— 6— Fun .—
F—* e
—
L.
vr—*
—
e 2 t
„ 2 . i
i 5
n— u FL„ I——
4 1 3 eetzt P„
. F 6 iie Su*
6—
tt 2
E cS Er
ute nt

infunusu * ipn vorlas
icunmn gian w ius qonimp anſninnte benedun
„ ens maicam
1 iemt 3 enſierpi — ienfin
ensinne in pnrscon
₰ re auiebit hon nnq aler Ju⸗
5 ſonantm 8 liniſionat uturit Adq ninchhebos bnon ibsſ 3 inpiemnn ininibit nſumauct nneems inc finemt dutn optimun naus ni ntdiſchu auinis iiutu ibusimann E uma
nlppntor „ n

¶Epla.. Hicronymi toꝛnieli lectoꝛis. Ad.&. p.. Angclůde dauaſio pᷣſentis operis uctoꝛem:in qua oꝛat eius Reuerentia m:vt ipſum opũs impmi faciat: ꝓpter talem
ect tantam dicti operis exelemiam et xtilitarem.„ EA 4 4 ₰ P 2 3 3 e X ℳ FeE 4 6. LEE*
Glrib u8 retro actis tempoꝛibus. Reuerende ac mi codialiſſime patet. Ad lecturam c ſuum conſcicntie pꝛomotus omni cura ⁊ diligentia operam dedi. vt veritatem confratribus audientibus:miro modo hincinde diſperſam:⁊ per diuerſa libꝛoꝛum volumina:quin po tius per varias doctrinarũ facultates vagantem:enuccatam traderem. Ad qð peragendũ: quibus vi⸗ gilijs:quibuſue opoꝛteat curis infudare: Reuerentia tua plenius edocta dilucide ꝓlſpicit. Mon enim ralis lectura vnicũ contentat᷑ ſcientia:vnico ne ſtudio: ʒ magnis voluminibus conclufio ſ ubſiſtat. Exi
git nanq; vcra iuris ciuilis fundamenta. In quibus pene contractuũ tota deciſio terminat.qð quideʒ ius:quoniam per ſũmoꝛũ iura pontificum in multis rectificatur: perficitur: ac ſupplctur: pꝛecipue in cenfuris: pꝛebendis:⁊ atijs ecckeſiaſticis. Eiuſdẽ ſacri pontificij iuris ignoꝛantiam talis caſuum penitꝰ abhoꝛret doctrina. Verum cum in pꝛedictis: quandoq; ꝓpter cõmunem pacem oculus diuinam imn⸗ ens maicſtam aliquaiiter obſcuretur:qui lumine ſacre theologie illuſtrari qᷓ; maxime habet neccſſe⸗ non modicam ipſius caſuum ſtudij partem:ſibi ſacre pagine lucidi doctoꝛes: iure merito vendicarunt Item ſi expcrientia teſte philoſopho facit artem:in ipſa caſuũ doctrina:magiſtram pene cuncta limi tantem fatcri non in caſſum compellimur. Cum igitur vitam bꝛencm:artem No longam:altus hypo⸗ crates affirmet. Et in vnaquaq; arte tanta ducamur cecitat caligine vt teſte mercurio trimegiſtoima xima pars coꝛgn que ſcimus ſit minima coꝛum que ignoꝛamus:quis niſi inſani penitus capitis dice⸗ re au jebit hoꝛnikin ad talis ſtudij apicem niſi diuina pꝛcuentum peculiari virtute poſſc deuenjre. vt tanqᷓ; alter Juſtinius opus deſperatum quaſi per medium tranſiens pꝛofundum in vnam reducat conſonantiãm. Foꝛſitan aliquis dicct:vera fateoꝛ: que ſcribis: niſi talis tantuſq; laboꝛ ac difficultas a ſñmiſtio tractatoꝛibus cxilio data fuiſſet. Qui omnes in vnñ facultates colligentes faſſiculos caſuum cõtetuerũt. Ad quem egoꝛhec admitterem ſi dictos: vt aſſcris tractatoꝛes. ipfis in facultatibꝰ: penc no⸗ ſcerein ephebos: non dicam balbuticntes:neqʒ perfectos. Ex his nanqʒ alij pictoꝛes:de alienis codici bus: non libꝛos ſed quedam potius exemplaria componemes: alij moꝛe balbutientiũ que audicrint ⁊ vrcrin fari geſtiunt. Quos ramen pia excuſat intentis:ne tanqᷓ; ſerui inutiles: ex ialentis quicq; in pꝛincipis erarium non inferentes:repulſam patiantur pariter ⁊ penam. Merum ſi cos intentio reddit innorios:inihitamen alijſqʒ in huiuſcemodi paleſtra militantibus laboꝛes non auferunt:ſed incertio res ſumus: atq; vudũ eramus. Tenuit ergo me continuũ deſiderium:ſcdulaqʒ anxictas:vt ſfatoꝛ ilie rc⸗ rum eternus increataq; vcritas ac lucis cterne candoꝛ irradians:qui ſolus res penitus deſperatas ad optatum finem deducit. iuxta. li. ad fi. pꝛime col· C. dc veteri iure enu. Qui omniũ auctoꝛ eſt ſcentiarũ. F. deniq; xxx vij. di. Qui omniũ eſt gratiarũ clargitoꝛc. reuertimini.xvi.q.i. A quo inſuper cſt omne datum optimum. Jaco.i.⁊.c. in ſcriptis.viij. q.i. Qui totius inſuper eſt boni operis fundamentum.c. cum paulus.i.g.i. Hominem pꝛoduccret in lucem talibus inſignitum gratijs: ac virtutibus. Luiꝰ me dio ⁊ ſalubꝛi doctrina:lectoꝛibus ipfis tantus queritandi laboꝛ: Marioſq; volutandi Lodices adime⸗ retur. Et diſcipulis:confeſſo: ibus quoqʒ pꝛcſertim fratribus noſtris:quibus in diuinis: ⁊ alijs noſtri oꝛdinis laboꝛibus occupatis:pauliſper otij ſu ppcditare noſcitur.clara innoteſceret veritas. Dum igit pluribus iam annis elapſis talibus eſtuarem deſiderijs.cõmunem quoq; omniũ vtilitatem fiagitans ⁊ ex hannelanti ceꝛde gemebunda pene ſuſpiria ad indeficientem diuine largitatis dulcedinẽ emitte⸗ rem. Apparuit oculis meis quaſi caligantibus. Liber fũmule a Reuerentja tua compoſitus:quem cia ra luce conſpiciens:⁊ diligentiꝰ peruołuens:dum placcre cepit vltra pꝛogrediens:nec iota quidem nõ viſum pꝛetcrij. Et ſepius admirans:in tractatibus ſinguliſ:plcnitudinem perſtrictam. In deciſionibꝰ vtriuſq; iuris vera fundamenta.In fundamentis allegationes fidas pariter ⁊ abundantes. Theolo⸗ goꝛumq; verirates lucide enucleatas:auctoꝛis quoq; qð paternitas tua a iactantia aliena iñc pꝛo vcri tate diccre patiatur ingenium pene diuinun: vt merito re ⁊ nomine Angelus dicaris. Experientiam quoqʒ tanto tempoꝛe pꝛobatiſſimam: vtpote: qui tali ac tanto tꝑe: Annis ferc vicenis: digne ac lauda⸗ biliter:talẽ ac tantam fratrũ oĩum ciſmontanoꝝ familiã dircxeris verbo pariter ⁊ exemplo:necnon in

pluribus ſedis aplicc arduis periclitantibuſqʒ cauſis:ſollcitudie: ac ingenij tui i ublimiſſimo apice ad⸗ opratum finem deductis. Iſta inquam oĩa conſpiciens:⁊ letus mente peruol ucns pꝛe gaudio exiliens camaui Ecce qð concupii iam video:qð qucſiui iam tenco. Margaritam diurinis flagitatam ſuſpi⸗ rijs poſſideo. Conuocaui amicos pariter:⁊ familiarcs:ad tam pigues nuptias: ſalubꝛẽq; doctrinam di cens. Venite o patres lectoꝛes poſſidete ſummulam Angelicis manibus vobis pꝛeparatam.per quaʒ onus qᷓ; marimũ ab imbecillis ertar ſcapulis veſtris ablatum. Mon amplius per varios vobis codi ccs vagari libeat.quicquid alibi difficulter qucritur ⁊ inuotutum: hic facilicr⁊ cnuclcatum in uenitur Venite omnes vtriuſqʒ iuris veri ꝓfeſſoꝛes ⁊ docti. Vobis enĩ liber iſte fidiſſima eſt clauis:qua veri aperiuntur intellectus lataqʒ datur plura inucniendi copiĩa:vt quafi repertoꝛium deciſiuum videatur Menite ⁊ vos pariter confeſſoꝛes: atqʒ diſcipuli: qui iam diu ſarcina libꝛoꝛum pꝛegrauati. Inſuper ⁊ gloſis varijs defeſſi pondus eijcite:hoc ſolo libꝛo depaſcamini. Hic totum verſ etur ingeniũ:omniſq; ſollicitudo atqʒ doctrina. Si boni critis angelici:pariter ⁊ optimi confelſoꝛes. Mic enim cõtractũs ple niſſme habentur vſure lucidiſſime. Interrogatoꝛiũ enuclcatũ: Matrimonia pꝛedira honeſtate ſimul àc verttare. Keſtitutiones ampliſſimc. Lenſure quoq; perfectiſſime. Duid plura? Auid deſit nõ vidco niſi foꝛſitan ex tranſcriptoꝝ tarditate paucis innoteſcat. Sed⁊ hec diuina abſtulit bonitas: důũ nobis artem miro inuentam ſtudio impꝛeſſoꝛum in lucem ꝓdurit. Rcliquum igitur cſt Rcuerenec pater:ne Reuerentia tua eriſtimet hoc ſibi dũtarat condonatum: quin potius cum ſuperne bonitati connatu⸗ ralis ſit cõicatio id ipſum tanq;; celeſte munus largiflue cõicandum ſibi perſuadeat volo. Supplices igitur nos omnes. Et ego vicc omniũ pedibus Rcuerentie tuc humiliter ꝓſtrati depꝛecamur vt tale: ⁊ tantũ ꝑ incuriam non depercat opus:vcrum citiſſime ſu pꝛadicte artis impꝛeſſoꝛibus pcritis tradat: quo ſitis q;ᷣmarima:eſuriciqʒ qᷓ;plurium pꝛecipue noſtra refocilletur. Moc cnum dco ad honoꝛcm ma⸗
glun pꝛorimis ad ſalutem Paternitati quoq;. T. ad maximum cedit nicritum. EtVð abſit pꝛefata Reucrentia tua his agitata ſtimulis vel recalcitraret aut ſaltem tardioꝛ inccderct /*n dubito magnu
eius capiti iudicium imincre. Moli igitur qui fuiſti ſemꝑ pius ac dulcis: nobis ⁊ Reucrentie tue hac in re eſſc crudelis. Qð nc fiat ctiam atqʒ etiam ſupplices depꝛecamur. Malcat in dño pꝛefata tua pa⸗ ternitas quam dñs pꝛo omnium ſalute conſcruare dignetur. Amcn.
¶ Reſ ponſio Mencrandi patris fratris Angcli ad fratrem Hieronymum ſupꝛaſe crixtum ·
“ 0 vtilitate confeſſoꝛum ⁊ coꝛum ui cupiunt laudabii A nGe lica mf umm am viuere:nuper a me diuina o u
pitulante graria compila⸗
tam:mi Mieronyme frater ſuades vt arti impꝛimentium tribuaʒ. Tardiuſculo quoqʒ ⁊ pigritanti aĩo
minarum dulcia figis calcaria. Quam er'quo vlrra meam opinionem tot laudibus cxtollis:vt tuis vo
tis moꝛem geram impꝛimendam ad te tranſmitto. Wale in dño ⁊ oꝛa pꝛo me.
tzun ims minon pinopwb
Inge ſautem nol adirigend ſa. Beneſs ſemor den minoumm lind clder pemenirem vijgiſcien ſiacere buuitatem diniſonch njc· Decr wiem O qus. ⁊ insu contincturqu cilus conlcie rperietincæ irc queunq endum docto
um confech
vlitnem viue ſesvthanc v abujuinodi digcſtumeſr usfueinco aafomne pieſnincn uenite Tanen ſiniludend li ſcuſc
6 Cti Ceqühe entium n biiſcin Focnum
Iſ uiu. y

unm wiu m dunſhn Mslalubtichtn
lcrz en bc fuilincicnnn
rtonum mi — pugun lur jühe b. venncmin na pꝛccit u id deßtnʒ abſtul bonitzg. ch
aul deprcumrvitt
pꝛeſſoribus perins mit
Mun deoaq ponorn un. Etp0dabſtri n dubitomgi s t Reuerente n in dño piefatatus
um ſupꝛaſcrixtun.
mn qui cupiuntkuiii uulante gratiatenp o quoq;⁊pigrimii dibus crtollis vnð e.
¶In nomine domini noſtriieſuchriſti. Amen. Incipit pꝛologus in ſummã Angelicã:de caſibus conſcientie:per fratrem Angelum de clauaſio: oꝛ
dinis minoꝛum: vicgrium generalem ciſmontanoꝛum fratrum obſeruantie coinpilata.cui pꝛcmitttit Fꝛimo pꝛologus. deinde ſubnectitur tabula contentoꝝ in ipſa declaratiua. Incipit pꝛologus.
bis prpan mnnn
—.
A„— ſ it S ⁊ ſi diuine contemplatione ſemper intendant. Er charitate tamen nge 101 piri uS qua omnes honuncs com piectuntur diuina pictate ſic diſponente alutem noſtram pꝛocurare ſollicite nõ deſiſtunt. Mos defenſando ab inimicis:ſollicitãdo ad bonum:
⁊ dirigendo in viam ſalutis. Poc quippe ipſa dei bonitas nobis inſinuare voluit in ſcala: Jacob oſtẽ
ſa. Beneſis. xx viij.c.in qua: Angelos deſcendentes ⁊ aſcendentes vidit:vt ſie intclligeremus quanto feruoꝛe deuotionis teneamur beatos angclos ꝓſequi. Quod ego frater Angclus de clauaſio oꝛdinis minoꝛum minimus attendens vt nomen meum ſit conſcquens rei ſicut debet, vt inſti.de dona..eſt ⁊ aliud. ⁊A. decernimus.C. de epi.⁊ cle.⁊.Li.C. de offi.pꝛefe. vꝛ. Et per ſanctoꝛum angeloꝛum imitationem peruenire merear ad coꝛum contemplationem animgrum ſalutem pꝛocurando:quo nihil deo eſt cariꝰ
viij. qi.ſcienduʒ. Nonſpiciens eriam multitudinem ſũmularum de caſibus conſcientialibus non bene ſatiſfacere pauperibus:confeſſoꝛibus:⁊ ſimplicibus pꝛopter pꝛoliriratem al iquarũ: ⁊ aliarum nimiaʒ bꝛeuitatem multoꝛum confratrum meoꝛum charitatiua reqniſitione compulſus: attendens etiam ꝙ diuiſiones grariarũ ſunt ⁊ donoꝛum ⁊ vnicuiq; datur manifeſtatio ſpiritus ad vtilitatcm.i.ad Choꝛ. xij·c. Decreuꝰ ganc ſummaʒ compendioſ am oꝛdinare dei adiutoꝛio inuocato Fᷣm illud.l.i.in pꝛin. C. de ve. iu. enu. Quã ⁊ angelicam nominabo:in quã mediocritate ſeruata iuxta illud.inſti.de re. diui.ᷓ. cũ quis. ⁊ in aui.de conſuli.ð.igitur ⁊ poſt. quicunqʒ cam perlegerit inueniet quicquid in alijs fũmulis continctur quod pertineat ad confeſſoꝛes:pꝛcſertim in ſuma dicta piſanella ac eius ſi upplcmento cuius caſus conſcientiales hic omnes inſerui: lʒ aliquando per alia verba aut alio oꝛdine. Et vltra pꝛedicta reperiet in.c.quod incipit: Interrogationes.quecunq; pertinent ad confeſſoꝛem: vel confiteri volentẽ rircã quecunq; peccata moꝛtalia cognoſcenda. dirigetur etiam ad multa conſilia danda:ac ad inuen i endum doctoꝛes ⁊ iura vbi de talibus diffuſc tractatur. Ita ꝙ hec Angelica ſumma erit vtiis non ſo
lum confeſſoꝛibus: verum etiam ſcholaribus vtriuſqʒ iufis.⁊ alijs quibuſcunqʒ ꝰm deum ⁊ rectam ci⸗
uilitatem viuere cupientibus. Cuius oꝛdinem infraſcriptatabula demonſtrabit. Rogo ergo vos lecto rès vt hanc vtiumaʒ ⁊ Angelicam ſummam ea charitate ſuſcipiatis qua vobis offertur. Mec faciliter ad huiuſmodi operis iudicia pꝛocedatis quando quicem quod diutine ſummiſqʒ vigilijs ac ſudoꝛibꝰ
digeſtum eſt non leuiter vnico perſcruratur intuitu. Et qᷓ;uis in ca nihil ſit dictum quod non arbitra⸗
tus fuerim conuenire iuſticie ⁊ vcritati:pꝛeſertim in foꝛo conſcientie cui ſatiſfacicndum magis cenſui
qᷓ; ad foꝛum contentioſum.pꝛopterea non ſum ſecutus aliquando cõmunem opinionem doctoꝛum. pꝛeſertun canoniſtãrum ⁊ legiſtarum. quia conſcientiali ⁊ theologice verirati non mihi viſ à fuit con⸗
uenire. Tamen indicio fancte Matris eccleſie ⁊ cuiuſlibet melius ſapientis coꝛrigendam ſubmitto:vt
ſit ad laudem dñi noſtri ieſu chꝛiſti:⁊ cius gloꝛioſiſſime matris Maric:ac ſeraphici patris mei Franci ſti in ſccula ſeculoꝛum. Amen.—
5
¶ Erxplicit pꝛologus incipit tabula deckaratoꝛia oꝛdinis:⁊ contentoꝛum in pꝛcdicta ſumma.
C Et quia hec Angelica ſumma pꝛincipaliter edita eſt pꝛo ſimplicibus confeſſoꝛibus non habentibus
peritiam vniuerſalem iuris: ideo hanc tabulam ei pꝛepono quc tria demonſtrabit. Pꝛimo oꝛdinem li
bꝛi qui ſic viſtingnitur videlicet per litteras alphabeti:⁊ quelibet littera per capitula diuerſa: quodlibʒ No capitulum ſuos habet paragraphos:exceptis quattuoꝛ capitulis quc ſtarim non ſubdiuidu nt per ſed aliter. Mam capitulum ercõmunicatio.v.⁊.vij. ſubdiuiditur per caſus:⁊ caſus in. I. ſubliſiunt.
„—„„
Item capitulum matrimoniũ.iij. diſtinguitur per impedunenta.⁊ quodlibet impedimentũ congruos habet. ᷓ. Item capitulum reſtitutio.i.vbi ponuntur qui ſunt ad reſtitutionem obnoxij:quiq; cum fint varij ⁊ q;plures vt otius pareant oculis per alphabeti litteras deſcribuntur. Et iurta ſubſi ſtenteʒ ma
teriam littere.ʒ. continent. Quoꝛum capituloꝛum pꝛincipia ſunt qut ſubſequuntur. 5

Abbatiſſa Aboꝛſum Abꝛogatio Abſens Abſolutio Acceptio Accidia Actiones Acoliti Accõmodatio Mctus Accuſatio Adiuratio
Adminiſtratio
Admonitio Adoptio Adoꝛatio Adulatio Adulterium Aduocatus Agnat Alchimia Alca Alienatio Alimenta Altare Alternatiua Ambitio Amicitia Amoꝛ ſu Amoꝛ ſeculi Angaria Appellatio Apoſtaſia Aqua benedicta Arbiter Archidiaconus Archiepiſcopus Arnchipꝛeſbyter Argumentatio Arrogantia Arrogatio Ars Aſciſinns Aſtrologia Aſtntia Auaritia
Abbas
char
Audacia 1 Augere Augurium i Aeherite ſtarioꝛuz ars ð Alin i7 Balneum 17 WBannum 17 Baptiſmus ¹⁸ Wełlun 21 Wenedictio 25 Benefacere 23 Veneficium 25 Blgamia 26 Biſſextum 27 Blaſfemia Cabella* TLalix 27 Calũniatoꝛ 237 Lambium 27 Lanonica poꝛtio 27 Canonicus ¹9 Lanonigatio 29 Lantus 29 Kapitulum 19 Kharacter 1 Cancer 19 Charitas 5o Laſtitas 5o Laſtratus 5o
—
Laſus epiſcopi 30
Caſus foꝛtuitus 5i Catheciſmus 3¹ Cauſa Cautio Cccitas 32 Ledcre bonis 5² Celare 35 Cenſura Kenſus 5 Lertum 35 Lceſſatio 35 Ceſſio 35 Limiterium 34 Kircunſtantias 34 Kuato 34 Litariſta e Liuitas 74 Kinis 3 Clamo 3
Klandeſtinum 35 Claues 36 Hlauſula 36 Clericus 5 Loactio 4¹ Coadiuto 4 Cogitatio ₰ Kognatio 4 Lollegium 4* Loiluſio 45 Lolonus ₰ Cõmenda 45 Cõᷓmiſſio Lõmodatum 45 Lompaternitas 44 Lompenſatio 44 Compoſitio 44 Compꝛomiſſum 44 Lõmunicare 44 Lömutare 44 Conceſſum 44 oncilium 44 Loncubinatus 44 Eonceſſio 45 Eondẽnatus ₰ℳ Conditio 1ℳ Conducto 4 Lonfeſſio delicti Lonfeſſio ſacfalis 46 Lõfirmatio electoꝝ 7 Lonfirmatio ſacfi 58 Confirmatio pape Iᷓ8 Lonfraternitas 8 Loniuratio 58 Conſanguinitas I8 5 Lonſccratio ep̃oꝝ x Cõſecratio eccłiaꝝ 8 Lonſecrarno altaris 60
Cõſecratio cimiterij 6o Clecratio veſtimẽ. ßo
Cõſecratio virginũ 60 Conſentire 60 Lonſcruatoꝛ 61 Lonſilium 6i Conſpiratio 62 Conſtellatio 61 Conſtitutio 61 Lonſuetudo 61 Kontemptus 64 Kontentio 64
Continuum
Lontractus
Lontritio Eontumacia Lontumclia
Loca Coꝛrectiopꝛelatoꝝ L oꝛrectio fraterns
Coꝛpoꝛalia Coꝛpoꝛa ſctõx Koꝛpoꝛe viciatus
Koꝛpus xp̃i
Crapula Erecdere Eredulitas„
TCreſcere
Crimen Friſma Culpa
Lura aiarum
Cupidits Curialj Curictas Cuſtos
Dqmn⸗
Mamnificatus
Debitũ coniugale
Decanns Decima 4 Defenſio Mefunctus Degradatio Delectatio Delcgatus Bementia Demoniacus Penunciatio Bepoſitum Deriſio
De ſpcratio Detractio Wiaconus Mialetica Dies feſtus Diffamatio Diffidatus Dignitas
Dilapidatoꝛ
Diligere Diligentiam
ier itpin Dituujs Diertio Dihenluio Diſputn Diuinaio Diuium Piuumis Do Polus Donſius Doniin Dicadys Doninium Pominns Doni Dos Pubium Duclum
Lhnt Kecleſ Sn
moſſn Eintipatio Enyhitheoſs Enyn Enunis Fnomis hyiſuyus
a Enſun Eus Luʒu Luangeim Luhini
kumnno Lrept⸗ Eicpto Lriſtio Eiuſui Enao enpts
Smplun ku
itheriu

onnnn 3 tontritio 6 Lonumc 5 ontumclia 6 Loa 6 Loꝛ ecticpꝛ el elato
Lo o7 6 rctio ſum 6
eoul 6 n ſuð ene
rapula Credere Credulitas Creſcere“ Crimen Criſma 7 Culpa Curz aarum 6
Lupidu 6 4 hritas 6 vſtos Dm n⸗* amnificatus Nbitũ coningale cans decima defenho Defunctus Degradatio Delectatio Delcgatus Dementia Pemoniãcis Pennnciatio Pepoſitum Deriſo Delperatio Detructio Duconus Dialetics Dies feſius Diffamatio Difdauus Dignilas Dilapiduot Diligen Duißentum
—————==
Dioceſs iſcere
Diſciplina
Diſcoꝛdia Biſcretio Diſpenſatio
Miſputare
Diuinatio Diuoꝛtium Diuturnitas
Wocto: olus
Momeſticus omicilinm Mñiica dies Hominium
Mominus
Monatio Wos
Mubium Ducilum 4
Ebrietai a.
Eccleſia Electio Eiemoſpna Emancipatio
Emphitheoſis
Emptio Emunnitas
Enoꝛmis
Epiſcopus Errare
Erubeſcentia Btas
Euagatio Euangelium Euchariſtia Eunuchus Eractio
CEraltatio
Erxanmnatio Excepta
Exceptio
Ercõicatio Ercuſatio
Executoꝛ Excmptus Fxemplum Erequie
Ex heredatio
0
i6s
76 Erowitantia i9 Inceſtus
78 Eroꝛciſta ener alis Inconſideratio iòs 79 Erorciſmus o chauſula i46 Inconſtantia i6s 7 Erpenſe o Bladius 146 Indicium iõs 79 Epcrientia izo loꝛia vana i4é Indignatio i65 79 Erpoſitio o Bratia i6 Induigentia i69 8i itus 6o Bꝛadus iꝗ Inepta letitia iyi si Expꝛcſſio izo Suerra 2 Infamia i7i 0 Bula—— i2 i rema vnctio tzi cha. Infirmus famulus i7 i Fabi le Habitus 2 ngratitudo 173 char. ji Pebetudo i7 Iniuria i73 82 Facihtas zi Hedificans i4 Iniuſticia i74 82 Facultas izi Mereditas i47 Inobedientia i4 82 Factum isi Heres i45 Inquietudo i5 82 Falcidia i Meremita ipo Zinqitio 75 83 Falſarius izi Bereticus iᷓo Ingito hereticoꝝ 176 85 Fama Bermofroditus 1 Inſignin i77 88 Familia i Pironia i5 Inſcriptio 177 2 Familiaris 55 Miſtrio i53 Inſtitutio 77 Famitiaritas 5 Homagium z Intentio i27 Fatum Momicidium i55 Inrerdictum i7s o Fauere 55 Momo ie7 Intereſſe 183 5 Fautoꝛ 5 Moneſtas 7 Interpꝛctatio is 9i Femina i5 Pono iS7 Interrogationes in con 94 Fenus 55 Moꝛacanonica 57„ feſſione 183 95 Ferie 155 Moꝛroꝛ futurc vite i59 Inteſtatus 94 9 Feudum 56 Moſpitale 6 Intimiditas 194 97 Jictio 5s Poſpitalis iS Intruſus i94 ioo Fidcicõmiſſum i58 Poſtiarius 19 Inuenta i4 ioo Fidemuſſoꝛ 55 Moſtis i6o Zrehen i94 ioo Si 59 Mumilitas iso Inuidia 4 ioi Filius 40 arrantia Ipſocriſis i94 iot Fmis 14¹ Jactan 3pebee ioi Fiſcus i? Fconomus i6o J i4 ioꝛ Flagella 1* dulia i6o Zergunn⸗ 196 ioꝛ Fictus i4 Feinium i6o Irriſio 5 io? Fomes 1½1 Ignoꝛantia i6 Zrronia 198 ios JFoꝛma 4* iegitimus is; Iſtrio 198 ios Foꝛnicatie i4 Imagines ſctõx 63 3 Judens 198 ios Foꝛtitudo i4 Inmiſcricoꝛdia is3 Zuder 200 ios Foꝛus i42 Inmundiis i6ʒ Zucſcere 20i ios Fratres i42 Imumnunitas i65— 303 ios Fraus 4* Impcdimentum i65, Juramentum 204 ios Frigiditas i45 Imptrium merum 107 Zuriſdito 21ü i16 Fructus i45 Impoſſibile i67 Zus i26 Fugere i43 Impubes i67 uſpatronatus 21ii s Funus i; Incantatio i67 Juſticia 233 i9 Furioſus i45 Incarceratio i67 Iuſtificatio 13
iꝛ9 Furtum 145 Zncendiarius i67 1 char. i29 Incertoꝝ reſt5 io8 Zicus 2

Patria
15 Mollicies
Paraferna
14 274
Aatro 2i Monachus F4 PMarentis appel. 274 Laudemium 26 Monaſterium 155 Paricida 174 Acctoꝛis officium 2i3 Wonialis 255 Parrochia 274 Aegatum 125 Woneta 256 Partis appel. 274 Legatus 2 Woa 256 Pacientia 274 Legitiatio filioꝝ 220 Moꝛs 256 Patria 274 Legitima poꝛtio 21 Mulier 156 Patriarcha 275 Pegitimus filius ꝛ22 Multiloquium 256 Patronus 275 Leno 221 unus 256 Peccatum 275 Lepꝛoſus 222 Murmuratio 57 Peculium 275 Nex 8 222 Mutilatio 257 Pecunia 179 Pibellarius ↄctus 225 Mutus 257 Pedagum 279 Pibcilus tamoſus Mutuum 257 Pen Liber 22 gium Penitentia 282 Libertus 21¹6 Naufra, ercuſſio 253 Lutera 226 Mauta 57 Peregrinus 284 2irigioſa res 226 Meceſſitas 255 Periculum 184 Pitigiolus 226 Megligentia 2558 Meriurium 284 oca 226 Megocium 155 PMermiſiio 285 Locatio 226 Meophitus 258 Mermutatio 285 Aucrum 218 Migromancia 255 Perplexitas 285 Audus 218 Mominatim 259 PMertinax 155 Aururia 230 Motarius 259 Merſeucrantia 285 F ſt ch. Motoꝛium 179 Merſõa mißabilis 285 Mhagi CTFꝛzo Mouale 259 Perſonatus 285 Waioꝛitas 25 Mouitius 159 ictas 185 Maledictio 3i Muptic 16i Mignus 1286 Maleficum 232 Müciatio no. ope. 261 Pn 187 Malicia 231 cntiae Pirata 187 231 Sbedi WMlacere 187 Manifeſtum 231 Oblatio 262 Mollicitatio 287 Manumiſſio 252 Dbligatio 261 Pollutio 187 Mathematic 233 BPbſes 165 Mottiocanonica 287 Watrimonium 235 DPbſtinatio 263 Poſſeſſoꝛ bo. fi. 287 Medicus 247 Deccaſio 265 Moſtulatio 287 Aembꝛum 1468 Decultum 265 Moſthumus 187 Mendacium 146 Bdium 164 Mrebenda 187 Menſa 148 Dfficium 164 Mrecarium 187 Wenſuras 148 Bleum ſanctum 264 Mrecaria 188 Mercatio 248 Bpinio 264 Mreceptum 288 Weretrir 146 Bratio 265 Mꝛedicare 290 Aeritum 24 DBratoium 267 Preccs 29i Metus 4 Dido. 267 Preccdentia 291 Milites 150 Bnatu 270 Mrecioſum 291 Wino 2o Dcioſitas 23 Bi Miſerabilis pſona 20 c char. Mꝛedia vobana 29i Bienbiiblon o[Wactun Pe en Miſericondia 264 Walla Pefatio 291 Moderamen 4 Pallium 173 Mrelatus 29i Modeſtia 14 Mapa 273 Mreſcriptio 291
E umptie 6 imas 296 Pꝛimitia 296 Mrinccps w6 WMriuilegium 195 Mꝛobatio ¹197 Mꝛocuratoꝛ ¹97 Mꝛoditio 97 Pꝛodigalitas 297 Mꝛofcſſio ¹97 Mꝛomiſſio ¹98 Pꝛopꝛictas 208 Mꝛoſoneta ¹98 Mꝛoteſtatio ¹08 Mꝛouincia ⸗ 298 Mꝛudentia ¹08 Mubes ¹98 Mublicum ¹98 Mudicus 298 Mudicitia 295 Punitj ¹08 Mupgatio 298 Migatoꝛium ¹99 Murificatio pꝰ ꝑ. 200 3 rageſima Quar ¹99 Quarta trebeliia 299 Queſtuarij 2299 Queſtus— char. Rancor* Ratio ¹99 Rariocinia ¹99 Raptoꝛ 159 MRapina 30o Ratih bitio oo Recociliatio eccłic ʒoo Recompenſatio ʒoo Mecuſari 500 Regularis 300 Religioſus ʒ00 Rcligioſus locus zc6 Reliquie zc6 Remiſſio z06 Remittere 306 Renunciatio e6 Repꝛeſaia o Reſidere 5o7 Reſcriptum o Res ʒos
Soün
z jiſius in jumn ſip ſ jn joginides
Sucere
ummn Smim Sin 5 zuim 5 him ins Snms Rnilun
Benu
Sim
Snun Sumim) zumn Hin henſuin⸗ uun
8 win zin Sin Huin
Sulin Sonp . az Fui ſn in huiim hulii Zun
S.E E
ERR

Pi„ De Dr De be* X s Dꝛo io. Do Pꝛu Pul„ „ Hun Pur pp. Duſill m tas
QA ageſime . Quart meha
Queſt 2 3 Duch„
6 Ru 5 Rar ma) R R ti Re ioett Rc eni Re i o R s i i i Ji R i
Reſtitutio Reſuſcitatus Reuclare Reucrentia Rigoꝛ
Riſus
Rira Rogationũ dies
Sacerd.
Sacramentum Sacrilegium Sacriſta Sagittarius Saſarium Sanctis Saracenus Sariſfactio Scandalum Scientia Sciſma Scriptura* Scurritiras Sccretum Sedito Benſualitas Sentcntia Sepultura Scruitus Sigillum Simonia Simplicitas Simulatio Sobꝛictag Societas
Sodomia
Sollicitudo Solutio Soꝛs Spectacula Sponſalia Srtatutum Stipulatio Stola Srudium SBrtultitia Stultus Stupꝛum Suaſio Subarratio Subdclegare
3o8
317
57
5i7
37 ʒi
3i7
317
ʒis ʒis ʒis ʒis ʒ15 3¹0 3¹9 5¹9 3¹9 319 3520 3520 ʒꝛi pꝛi ʒꝛi pꝛi ʒi ʒꝛi 3 4 5*5 355 551
Subditus
34i Veneficium 56 Mnctio ertrems 8 Subdiaconus 54 Meniale peccatum 356 MBoluntas 558 SBuboꝛnatio 34 Werbcratio 356 Motum 37 SBubſannatio 54 Beſtis 356 Mſucapio 364 Subſtitutio 34 Micarius 366 Mſura 364 Subtilitas 345 MPidua 57 Pſus clauium 376 Succeſſio 545 Millicus 557 ſus 576 Succeſſoꝛ 545 Mendicatio 557 Mſufructus 576 Suffragia 545 Miolentia 357 ro 377 Superbia 345 Mirginitas 7 V ocrii c Superſtitio 344 Birtus 357 P 377 Suſpenſio 545 Mis 357 Vpotheca 377 Buſpitio 347 Miſitatio 357 Vronia 377 Fa 34 Miars coꝛpoꝛe MMrio 8 378
ttium 38 char. 378 Tabellio Mnanimiter 336 Jelus 4 Mniuerſitas 358 bi 6
aliam 34 pñs tabula noĩa doctoꝝ ſa⸗ Tantum 348 Secundo—— 7—— iurt
Temperantia 345
Temere 348 Temeritas 342 Tempus 347 Tergiuerſato: 342 Tentare 342 Teſtamentum 345 Teſtes 37 Theſaurus 355 Timoꝛ 333 Tolerantia 34 Tonſura 364 Toꝛncamentum 354 Toꝛpoꝛ 354 Toꝛtura 354 Tranſactio 4 Tranſitus 3 Treuga 5 Tributum 355 Tribulatio 333 Triſtuia 5 Turpc lucrum 555 Tumoꝛ 555 Tulela
355 loꝛ Mlanason 5
Maſa ſacra 355 Maſallus 56 Mcctigal 356 Melatio virginum 36 Menatio 356 Menditio 366
Auguſtinus doctoꝛ eccleſie ſanctus.
———
qui ſunt cõtentoꝝ in pꝛefata ſũma:auriga ⁊ fideliſ
ſimi duccs indicabit. ⁊ in allegando eox abbꝛenia⸗ tiones que ſunt infraſcripta oꝛdine alphabeti oꝛdi
nata:nõ ᷣm eoꝝ antiquitatẽ vel excellentiã anno⸗
tata.videlicret in ſacra ſcriptura ſeu theologia.
VAlbertus magnus oꝛdinis pꝛedicatoꝛum
Alerander de ales oꝛdinis minoꝛum.
Alerander lombardus de alexandria oꝛdi. minoꝝ Ambꝛoſius doctoꝛ eccleſie ſanctus Anſelmus cantuarienſis archiep̃s ſanctus.
Aureotus.ſ. Metrus aureolus oꝛdinis minoꝛum. ¶ In iure canonico vel ciuili.
Abbas. Alanus. Albꝛicus de roſate. Albertus papieñũ. Alexander de imola. 6
Alerander neno vincentinus.
5 Andreas barbatius ſiculus.
Angelus.ſ.de peruſio. Angelus areatinus:ſeu de aretio.
5 Antonius ve butrio.
Archidiaconus.
Ao. ¶ Summiſte. Aluarus oꝛdinis minoꝛum. Archieps floꝛentinus oꝛdinis pꝛedicatoꝛum. Aſtenſis oꝛdinis minoꝛum. Auguſtinus de ancona. ¶ In ſacra ſcriptura ſeu theologia.
Bernardus ſanctus. in— Bonauentura oꝛdinis minoꝛum ſanctus.
———————

In iure canonico vel ciuili.
Baldus.ſ.de peruſio.
MWartolus videlicet de ſaxo ferrato. Bernardus gloſatoꝛdecretalium. Bertholomeus bꝛixicnſis.
Bertholomeus cepola veronenſis.
Wonagratia. Butrigarius.ſ. Jacobus butrigarij. ¶ Gummiſte.
Bernardinus de ſenis oꝛdinis minoꝝ ſanctꝰ
Bertrandus cardinalis oꝛdinis minoꝛum.
— 6
Laſſianus. ipꝛianus martyr.. ¶ In iure canonico ſeu ciuili
W In ſacra ſcriptura ſeu theologis.
Calderinus qui fuit Joannes calderini.
Kardinalis.ſ.Franciſcus de gabarcllis. Kynus. Wollectarius. Compoſtelanus cui nomen Wernardus. Clarus oꝛdinis minoꝛum ſummiſta. WU In ſacra ſcriptura ſeu theologia. Damsſcenus. R Mionyſius. Dynus vtriufi; iuris doctot. Dominicus de ſancto geoꝛgio canoniſta. Chunmiſte. Mirectoꝛium iuris qui fuit Petrus caſuel oꝛ⸗ dinis minoꝛum.. ¶ In ſacra ſcriptura ſeu theologia. Egidins oꝛdinis hercmitsrum. Fran.i·Franciſcus de mayronis oꝛdinis mi. Franciſcus de ampulis oꝛdinis minoꝝ. ¶ In iure canonico vel ciuili. Federicus de ſenis. i Floꝛianus. br Franciſcus vercellenſis. Franciſcus de ramponibus Franciſcus de albertarijs. Franciſcus tigni de piſis. n Franciſcus de aretio ſeu aretinus. Fulgoſius.i. Raphael fulgoſins.
In ſacra ſcriptura ſeu theologia. MBiülbertus. Bꝛego.i.ſanctus gregoꝛius doctoꝛ eccleſie. Buliclmus de mara oꝛdinis minoꝝ.
In iure canonico velciuii VBabꝛiet de oſfeietis. mutinenfis. Barſias.
Baſi par de calderinis.
Virrardus de ſenis.
Bemi nianꝰ. i Dñicus de ſctõ geminiano. oannes de platea bononienſis.
Vofredus. Bꝛatianus compilatoꝛ decreti.
Buido de ſugaria.
Buido ep̃s concoꝛdienſis.
Bulielmus naalon.
Mulielmus de cuneo;
Bulielmus de monte lauduno qui ſcripſit ju per clcmentinas ⁊ allegat ſic laudunus. Sulielmus durandi qui fecit ſpeculũ.
¶ Summiſte. Birardus obdonis oꝛdinis minoꝝ.
Brꝛegoꝛius de arimino.
Bualdenſis. Bualterius eß̃s pictauienſis oꝛdinis minoꝝ. ¶ In facra ſcriptura ſeu theologia Penricus de gandauo.„ Mieronymus doctoꝛ eccleſie ſancte. Mugo de ſancto victoꝛe.— ¶ In iure canonico vel ciuili. Menricus boych. F ermanus magnus legiſta. Poſtienſis luinen iuris canonici. ⸗ Pugo qui fecit multas gloſas ſupet decretũ.
Mugo vercellenſis. Pugolimꝰ de la fonrana gloſatoꝛ iuris ciuilis
WU In ſacra ſcriptura ſeu theologia. oannes ſcoti oꝛdinis mii.qui allegat᷑ ſic ſcotꝰ de noto oꝛdinis minoꝝ ſiculus. Joannes de veapoli oꝛdinis pꝛedicatoꝛum. Joannes de ripolis.
¶ In iure canonico vel ciuili.
acobus butrigarius qui allegat᷑ butrigarius
acobus lotharius. acobus de beluifio.
acobus ðe rauenns.
acobus de arena.
nnocenrius papa ſplendoꝛ canoniſtarum.
oannes theotonicus gloſatoꝛ decreti. oannes fauentinus.„
Joannes de deo hiſpanus.
oanncs monachus cardinalis
— de anama. oannes plagiarius de ſenis.
Voannes de montemerlo.
Zoannes de ſancto geoꝛgio bononienſis.
oanncs calderinus qui allegatur calderinus.
Zoannes de lignano. Joannes de imols qui allegatur imola.
Zoannes andree irradiatoꝛ iuris canonici.

unoq n cind Xi i ſpec 2
mino 3₰
dit nor ſeuth ir 9
ſanc
ecini 3
nic. H
s ſug uetů, worin ilis euthe. Megat o. o dic n.
ecin 3 gatb arins
(ano m. tode
nalis. mri nid
is.
o bon un ſi. legat a vnn
cgat 2 nicn.
Joannes antonius de ſancto geoꝛgio nůc ep̃s
alcrandrinus mediolanenſis.
¶ Summiſte.
oannes de ſaxonia oꝛdinis minoꝝ.
3 de laude oꝛdinis minoꝝ.
oannes de ancona. Joannes oꝛdis pdicatoꝝ g fecit fũmã ↄfeſſoꝝ.
¶ In ſacra theologia.
Landulphus oꝛdinis minoꝝ.
¶ In iure canonico vel ciuili. Lappus de caſtilione abbas Laurentins de pinu. Laudunus vide. ð.gulielmus de monte ⁊t̃ Laurentius de rodulphis fioꝛentinus. Auouicus de roms.
Lucas de graſijs.
Magiſter ſententiarũ.ſ. Petrus lombardus pꝛinceps theologox.——
„
¶ In iure canonico velciuili.
Martinus ſilmani.
Marſili
us.
Mattheus romanus. Mattheus de mattheſolijs. Micholaus de lira oꝛdinis minoꝝ totiꝰ biblie ſubtiliſſimus expoñtoꝛ
¶ In iure canonico vel ciuili. Micholaus de matharellie. Micholaus de neapoli.
D doard
us.
Ddofredus. Dldradus de ponte legiſta.
Dldradꝰ Metrus.
de laude canoniſta g fecit młta ↄſilia In theologia. ſ. de tarantaſio oꝛdinis pꝛedicatoꝛũ.
Petrus aureolus oꝛdinis minox. Metrus de palude oꝛdinis pꝛedicatoꝝ
03
n iure canonico vel ciuili.
Manoꝛmita.i.nicholaus abbas ſiculus epᷣus panoꝛmitanus.
Paulus de caſtro.
Maulus de liagarijs.
Petrus.ſ.de bellapertica.
Metrus helie. Metrus de ſtagno. Petrus de ancharano.
Pileius.
PMhilippus.
PMhilippus de peruſio. Placentinus.
Metrus caſuel.i.directoꝛium.vt.3.
¶ In ſacra ſcriptura ⁊ theologia.
Rabanus. Ricar.ſ. de mediauilla oꝛdinis minox. Ricardus anglicus oꝛdinis minoꝛumvnus er quattuoꝛ expoſitoꝛibus regule noſtre. 8 Ricardus de ſancto victoꝛce. ce WU In iure canonico vel cinili. Raynerius de foꝛliuio. 8 Raphaecl fulgoſius.
Ricardus malumbꝛa. 1
Rofredus beneuentanus. Summiſte. Raymundus oꝛdinis pꝛedicatoꝝ.— Rodonenſis gulielmus nomne.gloſatoꝛ ray⸗ mundi oꝛdinis pꝛedicatoiũ MRogerius ie Scotus.i. Joannes ſcotus oꝛdinis minoꝝ.
In iure canonico vel ciuili.
Salicetus. fe n 1 Stephanus pꝛouincialis.
Signoꝛolus de homodeis.
Speculatoꝛ.ſ. Sulielmus durandi Summa confeſſoꝝ oꝛdinis pꝛcdicatoxꝝ: In theologia. Thomas de aquino oꝛdinis pꝛedicatoꝝ ſctũs. Tancredus doctoꝛ iuris canonici.* ¶ In theologia*
Mgo de caſtro ñouo oꝛdinis minoꝝ. Pbaldus de peruſio.
Mbertus de bobio.
Wincentius.
MBlcericns.
Vſidoꝛus ſanctus.
Vmola.i. Joannes de imola.
Jengelinus doctoꝛ iuris canonici. Terti 0 hec tabula P fimplicibus de⸗ . 1ä clarat modũ allegandi tã theo logos qᷓ; iura canonica ⁊ ciuilia: ac aliqͥs abbꝛe uiatioes. doctoꝛes eni theologi allegant᷑ vel ĩ q· libetis vel ſupmgim ſniaꝝ. ñc vʒ Bona.ii.vl
ij. vel.iij.aut.iiij. ſubaudi f upꝛa magrm ſnig
poſtea ponit di.⁊ poſtponitur articulo.i.vel.ij aut. iij. ⁊c · deinde ſubiungit.qi.vl.ij. ⁊c. Aliqñ addit᷑ pꝛime vł ſce partis fubintellige eiuſdẽ diſtinctionis. aliquãdo allegantur ſic videlicet MBona.in.i.vcl.ii.⁊c̃.ſuꝑ litteram.ſ. pꝛedicti ms giſtri ſniarum. Sunt duo luminoßi doctoꝛes qui aliter allegani. videlicet Alex. ⁊ ſetũs Tho. Mam qʒ fecerũt ſũmam ſuper magiſtrũ ſentẽ⸗ tiaꝝ quaꝝ vna hʒq̃ttuoꝛ partes.ſ illa Alcx.al⸗ tcra t̃ tres ꝙ viderim.⁊ ſcða pars amboꝛum

diuidit᷑ in duas partes. Ideo allegant ſic.ſij ſt
„„„
in pꝛima parte vel· iij. vẽl. iiij· Alcx. in pꝛĩa vel
iij. Aut.iiij.ſ.parte ſůme pꝛedicte tractatu de po tentia dei vel de ſuperbia:⁊ hmõi.q.i.vel.ij.⁊c.
Tpo. vo allegat᷑ filiter in pꝛima vel. ijjſ.parte qtaliarticulo tali. Ců Voidqð allegat᷑ eſt in ſcðᷣa parte ſũme ipſoꝝ allegat lic in pꝛima ſcðe vel in ſcða ſcve.ſ.in pꝛima parte ſ cðᷣe partis pᷓ⸗ dicte fũme:vel in ſcða parte pꝛedicte ſcðc partꝭ pꝛincipalis ſũme. Jura Vo canonica allegant᷑ diuerſimode. Mã decretũ qui habet tres ꝑtes pꝛincipales.⁊ ſcða pars haber aliam partẽ ſub diſtinctã. Ideo ſi allegat qð eſt in pꝛimã parte quotat᷑ ꝑ diſt.⁊.c. vlti..ſolũmõ. ⁊ habet centũ ⁊ vnam diſtinctiones. Si Vo allegat᷑ qð eſt in ſca pte pꝛincipali:ſic q̃tat pꝛima vł. ij. aut. iij. xẽ. vſqʒ ad trigintaſex. ⁊ ſubaudi cauſa.qꝛ ha⸗ bet trigintaſex cauſas poſt ſ ubinfert.q.i.vel. ij
x.qꝛ quelibetcã habet ſuaſ.q.poſtea.c. ⁊.ð. Si aůt qð allegat eſt in ſcða parte ſubdiſtincta ſic
uotat de pnia di.i.vl.ij. vſq; ad.vij. qꝛ hʒ. vij diſtinctiões.ille tractatus de pnia qui ponitui xxxuij.cã.ſ ub.q.iij. eiuſdẽ cauſe poſtea addit.c. vel. ð. Tertie Vo partis ↄtenta allegant ſic. de conſe. di.i.vel ij. vſq; ad.v. qꝛ tũ quinq; di. hʒ ců ſuis.c.⁊. ʒ. Decrerales aũt allegant᷑ ꝑ rubꝛi⸗ cas ſuas.⁊.c.⁊ᷓ. Siłirer ſertus liber ⁊ clcmẽti
ne. quibus rubticis addit liber. vi. vcł in cle. vt
appareat nõ cſſe in decretalibus qð allegat.ſcd m altcro iſtoꝝ. Aducrte ẽt ꝙ nõð ſemp quotat᷑ c.⁊ tunc id qð ſcquit᷑ imediate ad rubꝛicam eſt
ꝛincipiũ capituli. Silr qñeſt in clc. loco· c· po⸗ nit᷑ ciementina pꝛima vel ſcða aut pꝛincipium ipſis capiruli. ⁊ ſic allegat videlicet cle. ſigratio ſe. de reicriptis.⁊ mõi. Jus Vo ciuile ailegat cõiter p..⁊.ð. ſub ſuis rubꝛicis.⁊ ſi eſt in codice pꝛeponit rubꝛice. C.elcuatũ. Si eſt in digeſtis p ponunt duo.ff. Si Voeſt in libꝛo inſtiturionũ
ponit᷑ ſic. inſti. que ſolũ poſt rubꝛicas.I.hʒ non leges. Fallũt ab hac regula tres libꝛi. Mꝛi⸗ mus eſt coder in quo qꝛ ſunt multc autentice. Dñ talis aurenrica allegat quotat᷑ ſic. aut.vidc⸗ licet ad hec.C. de vſu.vet aui. caſſa. C· de ſa.ſan. ec. Mã talis aui. eſt poſita ſub tali rubꝛica.⁊ ſic incipit vt ſegt ad iſtud aũt. Alius liber ẽ liber anrẽticoꝝ qui allegat᷑ ſic in aui. ſub rubꝛica ſua 4..ſolũ aliqñ ponit᷑ collarione pꝛima vel ſcða vſq; ad nouẽ:qꝛ habet collationes nouẽ. Ter⸗ riusiiber eſt liber ð vſibus feudoꝝ qui allegat᷑
rubꝛicas ſuas.⁊.c.⁊.ð. WMnũ tñ notabis ꝙ Faliqñc.vel..pꝛeponant᷑ rubꝛicis vel poſtpo⸗
65
nant niil eſt. Smiſte vo allegant: aiqui ꝑꝝ
titulos:aiqui ꝑ rubꝛicas:aliq ꝑ libꝛos hmõi. Et aduerte q qñ allegaf Moſti. vel Mof. ſine rubꝛica cõit tale dictů ẽ in ſua ſũma ſub titulo de rali matcria. Et ne pꝛopter abbꝛcuiatioljc multas quis erret in finc huius ſumm pond oẽs rubꝛicas ram iuris canonici qᷓ; ciuilis: ex quibus poterit intelligere eaꝝ abbꝛeuiãtiones Silr hic inſerã aliquas abbꝛcuiationes quibꝰ ſepius vtoꝛ in hac ſũma. u. qñponit ſub ru⸗ bꝛica codicis dr autentica: qñ nõ ponii in codi ce df̃ autentico.qð quidẽ eſt liber autenioEE ſequit᷑ ad eũ rubꝛica ſua. Cſi cſt elcuati dr codi ce.ſi non eſt elcuatum dicitur capitulo. Clc.i.clementina. 3 Foncoꝛ.i.concoꝛdat vcl cum concoꝛdantijs. D.i.dicto vel dicta vcl dictis.
Di. diſtinctionc. Eo.i.codem.ſ.titulo vel capitulo ⁊ huiuſinodi. Ea.i.cadem di. vel. cauſa vcl.q.
Fi.i.finali vel in fi.
MBlo.i.glo.
Li.i.libꝛo. linn
Mõ.1.notat vel notatur vel notata.
Db.i. obſtat.
Dpi.i.opinio.
Oppo.i.opponitur.
Q queſtionc.
K.i.re pondeo vel reſ pondet.
Kica.i.rubꝛica.
Ti.itirulo.
Ter.i.tertus. N.i.verbo vel verſiculo. ¶Eya ergo patres ⁊ fratres ꝓpera te ⁊ curri te⁊ vt peritiam caſuũ conſcientialiuʒ poſſiiꝰ hre hanc angelicam ſummã perlegite: quamſ moꝛc mundoꝝ aisliuʒ ruminab iis in cafibus conſcientic non errabitis.
¶ Erxplicit tabula.

no a in coi lber Mticrt eſteh ndi ci
cap con xttip. ⸗ 2.
inlo Mhiſnoii
. otat„ 1.
es petan tiem— 3 am —— caßbu
tab

noroncn iasoff . uodi de
busingu ufncm lendẽics nh 8(Vr vn naſteris ſer bch. monaſteri
aimicẽſj
(Mxabb
6 nen dar. in mpoſicu uinſſer Mhcahar

ncipit ſumma angeclica:
debet eſſe pre ſpyter.c.i.de eta.? qua. ⁊ctatis xxv. an nox. vt. j.etas. Abbas a quo debet eligi.& monaſterio cui pfici de⸗ ber. xviij.q.ij. c. abbatem. o dʒ cligi.K.ꝙ de ꝓpꝛio m non habere
2/¶ Decuiꝰ monaſt niſi qñ idoniã ꝑſona alio monaſterio eligi poteſt. xxtij 5 ¶ A quo dzpfirmari. 4 ¶A quo dz bñdici. qud bidictionẽ int
vide j. ↄfirmatio.J.iiij k. ꝙab ep̃o dioceſano ꝑ clligit ei dari cura mona⸗ Inno.in.c.i.de ſup. ne. pꝛcla. Mec an ʒ exercere que ꝑtinent ad i. Quod limito Attendentes.de ſta. mo. oin monaſterio ꝙ bene fic intelligo.d.c.i. s recuſet eum benedice us cum humilitate ⁊ de cuſauerit eum bñdicere. ſuos bñdicere.⁊ alia que it exercere.vt in. d.c.i benedici. K. ꝙ ſolũmodo in die es minoꝛes poſſunt confer 1. doc. vt no.glo.in.d cle.at n. c.ců ſis de conſe.ec.vcl gl. taliad erigiꝑ rali bñdictione.k&t ẽt ſymõia.tex.ẽ i.c.fiẽ el.iij. ð ſ v. ꝛecſſc duobꝰ mo s eccleſijs curaʒ aĩaꝝ ha⸗ diſpẽſatòõe pape.niſi vnũ pendeat ex alia. vcl n.c.vl.in fi. de re.do. niter ppło bñdictio⸗ que ci pleno iure ꝑ⸗ veſperoꝝ.⁊ matuii ac per vias non iuilegio ei concedatur S. de pꝛiuilc.li.vi. oſſit benediccre vide.j. benedictio..i.x.ij. 11 Dtx poſſit oꝛdies ↄfe 1⁊ ¶ Mtx abbas poſſit ab . ꝙ ſic. ab oĩbus pe alteri a iure reſeruent᷑. de ſen. ex.tencat ꝙ nõ cõicatione ꝓ iniẽctio
eius officium mg 5ʒ Paudunum in de quando eſt conſuet dicatur.alias non. Et ¶ Bed ꝗd ſi epiſcopu rc. h ꝙ ſi tertio regſi notionc vt ↄgruit. re tũc põt ⁊ mðachos ad eius officiũ ꝑtinei Quo dic debʒ bus in gbus o ri ᷣm cõmuncʒ op
7 CMrx pot
vnus abbas poſſu, ꝓ naſterijs ſen duabu hẽtibꝰ.K. ꝙ nõ ſine monaſterũ. aut eccicfia d ad inuicẽ ſint ãnexg.vt i
9 Mitx abbas poſſit ſolẽ
tinent poteſt poſt miſſaꝝ. icia. Alibi aũt publice poteſt niſi ex ſpeciali pꝛ vt in.c.abbate paramenta. ⁊ que
rf. við.j. ordo.ij. ĩpᷣn. ſoluer ſuos mõachos
põt abſoluere.niſi ab ex ne manuũ in ꝑſon ecla
1 ficꝗ. Tu tñ tene ꝙ pot. vt.j.abſolutio.i. F. ij: Vtxꝝ poſſit ꝓhibef ſuo mo nacho ne ↄfi 1ʒ teatur cpiſcopo. vel eins penitẽtiario. K. 6 Ja. de lau. in jum.ꝙ non. Qt limito niſi ſii exẽptꝰ. vcl aliud habeat ꝑ pꝛiuilegiũ a papa ¶ Mtx abbas poſſit diſpẽſare cũ mõachis 1 ½ ſuꝑ irregularitate.& ꝙ ſic ſup irregłaritate quã Ircrũt recipiẽdo oꝛdines i ercõicatiõe facti tñ memoꝛiã vel iuris piriã non haben⸗ tes. Et hoc qñ gꝛaue ⁊ notabile factũ nõ fuit ſiue hãc irregularitatẽ icurrert ante igreſſũ religiõis fiue poſt. ſʒ cõiter doc. in.c.ců illoꝝ de ſen. cx. In alijs aũt irregularitatibus nõ poteſt de iure cõi.vt no. Noſti.⁊ Pa in. d. c.cũ illoꝝ.facit regula.que aiure cõi.de reg⸗ iur lib. vi niſi vbiius expꝛeſſe ei ↄcedat. ¶Mtx poſſit diſpẽſarc cũ monachis ĩ vo⸗ 1 tis factis ante ingreſſuʒ religionis.&. ꝙ ſic vt no glo.in.c noluit. xxxiij. q.v. De votis in religione factis. vide.j. votum.ij..iij ¶Mtxꝝ poſſit diſpenſare cum monacpis in 16 regula. vide.j. diſpenſatio.;. viij. ¶ Vrꝝ poſſit ↄcedere monachis vſum alicu 1 ius rei: vel eius adminiſtrationẽ.k ᷣm Im in.c.fi. qcle. vel vo.ꝙ põt ↄcedere certos Ted ditus monacho vnde viuat. Et dicit Jo.an. in regula. Mon eſt obligatoꝛiũ. de reg. iur.li. vi. valere ſtatutũ monaſierij. vt ꝓ idumẽtis ⁊alijs neceſſarijs gſqʒ monachoꝝ recipiar certũ qd.ſed vt poſſit diſpenſare ad libitũ ⁊ diſponere nõ pot ſilr ne poſſit ei auferri qñ ſuo ſuꝑioꝛi placuerit nõ põt ↄccdere:⁊ ců li⸗ centia pape c.cũ ad monaſteriũ. de ſta mo. ¶ Mtx poſſit expellere monachos ſuos. h. 13 ꝙ nõð ßʒ Ma in c.cũ a monaſteriũ.ꝑ.c.fi de regula. qð vult vt fugitiuos regrat ⁊ cogat cos ad ſuũ redir monaſteriũ ſi põt eos teher abſq; graui ſcãdalo:vel ſaltẽ puideat᷑ eis ve alio loco religioſo eiuſdẽſoꝛdinis vbi ad agEé dã penitẽtiꝗ vᷣputẽt᷑ ⁊ neceſfuria cis miſtrẽt᷑
„
¶ VMtx poſſit licentia ad aliam rligionẽ vi 29 de. jrcligioſus.J.xxxiiii. Quid de bonis illius monachi quem ab ⸗ 26 bas de facto erpulit. vide. j monaſteriũ..vi ¶ Mtxꝝ poſſit dare licẽtiq monacho ſtũdi ſe ꝛ1 ꝑate i aliqᷓ cella.&. ꝙ ſic. dũmõ ex iuſta cã ⁊ j.ſcepta mõaſterij:ſʒ nõ ef̃.vt i.c.vl.xx. q.iiij. ¶Stxꝝ poſſit coꝛigere monachos ſuos he. x ꝙ ſic. nec tenetur in hoc regrere ↄſilium ſui* capituli m Ma. in c. Joq̃nes. de regula.
.
CAd que obligat᷑ abbas. h. ꝙ vitra alios 33 ⁰ a

monachos obligat ad curã animaꝝ ſibi ſub iectax ⁊ monaſterij ac reꝝ ip̃ius: ⁊ magna negligẽtia ẽ peccatũ mortale.vt.j. negli. I.i
14 Btrũ liget᷑ ſuo ſtatuto ẽt cũ ↄuẽtu facto
K. Em Paidc.cũ ad monaſteriũ. ꝙ. nõ. Et dicit Jo.an i.d.regula.Mõ ẽ obligatoriũ ꝙ ctiã ſi iuraſſet pᷣuare tenet reuocatio lʒ ſit ꝑ⸗ iurus. Ex quo patet ꝙ lʒ iſtitue rit priorẽ cũ Huẽtu aut aliũ officialẽ põt ruocare qꝛ abbaſ monacho ſuo ialiquo nõ põt obligari: ſicut nec vñs ſeruo.l. interpoſitas.i.fi.C.ð.trãſa.
25 ¶ Ptrũ tencat᷑ ire ad ſinodũ.& ꝙ. ſic ſi ha⸗
ber populũ vel capellas hñtes populũẽt ſi ip ſe ſit exẽptꝰ.dũmò capelle ſeu popłs non ſit exẽptus. als nõc.ꝙ.ſuꝑ his de.ma.⁊. obe.⁊ quod ibi notatur.
26 Wtrum poſſit poratibꝰcccleſ ijs adminiſtra
tionibꝰ:qutqbuſlibʒ alijs bñficijs nouas pẽ ſiones iponere:aut veteres augere: aut ad mẽſã ſuã pᷣdicta aplicare.he. ꝙ nõ. nec glibʒ alius pᷣlatꝰ regularis clc. vnica deſuꝑ. nep̃.
27 ¶ Otx poſſit pᷣſẽtare clericos ĩ ecciẽſijs in
gbꝰ hʒ ius patronatꝰ.K. ꝙ nõ ſine cõſenſu capituli.c.ea noſcit᷑.de. his que fiũt a prela. P batiſſa debet cligi a monaſte⸗ I rio in quo pᷣficiẽda ẽ in qᷓ electiõe nulla debʒ admitti niſi ↄple nerit. xij. annũ.⁊ ſit ꝓfeſſa tacite vł expᷣſſe ⁊ elligẽda debʒ ↄpleuiſſe. xxx.annũ.⁊ cẽ ꝓfeſ⸗ ſa exÿſſe ordinẽ regularẽ. Idẽ dic de pᷣoriſſa ꝑ quã monaſtcriũ regit cũiꝰ electio ſi due ꝑ tes ↄuẽtꝰ ad eã accedũt qñ ꝑ ſcrutinũ ꝓccdit nulla cxceptiõe:aut appcllatiõe admiſſa ẽ cõ firmãda. Si o nulla ad duas ꝑtes acceſſit: tũc nõ obſtãte publicatiòe ſcrutinij ⁊ electio ne pñt alie accedere ad eã qͥ hʒ maiorẽ ꝑtẽ to tiꝰcapituli qᷓ ſi ad dnas ꝑtes accedit nõ ob⸗ ſtãte qcũqʒ ↄfirmet᷑ ⁊ ꝗ vocãtur ad eas diri⸗ gẽdas ĩ hmõi electionibꝰ niſi ſc abſtineãt ab his ꝑ q̃ diſcordia põt exoꝛiri. vł exoꝛta nu⸗ triri.ſůt excoĩati ip̃o facto. Et h locũ hñt ne⸗ qũ ĩ monaſtcrijs rcligiòõis approbate vů ẽt
mulieribꝰqͥ ym q̃rũdã, ꝓuiciaꝝ ↄſuetudines
nec ꝓprijs nũtiãt ncc ꝓfeſſionẽ faciũt gu larẽ:ſʒ viuũt vt ĩ cccleſijs ſecularibꝰ canoni ci regulares.h notãt᷑ i.c.idẽnitatibꝰ.de elec. li.vi.ð qᷓ habes.ſ. excõiatio.vij. caſu.xvi.
A qͥ vʒ ↄfirmari. vide. j ↄfirmatio.ᷓ iiij. 1 fWtrũ debeat bñdici. ke.ꝙ ſic vbiẽ ↄſuetu
o. ꝙ ſi nõ faciat ſe bñdici ifra ãnũ a ſna cõ
firmatiõc ↄputãdã.vbi ẽ ↄſuetudo ꝙ bñdi⸗
cat:niſi cã rationabilis ſubſit. cadit ipſo fa cto a iure ſuo clc.attẽdẽtes.de ſta mo.
¶ Mtrũ poſſit quocũq; dic bñdici.K. ſʒ gl. 3
in. d.cie.attẽdẽtes.ꝙꝙ ſic.
¶Mtxꝝ abbatiſſa poſſit eccleſias ↄferre ⁊ bñ ficia.⁊ ĩſtituere clericos in eccleſijs ſui mona
ſterij. e. glo.ĩ.c. dilecta de ma.⁊ obe.qꝙ ſic. de
conſenſu ſui capituli poſt ſuã ↄfirmationẽ.
¶¶ Mixꝝ poſſit abbatiſſa exõicarc:ab officio ſu
ſpẽdere vl iterdicere. kK. ꝙ nõ ſᷣm gl.i.d.c.di lecta:qa hec ptinẽt ad claues.c.tãta.de cx.p. — tñ ab officio mõachas ⁊ clcricos ſuſpẽ
erc ⁊ꝓhibere ne celebꝛẽt ĩ ciꝰ eccleſijs.ſʒ tñ
talis ſuſpẽſio nõ ẽꝓpᷣe ſuſpẽſio fᷣm Ma i.d. c.dilecta qꝛ ſi celebrarẽt nõ cẽnt irregulares
clerici celebrãtes.
¶tꝝ poſſit p̃dicarc:moniales bñdicere:cõ feſſiõcs audii:⁊ hmõi.. ꝙ nõ pt aliꝗd fa cer qð ꝑtincat ad aliquẽ ordinẽ:vt pʒ i.c.no ua.ð pe.⁊ re.põt tñ ĩ matutis euũgcliũ legef. vñ ẽt diacõiſſe appellãt᷑.xx vij.q.i.diaconiſſã
Et ẽt mõiales ſcu ſuditas monẽ ⁊ exhoꝛtari.
¶ Mtꝝ abbatiſſa volẽs log cũ aliq̃ vʒ ẽe aſſo ciata. K. ꝙ ſic ſaltẽ ꝑ vctulã monachã.xviij. q.ij. diffinimꝰ ⁊.c.i decima.eadẽ.q. dicit ꝙ due vel tres debent eſſe.
¶ Dũo abbatiſſa põt cxire ꝓ homagio fa⸗ ciẽdo habes.j. monialis.ðᷓ iij.
pcurãs homicida E D orſu Etg ſterilitati venena
pcurat. Et peccat moꝛtalit.c.aliqñ.⁊.
c ſexxxij.q.ij. Et ſi anmatꝰ erat fetꝰ dʒ puni
ri capite:qa verꝰ homicida. Si vcro inaiatꝰ
erat.ſi nobiliſ facit.pꝑte bonoxꝝ amiſſa flega
tur. Si Vo ignobilis dãnat᷑ ĩ ictallũ.ff. de. pe. l.ſi gs aliquid.ᷓ. qui—
— ri legũ vł ↄſtitutio
BP 02 310 nů fit tribꝰ ð cau
ſis Pꝛio,ꝓpt ↄſuetudinẽ priꝗᷓ. xxxj. di.
ãte triẽni iſti. de teſta.ð.ij. Secũda ꝓpt diſ
parẽ ſucciionẽ tẽpoꝝx.xxxiiij. i.c. fraternita tis tue.vbi tex. Pefectꝰ ni tẽporis qbꝰ nõ
ſolũ merita ſʒ coꝛpoꝛa ip̃a ðᷣfeccrũt diſtrictio
ms illiꝰ nõ patit᷑ maner cẽſurã. Tertia pp
emergẽtia mala. liij. di F. veꝝ ifi. vbi exẽpiũ ð ſerpẽte enco quẽ Moyſeſbona fecit itẽtio ne. cchias bona itẽtiõe deſtruxit
Pſenge ipubliec. vtãbaſiaroꝛes
? hmõi młta hñt pᷣnilegia
¶ Bed nũqd illi ꝗ data opa ⁊affectate:ẽcã
reipublice ſůt abũtes gaudeãt illis pᷣuilegiis
toin vötqiu
icosabſe kales ſtt nẽi reſtit cxyediatt
b
Lanon muicui Ttictauf poinpẽ iteligo In ntmcfad potcomin dhacitelli vlt yt eti
ſolutio iij 05 poſte b/olutüer lat Rojn huqprinet — ſüt Lchf.x dey Vy ii ctiõcminor doounöet ꝙs vlcnat Narcmp.
—

mo atiinti K tii neo nzitn netititn ätn dun vetu uchim dec Equi örc vmit alo.ſ f — bi Ntt W m m mm mot wn pic mnſin s di nli hi 1. M„ tnia ox 1 ic fn
c hñ.⁊ de. pe.⁊ remiſ.noua.
tellige niſi dů viſitat. vt i.c.ꝓpetuo.ð cẽſi li. per ſtatuta prouincialia ſinodalia vel le
ercſ.ð ſẽ ex.⁊ gl.c.ſi.epᷣs ð pe.⁊ re. quã ſegt᷑
. ꝙ. ñ vt. l.⁊ ꝗ ðata.ffex Peama.⁊ lpe. C regu.⁊ icle. vnica ð vſäg. ⁊ aff.⁊ Fe. ↄſi. xůiij. mð. ⁊qſiiu.⁊ vniucr. C. ð legatõibꝰ ſʒynꝗᷓ je Ego ↄſulo ꝙ ſacerdos Ppꝛiꝰcã opi.ſequat᷑
Et aduerte ꝙ ille g ĩ ofõ mõici valoꝛis abñs ẽ que ſibi vñ in illo caſu magis erpedire ſalut
—
cãᷓ ripublicc pᷣſumit᷑ affectate ⁊ data ops abẽe ßpius penitẽtis vl cõitat
ifideliũ.qn vtrãq;
Texẽ ſingularis i l ſpadonẽ.ð i.ſ. ve cxcu. põr tene. Et pᷣmaðſ ubtilitate iuris mihi tu. Beꝗt hoc Audo.de ro.i no. Et facit 5 cie videt verioꝛ.⁊ itellige niſ epg ſibi abſoluti ricos abſentes ꝗ vt ãplioꝛcs obtincãt digm onẽa tali æcoicatioc reßᷣuaſſet ſpecialit. qꝛ?
tates ſtãt cũ cardinalibꝰ · Et q̃baſ iatoꝛes te tůc ꝓpriꝰ ſacerdos nõ poſſet abſo
lucr̃.vt la
nẽt̃ reſtituere expẽſas cõitati qñ ſtãt pluſqᷓ; tiꝰ dicã̃ j.caſ uſ. Aduerteẽt ꝙ eßᷣis ſolis cõce expediat doloſc. l volũta.ſua.vt id.g data. dit᷑ abſolutio ab excõmunicãtiòe P violenta ſol Utio Primo ab excòicatio iniectiõe manuũ ipſonã ecclaſtic. vt in. d.c. B— nc vtrũ poſſit impẽdi mulieres c ea noſcit.⁊.c.ꝓuenit. qij iuria éle a non ſacerdotc.&. ᷓʒ Monal ti ercom uis vł qñ adirc nõ põt papd. Et ſic inferioꝛ⸗ mnicatio. ꝙ vuplex ẽ ip̃us abſolutio Wna q no abſoluit ab ea. niſicni ſpecialit ↄcedit᷑. vt
ptinet ad foꝝ pniale. Et h ſolũ a ſ acerdotibꝰ abbati ⁊ hmõi ð quo. j cxcõicatio.v.caſu.iᷓ põt infpẽdi.vt 1.c.canonica.de ſen.cx. Et ſic xxxplij. cum ſcquẽtibus.
itelligo Inno.ic. quãro. ð ↄſue. Alia ẽq pti ¶Mhtrũ idẽ ſit qicẽdũ ð xcomunicatiòe ſta net mcf̃ ad foꝝ ↄtẽtioſ u. Et hmöiabſolutio tutoꝝ Pncialii ↄcilioꝝ aut ynodaliũ: ſeu põt cõmitti diacono ⁊ iferioꝛibꝰ clericis. ꝑt que fagiũt legatiĩ ſuis legatiõibꝰ. Vir. vbi
ð hac irellige gio i.c. paſtoralis.ð offi O' 5. c Buiel. bicit g ſic. Et ẽ vult yt eridlaicꝰ abſoluat. De q̃ dic vt. ſab Paic. graue. de pᷣben ĩ glo.
ſolutio.iij.. xvij. Ita tñ ꝙ abſolutꝰ a talibꝰ
oʒ ꝙ poſtea abſolũat᷑ iteꝝ a ſacerdote ð pria lutio. Et addit ẽt ſi ki
etſi icurrat ĩ aliena dioccſi a
icatꝰ. Rõ pᷣm In
verũ ſiqut vult Et logt᷑ ipſe de⸗
epiſcopo.qꝛ tenẽt ꝙ ptinẽt ad epiſcopũ abſo
. 5
abſolutiõe rõne mortal petĩ ꝑp qð fuit exrcõ ſubdito ſuo ⁊ ẽt ſi ſtatutũ ei ↄfirmatũ ꝑ pa no.ĩd.c. quꝗto.⁊ ĩc.fi.ð cx. pd̃ Fᷣm Jo.an. ĩc.ex frequẽtibꝰ. de inſtitu. ⁊
d. qꝛ ptinet ãd ptãtẽ clauiũ qᷓ ſoł ſacerdo/ ibi Pap rationẽ. ga ex quo ↄditores nò ſibi
tibꝰ date ſũt.xx. diſt. ð1xcvi di. Fillud autẽ nec ãlijs reſeruari
Vꝛꝝ oiſ ſacerdoſpoſſit abſoluc ab excõi quo excipit religioſos. qbus ẽ ꝓhibitũ a taii
2 richuarüt vident᷑ alijs conceſſiſe. ul. autẽ itelligit ẽt ð ꝓprijs f acerdotibꝰex
calioc minori a iure quã gs icurrit ꝑricipã bus ſẽtentijs Prouincialibus:aut ſinodalibꝰ
do locutiõe ⁊ hinõi he. ꝙnõ ſʒ ſolũ ꝓpꝛius abſolucre.ciemen.religioſi i. de priuilegijs Et chs vcl curatꝰ vł hñs licẽtiã ab cis.vl. a pa ſic tene ᷣm qð dixi in precedenti.q. Pa.r.c.nupꝑ.ᷓ.ĩ ß̃o.d ſẽ.ex.ẽt archiep̃o ĩ ꝓui ¶ Mtrum idem ſit dic
cia:ſʒ extrg ſuã vioceſim declarat᷑ nõ licẽ in ne aut interdicto quod imponitur a iure.aut
gato
vi g młtominꝰ glijs ↄcor. In ⁊. ho.d.c. nu. rum.kK glo. in. dicto ca. graue. quod ſic er 3
¶Mtrũ, ꝓpꝛiꝰ ep̃s vłcuratꝰ poſſit abſoluer concitor canonis ab oiercõicatiõe maioꝛi lata a inre K. ᷓᷣm c.ſi quis el primo.xvj. q.vij. Blo.tñ ickemẽ. Ini.dc nu.ꝙ tã a minoꝛi q; a maioꝛi põt i.de. here. lunitat vex qñ ſuſpẽſio nõ hahet abſoluc̃ ꝓpꝛiꝰ eps vł Ppꝛiꝰ ſacerdos: niſi tps determinatũ qꝛ qñ habet tps determina in caſibus ĩ qbꝰ cõditor canonis ſibi abſolu tñ nullꝰiferioꝛ abſoluerc põt. t eã ſegt̃ Car. tionẽ reßᷣuauit.vł Ateri. Et cũ ip̃o ↄcordat ibi ⁊ MPa.in ca.tam litteris. de teſti. De quo Mo. ibidem vbi ẽ q̃ñi tex. expꝛeſſus. Et hãc die vt. j ſuſpenſio.iiij. Ji. Sed que ſunt in in opitenẽt theologi. vt ĩ Dir.h.iij ti.iiij. Int re reſeruatò pape. vide.j. excommunicatio quos ẽ. S. Bona.ĩ iiij. di. xviij.q.vl. xtfan quinto Que autem epiſcopo vide excommu ctꝰ Tho. cadem di. ar. vl.qi. Siirſ ũmiſtc. vt nicatio. vj. Eta duibus alij poſſunt abſolue Monal ti.excõicatõ ⁊ fũma ↄfe.ti.xxxiij. S. re xcommunicatio vij. lrrxv.li.iij. ⁊ Jo.ð ſaxonia ĩ ſuaſ ũma ti. Ab ¶ Wrzꝝ in articulo mortis ↄſtitutus poſſit oto õtrariũ tʒ Pa ic monacpi 7.c. muli abſolui ab ercõicatiõe vel ipeditus 7g8 põt cſ.d ſẽ.e f. ep abſoluere. vide. j. abſe olutio. iij. q.xvi.⁊ xxij⸗ e. ibidẽ. ⁊ ẽt gi.viceti cle attẽdẽtes.ð ſta. IAuis abſoluat exemptũ abexcommunicg
à2
*
endum de ſuſpenſio⸗
nõ reſeruauit.facit glo in.

8
tione. vide.jexemptus.q.vj.
¶htrun ille qui incurrit excommunicatio
nem in vna dioceſi ibi habens domicilium:
poſtea tranſfert ſe ad aliam dioccſim poſſit
abſolui a prefata excommunicatione ab cpi ſcopo vel curato illꝰ dioceſis ad quã ſe trã tulit.e.ß̃ʒ. Ricar in.iiij. di.xviij. ar.ix. q.v. ꝙ ſic. ñi excõicatio eſt a iure. vłꝑ ſtatuta quoꝝ cũqʒ.⁊ nõ ſit ſeruata ꝑ ↄditorẽ. ar.d.c.nup nõ diſtiguit an ſit 5eta ĩ dioceſi vel alibi Secꝰ ſi eſſet ab hoie. vl ſi ↄditoꝛ canõis ſibi reßᷣuaſſet. qꝛ tũc ñ poſſet. Hoc idẽ tenet Jo. an.? Pa in. d.c.ex ad epos. 43 1r1 Scðo ab cxcòõe que — D ſolutio eſt ab hoic ſeu iudi ce a qᷓ põt impendi. h ꝙ regularii ab illo põt ꝗ cã tulit. q regularit q pot ſoluere
pot ⁊ ligat᷑. ⁊ ectrario xxiuj.q i.ſi petræ⁊ xi. diſtifcrioꝛ.ff. ð re iudiI. q ↄdẽnare.?.ff. ð
re indi.l nemo.la prima. de pe.di.i. verbum gilit regula hec i.yi. caſibꝰ. Mrimusi dele
gato pape q iobedientẽ ſue ſnĩe põt excica
re:ſʒ poſi ãnũ a ſua ſnia diffinitia nõ pot ab
ſoluer. vt ð offi. dele.c.qẽti.⁊ ibi dicit Inno
ꝙ ⁊ ſi excoĩcat ðlegatꝰ pape ãte diffitiuã ſẽ tẽtiꝗᷓ ſẽp vſq; ad diffinitiuã ſniam.⁊ ẽt poſt vſqʒ ad ãnũ abſoluet᷑ potcrit. q ꝑpetuaẽ iu riſditio fua vtĩc.gratũ ⁊.c.licʒ co·ti.qꝛ ea q̃ ad ius?ſcribunt᷑ debẽt eẽ ꝑpctua.C.ð.di.re. Lfalſo. Et hoc idẽ tenet gio.i.d.c.qͥrẽti. Se⸗ cũdꝰĩ eo ꝗ poſtqͥ; excõicauit icidit ip̃e ĩ ma⸗ iorẽ excõiĩ cationẽ.xxiiij.q.i.audiuimꝰ De h
„
vide.j. excõicatiovltio. Sedꝰ ſi in minorẽ qꝛ poſſet de ſen. exc. duobꝰ. de cle.ex.mi. ſicele
brat. Tertciĩ icẽdiario.við j.cxcõicatõ.v.ca ſu.v. Quartꝰĩ ſnia lata ab iferior᷑.ſʒ ↄfirma ta ex certa ſcia ꝑ papã. Quod itellige ð ſnĩa qᷓ ẽab homine Fᷣm Jo.an i.c.exfrequẽtibꝰ ð iſti.Rõ qʒ oĩa noſta facimꝰ quibꝰ auctori⸗ tatẽ iptimur.c.ſi apłce.ð prebẽ.li vi. C. ð ve te.iu.enu.l.i.F.oĩa. Secus ſi ſine certa ſcĩa:
aut cauſe cognitiõe ↄfirmat.vel ſi ſniaeſſet
ꝑſtatutũ.qꝛ q;tũcũqʒ cõfirmatũ poterit ĩ fe
rioꝛ abſoluer᷑niſi papa ĩ cõfirmatiõe ſibi v
alij reſeruaſſet ſiẽ ð alijs que ſũt a iurc.vt.ð. dictũ ẽ ĩ precedẽti.c..iij. Quintꝰ ð illo ꝗex cicauit.⁊ tñ nõ ẽ ſacerdos.qui licet poſſit abſolucre ð abſolutõe que ꝑtinet ad foꝝcõ
tẽtioſũ nõ tñ ð illa que ꝑtinet ad foxꝝ pnĩale De quo dic. utð. abſoiutio pᷣmo Serto ẽi iillo cui papa mãdat vt aliquè cxcoĩcet ſiñ ali
qua canſe cognitiõe. q talis ẽ merꝰexecuto? ⁊ idco abſolncre nõ poterit. ar.c ſuꝑ queſtio
nũ⁊ c fi. ð of. vlega· Secꝰ ſi mãdaiſet cauſe
cogmtionẽ qʒ tũc poſſet abſ oluef.ar.c. Vbũ. de pe. diſt.i. Hoc. no. Jo.⁊ archi. rxi.di. iferi or Po. Beric.cũ inferior. ð ma..obe.
¶Sʒ qd ſi papa mãdat ſi mplicit᷑ vi fniaʒ ex 1
cõicatiðis ĩ aliquẽ ferat.&. In i.d.c.fi ꝙ nd dʒ cã ferr:niſi cũ cauſe cognitioc⁊ monitoe piniſſa.ij.q.i nemo.⁊.c.ſacro ð ſẽ excõ. ⁊ faẽ glo. ĩ.d.c.fi. Addit tñ ꝙ fi ↄſtat papã cogno uiſe ð cã. ꝙ tũc ad ci mandatũ ſine alia co gnitiõc debʒ fert ſniam l de q̃ re f̃. de iudi. Tt ſilr dicẽdũ ẽ de.ſnĩa quã alijpñt ꝑ aliũ ferr. Ho tñ.⁊ Jo.an. ⁊. MPa.i.d.c. fi.tñt ꝙ ꝑ tale mãdatũ ſiinplicit fem̃ nõ Hcedit᷑ deceſſo ric iuriſditio · q;uis. Pa dicat ꝙ opinio Vi· g dicit ꝙ dat̃ iuriſditio cũ papa mãdat ali qð ſpũale ẽ valde cqua. Ego credo ꝙx⁊ ſi ſit equa tñ ſit verioꝛ pᷣma.⁊ iõ ad intẽtionẽ pa⸗ pe ſit recurrẽdumqᷓ ꝑ verba mãdati põt de prehẽdi. Et ſi cũ cãc cognitiõc mãdet. vt pu ta qꝛ dicit. Intelleximꝰ ꝙ talis ⁊c̃ quat᷑ mã damꝰvcritãte cognita vt excoĩces ⁊c̃.tůc ab folucre poterit. Sec ſi dicat qʒ certificaii ſumnꝰ ꝙ talis ⁊c̃. Ideo mãdamꝰ quatenus excoĩces ⁊c̃.tũc a tali nõ pote rit abſoluere ¶ Vtrũ archieps poſſit abſolucre a ſnĩa ex coicatõis ep̃i ſui ſuffraganei:aut alioxꝝ infe rioꝝ ꝗ qᷓ;uis ſint de ſua ꝓuicia:nð tñſ ũt de ſua dioceſi.k. ꝙꝛ:ñ.c.romana.⁊.c vencrabili bus. de ſen.ex.ſi.vi niſi qñ k hʒ ↄſuetudo. vł qñ ad eũ appellatũ ẽ De qᷓ dic vt ĩdictis. ⁊ ĩc.ad repꝛimẽdã.ð. of. oꝛ. ⁊.c. ꝑ tuas ð.ſiex. ¶ Wtrů eps poſſit abſoluct᷑ excoĩcatũ a ſuo iferioꝛc.puta Archidiachono ⁊ hmoõi. ſe Im Inno. ic. cũ ab cccleſiaꝝ de offi. oꝛ ꝙ ſic ẽt jð pᷣmiſſa ſariffactiõe: qꝛ oꝛdinariꝰ ẽ tori dioccſis vt ĩc.i.de.of.oꝛ. C.ð iur. om.iu.fi tẽ qꝛ tales officiales dicũt vicarij epoꝝ. d dffi. archidia.c.i lxxx. di.nõ vðᷣbere. Malefa⸗
cit tñ cpiſcopꝰ.qꝛ iuriſditionẽ nõ ſcruat ſuis
ſubditis.ð̃.ex.p̃.c.ij. de.of. oꝛ c.quãto. Quod
itellige verũ niſi er ↄſuctudie haberẽt ut nꝑ
poſſit ab cpo abſolui:qꝛ tũc nõ poſſet.ð. oſ
archidia.c. dilecto. Et opi. Inno. ẽ coĩs do ctoꝝ:q;uis alij 5dicãt.vt nõ. Pa.i.d.c. cum
ab cccleſiaꝝ. Et hãc teneas.
¶ Quid ſicpᷣs cõmittit alicui vices ſuas. An tales valcat abſolnere ſupꝛadictos i.I.
bᷣccdẽti ficut eps põt.he. Dir.li.iij.ti. v. ꝙn
CPönie catosaſ pyöib crm nõpõtn ktioß rirqj hue wri

c ſq nuific in dino nihi ua. ctoytf ma miinin qpw iinpin m ui siit Idco FSmwum iahn tn spoſſ Wucniin de ſu njſn icro nwm mt j vit ſit abj tinii cccſu fi.hit in 6. dc. of D urnk⸗ s— ven cuks— ur
Mui 2*
ieral rdirin
kiſi h exp̃ſſe ↄcecat. ar. ð pe. ⁊ re.ſi ep̃o. j. vj. ð pcu. q ad agẽdũ.li.vj.ẽt ſi diceret. Tõmit aimꝰ vobꝰ vices noſtras ẽt ihis qᷓſpãlc mãda tũ erigũt qꝛĩ tali mãdato maiora ⁊grauio ra nõ veniũt quã ĩ comiſſiõc ſũt expffa cie: nõ põt ð ꝓcu. qʒ iſtudẽ maius q; abſoluere fimplicit qꝛ fit cũ ĩiuria inferioris. 5 ¶ Btrũ eps eÿ territoꝛiũ ſi uuʒ poſſit excõi catos a ſe:vel a ſuis iferioribꝰ abſoluere. he. ꝙ nõ ĩ his qᷓ regrũt cãe cagnitionẽ.qꝛ vt di eit. nno. ic. nouit. de offi..de cã cognoſere nõ põt nif ſedẽs ꝓ tribunali.ar.i.q.iij. abo titio.ſʒ hec in alieua vioceſi non poteſt face⸗ re.ix.q.ij.c.ep̃ʒ.⁊ alijs pluribꝰ.c.eiuſdẽ.q. Et verũ niſi hẽat licẽtiã epi dioceſani. vt in eiſdẽx. dr. Falit Bĩ ep̃o expulſ og petita.licẽ⸗ tia uis nõ obtẽta ab ep̃o ĩcuiꝰ dioceſi ẽ pe deſt ſederep tribunali⁊ cxercere iuriſditions ſup̃ ſuos ſubditos:dũmõ nð trahat cos ul⸗ duas dictas a fine ſue dioceſis ꝗ nõ fuc⸗ rũt expulſores ſeu fautores· aut ↄfiliatores. ce. vnica. ð.fo. ↄpe. In his at qᷓ nõ regrũt ede cognitionẽ pot q qᷓ fůt volũtarie iuriſdi tiõis pñit vbiqʒ cxerccri ar.l.oẽ̃s pcõſules., ðof. ꝓcõ.x.I. Acgatus aũt a later an podit ic vt i.c.nonuit.⁊.c.cxcõicatꝰ ð. of.le.qꝛ. nõ me cxtẽdo c hodie inłta habcãt a papa qbꝰ efdit᷑ qñ nulli fit pᷣiudiciũ.vt.j. ga.ʒ.iij.⁊ v. u mortruo vl amoto ercõicatoꝛeca plm ſuceſſoꝛ: aut ille ad quẽ eiuſ Prinet uriſ itio poſſit abſoluere quos pᷣdeceor potuir ſet. K. ꝙ ſic tex. eſt in.c.fi cps.cl.ij.xi.q.iij. ⁊ in cnico. de ma.⁊ obe.li.vi. Dtrũ pticipãs in crimine criminoſo fit abſoluẽdus ab excõmunicatoꝛe iliiꝰ cui ꝑti ipädo icurrit maiorẽ excõmunicationẽ. K. ſic.c.nu.ð.ſẽ. ex. De qᷓ dic pt.j. exco.viij..i. * bſoluer g põt ex officio icerti caſibꝰ illos g5 violẽtd manuũ iiectionẽĩ ꝑonã eccle kiaſtic excòicati ſũt põt alijs cõm̃ittere abſo lntionẽ fi viderit erpedif᷑c.fi.ðᷣ.of. oꝛ. Itẽ dic ð qͥcũq; gex officio oꝛdinarie ptd tis pᷣõt ab oinet· Silt dic ð illo cuiẽↄmiſſüa rõne dignitati. Secꝰfirõne ꝑſõe.vtĩd.c..no. gl. ſol u tioeftio quo ad modum abſoluẽdi ab excõica⸗ tionc dic ꝙ nõ debʒ cẽ ↄditionał atr nõ vleret c. actꝰ. de re. inr.li. vi. ʒ fiat abſolut Btrũ teneat᷑ gs ßuaf certeᷓ foꝛmã ĩabſoi vẽdo.. ꝙ fic.iv Pꝛimi ꝙʒ faciat illũ Rurat᷑ IParcbit můdati ip̃ino abſolnẽtjc.ex tenoÿ ð
Ker. imitat Fongĩ cribus hoꝛꝛẽdis nõ itenibꝰ.⁊ plʒ. Secũdũ ꝙ añqᷓ; abſoluat᷑ ſuffi
ciẽtẽ pᷣſtet emẽdã leſis iui Pprias facultates
CPoꝛto.c. pꝛochianos ð ſẽ.ex. De quo die vt. j.. ix.⁊.xx. Tertiũ vt abſoluar̃ cũ fů ⁊ õo ne dñica ⁊ alijſↄſ uct.ſ.abſolutiòe ↄfucta vt i.c.a nobis el. ij vſẽexcõ. Quartũ ꝙ pᷣcipiat eine ynqᷓ; faciat 3 illũ canonẽ: ʒ quẽ faciẽd⸗ icurrit ercõicationẽ.d.c.ex tenor̃. Snchi e niſii cafibꝰ ↄceſſis a iu: q nemini bificiũ iu ris ẽ auferẽdi.vt i.aui ðnup.5.ſʒ ꝙ.⁊. ff ð re iu.l.iiij.y. ſigs ↄdẽnatꝰ Et itaꝗ ꝑcuſſit cle ricũ iiũgẽdũ ẽ ne vnq; cericũ pcutiat niſi? mdato p̃lati. vł cã defẽſiõiſ⁊ hmõi. Coſue tudo ẽt hʒ vt Vberei q̃ uũdaẽ ĩ maſcu.ſ zn5 ĩ feminis:nec ĩ multũ iunenibꝰ pᷣſerti ĩ nudo Auitũ ꝙ vtafVbo abſolutoꝛio vł rlaxat⸗ rio. Dñcõit obſeruat iſte modꝰ. ¶ꝛio dicat aliquẽ ſᷣ.vł orfonẽ dñicd. Secũdò dicat. Sal nũ fac ßᷣuũj tuũ ðus meꝰ ſperãtẽ i te. v. Dñe andi ofonẽ med K. Et cla. meꝰ ad te veiat v. Dñs vobiſcũ. ke. Et cũ ſj pũ tuo. O fo De⸗ ui ꝓpriũ ẽmiſereri ſẽper ⁊ pcere ſuſcipe deÿ cationẽ meã vt hůc famuli tuũ quẽ excõica tibis cathena ↄſtringit miſeratio tue pietait abſolnat ꝑ xpᷣm vñim nin. Amen. Deinde di cat. Ege te abſoluo a vicuio excõicatiõis quq talẽ factũ.⁊ fſtituo te ſacramẽ tis eccleſie. In noic patris ⁊c̃. ¶ Ptri abſolutio teneat ſi nõ ſnet pᷣfata foꝛ ma vr nð. qꝛ foꝛma fſcripti exacta diligẽ⸗ tia vudda ẽ ita vt nẽ oꝛdo ppoſteretc ci dile cta ð yſcri.⁊ alijs ĩgl. allegatis ibidẽ. Gʒ ego dico diftiguẽdo. ꝙ ſi abſoiutio fit ab poie ⁊i cui miſſa ſub tali foꝛma.nõ vʒ niſ fonma 5 net᷑ facit.c.fi.⁊ ꝙibi no. ðp̃:xc.prudẽtii.i.e. de of.vle. Rõ.qꝛ qñ omittit᷑ foꝛma data ah hoĩe nnlla ↄpetit iuriſditio.⁊ ꝓpterea nõ vʒ actꝰ ðficiẽte ptãte. Si Vo abiolutio ↄpetat alicui ð iure vł fimpłr ↄmittat tʒ qdẽq;uis nõ ſit uata foꝛma p̃fata důmõ vtat aliquo
cõĩcatiðe nullaẽ foꝛma ſubſtãtialis a iur vt no.i.c.i.ð ſẽ. ex.li.vi.⁊.i.c.i.ð iu fac.xi.qiij.c.i. Ita tz Bof. vt no. Pa.i.c fi.ᷣre. ſpo. Et idẽ Sn dilectà. Et ſie pʒqñ abſolutio. lo bbo factatʒ. Et ſic itellige m dictd ve gione ⁊Arc.i.c. ↄperimꝰ xxiiij. q.iij. Inno. Pſti i.c ců defidtres.ð ſen. ex. g tzꝙ Sbſointio ab excõicatie ſolo verbo fucta tz. 6 5

3 C Btrů crcõmunicatꝰ poſſit aliũ abſoluere.
7
Sʒpeccat g ea nõ fuat qᷣpdiri niſi ex ratio⸗ nabili cã omittat. Simit abſolutio ab excò
municatiõc ſine ini ſta ſiue iuſta tenet q ad
cecleſiã milittẽ.c. oĩs de re iur.qʒ iura ſunt
ꝓmptioꝛa ad abſolnẽdũ q; ad ligãdũc.pon
de ld. ⁊ no.i.d.c.cũ vðᷣſideres ⁊.c ex lrisðᷣ pᷣb. ¶ Vtxꝝ papa ſalutãtẽ:vł ad oſculũ recipiẽ⸗ te excõicatũ abſoluat ab cxcõicatione e ꝙꝙ nöõ niſi ſic faciẽdo ĩtẽdat abſoluer᷑.cic.ſi fũmꝰ
põtifex. ð ſẽ ex.⁊ niſi erpᷣmat nõ dʒ iputari abſolutꝰ ʒ Innoĩccũ oli eſſemꝰ.ðᷣ pᷣui
¶An eps vł aliꝰ iferioꝛ a papa poſſit abſol ucre.ercõicatũ recipiẽdo eũ ad oſculũ vł ſa lutãdo K. Inno.i.d.c cũ olĩ eſſemꝰ ꝙ nõ.ſed
oʒ ꝙ vtat᷑ aliq̃ vbo denotãte abſolutionem
Koncoꝛdat glĩ d c.cũ deſide es.i.I fi. EE
cõis opi doc i.dc. cũ deſideres.⁊ i.d cle. ñ mꝰ. Et iõ dicat. Ego abſoluo te a tali excoi⸗
catiõe ⁊ rſtituo te facris eccleſie In noic pa.
ð ¶Mtxꝝ abñs ꝑ lras poſſit abſolui. Ri iiij.
*„„4„
di xviij ar x.q ij ꝙ ſic tex.ẽ ĩ.c. quãto ij. q.v.
⁊ ibi.gl. ⁊ ĩc.ð manife.ij.q.i. Sʒ qñ erit abſo
lutꝰ.qñ fcepcrit ras niſi aliud ↄſtet ðᷣ mẽte.
TMtx abñs poſſit abſolui ꝑꝓcunatoꝛẽ K. Jo.an.i.c q ad agẽdũ ðᷣ ꝓcu li.vi⁊ Archi.i.
ẽcos g de ſẽ ex.li vi. ⁊ Spe.ti.ðᷣ ꝓcu tñt ꝙ ſic
Sʒ ego credo vex ſᷣm Inno i.d ccũ deſide res.qñ ſubeſt iuſta cã als nõ.vt ſatꝭ patet in
d.c.cũ deſideres.de ſen er. 0
Mtxꝝ iuirꝰ poſſit abſolui ab excõicatiõe K. ꝙ fuerũt multe opi.tã theologoꝝ in. iiij di. xviij. ⁊ canoniſtaꝝ ĩ c.ab excõicato.ðᷣ ſcrip. ⁊.c.ſignificaſti.ð eo g duxit ĩ vxo. quã pol. ꝑ
adul.⁊ ĩ.c j.ð ſen ex li.vj. Sʒ placz mihi opi.
que dicit ꝙ põt ex cã rõnabili que eſt qñ vi⸗ tet ꝙ excòicatio nõ ꝓdeſt excòicato⁊ nocʒ
eõitati ppꝑ pticipationẽ. Et h nõt Pa. in c. apłice v erccp.q dicit ꝙ ibi imi net vtilitaſec
cłiaſtica. ex abſolutiõc.ſen ipedit᷑ oꝛdinatio ecclie ſi nõ abſoluit᷑ tũc ẽ abſoluẽdꝰ ẽt ĩuitus facit.c.vcniẽs el.ij de teſti. Si rñ abſoluit ſi ne cãẽt tʒ abſolutio:qꝛ ſicut ĩ ptãte plari fů it excõicaꝛe.ẽt iuitũ ſit ⁊ fuocare.par. nius ẽ ligãdi ⁊ ſolnẽdi.de pe.di.i.verbum
vide Ercõmunicatio vltimo xxiiij. ¶ Mtx excõm nicatꝰ g offert ſe ad inſticiã ð
bcat abſolui& ꝙ ſic ſi cõpetẽs cautio ð pa⸗
rẽdo iuri pᷣſtet᷑ nõ obſtãte Iirione:vł appcl larione aduerfafij de ap c qᷓ frõte. allit h in
aſu qñ excõicatꝰ dicit excdicatiõis Iniaʒ cẽ
nnllã·tñ petit abſolui ad cautelã qʒ tůc ſi ad
nerſariꝰ dicat eã cxcõicatũ ꝓ manifeſta offẽ ſa·⁊ ꝓbet. ifra tminũ vij· dicx tůc non pot
abſolni niſi pᷣus ſufficiẽtẽ pſtet emẽdã. vrĩc. ſolet.ð ſen·ex li.vi.facit.c.odoardus. de ſolu.
⁊quod ibi notatur ¶MPtx ligatꝰ pluribꝰ exõicatiõibꝰ tencatur
oẽs cãs crpᷣmere. he pa.i.ccũ ꝓcã. de ſen.cr.
Aut quelibʒ cã de ꝑ ſe ſufficichat ad ercõica
rionẽ. Erẽplũ ð eo ꝗ fac̃ rapinũ cũ effractiõe
eccłie ꝗ ẽ excõicatꝰſtatuto ep̃i ⁊ canõis. Sta
tuto pp rapinã. Acanone ꝑꝑ effractionẽ?
ſic quelibet vr pᷣncipalii cõſiderata:⁊ ſic nõ tʒ
abſolutio oĩbꝰ nõ erpreſſis. ſupior nõ itẽ debat abſolncre niſi ꝓ cã expꝛcſſa.ar. optimũ
ĩ c.officij co.ti.⁊ ĩ.c.ex pte.ð offi. oꝛ. Ait vna
cã de ꝑ ſe ſufficit. ⁊ tũc ſi expꝛeit cãm ſuffi
ciẽtẽ iʒ abſolo ar. c. ſuꝑ his de reſcrip. Aut oẽs deꝑ ſe non ſufficiũt:ſʒ ſił inncte ſic⁊ tůc nõ tenet abſolutio:niſi oĩbꝰ expreſſis.
¶ WMrꝝ ligatꝰ a pluribꝰ iudicibꝰ debeat b n
oibꝰ abſolni.. ꝙ ſic ⁊ ſenipꝑ debet vitari do⸗ nec ab oiĩbꝰ ſit abſolutꝰ. ut vn oẽs comit⸗ tãt abſolutionẽ. Ita notãt doc.i.dc. cũ ꝓ.cã niſi ſit ſupioꝛ iudic iũ ſʒ Ri.iĩiiij di. vviij. ¶ MPtrũ abſolo obtẽta ex falſa cã valeat.&. ᷣm Inno. in. c.ex ꝑte de ofti oꝛ. ꝙ nõxi q iij c.ij. Rõ qʒ talis nõ ĩtẽdit abſoluer̃ facit glo. in.c qð ſuꝑ his. de fi inſtru.⁊ dc.cũ ꝓcã. ¶trũ dubitãs ð ercõicatiòe vᷣbeat petere abſolutionẽ ſe ſi habet cõmoditatẽ abſoluẽ rĩs ⁊ nullũ ſibi ĩiminet pꝛeiudiciũ. debet q in dubijs tutioꝛ ps ẽ eligenda.c.iuuenis.ð ſpõ· Bi Vo non habet cõmoditatẽ talẽ tũc aut pec dubitatio ꝓuenit ex ꝓbabili cã̃ ⁊ ſic pe⸗ tere tenet̃. Aut ꝓuenit er lem.⁊ ſic vᷣbet ðᷣ po nere dubium:nec tenet᷑ petcre.ar in.c. ingiti oni. de ſen. ex. ꝙ ſi ñ põt deponere dubiũ tůt debet petere abſolutionẽ ratione iam dicts ·
¶ Drꝝ moꝛtuus g ſigna ↄtritiõisoſtẽdit ſit
abſoluẽdus.k ꝙ ſic.c.a nobis el ſccundo. de ſen ex.⁊ non niſi ab co g deiure poterat veld cius mãdato.vt in d c ſed nũquid erhum⸗ bit᷑ coꝛpꝰ. ß ꝙ non. ſi ẽ ſepultũ in eccleſia als ſic ⁊ ſepelict᷑ in eccleſia xt de iſta matcria vi
de in d.c.a nobis cl.ij ꝑ doc. ¶ Dñ teneant᷑ hercdes vide j. heres. C.v.
¶ Quõ abſolnet ille quilegitimo tenet᷑ impt
dimẽto ne poſſit adire cũ q ð iure poterat eũ abſolucf. vr papã epᷣm ⁊ hmõi be ꝙ vʒei in iungi ꝙ ceſſanie tali impedimenio q; pꝛimð
2
.
mi urofe tligeni inccᷓpls demſrein
ſoluti fue mntc iri ſui Joan ibi ctexiend epſemi it inõf nõ cedo pyler di ditorſjſt ommn 7(Sh mnictũ in pericul zpn Pai abſolucre incpaſoꝛ que yunt de ercicati dotis u 5oötin Ipiclo mort i Pa mucrenöp cs pp
n texchcti
¶Quiai bericulo mo iruz nur 1 u De zht
o Lhrhut
znion zuluijun onäpht

pac— — m N pei Sn Sing — al ſciit intint Kiſq Danm olur' wnchm a not iicũi wfzſ— ini deet ci n per de rin v iẽii uiju efin icciyi baber winiii inet p Küdonn etcõm ntin vcnut Mehtiti uen 1 tſi cunci nnh pot 3 uwi oluno nat — dim 1 — f mde ——*
cuSim c ie⸗ cni
—
N
1s ¶ Quid aũt ſit ipcdimentũ legitemũ. vide. ercicatio.v. caſu. pꝛimo.y.. periculo moꝛtis. vide.j. moꝛs.
ↄmode poterit adibit eů g illũ poterat abſol uerc offerendo ſe eius parere mãdatis. In⸗ teilige niſi ipedimenrũ ſit ꝑpetui fm Inñno. in c.q;uis.de ſen. er.ꝙ ſi nõ fecerit iteꝝ; iean dem reincidet cxcõicationẽ. Silr⁊ ilii gab⸗ oluti fuerũt a ſede apoſtolica vel legatis qũ eis vt aliquibꝰ ſe pᷣſentẽt. ⁊ paſſis ĩi⸗ iuri ſatiſfaciant. c.cos gde ſen. Jo.an. ibidẽ:⁊ recitat Pa in c.p
mandat᷑
ex.extendit
re pſentãdi ſe. vel ſatiſtaciẽ dit ji nõ facit qᷓ; pꝛimũ co te nõ credo veꝝ m Jo.mo. Wnde dñi de rota Jo.mo. dicũt ꝙ abſolutꝰ ab au⸗ ö eſt excõicatus ſed
ꝓpter dictũ
ditoꝛe ſi ſe nõ repñtat nõ
exconunicandus. 3 Sz ex h dubitat quis põt abſoluere excõ pedimẽto.K. ꝙ ſi eſt glibet ſacerdos põt ᷣm .⁊.c. facris. de ſen. ex. ꝙ eti laicꝰ ꝓõt
.
municatũ detentũ tali ĩ
in periculo moꝛtis
Inno.in.c.a nobis cl.i
Et P
a.1.d. c.a nobis. tenct ꝙ etiã laicꝰ ot abſoluere talẽ ab ercõicatiõe.⁊ẽ glo. ibidẽ ⁊
in.c.paſtoꝛał in.. pᷣterea.de.offi. oꝛ.
que vident᷑ Zria dicit itell de ercõicatiõe. Et ß vex ſi cpi vel altcriꝰ pᷣſentia habcri Si Vo ðtineat᷑ aliqͥ iegiti ⁊picło morti ep̃s ẽ regre Iſequit᷑ Pa.i c.cetere.ð ſenex mittere nð põt m Inno.ic.j. de ſen ex.ſa? crdos ꝓpꝛius abſoluet. g
cꝑrdotis. aut
.
tã excõicatiõe iuris
( Ptruz abſolutio
K
valeat. he. ꝙ
ardus.alter
no.vidc.j. cxcõica rviij. De abſolutioe a peccatis ſio.v.in pꝛin.⁊.j.interrogationes. o ¶ Sʒ nũquid excõicatꝰ hus ſatiſtacere añqᷓ; abſol Si No nõ põt dʒ pſtare i ſatiſfacict cũ ad piguioꝛẽ venict foꝛtunã.vt in c.ex parte.el pᷣmo.
ꝙ hois.d.c.cos.
vj. P vim vcl
deoffi. oꝛ. Et iura igẽda ð peccat nõ
Et ſic qu
ex.li.vj. Et oꝛro. ð ſcn. B ad quẽcunqʒ ꝗ abſoluit᷑ cũ one
di alicui ꝙ reinci mode poterit. Sʒ
Ppꝛij ſa⸗ cri nõ poſſit mo ipedimẽto alia ndus. vt nõ: Inno. Et ſi ad euʒz
t hec locũ habent
is in
metũ extoꝛta tio.vij. caſu. wide.j. ꝓfeſ⸗ in fi. Ppter dãnum dʒ —. ꝙ ſic ſi põt doncã cautionẽ ꝙ
de verbo.ſig.⁊.d.c.odo
peccat qui abſoluit. Hůt ctiꝗᷓ ca
ſus in quibꝰ nõ valcat abſolutio añj ſatiſfa⸗
„
ctionẽ ð ¶Mtx
quibꝰ.j. cxcõicatò.vij. caſu talis qui nõ pot ſatiſface ccdere bonis añq́; abſoluat᷑. iuris fic.ſi aduerfãriꝰ exigit
vlt. F. ij. rc tencat᷑ K. ꝙ de rigoꝛe Vt no.i.d.c.odo⸗
ardus: In ↄſcia dico x nõ.ſ ſufficit fſtituat
g. j. F.i.- Quarto i
⁊ð ſta mo.c cũ adi vero fuit in clericũ
eccła agere poterit
Fſicõi ſeruo.⁊ ſic etiã eccle fatiſ fict.
Cceptio
ptione
fm qʒ tenet. Dic vt. jreſtitutio. ¶ Lui applicabit᷑ ſatiſfactio pecuniaria ꝓ⸗ 22
fuiſſet in iniuriã eccie Ppu
iniecriõc ih ecctaſticũ. k. ꝙ fi fuit ĩreligioſuʒ applicabit᷑ monaſterio.arxi
—
iij ꝑ totuʒ.
1.. j. nõ dicatis
nonaſteriũ.j. reſpõſo. Sĩ
ipi clerico piniuria. inſti. de imur.
ꝑſonaꝝ ᷣm Alex ſcpᷣa
applicabit᷑ niſi lſatꝰ. qꝛ tũc etiã
ſcðᷣe.tractatu de acce⸗ perſonari eſt iniuſticia qua ꝑ
ſona ꝑone pꝛcfertur in cõferendo ei aliquid qð er debito iuſticie altcri eſt ↄferenaũ rõne alicuius cõditiõis trãſitoꝛie non congruen⸗
tis ad ipam
rẽ exiſtentis circa perſond. puta
diuitiaꝝ ptãtis terrene. vł cognatiõiscarna
lis.⁊ nõ ob meritũ
eius ad ip̃am rem. Et ſic
patet vt ſit aprio ꝑſone ꝙ opoꝛtet. Pꝛio
illud qð cõfert᷑ no ellet cx debito:n
tex debito
debito cõferẽduʒ: quia ſi & poſſet eſſe acceptio per
ſonaꝝ: quia tali dicit᷑ an nõ licet mihi facere
quod volo.ſ.de mco ꝙ nõ
Secũdo opoꝛtet qu
⁊cõuenientiam illius cui
tencoꝛ dare alicui attẽdat ad meritũ dat cõuenientem
od nõ
ret quc datur:ſed ſolum ad alia nõ cõgruen⸗
tia ad ipſam rem: ꝓuta p 2m Diuitias ⁊ huiuſ ¶ Mtxꝝ ſit apud deũ.K. ꝙ nõ:ar.xxij. q.
rentelam:potenti⸗
modi.
iiij.
ficut ſanctius. de conſ e di.iiij. nec quẽq; de. iudi. nouit. de preben. vencrabilis: vbi dicit᷑ noh gencris nobilitas:ſed virtutũ viteqʒ ho neſtas gratum deo faciunt.—
¶ txꝝ ðᷣbcat eẽ apud hoicg.
k. ꝙ nõ.xlix.
diſt. ca. vltimo.lxiij. diſt. ſacraxꝝ.ij. q.v.ſi quis
preſbit. xi.q.iij. ſimo
pere. ⁊.d.c.vcnerabilis.
¶ In quibꝰ ꝑꝛohibetur acceptio Pſonarum
e ꝙ i.viij. Prio ĩpenitẽtic ipoſitiõe
xvi.
q. vij·ſacerdos. Secũdo ĩ ſentẽtie diffinitiõe
iij. q.x neceſſe. Terti
oihiſq; hoſpiciũ
rũt fidei.xxviiij.
di. quieſcamꝰ. Quinto ĩelcmoſi ynaꝝ largitio
ne. xvi.q.i.ſi cupis.
Scxto i
iur. in iudicij s.li. vi. Septimo i Pmotione di
gnitatũ.d.c.venerab
ili.⁊ xl.diſt nõ loca.⁊.c.
multi. Dctauo iexhibitione honoꝛis. ¶ Mtx ꝓmouer aliquẽ ad dignitatẽ ppoſã
guinitatẽ ſit acceptio
ꝑſonax. RK. ßʒ Ale. vbi
8. p ſũt bencficia tempoꝛalia ⁊ ſpalia.In collatione bencficij tepoꝛalis: cui nõ eſt añnne
xum ſpiritualc licet il
lud conferre intuitu cõ 1
—
—
receptionc. xlij.
iudicijs. de reg.
4

3* *,
ſãguinitat fi bonꝰ ẽ:qa cõſguinitatio ẽ pñ cõditio faciẽs ad negociũ circa diſpẽſatiòcs patrimonioꝝ. Si Voẽ ãncxũ ſpũali: puta
qʒ ſůt res eccleſie:vłl qͥ pauꝑibꝰ ſũt diſpẽſãda
7
ſirr lʒ ei ↄfcrre:nõ ex ratiòe ↄſãguimnitaipn cipali ſʒ ſecũdaria:vt nõ egeat:ſʒ nõ ita ut lu ruriet᷑. Si vo ẽ ſpũale bñficiũ:nõ ẽ attẽdẽda rõ ↄſãguinitati: vłcarnis:qꝛ ſpiritualia nõ dant᷑ ure ſãguinis ſʒ diuino munef̃.ſʒ attẽdi vʒ rõ ſpũalis que.ſ.ẽ vt det᷑ iuſtioꝛi ⁊ melioꝛi nõ ſimpłr ſʒ ad illud gimẽ:vt ĩ.c.lʒ. viij. qi. Qnod ſi ↄditiones ſint pares poteſt ex illis
ↄditiõibꝰ moueri ad vãdũ ↄſãguinco: dũmõ
non ſit ſcãdalũ ex reſpectu ↄſãguinitati: qꝛ ꝓpi ſcãdalũ multa dimittẽda ſũt ergo ẽ ac⸗ ceptio ꝑſonaꝝ ĩ ꝓmotionibꝰ ad dignitates ⁊officia quãdo bnificiũ ſpũle dat᷑ ꝓpi ↄſãgui nitatẽ pᷣncipalr. facit. c.moyſes. viij. q.j. vel qñ nõ ðat᷑ meliori ad illð fgimẽ.vt ĩ.d.c.Iʒ qꝛ talis ĩ fidelr agit negociũ dñi nõ meliorans cũ põt.vł qñ qðᷣcũq; officiũ dat idigno.cõ⸗ coꝛ. Tho.ĩ quolibʒ.⁊ F̃a fe.q.lxiij.
¶ Mtxꝝ cũ ↄditiões ſũt icq̃les excedẽtes ⁊ ex
ceſſe. puta lratꝰ.ſʒ ignobil.ali nobil.ſʒ illratꝰ
ſit acceptio ꝑſonaꝝ ſi pᷣponatur nobilis:. Ale.vbi.ð.ꝙ lʒ latura fimplr ſit p̃ferẽda no
bilitati.vt ĩ.c.venerabilis.ð pᷣbẽ.qʒ ẽ neceſſa
ria ĩ gie eccłie.tñ ĩ caſu pot pᷣferri nobilitas
vt arceãt᷑ lupi ꝑ potẽtiã.⁊ ĩaſu vt fint diuer ſa mẽbra ĩ coꝛp̃ot eccłie qbꝰ pax eiꝰ ↄß̃uet᷑ ⁊
ſic nobiles pñt ꝓmoueri.dũmõ moꝝ hone
ſlas eis ſuffragetur
¶ Mrxꝝ ſi pferat minꝰ bonꝰ vir maiori bo⸗ no ſit acceptio ꝑſonaxꝝ.&. Alc.vbi.ð.ꝙ aliud ẽ maiori dignitate.alið ẽĩ minoribꝰ bificijs Alið cũ eligit᷑ ð gremio illꝰ eccłie. Aliud cũ
poſtulat de alteriꝰ gremio. Cũ F ellectio ẽ fa⸗ ciẽda ad maiores dignitates igrit ᷣʒ ↄſciaʒ
vt eligat᷑ vtilioꝛ gimini dũmò ſit bonꝰ q;
Alber. magnũ peccat moꝛtalr ꝗ ꝓmouet ma li qᷓ;ᷓuis ſit multũ ꝓfuturꝰ.qꝛ q ſibi neq; ẽ.al teri nõ poterit eẽ bonus et g fibi nõ ꝑcit.mul
tominꝰ alijs ꝑcet.ff. ðᷣhis g añ ſẽ.I.fi.nec excu
ſat fʒ cũ paucitaſ miſtroꝝ ecclie. In minoꝛi Vo bñficio ſufficit ꝙ bonꝰ ſit Si Vo fiat po
lulatio requtritur vt ſecundum conſientiã
7
ſuam eligat vtiliorem ⁊ meliorem.
¶ Miꝝ paupꝑ poſſit p̃poni diuiti ĩ iuditio. K. Alex. vbi.ð.ꝙ nõ lʒ eqras dʒ Fᷣuari.? illudc⸗ cleſiaſtici. iiij. c. In iudicãdo eſto mißicors pu pillis.⁊ Iſa.i. Subueite oppᷣſſo: iudicate pu⸗
pillo ⁊ ſiles itelligũt᷑ vt iudex tueat᷑ mifabi ies ꝑſonas ab oppſſi iõc potẽtũ Et fi tioꝛe vł
Camoꝛe ð̃feccrit ꝑſõc net̃arie ad iſtructionẽ ſuaꝝ cãꝝ iudex vʒ ei ſubuenii᷑ · In vcritãi autem ſententic nulli ꝑti parcerẽ
¶ Wtrum exhibitio honorisqᷓ fit pꝛelato ma
lo ĩducat acceptionẽ ꝑſonax.. g.ð. ibidẽ ꝙ platꝰ ſpüał ſiue tꝑalis dʒ honoꝛari rõne piqᷓ tñ a vᷣo accepte. Cũ qs aũt honoꝛat pecatoꝛẽ amof idebito a qͥ vðᷣberet.coꝛigi tũc peccatũ ẽ ¶ Btrũ exhibitio honoris ꝑꝑ diuitias ſit ac ceptio ꝑſonaꝝ.K. Ale. vbi.ð. ꝙ fi t̃ habet᷑re ſpectꝰ ad diuitias.vi tãto mclioꝛ q;to ditiot
vidcat᷑ pcœtm̃ ẽ. Similr ſið cxhibitiõe hono
ris eccleſiaſtici; ĩrellisit.;i vo hoc fiat ꝓ vitatiõe ſcͥdali:ita tñ ꝙ pauꝑ nõ ↄtẽnt.vł. diues in peccato nõ faucat᷑ non erit pcccatũ
¶ WMrꝝ acceptio ꝑſonax ſit peccatũ moꝛtale e
ße. Aug.ð ãco..ð ptãte pape ꝙ pctm̃ moꝛta le tolit nobis xpᷣm ꝗẽ vita nfa ad colło.iij.c. Nÿs ãt tribꝰ mõis ĩ nobis ẽ.¶ꝑ iuſtitie egta tẽ.ꝑ doctrine veritatẽ. ꝑ vite ſcitatẽ. Jo. xiij. Ego ſů via ſ.iuſtitie vitas.ſ.doctrie.⁊ vita ſ.exẽpli. Qñ ãt acceptio ꝑſonaꝝ fpugnat iu ſtice puta nõ reddẽs iuſtitiũ cui ᷣbemꝰxl fa ciẽs 3 amore amicitie pecunie ⁊ hmõi ſic eſt moꝛtale QDñ vo f̃pugnat doctrine. puta de iminãdo ł declarddo ex ↄplacẽtia 3 ſcãʒ doe trinã.ſic ẽ moꝛtalc. Qñ Vo fpugnat vite pu ta cũ pᷣfert᷑ malꝰ bono.idignꝰ digno ꝑpꝑ ↄſan guinitatẽ ⁊ hmõi.n õↄgruẽtia ad ipſã rẽq̃ ds tur ſic ẽ moꝛtale. Adde ẽt ꝙ ẽ moꝛtale qñ me lioꝛ ad dignitatẽ eccleſiaſticã nõ pᷣfert᷑ ſaltẽ
in maioꝛibus dignitatibus vt patet ꝑ caq̃
no.j electio.I.xxj.iuncto qð diri.ð hic. ᷓ. vy
J Fm Ric ð ſůcto vic.ẽ toꝛ cidia poꝛ mẽt'. bona ichoare ne
gligẽti. vl Dam̃.ẽ triſtitia aggra⸗
uãs mẽtẽ.vr nihilbõi ei ager libeat. Et pᷣ eſt diifmitio eſſẽtialis ſᷣʒ Alex.ᷣa ße.tractatuʒ accidia.alie fũt ꝑ effeerꝰ ⁊ differt ab iuidia j Alex. ibidẽ ga iuidia ẽ ð alieno bono: Acci⸗ dia vcro de ꝓpꝛio.
¶ Mtx accidia fit ʒ aliqð pctm̃ vᷣcalogi.&. Alc. vbi.ð.ꝙ ẽ ſparii ⁊ explicite 3 illð eccleſi ſtu.el. xxx viij. e vðᷣderis i triſtitiã coꝛ tuũ.ſʒ repelle eã a.te.⁊.xx. Triſtitiã lõge expelle a te multos.n. occidit ⁊ nõ ẽ vtilitas ĩ illa Im
plicite vo ẽð̃ lllð. Memẽto vt diẽ ſabbãtiſi
etitices exo xx. In accidiaẽ triſtitia de ſpůali bono ⁊ laboꝛioſo cũ amor̃ getis carnulis. I⸗
lovof ẽibenot iabſti belboni bona ſů ſurnet vij Tnſc rrpoſ k pama iomiſſiõ sntie ẽvenial kvtput tiehß ndiun ſulutiec nttcen dlicu m ſrisc tẽcea monae fitd inc coꝛpis no hmoiE 1 CMpac Aler vbi nöfngů ktſc ẽgra aiceiq Nocioſtu cocaſio m duin Kerütirö fuqmains C veſin rꝙſt yi orßpe ur o
Luinẽp yag igune
odequlibe
Aio
Jükief ibuni ofion ipꝛiecicc

ngti fauc vntpeni on inn — hnin qẽvu wriwluh inoh Sin u v it
—
ep ne Eouſt Sh ui pi t briiit idoc&tuÿſn — ono i wp nö— — ccccſu aößiü guat puuks iunc Suibj
n Sſin
Ipo Smit 181 nin
illo vo p̃cepto ẽ amoꝛ fãcte getl q̃ cũ gaudio ẽ iĩbono ſpũali lʒ fit laboriofũ Mñ tʒ pcipiat᷑ ibiabſtinrf᷑ ab ope fuili ĩqͥẽ laboꝛ nõ tñ ꝓhi bet᷑ bonũ ſpũale. vt oꝛaf:pᷣdicar ⁊ hmõiqͥ ſůt bona ſpũalia kʒ laboꝛioſa Et er iſtis pʒ ꝙ de ſua rõne accidia ẽ moꝛtale pctm̃.vñ.ij. ad coꝛ.
vij. Triſtcia hunꝰ ſcłi moꝛtẽ oꝑat᷑ ue. Et aduer
rerc poſſis qñ accidia hʒ ꝓpᷣd rõnẽ ⁊E moꝛta ke pctm̃ attẽde ꝙ aut tał triſtitia bomi ↄſiſtit ĩomiſſiòe neceſſarioꝝ ad ſalutẽ.⁊ ſic ẽ moꝛta lis· aut iomijiõe eoꝝ qͥ nõ ſũt neceſſaria.⁊ fic ẽ venialc pctm̃. Aut deducit ad aliqð moꝛta ke vt puta deſperationẽ. ⁊ ficẽ moꝛtale pctm̃.
ex pʒ qð dicẽdũ ð co ꝗ attediatꝰ abpomi nat᷑ ðiuina ⁊ ſpũalia qꝛ niñ ſint necẽſſaria ad
ſaluts? ca vimittat: vl ðliberate diſponat di
„
nittere nõ peccat moꝛtalr Smilit ð eo app alicuiꝰ moꝛtẽ diſponit nõ bñfacere ⁊ ð nelef ſarijs ꝙ peccat moꝛtalrIdẽ ðᷣeo app b nolct eẽ creatꝰg deo.vl velet cẽ irrõnale aĩal. qꝛ eſt moꝛtale ſi vliberate ydẽ fimiłr ð illo g pptri ſtiti incurrit grauẽifirmitatẽ: aut notabile coꝛpis nocumẽrũ.qꝛ moꝛtale ẽ ſi põt ſe iuuar Zhmõi. Et ʒ pᷣdicta itellige. T. fa ße.q.xxxv. ¶Dtꝝ accidia ſit grauiin pctõꝝx. k. fm lex. vbi. ð. ꝙ ẽ loq ð accidia multipliciꝭ vno mõ ᷣm ꝙ iminat᷑⁊ ↄſumat᷑ĩ deſperationem. Et ſic ẽ grauiſſimũ pctõꝝ rõne deſperatiõis
adiũcte ĩqᷓ fminat᷑. Aut loqmur de accidia rõ
ne occiofitatis fibi adiũcte. Et hec occioſitas ẽoccaſio multoꝝ maloꝝ. qʒ aia nifiĩ bonis occupet᷑ i malis defluit. ⁊ ſicẽ magnũ malũ. Merũtñ rõne generis pctĩ nõẽ maximũ pctõ rũ qꝛ maius ẽifidelitas.ſ upbia ⁊ hmõi.
DQue ſint filicaccidie. K. ᷣm Pre. xxxi mo ra. ꝙ ſũt. yi. Pꝛia deſperatio. Scða puſilani
mitas reſpecku confilioꝝ. Tertia occioſitas.
uarts forpoꝛ ſeu pigritia circa pꝛecepta. uitã vagatio mẽti illicita. Sexta malitia qgs dteſtat᷑ bona ſpũalio ð qbꝰ dicet᷑ in loco ſuo de qualibet wece 4 iure ciuili oꝛtũ hñt ſᷣm Ltiones Inno.ð ↄſti.c.q̃ ĩeccleſia rũ. Et de ſpũalibꝰ generalibꝰ ⁊ vninerſa⸗ kbꝰ quales ſint⁊ qualit foꝛment᷑.vide Inno. vc offi. oꝛ. ↄqucrẽti. de li. obla.c.ij. de cã poſ. Ippꝛie cũ eccleſia.ð ſepul certificari.qꝛ perti nent ad foꝝ contentioſum.
Que vicdt᷑ actiões bone fidei. habet᷑ iſti. 5
acĩ ᷓ actionũ. ⁊ĩ glc ců vene.ð exce. xt ſũt.
ver vẽdito.ex ẽpto.locatio ⁊ ↄductio nego
5 cioꝝ geſtio. mãdati.vᷣpofiti.ꝓ ſocio tuteiæ cõmodati.pignoꝛaticia. familic herciſcũdt— cõi diuidũdo pſcripti vᷣbiſ q ð cxtiato, pꝓpo nit᷑ pmutatio⁊ hereditati petitio· Mec vicũ bone fidei qꝛſolũĩ his ſit fuꝗ̃da bõa fidcs. 3 qĩhis magis exubcrat iudicoßiciũ qᷓ; ialijf Aue dicuntur ſtricti iuris. K.tex. iſti. vbi
ð.ꝙ ſũt alie ab his. ut actio cx mutuo? abi⸗
triũ ⁊ his ſimilia. xt dicunẽ ſtricti inris. qꝛ nõ venit ĩ eis niſi qð ſtricti exigit actiõis na tura Et ve ipſis vide gl.i.d.c.cõ vengrabilis ¶ Que dicuntur actiðes pſonales. E. Frů. vcel. vt Tfert Hc.i.c. viſpẽdia.ð rſcrip. ii vi. ꝙ ſũt qᷓ ꝑſonas tenẽt obligatas ex ʒtn· vt mu tuo locatiõe ⁊c̃ vł q̃ñi Itu vt negocioꝝ geſtio turella ⁊ hmõi. Aut maleficio. vtfurti· dãni ifecti ⁊c̃. vł q̃ſi maleficio. vt ĩ iudice · male iu dicãte æx ipitia ⁊ ꝓijciẽte ðᷣ cenaculo qð no⸗ cuit vt iſti.ð obli.⁊ in rubricis ſequentibus. ¶ Que ſunt actiones falcs K. Be. vbi.ð. ꝙ ſũt. q̃ ſequunt᷑ rẽ ⁊ nõ ꝑſonã. necꝑ eas dici tur ꝑſona obligata vt rei vẽdicatio. publicia na ⁊ ſimiles vᷣm Jo.de imola. tru i actiibꝰ ꝑſonalibꝰ curat. pꝛeſcrip tio ʒ ecclcſid ⁊ alios vide.j. pᷣſcriptio.yᷓ. xlij. ¶CActio eſt inanis creditoꝛis: quã ertiudit i opia debitoꝛis.c. oli nobis.ð re ſpo. ff.ð dolo lnã is.⁊ ꝗ nihil hʒ ei periculo.nihil eſt.ff. ve fur. itaq; fullo.ji.⁊ extra de vſuris cũtu. Wolitisree cerofcrarij latine. xxi . di.c.cleros.i fi. vnde eius officiũ eſt prepararc lumnaria ⁊ ipſa portare cœꝛũ miniſtris altaris.xxv. di. perle ctis.xxxiij.di.s.deſeruiẽtes. * vide J. cõö Etu 8 regrit tria regularii.vt ĩ.e. ⸗ magnc.de voto ⁊ ar.ij.q. taliud. Pꝛimũ ꝗd liccat fm egtatẽ Eqtas Vo eſt iuſtitia vuicore mißicoꝛdietem perata fʒ ip. Secũdũ qd decet fʒ honeſtatẽ Et ẽ dmerſũ a Vbo lʒ q multa licẽt q̃ nõde cẽt Terti gd expediat ʒ vtilitatẽ. vnde filie ſine cõᷓſẽſu patris ↄtrahere matrimoniũlʒ. vt ic ſufficiat. xxvij. q.ij. ſʒ non decet vtĩc.i.de ðſpon. ipu.nec ẽt expedit. cũ mu lieres ſepc la borẽt 3 ꝓpa cõmoda.I.pater in fi.C.de ſ pon. ¶o cognoſcet᷑ ſi actꝰẽ validꝰ.he. Pa.ĩc. cũ oli. de cle. ↄiu.ꝙ rccurrẽdũ ẽ ad conſuetu dinẽ loci vbi gs oꝛiũdus fuit vel vbi actꝰẽ ge ſtus.⁊ nõ ad cõſuctudinẽ loci altcriꝰ. vł vbi

aetus eſt applicandus. Eremplũ natꝰ de pa tre ſacerdute eccłe oꝛiẽtalis ꝗ ↄtraxit m co⸗ rum ritũ ẽ legitimis vbiq;.⁊ ið põt eligi in
eccia occidẽtali ꝓ plato.facit in ar. ad hocI.
j. C. de decu.⁊ no. ꝑ Bar.in.l. oẽs popłi.ffv iu.⁊ iure. ⁊.l.cũctos popłos.C. d ſũ.tri Et
Fat ad.q.vtx teſtm̃.fctĩ ſenis cũ tribꝰ teſtibꝰ
6 2
„ 3 5 5 3 3 ½ 14 6
ßʒ eoʒ ſtatuta valear q̃ͥ ad bõa alibi exñtia. ¶ Itẽ actꝰ geſtꝰ ab hñte duplicẽ ptãtẽ.ſꝑ in dubio pᷣſumit᷑ geſtus ᷣm eũ ptãtẽ vᷣm quaʒ actꝰ tolleraripoſſit vt valcat. vt no. Pa in. emiſi eẽnt de pbẽ.facit.c.qð ſicut.de elc. vbi pᷣſumit᷑ actꝰ factꝰ Iſpectu maioꝛis ptãtis ab co gduplicẽ ptãtẽ hʒ facit l.iij. ff. de mili.te. Ccu ſati eſt aliquẽ in libello rcum Aide crimie ðᷣferre ad vin⸗ dictã m Aʒo in ſũ. in rubrica. C.ð accu. Circa quã querenda ſunt infraſcripta. ¶trũ accuſationẽ debcatꝓcederc moni⸗ tio.ſe.ꝙ nõ.ð ncceſſitate.ar.c.ij. ⁊.c. qualitẽr ⁊ qñelij. ð accu.⁊ ĩgl.ij.q.vlt..j. Rõ qʒ fit
ſolũ ad penã iponendã.vt ĩ glĩ.c.lʒ.ðᷣ ſymo.
¶ Mtrũ aliquis tencat᷑ accuſarc. K ᷣm glo. in c. quapꝛopter.ij.q.vij. ꝙ nemo. facit text. in l.vhica.C.vt nemo inuitus.⁊.cſi pmates v.q.ij.⁊ gl.i.c licct. in fi. de accu. Bar.in..in eñ.jf. de àccu.dicit veꝝ niſi in homicidio qm̃ peredes tenent᷑ accuſare argu.lpꝛetoꝛ.ᷓ.j. f. de iniur. alias ꝓderẽt hereditatẽ.vt.l.j.ff. de his iquis homicidij C.de accuſa.⁊ ibi Ly. Bal. Sali ⁊ Ang.⁊ Rapha.in. d. l in eü.ſ.ꝙ nõ tenent᷑accuſare. Et iura que vident᷑ ʒria no loquũt᷑ de accuſatiõe ꝓpꝛie.ſʒ de denũcia
rione de qua dicã in ti ſuo ⁊ ĩ quo differt ab
accuſatiòe. Immo videt᷑ ꝙ aceuſare ſit 3 pꝛe ceptũ diuinũ dñ dicit. Dimitte nobis vᷣbita ña glo.eſt in l.furti.ð.partus ff.ð his ꝗ no. infa. De quo dic vt.jð.ij.
„
¶ Quis poteſt accuſare.h.aut crimẽ eſt pꝛi⸗
naruʒ aut publici. Sipᷣuatũ regularit nõ ad
nuttit᷑ niſi cuiꝰ intereſt.vt videt᷑ velle glo.in.
Lfiff de pꝛi. delic. Qð limita niſi ſit tale deli⸗ erum pᷣuatũ ex qͥ pena pecuniaria applicãdu
fiſco debeat ĩponi.qꝛ tũc glibet ð populo ad⸗ mittit᷑ ad accuſãdũ ꝓ illa pena.Ita vult glo. ſingularis Dy. ⁊ War. in rubꝛica.ff. de po. ac licʒ Bal. teneat ʒ in.l.aduerſus. C.de fur. Si vcro ẽcrimẽ publicũ quilibet admittit᷑ g nõ ꝓhibet᷑ ſpãliter lege vel ſtatuno.aut ↄſuetu/ qjine. Et qui ꝓhibtant habeſ.ij.q.vij.⁊.iij.cã
—
indig. Sed priũ videt᷑ tener glo⸗
per totũ.⁊ ve accu.ĩ multis.ec.⁊ in lqui accu⸗
ſare cum pluribus legibus ſequẽ. fi. de accu. ſicut ſinit in fames.mnoꝛcs.paupꝑes ⁊ multi quos omitto qʒ nõ ꝑrinet ad nos. Et hoc ve rum niſi in duobus caſibus. Pꝛimꝰ quãdo ſuã vel ſuoꝝ iniuriã ꝓſequũtur. vt no in. I.
fi.ff. de pꝛiua. delic.⁊ id.fi.ff. de iniur. facit gl.
in. lcũ emancipati filij.. cmancipatus.f. de colla. bonorũ. Becundus qñ delictũ nõ ẽ cõ⸗ miſſum ʒ ꝑſonaʒ. puta ſtatuto cauet᷑. vt qui blaſtcmauerit vł iuerit denocte pumatur in x.tũc quilibet ad accuſandũ talẽ admittitur vt no. Par.⁊ Jo.ð imola.inl.j.ff. ð pu. indi.
⁊Bar. in.l.ex coꝛnclia.ð ſi quis libellũ. ff. de iniur. Requirunt tamẽ multas limitatiocs ⁊ viſtinctiones quas dimitto. qꝛ ad nes nõ
ꝑtinent. vide.ij. ꝗ.j. ꝓhibent᷑. vbi ve hoc. Clc ricus tñ ad vindictã publicã accuſare nõ dʒ etiã ſi pena ſanguinis nõ venit ĩponẽda.fa⸗ cit.c.ſicut ſacerdos.ij. q.vij qꝛ hmõi odioſis non debet ſe ĩmiſcere fm Pa.inc.cum M. de accu.ſed ſi ꝓſequit iniuriã ſuã poteſt ctiã ſi venit iponenda pena fanguinis Fm Pan. vbi.ð. dũmodo dicat ꝙ nõð intendit accuſare vt pena imponat᷑.tex cſt clarus in c.pꝛelatꝰ.
de homi.li.vj. facit.c. cunn ſit gencrale. de fo.
ↄpe. Z.c. olim. de iniurt. ¶ Qua intentione dʒ quis accuſare vt ſit ſi⸗ ne peccato accuſatio. h. ꝙ ꝓp ter bonu che. ſ.vt ceteri quicte vinant xxiij.q.v.nð fruſtra vł ꝑpꝑ ſuũ intereẽ. Ilias tlc erit peccatũ q̃us ioꝛdinatio intẽtiõis.ſ.moꝛtale ſi cx odio.ve⸗ niale ſi aliqᷓ paſſio fragilitatis imiſccat.ar.c. accuſaſti. de accuſa.⁊ ij..vij. ſiq ſũt et.d.c.q̃
liter ⁊ qñ.nõ tñ tenet᷑ ad aliquã reſtitutiõc;
ꝓpter hoc ſed ſolũ ad penitẽtiã de peccato- ¶ Quis modus ſit ſeruãdus in accuſatõne vide.ij.q.viij.per totum. Mtx pactũ ſeu iuramẽtũ de nõgccuſãdo valcat. k ᷓᷣm̃ gl.ic. quẽadmodũ.ð iurciurã⸗
do.ꝙ nõ tʒ ð crie ꝑpetrãdo.ff. ð pac.lſi vnꝰ.
Fpacta.⁊ J.ſe. Ei peccat moꝛtłr ſi h̊ iurat. vt ptʒ.j.iuramẽtu.iij.ᷓ. vij. De pacto vo ↄꝓmiſ ſo valʒ..ð. pacta ⁊ĩ tex.d.c. quẽadmodũ.ibi nõ ſolũ ſepties. Si tñ pecuniã rcipet.turpit accipit.⁊ ᷓᷣſtituere tenct᷑ ð bono ↄſilio. Rõ qꝛ
ꝓpter charitatẽ ꝓrimi ex ꝓpaſſiõc dʒ mou
ri eredẽs ꝙ ſe cmẽdabit.⁊ nõꝓpten pecuniã Młto foꝛtiꝰ dẽret 7ſtituere ſi recepiiſʒ ꝓ nõ accuſando ð pcio ꝓpetrãdo.vłꝓ accuſando
„
calumnioſe.j. qj. iubemus.
ap& nnckom apabe tnlẽeu cnti exc ftioſinẽ Parilq Diot ctib nndũ.? ticẽqu kurde oh tpeyin
q tegiu tti.alit kellige qu fucit qſ tim lice in vlibn aricand phatoes vhürio in ſeiẽtiacr mẽigtio v malofine inlj fadt
) LVnip
ſtniſne ibidem ßo per pmnitio niptblc fucit(de
b( Prriſe
Acchſrk ustob, nn sPim pinitunc iſinnt
2io mn⸗

c the
i M ſu — h
mil ndus q tinith nal u ng d nmt culan unn du.ſi— tamẽn z— muni
Pbi debel läpubi& hſn i uns no Fnprii ei cefm can u n pocci cnanfnpe u rin ter cſincpin tccun gxmn . dʒqu— no K. Sri unt Fnnſ Aus nij
is m oion
rg i
at p d ſſrul xa an totum
uramn Smi .oe pecca S—. .. w titer etenck prmi— cdabil u etrtin— j. ppen mdcn
7
Ctrũ qs poſit veſiſtere ab accufatiòe in
ccpra. e ſi videt eñ quẽ accuſauit inocẽtem tenct᷑ om̃i mõ quo pot ðſiſtere ij qiij. ſi quẽ aut ꝑ abolitionẽ i vero nõ cognoſcit ĩno⸗
centẽeñ eſe põt deſiſtere ñi vult quo ad ↄſci
entiñ ex charitate ſed nõ cx pᷣmiovt nõ.gl.
in e j de collu ſed quo ad ĩpunitatẽ foꝛi con rẽtioſi nõ põt niſtĩ certis caſi bꝰ.ð qbus við MBar i qᷓftů. f ad turpil ⁊ ð accu. ¶ Dnot modis accuſatõ rẽddit᷑ vitioſa he. ꝙ tribꝰ modis ᷣm Mꝛarianũ ij.qiij.i.ᷓ.no tandũ.⁊I j ff de aboli ſ.pᷣmo calũniando. ⁊ rũc ẽ quqᷓdo falſuʒ crimẽ iponit.⁊ talis tene ur de omni dãno dato primo.c.vl. de calũ. ⁊ pegat moꝛtaliter xrij. q ijc pꝛimũ. Secũ⸗ do tegiuerſando ⁊ tũc ẽ tergiuerſatoꝛ qñ in tñ̃.⁊ lire reccdit fine licẽtia iudicis. oc i Tellige quo ad ↄſciam ſi ex aliquo malo fine facit qꝛ ſi er cõpaſſione pximi quo ad ʒſciẽ tiam licet.ſʒ quo ad foxꝝ ytentioſ uʒ punitur
in v libꝛis apri l.iij ff. ð pꝛenari. Fertio pꝛe naricando.⁊ tũc eſt qñ colludit cũ rco falſas
Phaties ⁊ varias ſmulando. ⁊ talis punit᷑
arbitrio iudicis. vt ly⁊.ij ff.ð pᷣua. Gʒ ĩcon ſciẽtia credo nõ peccet niñ talis falſitate vł
meẽcatio vtat ⁊ hmõi ꝓhibitꝰ. vler aliquo malo fine De iſtis habes in 1 j.ff. de aboli.⁊
in lj. ffad turpil. Htrũ pꝰ pactã penitẽtiã de peccato poſ ſit quis ſine peccato accuſare talẽ K ᷓm In
no inc· de his.ð accu.ꝙᷓ ſic. ⁊tʒ glo. ſimiliter ibidem. Rõ eſt qꝛ p penitẽtiᷓ ſatiſfit deo.ſ
per pnnitionẽ que iponit᷑ in iudicio ſatiſfit
rcipublice vt ceteri timcãt ⁊ quietꝰ viuant.
facit. C. de apoſta 1 hi qui. cũ ſ uis concoꝛ. 0 accuſari. K. ꝙ nõ.c.de his de accu.qꝛ dclictũ
¶Mtrũ ſemel accuſatꝰ poſſit de codẽ iteꝝ
vnius hoĩs ſcpiꝰ qucri nõ dʒ. ff. nan.can.ſta. 1k.. vl.rriij. q.ix. veniã. Failit in duobs ca⸗
ſi ſecũdus accuſatoꝛ doceat
37
pꝛimũ uaricaſſe ff de pᷣuari liij. Secũdus ſi ſuũ doloꝛẽ ꝓſcquẽs ignoꝛet accuſatòeʒ ab alio in ſitutaʒ l.ſi cui.ffde accu.vide in glo. dc. dehis.
¶ Mtrũ accuſatus poſſit ſine peccato aliqd dare accuſatoꝛi vt deſiſtat ab accuſatiõc. te. Inno in.c. crimina de collu. ꝙ quedãᷓ eñ eg criminalis ⁊ in hac ante inchoat accuſatio nem ꝑratiã deſiſtere põt. vt ff. de his qui
no. ina l.furti ð pactus.⁊ ff ad turpill mu
kcr.⁊.qucſitũ.poſt nõ lʒ niſi vt habct.C.de
aboli.ij.⁊.iij X. v.q.j. quidã tranſigere ali⸗ quo vato vl retẽto ĩcrimie pnblico nõ licet. Et ſi fiat trãſactio. nulla ẽ.⁊̃ accuſatꝰ pabet᷑ p ofeſſo. C. ð trãſactitrãſigere ff ð puari. lin oĩbus. Wbi aũt eſt tale crimẽ quod irro⸗ gat penã ſanguinis licet vnicuiq; fanguinẽ ſuũ redimere qualitercũqʒ.ff. ð bo.coꝝ i.j. v pen detruſiõis ꝓpetue m Panoꝛ.i.c j. de collu.qʒ licet tũc niſi in ad nirerio. d.I.trãſige re· In alijs aũt vbi pena ſanguinis nõ irro⸗ gatur trãſigere nõ licet niſi ĩer mie fal. vt in. dLtrãſigere In ertmie Vo pᷣuato trãſige re licct ᷣn glo m̃.d.ltrãſigere· Et nõ ꝙ ᷣm canones omnc crimẽ dicit᷑ publicũ. xt idco trãſigere nõ licct. vt de co llu. ꝑtotũ.qeccła Pnullo crimie ĩponit penã̃ ſanguinisc. ſen tentiꝗ̃ ſangninis. ne.cle. vł mo. xcepto vbi iponẽda ẽ pena ðtruſiòis ꝑpetuc.vt dictnẽ. Et que dicantur crimina publica de inre ci⸗ uili habes.j. crimen. vij. Vtrũ accuſatꝰ teneat᷑ rñdere veritatem n ic vt.j. confeſſio delicti.in pꝛin. ¶Ptrũ liccat accuſato calũnioſe ſe defen⸗ 1½ dere. Kñ.ꝙ nõ.etiam ſi iniuſte accujaret᷑. qꝛ hoc cẽt genꝰ vindicte que ſine peccato fieri nõ põt. Immo. poſt iuramẽti ð calũnia re ccprũ eſſ piurus. Quãdo etiã inſte accuſat᷑. defendẽdo ſe ſm iuris oꝛdinẽ.ſ ꝑ vðbet ꝓ pof ſe accuſatoꝛẽ accuſare. nec peccat ſe defendẽ do ſcõᷣm oꝛdinẽ iuris.etiij ſi accuſatoꝛ rema⸗ neret infamatus ᷣm Sco. in. iiij. diſt xv. qꝛ nõ tenet᷑ ſe ꝓdore. vnde poteſt quaſcũqʒ ex⸗ ceptiones ↄpetẽtes ꝓponere ⁊ appellare. ⁊ alia iuridica facere nõ tñ mẽdaciũ diccrc.qꝛ peccaret moꝛtaliter ᷣm Fco.vbi.ð ppeila re aũt cã moꝛe afferẽde ne ʒ cũ muſta jniĩa det nõ ʒ.qꝛ calũnia ẽ. Concoꝛ. Tho.ßa.ße.q Ixix. ar.ij⁊ Rich.in. iiij. diſt. xv. ar. pii. ¶ Vtrũ accuſatoꝛ teneat᷑ ſeĩ ſcribere ad pe 4 nam talionis. vide.j.inſ criptio..j. 1
¶Ad quid tendit accu ee c. 0
ſuper his. de accu. ꝙ tendit Ad depoſitionẽ ab officio ⁊ beneficio. Et ſi crimẽ it cnoꝛme ad perpetuum carcerem vtin. c.tue. de pe. Et hoc de iure canonico.ſed de iurc ciuili tẽ dit vt puniatur dehita pcna. Denunciatio vcro tendit ad co:rectioncem non ad puniẽ⸗ dum peccatum pcna condigna. ſed vt deſi⸗ ſtat a peccato. Et hoc pꝛoccdit tan in denũ⸗ ctionc cuangclica qᷓ; canonica.tam.iudicʒ
„
ali q; cxtraiudiciali.

4
1 creaturaꝝ quid cfl. B — Siuratiomcrnrv
ar. iij.q.ij ẽꝑiuocationẽ piuini nomini⸗ vr altcrins rei ſacre obſecrãdo vl ipetrãdo i diinare eas ſᷣm ſe. vł ĩ cõparatione ad eas ad
aliquid agendũ vel paciendum.
CMrx adiuratio pomims ſit licita. Reſ põ⸗
coqui ſupra ibidẽ. ꝙ aut adiurãs itẽdit cos
iciinare ad bonũ aut ad malũ Mrimo modo aut adiurat obſecrãdo.⁊ fic nõ accipit nomẽ dei in vanũ. Fic enim adiurauit ape olus ad ro.xij. D blecro vos ꝑ miſcricoꝛdiã dei vt exhibeati coꝛpoꝛa veſtrã ⁊c̃. Ant adiu⸗ rat impetrãdo.⁊ tunc ſubdiſtingue: aut adiu rat eũ qui fibi tenet obedire. ⁊ ficlicet Aut ad iurat euʒĩ quẽ nullã habet poteſtatẽ.⁊ ſic aſ ſumit nomẽtßi in vanũ qꝛ yſurpat poteſtatè in aliũ quã nõ babet quãtũ in ſeeſt ⁊ peccat moꝛtaliter. Si aũt adiurds intẽdit icinare ü iũ quem adiurat ad malumn cu lpe.fic nomen dei in vanum aſſumit
M Btri adiuratio demonůfit licitu. E. qui
ſupra ibidẽ:aut adiurat imperòdo:aut obſe crãdo: Primo mõ aut vt ipſũ vocedt. vł ob fequiũ aliquod faciãt ·⁊ ſic illicitũ ẽ.qꝛ ꝑtinet ad quãdã familiaritatẽ vł ſocictatẽ. iicitũ tñ .aliquando.ſ.cũ aliqui ſãcti viri c ſpãli iſti etu ſpũs ſůctuvl reuelariòe diuina vtunt mi niſtcrio demonũ ad aliquos effectꝰ. Aut eos zdiurat. vt a ſe ⁊ a primis expellat.⁊ hocl qꝛ junt aduerſarij noſtri obſtinari. Et ſic intel⸗ igit ulð Marci vltio. In noie meo demõia ciciẽt ⁊c̃ Adiurar ãt eõs obſecrãdo ſeꝑ illici
iẽ qʒ ſic qͥdũ fignů familiaritatis ipoꝛtat 5 ¶ Mtrũ adiuratio creatur irrõnabiliũ li⸗
vcat. ke. Ri. vbi.ð. ꝙ aut adiurãt᷑ /ʒſe ⁊ abſo lute.⁊g ſic eas adiurat nomẽ ðiaſſumit ĩ vã nũtqʒ ñ̃ĩtelligit adiurationẽ illã·aut adiurã turi flatiõe ad ali. ũ⁊ h duplicit:auti flatiòe ad deũ:vt cũ alig ſ ãcti ad ifideliũ ↄuerfiõẽ ⁊
.
kirmoꝝi fide ↄfirmationẽ iuocãt nomẽ dñi
ed vteiꝰ virtute ipe creature irrationabi⸗ les adiurate aliquo motu moucantur- qno ꝑ eaꝝ vtutẽ nãiẽ.⁊ ſic lʒ Aut adiurãtur ire ke ad diabolũ ad vt diabolꝰ ab eis T̃pel lat̃nc eis urat. vt iſtrumẽto ac nocẽdũ. ⁊ adiurant ab eroꝛciſtis eccleſi.⁊ fic ẽt licet. ¶ Vtrũ adiuratio illicita fit peccatũ moꝛts ke..vt colligo ex vbis prefati Ri. vbuð. ꝙ ſc ex ſe qꝛ ficẽ directe ↄtra Fᷣm pᷣceprũ.Mð ¶mes nomẽ vei in nanð · So. x.
Vminiſtratio kEne
qñ qs põt ĩiudicio aget᷑ ⁊ ↄueniri.⁊ t
ef̃ iudiciũ ð aliq̃ re diſ poner facit.c. cx lris.ð
„
ꝓba.⁊ ibi Inn. allegat1ij. i. ij. C. iura.ca. ¶Pix adminiſtratoꝛ teneat᷑ ve mala admi⸗ niſtratiõc ſatiſfaccre.&. fm. Inno. i.cex pᷣſẽ ti de pig. ꝙ ſic ⁊ ille cuiꝰẽ adminiſtratoꝛ hʒ
actionẽ negocioꝝ geſtoꝝ ʒ cũ ꝗ.malc admi⸗
niſtrauit.ff. d nego.geft.l.iij. ð. virij.q.ij. ſiq̃ ð rebꝰ ⁊.c.ſi qs qᷓibʒ ↄditiõe. Dñ aduerte ꝙ tenet adminiſtratoꝛfʒ gl.ĩl.cũ oſtẽdimꝰ.ff.ð fideiuf.tu.ð dolo.vt ibi⁊ lataculpa. vt.l.cu⸗ ratoꝛis. C.ð nego geſt. ⁊ ẽt leui.vt.l. qcgd. C. arbi.tu. De voio.jolũ tenei ʒ gl.i.l.iij ff. de neg. ge · qñ mea affectiõe duc ſolũ almini⸗ ſtrauit ⁊ iata culpa que equipat᷑ dolo. vt.
nerua.ff. depoſiti. De leui Vo tenet᷑ vt coit᷑. vtĩd.I qcqd. Aliquãdo ẽt ð leuiſſima vtqñ viligẽtiſimꝰerat· geſturꝰIſi pupilli.. vides
— ₰
mꝰff.ð neg. ge. Aſiqñ ð caſu vtĩcaſibꝰ v.po
itis. i ſi negocia.ff. de neg. ge· Mꝛimꝰ ſiac⸗ ceſſi aio depdãdi. Secũdꝰ ſi nona negocia. ⁊ ĩſolita fecit. Tertꝰ fi culpa pᷣceſſit. Anuartꝰ ſi fuitĩ mora Qnitus ficaſũ recepit Mota ẽt ꝙ adminiſtratꝰ nõ ſolũ hʒ actionẽ3 admi ſtratoꝛẽ. ſʒ ẽt heredes Et intelligit Inno · vbi. ʒ. qñ dolo vł lata culpa aligd geſſit ꝙ be
redes tenẽ᷑. Si Vo ex leui culpa nõ tentẽt be redes nifi ĩcaſbꝰ. iiij. quoꝝ tres ponũt ili. C.ð here.tu. ꝛumꝰ fi lis fucrat ichoata? tn
toꝛẽ. Secũch ſi aligd ad eos ꝑuenit ð fbꝰad miniſtrati Tertiꝰ ſiðᷣ bõis adminiſtrati alijo ex gra cõceſſit. q.ff. ð furIſi.pignor dr ſ
lucri ẽ ex alicno largiri. ⁊ bñficio ſibi vᷣitorẽ
acgrere Quartꝰ poniti.gld.i.cũ oſtẽdimꝰ.ſ.
ſinõ explicet ichoata ꝑ ðfůctũ. qꝛtenetð ẽt.l.quicquid.C.arbitute. ¶ Wtꝝ ſciẽtcõmittẽs adminiſtrationt indi gno.teneat᷑ ipſe ð mala adminiſtratiõe. K. ꝙ ſc 5; Inno.i.c.ex ratione.ðᷣ eta.⁊ qᷓli. allegat Fad munici.I.lucius.. impatoꝛ.ſf. ð ma. Li.i pᷣncipio ꝑ totũ ⁊ peccat ric an debeat fierian monliO tepnũtiationem A K. ꝙ ſic ẽ.glo.i.c.q̃tii ⁊ qñel ij.ð acu. ænð.glo. ic·licet heli. de ſymo. Bide de boc j. venuntiatio.in p̃n.x.ᷓ. ij. ⁊. x. 35 ¶trũ ãte mõitionẽↄſtituat᷑ ĩ moꝛa gẽob ligatus ad alqd dãdiũ vel faciẽdũ ſine detæ mniatione tempoꝛs. vide.j.moꝛa..i.
ne nit itait di ungůl iſů babele noi gnll ninc crcdi ¶Mma Kſicni qadopt ciontatc. tmiti ſit aucte anogꝛtõ aoptbe adopuriſ hpbꝛi Te reſtſualt plati ano Vonõni poſtemic vo dederit éiurs teſare Qu ðreſtinũdis veturaſarr aolnecci ci c ſquere u in rogaorffe kpaut de Nadopſc ſihilnctu 12.Sitit
uitib

n wia mſi. in nitus fi d i jn nöſq=inij
xnics Migi lun* ngizt vocr Sinit u il mfil etic 4 Smtit visdi w nint hrgm.„
reſt legitimꝰ actꝰpquẽg Moptio Ai pfülo0 p nc nãm imitans.iſtitu. de adep.i gl. Di nidit᷑ aũt. vt habet᷑ i.l.i.⁊.ij. ff. de ado.qt vna di arrogatio. q rogat.iiterrogat᷑ qs an velit iſtũ haberc patrẽ ⁊ pf̃ iſtũ in filiũ. Alia ſtat ĩ noĩe gnãli.⁊ ſupponit᷑ hic ꝓ ſpẽ.ſicut ĩ ßᷣ no mine creditor.ff.ſi cer.pe.l. i.⁊.ij. F. mutui. Wtꝝ adoptio ⁊ arrogatio ĩ oĩbꝰ ↄucniãt ſ.ꝙ ſic niſi i aligbꝰ ſpãlibꝰ qͥ; ſũt.v. Pꝛimũ qꝛ adoptio fit cuiuſlibʒ magiſtratꝰpetẽtꝭau ctoꝛitate. dů tñ apð eũ plena ſit actio.ſ meꝝ ⁊inixtũ ipiũ.C. ð aco.I.i. Arrogatio aũt tiñ fit anẽte pncipis iſti. e ĩ pᷣncipio. Secũdũ in arroggtiòe grit᷑ vtriuſqʒ Vbũ expſſũ. In adoptbe nõ vñ iſãs nõ põt arrogari. fed adoprari ſic.ff.ð ado.l i.⁊.ij.⁊.l.ĩ adptiõibꝰ. pꝓbat̃ Tertiũ ꝙ arrogatio ſtari arrogatũ ⁊ reſ⁊ ſual⁊ liberos gerãtĩ ſua prãte j ubijcit prãti arrogatoꝛis.ft. ð ado. I ij.. vl. Adoptio Vo nõ niſ ĩcaſu qñ.ſ.dat̃ auo matno vł fi poſt emãcipationẽ genuit filiũ ⁊ auo pater no dederit iſti. ð adop..ſi vo. Arrogatꝗ
—
ẽ ſui iuris Adoptat᷑ vo cxiſtẽs ĩ aliena po
teſtate. Qnartũ ꝙ arrogatoꝛ tenet᷑ ſatin dar ð reſtiruẽdis illis bonis pſonis ad quas eſſẽt vẽtura fi arrogatꝰ ꝑmãſiſſet ĩ ſtatu ſuo.ij de ado.l.nec ci.y.fi. Quitũ ꝙ ſi arrogatoꝛemã cipauerit eũ vł exhercdauerit ſine cã:tenet ei fliquere quartã ꝑtẽ ſuoꝝ bonoꝝ coxꝝ.ſ.qͥ habiturꝰ fuiſſet ab iteſtato.ᷣm glo i.l.ſi ar⸗ rogatoꝛ. ff. co.que quarta non eñ augmenta taꝑ auti.de tri. ⁊ ſe.ſecũdum Bar.ibi inſti. de adop.ð.cũ autẽ impubes. Adoptiuo vero nihil renetur de neceſſitate flinquere. Ccol. i.⁊.ij. Si tñ moriat᷑ adoptatoꝛ ſiñ teſtamẽto ſuccedit ĩ bõis eiI.pe. E.ð ado.poſt mediũ. ¶Vtxꝝ arrogatꝰ ĩ filiũ filij ſui acgrat quar tã ꝑtẽ bonoꝝ ſicut. arrogatꝰ ſimptr. K. Azo i ſũ.iſti. de adop.ꝙ ſi pr adoptar aliquẽ loco
nepoti.ſi filiuſ ↄfentit. moꝛtuo ſuo patre hic drrogatꝰ ĩ ptãteʒ filij cui arrogatus fuit trã
ſitnec agnoſcitur auo ſuus heres. i aũt fi
lius nõ conſenſerit moꝛtuo patre nõ reinci
dit in poteſtatẽ. ſed agnoſcet auo ſuus vftã
q; nepos k in filiũ nõð ad optauerit vel tan
q; cũ quẽ vidct᷑ſuus animꝰ voluiſic cẽ ſibi
heredẽ. Idẽ dic de adoptato in nepotẽ. velð
iccp ꝙ põt ficri. vt inſti. de adop.§. lʒ excc
hro· ꝙ nõ trãſit ĩ ptãteʒ patris adoptãntis.
Et ꝙ dixi de maſculo dic de feminis.
¶Ptrũ fiat adoptio ſi qs 3 corã multl Accipio te ĩ meñ filiũ. e. Na.i.c. vnico.ð co gna. l. ꝙ. nõ.l nõ nudis.C.ð.ꝓba. niſi ſeruc tur forma ð qua.ð.ſ.ꝙ fiat auctoꝛtate magi ſtratꝰ vł ÿᷣncipis ꝙ ẽð ſubſtãtia adoptiòis 7bũ ĩ arrogatiòc.vt dictũ ẽ in principio ¶ Quis poſſit adoptari. he ꝙ glibʒ tã̃ ma⸗ ſculꝰ q; feia.ff.ð. adop l adop. dũmõ ſit pis lncqʒ. abſẽs.ff. co.nec ꝑ ꝓcuratoꝛẽ fieri pt. poſt mortẽ.ᷓ. neq;.ff. eo. Rationẽ huiꝰhabeſ p Bar. in.l.gallus. Ffoꝛſirã.ff. ð li.⁊ po. ¶Mtrũ gs poſſit adoptar ĩ fratrẽ vel ſoꝛo⸗ rẽ. K. ꝙ ñ.vt.l.nec apð.C.ð her̃.iſti.⁊ ibi An ge.ta ꝙ nec ẽtĩ patrem ꝗaʒ naturã. ¶ Quis aũt nõ põt adoptare.ſ. ꝙ.caſtrati Et dicunt᷑ caſtrati g ſic nati ſũt.vt nũqᷓ; ge⸗ nerare poſſint. ᷓ ſpadões ſic. Et dicunt᷑ pig⸗ bꝰ abſciſũ ẽ cũ ſpata vł cultello. Itẽ nec feie niſi ex reſcripto pᷣncipis ĩ ſolatio filioꝝ amil ſoꝝ. Itẽ ꝗ nõ pᷣcedit ꝑ.xviij. ã̃nos eũ quem vult adoptarevł arrògare habent᷑ iſti. de adop. Itẽq nõ hʒ.lr. ãnos nõ põt arrogare: B adop̃tare poſſit niſi inſta cã iterueniẽte l.ſi pr..vl. ff. ð ado. Et inſta cã̃ ẽ moꝛbꝰaut ↄiũ ctio ꝑſõe als vʒ ĩtẽder᷑ gñratiõi vt i.d.F.vl: ¶ trũ impediat matrimoniũ.vide.j ma . n ridue idẽ eſt ꝙ venera 8 OꝛAiO tio vtrũ actũ coꝛpoꝛalẽ. K. ꝙ fic. Dicit enim Dam ma. itij. li ꝙ quia ↄditi ſumꝰ ex duplici ſub⸗ ſtãtia.ſ.itellectuali ⁊ ſẽſibili ita deo duplicẽ adorationẽ vðᷣbemꝰ.ſ.i.aĩa qᷓ ↄſiſtit ĩ interioꝛi motu aie ⁊ coꝛpoꝛalẽ q ↄſiſtit ĩ cxteriori mo tu coꝛpoꝛis. Et ꝗa ĩ oĩbꝰ actibꝰ latric.illð qð Sexteriꝰ refert ad ilið qð ẽ intcrius ſicut ad pᷣncipaliꝰ:ideo exterioꝛ adoratio fit ꝓpt itc⸗ rioꝛem. vt. ſ. ꝓpter ſigna humilitatis quc coꝛ poꝛalit᷑ erhibemꝰ excitet᷑ affecrꝰ nñꝗʒ pcedit ꝑ ſenſibilia ad itelligibilia. Mñ gẽuflexiões ſignãt.naʒ ifirmitatẽ reſpectu dei ⁊ ꝓſter nimꝰnos q̃ſi nihil nos cẽ er nobis ꝓfitẽtes. ¶ Vrx adoꝛatio regrat locũ determinatuʒ
ſ ꝙ nõ pᷣncipaliter: quaſi ſit de neceſſitate
eius. ſʒ bene regrit 5ʒ ↄdecentiã.ſicut ⁊ alia ſigna coꝛpoꝛaliã. ᷣm illud Jo.ij. Domꝰ nca
domus oꝛatiõis vocabit᷑. t iõ vo.iiij Pe⸗ nit hoꝛa in qua veri adoꝛatoꝛes ãdoꝛabũt in ſpũ q eſt pꝛicipaiis actꝰ adoꝛatiõ is.vt dictũ eſt. Locus rñ regrit᷑ nõ pp cũ ꝗ adoꝛat᷑: ſed ꝓ pter adoꝛantes. Pꝛimo ꝑꝑ loci ↄñideratio⸗

nem.ex qua ſpalem deuotionẽ ↄcipinnt ado
rantes vt cxaudiant᷑.vt patet.iij. K. viij. Be cundo ꝑpꝑ ſacra myſteria ⁊ ala ſanctitatꝰ ſi⸗ gna quc ibi ↄtinent᷑. Tertio ꝑp ↄcurſuʒ mul toꝝ adoꝛãtiũ ex q̃ oꝛatio fit miãgis eraudibi lis. ſʒ illð Wat.xviij. Vbi duo vel tres:⁊c̃. ¶ Mtx tres ꝑſone in deo adoꝛent᷑ vna ado⸗ ratione.ſe. ꝙ ſic qꝛ ſicut in eis ẽ vna eſſentia ſubſtantia ⁊ excellentia.ita vnus honoꝛ⁊ re uerẽtia eis debet᷑.⁊ ꝑ ↄicquẽs vna adoꝛatio · ¶ Drxꝝ aliqua creatuia ſit adoꝛãda.&. ꝙ ſic pp qãdã dei excellẽtiã qua deo debet᷑ reue⸗ fentia quã quedã creature ꝑticipant:nò m
equglitatẽ ſÿ vt dixi m quãdãũ ꝑticipationẽ
Et ideo alia veneratiõe veneramur deũ qd ꝑrinct ad latriã. Alia vencratõc vcncramur creaturas quaſdã excellentes. qd ꝑtinet d duliã ꝓptercacũ ea que extcrius agunt᷑ ſint ſigna interioꝛis reuerentie quedã exterioꝛa ad̃ reuerẽtiã ꝑtinẽtia erhibent᷑ excellẽtibus creaturis iter que maximũ ẽ adoꝛatio. Sed aliqd eſt qð ſoli deo vebet᷑ qð eſt ſacrificiuʒ 4 Poc elicit᷑ ex Augu.x. de ciui.dei. Scðm er⸗
go reuerentiã excellẽti creatur debitã. Ma⸗
thãᷓ adoꝛauit Wauid.iij. K.i.ᷣm No cxcellẽ
tiã que dco debet᷑. Mardocheus noluit ado
rare Aman. timens ne dei honoꝛeʒtranſfer ret ad hominem.vt dicitur heſter. xiij.
4 Sn chꝛiſti ſit adoꝛãda cultu
ſatrie.. ꝙ habendo reſpectũ ad humanita tẽ chꝛiſti in ſe ſic non eſſet adoꝛãda latria cũ ſit creatura: ſed ſolũ illa que dulia dignioꝛẽ ßᷣm glo. ſuꝑ illud ſᷣ: Adoꝛate ſcabellũ peduʒ eius. Pabendo tñ reſpectũ ad vbů cũ quo eſt vnita hypoſtatice:fic dcbeẽ ei latria: quia Vna adoꝛatione addoꝛat᷑ ſuppoſitũ ⁊ natura ita ꝙ nã adoꝛat᷑ ꝑ ſupoſitũ. Npᷣs aũt ẽ nomẽ pſone in duabꝰ naturi. ex Ri.in. iij. di.ix.
5 ¶ Prx imago xp̃i ſit adoꝛãda latria. K. ꝙ cõ
ſiderãdo eã ꝓut ẽ qdã res. ſic nullus honoꝛ ei pbet:ſicut nec alicui lapidi vł ligno. Sʒ ↄſi derãdo ꝓut ẽ imago xß̃i tůc ga idẽ mot⸗ gẽ ĩ imagie ẽ ĩ magiato.ideo vnus honoꝛ debe tur imagini ⁊ imagiato.⁊ ꝓptcrea cũ xpᷣs la tria adoret᷑:ſic ⁊ eiꝰ imago.q vt dicit Pama. iij.lic.viij. honoꝛ unagis ꝓuẽit ad ꝓthopitũ i.imaginitatũ ð ẽ tex ĩ.c.vencrabiles: ð ↄſe. diſt. iij Mec ob.lud Exo. xxvi Mõ facics ti biimaginẽ ⁊c̃. qʒ illud ꝓhibitũ fuit ꝓ co tꝑe
quo vus naturã humanam nõ aſſũpſcrat.qꝛ tůc figurari nõ poterat · Secꝰ ĩ humanitatẽ
aſſupta ꝓpterea imagies ſũt lbri funpliciũ
ad eoꝝ iſtructionẽ recte a ſctis inuẽte.vt i.c. ꝛelatũ. de conſe. di.iij.
Mhtrů crux xpi ſit adorãda latria. K. ꝙ ho⸗
nor ſiue renetẽtia nõ debet᷑ nii rõnabili crea
tui Inſẽſibili No nõ ðᷣbet niſi ratiõc natuf
rõnalis. Et B duplicit. Prio ĩquãtũ repreſẽ
tat crcaturã rationalẽ. Secũdo ĩquãtũ ei piũ git᷑ quocũq;.mõ. Nꝛio mõ ſolẽt hoĩcs vene⸗ rari imagies jgis · Secũdo mõ ciꝰ veſtẽ vtrũ q; aũt vencrãtur hoics eadẽ vencratiõe q̃⁊ tgẽ Si ergo q̃rai ð cruce q̃ xpᷣs fuit crucifixuſ an ſit adorãda dico ꝙ vtroq; mõ ẽ venerãda E repſẽtat figurã xp̃i extẽſi ĩ ea. Becũ
o ex ʒctu eiꝰ ad xp̃i mẽbra.⁊ expᷣ qꝛciꝰ ſan⸗ guine ẽ ꝑfuſa. Vñ vtroqʒ mõ adorat᷑ lora⸗ tiõe eacẽ cũ xp̃o.ſ.latrie Et ideo crucẽ allog⸗
mur ⁊ depramur qᷓi ipʒ xp̃ᷣm.· Si Vo loqmur
ð cruce xpi ĩalia mã.ſ.apidis:ligni ⁊ hmõiſic veneramur tiñ cã vt xpi imaginẽ quã vene⸗ ramur adoratiõc latric. vt dictũ ẽ Aliqtñ ut tho.tenet ĩ.iij. q. xxv. ꝙ crux xpi ĩ quã pepẽ dit nõ adorat eadẽ adoratõe.ſ.latric cũ vbo cũñ ptineat ad ꝑſonã eiqᷓñi ꝑs eiꝰ:ſʒ rõne ip dulie ĩqᷓẽ qͥdã rès xpi.rõnc cuiꝰ veſtis ſilr?
alia qͥ ad humanitatẽ eiꝰ ferũt᷑ ipdulia ado
rãi. ʒ. B. Bona.i.iij. di. ir. dicit. ꝙ illa crux vt ẽ res q̃dã nõ dʒ adorari latria nec dulia. ð adoratiõc cuiuſdã honoꝛis ⁊ fucrẽtie tãq; in ſtrm nie ſalutꝭ.ſicut ẽt fuercmur ſacfa. Nꝛo eo ꝙ ſi ĩſtra nñc ſalut ⁊q̃libʒ haxꝝ põt teneri ¶ Mtx m xpi ſit adoꝛãda latria. R.ꝙ. nõ cũ ſit purã creatura: q tñ ẽ m ði ꝙ ẽ excellẽtiſſi mñ. ita ꝙ excellẽtiꝰpu creatut᷑ ↄuenir᷑ nõ põt Idco ſibi nõ tm̃ ↄuẽit honoꝛ dulie ſʒ ẽt ipdu ſie que dicit᷑ dulia mioꝛ fᷣm glo. Jerc.iiijc. ¶ Mtrũ ſcõꝝ Tlige ſint aliquo mõ venerãde &. ꝙ ſic. vt vult Aug i. ð cim dei.qů aliqs af⸗ ficit ad aliquẽ.ea qͥ ſibi ð co flinqũt᷑ poſt moꝛ tẽ venerat:nõ tĩ coꝛpꝰ ⁊ eiꝰptes.ſʒ ẽt aliqᷓ ex teriora.vt veſtes ⁊ hmõi Panifeſtũ ẽaut ꝙ ſcõs ði.venerari ðbemꝰ iq;tũ ſũt mẽbra xpi filij ⁊amici ⁊ intccſſores noſtri. Et idco re ligas ſãctoꝝ qualeſcũq; in eoꝝ memoꝛiam honoꝛc ↄgruo vencrari ðbemꝰ. Vnde ⁊ xßᷣs eas honoꝛat ĩ coꝝ pᷣſentia miracula faciendo
¶ Ed q̃t ſit latria.við.j.latria ⁊ iduliaĩ.c. ſuo⸗ ¶ Ptrũ aliqs poſſir adoꝛaf aduerſariũ ſine lo
pecctõ K&. ꝙ noð. etiã ſi xpᷣs foꝛe credat᷑ niſiin teriꝰ vł ertcriꝰditio expmat᷑ actualii.qʒ ipa nouitas rei inſolite ↄſidcrationẽ ⁊attentiõʒ
buqᷓibc
ſieſufii Muliot ſiocllcon —
1hr tiexhibi anö3 Wnöcoß Kydi. nõnuli CDixa wiähm diurnl émonale ehzgoie vl di Hec qticadn Nyi dic pfititẽti placcuryl iagnſir tetioe noc e Anöſipct pi ði— leocuiadul ter peccatiſn lunvtputag darcizalter auatait Wündẽnt (Pnüipen fignr ob it aulrtern n ſcut ile ic dict
5(r la iidira
—

— vrpiiciw Aru.v Ni Aiit v.ip ador Smch onirſ hmn tpirö wsi atẽ em xipdiut idhn dor n bono niijt uerf erip ti e purc en weu d Slßih
x fn Wnmi
actualẽ regrit. ſicut ðr ve beata bat q̃lis cẽt ſalntatio. ſtie ſufficit hãc ↄditio ↄſecratio vᷣbita ẽ facta
xio eſt conſueta.
Dulatio
enier
aliquẽ ð q̃ nõ ẽaudã vl nõ eo ſiñ quo fieri ðᷣb xxv. di.. alias.vi.q.i.ſũt plurimi.xivi.di.fůt nõnulli.⁊.ij. q.iij. nemo peritoꝝ. adulatio fit pctiñ moꝛtale. ke. ſʒ Ale. triplex ẽgenꝰ adulatiõiſ. Primũ qð dicit nilu bonũ fouẽdo pctõꝛẽi pctis. Et B Qð itellige ſi malũ tale eẽt moꝛta⸗ d.c.ſũt piurimi.ꝑ.c.ſũt nõnulii. xl ecuꝰſi illð malũ qð laudat cẽt veniale venale pctm̃.xxv.di. alſ⁊ Secũdũ genꝰ adulationis ẽ ſʒxt alicui ꝓſit vł ſcq̃tur:⁊ laudat ĩ il ẽ venialc. i Vo fit Lʒ alteri ꝓſit ẽ moꝛtale li. Tertiũ genꝰ ẽ circa eſt necobeſt:ſʒ t̃ ʒtẽ itatẽ.⁊ ẽ moꝛtalc.j.vł ꝑ adulationẽ moꝛtali lio mõ:vl ĩ co ꝗ adula eret deũ offẽdere:⁊ ẽt peccqdi moꝛtałr ex adulatiòe. Laudaf aũt aliquẽ nõ mẽdacii ad finẽ bonũ io.coꝛ. Tho ßa ße.qcxv ficiũ ꝑ adulationẽ tencat᷑ s. ꝙ dʒ fduci ad munꝰ ah uiret ei ĩalio: niſi ĩß ꝙ ſibi idigne fcipet: ⁊ fſignar te ßuit ĩ turpi officio. Turpe rů pctm̃.ᷣ Alcx. Sʒ
vbi.ʒ.
ẽ moꝛtale. le 5ʒ glo. vi. di. G
qꝛ tũc adulatio eẽt
xlvi. di.clericꝰ g. ꝙ fit ĩtẽtiòe null
dat ceʒ alteri
viciũ nõ ẽ nẽ̃a
obſego. Mñ ſi ñ ñ adularet᷑: credo ꝙ nerci ſicut illc q añt officiũ dici᷑c
ßa ße.q.chrviij. D adulationẽ ſʒ pp
tur nõ ẽ peccatũ. vt ĩ dic dantibus hiſtrionibus. 4 Wlercis adulatio pl lationẽ degradãdi fůt
atiõe vo ho⸗ nẽhabẽ habitualit.ſ.ſi Pco ꝙ hoſtie ↄſecra
qd ẽ.Ke. ᷣm Alex.ſecũ da ſe tractatu de adu
latõe eſt pctm̃ ex ßᷣmõc vanclaudis ali hibito itẽtiõe cõplacẽdi. audar enim vł pluſq; ẽlaudãdꝰ. et pctm̃ eſt. Et de hac
i nocẽdi. placeat:vł. aliq̃ vtilitatẽ lis qͥ nõ ſũt pctã:⁊ iſtud itẽtiõe nocẽdi alteri. vei facẽ libidie moꝛ ca qᷓ nõ ſi pctã:⁊ nec ꝓd ptů ði gencrat ꝑp aſſidi ĩco cui adulaẽ.puta qꝛ ter peccat ĩ ſuꝑbia vła tur:vt puta ga nõ tim
e nt̃ adulat ¶ Ptrů ipetrãs bñ Fſignaf. K. Ale. vbi.
uiẽ ãnc tu de h dic latiꝰ.j.ſymo ¶ WMtrũ dar adulatoꝛib pctm̃ ẽ dar qᷓlis ẽ adulat ale veniale. Si moꝛtalc: di.c.vonare.⁊ duobꝰc ſe.
ꝰ ſit pctm̃. he ꝙ tale io ꝑꝑ qᷓ; dat.gi veni oꝛtale.vt pʒ. lxxxvi. Et ſic itellige Tho. af tñ adulatoꝛi:nò ppter pietatẽ ad ſuſtẽt tis.c.no. Idẽ dic de vt in dictis.c.
ict. Et ſi cxcrcẽt adu
vi. dic.clericus.el.i. tenct᷑ ruela aut nõ põt ꝓbaf̃.nec ſibi credet
8 ¶ Adulatio fit qᷓtuuoꝛ modis m Alerd. vbi.. Pꝛimo laudãdo bonũ qð nõ habet. Secũdo augẽdo bonũ qd habẽt pluſq́; ſit. Tertio laudãdo malũ ꝙ hñt. dicẽdo bonum AQuarto minuẽdo maiũ ip̃ʒ.ſ.dicẽdo nõ tam graue pcccatũ. Mꝛimi duo mõi ſũt venialia petãniſi imiſcca᷑ ↄtẽptꝰ dei· vłĩ eo glaudat vłĩco g laudat᷑. Tertiꝰ ⁊ q̃rtꝰ modꝰ ẽ pctm̃ moꝛtale.ſi malũ ſit—— igl⸗ eſt alieni thoꝛi vio U lteri U hatio. Wnde dicit adulteriũ q̃ſi ad alienũ thoꝝ acceſſio xxxvi.q.i..cũ ergo. Et aliquãdo ẽ ſimplex.ſ⸗ qñ ſolũ alter ẽ ſolutꝰ: quãdoq; duplex.ſ.quã do ambo ſunt coniugati. Quot modis ↄmittit᷑.K. ſm Alex. ßa ße tractuʒ adulterio: ꝙ ꝓpꝛie ẽ ſolũ qñ gs acce dit ad aliend vxoꝛẽ. Secũdo ẽt qñ diugatus peccat cũ ſoluta. Tertio ᷣm quãdꝭ iuris iter pretationẽẽ.qũ qs ita ardẽt amat vroꝛẽ. etiã ſi nõ cẽt vroꝛ ↄcubẽ vellet cũ ca vł eõꝛio vroꝛ vix. Sic intellige.c. origo.xxxuij. ꝗ.iiij. ¶ Otꝝ ſit maximũ moꝛtaliũ pctõx.R.g.ð. ibidẽ ꝙ nõ quo ad cũ:ſʒ ẽ grauius inceſtꝰvł 2tr naturã.lʒ quo ad penã ſit grauiſſimũ: ¶Qneẽ pena tã viri q́; vxoꝛis adulterãtis E. fm In. ĩc tue.ð ꝓcu. ꝙ ol erat pena capi tis vt. C.ð adul.I.caſitati hodie vo bus V beratꝰ retrudit ĩ monaſterio. C.ðᷣ adul.ant ſ 5 hodic Eſt ⁊ alia pena.qꝛ ᷣm Pa.i.c.plerũq; ð dote pꝰ di. re. mulier ꝑdit votẽ ⁊ vir don tionẽ ꝓpi nuptias ſi mrimõiũ feꝑet᷑ ꝑ ſniaʒ iudicis eccleſiaſtici. als nõ ſᷣm Jo. an. Pa.tñ ibidẽ tʒ ꝙ ſiẽ notoꝛi adulteriũ.qꝛ tũc cum poſſit, ꝓpꝛia auctoꝛitae vir expeler vxorem.⁊ ccõtrario lucrat᷑ qꝛ ſi petet obſtabit ei exceꝙ tio adulterij. ꝓdet etiã mulier donationẽ pp nuptias quã ex pacto aut ſtatuto Sbeat lucra ri ſoluto matrimonio. Bona Vo parafre nalia nõ pdit ᷣm doc.qꝛĩ penis vba debẽt
reſtrigi.regula odia. ð reg. iur. li.vi. q;uiſ gl.
id.c. plerũqʒ. tencat ꝙ pdat. Eſt ⁊ tria pena.qꝛ dittit iꝰ petẽdi debitũ.ð q̃ dicã. j. ðbitũ.. vij. Sitñ rcõciliãt᷑ fcuperat oĩa.vt id c.plerũq; ¶ Vrũ mulier adultera teneat rcuelaÿ f iliũ quẽ ð adulterio fuſcepit. ⁊ quò tenet᷑ ſatiffa cer. K. q;uis diuerſi diucrfimode hic dixcrit ego cxcdo opinionem Pa.i.c. officij.ð. pe.⁊ re iuſtiſſimã q dicit ſic: dnt nuilũiminet peri culũ ⁊iſimilit fibi credet: vł põt ꝓbaÿ⁊ ſic

æfic nõ tenet᷑. qꝛ iduceret ſibi ſcãdalũ ſine ali ᷓ vtilitate. ar.ij.q.vij plerũq; boni. Aut ĩmi net priculũ ſibi vl alteri.⁊ ſic nõ tenct᷑.q in reuelãdo iminet pcriculũ aĩarũ.i nõ reuclan do ſolũ ꝑiculũ reꝝ. Et ini duo mala minꝰẽ eli gẽdũ. xiij. di.c.nerui. Satiſfaciat ergo de ſuo quãrũ põt dãnificatiſ.ſicut ſũt ꝗ nutriũt pue rũ vł pᷣuãt᷑ hereditate ꝓpt᷑ ipſum ⁊ doleat nõ
poſſe plene ſatiſfacer᷑.⁊ ſi ipſa nõ põt ſatiſfacẽ
tenet᷑ adult ſi ſcit vłꝓbabilit credit ꝙeiꝰ ſit filiꝰſi mõ:; facẽ põt ſiñ ſcãdalo.ar.c.fi.ð ĩiur. als nõ.Mec ob. regula ꝗ ſcãdaligaucrit.ð reg. iu. vbi dicit᷑ vtiliꝰenim ſcandalũ naſci ꝑmit rit᷑q́; veritas deſerat.qꝛ intelligit᷑ in iudice ⁊ teſte. nõ in denunciatione ᷣm cundem Pa. ¶ WMtrũ fihꝰqẽĩ poſſeſſiõe filiatiõis teheat᷑ creder᷑ matri dicẽti eũ eſſe ſpuriũ vel ſuppoſi tũ.ſ. Pa.i c.ꝑ tuas:deꝓba.ꝙ nõ. Et tẽnent doc.in.l.filiũ.tf.ðᷣ his ꝗ fũt ſui vł alic.iur.⁊.l. h vicinis.C.ð nup.⁊ ibi dicũt fatuũ fuiſſe iuũ q regno renũciauit ꝓpter dictũ matris. Et di cit Pa. ibi etiã hoc ꝓceder᷑ ſi ãbo parẽtes ne garẽt eũ filiũ. vtꝓbat᷑ in. c. trãſmiſſe in fi.iun cta glo. in Vbo iditijs.g fi. ſint le.⁊ tex. cũ gl.
in.l.i.S. ii.ff. decar.edic.⁊.l.ſi poſthumꝰ.ff. de
li.⁊ poſt. Et.k verũ niſi.ꝓbẽt tpe ↄceptionis nõ ↄcubuiſſe ſimul.vł ꝓpi abſentiã:vel ꝓpt infirmitatẽ. Immo plus dico etiã ſi ꝓbarct ꝙ adulterabat᷑ cũ quodã alio tꝑe ↄceptionis: důmõ vir eiꝰhabitaret cũ ea.cẽſebit᷑ nihilomi nus talis filiꝰ legitimꝰ.vt in.l.miles.J. ðfun cto.ff. ð adulte. Ratio qꝛ in dubio debemꝰ fa uoÿ filioꝝ ſic inipꝛetari.vt no. Pa.in c.intel leximꝰ.de adulte.⁊ facit.d.l.ſi vicinis.⁊..qꝛ. ſemper.ff. de in ius vo. 7
¶Mtrũ aũt dictus filiꝰ poſt ↄpletam pꝛeſcri ptioneʒ debeat ſibi fac ↄſciẽtiã de ſucceiſiòõe in bonis ſi ꝓbet᷑. vel ſibi ↄſtet nõ fuiſſe legiti me cõceptũ h.ꝙ nõ. vt patebit ex his que no
tãtur in ti. ð pꝛeſcrip.ð. xtwij. Secꝰ ãtecõpie
tã pᷣſcriptionẽ: qꝛ fi credit ⁊ ex ſcrupuloſa cõ⸗ ſciẽtia exiſtimat vcrũ matrẽ dicere. ⁊ ſe eſſe illegitimũ ſie tenet abſtinerc a bonis patris putatuui. niſi eiſet talis ↄdriõis ꝙalio mõnðõ poſſet viuer:ga ſic neceſſitatẽ vite poſſet ca per̃. maxime nõ exiſtẽribꝰ alijs a gbus vᷣberet᷑ in tanta neceſſitate.⁊ plene ſatiſtacere: ſi ad pinguiorẽ ꝑueniret foꝛtunam. Vcrũ ẽ ꝙ de Sſůũpti bona fide durãte nõ tenct 5ʒ Hoſti. IRodo. Et tůc ↄſtituit ĩ poſſeſſiòõe filiatio⸗ nis ⁊icipit pᷣſcriber qñ iceptꝰ ẽ noiari ſeu re
putari ꝓ filio legitimo. vt. nõ.i.d.ca.ꝑ tuas ¶ Mtrů adulteriũ cõmittat᷑ ſine dolo. ke.ꝙ nõ. vt patet ĩ.l.ſi. ex lege.ff.ð adul.vbi errã⸗ tes ĩ iure excuſãt᷑ a pena iceſtꝰ ⁊ adulterij. fa⸗ cit. c. lucretiã.als ẽ ſub.c.ꝓpoſito. xxxij.q.v. Et h itellige f̃m glo.i.d.c.nõ qᷓ ad culpã.qꝛ peccat moꝛtalit quicũq; eũ ↄmittit ex metu. ſiue ex ignorãtia vł crror iuris. Becꝰ ĩ igno rãtia facti q excuſat a culpa:puta qꝛ credidit virũ ꝗ erat adulter. Similiter qᷓᷓdo ↄmittit ex coatiõe abſoluta.dũ tñ ĩ aĩo non ↄſẽtiat Sed q̃ ad penã diſtigue ᷣm Pa.i.c.⁊ ſi ne⸗ ceſſe ſit.ð. do. pꝰ di. re.ꝙ aut loquur ð pena corporali vł pena ꝑditiõis ꝓpꝛie ſubſtãtie vt dotis ſeu donatiõis ꝓpt nuptias.⁊ ſic ex cuſat:crroꝛ ẽt iuris.vt.d.l.ij. ar.ĩ aui ĩceſtas nuptias.C.ð̃.icc.⁊ inuti.nup. Et lʒ Joq̃. an.⁊ cõmuniter doc.i.d.c.⁊.ſi.neceſſe.teñeãt priũ ſ.ꝙ erroꝛ iuris nõ excuſat a pena tñ. Bar.i. l.ꝗ 3. C.de iceſtis ẽ cũ Pa.qꝛ nõ ẽ in doloq crat.vide.j. volus.F.i.⁊.ij. Aut loquimur de pena ꝑditiõis lucri.⁊ ſic erroꝛ nõ cxcuſat mi ſi ſit uſtus vr.i.l.ne paſſim. C de. iuri. ⁊ fac. igno. Similit excuſat a dolo metꝰ etiq̃ con⸗ ditionalis. vt in.d.c. ꝓpoſito. Qũo dicit᷑ notoriũ adulteriũ.ſe. Pa.ic in⸗ ð telleximꝰ.ð. adul.publice dicit᷑ adulterata qñ ſtat ĩ domo cũ publico ↄcubinario:⁊ ↄuicii
notoꝛ ð adulterio qñ hʒeã̃ ĩ mẽſa ĩ vomo⁊
ĩ lecto.vt ĩ c.fi.⁊ ĩ.c.tua.ð.co.cle.⁊ mu. vnde i.l.furẽ.ff. de.fur.⁊ ĩ.i.capite qnto.ff. de adul. nota ꝙ adulteriũ dr notoriũ qñ vir ⁊ muli⸗ er dephendũt᷑ in latebris ſe oſculãtes ⁊ hu iuſmõiactibꝰ ꝓpiquis adulterio. facit.lſi gs nõ dicã rape. C.ð.epi.⁊.cle. Itẽ qñ paſſij admittit viros cã̃ adultcrij. vt ĩl.palã. ĩ pᷣn. ff.ð. ri. nup.⁊ qð no.i.c.cũ ĩ dioccſi ð vſuris. ¶ Mtrũ ſpurij poſſint iſtitui heredes. 7) qũo ſucccdũt.vide.j.filius..i.iij. ⁊.ii· 7 nocatus dicit ille qui in 1 tiS iudicio apud eũ qui iuriſditiõi pᷣeſt. deſideriũ ſuũ vł amici exponit vel alterius deſiderio ↄtra dicit.l.ſciendum.ð i.⁊ ibi per doc.⁊.l.paulus la prima ⁊ ibi Bar.ff. delcgatio. Et ideo cõ ſulẽs ĩ camera nõ propꝛic dicit᷑ aduocatus Ita ꝙ ꝓhibitus aduocare nõ cẽſet᷑ ꝓhibitꝰ icamera cõſulere vel alicnatiões i ſcripti fa cer ᷣm Ma.in rubrica de poſtu. Et tʒ Buar. .l i.ff. de va.⁊ extraor. cog.⁊ dcbʒ cẽiuriſpe ritus ⁊ ſtuduiſſe ꝑ quinqueniũ ſaltẽ.⁊ iura
nen iuicio Lom yſis Aadiue nibus cn lijrepel bis quif nriplo Gecun tiuspr pn tionen nmo(. pedkin epiino
z CEuci ctceyc. betiplo vtpatet cõmum 1¶Vnie palja K iic nri rijq v ¶Pnik pnnechce iniijcañb no. laeerd pecctſut Etboein vitabon ilo aſuv lentimn⸗ lus caſige keninhi huscauſe ſuſio luri tiide tvi u wi
„

urs v N ninic Cim— kißji idc1 uc nõcic Mmik kci=miint us. Ann ilnpi int ndc.. tonũ a mi pi ul.pubſ † lum pubuq inn ucroq Einitin itic e demn en dr iqhin m lut olis rn H—— —. uii mi A uin imrid n oni vc, um ₰ 2
*
mento doctoꝝ ꝑꝛobatus. nemini.c.de ad. ði.
iudicioꝝ.⁊ nõ. Bar.in.d.l.i.
ed qui ſunt qui repellunt᷑ ab aduocando. K. ꝙ muiti.de quibus.ij q. vij. infames.⁊ cſſ Vlus. Mõ cuicʒ vatur qð poſiutet: imo negat Acdirus penc:ſeruus: puer: actoꝛ arene. Zumi nibus carens:mulier:muliebꝛia paſſus. multi elij repelli pñt quos omitto:ſolũmõ dicam de bis qui ſine petõ aduocare non pñt. qui ſüt in triplici differentia.ſ.peretici:⁊ ceteri ercõicati Secunci clerici. Tertij religioſi. de quibus la⸗ tius pꝛoſcquemur.
¶ Pererici ⁊ intideles ⁊ excõicati Ppter ſuſpi tionem hereſis nullo mõ poſſunt aduocare.. nemo. C. de poſtu.⁊.l nemo.ia.ij. C.de epi.au.ð pe. dii.nemo. vel in fo. de here.excõmunicamꝰ ¶Erxcõieati ẽt repellunt᷑.xi.q.iij. excõicatos.ð ercep.c. exrceptionẽ.⁊ oẽs ſupꝛadictos:⁊ quẽli⸗ bet ipſoꝛum admittens iudeèr grauiter peccat. vt patet in. d.c.nemo. vel in foꝛo. ⁊ in. dc. ex⸗ cõmunicatos.
4 NMtrũeßi ⁊ alij ſuperioꝛes poſſint aduocare
5
„—
Palijs. K. ꝙ nõ:coꝛã eccleſiaſtico vel ciuili iu⸗ dice.vt.xi.q.i.te qdè. lrrrviij. di. ꝑlatũ.⁊.c.ep̃us riiij·q. v. Deniq;. xxi.qiij.ꝑ totũ. ¶ trũ ſacerdotes poſſint poſtulare.K. ꝙ nõ pñt neq; coꝛã eccleſiaſtico vel ciuili iudice:niſi in. iiij cafibus. vt in.c.fi. de poſtu c̃ ne cle. vel mo. ſacerdotibus.xv.q.ij.c. vnico. in glo.xiiij. 9v. denic;. Pꝛimus caſus eſt pꝛo ſe. Scðus Peccleſia ſua. Tertius ꝓ ꝑſonis ſibi ↄiunctis Et boc intellige qñ nõ poſjunt hf̃e alium: vel nõ ita bonũ. Perſone gůt coniuncte ſunt in iſto caſu vſqʒ ad.iiij. gradũ.C.de epi.⁊ cle.aut. licentiam.⁊.C.de aduo. di in.l.petitionẽ. Quar tus caſus eſt ꝓ miſerabilibus ꝑſonis. Intelli ge miſerabiles ꝑſonas oœẽs illas que per ſe pꝛo pꝛias cauſas non poſſunt miniſtrare:vel eccle⸗ ſiaſtico auxiio indigens. lrrx vi. di.c.fi in fi. ⁊ lxx vij. di. defenſionis.C. qñ im pera.inter.pu. ⁊ vidu.ꝑ totů. In criminaii Vo coꝛam ſecula⸗ ri iudice nullo ĩnõ pñt.vt.j. dicam.Jᷓ.vij. Mtrũ diaconi vei ſubdiaconi beneficiati vł nõ bñficiati poſſint aduocare. K. ꝙ coꝛaʒ ſecu⸗ lari iudice nõ pñt.c.i.de poſtu. niſi ꝓ cꝗᷓ jua vł eccleſie ſue: vei miſerabiliũ pſonarũ. ᷣm Spe. ti. de aduo.allat. d.c.i.in quo glo.dicit ẽt ꝙ pꝛo miſcrabil ibꝰ pſonis licet. alrat. qc fi. Et ſic pʒ
gin oĩ caſu pñt in quo ⁊ ſacerdotes in foꝛo ſe enlarſpfit. Coꝛã aũt eccleſiaſtico pñt ᷣm Inn.
in. d.e.i.bůficiatitñ oblata ſponte reciꝑ
aduocare.ſ.
ꝙ ſi ſunt beneficiati: nõ
nibil querent ꝓ ſalario.ſec onte recipe pñt.vv.q.ij.c.vnico. Vtrũ in minoꝛibus oꝛdinibꝰſiituti poſſint
pñt: niſi
coꝛã eccłiaſtico iudice.c.i.d poſtu. Eimita k ßᷓʒ Pa.⁊ Po. qñ bñt fufficiens bentfici ad coꝝ ſuſtentarionẽ: qꝛſi non habent pñt per aduo⸗ cationẽ acquirere ſihi: ẽt ſi ſũt diaconi vel ſub diaconi. Si aũt nõ ſunt bñficiati pñt tam coꝛã eccteſaſtico:qᷓ; ẽt ſeculari in cã ciuili.Incã ãt criminali nulio mõ pñtcoꝛ ſeculari iudicc. ne cle.vel mo.c.ſniaʒ xriij. q. viij. his a gbuſ.li. di. aliquantos. Quidam tñi dicunt cos poſſe pꝛo reis poſtulare ⁊ appellare:⁊ appellationẽ pꝛo⸗ ſeg.ar. xxiij.q.v.c.i.⁊.c.cog. Sed tutiꝰ eſt in to tum abſtinere.d.c. ſniam.⁊ not.glo. in.d.c.ali quantos.
¶ trã religioſus poſſit poſtulare. ße.ꝙ non 6
niſi cũ vtili imperante.
tas monaſterij erpoſceret abbate ex parte de poſtu. Et ertendit᷑ ẽt
ad canonicos regulares ibidem pʒ. Et ibi dicit . 0ʒ pꝛedicta duo ſił ↄcurrant: als nullo mò ẽt coꝛã eccleſiaſtico iuchce eſſe aduocatus:
vcl ꝓcurare põt. Si vo
põt ẽt coꝛꝗᷓ iudice ſceula
Intelli
DD
trü ꝓpter luerũ a abbate imperante poſſit catus vel ꝓcuratoʒ.k. ſen.⁊ re iudi. ⁊ ꝓcuratoꝛ mo ſterij. Et ita dr ꝙ non poſſit t
„
ge in cã̃ ciuli tm̃.
pꝛedicta duo ↄcurrãt
ri. ar.in.c.i.⁊.c.fi. eo.ti.
Pplicandũ monaſterio 6
monachus eſſe aduo
Inno in.c. cñ. J. ⁊. A. ð
F El pꝛo latco põt eſſe aduocatu nachus ꝓpter vtilitatẽ mona-
P.d.lapus ſeruauit. Sed Zriuʒ
Jo. an. Ego aũt dico cũ
Pa.i
d.c.ex parte foꝛe magis honeſtũ ⁊ equuʒ vᷣt ab
ſtincat. ar.c.nõ mag alia eſt cz. Aduerte lum ꝓhibentur vt
no. ne cle.vet mo.x⁊.xvi.q.i. tn ꝙ clerici ⁊ monachi jo⸗ diri poſtulare qñ̃ indifferẽ.
ter erercere volunt talia officia fm Innoin c. vnico · de ob. ad rõ. Gecus ſi volunt ſolum aſſu
mere in vng cã. Et hoc ſe uenit. lrrxvi. di.
quit Archi. inc. per⸗
Et placet ⁊ videi cquũtʒ Lol⸗
le. in.c. dilecti.ð arbi.tencat ꝙ necẽt ĩ vna cꝗ̃.⁊ foꝛte verius.
¶ Mtrũ aduocatus te aduocare. K. H
„
18 fencat᷑ gratis ꝓ impotẽte io 2. inCi. de offi. iudi Po. diſſin
guit fic. aut eſt potens ad ſoluendũ r ſic vcra
eſt opi.
Bof. qui dicit ꝙ nõ tene:ſeq iuder dʒ
ſibi ↄſtituere ſ alariũ fm facundiã ⁊ ꝓmõð liti Iſuetudinis patrie.vt in. l.i.. in ho noꝛarijs
ff de va.⁊ ẽoꝛ.co. Aut eſt impotens.⁊ tunc te⸗ net gratis aduocare lege diuina hoc Pcipiente
1

WMatd.xxij. Diliges ꝓximũ tuum ſicut teipſuʒ Et credo ꝙʒ peccat moꝛtaliter qñ ſcit talem im⸗ otenteʒ incurrerc notabile damnũ ex defectu aduocati:ſi requiſitus eum non adiuuat gratꝭ Gecus ſi leuc damnũ:qꝛ tunc eſfet veniale. Et ſilirer iuder peccat moꝛtaliter vel venialiter ſic aduocatus:ſi ſciens ralem impotentẽ non pꝛo⸗ uidet ſibi de aduocato:pꝛecipiendo alicui ipoꝝ ꝙꝙ gratis aduocet ꝓ tali impotente · Et ſici no⸗ ſunt obedire:põt ⁊ dʒ eis interdicere officiũ ad nocationis.l.ꝓuidendũ. C.de poſtu.ar..moꝛis eſt. f. de penis.⁊ in.I.i.ff. de offi.pꝛe. vꝛ. ⁊ ĩ.d.c.i. Et ẽt cauere ne potentioꝛ offendat aliam par. tẽ. vt no. Bar.in.. illicitas.ð. ne potentioꝛes. ſ de offi.pꝛeſi. ii ¶MHtrũ aduocare poſſit quis ↄ cum a quo rece pit beneficia finc vitio ingratirudinis.&. ꝙnõ vt pʒ in.c.fi. de poſtu. imo poſſet donatio reuo⸗ cari.ar.d.c.fi.ũcto.c.fi.ð dona. Sed aduerte ꝙ beneficiũ datum ꝓ mercede laboꝝ ⁊ ſeruitioꝝ non cſt gratuitũ beneficiũ. facit.l.acquilius re- ulus. ff. de dona.vbi donatio facta magiſtro rõne diſcipline nõ eſt mera donatio.⁊ io rcuo⸗ carinõ poiſet rõne ingratitudinis: ſed ſolũmõ qñ donatio ſeu bñficiũ eſt gratuitũ. Fallit hec pꝛo ſe:vel ꝓ patre vel matre impotente:aut ꝓ alia miſerabili perſona aduocat. vt colligt er Spc. in ti. de aduo.qꝛ tunc poteſt ſine vitio in⸗ gratitudinis. trũ aduocatus teneatur ad reſtitutionẽ ſi ꝑimpꝛudeutiãt: aut negligentiũ ſuã amiſit cãʒ clientulo.&. Mo. vt recitat ſpe.in ti. de aduo.ꝙ enci.l.idem iuris. ff. ad legem aqui. Et bꝛcuii tenct᷑ ᷓᷣm eundẽ Io. qualicunqᷓ; eius vitio per datur. ar.l.ſi Vo iõ 3 emptoꝛẽ.ff. de cuic. Secꝰ ſiex qualitate cauſe vel defectu pꝛobationũ: qꝛ tunc vitium eſt materic nõ artificis.ff. ad.l.a⸗ qui.Iſi ſeruus ſeruũ.ð. ſi caliccm. De quanta ãt vel quali negligentia vel imperitia teneat᷑ við I.culpa..v.⁊. vi. Multo magis tenet᷑ ſi dolo Ino clientulus amiſit cãm.ff. de iudi.i.ſi filiuſ⸗ Fami.l.di ſcpe. iʒ NPtrũ aduoratus ſcienter defendens cãm in⸗ iuitamteneat᷑ ad reſtitutionẽ.&. ꝙ vitra moꝛ⸗ talc pctm̃ qð cõmiſit tenci ᷣm Monal.ti.reſti tutio ad oẽ qð amiſit ille ʒ quẽ patrociniũ pꝛe⸗ ſtabat ſiue ꝑ maliciam:ſiue ꝑ ptinaciam vł fat ſitatem.⁊ ctiam clientulo:ſi eũ decepit dans ei intelligere cũ hre cãm iuſtam: qu aliter nõ li⸗ rigaſſet. ar. C. de admi tu l.nõ eſtignotũ. c i4 ¶ Quid ſ ignoꝛabt iniuſtã cauſaʒ&. xſihe
Z
ignoꝛantia ꝓuenit er culpa ſuavtputa qꝛ nõ ẽ
peritus in iure:aut qꝛ nõ inquifiuit a clicntulo i vt vebuit debita merita cauſe.credo ꝙ filrte⸗ wüls neatur ad reſtitutionẽ:nõ ſolũ illi ð quẽ aduo⸗ cauit.verũ ẽt ciientulo ſuo ſi aliter nõ litigaſſet 7An ym modũ culpe ⁊ regulas.de quibus.j.culpa. ſSpe F.v. Gi Vo pꝛefata ignoꝛantia ꝓuenit ex qua⸗ aufin litate negocij: vel falla infoꝛmatione: vel mala woi clientuliexcuſat.Tenet᷑ tñ ed̃ dimittere poſtq; ſududio cognoſcit iniuſticiã cauſe.I.rem nõ noud.;.pa E troni. C.de iudi. Et ſalariũ receptũ reſtituere te i(Wi netur fm Monal.c. aduocatus. Qð credo ne⸗ kziniuf ceſſariũ qů ex culpa ſua ꝓuenit talis ignoꝛãtia. als nõ credo niſi de ↄſilio Et ſic tʒ No.his cõ coꝛdat Tho.̃a.ß̃e.q.lxxi.— ¶Mtrů aduocatus poſſit petere falariũ. ꝙ ij dugu cã nõdũ incepta põt petere ꝓut vult: niſ in ca ſu vbi aliꝰ bonus nõ inueniret᷑.ar.eoꝝ que nõ.— in.l.i.C. de epi.au. Caufa Vo incepta vel finita vel qñ alius bonus nõ inueniret᷑:nõ põt petere ſulig niſi moderatũ attenta qualitate cauſe: laboꝛis ocẽpn ⁊ ↄſuetudine regionis:⁊ idoneitate aduocati. iſun. vt colligit.iij.q.vij..arcentur.in tex.⁊ in glo. zunki⸗
Aduerte hic ꝙ aduocato ⁊ ꝓcuratoꝛi non licet ſijo facere pactũ de quota litis: neq; ctiaʒ de certa quantitate vel re cũ hac conditione ſi vincat:qꝛ
eſt eadẽ rõ:ſicut ⁊ de ꝓmiſſione quote litis que 14 iõ ꝓhibita eſt:ne per fas ⁊ nefas intẽdat ad vi wlpaj ctoꝛiã cauſe:vt poſſit cõſequi ꝓmiſſũ: Sed qũ dethelne fimpliciter ꝓmittit᷑ aliquid certũ:ſiue quanti Phiotſib tas:ſiue res ꝓ mercede:fiue vincat:ſine perdat demetha Et ẽt ſi vltra hoc ꝓmittit aliquid noĩe palma⸗ Mectcox rij:qð eſt modicũ quid:nõ magnũ:ſic valet pa⸗ nmnpoſſu ctum: qꝛ ceſſat rõ pꝛedicte ꝓhibitionis in iſto ulkin caſu. Et ᷣm hoc concoꝛda dot.⁊ glo.in..ſũptꝰ a ff. de pac.⁊.l.i.in verbo ⁊ fi noĩe palmarij. ff. de dolii ß va.⁊ ertra.co.⁊.l.ſi qni.C.de poſtu.⁊ l.titem. C ſumm. de ꝓcu.⁊.I.ſalariũ.ff. man.qui multũ intricate cockpn ⁊ varie loquunt᷑. Item no.qꝙ aduocatus ⁊ ꝓcu cier yrmn
ratoꝛ nõ põt accipcre falariũ qð excecjat centũ wüninn
aureos in vna cã.Li.ᷓ.in honoꝛarijs.ff. de ya· ⁊ uugni ẽoꝛco.⁊ in. glo.dicte.l.ſalariũ. Item nõ pñtpᷣ nuunm dicti aliquẽ ctum facere:cã inẽepta ⁊ nondu guſprn finita cum clientulo.C.de poſtu..quiſqs. nijn echni q. vij. S.item ſi quis. cunſter ¶ ptrũ ſalariatus de publico poſiit aliquid pe i nbolifu tere ab aliquo particulariter.. Ma. in.c.i.de Wilun poſtu. ᷣm Inn. ꝙ nõ ab aliquo litigãte: ſicnec iibustr põt ſalariatus medicus ab aliquo cõſtituto in Jbi von infirmitate:ſcd a nõ litigantibus vel ſanis lci Emuote te recipiunt: qʒ ſalaria ſũt ↄſtituta talibus ſolẽ in i Aurde

onu rn oms:i at in voclo—im otai cinur dm
perfis iniut ti aliq N litſun qudn niinn concoꝛi ghnl oi mpinm Rqn ſilu ipere ſa jan lii wemin elm vnelwe mkue m(ilns wi.
repc.C.de ꝓfe.⁊ me. li.x.
17 Prr poſſit quis aduocure ꝓ vtraq; parte.
is
—
ſK. Spe. in ti. de aduo.ꝙ ſic. ar.xlv. di. diſ ciplia quaſ̃ in fi. ⁊ ibi gl.extrã de poſtu.pꝛc. bone me⸗ moꝛie. eli. quaſi in pꝛin. Qð verum credo in ca ſu dubio· als nõ. qꝛ qᷓ;din cð eſt dubia põt ad⸗ nocatus patrocinari ſine pctõ ſᷣm Rodo.
trũ aduocatus poſſit vti deceptõe 5euzg
hʒiniuſtã cãm. Dic vt.j. Beilũ.ð.xix.— — Ffinitas virraehin „ pediat matrimo⸗ nium vide.j. Matrimoniũ.iij. Impe⸗ dimgnto.xv.— 3 ſunt quiꝑ virilis ſerus —Shati neen 6 ꝑſonas cognatione cõ⸗ iunctilunt. Mam in agnatis cognati intelligunt᷑ vt genus in ſpecie. vnde fratres er eodẽ patre.Filius fratris:nepos:⁊ hmõi agna ti ſunt. At ꝗ ꝑfeminini ſerus cognatione iun gunt̃ñ agnati: ſʒ naturali rõne cognati ſũt ſiẽ filij ſoꝛoꝛis vel amitc. ff. de legi. tu.l.ſunt aũt. & chi mi 3 vtrů liceat.. Di⸗ ⸗ 1 dra in cõſilijs ſuis tʒ ꝙ ſic. dñmõ nõ faciãt ꝑ artẽ magici vel ꝑaliã legibus odioſam.vt. dicit.. vnica. C de theſau.q; tales methallarij ſunt qui labeꝛe Ppꝛio ⁊ ſibi ⁊ reipublice cõmoda cõparant.C. de metha.L.i.Er mura ꝓpter publicã vtilitatem ue er cox officio vidẽtur reſultare fauent cis nam poſſunt inuito dño ingredi fundũ ad me⸗ thallũ inquirẽdũ.I.iij. ⁊.quoſdã. ⁊ ibi nõ.C.ð merha. qð als non licet. d l.vnica.⁊.ff.de ac.re. do.l.iij. Kõ eſt. qꝛ vt dr in libꝛo de pꝛopꝛietate reruminc. de alchimia. oĩa methalla ꝓcedũt ex eodẽ pꝛincipio.ſex ſ uphure ⁊ argento viuo ſed er virrute elementoꝝ que hñt maioꝛẽ influ entiam in vno loco· qᷓ; in alio. in vna mincra fit ſtagnu: in alia argentũ. Cum ergo ars mu terur naturam.ff. de adop.l. adoptio.nõ igit᷑eſt pctm̃ ſi ꝑ virtutẽ que eſt in elementis:aut her⸗ bis alchimiſte de ſtagno volũt facere argentuʒ qꝰ cum ſit er codem pꝛincipio:⁊ in habentibuf ſimbolũ facilioꝛ ſit tranſitus.inſti. qui.mo.to.
* ob..i. Tum multe virtutes fint inſite herbis ⁊
lapidibus.xx vi. q.v.nec mirum circa medium. Srd his non obſtantibus credo ꝙ fit illicita er multis reſpectibus.tum pꝛimo:quia nullus inucnitur qui habeat veram huiuſmodi artem ʒ dicatur de multis:ſed falſum ex experientia: tum q videmus ꝙ cõmuniter ipſaʒ facientes
pꝛo litigantibus ⁊ infirmis.pꝛobatur in. l. an⸗ multa conſũmunt: ⁊ a cõiter accidentibus eſt
ſtandum.vnde de ip̃is dr illud ad Titũ.iij.⁊.d. chcc mirũ. Semp addiſcẽtes ⁊ nunq; ad veri tatis ſciam peruementes.experientias multas faciunt:⁊ nunqᷓ; ad perfecti attingunt:tp̃s vi⸗ tamq; conſũmunt: nec id qð operantur habet vcritatẽ cũ auro:vci argentoꝛſed ſoluʒ apparẽ tiã: ⁊ ideo ſimplr ſunt condẽnandi alchimiſte Et hoc euidenter ꝓbatur:qꝛ nemo in publico eam vult facere vt appareat ꝙ male agunt: qꝙꝛ odiunt lucem. Et ſi aliqñ aliquid veri faciant aut fit cum dãno computatis expenſis vel ex
aliquã deceptione imponendo aurum verum̃ vel aliqus diabolica fallacia que vt eos atren⸗ dere faciat huiuſmodi facit eis verum aurum er appoſitione auri vcri occulte aliquando.
Kum ergo ſit tale exercitiũ contra vtititatẽ pu blicam vt pʒ ex ↄſumptiõe rerũ.⁊ qꝛ vt cõiter
faciunt er his nonetã falſaʒ. Ideo ſiinpliciter
ſunt condẽnandi cam facientẽs.— ea vide. j Audus.p.iij. cum ſe⸗
quentibus. VLienatio gꝛece pnc ⁊ ſtricte ẽ oĩs actus ꝑ quem tranffertur dñium. Di⸗ cit ter. C. de fun. vo.l.i.Et ᷓᷣm glo.in.c.nulli ſice At. de rc.ec.nõ alie.⁊ eam ſequunt᷑ doc. ibidem Largiſſime aũt alienatio dr datio in emphithe ofim:⁊ locatio ad longum tp̃s.vt volnit Ja.de bellaꝑ. in aui.de non alie..qꝛ vo.ẽt quãdo ſo l poſſcſſio in alium tranffertur. vt nõt Inno. de re. ec. non alte.c. cpiſcopi.⁊ Mlbꝛi. in aui. hot ius poꝛrectum.C. de ſa.ſan.cc. Sed contra vi⸗ detur tex. in.d.c. nullilicet. vbi dicit. Alienatio⸗ nis autem verbum continet conditionem.ſ. vendere ſub conditione. Alij habent conductõ nem ad longum tempus: donationem: vendi⸗ tionem:permutatione;:⁊ emphitheoſim ac petuum contractum.hec tex.ſed verbum centi
net:denotat pꝛopꝛiam naturam vocabuli. vt di
cit Bar. in·Laffinirates: ats incipit.l.cui eoꝛnʒ ff. de poſtu.. Idem põponius· vbi dicit ſe dã⸗ naſſe glo in l.gallus.J.in ſtutuens.ff. de li.⁊ po. Er ſic conſiiuiſſe ꝙ vbi ſtatutò cauet ꝙ tute⸗ la ſolum veniat matri⁊ auie qð etiam pꝛopꝛie venit pꝛoauns.⁊ nomine nurus venit pꝛonu⸗ ns. nomne filij venit nepos ⁊ pꝛoncpoee ni ſi addatur aliquid quod faciat detcrminatio⸗ nemad certam perſonꝗᷓ.ita limitat Bar. in d. Kinſtituens.⁊ notat idem in.I.liberoꝛum.ff. ð verbo.ſigni. Ma. in. d. c. nuli liccat. —

—
materis fauoꝛabili ⁊ larga.vt in. d.e.nulli.ẽ ve rã.⁊hed in materia odioſa nõ venit niſi qð di⸗ xi ↄctus ꝑ quẽ tranſfert᷑ dñium.ꝓpterea in re bus eccleſie alienandis accipit᷑ allenatio. vt in d.c. nulli ᷣm glo. ibidcm. ¶ Alienatio de fratre ad ſoꝛoꝛẽ nõ eſt ʒ 2Mo nal. eo.ti. allegat. C.de fideicõmiſ..voluntas.
Qne requrunt᷑ in alienatione rei ecckiaſtice
K. Pa. in.c.cũ aplica.de his que fi. a p̃la. ꝙ. v.
Mimo tractatus.ſ.an expediat:vel nõ. Scðᷣo ↄſenſus capituli. Tertio ꝙ fiat ꝓ vtilitate ec⸗ cleſie. Quarto auctoꝛitas ſuperioꝛis. Quinto ſubſcriptio.⁊ hoc ponit in.c.tua de his que fi.a pꝛela.⁊ in c.i.co.ri.⁊.c.nulli.de re.ec.nõ alie.
¶ Mtrũ ſubſcriptio requirat neccſſario.K. pa.
in.c.i.de his que fi. a pꝛela.ꝙ Inmo. dat vnd re
gulã q nunq; requirat᷑ ſubſcriptio niſi in caſi⸗ bus a iurc expꝛeſſis.rõ q regulariter in qualibʒ viſpõe ſufficit ↄſenſus:nec requirit᷑ ſcriptura. l.pactũ.C. de pac. vide glo.in.c.i.de cen.li.vi.
Et iõ venditionẽ:ꝑmutationẽ:⁊ donationẽ pᷓ⸗
latus facere nõ pot miſi de cõſenſu capitun ⁊ ſubſcriptione canonicoꝝ. Albꝛi.in. d.aui.hoc ius.tʒ ꝙ ſubſcriptio in alicnatione rei eccleſia⸗ ſtice regulariter nõ eſt neceſſaria:niſi in tribus caſibus pꝛedictis.ſ.vcnditione permutatione ⁊ donatione.vt in.d.c.tua.⁊ in caſibus nõ.per Archi. in.c.ſine exceptione.xij.q.ij.
4 ¶ Quc ſunt cauſe legitime alienationis rerum
eccleſiaſticaꝝ.K. Pa.in. d.c.nulli liceat. ꝙ ſũt quattuoꝛ. Mꝛima neceſſitas ſi dcbita vꝛgent:⁊ eccleſia nõ põt ſatiſfacere de fructibus. Scða vtilitas.ſ.vt habeat rem melioꝛẽ.⁊ iſta ponunt᷑ in aui.hoc ius.C.de ſa.ſan.ec.⁊.x.q.ij.c.hoc iuſ Tertia pietas.xij.q.ij.aurũ.⁊.c.ſctõx. Quarta incõmoditas.vt q ves eſt magis damnoſa qᷓ; vtilis ecclefie.vt in.c.terrulas.xij. qxj. ⁊ ibi pte ¶ Mtrũ oĩs alienatio rei eccleſiaſtice ſit ꝓhibi ta ſine pꝛefata ſolẽnitate vel aliqua de pꝛefatis caufis.K. ᷓᷣm doc.in. d.c.nulli liccat ꝙ non.ſed imobiliũ. Et noĩe ĩmobiliñ rerum cõpꝛehendũ tur ea que ſeruando ſeruari poſſunt.facit.l.tu⸗ toꝛes.la.ij. C. de admi.tu.⁊.c.tua.de his que fi. 4 p̃la. Bed Albꝛi.in. d.aut᷑. ius tʒ ꝙ mobilia q̃ ẽt ſeruari pñt alienari pñt ſine pꝛedicta ſolẽ⸗ nitate. vt oues ⁊c̃. mii fint ad diuinũ cult de⸗ putate: qꝛ tunc ſeruabitur aui.pꝛeterea.C. de ſa.ſan.cc.ſ.vt nõ vendant᷑ niſi ꝓ neceſſitate ⁊ vtilitate.⁊ placct.
6 ¶ Ptrũ pccunia ſit de his que ſcruando ſernn
ripit.&. Ma.in. d.c.nulti liceat.q nõ.qꝛ reten
ta nihil operat.lxxx viij. di. eijciens.⁊ nõ.in.. cũ plures. in fi.f.de admi.tu vbi turoꝛ dʒ pecu niã pupilli ponere in emptione pꝛedioꝝ. Qð verum credo nifi in duobus cafibuſ. Pꝛimus qñ pecunia ecclefie effet deputata ad emenda bona imobilia.qꝛ tunc iudicat᷑ bonũ imobile: nec poſſet mutari.tex.eſt fingularis.⁊ ibi Bal. ⁊Nud.de ro.in.l.iij.ð. quid ergo. ff. de 3.iudi. tu.⁊ vti.actione. Et ꝑ hoc tenuit Albꝛi.q.xxiiij in Fᷣa ꝑte ſtatutoꝝ.qꝙ qñ ſtatuto cauetur ꝙ mu
lier lucret᷑ dimidiã partem bonoꝝ imobilium
mariti decedentis fine liberis ꝙ lucrabit᷑ par⸗ tem pecunie deputate ad bona ĩmobilia emen da:qꝛ illa pecunia iudicabit᷑ vt ĩimobilis. Bed
Bal.eſt Zrius in.l.cetera..fi.ff. de le.i.⁊ alle⸗
gat mirabilẽ tex.in.l.cũ in fundo.. ſi fundus:
ff. de iure do. Et iſtud credo verum quo ad di⸗ ctum ſtatutũ:qꝛ iura adducta per Albꝛi.ff. de here.inſti.l.ex.facto.ᷓ.ceterum.la.ij. loquuntur in actu fauoꝛabili vltime volũtsti. Silr ⁊ cle.
ne romani. de elec. Et cũ pꝛe fatuʒ ſtatutũ ſitið cõem dilpoſitionem iuris: ergo illa iura ad
hoc nõ debent allegari. Silr.l.⁊ ſi non ſunt.ff.
de au.⁊ ar.le.ᷓ.quid ergo.ponit caſum vbi ar⸗
gentum ceprum fabꝛicari habetur ꝓ facto:⁊ ñ ꝓ infecto fauoꝛe vltime volũtatis. Scðᷣus ca⸗
ſus eſt qñ pecunia eſſct in magna quantitate.
facit.c.ʒ help.de ſimo.vbi accuſat᷑ pꝛelatus ꝙ
male expendit nõ modicũ pecuniam.ergo nõ
põt ea vri ſicut fructibus. Secus ſi eſſet modi
ca quantitas. Et ſic limito dictum Pa.⁊ ita intciligas in.d.c.nulli.
¶Quid eſt illud qð ſeruando ſeruari põt. K. fʒ 7
Ang. in. ð.qꝛ parũ.in aui.de nup.q dr oœẽ illud qð non coꝛrumpit᷑ trienmo.⁊ cſt glo.ſingulari in. l.vnica.C.ſi aduer.vſu. Hoc limito qñ tale qð ſeruat᷑ põt ꝓducere fructũ ſic ſeruatũ:als ñ ar.l.i.. fuit queſitũ. ff. ad treb. Et ita intellige glo.in. d. ꝛfuit queſitũ.⁊ facit tex.in.I.ariſto.ʒ fi.cum.l.ſe. ff. de iur. deli. Et ſic que vſu conſů⸗ munt᷑ non ſunt de illis que ſeruando ſernari poſſunt. Faltit in pecunia.vt dictum eſt.qꝛ eñ caſus ſpãlis.
CMtrũ iura actiões ⁊ noĩa debitoꝝ cenſeant mobilia vcl imobilia.. Pa.in.d.c. nulli. ꝙ nõ Ppꝛ:qꝛ mobilc ⁊ ĩmobic claudit᷑ aliquo ter⸗ mino. vt.l.mouentiũ.ff. de ver.ſi. Et ið cũ ſin quid incoꝛpoꝛale ſũt in tertia ſpecie. vt pʒ in. 2 dino pꝛo.ß. in oꝛdinatõne.ff. de re iudi. Idco conſuluit Dldra.ꝙ ſi pꝛinceps relnquit bona
mbii
aVn rwpr bü cin vy litin zůherẽtn redub de ver ſi Alicnari qſcmic ind mi. tenerpe d¶Vnit Kfc tuterg Ic Pꝛ
cider. requirit ceßijs in Sedego noxonð nõᷣali viitus ſp eatnij de pietate. Re quit inmt phfimut aiquã: qu piziunec decnötef dvbinotz igpita nipionin vimerc rimng icdeon cſuaregu nmpoſn emſuop mindere 4
lere vro

ulilih 3 min Feil nobas . de u cſtün n uid w ſ imp rem— ne de Saviy ab uhiug duabit dis ten Witt dredq oih addu c Abiin vuncvE. Fitt kicũpi xſmii m mt him gan. Si— nonn nm bnan pimi vumv uhän c n n imo. vj ipun molci Smn wcnbus ſchn ſ hm Smnſuu m. inu d ucn i ſni infa nn ueſui. nln Suin mi
mobilia diſtribnenda nõ veniũt pene nõdũ er acte. Vnũ tñ notabis ꝙ ſi qs volẽs cõpꝛehẽde⸗ re totũ primoniũ ſuũ facit ſolã mẽtiõcʒ de mo bilibꝰ ⁊ ĩmobilibꝰ:tũc iura:actiões:⁊ noĩa debi toꝝ ſũt ĩimobilia:ſi adherẽt ĩmobilibus.ſi vo adherẽt mobilibꝰ ſũt mobilia.Et idẽ de ãnuis
redditibꝰ. Et fic limita cle.exiui.ʒ.̃nui rcdditꝰ
de ver.ſig. facit glo.in.c.i.de re.cc.nõ alie.li.vi. Alienari tñ nõ pñt ſine debita ſolẽnitate ⁊ cq: q ſeruãdo ßᷣuari pñt.qᷓ;uis Py. vt nõt Albꝛi. in.d.aui. ius ↄſulnerit poſſe alienari: qð poſſʒ teneri poſt factũ:vel ẽt ante ex magna cã.
d ¶ VMtrũ mobilia pᷣcioſa ecclic cẽſeant ĩmobilia
kK. ꝙ ſic. vt colligit ex.ilex qᷓ turoꝛcs. C. ð admi. tu.⁊ ex gl. in.c.ep̃s q mãcipiũ.xij. q.ij.ſil iunctiſ Idẽ a. in. d.ctua.de his qͥ fi.a pꝛela.
io i Mtrũ pfata foꝛma regrat᷑ in oĩ alienatiõe re
rũ imobiliũ eccleſiarũ.& Mau.vt refert Be.i c.i.de re.ec.nõ atic.li.vi.qᷓſi in fi. ꝙ tractatꝰ non
requirit᷑ niſi in eceleſijs cathedralibꝰ: nõ in ec⸗ deſijs inferioꝛibꝰ:ſed ſufficit ↄſenſus ſupioꝛis Sed ego credo verũ dictũ Mau.qñ eccle infe⸗
rioꝛcs nõ hñt capitulũ:als nõ. ar.cle.i.de re. ec. nõ alie. Cauſa aũt legitima.ſ.vt ncceſſitas vel
vtilitas ſꝑ requirit᷑.vt in. d.cie.i. Et. Et lʒ nõð di
cat niſi de neceſſitate vl vtititate.ẽt põt ficriꝓ
pietate. Rò qꝛ vbicũq; ſtaturũ vel ↄſtirutio lo quil in materia iuris:⁊ aliquos caſus ercipit:ñ
ph firmat regulã in nõ enumeratis 3 ius cõe anriquũ:quin ĩmo in caſibus nõ erccptis ſup⸗ plet᷑ a iure cõi.facit.c.ad audientiq cũ ibi nõtis deck.nd reſi. facit gl.⁊ Bar.in. l.ſcrui.ff. de vſu ca.vbi notabłrvolũt ꝙ ſi vnũ iuſ ponit regulã ⁊ercipit aliquos caſus cũ dictionc taxatiua:ꝙ
nihilominus excipiunt᷑ alij caſuſ qui reperiunt᷑
viure ercepti in alia pteliurꝭ facit. qm̃ frequẽ⸗ ter iuncta glo.i.rñſo.vt li.nõ cõte.facit gl. in l.
i.C.de condi.inde.q̃ videt᷑ velle ꝙ excepto vno
caſu a regula vident᷑ excipi vẽs files. Gatis eſt enĩvnũ poſitũ erẽpli gla.ar..nõ pñt.ff. de legi. c.tranſlato de ↄſtitu. Et qð dr̃ ꝙ erecptio fir⸗
mat ĩ nõ exceptis. vt in.c.dñs.xxxij. q.vij.⁊c.
qm̃. de con lepꝛo.vbi dicit vñs. Mõ licet dimit rere vroꝛẽ ercepta cã̃ foꝛmcatiõis: dʒ itelligi ꝙ firmat regulã in caſibꝰ nõ ſilibꝰ.⁊ nõ ſpecifice exceptis.facit.l.i.ff. qð vi aut clam.c.cũ duecta: de ↄfir. vti. Hiſtingue tñ ꝙ ſi caſus ↄfiles non ercipiunt᷑ſpecifice alibi.tũc in materia fanoꝛa bili ertendit᷑ ⁊ pia p idẽptitatẽ rõnis. vt ſentit glo. in.l.illud. C. de ſa.ſan. ec. Secus in materia reſtringibili. vt notat᷑ in l.i. C. de patribus.qui
ſine ſolẽnitate pꝛefata.h. vt colligo er ↄſiliori.
—
n
fi. di. vide ꝗd notat᷑ in.c.inter alia. de imu ec. ⁊ d.c.cũ dilecta.⁊.d.c.qm̃. Qð nõ.qꝛ facit ad młta ¶ Quid ſi cp̃s nõ hʒ capłm:qʒ ecclia non ẽ de⸗ deſtructa ꝓpter guerras ⁊ hmõi.K. Pa in.c.i de his q̃ fi. a p̃la. dñt doc.ꝙ loco canonicoꝝ.ad uocet aliquos clcricos honeſtoſ.ar.lxv.di.ſi foꝛ te ⁊l.vbi abſunt.ff. de tu.⁊ cu.dan. bonus tcx. xvij. q.iiij. nuilus res. Et hoc eſtvtile ſeruare ẽt in alienatione ecckie inferioꝛis.
¶Mtxꝝ neceſſitate occurrente qͥ nõ patit᷑ vt ha
beat recurſus ad ſuperioꝛẽ:licite poſſit fieri ali
enatio ſinc eiuſdein ſuperioꝛis licentia.vidc.j. Juramentũ.iiij.. i. ¶ Quis dica ſupioꝛ:vt ꝓ licentia ad ipfů re⸗ currat in cã alienationis rei eccłiaſtice. k ꝙꝙ in nõ exemptis eſt ep̃s ꝓpꝛius. In exemptis ẽp̃⸗ latus ipſoꝝ ſub quibꝰ ſũt. vt abbates in ecclijs
ſibi ſubiectis. ⁊ miniſtri minoꝝ qͥ ad monaſie⸗ rria ſctẽ Clare.⁊ ꝓuinciales pdicatoꝝ q̃ ad ſua
monaſteria. Ira elicit ex nð.i.d.c.cle.i.⁊ ꝑ Car. in.c.ſtatuimus.de tranſac.
¶ Vtrũrecipiens rẽ cccleſie ſine obſernatione i olẽnitatis teneatur eã reſtituere. K. ꝙ ſic. Fm
—
MWo.ti. de alic. ẽt cũ fructibus:nec põt repetere pꝛeciũ ab eccłia.xij. q.ij.n liccat.r.q.ij. hoc ius—
in aut. de nõ alic. ði. ximita hoc verũ ꝙ nõ re⸗ petit pꝛeciũ ab ecclia niſi ↄuerſũ fuiſſet in vtili tatẽ cccleſie. ar.c.i.de depoſito. Do.⁊ aliq̃ limi tationẽ fᷣm.d. Anto.qꝙ qñ cã legitima fuit alic⸗ nationis:lʒ nõ ſit ſeruata foꝛma nõ tenct᷑ in cõ ſcia.qꝛ ſolẽnitates adinuente fůũt ad euitanduʒ veccptiões. Et iõ qñ deceptio nõ ſubeſt: ⁊ fuit cã legitima alienandunõ tenet᷑ reſtitucre in cõ ſcia.qð bñ nõ.recitat Pa.inc.qʒ pleriqʒ.de im mu.cc.⁊ eſt equiſſimũ.
¶ Mrrũ pᷣlatus eccłie poſſit renũciare cxceptio⸗
ni cõpctenti ecclie: ant tranſigere cuidentis in damnũ eccłic. K. Ma.in.c.i.de depo. ꝙ nõ. fin
Sxd
—
5
Inno. ibidẽ niſi ex ſpãli ↄceſſione pape.facit I
pꝛeſcg.C. de tranſac⁊.łʒᷓ iuris ciuilis regulas ff. de pac. Er quo infert᷑ ꝙ nõ põt cedere lti⁊ cauſe aut tranſigere:niſi ſit cs enidẽs ⁊ debita ſolẽnitas ſi actio ſit ad rẽ ĩmobilẽ iurta nõin c.nulli kcœeat.de re.cc nõ alic. Si vo ſit ad rem mobilẽ:ſic põt vt nõt glo. in.d.aut. hoc ius. Et hoc eſt verius p.l.cũ hi.v.ſi cũ tis.ff de tranſa. ⁊.l.nð ſolũ.C. de pꝛc.mi. qᷓ;uis aliqui tencõt in⸗ diſtincte. ꝙ tranſigere põt. vt nõt Albꝛi.in. d.
aut᷑ hoc ius.
¶ Mtrũ pꝛelatus ſ olus poſſit repudiare legatũ 5
—
is

re.eox que ſub.tu. Rõ diuerſitatis eſt qꝛ in do
Mau. de caſtro.ꝙ nõ̃:ſed vonationẽ ſic.⁊ dicit pꝛobari? bene ex.l.magis puto.ᷓ. fundũ.ff. de
natione nõ acquiritur donatario niſi volenti ⁊ nõ ignoꝛãti.ſed in legato ſufficit factũ teſtõ⸗ ris ſolius:acquirit᷑ enĩ ignoꝛanti lʒ reuocabilit᷑ l.cũ pater.ðᷓ.ſurdo. ff. de le.ij.⁊.d.ð.fundũ.ergo legatũ eſt queſitũ ipᷣo facto. Et ſic intellige nõ. ꝑ doc. in·c.vt ſup.de re.ec.nõ alie.⁊ in.c.tua.de bis que fi.a pꝛela. Et mihi placet:q;uis Fede. conſi.ix.conſuluerit ꝙ ẽt legatũ põt repudiare Et cũ Fe.eſt Inno.in.c.ij. de do. Bar.in.l.iube mus nullã.C. de ſa.fan.ec.vbi bñ diſtinguit.⁊ Ma · in.c.de dolo ⁊ cõtu.vbi late ponit: ſed eos nõ ſequoꝛ:niſi qñ qð legat᷑ eſſet de his que alie nari ſine ſolẽnitate pñt ante factũꝛſed poſt fa⸗ ctũ ſic ſicã legitima ſubeſſet. Et idem dic in qͥ· cñqʒ ꝓhibito alienari ſine aliqua ſolẽnitate vł eonſenſu alterius. ¶ Mirũ Iconomus eccke cuicõmiſſa eſt in ali quo caſu alienatio poſſit illã facere ↄſãguinciſ
uis. K. Pa.in.c.vt ſupꝑ. de re. ec.nõ alie. legiſte
tenẽt ꝑ autẽticã̃ quibuſcũq; modis.C.ð ſa.ſã. ec.poſitam.x.q.ij.ꝙ non: nec alius adminiſtra toꝛ cuiuſcũq; ↄditionis ſit. Sed Pa.dicit non eſſc verũ in pꝛelato:ſed bñ in Jconomo ⁊ alijs. Ego tñ credo ꝙ in ꝓſcia ſi er cã legitima facit cxcuſet᷑.⁊ vaieat talis alienatio.ar.c.i.de coha. clc.⁊ mu in tex.⁊ in glo.—
¶ Quid dr ꝑpetuũ.. glo.x.q.ij. hoc ius. Mꝛi⸗
mo qð durat vſqʒ ad.xxx.ã̃nos.inſti.de ꝑpe. ⁊
temp ac. Scðᷣo ꝙ durat q;;diu viuit cui ↄcedit f. ꝓ ſocio.l.i.⁊.c.pᷣcarie.x.q.ij. Tertio qð durat qᷓ;diu penſio ſoluat.inſti. de loca.ð.adeo. Quar to ꝙ durat vſq; ad rertiã generatiõʒ.vt ĩ aui. de ñ alie.S. emphithcoſim. Et ſic oĩs talis ʒctꝰ ꝓhibet᷑ ſine ſolẽnitate ⁊ ĩcauſis ð ꝗbꝰ.ʒ. dcm̃ẽ.
¶ WMtrũ terre inculte date ad culturã cũ ꝓmiſ⸗
ſione dandi eas in emphitheoſim poſſint dari pꝰ culturã ipſaꝝ.&. Ma.i.c.ad aures de re.ec. nõ alie. qʒ ſic. extirpantibus ſiue eoꝝ heredibꝰ alijs ñ:niſi ſeruata debita ſolẽnitate.qꝛ nõ ſũt
amplius terre filueſtres.
¶ Mhtrũ ſede vacante poſſint alienari bona cc⸗ cleſie. K. Pa. in · c.i.ne ſe. ua.ꝙ aut ſunt bona qᷓ ſeruando ſeruari nõ pñt:tũc in eccłia ep̃ali ico⸗
nomus ſiue capitulũ ſine alia lnia poterit. Siẽ
dicimꝰ ĩ turoꝛe. ·ler qͥ turoꝛcs. C.ð admi. tu. ⁊. tutoꝛ q reꝑtoꝛiũ. ff. eo. Gi Vo bona ſeruari pñt tũc in cccła ep̃ᷣali ñ potcrũt alienari ſine lnĩa pa
pe ſolũ. ar. d. c.i.⁊ in. c.i.ð re. ec.nõ alie.li.vi. In
eccłia vo inferioꝛi:tüc ſi magna vrget neccſi⸗ tas:⁊ eccłia diu eſt vacatura nec põt cõmode erpectari creatio pꝛelati.tũc in iſtis duobus ca fibꝰ vicit Inn. ꝙ dabit᷑ curatoꝛ bonis: ⁊ ꝑillũ fiet alienatio:nec pꝛius poterit fieri.ẽt ꝑ archi ep̃m anteqᷓ; ſit datus adminiſtratoꝛeccłe vacã ti.vt in. d.c.i.li.vi.facit.l.ij.ff. de cu.bo.dan.⁊ qð nõ. in cle.ij. de re.ec.nõ alie.⁊ cõcoꝛ. An.⁊ Mu. Bilr nõ valet alienatio facta a ſciſmaticis vel intruſis.de ſciſ.c.i.xij.q.ij. alienatões. Et tenet᷑ q cã recipit reſtitucre nõ ſolũ rẽ:ſed ẽt fructꝰꝑ⸗
ceptos:⁊ ꝗ ꝑcipi potuerũt a iuſto poſſeſſoꝛe.c.
grauiſ.de reſti.ſpo. Et eſt excõicatus g innitit᷑
talihꝰ alicnatõihꝰ. vt.j. Ercõicatio.vij. caſu. ir. ¶Mtrũ platꝰ hñs bona diſtincta a bonis capli ꝛi
poſſit illa ↄcedẽ alicui ad vitã ipſiꝰ p̃lati fᷣne ca pituli ↄſenſu ⁊ alia ſolẽnitate. K. Pa.in.c.ti⸗ nebat᷑. de his q̃ fi.a pla.q Fe.cõſi.ii.tenet ꝙ ſic. Wide doc. in. c.veniens. de trãſac.⁊ maxie cã pictatis.ꝑ tex.inncta gle.xvi.q.i. poſſeſſiones. vide Archi.in.c.i.de re.ec.nõ alie.li.vi.
¶ Vtrũ in alienatiòe rei minoꝛis regrat᷑ aliqᷓ: ſolẽnitas.K. Inno.in.c.i.de re.ec.nõ alic.li.vi. ꝙ ſic.ſ.cauſc cognitio ⁊ decretũ ⁊ cꝗ̃ legitia.. depᷣ· mi.·minoꝝ.x..ſi minoꝛes.⁊.ff. de re.eoꝝ
q ſũt ſub tu. magi puto.qᷓ.nõ paſſim.⁊.j.ſies Et h̃ vex ẽt in mobilibꝰ pᷣcioſis Im cũdẽ ibidẽ als hʒ ð poſſidẽtẽ rei vendicatõʒ. ʒ tutoꝛẽ aut curatoꝛẽ ꝑſonalẽ actionẽ tutele: vel negocioꝝ geſtoꝝ.d. Iſi es.⁊..ſe. C. ð p̃. mi.l.⁊ ſi pᷣſes. t dicit ibidẽ Inno.ꝙ decretũ ẽ ſnia:⁊ nõ impo⸗ nit ſine cauſe cognitiõe.⁊ ið ĩ ſcriptis eſt vãdů
C. de ſen.ex.ꝑi.re.l.ij.⁊.ff. de re. coꝝ ꝗ ſůt ſubtu. l.i.⁊.d.v.ſi es.⁊.d.l.minoꝝ. Bepe tñ in iure de⸗ crctũ vocat᷑ aũtas.Ii.C.ð mi.⁊.l.i.C.qñ decre. opus nõ eſt.
¶ De alicnatione poſſeſſionis date ſub ↄditõe ne alienet᷑.vide.j. Ponatio. S. xlvij.
¶ Mtrũ valcat alienatio facta ꝑ eñ ꝗcõmiſit 4 capitale crmẽ:ẽt ad piã cãʒ.&. Inn in.c. qꝛ pp de elec· ꝙ alienatio tʒ: dũmõ fiãt añ fnĩam.i.p Ictũ. ff. de dona.⁊.l.ſi qs poſt hac. C. de bo. dã. q̃ pcipit ꝙ bona illiꝰ gcapitale cõmiſit crimen publicent᷑:intelligenda ẽ poſt fnĩam inuẽta:vł
er ſuſpitòe pene ãliẽata. vt.ff. de dona.cꝗ̃ moꝛ.
l.ã alias. Fallit ĩ cric leſe maieſtati. vt in gl.dl. voſt ↄctũ. filr ⁊ hereſis. vt in.c. ci Fᷣm.ð here.li. vi. qꝛ ſũt ĩ cõᷣmiſſũ a die cõmiſſi crĩs. vide.j. he ⸗ reticus. Idẽ dic in quocũ̃q; crie ꝑ qð ipo facto bona ipſũ ꝑpetrantis eſſent ↄfiſcata. ¶Vtrũ aenatio in fraudẽ creditoꝝ vel pio/ ð
mmn! ncid isc fraus ci
tis fec
1 ¶ Bemn Leſſioin
¶ Dnũ narum Ki. u Dui iijcum
„ ¶de ſruin 1Ucin
dec. victus. ſicibari ſem no
n D caſus. de fdealac is direritt pultzqucp mbucitd gibiponit notai goi cibarioum dhſmni unt neceſſ bentpar onen iskegats in qi debente oun Cecemti 0 ccciã ſ p E ſ tAnbim Ainen,

bon— matRjuit on Ppn u lnni Mns..inui gle. polcn decein eſc nit omU ich mot tcilzi Lhm Gfunn puto intſi oduid'ſincih Ei vej ni non n deai nnimn c Uminof einm zC miqu
n poſci Mxnmi Pon. acnn i zůů dpie mn no ed u tKa iad ini ugenaai inw cin Nnd iiclet— perchs. ifnin
noꝛum valeat. K. Inno.vbi.S.ꝙ non. qꝛ venit reuocãda.vt.ff. de his que ĩ fra.cre.ꝑ rotũ:imo pius q;uis non ſit facta in fraudem: ſi tamen fraus eſt in ipſo facto reuocatur.l.omnes.y.lu tius.ff. co.ti.
„
Leſſio.in pꝛin.
16 ¶ Btrum alicnatio rei kitigioſe valeat.vide.j.
7 ¶ WPtrũ alienatio fundi dotalis: vel rerum do⸗
natarum pꝛopter nuptias valeat.vide.j. Dos F. xi.⁊.xij.
16 ¶ Qui Phibeantur alienare. vide.j. donatio.
—
üij.cum ſe.
19 ¶ De alienatione bonoꝝ mobiliũ q̃ ſeruando
ſeruaꝝi nõ pñt facta ꝑeccliaſticas ꝑſonas.vide j. Clekicus. riij.ꝑ totũ. im ent 4 Alimentoꝝ appel — latione veſtimẽta calciamẽta intelligunt᷑ in legatis. vt. ff de ali. ⁊ ci.le..legatis. Idẽ dico ſi legatus eſt
victus.vt.ff. de verbo.ſig.l.verbo victus. Secꝰ
cibaria ſunt relicta.vt. ff. de ali.⁊ci.le.lañpe. Item nomine alimentoꝛuʒ veniunt medicine Fm Dy Ang. ⁊ Jmo. in.I.ſicũ dotem.ᷓ.ſi mari tus.ff.ſo. ma.per.l.verbo victus cum ſe. vbi eſt caſus.ff. de verho.ſigni.⁊ ꝓbatur in.Ilegatus. ff. de ali. ⁊cile.⁊ Wal in.in rebus.ffcõmo.qᷓ;⸗ uis dixcrit contrariũ in. d.ᷓ.ſi maritus per co⸗ pulaʒ que ponitur inter diuerſa.vt nõt.glo. in rubꝛica.ff. de iu.⁊ fac. igno. Moc non eſt veruʒ qꝛ ibi ponitur inter genus.⁊ ſpeciem: vt in ſili notai.glo.in l.i.C. de ſer.⁊ aqua.ſed appellatõe cibarioꝛum non veniunt medicine ᷣm Ang.in d.p. ſi maritus. Similiter noĩe alimonie veni- nnt neceſſaria vite Fm Pa.in.r.cum m.de p̃⸗ ben.⁊ patet er.c.non liccat.de pꝛeben. in fi. re Eꝛ nomen vite neceſſaria impoꝛtat:veſtes:ci⸗
bos:medicinas:⁊ hmõi.ſicut dicimuſ de alimẽ
tis legatis in.d..legatis.⁊ ibi tenet War. ꝙ ille cui debent᷑ alimenta debet hre expenſas ꝓ ſiu dio neceſſario:ſine quo viuere nõ poſſet m cõ decentiã ꝑſone:puta grãmaticã ⁊ hmõi.ecꝰ de expenſis un ſtudijs in quibus df̃ militare:ſi ne quibus bene poteſt viuere honeſte fm con⸗ decẽtiã ſuc perſone. Idem notatur in.l.de bo⸗ nis.ð. non ſolum.ff. ðᷣe cur.edic. ¶Quis tenetur ad alimenra pꝛeſtanda. tz? ſm go.in ſumma. C.de alen.libe. ⁊ Monal in ti.
Atimenta. ꝙ pꝛimo parentes liberos: ⁊ liberi Parentes alerc tenẽtur.⁊ omnia onera inuicem ufferre. vt patet.C.co.per totum: non tamen de ere alieno. vt. f. eo.titu.l.ſi quis.ᷓ. parens.
Mota tamen ꝙ nomine patris hic veniunt a⸗ ſcendentes ex linca paterna.⁊ matris nominc ex tinea materna. Eſt tamen differentia.quia mater non tenctur:niſi pater vel aſcendentes ex eius linea deſierint vel ſint egentes.vt.ſi quis.ð.vtrum.⁊.l. non quemadmodum.ff.eo. titu. Fallit hoc etiam quando filij poſſunt ſi⸗ bi ſufficere in alimentis:vel ex bonis ſuis: vel ex artificio. imita ᷣm Bar.niſi ſit nobiliſcu non deceat talem artem exercere. t idem pu⸗ to in liberis circa parentes ſuos.ff. eo.l.ſi quis .ſed ſi filius. Mec diſtinguo an ſit emancipa⸗ tus: vel ne an ſit legitimus velnc: quia de iure canonico tam pater qᷓ; mater tenetur alere ſpurios.vt notat Innocen. in.c.ij. de regula. ⁊Mano. in.c.cuni haberet. de eo qui.du.quaʒ po.per adul.Fallit etiam vt infra Filius.ᷓ.xxi. Secundo vir vroꝛem ⁊ vxoꝛ virum: ſi vir ſit inops ⁊ vxoꝛ locuplex. C. vnde vir ⁊ vroꝛ. aui. pꝛeterea.ff. ſolu. ma..ſi cum dotem.ff. ad ſillei. Li.ff. de in. do l. mutus. Et hoc verum niſi vir vel vxoꝛ eſſet in culpa quo minus exhiberet debitu obſequia alteri.ar.l.iulianꝰ..offerri.ff de ac. empt.cum ſimilibus. Tertio frater fra⸗ trem ſi egeat ſᷣm glo.in. l.parentum.C.de alen. libe.⁊.d.l.ſi quis a liberis. Et eam appꝛobat Bali in. d.l.parentum:vicens eſſe rationabile. quia ſi tenetur alcre fratrem naturalcm tm̃. vt in auten.licet.C.de natura.libe.multo ma⸗ gis naturalem ⁊ legitimum.ar. ff. de admini. tu.l.tutoꝛ ſm dignitatẽ..in ſoluendis. Quar⸗ to ſeruus a domino.ff. de admini.tu.l.cum plu res.S.pe. Alioquin fiet quod eſt in.l.ij.ff. de hiſ
qui ſunt ſui vel ali.iu.⁊ in. l.vnica.. ſed ſcimꝰ.
C.de lati.li.to. Duinto ſocer nurum ſuam.d.I. ſi quis. Sertro tutoꝛ matrem pupilli ⁊ ſoꝛoꝛem ſi egent. d.ð.in ſoluendis. Et nota ꝙ alimenta debent pꝛeſtari Fᷣm conſuetudinem regionis arbitrio boni viri ⁊ ̃m facultatem debentis ⁊ dignitatem legatarij: fᷣm War. in tractatu de dnobus fratribug.facit.l.alimenta.ff. de ali. xci. le.⁊·.cum hi.. in ꝑſona.ff. de tranſac. t r e duplex eſt. aliud ſtabile: 3 quod quidem in eccleſia conſecrata non poteſt conſtrui: niſi qð epiſcopus pꝛopꝛius conſecrauerit:vel cõſecra ri permiſit.ſ.ab alio epiſcopo.lx viij. di.c.q;uis ? de con. di.i.c, nullus.el.ij, A iiud autem dicit᷑ viaticum.ſ.in via poꝛtandum vel poꝛtabile ʒ Jo.an.in. c. qm̃. de pꝛiuile. li.vi, Et nota ꝙ iſtud altare poꝛtatile:aliqũ fit ex tabula ⁊ lapide: ita 3
—

6
¶ Quõ execrat᷑
plapis eſt ſigiltũ:⁊ ſepulchꝛů eſt in ligno. Ali⸗ qñ Vo fit ex lapide ſolũ. Ita ꝙ in ipſo lapide ẽ ſepulchꝛũ· Aliñ cũ lignõ ⁊ lapide. ta tñ ꝙ in lapide eſt ſepulchꝛũ ⁊ Kgillũ:⁊ ponit lignũ pꝛo augenda cius latitudine. Aliq fit in lapide ſo lo fine ſcpulchꝛo ⁊ reliquijs Et iſtis.iiij.mõis ſolũmõ põt fieri Et dʒ eẽ latũ ꝙ ſuꝑ eo poſſit ſtare hoſtia ⁊ calix.ar.c.cõcedimus.de ↄſe.di.i. ¶ Prrũ debcat eſſe ↄſecratũ ab ep̃o tã ſtabile qᷓ; viaticũ.. ꝙ ſic. d.c.nullos.⁊.d.c.ↄcedimus. ⁊c.qð in dubijs. de ↄſe.ec.vel al.
f̃ aitarc. K. ᷣm Pa.in.c.ꝓpoſui
ſti. de ↄſe.ec.vel al. ꝙ duobꝰ modis Pꝛimo qñ
menſa altaris ẽ mota.i.qñ tabula ſuꝑioꝛ de lo⸗
co cui compaginat᷑ ãmouetur ᷣm Inn.i rubꝛi
ca pdicti ti ⁊ Mo.in in.c.i.eo.tithoc verum in altari ſtabili.⁊ lʒ in ipſa mẽſa ſit foꝛamẽ cõ⸗ ſecrariõis:tñ ſi remoueat᷑ mẽſa a ſtructura ere crat atare.qꝛ ↄſecratio intelligit᷑ pꝛincipalii in
diunctiõe lapidis jupioꝛis ⁊ ſtructure inferio-
ris, Sccꝰ ſi totũ tranſferct ců ſibi coherentibꝰ
Secus in poꝛtabili.qꝛ ñ execrat᷑ niſi ãmoueat᷑
ilud paruũ figillũ ↄtinẽs ↄſccrationẽ:qñ factũ eſt ita ꝙ in lapide fit ſepulchꝛũ. Ged qñ lapis ẽ ſigillo in ligno:tũc m Jo.an.i.c.ligneis.eo. ti.ãmoto lapide a ligno eſi execratũ. Qñ voẽ factũ tcrio mõ.tunc fi lapis ãmoueat᷑ a ligno. Abbas ⁊ Jo. an. in. d.c. ligncis tenẽt ꝙ nõ cxe⸗ crat᷑: qꝛ ↄſecratio eſt in ipſo lapide. Pa.ibideʒ
dubitat:qꝛ cũ recipiat foꝛmã ab ipſo ligno⁊ la
pide. puta qʒ lapis eſt ita paruꝰqꝙ nõ ſufficit ad foꝛmã altaris viatici:ſublato ligno eſt veꝝ vi⸗ ccre ꝙ altare patit᷑ enoꝛmẽ leſionem, Tu dicas veꝝ eſſe qñ lapis eſt its paruꝰ ꝙ nõ põt ↄtinẽ calicẽ cũ hoſtia eo mõ qͥ dʒ ſuꝑ ĩpſů poni ad ce⸗ lcbꝛandũ alias vera eſt opi. Ibbatis ⁊ Jo.an,
Scðo mõ cxecrat᷑ qů enoꝛmit eſt fractũ.d.c.li⸗
gneis.⁊ ibi dicit Pa.ꝙ vbicũq; ↄtingat enoꝛ⸗ mis fracturai altari execrat᷑: qꝛ videt᷑ pdere foꝛ mã. Becus ſi fractura.nõ ſit enoꝛmis Iſto ſo⸗ lj mõ exccrat᷑ altare poꝛtatilc. quarto inõ dem̃ ⁊ nõð alijsmodis; Et nð cũdè Pa.⁊ glo.in. d.
c.i ꝙ enoꝛmiter frangit᷑ ⁊ execrat᷑ alarc ſtabile
ſi aliqs de lapidibꝰ tangentibꝰ ipſd ↄſecratõʒ vel ſigillũ ẽ amotus. Et nõ.ꝙ qñ fit cõſecratio
altaris fit vnũ foꝛamẽ paruũ in mẽſa lapidea altaris:vel añ altare. vei in latcre dextro.⁊ poſt ſecratõeʒ claudit lapide paruo.⁊ dr̃ ille lapis
ſigillũ qꝛ denotat illud ↄſecratũ: ⁊ ibi ponuni
reliquie ⁊ nomẽ cᷓi ↄſecrantis ⁊ ſancti ad cuiꝰ
bonoꝛẽ ↄſccra?.
„
¶An ãt poſſit poni coꝛpus xp̃i ↄſecrati ꝓ reli-
quia. Inno.cũ ↄſilio aſſiſtẽtiũ rñcit ꝙ nõ̃ Fert᷑ tñ ꝙ ſeo papa dedit ꝑtẽ coꝛꝑa· ⁊coꝛꝑiſxÿiĩ ↄſe cratõe cuiuſdã ecckic hec Ma. in. d.c.ꝓpoſuiſti Tenet Aſtẽ. li.vi.ti.xxrxir.ꝙ altaf poꝛtatile põt ↄſecrari fine reliquijs allt.c.ↄcedimꝰ. de ↄſe. di. i. Et iura que vident᷑ Zria dicit ꝙ loquunt᷑ in altari ſtabili. Et ꝙ nõ ſint neceſſaris facit rubꝛi ca imiſſalibꝰ antiqs:q̃ dicit ꝙ reliquie ñ fuerit omittat᷑ illa ꝑritula illiꝰ of̃onis q dr̃ poſt ↄfeſ⸗ ſionẽ. Dꝛamꝰ te dñe ꝑ mcrita ſctõꝝx tuoꝝ qx reliquie hic ſunt ⁊c̃. ¶ Ptrũ erecrata eccła execret᷑ altare. K. Pa.i d.c. ꝓpoſuiſti ꝙ nõ.qꝛ eccła põt deſtruiabſqʒ ꝙ deſtruat᷑ altare. Sec ſi polluat᷑.qꝛ tunc ẽt polluit altare.⁊ indiget recõciliatõe. itellige de ſtabili altari:nõ de viatico:ſeu poꝛtatili. ¶ Mtrũ plura altaria poſſint codẽ die in eadẽ ecclia ↄſecrari. kK.ꝙ ſic.ſiẽ ⁊plures ep̃i codẽ die ↄſecrari.c.cũ ſis. de ↄſc.cc.vel al. ¶MHtrũ altare ĩ ecckia ↄſec̃ta poſſit dirui ſine licẽtia epi.vr ꝙ nõ.ar.c. placuit. de ↄſe. di.i· Se cus ĩ ñ ↄſecrata.ar.a Zrio ſʒ gl. ĩ.c.qᷓ;uis pᷣalle. Idẽ dic de erectione qð ⁊ de diruitione. ¶ Mtrũ ſacerdos poſſit ↄſecrare altare.K. xxvi.q.vi.miniſtrare. Mtrũů in altari in quo ep̃us celebꝛauit poſſit pᷣſpr eodẽ die celcbꝛare.K. ꝙ nõ.ðᷓ ↄſe. diic.fi. niſi de licẽtia cp̃i:aut neceſſitatc cũ eps nõ põt ꝑfucere.vij.q.i.nihil. hec glo.in.d.c.fi. Tternatiua n 9 9 Bar.i.l qui⸗ cũq; C. de ſer. fu. ſi verba dirigunt᷑ iudi ci tũc oprio ẽ iudicis:puta cuʒ dicit puniatvel ↄdẽnet, Si Vo dirigunt᷑ reo: puta ſoluat mille vel exhibcat medietatẽ ⁊ hmõði.tũc optio dat reo; Sio verba ñ dirigunt᷑ nec iudici nec reo puta dicit ſtatutũ fit pena pedis ⁊ hmõi. tunc in penis coꝛꝑalibꝰ electio ẽ iudicis..i.;. expila
roꝛes.ff. de ctfrac In pecũiarijs Vo erit reiar. Lplcrũq;. ff. de iu do Et filis diſtinctio erit in
legatis ꝑ Dy. de re. iu. li. vi. ⁊ doc.i¶.lutio. f. de le.ij. Si vo legatũ ſimplr fit alternatiue ñ m gis referẽdo verba ad heredẽ qᷓ; ad legatariũ tũc clcetõ eſt legatarij:vrputa lego tirio fundi vel vfũfructũ vendicabit ritius qð voluerit.vt
in.d.l.lutio.
¶Mtrů qñ gs tenet᷑ ad alterũ duoꝝ ſub alter⸗
natðe poſſit dare qðcũq; voluerit.& gl.ĩc.ini ceteras.de reſcri.ꝙ ſic. inſti.de here.inñti.ð. pe⸗
C de ↄdiidebid.pe.⁊.dplerũq;. de.le.ij.&
—
—
incide Fouitg ſitinmo mlber [uõ idt wofferu ni debit pohrene punahn oaber picli jdnio
ſi putpi aiſupbi vůdãti vñ dug. ⁊tu dñe ſõe oz.! es q bo auarꝰf ſ rit poſſiuẽ ce ttiõ ſeculi ſupbe iofe zuſi cupiſcẽtia o (Prriam ſßmorò ſtimitfinẽ.
nit pol
ro velplurab hbnißi i walih ſiciſien/ b Silrdic qharia wneßüuf
hitopt ipiün
gücöitre

„ ſepn Wn clacn m öc M dn e uihn digctt wichi
ode vu Spm
deMcc ccu ſinn w.. Wen on q
vpolu ctun Um.
nin quq uw cchuhi tcbur. Su ubübe ic.
emrak
deler fu ini vcuft dſ odugut Sniſ wdtu v baide tut wü fpi i⸗ uib ccq ickl ng oe egui ſin. egn hn i
vm Sr rm i dile
E
ita.ef. de pᷣbẽ referẽte. inſti. ð le. ʒ.ſi generałr. Soluit gi.pᷣdicta vera pᷣma iura:niſi eligẽs fue
rit in moꝛa.ff. de op. le.i.mãcipioꝝ.ff.de le.l.ſta
tulibeꝝ.ð.i.ff. de lolu.ſtichũ.i·&. ff. de pe. hr. l.uẽ.ð.idẽ recte ait. Wñ talis ſi loco ⁊ tꝑe debi⸗
to offerat alteꝝ cui tenebat᷑ ⁊ noluit reciꝑe libe
rat᷑ debitoꝛ. Wñ ſi piret vłalio mõ alienarct ñ pp B tenerct᷑ ad alteꝝ ex qͥ ſolꝰcreditoꝛẽ ĩculpa ꝑ iura pᷣmo ailata. Sʒ ſi nullꝰ fir ĩculpa:debẽs duo alternatiue:puta ſtichũ aut pãphilũ.ſi ꝑijt
piculũ pᷣmi ad vẽditoꝛẽ ꝑiculũ ſcði ad ẽptoꝛeʒ
j.datio.S.ſi emptoꝛ. Nobiti 0 ß̃m Alex.ßa ße.tracta 2—* tu de auaritia.q. vU.ẽ appetitꝰ potẽtie. Potẽtia ãt põt appe ti ꝓut ꝑ iliã acgrit᷑ honoꝛiticẽtia.⁊ ſic reducit᷑
ad ſupbiã.vel ꝓut eſt apparẽs ſufficientia vel
abũdãtia:⁊ ſic reducit᷑ ad ↄcupiſcẽtiq oculoꝝ vñ Aug. pᷣmo ꝓfe. Auaritia poſſiiẽ vult młta ⁊ tu dñe poſſides oĩa Potẽtia vopt̃ĩpoſſel⸗
ſiõe oiʒ. Wñ.gl. ſi ilud. Lognoui qm̃ dñs meꝰ es qm̃ bonoꝝ meoꝝ nõ eges ait. Auãtũlibet
auarꝰ fis ſufficit tibi deꝰ.⁊ enĩ auaritia terrã q̃⸗ rit poſſidẽ totã.adde cel. adde qð plꝰẽ g fecit celũ. Et iõ Aug.i.li. de vera religiòõe. Ambitio ſeculi ſupbos facit: ↄcupiſcẽtia curioſos, Etĩ li. ↄfe. Iuſſiſtivt ↄtineã a ↄcupiſcẽtia carniſ: cõ cupiſcẽtia oculoꝝ:⁊ ambitiòc ſeculi.
¶¶ Otrũ ambitio ſit pctm̃ moꝛtale. R. ꝙ nõ: ſp
ſed pᷣmo rõne finis.⁊ ẽ tũc qñ ĩ tali appetitu cõ ſtituit finẽ.ſ.qꝛ paratꝰ eẽt qðcũq; moꝛtale cõ⸗ mittẽ ꝓ ↄſcquẽdo potẽtiã vel honoꝛificẽtiam vel ſcðo rõe rei qͥ appetit᷑.vtputa qꝛ appetiuit vel plura bñf icia ecctiaſtica.ar.c.qʒ in tãtũ. de pᷣbẽ. niſi ĩcaſu licito.de q̃ dic vt.j. Clericꝰ.iij.. ij.vel aliq bñficiũ vel offm̃ ſeculare vl eccłia⸗
ſticũ ſciens ſe indignũ rõne cris vł ignoꝛantie
⁊ hmõi.qꝛ tũc ẽ mõtale. Rõ qʒ vult qð lex ꝓhi
bet. Silr dico cũ appetit bñficiũ aut dignitatẽ qᷓ hꝛ curã aiaꝝ pᷣncipalr ꝑp honoꝛẽ vñ mõtale
rõne pᷣdicta.facit i ar.c.ſtarnimꝰ.lxi.di.⁊.c.licet
viij.q.i.⁊ optic.c.minamur.lxi.di. Et hoc intel
ligo ſi ſit deliberatio volũtatis:als veniale pcc catũ cõiter eſt. 2
Or ſui eſt qů qs nimis diligit
ſeipſũ:querẽdo delectatõ⸗
nes coꝛpis nimis ⁊ getẽ carnis. ⁊ ꝓce⸗
dit ex luxuria q̃ ẽ pctm̃ moꝛtale ſolũ ſi ꝑꝑ eũ nõ implet pᷣcepta vel facit ʒ. Alr cõiter ẽ veniale
g tñ amoꝛ fui eſt ille ꝗ aliqñ ↄducit vſq; ad ↄtẽ
prũ dei.vt dicit Aug. Et ab iſto ꝓcedit pꝛudẽ⸗
13 tia carnia. de qua.ſ. Pꝛudentia.
i citi 9 vide.j. iligere.ꝑ to⸗
tũ.⁊.ſj. Placere: eſt fiia luxurie. de q vide.j. Piligerc.F.iij.
PN r eſt opus pſonale ⁊ nin
9 19 nꝰ mere ꝑſonale.Mu
nms ãt mcre ꝑſonale dr qð põt laboꝛe
toꝛpali expleri ſine detrimẽto reꝝ.vt ĩ.l.mune⸗
rũ.ia.ij. ff. de mu.⁊ ho. ꝑangaria Voĩ ꝗbuſcũ⸗
qʒ ↄſiſtir.vt vult glo.in.l.ncminẽ.C.de ſa.ſan. ec. Et bñ.qꝛ dictio ꝑ augct.vt.l.vꝛbana..ꝑno⸗ ctare.ff. ð V.ſi.⁊ nõ.i.c.ſi ↄſtiterit.de ac. Et ſic eſt munus mixtũ:ſiẽ angaria mere ꝑſonale ẽ.
U ti 0 eſt a minoꝛe ad pe Zil maioꝛẽ iudiceʒ ꝓuocatio Fᷣm canones.ij.q.vi.oĩs oppᷣ ſus. ⁊. c. ſe.⁊.c.placuit.
¶ Dñ ẽ appellãdũ.k.ꝙ.j.x. dies a die late ſnie vt. C.de ap.aui.hodie Vo. Fallit in abñte ex ꝓ babili: vł noroꝛia cã.qꝛ talis.j.x. dies a tpe qͥ ſci uit ſniam latã põt appellare.vt. C.quõ ⁊ qñ iu dex.ab eo. f. qñ ap.ſit.l.i..fi.Et hoc verũ niſi ſit ↄtumax vere ĩñ cõparẽdo: veljveniẽdo ad iudiciũ:qꝛ tũc nõ audit᷑ niſi veniat iudice ſedẽ⸗
te adhuc ꝓ tribunali.l.diuus.ff.de in inte. re.ſe
cus ſi fuiſſet ↄtumax in reſtituendo.qꝛ põt ap pellare.l.creditoꝛ.ff. de ap.
Mtrũ appellatio interpoſita poſt excõem: vł̃ inidictũ:vel ſuſpẽſionẽ ab offõ:vel ab ingreſſu
eccłie tollat ipſaꝝ cenſurarũ effectũ. K. ꝙ non
tex.eſt in. c. is cui. de ſen. ex. li.vi. Et p verũ. qñ tales cenſure abſolute ſůt inflicte. Rõ gꝛ ſecuʒ
trahũt executionẽ.c.paſtoꝛalis.de ap. Secꝰ eẽt
ſi ſub ↄditiõe foꝛẽt poſite:vtputa ſi nõ ſoluerii hĩic ad mẽſẽ excõico te vłl ſuſpẽdo:vł ßi nõ fece ris Bꝛ:vel ulud:qꝛ tũc ſi añ ↄditiẽ is euentũ ap⸗ pellauerit legitime:bñ ſuſpendit.vt in.c.pꝛeter ea.el. ij. de appel. ¶ Quid ſi dicat. Excõico te ſi appellaueris.ße. Inn.ĩ.d.c.pᷣterca. ꝙ appellatõ ſuſpẽdit effectũ Sʒ dubiũ eẽt ſi dicit. Excõico te ſi diſpoſneris ad appellãdũ. Et růc dico ꝙ in caſu in q̃ talis pᷣ latus nõ põt ꝓhibere appellationẽ nõ erit ex cõicatus:als ſic. 8
¶ Vtrũ excõicatꝰ pꝰ legitimã appellatiõʒ ſit cuirãdꝰ. K.qꝛ ñ.vt nõ.i.c.licet.de ſen.cx.li.vi. ⁊ c.paſtoꝛalis de ap. Vcrũtñ ſi excõ icatus noĩati fpãliter ⁊ exp̃ſſe infra ipᷣs a iure vła iudice de⸗ terminatum:appellationem non fuerit ꝓſecn tus vt debuit: co elapſo poterit publice excõi⸗
1
—M..

5
6
dicio qᷓ; e. ⁊ ab actibus legitimis remouendus Clicet. Et dʒ reputari ꝓ ercõicato poſt talẽ
denunciationẽ:donec ſnialiter fuerit declara⸗ tũ appellationẽ añ excõicatõʒ fuiſſe inipoſitã. ¶ed vtrũ ralis poſt denũciatiõʒ excõicatõis
? deſertiõʒ appellationis celebꝛans: aut igerẽf
ſe diuinis efficiat irregularis.. Archi.idc.li
cet.⁊ ſequit ibidẽ Be. ꝙ nõ·qꝛ exquo appella⸗
tio legitia fuit añexcõicatiõʒ poſita:ipſã cxcõi
cationẽ ſuſpendit,⁊ lʒ poſt deſertionẽ appctta
„ ⸗₰
ere eſt ercõicatus:vt ibi pʒ:
¶ VPtrũ a qualibet Inĩa vel grauamie poſſit ap⸗ pellari.&.ꝙ ſic ſi eſt hoĩs de iure canonico. De iure ciuilinõ ab interlocutoꝛia Miſi qñ iudex ĩ
criali:vel ciuili negocio qõnẽꝑ toꝛmenta inter
tionis denunciet᷑ excõicatꝰ:nò tñ excõicat?nec
locutus eſt ʒ.l.ante ſnĩaʒ.ff. de ap.reci.facit gl.
in.l.ante ſnie tpᷣs.C. quoꝝ ap.nõ re. Regularit
at nõ appella ab interiocutoꝛia. vr in·i.ij. C. de epi.au. Rõ.qꝛ grauamẽ qð ꝑeõ inferẽ põt
reparari ꝑ appellationem a diffinitiua: ſed qñ
nõ poſſet reparari:iceret. Auidã tñ tenẽt ꝙ ẽt
ab iterlocutoꝛia põt appeltari ſp.vt. l. ait p̃toꝛ Sqd tñ.ff. de mino. Sed pꝛimũ verius.
7 ¶ Vtrũ gs poſſit appellare a declaratoꝛe pene
legis. videt᷑ ꝙ nõ.qʒ a pena legis nõ põt appel⸗ lari.l.ſj qua pena.ff.ð ver. ſi.⁊ in. c.qꝛ nos.⁊ ibi glo. de ap. Sed tu dic ꝙ a declaratoꝛe põt.glo. eſt ingularis in.c. cupientes.. ꝙ ſi ꝑ.xx. dies. de elec.li.vi.quod nõ.
8 ¶ Mtrũ quis poſſit appellare a denunciatione
aut declaratione ercõionis:ſeu alterius cẽſure E. Pa in.c. peruenit de ap.ꝙ ſic. qꝛ hec nõ eſi
nia iuris a qua nõ licet appellare.c. qꝛ de ap.ſʒ
iudicis declarantis que eſt hois. Faeit ad hoc glo.nð.in, c.cupientes. de elec.li.vi. Et hoc vex niſi ſit notoꝛius exceſſus:qꝛ notoꝛius crimino⸗ ſus nõ audit᷑ appellans.facit qð notat Inno.i c. ex parte. el.i.de v. ſi. g dicit ꝙ in notoiijs nõ requirit᷑ ꝓpꝛie inia: ſeg fit qͥdũ juri executio ⁊
tex i.c. qm̃ de fi. pᷣſpy. Að lito verũ qů exceſſus
ẽ ita notoꝛiꝰ ꝙ nulla tergiuerſatiõe põt celari.
9 W Quis põt appellare. N.ille cuiꝰ itereſt. als ꝑ
aliũ facta nõ vʒli.ff. de ap.nõᷓ re.⁊.c.cx oꝛe. de
his q̃ fi.a ma.ꝑ ca.niſi qñ ꝓuocaret ꝓ co g du⸗ cit᷑ ad ſuppliciũ.vt.l.nõ tantũ.f. de ap.
15 ¶ Ptrũ religioſus poſſit appellare. ke. ꝙ nð a
coꝛrectione ſuoꝝ pꝛelatoꝝ: ſi fiat ᷣm ſtatuta oꝛ dinis vel regule· c. ad nf̃am.⁊.c.repꝛehenſibilis de ap.⁊.c.ců ſpãli.co.ti.
catus tenunciari: ⁊ tunc erit euitanduſ tã in in
grrũ appelatio efiugicialio ſe ãnulet poſ i
facta ficut iudicialis.h. ᷣm Inno.in.c. ex ꝑte el i.de v. ſi.q fic. facit.c. ad audiẽtiã.ð apĩ h̊ tñ ẽ dria hᷣm eüdẽ Inn. in.c.i.de his qᷓ fi. a ma.pca. qꝛ iuder g ꝓcedit ĩ foꝛma iudicij dʒ audire legi timas exceptòões ⁊ niſi audiat iuſte appellat᷑ ab eo. Sʒ ſecꝰẽ in eo g nõ vt iuder:ſed vt pꝛiuata ꝑſona pficit factũ ſuũrqʒ iſte in foꝛma indicij nõ ꝓcedit necꝓcedere põt.⁊ iõ nõ dimittet qn Pficiet factũ ſuꝑ qͥ appellat:nec reuocabit᷑: niſi ꝙpbet veritas cauſe:nec ĩputabit᷑ ei ſi nõ audit õdictionẽ vel appellatiõʒ aduerſarijiniſi ꝓbet veritatẽ cauſe appellationis:vt de clec.c.cũ di⸗ lectꝰ. ⁊ meliꝰ.c.ci inter canonicos iũcto qð nõ. in. c.interpoſita in gl.in ver.ſed ẽt de aß.Et ſic collige ꝙ appellatio ef̃iudicialie dʒ fieri ex cã ꝓbata a iure vel cinili:vel ↄſuetudinario:vl ca nonico. Scðo ꝙ tenẽt geſta ẽt poſt appellatõʒ ipſã:niſi appꝛobata veritate cãe. Tertio nõ ꝙ eo ipſo appꝛobat᷑ veritas cauſcqᷓ nõ ꝓbai 5riũ Duarto ꝙ ſniĩa excõis ñ tenet poſt appellatõʒ ex cauſis legitis interpoſitã:ẽt ſi nõ ꝓbatvcri tas. Qð quartũ eſt ſpãlc in ercõe ⁊ ſupdicta Er ẽ rõ.qꝛ nũqᷓ; dʒ ꝗs excõicari niſi cõ ꝓbetlij q.inemo. de B vide Inn. in.c. dilectis filijsde ap.qui in hoc ↄcoꝛdat.
¶ Vbi⁊ a q̃ eſt appellandi.ht. ꝙ a iudice ꝗꝓ u
—„
nũciauit ⁊ vbi ius reddi ↄſuenit.Mã regulrqͥ ad cãs agendas ꝑtinẽt ĩ eo loco dñt fieri ⁊ agi tari.ff. de inter. ac.l.voluit.ð. qð ait. ⁊ coꝛã indi ce q ſniam tulit ſi eius fit copia: nõ ꝑ vicos vł hoꝛtos.ff. qñ ſit ap.l.i.. dies. Et ſi ñ vult iuder recipe appellatiõʒ punit.iudicibꝰ.⁊.I. qm̃. Cæ. ¶ Ad quẽ eſt appcllandũtße ad ſupꝑioꝛẽ:⁊ gra/ ij datim. ffco.l.impatoꝛes.⁊.C.co.l.ad dictoſ.i Vo a delegato appellat᷑ ad delegantẽ. C.eo. ð cipimus.ß. cox, Si aũt a delegato delegati ſer net̃ foꝛma pofita. C.ꝗ ꝓ fua inriſdi.. vnica. in ki.⁊ in glo. ibidẽ. Et ꝓpterca dat cantelã Ra. ful.in.l.eo.caſu.C. de ap.ꝙ ep̃s vcl alius oꝛdina rius deleget cãʒ:qꝛ ſi appeliat a ſnia: venoluet adipſũ giteꝝ delcget cm appellatiõis q̃ põt delegarivt.l.cũ poſt ſnĩam.C.de ap.nõ.glo. t Ange. in. l.eos.in pᷣn. C.coti⁊ ſi iterũ appellet adeũ reuertet᷑:⁊ ci ñ liceat appellare tertio lo co nõð eribit de cius officio. 6. Qualitẽ fiẽda. K.ſi ĩ ↄrinẽti fit ſufficit vina 14 voce ſine ſcriptis.C.eo.i.litigatoꝛibꝰ. Si fit in ↄtineti rũc dʒ poꝛrigere libeilũ pellatoꝛiũ in⸗ fra.x. dies.c.co. aut. hodie aũt. S libellus dʒ
drinere nomen appellantis ⁊ eiꝰ aduerſariũ ⁊
wn i mliſfi mliquit mnpr cgleniẽs inſipnst 5ic entiaiuſe gauamẽi fit urt ceappelu nis deu rexco ne pcõm rinotien cũ Lho
i ¶Nöpt cexa cipiẽ neßiiini kecte pin itincris h cia Fat nůt Inno ediectici epno iieri tonc.eſi pu kenitce ſul Laincine
1
eſtten cvlnligio woſtaſsvt fütjuim tgnctec Poind ocio ium: unerin itnnon uiiizn ſ rſusßiioee Wuenehau apcn inonesz imiſ us 2 herent n 6 eide qmngi in nb Mzbj

ngn e rn Sinizt cosn xnl t epe Siiniſ dhäc xtiit dz c niin eide Inn N. ctji luppeln in X. vu i Rcusſ in pli Sfin nöz 6 ii x. Sivt odin . kiph Snmi C.de y di x Ini
ecwsoff. Kit S Ctol 22 n ponn e upfc S
5
nomẽ iudicis a quo ⁊ ad quẽ appellat. Moe no tat.l.i.ʒ.fi.ff. eo. foꝛma ſic. Ego titiuſ dico ſniaʒ
nullã quã tuliſtꝭ dñe iudex. B. ʒ.me:dẽnãdo
me ſempꝛonio in.x. ibꝛas ꝑſoluẽdas.⁊ fi aliq̃ ẽ ego ſentiẽs mc grauatũ ad ralẽ iudicẽ appello in ſcriptis pctens apłlos ⁊c̃. ¶ Mtrũ appcitare liccat.he.ꝙꝙ ſic. qñ fit ex ↄfi⸗ dentia iuſie cauſe:vel ad deciinandũ indebituʒ grauamẽ iudicis:qꝛ hoc fit auctoꝛitare iuris:⁊ qð fit iuris auctoꝛitate nõð hʒ calũniã. Et ꝙ li⸗ cet appeliare ęx cãis expꝛeſſis haber in.c.paſto⸗ ralis. de ap. Si Vo appeliet gs cã afferẽde mo re.⁊ aĩo aggrauãdi aduerſariũ ſic ñ põt fieri ſi nc pctò moꝛtali ſi eſt in notabile detrimẽrũ ꝓ⸗ rimo ⁊ tenei ei ad reſtitutõʒ.ar.ij.q.vi.c.ꝗcũqʒ cõcoꝛ. Tho.ßa ſe.q.lxiij. ¶Mõ ꝙ timẽs iniuriã inferri ſibi ab aliqͥ iudi ce ⁊a cipiẽs iter eundi ad pꝛincipẽ pᷣcipiat illi ne ſibi iniuri inferai ꝑ h videt᷑ poſitus ſub ꝓ tectõe pꝛincipis vt ſic iſtud pᷣceptũ cũj arreptõe itineris hẽat vʒ cuiuſdã appellationis ẽudi⸗
cial. Faẽ qð no. Bar.i.l.ð pupillo.ff. de no.opc.
n.⁊ Inno. ⁊ Jo. an. in.c.vt debitꝰ.de ap. facit c.dilecti.cl.i.⁊.c.ad audienriqᷓ.ð ap.vbi pʒ ꝙ ar reptio itieris ad ſupioꝛẽ ↄſtituit e ſub eiꝰ ꝓte tione.⁊ ſic puni inferẽs tali iniuriã dũ ius cõ tẽnit:⁊ eũ ſub cuius ꝓtectiõe ſe poſuit. vt nõt Pa.in.c.in.cauſis.de elec. ßm Ale.ßa ße.tra⸗
P oſtaſia ctatu de apoſtaſia
eſt temerariꝰ aſtatu fidei: obie ecckiaſti⸗ ce veĩ religioms receſſus. Et ſic collige triplicẽ
apoſtaſis.vt ẽt nõt glo. in.c..de apo. In pꝛia
fuit Julianꝰ apoſtata.vt in.c. inlianus.xi.qʒij. ⁊ gcunq; recedit a fide.ij. q.vij. nõ põt. Et iſti Fᷣm Mo. in.d.c.i·ſũt vere herctici.⁊ in ipſis hñt loců oĩa iura de heretic.exquo pʒ ꝙ ipſo facto ſunt ercõicati.c.excõicamus de here.el.i.⁊.ij. ⁊ ira tʒ Inno.in. d.c.i.nec teſtm̃ facere pñt. vt.j. teſtm̃.ßᷓ. i. In ſcða ſũt oẽs xpiani g nolũt obedi re ſuis platis eccliaſticis.viij.q.i.ſciendũ. Sed aduerte ꝙ aut iſte iobediẽs i nõ obedit pape ſen canonibꝰ.qꝛ ñ credit ꝙ hẽant ptãtẽ ↄdẽdi canones ⁊ iſte debet puniri vt hereticus.xix.
di. nulli fas eſt.⁊ ibi dicit Pu.ꝙ cſt exrcõmuni⸗
catus ⁊ hereticus ⁊ ſciſmaticus.c.licet de clec. c.ercõmunicamus.de hereti.c.i.de ſciſmati.⁊ PMau.in cle.i.de eta.⁊ qua.dicit ꝙ eſt infamis. ⁊ vt. vi.q.i. infames.⁊ glo.in. d.c. gencrali. de elect.lib.vi.⁊ ibi Wemi. Aut ideo non obedit non quia non credat eum hahere poteſtatem.
4 ſed quia contemnit.⁊ talia grauiter deber pu⸗ niri.d.c.nulli fas eſt. Si Vo non vult obedire er quadam concupiſcentia que ipſum tenet. tunc mitius punitur.de, quo vide.j. inobiĩg in pꝛin. In tertia ſunt large oẽs ꝗ pdũt deũ ꝑ pec catũ moꝛtale iuxta illud.xxx viij. di.c.fi. ⁊ ge. Ecce ego mitto te ad gentes apoſtatrices ⁊c̃. Pꝛopꝛie vo in iſta tertia ſpecie ſuntapoſtate illi qui reccdunt ab oꝛdine ſuo:ſiue ſũpte religi onis. vt ind.c.i⁊..di.c.vlti. de qbꝰ logẽ Aug. rlvij. di.c. quãtũlibet. dicens nũqᷓ; peioꝛcs qᷓ; in monaſterijs defecerũt. Pꝛo cuius declara⸗ tione querenda ſunt aliqᷓ dubia. ¶Vtrũ clericus in ſaeris qui dimittit ſolũ ha i bitũ ſit apoſtata.K. Pa.in. c.tue.de apo.ꝙ ſic. ar.c. i. de voto. li. vi. Secus fieſſet in minoꝛibuſ Pᷣm Inno.in.d.c.tuc.lʒ alij Zriũ teneãt.ſꝙ fint apoſtate tales erñtes in minoꝛibus. Sed mi⸗ hi placet opi. Inno.ꝙ nõ:ꝑ rõnem quam facit Ma. in. d.c.tic.qʒ in cle.vltima.de vi. ⁊ ho.cle.·
nõ puniũt᷑ ſoluʒ ex deſertione habitus:niſi di
mittant ⁊ tonſurã: ⁊ per oĩa incedant vt laici. t hoc verum niſi tales exñtes in minoꝛibus habcant beneficium:qꝛ ſi tenent beneficium ⁊ dimittunt habitum:ſunt apoſtate.d.c.fi.l.di.⁊ qð ibi notat. ¶ Mtrů peccentclerici apoſtatantes.kK. Aler. vbi.ð. ꝙ fic in pꝛima vice: qꝛ faciunt ʒilludqð virerunn Mñs pars hereditatis mee ⁊c̃ nõ tñ poſteaſi ſunt in minoꝛibus tm̃. nec credo ẽt ꝙ tales peccent moꝛtaliter taliter apoſtatando ꝑ c.vltimum. de vi.⁊ ho.cle.⁊ per.c. Joannes. de cle.coniu.? qð norat gio.in. d.c.tuẽ niſi retine⸗ rent beneficium ſi quod habebant. qꝛ nullum votum fecerunt:net contraaliquod pꝛcceptum faciunt, Er ꝓpterea dicit Alex. vbi.ð. ꝙ nonef ficiunt᷑ infames ſi ſolum erant in minoꝛibus: ſed alij apoſtate ſic. iij.q.iiij ſi quis alio pꝛopoſi to.xi.qiij. ſi aũt. Ri.tñ in. iiij. di. xxiiij.tenet. ꝙ; etiam habens pꝛimam tonſuram non poteſt eam deſerere ſine peccato moꝛtali. Quod limi tat Muil.naſon vernm: niſi cauſa rationabil cũ moueat ad dimittẽdũ:ſed qñ ſolũ ex ſola libi dine laicandi deſerit rũc peccat moꝛtaliter. ᷓʒ ꝙ ñ peccet moꝛtalr videt᷑ verius ꝑ iura pᷣalle. Mlij aũt qui funt in ſacris:ſempꝑ ſunt in pecca to moꝛtali.⁊ ſunt cohercendi vt redcãt ad aſſu mendũ habitũ et tõſurã.vt in. d.c.tue. Duõ ãt ſi vroꝛẽ accepit· diſpenſat᷑ cũ eo.vide j. Biga⸗ mia..vitj. et.ir. ¶Vtrů in minoribꝰ oꝛdinibus exñtes poſſint ʒ

renunciare dlericatui.K. Pa.in.d.c.tue.ꝙ non
verbo.vt in.c. ſi diligẽti. de foꝛo. cõpe.ſed facto
ſic. exercẽdo actũ oĩno priũ clericatui.vt notat᷑ in.c.i.de apoſta.vel qñ monirus nõ vult reſipi ſecre. Et idẽ in alijs caſibꝰ a iure expꝛeſſis.de qͥ dic vt.j. Excõicatio.v.caſu.i.ᷓ.xxi.cũ ſe.
¶WPtrũ religioſus recedens incõſulto pꝛelato ſuo ⁊ nõð ſubijciens ſe alterꝰ obie ſit apoſtata Ppꝛie.. pᷣm Inno.in.c.fi. de renũ.⁊ in.c.itelle
ximꝰ.de eta.⁊q̃li.qꝙ ſic quantũcũq; retineat ha
bitũ ⁊ tonſuram: qꝛoʒ ingrediat monaſteriũ ſi vult euitare apoſtaſid.de qͥ nõ.i.c.ex ꝑte.ð tẽp.
oꝛ.⁊ in.c. Joannes.de regula.
¶Mtrũ religioſus intrans monaſteriũ magis
latũ ſit apoſtata.ſe.glo.in.c.fi.de apo.⁊ in.c.ex
Pparte. de temp. oꝛ. ꝙ non ꝓpꝛie. an aũt large ſit
apoſtata.vide.j. Rcligio.s.xxxiiij.
6 ¶ Ptrũ recipiens oꝛdinẽ ſacrũ in apoſtaſia ꝓ⸗ pꝛie habcat ipſins oꝛdinis exccutionẽ ſine diſ⸗
penſarione.k. Ma.in.c.fi.de apo.ꝙ nõᷓ ſierat religioſus apoſtata quantũcũq; peniteat.⁊ ſo⸗ lus papa diſpenſat cũ co. Secus ſi minoꝛẽ tm̃ ſuſcepiſſet:qꝛ epᷣs poſſct diſpenſare. Poc intel lige fi ñ ſit religioſus exemptꝰ: qꝛ ſupꝑ cxemptũ
nullã hʒ ep̃s auctoꝛitatẽ:vt pʒ.j. Exemptus.ð. vi. Fallit hoc ſi in tali apoſtaſia dimifiſſet habi tů.⁊ ſic ſuſccpiſſet poſtmodũ oꝛdincs:qꝛ cũ eẽt excõicatus.c. vt periculoſa ne cle.vel mo.li.vi
folus papa poterit diſpẽſare:vel melius dic ꝙ
habebit locum qð dr̃ in.c.cũ illoꝝ.in fi.de ſen.
erx. de quo vide.&. Abbas.I.xiiij. 7 ¶ De clericis vel monachis Zhentibus matri moniũ. vide.j Bigamia ꝑtotũ. s ¶ Ptrũ religioſus apoſtata fit requirendꝰ.við s. Abbas..xvij. ⁊ de eiꝰ bonis.vide.j.Mona
ſteriũ.S.vi.
¶¶ Mtrũ xp̃ianus ꝗg pp timoꝛẽ moꝛtis facit ali⸗
quẽ actũ ĩfidelitatiexteriꝰ:puta rcuerentii ido lo.lʒ intcriꝰ tencat fidẽ peccet moꝛtalit.he.qꝙ ſic kꝓpꝛie nõ ſit apoſtata:nec excõicatus.facit ꝓ ß.c.ſiẽ ſanctius.xxxij. qiiij.⁊ qð ibi notat᷑.
io ¶ Mtrũ liccat xp̃iano ſinc apoſtaſia poꝛtare ha
pitũ infideliũ.vide.j. Infidelitas.s.ir. 2 na bñdicta aliqñ fit ad recõciii ationẽ cccke pollute ſãguie A vel ſemic. ⁊ hec bñdicit᷑ ab epᷣo ſolũ cuʒ vino ⁊ cinere.vt inc.aqua.⁊ in.c pꝛopoſuiſti.ð dſe.ec.vel al. Aliqñ fit ad ſpergendũ hoĩes vel domus⁊ remonendã ſterilitatẽ rerũ hũanariũ ⁊ ad multiplicationẽ ceteroꝝ bonoꝝ:⁊ ad defẽ ſionẽ hoim avuerſus inſidias atq; verſutias
diaboli.⁊ ad delenda pctã venialia.⁊ hec bůdi cit a ſacerdotibus cũ ſale.vt in. c.aquã. de ↄſe.
vi.iij. Mec credo ꝙ diaconi poſſint hanc bñdi⸗ cere.ar. d c.aquã.⁊ in.c.ꝑlectis.ð.ad pᷣſbyterũ.
xx v. di. dr ꝙ bñdicere dona dei eſt offm̃ pᷣſoyte roꝝ:nõ diaconi. ⁊ mandat᷑ oĩbus ſacerdotibꝰ vt eã faciãt in. d.c.aquã.⁊ ↄſuctudo interpꝛeta tur: vt oĩ die dñico bñdicat.
¶ Ptrũ aqua nõ ſacrata addita ſacrate cfficiat᷑ i
ſacra.K. ſᷣm regulã glo.in.c.qð in dubijs.de cõ ſe. ec.vel alta.ꝙ fic. qꝛ dirit ꝙ ſacrũ tãqᷓ; digniꝰ trahit ad ſe nõð ſacrũ.xiij.q.ij.nõð ertimcmus ⁊ alijs ↄcoꝛ. Qð intellige vcrũ fm Ma. in. d.c.qð in dubijs in liquoꝛibꝰ:⁊ in his q̃ mixtiõe ↄfun dunt᷑.nec facio caſũ an ſit maioꝛ quanritas aq̃ nõ bñdicte qᷓ; bñdicte rõne pᷣdicta. Falit hoci
ſact̃o ſanguinis xp̃i: qꝛ liquoꝛ additus ñ miſcei
ſanguini:cũ ſit ibi ſanguis ĩ venis:ſed ſolũ cõ⸗
miſcet᷑ accidẽtibꝰ illis:⁊ ꝓpterca nõ efficit ſan
guis xpᷣi.vt nõ.in.c.cũ marthe.de ce.miſ.
¶ Wtrũ aqua bñdictaſit cã remiſſiõis pctõꝝ venialiũ ſicut cetera ſacfa.ſ.ßᷣʒ Me.in.ilij. di. ij. ꝙ nõ.qꝛ nõ eſt ſacf᷑m ſedremiſſio qᷓ fit ꝑ ip̃aʒ fit ꝑ modũ meriti'nõ ſacti. Aqua eni bñdicta datur ad remouendũ ꝓhibẽs ad remiſſionẽ ⁊ diſponẽdũ ad dcuotionẽ ⁊ dotoꝛem pctõum.
bi eſt ſm Innoi.c.quin⸗ biter: nalt de iureiurando ille quieligit᷑ vt iudex.ſ.vt ꝓcedat ſer.
uato in ſubſtantialibus oꝛdine iudicij. f. de ar⸗ bi.l.i.⁊.l.qualẽ. Arbitratoꝛ eſt Fᷣm eundã ibidẽ
qui eligit᷑ vt aliqd exiſtimet.vel qd ſibi videa
de aliqj re dicat ſine oꝛdie iudiciario vel ea ar⸗ bitrei.inſti.de emp.ð. pꝛeciũ.ff. de verbo.obli. .ſi qs arbitratu.ff. dr.e.iij l.fideicõmiſſa..ſc fideicõmiſſu. In multis differt arbitratoꝛ ab arbitro.de quibꝰ nõ.doc.⁊ Ma.in. d.c.quinta⸗ ualł. quc omitto. ¶ Mrrũ arbiter pmittens tranſire tp̃s teneai partibꝰ.K. ꝙ ſic. facit tex.in.i..ſciendum in verſi. ꝓdeſſe:iuncto.ᷓ.pꝛeccdentiff. de ma.cõ⸗ ne.facit qð nõ.in.I.fi. C.de Zhen.emp.⁊ in liij. Stam ⁊ ſi neminẽ.ff. de arbi.⁊ in I.ij. ff. de pꝛo⸗ ſo · glo. inſti. de ob. que ex quaſi delic na. in ᷣn⸗ 7 in aut. deccrnimus.C.de arbi.⁊ in.lſi quis in conſcribendo in fi.C. de pac. Quod limito ve⸗ rum quãdo ex dolo vcl lata cuipa hoc facit. als nðt niſi ſe obtuliſſet: quia tune teneretur ẽt de leui. Muto magis tenet᷑ ad reſtitutionẽ ſi in⸗ iuſtam dedit ſnĩam er dolo vel lata cuipa ⁊ẽt
—.
leui qñ ſe obtulit.
—
—
in citnil gclmitb cicide kn indcquina demiet ue zůcomplem imẽaeret pa fiſc inell viadicue Paincc
z Wriſa tñ binir cij vrie vt Cimißij diionẽ vtn
4 ¶ rmo ſcceſtof ad ↄoꝛii. ſocietatẽ in uenit. ttꝙ rcrittl gnLrfc qinð dicatis enq videtſ S¶Vni ſide licti gre deteſta. clecutoꝛſfinehn mzſtachf ſmdcn⸗ econlenuc umab clo deine udcgnun ihdene etiunc 9 chmicib duſiſe duiſtäinc hchBlur

ſ pai — Siſ er do mnc Feſuſ
nſ duct Snjü rcu Eriin diſg ii st iſi n.cün 4Mni
trluci Speu ſuim ſ ſoiſtj unoſi Fmnit vendö p imi cuotion mp
chci vtj lun Arduri nmit ſine ond n n. ſde i E ici Inmi m d'nõ dꝭ ſ nl n. mpnin in uncto.ſ Sniln
wl.
¶ Ptrũ arbitratoꝛ poſſit die feriata ꝓcedere ĩ
cã ⁊ ſniare.k. Pa.in.c.ↄqueſiꝰ.de ferijs ꝙ ſic qꝛ eſt amicabilis cõpoſitoꝛ ⁊ pacis mediaroꝛ.fa cit.c.i.de ferijs.in fi. Concoꝛdat Spe.⁊ Inno. in. d.c.quintaualł. Scd tñ peccat dicit Ma.ibi⸗ dem.ſi ex ſuo arbitramẽto ſolũ habet᷑ reſpectꝰ
ad complementũ ʒctus. Secus ſi pꝛincipaliter
intẽderet pacẽ vcl aliquẽ pium actũ. vt i.d.c.i.
Et ſic intellige Var.i.l.ſi de meis.ð.fi.ff. de or
bi.g dicu ꝙ põt ꝓcedere ẽt die dñica. Et ſeꝗgt᷑ Pa. in.c.cũ dilectus.de arbi.
MDtrũ femiĩa poſſiteſſe arbitratrix. K. ꝙ ſic:ñ tñ arbitrix: qꝛ hr̃et ꝓcedere iudicialit᷑ qð ẽ offi⸗ ciũ virile. vt ꝓbat in.c. dilecti.de arbi.⁊ in.I.fi.
C. ð arbi hꝛiſi it femia q̃ ex dignirate hret iuriſ⸗ ditionẽ.vt regina. Wide in.d.c.vilecti.in glo.
4 ¶ MPtrũ monachus poſſit eſſe arbitratoꝛ.&. ꝙ
ſic. qꝛ eſt officiũ pietatis reducere diſcoꝛdantes ad ↄcoꝛdiã.ar.c.imufium.xi.q.iij. ff. ꝓ ſocio.I.ſi ſocietatẽ.in aui. vt indi.di.ð.ſi nõ.lxxxvi. di. ꝑ⸗ nenit. Et ꝙ poſſit eſſe t; Pau.i.cle.ij. de reſcri. requirit tñ licentiũ abbatis.Et idẽ ibi Jo.de li gna. Et rõ ẽ qʒ nõ hʒ neqʒ velle neq; nollc. xij. q. i.nõ dicatis Oldra.tñ tenuit ꝙ ẽt ſine licẽtia abbatis. Er credo verũ ſi abbas ſcit ⁊ nõ ʒdi⸗ cit: qꝛ videt᷑ ↄſentire. Er ſequi᷑ Car.in. dcie. j.
5 Mtrũ monachus poſſit eſſe arbiter.k. ꝙ nd.
niſi de licẽtia abbatis ⁊ vtilitate monaſterij. ar.c.ij. de.teſta.li.vi.vbi nõ põt eſſe teſtamenti erecutoꝛ ſine lnĩa ſupioꝛis ⁊ vtilitate monaſte rij:lʒ ſit actꝰ fauoꝛabilis:qᷓ nec arbitriũ in ſe aſ⸗ ſumere.d.c.nõ dicatis. NHoc tʒ Bal.in.l.ſi qui ex conſenſu.C.de cpi.au.
6 ¶ Ptrum arbitratoꝛ poſſit ꝓ bono pacis ſine
pctò de iure alterꝰ capꝑe ⁊ dare alteri.&. Ma.
ind.c. qntaualł.ꝙ ſic. allat.l.ſed ⁊ ſi ĩ ſeruũ..ſi
qs.⁊..ſi de meis..recepiſſe.ff. de arbi.⁊ Inno.
tex.eſt iuncta glo.in.c.niſi eſſent. de pꝛebẽ.facit
c.his qui.⁊ ibi Pa.de ma.⁊ obe.ff. ꝓ ſocio.l.ſo
cietatẽ.ia.ij..arbitroꝝ. Et non ſelum in caſu
dubio:ſed ẽt in caſu ſcito.ex quo facit ꝓ bono
pacis. Bal.tenet ꝙ nõ poteſt ⁊ furtũ cõmittit
de vi. feu. Et credo verum dicat qñ facit ſine
cã. Secus ꝓ bone pacis:qꝛ multũ lucratur qui
a lite recedit. ar. eoꝝ que nõ.in fi.l.lutius.ff. ad ad treb.⁊ niß nimis cnoꝛmiter lederet partẽ.fa cit qð nõt.idem Pa.
¶ Mtrum arbiter ꝓ recõpenſationc alicuius ſpůalis poſſit iudicare dãnũ tꝑalc.R. Pa.in.c. fi.de rc.ꝑmu.ꝙ non qꝛ cũ arbitriũ videat᷑ qdaʒ ʒctꝰ.vt ĩ aui.vr diffe. iudi.p.i.Mnde quẽadmo ⸗
75 dum per viam ʒctus nõ põt darẽ aliquid tpa⸗ trij. vt hic. ¶ Vtrũ in ecclefiaſticis poſſit compꝛomitti in
clericum ⁊ laicũ. K.ꝙ ſic.c.ꝑ tuas.de arbi. non tñ vt in iudicibus.qꝛ laicus eſt oĩo incapax hu⸗
ius iuriſditionis.vt in.c.decernimus.de iudi.⁊ iuriſditio compcteret cuilibet inſolidũ ⁊ indi⸗ diuiſibiter. vt nõt.glo.in.c.pꝛudentiaʒ.de offi. dele.⁊ ſic mixtura faccret habilẽ.l.pediuſ.de ar bi.⁊ qð not.in.c.cum ſuper de offi.de le.qð eſſe non poteſt.d.l.pcdius Tenet tñ glo.in. d.c.con tingit. de arbi.q· ẽt de ſpũalibus põt cõpꝛomit ti in ciericum ⁊ laicum auctoꝛitate ſuperioꝛis. ¶ Mtrũ de rebus tpalibus cterici poſſint cõ⸗ pꝛomittere in arbitros laicos.K. Fᷣm Inno. in c.contingit.de arbi.ꝙ ſic. facit c.dilecti.de arbi. ¶ Mtrũ cum quis iurauit ſtare ſnĩc arbitrario rum poſſit ſine periurio petere reductionem ipſius arbitramenti ad arbitrium boni viri qñ tate arbitramentũ eſt iniquũ.ſ. Ma. in. d. c.quintauall.multas opi.recitat. Sed in ↄſcia colligo ex eius dictis ſic. Aut deceprio interue⸗ nit ex ꝓpoſito. Et tunc reſpectu cuinſcunq; le ſionis põt peti reductõ non obſtante quocũq; pacto. Rõ qʒ ſicut cxpꝛeſſe non poteſt renun⸗ ciari dolus futurus.l.ſi vnus.ᷓ. illud nulla.ff. de pac. Ita nec tacite ſub generalitate verboꝝ Et hoc cõiter ſequuntur doc. Et dicitur dolus ex pꝛopoſito qñ ſcienter per fraudem: gratiaʒ ſeu odium aggrauat partem alteram. Aut de⸗ ceptio interuenit re ipſa ⁊ ſine dolo arbitrato⸗ ris. Et tunc ſi leſio cſt modica non põt petirs⸗ ductio.vt in.l.ſi de iuris.ᷓ.reccpiſſc.ff. de arbi. etiam ſi renunciatio non interuenit.vt pʒ in.c. niſi eſſent.de pꝛeben. Aut leſit nõ modice. Et cõis opi.eſt vt poſſit reduci. Scd hoc credo ve
le ꝓ ſpũali ſine ſimonia.ſic nec per viam arbi⸗
ie
rum ſi non interuenit renunciatio. Si vo in⸗
teruenit renunciatio.ſ.vt poſſit dare vni ⁊ le⸗ uare alteri.qꝛ renunciatio aliquid operatur.ar. c.ſi papa.de pꝛiuile.li.vi.⁊.c.in his.de pꝛiuile.⁊ m.l.ſi qñ.C.de inoffi.te. Ideo tunc poterit ra⸗ tione marxine ⁊ enoꝛniis ſeſionis:⁊ non magne qꝛ iſta maxima leſio in dubio videtur excepta. ar.in.I.oẽs.. lutius.ff. de his que in fra.cre. Et ꝙ poſſit reduci facit.i.ſi quis cum aliter. ff. de ver.obli.qꝛ ſatis eſt ꝙ nõ fecit ſicut bonus vir faccre debuiſſet. l.ſi libertus.ff. de opcr.li.⁊ ex quo marxima leſio nõ fuit expꝛeſſa non debet trahi vltra intentionem agentis. Ita ſentit Walã4. pc.C.ð arbi.⁊.d. Anto.i.d.c. gntauail.

Ermagnaquamtitae d̃ reſpectu perſonaruʒ vel cauſe fin Bal.allt.cũ fiius. heres meꝰ
f. de le.ij. vide bonam gio. in.c.fi. de re iudi ſi.
Opñ fuiſſet dictum vt poſfit alte ⁊ baſſe in
totum vel in partem de iure vnius dare alteri.
Et ſiccredo non poſſit ſi dolus non interuenit niſi additũ fuiſſet illi ptãti verbũ reſtrictiuum Calte:⁊ baſſe ꝓut ſibi videbitur vel pkacebit:qꝛ hec verba impoꝛtãt arbitriũ boni viri.l.thays
Sſoꝛoꝛe ſua.ff. de fideicõmiſ.lii.ff. de le.ij.⁊.l. „ quiſqs. ff. de le. iij. ĩpn. við. j. iudicare..iij.⁊.v. i Quõ dñt ꝓnunciare arbitri ſniam.. ꝙ mn
plurali:dicendo. Mos arbitri ꝓnunciamus ⁊c̃ Ercepto in electione que dʒ fieri in fingulari vice oium. de re iudi.c.cũ ab vno li.vi.⁊ pñtibꝰ oĩibus arbitris ſin Pa.in.c.ſane. de arbi. We⸗ rtũ dicit Bar. in.. duo er tribus.ff. de re iud.
ꝙ ſi tertius fuit pñs in diſceptatione ſuꝑ meri s cauſer⁊ dirit quicquid voluit ⁊ monitus ab alijs duobus nõ vult cſſe pñs:nec allegat còm legirimũ abſentie q tunc pñt duoꝓccòcre ſine ipſo tertio. Et quõ põt mutare ſnĩam vel coꝛri
gere. vide.j. Judex..xxv.
n E Lõpꝛomiſſũ eſt in duos arbitratoꝛcs t non ↄcoꝛdant:nungd pñt cõpelli cligere tertiũ aut iudex poſſit ipſe eligere. h. recitat Pa.in. d.c. quintaualł. Wal ine.de inneſtiin ma facta di⸗
cerc quoſdã ſapientes ↄſuluiſſe ꝙ ñ. Et placct.
iz ¶ Arbitrio boni viriqñ di debere relinqui vel ſtariintelligit᷑ de iudice oꝛdinario loci.nõt glo. in.cſtaturũ. de reſcri.li.vi. Et ſequit᷑ Sc. in. d. cſtatutũ. Spe.i.ti. de arbi.y.i.V.ſed qs.vbi di cit ꝙ bonꝰ vir cuiꝰ arbitrio dʒ ſtari dr iuder jo cilcontinuus.ᷓ cum ita.ff.de ver. ob. Concoꝛ. lap.abbas.
Rchidiaconus vu ſtde iure. Ged qꝛ ᷓᷣn Inno.in.c.i.de offiãrehi. pſtõnes ⁊ ↄſuctudines ꝑ diuer ſa lo c pꝛeualent in offieijs de ↄſue.cũ oĩim.ð exceſ. pꝛeia.c.ad hec.ipfis ſtabit᷑. Et iõ in officio ſuo facict vᷣm ꝙ ↄſuetudo pꝛeſtripra ſue eccieſie hʒ Vbi ãt ñ eẽt talis cõſuetudo vel ſtatutũ habe rent locũ capitula totius iſtius tituli m eũdeʒ nno. Et ſic poſt ep̃m eſt vicarius in oĩbus: ⁊ habet curam in ciero: tam in vꝛbe qᷓ; in par⸗ rochijs habitantes. Et ip̃os dzʒ de tertio in ter tium annũ ſi ep̃s non põt vifitare. vt in.d.c.i.⁊ in.d.c.ad hoc. Debet auſcultare eus geliũ:⁊ epi⸗ ſtolã̃:⁊ reſponſona.⁊ nulus ea in ccckia cantet niſi pꝛius ab co auſcultatus ⁊ de eius inſſu:⁊
ceroterariofoꝛdinare.vt in.c.ij.eo.ti.tenet᷑ fali w qd er ſna negligentia vel alterius fraude depe Luluuis rijt de rebus eccleſic:niſi ꝓ poſſeꝓnideat.vt in jnmanti c.iij.eo. Mebet cxaminare clericos qui ſunt ad ztispn ſacros oꝛdines ꝓmouẽdi.c.ad hoc.⁊.c.vt nr̃m Abbates ⁊ abbatiſſas ponit in ſede ſua.vtin d.c. vt nf̃ʒ.qͥ oĩa capitula ſũt i.d.ti.ðᷣ offi. archi. wei ¶ trũ ꝑecccet archidiaconus reſpondẽdo co i zinin dicenti. Scis hunc eſſc dignũ. Scio qᷓ;tum hu imcji mana fragilitas permittit.&. ᷣm Inno. in c. vnico. de ſcru. in oꝛdi fa.ꝙ fi talis oꝛdinandus ſin pñtatur a pꝛobis põt ſana ↄſcia rñdere:dũmõ diuni nõ ſciat aligd mali de co.ar. de pꝛeſũ. dudã. ꝙ fi cyn. ſcit aliquid mali de co qð eſt ſecretũ: dʒ obtine re a pꝛelato vt eo abſente faciat oꝛdinãtionem Er fi nõ põt: vel fine ſcandalo:tunc ẽt põt ſang conſcia dicere· q non dicit niſi vt miniſter: nõ Ctniu vt ipſe:⁊ eccleſis que nibil ſcit de octultis ꝑci 6 ſue loquitur:nec debet omittendo talia dicere?in⸗ mn un directe publicare crimẽ fratris ſecretũ. Si vo E eſſet publicũ tale crimen:tunc pcccaret moꝛtali—
ter talia dicendo.xxij. q.ij pꝛimũ.ſi mõ crimen eſt pctm̃ moꝛtale qð ſcit. ſecus ſi eſſʒ veniale. vt
rpv di. Scriminis. 3. blien Rchiepiſcopus u ta ſua pꝛouincia exercere iuriſditionem(inſwan rollendo pꝛauã ↄſuetudinẽ ⁊ fulminddo ſniaʒ 3 ercõicationis in ſeruantes eam ᷣm Inno. ſe 6 eeſt. quit᷑ Pa.in.c.ex frequentibus. de inñi.⁊ ſentit paneat
glo. in ſũma.ix. q.iij. S CIrẽ põr in ſuã dioceñi erñs rõne notorietatj i zi chin delicti deliquẽtes ſuffraganeoꝝ ſnoꝝ ſus ſnia now afficere. Et iʒ tex in.c.romana.in. ð notoꝛia. de dy cenſi livi.loquat᷑ dů viſitat tñ voc.cõiter ertẽ ⸗ e dunt in d.c.ex frequentibus.ẽt dů non viſtat n nct rõne notorietatis delicti. nn ¶ Mtrum archiep̃s poſſit abſolucre ſubditos: inhen ſuffragancoꝝ ſuoꝝ. h. Bc.inc.perpetuo. de cenſi. li. vi. ꝙ non poteſt ligare vei ſoluere: niſi uiin dů viſitat. vt ter. hic innuit:nec ẽta minoꝛier⸗ ſcnpen cõmunicatione abſoluere. vt in.c. nuper.. in uiun ſcða Vo. de ſen.ex. Et hoc verum niſ pappel!„ neeine hationẽ cã ad eũ denoluta ſit:vł in caſibus ſbi— kaluga pãliter a iure pmiſſis. de quibuo hẽs inc pa inoun ſtoꝛalis:de offi.oꝛ. in glo.⁊ in.c.venerabilibus vnpont de ſcn. ex.li.vi.⁊ in. d.c.ꝓpetuo. ſu rir CMtrũ poſſit ante je erucẽ poꝛtari facere.K. ʒ ncideoſihn ꝙtranſiens ꝑ puinci ſuqᷓ põt.⁊ bñdicere po⸗ hne ver f. puloi⁊ in pontificalibus: ⁊ ſine pontificalibus uralj celebꝛare:⁊ celcbꝛari faccre: tam in locis erem⸗

ain ni & qmcn mtnn omuq wijnin qd ſat chm
chie yr
m ſtmu ifnju t frcqut euiut in.
u due nun etes ſafn nſwu vncn nſnn uut div Mwin funt dihn md cdeps Ai ſor F Eeſe non porc& wn enctiſni ci deno
ptis qᷓ; non eremptis. Et ẽt eß̃s in fua dioceſfi poreñ ſiliter hec. Tñ debent fieri ſine violẽtia ⁊grauaminc exemptoꝝ.cle. archiepo.de pꝛiui. WMulta alia que ad foꝛů ↄſcĩe ꝑrinẽt tangentia ſtatum archiepß̃oꝝ.vide.j. Pꝛelatus.per totuʒ x Ep̃s ꝑtotum. Rchipreſbyter C. F ſie ca thedralis dʒ hf̃c curam qͥuõ alij ſacer⸗ dotes diuina officia celebꝛẽt debito mõ ⁊ in ab ſenria epi põt fontes bñdicere: alijs ſocerdoti bus pniam iniungere.c.ij. de offi.archipꝛeſby. Iſtialo noie dicunt᷑ decani. vt in.c.ad hec.de ðffi. archidiaconi.
¶ Wtrũ valcat abſoluere oẽs de cp̃atu.&. ꝙ ſic
oẽs qui ad ipſũ ꝓ pnia recipienda recurrũt: qꝛ eſt parrochialis facerdos oĩm de ep̃atu.c.offm̃ co.ti.in tex.⁊ in glo.⁊.l.di.in capite.
Wtrũ idẽ poſſit archipꝛeſpyter ruralis.ße.ꝙꝙ nõ niſi inq;tum cp̃s ei dat auctoꝛitatẽ.plebibꝰ
eniſolũmò pꝛeeſt ⁊ nihil dʒ facere ſine relatõe
pi:aut 5 eins decreta.c.fi.eo.ti. a mioꝛi
Rgumentati ad ma⸗
ius valet affirmatiue.c.ſi in laicis xxx⸗ viij. di. A maioꝛi ad minꝰ valet negatiue.xxxij. i paulus. Et de hoc in.c.cum in cunctis: ð elec. in glo.cum ſuis concoꝛ. ¶A toto ad partẽ valet affirmatlue.xiiij. q.v. penale eſt. ¶ A parte ad totuʒ valet negatiue.xxxij.q.iiij. mecretrices. Ab ethimologia noĩs.xvi.q.i.placuit.el.i.t
ij. ſed nõ valet niſi negatiue ⁊ in nemine appel
latiuo:qꝛ ꝓpna noĩa imponunẽ ad placitũ. vt notat Bar. in pꝛohemio infoꝛciati ſuper rubꝛi ca· imito ẽt ᷣm Pa.in.c.i.de iudi.verũqñ no mẽſumitur ex eſſentiali natura ſua.vt mutuuʒ teſtm̃:qꝛ hoc verũ eſt. Teſtm̃ eſt mentis teſtatio l.i.f. de reſta.vbi ergo non eſt teſtatio mentis: nec teſtm̃. Silr mutuũ eſt qð de meo fit tuum L.ij. ff.ſi cer. pe.vbi ergo ð meco nõ fit tuũ nõ eſt mutuũ. Secus qñ impo nii nomẽ er co qð de⸗
beret ineſſe inncminato. Wnde Imperatoꝛ dr
Auguſtus: qꝛ augere dʒ rempublicd.ſi nõ au ⸗ gertſi impcratoꝛ ẽ.vt notat᷑ in ꝓhemio.ff. vete ris. Papa pontifer dr̃.qꝛ dʒ eſſe pons ꝑerem⸗ plaritatẽ vire. Sed ſi nõ facit:tñ pontifex ẽ.vt in.c.i.de ↄſli.li.vi. Sic igit᷑ itellige iſti. de tutel. in pᷣn.ſf. de ver.ſi. l.bonoꝝ.⁊.l.malũ.C.de defẽ. cil.defẽſoꝛes.la.ij. inſti.de dona..ẽx aliud.C.
16 de ferijs.l.a nullo·C.de of.p̃.vꝛ.li· vbi ter. Se atis ꝓfecto ex ipſo nomine quid pꝛefecto debe atur annone. Ex quibus patet ꝙ argumentuʒ poteſt ſumj ab interpꝛetatione nomis.Et ſic ſi mita ᷣm Wal. de vaſallo milite ꝗ arma bellica depoluit illud ꝓnerbiũ. Si noie pᷣueris nec rẽ he mereri:eẽ verũ:ſi nomẽ ſignat ſubſtãtiãvt qͥlitatẽ nec̃riam ineſſe alicui ſubiecto.vt. ff. fi deicõmiſ.li..lutiꝰ.⁊.ff. ð pac.l.tale pactũ..fiſe
cus ſifignificat ſolã ſimplicẽ dematiõʒ. de.ff.
de re.du.l.ſi cognati. Et ex h pʒ eẽ vexꝝ ꝙ ſcho lares ſcholas itrã̃tes:ñ attẽdẽtes:nec ſtudẽtes ñ gaudẽt pᷣuilio ſcholariiũ. vt tʒ Jo.ð li. ĩꝓhcio cle.adducit nõ ꝑ gl.i..vna.C.de ſtud.li.vꝛ.ro. ⁊ vñ̃ tex.i.l.ſi qs. C. de dome.ꝓte. Et idẽ ſi inho neſte viuũt.c.decurio.⁊ ſta.l.agẽtes. Als icipit ꝑ id tpᷣs. Sitr. ij. q.i.multi'in gl. Silr ẽ verũ ꝙ illi g ſũt de collegio alicuiꝰ arti:ſed artẽ illã nõ exercẽt ñ gaudẽt pᷣuilio illiꝰ artis. vt nõt War. i.p.ff. de iu. imu.ꝑ ilũ tex. ißᷓ. negociatoꝛes. xvi.q.i generalr. Et hec faciũttã 5 ſcholares ⁊ artifices qᷓ; 5 coꝝ rectoꝛes ꝗgrauãt litigãtei cũ eis ròe pᷣuilioꝝ.⁊ iõ ſi Bẽ mãifeſtũ credo ꝙ teneãt̃ ad reſtõʒ rectoꝛeſ oĩm ĩ gbꝰplꝰſ üt uati Et ſilr ſcholares ſi tales ſũt:ꝙ nõ gaudedt qᷓ; uis nõ ſit manifeſtũ. In noie ãt ꝓpꝛio ſepe&t ar.lʒ ñ validũ ⁊ iõ hoĩes querũt bona noia. ꝑt dicebat vroꝛ Jo.an.ꝙ ſi vẽderent᷑ deberẽt emi ꝓ magno bono:ꝓpterea Jo.an.extollit nomẽ
ꝓpꝛium in pꝛohemio cle. Silr Accurrſius in
l.facta:.ſi in danda.ff. ad trebel. interptando nomẽ ſuũ. Et hoc euenit:qꝛ ex hoꝛrido noie ſe pe ſuſpicant᷑ hoĩs ſiniſtrũ: putantes a parns euentu impoſitũ:ꝓ hoc vide tex. cum gio.in. d.
F.ſi in danda.
„ 6
CAb auctoꝛitate. xxxij.qi dirit.
¶ Ab oppoſitis vel ↄtrarijs. viij. i.ciendũ. ¶ A kli.ij.q.vi.g ſe ſcit.ij. q.immulti in fi.
Ab exemplis gentiliũ.de ver.ſi. foꝛus.de cõ
ſe. di.i.c.i.vide Wal. in..ↄuenriculã C. deepi.t
NNA
cle.quõ multis alijs modis valet: ſed omitto
Ppter bꝛenitatẽ. Rra non pꝛecia:ſed pignoꝛa N dicuntur. ¶ Arraꝝ donatio ẽ argumẽtũ ẽptiõis vl vẽditiõis: aut alteriꝰ Sctus qtñ ʒctꝰ valent ſine eis.I.qð ſepe.ĩpᷣn.ff.ð ʒhẽ.ẽp. Et põt qſab emptiõe ⁊ vẽditõe diſcederc pꝰ ipſaꝝ vonatio nẽ nii ſint date noĩe arre ⁊ ꝓ parte ſolonis:ꝙ cũ pars pꝛecij ſit ſoluta res non eſt integra.C. ñ li abemp. di.l.vnica. Vcrũtñ ille per qucm
— —
6

—
1
—
Kat ne ʒctus perficiatur qñ ſolum ſunt bateꝓ arris ipſas perdit qui dedit.⁊ qui recepit reſti tuet in duplum. inſti deemp.? ven.. in his Et idem dic de pignoꝛe:dũmodo non ſit datũ nomine partis ſolutiõis.C.de re.vẽ. pꝛecij.
¶ Mtrů poſſint interuenire in matrimonio:⁊ quõ faciunt matrimoniũ. vide.j. Sponſalia.ᷓ
„
xij· cum ſequenti. — Rro antia utu lii⸗ — g ſuperbie qua quis multuʒ ſe exiſtimãs:ceteros quos infra ſe videt deſpicit.⁊ quibus nõ conſulẽdo loqun ſed vix dñando dignat᷑.c.i.xlvi di. CArrogantes dicunt᷑: qui garrulitatem au⸗ ctoꝛitatem putantes humtiter neſciunt infer⸗ re qð docẽt. di. xlvi.ʒ.i.⁊.c.i.⁊ di xlix.c. hinc ⁊ ei ¶Arrogantia ruſticoꝝ nihil ĩpudenriꝰ.d..i. ¶Mtrů ſit moꝛtale pctm̃.ke. ꝙ ſic. qů ex tali fu ꝑbia vel ↄtentione fit qͥ ſit moꝛtalis. Et ꝓptcr ea vide.. Superbia.⁊ Lontemptio. Als com⸗ muniter pctm̃ veniale crit. vide.. Rrogatio 1e R 8 baliſtarioꝝ vtrů liceat.&. ꝙ ñ NI mo ꝓhibet ſub pena excõ municatiòis inter xpᷣianos vt in.c. vni co.de ſagittarijs. Qð eſt verũ ßᷣm glo.ibideʒ.⁊ doc. in bello iniuſto.ſecus in iuſto: qꝛ dara inſti cia licitũ ct quibuſcunqʒ armisvti ⁊ pu gnare imo aduerſariũ decipere ꝑ ſeductionẽ:parãdo inſfidias.vt in.c. dñs.xxiij..ij. ¶ Ptrũ artifices qui inter ſe ↄueniunt ꝙᷓ alios nõ inſtruant: aut ꝙ non vendãt niſi certo mõ ⁊ hmdi peccent. k. ſᷣm Inno.in.c.ſignificante de ap· ꝙ ſic:ſi fraudulenter faciunt. ecus ſ cr pꝛiuilegio vel ↄſuetudine.⁊.C.de mono.l.vñ inteliigit qñ fraudulenter faciunt. vel dicit ꝙ locũ hʒ de ꝑſonis ⁊ rebus: nõ de loco vel mõ. Wel die ꝙ ſi faciãt ex aliqua cã̃ legitima ꝙ li⸗ crt. Becus ſi ex auaritia:vel in důnũ rei ublice Et ſic intellige d.l.vnicam. ¶ Vtrũ artifices facientes que ꝑ ſe vel alio ad mirto pũt eſſe vtilia. de qbꝰ dicit.l.qð ſepe.ᷓ.ñ venem mali.ff. de Shẽ.emp.ꝙ flagitioſe rei nec emptio:nec mandatũ: nec ſocietas valere põt peccent moꝛtaliter. K. ꝙ ſic. imo omiĩa mala eis imputabunt᷑ er ipfis venientia.c.fi. de ininr.? dã. da. Et hoc videt᷑ tenere Inno.in.c.j.ne cie. vel mo.qui dicit ꝙ in his nullo mõð licet nego⸗
eiari. Sed ſi poſſet eſſe vtile cũ aliquo admirto vtputa ꝓ feris occidẽdis. vel ſi fint foꝛte gladij vel coloꝛes qꝛ poſſunt eſſe vtilia ad aliqua.ſ.ad defenfionẽ. vel ad coloꝛandũ hoĩem vel mulie⸗ rem in caſu licito:⁊ ꝓ bona cã licita eſt in his negociatio fᷣm eundè Inno. vbi.&. Et hoc cre⸗ do verum qũ eriſtimat: vel põt exiſtimare pꝛo babiliter ꝙ talis emens: vel cui talia dat:vel fa cit vclit eis vti ad bonũ.Als tale erit pcim̃ ta lia faccre:vel vendere aut donarc quaie pctij cſttali re vti. Er er hoc pʒ quid dicendũ de ar⸗ tificibus qui faciunt tarillos: chartas:pompas curiofitates:⁊ hmõi:quc vt frequentius ſunt moꝛtale pctm̃ illis qui ipſis vruntur.qꝛ nõ pñt abſolui niſi a tali arte abſtineant.
¶ Ars ſiue exercitium coꝛpoꝛale ertrenſecũ vt fit licitũ.&.ꝙ ſic. ſi hec ↄcurrant. Pꝛimũ recta intentio: naʒ cuius finis bonus eſ.i intentio:
ipſum quoq; bonũ eſt in his que de ſe non ſũt
mala.ð inis ergo vitimus qui debet haberi eſ deus.i.choꝛin. x. D ĩa quccunq; facitis: aut in uerbo.aut in opere ⁊c̃. Finis ꝓpinquus dʒ eſſe aliqð rõnale:ut ſubuentio ꝓximi: ul ſue neceſſi tatis. ad ephe.iiij. O perct᷑ manibus ſuisut ba beat vñ tribuat neceſſitatẽ patienti Qui ergo laboꝛet ut coꝛpus excrceat ne ocio toꝛpeſcat:ul ut lucrũ acquirat quo ſe ⁊ ſuos gubernare poſ fit: ul ut alijs ſubneniat unde niuerc poſſint nir tuoſe:⁊ ſic ad gloꝛiã pueniũt. Siãt alia inten⸗ tione quis facit arten aliquã tale eſt pctq̃is eſt intentio pꝛaua quã hʒ. Scðmn ꝙ opꝰiÿʒñſit Phibitũ a deo uel ab eccfa: uci a legibsſẽẽ ars uſure:⁊ oĩa qj nõ ſůt niſi ad pctm̃ꝛuel malũ ꝓxi moꝝ. Tertiũ ey fiat mõ debito ⁊ cũ debitis cir cũſtantijs.ſ.tpe debito: nõ feſtiuo. de quo dic ut. ſ.erie ꝑ totũ. Itẽ fine fraudc: ul dolo:xin⸗ rijs:mẽdacijs:⁊ hinõi.q tale pctm̃ erit ars qle mala circũſtantia cũ q̃ fit. Quartũ ꝙᷓ fiat abco qui nõ eſt ꝓhibitus. Mã q̃dã ſůt que clericis Phibent. u t.j.clericus.ix. ꝑ totũ.
ßᷣm Archi.in.c. ꝓ
C iſmus hũani.de homili
vi dra ſcindo ſcindis: qꝛ ſcindũtaisʒ coꝛpoꝛe Iſti ꝓpꝛic fůũt g fubſunt dñio alicuit 2hectia occidũt hoies ad alicuiꝰ inſtãtiã fm pᷣdictũ Arch. Alij nolãt ꝙ ſůr qdã jfideles libe rq Ppecũia facilit qrũt iterficẽ hoies. noc⸗ rãtes ſi ißi iterficiant᷑: ſʒ g ſint fub dñio aicui u nõ.ficeles nel infideles: dñmõ ꝓ pectiaeis data hoies iterficiant: nõ refert ᷣm Jo.ð imo.
?ſequt Ve.in. dc.ꝓ humani.
ie
jn ſc lens q ſucri vo untcos ſinuerit gilatc be cmmitſen nis můda n tee tapoſtq iſwa ſch 1Vm LAnge ꝓhialig jurig eretcipe ʒclo inſic
3(Vric oißuiegi
ni ꝙſc tj vrerurj/ 4(¶Vnibo ſſirbonn id nqu maſaſin 3 hu i (ꝓhuani yñ lcijocid fulſ
Zineno ntidi
Gin ſſnöbeir zſmt. Hütit; ipyterſini fawnd 4 à lalug nulnö Cip
Ao. ktpe bni ceu

ſudocnu wimi sonip hit tu mem in n qui ng oulbq ii jnö ſit n Mstit fum tid me dedi ninh dmoi wic ntucij Imniyi bdus] ſünt ſd iln Se uſaniq vmt pſi— ititdoi Asai dAn uſaijn terfiun 25. s ne n erfrun Son
en
kK. quicunq; pꝛinceps ⁊ quãtũcunq; magnꝰ
platꝰ ſcu qucuis alia ꝑſona eccłiaſtica vci ſe cularis quẽpiã chꝛiſtianoꝝ ꝑ pᷣdictos occidi feccrit vel mãdauerit. q;uis moꝛs nõ ſit ſecu ta aut eos reccptauerit vel ocultaucrit. aut ð fenſauerit. cxcõicariõis ⁊ depoſitionis a di⸗ gnitate. honoꝛe.oꝛdine.officio.⁊ bñficio in⸗ currit ſentẽtias ip̃o faeto. Eſt ẽt cũ ſuis bo⸗ nis můdanis oĩbus diffidarꝰ a toto chꝛiſtia⸗ no popnlo ppetuo. Mec requirit᷑ alia ſenten⸗ tia poſiq; ꝓbabilibus cõſtiterit argumenti iſtud ſcelus ↄmiſiſſe hec in. d.c ꝓhumani.
1 ¶Ptri tales piffidati poſſint iterfici ipune
K. Ange. ð ꝑuſio.ſi xiij. ⁊ ſcquit Se.i. d.c. Phüafi. ꝙ ſit nedũ ꝑ iudicẽ ſʒ ⁊ ꝑ quẽcũq; pᷣuatũ.qꝛ idẽ ẽ banue ⁊ diffidarc quod ſtatu ere ⁊ pᷣcipere vt ĩpune poſſit occidi. vt nõ.C. de accul.cos. Qnod in ↄſcia liccret qñ fierʒ
ʒelo iuſticie.alias non.
¶ Vtrů clericus taliter diſfidatꝰ ſit ſpoliat⸗ oĩpᷣuilegio clericali.e. Be.in. d.c.ꝓ huma⸗ ni. ꝙ ſic. ⁊ ſine alia ðgradatiõe põt occidi vel
vcrherari ſine excõicatiòe vel alia pena.
4 Ptrũ bong pdictoꝝ ſit capiẽtiũ ke. ꝙ ſic.
ſũt bona mũdana. Aducrte tñ h ᷓᷣm Arch. ibidẽ ꝙ requirit᷑ pᷣus ſnĩia iudicis declarãtis ipm aſſaſinũ vel fautoꝛẽ taliũ añqᷓ;liceat 5 ta kes ꝓcedere in ꝑſfonis vel bonis. Et ad tex. d. c.ꝓhüani rñdet nõ regri alia ſnia.ſ.que det licẽtiã occidi ⁊ hmõi q; ſufficit ſit declaratꝰ aſſaſinꝰ vel fautoꝛ. Qð nõ.qꝛ facit ad młta.
C ria nihil ↄfert ad ſalu⸗ — trolog 14 tem ſÿ potiꝰ mittit in crroꝛẽ. ⁊ iõ a q̃libʒ fideliẽ poſtponen⸗
da. xxxvij vi.ʒ. ſed ʒ. xxvj. q.j. illud.circa fi. et
ca.ſed et illud. ie FFE nrio Ppꝛie ᷣm Tho.ßa ße.q.lv. St nta ẽcũ qꝛ ad ↄſequẽdũ aliquẽ finẽ bonj vel malũ vtit nõ veris medijs ßᷓ fimulatis ⁊ apparẽtibꝰ qð quidẽ ẽʒ rõneʒ pꝛudẽtiã ⁊ peccatũ. Aliqñ tñ dicit pꝛudẽ tia ꝓprer ſimilitudinẽ. ſed ipꝛopꝛie. vt ꝓucr. pꝛimo. vt detur paruulis aſtutia. VAſtutia large ẽ quedã apparens fictio ſeu fimnlatõ. Et põt dupliciter fieri. Nꝛimo ad bonũ alterius ⁊ ad nulliꝰ maluz iniuſte.⁊ ſie nõ ẽ ꝑeccatũ.vt patet. xxij. q.ij.in.c.vtilẽ vbi ponit᷑ quò xps ⁊ dauid ⁊ alij vñi ſint ſimula tione ⁊ ſancte. ⁊glo· dicit ibigẽ ꝙ dolus ↄtra boſtem bonus ẽ xxiij. q.ij. dñs.⁊.xlij. diſt. in
Quc pena ꝓcurantiũ moꝛtẽ alicuiꝰ ꝑtales
mandatis.ff. de cap. 7ogllrel nipl inter
eſt. riiij.. v. dirit. Qð veꝝ credo. dũmõ men dacium nõ dicat:⁊ hoſtis ſit nobis ʒ iuſticiꝭ
hoſtis. Secũdo mõ aſtucia ſeu ſimulatio fit
ad fallenduʒ ꝓrimũ. Et ſic ſempꝑ eſt peccatiũ xxvij. di.qd interrogaſti.xij.q.j certe. Et ali⸗ quando ẽ veniale peccatũ aliqñ moꝛtale ᷣm nocumentũ qd infert ꝓximo.vel intẽdit ifer re ex eg. vtputa ð re notabili.ſic ẽ moꝛtale.ar. c bᷣmũ. xxij. q.ij. Et; ẽt ſi fieret ꝓpter bonũ
altcriꝰ.qꝛ nulli faciẽda ẽ iniuria ꝓalteriꝰ bo
no. de.c. pᷣmũ.Et ð pac hẽs.j.pꝛudẽtia.p.iiij. N gritig ᷣm Tuliũ eſt inoꝛdi
natꝰ amoꝛ habẽdi.gt
vicit inoꝛdinatꝰ dů ꝗs ſup modũ mẽ⸗
ſure querit vel retinet diuitias. Vã bonaex
„
terioꝛa hoĩs ↄſiſtere debẽt in quadã mẽſurs ſ.yt q̃rat hre diuirias ꝓut ſunt neceſſaric ad vitã vl ſuqᷓ ↄditionẽ. Et ſic auaritia ſpẽ pec catũ ᷣm Tho. faße.qcxviij. Pꝛo cuiꝰ decla⸗ ratiõe ẽ notãdũ.vt ejicio ex dicti Ale.⁊ Tho. vbi.ð. ꝙ auaritia ↄfiſtit ĩ tribꝰ.ſ.appetẽdo i acqrẽdo ⁊ in retinẽdo inoꝛdiate res tpales. tx aũt ſit peccatũ moꝛtale auariiia que ↄſiſtit ĩ appetẽdo.h&. ꝙ ſic. tribꝰ modis. Pꝛi⸗ mo appetẽdo aliena illicite volũtate ðlibera⸗ ta ita ꝙ ꝓcederet in opꝰ ſieſſet facultas. Et iſto mõ ẽ moꝛtale peccatũ. qꝛ 3 illud pᷣceptũ Ero x.Mõ ↄcupiſces rẽprimi tui. Poſſet tñ eẽ veniale peccatũ ꝓpi modicitatẽ rei ap⸗ petite. ſiẽ dicit de furto.j. furtũ.j. xxxiiij. Se cũdo ẽ moꝛtale peccatũ cũ appetit liberate illicita que ſine peccato moꝛtaii teneri nõ pof ſunt.puta bencficiũ eccleſiaſticũ ci fit idignꝰ Tercio poſſʒ eſſc mortalc peccatũ qñ appetit ſuꝑflua apretitu ſuffocãte totaliter mentẽ 4 debita cura ſui ⁊ neceſſaria ↄfideratiõe diui noꝛů.vt patet in.c.idolatriꝗᷓ xx viij. q.j.⁊ faẽ. c.cũ omnis auaritia.j.q.j. Supfluo igit amo re deſiderare diuitias, vnmodo ſit infra deñ vtputaqꝛ nec illicito modo nec illicita vcllet necꝓpter hoc dimittit neceſſaria ad ſalutẽ cõmuniter eſt peccatum yeniale. Prꝝ auaritia in acquirendo ſit moꝛtalis. k.ꝙ ſic. vuobꝰ modis. Pꝛimo ſi acgrit ꝑ ili citum ↄcrũ diuns vel humana lege ꝓhibitũ puta ꝑ vſurs.rapinã. falſum ʒctum. ⁊ hmõi Secudo ſi acgrit ꝑopera qͥ ſunt peccata moꝛ tlia qʒuis ẽt nihil acgreret vr aduſteri ⁊ ſilia Si vero talia opa q;us iliicita.nõ eſſʒ pecca tů moꝛtalc. tůc zuaritia nõ eẽt moꝛta · vtpu⸗
5„

———
5
ta cũ aliquis componit verba iocoſa ad lu⸗ crum ſalua tamen honcſtate.ſed etiam uenia le peccatum:ſicut illud per quod querit.
3 ¶ Ptꝝ auaritia i retinẽdo ſit moꝛtale pccca⸗
tũ. K. ꝙ ſic triplicii. Pꝛio cũ retinet ſciẽter ea qᷓ reſtituere tenet ⁊ põt.c.ſepe cõtingit. ve re ſti. ſpo. ⁊ tociẽs quotiẽs põt reſtituere ⁊ di⸗ ſponit nõ reſtituere ar.d.e.ſepe. Secundo cũ retinet ca qᷓ ſunt vltra ſuq neceſſitatẽ ⁊ ſue fa milie vidẽs aliquẽ in extrema ncceſſitate. qꝛ tenct᷑ ei de tali ſupfluo ſubuenire ð pᷣcepto vt dicit. Ri.i.iiij. vi xv. De quo vide.j. clemoſy na.ð.i. Tcrtio cũ ftinet ſupfiua rõne ↄdecẽtie ſui ſtatꝰ.qꝛ ð ip̃is tenet᷑ fãcef elemoſynas.ẽt nõ cxiſtẽtibꝰ ĩextrema neceſſitate ʒ Ri. vbi. ð. Et h itclligo cũ retinet amore in oꝛdinato Secꝰſi teneret vt loco ⁊ tempof᷑ diſpẽſarct: qꝛ nõ tenet᷑ ſimul talia ſuꝑflua var. In alijs au tẽcaſibꝰ cõmuniter eſt veniale. ¶ Que ſůt eius filie. h. ꝙ multe. pᷣaẽ qᷓ fe⸗ cit meũ ⁊ tuũ ʒtra ius naturale ꝙ oĩa comu nia fecerat.viij. di.v.difert. xlvij· di.ſicut.xij. q.i.dilectiſſimis.⁊.c.duo. Ipa i terrenis facit foꝛtesĩ celeſtibꝰ vbiles.xſvij. di omnes huiꝰ ſeculi. Ipſa excecat rõnẽ ⁊ gratus facit vider aux qᷓ; ſolẽ. d.c.ſicut. ⁊. xxxvij. di nõne. Ipſa fac idolatrare ⁊ foꝛnicari.xx viij.q.i.idolatriã xi.q.i.cũ oĩs auaritia.Itẽ facit adulari fgibꝰ vt captẽt alienas hereditates.d.c.nõne. Ipſã furtũ:rapinã vſurã: fraudẽ:falſitatẽ:iniuſtb⸗ tiã:ſymoniã acceptionẽ: ꝑſonaꝝ:ꝓditionẽ: turpe lucrũ. imißicoꝛdiã ⁊ iqunctudinẽ parit. ð qbꝰ vide ĩ tirulis ſuis. Et breuit ipſaẽ om niũ maloꝝ radix.xlvij. di. bonoꝝ aucto.⁊.xx⸗ iij. di. his ꝗᷓ. Ipſa maioꝛẽ rucrẽtiã erhibʒ au ro qᷓ; deo xlvij. di.ſicut. Ipſa excccat mentẽ de preben.quoꝛundã. li. vi.⁊i.c. v. de clec.li. vi. dicitur auaritie cecitas. dacia xxitbenßf ichn Me ꝙ dicit exceſſũ paſſionis qui ꝓpꝛie dicit auaritia. ð qua eccle.viij. eũ audace ne cas.⁊ opponit᷑ foꝛtitudini que eſt contra timoꝛesl⁊ audacias. S Sacqutrere.&. Be ic.cũ cx ko. de exccſ. pᷣla.li.vi.ꝙ nõ.qꝛ ꝓhibitꝰ acq
rerc nouũ iꝰĩ re nõ di ven; ð ꝓhibitionẽ;
augum̃tct pᷣſtinũ ꝙ hãt añ phibitiõcʒ vt ẽ
cað icfi do.ſe. ð ↄceſ.ᷣbẽli vj. við.j lo.. ii
id fitiↄſideratiõe Sul um auium ad ſcientiã fu
tnroꝝ ẽ ex traditiõe malox angeloꝝ xxvj.qꝙ ij. g ſine. Vtrũ hãc artẽ cxercere fit licitũ.&e: ꝙ vanitas ẽ ⁊ ſupſtitio xx vi.qijc· iluc imo eſt idolatrie cultꝰ augurij ſuꝑſtitioĩbꝰ impli cari.xx vj. q ij.ſʒ ⁊ illud. Et ſic patet ꝙẽ peccs tů moꝛtale. Et ↄfirmat᷑ h. qꝛi.caugurijs fui ẽs ẽ ab eccleſa ſeperandꝰ. Sed de hoc latius vide.j.ſoꝛtilegium. indiſe e reta in vigi⸗ UMſteritas ist ornib uß hẽdit ð.ↄſe. di.v. nõ mediocrit. Et pof ſet eẽ moꝛtale pctĩ:videlʒ qñ nðbilit lederct vitam ꝓpꝛiã ⁊ ſcienẽ vel ex tali idiſcretiòõeq pueniret ex lata culpa. vt pʒex d.c.nõ medio crit quod demonſtrat eos cõmittere xapinã ¶ Anſteritas in iperãdo ẽ qů nõ cũ trãgllita te conigit.ſʒ aſpe ſubditos ifiectere feſtinat. xlvi. diſt. hoc habet. ¶ Auſterus nõ debet eſſe diſpẽſatoꝛ vbi ðus ẽ benignꝰ.xxvj. q.vij allegãt i fi. Peliꝰ cſtꝑ manſuerudinẽ pctõꝛes ab erroꝛe eruerc.q;ꝑ auſtcritatẽi foucã ꝓditiõis ꝓpellere. xlv. di· Fcedite.qꝛ auſtcritas ĩimodcrata nec conectio nẽ iducit:nec ſalutẽ.xlv.di cũ beatꝰ. Et ſi. ꝓj ꝙ nec młta auſtitate exulccrãdi ſũt ſubditi
„—„
neq; nimia benignitate diſoluẽdi. xlv. di viſci ars qmo Bliſtariorum vhb vidc. ð.ars in prin. 5 72 1 vtxꝝ ſit intrãdũ die *—— lneum dikta hen volupt? te aut lururia oĩ tꝑe ꝓhibet ꝓnecef litate ã̃t lʒ vt ẽ tex.ic. ꝓuenit ð ↄſe. di. ii · MDtꝝ liceãt clericꝰ vł iligioſꝰ balnea itraf·&. ꝙ ſic cũ neceſſitati.vt pʒ ex tex.xxiiij.q.i.oĩs g ¶ Dtxꝝ liceat balneũ itrare cũ mulicribꝰ.h ꝙ nõ vt ẽ tex.i c.nõ oʒ.lxxxi.di. Imno vt di cit gl.ibidẽ. Bi vir ĩgredit balnẽũ cũ muliere ertranea:donationẽ ꝓꝑ nuptias pᷣuat ⁊ muli er dote ſi cũ viro alieno habucrit balneũ. yt· C.ð pu.I.vlti..ini culpas. Imo ifamis eſ q renet mulieres cuſtodiẽtes balncatoꝝ veſtes vt. l.athletas.ff. de his ꝗ notantur infa.y· ait pretoꝛ. i
¶ Prꝝ liccat balneũ itrare ců iudeo.k&.ꝙ nõ
vllixpiano.⁊ ſi clericꝰ ẽ dʒ deponi.laicꝰ cxcòt cari g cũ iudco ſe balneat.xx viij..i.nullus Y Qnaliter pumatur mm banniẽs epiſcopum S— ¶Piꝝ iinſte bãniens aliquẽ tencat᷑ ad reſli⸗
—
nn ſun peln nnißj ifqpm binitoci ibacactioe ſitisum pat fuit nẽturam ſone cõn hno raßbico dcfirij in d 16 .1 ofendi.L din al iit eaqu eaqᷓſůt Brila yrſttnl obecens eſc erbin eratatze notihaben bneefon qſitciuitar velſuccecet. rsbininc ßqnöpöto mune ſchif
Ayt
Mi der cbptijni bs iemin cibehrinn ſitin dawipers ien ee bayi ann fum bfueh

ſuio] d
ſ nh inin cn cin
—— Ava ie perors rmn cnsin mm auẽ r uſüm i
5 mvi inn ſu.vj mt
tuttonẽ ve amiſſis rõne talis bãnitiðis..ꝙ vltra pctñ moꝛtale qð icurrit tenet᷑ ad reſtiiu tionẽ ʒ Inno.i.cfi. de his que vi. me. ve.cã. fi. if. qd me.cã.l.ſi eũ exceptiòe.j.pedius q. bãnitio cius fuit amiſſiõis occaſio.d.ſicũ.yᷓ. ihac actiõe. Mec obſtat. ff. eo.l.metũ.ĩ pᷣn. vbi ſẽtiẽs armatos ↄtra ſe venire ⁊ fugiẽs ſi occu patꝰ fuit fundꝰ quẽ dimiſſit:non te⸗ nẽtur armati.q loquit᷑ qñ metꝰ fuit vanꝰ.qꝛ foꝛte cõtra eũ nõ ibãt.ſÿ ſi, ꝓmiſiſſent ire 3
ẽũ ⁊ hmõi bñ tenerẽtur de oĩ dãno qð iura⸗
ret fibi contigiſſe coꝝ occaſione. ar. dictaꝝ.I.⁊ d.c.fi. ⁊.ij. qi.in pꝛimis. De bãnis que debẽt fieri ĩ matrimonio. vide.j. clandeſtini in pᷣn. ð banjtione qᷓ eſt diffidatio.vide.j. diffidatio. ¶ Mtfum bãnitꝰ amittat que ſunt iuris ciui lis. h.ʒ Bar. aut ẽ bãnitꝰ talii ꝙ põt ipune offendi.Et ſic ſiẽ bãnitꝰ ĩperij ꝓdit. Si voẽ bůnitꝰ alicuius ciuitatꝭ vel regni ſic non per⸗ dit ca que ſũt iuris ciuilis ciuiũ romanoꝝ.ᷓʒ ea qͥ ſũt ꝓprig illius ciuitati vel regni. no. Bar.i.l. amiſſiõæ.ff. ð ca.di. Et addit ꝙ ad yt ſit talis hãntꝰ duo regrunt᷑. Pꝛimũ ꝙ ſit iobediens ⁊ aufugcrit ab impio cui ſubeſt. ⁊ ſic exbãnitꝰ. Secuidũ q ĩ hoſtiũj numero ſe ↄferat ⁊ hʒ eñꝓ hoſte. Si aũt qs eẽt bãnitꝰ. nõ tñ haberct᷑ vt hoſtis nec poſſet oſfẽdi im⸗ pune ex foꝛmna ſtatutitũc talis nõ ꝑdit ẽt ea q̃ ſůt ciuitaris. Pt ſic pʒ quõ põt faccre teſim̃ vel ſucceder᷑.qꝛ pᷣmꝰ nõð põt.ſ.bãnitꝰ ĩpij. Ali
ns bůnitꝰ ciuitatis põt.⁊ multo foꝛtiꝰ bãni⸗
q nõð põt offẽdi. ſed ſecũdus põt ᷣm ius cõ mune ſecꝰ iſ iõe Wn N ſ mo quottupler ẽ.h. £ P lü musfple vt dicit Aug. .iiij. de vnico baptiſmo.⁊ ð̃ conſe. di. iiij. c. baptiſmi vicẽ.ſ.fluminis.vc k Jo.iij venit ihs ĩ terrã iudeã ⁊ baptiʒabat.⁊ iſte ꝓpꝛie di cit baptiſmus.ali aũt methaforice qꝛ vterq; iſtar baptiſmi hʒ purificare. ⁊ꝑ cõſequẽs vi cẽ cius iplere Secũdus ẽ baptiſmus ſangui⸗ nis. Jo. rij. Waptiſmo B habeo baptiʒari.⁊
4„„%%
iſte ẽ baptiſmus potiſſimus de conſe. di.iiij:
cathecuminns baptiʒatꝰ Tettiꝰ ẽ baptiſmꝰ
flamis ſiue ſpũs ſãctið qͥ actuũ.ij. Wos aũt baptiʒabimini ſpũ ſcõ.⁊ iſte ẽ ꝓpoſitů fuſci⸗ piẽdi baptiſmũ modo ðᷣbito ſi dabit᷑ facultas vndc iſtud nõ ↄgruit nifi adultis habẽtibus vſũ ratiòis.dc. baptiſmi vicẽ. Iſte baptiſmꝰ nõ capollet hmo q nõ remittit᷑ tota pena de bita peccat ſicut ĩ ð. ſed plus ⁊minus ſ. 5 ſuò
— 18 deuotionẽ. Itẽ ꝝꝑ iſtũ non impᷣmit᷑ caracter. Itẽ pᷣuat᷑ iſfe æccſefiaſtica ſepuitura.ſicut ⁊ ea tbecumini qᷓ;uis ꝓ eis oꝛet ecclefia. Itẽ ĩ iſto regrit᷑ contritio vt ſaluet᷑. ſʒ nõ ĩpnmo ſʒ ſo lũ attritio· Secũdꝰ Vo baptiſmus excedit p mñ qͥ ad premiũ accidẽtale. qð ẽ aurcola ⁊ ẽt eſſentiale ʒ Pe. de pai.i.iiij. qꝛ.plus de gra⸗ tia ↄfert.ſicut ẽ ibi mauus opꝰ.ſʒ nõ impᷣmit᷑ caracterꝑ ipſũ ficut ꝑ pᷣmũ. Et iſte ſecundꝰẽ cõmunis adultis ⁊ ꝑuulis.qꝛ ſi ꝑuuli inific ant᷑ ꝓ xp̃oputa in deteſtationẽ fideixpᷣi quã tenẽt parẽtes eiꝰ ſũt martyres 5ᷓʒ theolegos 63 Pe.ð pal.i.iiij.ct ſi eẽt i vẽtfe.⁊ i deipec tũ xpi mater pcuſſa aboꝛtũ faceret vcl inter⸗ ficeret᷑. Pʒ qꝛ pic itẽndo tractare ð baptiſmo flumis. Ideo vidẽdũ quid ſit baptiſmus fiu⸗ mis.K. baptiſmꝰẽ exterioꝛ hominis abolitio cũ certa foꝛma verboꝝ Fʒ Magiſtrũ ſen. in. iiij. di.iij. In q̃;ʒ Inno.in rubrica de baptiſ mo ſunt tria ſicut ĩ ſacramẽto altaris. Vnũ qðẽ tãtũ res ſacramẽti.ſ.ge ifuſio ⁊ peccati remiſſio. Secundũ qð eſt tãtũ ſacramẽtũ.ſ. aqua ablnẽs ⁊ ablutio paſſio. intelligo cũ vᷣbi ta foꝛma verboꝝ.aliter nõ.i.q.i.detrahc. Ter tiũ quod ẽ ſacramẽtuʒ ⁊ res.ſ.caracter. Aqua orgo Vbo domini ſanctificataꝓprie ẽ ſacra mẽtum ſicut ſpẽs panis ⁊ caracter.ſecunda⸗ rio ſicut verũ coꝛpꝰ xp̃i vtrů ſit ð neceſſitate KE. ᷣm. Bo.i.iiij.ſen. di.iij ⁊ Ri.ibidẽ ꝙ poſt tẽpꝰ paſſionis xpi.ex quo euãgeliũ ẽ publica tũ. quilibʒ etiã ſanctificatꝰ in vtero debitoꝛ cẽ cepit ipſius baptiſmi.ex quo ad eñ inſtitu tio ꝑuenit. Vñ aduerte ꝙ niſi alique dictoꝝ baptiſmoꝝ gs ſuppleat vicẽ baptiſmi flumi nis dãnabit᷑ niſi eo fnerit baptiʒarꝰ: ſʒ adul⸗ tꝰ etiã punict᷑ pena ſenſus ex taii omiſſiõe qꝛ peccat moꝛtalit᷑ nõ ſuſcipiẽdo. ex quo ad euʒ ꝑuenit iſtitutio ſed ꝑuuius carẽs vſu ratiõis ſolũ modo puniet᷑ pena dãni. Sedaduerte ꝙ nõ põt ſuppleri baptiſmꝰ fiumis aliqmõ qñ habct opoꝛtunitas ipm capiẽdi ſi nõcapitur
c ii Querit᷑ qͥ ſit Qptiſinus foꝛma baptijmi. kK. Fm doc ĩc.i.ð baptiſmo ẽ hec. xge
te baptiʒo in noie patris ⁊ filij ⁊ ſpũs faneti
amẽ ponit᷑ ẽt ð ↄſe.di.iiij.c.a qdi.⁊ c. multi. ¶Vtxꝝ ego ſit de ſi ubſtantia. Ke. Inno. i.d.c.i.
cũ gl. ꝙ n.⁊ texẽĩ.c. retulerunt de conſe. di.
iiij. ꝙ ẽ baptiſinꝰ.lʒ omittaf. ego ⁊ Ri. i.iiij.
di iij· ar ix qiij. ↄcoꝛ. ꝙ nõẽð fubſtãria. Ego
¶ Auid ſi dimittat᷑ te.&. Inno.i.d.c.ůꝙ ni
c2
„

hů fit. Eſet tñ baptiſmus ſi ꝓ iſto ꝓnoie te ponerct nomẽ ꝓpꝛiũ illiꝰ queʒ baptiʒat fᷣm Pe. aurcolũ in. iiij. ſen. diſt.iij. q.ij. Pecca ret tamen grauiter ſi ſic faceret. ¶QAuid ſi viceret. Ego te linio. In noie pa⸗
tris ⁊ filij. he. Pe. au.vbi.3. ꝙ nõ eẽt baptiſ⸗
mus q opoꝛtet expmat verbũ denotãs ablu tionem.ſicut baptiʒo.i.abluo te.nõ linio te ⁊ humuſmodi quia nihil facerct. Quid ſi vnꝰ baptiʒãs diceret: Mos te bapti zamus. K ſanctꝰ Wona.in.itij. di.v.ꝙ eẽt ba ptiſmꝰ.qꝛ cõiter dicimꝰ nos: Et ß veꝝ niſiĩ⸗ renderet aliũ ſenſuʒ iducere.qꝛ tũc nõ cẽt ba priſinꝰ. Mñ tʒ Sco. in. iiij. di.vj. ꝙ ſi plures baptiʒando deberẽt.nos baptiʒamꝰ⁊c̃.ꝙ nõ eẽt baptiſmꝰ.qꝛ nõ rep̃ſentat xÿm ꝗ ẽ vnus. Sed Bo.intẽdit dicere ꝙ ẽ̃ baptiſinꝰ qñ pꝛo nos intendit vicere Ego. ſicut faciunt dñi. Quid ſi qs diceret in plurali. Ego vos ba ptiʒo. K. Me. au. vbi.ð ꝙ ſolus vebet bapti⸗ ʒari x in fingulari. Et faciẽs Zriũ. grauii pec cat niſi neceſſitas ſubeẽt.qꝛ tůc liceret.vt fece runt apoſtoli. ¶Quid ſi omittaturi.&. Buadlenſis ꝙ nõ eſt baptiſmus. ¶ tx poſſit dicere in noĩibus patris ⁊ filij Pau.vbia nõ ſed in ſingulari.i. In noie patris ⁊c. qð idẽ eſt ac ſi diceret. In virtute ſancte trinitatis.ſ.patris ⁊ filij. ¶Quid ſi dicat. Ego te baptiʒo in noie xp̃i K. qui.ð. ꝙ nõ cẽt baptiʒatꝰ.ʒ diſpẽſatũ fue rit apłis ad gloꝛiam nois xp̃i. Bio.tñ. in.c. quodd.de ↄſe. di.iiij.tenet. ꝙ ſit baptiſatus ꝑ. d.c.* Fm modũ vt.j baptiſmus.iiij..x. ¶Mꝝ ſit baptiʒatꝰ ſi vicat. In noie trini⸗ tatis. h. ꝙ nõ. Vm gl.in. d.c.quodam ſacit.c.
*
multi ibidem.
¶ Qnuid ſi vicat. In noie genitoꝛis ⁊ geniti.
⁊. e qu.ð. ⁊ cõmuniter Theologi ꝙʒ mhil ſit. q iſta noĩa pris ⁊ filij magis noiant hy⸗ poſteſes q; genitor ⁊ genitus. Bofre.⁊ Jo. n.tenent ꝙ fit bapriatꝰ.ſed pꝛimũ verius. Et ideo indubio eſt baptiʒandus iterum.
n ¶Quid ſi nõ dicat᷑ copulatiua.⁊.k&. nno.i.
d.c. ꝙ valerct ſi poneret᷑ loco ciuſq; qꝛ nlla ẽdr̃ia int haſcopłatiuaſ ⁊ etqʒ. ałrs ñ valerʒ. ¶Sʒ q̃ro vtx ſit de neccſſitate ꝙ ꝓferat in htino. he. Aureolꝰ vbi.ð. ꝙ ſic a latino ꝗ ſcit litteras. Ab co vero ꝗ latinus ẽ.ſʒ lras neſcit ꝓferant᷑ in vulgari. A greco ĩgrecoꝰᷣmone.
o credo in dubio ireꝝ baptiʒanduʒ
Et l: pferat in lati in? Et lʒ grecus ſi ꝓferat in latino ⁊ latinꝰ ĩgre co. aut in vulgari ſit baprtiſatꝰ.tñ peccat. Tu aũt dic ꝙ dʒ ꝓferre in ca lingua iu qua meliꝰ põr ꝓferre vel litterali vel vulgari.
¶ Btꝝ requirat᷑ ↄtinuatio in ꝓlatiõe dicte foꝛme. e. Au.vbi.ð.ꝙ ſic. nõ interponẽdo hi
ſtoꝛid. Et credo ꝙ fi notabilis cẽt diſcõtinua tio. nihil fieret.ſecꝰ in modica diſcõtinuatio ne puta tuſſis vel ſilẽtij ⁊ hmõi que intentio nem non diſcontinuent. Ptꝝ poſſit ficri trãſpoſitio ĩ dicti vbis K. An.vbi.ð ꝙ nõ.⁊ peccat grauit trãſponẽ do lʒ baptiʒatꝰ ſit niſi trãſpofitio mutet ſen ſuʒ.vt dicẽdo. Ego te patris?⁊ filij baptiʒo ĩ nomine ſpiritus ſancti.vel niſi intendatin⸗ ducere errorẽ:qꝛ nõ baptizaret. ¶Quid ſi ꝓferant᷑ coꝛrupta pᷣfata Vba. M. Au. vbi.ð. ꝙ ſi fit ex ipotẽtia nõ ẽ pcim. Ex ioco ẽ peccatũ Fuc.tiñ baptiſmꝰẽ. Ex mala ve ro intẽtiõe ẽ peccatũ grauiſſimũ.⁊ nõ crit ba ptiʒatus.ꝙ ſit baptiʒatꝰ in duobꝰ pmis caſi bus.patet i.d.c.retulerũt.de ↄſe.di.iiij. vbi ille dicebat. Ego te baptiʒo in noie patria et filia ⁊ ſpiritu fancta. Rõ ÿᷣm glo.ibidẽ qꝛer⸗ roꝛ ſillabe nõ nocet.vt.ff. de ma.te.lqui habe bat ſeruũ. marxie in fine dictiõis. Sedcẽt in pꝛincipio vel medio. Vnde tene ꝙ qñ aliqua diminutio vel coꝛruptio interuenit ĩ fonna pᷣfate ꝓlatiõis. nõ ex malitia ꝙ ſi moꝛit ſta⸗ tim.credẽdũ ẽ ꝙ deꝰ ſuppleat ⁊ tal ſepelien⸗
dus ẽ i cimitcrio. Si Vo ſupuircrit reiterã⸗
dũ ẽ ſub ↄditõe.nifri cauũ qñ certũ ẽꝙ nõmn tat aliquid de eſſe entia pᷣfate foꝛme.ſicut ẽ er⸗ roꝛ littere folum maxime in fi.
¶ Dtxꝝ ſit neceſſaria exp̃ſſio võlis.K. ſanctꝰ
Bo. in. iiij. vi.iij·ar.j. q.ij. ꝙ fic. vñ ſine vᷣbo vocali nulliꝰ ẽefficatie.facit.c.detrahe.j. q.j.
¶ tx ſit neceſſe ꝙ ꝓferat᷑ cũ fide.ſe. ſanctꝰ lj
Bo. vbi.ð.4r. ij.q.ij.ꝙ nõ qꝛ baptiſmꝰ nõ eſt ſacramentũ fingularis ꝑſ one fides ꝑſo⸗ ne nihil ꝓdeſt nec obeſt.ſʒẽ ſactamẽtũ ecckie xpᷣi vñ qcquid ſit de fide coꝛdis ꝑſone bapti⸗ ʒantis iudicandũ ẽ ßᷣm exÿÿſſiõc; oꝛis.
¶Vtxꝝ grecus ꝗ dicit baptiʒe Pe.in noie l
pris ⁊ filij ⁊ ſpůſſancti rite baptisct..cõis opi theologoꝝ ĩ iiij⸗ di.iij.ẽꝙ in foꝛma baptiſmi regrit᷑ pᷣmo de neceſſitate vnñ pꝑti nens ad ſanctificationẽ elemẽti qð ẽ iuocitõ trimtatis. Aliud ptinẽs ad determinationẽ metiois miniſtri.ſ.expiio actꝰ baptiʒãdi.⁊
eirca iſtð ↄcurrũt duo.ſ.expſſio ipactꝰ ⁊ꝑ⸗
ſnin ſiur bhl ſne ccle usſcbay qogürzt yChixaa tſidicoc wie parns Ini. ðſohüfon ſñadduct eöſubꝛ deanẽt uthein tlsi⸗ biytijrit aitioñd pat vpu niois Ipi
KAury hetxrqp tiwniſia ¶ecido K viaqumi nbaytiſm cuſiparia ¶Seiniqi ſnönfen diyonlij potionẽt q Cnigti iiidi rfii yne alini egqnian iehn ſimninepr wirtzu gbfze fuitiſß liba mrſ brwporm innee ſuſppiic cptn om wdeu ih
i aiet⸗

dſienſ rn ninent en ope Auith lanen Reinm Enoba n. nkco wefnh rai inn SudBitn vcca g nit diptt rchh nocu. vi. iul ie n fin ht compt noii s nöcti&in Eꝙdeſi tulh rio J1 imin cchemu famin cclurui Fwi uur ii net od dſrdef c bp undif
usd k. orimt örf
ntm
Abndpi n mrl K nit
3) C Mtꝝ aliqd addẽs ad dictã foꝛmã baptiʒet
1¶ Secũdo requirit᷑ ꝙ pura.vñ nec in bꝛodio
cur ſi parũ aque multũ vinũ miſceat᷑. als põt 1 C Sed nũquid falſedo ĩpediat.&. g.ð. ꝙ non 1 q nõ aufert ſpẽʒ aque. imo põit᷑ ĩ ſphera aq. nõ põt · manu ad quq̃ attiger itigẽs eũ ⁊ er̃⸗
3 CSʒ nigdiqlibʒ admixtio aque fcũ ĩpediat.kK. Rii.iiij. di.iij. ar.iij. q.iij. ꝙ aq mixtio p̃t du⸗
tů ſacfo. iſti attẽdi dʒ ð oꝛigo.⁊ ſic ſaliua yri⸗
ſitate baptiſmi.ſʒ modꝰ expᷣ mẽdiẽ ex inſtitu tione eccleſie. Et ideo peccaret moꝛtalit lati⸗ nus ſic baptiʒans ſed nõ grecꝰ. Securiꝰcre⸗ do ꝙ iteꝝ baptiʒct᷑ ꝑꝑ dubiũ qʒ alij Idicũt.
vt ſi dico ego Petrꝰ ſacerdos baptiʒo te in noie patris ⁊ filij ⁊ ſpᷣu ſci.amẽ.⁊ ſci. Jo bap. ⁊c̃be In.i.c.i.ð bap. ꝙ ſi tale additũ ĩtẽdatẽ ð ſubã foꝛme ita ꝙ ñ valẽt qᷓſi volẽs nouũ ri⸗ tũ adducẽ nõ eẽt baptijatꝰ. Si ãt crederet nõ eẽ ð ſuba foꝛme ſʒ ex ſiplicitate aut ex deuoti õeaut ẽt ex malitia ẽt ſi diceret ĩnoie diaboli AM aut het̃ticoꝝ ego te baptiʒo ĩ noie pris ⁊ filij ⁊ ſÿs ſʒi. amẽ.dũmõ h ñ credat cẽ ð foꝛma ⁊ baptiʒãr itẽdat erit baptiʒatꝰ aut dũmõ tal additio ñ diſtrahat itellectũ foꝛme.ſeu conũ pat. vtputa ſi dicat. ĩ noĩe pris maioris filij mioꝛis ⁊c̃.;ʒ Bo.iiij. di.iij. ar.ij.q.iij. pꝛime
poreſt de ea baptizari. ¶ Tertio requirit᷑ ꝙ poſſit lauare qꝛ aqua in
grando niſi diſſoluatur.nec iutum.
fuiſſet mã debita qꝛ vera aqua fuit.
„
ptis.iiij. qꝛ ñeẽt Sben — 3.qͥ ad mãʒ.qᷓ.ẽ de N ptiſinus bita mã baptiſmi K. Aur. ybi. ð. ꝙẽ aqᷓ ſimplex nãlis potẽs ab luer᷑. Er q̃ pʒÿ ꝙ ĩ nłlo alio liqͥre põt fieri bap tiſmꝰ niſi ĩ aqᷓ. extra ð bap.c.nõ vt apponeres
na qꝛ in eis nõ manet ſalua ſpecies aque.
5.qð ſic.qi ita ↄdenſa ſicut eſt aqua in glacie.
in bꝛodi nẽdꝰ ẽ baptiʒãdo.h. Mc. Au.ꝙ p̃ dʒ vłĩaqua mirta butiro vł pinguedine põt fie ri baptiſimꝰ.qñ.ſ. ꝓmixtũ foluit ſpẽʒ aque.ſi⸗ ſubmergi.Ex qͥpʒ ꝙpiciens pueꝝ i puteum non habens funẽ non baptizat. 1 ¶Quidð illo g pᷣponit ĩcaniſtro ꝑ coꝛdꝗ cũ Aq̃ Vo reliqᷓ̃ta fale nõ vf mã vᷣbita niſi ꝑcua hẽs.
K. Ri. vbi. ð. di. iiij. q.vi. ꝙ ſic E baptixatꝰ poꝛationẽ ⁊ exalationẽ ducert᷑ ad dulcẽdinẽ ¶ P Ptiʒat
Secundo dʒ imergi vt appeat moꝛtuꝰ cůũ xpᷣo. Mtꝝ qt totũ coꝛpꝰ ſit abfoluẽd ũ.K. Ri.
plrfieri. yno mõ vere ⁊ ꝓpᷣe qñ ex mixtibili⸗ bꝰ ↄſtituit᷑ aliqð vnũ ꝑeſſẽtiã ⁊ ſic impedit qꝛ ſiẽ aqua ĩ actu ſʒ ĩpotẽtia. Alio mõ imprope S qdd apparentid ᷣm qud miſcent ilia quo rũ mmime ptes ſᷣʒ ſenſů ſunt iuxta ſe inuiceʒ voſite ⁊ gethalr aiterate ſaluis coꝝ eſſentijs que vf̃ ꝓpꝛie ↄfuſio:⁊ ſic nõ ipedit gn poſſit fieri baptiſmꝰ qꝛ manet ſpicies aqᷓ. Et iõ; uis aq̃ maris ſit alterata admixtionẽ groſ ſoꝝ vapoꝝ terreſtriũ aduſtoꝝ qͥ ꝑmixtiò 5ʒ ẽeã ſalſcginis mari ⁊:gqᷓ iſciuij ꝑpꝑ ſui collationẽ ꝑ cinercs:⁊ alie ⁊ ꝓpter caꝝ trãitũ ꝑ yenãs ſulphurcas, tñ qꝛ ĩeis manet ſalua ſpẽ̃s aque pot fieri baptii⸗ mꝰ. Mic ergo ꝙ ad cognoſcendũ aqu debi⸗
gẽt ſẽſuſ. poſtea pectꝰ ꝙẽſedes cõdis. Tenet᷑
tñ cõius ꝙ q̃lrcũq; ↄtigat᷑ ẽ baptiʒatus. ⁊ ꝙ ſufficit aſpſio q;tũcũqʒ modica i n nerdt
crmeẽti ß ſuffieit vn. ð chſe. pi. iiij.ð trina. ¶ VPrꝝ rquirat ſimujtas i platiõc vpor* ablutibe.&. Landu. iiiij. di.vj..ij ꝙ ſic qᷓrg fquirif ĩactibꝰ humanisfqᷓ;tuʒ põt nõ põ⸗ ctualis que eẽ vir poſſʒ. vnde;ʒ Sco.⁊ Ri. tiij. di. iij. ſufficit ꝙꝓlatio vhoꝝ mcipiatur anq; abjutio terminet᷑ vel econuerſo. Mtxꝝ requirat᷑ ꝙ aqua qua quis haptiʒat ſit ſancrificataa preſpytero pꝛimo perqꝛatio nẽ. RK. pm ſanctum Bo.in. uij. di.iij. ꝙ nõð 5
c3
linteo vel ĩ lana nõ eit apta lauare niſi expꝛi⸗ matur extra. Similiter nec glacies vł nix vł
¶ Mtx Ff a poſſet fieri. K. Ri. ibi. ibié ſpes aquc. Intellige niſi eſſet
ſinng ii ad moduʒ Ap tiſin uS 98 nne*
Tertio ðʒ talis imerſio cẽ trina vbi ſitat Sſuetudo. als nõ.qʒ nõͥ eſt de neceſſitate ſa⸗
ſone ĩ qua tranſit actus. Et iſta ſunt de necef na.aqua roſea ⁊ hmõi* ſunt mã vᷣbita. Se cundo ad ſpẽm aque.ſ.vt ſit liquida.⁊ tertio vt ſapoꝛ alicuiꝰ liquoꝛis alteriꝰ nõ tollat vir tuteʒ. nã alij ſapores reꝝ nõ liquidaꝝ nõ im mutant ſpẽm aque ſi manet liquida.ſʒ bñ ſa poꝛes reꝝ liquidaꝝ. vtputa vini ⁊ hmõi. vñ qũ plus hʒ de ſapoꝛe vini ⁊ hmõi.q; aquc.nõ
.
uarto ꝙ ſit mãlis nõ artificialis.⁊ iõ aq 5 roſea vł ardẽs nõ valet.ſimilr nec aqua ſuꝑ natãs cruoꝛi qͥ vr fleuma nec aqua quã faci⸗ ũt Achimiſte. Aqua tñ q̃ͥ exiuit de latere xp̃i
¶Mrxꝝ vrina poſſit cẽ mã dehita. K. Ri. vbi 6 ð.ꝙ nõ nec ceruiſia debito m cocta, nec ſali⸗
7
ablui ab eo g baptiʒãt nõ fricari vł tingi vf
vbi.ð.ꝙ pꝛicipalit caput ſen facies. qa ĩea vi
5

6
eeſſitas; regreret pecearet moꝛtalit facerdoſ baptiʒãs i aqua nò ſãctificata co mõ qᷓ dictũ ẽ.ſ.per oꝛationem ſacerdotis.
¶ Quid ſi omittãt᷑ alie ſolẽnitates Re doc.ĩ. Ci.ð bap. debẽt ſuppleriiʒ nõ ſint neceſſarie. Aduerte ꝙ baptiſmꝰ dʒfieri cü chꝛiſmate il liꝰ ꝗ̃ni.alit punit ſacerdos ſi ð fecerit niſi ĩ ne
„„.
ceſſitate.ð ↄſe. di.iiij.c.ſi qs ð alio.ð qᷓ.j.oleũ.
7 Ctxꝝ adultꝰ baptiʒãds poſſit cõſtituerpen
ratoꝛẽ ad reſpõdẽdũꝓ co. vt fit ĩ paruulis. h
Enõ tex. ẽ in.c.ꝓꝛo paruulis. vc conſe. vi. iiij. ¶ Quid faciẽdu ð eo ꝗ dubitat᷑ nõ fuiſſe bap tiʒatꝰ. Reſpõdeo ꝙ ſi dubiuʒ ẽ iuris.vt puta ga doctoꝛes diuerfa opinant vr ſi dubium ẽ facti ꝓbabile. vtputa qꝛ inuenit᷑ puer ꝓiectꝰ nec apparet ꝙ fucrit baptiʒatꝰ.tũc baptiʒan
dus ẽ iſto mo. Fi tu non es baptiʒatꝰ ego te
baptiʒo. In noie patris ⁊ filij ⁊ ñ piritus ſan cti amẽ· Ex alio ãt dubio nõ dʒqs baptiʒari. ¶ Quando debet gs baptiʒari K. ꝙ aut funt guuli. Et ſic dico ꝙ ſtatim:tũ ꝓpter periculi moꝛtis.ð conſe. di.iiij. venerabili.tum ẽt q ð mones non tm̃ poſſunt ſuper cos.ᷣm Mio.c.
vlti celeſtis icrarchic. Wnde nõ excuſo a pec cato illos ꝗ tñr differunt paruuloꝛum baptiſ
mũ Vec credo euadãt peccatũ mioꝛtale illi q rales pueros baptiʒantĩi domo nõ ſernata ð hitg ſolẽnitate quãdò nulla ſubeſt neceſſitas ſ foluʒ faciũt ꝓpter expectatiõcʒ cõ patrum autꝓpter maioꝛẽ pompam poſtea fiẽdã. Et e deferãt ad eccleſiam ⁊ ſuppleant omiſſas ſolẽnitates. nõ tamẽ ſuſcipiẽtes effi eiũt᷑ patrini. qꝛ nõ tenẽt ad baptiſmũ:ẽt ſiite
ʒ baptiʒarẽt᷑. cũ ſemel ſint vere baptiʒati.
Si vero fũt aduiti. ſic fi nõ imict ꝑiculi moꝛ ns ꝑ viij. mẽſcgcathetiʒati int cathecũinos debẽt teneri ⁊ iſtruiĩ fide:vel tẽpore arbitra rio. Et ſic itelligec.iudei cũ ſe · de ↄſe. di.iiij.
Si vero iminẽt ꝑiculũ moꝛtis: ſtati funt ba priʒqdi fið cis expoſita.ð cõf. di.iiij. ne ꝙab
..
ſit. Et tpᷣs ꝓpꝛiũ taliũj adultoꝛũ qñð ſunt in
peꝛiculo moꝛtis ẽ paſcha ⁊ pẽtechoſtes ð cõ
Edi. iiij. c. ð cathecumis· ⁊d.c. venerabilis.
i ad miniſtrũ ptimusgekminir Mbaptiſini. K. Aurcolus vbi.ð. diſi. v. ẽ viatoꝛ glibet vnus perſonaiſt diſtin⸗ rus potens ↄtingcre ⁊ verba ꝓferrc itẽdẽs
habitu facere qnod facit ccceſia. vłð; quo p
fmitur ꝙ intendat. t ſex dicit pꝛimo ꝙ ſit tot. quncc ãgelus vl ſanctus eſt miniſter baptiſmi ſi tñ baptiʒaret nõ cẽt rebaptiʒan⸗
16.*
dus qꝛ crederct ꝙ deus diſpenſauerit ðůmð eſſet certꝰ ꝙ eẽt angclus vł fanctus paradiſi.
¶ Secudo dicit glibet ſcilicet tam fidelis infidelis'hefticus excõmunicatꝰ⁊ huiuſmòdi ſius vir ſiue mulier vel latinus bonꝰ vcl ma⸗ lus.tamẽ nõ debet baptiʒare niſi ſacerdos.⁊
g nõ ſit pꝛeciſus niſi ĩ caſu neceſſitatis.de cõ
ſe di.iiij.c.in neceſſitate cum multis.c xxx.
ij. ſuper quihꝰ. Aliter peccaret moꝛtalit.ar.
ci· decle nõ oꝛ. Aduerte ꝙ ncc pñte pᷣſpytero clericus ſimplex nec pñte clerico laicus. nec pᷣ
ſente viro mulier dʒ baptiʒare.ð ↄſe.di. iiij.
C mulier.⁊.c.romanus.⁊.xxx.qiij c ſuperg bus. Vnde nõ ſacerdos bapriʒãs ſine neceſſi tate efficit irregularis. c.i.de cle.non odi.mi. In neceſſitate vero nõ ſolũ põt gliberiʒ tene kur baptiare. aliter peccaret moꝛtali. Et iõ bonũ cẽt ꝙ glibet addiſcẽt foꝛmaʒ baptiſmi:
¶ Tertio dicit vnꝰ qʒ nõ ples.vnde fiplures ꝛ
dicerẽt. Mos baptiÿamꝰ.ñ Ve baptiʒarẽt.
Ri. Voi.iiij. di.itj. dicit ꝙ tʒ baptiſmꝰ Sʒp
mũ tutiꝰ. vt.ð. dictũ ẽ. Si vo glibet eorũ di⸗
cẽ̃t. Ego te baptiʒo ⁊c̃.tůc bñ cẽt bapriſmus.
¶ Quarto dicit pſonalii diſtictꝰ. qꝛ nullꝰ ſe ʒ ipᷣin poteſt baptiʒare.c. debitum ð baptiſmv. ¶ Quinto dicit potens cõtingerc. Ex qͥ patz 4 ꝙiĩ vio nlls põt baptiʒari.qꝛ natitaſfapᷣſup põit pᷣmã ð qͥ dic vt.j baptiſ mꝰ.vj. Iij.ij. ⁊ üj Mtrum non habens manus poſſit bapti 5 ʒare· h. Aurcolus vbi.ð.quod non: ¶ Sexto dicit potẽs verba pꝛoferre. ꝙꝛ muß 6 nõ põt baptiʒare vñ qᷓ;uis ñ hñs manꝰ dice ret verba.⁊ mutꝰ hñs manꝰ ablueret nõ cẽt baptiʒatus. He. de paltʒ ꝙcẽt baptiʒatus. Sʒ pᷣmuz verius vt.ð. Baptifmus ij Fiij ¶ Septimo ſubiũgit ꝙ ĩtẽdat vl ſaltem ap“ 7 parcat ꝙ itẽdat baptiʒa nõ lauare tĩ.vñ fʒ In.c.i. de baptiſmio. nõ ẽneceſſe quo ad ef⸗ fectũ baptiſmi ꝙ ſciat gd ſit baptiſmꝰ.ſ.ꝙ ifů dat gra vł ꝙ ſit ſacramẽtũ.necẽt oʒqꝙ credat B ipz. Immo ſi ↄrrariũ crcdit ⁊ rcputat trufã ⁊ðᷣceptõeʒ baptſimꝰ xñ hʒ effcm̃ ſuũ ñ fgrit ꝙ baptiʒãs ſciat ꝗd ſit eccłia.nec ꝙ gerat in mẽtẽ facef ꝙ facit ecckia imo ſi vrin gerretin mẽte. iij facer qð facit ccclia. ſytñ fa qfoꝛ mã ſuat nihilominꝰ haptiʒatdũmõ baptiʒaf itẽdat. Wñ ſi qs ĩ necitate vadat ad ifidelẽ? bicat ei· Waptiʒa me docẽdo ei foꝛmã. Sii⸗ le bapriʒat c ſʒ itẽtiõeʒ petẽti itẽdens facẽ ꝙalij baptiʒãtes faciit cẽt baptiſmꝰ. ccꝰ fiitẽderet ſolã lauare. Lãdul.tñ i.iiij. vi. v.q j dicit ꝙſi nõ itẽdit facct᷑ ꝙ facit eclia ꝙnð
iuin⸗ iult mi nnhilu nobaythů rqoditen m quliuj di ficit hiun nñq cxit. itvinwal li nini ſrůdi po viytuilit uet qwl ſis da iimd uetpotẽti varit tuca tiocüdis dio mot brdk D gioppt ſigctmn CPxgs cndoicqᷓa ghpſcqh aſaramẽt faus bapti vCMizſict ulibiymi iñconri michlonec „eonntio 1Cyzn cMrat/ Ninoqi neſgte nban Aacomni icren Mcſunet iute her Aulſuhepꝛ tſintc pccca me iſ lisſti mobtg üuajm cgioi icecs

pio c 3 cu doni ꝙr plhc— nidgt apoken zx dewnit nbaben Knspftn olus vdi x nn
tpotsy omn Sr vif xnim mr'bis thmi Pedep übm nus v.4 1Einii ſadrgu in ut bapn umi wmo% cn ſit ſacrn dn uptm h jii an aſ q f hn im ine pane abn ins ſ n i kun* 6 5ut i u⸗
ẽ baptiſmꝰ. Sʒ opi. Inno.mihi placet.q;uis
iſta ſit magis tuta. qꝛ ſicut furioſus ⁊ amẽs qꝛ nihil ĩtẽder pñt ñ bapriʒãt.ſic videt᷑ ꝙ itẽ⸗
„„
dul. iiiij. di. vj.q iij. ꝙ ñ ð neceſſitate. nec ſu ficit hĩtualis pᷣciſe.q lʒ poſſit exirc in actũ tñ
nũqᷓ; crit. Wirtualis ãt iꝑ ẽ neceſſaria. Dicit ãt virtualis qñ qs hůit actualẽ itẽtionẽ nu⸗ dã miniſtrãdi ſactʒ.⁊ cx illa motꝰ ẽ admini⸗
ſtrãdũ poĩto ꝙ actualr nõ cogitet cũ miſtrat
virtualiter tñ manet ĩtẽtio pꝛia.⁊ hecẽ q̃ mo
uet.qꝛ volũtas ꝑ ſuũ ĩpiũ mouet potẽtias ife rioꝛes ad actꝰ ſuos. vt pedẽ ad ãbulãdũ ⁊ hn⸗ iuſmodi. Ců ᷓ volũtas itẽdit aligd exeꝗ mo⸗ uet potẽtias iferioꝛes ad exequẽdũ. Et lj eẽt actuałr itẽtio volũtat manet ñ cxccutio po teẽtie actual. Exẽplũ cũ in me ſit actualis intẽ
tio cũdi ad eccłaʒ impo pedẽ moueri ⁊ ime dio motꝰ eẽt itẽtio actualis manet tñ motio pedis. Dicit ẽt Ri.ꝙ ſi baptiʒãs non ſit dili
ges ĩ applicãdo itẽtionẽ ſuã ßᷣʒ qð decʒ ad ip
ſũ actum.non excuſatura peccato.
9 ¶ Mtxꝝ qs debeat potiꝰ baptiʒaria malo ſa⸗
cerdote qᷓ; a bono laico. K. ãdul.vbi.ð. di.v.
q ij. ꝙ ſic qꝛ bonitas miſtroꝝ non tĩ ſpectat
ad ſacramẽtũ q; auctoritas itellige qñ eſt pa⸗ ratus baptiʒare.alias nõ vt.j. ð.xiij.
1o ¶ Mhtx ſacerdos exiſtẽs ĩ moꝛtali peccet moꝛ
talii baptiʒã̃do. N. fm. Ri in iiij. di.v.ꝙ ſic.
niſi conterat᷑ de pccato vel niſi baptiʒetur in articulo neceſſitatis.qꝛ tũc ñ peccat. Limito
h vcrũ quãdo de peccato non aduertit neqʒ
ꝙ contritionem debcat habere. ULD ¶ Ptꝝ nõ ſacerdos baptiʒãs in aq̃ ſanctifi cata ↄferat ſacramentũ. K. Ri.i.iiij. di.v. ar.
vltimo.q.i.ꝙ ſic. ſed peccat moꝛtaliter niſi in
neceſſitate qñ aliam habere non poteſt.
11 ¶ Mtxꝝ baptiſmꝰſit ſuſcipiendꝰ ab heretico
vlexcõmunicato pciſo ſuſpẽſo ⁊ hmõi.ſ. In.i.c.fraternitati.ð cle. ex mi. ꝙ non. niſi in
heccſſitate. Et volũtaric juſcipiẽs ſine necef ſitate ab heretico:aut qcũq; ab eccłia pᷣciſo.
aut ſuſpẽſo a iure vłl ab hõi nõ recipit graz.
i. q.i młti.⁊.c.ſe.q facit ʒ inſtitutionẽ eccłie
⁊ ſic pcccat moꝛtalr. In neceſſitate ãt lʒ xrrij di. ʒ.ſi huz. Si vo nõð ſit pciſus ab eccłia qᷓ; uis ſit ĩ moꝛtali.poſſet qs recipe vũmõ eũ nò
iducat ad miſtrãdi ẽt ſi aliũ poſſct hre ↄcoꝛ
cdat Ri.vbi.3.
is. ¶ Ptx credẽs baptiʒare maſculu baptiʒat ⁊
—
feminã vere ↄferat ſaeramẽtũ.K. m Moſti.
ꝙſi fimpłr baptiʒatẽ baptiʒata fimilit᷑ jiĩtẽ
dt. lic videt ꝙ itẽ dit baptiʒar ꝑſonã cuiuſcũq; ſexꝰ ſit. Gʒ ſi ſo
tio baptiʒãdi regrat ſaltẽ. Et h põt dici itẽde
re quod itendit cccłia. ⁊ ſic itellexerit. xãdul. 3 ¶ Mtx ſgrat᷑ itẽtio actnał ĩ baptiʒãte.K. Lã
—
lů itẽderet baptiʒaf̃ maſculũ tm̃.ſic nõ ↄferat
ſacramentum ⁊ non eſſet baptiʒata.
Aptiſinuscenhbeni
N htxꝝ i vtcro matris totalit exiſẽt 1
nec exaliq̃ apparẽs ab extra ſit baptizandus.
ꝙ nò.c.qꝛ in maternis. de conſe.vi.iiij.
¶M m ſit apiẽda. K. ꝙ ñ.ſiẽ viua. qꝛ ñ ſũt faciẽda mala vt veniãt bona.ſecꝰ ſi iq ẽ moꝛ ¶ Sʒ nũgd ſi apparet aligd ẽ poterit tua baptiʒari.h. Aur. vbi.ð. ꝙ ſic.ſi ꝑs pᷣncipa⸗ lis. Si Vo appareat pes vl manꝰtʒ ip̃e ꝙ ñ. Aãdul.i.iüij. di. iiij. q.itʒ ꝙ ſi pes vel manꝰ ap pareat ꝙ ðʒ baptiʒari.tñ natꝰ poſtea dʒ itcꝝx baptiʒariiſto mõ. Si tu ñ es baptiʒatꝰ ego te
3
5
baptiʒo. In noie pris ⁊c̃. Ds Car. in cle.fi.
dei.ð.ſu.ĩri.tʒ ꝙ oʒ totꝰ ſit natus niſi neccſſi⸗
tas ĩmincat. qꝛĩ tali neceſſitate id qð appot ðᷣ bet baptiʒari ꝑp occultã oꝑationẽ ſpũſicti i.
q. i. multi.circã mediũ. Hlo.i.c.ſi ad matris. ðᷣ ↄſe. di.iiij.tʒ ꝙ nõ põt baptiʒarip.c.g inma⸗ ternis.ea.di. Rõ q ꝗ nõ ẽ ꝑfectẽ natꝰ ñ põt dici ho.I.qð certũ ẽ. C.ð poſthu.he.iſti.vbi oʒ ſit totꝰ natꝰ vt dicat᷑ gs poſthumꝰ. Alij dicũt
Fſicaput apparet dʒ baptiʒari l.cũ ĩ diuer;.
ff. de re. ⁊ ſup. fu. facit.c.ſi baptiʒat. ð ↄſ e. di.
iij. multiplex ẽ alia opi. doc. iß ſÿtu tene opi. Lãdul. ẽ ſecurioꝛ⁊ valde pia quã tʒ Tho.
Ricar.in. iiij.
¶QO uid ſi naſcat᷑ cũ pelle ſecundina pote⸗
rit ne baptiʒari. K. aurcolus.vbi.ð. ꝙ ſic.
pedes duas ſpinas in doꝛſo ⁊ hmõi tũc bap⸗
tiʒet glibʒ ꝑ ſe.⁊ itigarĩ loco glibʒ pſc. Sio dubitat᷑ an ſint due aic. vthuta qꝛ hʒq̃ttuo manꝰ.⁊ vnũ caput vł duas ſpinas in doꝛſo·
Ptrů monſtrũ ſit baptiʒandũ.⁊ qũo. K. ʒ Aãdul. i.iiij. vi. vj. q. ij. ꝙ ſi ꝑpẽdat duas habere aĩas. vtputa vno hʒ capita. quattuoꝛ
tũc credo ꝙ debeat baptiʒari pᷣncipalis abſo
lute. ⁊ aliuſ poſtea ſub ↄditiõe.ſ.ſitu nõ eſba ptiʒatꝰego te baptiʒo ⁊c̃ nec baptiʒet itẽtiõe vaga. ſʒ ðrerminãdo ſe ad vnñ. als nihil fa⸗
ceret m Henricũ ĩ qͥlibet.
¶ Dtx regrat ↄſẽſus baptiʒati.ße. Aure.di.
„„„„
iiij. q.i.iiij. ſen. ꝙ nõ in pueꝛo In adulto vcro
ſic verus vel interpꝛetatiuus vnde vi. vel re⸗ camãs ſi baptiʒcł᷑ nec fcipir pᷣmũ effectũ.nec
ſecũdũ baptiſmi Ged de hñte ↄſenſů interp
tatiuũ ẽ dubiũ.ſicut ꝗ ꝑ minas vl penas ↄſ
6 4

tiret. Et lʒ quidã dixerit nõ ſuſcipe caracterẽ
baptiſmi Alij ſciẽtes ꝙ voluntas coacta vo
„„„„
lũtasẽ.tenẽt †ʒ ſan. Vo.i.iiij. vi.iiij. ar.ij.q.
iꝙiſucipit.niſi intẽderet nõ ſuſcipe ſacramẽ rů·ſʒ ſolũ illude ⁊ tales penas euãder᷑.qꝛ tũc
nõ ſuſcipet Similit Aãdul.i.iiij. vi.iiij.qi. 13ꝙ g diſẽtit ĩ coꝛde neceſfario ẽ fbaptiʒãdꝰ 7 ¶ Btxꝝi adultis.regrat᷑ intẽtio vt recipiant baptiſmũ.h. Ri.i.iiij. vi.vj. ar.ii.q.iij. ꝙ ſic. vel iactu vel in habitu. In actu in illo ꝗ pᷣus
habuit itẽtionẽ nõ fcipiẽdi.qꝛ neceſſe ẽ vt ha
beat ĩactu cõtrariã.ſ.ſcipiẽdi.als nõ expelle ret ↄtrariq.⁊ ſic nõ reciꝑet ſacramẽtuʒ. Si⸗
miliiqñ aliqs admonct᷑ vt actu ↄſentiat. g⸗
ri ↄfẽſyactualis. alit nõ ↄſentiret necactu nec habitu qꝛ habitu diſpoſitꝰ dicit᷑ hõ qñ ſi actualit ⁊ dclibcrate recogitaret de illa re ac⸗ tualiter ↄſeritiret in illãᷓ.als ſufficit habitua lis.ficut ſi qs cathecuminũ nudũ baptiʒaret ↄctu nõ cogitãtẽ de ſuſceptione baptiſmi vł curiofũ:ſiue amẽtẽ qui añ amẽtiã habuit itẽ tionẽcipiẽdi vł nũq́; habuit cõtrariam.
s ¶ Mtx requirat᷑ fides i adultis.K. ſʒ. Tho. in. iiij. di.vj. ꝙ nõ quo ad caracterẽ ſuſcipien dũ ſed bene quo ad habẽdam gratiam
¶ Ptxꝝ regrat᷑ rectitudo irẽtiõis.R. ꝙ nõ ad ſuſceptionẽ caracteris.vnde ꝗ recipit baptiſ mũ pp queſtũ ſicut iudei ſepe faciũt.verum baptiſmũ recipiunt.lʒ nõ fructũ baptiſmi.
10 ¶ Mtꝝ amẽtes ⁊ doꝛmiẽteſ poſſit baptiʒari. he.ꝙ ſi añ habuerũt ↄſẽſũ ⁊ neceſſitas imine at pñit baptiʒari.vt ĩ.d.c. maioꝛes.i fi, Si ve
ro añ amẽtiã vł doꝛmitiõeʒ ↄtradixcrũt.pᷣſu
mit᷑ ꝙ ꝓpoſitũ duret. Et i nõ ſuſcipiũt nec caracterẽ nec baptiſmũ. vt ibidẽ. Si vo nõ diſẽſcrũt. tz. Aure. vbi.ð.ꝙ ſuſcipiũt cara⸗ cterẽ Hoc vexꝝ ſᷣm Ri.vbi.⁊.dũmodo aliqñ conſẽnſerint de adultis loquendo qui habue runt vſum rõnis. Secus in illis ꝗ nũq́; vſuʒ rõnis habuerunt.q ſuſcipiunt caracterẽ. u ¶ Vtxꝝ pueri iudeoꝝ ſint baptiʒã̃di. h.ꝙ ĩ fuerũt opi.diuerſe. qbuſdã dicẽtibus ꝙ nõĩ uitis parcntibꝰ Sed ego vico cũ Sco.⁊ Zan dul.in. iiij. di. iiij. ꝙ ẽt inuitis parẽtibus ſunt baptiʒãdi. nõ qdẽ ꝑ pᷣnatas ꝑſonas.ſcd ꝑpᷣn cipes aut eoꝝ dños ⁊ cducãdi religioſe⁊ cau te ne occidant᷑ a parentibꝰ.⁊, ꝓ h facit qð no. Ddra.in cõſilijs ſuis.vbi tʒ ꝙ iudei ſůt ßᷣui facti per paſſionẽ xp̃i.cxtra.ð iudis.c. ⁊ ſiiu deos ⁊ fuit mãdãtã executioni ꝑ Lõſtãtinũ vt no. Po.in.c.conſuluit.de indeis. Et hoc
dicit Archi. xlv.di. ꝗſincerã · Poc ideʒ tenet Tho. ĩ epiſtola ad duciſſam lothoꝛigie. Maʒ cũ ſint ſerui pᷣnceps qui ẽ eoꝝ dominus põt eos vendere.ar.C.ſi ſer. expoꝛ.vene I.i.⁊.ij. Etp iſtã rationẽ tenet Archi.ic.fraternita⸗ tẽ liij. di.ꝙ põt cis aufferre bona eoꝝ cũ nõ habcant ea niſi vt peculiũ allegat.c.iudei.el. ſccũdo. de iudeis.vbi ſtatuit᷑ ꝙ ſi conuertant᷑ nõ auferãt᷑ cis bona.ergo ſi nõuertunt᷑ poſ fůt eis auferri a contrario ſẽſu.MPcliꝰ facit c.ſicut iudei co.ti.vbi ꝓhibet᷑ ꝙ ſine iudicio terrene poteſtatẽ nullꝰ eis auferat bona vel offẽdat.ergo ex cã legitima poſſent. ꝛete⸗ rea ſuſtinẽt᷑ ex pietate ⁊ gratia. vt dicit᷑ i.c.⁊ ſi iudcos.de iudeis ergo nõ dʒ trahi ad neceſ ſitatẽ.ff. de offi.ꝓcon.l.ſolent.i fi.⁊ ex; poſ⸗ ſet ſuſtineri opinio Aũ.ꝗ cũ Landul.⁊ Sco. concoꝛdat ꝙ inuitis parentibꝰ poſſunt bap ⸗ tiʒari per dominos ⁊ benefacerent. ¶ Mtx iudci adulti aut alij adulti fint ↄpcl/ Iꝛ lẽdi ad baptiſmũ.&. de iudeis tʒ Sco. vbi.ã. ꝙ ſic ꝑ dños coꝝ.ꝓ q̃ facit tex.ic.ð iudeiſ xv. di.⁊c. maioꝛes.ð bap.vbi comẽdat ille rex. q cogit ifide les baptiʒari. Sʒ ʒẽ tex.ic.ſicut iu dei.de iudcis.qui ꝓhibet cõpulſionẽ. Sʒ ego dico vã opinionẽ Sco.itelligẽdo de ↄpulſio ne idirecta ẽ. ta ſut angariandi ⁊ ĩp̃uitutẽ redigẽdi ꝙ eis eueniat volũtas cõuertẽdi. ſ⸗ tut exponit Brego.ſuꝑ illud compelle itrar facit. c.vltimũ.xxiij. quij.cũ glo.⁊.q.vj.c.iã NVo ſed de cõpulſione directa nõ licet qꝛ de us voluntarium vuit militè. d.c.ð indeis. Si militer idem dico de alijs infidelibus. ¶ Vtx liccat emere aquã vel laborẽ ab cog nõ vult alit baptiʒari.vide.j.ſy. ij.. xij. ¶ AQuid ſi nõ vult baptiʒare niſi cõmittat of I ferẽs aliqð moꝛtalc ꝓuta adulteriũ.h. Lan⸗ dul. vbi.ð.ꝙ ſi ipᷣe nõ põt babtiʒare. puta qꝛ mancus vłl mutꝰ nullo mõ aſſẽtiat.qꝛ fides offerẽtis ⁊ oꝑatio ⁊ deuotio baptiſmũ fismi nis ipctrabit.qꝛ credẽdum eſt ꝙ in talibꝰ ne⸗ ceſſitatibꝰ dinina pictas ſupplet.. ¶ Mixꝝ requirat᷑ cõtritio de peccatis factis l ante baptiſmũ a baptiʒãdo.. ᷣm Alcx. ðal. in ij. ſecũde ꝙ ſic. de ncccſſitate de omnibus moꝛtalibꝰ quc recoꝛdãtur etiqᷓ de venialibꝰĩ genere ⁊ foꝛte de venalibus maioꝛibus que rccordat᷑. particulariter.aliter nõ ſuſeipit gra tiam baptiſmalẽ ſcilicet gratiaʒ ⁊ remiſſionẽ peccatorum ſed bene ſuſcipit effectum baptiſ mi qui eſt res ⁊ ſacramcntum: ideſt caraete
mdecl nnmnil iꝙhno gtiet vunon d di ficc pici acccc tale peccat retedentt pꝛbebuc wpMid peni pece upeniſ timiigẽ cũ Ven accitqn plemum tonẽ ꝓde gedudit aclu. en anbytiſ
3
ſum regenerite. phaptiſm ibitiſtho tonẽfiioꝝ me deiipin ii nots ſpãs (Vnpin denacue fta cte diii
ben lterſolu Men CPtriun Atiyrin müumbabe iröſitn aſ Mnö ohf
itn
il

o päf Siciu d bap x iit baptr Enic ui pdit iint .u ſut Snütit stunut Mscimi i mn A n pulſone Sihn um vult chi emer hnit daymn iſih nonl p& urill r pano⁊d Weynn t mnnpq& n nünbapt Rieit xde nn nen niuln 1 ni mn mal ſaij cim otn*
rem. de conſe.diſt. iiij. c.oſteditur. Sco. ta⸗
„„
„„„ ⸗ 8„ ℳ men in. iin di. iiij. clarius expꝛimendo di
cir ꝙl nõ doleat ð veniali ꝙ nõ tolli᷑ effe⸗ ctꝰ gratie baptiſmalis.ſʒ tãtũ complemẽtũ
uia non delet illud veniale de qͥ nõ dolet.⁊
ic dr ficte fimpliciter vel fᷣm quidficte ſim⸗ plicit accedit ad baptiſimũ ille qui bziſe moꝛ tale peccatũ de quo nõ vult penitere.ſʒ tamẽ recedente fictione. hoc ẽ adueniẽte ↄtritione habebit effectũ baptiſmi.ſ.remiſſionẽ pecca toꝝ. vt id.c. oſtẽdit.i fi ꝙt intcllige quoad penã pcccatoꝝ precedẽtiũ baptiſmũ.ſᷓ nð qᷓ ad penã ſcquẽtium baptiſmũ Et ideo pnia ẽ ci iniũgẽda de ꝑpetrat poſt baptiſmũ ʒ ſan ctũ Sd.in.iiij. di iiij. ar. ij.q iij Ficte 5; ꝗd acedit gnõ volet de veniali. ⁊ iſie nõ pʒ cõ⸗ plemẽtum, Et aducrte ꝙ hic nõ accipio ↄtri⸗ tionẽ ꝓ doloꝛe infoꝛmato a gfa ſed ꝓ doloꝛe qercludit actualiter obicẽ moꝛtal peccati in acru· Tenet᷑ etiã talis poſtea ↄfiteri pcccata añ baptiſmũ ↄmiſſa vt§. ij. YT RK F. ̃ ad c cctum. £ Pt iinus Fit vtrum per ip
ſum auferant᷑ oĩa peccata. K. ꝙ ſic c. regencrãte.⁊.c.ſine pñia.ð.ꝓſe. di.iiij. Ratio qꝛ haptiſmꝰẽ ad regenerãdũ inſtitutꝰ. Vnde ibi trãſit hõ de poteſtate tencbꝛaꝝ in adop⸗ tionẽ filioꝝ dei.⁊ ibi maxime aperit᷑argitas
mie deiĩ pꝛimo aduẽtu. Et hoc eſt ꝙ Maul?
dicit ad thi.ij. ꝑ lauacrũ regeneratiòis? fno uatiõis ſpũs ſancti quẽ cffudit ĩ nos abũde ¶Mtxꝝ ꝑ baptiſmũ tollat᷑ ois pena. K. ꝙ ſic pena que ftardat ⁊ excludit a vita cternã.de cõſe. di.iiij.ſine pnĩa h eſt pena quã quis de beret erſoluer aut in hac vita veli alia ꝓ pec catis ↄmiſſis anteq;;vitã eternã itrarct. aliaf Autcm.pena non tollit.
1Mtx bapriſmꝰ tollat cõcupiſcẽtiã. ke. ꝙ in
quãtũ hz rõnẽ culpe extinguit᷑ ꝑ baptiſmũ ſʒ iquãtum habet rationẽ vitij ſiue pene nõ tol lit: vt nõ ſit niſi ſpeli dono dei ⁊ miraculo fi ar.ſʒ vt nõ obſit benefit ex infuſione gratic q ibi fit: ex qua ſuꝑari põt. de cõſe. di. iiij.c.ij.
3 C Vx ꝑ baptiſmũ rollat irregularitãs. he. ꝙ
illa qᷓ ꝓuenit ex defcctu ſacramẽti nõ tollii. Mnde bigamus ante baptiſmũ vel poſt nõ põt ꝓmoueri fimilr corrupta vłañ vłl poſt nõ põt vclari. ⁊ ð his hr xvj di.acutiꝰ. Si NVo pucniatex peccato ſic tollit᷑ m cõ̃iter doc irregularitas homicicij. ſ ſi homicidiũ ſit ſiñ pctõ vt ĩ iudice ⁊ bmõiſie kʒ aliqͥs irre
2 gularitas nõ tollit vt no. xrvj.vic. vide.
Seo· in iiij· dixxxiij irreguiaritas cuiuſcã Pbomicidij tollit᷑ qualitercũq; ſit cõᷣmiſſi Moc ſegt gl. xxxiiij. dic.ſi qs viduqᷓ.⁊. xxxije di. ecce. Et hec ẽ vioꝛ opi, Alia ãt irre uls ritas qᷓ̃ꝓuenit ex defectu ndtaliũ nõ tollitur. ¶Mrꝝ tollat infamiã.ße.ꝙ ſic. bʒ. gl. in. q.c. ſi 4 ne penitẽtia. Rõ.qꝛ per baptiſi mũ tollunt᷑ pec cata ⁊ caqᷓ ſequũt᷑ cx pcccati ſub ròe qua ſunt peccqta·Et iõ cũ infamia cõſequat᷑ pecc atũ ? ſub ratione pcccati idco tollitur. Mrx ꝑ bapriſmũ cõferant homini gratia 5 ⁊irtutes.he.ꝙ fic. ſᷣm.glo.in. d.c.ij
tꝝ effectꝰ baptiſmi equaliter ↄferat᷑ om*
nibꝰ.he.ſᷣm ſancti Bo. i.iiij. di.iiij. ar.i.q.iij: hrime partis ꝙ triplex eſt effectus baptiſmi/ ꝛimꝰ cracteris ipreſſio Secũdꝰ gre ifuſio: Tertiꝰ innocẽtie reſtitutio Auantũad bmũ ⁊tertiũ equaliter oẽs ſuſcipiũt ſi nð ficte ac cedũt:ſed quãtũ adſccũdũ nõ.qꝛ gratia habet duplicẽ actũ.ſ. delere peccatũ.⁊ ſie magis de⸗ let in co g magis cõmiſſi it: ꝗ adclet omnẽcul pã. Becũcꝰ actꝰẽ habilitare ad bonũ.⁊ in ß maioꝛẽcfficaciꝭ hʒ in co qui ſe magis diſpo nit. In ꝑuulis qt cqᷓlis ẽ efficacia cõmuniter, ¶ Otx puer cü ð̃fert᷑ ad baptiſmũ ji occidat ſaluct.he.qꝙ ſi occidit᷑ ne baptiʒari poſſit in odiũ baptiſmi ſeu xp̃i ſic pie credo ſaluet᷑. Si vero occidatur ex alio reipectu ſic dãnabi᷑. Quid ſi puer moꝛeret᷑ qñ baptiʒans dixit. g o te baptiʒo ĩ noĩc patris añqᷓ; cõpleat. ſe. Ri.i iiij. di.iij. ar. üi.q.iij.pie credẽdu ẽ ꝙ deꝰ? ſupplet. Vnde ⁊ incimiterio dʒ ſepeliri. Si militer ſi ſacerdos ipediret᷑ ne toti cõpleret eẽt baptiʒãdus fic. ſi non cſſet baptiʒatus ⁊c̃. ¶ Mtx baptiſmꝰ ſit reiterãdꝰ.ß.ꝙ nõ imo tã miniſtrãs q;ᷓ ſuſcipiẽs ſciẽtes vltimo ſup plicio plectũt. ·ij.C. ne ſa. bap.itc. ⁊ ſunt irre⸗ gulares. vt ſirregularitas pꝛimo. xxiiij. ¶ Mtꝝ ignoꝛqs j facit fe baptiʒari ſine ↄdi/ 10 tione ſit irregularis ſi poſtea ĩuenit ꝙ fucrat baptiʒatꝰ. he. ꝙ irregularisẽ. de ↄſe. di.iiij.g his ðʒ cõmunẽ intcllectũ. Mõt tamen epiſco pus diſpenſare in neceſſitãte magna. ¶ Vtxꝝ nõ baptiʒatꝰ credẽs ſe baptiʒatũ ſal u uct᷑. k ſic. ð pᷣſby. non bap.c apoſtolicam. ¶ Mtx ſuſcipiat hK. ꝙ nõð de pꝛeſ.nõ bap. c.i.⁊c.veniens. Sice lebrat tñ ignorãs credit᷑ ꝙ conficiat Ntute ec cleſie 5ʒ Inno. Poc idẽ tenet Tho. in.iiij. di. xxiiij.⁊ Albꝛi⁊ ſũma ↄfe.li.iij.ti.xxij. q.vtij.⁊
caractcrẽ oꝛdinũ ſi oꝛdine?᷑

rq; vinꝰ ſpůs ſeti vegetãs eccraʒ ſuã ſup plet potẽtiãi tali ne eccłia —— nfiſinn iij.q̃ adeũ qui
S T Iptiſmus tʒ. qͥrit qs põt te
nere ad baptiſmũ. N. ꝙ nõ põt tener Abhas:
monachus:vł religioſus. ↄſe e.di.iitj. ñ licet.
4
xviqiij. placuit.eſ.ij. Tñ ſi tenẽt ſũtↄpatres ¶ Prꝝ pr vl mater&. ꝙ nð.·ſiſunt imtuno nio iteilige xxx.q.i.ad limina · als Shẽt cogna tõeʒ ſpũalẽ ⁊ ẽt baptiʒãdo niſi ncẽitate bapti
—„„
baptiſmũ. Kñ.ꝙ nõ. de Sſe. di. iiij. c.i. baptiſ⸗
mate lʒ baptiʒari poſſit. qꝛ baptiʒãs ẽð neceſ
ſitate facramẽti:ñ̃ ſuſcipiẽs ſeu tenẽs ad ba⸗ priſmũ. Et ſi tenet nò eru ↄpat:ſed bñ bapti ʒãs cũ ſit vere pater ſpũalis. Pide ĩfra. Ma rimonium.iij. impedimento.vij. S.x. Muot dñt tenere ad baptiſmũ. Rñꝙ vnꝰ tãtů. de ↄſe.di iiij.c.iĩ catheciſmo.⁊c. nõ plu res· Sed tñ de conſuetudine.non ſeruatur. ¶Aã ꝗd tenent᷑ leuãtes ðᷣ bapt ſmo..ꝙ te nent᷑ admonere quos tẽuerũt:vt caſtitatẽ cu ſodiãt: iuſticiũ diligãt:⁊ caritatẽ teneãt:⁊ añ oĩa ſymbolũ ⁊ oronẽ vñicã debẽt docerc. vtĩ. c. vos añ oĩa.ð ↄſe. di.iiij.⁊ Magiſtũ. iiij diſ· vi.c.pe.dicit ꝙ exigit᷑ a patrino diligẽs cura tirca eũ pꝛo qͥ reſpondet. Qð limita verũ ᷣm Tho. qñ parẽtes notabilii negligunt. Ellium duplr v.ſ.pꝛoprie. ixipꝛopꝛie. Popꝛie ãt beilũ ẽ illð qð auctoꝛitate pꝛicipis ſupioꝛẽ nõ recognoſcẽti idicit᷑ vt ẽ ĩperatoꝛ ⁊ papa;ʒ ho· xriij. q.i.c.i.ff.ð capti.Lhoſtes.⁊.ff. ð vcr.ſi.i. poſics ⁊i iſto bello captiui efficiũt᷑ ᷣui ⁊ bõa
eſficiũt᷑ capiẽtiũ.⁊ ſegt̃ terciũ iꝰ.I.poſtliminij⸗
ve qᷓi.l.poſtliminij.⁊..ſigd bello.⁊.l. hoſtes. f.ð cap. Et B verũ ſi bellů ſit iuſtum Mebent tñ bõa capta aſſignar᷑ capitaneo vr vſtribu at vnicuiq; hʒ merita. Fm Bar.i.d..ſigd bel lo.lʒ a pꝛicipio efficiant capiẽtiũ: Et hoc vex credo qð dicit Par.niſi ↄſuctudo hfet ꝙ vnꝰ
ſqʒ ſibi retineret qð gepit q tũc nõ tenet᷑aſ Aur qʒ illð itelligit᷑ actũ qð ẽ conſuetũ.l.ꝙ
ſinolit. S. ꝗaſſidua.ff. de edi.cdi. Hodie etiq
erx ↄſuetudine inter chꝛiſtianos non ſeruant᷑ iura captiuitatis ⁊ poſtliminij cui ſtãdũ ẽ vt poſtliminij.ff. ð capti.⁊ nõ. Bar.i.d..hoſteſ ffco· Quid autem ſit poſtliminiũ: ñ.·ꝙ eſt ius ãmiſſe rei recipiẽde ab extraneo ĩ ſtatũ pᷣ⸗ ſtinũ reſtituẽde moꝛibus legibuſqʒ ↄſtitutũ dicit tex.ůd.l.poſtliminiũ. Wñ q̃ ad hocbene
en feruadi vt ille qui aliqua peydidit ĩiuſto bello quo ad eũ itegre reſtituant᷑ Et ideo nõ
„
currit pꝛeſcriptio ↄ eũ ßᷣm gio.i.c pꝛima accu
ſatione.x vi.q.iii Arma tamen de rigoꝛc non
reſtituunturi.ij if. de captiuis.ſcd ſecundum
conſcientiam ſunt etiam reſtituenda.
CAnautẽ heclocũ habeant ĩ bello ivictoap his ꝗ ð facto ſuꝑioꝛẽ.nõ recognoſcũt vteſt buiuſmodi.&. ᷓᷣm In.
rex frãcie hiſpanie ⁊
1
—
colim el pꝛimo.de reſtitu. ſpo. ⁊ Mar.in· d.. hoſtes.ff. de captiuis ⁊ poſtlimini s reuer
ſis. ꝙ ſic. quia habent iura principis.
¶ellũ aũt ipꝛopꝛie ẽ illðꝙ nõẽ idictũ p pᷣncipẽ. ſedꝑ iferioꝛes ꝗ recognoſcüt ſupio;? Et de hoc ſpa.de iurciuran.c.ſicutchtertio.
¶Mtx bellũ ĩ dubio ſit pꝛeſumẽdũ iuſtũ.&.
Pa.i.d.c. ſicut qð ĩ bello idicto a pᷣncipe ſũ mo.ĩ dubio vᷣſumitur iuſtũ ⁊ legitimã cauſã
eẽ ĩ pᷣncipe iuxta not. ꝑ legiſtas.i.l.pᷣſcriptio⸗ ne.⁊l.fi C. ſiʒ ius. vel vti pu.⁊ ꝑ canoniſtas i.c.q̃ ĩcccleſiaꝝ. ve ↄſti. Sʒ ĩ bello idicto afco
gnoſcẽte ſupioꝛẽ ĩ dubio pᷣſumit᷑ iiuſtů. Et ſic itellige Po⁊ tex.d.c.ſicut. facit.l.vnica. C.d gla.⁊.c.i. de pur. ca.cũ ſuis concoꝛdantijs.
i¶ Quid requirit᷑ vt ſit iuſtũ.ſ. Na.vbi.ð ꝙ
ibello ꝓpꝛie oportet ꝙ ſubſit legitima ⁊ na
turalis cã.puta qꝛcõtumaces ⁊ rebelles ſüti perio vł ecclie. Adde ij. vr nõ fiat aĩo vindi
cãdi ſed puniẽdi delinquẽtes. In bello ãt ſe⸗
cũdo mõ dicto qnqʒ reqrunt᷑ Vᷣʒ. gl. xxiij. qij.
ĩfũma.ſ.ꝑfona xt nõ ſit eccleſiaſticꝰ cui nõli
cet ſanguinẽ effũdere. xxiij.q.viij. clcrici niſi
neceſſitate icuitabili.poſſit tñ ʒ Tho. ſᷣafe
qxl.iducere alios ad iuſtũ bellũ ⁊ cis aſſiſter
vt pugnãtibꝰ ſubueniãt erhoꝛtationibꝰab
ſolutionibꝰ⁊ alijs ſpũalibꝰ. Mõ tñ debent
hoꝛtari vt interficiãt vłl mutilẽt ſʒ vt fidẽ ec
cleſiaſtici velpatriq liberẽt Et halig iterfici ant᷑.nõ tñ eis iputabit.⁊ multo magis plati
B poſſũt. imopeccarẽt ſi nõ facerẽt. xxiij q. v de occidẽdis.ð homi.poſtulaſti.⁊.c.tud.nos xxiij. q.iij. marimianns.xxiij. q.i.ĩ ſũma.⁊.
militare. de cle.percu.c.iij. de reſtitu.ſpo· ol el p. Inno.tñ.ic.qð ĩ dubijs. de penis. lm⸗ tatpᷣdictã exhoꝛtationẽ nð poſſe fieri quãd ſunt ĩ pcuſſionibus.ſed añ ſic.⁊ mihi place. ⁊ ẽ ſecurius. Pecũdo cũ legitima.vtꝓ defe ſione ſua vel ſuoꝝ aut paternaꝝ legum xxiij⸗ q.viij. ſi nulla. Tertio ſi res.ſ.pꝛo repetitione rerum ⁊ huiufmodi.d.c. olim Quarto animꝰ
vt nõ ex odio.ſed yt habeat debitum ⁊ huli
1
ütii vucout c(var. jiricto nuand qu propec vult parcre ¶Pin ſia ſitutionẽt noꝝ. Bi vllterti. disfactüf qbicp Eth wer a nol fniacy haberc alu vitplusa turat ſin npelleret cñcoqd atcꝙhabe fdecupn: kli Kpe ü babeturi ſui xiliſun luetan cox adere: ſchelesc preſentar Biaut ni wnpoſumt inſchti wäcnmn Kezeti o

umturi Wgni tunor ꝑ ili
1deli bin oxidobj Mriii erdcſ hun racit chin univfi pu aco twi eAddt ſuin oann— cfüdac nin uißi aos adi itmt ſubuen„ mm pamil ri iputbi W 3 iputa pern n r üu bom 3 rimint nn
de pœ iiccoi
modi rriin gi. quid culpak᷑. c militare. Qu to. auctoꝛitas ſupioꝛis. d.cꝗd culpat᷑.⁊.l.vni⸗ ca.C.vt. ar.vſus inſcio prin. lib.xi. Moteſt ẽt fieriauctoꝛitate epiſcopi ᷣm Mo.ĩ fũma. pci buc quando pugnat᷑ pꝛo fide: vel contra cum qui pꝛo peccato moꝛtali excõmunicatus nõ vnlt parere 32 5 CPtyꝝ fialiqð pdictoꝝ defuerit teneat᷑ ad re ſtitutionẽ tã dãnoꝝ datoꝝ q; ẽt raptoꝝ bo⸗ noꝝx. Rñ.mo co.ti. ꝙ ſic. ſi deficit ſecundũ Vei tertiti. Gi tñ res fubſit ꝙ.s.ꝓ rebꝰ repetẽ dis factů ſit nõ tenet᷑ g monit bellů ſtituere qð ibi cepit.vũmõ nõ excedat qð hre debebat Et hᷓ verũ ĩ foꝛo penitẽtiali.vbi hʒ locũ ligdi ad nõ lindũ cõpenſatio.ſicut ſi gs cõfiteat ꝑ furtũ accipiſſe.x. nõ coget᷑ reſtituere ſi debet haberc alia.x.ab eodem. Si vcro damnifica⸗ uit plus aduerſariũ.nõ credo excuſatũ niſi cõ currat ſimul auctoritas niſi ĩ caſu qñ vim vi rcpellcre licet.ſed tenct᷑ cõpẽſare dꝗna data eũ co qð debet habere.⁊ ſi plus habet reſtitu At.c. q habetis.⁊ ĩ.c.ſe. xiiij. q.v.⁊ĩ. d.I. hoſtes ff. vc capti.⁊ ᷣm quod dico i.S.ſequẽti.
6( Vrx iſtis mnferioꝛibꝰ a hᷣncipe liccat facere bellũ N. Ma.id.c.ſicut ꝙaut is qui facit bel lũ. habet iuriſditionẽ ſuꝑ his quibus guer raʒ facit. ⁊ illi ſunt ↄtumaces ⁊ rebelles ⁊ſic põt
atucre ⁊ concedere quod liccat vnicuiqʒ res coxꝝ iuadere ⁊ ſuas facere ⁊ liberos homines rcbelles capere ⁊ detincre quouſq; domino rcpreſentare potucrint.c.a nobis ð ſen. exco: Si autẽ nullã iuriſditionẽ ſi upꝑ eos habent non poſſunt fine auctoritate pꝛincipis niſi eſ ſẽt iuaſi.qꝛ tũc poſſũt ſe ⁊ ſua defendere cum moderamine iculpate tutele. ⁊ hominẽ pcu lere ⁊ etiã occidere vt latiꝰ dicã.j. Defenſio Mõ poreſt tñ aduerſariũ cape ⁊ ncc iuadẽdo res aduerſari) ſuas faccr. ꝙuod intellige ni ſiiĩ recõpenſationẽ dãnoꝝ fũox ⁊ ĩ ſatiſfatio nẽ cxpenſaꝝ laboxꝝ ⁊ opeꝝ ctiã ipſũ adiuuã tium ↄi.iius getiu.xxiij. q.vij.ſi de rebus.vł niſiĩ territoꝛio ſuo cos deliquẽtes inueniret Itẽ quãdo talis ſuperioꝛem non habet coꝛaʒ q ſua repetere poſſit res ſuas pꝛopꝛia auctoꝛi tate repetere poſlet ⁊ recupcrare.i.iudei ⁊.
nullus. C de iudcis.
7 LMPtx ſubditi teneant᷑ ire ad bellum iuſtum
domino mãdantc K. Pa in. d.c.ſicut.cl. ij.
ꝙ ſubditoꝝ quid ſunt vaſalli Ppꝛie vt ſůt gtenẽt fendũ ab co. Quidᷓ vaſalli ipꝛopꝛit.
vt lůt ſubditi ratiõe vꝛigis vel domicilij ni
hil tamẽ ah eo vetinẽt. ⁊ tales ꝓpꝛie non ſůt vaſalli lʒ ibi habeãt poſſeſſiões nec tenẽtur dño p̃ſtare fidelitatẽ. Auidã ſůt milites vi vt ꝗ iurãt qͥ ponit gl.ĩl.pe.ff. ex. qui.cau. ma. que ſůt.j. miles. Quidã nõ vcri militesꝭ ſed tm̃ reſpectu honoꝛis qui iſta nõ pmittüt. 5 Niuũt vtalij ciues vtp. Cy.i.li.Ede iur.⁊ fa tiigno. Iſtis pꝛemiſſis diſtiguo aut dominꝰ vult alios ꝓ libito volũtatis iuader nõ fauo re rci publice ⁊ nõ tenẽtur eñ ſequi ẽt vaſalli Pprie. ar. c. de foꝛma.xxiy. q.v. niſi aliud habe at conſuetudo vel pacti. ut dominus iuadi tur ⁊tunc ſitimoꝛ eſt.ſi ubitaneꝰ ⁊ ipꝛouiſus. oẽs aptiad pugnã:ſeu cuſtodiꝗ tenet᷑ fauore nei publice. Mã clerici hoc caſu tenẽtur ad cu odid.c. ꝓuenit.⁊ ꝙ ibi notatur. de imn eccle. Facit.c. omni timoꝛe.xxiiij. q.viij. Aut nõ cſt talis timoꝛ.⁊ tũc vaſfalli ꝓprie dicti tenẽtur P.d.c.ð foꝛmax milites veri. ꝑd.l.penul. Alij No nõ ſũt cõpellẽdi.dũmõ dis ſi ufficiat ð ꝑ ſe ex redditibꝰquos habcat a loco. Na ppß honorãt dominũ iredditibus gabellis ⁊ hu iuſmõi.vt neccſſitati tempoꝛe eos vᷣfẽdat.ar. rriij. q.v. pᷣncipes.⁊.c.regů. G Vo no ſi ufficit ꝑ ſe ruc oẽs tenent᷑ ꝓ ſalute dñij. vt pʒ. ex c.ſi nullus.⁊.d.c.omni timoꝛe.xxiij.q.viij. ¶Mtrũ ſubditi ſcquẽtes dominum in iniu 6 ſto bello excuſent᷑.k. Ma.in q C.ſicut. qð In no. dicit ꝙ nõ.ſi ſcienter hoc faciunt nec excu ant᷑ ex timoꝛe amittẽdi feudi vcl alia hona xxxij.q.v.ita nc. Gi vero dubitãt ⁊ inquiſic⸗ runt quãtum potucrunt pcritioꝛes.⁊ ſemper dubij remãſerut. excuſant ꝑp bonum obediẽ tie c. quidculpat xxiij. q.iij. aliter non.ar.c.cũ inhibuio.ð clan. deſpo. non tamen excuſãt᷑ amici⁊.cognati ⁊ alij. ꝗ volũtarie adiuuant ralem in dubio. Jmmo ſi crat iniuſtum de oĩ damno dato teñẽtur ad reſtitutionẽ. ¶rx ſubditꝰ qui in dubio bellãdo multa acquiſiuit.teneat᷑ ea reſtituere cognito ꝙ bel lã erat iniuſtum. K. ꝙ ſic omnia que habet. Et credo ꝙ ẽt cõſů pra.q nũqᷓ;ᷓ habuit bonã fidẽ er qͥ ſp dubijs pmãſit. etð h við.j. ᷣſcri Jiij. ⁊ ſecundũ illã diſtinctionẽ dic. ¶ Mtx omnes exiſtẽtes ĩ bello iniuſto tencã tur inſolidum.K. ᷣm Mo. ti. rc.i.ꝙ ſic.ð om ni damno quod ſuo auxilio cõſilio fauore da tum oſt quod aliter datum nõ fuiſſet. ar xvij· qiiij. omnes.⁊.ij..i notů in fi. Si vo ꝓba⸗ biliter credit ꝙ propt᷑ ſuũ auxiliũ conſilium fanorẽ non plus feccrint quam ꝗlias facturi

crant· non tenet᷑ niſi de his qͥ ipſe habuit: vel vamnũ dedit:vel aliquis de familia ſua dire⸗ cte ⁊ occaſionalr.ar.ð ſẽ. ⁊.re iudi.c.i.⁊ ð. eta. ⁊ qua.oꝛ.c.tuã. Et de h vide ẽt.j. furtũ.ð. xxj. ¶ Sed querii gd tenct᷑ reſtituere faicens bel⸗ li iiuſtũ.K. Mo. vbi. ð. qð tenet᷑ de oĩibꝰ dam nis que ipſe vl ſui intulcrũt aduerſario vleiꝰ ponunibꝰ tenet᷑ ẽt ꝓpꝛijs hominibꝰ ð dam
mns datis ab aduerſarijs.
CMtꝝ habens iuſtum bellũ teneat᷑ in aliq de vamno aduerſarij. ſñ.Mo.vbi ſupꝛa ꝙ non tenet᷑ de illis damnis que bona fide intu iit: a quibus cõmode abſtinere non poterãt m conſuetudinẽ pugne. Si qua tamen am⸗ mo craſſandi ⁊ malicioſeintulit.cum alias poſſet abſtinere ⁊ ſibi conſulere. tunc tenct cõ penſar cum damno ſibi vato ⁊ ſi excedunt te netur eis ſatiſfacere. ¶ Vtrũ habens iuſtum bellum teneatur de damno dato ſubditis aduerſarij. Rñi.qui ſu ra ꝙ nõ. Imo licite bona capit. Mõ ſolum aduerſariſiſed ẽt fautoꝝ ⁊ ſubditoꝝ ſuoꝝ do nec ſibi fit ſatiſfactũ. Subditi tamen aduerſa rij qui deum timentes nolunt domino ſuo i bello illicito impendere auxilium vel conſili⸗ um nullatenus ſũt ſpoliandi ne pena excedat
guctores. ar. de his que fi.a ma. par. ca. queſi⸗
nit. i.q.iiij. c.i. Imo Vm Ricar. in. iij. diſt. xv. qui ſcienter taſibus innocenribus iferũt dam num: tenentur ad reſtitutionẽ. Verũ credo niſi dominus eoꝛum directe vel indirecte ex
ꝑſonis vcl rebus coꝝ iuuaretur: Multo ma
Fis tenetur ad reſtitutionem quidamnificat non ſubditos aduerſarij innocentes ſcienter vt ſunt eccleſiaſtici ⁊ hmõi. Secus autem eſ⸗ ſet fi a caſu damnificaret hoc non intendẽs nec obligatꝰ ĩtẽder᷑.vt puta qʒ bellãs 3 aduer fariũ nõ̃ valẽs eũ ĩpugnarc. icendit ciuitatẽ
⁊ ſic ↄburunt᷑ ecclie bona ipſius ⁊ alioꝝ inocẽ
tiũ: Mã tunc nõ tenct.⁊ ſic patet ꝙ eccłic in
caſteilate poſſunt incẽdi.⁊ bona ibi repoſita
cx qbus ſubſtẽtabãtur contra hoſtes in iniu ſio bello poſſunt capi. Mõ incaſtellate Voa
ꝓpoſito nec res ecckie ſũt auferende ⁊cõtra⸗ riũ facientes tenentur ad reſtitutionem.
¶ Mtrum domini qui habueruut bellũ adi⸗ uicẽ poſſint componer fimul de damnis..
pona.ti reſti.ꝙ ille qui habuit iniuſtũ bel⸗
lum non põt componere in pᷣiudicium homi
nů ſuoꝝ.quin ipſe teneat eis de damnis que
paſſi ſunt. niſi? ipſi fuerint in culpa. Moc ve
in foꝛo conſcientie.ſi ad talem culpã non
ru
venerunt ex eiꝰ ꝑſuaſione alias non facturi. Ille aũt qui habet iuſtuʒ bellum debet ꝓcu⸗ rare pꝛo viribus:xt ſi atilfiat ſuis hominibꝰ Et ſi non poteſt. Et ipſi homines cõntradi⸗ cũt cõpoſitioni fᷣm Monal nò pot de dam⸗ nis que paſi ſũt in incendijs ⁊ rapinis cõpo neie facit in ar.I.i.⁊.I.tranſactionis placitũ. ⁊..pᷣſes. C. de tranſac. ⁊c.fi. de ma. ⁊ obe. Sʒ ego credo ꝙ in omnibꝰ põt· ar· cox due notã tur in.Ifi. C.ſi contra ius vel vti.pub⁊ in. c. que in eccleſiaꝝ. de conſti. vbi pʒ ꝙex ratio nabili cauſa poteſt pꝛinceps tollerc rem vni us ⁊ dare alteri.⁊ non poteſt eſſe maioꝛ ratio qᷓ; fauoꝛ publicus carerc bello. Et finiliter poterũt qui habẽt iura imꝑialia. Wnde Po. tʒ ꝙ qñ duo milites habucrũt?iniuſtum bel⸗ luʒ inuicẽ pace inter cos facta ⁊ důna remil ſa ꝙ Pᷣremiſſio extendit ad oẽs vtriuſqʒ par⸗ tis:ʒ non conſẽtiant qñ pax alit haberi non poſſet allegat.l. cõuentionũ.ff. de pactis. Eõ coꝛdat. a in.c.noſtra.de iniur. aducrte hic m eũdẽ q ubi ſupra.ꝙ nomine damm ꝓp̃e ⁊ ſtricte venit diminutio patrimonij ꝑ aliũ facta.l.iij. f. vc dã. infecto. Et idco non veni unt expẽſe facte pꝛopꝛia voluntate: etiam co acta nomine damni. Quod nota. pꝛo ſtatu⸗ tis ⁊ ſimitibus odioſis. Item limira ꝙ predi cta remiſſio nõ valct quò ad dãna data ecce ſijs ⁊ cccłiaſticiſ ꝑſõis niſi plati ipaxꝝ ↄſẽtit ¶ Mtꝝ vominꝰ icneat᷑ mandatario de dam j nis que i bello ẽ paſſus.ſe. ß̃ʒ. Pa.i.d.c.ſicut ꝙ ſic. niſi cã pietati: humanitat᷑ ucl parente⸗ le beilũ fecerit vel niſi ex vcbito tenerctvel nii aligd recipe conuencrint ꝓ mercede. t vide ð ß̃.j. Mãdatũ..v. Et h intellige ð dà nis q̃ vcriſimiliter potuit mãdãs ꝓuidere. ¶ Wtx occupata ꝑ pᷣncipes chriſtianos g podie it ſe bella gerentes ꝓpa temeritate qð vnꝰ gete poſſedit ab antiquo.aliuſ violẽter ð nouo accipit fint reſtituẽda.K. vo. Antoĩc. qð ſuꝑ his.ð voto fʒ Mo. ꝙ nð videt mõ iuſte tencãt nec q̃liter ↄfeſſoꝛes eoꝝ peccãts qᷓ;qᷓ; notoꝛia palpitẽt. nec qᷓliter ab eiſdẽ ek⸗ moſynas aut paſſiões accipiãt:aut cos abſol
uãt. Mñ caueqt ne cateruati ad ifcros vadàt
⁊ alios ſecũ trahãt:nec credit ꝙ ĩ italia pᷣſer bi talia poſſint.c.fi. de pꝛeſcrip · Et ideo reſti tuere tenetur.
q Wtꝝ dericusĩ bello iuſto cũ domino. ſuo vadẽs qui lucrat᷑ aliqua de bonis aduerſun
gen tin ſin tpin föpo rien dis vt puit ſ fritn cic ſinet nne dell c ayn 4 C bel feſtu text ut gein pedi 5 07 boby ſe dün ſmn m9j qydiri guntir vMr belän cſcui iitf faci
Cw
vldcr nnẽt knlc ſi dzpi ſe in de int rſi Cding tſtiſpo lier non em toller ontam iunmn

Kun Siu Lcòueni ddn Cnoſtr Snn iſupri mm rp di. mi Ecilum cc pꝛop n damn4 Mnn odhoſt inu vk& inn ci pſòl Panijr un inct xumn tu b i
ap conu p
Pitui n
nilucr po üi
upaup wn n
16
20 ¶
11
oꝛum tencat᷑ ea reſtituere. Reſpon. Monal. ti. reſti.ꝙ ſi ea rapuit.peccauit capiẽdo.⁊ re⸗ ſtituerc tenet᷑ eis a quibꝰ abſtulit.qꝛ illã rem rapiendo nõ potuit facere ſuã. qꝛ ſicut dñs nõ potuit ci dare auctoꝛitatẽ bellãdi.ſic nec rapiendi MPoſſʒ tñ retinere ſi gucrra durãte dis vt illã tencat cõſenſit. Si vero nõ ip̃e ra puit ſʒ ſibi ab his quibus licuit rapere data fuit.tũc nõ tenct᷑ iſtituere. Quod veꝝ credo qñ ex ↄſuetudie quilibet quod rapuit ſibi re⸗ rinet.alias ſecꝰ qꝛ de iure quilibet tenet᷑ capi taneo aſſignare.vt illa diſtribuat.vt.l.ſiquid bello.⁊ ibi Bar. ff. de capti.ergo ſine eius au ctoꝛitate tenere nõ potcrit. fac.c. dicat.xxiij. q.v niſiʒt dixi ↄſuetudo. ſit in contrarium. ¶ tri liceat omni tẽpoꝛe bellare.K. ꝙ in
bello iuſto nõ licet bellare in xl.nec in diebꝰ
feſtinis niſi neceſſitas vꝛgcat ineuitabilis: textus ẽ cũ glo.in.c.ſi nulla. xxiij q vuj· teʒ nec tpe trenghe.c.j.ð treu.⁊ pace. Qð intelli ge in pugnatoꝛc. non in defenſoꝛe. vt notat
.
ꝛcdicta glo.
¶ Mtrũ in bello iuſto liceat vti deceptiõe:
volo. vl inſidijs ad vincendũ inimicos.K. ꝙ ßc.vũmõ mendaciũ nõ dicãt vel fidẽ ꝓmif⸗ ſam nõ frangãt.facit.c.vtilẽ fimulationem. xxij. q.ij. xiij.q.ij.c.diñs.⁊.q.vij.i ſũma.xiiij. q.v.dixit. vide glo.in.c.cupientes. in V. mali gnantium.de elec.li.vj. tꝝ locãs arma.equos ⁊ hmõi:euntiad bellũ repetat ſi amittant᷑ in bello.kK. Inno.ĩ cſi cuicl.iij. de iureiurãdo.ꝙ nõ qʒ ſic ca cõ dquxit.ff. loca.l.itẽ queritur.;.ſi quis ſeruum. facit.l vidcamus..fi.ff.eo.
¶ Mtx comodans poſſit ſilr repetere. ße. qꝛ nõ exceſſit fines Sctus
comoda.I.ſi vt certo.p.ſed interdum.
¶ Ptxꝝ tenẽtc aliquo rern med liccat mihi
violẽter auferre.h. Panoꝛin. d.c.ſicut aut in ↄtinẽti recuꝑare vult.⁊.qꝛ vim vi repel lere licct. de quo.j. defenſio. Aut nõ ſtatim.⁊ ſic dʒ ꝑ iudicẽ eã recupꝑare fi põt ꝙ ſi nõ põt ſic in defectũ iudicꝭ.põt dñs rẽ ſui etiã vio ⸗ lenter ſi alii nõ põt facere fcuꝑare.ar.. nuliꝰ C.ð inde.i gl. ⁊.i.ait pᷣtoꝛ.ff. dẽ his qͥ in frau. cre.v.ſi debitoꝛẽ.nõt. Inno.i c. oli.el.pꝛĩo de reſti.ſpo.⁊ Alex. Ri.7 Sco.in. iiij di. xv.ꝙ ſi aliter non poſſum rem meam hfelicʒ furto. eam tollere.de quo dic vt infra.furtun.ᷓtxl. Mon tamen licet per mendacium.quia non ticet mentiri pꝛo alterius vita.xxij:q.ij. negs
15
Et ſic limita glo de e ZSnpierie ſuper populũ.que Ened ctio dam ſolennis que
ſit cũ illa ſolennitate. Adiutoꝛiũ nm
⁊c Et hãc ſolũ epi pñt facere in tota ſua dio ceſ.⁊ archiepi in tota puincia cũ viſitãt ⁊ le gati in terminis ſue legatòis⁊ abbates ꝗbꝰ ex pᷣuilegio cõceſſum eſt. vt notat᷑. xxvj. q.vj. miniſtrare.de cõſe.vi.j.cũ ad celebꝛãdas.de
exceſ pꝛela.accedentibꝰ.de pᷣnile. abbates li.
vij. Alia ſimplex Et hec ſit à ſacerdotibus in miſſa abſente ep̃o:dut de mãdato eiꝰ cũ pꝛe⸗ ſens eſt. xxj. di. deniq;. xcv.di.ecce ego dico. ¶MOtx benedictio calicis paramentoꝝ ⁊ hu iuſmodi/ꝓ miſſis celebꝛãdis poſſit fieria ſa⸗ cerdote.K. doc.icle.attẽdẽtes.ð ſta.re.tenẽt
ꝙ nõq; ſunt potiꝰ oꝛdinis epiſcopalis. ⁊; idẽ in d.c. abbates. Sʒ iudicio mco nllo inre eoꝝ dictũ ꝓbat.Et credo ꝙ ĩmo poſſint bñ⸗ diccre paramẽtatali rõnq motꝰ pᷣſbyter põt
oĩa facereqͥ ſunt oꝛdinis niſi ſint oꝛdinis epi
ſcopał.vłſpãliter ei iterdictac.q;uis. lxviij. di.⁊.v.c.ecce. ⁊.xciij. di. legimꝰſʒ bñdictõ pa ramentoꝝ cũ nõ ſit oꝛdinis epᷣalis. patet qꝛ ↄpetit abbatibꝰ ex ↄſuetudie: Vt tenẽt doc. in. d.c.abbates.⁊.d.cle.attendẽteſ.quod ficri nõ poſſet ſi eſſet oꝛdinis cpiſcopał.ar.eoꝛuʒ que notant᷑ in.c.pe.de conſe.cc.vel al, nec eſt etiã eis ꝓhibitũ.patet qt.in.d.c.qᷓ;uis.ꝓhi⸗ betur ↄſecratio ſacerdotũ.viaconũ ⁊ ſubdis conuʒ ↄſecratio virginũ.ↄſecratio eccłie vl altariscriſma cõficere. criſmate frõtes ba⸗ ptiʒatoꝝ ſignarepublice penitentẽ recõcili⸗ ari.⁊.in.c.miniſtrare.xxvj.q.vj· addit ꝙ nõ benedicat publice plebẽ in ecckig. Quoq itel lige.vt dixi.ð.⁊ in.c.cõſulto.de conſe.di..ꝙ nec coꝛꝑalia dʒ ↄſecrare?ergo veſtimẽta p qꝛi.c.veſtimẽta.⁊ in.c.vaſa de ↄſe.di.j. nihil dicit᷑ de ep̃o. Quare credo oĩa qᷓ ꝑtinẽt ad ce lebꝛationẽ miſſaꝝqᷓ nõ fiũt cũ ſacra vnctiõe vt ẽ calix ⁊ patenai⁊ nõ ſunt cis ſpãliter in⸗ hibita /ſicut ſunt coꝛpalia que ab cp̃o debẽt eſſe benedicta· vt in. d.ca. conſul, ⁊ alia hmi
pofſunt bñdicere.ar.d.c.q;uis.⁊.ca.ecce.niſi
epiſcopus eſſet pꝛeſens! quia non liceret: ar? ca.veniq;. xrj.di. 8
¶ Ptrũ abbates poſſint ſiliter benedicere- Be. in. d.c.abbates.renet ꝙ ſie omnia in qui
bus fit verbalis ſolũ benedictiò⁊ quando fa ciunt ad opus ſuarum eccleſiarum alias nõ
Sed ego dubito de benedictionc coꝛpoꝛaliũ

5
4₰
3 C
6
7
1
que licet fit vhalis ſolů tñ videt᷑ epiſcopis reſeruata. d.c.cõſultoꝰniſi dicamꝰ verogatũ ꝑcõtrariãↄſuetudinẽcũ ſit potius epiſcopiſ rſeruata rõne dignitati qᷓ; oꝛdinis. Et iõ ab⸗
bates poſſẽt ex ↄſuetucine.ar·d.c.acccdẽtibꝰ
Idẽdic ð bñdictiõe calicis:ð qᷓ.j.calix..i.
¶ Vrxꝝ veſti vᷣbeat iteꝝ bñdici qñ repetiaturꝰ
ſe. ꝙ nõꝛniſi qñ fit talis repeciatio·ꝙ fine ipᷣa cũ dicta veſte celebrari.puta totius manice ⁊ hmõiq cũ amittat foꝛmam.ðᷣbet iteꝝ benediciar.coꝝ que notã.i.c. i.de cõſe. cccle.vcl alta. Bedꝰ dico ſi de ſtola fiat mani⸗ pulus vel de manipulo ſtola iqꝛ non vidctur alia foꝛma niſi ꝙ vnů breuius eſt altero que quidẽ breuitas non mutat foꝛm. ¶ Mrxꝝ ſpõſa que no eſt virgo debeat bencdi ci.k.ꝙ non: xxxij. vi.ſeriatim. Imo benedi⸗ cens ſecũdas nuptias ab officio ⁊ bñficio ſu⸗ ſpenſus vᷣbet mitti ad papã·c.j de. ſecũ.nup. WMtx diaconꝰ poſſit bñdicet᷑ mẽſde. ꝙ nq pᷣſẽte pᷣſpytero niſi. eẽt diaconꝰ cardinal?ſʒ ¶ Vrꝝ recipe pecuniã ꝓ bñdictione nuben tiũ ſit ſymonia·h. ꝙ ſic· tex. ẽ in c.cum in ec⸗ clefia ð ſp. ¶Mrxꝝ mulier poſſit benedicereik. ꝙ nõ ni ſi vt poteſt quilibet bonus chꝛiſtianus.c.no⸗ na.de pe.⁊ re? quia que ſunt oꝛdinis non ca dunt in mulierem.d.c.noua. ¶ Ptruʒ bñdictio menſe ⁊ aque ſit certi oꝛ dinis· k icvʒ Inno· i.c.i.de excõ. pla.li.ſexto. ꝙ benedictio àque ſic. t ideo eſſet irregula⸗ ris excõmunicatus.vcl ſuſpenſus ipᷣam be⸗ nedicendo, ſccus de benedictiõe menſe que non eſt oꝛdinis. 52 ¶trum libꝛi eccleſiaſtici fint benedicẽdi: K. ᷣm glo · in.c j. de pignoiꝙ non. — r ex timoꝛe.et non Enef. Aere cx amoꝛenõ rcpu N tatur benefaccre: ſʒ ꝓ nõ facere·xxiij.
abſẽte pᷣſpytero põt v no.ic leginꝰ. vciij. di.
ðad fidẽ. xxxij. q.v. ficut enim. de ↄſe. di. v.
cqd.lxxxvj. di.nõ ſatis de re. iu.ꝗ ex timoꝛe, g& En efi cium eſt quedaʒ beni⸗ nola actio gan⸗ dium tribuẽs capiẽti in li.feu.c.i.ex ꝗ
cn.feu ait Pa · in. c. vnico de cõmo. ⁊ in. ca.
Mandientiam. de pᷣſcri. Hec viffinitio com
chendit quodcũq; quod dictt beneficium? Jed hic de eccleſiaſtico ſolum dicenduz eſt. Auotuplex eſt beneficiũ eccleſiaſticuʒ?K. ꝙ aliud eſt religioſum aliud ſeculare. KRcligio⸗
ſum aliud fimpler vt canonicatꝰ regularis alind dupler vt abbatia pꝛioꝛatusꝰ vcl aliud habens iuriſditionem. Beculare vcro. aliud ſummũvt papatus. aliud maius? vt epiſco⸗ patus? aliud mediocre ſeu duplex.vt digni⸗ tas. vel perſonatus. vel aliud habens cu ram animarunialiud minus ſeu fimplex. vt canõia.capellania.aduocatoꝛia.⁊ hmialið nõ habẽs adminiſtrationẽ. Et iſto mõ d lar ge beneficiũ. Et ẽ quãdo qs habet beneficiũ: nõ ĩ titulũ.vt ſũt capellani ad nutũ ãmonia⸗ les ſʒ qñ hʒ ĩ titulu aliqd bñficiũ cuiẽ aſſigna ta dos qᷓ;tũcũq; ſit ſimplexdicil hie bñficiũ cũ admiſtratiõe p̃ʒ Br.i.c.pñtip offi.oꝛli. vi
¶Viꝝ prebẽda ſit quid ſpũaleit? Ma.ic. t
dilecto de prebẽ.ꝙ ſi ẽ annexa iuri cãnonie ꝑ tĩ ẽ ſpũaleæ⁊ ꝑtim tempoꝛale. Si vo nõẽ an nexa canonie. vt puta.qꝛ ĩ eccleſia nõ ſůt pᷣbẽ de diſtincte!ſed oĩa cõia.⁊ pcr.c.aſſignat᷑iſti vnũ pdiũ ĩ pᷣbẽda.⁊ alteri aliud vł qð ſimile Velẽt ſi ſũt diſticte:tñ nõ ſunt canonicatibꝰ annexeqꝛ nõ eſt ibi numerus canonicoꝝ tůc eſt mere tẽpoꝛale ·⁊ põt concedi ẽt laico ad ip ſius ſuſtentationẽ. 5 ¶Mtx altaria que vãturĩtitulũ ꝑpetuũ di cant᷑ bñficia K. vᷓʒ.gl.i.cle. ij. de deci.⁊ ſequit Bc. ic.i.ðᷓ ↄſu.li.vi.ꝙ ſic? appellatiõc offigi
altaria pᷣdicta itckigũt᷑.facit.c.ij. ð ↄceſp. Se
ꝙ ſi nõ dãt ititulũꝰq;ꝛ bñficiũ nõ vigũt ꝓpe. Aquo debet dari bñficiũ eeckaſticũ&.ꝙ re⸗ gulariter ꝑ oꝛdinariũ:iſi ex ſpãli ſtatutovl ↄſuetudine ad alium ꝑtineat. vt.j. dicam.
¶ Ptrum capitulũ ſede vacante poſſit con⸗ ferrel&e. ꝙ n illa beneficia que ad ep̃icolia⸗ tionẽ ꝑtinẽt · Sʒ bene poteſt cõferre illaque ad epÿm ⁊ ipʒ capitulũ cõmuniter ꝑtinẽt. Si
milit᷑ talia bñficia põt conferrequãdo eps ẽ
ſuſpẽſus a collatiõc bñficioꝝẽtii ſi ep̃s habe ret itereſſeĩ tali collatiõc tanqᷓ; prelatus. Et idem põt eps quando ca pitulũ eſſet excomu⸗ nicatũſſeu maioꝛ pars maioꝛi excõicatione
vł ſuſpẽſũ.c.ſi ad epm ne ſe.va.li.vi. Si Vo
prinet ad epm collatio cũ cõſilio capitulivel Mẽſumnõ poſſetcapitulũ intromittere ᷣiſ ſu penſus eſſet in moꝛa petende relaxatiõis. St Vo capitulũ vł alius de conſuetudine vl ſta tuto deberetconferre de conſilio epiſcopide functo cpᷣo. vel in remotis agente itaꝙ in bꝛeui eius pꝛeſentia non poſſit haberiinon Ppterca dʒ differri collatio vt ĩ.c.ſi ad epᷣm·
¶ Qnd de bñficijs vacantibus in curia. 6
7 Gu
gon vn ni lucs tim beisv ſuiun nolalt ſiqiſt
bol
wloe yia liscu mici terc nin bon ram ſtre men dicto netec ſog genn
ſum die
chialest cnte ve
ielhe ncp
NAdu krietn lerpon perſeh
tße ſinor ptinni
¶(Auiq
ſnie
uutme
fnedo fnmj

&licci Ei ò cſtdin n vnp ciu 3 ü gi tut ucg i itun iit cadahum mnjn cipiniſt& n noila bei SMu a8z b m vʒciyun duup Wen colundch it imch ile⸗
—
ꝙ omnia beneficia. dignitates ⁊ peꝛſonatus vacantes in curia romana nõ poſſunt cõfer riniſi per papam. Bimiliter beneficia.digni rates vel perſonatus curialium vcl acciden tium?ſeu redeũtium de curia ſi decedunt in locis vicinis curie ad duas dictas legales?q̃
faciunt.xx.miliaria ꝓ dic.l.i.ff.ſi quiscau. Et
notat glo. in.c. pꝛeſenti.de pꝛeben. li.vi. Wñ ſi diſtarent ꝑ xli miliare nõ includerentiff.ð Vbo. ſigni.i.ijj. limita niſi predicti moꝛerent᷑ in loco pꝛopꝛij domicilij:vᷣcl pꝛopꝛie domus qnia tunc non reſeruantur pape niſi eſſet ta⸗ lis curialis qui licet haberet ibi pꝛopꝛium do miciliumtamen ibi morabatur ſolum pꝛop⸗ ter curiqn⸗quia tunc reſeruatur. imiliter reſeruatur quando eſt curialisqꝛ moritur i loco vnde recedit curia:vel in itinere dum cu ram ſequcretur quantumcũq; vbi decedit ſit remotus ab ipſa curia. Derum eſt ꝙ poſt menſemſi non fucrint collata beneficia pre⸗ dictorumconferrc poſſũt illi ad quos perti⸗ net eoꝛum collatio per ſe ipſos tantum.vł ip ſis agentibus in remotis per ſuos vicarios generales. quibus id commiſſum fuerit in eo rum dioceſibus cxiſtentiaꝰniſi eſſent parro⸗ chiales eccleſie:⁊ vacarent ſede apoſtolica va cante.vel ſi anteq́; papa ea conferret moꝛtu⸗ us eſt. hec notantur in.c.licet.el pꝛimo.c.ſtatu tumc.pꝛeſenti.⁊.c.ſi apoſtolica.de preben.li. vi. Aduerte ctiam circa hec ad regulas canʒe larie ⁊ reſeruationes que facinunt communi⸗ ter pontifices in ſua creationequia non ſem per ſe habent vno modo?Ideo nõ pono hic.
7 ¶Quid de preſentatis a patronis ſede vacã
te.he. ꝙ capitulum poteſt cos admittere ⁊ in ſtituere in bencficijs n ad epiſcopũ ſi viuerct ꝑtinuiſſet.c.⁊ ſi capitulũ de iſti.lib.vj.
s ¶ Quid ſi epiſcopus conferat beneficium ab
ſenti. K. ꝙ licet non fiat ſuum donec conſen⸗ tiat tamen epiſcopus non poterit alteri con⸗ ferre donec ille recuſethec valet collatio ſi cõ ferat niſi epiſcopus aſſignaſſet terminum cõ petentem conſenticndiſinfra quod non con ſentit.ſi tamen poſt terminũ iterum conſen⸗ tiret anteq́; alteri eſſet collatum valcret.c. ſi tibi abſenti.de pꝛeben li.vi.
s ¶ Quid ſi epiſcopus conferat beneficium ab
ſenti.he.ꝙ licet non fiat ſuum donec conſen⸗
tiatxñ cpiſcopus non potcrit alteri conferre
donxe ille recuſet.nec valet collatio ſi confe⸗ rat niſi epiſcopus aſſignaſiet terminum con⸗
„„„ 4% ¹4 8„„ petẽtẽ ↄfentiendi.j. quod nõ cõfẽtit ſi tñ py
iminũ iterũ ↄſentiret anteqᷓ; alteri eẽt colla⸗ tum valeret?.fibi abſenti. de preben.li.vj. ¶ Mtrũ cp̃s vl aliꝰ cui mandabat᷑ de bñficio
puideri pauꝑ clerico tencat᷑ iteꝝ ꝓuicere ſi
ille clericus alind eſt conſecutꝰ.kK. ꝙ non.c.ſi paupcr. de prcben.li.vij. ¶ ix. cpᷣs teneatur oꝛdinatis ꝑ ipᷣm ꝓuide re de bůficio.he. ꝙ ſic.ſi eſt in ſacfis oꝛdinatꝰ. c.cũ ſccũdũ ð pꝛcbẽ. Idẽ dic qñ cõmiſſit ꝙ oꝛ dinct ꝑ aliũ.c.ſi epᷣs.de preben li.vj. Et ve rũ ni habeat ſuam vei paternd hereditatẽ vnde poſſit ſuſtẽtari vᷣʒ glo.in. d.c.ſi ep̃s.
¶ Mrx pꝛomittens alicui pꝛouidcre de bñfi cio eccleſiaſtico non vacante. vel q̃litercũq;
I
pmittat cũ potuerit teneat. h ꝙ non qꝛta
lis ꝓmiſſio ẽ nulla.c.vᷣteſtãda.ð.cei.pbẽ. li. ð. ¶ Mtꝝ recipiens beneficium ecclcſiaſticum de manu laici cadat in aliquã penam.ße In⸗ nõ. in.c. gſqs.de ciec. ꝙ ſic. qꝛ eſt intclligibilis ipᷣo iure.d iu.pa.pterea tñ cp̃s poſſet ců co di ſpenſarc ʒ cũdẽ. ar.c.nupcr.de ſen. excõ. ¶ Mtxꝝ quis poſſit renũtiare ſuo bůficio vt alij pꝛuideat. K. Pa. in.c. dilecto. de preben. ꝙ ſic. dũmò in actũ renũtiacionis nõ ðducat in pactum:ſed ipſã renũtiationẽ faciat pure ⁊ libere: als eſſet ſimoniscum. vt vult gio. in d. c· dilecto.⁊.gl.i.c.ex ꝑte.cl pᷣmo ð offi.delc. Sitñ in animo gcrerct vt altcri ↄcederet:nõ ẽt ſimoniã: dñmõ pactum non faciat licct peccct. vt eſt clara glo.ic.oꝛdinationesi.qi.
13
¶ Lui potcſt dare beneficium cccleſiaſticum 4
K. ꝙ ſolis clericis non coniugatis ⁊ habenti bꝰ etateʒ vðᷣbitã.⁊ que ſit etas vbita við.j.ctas.
¶ Dtx clericꝰ ↄiugatꝰ poſſit haberc benefi K
cia cccleſiaſtica.ſ. Pa in.c.ſane. de cleri.con
iu.ꝙ nõ. Scd nce etiam adminiſtrationes ec
clefiaſticas. Er per h puto ꝙ non poſſit cẽ vi
carins epiſcopi quod tenẽt doc.in.c.vno.co. ti.li. vj.⁊ ĩc. Joannes. Idem Pa.co.ti.tenet ꝙ nec ctiam poteſt diſpenſari cũ cig vt habe ant beneficium ſimplex.lʒ alij Zriũ tencãt.
põt ſaluari dictũ eoꝝ vt valcat diſpẽſatõ ſi fi
at a papa.⁊ Ma. intelligat non valere ſi fiat ab inferioꝛbus pape.
¶ Mtꝝ filiꝰ ſacerdoti poſſit obtinerc bñficiũ ĩccckia patris. K. ꝙ ſic. ſi als ẽ legittimꝰ.c.ad
B.ð fi. pᷣſ.dũmõ nõ ad illas dighitates vl ÿ
bẽdas quas imcdiare p̃ ciꝰ habuit ꝓmoucat c. ↄſtitutꝰ.ð fil. pᷣſ. Et noĩie filoꝝ ĩ hᷣ vcniũt ẽt
nepotes ð iure ĩ hereditate ſucccdẽtes.vt ſũt
16

17
18
ne cura.ſe. glo.in. d.c.is qui.ꝙ nõ.
per rectãlineã deſcendẽtes nepotes.ar. inſti.
dehere.quali.⁊ di..ſui.ÿᷣm Boſti.? Wcr.in
c.ad extirpandas.de fi.pꝛcſ. Secus in collate rabilibꝰ in quibꝰ ſucceſſio locũ nõ habet.ar. de off. dele.c. ex parte. Itẽᷣm Mo. nepos põt poni imediate in/eccłia quã auus cius habu⸗ it patre eius viuẽte. ſʒ patre moꝛtuo nõ põt
quia ceſſat rõ in ꝑꝛimo caſu ſucceſſionis. ſed non in ſecundo. Item aduerte ꝙ ſi pater ha⸗
buit perſonatũ.iinediate nõ poterit filius in eadẽ eccleſia habere vicariã. vt in.c.michael. de fi.pᷣſpy. velecõtrario.ſi patet habuit vica riam ppetuã filius imediate nõ poterit hr̃e
pſonatũ.vt in.c.conſtitutus. de fi. ᷣſby. Quis poteſt diſpenſare cũ illegitimis vt obtineant beneficiũ eccleſiaſticũ.&. ꝙ epiſco
pus in beneficio ſimplicicui nõ iminct curã animaꝝ.vt inc.is qui. de fi. pᷣſpy. li.vj. nec di Kinguo vᷣm glo. ibidẽ an ſit ſpurius adulteri nus vel nãlis lʒ quo ad ſucceſſiões viſtiguãi x in difficultate viſpenſandi. In alijs autem ſolus papa.
¶ Sed nu nqnid poteritepiſcopus diſpenſa
Fi ſi⸗ 5
re cum talibus in perſonatu vel d ſolus pa
—
pa. Et eam ſequuntur cõmuniter doc. etiam
ſiefficeretur religioſus.
79)
20
¶Mtxꝝ ep̃s poſſit cũ pdictis diſpenſarc in
anonicatu ecclic cathedralis K. ᷣm Archi.
in. d.c.is qui.ꝙ ſic. ex quo nõ inuenit ꝓhibi⸗ tum.Et cũ eo cõcoꝛdat Se in. d.c.is glicet Jo.mo.⁊ aliy tencãt ꝙ nð pot. qð nõ placct. IMtrũ epiſcopus cũ pdictis poſſit diſpen ſare in rectoꝛa.h.ꝙ ſic in om̃i beneficio. dů⸗ modo nõ cadat in nomen dignitatis vel per ſonatus.vel habeat curã animax. Et hoc te⸗ ne licet quidã teneant rium.vt nõt Se.in.
d.c. is qui. Et rõ potiſſima eſt. quia poteſtas
1
diſpenſandi conceſſa alicui. cuius effectꝰ nõ
in ipſum ſed in aliũ deriuatur vðᷣbet late inter
Jo. ve imo.⁊ He. in. d.c. is qui. Et marie qñ
nterp̃tatio fit 3 ipſum cõcedentẽ. iuxta nõ. de pꝛiuil.c.quia circa. Et ideo iura que viden tur ðria intellige ⁊ limita ꝙ loquuntur in di⸗
ſere verb.ſig Et.ſe.
penſariõe alicnipceſſa. cuꝰ effectꝰ in ipſum
veriuat᷑ qᷓ ſtricte ĩterpᷣtanda eſt. Quod nota.
Quid ſi beneficiũ ſimplex habcat curã aĩaꝝ annexam. nũquid eß̃s poterit diſpenſare cũ
ßdictis. K. fm Arch in· d.cis qui. ꝙ ſic. quia talis nõ dicit habere curã ammaꝝ. vt ꝓbat
tex. ine. ſuꝑ eo. de bẽ. li vj. Mã vt ibi patet põt quis hre pᷣbendã ⁊ dignitatẽ cui annera eſt parrochialis eccłia.⁊ tamen noõ poſſet gg pabcre ſimul dignitatẽ? eccłiæm curatã c.ð multa de pᷣben. Lap. abbas limitat hoc veꝝ qñ eccłia curata hʒ vicariũ aliu ab iſto.alias
nõ. Alij doc. indiſticte tenẽt ꝙ nullo mõ ep̃ põt diſpẽſare. Dide Be.in. d. c is qui Mihi
placʒ pᷣina opi.cũ pᷣdicta limitatiòe dñilapi.
¶ Mõe ꝙ in eccłia ẽ ſtatutum iuratũ⁊ ꝑpa n
pam approbatũ ꝙ nulꝰ illegitimꝰ ibi ꝓmo ueat an eÿs poſſit diſpẽſare.&. Jo. mo.⁊ ſcg tur Be. in. d.c.is g. ꝙ nõ ex qᷓ talẽ ſtatutũ ẽiij ratũ vl ↄfirmatũ. Se cẽt ſi ſolũ eẽt ſtatuti nõ iuratũ vł ↄfirmatñ.qꝛ tũc pojʒ ep̃s diſpẽ ſare 5 ꝓpꝛiũ ſtatutũ.iu nõ. de elec. k. ꝗcanò. Limita pᷣdicta oĩa ꝙ ep̃s põt diſpẽſare cũ il⸗ legitio ĩ bñficio ſimplici.vexꝝ niſi aliud ipedi mentũ canõicũ obſtet q; illegitimitas ⁊ ſuꝑ que epᷣs ñ poſſit diſpenſare.vt in d.c. is qui.
¶ Mptrũ diſpenſatꝰ vtꝓmoueat᷑ ad oꝛdics ⁊
facros ꝑ papã:ꝑ hoc videat᷑ talis illegitimꝰ diſpenſarꝰ vt poſſit obtinerc bñficiũ cũ cura he:ꝙ nõ.qꝛ diſpenſatio nõ trabit᷑ adↄſecuti na cius ſup quo diſpenſat qñ diſpẽſatio im pꝛmit effectũ validũ ſupꝑ actu in quo viſpen ſatur abſqʒ eo ꝙ extendãat᷑ ad illud cõſecuti⸗ num. ſcm SHc. in. d c.is qui.
¶ Ptrũ p̃fatus illegitimꝰ diſpẽfatꝰ vt poſ 1
ſit obtinere bñficiũ eccłaſticũ poſſit pꝰ ᷓᷣmñ poſtea aliud obtinerc virtute diſ penſatiõis K. Be i d.c. is qui.ꝙ paulus hoc diſtiguit. ꝙ aut diſpẽſatio fuit facta ſuꝑ certo bfficio ⁊ tũc ſi fuit ĩ culpa vt illud nð hret. ſic alin
nõ poterit haberc. i vcro nõ fuit in enpi vel diſpẽſatio ſuꝑ incerto hñficio futt.ſi po rerit poſt pꝛimũ aliud habere. ⁊ placet mibi licet Be.ibi vidcat᷑ tenere opi.d. Lapi. qu aliter diſtinguit. Scd mihi nõ placet. Vide
eum ibi ſi placct.
¶ Mtrũ pᷣfatus diſpenſatꝰ vt poſſit bfebe 5 neficiũ curati poſſit per hoc obtinere digni⸗ tatem.K. e. in c.fi. de fi. pꝛcſ ꝙ non· qui iſta ponunt᷑ yt dinerſa in dc.fi ergo vnoc ceſſo nð yenict aliud. Vnde in diſpenſutiò nõ ꝓcedit argumentũ a maioꝛi. nccaſilivt
ibi nõ. Sc.
¶Mtrũ illegitimus vel irregularis diſpen 1
ſatus in oꝛdinc ⁊ bencficio aſq; ꝓmot⸗ poſ⸗
ſit poſtea ipctrarc diſpenſationẽ ſup pint?
litate nõ facta mentiòe ve defcetu illegitim
Jz
dezi hlio peten bifii uichi es de
tpiti gdcn niner

c zu 3
cätdc mu cluſt Sn vaon Sin nui ougei 5i vjmpi in a obler 3 in poſu oʒ Mriſcii ipenſun Siit wo i Bnijin u valdi
3
Kindꝭ
tus ilegi 7 vdnn vfici ccj Mln odunen in
3 noſupinq —* uſi ueli Indurt ich⸗ nuct ilud. ugnen M
—
riad bñ
tatis vel irregularitatis.k. ᷣm Be.i.d.c.fi. ꝙ nõ.tex. eſt. in. d.c.fi.
7 I Pixꝝ eps poſſit diſpẽſare cũ pꝛedictis ille
gitimis:vt poſſint plura bñficia fimplicia re tincre fimui.h. Be. vbi.ð. ꝙ nõ facit. cis cui pꝛimo. he. de pꝛebẽ.li.vj. vbi qñ. ↄcedit᷑ alicui vt poſſit bñficiũ alteri ↄferre.itelligit᷑ ðᷣ vno ⁊ non de pluribus.
ꝛ6 ¶ Dixꝝ eßs poſſit viſpenſare cñ illegitimis
vt hẽant ſimplex bñficiũ ſeu ᷣbendã ĩ ccdeeſi is ſuoꝝ patꝝ qui ſunt ſacerdotes.he.ꝙ nõ ip ſis viuentibꝰ.c.cum decorẽ.de.fi.pꝛeſ. Mul⸗ to minus in canonicatu.c.cũ ad abolendam. de fili. pꝛeſ. Sʒ ipſis moꝛtuis ſic dũmõ non diſpenſet ſuꝑ bũficio ſcu pᷣbẽda quam eiꝰ pa ter tenebat imediate. ſccus ſi mediate Sof. tñ tenet ꝙ nũqᷓ; canonicatũ in eadem eccleſia poterit hre ex diſpẽſatiõe epiſcopi. Sedcon⸗ trarium credo verius.vt not.in dictis.c.
²9 CPon papa diſpenſauit cũ illegitimo.vt itꝓmoueri ad bñficiũ etiã curã habens
nũquid per iſtã diſpẽſationẽ poterit ꝓmoue
ciũ cu pᷣficiẽdus ẽ per electionẽ eli
Po
„
gẽdus.. Em e.in.c. is ꝗ ꝙ ſic qm̃ qñ vitiũ tollit᷑ ex toto.vt ĩ caſu pᷣdicto põt elligi.vt in. c.cũ Mintonienſis. de ellec. ẽt ſi eſſet vubiũ an verba diſpenſationis tollãt ex toto vitiũ. Et tene.Iʒ alij dicãt ꝙ nð poteſt eligi. quod tempus dʒ bñficiũ vacãs cõcedi ꝙ in cathedrali ⁊ regulari eccleſia vacãte ciato.j.tres mẽſes eligere tenent᷑.c.ne ꝓ ve ectu.de clec. niſi eẽnt ꝑꝛiuilegiati vt mioꝛes. Alia aũt bñficia eccleſiaſtica.j. ſex menſes.c. nulla.ðᷣe conceſ pꝛeben. Als collatõ ſeu ꝓui⸗ ſio veuoluit᷑ ad eũ qui ꝓximo pꝛeeſſe digno ⸗
ſcit.niſi in caſu in quo pꝛouiſio ꝑtinet ad ca⸗
pitulum deuoluit᷑ ad epiſcopũ. ⁊ecõtrario ⁊ poſt ad metropolitanũ ⁊ poſt ad papã. oc eſt verum niſi legitimo impedimẽto eſſent i pediti.t incipit currere dictũ tempꝰa die ſẽ tentie:nõ vacationis.c.qꝛ diuerſitatẽ. de con.
ꝛe. ⁊ intelligit᷑ legitimũ ĩpedimẽtũ peregri natio vel ſuſpẽſio ẽt ex culpa:niſi eẽt in mora petende abſolutionis.d.c.qꝛ diuerſitatẽ. Et bñficia ꝑtinerẽt ad regulares exẽptos.epi ꝓ uidebũr non obſtãte exemptiòecle.qꝛ regula res.de ſup.neg. pꝛcla.
31 ¶ Htx pꝛefatũ tps hẽat locũ in hñte iſtitue
re pñtatũ ꝑ pr̃onũ. K. dñi.de rota tenẽt ꝙ nð q.d.c.nulla. nõ extenditur ad eum qui habet inſtituere:ſed ad eum qui hahet conferre.
8 ¶ Ptrũ liceat alicui ſibi beneficiuʒ 2ʒ
kK. Tho.⁊ Rai. ꝙ bñficiũ cũ cura animarum non licet.qꝛ idonee nõ põt adminiſtrare fine
gratia ſeu charitate quã nullꝰ ſe habere ſcire
põt. Secus eẽt de alijs bñficijs.qꝛ pñtꝓcura ri. Aug. de ancho.li. de ptãte pape tʒ genera liter nõ poſſe ſine peccato. Að vexꝝ credo qñ pᷣncipaliter ꝓcurat.vt hẽat bñficiũ. Seq qñ pꝛincipaliter ꝓcuraret vt poſſet pꝛodeſſe. ¶ Ptrũ occupãs bñficiũ viuentis ſcienter faciens ſe inſtitui.fit ifamis.h. Pa.in.c·j. de dceſ.pꝛeben. ꝙ ſic.iij. q.j.audiuiniꝰ. Et ſolus papa diſpẽſat cũ co.ſicut cũ illo ꝗviuẽte vxo re aliã accepit.vt in. ca.fi. de co g duxit in vx. quã pol. ꝑ adul. Ex q̃ ↄcludit Pa.ibidẽ ꝙ lʒ cũ vacarẽ fecerit ſe inſtitui vl ſibi ↄferri a pa
pa nõ habita mẽtiõe de occupatiõe ꝓpteres
nõ valet.⁊ ẽ ſubꝛepticia.qꝛ nõ ſic faciliꝭ obti⸗ nuiſſet facit.c.poſtulaſti.dereſcri. Bimiliter vicit de eis ꝗ de facto occupãt vel ꝑ bꝛachiũ ſeculare ſe ĩ vacãtibꝰ bñficijs intrudũt.ſi nõ faciũt mentionẽ in ĩpetratiõe de tali occupa tione.qꝛ omne id ex quo non ita faciliter ob⸗ tineretur tacitum inducit ſurreptionem per d.c.poſtulaſti.cum ſimilibus. ¶ Quot bñficia põt quis hf̃e. K. fm Pa.i. c.ↄquerẽte.de cle. nõ reſi.ꝙ hñs bñficiũ qui tumcunq; ſimplex qð ꝑ ſe ſufficit ad vitã bñ ficiati nõ põx aliud tenere ſine peccato moꝛ⸗ tali. ſᷣm glo.in.ca.vudũ. el. j. de clec. Qð limi⸗ tat idẽ 6
collata fibi eẽnt nõ rõne ſui ſʒ ꝑꝑ vtilitatẽ be
——
5
Ha.ſi ppter ſe ſolũ hʒ. Secus vera ſi
neficioꝝ.vt qꝛẽ hõ induſtrioſus ⁊ bone ↄſci
entie.vt nõ.i.c.cum iãdudum de pꝛeben. ¶ Btrũ habens plura qñ vnñũ ſufficit excu⸗ ſeturꝑ diſpenſationẽ..glo. pᷣdicta ꝙ ſic. ſed Pa. in.v.c.dudũ dicit ꝙ hʒ ꝓ indubitato nõ ſi tutus quo ad ecceſiã triumphantẽ:etiã diſpenſatꝰ ꝑ papã.qñ viſpenſatus ẽ ꝑpꝑ ſeer
ſuam vtilitãtẽ. qꝛ in hoc caſu nõ ſolũ aiterat᷑
iuris poſitiui diſpoſitio.ſʒ etiã xpi patrimo nium iniuſte viſpergitur. Eũ ergo papa nõ poſſit fine cã alienare bona ecckic ſine graui peccato. vt dicit archi.xij. q.ij. nõ liceat pape ergo multominꝰ põt dare licẽtiã alteri ̃m diſpergendi.vt in. nup.de reſti.vo. poſt di. Et ſic cõuincit᷑ rõ Innðin.c.ců ad monaſte⸗ rium.vc ſtatu mo qꝛ hic n ſoluʒ violat᷑ ius poſitiuũ.ſʒ potiꝰ diuinũ. Noc idẽ tʒ Ho. in d.c. vudũ quẽ ſequit᷑ Jo. an. Dicit etiq Tho. in ix. quolibet.q.v.ꝙ hf̃c plures ab
35

folute ↄſiderãdo ẽ quid de ſe inoꝛdinats: vt pote qꝛ nõ põt in diuerſis eceleſijs deſeruire qbus quaſi ꝓ ſtipẽdio pᷣbẽde ſũt oꝛdinate vt miniſtrãribꝰ in eis dent᷑. Eſt etiã diminutio diuini cultus. vnde vnus loco pluriũ ↄſtituit Eſt ẽt inequalitas. vnde vnus hʒ muita bñfi cia ⁊ alius nõ põr habere vnũ. Cõtinet ⁊ali⸗ qñ defraudutionẽ voluntatũ teſtatoxꝝ.ꝗ vt certus numerus p̃niẽtiũ deputaret᷑ talia ↄtu⸗ lerũt.⁊ multa alia.⁊ niſi aliqua circũſtãtia ſu Pueniat que remoueat totalit᷑ inoꝛdinationẽ
eius nũq; crit ſine peccato:ſicut nec homici⸗
diũ põt fieri ẽt cũ diſpẽſatiõe.niſi habeat cir
vomũ factã ignis poſtea cõbuſſit. Certiꝰca ſus qñ acceprat caloꝛe iracũdie vᷣm Zo.de li. ⁊. d. Anto.⁊ facit glo.in.c. ex litteris ð diuoꝛ.
que vult ꝙ ↄfeſſio ex iracũdia facta nõ pᷣiud
cet. Quartꝰ caſus qñ acceptat ad tẽpus ꝓuta donec aliter fucrit bñficio ꝓuiſuʒ ſᷣm He.ð ancha.in.c.i.de ↄſue.Ivj. Quintꝰ caſus qñ cõmutauit vnũ bñficiũ in aliud hñs alia bñ⸗ ficia curata.duũmodo poſſeſſionẽ nõ fuerit na ctus tex.ẽ in cle.ſi plures depben. Scxtusca ſus qũ habet ꝑ diſpẽſationẽ. vt in. d.c. dudũ. Septimꝰ caſus ĩ ep̃atu ꝗñ vacatp ſcm ᷣm lo. ĩ.d.c. ve multa.⁊ Imol. ĩ cle. gre.ð reſcri
r dec.. e 1 cunſtãtiã qus remoueat eius inoꝛdinationẽ Idẽ vic ð quocũcʒ alio bñficio ccckiaſtico 6 6 Aduerte tñ ʒ Bofre. ꝙeſt triplex circũſtan ꝗs nõ põt cũ alio tenere niſi diſpenſetcũco. 4 tia que põt remouere talẽ inoꝛdinationẽ ita Et ꝗs poſſit diſpẽſare.j. dicã..xxxvij. it ꝙ diſpẽſatio ſit legitima ⁊ tutus viſpẽſatꝰ¶ ¶ Ptrũ hñs bñficiũ in ↄmenda teneat᷑ſer/ʒ zü Pꝛima neceſſitas puta.qꝛ plures nõ iueniũt᷑ uãre eccłiam iſtatu ſuo. K. Pa.ĩc.de mona idonci. Secũda vtilitas eœlefiaꝝ ⁊ cox qui chis. de pbẽ. ꝙ ſic. nec põ̃t aligdð ſtatu ecckie bus pᷣſunt. Tertia pᷣꝛogatiua meritox. Vec minuerc.ſʒð ſupꝑfluo põt ſibi ꝓuiderc alsðũ.. valet ↄſuctudo ſ̃ʒ Ma.i.d.c. dudũ. Et iura fi ¶ AQuis põt diſpenſare vt gð habcat plura 3 cu ue glo. que dicũt valere intellige ꝓ neceſſitate bñficia legitima cã interueniẽtc.R. ꝙ ĩpluri vl
vel vtilitate beneficioꝝx:velpᷣꝛogatiua meri⸗
gatiua me bus ſimplicibꝰ.vel in vno curato.⁊ alio ſim⸗ tox: puta qꝛ plus valet abſẽs q;ᷓ alius pñs:
plici põt ep̃s diſpẽſare ⁊ in diuerſis eccleſijs 5,
„— ⸗—,—.*. ⸗— 5% 6.1). vel ꝑ potentia retinẽdi plura bñficia fimpli/ habeat ſed in vna eccłia põt ſi ſunt ſimplicia 10 cia.ſʒ nõ vt fructus lucri faciat fibi ad ytili⸗ ßᷣm glo.ĩc. Fas veſtras. de ↄceſ. pᷣben. Jo an. tatem pnuatã. vel ad agendũ primoniũ vel vicit veꝝ ſi ſunt diffoꝛmiaꝰ. vñ dicit qᷓ pᷣtdi 602
vt lautiꝰ viuat. vel vt faciliꝰ ad epᷣatum. vel ſpenſare. vt ꝗs habeat dignitatẽ ⁊ canonics
„——„—„ ℳ„*„— ſcer maioꝛẽ vignitatẽ poſſit aſcendere. qꝛcũ tali tum in eadẽ eccłia.facit. ci.cũ glo · de ↄſue li. 402 intentiõe etiã vnũ bñficiũ hre ve ſeẽ inoꝛdi ¶ vj. ede. conſilio. cxv.tenetꝙ põt diſpenſare i
natũ. qꝛ ẽ ↄtra omẽ rõnem. vt in.c.rõ nulla. eÿs vt ꝗs habeat canonicatũ ⁊ altare.ſeu bñ
cũ ibi notatiſ. de pben. ⁊cõtra officuũ picratꝭ ficiũ alcuiꝰ capelle ineadẽ eccria. Etð ſequi xvi.q.i.c.fi.vide ẽt de hoc.j.clericꝰ.ij. ⁊.iij. tur Pain. d.c. ras. In duob aũt ↄfoꝛmibꝰ 6i 36 ¶ Vrxꝝ hñs bñficiũ cũ cura.ſi recipiat ſecun nõ põt.puta vt qs habeat duos canonicatꝰ dum cũcura iß̃o iure ſit pᷣnatus pᷣmo. ke ꝙ in eadẽ ccckia. Et dicit Pa. vbi.&. ꝙ hocſe In ſic ſtati adepta pacifica poſſoſſione.c. de mul quunt᷑cõiter doc. Et ideo duo altaria i eadẽ ai ta ð pᷣbẽ. vł qñ ꝑꝛ eũ ſtetit quo minꝰ hfet.c.l; eccłia nõ pñt in titulũ haberi ex diſ pẽſatiöõe de pᷣben. li. vj. t nifi pꝛinum reſignet ĩma eÿi fᷣm Buil. de mõte lau. Et videt ſeg Be · dee nu oꝛdinarij. velcui cõpetit ip̃o iure ẽ pᷣuatꝰ vbi.ð.⁊ placct.qꝛ altaria qᷓ dant in titulũ ppe ſſt etiã ſecũdo. ⁊ inhabilis ad quodcũq; bñfici tuuʒ dicunt᷑ bñficia ᷣm gio.in cle.ij. de deri. iug
um ⁊ etiaʒ oꝛdines ſacros ⁊ ad papã ptinet
Et ſcquit᷑ Be.in.c.i.de ↄſue.li.vj. Altaria ye diſpẽſatioꝑ extraua.Jo.xxij. que icipit. Cxe
roqᷓ nõ dant᷑ in titulũ pñt haberi ex viſpẽſa⸗ iin
crabilis. Ei i nõ potẽrit abſoluere fubditof tiõe eßi. In ꝑſonatibꝰ vo vel dignitatibus ich rõne pᷣmi bñficij. Fallit bĩ ſeptẽ caſibꝰ. Pꝛi vel adminiſtratiõibꝰ aut officijs ꝑpetuis dit mus qñ ſecundũ annectet᷑.pꝛimoc.ſuꝑ eo.de cunq; noie cenſeãnõ põt niſi ſolus papadi oſi pᷣhen.li. vj· Secũdus caſus qñ erpedit de bo⸗ ſpenſare.vr in. ðciſ in eadẽ eccłia vel ind elm nis ꝓpꝛijs vilitatẽ pᷣmi bñficij ⁊ ipᷣmreti⸗ nerſis vt ĩc.de multa. de pᷣbẽ.lʒ tex.videa ſo Prr net donec ſit ſibi ſatiſfactũ ᷣm An. de bu.ꝓꝑ. luʒ ð codẽ ecckia ꝓhibcre. Sʒ doc. in dict. c. mö 6 c· quicũqʒ.xxij. q.iiij. Et ſufficit ꝙ talis erpen vicũt ẽt locũ hre ĩn diuerſis. ſ.cccleſijs ꝑ.c. q tis ſa ſit vtiliter cepta.i; poſtca a caſu ſit totũ ꝑ⸗ nõnulli. ðcle.nõ re. Q nð.lʒ Inno.. dicat co nhu trariũ in. v.e.ð multa.ſ.ꝙ eÿs põt diſpẽſar
dituʒ. Vm Jo. an. in.c.ex ꝑte.de cõſti.ꝓuta qꝛ

u fat. uni oGv n elk inc ht Fs n in 1qs bab an e. Eti* ntinlih de wötl d gun nn nnnlin iun onn m möb1 nſcilno S bcil B pd 4
ön
in pribꝰ ecclefijs důmõ curũ aĩaꝝ nõ habet
3 ¶ Quid fiendũ ve fructibꝰ bificioꝝ. vide.j.
„%
clericus.iij. ⁊.xiij.per totũ.
40 ¶ Dtx fructꝰ bůficij vacantis fint fuandi ſucceſſoꝛi.k. ꝙ ſic. vel ĩ vtilitatẽ eccłie expẽdẽ
di.als ↄtrafaciẽtes ſi ſũt capla: ↄuẽtus colle gia:vel ſingulc ꝑſone ĩ cathedralibꝰ eccleſijs
⁊ regularibꝰ vłcollegiatis ſũt ſuſpẽſi ip̃o fa⸗
cto ab officio ⁊ bñficio.donec plene reſtitue rit gcqd ꝑceperũt nõ obſtãtibꝰ pᷣuilegijs:vl
ſuetudinibꝰ:vł ſtatuti.ẽt iuramẽto vl ſediſ apłice auctoritatẽ firmati.c.qʒ ſepe.ðᷓ ele.li.vj 4 ¶ Quid de plati g bona eccłiaꝝ: dignitarũ
poꝛatuũ ⁊ ꝑſonatuũ vacãtiũ ſibi ſubiectaruʒ vłq ꝑʒinẽt ad coꝝ cuſtodiã occupãt..ꝙ ni ſi ſpãli pᷣuilegio:vel ↄſuctudine pᷣſcripta vel
lia rõnabili cã faciãt epi.⁊ ſi iin ſũt ſu
ſpẽſi ab igreſſu ecckie.⁊ alij ab officijs ⁊ bñfici is donec ſatiſfecerit. Idẽ dic ve alijs ꝑſonis eccleſiaſticis ad quoꝝ colłonẽ pñtationẽ ſeu
cuſtodiã ꝑtinent dignitates ꝑſonatꝰ. pᷣoꝛatꝰ
vł eccłie vacãtes. vti.c.pñti. de of. oꝛ li. vi. Et Bꝓhibitio loquit ð alijs bonis ab his de gbꝰ ð.in. S.pccdẽti.⁊ in. d.c.eꝛ ſepe.
42 Wtxꝝ fructꝰ bůficioꝝ poſſit locari.við.
alicnatio.in pꝛincipio ⁊.ðxviij.
3 ¶ Quid de diſtributiõibꝰ quottidianis.við F.clericus. riij. F.ij. 44 ¶ Quid de iniuſte poſſidẽtibꝰ bñficia eccła
ſtica.he.ꝙ reſignare tenent᷑ ĩ manu illiꝰ ꝗ põt
acciꝑe refignationẽ.vł ſi eẽt in articulo moꝛtꝭ
alicui alteri recipiẽti eq̃ noĩc illiꝰ cuiẽ faciẽda
5ʒ Inno. Et ẽt tenet᷑ fructus ꝑceptos reſtitue
re.ð renũ.c poſt trãſitionẽ.ᷓ Turſus. Et dicit Archi.ꝙ ſi aligs minꝰ canonicc obtinet bñfi ciũ.ſ.ſimoniace.vel per fraudẽ:aut ſurreptio nẽuliqua ĩ ꝑpctuũ nõ pᷣſcribit.c.pꝓoſtulaſti.ð cle ex mi. Mcꝝ ẽꝙ dicit Ho.ꝙ vite neccſſa⸗ ria ſtricte potcrit retinef ð ↄſilio confeſſoꝛis:
ita ꝙ ſolũ nõ egeat.⁊ alios fructꝰ ĩ ecłie vrili
tatẽ ↄucrtat qꝛ yſtituẽ tenet᷑.c.dilecto de pᷣbẽ. alii nõ põt abſolui niſi obtineat viſpẽſatiõeʒ ab co ꝗ põt necĩ foꝛo gie tenent᷑ ei ſubditi obe dit vł ſoluer aligd qñ ſciunt ꝓ certo: nec põt
eoſdẽ ſubditos abſolue vel ligare. de qͥ tñ dic
⁊ limita.vt. j. ꝓfeſſio.iiij.ð.xij.
45 PVtyꝝ filius pᷣuet᷑ bñficio cccieſiaſtico ꝓpt cri mẽ leſe maieſtatꝭ ↄmiſſũ a patre.ſ. gio.i.c.ſa tis pucrſũ.lvj. di.ꝙ nõ. Idẽ vicit noc ꝓpt cri⸗ mẽ leſc maicſtatis diuinc.vt puta qꝛ hereticꝰ
vł ſciſmaticꝰ.c.gcũqʒ.de here.li.vi.ð ſciſma.
—
126 c. vnico.li.vj. vbilʒ ꝓhibeãt᷑admitti ad bñfi cia eccleſiaſtica talium filij tamen non dicit ꝙ habitis pꝛiuentur.qð nota.
1g ami 9 ẽtriplex Vᷣm glo. eodẽ 8 ti.c.i. Pꝛima dr vera Scða ſiłitudiaria. Tertia ĩterpᷣtatiua ¶ Auot modis ꝓtrahit᷑ bigamia vera. h. ᷓᷓʒ Ri. in. iiij. vi.xvij. ar. iiij. q.i.⁊ glo. vbi.ð.vno mõ qñ habuit plures legitimas vxoꝛes.xxvj.
di.acutius.⁊.c.ſe. Intellige ſi ambas cogns⸗
uit glias ſecus.ar.in.c.vebitũ.de biga.
¶ Quot modis ↄtrahit᷑ bigamia interpꝛeta
riua. K. ᷓᷣm glo.in. d.c.i.ꝙ duobꝰ modis. Mꝛi mo qñ Zxit cũ conupta.xxxiij. di.maritũ.⁊.c. a nobis eo.ti. Intellige ſi cognouit eaʒ. alias
nõ. d.c.vᷣbitũ. Becũdus qñ reddit vᷣbirũ vxo
ri adultere. xxxiiij.d.l.c.ſi cuius.⁊.c ſe.ẽt ſi ad pᷣceptũ eccłie redderet ᷣm cõmunioꝛẽ opi.et etid ſi ignoꝛabat eã̃ adulterã ᷣm Ma. in.c.fi vir. ð adul.allegat.xvij. vi.ſicut.⁊ ð biga.c.ij. ¶ S nũquid accipiens virginẽ quã nõ co⸗ gnouit.⁊ ca moꝛtua accepit ſecundã virginẽ quã cognoſcit. velecõtrario pᷣmaʒ cognouit ſʒ nõ ſecũdã efficit bigamꝰ.. Mo. ti.eodẽ.
ꝙ nõ. Similit ſi ducit mnłicrẽ virginẽ ab aliq̃ deſpõſatã ſʒ nõ cognitã pᷣmoꝛtuo ſpõſo nõ
eſt bigamus.di. xxiij.c.fi.⁊.d.c.dcbitum.
¶ Auid ſi credebat virginẽ tꝑe ↄſumatiõis
mimonij ⁊ poſt cognouit coꝛꝛuptã.h. ꝙ bi gam̃us ẽ.xxij. q.v. ille. lij. di.qui in aliquo. nec
excuſet erroꝛ vel ignoꝛantia.d.c.illc.
¶ Mtrũ defloꝛãs virginẽ ⁊ poſtta accipiẽs cã vroꝛẽ ſit bigamꝰ.E. glo.⁊ Pa.in.c.ſane.ð cle. ↄiu. ꝙ nõ. Et lʒ Mo. vbi.ð. dicat ꝙ celebꝛi oꝛ opi.tencat riũ.ego credo verioꝛẽ opi.ꝙ ñ
ſit bigamus.qꝛ R aut᷑.quò op.epi.F.i.velit ꝙœ
vxoꝛẽ hũcrit virginẽ.tñ ſi attẽdamꝰ ad veri⸗ tatẽ q̃ opi ꝓferẽda ẽc.nuꝑ a nobis.de biga. viij. di.vcritate.lxxxi.di.quicũq;.⁊ gfilij ſint le. 5 tuas. C.plus va.qð agi.l.i.ij.⁊iij. nõ di⸗ uifit carnẽ ſuã. Mec ob.ꝙopinio pferat᷑ veri tati.ð ſpõſa.inucnis.iij. q.vij.ð.tria ff. ð offi. pto.l.barberiꝰ. C ð teſta..i.xxij. q.ij. hoĩes ff. ad maced.l.iij.⁊ in. d.c. nuꝑa nobis qʒ.h. In no.in. ð.c. nuꝑ a nobis. ꝙ iſta cauſalia ſunt.
Pefert᷑ enĩ aliqñ opi. vcritati fauoꝛc Shẽtiũ
? odio decipientiũ. vt. d.l.iij ff.ad ma.vel fa⸗
noꝛe plis.c.g iter. g fi.ſint le. aut teſtamẽtoꝝ
d. l.i. vel vliq̃ cõis opin io pfert᷑ vcritati.d.. barbarius.⁊ in. d.c.nuꝑ a nobis. vbi factum attendit ꝙ nõ cxcedit caſum ſuum.
d 2

Quiqfi vnam yroꝛs pabuit ⁊ ↄgnonit an⸗
te baptiſmũ ⁊ aliã pꝰ.&.ꝙ bigamusẽ. xxviij. q. vltima c. opoꝛtet.⁊.c.acutius. licet Jo.con trarium dixerit et male.
Quot modis ↄtrahit᷑ bigamia ſimilitudina ria. h&. ꝙ quattuoꝛ modis. Mꝛimus cũ quis cõtrahit cũ deo ꝑ votũ ſolẽne. poſtea cõtra⸗ hit mrimoniũ de facto.xxviij. q.i.quotquot. ⁊ pe bigamis.c.a nohis. Secundus qñ quis
diuerſis tẽpoꝛibꝰ habuit plures vxoꝛes.vnã
de iure. alterã de facto ⁊ cognouit ambas.d. c.nuper. Tertiꝰ ſi fimul duas habuit vxores
vnũ de iure.alterã de facto vel ambas de fa
cto ⁊ ↄgnonuit ãbas.v.c.nupꝑ. Quartꝰ moduſ ſi eriſtens in ſacris ↄtrahiivt in. d.c.nuper.
¶ Sed quis diſpẽſare poteſt cũ bigamis ve
re.K. ꝙ quidã dixerunt ꝙ nemo põt. tu dic cũ Ri. vbi.ð.ꝙ papa ſolus põt.xxxiiij. vi.le⸗ ctoꝛ.in glo.vbi lutius diſpenſauit cũ Pano. archiep̃o qui fuit bigamus. Aliꝰ inferioꝛ nõ poteſt eti in minoꝛibꝰ.nõ.in.c.vnico. de bi⸗ a. li. vj. Idem de bigamis interp̃tatiue. qꝛ c in ipis ẽ defectus ſacramẽti: ficut in biga mis vere ᷣm glo.in. d.c.i.ve biga. Munquid in bigamis ſimilitudinarie poſſit epᷣs diſpenſare.N. ᷣm Pa. in.c.de diacono.⁊ c.ſcquenti.qui cle.vel vo.ꝙ ſiclericꝰ in ſacris ↄtraxit cũ coꝛrupta ſolus papa diſpenſabit. d.c.nuper. Si vero clericus ð iure ↄtraxit cũ vna.puta anteq; eſſet in ſacris ⁊ de facto cũ
altera.ſ.poſt oꝛdinationẽ. ⁊ ambas ↄgnouit
ſolus papa poterit diſpenſare.d.c.nuꝑ. Et ſi militer in nõ clericis qui iſto mõ bigamiam cõtraxerint. Auidaʒ voluerũt reſtringere b veꝝ ſi ſciens ĩpedimentũ accepit de facto eã Secus fi ignoꝛabat.tñ cõiter tenetur ꝙ fiue ſciens ſiue ignoꝛãs de ĩpedimẽto.ſecũdã ac⸗
ceperit ⁊ bgſrovit⸗ qꝛ tex. ad animũ cũ opꝑe ſe⸗ cuto attendit.qꝛ
menti ficut in bigamis vere. ᷣm glo.in. d.c.i. Tin. d.c.nuꝑ m Be.i.c. vnico. de biga li.vj. Si vero exiſtẽs in ſacris.q;uis cõtraxerit cũ virgine nec aliã habuerit vroꝛẽ ante in laica li habitu vel in minoꝛbꝰ poterit epᷣs diſ pen
it. qꝛ ſic in ipis eſt defectus ſacra
ſare.vt miniſtret tex.ẽ in.c.diuerſis.ve cle.cõ
iu.? in.c. i qui cle. vcl vo. cũ glo.ibidẽ. ⁊ ctiã
vt ꝓmoueat᷑ ad vlterioꝛa c fane. de cle. cõiu.
Et ad. d.c.nuꝑ qð videt᷑ cõtra.dicit ꝙ mtelli
git de eo qui ante ſacros oꝛdies aliã habuit. ⁊ poſt in ſacris aliaʒ accepit. Ad.c.vero.ij. ꝗ cke.vel vo. dicit ꝙ loquit᷑ in illo quẽ nõ peni
tet vere. vel ẽ ſuſpicio de recidiuo ꝙ tune ni
ingrediat religionem non poteſt. Similiter
quando imminet ſcandalum. vt in. d.ca. nõ. ¶trũ bigamus bigamia vera Fᷣm pꝛimũ l⸗
modũ fit pꝛiuatus pᷣuilegio clericali.k&. ꝙ ñnõ ſed ſolũ ilii qui ſunt in minoꝛibꝰ oꝛdinibꝰ.ſʒ qui ſunt in jacris bene gaudẽt ᷣm e. in.c⸗ vnico. de biga. Rõ vᷣm eũ.qʒ ille quiẽ in mi⸗ noꝛibꝰ taliter ↄtrahendo. põt viuere ⁊ dʒ vt laicus.Ille vero quiẽ in ſacris nõ põt redire ad ſecuſũ.vt nõt.ð apoſta.c.tue. in glo.fi ſᷣm Jo. de fant. Et iõ licet ſit pᷣuatus habilitate oꝛdiniũ.nõ tñ pᷣuilegio clericali. Gimiliter re ligioſus religionis appꝛobate gaudet. ita ꝙ talis ꝑcutiens eſſet excõõmunicatus. lʒ iſſe rex. pꝛiuet eũ pᷣuilegio clericali.nõ tñ pꝛiuile ⸗ gio monachali vel religiõis. Et tex in. d.ca: vnico.reſtringit vt loquat᷑ de exñtibus in mi noꝛibus oꝛdinibꝰ.⁊ nõ de monachis.vel exi⸗ ſtentibus in ſacris. Et hec verioꝛẽ opi. quaʒ ſequunt᷑ Archi.glo. in.c.quiſquis. lxxxiiij.di⸗ Muil. gar. Jo. mo. Jo.cal.ʒ Bonagfa in.c. ð bigamis.eo.ti.teneat ꝙ ſacerdos ꝗcontraxit
cũ vidua.vel duo matrimòõia ſucceſſiue ⁊ po
ſtea commiſit homicidium poterit punirip indicem ſecularem.per.d.ca.vnicum.
¶ Ptrũ bigamus iterpꝛetatiue ſimiliter ſit u
„„
pꝛiuatus omni pꝛiuilegio.ſicut bigamꝰ vere ke. Be. vbi. Z.ꝙ ſic. Idẽ tenet glo.in. v.c.vni⸗ co. Mec ob.qð in ſe.ᷓ. vicã ðᷣ caſu veroad ca ſuʒ fictũ.qꝛ in iſto interpꝛctatiuo idẽ eſt quo ad omnẽ modũ.ficut in vo.qꝛ ſic ẽ in cis defe ctus ſacramẽti ſicut in veris bigamis.vt nõ· glo. in.c. j. de biga.⁊ patet in. ca. debitum.eo. ti. vbi dixit ꝙ diuiſit carnem fuam:facit etià di.ca.quiſquis.lrxxiiij. diſt. ¶ Mtrũ fimilitudinarie bigamus ſit pꝛiuaiꝰ li
ſimiliter pꝛiuilegio clericali.. Be · vbi..ꝙ
nõ niſi quo ad executioneʒ oꝛdinũ. Et ex hoc infertur idem Be. ꝙ ↄſtitutio penalis nõex tenditur de caſu vero ad caſum fictũ. qñ ca⸗ ſus fietus non fingitur idem eſſe quo ad om nem effectũ quẽ habet caſus vcrus ſicut eſti Ppoſito. vt patet in.c.nup.a nobis. de bigz. Antellige ergo tex d.c. ynici. de biga. vero⁊
interpꝛetatiuo.⁊ qui nõ eſt in ſacris velreli
gioſus qui eſt nudatus omni pꝛiuilegiocen
cali.⁊ aſtrictus ſeculari foꝛo.⁊ei ſubercõmu
nicationis pena pꝛecipitur vt non deferat tonſuram vel habitum clericalem.di.ca. vn co. ⁊ ſi poꝛtat peccat moꝛtaliter. vt.jler.dij
Pu cuſi ſerdi ceet Wit Ch web doqj
ſ

pic d 82 inſc nm io inte wiüc ihcutu Sitin 611t nn nit q xn hu cod eri cretun Enibt K Fmn
ſa v
0.* qut
ſccuii n dibn n
perca 1 nl
ſiblaſ
p. vicit᷑ qꝛꝑ duos dies ſettum ſtamus K ſextuʒ cAlen marcij. Et nõ ꝙ vigilia ſancti Wathie ſp dʒcẽ die imediate pᷣcedenti feſto eiuſdẽ. niſi veniret feſtũ die lune. qꝛ tunc fie⸗ ret die ſabati. Et pᷣm ↄſuetudinẽ romane ec⸗ cleſie tpe biſextus.ſecunda die fit feſtũ ſancti Mathie hec notat᷑ in.c. queſiuit ve ver.ſig. CMtrũ ſuſpenſus ꝑannunn poſſit celebꝛare tpe biſext? vltia vic anni biſextilis. K.glo. in. d.c.q̃fiuit ꝙ ſic. Sicut libertas ꝓmiſſa puiẽti ß nnũ acgrit᷑ ſi fuerit. ccelxv.dicbꝰ.ff. ð ftatu ibe. cum heres..ſticus.ſi heredimco. aſſen q impoꝛtare videtur quandã derogatõ nem excellẽtis bonitatis alicuiꝰ ⁊ pᷣci dinine. Quicũqʒ ergo negat aliqd ð deo qð ſibi cõuemit. vel aſſerit aligd ð co quod ci nõ cõue nit. diuine derogat bonitati. ꝗ deꝰ ẽ ipa bonitas eẽntia ᷣm Wio. de di no. Quod quidẽ cõtigere põt vl ᷓᷣm itellectũ tmñ.vel ᷣm intellectũ ⁊ affectũ. t vtroq; mõ hmõi ðꝛo gatis ſi ſit tm̃ in coꝛde ẽ blaſſemia coꝛdis. Si Vo in oʒe ẽ blaſfemia oꝛis. q̃ blaſfemia oꝛis
opponit᷑ ↄfeſſiõi fidei ⁊ charitati diuine. Et
ſic ex gencre ſuo ẽ peccatũ moꝛtale ſꝑ niſi qs aliũ ex ſurreptiõe i Vba blaſfemic ꝓrũperet ita ꝙ h quod diceret ñ aduerteret qꝛ tuc foluʒ venialit peccaret.nec hret ꝓpꝛie rònẽ blaſfe⸗ mie qui exal.ſcðᷣa ſcðᷣe.ti.ð biaſfemia.⁊ Tho.
ij. ij. q. xiij. ar.i.
WQuot ſunt ſpẽs blaſfemie.k. ᷣm Ambꝛo. ſunt due. Mꝛima ẽ cũ deo attribuit᷑ quod ci nů cõuenit. Secũda cũ ab eo remouet᷑ quod ei ↄuenit. Adde tertiã ᷣm Tho.vbi.ð.cñ crea ture attribuit᷑ quod ↄuenit creatoꝛi ſoli. Gʒ Ppꝛie loquẽdo nõ ſunt diuerſe ſpẽs.qꝛ nega tio⁊ affirmatio nõ dinerſificant habitꝰ ſpẽ quia per eandem ſententiam innoteſcit falſi tas affirmationum et negationum. ¶ Ptrů blaſfemie ſit remiſſibile. K. emia fit ex coactiõe vcl deceptione vel infirmitate ſic hʒcãm annexaʒ puocati⸗ nam dinine mie ad remiſſionẽ. Et ſic itellige ilud 2athei. xij. Dm̃e peccatũ ⁊ blaſſcmia ſeex ifirmitate.vel coactiõe remittei. Si aũt blaſfemia cõmittat certa malitia.tic vÿ irre milſſibilis. nõ qꝛ nõ poſſit remitti.ſʒq nõ hʒ
ſecũcãm motiuaʒ ad remiſſionẽ. ⁊ ſic itelligẽ
illud Mathei. xij. Gpũs aũt blaſſemic. ſ ilia⸗
te ex ccrta malitia nõ remittet.i.vix ſiue diffi
culter remittit᷑ quia nõ habet ercufationem.
¶Blaſfemia Vo ſanctoꝝ ↄſequẽter fdudat 5
in deů. dů vel illis attribuũt quod des er ſua gratia declarauit nolle ĩ eis eſſe vel remouẽt quod declarauit ĩ eis eſſe et eodem modo eſt peccatum ſicut blaſfemia dei.
¶ Ptrꝝ blaſfemus poſſit abſolui a ꝓpꝛio ſa 4
cerdotc.h. Pa.in.c.tatuimꝰ de malc. ꝙ non publice blaſfemãs.ſʒ eÿs facit glo. in.c.ij. de peni·⁊ remiſ.li. vi. Secʒ ſi occulte. q m o. tüc non ptinetad epm. Ego vo intelligo ꝙ eſt caſus ep̃i qñ blaſfemia eſt publica nõ ſim⸗ plicuer.ſed qñ ꝓpter publicitatẽ defertur ad ep̃m. Mñ dicit Botfre. ⁊ Moſt. ꝙ que dicũt᷑ in. d.c ſtatuimꝰ de pena tꝑali vel pecuniaria itelligunt ſedẽte indice ꝓ—— iudi⸗ cio aũt aie pᷣſpyter diſcretꝰ moliendo rigoꝛẽ viſpẽſare poterit rigoꝛẽ ex cã circa penã jpũ⸗ a ſupioꝛẽ xxvi. q.vij.penitentibꝰ hoc Mo. ¶Sʒ qñ dr publica.ſ. Pa. ⁊ Boſti. in. d.c. ſtatuimꝰ.ꝙ publica dicit᷑ qñ ẽ notoꝛia iuris: puta cuictus vel cõfeſſus in iudicio vel no⸗ toꝛio facti.puta qꝛ publice pluribꝰ aſtantibꝰ blaſfemiam intuiit. facit.c.fi. de cohabi.cle. ⁊ mu. Et hꝛeuiter qñ ꝓbari põt.⁊ ad eÿm ðfer tur dicit᷑ publica.ar.i.palam.ff. de ver.ſig. ¶ Quid ſicaloꝛe iracũdie. vcl ebꝛietatis ꝗs blaſfemat. K. Pa.in. d.c.ſtatuumꝰ doc. cõiter recitant dictũ abbatis dicentis ꝙ licet pecet grauiter.tñ non puniet᷑ pena.d.c.ſtatuimus. qꝛ neſcit quodãmò ꝗd fat ſiẽ nec ↄfeſſio fie fcia pᷣiudicat. vt nð.gi.i.c. ex his.ð diuoꝛ. Et placet Pa. in ebꝛio.ar.l.om̃e delictuʒ.ᷓ. g ſe vulnerãuit.ff ð re mili. Sʒĩ accẽſo caloꝛe ire dicit foꝛre non ꝓcedere niſi caloꝛ eẽt ex iuſta cd ꝓuocatꝰ.ar.I.fi adulteriũ.. impatoꝛes.ff. ve adul. ſecus qñ ex miuſta cã. puta qʒ in lu⸗ cro amiſit ar.c. iebꝛiauerũt.xv.q.i.ſʒ ego dieo ꝙtã ex ebꝛictate q; ex ira biaſfems nõ excu ſat g moꝛtali ſi aduertit qů dicit ⁊ ſignificati onẽ vboꝝ vt pʒ ex pᷣdictis.q̃ vo ad penã. d. cſtatuimꝰ credo oĩo excuſari ꝑꝑ vbuʒ in co poſitũ.ſ.pᷣſumpſerit flaxare ſʒ qᷓad aliã penã eroꝛdinariã bñ attẽdendũ ẽ.an fuerit ĩ culpa
ebꝛietatis vl ire vt maioꝛ imponatur:⁊ ſinõ
ſenpa minoꝛ detur.
¶ Qucẽ pena pꝛe fatic. ſtatuimꝰ.h*.q· ſeptẽ
dñicis ſtet pꝛefoꝛibꝰ cccłie dñ agunt᷑ miſſaꝝ
ſolẽnia.⁊ vitio die ſinc pallio ⁊ calciamẽtis ⁊
ligatus conigia in collo. Itẽ in. vij. ſextꝭ feri⸗
is pꝛefataꝝ dñicaꝝ ieiuiet ĩ pane ⁊ 3qᷓj 1 nõ 5
8
———

*
—
intret eccleſid. tẽꝙ in qliberpfatoꝝ dieruz tres ſi potcrit. vel duos.aut ſaltẽ vnũ paupe
rem reficiat.⁊ ſi nõ põtin aliã penã ↄmutei
.
Irẽ ſi eſt diues.xl.ſolidos ſoluat vel. xxx. vcl Ix. vel faltẽ.v. vſualis monete. quã penitẽtiã
R noluerit faccre interdicat᷑ ei ⸗ eccle e
„
Abella r
—
ro vel argẽto.aut ſtagno.c.calix. de cõſe. di.i.
1
X
*
*
8 —
6
„
vn q̃ debet᷑ cpo ab oĩbus eccleſijs toriꝰ djp⸗ ceñis. de q̃ habes.x.q.i.in.c.de his.⁊c.ſc.ĩ glo.
⁊ in obitu carcat eccleſiaſtica ſepultura.
Tlir nõ debet eẽ de ere. aut auri⸗ ELl calco.aut cupꝛo. nec ð ligno nec de vitro. nec de criſtallo. vel lapide de conſe. di.i.vaſa.⁊.c.ſe. ſed debet eſſe de au⸗
¶ Quis põt ↄſecrarẽ calicẽ ⁊ patenã. Car. in che. qtrendẽtes de ſta re. vide᷑ ſentire ꝙ epᷣs ⁊ ẽt abbates ꝗ vtunt᷑ inſignijs potificalibꝰ qů hũt ex ↄſuetudie. qꝛ iſta ſunt potiꝰ digmtatꝭi q; oꝛdinis. Sʒ Pe in. c. abbates de pᷣuilegijſ li vi. dicit ꝙ lʒ hic glo.ſit ꝓ ipᷣis abbatibꝰ. iñ dʒ abſtinere pꝛopter vnctioneʒ quc fit ĩcius conſecratione.c.vnico.deſacra vncti.
¶ Quomõ cxccrat.&. Em Me. de pal ꝙcon⸗ ſecratio calicis fit ĩ ſupficie. Et iõ ſi calix ar⸗
genteꝰcõſecratꝰ deauñct᷑ idiget recõſecratòe Secus credo ſi vᷣcauratio cadit ꝓꝑ vſuʒ. quñ
recõſecrabit᷑ necẽ ſile in calice deaurato ſiẽ
in pariete cccleſie.ꝗ decroſtatꝰ indiget recõſe cratione.vt in gloc.eccleſijs. de cõſe di.i.ſed in ꝑditiõe auriſqð ita ſubtiliter ponit᷑.nõ vr ſit ita cõſecratio in ſupficie ipᷣius quin rema neat in argẽto.⁊ ita ßᷣuat ↄſuetudo. iłiter ſi Amittat foꝛmã ſuã execrat᷑.ar.c.i.de conſe.ec. vel al.⁊ q deſtructa foꝛma iã nõ eſt calix.⁊ ſi reparat᷑ crit nonꝰ calix.⁊ iõ ↄſecrãdus. Secꝰ formã nõ amiſit.qᷓ;uis aliq̃lii leſ rir A Hn„ qs. dicat᷑.vide.ð. X lñn 14t0ꝛ zccnlati viij. Ambihme lc— poꝛtio dicit᷑ qꝛ eſt a nnicaknepebate vðbita iure ðcretoꝝ x.q;i.ð his.⁊.c.ð eernimꝰ.⁊.xvi.q.i.ↄſtitutũ.⁊ ĩcle.dudũ.ð ſep. ¶ Quotuplex ẽ canonica poꝛtio.h.ꝙ duplex
.
⁊ de teſta.c. officij.⁊.c.ſe.cũ cõcoꝛdãtijs i glo. lia qͥ debet᷑ eccleſie pꝛochiali deqᷓ̃ habet᷑ de
2
ſepul.per totum.in decre.⁊ vi.⁊ cle.
¶ Duotaẽ canõica poꝛtio eßᷣalis. de. fʒ glo.
ri. Et
in.c. requiſiſti. de teſta.ẽ tertia vel quarta ßm
conſuctudinem.
¶ Quota ẽ canonica poꝛtio pꝛochialis.K.ꝙ iura ſunt diuerſa.⁊ iõ crit quarta.qʒ ĩ illa oĩa iura ↄcoꝛdãt.; qdã dicãt mediã gdã tertiã,
f. de arbi.l.diẽ.. inde qͥrit.⁊ ð arbi.cſiex tri
bus.li. vi.nã in dubijs ſeqmur qð minimũẽ ff.de le.ij..ſi ita relictũ.in fi.ff. de re. iur..ſp.
no.i.c. regſiſti.⁊ Ber.i.c.certificari de teſtu.⁊
ß vexꝝ niñ ↄſuctudo cẽt vandi medictatẽ vel
tertiã 3 tůc iſta cẽt debita.vt in. dc.certifica fic intellige iura que videntur dicere ꝙ eſttertia vcl medictas.
¶WMtꝝ ↄſuetudo valeat qᷓ nihil daeßo vel 4
pꝛochiali ecclie. K. Ho. ĩ ſum.ti. de ſtpult. tz nõ. Silr ⁊ of. cũ ſit irrõabilis.c.fi. de cò u
ſue.⁊ 3 iura. de ſepul.c.i.dñs petrus de puſio in tractatu de eanonica poꝛtiõe.⁊ Inno.tʒꝙ
ↄſuctudo vʒ. dũmõ ſit pᷣſcripta ſpacio ãnoꝝ.
N. facit.c.de quarta.de pꝛeſcrip.⁊ quod notat
Jo. in. d.c.certificari.
——
Mtx p̃ſcriptõc ẽt ſicut ↄſuetudie poſſit in 5 torũ tolli.K. ᷣm Ho. vbi ð.⁊ do. Pe. ꝙſic ß
regrit᷑ titułꝰ.velcurſus tꝑis. cuiꝰ ʒꝛij memo⸗
ria nõ exiſtat.⁊ ita logt᷑.c.i.de pᷣſcripli.vi. rõ
q ius cõe ẽ ꝓeccłia ꝑꝛochiali vel ep̃o. Etið vbicũq; pᷣſumptio ẽ ʒ poſſidẽtẽ. oʒ ꝙ titujũ alleget ⁊ ꝓbet ꝑ quẽ talis pᷣſumptio tollat.
¶ WMiꝝ ꝑ pactũ poſſit renũciari dicta quarta i
ſl ᷣm Archi.ic.pactũ. de pac li.vi. ꝙqñ dã⸗
nificat᷑ eccłia nõ valet pactů. Becꝰ vbiñdã ⸗
nificaret᷑. qꝛ valcret etiã ſine auctoꝛitate lupi oꝛis factum.l.nõ eo minus.C.de pꝛocu.
¶ A quibꝰ debet᷑ quarta ep̃alis. K. m Poi
ſu.ti. de fepul. ꝙ ðᷣber.⁊ põt peti aboibꝰcce ſijs j. ꝓpꝛiã dioceſiʒ cõſtitutꝭ vt. xxi q ii tutũ.ſiue ſint capelle monachoꝝ. vel alioꝝſe ligioſoꝝ vel monaſteria. vł aliã pia loca. iue ſint ↄuẽtualia vel quis alia in ciuitate vel c
vt de offi.oꝛ. querẽtc.de teſta.officij.⁊c eg
ſiſti.ẽt ſifint exẽpta.niſi ĩpᷣuilegio fiat ſpãis mẽtio ð pᷣiudicio epᷣalis quarte.de deci. dndũ S. vlr. f. ne qdi loco pu.Ii.ᷓ.merito. Panð· i.v.c. officij tʒ Zꝛii.ſ.ꝙ ſolũ debeat᷑ ab eccli cpᷣo ſubiectis.nõ ab exẽptis ſeu ſubiectis.n mediate pape.⁊ dicit ꝙ ſic cõiter tenet. Pe· No in pfato tractatu ſimitat Ma. veꝝ dic⸗ re qñ legans eccleſic cxẽpte nõẽ ſubditꝰci vel exẽptus ſiłr. alias debcat᷑. Sʒ verio? vide tur opi. Pa.q iſta quarta dat epis rõne ſol
—*
ita nõt. Archi.in.c.cũ qs.de ſepul.li.vi.⁊ In ⸗
M8 Poit eni füti kqi olim.] Mde
vhx

göcůnin vonſ win decuj ig mptot i.5 ap Sm tü poſſ wn iic pac chit no v w 5c vakrtc wn lnö co
*
dwet ncapclq We imoni IR — euf tcxipu
duio c We dd 3, ſr owetn h weccciri 62 1
pul ij c.i.de ſta.mona.—— 1o Wixꝝ debeatur quarta eßo ve relictis facti
citudinis quam debet habere in eccleſijs fibi ſubiectis.vt patet in.ð.c.conquerente. nò re ſpectu legantium.
¶¶ Sʒ nůquid cxẽptitenent᷑ ſoluere quartaʒ canonicam pape.he.abbas.in.c.requiſiſti.de teſta.ꝙ ſic. Et ſegt᷑.d. Pe. vbi. ð.legatꝰ rñ de latere petere ñ poterit.qꝛ nõ ẽ vioceſanꝰ exẽ⸗ ptox.de pᷣui.c.auctoꝛitate.li.vi.in glo. Lde gbus debet᷑ qnarta canonics ep̃alis. K ꝙ ve oibus legatis factis gbuſcũq; cccieſijs vel pijs locis ᷣm ꝙ dixi i.ð.pᷣcedẽti.⁊ ẽt quar ta decimaꝝ ⁊ quarta coꝝ que veniũt occaſio ne funcris. vt in.c.reqũſti.de teſta.⁊ ibi Pa, Fallit B in. vij. caſibꝰ. ᷣm. d.pe.vbi.ð. Piimꝰ 3 relisquit aligd ꝓ oꝛnamẽtis eccłie ſcu ve ſtibus.vʒ cũ legat ſericũ ꝓ plancta. vł aliud oꝛnamentũ ꝓ altari.vt nõ. doc.in. c.fi.de ſe⸗ pul. Ex q̃ ſequitur ꝙ ſi legatur aligd vt fiat choꝛus vel pictura vel maieſtas.vci calix.vł hmõi nõ debet᷑ quarta.qꝛ iſtaẽ fabꝛica ad lõ geuũ honoꝛeʒ dci.dc.fi.⁊.I.i. C.ne ſi.ſal. Iſte imagines ⁊ cruces appellãtur ſignũ dei.l.ti⸗ tia.q.ſeia.ff. de aur.ar.qʒ le. Et Inno.in.c.cũ ad ſedẽ.de reſti ſpol. dicit ꝙ cruces ⁊ calices ſunt oꝛnamẽtũ ecclefie. Secũdus qñ legatur P pꝛefatis oꝛnamẽtis redimendis.oꝛnãdis. ſeu reparãdis. vt dicit Inno.in. d.c.fi. Idem dic cũ legat᷑ ꝓ libꝛis neceſſarijs diuinõ offi⸗
cio. Gimiliter qñ legaturꝓ monumẽto fien
do.qʒ religionis iniereſt monumẽta cõſtrui vel exoꝛnari.l.i.;. interdictũ.ff. de moꝛ. infe. Tertiꝰ qñ legatur ꝓ fabꝛica eccłic reparutio ne indigẽte.⁊ poꝛtio ꝓ fabꝛics nõ hẽtur. vel k habetur nõ ſufficit. Si Vo eccłia nõ indi⸗ et fabꝛica ſoluct᷑ quarta m Mo. reliquum eruabit᷑ ꝓ tꝑe neccſſario ad fabꝛicũ. Quartꝰ qñ legatur ꝓ lummaribꝰ oleũ ꝓ lã pade vel cerei hmõi. Quintꝰ qñ legaturpanniuerſa⸗ rio celebꝛãdo nuatim.c.cuʒ creatura. de ce. miſ. Sextꝰ qñ legatur ꝓ.vij. xxx.⁊ hmõi.Fᷣmn Mo. in. d.c.fi. Septimꝰ qñ relinquitur ad ꝑ⸗ petuũ cultũ diuinũ puta ꝙ feſtũ vniꝰ ſancti fiat ãnuatim.vel dicatur officiũ in vna capel
la.qꝛ in hmoi ↄſiſtit cultus diuinꝰ.c.fi.de re⸗ ſcrip:li.vi. D ctauꝰ fallit m Pa.in. d.c.req⸗ Rſti.in oblatõibꝰ de quibꝰ nõ ðbet᷑ quarta vt olim. Monꝰ fallit ſm eundẽ in donatiõe in vita de qua etid̃ non debetur
c.de his. de ſe⸗
.
—
boſpitali.&. Ma. in. d.c. officij. ꝙ ſic ſiẽ religi
oſuʒ puta auctoꝛitate ep̃i ↄſtructũ ẽt fᷣmn Jo⸗ an ſi relictũ fuiſſet factũ pauperibꝰ talis pᷣo⸗ ſpitalis.qꝛ pſumit᷑ habuiſſe reſpectũ ad locũ.
nõ ad pſonã. Secꝰ ſi relictũ cẽt paupibꝰ fim
plicit. qꝛ nõ deberet.Inulli.⁊l.ſi qs ad decli⸗ nandã.C.de cpi.⁊ cle. Si Vo hoſpitale nõ eſt rligioſũ.lʒ diuerſa fit opinio.tñ tene cũ Pa.·
ibidẽ. ꝙ ſi hoſpitale ẽ edificatũ aut̃itate iam vefunctiſic ep̃s hẽbit quartã.qꝛ epᷣs hẽbit cu
raʒ vt dr in aut.de cc.ti.ᷓ.ſigs.qꝛ nõ põt am plius redire ad ꝓphana. Si Vo cdificato vi uit.ſic nõ debet᷑ quarta ⁊ relictũ videt᷑ factuʒ pauperibꝰ c talis locꝰ nõ ſit capax.qꝛ edifi⸗
catoꝛ põt eũ deſtruere.c.inter dilectos.de do
na.⁊ ibi Inno. Et ex dicti pʒ ꝙ ðᷣrclict iſtis fraternitatibꝰ nõ debet᷑.iiij. vt tʒ Me.q.ð. li⸗ mita tñ pᷣfatũ dictũ Jo.an.ð paupibꝰ ſmpli citer vex.ſ.qñ legat in generc paupibus m Mal.ita ꝙ inter ꝑſonas diſtribuat ⁊ non int loca.vtputa.qʒ teſtatoꝛ iubet cuilibʒ pauperi dari tunicã.vel certã quãtitatẽ pecunie.qꝛ le gatur vt in fingularibꝰ ꝑſonis.⁊ ſic nõ debet᷑ quarta cpᷣo.c.ex ꝑte.cl.iij. ve vcr. ſig. alias le⸗
gando paupibus in genere vr legare hoſpi⸗
tali qð ẽ inciuitate vbiteſtatoꝛ hʒ domiciiiũ caſus ẽ in. d.l ſigs ad declinãdã. v. vbi autẽ. ⁊iò deberetur quarta Jo. an. ⁊ eũ ſequẽtes Et ſic veꝝ credo qñ ẽ tłe hoſpitale ꝙ paupeſ coiter ibi mittuntur. Seꝰ i hoſpitalibꝰ vbi pauci paſcuntur. Et ſic itelligo Jo.an. ¶ Mtꝝ debeat᷑ q̃rta ep̃o ð legato facto alicui vt ſingtari ꝑſone. K. d.pe.vbi.ð. ꝙ ñ.ſicut qñ legat᷑ clerico nõ hñti admiſtrationẽ vcl ꝑlati onẽ.ſeu alicui canonico. vt in d.c. reqũſti.ð. fi. vl ců legat᷑ lepꝛoſis moꝛãtibꝰĩ tali ſoco ſeu domo.vł cũ legat᷑ heremitis aut iſtis fribus q moꝛant̃ĩ aliqͥ loco. vł aliqbus mulieribꝰ ꝓ dote.vel viduis.pcregrinis ⁊ hmõi.i quibus ceſſat.d.c.ex ꝑte.ci tertio.vi de quod nõt. In⸗ no. in.c.rclatum.de ſepul. CHtrum debeatur quarta epalis ð legat;p malc ablatis. K. d. pe.vbi.ð. ꝙ nõ.qꝛ ſunt de⸗ bita non legata ſiue reſtitutio ſic certa. ſiue
¶ Vrꝝ debeat cñ ſubdirꝰ legat eccrie extra
dioceſim conſtitute.K.ꝙ nõ. ita tʒ abbas in. v.c.requiſiſti.⁊ Inno.⁊ Jo.in. d.c.certificari Et ita conſuluit᷑ Jo. de m̃onte merlo. Mee in telligo niſi ↄſuetũdo vel pꝛeſcriprio aliud ha beat.c.cunrinter de ver fig el.ij.
—
5
¶ e quibꝰ debetur canòica nochialio. 14

ꝙ de oĩbus qᷓ veniũt rõne funeris.⁊ de oĩbul
legatis factis ecclie apud quã elegit ſepultu ram. de ſepul. ꝑ totũ.⁊ in cle. dudi.eo.ti. Fal lit; in. xiij.caſibus.ᷓᷣm. d. pe. vbi.ð. Mꝛim? qñ ꝑↄſnetudinẽ vel pᷣſcriptionẽ nihil ſoluit ᷓᷣm ꝙ dictů ẽ. Secũdus qñ ꝑ pꝛiuilegiũ pape eximit a pᷣſtatiõe.ve reli.do.c.ↄſtitutꝰ de te⸗ ſta.c.officij. in fi.ve ſepuł.ĩ nr̃a.hmõi lũt ho⸗ die fratres minoꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛes ꝑ pᷣuilegiũ Tertiꝰ qñ legat᷑ ad vfus pᷣuilegiatos.de qbꝰ in.c.fi. de ſepul.qui ſunt.vij caſus pᷣmi. de ꝗ⸗ bus nõ debct᷑ quarta epalis.de qbus.ð.in.. ix. Quartꝰ qñ eccłie donat᷑ donatiõe iter vi⸗ nos.vt in d.c.de his.ᷓ.ſi vo. Quintꝰ qñ qs
oſt clectionẽ ſepulture in aliq monaſterio illud intrat ⁊ in eo ꝓfitet antcq;; moꝛiat᷑. Et idẽ dico h intrauit cũ ꝓpoſito abſolute mu ⸗ tandi vitã.qꝛ deſinit eẽ ꝑꝛochianus alterius ecckie.ar.c. bñficiũ. de regula.li.vi. Si Vo nð fecit ꝓfeſſionẽ. nec hůit abſolute ꝓpoſitũ vi⸗ tam mutãdi vebet᷑ quarta.ᷣm Archi.in.c.cũ
quis.de ſepul li. vi.⁊ videt veriꝰ ᷣm Ee.ibi⸗
dem.lʒ alij dicãt ʒ.qꝛ religioſus cenſet᷑ ʒhere domiciluũ inmonaſterio facta ꝓfeſſione taci te vel expᷣſſe nõ añ. vt dicit Archi.⁊ Jo.in.c. ſtatutũ. de reſcrip.li. vl. Et idẽ videt ðicẽduʒ de lepꝛoſo ꝗ intrauit domũ lepꝛoſoꝝ ꝙ nõð ð ber̃ ym Bu. Sedꝰ de illo ꝗ recipit᷑ in ↄfratrẽ qtñ retinet bona ſua q̃ ad ꝓpꝛietatẽ.qꝛ debet᷑ quarta.c.cũ ⁊ plantarc.de pᷣuil. qꝛ nõ trãſit ĩ
rreligionẽ. Secꝰ ſi ſolũ fibi retinuiſſet vſũfru⸗
ctuʒ ſuoꝝ bonoꝝ.qꝛ gauderct pᷣuilegio rcligi onis.c.vt pᷣuilegia.de puil. Sextꝰ qñ ꝗs legat eccłie inq̃ nõ ſibi elegit ſepulturã.nec ſepelit ibidẽ ÿᷣm glo.oꝛdinarid.in.c. de ſcpul.⁊ idem Inno.in.c.ij. de ſepult.⁊ Archi. in. c.i.co.ti.li. vi lʒ in.c. placuit.xiij.q.ij.tenuiſſet ꝙ debere⸗ tur hoc.idẽ ꝓbut. Jo.an. in.c.i.⁊.c.certificari ð ſepul. in gio.⁊ in clc. dudũ.I.vcx.vbi repꝛo bat opi. Moſt. tenẽtis Zriuʒ in. d.c.ij.⁊ E opi. vcra.alia Moſt. rcpꝛobata Fm.d. An. in. v.c. certificari.nã talia debẽt eẽ ſubiecta q̃lia pᷣdi cata.xxxij. qij. apłus. Septimo fallit qñ de facto ſepclit. vtpnta qꝛ erat ibi interdicta ec⸗
cleſia vel ciuitas.fuit tñ de facto ⁊ 3 volũta⸗
tem fratꝝ ſepultꝰĩ eoꝝ eccłia ⁊ multa oblata Mã ſᷣm Fe.cõfi.cxir.⁊ ſcquit᷑ We.in. d.c.i.de ſepul li. vi.nõ debet᷑ quarta. Nõ. qʒ talis tpe interdicti nõ põt cligere ſcpulturã apud mẽ dicantes.vt nõt. Inno.de pui.c.vt pᷣuilegia
xc.cũ.⁊ plãtare.⁊ ð pe.⁊ re.quod in te.q́;uis
liceat ipſis recipe moꝛtuaria vt oꝛent ꝓ defũ
ctis ſicũ pnia veceſſerũt.xi.q.iij. qᷓcũq;. facit
.„—
qð nõt Inno.in. c.tãta. de exceſ. pla. tẽ quia quarta debet᷑ rõne iniurie facte eccłie pꝛochi
ali. d.c. certificari.ergo nullã iniurii ei faciet ex qᷓ ibi nõ poterat ſepeliri imo plꝰ vicit ideʒ Fe.ꝙ ſi mẽdicãtes ſpote cũ tali tpe ſcpeliũtũ
debet᷑ quarta.ſʒ tenent᷑ tanqᷓ; violatoꝛes iter dicti cle.i.de ſepul.⁊ ĩ.c.ſi canðici.ð offi. oꝛ li. vi.tůc.n.ſolũ deber̃ quarta qñ ſepeliũt ĩ caſu a iure cõceſſo.ſecꝰ ſi ſepeliũt ĩ caſua iure ꝓhi bito. vt in.c.ex ꝑte.el pᷣmo.⁊ in. c. ců liberi.⁊ ĩ.c.ĩ nra.in fi. dẽ ſepul.⁊ ibi dicit Inno.ꝙ qñ de facto nõ de iure ſepelit debent᷑ coꝛpꝰ⁊a ſolutiones que rõne ſepulture facte ſunt. ſed nõ legata facta nõ rõne ſcpulture vel oœcaſi⸗ one ipſius. Et ita pʒ ꝙ ſi ð facto ſepeli᷑ ʒ vo luntatẽ illiꝰ cuiꝰẽ ccckia.qꝙ nõ tenct᷑ ad quar tam aliquã ſʒ tenet᷑ ⁊ coꝛpꝰ ⁊ oiĩa que rõne ſe pulture habuit reſtituere.ſʒ nõð quartã ve le⸗ gatis factis nõ rõne ſepulture vel eiꝰ occaſi⸗ onc. Similit nõ debet᷑ ð his qᷓ amici de bõis ipᷣoꝝ tůc offerũt. Octauo fallit qůñ ecckia pꝛo chialis erat interdicta ⁊ nõ pꝛochiani nã tůc eccłia nõ hẽbit quartã.ſiuc ꝑꝛochianus ſepe liat᷑ alibi ex elcctie ſua.ſiue nõ vt qʒ alibiẽ ſepulchꝛũ ſuoꝝ maioꝝ m pe.⁊ nõt. Be. in· c.i.de ſepul.li. vi. Mono.qñ rcuocat electiõeʒ quã fecit legãdo.⁊ alibi elegit ſepulturã ⁊ ſe⸗ pelit᷑.qꝛ paria ſunt nõ cligcre ⁊ electã muta⸗
re.fᷓde adi le. i.⁊. ij. Sʒ pmo calu nõ debek
vt. ð. dictũ ẽ.ꝗᷓ nec in ſecũdo.Ita ↄſulit dede. conſi.x. We.in. d.c.i.videt᷑ tenere ꝙ reuocaiꝭ electione ſcpulture reuocet᷑ ⁊ legatũ.⁊ dabit illi eccłie vbi elegit ſepeliri.qꝛ ſurrogatus dʒ intelligi ſurrogatꝰ cũ oĩbꝰ qualitatibꝰ onert ⁊ honoꝛe.l.i.ᷓ. hec actio.ff. ſi qs te·li.eſſe iy fue. Et ið onus etiam emolumẽti ↄmutal· ⁊ ecõtra.l.alũne.J.ſcia.ff.ð adi.le. Et dicit ve; niſ aliter conſtet de volũtate legãtis x.qñli clegerit.tñ nõ ſepelit᷑ ex facto hereduʒ vder facto cõtingẽti circa ꝑſonã ðᷣuncti. puta q moꝛit᷑ nimis longe. vcĩ heredes nolunt adec cleſiam clectã ðferri.qꝛ verba ſunt itelligẽd cũ effectu.Ii.ff. qð quiſqʒ iur.⁊.l.ea quidẽ Ci
man.ita.fuc. alic.tex.ẽ in.c.rclatũ. de cler. no reſi. ergo ceſſabit canonica.ex qͥ ibi nõ ſepelit Ita tenct Fedc.vbi.ð.⁊.d. pet. vbi.ʒ. Me. tñi b.c.i.videt᷑ ſentire ꝙ iſto caſu cccłia nõ pᷣus
gatis factis gra ſcpulturc. vt nõ.in c inno
ſira. ð ſepul· Et i foꝛte nec fua quartacccfu
pin dhe chu u pi. utqu chüli pin. does 9en ni (ae nus Cde ſu mit non bita frun in inſu ler (tatu. cocſt egoq xeelcb timer ttůfi
l ſe tinöd ktdu iisv
50 ſpul ip is wi
6Cyn
Archii Wini

ſunt nö dui li.1 an zr inſc ni delw nn um n dg im ogrcihm (deru Anlt wus cun vn
5
netdey ic⸗
ong N n em t 5 lan ak uin ucn Siür⸗ n uh Eb
parrochiali.xi.cum legat᷑ ꝓ incertis male. fm
d.pe. vbi.ð.xij quãdo legatũ eſt ecełlie parro ⸗
chiali uñ quãtũ ẽ quarta pꝑs legatoꝝ factoꝝ cecleſie electe vᷣm. Poſ.in. d.c.officij. ⁊.d. pe. vbi.ð. Alij volũt ꝙ non computabit᷑ ſed ſol uet quarta eccłic eiecte ac ſi nihil eccleſie ꝑꝛo chiali eſſct legatũ ſicut Bof. Rai.in ſumma Jo.in. d.c.officij. Fede.conſi.iij. Jo.de lig. in d.cle. dudũ. Tu Vo tene ꝙ fi conſuetudo eſſʒ ꝙ teneret᷑ t̃ legare eccleſie pꝛochiali tůc ve⸗ ra ſit ſca opi. vt non computet᷑. Si yero di⸗ cta conſuctudo non eſt.ſic cõputabit᷑.⁊ ſimi nus eſt ſupplebit.ſicut filius facit in Lſi qñ. C.de inoffi.teſta. Si plus eſt legatũ ci quam
ſua quauta nõ vefalcabitur.xiij. qñ tpe teſta
mẽti ⁊ legati nõ elegit ſepeliri.ſed poſtca tꝑe moꝛtis elegit ſcpulturam.facit.c.relatum de ſepul.in.i.glo. Ber.in. d. c.de his dicit ſe du⸗ bitare. Scd egocredo non teneri.niſi fiat in fraudem.xij. qñ pꝛrochianus non potuit au dire diuina nec pᷣciꝑe eccleſiaſtica ſacramẽta in ſua pꝛochiali cccleſia ꝑp vacationẽ longo tꝑe ⁊ alibi elegit ſepulturã ᷣm bal.ĩ ſuo tra ctatu.iOc B rõ.qꝛ q̃ legant᷑ ꝓ laboꝛe. ceſſante
eo.ceſſat ⁊ legatũ.l.ſcio.i fi.ff. de ãnus le. Cũ
ergo quarta det᷑ ꝓ adminiſtratiõe ſacf᷑oꝛuʒ ⁊ celcbꝛatiõe.vt pʒ in.d cle. dudũ..vcx ibi. cũ mercedis exhibitio.pʒ ꝙ ñ debet᷑.qꝛ ceſſan te cã finaliccſſat effectꝰ.de qͥ de trãſac.c.iter coꝛpalia Mo. vo⁊ Jo. in c.relatũ.de ſepul. ⁊Met. vbi.ð.tenẽt ꝙ ĩmo vebet.qʒ viciũ pᷣla ri nõ vʒ nocere eccłie. Gʒ ego tenco cũ Bal. Et dico qꝙ viciũ pᷣlati nocet ecckic in acgren⸗ dis.vt nõt in.c.vt ſupꝑ. de rebec. nõ alie.
¶¶ Mtxꝝ ð legato facto rectoꝛi ecckie ĩq̃ elegit ſepulturã ꝓ miſſis dicẽdis ꝑ rectoꝛẽ debeat. iiij. ꝑꝛochial.k.ꝙ ſic. qꝛ ẽt ðᷣebet᷑ quarta cp̃a lis. vt in c.ſic cũ inter vos.de ver.ſig.
¶ Mtrũ de donatiõe cã moꝛtis debcat᷑.he.ꝙ ſic qꝛ accedit magis legato qᷓ; ↄtractuI.fi.C. de don.cauſa moꝛ.cle. dudum.de ſepul.
1 ¶ Lui debet᷑ canonica poꝛtio. K. epiſcopalis
debet ep̃o diocc.ꝑꝛochiał vo debcẽ cccłie. vbi audit viuina ⁊ pꝑcipit eccleſiaſtica ſacra⸗ mẽta tex.ẽ in.c.cũ ꝗs. de ſcpul.li. vi.vcl debet ꝑciperc de iure. Si vo trãſtulit domiciliuʒ alicubi ⁊ moꝛit᷑ anteqᷓ; nouuʒ vomicilij acq⸗ ſicrit tũc debet᷑ eccłic ꝑꝛochiali in q̃ moꝛit̃;̃ʒ
Archi.in.c.i.de ſepul li.vi. Hng. Rai. Bof.
1Win in. c. nos. de ſcpul. qꝛ volũt q ibi vʒ ſe peliri ſi nõ elegiſſet. Sʒ tenẽdo opi. Inno.in.
d.c.nos. inſti. de ſepul. fepeliri in ecckia cathedrali.ſi debebit᷑. Si vo hʒ vomieiliũ in diuerſis ꝑꝛochijs vt ſunt reges.tũc ẽ equũ ꝙ diuidat ſ nõ credo neceſſariũ ſʒ dabit eccłie in q̃ moꝛit.lʒ Mo.⁊ Inno.dicant diuidendã. ¶ Quid ſi audit diuina i vns.in alia o re⸗ cipit ſacramẽta.. Inno.⁊ Jo.in.c.de his.ð ſepul. Archi.in. v.c.ů quis.qᷓ fiet diniſio poꝛ tionis.c.I.⁊.c.relatũ. de ſepul.limito ſi vtraq; hʒ cimiteriũ ⁊ curã.alias nõ.arg.c.ſi ecclefia. de conſecra.eccle. vel alta. ¶ Quid de iſtis receptis in cõfratribꝰ reten tis bonis ſuis. K..⁊ Bof. ꝙ ſicut nõ exi⸗ munt᷑ a iuriſditione ep̃i. ita vebetur quarta ð legatis per ipſos. Oc quo dic. vt.ð..xiiij ¶ Quomodo extrahent᷑ iſte quarte.he. Ho. in ſum.ð ſepul.ꝙ extrahet᷑ pꝛumo.quarta epi ſcopał.qꝛ antiquioꝛ ⁊ dignioꝛ dcmũ ꝑꝛochia lis ſi venit extrahenda. Si vero pꝛins fuiſſct quarta ꝑꝛochiał extracta.ſic epᷣs hẽbit quar⸗ tam quarte ꝑꝛochialis ⁊ S A n1 dʒ faccre quc a L noncus canonie officiuʒ ſpectãt. Et ſi puer ẽ per aliũ.vt de eta. ⁊qua.c.ij. ff. de vᷣcurio.l.ſpurij. S. minoꝛes. ¶MDtxꝝ poſſit eẽ laicꝰ.he. m Min. ꝙ nõ põt tñ laic ex inſta cũ hfe pᷣbendã ẽ de ↄſti.c.cũ M. ferrarienſis.⁊ ibi. Pa. hoc tenet. ¶ In quo ſunt interrogandi. Dide infra. In terrogationes. 5 ——i ſanctoꝛuʒ m Mnoniʒatio hrel nimꝰ de reli.⁊ ve.ſan.ẽcanonice⁊ re⸗ gulariter ſtatuere ꝙ aligs honoꝛct᷑ ꝓ ſancto. puta ꝙ fiat officiuʒ ꝓ co ſolẽne ſicut ꝓ alijs ſanctis qui ſunt eiuſdẽ ↄditionis. vt ſi ↄfeſ⸗ ſoꝛ fiat officiũ ↄfeſſoꝛũ.ſi martyr. martyruʒ. ¶ Que requirunt᷑ in canoniʒatiõe. K. Inno. vbi.ð.ꝙ regłrꝓbatiões ð fide ⁊ exccllẽtia vi te.⁊ miraculis eius.ẽ de teſti.venerabilis. ¶ Mtrũ oꝛatio ſit fundẽda ad nõ ſanctũ· K. Inno.vbi. ð. ꝙ ſic. ad aliquẽ viꝝ ꝗcredit bo⸗ nus.vt ꝓ ſe intercedat ad deũ.qꝛ vðcus fidem illoꝝ attendens etiã ſi ille nõ eſſet bonꝰ.pᷣccs coꝝ acceptaret.ar.xxxij. vi.ð.verum.xv.. vl tima.c.fi. Mõ tamen licet de co facerc offici⸗ um ſolẽnc vcl pꝛeces ſolennes. ¶ MPtrũ alius qᷓ; papa poſſit canoniʒare.. Inno.ibidem ꝙ non. Intu in eccleſis inuentꝰẽ ad — puocandã ↄpunctõnẽ

—
inanimos auditoꝛuʒ xxi.viclerus ante fi. de tale ſignat gram gratũ facientẽnecſolůſit hn
conſe.di.v. non mediocriter. ßdiſponit ad eã q vſus ſacramẽtoꝝ nõð eſt ſi
1LMtx cantꝰ thcatrales ſint cantãdi ĩeccle⸗ tm̃ in ſignificãdo.ſʒ etiã in dilponẽdo. t qꝙ ahi
ka. he. ꝙ nõ:nec ĩ modũ tragediaꝝ.ſʒ cantan/ diſponit ad gram hʒ aliquã fimilitudinẽ cuʒ Th
dů ẽ cũ coꝛdis ðᷣuotiõe xcij·di. cãtãtes·⁊.d.c. gfa q̃ẽ fimilitudo vei. õ aliq mõ ↄſignatur 1
nõ mediocrii. ⁊.xxx viij. di. ſedulo. xxij. q.i.ꝙr. deo.⁊ qꝛ oẽsꝓfigurat ðco.⁊ ſic vniaſſimilat dot
—— põt ſede vacãte gregẽ dñi ini ſe. ⁊ ſic diſtinguit ab his qnõſi ſuttt
3 P uu um abſolucre ab ex degrege dñi. vel ẽt qꝛ diſtinctionẽ facitĩ eoð fige
X cõieãtiõe tã iuris qᷓ; hois aq̃ cps ab⸗ grege.Vᷣm aliam? aliam ratione aſſi milãdi. nich
ſojnere potuiſſet. niſi a ſede apłica ſpãlit ſit i Dtꝝ ipꝛimat in oĩbꝰſ actis. Mñ. ſãctꝰ Bo.: cdar
ei interdictũc.vnico. de ma.⁊ obe. li. vi. vbi.ð.q.iiij nõ. niſi tm̃ in tribꝰ ſacris. Pꝛi ſca
1 CWrꝝ poſſit diſpenſare in caſibꝰ in quibuſ mo in baptiſmo in q fides gignit. ⁊ diſtingui rig
N pmititur epo diſpenſatio. K. Fe.ↄſi. xxix. ꝙ turppls ifidelis a fideli. Scdoi ↄfirmatiõe Ne c.⁊ notat. Pa.in.c.cũ olim. de ma.⁊ obe. inãᷓ fides roboꝛatur.⁊ hõ vt pugil ad pugnã 90
2 ¶ Wexꝝ poſſit dare cõfeſſoꝛẽ ſen abſoluere ĩ dũ vngit ⁊ ab infirmis diſcernit. krtio ĩ oꝛ 4 V — eaſibns epo reſeruatis.. Wa· vbi. · ꝙ ſic. qine in q̃ virtꝰ multimocda datur. thomovt 1 5 ¶ Ptx ptãs capituli ↄfiſtat ĩ maioꝛi pte. ſe. ſanctꝰ ad miniſteriũ tẽpli a laico ſeparatur. per Mo. co.ti. ꝙĩ maioꝛi? ſaniori. Ita ꝙ lotum ¶ Mtꝝ fit idelebilis. he. ſcũs Bo. vbi.ð. qv. ſus capitulũ dr facere ꝙ maoꝛ⁊ ſanioꝛ ꝑs facit ꝙ ſic. Rõẽ ex ꝑrecãe volũtarie.ſ. dei ipꝛimen de ccũ in cũctis. de his q̃ fi.a ma.par. cã Iallit tis ⁊ exꝑte ſubiecti nõ ẽ pᷣncipalit ĩaffectiua C 1 ßitribꝰ caſibꝰ. Pꝛimꝰ qñaligdẽ pluribꝰcõe qᷓ maxie vertibilis ẽſʒ in tota imagie.⁊ pꝛin P nõ vt collegiatis ſʒ vt fingulis.qꝛ tůc nõ va cipaliterin cognitiua. q imago pncipalicõ put jet ꝙ fit a maioꝛi ꝑte.ſʒ oʒ ↄſentiãt ſinguli.ff. ſiſtit ĩ cognitina. vt dr̃ in li. de ſpũ ⁊ giatuʒer yl de ſer. ru. pꝛe..per fundũ.ð ↄſli.c.cũ oẽs. Sc/ parte finis. qꝛ nõ datur ad actum alicuiꝰvir unte cũdus qñ maioꝛ ꝑs capitłi deligt ⁊ ꝓpterca tutis velſciẽtie.ſʒ ad actũ diſtinguendum. mi ẽ pᷣuata ptãte ſuã. vt in. c bone memcic. clp„ r c er vtrũ qs poſſit ſe icludi fa dim. mo.⁊.c.cũ nobis ð clec.cũ fi.⁊.c.gratũ.ve po⸗ 1Ei cere i arto carcer ad peni Jon ſiu.ꝓꝛc. qꝛ tũc tota ptãs capituli reſidetĩmi MEtiã ꝑagẽdã.K. Ma. in.. vemẽs. ðre isv noꝛi ꝑre qͥ ñ veligt. nõt Ma.ĩ.c.i.de his q̃. fi.a gula.ꝙ ſic ex illò x.⁊c· q vere· Tvi.ꝙi. itci ma.par.ca. Tertiꝰĩ clectiõe romani pontific I Hixꝝ liceat incarcerarealiquẽ.& ꝙ ſchm 1 467 vbi oʒ ꝙ due ꝑtes ꝓſentiãt.c.ʒ. de clec. oꝛdinẽ uñicie.ſ.aut in penꝗᷓ.aut ĩcautelã Et ilog 4 ¶ Sʒqͥ drmgioꝛ ꝑs capitti⁊ ſanioꝛ.k. Me. Fpꝑtinet ad eñ q yniuerſalit hʒ ð actibꝰ ⁊cij me
la qᷓ nitit maioꝛi rõi ⁊ pietati.ix. di.ſane vila diſponẽ. aiiꝰ ñ põt niſiad hoꝛã ne aliqd Ab
appc pfumit᷑ tñ iꝑꝓ maioꝛi ꝑte ⁊ illi ſta᷑ niſi pꝑcim faciat. vł vt iudici rpñtet ʒ tho. faße. De
priu ꝓbetur. lxi. di.nullꝰ.⁊.d.c.i. de clec. dudũ Mtxꝝ cegẽs bõis poſſit icarcerari /qrv.ꝛ die.
Mti tangunt doc. de ptãte capituli in. d. c. ꝓ debito. K. ꝙ nõ. Mã vr tʒ Pa in c.·atoꝛ. ſuet
cum olim q̃ nõ pertinẽt ↄfeſſoꝛibꝰ vide ibi. de pig.nõ põt gs ẽt per pactũ ſe obligare ca ſrbe
N ar gcter quid ẽ. K. ſanctus cerip ðᷣhito renũciãdo bñficio ccſſiõis bono i
1Wo. i.iiij. di. vi. q. ruz. qꝛẽ3 bonos moꝛes. Idẽtʒ Dy. per. el iyn
ipᷣme ptis fm cõem opi ẽ qͥdã ſpist gãt. i.l.alia cã.ff. ſo. ma? Kizu. allegat glo ö
q̃itas ai. Wñ nõ ẽ paſſio vel potẽtia aie im⸗ ãnt᷑.imo.C. de ac.⁊ ob. Et putat vcꝝ Barin g
mo ẽ habitꝰ in pᷣma ſpẽ q̃litatis ↄccipiendo d.ð. elegani.nifi ĩ duobꝰ caſibꝰ. Pꝛimꝰ ſialie cn
cõiter habitũput ↄphẽdit oẽm q̃litatẽ aĩuʒ; nauit oĩa ſua bonaĩ fraudẽ cteditoꝝ.caſusẽ 6 0
diſponentẽ· ſiue faciic mobilẽ.ſiue ꝑfectã.ſi· i.fi.i fi. ſ. qͥ in frau.cre. qð tʒ My.i.j ſi gs in be
ue iꝑfectã. Mñdi habitꝰ qꝛẽ ꝑpetuꝰ.⁊ q nõ fraudẽ.inſti.de ac. Secũc ſi vebitoꝛ tpe quꝰ pötl
pficit. ſ; ad vtilioꝛẽ pfectione diſponit.i.ad Zritſſe nõ ſoluẽdo eẽ.vt.ff. de iu.do lpe. Wä ſnet
ratiam poteſt dici diſpoſitio. in iſtis duobꝰ caibꝰ nõ dabit ſibi bñfici cel nnð
1Ad qd dat. ke. fanctꝰ Bo. vbi. S. ij. ꝙ ad ſiõis bonoꝝ. Et placct mihi iſta opi. qꝛeqꝛſe ad ſignificandũ. Secundo quenda ĩↄſcis. alij Zriũ teneãt ꝙſ.poſi ¹ ad diſponẽdũ. Tertio ad aſſimilaneſũ. Auar carcerarifimplicii. Adde ẽt ꝙteneri facẽ ai⸗ to ad diſtinguendũ.Mã ců ſit ſignũ ſacramẽ quẽ ĩcarcẽ ꝓ debito.aliqñ ẽ pᷣcepti charita

Fnödn Pnt hu nn
„„ vt ſui rcer
. t ixmcq i; M. mtu nin ciqmn Ptjin . ipi rbir nnd t es dösp n wicit Pc cFſon kS deuto
5
primi:⁊ nõ habeat vñ ſatiſfaciat ibe. nec ſpe fat ꝙ aligs ꝓ eo ſit fatiſſacturꝰ. ſecꝰ ſi fuit in culpa.qꝛ tũc ad penã poſſʒ ðᷣtineri.qðᷣ bñ nõð · ¶Hiꝝ incarcerãs aliquẽ iniuſte teneat᷑..
ſiue ſit index ſiue nõ tenetur de oĩi dãnoei dato ad reſtitutiõeʒ.⁊ ẽt de iniuria fibi ſatiſ⸗
tis primi.vtputa qñ ĩ nulla culpaẽ de dãno
facerc arg.c.penale. cum ibi notatis.xiiij. q. v. Et gcũq; pᷣnatꝰ aliquẽ icarcerauerit. ẽt ꝓ ind
nifeſto crie.capite punit᷑ ve iure ciuili.vt. C. ð
coarta.l.oẽs.li.xij. Kõmittit. n. crimẽ leſc ma⸗
ieſtatis:⁊ vitio ſupplicio punit᷑ gſqs hʒ carce rẽ ad ðtinendũ aliquẽ.vt.C. ð pᷣua.car.. vnicq MVex itelligit glo..publice accuſatũ. Secꝰ ſi ad derinẽcũ, ꝓpꝛios ſeruos ne fugiant. Mtx ilk q iurauit redirc ad carcerẽ tencatur K. Pa. in.c.ſi Vo. de iureiur.ꝙſic. Et fi ſit fibi periculũ moꝛtis. vũmõ carcer nõ ſit iniurio⸗ ſus.ð qͥ dicit glo.ĩ cle.paſtoꝛalis. i Vboꝑ eui⸗ dentiq. de re. indi. ꝙ nõ tenetur tũc redire. ¶Mtx õciÿgeſtiꝑ incarccratum valeat.k. Pa nc.acccdẽs. de ꝓcu.ꝙ detentꝰ in carcẽ publico ⁊ iuſte.ſi ẽ dãnatꝰ pena cupitali non
Valẽt. qꝛ ẽ effectꝰ ſeruꝰ pene.⁊ bona ſua veni unt ad ſuccedẽtes ab iteſtato. niſi in crie leſe maieſtatis.vt in aut.bona dãnatoꝝ.C. ð bo. dam.vñẽt nõ põt diſponcre ad pias cãs fm
Jo.an in.c.ij. d vſur.li. vi. Si nõ eſt ſic dãna jus valẽt. vt nðt.i.l.ꝗ in carcerẽ. ff. qð me. cã ẽt cũ co ꝗeñ fecit detinere.vt dicit. Bar. ibi⸗ deʒ. Aut detinct᷑ ĩcarcere iniurioſo. Et ſie cũ
illo ꝗ eũ tʒ nõ valẽt ſʒ dñt reſcindi actiõe. qð me.cau.v.l.qi carcerẽ. Cũ alio aũt valẽt niſi ad detineatur iut̃ nõ.in.c.dñs. ð ſccũ.nup. De capto ab hoſtibꝰ i bello. nihil dico. qꝛ ho⸗ die. vt dui.ð. bellũ no efficitur ſernꝰ.de con⸗
ſuetudie: ⁊ i valẽt ʒctus ꝑ eũ facti.lʒ ſecus
it de iure.vt ĩ keiꝰ g.ipꝛin.ff. de teſta.⁊ in.l.
diuꝰ ff. de iur.fiſ. Et nõ ᷣm cundẽ. Ma. vbi. S. ꝙ nõ dÿ̃ liberatꝰ a carcere ꝗcuſtoditur. Et
iõ oʒ ſit ĩi loco tuto. vt nð. Par. in.d.l.g in car
cerẽ ð pꝛacticã illoꝝ qui adducũt aliquem de carcere ⁊ cuſtoditur ibi per familiam. s. ꝙ iudex dʒ viſitare carceratos ⁊ facẽ
ꝙ hẽant neceſſaria. vt. C de cpi. audiẽ. Liij. et poõt liberarc eu guẽ videt ad nulliꝰ ĩſtãtiã vł
ſine ð icto.aut cã vᷣbita detẽtũ. ex mero offõ. vt nõ. bar.ĩ Iſi qs vxo.y.ſi fugitiuũ.ff.ð fur
Q ritg gèhm ug. ſectiſſima ãi LSafectò qᷓ diligit deꝰ pp
ſe ⁊ ꝓximꝰ ꝑp deũ. Et idẽ ĩ.iij ſen. di.
CMptꝝ rencamur ex charitate vili xxvij. 1 gere deũ ex toto coꝛde. tota aia.⁊ tota mẽte ſic
dr Mat.xxij.. Bo. ĩ.iij. di. xxvij. q. vlt. ꝙ ñ
pcxduſionẽ affectꝰef̃nci.ſ.ꝙ nihil ſit ĩamo
re no niſi deꝰ. nec ĩ cogitatiõe. nec ĩ mẽteqꝛ ipoſſibilc eſt ſic ĩplere ĩ hac vita.ſʒꝑ excluſio⸗ nem affectꝰ rij ſic tenemur.hocẽ ꝙ nihil di ligamꝰ.ð.dcũ vel equaliter ipſidco. ¶Qui ſunt diligẽdi ex charitate.h. ß̃ʒ ſcꝰm 2 VPo in. irj. di. xxviij. ar·i.q.i.⁊·ij. ꝙ ſũmũ bo⸗ nuʒ velcui ſũmũ bomũẽ natũ ynri vel vnit ꝑ cognitionẽ ⁊ amoꝛẽ. Poc aũt bonů vnitut vel pticipatur ab aligbꝰ ĩ actu.vt ĩbeatis · A gbuſdã in hitu.vtĩ iuſtis viatoꝛibꝰ. A qbuſ⸗ dam in potẽtia ſolũ. vt ĩ malis viatoꝛibꝰ. In gbuſdã nullo mõ reducibilis ẽ ad actũ vt ivã natis ⁊ crcaturis irrõ nabilibꝰ. Pꝛimi ſunt maxie ex charitate diligẽdi. Secũdi minꝰ qᷓ; pᷣmi. Tertij minꝰ qᷓ; ſecũdi. narti nullo mð ſunt diligendi ex charitate. q;uis amoꝛc quẽ includit vel ĩperat charitas ĩ quãtũ dei croa⸗
ture poſſunt diligi.nõ ita ꝙ charitas feratur
directe ad.ipᷣos ſʒ ad deũ cuiꝰ ſunt creature. ¶ Mtrx ſit aliqs oꝛdo charitatis. ð pᷣcepto. ßẽ.ſanctꝰ B. vbi.ð.q. vlt. ꝙ ſicißʒ Aug. ð doc. chꝛiſtiana. Et pᷣmo ſupꝑ oia viligendus ẽ de Sccũdo ꝙ nos ſumꝰ. Tertio ꝙ iu nos ẽ.ſ.ꝓ rimꝰ. Duarto ꝙ. j. nos ẽ.ſ.coꝛpꝰ ꝓpnũ ⁊ coꝛ⸗ pus pxi. de. pe.di.ij.. itẽ hecẽ charitas.
¶ Stxꝝ ÿfatꝰ oꝛdo attendat᷑ penes affectũ ⁊ effectũ.h ſanctꝰ Bo. vbi.ð.di.xxix. q.vi.ꝙ at tedit penes vtrũq;.ſʒ ſciẽdũ ꝙ affectꝰ accipi tur aliqñ ꝓ motu. t ſicẽ qͥdã rõnal eligẽtia Eſt añt iſte affectꝰ aliqñ a charitate elicitꝰ ſ. qᷓ qs optat alteri ſimũ bonůũ.⁊ quãtũ ad iſtũ affectũ dʒ eſſe ordo.⁊ qꝛ magis mihi qᷓ; patri ⁊ magis pri qᷓ; alij debeo optare vitã eternã Aliqñ affectꝰ ẽ a charitate ipatꝰ.vt ẽ ilie quꝭ
optat alteri aliqð bonũ tꝑale qð cſt oꝛdina⸗
tum ad ↄſeruatõnẽ natuie.⁊ ſic ᷣm diuerſas ↄdictiões oꝛdo põt pᷣdictꝰ poſterari.affectus aũt qñ accipit᷑ nõꝓ motn ſʒ ꝓ paſſiõe. idem ẽꝙ q̃dã mulcebꝛis ↄplacẽtia.⁊ iſto mõ mini⸗ me reſpicit a charitatis oꝛdine. qꝛ potiꝰ reſpi cit ſẽſualẽ experiẽtiã qᷓ; rõis eligẽtiã.ſiẽ patʒ ꝙ pbꝰ delectat qs cũ videt amicũ q; ð pre ab folute.q̃;uis piꝰ diligat prem.cuiꝰfignũ ẽ qꝛ
pb faceret ꝓpfe. Effectꝰ aüt ẽtriplex. Mꝛi⸗
mus ſpicit ſalutẽ aie.⁊ hůc reſpicit oꝛdò cha ritatis pᷣncipalii.qꝛ pᷣmo debeo ꝓcurare ſalu teʒ me qᷓ; pximi.⁊ pꝛiꝰ pris qᷓ; efnei. Sccu⸗

optin ⁊ ꝑfecta, oẽs defectꝰ reuocãs ad pfectũ
dns reſpicit fuſtentationẽè vite.⁊ tůe reſpicit mjnus pꝛincipaliter.qꝛ ᷣm diuerſas ↄdictio⸗ nes ⁊ opoꝛtunitates dʒ homo magis ⁊ minꝰ eſſe beneficus in collatiõe alicuiꝰ tpalis. Ter tius eſt in collatione bñficij eccłiaſtici.et tũc minime reſpicit.qꝛ ĩ taliũ collatiõe dignitas meriti ſolũ eſt attẽdenda.⁊ parũ vcl nihil ꝓ⸗ pinquitas ſanguinis. S ¶ Ptꝝ hõ teneat᷑ ex charitate ſubire moꝛtẽ ꝓxpo.K. ſʒ Bo. vbi. 3. q.ij. Aut adeſt neceſſi tas vł ðᷣſerẽdi iuſticiã vłl amittẽdi vitd.⁊ ſic libet tenct᷑ magis moꝛi dilecto deo qᷓ; eo of⸗ enſo viuere. Et ßᷓ dico ſi dat optio vel ꝙ iu⸗
ſticia deſcrat᷑.vel ꝙ vita ꝑdat᷑. Addo ꝙ cum gs videt ꝙ ꝑmoꝛtẽ ſuã põt fides ſeruari vł
iuſticia.⁊ ꝑiccntio nõ ẽ ꝑſonal.ſʒ vniuerſaliſ
tũc tenet᷑ d pᷣcepto ſuſtinerc moꝛtẽ.vñ pᷣlatꝰ tenct᷑ ſe moꝛti exponẽ qñ videt qꝙ ex fuga ſua
ſequet᷑ diſpẽdiũ i fide v in iuſticia ĩ eccłia ⁊ in glibet ſicut fecit Tho.cãturiẽfis. Aut ad eſt ſolũ opoꝛtũitas manifeſtãdi diuinã gliaʒ ⁊ edificãdi eccłiaʒ. Et iſto mõ ẽ ſuꝑerogatò nis. ñ neceſſitatꝭ ad quã pfectõeʒ ñ oẽs tenẽt᷑ Si aũt hõ daret ſe moꝛti ꝓxpo.eo ꝙ vitam ſuam habetexoſam. moꝛtaliſſime peccaret. ¶ Vpmx hõ exñs i charitate teneat᷑ ad ꝑfectõ nem.t. fm ſcẽm Bo. vbi.ð.q.iij. ꝙ. v. modis obligat qs ad aliqd. Paꝛimo ppꝑ diuinũ man datũ ⁊ ſic nõ magis obligat q; alij niſi ex eqᷓ.
qꝛmaioꝛẽ gr̃aʒ hʒ. Secũdo obligat ꝓpꝑ votů emiſſuʒ.⁊ ſic ſolũ g fecit tene non ꝗ ñð fecit.
Tertio ꝑp ſuſceptũ officiũ ⁊ ſic gůbet tenet ad illã ꝑfectioncʒ qͥ regrit neceſſario ad iliud officiũ ſicut ĩ pᷣlato rgimẽ ſubditoꝝ. Quarto
P vitandũ ſcãdalũ. vñ tũc tenet᷑ ad opꝑa exẽ⸗
pioꝝ añ aliter ſcãdalũ ſequeret᷑. Auinto ꝑꝑ ↄſcic indiciũ ꝙ dictat de neceſſitate fiendum
WMrꝝ charitas ſemel habita poſſit amitti i via. k. fᷣm cõiter voc. in. iij. di.xxvij. ꝙ ſic. et sliter tenere eẽt erroneũ. qꝛ charitas ñ tollit
Vtilitatẽ. ar i coꝛ x.tu ꝗ ſtas vide ne cadas.
¶ Quõ amittit.ſ.ꝑ peccatũ moꝛtale ſolũ ꝑ qð volũtas auertit᷑ a dco. vñ Aug. ſup ge.ſi.
viij. dicit ꝙ hõ deo pñte ſibi illuminat᷑ ꝑcha
.
ritarẽ. abñte Vo ↄtinue tenelnat.a qͥ nõ loco ruʒ iteruallis ſʒ volũtatis auerfione diſcedit᷑.
Onõ recuꝑat᷑.&. ꝙ ꝑ pñtiam qᷓ tollit aner
ſionẽ illã. Wñ Ang. i vↄfe. Pnia ẽ qͥdã res
0 Mtrů gs poſſit ſcire certitudinaliter ĩ hac
vitã ſe habere charitatẽ. N.ꝙ ñ.ecc.ix. nemo
ſcit vtrů odio vel amoꝛe ſit dignꝰ.Et rõ vns ẽ ꝑp charitatis ⁊ dilectiõis acgſite ſimilitu⸗ dinem. vt dicit Ber. de amoꝛe. Alia ꝑp diui⸗ nam diſpenſationẽ ꝑ quã deus claudit ocu⸗ los ſeruoꝝ ſuoꝝ ne extollani. Alig tñ dicunt ꝙ hoc eſt vex loquẽdo de charitate finali ꝓ õmni tꝑe ⁊ abſolute.ſʒ accipiẽdo ꝓ cbaritate aliqͥ mo.nůc hõ põt ſcire certitudine fidei ſe charitatẽ hre. puta cuʒadultꝰ bñ diſpofitꝰba ptiʒat᷑.vł gs ſuſcipit ſacramẽtũ pnie ſine obi ce peccati moꝛtalis ĩ volũtate inherentis.
¶ Wtrũ oꝑa bona facta extra charitatẽ vale 1
ant. h. ꝙ nõð quo ad pᷣmiũ vite eternc. vł quo ad diminutioneʒ pene debite peccatis dire ⸗ cte.ſed bene valent indirecte. De qu dicam j. penitentia..xiiij.⁊ ſatiſfactio.ᷓ.vi. ¶ Ptrũ bona facta in caritate ⁊ ꝑ peccatuʒ I moꝛtale moꝛtificata reuiuiſcãt ꝑ verã penitẽ tiam.h. ꝙ ſic. ᷣm cõiter theo.in.iiij. dixxiij. 111 ẽt iuenit᷑ ĩ mrimoniaii Qli 138 cõiugio tex.nõbilsẽi tnicena⁊.c.aliter. xxxi. di.⁊ar. ic. vt cle ð vi.⁊ hone.cle.⁊ gl.i.c.qð añ.ð cle. cõiugs. ¶ Ptrũ mulier qͥ moꝛtuo viro cuʒ alio ʒpit amittat legatũ ſibi factũ ſub iſta ↄditiõe. ic ſte vixcrit. he. War.i l.młer.. cũ pᷣponeret. ff. ad tre. ꝙ nõ niſi aliud ſenſerit teſtatoꝛ. vel hẽat vſus loquẽdi.qꝛ Vba dubia dñt ĩ ʒctuĩ telligi Fm cõem opi. fac̃ ꝙ nõt idẽ xar.i k beo.ff. de ſup. leg.⁊ i.l.oẽs populi.ff. ð iu. ⁊iu. ⁊ Inno.i.c.oli de ver.ſig.⁊ gio. in.c. nõnulli de reſcrip.qꝛ cõis vſus loquẽdi pᷣfert᷑ ꝓpꝛie ſignificatõi vboꝝ i qcunq́; mã. Idẽ Bari l.v.qͥ icipit gnãliter.C. de ſecun. nůp.ꝙ lucret tʒ ⁊ facit ille tex.cũ aũt ſua. Idẽ tʒ Ma in d. c.yt clericoꝝ.⁊ addit ꝙ addat ſi caſte virerit ⁊i viduitate. Wide ꝓß qð legit i. vnica.¶ ßo nup. Limitat Ang. in autẽ quõ apoꝛci. S. hec de deo. vexꝝ ſi nubat tĩ ſemelpꝑtexil bones.ð. Bſcrmoòe.ff. de ver. ſig. ꝑ quẽ tex. vi ꝙ ſi qs reliqt ſua bona ꝓ maritãdis mulieri bus indiſtincte ꝙ itelliget ſolũ ð mrieribꝰ pi maã vice contrahentibus.non de viduis..
—— vtx poſſit oꝛdiari.yi A tratus&jboꝛpe vitiatꝰ.i Zus ep̃is reßuati g ſũt.&. ꝙðᷓc ſibꝰ a iure reſeruat modici Etrouerſia iter doc. Lõiter n doe ſere mittũt ad glo.i.c.ſi eps.de pe.⁊ re.li.vi.q̃ põit
xi·caſus. Pꝛinꝰẽ de excõicatiõe maioꝛi E b itellige d illa quã ↄditoꝛ canõis ſibi vł ali
—
feſe din ſm ſnilt aleg en denun 9 inf vicit ᷣdit Ahg
poti
pfi dit
eſe ſo inc cit. vſu eſtc alleg vex uůn ejne pben n hi dic
tpor
gupe ldem ſolon int. luise quin o ltc aden ſmin Nÿs fernn mm eßs) bali intron de ben
Dir in
nelictu
nißei
deßict h deiu

itg ni
nopift ſwiht doriſd Lcitü Eze hg nn 4 95 Win 11—
reſeruauit.qꝛ allegat.c. nuper.ð ſen ex. Et ið dic vt.ʒ. Abſolo.pᷣmo.Fᷓ.ij. Secũdus de blaſ femante publice deũ. vel ſactos. Hoc veruʒ ſmiliter qñ denũciat᷑ epo ⁊ põt ↄuinci.quia allegat.c ij. ve male.qð quideʒ loquit᷑ de foꝛo ↄtentioſo. vt patet intuẽti.ergo videt᷑ ꝙ ſiñ denunciat eßo. nec cõtra eũ aliquis ꝓcedit. ꝙ in foꝛo aie poſſit a, ꝓpꝛio ſacerdote abſol⸗ ui.cũ pena nõ debeat excedere caſum ſuũ.vt ð. diri.blaffemia.s.iiij. Tertius ve ſoꝛtilegijſ allegat.c.ij. de ſoꝛti.ſʒ nihil facit.qꝛ ſi faceret potius eſſet caſus reſcruatꝰ pr̃iarce qᷓ; epᷣo qꝛ priarce ↄmittit᷑ illiꝰ ſacerdotis abſoiutio et diſpenſatio. Et iõ nõ videt᷑ reſeruatꝰ. quartꝰ ↄmutatie votoꝝ ſeu diſpenſatio. ⁊ hoc vex eſt ꝙ pertinet ᷣm communioꝛem opi. ad epi ſcopos ca.i.de voto. Quintus eſt reſtitutio incertoꝝ allegat.ca.cũ ſit de iudeis.ſʒnõ fa⸗ cit. vt.j. Reſtitutõ.ij..xiiij. niſi ĩ manifeſtis vſurarijs. vt dicet᷑.j.vſura.ij..viij. Gextus eſt cõtractꝰmatrimoni ð interdictũ eccieſie. allegat.c.ꝓen.⁊ vlti. de ma.ðᷓ. ʒ inter.ec. Et ẽ vex qñ epᷣs p̃cipet alicui ne ↄtraberet ꝓꝑ ali quã rõnabilẽ cꝗm ⁊ talis ↄtẽncret.qꝛ tůũc ad epᷣm eẽt mittẽdus ppꝑ honoꝛẽ.ar.c.graue. de pᷣben. Jeptumnꝰclandeſtinũ matrimoniũ cõ⸗ tractũ.de clan. de ſpon c.cũ inhibitio.ſed ni⸗ hil dicit de hoc.c.illud. Ho.tñ ti. ve peniten ⸗ tia ponit pumũ ſecundi ⁊ quartũ.⁊ poſt po nit ꝓ quarto.ᷓᷣm eũ de ſolẽni penitẽtia alłat l.d.c.miroꝛ.⁊.c.in capite. Sed hoc tantũ pꝛo notoꝛo ĩponi debet. vt patet.xxvj. q.vj.c.vl. in tex.⁊ in glo. Vbi ergo talis penitẽtia a pꝛe latis cõiter non iponit ꝓ talibus.non video quin inferioꝛ poſſit abſoluere. Quintus ᷣm Ho.ẽ diſpenſatio irregularitatis in clerico.
Et cõcedendum eſt. Sextus de incẽdiarijs
añ denũciationẽ. Et ſatis facit ad hoc.c. peſ⸗ ſimã.xxiij.q.viij. in verbo ſiqs aũt archieps vel ep̃s. Et intellige de incẽdiarijs ꝗ dolo ßᷓ fecerint.vel fieri fecerint:auxilio vcl confilio aut mandato.vt ibidem. Septimꝰ fi audiuit ep̃s ↄfeſſionẽ alicuius ⁊ eñ noluit abſoluere
ab aliquo peccato.qꝛ tũc inferioꝛ nõ debet ſe
intromittere xxj. di inferioꝛ. Mo. in fum ti. de penitentia ponit ſolũ quartuoꝛ de p̃fatis. Dir iuris. li.j.ti xv. ponit. vij. de pdictis Be
nedictus.xj in extrauaganti reuocata ꝑ Bo nifaciũ in cle. dudũ. de fepul.ponit quqttuoꝛ
de pᷣdictis. Et ſic patet quid tenendi de caſi⸗ bus de iurc reſeruatis.q in veritate nõ ſunt
niſi. v. vt patet.ſed de caſibus ꝑ ↄſuetudineʒ reſeruatis eſt magna diuerſitas inter voc. ꝗ⸗ buſdam ponẽtibus plures quibuſdi paucio res. Blo. in. d.c.ſi epᷣs.ſic dicit. Solet epiſco⸗ pis fſeruari penitẽtia omniũ publicoꝝ endꝛ muuʒ criminũ oppꝛeſſiões filioꝝ ex ꝓpoſito vel caſucuiuſſibet homicidij. faiſi teſtunonij vel inſtri piurij. Inceſtus.coꝛruptiõis mo⸗ nialiũ.coeuntes cũ bꝛutis.⁊ his ſimilia. Sed certe nõ poteſt daricerta determinatio.quis vnaqueq; dioceſis hʒ ↄſuetudinẽ ſud.nec eſt vna ↄſuetudo generalis in omnibus dioceſi bus. quo ad hoc. ĩmo aliqñ ep̃i vno anno reß⸗ uant ſibi plus.aliquando minus ſicut eis vf Mnde tenc fᷣm Spe. in repertoꝛio in reguls ſup quibus ſit penitẽs ad epm remittẽdus ꝙ ꝓpꝛius ſacerdos poteſt abſoluere ab omni⸗ bus que ſpã̃liter a iure nõ ſunt reſeruata epi ſcopis vel alijs vel que nõ ſunt ipſis ſacerdo tibus dircete vel ꝑ aliquã ↄſcquẽtiã interdi⸗
cta.ar.c.at ſi clerici.de iudi.⁊.c.nuper.in fi.de
ſentexcõ.⁊ in.c.inter coꝛpꝑalia. ve tranſ. pla: qꝛ talis habet oꝛdinariã iuriſditionẽ ſuꝑ po pulum ſibi cõmiſſum a iure. de pe.di.v.c· pla cuit.de pen.⁊ re.c.omnis. Sʒ aduerte ſᷣm eũ⸗ deʒ Spe. ꝙ epᷣs directe. vl aliqᷓ ↄſequẽtia ſen ↄſuctudine põt interdicere victis facerdoti⸗ bus aliquos caſus ne abſoluãt. Mꝛimo ſi tar
ſacerdos ↄmiſit crimẽ ꝑꝑ qð merct᷑ tali pote
ſtate pꝛiuari. Secũdo qñ ad vtilitatẽ cõitatꝭ expedit.alias nec põt obligare ſacerdotes ꝑꝛo chiales quin abſoluãt.facit.c. de eccleſiaſtic pꝛiuilegijs.xxv.q ij.⁊.c.pꝛiuilegia cl.i.⁊ el.ij⸗ ibidẽ no.etiã ꝙ q;uis talis ſacerdos habeat auc toꝛitatẽ abſoluendi ab aliquo caſu ꝙ nõ debet abſoluere ſi videt erpedire ſaluti die cõ fitentis.ſed remittere ad ſupioꝛẽ.qꝛ vt dicit apoſtolus.ij. coꝛ.xiij. Poteſtatẽ dedit deus ĩ edificarionẽ nõ in deſtructionẽ. Gimiliter lʒ ep̃s ſibiꝓ cõi vtilitate reſeruaſſet aliquẽ ca⸗ ſuʒ ⁊ ſacerdote videreri aliqͥ ſingłari ñ expe⸗ dire ſaluti eiꝰ:imo obẽe ſi fmitteret᷑ ꝙ p̃r ab ſoluere.iuf nõ. ꝑ Pa.ĩ.c.ꝙ dilectio de ↄſan. ⁊affi.⁊ in.c.at ſiclerici.de iudi. Et ſic collige ꝙ ſacerdos prochꝛalis de inre põt abſoluere ab omni excõicatiõe ÿᷣm ꝙ dixi.ð. Abſolutio pꝛimo⁊ ab omnbꝰ peccatis excepto crimie incendiarioꝝ ⁊ cõtrahentis 3 interdictũ ec⸗ cleſie matrimoninʒ ⁊ ab eo a quo epᷓs noluit cum abſoluere poſtqᷓ; audiuit eũ in pfeſſiõc: ⁊ qñ publica penitẽtia eſt ĩiponenda.niſi epᷣs

bñ pñt tot qͥt volũt. excepto q̃ ad minoꝛes ct p̃dicatoꝛes.ð qbꝰ dic.vt.j. Cofeſ.iij. I. xxviij ·
ꝓpter eius delictũ. vel ꝓpter vtilitateʒ aĩaꝝ
ei interdixerit aliquoꝝ alioꝝ abſolutionem
peccatoꝝ. Hiſpẽſare aũt vel in irregularita⸗
te. aut votis vel alijs quibuſcũq; nõ poteſt niſi ſpecialiter ei cõccdat᷑. Tenet etiã Nẽ in pꝛimo quol.ꝗ xxv. ꝙplati nõ pñt ſibireſerus re nouos caſus vltra illos ꝗde iurc eis reſer⸗ nant᷑. niſiex cauſa legitima. Et veꝝ qͥ ad ſa cerdotes ꝗ hñt curã aĩaꝝ. Quo No ad alios
us foꝛtuitus eſt repente rei £ S euentus ꝗ pᷣuideri nec re⸗
Rſti põt. vt colligit in l.in rebꝰcõmo⸗ datis. in pꝛin. ff. cõmo.vt moꝛs ſeruoꝛuʒ ſine culpa hoſtiũ icurſus pirataꝝ vl.naufragiuʒ
incendiũ fuga ſeruoꝝ ꝗ cuſtodire j ſolẽt. vt
ibi ponit᷑. Vbi nõ.ꝙ vbi diligẽtiſſimꝰ pᷣuidiſ ſet nõ eſt caſus foꝛtuitꝰ. veluti ſi vomũ quã ruiturã diligentiſſimꝰ pᷣuidiſſet. nõ pᷣuidiſti. ⁊ꝓpterea equũ in ea dimiſiſti g perijt ex ru⸗ ina. Becus ſi ex terremotu. aut ſubito ĩpetu ¶ trů furtů ſit caſus foꝛtuitus? ventoꝝ. ſE. Pa. in.c.vnico. de cõmoda.ꝙ glo.iuris ci uilis.vident᷑ cõtrarie.ſʒ ipe dicit ꝙ ſi ꝑ violẽ tiaʒ ſubtrahit᷑ ẽ foꝛtuitꝰ. niſi fueris in culpa trãſeundo ꝑ loca ꝑiculoſa. ar. l nõẽ veriſimi ke.i pꝛin. ff. qͥð me ca. i aðt clᷓdeſtine. ⁊ tũc ſi ab ea ꝑſona a qua diligentiſſimꝰ peccæiſſʒ puta a vili famulo nõ ẽcaſus foꝛtuitꝰ als ſic facit qð nõ.in.l.qͥ foꝛtuitis. C. de pig. ac. ¶ Dtrũ qs teneat᷑ ve caſu foꝛtuito.k&.tex. in d.c.vnico ꝙ ſic. in tribꝰ caſibꝰ. Pꝛimꝰ qñ cul pa pᷣceſſit. puta ↄmodaui tibi equum xt ircs mediolanũ:⁊ iuiſti placẽtiã ⁊ incidiſti ĩ latro nes.iputabit᷑ tibi vt hic ⁊ in.I. ſi vtcerto.. ß interdũ. ff. cõmo. Secũdo qñ p̃ceſſit moꝛa. puta ñ reddidiſti qñ debuiſti. ⁊ fortuito ꝑdi⸗ diſti.tibi ĩputabit᷑. vt in. d.c.vnico.⁊ in. bo⸗ na fides depoſiti. Hoc vexꝝ in ↄſcia. niſi eo⸗
dem mõ fuiſſʒ peritura apud vñm.qꝛ tũc nõ tenet᷑ niſi de co in quo eũ dãnificanit.ꝑ nõ fa
ctam reſtitutionẽ rci tꝑe debito.ar.c.fi.ð in⸗ urijs. Sʒ qñ dubiũ ẽ an fuiſſʒ peritura.vide j. Moꝛs..vlt. Tertio qñ pactũ interccſſit vt tenerct᷑ ð foꝛtuito.vt in. d.c.vnico.⁊ bona fi⸗
des. Nimira niſi adueniat culpa eiꝰ cui ꝓmi⸗
ſit. qꝛ ſic nõ teneret᷑.l.cũ ꝓponas.C.ð nau.fc.
⁊.l.qui officij..fi.ff. de contrahen. emp. ¶Sʒ ꝗã ſi generaliter denũciauit ⁊ nullus
eaſus fuit exp̃ſſusputa dicẽdo ꝙ volcbat te⸗
neri de omni cafu foꝛtvito. an teneat᷑.. ꝙ z
varia ſit opi.vt. refert Bal i.l.i.C.cõmo.ego
„
dico tñ ß̃m Jo.an.in. d.c. vnico. ꝙ non tenẽ.
facit.I.ſʒ ⁊ſii.ᷓ. queſitũ.ff. ſi quis cau. Quod
„
veꝝ ẽ infallanter in ↄſcia niſi in caſibꝰ inqui bus ſpecialiter fuiſſet renũciaturꝰ ſi fuiſſent erpꝛciſi.ar.c. fi. ð offi. vi.li.vj· Et nõt Accurfi us in. d. ꝑ. queſitũ.⁊ bene. qꝛ cõtra cũ qui legẽ dicere potuit aꝑtiꝰẽ interpꝛetatio facienda. de reg.iur. li.vj·⁊ in. l.quicqd.ff. de ver. ob dr Auicqd aſtringẽde obligatiòis cꝗ dictůeſt. id niſi palã vbis expᷣmat᷑ omiſſů itclligẽdũẽ ¶ Sʒ ꝗqd ſi alig caſus fuerũt enũerati ſpãli ⁊ poſtea ſecutã fuit renũciatio gnãlis. kᷣmn War.in. d..q̃ſitũ ꝙ ꝑ illã gnãlẽ reꝝũciatòõeʒ nõ vcniũt caſus maioꝛes exp̃ſſis. ſ ſolũ ↄſ⸗ miles expᷣſſis Qð qdẽ veꝝ ẽ gnãtrji oĩbꝰ odi ofis.ſiẽ h. Sccꝰ eẽt ĩ fauoꝛabilibꝰ.vt nõãcie. nõ põt de ꝓcu.⁊ Inno in. c. ſedes. de referi ¶ Sʒ qd ſi renũciatiõi generaliinteruenit in ramentũ he. Jo.an. vbi.ð.ꝙ nõ obligat. R ßm ipm ẽqꝛ furamẽtuʒ nõ obligat vltra con ſenſuʒ iurãtis.facit.c. veniẽg. elpᷣmo.⁊ quod ibi nõt. Inno.de iureuri. Et credo veꝝ in caſibꝰ p qbus ſpãliter nõ iuraſſet. Secus in quibꝰ jpãliter ſi fuiſſent expꝛeſſi cõſenſiſſent ꝓ quibꝰ facit.c.tua nos.cũ ibi notatꝭ.ð ſpon. Concoꝛdat Bal. vbi.ð. Rõ. qꝛ iuramenlum habet vim caſus expꝛcſſi..cumn patcr.ʒ.iqʒ matrem fl.ve legs.ſccundo. ¶ Mtrũ extimatio faciat venire caſuʒ foꝛtui tum.&. ſᷣm o. an.i. d.c vnico.⁊ Pariyt certo.ð nũc videndũ.ff cõmo.⁊Li.eoꝛti qã do ſumus in cõtractu. cuiꝰ nature nõ ſep⸗ gnat qð dominiũ trãſferat. tũc eſtimatiofů⸗ cit emptionẽ vt.l.ꝓlcrũq;.⁊.l.q̃tiẽs. ff. vc iul· do. Et ſic eſtimatio facit ꝑiculũ eẽ⁊ cõᷣmo⸗ duʒ mecipiõtis.I.neceſſario·in pꝛin.ſ. de peſt. ⁊cõmo.rei ven.⁊ vl.quottẽs.⁊ plerũq;cli deterioꝛatiõis.vt.Iſi eſtunatis. cũ lo⸗ ma. xẽplůũ cũ nnlicr dedit viro rem extun tam.vt in.d.l.lerũq;. Mel cũ quis extimãi rem tradit. ita eſtimetio reqdat nd les ꝙ .d.ꝙ. nũc vidẽdũ. Sꝛaũt ſunĩ ʒctu ðcui nã ẽ vt ſoli ꝓ ꝑte dñiuʒ trãffera⁊ꝓhien ſiẽ ẽin ſocietate.ſic ꝑicu ntis ſolũ. ſi cſiim tio fit trãſit ĩaccipiẽtẽ. vtIcũ duobꝰ.j ãn⸗ ff. pꝛo ſocio. Si aut ſumus in contraciucn nature repugat donninij trãſlatio.vi in o. cato.⁊ hmõi.ũr eſitnꝛatio nõ facit emption nec trãſire periculuin caſus magis q; tenci
etmt vtr ſlil hidel hitn nun e tridut ſerlen pror coꝙ cuun ſion
—
ʒe ſno veldo dech. ſecn MMn nenti que in dirini Ac wbi zGig deylch pſtin in ide
—
—,

terhfuul xmiji
unu
Baw
oni h cndeni. vl ncomt m min ic
2
ſolũ.teneat᷑ de leui.ſi de leui.tũc de leuiſſima. Side leuiſſima tũc de caſu.qʒ hoc nõ teneo. Sicut nec Ma.in. d.c.vnico. Sed dico ꝙ ope ratur eſtimatio tũc ſolũ vt ſciat pꝛeciũ ſi de⸗ tcrioꝛatur vel perderet᷑ ex vitio recipiẽtis.et ſic releuat dominus ab onerc ꝓbandi veruʒ preciũ rei. Si auteʒ res eſtimata darct᷑ ci ꝓa⸗ cto ꝙ aut res vcl eſtimatio redderet᷑. ſic fa⸗ cit tranſire periculũ perẽptionis.ſed nõ dete⸗ rioꝛatiõis.vt.d.l.plerũq;.i fi.
Acheciſinus giet&
qui fit antc ianuã eccłie ſuꝑ bapti ʒndo Mde dicit catheciſmꝰa cathetiʒo ·ii ſtruo vel docco. Ideo catheciſmꝰ inſtructio
vel doctrina dicit᷑.ðᷣ hoc in.c.per catheci mũ
de co ſpi.lib.vi.⁊ in.c.ante baptiſmum de cõ ſecra.diſtin.iiij.
¶ Ptxꝝ cõtrahat᷑ aliqua cognatio ſj pũalis ĩ te⸗ 1
nentibꝰcatheciſio ficut ĩ baptiſmo.e.ꝙ ſic quc impedit matrimoniũ contrahẽduʒ.ſʒ nõ dirimit ↄtractuʒ. vt i.c.per catheciſmuʒ. ¶Ad quid tenct᷑ qui tenet in cathciſt muz dic vt.ð. haptiſmꝰ.viij. in fi. CAd qd valcat catheciſmꝰ.ße.ſʒ Tho.i.iiij. di.vi.ꝙ minuit ptãtem demonis. ne tantum poſſit in coꝛpoꝛe ⁊ anima vide.j. Exoꝛciſmꝰ quia idem eſt. au V dicit᷑ multipliciter. Aliqũ uſa cauſa pia.vide.j. legatuʒ. j.iprin. Cã ciuilis cuiꝰ finis cõmoqũ patris ſeu aliquoꝝ ſine altcriꝰpunitione. In hac tractat᷑ de pecunijs ⁊ poſſeſſionũ negdci is.⁊ hinõi. vt.xiiij q.ij. ſuꝑ pꝛudẽtiã tuqᷓ. Cã crialis cuius eſt finis punitio peccati vel vin dicta publica:vt ĩc.at ſiclerici. ⁊ ĩ.c.cũ nõ ab mine. de iudi.⁊.d c.ſuper pꝛudẽtiã.⁊. xvj. qifrater nf̃ circa mcdiũ. Tã mirtaẽqͥ parti at de vtroqʒ. de pꝛocu.tue. Et lʒ glo. videã tur varie ponẽdo pecuniarid pend aliqñ ꝓ cuili aliqũ pꝛo criminali. vt in.l. pꝛetoꝛ. in pꝛin.ff. ve ſepul. vio. et in.l. vnica.C.qñci.ac. cri.pꝛe. Tñ ↄcoꝛda ꝙ qñ pecuniaria pena ap⸗ plicat fiſco crialis eſt ſicut tʒ Inno.ĩc.qᷓliter ⁊qũclij. dc accu.⁊ ẽ glo ⁊. Vãr.i.d.l.pᷣtoꝛ..i q ſic itendit᷑ vidicta publica ꝑ penã pecunia riã.ſicut ꝑ penãᷓ coꝛpoꝛio. Si vero applicat᷑ fi ſco ꝓ intereſſe fiſci.oiuilis ẽ.vt ĩ l.i. C.de his qvt idig. Mec ob.c. ꝑ tuas.ð ſy.⁊ ꝙ nõt. Pa.
ex natura cõtractus. Mec ob.ꝙ Bar.vbi.ʒ. vult vt operet᷑. Et ſic fi tenebat᷑ ðᷣlata
ĩrubꝛicaið iudi.qꝛ illudc. logł de dmonitiõe
a platiõe qᷓ ẽ ciuiiis.qꝛ facit ad bonũ ſubdito rum hie bonũ p̃latũ.⁊ tali nõ iponit᷑ pena ſ
nõ ꝑmittit exercere qʒ ei nõ ↄuenit.ſ· ꝓlatio
nẽ ad quã eſt indignꝰ Itẽ nõ dicunt doc. ꝙ
pᷣciſe ẽ agere ciuiliter qñ pena applicat pri ſed ẽt alio mõ.ſicut ⁊d. c. per tuas. o.ſequit᷑ gl.
1 Bar.? Ange. in.l.iij. ff.de ſe. vio.⁊ Bar. in fi. iĩ v. Qucro qũo cggnoſcat̃.ff. de pꝛi. delic. Idem glo. Albꝛi.⁊ Gaii. in. Li.c.ð ſe. vio. ⁊ gl. i.l.aut damna.in pꝛin. ff. de pe.⁊ ↄmunioꝛ eſt opinio. de.hoc no.vo. Ant.in rubrica.ð iudi.
Momine cauſc intelligit de cã ꝓpinqua non
remota. Vide glo.in.c. de cetero. de homici. Et nota ꝙ cauſa remota dicit᷑ occaſio. Vnde faciens turrim eſt occaſio homicidij illiꝰ qui aſcendit ⁊ ſe pcipitanit. Ipſe voẽ̃cã ꝓpin⸗ qua. Quando ãt quis teneat̃ ꝓ cã fmota nõ. glo. c.ſicut nobis/de teſti.qͥ diſtinguit. Aut dabat operam rei licite ⁊ ſi adpibuit diligen⸗ tiã debitã ñ tenet.xxiij.q.v.de occidẽdis. Si NVo nõ adhibuit:tenet.I.di. ſepe.ff. ad.l.aqui- liã.l. qui.occidit.ð. pe. Si aũt dabat opã reiil licite.iputãt᷑ ei ſemꝑ omnia qͥ idẽ ſ equũtur.. di.c.quãtum dirxit de miur.c.fi.ff. ad.i.aquil. Litem mella. in pꝛin.ij.. item ⁊ cũ eo. ¶ã eccleſie nò dr̃ cauſa ꝓpꝛia rectoꝛis vñ in cã eccleſic ſue põt eſſe iudex.ij q.vij. c.ſi gs erga ep̃m in glo. facit.c.fi. de poſtu.vbi ponit diuerſa ꝓ ſe:vcl pro eccleſia. Et hoc vcrum dũmõ alius conſtituat᷑qui agat nomine eccle ſie vt ĩ.c.inſupcr. de teſtieſt in ar. Similiter põt eſſe teſtis in cã cccleſie qñ alius eſi conſti tutꝰ qui agat nomine ccclefie.d.c. inſuper. Sʒ nõ.ꝙ lʒ canonicus poſſit eſſe teſtis ꝓ canoni co ſuo ʒ extrancũ.qꝛ nõ dicit domeſticus eis ſʒ eccleſic t̃. fm Mugo. vt in glo.v c. ſuper udẽtiam xiiij. q.ij. nõ rñ põt eſſe iudex pꝛo co pcxtrancum. qꝛ minoꝛ cã repellit aliquẽ a iuditio q;; a teſtionio ð of.ðle.c.cũ. R.canoicꝰ ¶ Lm ꝓpnam palã eſt eam cẽ cuius emolu
mẽtũ vel damnũ ad aliquẽ ſuo nomine perti⸗
net.c.biduũ.ᷓ.palam.ij.q.vi.
¶ Cauſa cõmunis vtriuſqʒ ẽ. vt. ff. ð ri. nup. L.illud. t iõ teſtis nõ poteſt eſſe in re cõmu⸗ ni ſibi cum alijs niſi indirecte. vt legatarius 3 poteſt eſſe teſtis in cauſa toſtamẽnti in qͥ̃ ibi eſt ahquid relictum.inſtitn. de teſta. ᷓ. le⸗ gatarijs. ſcd cauſa vniuerſitatis non videtur ſingularis perſonc. ut in c.qu manumitti⸗
„.
——
p.
—
—— 2 —

5 CCauſa alia impulſiua que occaſionem re⸗
motam pteſtat. ficut calfurnia que ĩpoꝛtune poſtulãdo cãm dedit vtmulier nõ poſſit po ularc.vt in.I.j..ſexum.ff. de poſtu. Et iſta ccſſante nõ ceſſat effectus. Alia finalis.⁊ iſta regulat diſpoſitionẽ.c. cũ ceſſante cã. de apl· generaliter C. de'epi.⁊cle. ⁊ ibi. Bal. multa
dicit de hac mã. ca. generaliter. xj. q j. Vec
cognoſcit ex. v. Pꝛimo qñ illud qð expꝛimit in viñ̃ cauſe reſpicit vtilitatẽ tã alteriꝰ qᷓ; ẽt
partiũ. Ltitio centů. in pꝛin. f̃. de condi.⁊ de⸗
mon.puta dono tibi centũ. xt inde facias fie
ri capellã in tali ecclia que illa idiget:⁊ hmõi
Si vero reſpiceret ſolũ vtilitatẽ illiꝰ g debet iplere ⁊ nõ fit pia.ſi pᷣſumi᷑cã impulſiua. d· ltitio.ð.ſʒ ſi filio. Wñ ſilego tibi.x.vt caligas emas nihilonunꝰ tenet legatũ.licct nõ emas Similiter ſi vt fundũ. Sed ſi vt emas fundũ giteri minꝰ induſtrioſo nõ valet niſi caueat. vt ibi. Secundo cognoſcit qñ expꝛimit᷑ pius actus in viã cauſe.l.ſiquis ꝓ redemptõne.C. de vona.⁊.l.ſi ego.in pꝛin.ff. de iu. do. et vult War. in.l.ij. Ffi.ff. de. dona.vtputa dono ti⸗ biĩcentũ vt facias hoſpitale. nã hoſpitale ꝙ fiat crit cã finalis. Tertio cognoſcit qů in ge rendo actũ expꝛimit᷑ ab hoĩe cã vbicunq; lex requirit de neceſſitate cãm ad validitatẽ actꝰ qʒ tũc intelligit᷑ finalis vt actus ſ uſtineatur.
Lſed ſi moꝛs..fi.cũ..ſe. ff. de do. inter vi.ij.
vbi dicit᷑ ꝙ donatio facta vxoꝛiad reſtaura⸗ tionẽ edium igne cõbuſtaꝝ valęt vſqʒ ad ea rum reparationẽ ⁊ nõ in plus. Auarto vbi⸗ cunqʒ nõð poteſt eẽ alia rõ illa cenſct cauſa fi⸗ nalis ·I.q̃;uis.vbi glo. C. de fideicõmiſ. Mñ qui legat iter ad fontẽ. videt᷑ legare ⁊ hauſtũ
f.de ſer. ru. pꝛe.L.itẽ ſi. Quinto vbicũq; lex ex pꝛimit cauſaʒ cenſet finalis. glo.E notabilis
in.l.cũ tale. legato. cãm falſam.f. ve condi.
⁊ demõ. quã ad hoc ponderat Ange. in. Iſci⸗ endum.ff. de edi.edic.⁊ Bar.in. d.ʒ. fi.cuius ſunt iſta dicta.
Eñt ⁊ alia cã que eſt cãtiua alicuius effectus ſed nõ ſufficienter ⁊ efficaciter.⁊ talis uð te⸗
netur ad reſi itutioneʒ vᷣãni dati ꝓximo licet
peccauerit. Eſt et alia qẽ cãtiua ⁊ inductiua
alicuius effectus ſufficienter ⁊ efficaciter. ita Flin⸗ ca non ſequeretur:⁊ talis tenet᷑ ad re⸗
ſtirutõeʒ vltra peccatũ ↄmiſſuʒ. Et de iſta lo⸗ quit᷑.e. fi. de iniur. Q nõ. qʒ facit ad multa.
Tuti ſimpliciter dicta regula
riter in telligitnr nuda
ꝓmiſſio. vt.l.ſancimus. C· de ver. ſig. allit in
cautionc cxpꝛeſſa a lege pꝛetoꝛia. vt. ff. de p̃to ſti.l.pᷣtoꝛie. la pꝛima. Et ſic intellige glo. in c.
„„e
pꝛima.igit. de ſe. di. iiij. Iteʒ ᷣm glo.in Ipe.
in fi.ff. de peti. here. qñ eſt perſona ſuſpecta. vt.l.ſi fideiuſſoꝛ..fi ff. qui ſa. cog quia tunc dʒcauere cũ fideiuſſoꝛia. Sʒ cü addit idonca
vel ſufficienſ intelligit᷑ de pignoꝛatitia velfi deinſſoꝛia.vt. ff. de fideicõmiſ.li..ergo qᷓdiu F. addici ita. Vide glo. in. c. ad noſtrã.clpᷣmo de iureiurãdo.⁊ in. cvlt.ð pig. ⁊ in ·cex publi co.de ↄuer.cõiu. Si vero dicitur cautio me⸗ diocris.runc venit obligatio omniũ bonoꝝ. tex.ẽ fingularis.in lfilio: i fi.ff. vt le.ca. cau. Si vero dicitur caurio cõpetens itelligitur arbitrio iudicis ᷣm aliquos vł m dlios fide iuſſoꝛia vel pignoꝛatitia.vt in glo lſi debito ri.ff. ð udic otat tamẽ Bal in.l.vniuerſa C.de pꝛeci.impera.of.ꝙ quando ſtatuto caue tur ꝙ caueatur idoncẽ.quando cõpꝛomiſſuʒ petitur.intelligit arbitrio iudicis.⁊ in.om⸗ nes.C.ð epi.⁊ cle. dicit. Tenet᷑ quis dare fide iuſſoꝛes ⁊ nõ poteſt.tunc tenct᷑ obligare om nia bona ſua melioꝛi modo qͥ poteſt. i vcro dicatur ſatiſdet.vel ſatiſfaciat. fideiuſſoꝛiai telligit.vt ĩ. v.l.i.g ſatiſ 63 gir
Ecitas mẽtis ᷣm Tho.ſcða f.
q.xv.ar. j. ꝓuenit dupl
3 citer. Pꝛimo er hoc ꝙ auertit ſe ſpo⸗ tanee a ↄfideratione pꝛimi pꝛincipij inteligi bilis vm illud. f. Moluit intelligere yt bene ageret. Alio mõ ꝑ occupationẽ mentis circ aiia que magis diligit qᷓ; dictũ puncipli fm ilud.ſs. Supercecidit ignis.ſ.cõ cupiſcentie ⁊ nõ viderũt ſolẽ. Et ſic patet ꝙ ẽ peccatum Et a Sꝛe. xxxj. moꝛa.ponit filia luxurie. ¶ Sed vtrũ ſit moꝛtalis.&. ꝙ ſic. qñ ſi no vult intelligere neceſſaria ad falutẽ. rxyu dic. qui ca. Similiter quando ita occupaur in tẽpoꝛalibus ꝙ omittit neceſſariã vacati⸗ nem.quam deo tenetur erhibere.v in dieb⸗ feſtiuis in quibus m Ki.in iijvi vxxvijot üij.q.iiij. in aliqua hoꝛa tenet᷑ deo vacare mẽ te.vel hmõi. ſecus ſi omittit que nõ ſuntn
ceſſaria ad ſalutẽ quia tũc ẽ peccatũ S
„ bonis debet qui Edere non valct cnqitondu Muis. Et valebit ei ad tria. Pꝛimũhe
incarceretur·l.iC. qui. bo.ce. poſ. dẽ quo it s. Carccr..ij. Secundũ ne crcõmunicct 2l erat excõmunicatꝰ debet abſolui reccpiãi
—
ſ vb u wi 3 q cf Ph qus nun diob wlac ital uciyi ponr kiſ dis pin ſiri ſt itd
ihe
qhid mec ¶ ſeresg pelati puerit idia unme

nea cautiõe ð ſoluendo vebito ſi ad pinguio
rem foꝛtunã venerit. de ſolu.c.odoardꝰ. Ter tium ꝙ nõ ↄdẽnet᷑ nifi in quantũ facere põt habita rõne ne egeat.nec eni fraudãdusẽ ali mentis quotidianis.ff. de re. iudi.l.ſunt qui in id quod facere poſſunt.⁊.ff. qui bo.ce.poſ. 1.is qui.⁊ l.ꝗ bonis.⁊.l.ſi debitoꝛes. Mec ob. c.pernenit. de fideiuſ. qꝛ ibi nõ ceſſeratbonis limita tñ tertiũ qñ nõ ↄuenitur ratione deli⸗ cti. quia ſi ↄueniret᷑ rõne ðlicti nõ habcretur
reſpectus ne egeret.ẽt in clerico. vt nõ. Pa.
in.c.olim nobis.de reſti.ſpo. Quomodo vo fit. vide.j. Golutio.ßᷓ. xxiji. Ela re peccatum alicuius pꝛopt
2 pecuniã vel gr̃am.aut cõ fanguim̃tatẽ.ſimonia ẽ.vt ĩ.c.nemo.ð ſimo. vbi glo.⁊ Inno dicit ꝙ rõ ẽ.qꝛ quilibet tene turaltcrius peccatum àd penitẽtiã indicare xxiii.q.iij.tam ſacerdos. Secus sũt in indi⸗ catione furis: vel ſerui fugitiui vt capiatur. qꝛ licite merces accipit᷑.ff. de pᷣſer.ver.l.ſolẽt.
.ff. de cõdi. obtur.cauſam.l.iiij. Zvlti. Mec
Ppꝛie dicit Inno.ꝙẽ fimonia. vbi ex gratia quis non indicat. ſʒ debet puniri ficut fimo⸗ niacus.tu dic ᷣm glo.in.v.ſi tibi.l.iiij.ff. de cõ di.ob tnr.ca.qꝙ ille qui nõ tenetur per officiũ vel actionẽ vcl iudicẽ reuclarc furẽ.licite acci pit aliqd vt idicet.ſʒ acciꝑe vt ñ ĩdicet turpit accipit.qꝛ 5 publicã vtilitatem.qͥ ẽ maleficia pumri.vt. ff. de fideiuf..ſiqs a rco.ð. penulti. Et ſic patet. ꝙ ratione naturali non tenctur quis indicare.quia tunc non liceret accipere ꝓ indicando.vt.ff. de condi.ob tur.cau.l.i.in fi.⁊ in. l.ij.pꝛimo.K. Qð tamen licet.vt in. d. F.ſi tibi. quodlimito verum de indicatione qᷓ fit plato vt puniat ſecus de illa que fit alicui vt pꝛouideat quia en b E ecc laſtica qd ↄphen⸗ Enſin qdat Kcx jneriern⸗ ſuſpẽſionẽ ⁊ excõicationẽ.de ver.ſig.c.qrẽti.
eſt quedã penſio que de
Enſus puenribus ſoluitur.i.q.
Miij. queſitũ. vel poteſt dicicenſus quic quid anniuatim ſoluitur in quantitate.vel ſũ
ma.c.ff. de cenſi.l.etatem.
¶enſus nonos imponere eccleſijs. aut vc⸗ teres augereꝓhibetur omnibus epiſcopis ⁊ pꝛelatis in.c.pꝛohibemus.de cenſi.etiaʒ ſi eri pucrũt eas de manulaici.vt in. c.eccleſijs co. ti. Dicit tamen Pa. in. d.c.pꝛohibemus.ꝙ h nerum eſt ad vtilitatem eoꝛum pꝛopꝛiam.vt
in cle.ij. de re.ec.nõ alie. Secus eſſet ad vtili⸗ tatem alterius eccleſie. rõnabili cã ſubſiſtẽte ⁊a plato iuriſditionẽ hñte ep̃aleʒ. ⁊ incccłia pleno iure ſibi ſubiecta.qꝛ tũc p̃t·vt nõt. In no.in. d.c. ꝓhibemus.⁊ facit.c.ptcrea.co.ti. ¶ Quis poteſt iponere cenſum.K. ꝙ gcunq; hʒ ius i re tali.vt inſti.ðᷣ vſufru.ᷓ. ſine teſtò. ¶ Quod argumentũ pᷣſtat cenſus ſolutio. K ꝙ aliqñ ſubicctionẽ.ð cenſi.c.omnis aĩa. Ali quando pꝛeſtitam libertatẽ vel perceptã ꝓte
ctionem.vt in.c.percepimus.de pꝛiuil.
K. dicitur id vð quo ꝓpꝛio E rtu m noie. vel indubitata cir cumlocutione conſtat.vt in glo.d pꝛi uil.c.cum ⁊ plantare.inſti.de exhere. li.ᷓ. no ⸗ minatim.vbi dicitur ꝙ qui vnũ filiũ ſolũ hʒ noĩatim exheredat.ſiue dicat titiũ filiũ meũ exheredo.ſiue filium meum exheredo. Eſſati O* diuinis officijs alia generalis.⁊ hec cquipa ratur interdicto.ita ꝙ poſita generali ceſſatione ab co qni poteſt vei de iure vel de conſuetudine in loco aliquo ſi quis ibi cele⸗ bꝛet eſt irrcgularis.⁊ religioſus talem ceſſa⸗ tionem non ſeruans eſt excõicatus ip̃o facto ſi matrix eccleſia ſeruat. Et ſic intellige cle.i.ð ſen. ex.⁊ Inno.in.c. non eſtmobis. ð ſpon.ceſ ſatio vero ſpecialis eſt.illa qͥ ſolum in aliqua eccłia ponitur. Et hec non comparatur inter dicto. Vnde celebꝛans in eadẽ eccleſia nõ effi citur irregularis nec religioſus cxcõicatꝰ ſic nõſeruat q;uis talis eccleſia eſſet matrix. Et ſic intellige glo.⁊.c.ſi canonici.ð offi.oꝛ.li.vi. reie filijs.de ap. ¶ AQue eſt pena iponentis gencralẽ vel ſpeci 1 alem ceſſationem indebite. K. ꝙ illig impo⸗ nunt tenenturreſtituere oẽs fructus quosĩ⸗ terim ab ecclefis perceperũt in qua ceſſatum eſt etiã ſi talis eccleſia ſua erat.⁊ ipſi eccleſie Itẽ tenent᷑ de omni dãno qð alij incurrerũt Ppter talẽ ceſſationẽ.d.c.ſi canõici.⁊ ibi Be. dicit ꝙ lʒ. dc.loquat᷑ ve capitulo canonicoꝝ. tñ igẽ erit in alijs ꝗ ipᷣam ceſſationẽ ĩponũt. CQue ẽ pena illius ꝗ dat cãm ceſſationi. ẽ. 3 tenet᷑ ad omne intereſſe qð canonici.aut alij incurrerunt.⁊ ad aliquã ali ſatiſfactionem eſtimãda arbitrio ſupioꝛis ĩ recõpenſationẽ ceſſationis facte in eccleſia.p.c.ſicanonici. CQue regrunt᷑ ad vt ceſſatio debeat ſerua 3 ri.K. Fᷣm Jo.an. in.c.q́ʒuis. de offi.oꝛ. li.vi.g x. Mꝛimo ꝙ hi g ceſſãt habeant ex ↄſuetudi

——
ne vel alio iure. Scðᷣo ꝙ ↄnocẽt᷑ abſentes ad ↄtractandũ de ceſſatiõe. Tertio ꝙ tractẽt di kgenter. Quarto ꝙ ve ceſſando deliberent. Quinto ꝙ ſit manifeſta offenſa vel iniuria. Et Vᷣm Inno.⁊ Mo. vebet cẽ notoꝛia qð ſi ñ eẽt nulla cõſuetudo ꝓdeſſet.q eſſet eccleſijs oneroſa.de ↄſue c.i.⁊.c.cũ venerabilis.qꝛ ille cõtra quẽ ceſſat᷑ nõ vebet conuinci ꝓbandis fed apertis ⁊ notoꝛijs maxie in cultu diuino tollendo.C. de ac. ⁊ ob.l.negantes. Sexto ꝙ ſit cã rõnabilis. Septimo ꝙ ante ceſſationẽ inſtro publico.vel patentibus litteris auten tico figillo munitis cũm ceſſatiõis expᷣmat. Dctauo ꝙ illud inſtrumentũ vł litteras tra dant ei contra queʒ ceſſant. Mono ꝙ requi⸗ rant illum vt emendet cõpetenter iniuriam ꝓpter quã ceſſare volunt. ꝙ ſi nõ fecerit tũc iocuʒ habet ceſſatio. Decimo ꝙ peſt ceſſatio nem vtraq; pars iter vebet arriperc ad ſedẽ apoſtolicqᷓ infra menſeʒ ꝑ ſe vel ꝑ ꝓcurato⸗ res ſufficienter inſtructos.⁊ cõtinuatis die⸗ bus q;cito poterũt ſe ſedi apoſtolice repᷣſen ⸗ tent. vt diſcutiat᷑ quid ſuꝑ hoc ſit agendum. Pis nõ ſeruatis nõ ſeruat᷑ceſſatio. Similit ſi pars que poſuit ceſſationẽ eã nõ reſeruaue rit. ab alijs nõ ßᷣuet fimilii. Moc nõt. Io. mo. ⁊ Bar. in.c.ſicanonici. de offi. oꝛ li.vi.in qᷓ.c. repꝛobatur conſuetudo illoꝛum g in aggra⸗ uatione ceſſationis imagines /rucis vel alio rum ſanctoꝛum pꝛoſternunt.vꝛticis ſuppo ⸗ nunt vel lapidibꝰ ⁊ huiuſmodi. Et qui talia faciunt grauiter ſunt puniendi.vt ibidem. Sſſio actionũ an valeat. K. Ma. i.c.fi. ð ali. iu. mu.cã fac.col ligẽdo victa.doc.diſinguẽdo ſic. Cũ
ᷓ̃rit᷑ anſvaleat ceſſio actionũ dicãt fuit facta
in vltĩa volũtate.⁊ tʒ vt nõ.in.l.vlt. C. ð litig. Sic tñ ꝙ ſi actio erat in iudiciũ deducta ꝑ de functů.nõ dʒ agere legatariꝰ.ſʒ hs oẽ̃ʒ tamẽ vtilitatẽ quã ſeq̃t hrs dʒ legatario reſtituẽ. ⁊ ſi nidil ↄſegt uihil reſtituet qꝛ vr teſtatoꝛ le gãdo actionẽ legaſſe cuẽtũ illiꝰ iudicij. Et ne fiat colluſio ꝑ heredẽ põt legatariꝰ ſi vult aſſiſtẽ heredi ĩ iudicio.vt ĩ aut. nunc ſi heres. C. de liti. Hi vo actõ ñcrat vᷣducta ĩ iudicio poterit legatariꝰ pꝰ ceſſionẽ agẽ.vt ibi. Sed cniꝰ ſũptibꝰ. K. glo.ĩ aui. nũc ſi heres.ꝙ ſi crat litigioſa cũ legabat᷑.tũc ſũptu heredis.l.cum ſeruꝰ.ff. de le.i. Si Vo fcd ẽ litigioſa viuo vł moꝛtuo teſtatoꝛe tũc ſũptu legatarij.vt. ff. de kega.i..ßᷣuus legatꝰ niſi hrs fuerit ĩ moꝛs.ar.
g ð leg. pᷣmo lcũ res. Ant ceſſio fit iter viuof Et diſtiguc qʒ aur fit potẽtioꝛi ròe officij ſeu
*
dignitatis pᷣcipuc ⁊ ñ valz· cedẽs dʒ ꝑdert
oẽ ius qð hẽbat. Et iſteẽ Pꝓpiꝰ caſus.iij. c. ne li.po. Et h vex m Spe.in titu.ð ceſſione actionum pꝰ vincẽ. qñ fit ꝑotẽtioꝛi malcioſe cã oppᷣmẽdi aduerſariũ. Secꝰ ſi fieret bõa fi de.ar.l.g ſtipẽdia.C.ð ꝓcu. Et lʒ Pa. Si o ceſſio fit potẽtioꝛi nõ rõe officij vł dignitat ß rõe nobilitati.vl qꝛ ditioꝛ vel alio reſpectu tũc ſi fuit facta ceſſio rõe iudicij mutãdi põt excludi ceſſionariꝰ ꝑ cxccptionẽ.vt. l.pe.⁊ qð ibi nõ̃.ff. de ali.iu. mu.cã fac.nð ꝑdit tñ actð⸗ neʒ cedẽs.ſʒ punit᷑ ᷣm vnã opi. qꝛ ñ põt ãpli cedere iſtã actionẽ alteri.nec põt ieg ↄſtituẽ ꝓcuratoꝛẽ ſʒ tenct᷑ ip̃e ꝓſeg. vt vidẽt inuere. d.l.pe. Wlo. tñ i.d.l.pe. dicit ꝙ in iſto caſu vñ trãſtuliſſe magis rẽ qᷓ; litẽ.⁊ ſic ceſſionariꝰ ha bebit rẽ fi cuincat᷑.⁊ cedẽs expẽſas litis facict in dãnũ ſuũ. Sec ſi nõ fuit facta rõe iudici murãdi.q tʒ. vt pʒ ex notatis in glo.in.lu. C· ne lic.po. Aut ceſſio que fit inter viuos ⁊qͥñ fit potẽtioꝛi eſt dubitata.⁊ dicit᷑ dubitata eo ipᷣo ꝙ ẽĩ litigiũ deducta.qꝛ dubiꝰ euẽtꝰlit.e ſic nõ põt regularii alteri cedi.⁊ cedẽs icidi in vitiũ litigioſi.vñ dʒ puniri vt h infiC. ð litig.⁊ ꝑ glo.in.c.eccłiaꝛcl pᷣmo neli. pẽ. fal lit in caſidꝰ ibi numeratis. Mota h ꝙ incaſ⸗ bus in qbꝰ põt fieri ceſſio. ꝙ ꝓſecutio actõis fiet a cedẽte. nõ a ceſſionario ᷣm Innoiqdã glo.i.d.c.fi.allegat in argu.l.qͥ;ᷓqÿ ff. de aqus plu.ar. Aut actio nõ eſt dubitata.tüc regula⸗ riter põt cedi titulo donationis. venditiòis vel alio titulo legitimo.vt ꝓbat᷑.C. de he.vel acauen. l.nominis venditio.⁊l.ꝑ diuerſas(. man. Mꝛetendit᷑ tñ ſimulatꝰ ↄtractus er ſex F er modicitate pcij. ⁊ eſt imat᷑ iſtagctò m dubiũ.expẽſas.laboꝛes.⁊ hmõi ᷣm Pa. ibidẽ. Secũdo qñ in ceſſiõe nõ expmit tiu vt qñ dicit cedo actioneʒ ⁊c̃. nec dici᷑ ꝓqͥc vt ꝓbat᷑ in. d..ꝑ diuerſas.⁊ tenẽt cõmunilct doc. Tertio qñ ceſſio fuit pꝛo parte vendi ⁊ pꝛo parte vonata.vt· d. per diuerſas. ſů tio quiaiſta ceſſio ẽ odioſa. ſecus in alijs. A valet. Et iſto caſu admittit᷑ ceſſionariylq; ad q̃ntitatẽ quã exburſaut. In elia ꝑdii a vtĩ.dl. ꝑ diuerſas. Quarto q̃ñ ceſſio pure dij tñ pciũ nõ ſolui niſ ꝓpte.⁊ ð reqᷓↄfi tet ſe recepiſſe. Quĩto qñ dicit ſe donare p pter bůmcrita qͥ nõ ſunt. Fallit in caſbꝰↄm⸗ tis i.d.I.ꝑ diuerfas.vbi nõ pᷣſumit᷑ ſimulu⸗
i nn ſios w ſcij

vtputa ſi inter coberedes ẽ facta ceſſio. vł cũ ẽ facta inſolutũ. vel ꝓ munimine rei ſue.vt cũ vomꝰ tua minat᷑ ruinã vomui mee.ego ti mens emo om̃e ius tue. Itẽ ſi ſit inter legara rios ⁊ fideicommiſſarios.vel qñ heres ceſſit actionẽ legatoꝛio. Gimiliter in ſocietate.ſ.qñ ſocij ſibi cedunt actionem.
¶ Ptxꝝ clericus poſſit emere ceſſionem K. Ma. in. d.c.fi. ꝙ nõ.qꝛ viliꝰcmere ⁊ cariꝰ ven dere non licer ci.ſʒ poſſet tñ donari eccłie. vcl clerico bõa fide. ⁊tʒ nec credo illicitũ ʒ Ma. ¶ Sʒqrit qñ dicit᷑ res litigioſa. K.li ibidẽ. tigioſa res ẽ de cuiꝰ dominio cã mouet᷑ inter petitoꝛẽ ⁊ poſſeſſoꝛẽ iudiciaria ↄuẽtionc. vel pᷣcibꝰ pᷣncipi oblatis ⁊ iudici infinuatis ac ꝑ eñ futuro reo cognitis. Ita dicit in aui.litigi oſa res.C.de liti. Sʒ Bãr.in.l.i.C. de liti di⸗ ſtinguit.ꝙ aut agNactiõe reali.⁊ tũe ſi cõten ditur ve dominio vel quaſi.puta q vicit rem ſuã eẽ vel de eiꝰ dominio vel qᷓſi. Sic res eii cit litigioſa ꝑ ſimplicẽ ↄuẽtionẽ · vr in. d. aui. litigioſa. Si vero nõ ↄtẽdit᷑ de dominio: ſʒð alio iure pᷣncipalii.puta hypotecaria ⁊ hmõi ſic nõ efficit litigioſa. Aut agit actiõe ꝑſona⸗ li.⁊ ſic nũq; efficit litigioſa. Aut agit᷑ actione
mirta. ⁊ ſic ſiẽ vniuerſalis efficit litigioſa ꝑ ſolã ↄtrouerſiꝗᷓ. Si vero ẽ ꝑticularis. ſic effi⸗ cit litigioſa ꝑ litis ↄteſtationẽ. Cõcoꝛdat In no.in..cũ.Mferrarient᷑.de cõſti. Er ̊ pãtʒ ꝙ quando res nõ eſt litigioſa poteſt alienari
abiqʒ; vitio litigioſi.als j ſine pena litigioſi. ¶ Vue ẽ pena litigioſi. k&. vt nõ.in.I.fi. C. de liti. ꝙ quis ſcienẽ ex aliq̃ ↄtractu rẽ litigioſaʒ acceperit. ſtituere tenet᷑ rẽ.⁊ pᷣcio eiꝰ pᷣuabit᷑ Si vo ignoꝛãs rẽ litigioſã emerit vł ex alio ↄtractu accepꝑit.tũc ↄtractꝰnõ tenet.ſÿ ↄdem nat᷑ vendẽs reſtituere pciũ.⁊ yltra tertiã ꝑtẽ Et ſiꝑdonationẽ ſit facta alienatio eſtima⸗ bit̃.⁊ idẽ fiet de pᷣcio qͥ ad eſtimata.vt dictuʒ ẽ de ʒtractu emptiõis vel alio ↄtractu.exce⸗ ptis caſibꝰ donatiõis añ nuptias vel trãſacti onuʒ aut diuiſionis rex hereditariaꝝ facte. vel ꝑlegati.velꝑ fideicõmiſſi cãm de qbꝰi.d. l.fi.⁊ in. d.glo.d.c.eccleſiaſtica el.pᷣmo ⁊.ij.q. i.quia res in litigio in quibus poteſt ficri ali enatio ſine vitio litigioſi.
4 ¶ Mtxꝝ res litigioſa poſſit alienari ab alijs ĩ⸗
ter quos nulla is eſt de ca.he. Ang. in aui.de litigioſis ꝙ ſic.
— rece dicitur aci Imiterium Se
eis ſtatio aĩaꝝ vel vot coꝛpoꝝ.qꝛ ibicinii
moꝛtuoꝝ detinet᷑ vel a tis q ẽ ante.quia en te eccleſias fieri ſolet hec. Be.in.c.vnico.ð cõ ſe. cccle. vel alta.li.vi. De ĩimunitate cimiterij Mide.j.imunitas.⁊ de eiuꝰ cõſecratiõe ⁊ pol lutionc. vide.j.cõſccratio.iiij. ꝑ totum. Ircunſtantiq zlgne ſtat actũ qua ſi extrinſecus extra actus ſubſtantiaʒ conſiderãtum. Poc autem vno modo ex par te cauſe. ⁊ ſic vel finalis ⁊ ſic ↄfideramus cur fecerit. ſiue reſpectu agentis pꝛincipalis.⁊ ſic quis fecerit. Aliquando reſpectu inſtrumen⸗ ti.⁊ ſic qno inſtrumento. vel quibus auxilijs fecerit. Aliquando circunſtatur ex parte men ſure. ⁊ ſic conſideramus vbi vel in quo loco. aut quundo fecerit. Aliquando ⁊ tertio ex ꝑ⸗ te ipſius actus conſideramus modum agẽdi puta foꝛtiter vel lente. ſi ſepe vel ſemel ſoluʒ ſiue conſideramus obiectum ſiue materiam actus.ꝑuta vtrum patrem pꝑcuſſit vel extra⸗ neum ſiue effectum quem agenda inducit.pu ta vtrum percutiẽdo vel vulnerauerit vel oc ciderit.que omnia continentur in his verſibꝰ quis. quid.vbi.quibus auxilijs. cur. quomõ. quando.⁊ quotiens. Ita tamen in quid inclu datur non ſolum effẽctus.ſcd etiam obiectũ. vt intelligat ⁊ qð ⁊ circa qð. ꝙ circũſtãtia tnipliciter ſe hʒ ad actũ peccati Aliquãdo eni circũſtãtia adueniẽs actui in ⸗
differeni ſe hʒ quantũ adrõcʒ. ⁊ tũc non dat
ſpẽm peccato.neq; aggrauat. Mihileni ad ra tionẽ ꝑtiner vtx ille ꝗ ꝑcutit tali vel tali ve⸗ ſte induat᷑. Aliqñ vero differẽtiã aliquã hʒ ꝑ ↄpationẽad rõeʒ ĩpoꝛtãs aligd repugnãs ra tiõi pᷣmo ⁊ ꝑſe.⁊ tũc dat ſpẽʒ peccato.ſicut ac cipe alienũ. Si aũt pᷣmo ⁊ ꝑſe nõ ipoꝛtat ali⸗ quid repugnans rationi.ſy ꝑ ↄpationẽ ad id qð pᷣmo ⁊ ꝑſe ratiõi repugnat aliquã repu⸗ gnantiã hʒ ad rationẽ. Sicut accipe aliqd in magna quantitate.nihil repugnãs ratiõi di cit.ſ; acciꝑe alienũ in quãtitate dicit maioꝛẽ repugnãtiã ad rationẽ vñ illa circũſtãtia ag grauat.vel ſic ᷣm phm.v.ethi.ꝙ peccatũ re⸗ cipit ſpẽʒ ex intentiòe peccãtis.vñ ille q me⸗ chatur vt furctur. magis eſt fur qᷓ; mechus.
¶ WMrrum circũſtãtia aggrauet peccatũĩ ĩfi 2
nitum vt veniale poſſit fieri moꝛtale. kK. ꝙ ñ peccatũ veniale ⁊ moꝛtale nõ ſunt ciuſdẽ peciei.ſÿ qñ circunſtantia conſtituit nouam
„
¶ Htrũ circunſtãtia mutet ſpẽm peccati.ß?.
e 2 5 S—
——
——

ſpeciẽ poteſt cõſtituere peccatum moꝛtale:⁊
ia aggrauare in infinitũ. ſicut ſi gs dicat ver
„
bum ocioſum vt puocet aliqueʒ ad luxuriã.
¶Mtrũ circũſtantia ꝑſone aggrauet in infi. nitum. K. ꝙ nõ niſi ſolũ vupliciter. Mꝛimo qnꝓpter ↄditionẽ ſui ſtatus ẽ aliquid ei ð ne ceſſitate. puta religioſo nõ acciꝑe vxoꝛẽ. Se⸗ cundo rõne ſcãdali qð ẽt eſt ð pᷣceptũ pᷣbere ruinã ꝓrimo.aliter ñ põt. vt.ð. ꝑ ſupꝛadicta VMec omnia ex Fran in ij fent.
„— tati 0 debet fieri tribus edictiſ
vł vno ꝑemptoꝛio.qð cõ
tinere ðẽbet tĩ tẽpus quãtũ tria edicta. niſi
neceſſitas vꝛgeat. de illa.c.i.vbi de hoc ĩ glo.
¶Mtrum quando iura exigunt trinam mo⸗
nitionẽ ſufficiat vna. vide. jclericꝰ.ix.y.iiij. ¶ Vtrũ coꝛpaliter impeditus teneatur per alium comparere.. Pa. in.c.in nomie dñi de teſti. ꝙ nõ. Et actus geſtus eo abſente cſt perinde ac ſi nõ fuiſſet citatus.
¶ Wtrũ ſnia lata nõ citatũ valeat.K. Car.
in cle. paſtoꝛalis.i.. deniqᷓ;. de re. iu.ꝙ fi nul
lo mõ fuit citatusẽnulla ißo iure. de ma.et obe. inter quattuoꝛ. Pa.tñ dicit ĩc.cm qᷓ.de
reſcri. ⁊ in.c.cũ.ſit. ve ap.ꝙ ĩ facto notoꝛio cũ
certũ ſit abſenti nullã ↄpetere ðᷣfenſionẽ põt fieri ſententia contra abſentem nõ citatum. ¶ Wʒ qud ſicitatus ſit nõ legitime. K. Car. vbi.ð. videtur ꝙ debeat haberi ꝓ nõ fucta.c. bone.el.ij. de clec. WMtrũ quis poſſit denũciari excõicatꝰ nõ ci⸗ tatꝰ. he. Ma.i.c. ꝑuenit.de ap.ꝙ nõ vbi exceſ ſus j ſit notoriꝰ.fac c.cũ ſcðᷣm.ð hereti.li.vi. ¶ Mtxꝝ plati religioſoꝝ poſſint ſubditos ab officijs deponere ſuſpẽderc ⁊ hmõi. ip̃is nõ citatis.ße.ꝙ ſic ſi ita hʒ eoꝝ ↄſuctudo.aut cõ ſtitutiones ᷣm quas dʒ ꝓcedere.⁊ nð.in.ccũ ſpãli.⁊.c. qꝛ nos. de ap.⁊ in.c.cũ medicinalis. de ſen ex. li.vi. Et dicit glo.in. d.c.cũ ſpeciali quã ſequit᷑ Pa. ibidẽ ꝙ diſpoſitioc.ſacro.de ſenex.nõ ẽncceſſario feruãda ircligioſis cõ⸗
tra ſuas obſeruãtias ſpãles. Et ibi dicit Pa.
5.cedere. vbi regula vel ↄſtitutõ religioſoꝝ dat certũ modũ excõicandi relgioſuʒ vt ſatꝭ ſit ßuare eã. Et idẽ tʒ Sᷣcde.in. cõſiv.
7 ¶ Ptrũ citatio aliqñ ſit nulla.i.nõ valeat. he.
glo.in.c. ſi epᷣs.iijq.ij. ꝙ ſic ĩ.viij. caſibꝰ. Pn nus qꝛ in anguſta tꝑ. Secũdus qʒ nõ expꝛi mitur cã citatiõis. Tertius qʒ nimis matu⸗ rat pemptoꝛiũ. Auartus rõne tpis. Quintꝰ rõne loci. Sextꝰ rõnc iudicis. Septinꝰqꝛ re
ſcriptů apoſtolicũ nõ infertur in ea. Detauꝰ
qñ fit ſpoliatõ.ð quibꝰ vide ibi. Tutiꝰ tñẽ vt ſp citatꝰ ↄparcat allegaturꝰ pᷣuilegiũ. vel aut appellaturꝰ ſi eũ grauauerit. niſi qů conſtatei non eſſe iudicem ſuum.vt in · d. glo.⁊ in.c. xe⸗ niens de accu.in glo. ſtic ¶ varijs vtuntur in tariſtis ſtrumẽtis licite põt aliꝗd dari.⁊ alia audire. vel talibꝰ vti q fit ad laudẽ dei.vel ob aliã iuſtã cãʒ. puta recre ationis.qꝛ debilis ẽ vel infirmꝰ⁊ hmõi.ðch ſe. di.iij. perucnit. Ad voluptatẽ aũt velluxu riam talibus vti vel aliquid dare eſt peccati moꝛtale. xcij. di.in ſancta.nð.hec glo. in.c.do nare.lxxx vi. di.— —11 vel diuerſitas nõ dicit I uitas aliquid facere niſi id ſit collegialuer dcliberatũ.etiã ſi maioꝛ ꝑs ilud facit. Ita ðicit glo. notabilis in.ſicui.ff. qʒ cuiuſq; vni.ſegt. Bar.i.l.aut facta.ff. ð pe.fa cit qð nõ.in.c.felicis. de pe.li.vi.⁊ glo.inl.ali ud.ᷓ. refert.ff. de reg.iu.querẽtes qñ vnuerfi tas delinquit.cõis opi.tenct ᷣm Pa.ic.ij. ð poſtu.p.⁊ Jo.an.i.d.c.felict. ꝙ ẽ qj pꝛiꝰ aligd fuit deliberatum in vniuerſitate ip̃a.pulſita cãpana ⁊ alijs requiſitis ad ↄgregationẽ. vñ ſi oẽs huiꝰ ciuitati facerẽt veliẽtũ nõ diceret factũ ab vniuerſitate.ſʒꝑ ſingulos vniuerſ⸗ tatis.etiꝗ ſi facerẽt pulſari cꝗ̃panã ⁊ leuarẽt vexillũ. nam iſtud eſt potius factum ſingulo rum.facit quod notatur in.c.cũ omnes.ðc ſti. Pa.in.c.dilectꝰ.el.ij. de ſ. Vmo. Mtrum deſt ructa ciuit ate deſtruant᷑ oia pᷣuilegia eiꝰ. K. Inno.ic.ij. de no. oꝑ nũ. ꝙñi eccleſia vel ciuitas vel alia loca ſiue facra ſue pphans auctoꝛitate ſupioꝛis ꝑp delictũ cox ðſtruant᷑.de cetero nõ dʒ nocafi clericꝰ illiꝰec cleßie.vł municepsulliꝰ ciuitatis.⁊ ille locus puilegiũ ꝓdit. vt de conſe. di.i.placuit xviq vij. ⁊ hec dicimꝰ. ar.ff. qñ di.le. vſufruc ce li.
—
Siãt ab hoſtubꝰ deſtruat᷑ aut ꝑ tyrannidẽte tinet omnia pᷣuilegia.facit. vij. q.i.paſtoꝛalis
⁊rix q.iij. q̃ femel. Et idẽ videt᷑ ji auctoritate ſupioris trãiferat᷑ ad aliũ locũ.vel alij vniat vt not. in.c. i. ne ſe. va. de reli.do.c.qꝛ monaſte ri. Et idẽ itelligit᷑ ĩ ciuitate ⁊ alijs locis pꝛ phanis. ar. ff. de contra.cmp. l.cde ſacra. ¶Ptxꝝ ciuitatꝭ appellatiõe alind q; q;ẽift menia veniat. K. ßʒ. Pa.in c.roduifus.dere ſeri· ꝙ nõ. ĩ mã odioſã ſeu ſtricta niſi qů diſpo
ſitio ↄcepto nomine ciuitatis eſſet inutilis
—
—
—S.—
—
S— 8

mide ign
uuu j ii rituc hn trtp mit duecrd n
crucu dn nts v hit onu n
n— niohe b nn
vel poſſet fieri fraus.tñe ↄtinentur ſuburbia ⁊ꝓtinenria edificia. Et ſic intellige Jo. an. in cſi ciuitas. de ſen. ex. li. vi. Sed in mãtcria lar ga ſeu idifferẽti noie ciuitatis venit ciuitas
cũ ſuo territoꝛio.vt ẽ tex.in.l.vnica.ð.⁊ vꝛbẽ
fde offi.p̃fe. vꝛ. Gimiliter ĩ materialarga no minc ciuiũ veniũt ctiq illi vc comitatu ⁊ð to
to territoꝛio.vt in. I. qui ex vico.ff. ad munici.
Zin. lnõᷓ dubito. ff. de capti. ⁊ in lqui ↄtinen tibus ff.ð vcr.ſig.⁊ ꝑ Bar.i.l.i.ff. ad munici.
vide bonã glo. in.c.i.de vſuris. li.vi. Sed in
matcria ſtricta ſecus lʒ priũ videatur tenere MBar. in. d.li.⁊.I. mille paſſus. f. de ver. fig.x. l.nam quod liquide.ji ita leger᷑.ff de pe.ie.q xolunt ꝙ mille paſſus a muro ↄpꝛchendant Intellige qñ ſubiecta mã ita regritĩ ſj pãli. ¶Ptrũ natꝰ in aliqua cinitate ex parentibꝰ ui ibi non habẽt domiciliũ ſit ciuis.he. ꝙ nõ im Br. in.l.filij.ff. ad munici.Iʒ dubitatiue loquat᷑. Pa.vbi.ðtenet ꝙ non. 3 Mtrũ cinitas cenſeat᷑ iure minoꝛis kK. In⸗ no. in.c.i.de reſti.i inte. ꝙ ſic. Et tñ differẽtia inter minoꝛẽecckiam. rempublic.⁊ ciuitatẽ in integrũ reſtitutiòc.iʒ ler dicat ꝙ res publi ca fũgat᷑ vice minoꝛis. E. qui ex cau. ma l.pe. ⁊. C. de iurc.re.ꝓu.l rẽpublicꝗ.C. de ſa.ſan ec. Lfi. q pupillo ⁊ ẽt minoꝛi ñ currit hodic vſu
apio aut pſcriptõ x. vl. xx annoꝝ in rebus 3
ſernando ſeruare pñt.ſiue ſint mobiles ſiue i mobiles. C. dc admi tu. ex qͥ tutoꝛes.i fi. õ ſuꝑ eis nõ ẽ neceſſaria reſtitutio in integfuʒ k añ tẽpus huiꝰ legis currerct ↄ minoꝛẽnon cõtra pupilluʒ.ff. de acqui.re.do.l.bone fidei emptoꝛ.ð.i. Hʒ ð eccleſiꝗᷓ ⁊ rẽ publicã ⁊ ciuita
rem currit vſucapio ⁊ pᷣſcriptio ⁊ alie tẽpoꝛa
les ⁊ ppetue p̃ſcriptiòes. ſʒ dat᷑ei reſtitutio cur iminoꝛi. qꝛ pdicti fingunt᷑ cẽ in vltima ĩ ſtantia minoꝛis ctaris. Pꝛeſ criptio aũt. xxx. vel xl.annoꝝ certũ ẽ ꝙ currit ʒ omnes pꝛedi ctos.ſʒ dat᷑ eis rſtitutio ex verbis gencralibꝰ edicti que ſunt. Gi quid cũ minoꝛe geſtũ erit Pupillus aũt ab his pᷣſcriptionibus ſer⸗ na illeſus.C. de pᷣſcri xxx. an.l.ſicut. Qð aũt ciuitari. vet reſtitutio in integrũ non placet. nno. vbi.ð.ar. l nihil itereſt. ff. ad mace. Scd ar. in l.reſpublica. C. ex qui.cau. ms poſt. Ja.bu. tenet ꝙ ſic ſaltẽ ex clauſula generali. ex q̃ regitꝑ adminſtratoꝛes hʒ iuſiãᷓ cãm tendi reſtitutionẽ. Pocẽt tenet Balibi ⁊ Nrioꝛ opi.ʒ glo in. d.l. tencat priũ. facit ꝓ voc.l.ſʒ⁊ higff. de publi. vbi cinitas dicitur
35 reſpublica. Sequit᷑ B Jo.an.ĩ addi ad ſpe. ti. de in itegrũ reſtitutiõe.vbi poſt multas opi. reſidet in opi. Odof.g tenet non ſolñ ciuitas ſetiã caſtrũ ⁊ villa pũt petere reſtitutionem in integrũ cũ ibi ſint multe ꝑſone vidue ⁊ pu pilli. t lʒ Bar.poſt Butriin. ð.lrer publica nõ admittat niſi in villa ⁊ caſtro populoſo. Bal.tñ ⁊ Ja.de are.tenẽt ẽt in villa nõ popu loſa ex q̃ rẽgit per alios. ⁊ ibi fint minoꝛes ⁊ mulieres. Et hãc opi. Pa.in c.i.ð re.in inte. dicit equioꝛẽ.⁊ facit qð notgt̃ in · vrẽpubli cam.⁊ in. d. l.ſed et hi.g dicit᷑ ꝙ qðlibet muni cipium dicitur reſpublica. uig xtrũefficiat in loco vbicð ₰ ſcquit᷑ quis dignitateʒ.ſK. Bar.ĩ.i.i.ff. ad munici.ꝙ ſic facit l.municepf F. miles.ff.eo.⁊ quod notãt doc.inc. quia in tantũ. de pᷣben. vbi concludũt q; clericus ſoꝛ⸗ titur domiciliũ vbi eſt bñficiatus k reſidere ĩeo tenetur alias non ſicut hi quibus diſpẽ⸗ ſatum eſt ſuper pluralitate beneficioꝛum. ¶Ptxꝝ vicens volo te habere ꝓ ciue cfficiat ciuẽ ſi habet auctoꝛttatẽ.he ꝙ ſic. vnde ſtatu tum qð dicit ꝙ talis habeat᷑ ꝓ ciue efficit ci⸗ uem arg optimũ in.c.ex ꝑte. de ſpon.⁊ quod notat Bar. in l ſi maritꝰ de adul.⁊ĩl.ſi is quipemptoꝛe. ff. ve vſuca. Rõ ᷣm a.in d. c ex ꝑte. quia vbi actus dependet a mera vo⸗ luntate loquẽtis.paria ſunt dicere ꝙ vult ta⸗ lem habere ꝓ vxoꝛe vł ciue.ſicut diccre te du co in vxoꝛẽ. vel facto ciuem. Et ſic ſi ſtatutũ dicit ꝙ ſcholares tanq; ciues debent tracta⸗ ri er hoc crcati ſunt ciues rõne pdicta. Et iõ dictio tanq; ponit veritatẽ non ſim ilitudinẽ Et hoc vcrum quando verba ⁊ materia ſub⸗ iccta patiuntur. ℳ mat contra aliquẽ con⸗ fuſẽ ⁊ inoꝛdinate. aut furioſe loquit᷑. ⁊ Fᷣm ſe ẽ veniale peccatũ ꝑaccidens poſſet cẽ moꝛta
le rõne ſcandali qñ illud pᷣuidet vel debuit p⸗
uidere ⁊ non curat deſiſtere aclamoꝛe tali. ſrin matruni dicstur. h. glo. ic. cũ inhibitio. de clꝗ: deſpon. ᷓ tribus modis. Pꝛimo ců non ha hentur teſtes.vt in.c. qð nobis eoti. Secũdo cum non fir cum ſolẽnitate illa de qua in.c. aliter. xxx.q.v.⁊ ẽ vt deſponſet a parentibus vel quibus cura cõpetit mulieris dotet᷑ ſuo tpe ⁊ a facerdote benedicat. Tertio qñ nõ pꝛe
*

miſſis baͤnis a pᷣſpytero publice cũ termino. vt q voluerit ꝓponere ipedimentũ ſi ẽ ↄpa⸗ reat.vt in d.c.cůj inhibitio. Tu tñ dic vt colli gitur ex dictis Jo.an.in addi. ſpe.ti.de clan. deſpon.⁊ D ſdra ꝓfi.cel. Inno.⁊ Ma. in. d.c · ců inhibitio. ꝙ quotienſcunq; ꝗ contrahit ʒ ↄſuetudinẽ patrie ſue coꝛã amicis vł viciniſ ⁊ ſufficientlbꝰ teſtibꝰ.ꝙ nõð cõtrahit clãdeſti
ne. facit. l. fi vicinis. C de nup. ⁊ de conſe. di.
i.ecclcſia.el pꝛmo dicit eccleſia.i.catholicoꝝ collectio.ergo in facie eccłie cõtraxit. ¶ Quid ficõtrahit ſolũcoꝛã duobus teſtibꝰ
ꝙ ſi ex rõnabili cã facit puta qꝛ timet ali⸗
1
qð ĩpedimentũ iniuſte. vel eſt ſenex ⁊ verccũ⸗ datur ⁊ hmõi excuſat᷑.q;uis cõſuetudo ſit vt fiant bãna vł alia ſolẽnia.ar.eoꝛũ que nð.in· dic.cũ inhibitio. ꝑ Pa dũmodo tꝑe debito
poſtea publicet:niſi epᷣs excõicaret ↄtraben⸗
tes ſine bannis ꝑ ſtatuta ſua ſinodalia: qꝛ ſic eſſet excõicatus · alias nõ peccat. Conſulo ꝙ hoc facit de licentia epᷣi.ᷣm Mug. xxx.q.v.in pꝛin. Sʒ cõtrahere ſolus cũ ſola. moꝛtale pec catum videt᷑.ar.d.c.cum inhibitio.quia mate ria valde ponderoſa. rõne cuius ponderoſi⸗ tatis videt᷑ pᷣceptiua.tex.ẽ cuʒ glo.in.c.roga. xi.qiij.facit glo.in.c.noſtrates. xxx. q. v.
¶ Dtxꝝ cõtrãhẽtes publice coꝛã teſtibꝰ licet ſinc baͤnis.cũ tamẽ ↄſuetudo ſit ꝙ bãna fiãt qui poſtea inueniunt᷑ in gradu ꝓhibito igno rant ↄtraxiſſe umbo vł aiter coꝝ ꝓcreent fili os legitimos.K. glo.in. d.c.cũ inhibitio.tenet ꝙ no. Sʒ Pa. ꝙ ſic qꝛ iſti clãdeſtine nõ con⸗ traxerunt. ex quo in faciẽ ecckic nemine pꝛo⸗ bibente cõtraxerũt. Et ẽ veꝝ ſi attẽdamꝰ ad tex.d.c.ſecus tñ ſi ambo ſciuiſſent ĩpedimẽtũ vt ibidẽ. Et nota ꝙ in ↄtractu matrimonij ſꝑ deberet interuenire pꝛeſentia aut ſcĩa pꝛo Fꝛij ſacerdotis.vt in. d.c.aliter.⁊ in. d.c.cum inhibitio.⁊ ſacerdos g ſcit ĩpedimentũ ⁊ nõ ꝓphibet matrimoniũ ↄhẽdũ ex contẽptu vel religioſus ſeu regularis ꝗ pᷣſumpſerit ĩtereẽ clandeſtino mrmonio Shẽdo ꝑ triẽniũ ſunt fuſpẽdẽdi ab officio:vt in.d.c.cũ inhibitio ·
¶ Mtrum ſponfalia ſimiliter ſint ꝓhibita clandeſtine contrahi. K Jo an. ⁊ poſt eum alij in dicto.c.cum inhibitio.ꝙ ſic. ficut ⁊ ma
trimoninm.l. oꝛatio.ff. de ſpon.
Vgues eccleſie Fʒ Ri in.iiij. di S xviij. ar.i.q.itj. ſunt aliq
poteſtas ſupꝛa naturalẽ facultatem. que eſt pꝛincipium aliquoꝛũ actuũ ſupernaturaliũ. CQuot ſunt iſte claues.ſe. gð.ibidẽ ꝙ ſunt
vue quantum ad effectum? relationem vns
ramen in radice. Claues eniʒ eccleſie ſunt po teſias iudicandi in foꝛo animarum que pote ſtas er duobus integratur.i.ex ptãte diſcer⸗ nendi in cauſe examinatione ⁊ poteſtate diffi 6 niendi in cauſe determinatione. Mꝛima dici tur clauis ſcientie.vnde clauis ſcientic nonẽ pabitus ſcientic.nec actus ſciendi.qᷓ;uis cla⸗
nes eccłie non debet recipere niſi habens ha bitum ſcientie ſufficientem ad executionem poteſtatis. Hecunda dicitur clauis potentie cuius actus eſt determinare cauſam ligando
vel ſoluendo.⁊ iſta dicitur pꝛincipalioꝛ.quia pꝛima oꝛdinatur ad iſtam. Moteſtas autem 6 ligandi vel ſoluendi in foꝛo cauſarumnonẽ pꝛoprie clanis.⁊ qᷓ;uis pꝛefate claues ðiſtin ⸗ guantur penes actꝰ. tamẽ in radice ſunt vn non tamen inter ſe ſed cuʒ poteſtate ſacramẽ tum conficiendi quia iſte tres poteſtates fun dantur in character ſacerdotali.Et iõ omni⸗ bus ⁊ ſolis ſacerdotibus noue legis date ſit Sco.tamẽ in.iiij. ðᷣxix.q.vnica.tenet Zrium 74 ſ.ꝙ nõ ſit vna in radice cũ poteſtate conficiẽ di. De quo vide.j. oꝛdo.i.J.vij.⁊.xvi. 5 ¶ Quomodo dicit᷑ ſacerdos aperire ⁊ ligare 1 6 K. Ri. vbi.ð.q.ij. ꝙ tripliciter. Mꝛimo indicã i do.ſ.cũ examinata hominis conſcientua indi* cat ei celũ clauſum vel apertuʒ. Becũdo apit relaxando aliquã partẽ pene peccato debiis
⁊claudit penitentẽ aliqᷓ pena ſenſus ligando quã explere eum opoꝛtet vel hic vel in purg d toꝛio añqᷓ; ingrediat᷑ celum. Tertio claudit? zn apit excõicando ⁊ ab excõicatiõe abſolnẽdo pi ſʒ hec reſpicit foꝛum contentioſum potiꝰq;
pemtẽtie. Addo quartũ de nõ ↄtrito ↄtritũ
faciendo ex vi ablolutõis.vt.j. ↄfeſſio. ij..i— ¶ trũ quilibet ſacerdos poſſit vſum caui ʒ v mn exercere.h. Ri.in. iiij. diſt. xix. ar. iq.ij ꝙ pein actio nõ tantum requirit potentiã u qua ſit· in ſʒ ſubiectũ debitů ĩ qͥ recipiat. Materia aüt tiit vebita ſunt ꝑſone ſuꝑ quas habẽs claues bʒ u iuriſditionẽ · Et iõ nò omnis ſacerdos habet i iuriſditionẽ ſuꝑ quẽlibet niſi ÿm oꝛdinaãtio⸗ gn nem vicarij pi Et ꝓpterea nõ omnis ſace ciß dos poteſt excrcere vᷣſum clauũ.ſʒ ſolũ ßʒeñ i modũ quẽ eccleſia ſtatuit. D b hoc quidã pi et uantur vſu poteſtatis ſicut excõmunicaii e egi heretici. Quidã mã ſicut ille gñ hñt populũ iſdi ¶ Wrrũ liceat ſacerdoti vti clauibꝰ ꝓſua vo 4 iteſt luntate. K Ri in.iiij. di.xviij. ar.i.q.iiij. ꝙ no tinſn qꝛ ſicut miniſter ⁊ inſtrumentũ nõ bʒ eicꝭ. unn
ciam in agendo.niſi m ꝙ moucta pᷣncipa piu

tmanh ü ur di A cs ac nun uer ſeſt ai ct M enn ratf ui nu d am un ehn vd. ſo Nn Uuſum m uedp mnmi nh — m— — n mm un fon o 14% dedm
X tech n ni
CDrxꝝ ſacerdos ꝑ poteſtatẽclauii poſſit re
s laues hoꝛcoꝝ ꝗ dedi. videt᷑ dediſſe oĩa
agkteſi ſacerdos cñ operꝑ iſasclaues iſra mẽtalirer ſi vtit᷑ iſtis cſauibꝰ fʒ ꝓpꝛi arbitri nʒ pimittẽs rectitudinẽ motõis diuie peccat
F Wtrũ facerdos ꝑ poteſtatẽ clauium vumit⸗ ne. pꝛe. R
q.i.ꝙ quamuis non poffit abſe oluendo remit tere culpãᷓeffectiue. ſic eſt ſolius dci. vt di cit magiſter in lra. tñ miniſterialiter ⁊ iſtru⸗ mẽtaliter illi qui ꝑattritionẽ remonit obſta⸗ culum gre ſpũſſancri diſpoſitiue remittit ma culam peccati inqnãtũ ſuo miniſterio aſſi iſtit virtus diuina que pcccatũ remittit. hec ille.
pꝛochialiũ nõ veniũt
„
Eclauiu po materia. quod nota quia facit ad multa. mitteꝝe penaʒ peccati. K. Ri. vbi.ð.q.ij. ꝙ ſic
aliqu partẽ pene tempoꝛalis peccato debite nõ tantũ illius quã ſibi imponit. ſʒ etiã illiꝰ que in purgatoꝛio ẽ explenda.⁊ plus vel mi⸗ nus ſᷣm ꝙ penitens eſt bene diſpoſitus ⁊ de hoc habes.j.indulgentia..v. S
qñ cccleſia fuit ſivi vata. xxiiij q.i. quodcũqʒ 2ð pe. di.i. quẽ penitet. Et ligãt oĩa ſup terrã ſ nõð erãt. Tiq.iij. cepiſti.⁊.d.c. què penitet.
ᷓ in eis ſunt.de fi.inſiru.c.ij. ᷣm Inno. ⁊ eis
datis videt᷑ data poſſeſſio oĩm que ſub illis
ſunt. extra de ↄſue c.ex— in fi.
8 generalis ſequẽs in⸗
L auſula Sgenrnnn ß⸗
cedentes expꝛeſſas de capel.mo.dilectꝰ filius
ßm Inno. facitcic.nõ põt de ꝓcu.in.c.ſedes.
de reſcri.in.Ifi.ð. cun dulcia.jj.ð vi.tri. ⁊ obeo le. vide.ð.caſus.ᷓ iij. ⁊.iiij.
P. eri cusP imo quis dicatur. ar.i no⸗
K. Pa in rubꝛica. ðᷣ tatur in dc. rodulſus ⁊ qð notat Jo. an.in.c.
vi. ⁊ hone. cle ꝙ largo ſ umpto vocabulo ap⸗ iohannes.decle. coniug. qui dicit ꝙ ſtatutuʒ
pellatione clericoꝝ veniũt oẽs qui habent dꝛ ercommunicans certo caſu laicos non com⸗
dines in quacunq; dignitate ſint aut oꝛdine pꝛehendit clericos etiam coniugatos. Et hoc etiã in pᷣma tonſura.ccũ contingat.deeta.⁊
ſequitur Pa.in.c.i.de pꝛcben. pꝛefata intelli qua.ex quo ſunt ad dei ſeruitiũ ejecti. vñ oẽ̃s ge Em ꝙ ðico.j.lex.. vi. qui nõ ſůũt laici vicunt᷑ clerici.xij. q.i.duo ſůt ¶ Ptrum diſpenſatio cum illegitimo vt pof genera.facit. xxi. di.clcros.in pꝛin. de pꝛeben. ſit effici clericus debeat intelligi vt poſſit ꝓ⸗ cũ pᷣm.⁊ in rubꝛica pᷣdicta iuncto nigro. Pꝛi moucri ad minoꝛcs ſolum. Mlo. in.c. litte⸗ nilegiũ ergo triburũ clericis ↄcedit᷑ omnibꝰ ras. de fi. ꝑꝛeſpy.tenet ꝙ ſic. cum ſit materia etiã in vignirate.qꝛ ſi epᷣsẽclcricus ẽ. Letia; odioſa. ⁊ Pa. in.c.fi quiſq;.de coha.clcr.et religioſus ꝗetid noie clericoꝝ ↄpꝛehenditur muli dicit ꝙ permiſſio in genere mediocrits liij. diſt. hac aũt auctoꝛitate. ⁊ qð nõt. in. c. tem reſpicit· Lvltima.C.eo. de le..ict..ð le. ij. ve ſup. negli. pla li. vi. Sʒ ĩ materia odioſa rLlegato. generaliter cum alijs concoꝛ. glo. ? in ſtricta gnificatiõe:appellatione clerico d.c.litteras. Ex quo concluditur cum pꝛedi⸗ rum nò ↄpꝛchendunt᷑eßi nec alij exñtes indi ctis ꝙ ſolum ad minoꝛes poterit pꝛo mo⸗ gnitate nec ctid canonici eccłiarũ cathedra/ ueri quia oꝛdines minoꝛes ſunt medij in⸗
e
Autem pꝛinilcgiatiua poteſt dici ꝙ compꝛe⸗
cccłie pꝛochiales colle⸗ giate ĩ materia ſtricta qꝛ habẽt qualitatẽ col⸗ legij ſupꝛa caſum. ſed in materia nõ odioſa fic. facit ſimiliter quod notat idem Pa. in c. ide conſti. qui dicit ꝙ in materia fauoꝛabili noĩe eccleſie venint monaſicria ſecꝰ in ſtricta
¶ Mtrũ appellatione monaſterioꝝ veniũt er cleſie ſeculares.vł appellatiõe mõacoꝝ veni unt clerici ſechares. ẽ. Pa.i.d.c.i.ð ↄſti.ꝙ ñ ſine materia ſit larga.ſite ſtricta.xvi.q.i.pla⸗ cuit. facit quod nõ. Bar.in.I.iff. ad munici.q dicit ꝙ noie ciuiũ veniũt ↄtadini q ex vico 7 MQuando date ſunt claues beato petro.e. ff.ad munici.⁊ nõ ecõtrario.facit. c. rodulfus ⁊C.ſignificãte.⁊ quod ibi notatur. de reſcrip. Mtrum appellatiãe populi veniãt clerici. Pa in.c.i.de vi. ⁊ hone cler. ꝙ in materia odioſa nõ:nec ↄtrario.facit. c.ſi ſententia.de ſenex.li.vi.cum glo. Et ſic limita tex.inſti de iu.na.gen.⁊.ci.in..plebs autem. qui dicit ꝙ appellatione populi vniuer ciues ſignific tur cõnumeratis etiam patricijs ⁊ ſenatoꝛi⸗ bus. vt intelligatur de his que ſunt ciuſdem pꝛofeſſionis.ſecus in alijs. vt pꝛobat dictus tex. in.c. fi ſententia cum ſua glo. In materia
hendantur. facit.c. dilecti. cum ſua materia.ð fo.compe. qð notat Bar.in. d.l.i.⁊ qð ibi no⸗
linʒ. nee monaci.ſen religioñ.facit.c. q; pericu koſuʒ. de ſen. ex.i.vi.⁊c.fidci feruoꝛẽ de here. li. vi..ſtatutũ. de elec. i.vi.glo. in cle.i de ſi up. it ò q in eis ẽ q̃litas ſuꝑ alios q̃ nõ re tat culpam peccati.. Ricar. vbi.ð. argu.ij. rit i ſimplicibꝰ ciericis. faciit ad pet dicta
i Fne inquit ꝙ noie ecctiaꝝ

————
ter pꝛimã tonſurã ⁊ ſacros oꝛdines. Ideʒ vi cunt Ber. Bof.⁊ Mo. ꝙ quãdo diſpẽſatur cum aliquv vt ad beneficia eccleſiaſtica ꝓmo ucatur ꝙ ſolũ intelligit᷑ de bñficijs que non ſunt pᷣlatiões aut dignitates. Pꝛedicta tñ li mita ᷣm ꝙ dicam.j. diſpẽſatio.ᷓ.ix. ke. multa vt ſunt vir titẽs vt.yl. vi.per totũ.⁊ quecũq; alia que quilibet bonꝰ xpianus vʒ habere. ſʒ ſpe⸗ cialiter aliqua que ip̃ deben hahere inſera⸗ mus. que quidem ſunt.ix. in ſumma. ¶ Pꝛimo dʒ eẽ latus. pʒ h. xxx vi. di. xxx vij. ⁊rxxviij. ꝑ totũ.xvi.q.i.ſic viue. ¶Mtxꝝ omnino illittcratus ſit oꝛdinandus. ſẽ. Inno. in. c. cñ in cũctis. de clec· ꝙ nõ· parũ tñ ſcientes ſi ſpes ẽ ꝙ poſſit ꝓficere ꝓmoue⸗ ri poſſunt. alias noñ niſi ſint monaci ꝗ mã⸗ gis indigent contẽplatione qᷓ; ſcientia.⁊ facit qð legitur.xvi. q.i.legi. vbi dicit ſufficit mo⸗ nacho ſi ſit bonus.licet ſit illitteratus. ¶Sʒ quc ſcientia ẽ neccſſaria.&. Inno vbi ð. ꝙ ẽrcquircnda fm dignitatẽ.lõcũ ⁊ oꝛdi⸗
nem ad quẽ aſſumit᷑.vt in.c.eccleſia veſtra de
elec. Si enim aſſumit᷑ ad ep̃atum debet habe re ſcientiũ noui ⁊ veteris teſtamẽti.ců fit iu⸗ dex anmarũ ⁊ iuris.cũ ius dicere ebeat.xi. q.i.de ꝑſona. Pꝛeſbytero aũt ſufficit ꝙ ſciat canones cõmunes.penitentiales ⁊ cetera.de quibus. xxx viij. vi.que ipis. Cantoꝛ dz ſcire cantũ.⁊ ſic de omnibꝰ oꝛdinibꝰ.qð ſatis colli gitur ex his que eis dant᷑ in oꝛdiatione: xriij. di.ꝑ totũ.⁊ ex poteſtate ⁊ officio quod habẽt exerccre. De ſcientia vero confeſſoꝛum vide. j. confeſſio.iüj. v.iij. 18 ¶Mtx peccet qui fuſcipit aliquã dignitatẽ vel aliud officiũ ad qð nõ habet ſufficientem ſcientiã. K. Inno. vbi.ð. ꝙ ſic. xxxviij. di. oẽg. xviij.q.ij.ſiquis abbas. de cta.⁊ q̃lita.c.fi. Sʒ aduerte ꝙ eſt quedam ſcientia eminenſ que ſubtiles queſtiones diffinire nouit. ⁊ in ꝓm⸗ ptu reſponſiones habet. Mediocris ſcientia eſt que ſit aliquo modo examinare negocia. qᷓ;uis ad omnia neſciat reſpòdere.⁊ in libꝛis vcritatem coꝛum que ſcire debet ſic querere vel ſaltem circa ea dubitarc? conſulere peri⸗ tioꝛes.ctiam ſi in pꝛomptu omnia non habʒ ſufficiens tamen ſciẽtia eſt que ſufficit ad fa cicndũ que ſibi ĩiminent ex oflicio qð hʒ hãc q nõ hʒ credo ꝙ peccet moꝛtaliter acceptan⸗ dum officium dr.d.c.fi. Et ſimiliter qui ci ſci
„
enter dat tale officium niſi ex cauſa diſpenſa
retur. quia imperfectum ſcienrie ſuppler per
fectio charitatis. de renun.c.niſi cuʒ pꝛidem. S.pꝛo defectu. 2
Z. e ri cu S iij debet eẽ hoſpital
S xiij. di.ꝓer totũ. non cupidus ſeu auarus xlvi. di· per totum.
¶ VPtrum clericus pꝛebendatus teneatur fa 1
cere quattuoꝛ partes de redditibus eccleſe⁊ oblationibus fideliũ. ſ. ep̃o pauperibus· ipfi ſacerdoti ⁊ clericis ⁊ fabꝛice ficut volunt an⸗
tiqua iura.vt in.c. quattuoꝛ.⁊.c. cognouinꝰ
⁊.c.ſequẽti xij.q.ij.&. ᷣm ꝙ colligo ex Pa.in c.i.de ec.edi.ꝙ quo ad quartã epᷣi⁊ quũrtam fabꝛice ftandum eſt conſuetudini.qͥ quidem valet in p̃fatis iuribus vcrogare. niſi quãdo fabꝛica rcmancret derclicta.qꝛ tũc eẽt irratio nabilis ⁊ non valerct.⁊ ſic tenerct᷑ dare quar tam.ar. d.c. cognouimus.⁊ in.c.i. Et hoc itel lige quando rèdditus ſuperſunt detractis ne ceiſarijs. Quo autem ad quartaʒ debitã pau peribus non valet aliqua conſuetudo in con
⸗
trarium quin tencatur. Ego plus dico ꝙnð
ſolum quartam partẽ. Sed ⁊ omnia q̃ ſuper
ſunt coꝛum neccſſitatibus tenetur pauperi⸗ bus erogare ſi fabꝛica non egeat repatione⸗ vcl niſi vellet conuerterc taliã ad anpliandi cultum dei in tali eccleſia.nulla extrema necel ſitate in aliquo occurrẽte. Mam in iſtis duo⸗ bus caſibꝰ licite veſiſtit ab erogatione ĩ pau peres.alias non ſinc moꝛtali peccato. ar. coꝝ que notantur in. c. dudum.el.ij. de elec·⁊ inc cum ß̃m.de pᷣben. facit.c.clcricus qui.⁊.c. duo ⁊.c.vltimum.xij.q.i.⁊x.q.ijep̃s. Mam eis di citur. xij. q.ij. aurum habet eccleſia ⁊c̃. Thoi quolibet.⁊ pᷣa fe.qclxxxv.dicit ꝙ ſi iſta bon
ſunt diſtincta ⁊ aliquid ſibi retinet quod de⸗
bet fabꝛicc vel paupcribus vel miniſtris pe cat moꝛtaliter ⁊ tenctur ad reſtitutioneʒ · Si vero non ſunt diſtincta eius fidei cõmiituni ⁊ſi in modico deficiat quod non obuiet bone fidei erit veniale pcccatuʒ. In notabili vero exceſſu erit peccatum moꝛtale. ¶ Wtrũ půs bona patrimòialia licite poſit eccleſiaſticum beneficiũ ſi uſciperc.ſe ᷣm Ri. in qlibt. ij. q xx. ꝙ ſi bonapatrimõialia ſuf ficiunt ad neceſſitatẽ nãe ſolũ põt ecckiaſtici bñficiũ recipere in tantũ in quantũ exigitn ceſſitas ſtatus ⁊ ꝑſone. Si vero t̃ hʒ in pi⸗ monio quantũ requirit neceſſitas ſtatus n⸗
„
ture ⁊ ꝑſone. ⁊ in tantũ ꝙ multa etiã poſ
—
55
dii ind tale bus fren ſupj z niſ 9 hm 9
popi

mnp i
14 6
amth nn — on as non nn mturn ndin dpd Man um gu m c
mnt br
„
nud
pauperibus erogare ſi vltra b accepit eccłia⸗ ſticũ beneficum.nõ intẽdens cccłie deſeruire ſed vt amicos poſſit ditare ⁊ magis honoꝛa ri ⁊ delicatiꝰ viuere.peccat moꝛtaliter. Facit. c.clericos.i.q.ij.⁊.c.ſe. ĩmo in.d.c.clericos.di⸗ cit Joꝙ etiã ſeruiendo ecclefie ſi bona eccłie ↄſumat.⁊ cx cupiditate ſuũ patrimoniuʒre⸗ ſeruat ꝙ moꝛtaliter peccat.facit tex.in.c.qm̃. in fi.xvi.q.i.ꝓ iſta opi.alias ſeruicndo eccle⸗ ſie lʒ vinere de eccłia ⁊ cõſeruare patrimoni⸗ um ſuis heredibꝰ ᷣm Inno.in.c.epᷣs. de pᷣbẽ. Si vero recipit vt bñ diſpenſet ſic nõ peccat ßᷣm Ri. vbi.ð. dũmodo ſit idoneus. ¶Mtꝝ platꝰ poſſit ſatiſfacereꝓ debito ꝑſo nali de fructibꝰ eccłic. N. d. Anto. in.c.olim nobis. de re.ſpo.ꝙ ſicffacit.c.ꝓuenit.ð fideiuſ ſo. Archi in.c.ſtatutuʒ. de reſcrip.li. vi. tenet cõtrariũ Pa. in. d.c.olim.limitat Archi. di⸗ cere verum in debito contracto ꝓ velicto.vł Ppatrimonio ſuo. Et ſic ſerua. Et de hoc vi de.j immunitas.v.li. cũ duobꝰ. ſe.
¶MHtrü clericꝰ pᷣbendatus ↄuertẽs redditus
hificij in vſus inhoneſtos teneat᷑ reſtituere. K. Ma in. d.c.cũ Fm ð pben. ꝙ ſic eccłie ſi hʒ de patrimonio vel aliũde.xij.q.iiii.c.i.⁊.ij. qꝛ de altari ðʒ viuere non lururiari. Et accipit᷑ luxuria ꝓomniluxu ſeu illicita cõcupiſcẽtia xliij· di. in pᷣn. Et Math. in cle. qm̃ de vi.⁊ ho. cle. dicit ꝙ talis ↄtractet reʒ inuito vño.quia quicqd hñt clerici ſunt bona paupexꝝ.xij.q.ij. aux.⁊. xvi.q.i.c.fi. Et quantũ ſit eoxꝝ peccatũ moꝛtale patet in.c.⁊ fi illi.xij. ꝗ. ij. Et iõ reci⸗ pientes ẽt tenẽt᷑ad reſtitutionẽ niſiĩ caſu cõ ceſſo. riiij. ꝗ. vi.ſi res. Et; veꝝ q̃ ad foꝝ con ſcic ne ſufficit ꝙ reſtituãt ð fructibꝰ bñficij 3 Po niſi q̃tenꝰ ſubtraherẽèt ſibi neceſſaria. L eri cus ij dʒ cſſe habitu ho
*— neſtꝰ xij. di. ꝑ totuʒ.
4 in.c.derici officia. de vi.⁊ ho·cle. vbi dicit ꝙcoꝛonã ⁊ tonſurã habeãt ↄgruenteʒ. indumẽta clauſa deſuꝑ deferãt.nimia bꝛeui⸗ tate vel longitudine nõ totãda.pãnis viridi bus ⁊ rubeis ñ vtant᷑ nõ ſotularibꝰ ↄſuticijs frenis ſcllis pectoꝛalibꝰ veauratis. aut aliam ſupfluitatẽ habẽtes fibulas nec conigias au reuz vel argentcũ oꝛnatũj hñtes.nec ãnulos niſi quibꝰ ↄpetit ex officio. Qð quidẽcapitu lum q nõ loqui᷑ in omnibꝰ pceptine fm In no. ibidẽ lʒ; Me. dicat ꝙ ſic. Eu tñ dic melius ßᷣm Ma.ibidẽ ꝙ aliq̃ funt de pᷣcepto. aliqᷓ nõ pꝛopterca inferam dubia ad ca que de neceſ
ſitate ſunt ſcienda. iſ e ¶MPtxꝝ clericus teneat᷑ deferre tonſurd. K. ꝙ
ſi ẽĩ mioꝛibꝰ ⁊ ñ hʒ bñficiũ ñ tenet᷑ ar.c.iohã nes.de cle.coniuga.⁊ in.c.vnico.co.ti l.vi.⁊
lo.in.c.fi.l.diſt. Si vero ẽ in ſ acrisvel bene ficiatꝰ tenct de p̃cepto.fact. d.c.iohãnes.⁊ qð
ibi notat ⁊ inc. vnico.ð biga.li.vi. Et limita dictũ Pa.in.c.ſi quis.ð vi.⁊ hone.cle.vbi di cit inſtincte ꝙ peccat moꝛtaltter.
¶ Qualis habirus ꝓhibet̃ clericis.he.tex.in.
cle. quoniã.de vi.⁊ hone.cle. ꝙ veſtis vergata
vel partita.i.diuerſi coloꝛis ⁊ epitogiũ ſeu to
bardũ fodratũ vſq; ad oꝛĩ ⁊ita bꝛeue ꝙ ve⸗
ſtis inferioꝛ videat᷑ notabiliter. Epitogium ſeu tobardũ ẽ veſtis ſupioꝛ.⁊ talia poꝛtãtes quicũq; ſint clerici etiq habentes pᷣmã tonſu ram ſolũ peccãt moꝛtaliter ſi tales in minoꝛi bus ↄſtitui hñt bñficiũ aut ſi nõ hñt pᷣfatas veſtcs poꝛrãt cũ tonſura clericali alias nõ. Etꝙ peccent moꝛtaliter ꝓbat Gtephanus ꝓpter verbum ſancimus allegat.xviij. di. ð.
⁊.iq.vij. ſi quis omnem. Et;ᷓ verũ niſi cau
ſa rõnabilis jubſit. vt in. d.c.⁊ quando publi ce. Secꝰ ſiin domo. Et vicit publice poꝛtare dum multitudini hoc patet ſicut dicit publi cus alcatoꝛ vel vſurarius.vel maledictꝰ de ex ce.pꝛe.inter.ð male.c.ij.⁊ ð excep.exceptionẽ xxxiiij. di.vidua. In domo vero dicit᷑ fieri ſe crete qꝛ domꝰ rem ſecretãᷓ ĩpoꝛtat nõ publicã vi.q.i.ex merito. ⁊ nõ ſolũ peccat moꝛtalitcr. verũ etiã ſi ẽ beneficiatus.eſt ſuſpenſus ꝑ ſex menſes a ꝑceptiõc fructuũ bñficioꝝ ſuoꝛuʒ. Si nõ eſt beneficiatꝰ.⁊ ẽ in ſacris citra ſacer
dotiũ ꝑ idẽ tempus eſt inhabilis ad benefici
um obtinendũ. Idẽ ð alijs clericis talẽ veſtẽ
⁊tonſurã ſimul publice deferẽtibus. Sacer⸗
dotes vero vel religiofi ac bñtes dignitatem ꝑſonatum ſen bñficiũ cui cura animarũ imi⸗
net ꝑ annũ ſunt ſuſpenſi a ꝑceptiõe fructuu
ſiox bñficioꝝ ſi habẽt bñficia. Si nõ habẽt ꝑdẽ tempus ſunt inhabiles ad obtinendum bñficiũ. Et iſtis.ſ.ſacerdotibꝰ vel religioſis
2
aut dignitatẽ ſeu beneficiũ cũ cura hñtibus
phibet nõ ſolũ pᷣdicta veſtis ſed etiq̃ infula ſeu pileũ lineũ ĩ capite publicc poꝛtare. Hub eiſdẽ penis ⁊ pᷣcepto pꝛccipit᷑ ꝙ hñtes admi⸗
niſtrationẽ infra menſeʒ pᷣdictũ cpitogiũ de
betpauperibus. Religioſi vero qui non ba⸗ bent adminiſtrationẽ infra menſeʒ ſuis ſu⸗
perioꝛibꝰ aſſignẽt in pios vſus ↄucrtendum
Et ʒ infula ſit veſtis pompoſa adcollum ꝓ⸗

foꝛata cireunquaq; tamen hic accipit᷑ ꝓ bire
to qð ponit᷑ ſub caputio ad euitancũ fudoꝛẽ
5 Matheum in. d cle.licet tamen poꝛtare ð nocte vel latenter ſub caputio ᷣm Jen.⁊ lau. ¶Quid ſi epitogiũ ſeu thobarduin ſit bꝛeue ſolum.ſed non fodratũ an ſit locus pene pfa⸗ te. Matheꝰ tenet ꝙ ſic. en.ꝙ nõ. Ego dico ꝙ quo ad penam vdicit veruʒ Jen.ſed quo ad culpã ligant᷑ ꝑ identiatẽ rõnis.ar.ff. de adul. 1ſi poſtulauerit..rõ facit.xxiij. di.c.nõ liceat el.ij. vbi vult canon ꝙ veſtem talarem hẽant clerici ⁊ clariꝰ.xxi.q.iiij.c.nullꝰ.cũ tribꝰ.ca.ſe. ¶ Mtrũ clericus vtens viridibꝰ aut rubeis
veſtibꝰ peccet moꝛtaliter. Snndin d.
c.clerici officia. ꝙ nõ tamẽ male facit.quia in c.clerici. xxiij. vi. dicit᷑ ꝙ veſtimẽta ⁊ cglciamẽ taq̃ religionẽ nõ decẽt eis nõ licẽt. Sʒ Ma. ibidẽ tenet ꝙ peccet moꝛtaliter per. d.clc. qm̃ que ſub pᷣcepto ampliat eti ad caligas pꝛeci
piens. ne caligis ſcacatis:viridibꝰ aut rubeiſ vtantur publice. Car vero in. d.cle.quoniam
tʒ ꝙ caliga rubea vel viridis nõ ꝓhibet᷑ niſi ſit ſcacata ⁊ ꝙ nõ valet argumentũ.qꝛom̃es veſtes licẽt clertcis cuiuſcũqʒ coloꝛis niſi ſint expꝛeſſe ꝓhibite. Sʒ contra ip̃m Car.eſt ex⸗ pꝛeſſus tex. in.c.nullꝰ.xxi.q.iiij. vbi dicit᷑ ſoliſ vtatur veſtibus que conceſſe ſunt clericis ð niſi fint ↄccſſe intelligunt᷑ ꝓhibite patet.etiã in.c.ep̃i.⁊ duobꝰ.c.ſe. ea cã.x⁊.q. Et iõ tene ꝙ
ẽE moꝛtale.ar.dictoꝝ.c.xxi.q.iiij. Idem dic de
quacunq; veſte irreligioſa reſpectu foꝛme. purpurea vel cindata veſte nõ ẽeis ꝓhibitũ
vti ꝰm glo.in.ᷓ.ixxi.qiiij. nec etiã pꝛecioſa.
dũmodo ſit Fᷣm conſuctudiuem eoꝛum inter
quos viuunt ne vileſcãt.ar.c.ep̃i.lxxx.vi.
¶ Mtrũ clericus nutriẽs comq vel barbam
peccet moꝛtalitcr. K. ꝙ ſic. qꝛ põt excõicari.
ca.ſi quis de vita.⁊ honſtate clerico.xxiiij.d. c. ſi quis. Et p̊ ñ facit ſine rõnabili cã 5ʒ glo. i.d.c.ſigs. ex rõnabili cã licite fac̃.c.pe co·ti. P. ericu 8 v. debet ſeruare caſti — tatem.vt in.c. vt cle⸗ ricoꝛum.de vi.⁊ hone.clc.⁊ nõ ſolum
vere ſed etiã apparenter ꝓpterea non debẽt cohabitarc cum mulieribus.ve coha.cleri.et
mulie. per totum.
¶ Dtx clericus in minoꝛibuspoſſit contra⸗ here ſine peccato moꝛtali.& ꝙ ſic ſi nõ habet beneficiũ. i vero habet peccat moꝛtaliter re
tinendo bñficiũ. Faciũt ad hec que notantur
in. glo.c.fil.diſt. ⁊ qð notat᷑ in. c.tuc. de apo⸗
ſta. ⁊ in.c.iohanes. de cle.cõ̃in. quia cumbi ficium perdat ipᷣo iure poſtq; cõtraxit. vtt
glo.⁊ doc. in. ci.· de cle. ↄiu. Pt etiaʒ ſi anteq; 10 vxoꝛ agnoſcat᷑ intraret monaſteriũ ñ ꝓpter hil hoc recuꝑaret niſi ci de nouo cõcederetur. dcc ius ſemel extinctũ non reuiuiſcit lʒ eẽt cã̃ ex use tinctionis.vij. q.i.qᷓ; periculoſuʒ.deconſe. di. ſſ iiij. queris ⁊ cõmnniter tenent doc. Gimilit ſcin etiam ſi matrimoniũ nõ tenuit. puta qj erat cnn conſanguinea vel affinis pꝛiuatur nihilomi⸗ nh nus ip̃o facto ᷣm Ma. in. d.c.i.q;uis alij tene qi ant ↄtra. Ideo retinendo bñficiũ iniq; facit qe ⁊ cum pecẽato moꝛtali cum nullo iure ipſum ſn habeat.ſed ſit intruſus.. m Dtrũclericus peccet moꝛtaliter cohabitã ſa do cum mulicribus.h. ꝙ fic. ſi habitatcũ qua ni cunq; de qua poſſit cẽ rõnabilis ſuſpitio ẽt tio ſi ſit ↄſanguinea.ſiue affinis.facit.ci.ð coha e cle.⁊ mu.⁊.c.interdixit. xxxij. vi. Multomag qn pcccat moꝛtaliter ſi tales maſculos tenet de r quibus rõ nabiliter poſſit ſuſpicari argumẽ im tum a minoꝛi. Cum alijs ve quibꝰ nuſla põt ls eſſe ſuſpitio licite cohabitat.ſiue ↄſanguinei ton ſint. ſiue non. De concubinarijs vide infra. kti Concubinatus..ij. 3 pdet ¶ Sed que ſunt de quibꝰ ſuſpitio nõ oꝛitur; vea ꝙ mater ſoꝛoꝛ ⁊ amita.ſ.ſoꝛoꝛ patris ⁊ mater defit tera.ſ.ſoꝛoꝛ matris.xxxij.di.interdixit. irrxi. ſient di.cũ omnibꝰ.qꝛ fedus naturale non pꝑmittit tri aliquid ſeui criminis ců iſtis ſuſpicaric ano cbon bis ð coha cle.⁊ mu.⁊.c.cum in iuuentute de ter pᷣſump. Et idẽ dic de filia ⁊ hmõi. Similter gu de multũ antiquis.vt in.c.feminas. lxxxi. di. pne ⁊in. d.c.interdixit.in fi. Et idem dico ci om lci nibus quibus antc oꝛdinationem ſine ſuſpi 6 tione poterat cohabitare vt vxoꝛes fratrum h ⁊ de familia ⁊ hmõi vt ĩ.c.cũ oibꝰ. lrxxi di. pede ¶ Ptrũ acceſſus ad domos quarũcunq; mu 4 inſc hcrum ſuſpectarum ſit clericis, ꝓhibitus.&. ucde ꝙ ſic. ſient ⁊ cohabitatio.lrxxi. diſt. clericus. piy cum duobus.c.ſequen. bie ¶Ptrum frequentatio monaſtcrioꝛuʒmo/ ii nialinʒ clericis pꝛohibeat᷑. h. ꝙ ſic. niſier m jnt. nifeſta ⁊ rõnabili cauſa.vt.inc, monaſteri noit de vi.⁊ hone.cle. Et vt dicit glo. frequentare en ẽ vltra vnam vicẽ ire. xxv.q. ij. ita nos. P. ericus vi. debet laudes de⸗ fas/
bitas exſolnere. Ic itcn vi.clericus. vitiuʒ.⁊c.fi.⁊.xcij. dicfi kiyt Auomodo añt teneat᷑ ⁊ qñ ⁊ qui ad officiũ ucq
dicendũ vide infra hoꝛa canonica per totũ

on D Mnn natus u ſunt ihn
0mn b
r
utd
Vp prine vðj⁊ vʒ in ſuis bene Lericus ij⸗ rendenriã ðbi taʒ exhibere.c.qꝛ nõnulli.ðe cle. ñ re.
1¶Ptrũ ẽlericus poſſit veſeruire ꝑ aliũ ĩ ſuo
bñficio potens ipe per ſe ſeruire.&. Ma. in. d.c. qꝛ nõnulli. ꝙ nõ de iurc rex.ẽ in..nul lus qui nexu. C.de vecurio. ſiue beneficium
ſit ſimplex. ſiue curatum. ſʒ de conſuetudine
ſic in beneficijs fimplicibus. In bñficijs aũt curatis non valet confuetudò niſi eſſet ratio nabilis. vtputa quia beneficiũ tenue ⁊ hmõ quia tunc valeret conſuetudo.facit.c.licet.de clec. li. vi. Ego añt idẽ teneo etiq in beneficio ſimplici ꝙ niſi conſuetudo ſit ex legirimaet rationabili cauſa non valet quia eſſet dãno⸗ ſa eccleſie. Similiter non valet diſpenſatio niſi fiat ex rationabili cauſa. quia eſt diſſipa tio nõ diſpenſatio facit quod no. Inno.in c. ex tue.de cle.nõ re. Et hoc ꝓpter multa mala que eccleſijs veniunt ⁊ pauperibus xßi⁊ nõ reſidentia. quia tales deſeruientes ců vix poſ ſint viuere querunt que ſua ſunt nõ xp̃i.⁊ ta⸗ les pꝛincipales comedunt que vel in repara⸗ tionẽ cccleſie vel pauperibus dare deberent. Et ideo dic ſm tex.c.qꝛ nõnulli. de cle. nõ re. ꝙ debet reſidere in ꝓpꝛia ꝑſona ⁊ curꝭ illius pſe cxercere ᷣm oꝛdinẽ ſuũ intellige vt extra de fi.pꝛeſby.c.ꝓpoſuit. Vide.tñ tenet ꝙĩ cõ ſcientia ſi ꝓuidet ſuis ipenſis ꝙ eccłia decen ter ⁊ popuius bene regat᷑.⁊ ipc honeſte viuit ⁊ bonũ exemplũ ſubditis pᷣbet ⁊ aliqñ per ſe exercet officiũ ⁊ videt quò ↄſtituti officiãt excuſat᷑ a peccato. Sed ego nõ credo niſi q
p neceſſaria ẽ vel vtili fiat abſensl.de pol⸗
licitatõᷣibus.ff. de polli.x⁊..ſi abñte. fj de lega. ¶ In quibꝰ caſibus abſens habet᷑ ꝓ reſiden te.ſE. ꝙ in tribus. ꝛimꝰ ſi eſt in ſeruitio pa pe.de cle.nõ re.c.ců dilectus. Secundus ſi eſt in ſeruitio epᷣi ſui.ve cle.nõ re.ad audientis. ⁊.c. de cctero. Bed nõ credo vera ĩ his ꝗcuʒ papa ⁊ epᷣo moꝛant᷑ nõ ꝓpter coꝝ ſeruitia e hibenda ſʒ ꝑꝑ ambitionẽ vt obtincant bũfi⸗ cia. Tertius ꝑꝑ cauſam licitã ᷣm modũ de qᷓ in ſe. Idicił. In iſtis caſibꝰ abſis hr ꝓabñte
in oĩbus niſi q̃ ad qᷓttidianas diſtributiones
₰
que non ſolent talibus vari.
¶Mtrũ aliqñ poſſit ſe abſẽtare a bñficio cle
ricus. K. ꝙ nõ.niſi duo ↄcurrant ſimul. vide⸗ licet cauſa honeſta ⁊ rõnabilis ⁊ licẽtia ſui pᷣ lati vt ĩc. retatũ. de cle. nõ re. Picit tñ Inno. in.c.ex ꝑte co.ti. ꝙ poſſet ex ↄſuctudintẽ iduci
vt ſine licentia ex cã rõnapili ſe abſetet. Ma aũt in. d.c.relatũ. icit ꝙ ſineceſſitas oecurre retqᷓ nõ pateret᷑ dilationẽ vt poſſʒ adij p̃latũ P licẽtia tůc ſiñ licẽtia poſſʒ.l.iĩ pᷣn.ff. ð exer ci. ac ·7l.tutoꝛqreptoꝛiũ.i pᷣn. ff. e admi.tu Qð dictũ ᷣm Jo.an.in. d.c. relatũ. limito qñ
in bꝛeuiẽ rcucrſurus.ar.l.iij. ff. ð diuoꝛ.
NT Dtrũ clericus teneat᷑ reſtituere fructus qſ 4
in abſentia ꝑcepit ex bñficio ſuo. K.ꝙ ſi ſubẽ legitima cã nõ tenet᷑.ſʒ ſi legitima cã nõ ſubẽ cedo ꝙ teneat᷑ reſtituere. qꝛfructus bñficioꝝ dant ĩ ſtipẽdiũ vt duri.ð.i.ᷓ.i. Sʒ aduerte ꝙ añ clericus tenet᷑ reſtituere in quocũq; caſu intelligit᷑ ſi hʒ alia bona que nõ ſint vcecckia Si vcro nihil habet niſi de eccłia.tũcxredo ñi teneat᷑. Mã cũ ſint de eccłia reſtituerẽ nõ hʒ Et credo etiaʒ ꝙ nõ debeat ſibi ſubtrahere neceſſaria vite ne fcipiat ab eccłia ꝓ faciẽda tali reſtitutiõc.ar. cox q̃ notãt᷑ in.c. cũ ſup. de cã poſſ.⁊ꝓpꝛie vbi nõt. Jo. ve li. ꝙ nudus ẽt poſſeſſoꝛ nõ tenet de ↄſuimnpti ſicut alij nudi poſſeſſoꝛes. Qnodlimitat Pa.ibidẽ qñ con ſumpto bono mõ.ſicut vebet faccre quilibet aliꝰ clericus. Peccat tñ moꝛtaliter recipien⸗ do tales fructus tanqᷓ; ex beneficio ſuo.vt pʒ in c.qꝛ nõnulli.de cle.nõ re. Secus ſi recipet tanqᷓ; aliꝰ pauper ex neceſſitate. qꝛ nõ credo peccare moꝛtaliter. neq; venialiter in recipiẽ do.ſed bene in nõ reſidendo ßᷣm quod tenct᷑. vel in tenendo beneficium iniuſte.
¶ Dtxꝝ recipiẽs eccleſiã parrochialẽ nõ intẽ 5
dens ꝓmoueri ifra ãnũ ad ſacerdotiuʒ.ſʒ vt habeat fructꝰ vnꝰ anni teneat᷑ ad reſtitutio neʒ. ſe. ꝙ ſic. niſi mutsta volũtate ꝓmotꝰ fuc rit. vt in c.miſſa tibi.v elec.li.vi. Et ſiñ reſti tuet tenet᷑ ille qui ſcienẽ tali cã dedit vt ibidẽ Et peccauerũt moꝛtalit iſte dãdo ĩdigno ille acceptãdo indigne. ar. coꝝ que notãt᷑ in.c.ni hil. de elec.vacabit tñ dicta eccłia ſtatiʒ pꝰan nuʒ ſi ꝓmotꝰ in ſacerdotem nõ fuerit.c.lz. de elec. i.vi. Et incipit annus a pacifica poſſeſſi one vel qů ꝑ eũ ſtetit quin haberet. Intcllige niſi legitimo ipedimento ſit ĩpeditũs oꝛdina ri.nec poterit ea vice iterato ei ↄferri.d.c.cõ⸗ miſſa. nõ vacat tñ dicta eccłia ſtatim qñ ve ⸗ nit ad talem ↄditionẽ ꝙ amplius illo ãno ꝓ moucri nõ põt.ſʒ ſolũ elapſo q̃no.vt in. d.c. ↄmiſſa. põt ep̃s inſiſtẽti ſtudio viſpẽfare ꝙñ teneat᷑ ifra nũ ꝓmoueri nifi ad fubdiacona tuʒ ad quẽ ſi nõ fucrit ꝓmotꝰ pᷣnatꝰ erit. Ad
laccrdotiũ Vo vſq; ad ſeptẽniũ.ita ꝙ clapſo

ſeptẽnia infra annů efficiatur ſacerdos. Alio quin incurrit dictã penam.c.cũ cx eo.de clec. l.vi. Interun ꝓuideat᷑ ecckic de vicario.
Btrů clericus qui recipit beneficium. nõ vt ibi ſeruiat ſʒ donec hre poſſit pinguiꝰ pec
cet. K. Pa. in. c. ad audientiã.de cie.nõ refi.ꝙ ſic qꝛ nò iuſte ẽ ꝓmotus habens talẽ animũ non tamen tenetur refignarc.ſcd ſufficit pe⸗
nitere de iniqua voluntatc.
¶ Mtx clericus infirmus licite debeat hr̃e fructus pᷣbende vel diſtributiões qͥtidianas K. ßm Pa.in. d.c.ad audientiã.doc. dicũt et bñ ꝙ ſi infirmitas ẽ que impediat eũ reſidere vel intereẽ diuinis. ſic ſinc dubio dʒ hre. SHi vero iufirmitas nõ pᷣſtat cauſam nõ reſiden
tie vel abſentie diuinis.puta qꝛ alias nõ iter⸗ eſet vł nõreſideret nõ dʒ hic qꝛ caſus ſupue
niens recipit iterpꝛetationẽ ſᷣm ſtatũ pᷣcedẽ tem. vt in.c.maioꝛes quaſi.in fi.de bap.
¶ Ptxꝝ clerici ꝗ ꝑſonaliter nõ interſunt of⸗ ficijs poſſint ꝑeiÿere diſtributões qͥtidianaſ
. ꝙ nõ.exceptis illis quos ifirmitas ſeu iu⸗ ſla ⁊ rõnabilis coꝛꝑis neceſſitas. aut euidẽs
ccckie vtilitas intereſſe nõ ꝑmittit. ⁊ ſi recipi unt tenent᷑ ad reſtitutionẽ. vt ĩ.c vnico.ð cle. nõ re.li. vi.nec valct ↄſuetudo aut ſtatutũ in Zrium nec remiſſio alioꝛũ canonicoꝛum quã⸗
do eis non accreſcunt.alias ſic. vt ibi nota.
¶ Mtx ille ꝗ nõ reſidet poſſit pᷣuari bñficio K. ßᷣm tuc. de cle.nõ re.ꝙ ſiẽ ab ſens ecauſa pꝛobabili ⁊ neceſſaria vł pꝛoba bili tantum.puta ſtudioꝛum vclcum epiſco po ⁊ hmõi.tũc nõ põt pᷣuari nifi citet᷑ pᷣmo vbicũq; fuerit limita tñ ꝙ qñ haberet certũ tẽpus ad redcundum ex qualitate negocij vel alias.⁊ nõ veniret.extũc alteri licite daretur nec ẽ neceſſaria citatio.nec expectatio ſer mẽ
ium.de quibꝰ in. d.c.ex tue.⁊.vij q.i.pñtium
Alij dicũt ꝙ requirit᷑ citatio ad domũ ⁊ expe ctatio ſcx menſiũ ⁊ mihi magis placet. Mon
eni vebuit ei obeſſe qð bonũ initiũ hahuit ab
ſentie. Tenet tñ talis ſꝑ notificare eccłie vbi moꝛat.cũ ex cã rõnabili poſſit ſp reuocari ꝓ neceſſitate ecckie ꝙ ſi nõ fecerit latitare pᷣſu⸗ mitur. i vero abſens ẽ nõ ex cã legitima.ſi hoc ẽ certũ põt pᷣuari.alias dʒ citari.⁊ pꝰ ſex menſes dari alteri. Et nota ꝙ hñs officiũ in ecckia ſꝑ dʒ apparere nec ad cũ ẽ mittẽda cita
tio pꝰ expectationẽ ſex mẽſiũ.qꝛ edictũ emiſ⸗ ſum ẽ ßᷣm Inno. ibidem. Et ideo poterit ei?
beneficium̃ alteri aſſignari.
¶ trum clericus polſit peregrinari.&. In
no. in. d.c. vnico. de pegri. ꝙ nõ ſine auctoiita
te ſuperioꝛis. de conſe.di.v. non opoꝛtet. nec etiam cpiſcopus.de voto.c.magne. Erx cauſa tamen pꝛoſequcnde appellationis ſiue pꝛo cuitanda oppꝛcſſione poteſt ire ad papam vł ad alium ſuperioꝛem inuito epiſcopo vel pꝛe lato ſuo.ij.q.vi.omnis oppꝛcſſus.⁊ tribus.c. ſcquẽ. Idem notat glo.in.c. vt debitus.ðᷓ ap Credò tamen ꝙ ſcmper debet ad minus de honeſtate peterc licentiam.arg.clicet. de re⸗ gula. Sine neceſſaria autem cauſa.ſʒ pꝛo ali⸗ qua vtilitate tantum non licct ad papam ac⸗ cedere ſine auctoꝛitate ſui pꝛclati vel pape.i aui.de ſan.epi.S.interdicimus.nec debet ad⸗ mitti in alicna dioceſi ad cclebꝛanduʒ niſi ha bcat licentiam ſui cpiſcopi.vt notat Pa.in. c.fraternitati.de cle.nonre. P. ericus viij. debet eſſe ſine cri S mine. xxv. di per totů Et crimen hic accipio pꝛo omni peccato moꝛ tali.licet ſtricte accipiatur pꝛo peccato quod accuſatione ⁊ diſpoſitione eſt dignum.j.nũc autem.in fi. xxv. diſt. ¶ Mtrum clericus ſcmper pcecet moꝛtaliter l exercendo ſuum officium in moꝛtali. K. ſm Tho.in. iiij. diſt. xxiiij. ꝙʒ ſic quandocunq; ta lis cxhibet ſe in aliquo vt miniſter eccleſe.⁊ totiens quotiens huiuſmodi actum excrcet. Wnde quando tangit res ſacras quaſi ſuo vtens officio moꝛtaliter peccat. Facit. cfi de tempo. oꝛ. facit.c.quotidie. de conſc. diſt.ij. c.de homine. de cle. miſ. Secꝰ fi exequeretur
in aliquo caſu in quo etiain laicis excqui le
ret ſicut baptiʒare in articulo neccflitatis fj ꝙ dixi.ð. Haptiſmus.v.F.xi.vel ſi colligeret
„
coꝛpus xpi pꝛoicctum in terra.
¶ Vtrum ſit abſtinendum aclericis icrimi ne iacentubus quo ad diuina ⁊ receptionem ſacramentorum.e. ſᷣm Pa. in.c.veſtra.· de coha.clc.⁊ mu.diſtinguciidum.aut ſunt pci⸗
ſia canonc vł a iudicẽ. Sia canone tunc ſib
diſtinguo.aut factum eſt occultuʒ. Etſic ſen tiunt docto. hic ꝙ a ſacramentis neccſſarijs
non fit abſtinendum.ſed volũtarijs ſic. Ego
credo etiam neceſſarijs debet abſtinere quã do ab illo poſſet habere niſi qñ ipe paratꝰe dare. qꝛ qñ ip̃e non ẽ paratus dare.ſisbali poſſum habere non debeo eñ inducre ad mi niſtrandũ ſacramẽta ẽt neceſſaria. Ji Vohe ratus ẽ miniſtrare poſſum etiũ volůtari zb

e. „
tri z
wd
. 0 ſaum
vn quotun Mhn wuno Wui Fon
ulac.
ocaut Pay
um ft nidus
N
—* — ₰
d. —.
dü
eo recipe.ſicut dicimus de vfurarioj. vſur ij.. ij. Et ſic itellige c.ſi tãtũ.⁊c. placuit. vi. g.ij. cum ibi notatis. At fact eſt notoꝛiũ. et ſic nullo mõ licet reciꝑe aliqua ſacramenta a talibus. excepto baptiimo. e q dic vtð. ba⸗ ptiſmus.v.J.i.⁊..xij Aut ſunt p̃ciſi a iudice Etſic nullo mõ licet recipe ſacramẽta abeis vel audirc diuina.qꝛ nulio mõ pñt dici tole⸗ rariex quo ꝑſentẽtiam ſunt cõdemnati.vt d.c. veſtra.⁊.ix. q.ic.i.x⁊.ij. ⁊ nõt Inno.in.c.qᷓ liter ⁊ quando.ei ſi ecundo.de accũ. Sicut o precifio non ſit facta neq; ab homine neqʒ a canone lenent doc. in. d.c.veſtra.ꝙ nõ pecco fi abſtinco a facramẽtis ctiaʒ voluntarijs. qꝛ
non ſunt ſuſpenſi quo ad nos.c.fi. de coha.
cleri.⁊ mulic. Ego verum credo quando pa⸗ rati ſunt dare. alias nõ. niſi in ſacramẽtis ne ceſſarijs. vt vixi. quia cum peccẽt moꝛtaliter ſacramenta adminiſtrãdoc.fi. de tem.oꝛ.nõ debco eos inducere ſine neceſſirate. In ncceſ ſarijs aũt ſacramẽtis quando ab alio nõ poſ
ſum ea haberc. quia cgo facio ad quod tencoꝛ
licet ille nõ.⁊ iõ ſi iputat᷑. Facit glo.in.c.non ẽ.de ſpon. nec. obſtat glo.in.. vex.xxxiuj. di. quia loquit᷑ qñ poſſuʒ hfe aliũ. õ tñ debet eſſe aliqs nimis ſcrupuloſ us.qꝛ põt pᷣſumere ꝙ ſaltẽ habeat attritionẽ qñ ca adminiſtrat. Modie tñ ↄtra iura pᷣdicta quo ad pᷣciſos a canone. vel a iudice ẽ facta diſpẽſatio per cõ ciliũ cõſtãtiẽſe ⁊ ꝓfirmata ꝑ baſilienſe. ð qᷓ. jercõicatio.viij..iij. Et idẽo eã ſerua. ¶ Quis dicat᷑ tolleratꝰab cccłia. k. Pa. vbi 8. ꝙ ille qui non fuit condemnatus nẽc cõfeſ ſus nec habet opcris euidentiam. ¶ trum omne peccatũ notoꝛii inducat pᷣ⸗ ciſionem.ſeu ſuſpenſionema canone ne exer ceat officiũ ſui.je. ſm doc. Anto.in dc. vra. ꝙ ſic. Mcc obſtat.d.c. quod loquit᷑ ſolũ de foꝛ nicatione. ex quo Pan. ibidẽ eñ 3 dictũ. vo. Anto. Sed ego tenco veriſſimũ dictum.do. nto.quia cõſtitutio penalis etiq quo ad pe nam extendii ad caſum ſimileʒ ex idẽtitate rationis.ſi rõ in ea cõſtitutione ẽ cxpꝛeſſa.vt inl. his ſolis. C. de reuo. dona. Adß ter. opti⸗ mꝰi.l.ij.ĩ.. qd ſñi curatoꝛcs.⁊.ð.qd ſi vᷣceſſerit ff ad tertuli.⁊.Ipalᷓ.ĩ S.ſenatꝰ ff. de ri nup. Mec p̃tdici ꝙ ſit iterpᷣtatò extẽſiua.qꝛẽ potiꝰ intenſiua. ſeu intcllectiua. qꝛ iex nõ eñ aliud q; ipſa ratio legis.vt pꝛobatur in.l.non dubi um. C. de legi. Et ꝙ lex penalis extendatur ſi in ea eſt ſcripta ratio naturalis vel cinilis. te
net Bal. poſt Bar.en bonꝰ tex.in.c.i.in. F poꝛꝛo.in titu. que fuit pꝛima cauſa amit. bñ· Et cum.v.c.veſtra.per rationem notoꝛietati peccati ↄcludat notoꝛium concubinaꝝ ſuſpẽ ſum ergo idem erit in omni moꝛtali peccato notoꝛio. Við qð dicã.jlex..vi. ⁊ pena.ᷓ.v. Vtruʒclericus tencatur reſtitucre fructꝰ ð quos percipit de beneficio exiſtens in pecca to moꝛtali.R.ꝙ ſi peccatum eſt notoꝛiuʒ.ego habco pꝛo idubitato ꝙ tenctur reſtituere qꝛ cum fit ſuſpenſus.vt dictum eſt in pꝛeceden ti.S.pcrinde eſt acſi non reſideret. quia nullũ x inutile. Idem eſt.c.inter coꝛpoꝛalia.de trãſ la.pꝛela. Sicut non rite ⁊ non fieri paria iu⸗ dicantur.in.c.veniens. de pꝛeſpy. nõ bap. Fa cit quod notat Bar.ĩ.li. quod cuiuſq; vni uer.vbi per illum tex.concludit ꝙ pꝛocuratoꝛ qui non fecit fidem de mandato perinde eſt ac ſi non comparuiſſet.⁊ dominuę tanq;; con tumax deber puniri. Mam non cxcipere ⁊ ex ciperc ſed non pꝛobare idem eſic cum ſi uper de conceſ.pꝛehen. ⁊ non eſſe. ⁊ effe ⁊ non ap⸗ parcre paria ſunt quo ad iuris effectũ.l.duo ſunt titij. ff. de teſta.tu. Et ideo tenẽtur ſicut S. diri. de non reſidente. Clericus. vij. F.iiij. c occulto vero peccatoꝛe credo ꝙ non tene tur qᷓ;uis tutius eſſet reſtitucre. quia ⁊ſi nu⸗ liter ſeruiat quo ad ſe non tamẽ quo ad alios Aut quo ad eccleſiam. 1 8 actibus ſecularibus eſſe remotusc.fi. de vi.⁊ hone.cleri.ne cle vl mond· ꝑ totũ. Erq fint iſti actꝰ ꝑ dubia iferã trumn clcricus poſſit negociari.. ꝙ nõ negocia ſecularia.c.i.ne cle.vel mona.⁊.c.fi.ð vi.⁊ hone.cle. Sed nota ᷣm Pa. in Rubꝛica ne cle.vel mona.ꝙ negocium ſeculare dicitur duplex. Pꝛimo large vt compꝛchendat quic quid pꝛouenit ex carnali concupiſcentia non ſubiecta freno rationis. Et hoc innuit ter in d. ci· in pꝛin. vnde dicitur negocium ſeculare quia per illud vinitur omnino ſeculariter ſci licet fm ſeculum ⁊ carnem.⁊ non ᷣm deum ⁊
ſpiritum. Et hoc pꝛohibetur ctiam laicis ma
gis tamen clericis.vt in. d.c.i. Secundo nego cium ſeculare dicitur magis ſtrictc vt cõ pꝛe hendat negocium pertincns ad rem publicaʒ mundanamn ⁊ ſcculares homines. Quod qui dem licct ſit permiſſum laicis. tamen clcricis
„
non licet. Vnde inl. placet. C. de epi.⁊cleri.
dicit tex. ꝙclerici nipil cõmune habent cum
—

gati autem ſolum perdunt in rebus ſi defe⸗ runt habitum clericalem. Bed ſi non defe⸗ runt.ſed incedunt omnino vr laici amittunt
ctiam in perſonis. Werum eſt ꝙ ſi pꝛefatum
officium dimittunt. reaſſumunt tam coniu⸗ gatiqᷓ; non coningati. Intellige ꝙ coniuga⸗ ti reaſſumunt non ita jcut non coniugati. ſed illud in quo gaudent. vt in. c. vnico.de cle. coninga. Et iſte eſt verus intellectus lirtere licet alij aliter intellexerint. Mcc habentur ercle. i. de vi.et hone. cleri. immo pꝛohibent tabernã itrare.xliiij. diſt. nõjoʒ. Intcllige niſi in itinere cã neceſſitatis.vt ic.clerici.ea.diſt. ¶Ptrum clcrici poſſint exercere officia pꝛe fatis vilioꝛa. vt aptare peiles ⁊ huiuſmodi. P non per idemptitatem rationis ſcm Man. in. d.cle. i. Rõ qꝛĩ his ſtatus clericalis dehoneſtatur.ar.I.athletas.ᷓ. ait pꝛetoꝛ. ff. de his qui no. infa. non tamen incurrerent pe⸗ nam ſtatutam contra exercentes officium ta bernarioꝛum. Credenqũ tamen peccare moꝛ taliter fi ſunt in ſacris aut fligiõe talia publi cc excrcentes.ſccus ſi occulte pꝛo artificio ad ſuſtentationem vite. ¶VPtrum clericus poſſit exercere officium tabellionatus.. Fᷣm Moſt. in. c. ſicut. ne cic. vel mo. ꝙ clericus conſtitutus tabellio a lai- co non poteſt ſi eſt in facris poſiqᷓ; eſt ſibi in terdictum eti in cauſis eccleſiaſſicis ᷣm In no. in. d.c.ficut. Tamẽ ſi anteq́; ſibi interdica tur facit inſtrumentum tenet ſed poſtq;; eſt ſibi interdictum non. Si vcroeſt conſtitutuſ ⁊ papa.vel ab epiſcopo quo ad dioceſim. ſu⸗ am poterit in cauſis cccieſiaſticis cumci non debeat pꝛoprer oꝛdines ſacros aut benefici⸗ um eccleſiaſticum officium interdici ar.ðᷣde⸗ cic.tua.cl.ij ⁊ de iudi.vecernimus. de arbi. contingit. Gi vero ſunt in minoꝛibus poſ⸗ ſunt erercere etiam ſi ſint beneficiati ar dc. ſicut a p̃rio ſenfu.licet ſit honeſius abſtinere. trum liceat clericis ioculatoꝛis officiuʒ facere. K. ꝙ non publice ⁊ tales ſunt qui faci unt ſpectaculum pꝛopꝛij coꝛpoꝛis facit.l.ij. Ffi. ff. de his qui. nð.infa. Et ſi hoc faciunt ꝑ ↄnnum ipſo iure perdunt omne pꝛiuilegium dericalc. Hic nõ. ꝙ Jo. mo. quem ſe eqhitur Be in c. vnico. de vi⁊ honc.cle..vi. dicit ꝙ clericus in ſacris etiam monachus perdit pᷣ⸗ uilegium canonis ſiquis ſuadẽtc. xvij. q.tiij. Et videtur verius q;;uis Archi. teneat con⸗ trarium ⁊ dicat ꝙ ſolum exiſtens in minoꝛi
bus perdunt. Simil⸗ etiam perdunt ſi mĩ noꝛi tempoꝛe poit trinam monitionem. nion ðſiſtant.c.vnico. de vi.⁊ hone. cle. i.vi. In oe culta tamen vel cauſa infirmitatis vel Slteri us honeſte rei. cauſa ioci aliquid facere non re hrobatur fm glo· in. d.c. vnico. et facit qð nõ. Jo. de citariſis.⁊ his qui varijs vtuntur in
„
ſtrumentis.lrxxvi. viſt. donare in glo. ¶Vtxꝝ clericꝰ poſſit eẽ ꝓcurator jecularium u pſonaxꝝ.ſK. Pa. i.d.c.ij. ne cle. vł mo. qð ꝓcu ratoꝛ gnãlis ĩ cã ecckiaſtica bñ poſſ ⁊ coꝛꝗ iu dice rccłiaſtico. ſʒ ĩcauß ſclaribꝰi iudicio vr eEñpoſſʒ eẽ:poſſj tñ cẽĩ aliq̃ cã pticulari.
¶ Et ſũmarie dic ꝙ clericus non poteſt im 1 plicitus ſecularibus diſceptare: exceptis can ſis de quibus ſupra aduocatus.ᷓ.v.vi.⁊ vij. Mec pꝛocuratoꝛ niſi vt dixi:nec conductoꝛ re rum ſcculariũ niſi cauſa neceſſitatis ductꝰ:qꝛ tunc poſſet ↄducerc vincã̃ vel domũ vtaliqd vnde viueret lucraret᷑ nec canes vcl aues ſeg vt in.c.i.ne. cle. vel mona.nec pꝛocurationes
villaꝝ aut iuriſditiones ſeculares ſub aliqui bus pꝛincipibus ⁊ ſecularibus viris erercere vt iuſticiarius eoꝝ fiat. vt ĩ.c.ſed nec codẽ ti tulo. nec ſetẽtiã ſanguinis ji eſt in facris dare nec ſacerdos officium vice comitis:aut pre poſiti ſecularis hre.c.clericis co.ti.nec ſentẽ tiã ſaguinis victar aut itereſſe vbi vidicta ſã guinis exercct᷑. nec pꝛepofitus baliſtarioꝛum ⁊ humnſmodi viris ſangninum nec vllam ci- rurgie artem que aduſtione vel inciſione indi
geat. nec impendere benedictionem aque fer⸗
nenti:ſeu ferro candenti ad purgationem.vt in capitu. ſententiam eodem tinlo. Et om⸗ nes talia.vel aliquod horum exercentes.ſi ter rio a ſuis pꝛelatis moniti non deſiſtunt: perdunt pꝛiuilegium clericale.vt notant doc toꝛes in dicto. cãpi. ſed nec. tem pꝛeſpyteris decanis archidiaconis: plebanis/prepoſitis cantoꝛibus ⁊ alijs cicricis perſonatum habẽ tibus pꝛecipitur ſub ercommunicationis la te ſententie penarne leges aut phyſicam audi
Ant.vt in capitu.fina.eodem titulo. De qus
caſu dic vt. j. excommunicatio.vij.. vij. eri cusdebet efſe non yin⸗ —**5dicatinus:ſed patiens vñ pꝛecipitur cis ne arma poꝛtẽt nifi ad ðefenſionẽ. vnde clerici qui relicto habitu
cericali arma poꝛtant. ſi tertio moniti non
deponunt. Perdunt pꝛiuilegium cleriealc. de ſenten. excommuni.c.aud ientia.

Quid ſi miſceat ſeclericꝰ tyrannidi vel cru⸗ delitatis.h.ꝙ ſi quis contenipto habitucleri caliguerrã velſeditioneʒ mouet vel atrociter
deliquit publice aut in factum armoꝛuʒ ſeim miſcet. ipſo facto ſine monitiõe perdit pꝛiui legium canonis.ſiquis ſuadẽte. xvij. q.iiij. vt in.c.perpendimus.de ſenex. de apoſta.c.i.in
pꝛin. Nꝛiuilegium autẽ foꝛi non amittit niſi
poſt mionitionẽ acit.e.ſi iudex.ð ſẽ. ex. li.vj. 1 ¶ Ptꝝ clericus miles cffectus perdat pᷣuile gium clericoꝝ.K. Inno. inc.i· de apoſtata · ꝙ ſfacit actum omnino clericatui/contrarium vt puta exercet ſcua:vadit ad bellum ſtatim perdit. quia eligens contrariam viam exclu⸗ dit᷑ ipo facto a pꝛima xxxij.q.i.cũ renũciatur Si vero non exercet ſeua nec alium actum co trarium clercitatui ſed vinit honeſte vt cleri⸗ cus ctiam ſi duxit vxorem virginẽ. ⁊ ſic non perdit Pa.tñ dubitat in ·c.vt conſultatonis de cle. cõiu.in eo milite qui iurauit illa de abꝰ inglo.l.penu.ff.ex qui.ca.ma.quiia iſte actus vdet᷑ omnino contrarius clericatui qui pu⸗ gnare non debet etiam cum infidclibus.c· cx multa de voto. Sed pꝛimũ equius. CMtxꝝ clcricus occidens vel mutilans inuã⸗ forem ſuj pdat pꝛinilegium clcricale. K. Pů in.c.clerici arma. de.vi.⁊ hone.cle. ꝙ nõ. ¶ hrxꝝ pꝛo defẽſione pꝛoximi liceat cis ſume re arma.. Ma. vbi.ð.ꝙ ſi hʒ iuriſditionẽĩ lo co ſic lʒ pꝛo defenſione ſuoꝝ mbuet᷑ arma nõ tñ ipſe in pꝛopna perſona.c· vilecto. de ſentẽ. ex.li.vj. Si vero iuriſditionẽ nõ habet aurſiñ clerico ꝓpulſari põt ⁊ fic non debet arma ſu⸗ mere.c ex multa. de voto. Ideʒ. xxuj. q.viij. e Fphenſibile. ⁊.vij. q.i.ſciſcitatꝰ.⁊ ꝙ ibi no. Si aũtnõ põt aliter propulſari tunc licet aggreſ ſoꝛem capere:verberãre ⁊ ẽt occidere ſi aliter non põt pꝛorimũ defendere. xxiij. q.iij.maxi⸗ mianus.⁊.c.fi quis põt.⁊.c. dilecto.irregulari tatẽtñ icurrit ſine peccato pᷣdicta cle.ſi furio ſus. Erde hoc vide.j. vefenſio. Et quo ad irre gularitatem homicidium.il — L ericu gri·debet eẽ ſobꝛiꝰ vt in. c.a crapula. de vi. Xho.cle. vbi pᷣcipit eis vt vinů ſibi tẽ⸗ perent ⁊ ã vinoſe temperent. Et q;uis aliqu teneãt ibidẽ ꝙ peccet mortalit ſi bibat vinũ ſine aqua tñ cõmuniter doc·nõ tenẽt. ſed ſuffi cit biberetemperate vnde ter. dicit ꝙ debet eſſe contentus trina potatione in. cjguando quod palea eſt. xliiij. di⸗
¶ptx liceat eis cogere alios ad bibendũ ſ i ꝙ nõ. Intellige vltra neceſfitatẽ neq; fabulaſ inanc cantare vel turpia ioca pila vel yrſo vel laruasdemonũ ante ſe ferre ↄſentiãt q Beſt viabolicum ⁊ ſacris canonbus ꝓhibiti vt dicititex. in. c.nullus pᷣſpyteroꝝ. di xliiij.
¶ Dtx liceat clcricis facercconuinia.K. ꝙſic t ſier caritate dũmõ abſtineat a ſuperfluitate detractiòõe ⁊ irriſione alioꝝ.vt in.c.quiuia. x üij. vi.⁊ in pᷣn.⁊ in fi.mẽſe laudes deo reddã tur ⁊ aliquid legant de ſancta ſcriptura. vti. c.quando.⁊ in.c non liceat.ea. diſt.
¶ Mtxꝝ debeat benedicerc menſ anteqᷓ;ſco /; medat he. ꝙ ſic. ⁊poſt ſumptum cibũ reddere gratiasxiij. di. pro reuerentia.ea diſt. als nõ ſicet vt in c.nõ liceat. ¶Mtx debcat comcdere añ tertiã K. ꝙnð ⸗ vt in. d.c.non liceat.
¶Que vᷣbẽt eẽ in coꝝ ↄuiuio · K. pᷣmo lectio
diuinaꝝ ſcripturaꝝ ſccundo ꝙ nulli detraha tur. Terrio ꝙ inaneſ ſeculariũ negocioꝝjfabu le nõ recitentur⁊ multo minus aliud turpe. Quarto ꝙ ſolũ ꝓ ſuſtentatione cibus ſumai habent᷑ iſta ĩ.c.cõuiuia.⁊.c.nullus pᷣſpyteyoꝝ ⁊.c.ꝓ reucrentia.⁊.c.nõ liceat.xliij. di. & Mtx peccent moꝛtalit ⁊ contra aliquodp fatoꝝ faciunt.he.ꝙ nõ.ſed venialiter niſi qñ turpia vel laruas demonũ ante ſe fieri conſẽ tiãt.qʒ talia ſunt eis,ꝓhibita.vt in. d.c nullus pᷣſpyteroꝝx. Et ideo vr cſſe moꝛtale. Ethd. nulliꝰ pᷣſpyteroꝝ loquat ſolũ ð pᷣſpyteriste pᷣſbyteri xxxiiij. di.ertẽdit ad oẽs cxiſtẽtes iſ cris Quiãt nõ ſũt ĩ ſacris nõ credo moꝛtali peceẽt niſiput ẽt ſeculares i hmõi peccuren L eri cus xij dʒ. eſſe alienus ab his qͥ irregularitate; iducũt de quo vide.j. irregularitas ʒ mo ꝗ ſũt ꝗ nõ poſſũt ꝓmoucri.⁊ quibus vin⸗ tutibꝰ debeant refulgere habes.xl· diꝑoluj Mã vebẽt eſſe exemplũ omnibus laicis· vu qi.qualis. vbi dicit᷑ vehemẽter eccleſiãxpide ſtruit hoc. ſmelioꝛs eſſc laicos qᷓclerisfi cit.vi.q.i.I.veꝝ hac auctoꝛitate.* P. ericus riiduo adbonaiy S rů ⁊coꝝ diſpoſitionẽ ¶ Vptꝝ clericꝰ poſſit teſtari de rehc cleſie mobil bꝰ.e. Inno.ic cũi offics de teſta.ꝙ nõ̃. vt ibi⁊.c.ad hec.⁊.c. rclatũ.chij xij. q iij..i. Et no. ꝙ oĩa dicunt᷑ bona cccie intuiru eccleſie vel de facultatibus eccl⸗ ie acquiſiuit. vt in.c.i.de teſta. in tex. ⁊ing

uumn um
wror iiſ tinu d i itnoſ v putä Awidi
pi
3
verumtñ glo.in.c.pñti. ðe offi. oꝛdi.li.vi.poſt. Mo.tenct ꝙ clerici non habẽtes adminiſtra tionẽ ⁊ dicũt᷑ nõ habef̃ adminiſtrationẽ quã do nõ hahẽt beneficiũ cui ſit aſſignata doſi Be.i.d.c.pñti ſed ſimplicii beneſficiati:vt ſũt canonici ⁊ ſimles quibus id qð habent obue nit ſibi ratiõe ꝑſone nõ ꝙ habeũt pᷣbẽdã ĩ cc⸗ cleſia diſtictã.qꝛ ſic haberẽt adminiſtrationẽ pñt diſponere ⁊ reſtari. de fructibꝰ ꝓceptis vſq; ad diẽ mortis de conſuetudinc ⁊ẽt ſicõ ſuetndo eſſet poſlẽt teſtari ð redditibꝰ pcipiẽ dis ãno ſequẽti poft moꝛtẽ ſuã vt fert Pa. i.d.c.cũ ĩ officijs. ʒ ego credo liccf qñ diſpo nit ĩpios vſus vel ĩ caſibꝰ de qbꝰĩ ſcquẽti.ᷓ. als ↄſuetudo eſt irrationabilis.ar.c.fi xv.q.i. ¶ VMtx clericus poſſit ð rebꝰ pꝛedictis dona re aut alio modo diſponere. K. Pa. vbi.ð.qꝙ ſ niſi in quattuor caſibꝰ Mrimꝰ qñ tãtundẽ expẽdit ð ſuo ĩ vtilitatẽ eccleſic.c.ſi quis.xij. q.ij.⁊.q.v.ſi epᷣs.qꝛ ĩ hoc caſu poſſet ẽt teſtari Imo ſi nõ teſtarctur hereſ poſſet petere facit c.de multa.⁊ qð ibi no. de pᷣbẽ.⁊.l.que omnia in fi. ff. de procu.⁊ glo.in.l.ſi nõ ſoꝛtẽ.ᷓ. ſi cen tũ. ff de condi. inde. Secundus qñ hoc habet cõſuetudo ʒ Moſti.⁊ Lau.i.d.c.ſi epᷣs. Sed.
Pa. hoc intclligit de rebus mobilibꝰ ⁊ modi
cis. Et cgo addo qñ diſponit pie ⁊ rationabi⸗ lii. ałs nõ. Tertiꝰ qñ donat ituitu elemoſyne quã clcricus ẽt in egritudine põt faccre:vt ĩ c.ad hec ⁊.c.rclatũ el.ij ð teſta. Quartꝰcaſus
qñ vult tcmunera ſeruitia honcſta.tam a cõ
ſanguineis qᷓ; ab extraneis recepta.d.c.Tlatũ F k. Addo quintũ qñ dat religioſis locis.d.c. relatũ. Et no.practicã pʒ Pa.vbi.ð.ꝙ ſi cleri cus vult aliquo reſpectu iſtoꝝ quattuoꝛ vlti⸗ moꝝ dare faciat ipſe dũ vinit ⁊ nõ relinquat qꝛ nõ valet. d.c.ad hec.⁊ not. ꝙ qcũq; accipit alio modo de rebus eccleßiaſticis tenẽt᷑ ad re⸗
ſtitutionẽ facit qð no.in. d.c.ad hec.⁊qð no.ĩ
c.cũ ʒ ð pᷣbẽ ſʒ meliꝰ qð no· Pa.i.c.vt vnus gſq; ð pec. cle. við ꝙ dico.j. ĩm̃uitas.v. lij. ⁊ ſe. ¶ Vtꝝ clerici poſſint ð diſt ributionibꝰ quo
tidianis diſponcre.he ꝙ ſic ſinõ habet admi
niſtrationẽ ĩ eccłia qꝛ dant᷑ ꝓ ſtipẽdio ꝑſona li. vt ĩ.c.vnico.ð cle.nõ reſidẽti.li.vi.
4 ¶ Quid de donatione inter vinos. kK. ꝙ va
let qꝛ pᷣſumi donatũ ituitu amicitic.vel ſpe fu
tu rmuncrationis ſʒ gl. ĩ.c.7ᷣ quiſiiſti.ð teſt.
5 ¶gʒ ꝗd de bonis acqitis ituitu dignitatis
eleficat. vt puta, p miſlis dicẽdis. ſe. Pe. vt refert Ly. in aut licẽtiã. C. de epi.⁊ clc.ꝙ põt
8 7 ſari. Et placet ho.ĩ.c. qꝛ 4 de. no. ibidẽ qvicũt ꝙ ſi clericus ratione officij aliqua agſiuit puta qꝛ fuit capellanus alicuiꝰ pᷣncipis ꝗ multa ei donauit ꝙ põt de talibus do natis ad libitũ diſponere multo magis de bonis acquiſiti ĩtuitu ꝑſonc puta ex ſucceſſio ne cognatoꝝ vl donatione amicoꝝ ſeu indu ſtria clericoꝝ vt puta doctrina ſeu artificio põt diſponef̃.vt.i.d.c.qꝛ.nos.⁊ quod ibi no· Me· tñ vt ſefert Cy.vbi.ð.limitat hoc vuzĩ cericis iferioꝛibꝰ nõ aũt ĩ ep̃o. Et addit Bal. ibidẽ:ẽt ſi eſſet cardinalis. Idẽ de pꝛelatis re⸗ gulariũ cccleſiaꝝ.⁊ ẽ tex. ĩd.aui.qui ſolũ cõce dit ꝙ pꝛedicti epi ⁊ p̃lati regulariuʒ ecclcfiaꝝ oſſint diſponcre ad libitũ de acgſitis añ epi copatũ vł ÿlationẽ ⁊ de acgitis ĩ epᷣatu vł pᷣ latione ꝑ cognationẽ vſqʒ ad quartũ graduz de reliquis Vo qualitercũq; acgſitis nõ põt diſponere ſʒ acgrit eccleſie. Eõis tñ opi. alit tʒ vt.j. legatũ pmo.Jᷓ.is. Sʒ ego limitoĩ iſtis in quibꝰ põt facere qð vult vex cẽ niſi in.v. caſibus. MPꝛimꝰ qñ ipſe eſſet obligatus reſti⸗ tuef eccleſie.vt puta qꝛ dolo vcl culpa nõ leni tñ pʒ Inno · ĩdc.cũ ĩ officijs dãnificauit eccle ſiã ſʒ ꝙ teneat᷑ de leui culpa ẽt ẽ tex.aptus.C. arbi.tu..qœꝗd.facit.ff. dc admitu.I.ſires. Si
cut. n. vt no. Inno.i.cea ꝙᷓ. de offi. archi. ille q accipit p̃tiũ ꝓ depoſito ßᷣuãdo tenet᷑ ð leui cui
pa.ſic ⁊ ꝗ dignitatẽ hʒ cui hoc officiũ ẽ ãnexũ ſ.ꝓſernãdi bona eccleſie tenct᷑.cũ plus it hre vignitatẽ. Mec ob.l.noĩa.C. arbi tu.vbi.ſi no mina dcbitoꝝ minus idonea fiũt qͥ tꝑe tute⸗ le erãt bonanõ tenet᷑ tutoꝛ niſi fucrit in lata
culpa.ff. de admi.tu.I.tutor ꝗ repertorium.;.
competit. vbitutor emẽs pꝛedia minꝰ idonea nõ tenet᷑ niſi ð lata culpa.qꝛ ſũt caſus ſpãles ſʒ regulare eſt vt teneat᷑ de leui culpa.⁊ ſic te⸗
net Ber.⁊ Mo.i.c.ea qͥ de offi. archi. Secun⸗
dus ſide bons ipius cccleſie alicui fecit gra⸗ tiã ᷓᷣm Inno.vbi.ð. allegat.l cũ oñdimus.ff. ð fideiuſſo.tu.x⁊.C co. I.ij.⁊.vlti. Tertiꝰ caſus ſi paſſus ẽ ꝑꝑ negligẽtiã ſuã rẽ eccłie pᷣſcribi 3 Pa.i.c. ex pñti.de pig. allegat c.placuit el·ij xyi.q.iij. Quartꝰcſt ſi redditꝰin vſus in honcſtos ↄuertit xij. q.iiij.c.i. Quintꝰ in cafi bus ð quibus.ð dixi cicricus.iij. qð tenet ad reſtiturionẽ.qꝛ in iſtis cafibus pꝛimo tenet᷑ ſatiſfaccre eccleſie anteqᷓ; aliud diſponat. De
hoc etiam vide ĩmunitas. F. kj.
Btx acgſitũ ꝑ ſacerdotẽ iniigendo pnias 6 Prochidis debeãt eſſe ecclefic.h. Inno.i.c.cũ

int᷑s V. ſi. ꝙ ſic. ⁊ i diſponẽ ad lipitũ nð põt
¶ Prxꝝ p̃latꝰ iducẽs teſtõꝛẽ ad ſibi flinquen⸗
dũ qð ecckie fliquiſſet teneat᷑ illud reſtituere ⁊an poſſit diſponere.. a.irubrica.de pe. cle. ꝙ gdã vicut ꝙ põt diſponer.ꝑ.l.ꝗcqd. c. ar· tu Sʒ Uy. fonnãdo hãc.q.ĩ tutoꝛe dicit ꝙ blãdo pᷣmone ip̃ʒ iduxit ad ſibi fliquẽdũ.ꝙ nõ tenet᷑. ar.ĩl.fi.ff. ſi qs ali.te.vbi. pʒ.ꝙ talis nõ ↄmittit delictum Si Vo dolo ſen fraude eñ ĩduxit tenet᷑ eccłie ad iicreſſe. gʒ ꝙ teneat ecckie ſimplr tex.ẽ ců gl.ĩ.c.cũq; xij. q.ꝛiij. vbi pʒꝙ plaꝰ tenet᷑ ad itereſſe eccłie. qũ ei potuit qrer ⁊ neglexit ad ĩſtar tutoꝛis.vt i.d.l. qcqd.⁊ il.pupillox.C.de admi.tu. Mcc.n. debet vti⸗ litatẽ ſuã pᷣponere vtilitati ecckie.ſicut nec rn tor vtilitatẽ ſu vtilitati pupilli.l.tutoꝛ ßʒ di nitatẽ.y.i.ff. de admi.tu.i.ſi vt certo.ð.cõmo 4tů. ff como.ff. po.l. ꝙ nerua.ifi.⁊. vij. qi. pñtiũ.⁊.c.placuit. Pa. vbi.ð.tʒ ⁊ ſegt opi. Lv. Sʒego credo vnuzi tuto᷑.qꝛ de eo põ t dici ꝙ ſuã ꝑſonã.põt pᷣfert̃ cuicũqʒ.ar. c.petitio. de iurreiur.⁊ de pe. di.ij. hec qꝙ de q̃litate.ſʒ in p lato teneo glo. cũ.tex. in pꝛedicto.c.qcunq;
8 ¶Lut reſtituet g idebite aligd ab eccleſiaſti⸗
cis recipit. kK. Kodo.⁊ Raꝝ. ꝙ auctoꝛitate in dicis pnial fiet fſtitutio eccłie cuiablatũ ẽſi paup eſt eccłia vel ſiẽ habũdãs fiet paupibꝰ qidigẽt Idẽ Mo ar.xvij. q.iiij. ſi qs in atrio.
9 ¶ Ptxꝝ clericꝰ ꝗ rẽ ecclie melioꝛauit ex ſua in
9l
duſtria.poſſit de ſua melioratiõe diſponere. Eꝙ nõ·facit.c.iquirẽdũ.⁊.c.ſiquis. ð pe.cle. Ratio qꝛ ad hoc tenet᷑ ſið eins fructibꝰvinit ꝑ dicta in. q.pᷣce. ecus ſi de patrimonio:vel de ſuo melioꝛi eſſet. vt.ð. dictum eſt..ij.
¶Mtxꝝ relictũ clerico ĩ dubio pᷣſumat᷑ ituitu
ecckie datũ.hK. ꝙ ſi adminiſtrationẽ non ha
bet ñ pᷣſumit᷑.ſecus ſi adminiſtrationẽ habet Tñ ad ↄiecturas ẽ recurrẽdũ. vtĩ.c.requiſiſii de teſta. ⁊ quod nota. Inno.in.ca.cũ ĩ offici is.co.ti.vide.j. legatũ.iᷓ.xvi.xvij. ⁊ xvij.
¶ Mtxꝝ clericꝰ poſſit de bonis eccłie dotare ſoꝛoꝛẽ vel alere parẽtes.. Na.ĩc.ꝑuenit.ð arbi.ꝙ ſic ſoꝛoꝛẽ.vel aliã ↄſanguineq ſi inci⸗ ger dr redditibus ecckie. ꝓbat̃p c.i.ve cocle. mu.⁊ ꝑ glo.cũ tex.i.c.omnino Ifitemur.xxxi. di. vbi. glo.vicit ꝙ clcricꝰ habẽs vroꝛem: vel fiios põt cos paſcere de redditibꝰ eccłie.er⸗ go inłto magis dorare.cũ cꝗᷓ dotis ſit fanora
bilioꝛ qᷓ;cã̃ alimẽtoꝝ.xt not. Cy. facit qð no.
in. l.ců in plures.ð.pe.ff. de admi.tu.⁊ ĩi.non
—
omni.C.co.ti.ĩ gl. Et. hoc itellige ſi idigẽt. vt
in glo.pᷣfati.c.omnino.⁊ nõ ad pompã vcl ali
uʒ Hatũ ar:eo.que no · xliij. di. ĩ pꝛi. q ſic tam dã̃teſ q; fcipiẽtes tenẽtur ad re ſtitutionẽ ij q.vi puenit.⁊ no. Matth.⁊ Lar. ĩ cle.ij.ðᷣ vi. ⁊ hone.cle. Limita tñ quo ad accipiẽtes vtte neant᷑ ad reſtitutionẽ.verũ qñ clericus eſt nõ ſoluẽdo.als non qñ accepit de rebus quc alie nari poſſunt ad libitũ clericoꝝ.ſicut ſunt fru⸗ ctus ⁊ hmõi ßʒ vlde ⁊ placet.Iʒ alij indiſtin⸗ cte velint ꝙ teneant. Auod eſſet tutius ¶rx pcriculũ qðẽ̃ aduẽtitiũ in laico ſitq̃i n caſtrenſe in clerico. K. Ha.ic. qꝛ nos.ð teſtg. ⁊hc. Mitutꝰ. de reſtii inte. ꝙ ſic xt ideo tʒſit filiuſfa.tñ vſſuſfructꝰ nõ aquirii patri. Poc tenuit Ho. in. d.c. qꝛ nos. ⁊ caſns ẽ in aut.pſ⸗ byteri. C. d epi.⁊ cle. vbi dicit ꝙ res ad vñutʒ clericoꝝ veniẽtes ſint eis ad ſimilitudinẽca ſtrẽſiũ ut teſtari poſſint ¶QAuis ſuccedit clerico decedẽti abiteſtato k. ꝙ ĩ bonis cccłie eccleſia.i bonis voſuisð abꝰ põt ad libitũ viſponere.ſuccedẽt ↄſãgui nei ſi hʒ· xij. q.iij. geũqʒ.⁊.q.vltic. vlti in aut de ec.ti. v. gs epᷣs.ꝙ ſi nõ hʒ tales ꝗð iui veni ũt ah iteſtato. ſuccedet ecckia.c.i.ð ſuc. abite. ¶ Ptxꝝ clericꝰ oꝛdinatꝰ ad tituluʒ patrimo/I⸗ nij. ſui tacite vel expꝛeſſe poſſit de dicto patti monio ad libitũ viſponere.& ꝙ ſic fʒ Be in c.ſi cp̃s.de pꝛcbẽ li.vi.niſi expꝛcſſe ſit actuʒꝙ trãſierit ĩ rẽ eccleſiaſticãᷓ ſᷣʒ Jo.de li. ⁊ Jo. an. ibidẽ. In dubio vero cũ naſẽit an bonã fuerit eccłie vel ꝑſone pᷣſumẽdũ õꝓ cccłia.ſitñ con ſtat eũ habuiſſe aliqua: ſʒ dubitat᷑ an ſint iſt vł illa pᷣſumit᷑ ꝓ poſſeſſoꝛe ⁊ alius ꝓbabit ar. xij. q.iiij. c.i.⁊.q.v.c.i.i fi. i nullus ſit in poſ ſeſſione ⁊ ĩ du bio ſtant fiet diſtributio equa lis de ſuc. ab inte.c.ij. in glo. P ericus iij quo ad corum ᷓ uilegia. Quero que ſunt priuilegia clerico rũ.. Pa.ic.epᷣis.de pᷣbẽ. ꝙ omni p̃uilegia militum que ↄgruunt clericis habẽt. ð quibꝰ puilegijs militũ dicit ĩglo. pe.ffex qui.cau. ma. Ratio qʒ ſunt verimilites. Illi iperato⸗ ris.ſed iſti dei.facit.c.i.cum glo de cie. ergo rex.cum gio.in.c. chꝛſtianis xi.q.i.⁊.ſimiliter glo. in. c.militare. xriij. q.i.⁊ tex cum giq üij· faluatoꝛ circs medium. Et merito diri qᷓ ↄueniũt clericis.qꝛ ignoꝛãtia iuris nõ iputai militi cum habeat vacare armis l.i. ⁊ qð ibi no. C. de iur. ⁊ fac. igno.ſed nõſic clericis cu habrant ſcientie intendere.ſecundi ꝙ diris· cericus. ij.. ii ⁊ ſic ð ceteris. vnde dedio ducniri nõ poſſũt vltra qᷓ; facer᷑ poſſũt. nec ie
— —
—
ſan bit ind lus.

nẽtur cedere bonia miles. † de re mii ni
it ex velicto ↄꝓtractů.vt.ð cedere bonis.
2 ¶ Itẽ Ber.enumerat.xiiij. q̃ recitat Car.i cle.
ide vi.⁊ hone.clc. Pꝛimũ ꝙ nõ conueniunt᷑ corã iudice ſcculari.de fo. ↄpe.c.ſi diligenti. BSecũdũ ꝙ vberãs eos ẽ excõicatus xij.q. iiij.ſi qs ſuadẽte. Tertiũ ꝙ nò tencret᷑ pᷣſtare munera ſeu onerapꝑſonaliavcl realia.ð imu. ec. nimis vide j. imunitas..xxxiij. cũ ſequẽ⸗ tibꝰ. Quartũ qꝛ pñt vẽdicare rẽ ↄceſſã eccłie añ traditionẽ.I.fi. C.de ſa.ſq̃.ec.⁊.c.ex lris de ↄſue. Quintũ qꝛ gaudẽt eodẽ pᷣuilegio familie eoxꝝ.xi.q.i.clericũ el.i.xxxij.di.eoſ.⁊ vtrobiqʒ i gl. Intellige qͥ ad foxꝝ:vt i victi gl.pʒ Sextuʒ
qꝛ faciẽtes ſtatuta ʒclcricos ſũt ercõicati de
imu.ec.eos ꝗli vi. Seprimũ ꝙ ſolũ clerici pof ſůt obtinere bñficiũ ecckiaſticũ. de tranſac.ex lris Octauum ꝙ ꝑlras 5 laicũ ĩpetratas cuʒ clauſula gnãli nõ pñt ↄueniri:vt ĩ.gl. c.ſedes ð yſcri. Wonũ ꝙ ñ tenẽt᷑ da ſpoꝛtulas.ð vi.⁊ ho.cle.cũ ab di. Decimũ ꝙacgſita ẽt ſub pote ſtate pris diſponũt.vt voluit aui.pᷣſpyteros. C.ð epi.⁊ clc. Vndecimũ qꝛ ꝓ rebꝰ ſuis recu perandis agere pñt ſine ↄſẽſu pris.no.archi. i.c.fi. ð iudi li. vi. Duodecimũ ꝙp neceſſitate nõ pñt diſtrahi a patre.ᷓʒ.l.ij. C.ð pa.g fi. di.
Tertiũdecimũ ꝙ ßᷣuꝰ ſciẽte dño clericatꝰ libe
rat᷑ a ßᷣuitute vñica ⁊ poteſtate.liiij. di.ſi ſ̃uꝰ.
Quartũdecimũ ꝙ pfit facere collegiũ. ar. c.fi. dre. vo. vbuſolũ rligio ꝓhibet᷑. qð laicis nõ lʒ niſi dicã.j collegiũ.⁊ ð mł᷑ti alijs pui.j.imu.
Mitx clericꝰ ↄiugatꝰ ſupradictis pꝛiuilegijs audcat. h. ꝙ nò. Gʒ ſi Zxit cũ virgtne ⁊ de⸗ ert tonſurd ⁊ veſtes clcricales.ſolũ gaudet ĩ duobꝰ.pꝛimo pᷣuilegio canonis.ſi gs ſuadẽte
rvij.q.iiij. Secũdo,ꝓ aliquo crimine nõ põt
trahi ad iudiciũ ſeculare:nec iudex ſecularis pꝛetextu cuiuſcũqʒ exceſſus põt eũ punire pe⸗ cunialit vł ꝑſonalit.c.vnico. de cle. Hiu.li.vi. ¶Prxꝝ clericꝰ poſſit vtiſtatutis ⁊ ↄſuetudini bꝰ laicoꝝ ad ſuũ cõmodũ.K. pa.i.c.fi de vi.⁊ ho.cle.⁊ facittex.ĩ ar.qꝙ ſic facit.⁊.tex.ĩc.ad nf̃aʒ.ðꝓba. Artñcos nõ ligãt ĩ eoꝝ pᷣiudiciũ við gl.i.c.i.ne.ſe.va.⁊ qð dicã.j ſtatutũ.j.vii. gctio alia abſoluta qua quis totalit᷑ cogit ad augd
faciẽdũ coꝛpoꝛaliter ʒ eius volũtateʒ ſicut ille ꝗ ligat᷑ ⁊ hmõi.ðᷣ qua ĩ.c.pᷣſpytcroſ..
di.⁊ q;uis aliquid faciat ex tali coactiõc con⸗
tra deũ nõ peccat.vt pʒĩ.d.c.⁊ nogl.in.c.ad eius.v.di.facit.c. ꝙ latenter.quod ibi no.de
matrimoniũ.iij.impedimẽto.ij.
regu.iur. Quod intellige verũ niſi animo eð
ſenriat poſt. Eſt ⁊ alia coactio qᷓ dicit᷑ cõditio nal qua gs cogit.vt vnũ de duobꝰ eligat. ð qᷓ
i.c. lectoꝛes. xxxij. diſt. ⁊ in glo.pꝛedicta. hec
nõ excuſat in peccatis.c.ſacris.de his que vi metus ve cã fi. De qua vic.vt.j. metꝰ..vi. ¶ Mrꝝ coactus ſuſcipiat baptiſmũ vel oꝛdi nẽ.K. gl.in.c.epᷣs. lxxiiij. di.⁊ Inno.i.c.frater nitatis de here.ꝙ fi coactio fit abſoluta nõ. ſʒ icoactione ↄditionali ſuſcipit charactercʒ q;uis nõ gr̃aʒ. vt.ð.baptiſmꝰ.vi.yᷓ.vi.
¶ Vtꝝ ſeruitia facta dco per coactioneʒ ei placcant.he.ꝙ nõ. xxiiij.q.v.ad fidẽ.⁊xx.q.iij. pꝛeſẽs.vtilia tamen ſunt facienti ſed non ad ſalutem niſi diſpoſitiue. ¶ Mtx matrimoniũ teneat ꝑcautionẽ ʒtra ctum. K. ꝑ abſolutã certũ ẽꝙ nõ.ſed per ↄdi tionalẽ tʒ niſi interueniſſet metus qui poſſet eadere in cõſtantem.de quo dic. vt.jmetus ⁊
dari non põt epi adiu tor— ioꝛibꝰ pᷣlatis ſine licentia pape. niſi in duobus caſibus. Pꝛimus quando epiſcopꝰ vel alius ſuꝑioꝛ pꝛclatꝰ eſt grauatꝰ ſenio.aut valitudine coꝛpoꝛali ita grauaiꝰ qð ꝓpetuo ſuri officiuʒ nequit exercere.tũc de conſilio ⁊ aſſenſucapituli ſui vel maioꝛis ꝑtis vnũ vel duos aſſumer põt coadiutoꝛes. Secũdus qũ prcfati pᷣlati eſſẽt amẽtes.ita ꝙxclint velno lint neſciãt expꝛimere.tunc capitulũ vel due partes vnum vel duos coadiutoꝛes cis dare polſſunt vt in.c.vnico. de cle. egro.li.vi. ¶Quibꝰvari debet coadiutòꝛ. he. ᷓᷓʒ Inno.
in.c.niſi cũ pꝛedẽ.de renũ.ꝙ dʒ vari cuicun
ꝛelato qui non poteſt ſuũ officium exercere vij. q.i quaſi per totum. 4.
¶ Mtxꝝ vilapidãti bona ecckie ſit dãdus. e.
Inno. in.c. venerabili.ve offi. vele. ꝙ ſic. Quid põt coadiutoꝛ. e. hʒ liberã ⁊ legitti
mã adminiſtrattonẽ excepto ꝙ nihil põt alie
nar. vt pʒ in.d.c.vnico.nec dʒ aliqd ð bonis eccle.ſic cui ẽ coadiutor ſumet niſi ſũptꝰmo deratos vt ibidẽ. vide ad F.c.ſcripſit.vij.q.i. ¶ Sed nũquid epi ⁊ alij prclati ſupioꝛes poſ 4 ſent ſibi facere commiſſariuʒ in adiutoꝛium ße. ꝙ ſic vt notat doc. in. d.c.vnico. Et differt iſte a coadiutoꝛe.qꝛ non hʒ niſi eã auctoꝛita⸗ tẽ quã ſibi nolunt dare.ſecus in coadiutoꝛe. ¶ Quãdo expirat officiũ coadiutoꝛis.ſ. ꝙ moꝛte illiꝰ cui datus cſt coadiutoꝛ.vt 6. doc. 3

negrandi ve pnepaKrt. 2 jratinõ meret᷑ pend ab hoĩe B gltatloei ſuis terminis ẽ ʒtẽ⸗ ta. de pc.di. i. cogitatio.in tex.⁊ in gi.
Htx cogitatio veliberata in malũ moꝛtale
it peccatũ moꝛtale. R. ꝙ ſic. xlix. di.c. hinc ⁊ nim.ᷓ.ponderoſus.etiã ſi opus non ſequat᷑. ꝛ CMtxꝝ cogitatio moꝛoſa ſit moꝛtale peccatuʒ. ſe. ↄſenſus in delectationẽ alicuius actus ꝗex genere ſno ſit peccatũ moꝛtale.eſt moꝛtale pec catum fm ſanctum Bo. in.ij. vi.xxiiij.⁊ Ri. widẽ. ⁊ Ale. ßa ße.ĩ tractatu de peccato uenia k.⁊ in hoc cõiter ↄcoꝛdat doc. Pelectari cũ cõ ſenſu ſolũ de cogitatione.qꝛ hoc ꝓuenit ex in cinatiõc affectꝰ in ipſam cogitationẽ. que ꝗdẽ
vm ſe nõ eſt moꝛtale peccatũ ſed qůq; veniale vt cũ qs inutiliter cogitat ve ea.qñqʒ nullum
vt cũ qs vtiliter cogitat.puta qꝛ vuſt pꝛedica re vel diſputare.ideo ↄſenſus in talẽ delecta⸗ tioneʒ non erit moꝛtale. ſm Tho. pꝛima ßc.q. lrxxiiij. ar.viij.ſed ſolũ qñ delectat᷑ de foꝛnica tione cogitata.⁊ ↄſentit in talẽ delectationcʒ ÿᷣm pꝛefatum Tho. vbi.ð. Si vero cogitatiòõi moꝛoſe nõ adeſt ↄſenſus in velectationẽ cogi tatiõis actus ꝓhihiti.tñc ʒ. S. Bo. vbi.ð. vi⸗ ſtinguendũ ẽ ꝙ aut ĩminet piculũ caſus ĩ pec catũ moꝛtale.⁊ tũc ſi aduertit ꝑiculum q ſibi iminct ⁊ nõ repellit.ſed patir in hmõi cogita tiõibꝰ occupari.tũc ̃ʒ magiſtros peccat moꝛ talit. Si vo nõ aduertit ꝑiculũ dclectatiõis
nec repellut.nõ peccat motalit. Et hoc mag
mihi placet.⁊ẽ tutioꝛ qᷓ;uis alig dicãt nõ eſfe moꝛtale ẽt qñ aduertit ꝑiculũ.dũmõ nõ ↄſen rtiat in delectationẽ. S imilii qñ nõ iminet ꝑi culũ caſus nõ ẽ moꝛtale peccatũ ſi nõ repeliit ſed tñꝓiculoſum. Collige ergo ſic qñ qs habʒ cogitationẽ in qua aut delectatio eſt de eo qð nõ eſt pctm̃ vel faltẽ moꝛtale.⁊ſic quãtũcũq; in eã ↄſentiat.nõ peccat moꝛtalit᷑ m Ri.vbi.ð. puta mulier vidua cogitat de a ctu ↄiugali quẽ habuit cũ marito.licet velecte tur in ipſa delectatione cogitationis vt pꝛete rita nõ vtpñti.nõ peccat moꝛtaliter niſi ĩmi⸗ neat ſibi piculũcaſus.puta pollutõis ⁊ hmõi
qꝛ rũc ſi aduertit peccatmoꝛtaliijnõ repellẽdo Si voẽ de co qðẽ moꝛtaleex genere ſuo. vt foꝛnicari ⁊ occidere hoĩem ꝑp vindictã ⁊ hn iuſmõi.⁊ tůc. aut placet ipſ delectatio ⁊ opiſ ↄſumatio ſi facultas adciſet. ⁊ ſi eſt moꝛtãle pctm̃· Aut placet delcetatio.ſʒ diſplicet oꝑis Sumatio.⁊ ſilr ẽ moꝛtale pctm̃. Aut neutruʒ
—
placet.⁊ tůc fi ĩminet piculũ ⁊ aduertit.ſinõre N pellit.ẽ moꝛtale fʒ tutioꝛẽ uiã. i añt nõ imi m net ꝑiculi.aut nò aduertit. ſic erit veniale ſiñ ou repẽilit. Si aũt ſtati repellit ſic nullů eſt pet id Si aũt delectatio ſolũ eſt in cogitatiõe nõ in ſun re cogitatiõis.ꝓuta delectoꝛ ð dliqᷓ cogitariõe hde qꝛẽ pulchꝛa adinucnitio ⁊ hmõi.⁊ tůcſiẽ pp pon bonũ finẽ.puta vt pꝛcdicẽ ↄtra tale petm̃ ve hron diſputẽ. ſic eſt meritoꝛiũ. Si añt nõ eſt ꝑp fi⸗ z 0 nẽ bonũ ſed ꝑꝝ vanitatẽ.ſic erit pctm̃ veniale üſ niſi vt diri imineret piculum qutunc vt dictũ 5 eſt peccaret moꝛtaliter qñ aduerteret non te log pellendo. t de hoc etiã vide.ſ. Genſualitas. 5 quando eſt peccatum vel non. k. n gti 0 cſt tripler. carnalis. is KnAC legalis.⁊ ſpůalis. ðq be bus vide. j. matrimonium.iij. impedi⸗ m mento.vi.vij.⁊.viij.⁊.xv. W. 6 6 d fimul colligũt. y — lleg MMy qꝛ nucohai m tant dictũ eſt ſᷣm gl.in.I.i.ff. qð cuinſq wol vni. t vicit eccleſiaſticum.ſi maioꝛ pars.yel col cqᷓlis eſt clericoꝝ.qꝛ magis dignũ trabit min 4l diguũ.c.qð in dubijs.ð ↄſe. cc.vel all. qð ma hur 01. f. de mi.no. bar. in..fi.ff. ve colle.ili. 16 ¶ Ptxꝝ liceat facere collegiũ.K. Inno.ic.xi ſic lecta. de exceſ. pla. ʒ alijs aliter vicãt ꝙ poics cuiuſcũq; ꝓfeſſionis.vt grãmatici velnego⸗ ibe ciatoꝛes ⁊ hmõi pñt ſimul ↄuemtre/ ꝓpꝛia du⸗ u ctoꝛitate ⁊ facere ſibi rectoꝛẽ ⁊ ſindici. dũmõ 100 cocant vel collegiiũfaciat ꝓcã honcſta. puta i ad defenſionẽ iuſtitic ſue. vel ne ĩ officijs ſuis ecc fiat fraus.⁊ multomagis ſi faciãt cãᷓ pictatiʒ we vel regiõis. Et ꝙ liccãt talia coliegia.pʒ. C.ð t iur. om.iudi.l.fi.ff. qð cuuiſq́; vni.li.ff. ad tre. X l.oĩbꝰ.⁊ ð ꝓcu.c.qꝛ.⁊.ff. de colle.illi.i.ʒ.i.vbi( aliqᷓ̃ ꝓhibẽdo ↄcedere vr alia collegia.⁊ ibiẽt 7 dr ꝙ ſenatuſcõſulto illicita arcent᷑. ergo licit 4 2cedunt᷑.⁊ illicitũ ẽ qð fit ꝓ malo zliquo. ⁊ de ſiruẽdũ eſt.l.vi.ff. de colle.ili. Picit Barili f. de colle.illi.qð de iure cõi collegia que fiůt i cũ relegiõis ſunt pꝛemiſſa.I.i.in pꝛin. fqð cu 6 iuſq; vn.facit qð no. Jo. i c. dilecta. de cxceſ. pꝛcla.⁊ Inno. ⁊ Po.in.c.iter dilectos. de do· ⁊ qð nope.de peruſio in tractatu de canoni⸗ 1 ca poꝛtione epiſcopi c.iiij. Quod no.qꝛfacit Piſtis diſciplinatis ⁊ huiuſmodi. ↄtra quos wo
camant aliqui inquiſitoꝛes.
¶Sed quot hoies faciunt collegiũ.h. ꝙ duo vel tres de eiec.c.i.ᷓÿʒ leges tres regrunt᷑. vt· neratius.ff. de vbo.ſi.ʒ.x. hoies faciũt plebe P
S3.

tellut
nIdenl dent
vew.
Pon
voun
ini
3
imtin dois Mun rih vwiht
p
vel populum.x.q.iij. vnico⁊.x. vel·xv faciunt turbã. Feth hlneteeri Fielſcr oues faciunt gregem.ff. de abige.l.oues. vnꝰ vel duo faciunt familiã.ff. de. Vbo.ſi.I.dete ſtatio ĩ fi.vide gl.i.c.i.x.q.i.ſᷓ paterfa.dr̃ qui bʒ dominiũ ĩ domo. filios nõ hẽat.non.n. ꝑſonã ſolaʒ demonſtramus.ſed ⁊ ius.dicit.i. pᷣronunciatio.in.ᷓ pater.ff. de verbo.ſigni. ¶ Ptx deſerentes collegiuʒ debeãt hre par⸗ tẽ ſuã bonoꝝ collegij ẽ. Inno.vbi.ð.ꝙ ſic. ð his que in co conferũt ipſi de collegio.⁊ ſic logk.i.i..fi. ff. de colle.illi.facit pꝛo hoc J.ij. F. viaxꝝ.ff. ncquid in lo.ꝓu de cle.ↄiuga.qð a te.vbi no.ð hoc.xix.q.vi.de lapſis. Sed de ali is q vonant̃ vcl legant᷑ vniuerſitati nõð dʒ ha ber ꝑtem.facit.l.ſicut.ð.ſi quid.ff. qð cuiuſq; vni.⁊ alijs. nð.in glo. d. ð fi. q̃ ↄcoꝛ. cũ Inno.
4 ¶ Hixꝝ collegiũ differat a ſocietate.he. Inno. vbi.ð.ꝙ ſic. pʒ in.l.i.ff. qð cuiuſqʒ vni. vbi dici tur ꝙ ſocij alicuius ꝓfeſſionis poſſunt facere collegiũ ergo ſocictas nõ eſt collegiũ. Item collegiũ reſidet ĩ vno.ff. quod cuiuſq; vnñi.l.ſi cut in fi.ſed ſocietas moꝛte vnius ſocij. ſolui tur.ff. ꝓpꝛo ſocio.l.adeo.moꝛte ſocij finit᷑ ſocie
ras vt nec ab ini tio paſci poſſuuuns vt heres ſuccedat ſocictat i.dicit tex.ibi § ¶ Drxꝝ collegiũ poſſit ſibi faccre vnñ rectorẽ ſub qͥ poſint oẽs de collegio ↄueniri.h.ꝙ ſic
tex ẽ i.l.fi. C.de iu.o.iu.⁊ tñt̃ ci obedi᷑.vt ibi.
6 ¶ Mtx deſtructo collegio extinguãt᷑ oĩa,
legia cuus. he. Pa. in.c.ij. dc po.prela.ꝙ ſic.ſi
ẽ eccleſiaſticũ ⁊ deſtruatur per ſuꝑioꝛẽ. Si ve ro ẽ ſcculare ſunt opi.ſed.verioꝛ ſᷣʒ euʒ ẽ ꝙ du rãt apud ciuitatẽ uel lõcũ ſiipſi ciuitati erãt ↄceſſa ſicut in eccleſiaſticis durat apud eccleſi am. Mide de hoc.ð.ciuitas.I.i.
7 ¶ Dꝝ collegiũ vel vniucrſitas petat reſtuu tionẽ in integrũ ſicut minoꝛ.h. aliqui diccũt g ſic. Scd tu tene verũ ĩ collegio pio ſicut ſũt
oſpitalia ⁊ hmõi ᷣm Jo an.in.c.ij. de reſti: in inte. li.vi. ar.c.requiſiſti.de teſti. Sʒ Pa. in c.i.de re. in inte. qui hoc ſcquit᷑. allegat l.oĩa. C. dc.epi.⁊ cle.qͥ dicit omna pꝛiuilegis conccſ ſa eccleſijs extẽdi ad hoſpitalia ⁊ pia loca.vi de de hoc.ð ciuitas..iiij.
s ¶ Quõ collegiũ.põt diſponere ſuꝑ re pꝛiuati quot debent ↄnenĩ vt poſſint aligd facer᷑ vi de.j.ſtatutũ.ð.xi.⁊ eretis—
eſt aliquẽ cũ ſuo aduer luſio ſario pecunia median te velgratia paciſci.vt pꝛo ſe in cauſa vel
indicio pnittat ſententiari de collu.c.i.⁊ ſe. Mtrꝝ liccat colludẽ cũ aduerſario.vide.ð. accuſatio..xi.
V c quõ efficit quis. ße. D lonus Pa. in.c. idicatũ de ĩ Mu.ec. ꝙ tunc qñ per. xx. annos tãqᷓ; obligatꝰ ⁊ adicriptꝰ ſolo ſtat. Azo vult ꝙ ẽt
requirat᷑ ꝓmiſſio Secus ſi nõ tãqᷓ;; obligatꝰ
vt in colonis nii tpis i quibus nulia acquirit᷑
ſcruitus.ar.L.põponiꝰ querit..i.ff. quemad.
ſer. amit. Et nõ.ß̃ʒ Mo.i ſima de nati ex libe
ro ventre ꝙ quidã dicunt᷑ aſcriptitij. qui.ſ.ꝑ ſcripturã folo vel terre ant glebe ſunt aſtric
ti. Quidã dicuntur cenſiti.? codẽ mõ conſti tuunt᷑ ſicut aſcripritij. ſed differunt. qʒ iſti ſũt obligati ad tertiã vel quartã ⁊ hmõi ꝑtẽ. Cẽ
ſiti vo certũ cenſũ ſoluere tenẽtur anuuati
l.ij. C. in qui.can.colcen.vo.ac po. Quidã di cunt᷑ ꝑpetui D lim.n.tempoꝛe famis coſtitue bant᷑ redditus ex publico.⁊ iõ qui ribaldos
ſc ſimnlabant iualidios ꝓdebãt ſi crãt liberi
in perpetuo habebãt colonatũ.ſi ſerui ꝓdito
rt dabãtur. C.ðᷣ medi. vali l. vnica Et 5ʒ BPar. ibidẽ.ʒ redditꝰ nõ conſtituat hʒ locũ ᷣ pens hodie. Mec ob. aut.ð queſto..ſi vo.qꝛ io ꝗgt̃
qñ ꝓdit᷑ a publica perſona.qꝛ tunci publicuʒ ₰
opus dant᷑.ſerui Vo ſuis dñis.⁊.l.vnica pꝛe⸗ dicta loõquit᷑ qñ a pꝛiuata ꝑſona ꝓdunt᷑. Qui dã ſunt inquilini ſtricte:vt ſũt ꝗ fũdo tenent᷑ tñ ĩ ſuburbio pñt cõmoꝛari.⁊ differũt a colo⸗ no q tenent᷑ ihabitare ĩ fundo. Inglini large ſunt ꝗ domũ noſtrã ihĩtant ad certũ tẽpꝰ ſol uẽdo certũ quid.vt i.c.ꝓp.de loca. Quidã di cunt᷑ oꝛiginarij:vt ſũt nati ex colonis ſiue in poſſeſſione ſiue alibi vt i.l.cũ ſatis pꝛimo.&. C.de agri.cenſi.⁊ colo.li.xi.t;̊ verũ ſimater
erat.colona.als ſecus facit.fi.C.de agri.cẽ. ⁊co. Quidã ſũt coloni ſimplices ꝗ ſub certa
mercede pᷣdia colẽda accipiũt ã̃nuati.⁊ hi oẽs agricole noĩc aliqñ cõprehẽduni. Wndce agri cola quaſi agrum colens. ¶ Mtꝝ colonus ꝗ terrã colẽdam accepit ad tertiã vl q̃rtã ꝑtẽ vł aliũ redditũ poſſit dedu cere ſcmẽ vel expẽſas alias.&. Inno.in.c.tua el.ij ð deci.ꝙ nõ de iur.niſi per ſpeciale pactũ aliud fiut. Et ſi pactũ nõ ſit conſuctudo dʒ at tendi ſi eſt. ꝙ ſi nõ eſt ſtabimus iuri.
6
au poſſit ha⸗ D mmenda hen bobiftet
eccleſiaſtico.viðᷣ.ð. bñficiũ..xxxvij.
—
5

₰
Mnmiſſotepuee „p̃ſſo noie dignitati faciendo mentionẽq reſidet ĩ alio lo⸗ o facit vt talis poſſit cogn oſcet iloco reſidẽ teßʒ Jo. An in c.exhibita.ð re. ꝓmu. Mbi ve ro nõ fit mẽtio de reſidẽtia.tůc ↄmiſſib ẽ fcã inloco vignitatisexpſſe: nec extra illã dioce⸗ fim poterit cognoſcere de illa cã.c.ſtatutũ.ᷓ. in nullo dr reſcri.li. vi.⁊ quod ibi notatur. tx ↄmiſſo fcã ĩgñeð diſpẽſa ndo reſtri gat ad medioicritatẽ. dic vt. ʒ.clcricꝰ.i.ᷓ. vlti. Ommodatum æicui⸗ . retad ali queʒ ſpãlẽ vſuʒ Iᷓtuito feã ↄꝓceſſio ᷣm glin.c. vnico. de ↄmo. Et pꝛo declaratiõe pꝛe ſcripte diffinitionis multa ſunt querenda. ¶ Mtx ↄmodatuʒↄſiſtat ſolũ in rebꝰ mobili bus.kK. glo. pᷣdicta ꝙ nõ.ſedẽt in rebꝰ ĩmobili bus.ſimilit ⁊ incoꝛporalibꝰ.puta ßᷣuitute ha⸗ bitandi.ff.ↄmo.l.i.vbi tex.dicit poſſe commo dari rem nobilem ⁊ ẽt ſoli ⁊ ẽt habitationeʒ. Mtxꝝ ↄſiſtat in rebꝰ que vſu ↄſumunt᷑. he. ꝙ non niſi cum concedunt᷑ ad pompã vt di⸗ tioꝛ appareat.ff. co.ti.l.iij. ʒ. vltimo.⁊..ſe. Et ideo patet verbum alicuius rei. ¶ Dtx ↄmodari poſſit res ad certũ vſuʒ.itz. ꝙ non qꝛ tunc pcariuʒ cẽt.⁊ in hoc differt. qꝛ precariuʒ ad incertũ vſuʒ eſt qᷓ ad tps durati onis.puta pꝛo ſe ⁊ heredibꝰ ſuis.ff. de pᷣca.I. cum p̃cario. Cõmodatuʒ vero ad certũ vſuʒ. qʒ.ſ.hẽt tps tqcituʒ vel expᷣſſum.añ qð nõ po teſt reuocari. Et vico tacitũ. puta cõmodaui tibi iibꝝ ad tranſcribendũ hʒ tpᷣs in qͥ poſſit cõmode tranſcribi.ff. ↄmo.l.iij.. vltimo.⁊.l. tiij. ⁊.leſi vt certo.ᷓ.interduʒ.l.viti. ſᷣm Inno.
in.dc.vnico.
¶ Ptx poſſit reuocari ↄmodatuʒ añ vſum
expletuʒ h ꝙ nond.c.vnico ⁊.l.incõmodato Jſicut.if co.ti. Precariuʒ vo bene põt re⸗ nocari qꝛ nõ eſt ad ccrtũ vſuʒ.ff. de pᷣca.l.ij.. i.⁊ de preca.c.vlti. Etſi reuocat añ tpᷣs tenet᷑ de damno ↄmociatario.l.in rebꝰ.ff.mo. Li⸗ mito tñ hoc in ↄſcientia veꝝ. niſi ↄmodatur ſitr erat paſſurꝰdaimnũ niſi reuocaſſet.⁊ com modatariꝰals ẽt ꝓnidere nõ potuiſſet. qꝛ po tius errc mea vebco mihi ↄſulere.nec cõmo⸗ datariꝰ põt dici vcceprꝰ.ex q̃ alsẽt fibi ꝓui⸗
dere nð potuiſẽt. Sed qd ſi ↄmodãtariꝰ nõ potuit ſine cul⸗
na ſu re ↄmodata vti infra tps pfiruʒ tacire vel expſ.nungd inuito dño poſſit in alio tẽ⸗
pore.k. Bart. inL.incõmodato. ſieut.fycð⸗ mo.⁊ ſequit᷑ Pa.i.d.c.vnico. ꝙ nõ.qʒ ců dñs certet ð dãno vitãdo.⁊ ipe de lucro captãdo dʒ caſus potiꝰ ↄmodatario ĩputari.facit.Iſi vno anno.C.itẽcuʒ qdaʒ.ff. locati. ¶ Dtxꝝ vtẽs re ↄmodata 3ᷓ voluntatẽ vñi ſci⸗ ter ad aliũ vſuʒ teneat᷑.he ꝙ ſic. ad reſtitutio⸗ nem.d.l.ſi vt certo.ð.ſÿ interduʒ imo ↄmiſit furtũ.⁊ peccauit ↄctundo rem alicnaʒ inuito dño.⁊ aliqñ poſſy eẽ mioꝛtale. puta qñ eſt res magni põderis ⁊ dãni. vł ex intẽtione qẽt faceret in magno dãno.ſicut ð furto djfur tum.ð. xxxiiij. Si Vo credit ꝓbabilit dñnʒↄ ceſſuꝝ nõ ↄmittit furtũ. Si vo dubitat.ſich mittit furtũ.l.ꝗ vas.ß. vctarc.ff. de fur. Ideʒ quando non credit ꝓbabiliter..placuii iſti de obli.que ex deli.naſ.in glo. ¶ Dtx ↄmodans vaſa vitioſa vł equũ te⸗ neat de dãno ꝓrximi.&. ꝙ ſic. m glo. ⁊ doci d.c. vnico.ſi ſcieni ß facit nec fuelauerit ↄmo datario. Gecꝰ ſi ignorabat vitiũ. ff. ↄmolire bus..pñt.⁊.iᷓ. itẽ ꝗ ſciẽs.⁊.l.pe.ſecꝰĩ locgto. Et ſic pʒ qjre dictũ ẽ ad aliquẽ ſpãlem vſum. ¶tꝝ in ↄmodato poſſit internenire merces. K. glo. in. d.c. vnico ꝙ nõ. qʒ ſi iteruenit mer⸗ ces trãſit in locatũ vł in ʒctuʒ innoiatũ.iſi. mã..vlt. Et ꝓptera dr ĩ diffinitõe gratuito. ¶ Mtxꝝ vñium rei ↄmodate trãſeat ĩↄmoda tariũ.h.glo.pᷣdicta ꝙ nõ.qꝛ is ꝗ ↄmodat jti⸗ net dñiuʒ ⁊ poſſeſſionẽ.ff.ↄmoIfi ↄmodate. ¶Quid ſires ↄmodata ꝑit. cuiꝰ piculo peri l bit. k. ꝙ vño ꝑibit. niſicòõmodatarius fuert in culpa.d.c.vnico. ¶ Ptx teneat᷑ ↄm odatariꝰð oĩckpa. K. ꝙñ i ↄmodatũ fit gra feipiẽtis tm̃.tenet᷑ ẽt ð leuif ſima.d.c.vnico. ⁊d.l.in rebꝰ.⁊.d..ſi vt certo F. ↄmodatũ. Bi Vo fit gra ↄmodãtis tñ. vt puta cõmodaui tibi iocalia:xt ornatioꝛ veni res ad me.ſic tenct᷑ ſolũ ð dolo.d.p.interduʒ ⁊..ſi mei cꝗ̃ co.ti.⁊.ff. de ac.⁊ ob.li.j.is qͥq;. Siãt fit gr̃a vtriuſqʒ.vrputa vt cõis amiò imitarc. ↄmodaui tibi vaſa.⁊ huiuſmõi tic tenet᷑ de delo ⁊ lata cłpa.⁊ leui.d.interqi? d lircbꝰ. Et nõ ſᷣm PMa. in. d.c. ynico. ꝙhn eſt ſpãle in ↄmodato.ſʒ eſt gñale in oibꝰʒti buſ. vt in l.cõtractꝰ.⁊ qð ibi notat᷑.ff.de feg. iur. allit in pᷣcario vbi nõ tenct᷑ niſi de dolo. q;uis fiat gfa recipiẽtis tm̃. õ diuerſitatis rcddit. q pcariuʒ põt ſꝑ reuocari.ſᷓ ↄmodʒ⸗
—
tů nð.⁊ iõ magis grauãt᷑ cõmodatgriꝰ fac
queſitũ..ilð.ff. pca.⁊.d.Ipctꝰ. Fallitõtim

44. 5
dati · ꝙ ille g põt Zhere. fat in ar.i.Julianꝰ.; añ pe.ff. dc ac. et ẽp.⁊ ven.⁊ ea q bona fide poſ ſidemꝰ.ↄmodare.ff. cmo.⁊ etiã q̃ mala fide poſſidemꝰ.vt ibidè ſed non in conſcientia. ¶Que fit nã ↄmodati.ſ. idẽ Mo.vbi.ʒ.ꝙ 13 eſi vt res ipa ↄmodata reſtituat.qꝛ hẽð iure nãli.di.i.ius nãle.nec põt rõe ↄpenſatõis di⸗
adicã.jlocatio.ð xxxiij. Quid ãt ſit cłpa le⸗ nis:leuiſſima ⁊ lata. Et qñ ꝗ tenet᷑ de dolo te neatẽt de lata culpa.vide.j. culpa ꝑ totũ. n CPnũꝓmodatariꝰ teneai de deteriorati⸗ ont rei.&. ꝙ nõ.ſi ĩca re vßẽ quã accipit. ⁊ ſi ne ſua cłpa vðtcrioꝛ ẽ fcã. vt. ff. mo.. eũ ꝗ reʒ ißn.x.l. fi.⁊ qð d ĩ.ſʒ mihi videt᷑.ff.c.ti. vbi
15 ¶ Mtxꝝ ↄnodatariꝰ poſſit 7peter
.
f.
tex. Pꝛop̃e.n. res dr nõ reddita qñ ðterioꝛ fa cta reddit. Intellige ex culpa ſua.
it pe ter ipẽſas q̃s feẽ ĩ re ↄmodata.. ꝙ ñ. illas q̃ nãli rõe fiũt · vtputa cibarioꝝ ⁊ hꝰ i.ſʒ als ſic vtputa ipen ſas valitudis vł fuge.⁊ hꝰi.xt.l.ĩfbꝰ.ff. ꝓm.ð.
¶Mtꝝ ↄmodatariꝰ tencat ð caſu for. pñt.
tuito. K. ꝙ nõ. niſi pactũ ſeu moꝛa iteruene⸗
rit. d.c. vni⁊.d. ſi vt certo.⁊. C·ↄmo·Liff.ve ac. ⁊ ob.l.i.J.is vo g. Aduerte tñ ꝙ moro⸗ ſus tencat᷑ ſi res pꝑiji.tñ in cõſcientia ſi codeʒ
mõ apð dñum fuiſſet pitura.nõ credo teneat niſi ſolũ ad aliqð itereſſe.ſi vñs paſſus eſt ꝑp mord.de qͥ vide.j. Mora.ð.penul.⁊ vltimo.
¶ MOtxꝝ rmittẽs rẽ ↄmodatã ꝑ nůciuʒ ⁊ ca ſu fðruito ꝑijt.teneat᷑.K. ꝙ nõ.caſꝰẽ il.argẽ
tuʒ ff. ↄmo ·⁊ ibi glo. Mec ob.c.ſignificãte de
pigno.qꝛ loquit᷑ ĩ mutuo.qð qꝛ ẽ vᷣbitoris pe rijt ſibi.qꝛ debitoꝛ ẽ obligatꝰ in gñe ⁊ genꝰ ꝑi re nõ põt.l.incendiũ.C.ſi cer. ꝓe. Res Vo cõ modata remanct ĩ vñio ↄmodantis.⁊ iò ꝑijt dño. i Vo pijt culpa nũcij. vł ſi fuit ifidelis quõ tenct᷑.hẽs.ð.ðᷓ xi.illã diſtictionẽ Fʒcłpã in q̃ fuit. puta qꝛ citer hẽbat idoneꝰ i nulla cłpa ẽ.l.argentũ.ff. ↄmo. Si non ſic. Sic vide de q̃ cłpa tcneatur.⁊ ſecundum illam iudica ¶¶Dtx ↄmodata riꝰ poſſit pᷣferre res ſuas ↄ modaii qñ oẽs ſaluar nõ ppᷣt.K.ꝙ ſi ſiue crãt viliores nõ põt. facit.l.qð nerua.in fi.ff.ðpo. Si Vo erãt eiuſdẽ pᷣcioſitatis.ſilr nõ põt ſiↄ modatũ eſt fem̃ grfa ↄmodatarij. fac.l.in rebꝰ ff. ↄmo. Si Vo eſt fem̃ gra cõmodãtis tĩ.ẽt
ſuas viliores põt pᷣponẽ. facit. d.J.interduʒ.
Si ãt gr̃a vtriuſq; tũc ſolũ põt pᷣponerc res ſuas ſi ſunt eqͥ pᷣcioſe. Qñ ãt ſue erãt pᷣcioſio is põt eas pᷣponẽ bꝰ ↄꝓmodati.q;uis ↄmoda tů ſit fem̃ gra recipiẽtis tm̃. q glibʒ diligẽsh faccret.⁊ ñ tenet᷑ facẽ niſi qð diligẽtiſſimꝰ fe⸗ clſſ.d.l in rebꝰ. pᷣmo. ße Et ſic intellige.d..fi vt certo.;. qꝛ vero ſenectute.qð nota qꝛ facit ad mfta.vt ꝗ tenct᷑ ð dolo poſſit pᷣponere vili ores ſuas. Qui vero de leui cquales. Qui de leuiſſima:pfẽcioſiores ſolum.
1 ¶ Quis põt ↄmodare.K. ᷣm Wo.ti. cõmo.
recte retineri pᷣtextu glicuiꝰ vᷣbiti..vlti. C.cõ mo. In prinʒ tñ teneĩ ibidẽ cõii.⁊ faẽ qð no. Pa⁊ glo.i.c.bona fiðᷣs.ðᷣ vepoſito.qꝛ ſolũ ꝓ pibet ↄpẽſatio ĩ vepoſito. ð in aliis Zctibꝰ ad mittit᷑. qꝛ exceptio firmat regłaʒ. xxx ij. q.vij· dominus.
Hmpaternitas ß , ðᷣbiti ⁊ cre Hmpenſatioaiurc
tributio.vt. ff. de compenſa.l.i.
¶ Miꝝ admittat᷑ in oibꝰ. he. Ma.in.c.bona fi*
des.ð vepoſito ꝙ ſic. in oĩbꝰ qͥ in ſuo gůe reci⸗ piunt functionẽ. i.qñ vna res põt fungi vice alteriꝰ. ſicut ſunt cõiter que ↄſiſtunt ĩ nume⸗ ro:pondẽ:⁊ mẽſura. In alijs aũt ceſſat ↄpen⸗ ſatio. Wñ ſi tu teneris mhi reſtituere equũ. ⁊ego tibi..ducatos nõ fiet ↄpenſatio.qi pof ſet eſſe maioꝛ affectõ quã hẽo ad equũ qᷓ; ſit quãtiras pecunic. Secꝰ aũt qñ nullũ poſſumꝰ pᷣtendere intereſſe. vt puta. Mutuaui tibipe cuniã:⁊ tu mihi ꝗd ſiłe. Itẽ regrit᷑ ꝙ debitũ ſit ligdũ vł deꝓximo liquidandum.I.fi.C. de compenſa.
¶ Wtxꝝ ↄpenſatõ idirecta hẽat locũ vbi ñ pʒ 2
locũ dircta.ſe. Pa.i.d.c bona fides.ꝙ ſic.pu ta res tua venit ad me.potero illã tenẽ donec mihi ſatiſfeceris ꝓ vᷣbito meo.vide ꝑ Lx. di⸗ ſtinguentẽ i.l.ſi ñ ſoꝛtẽ.ð.icentũ.ff. ð ↄdi.in⸗ de. Inno. Vo ĩ.c.cũ oliʒ cãm ð reſti ſpo. dicit ꝙ auctoritate ſuꝑioris poſſuʒ acciꝑe cquales qñ reʒ meã hre ñ poſſuʒ. allegat.c.dñs. xxiij. q.iij.dummõ ſine fraude mẽdacio vłl calũnia recupet alr diẽ ꝙ tenẽ ad rſtitutionẽ. allegat c.nõ fane. xciij.q.v. Qð credo veʒ qñ calũnia vł fraus ꝑſeuerat.als nõ.qꝛ ᷓ peccaucrit ĩre cuꝑando nõ tñ peccat in retinẽdo:niſi Fᷣmꝙœx dꝛcã.j. Furtũ..xl.⁊.xli. Pt ſic bua in ↄſcẽtia kqͥ ad foꝝ ↄtentioſuʒ:aliter foꝛet diceudũ. NMmpolitio?ncehiis an poſſit iterueni reĩ ðᷣcimis ⁊ alijs ſpů alibꝰↄtractibꝰ. K. glo. in.c. ſtatuimꝰ.ð trãſ.qð ſic.vt 5
1 *

—
„
tamen intelli ſpirituali:qꝛ ſimoniacum eſſet:vt in iuribus
in ea allegaris. patet.
In n poreſt face Smpꝛominʒheuue & ſuper rebus quas poteſt alienare:ſcu li bere diſponere. In alijs autẽ quas alienare ñ poteſt ſine certa ſolẽnitate. nec poteſt cõpꝛo⸗ mitter ſiñ illa ſolẽnitate. facit.c.cũ tꝑe ð arhi: ⁊ Pa.ibidem.facit. glo.⁊ Bar.in. Lnulli.ff.ð tranſac.⁊.l. non ſolũ.iuncta glo.C.de perdi. mi.nõ ali.vbi cauet᷑ ꝙ tutoꝛ nõ põt trãſigere ſñ auctoꝛitate iudicis ſuꝑ illis rebꝰ quas alie nare nõ põt. Intellige qñ ꝑtranſactionem ſe qucret᷑ alienstio.ſed ſuper fructibus ⁊ alijs qͥ ſolus põt alienare poteſt ẽt tranſigere. uõ cõpꝛomittens tencatur.vide.ð.arbiter.ð. x.
Ommunica e n
per totum.
NHmmutareridej vermu⸗ —— Pn c eſſu m itelligitur ð iure cõi quod nonẽꝓ hibitũ.ar.xxx.q.iiij. qui ſpiritualem.⁊ xvũqᷓ.i. ſũt nõ nulli. v. di. ad eins.ff.ex. ꝗ.cau. ma.nec non.ð. quod eis.ff. de pꝛocu.Imutꝰ. F.i.ff. de teſti.l.i. Contra.de tranſla.p.inicoꝛ poꝛalia. ff. de colle.illi.l.i. Solnit glo.i.d.c.int coꝛpoꝛalia.ꝙ pꝛimaiura loquũt᷑ ĩ ↄſtitutiõibꝰ affirmatiuis ⁊ non ꝓhibitiuis.ſicut fa. Erxẽ⸗ plum cõceditur ꝙ cõtrahatur matrimõiũer⸗ go ſemper ⁊ cuilibet. xemplũ in pꝛohibitis. bomicidium pꝛobibetur ergo ſemper: niſi
vbl inucnitur conceſſum. ¶ Conceditur aliquld alicui tribꝰ modis ᷓm Pa. in.c. ſuper. de do poſt di.re. Pꝛimo ĩ do natione vel hereditate. vt poſſit libere diſpo⸗ nere ſicut de re pꝛopria. Gecundo ĩ feudo. vt vrile dominium tranſcat in vaſallum.⁊ virec tuʒ remaneat penes dominium.de quo ð feu. c.ij. Tertio donec vixerit ꝗ F̃cipit.⁊ videt᷑ hoc caſu. conceſſus vſuffructus rei.⁊ ralis poteſt
ius ſuũ alteri concedere in vita ſus. ¶ Dtrum conccſſum ꝓpter neceſſitatẽ exten⸗ datur vltra neceſſttatem. he. Pa. in:c.dcus 9 ð vi.⁊ hone.cle.ꝙ non niſi quantuʒ neceſſitas cxpoſtulat. Et ſic cauſa limitata: lmitatũ ꝓ⸗ ducit effectum.argn.d.c.deus ꝗ in verbo.quã
tum ad hoc ſpectat
¶ Wtrũ concedens concedat neceſſario oĩa q̃
vecimis ex multiplici ⁊.c. nuper.e alijs ita gc ꝙ nullum tempoꝛale veturꝓ
ſequunt᷑ er illo.&. ꝙ fic:viij. di. quo iure ⁊ de of.dele.cum fuper.de.do.⁊ contu.cum vilectꝰ
¶ Mtruz conceſſo pꝛincipali concedatur ⁊ ac 4
ceſſoꝛium.k. ꝙ ſic. qꝛ cõmiſſa cauſa: commitũ tur ⁊ ea que ad cãm ſpectant.de offi. delc pre rerea in tex.⁊ in glo. ¶ VPtrũ cõceſſũ de gr̃a ſpãli debeat trabi ab ð alijs ĩeremplũ. K. ꝙ nõ:ð pꝛini.ſanc.vbi deß.
„
moꝛte vide.j.gra..ij. ⁊.iij.— i generale cõgregat Hnciliums pwilegiãiᷣih⸗ pe.xcvij. di.c.i.⁊ij. ⁊.ij. q. vicideo.el pꝛið.⁊.iij. di.. poꝛo vñ ſine auctoꝛitate pape cõgregandũ. nullũ hʒ firmamentuʒ.xvij. di F.i.⁊ ꝑ totum.de elce.ſignificaſti. ante fi. ¶Quatuoꝛ ↄcilia vʒ Micenũ: Tõſtãtinapoli 1 tanũ. Epheſinũ:⁊ calcedonẽſe: ſũt tã̃qᷓ; quat tuoꝛ euangclia ſeruãda.xv.di. ficut ſancti. ¶ Dtxꝝ puincialia ʒcilia poſſint celebꝛari ſi ⁊ ne auctoꝛitate pape.ke. ꝙ ſic. tñ cũ auctoꝛitate patriarce:aut pnmaꝰ:aut archiepiſcopi.ii. diſt. S pono.xviij. di.in ſumma. ¶ Qñ pꝛouincialia concilia debent celebꝛai ⁊ 9 uenirc teucant᷑: habes plenc.xviij. di per rotũ Et ad ꝗd debeãt celebꝛari.que notanda ſunt ð archipiſcopos ſi confitentur.* ncubinatue ʒicu Boſti.ĩ regula ſine culpaĩ mercnriali bꝰ.⁊ recitat a.i.c.yt clericoꝝ.de vi. ⁊ hone. ce. ꝙ nõ. ẽtde iure ciuli qꝛ ex quo ius canoni cũ expreſſe ꝓhibet.vt ẽtex. nð.rxxij.iijne mo. imo. deus. vt in.c.merctrices.ca.q. vbidÿ ꝑiillo pᷣcepto ero.xx nõ mechaberisꝓpibet oĩs coitus pꝛeter vxoꝛiũ:⁊ lex ciuilis.i ñj půali bꝰ ſubijciat ſe diſpoſitiõi iuris canonci.i aui. vt cle. ap̃.pꝛo.cpi.⁊ in au.de eccle.ti facitc. clerici.de iudi.ergo ⁊c̃. ¶ Vtrum ↄcnhinariꝰ poſſit abſolui niſi abij ciat ↄcubinã.k ꝙ ſiẽ piculũ recidiui nõ põt abſolni niſi abijctat: qꝛ ñ ẽ ↄtritꝰ.xriiij. q.iij legat. Si vero nõ eſt piculum de recidiuo tic ſi factuʒ notoꝛiũ ñ põt abſolui qꝛ tenct᷑eñ ab
¶¶ Mtx conceſſum a papa:vł ab alijs expiret 6
—
ijcer ad tollendũ ſcꝗdalũ ppłi maxie qñẽ vi
lẽta fuſpirio ð eoꝝ icõ tinẽtia pꝛopter moꝛes ox· als ſic Etqʒ dico de ↄcubinario.idẽ dic de concubina.facit ad hoc. xxxiiij di audite. ¶Mtrũ ſacerdos ↄcubinariꝰ ſit fuſ pẽſus. K. Pa ic. veſtra. ð cꝙ.cie·⁊ mn. ꝙ quo ad dcũ.⁊ Enuili dubiũ.cũ ſit ĩ moꝛtali pcccato.⁊ iõ pec cãt moꝛtalit cclcbꝛando. de quo dic vt..cle⸗
—
iulu gni bi mnt ihMl innin iyolet pnf mUö ſiitöt cigo m ginöl tegun deun qwan chiic jsſic iiß viltit cndel zn arus kdent (Vust 4 amtio Pinde wmucnn ſiemne uhnön nic pefcili ſlusa. pvii binich hneregt Monſi Uveniin ciin
aitehn

erdet ccn us pr n dpw. q n mñ d iint znto ton iſin dodt Fü K ſm vfri h dadui
un un
ricꝰ viij. ʒ. i Tñ ſiẽ oceultꝰ nõ efficit᷑ irregula
ris celehꝛando. vt nð. In.ic.ſi celcbꝛat dẽ.cie. ex mi. Bi No ẽmanifeſtꝰ. ita ꝙ nullaꝰpoſſit tergiuerſatione cclari tunc ſuſpẽſus ẽ ab offi cio.pʒ. xxxij. di.c.pᷣter. Mã nõ ẽ differẽtia int interdicimꝰ ⁊ ſuſpẽdimus.qꝛ nõ refert qd de equipollẽtibꝰfiat.c.ʒex quadã.de teſti.i.non poſſunt. ff. de legi. Et hocẽclaꝝ.xxxij. di.ᷓ. ve ruʒ. Et iõ ſicelebꝛatẽ᷑ irregularis.c.i.ð re in. li.vi ⁊ ẽt ſuſpenſus a bñficio.vt in. d.c.preter cũ glo ecus ſi nð habet talẽ opis euidenti am.⁊Multi tñ doc. volũt ꝙ requirat᷑ monitio alit nõ ſit ſuſpenſus ip̃o facto nec incurrat ir regularitatẽ. Sed primũ verius. Et idem qð de ſacerdote.dic de clerico in minoribus: aut quorunq; alio iferiori a ſacerdote· vt no. Ar chi.ĩ.c. ꝗ ad h.xxxij. viſ. Et ſilr ſunt irregula rs ſi exercẽt actũ cuiuſcũ q; ordisꝰ? ſolꝰ papa diſpẽſat.c.i.de re iudi.lib.vi.⁊.c.i.de ſen. ex. li. vi. Et idẽ dic de quocunq peccato mortali. ſi cut de fornicatòõe.vt. ð cericus.viij.ð. quarto TMrꝝ peccet mortaliter audiẽs miſſum ſa cerdotis concubinarij:vel recipiens ſacramẽ ta. dic vt.ð. clericus.viij..ij. ¶ Quis dicit᷑ cõcubinarius manifeſtus vt ĩ currat ipo iure pᷣfatam penãᷓ ſuſpenſiõis.k&. Pa.in. d.e.vfa ꝙ tunc qñ fornicatio ẽ ita no toria ꝙ nullã hʒ dubitationẽ. vtputa qñ pu⸗ blicc tenct cõcubin ſiẽ vxorẽ ⁊ nutrit filios. ita ꝙ nõ auderct diſtiteri: aut negatio nulla cẽt. vt dicit glo in l.ſnĩaʒ. in v ſi.cclari.C. de pe.facit.l.ill..ſed ⁊ ſi.ff̃ ð tri.⁊ sc.?.xxxij.di nullus.⁊c.p̃ter. Ji aũt nõ eſt ita notoriũ ſed Pbabiliter põt tergiuerſari. vtqʒ tenet concu binã cũ me ⁊ diẽ cẽ pediſecã matris ⁊ pmõi tunc requirit᷑ mo nitio ⁊ añ cam nõ incurrit. faẽ.c ſiglrxxi.di.⁊c.ſicut ð coha cle poſt mo nitionẽ ſic niſi deſiſtat. Et fic cõcorda ðoc. g ſũt varii in hoc. vt illi ꝗ vicũt monitionẽ ne⸗ celſariã inrelligant᷑ qñ non põt tergiuerſari. Dncuſſionis nirunech cñ qs minat̃ ali cui.niſi ita vel ita faciat. faciqᷓ vel ñ fa ciq̃. ⁊c. ſim glo in. v. concuſſionis.i.qi.in l. iu bemus. C.ad l.inl.repe. poſi ita.i.q.i.in.l. iube⸗ mꝰ. videt᷑ ſentire ꝙ cõcuſſio eſt qñ iudex ve⸗ nalẽ dat ſnĩam als nõ daturus: vel penã pre mio remiſit. velcupiditate ingeſſit.⁊.ff de cõ cuſ.ij. cõcuſſionẽ facit ꝗ pecuniã accipit co ꝙcrimẽ minatꝰ ſit. ⁊ q in accuſatinẽ inocẽti um coicrũt.velg pecuniã ob accuſjdũ vclñ
accuſandum. venunciandum vel non denn candum. vel ferendum teſtimonium acci⸗
pit. Et breuiter deuſſio eſt ꝓprit qůñ qs habẽs
aliquã prãtem vel officiũ pecuniã accipit ob iudicandũ aut decernendũ. vel quo magis vł minus faciat qð ex·offõ facere veberet· velꝑ minas cogit aliquẽ ad faciendũ vel nõ faciẽ⸗ dũ indebite. vt colligit᷑ ex Li.iij. iiij. v.⁊.vj. ff. ad.l.iul repe. Dñ talis ↄcuſſor efficit infamis ſi condemnet᷑ de hoccrimine. ⁊ ßm canones punitur pena quadrupli x viij. di. qm̃.
VMrꝝ ſit peccatũ mortale ↄcuſſio. k. ꝙ ſic.
pʒ lu iij. vbi Jo. militibꝰ vt ſalnarent᷑ virit. Meminẽ ↄcutiatis neq; calumniã facietiſ fa cit qʒ fit pctm̃ mortale. xriij. q.i.militareĩ fi. ¶Mtrum ſit reſtituendũ de neceſſitate ꝑ cõ cuſſionẽ acceptũ. K. ꝙ ſic. niſi ſit datũ ob ina⸗ lum faciendũ. qꝛ tunc cũ taliter dans non re petat ꝑp turpitudinẽ ſuam ſi reſtitui dʒ dabi tur paupibus.qð cum ius non pcipiat.erit ð cõſilio.⁊ patebit.j. Reſtitutio.i. in N.turpe. ſ datũ per concuſſionẽ. ars vt faciat qð tene bat᷑· neceſſario eſt reſtitnendũ illi gdedit vel eiꝰ heredibus. aut ſi ignorant᷑ pauperibꝰ.qꝛ in ↄſcientia nõ valet talis donatio. ar. I.i..qᷓ bonorãde.ff. quaꝝ re ac non da. facit.c.ſane riiij.q.v.⁊.i.ff. qð me.cã. Et hoc vexꝝ in his q habent ſtipẽdia publica vt talia officia ad miniſtrent als non credo de neceſſitate tene ant᷑ recipiendo debitas ſportulas niſi in caſu quo gratis cẽt obligatus officiũ adminiſtra⸗ re.vtputa pauperi?⁊ hmõi facit.d.c.militare
„
cum gl.ſua.vide.j. iudex..viiij.
Hndemnatusn
mutilarionꝰ mẽbri an poſſit fuge
re. vide.j. fugere.Fi. O n di ti 0 eſt tripler. Pri⸗
5 8 ma rõe ſtatus ꝑ⸗ onc vt cũ quis libere: vel fuilis ↄditionis dy ð ſer. nõ or.c.vlti.xxxij.qiiij. li⸗ beri.⁊.ð. ti. colonus. Sca eſt in rebꝰqͥ libere vel ßuilis ↄditi. dicunt᷑.ff.⁊. C. de ßui. per to⸗ tum. Tertia dr̃ cõditio pꝓmiſſionis vei al eri us cõ̃tractꝰ. Et hec differt maxic a mõ⁊ acñ̃. ¶ Quomodo conditio concipitur. he. ꝙꝑñi.
modꝰ per vt.cã vero per qꝛ.
¶ Quid eſt ↄcitio tertio mõ dicta.ke eſt fi tu rus cuentꝰ in quem actꝰ ſuſpẽdit᷑ ſʒ Bar. n.i i.in. icol. ff. de ↄdi. ⁊ demõ.⁊ Jo.an. ⁊ ar.i.c vcꝝ d ↄdi.appo.vñ ante cucñtũ ↄditionis ni

pilẽ lic. de cõdi ĩſer⁊.ceder viẽ fs.V.ſi.
CModꝰ ãt ẽ exhoꝛtatio ſiue iuitatio ad re⸗ munerationẽ quãdũ:fiue iplemẽtuʒ loco eiꝰ
qðẽ factũ.⁊ iõ nõ ſuſpẽdit ſʒ clarificat. vñ ꝓ
miſſũ ſub mõ põt peti de pñti pꝛeſtita cautio ne de mõ obſeruòdo.l.qui heredi.iũcta.l.qbꝰ
viebꝰ.ᷓ.terminus minoꝛ.ff. de cõdi.⁊ demon. ⁊qð no.in.c.verum.de condi.appo.
„
¶ ã o de pꝛeterito vel pꝛeſenti eſt ſum⸗
pta ratio diſpoſitionis vel motus.
5 Wemõſtratio ẽ ex ptõ vel pñti aliqͥ accidẽt
vtq̃litate rei qͥ gerit᷑ certificatio vl liqdatio.i
¶ Mixꝝ conditio ↄpꝛchendat aliqñ modũ.K.
ꝙ conditio ſumit᷑ primo latiſſime.⁊ tũc comp
pẽdit ẽt modũ vt in.c.ij.⁊.c.vcrũ. ðde conditi. ap. Gecundo late.⁊ tũc cõpꝛchẽdit ↄditiones qᷓẽt fũt de pᷣterito vł pñti·qͥ ꝓpꝛic nõ ſunt c ditiões qꝛ nõ ſuſpẽdunt actũ.cũ ĩ reꝝ natura ſint certe. l.cũ ad pñs.ff.ſi cer. pc. Tertio ꝓpꝛie ⁊ tũc qñ confert᷑ ĩ futurũ euẽtuʒ ſiue icertitu do ſit reſpectu rei:ſiuc diei.ʒ alique glo. dubi taucrint de die moꝛtis. Ita tʒ gl.i.l.i omnibꝰ K.de re.iur.tex.ẽ i.l.qðcũq;.; i.ff. de vbo.ob. ¶e cõditiõe i matrimoio aut ĩreligiòe við j. Watrimoniũ. iij ipedimẽto.iij.⁊ religioſuſ v.iiij. de condi. dona.við̃.j. dona.prio.ᷓ.xivi.
s ¶Conditio poſſidẽtꝭ potioꝛ eſt vbi ẽ par cau⸗
5
ſa turpitudinis.ff. de condi. ob tur. cauſaꝰ·ſi ob turpem.ð.pono..
¶Mtxꝝ conditio tacita faciat ʒctum ↄditiona lẽ. he. ꝙꝙ nõ. facit. I.conditiones.ff. de condi.⁊
„
ðmõ.ð qͥ vic vt.j. Matrimo.iij. ipedi.iij. i.
10 ¶ Ptx ↄditio qᷓ oĩo ẽ extitura ſuſpẽdat.vide.
rimoniũ.iij. Jmpedimẽto.iij in pᷣn.
u ¶ Ptxꝝ cõditio vitiet aliqñ Zactũ an vitietur
. vt colligit ĩ ti.ð cõdi.ap.ꝑ doc.⁊ ꝑ legiſtas ð ↄdi.⁊ demõ.⁊ alijs locis ꝙ aut conditio ẽð naturã ⁊ ſubſtãtiã ↄtractꝰ⁊ ſic vitiat ctũ:⁊ nõ vitiat᷑.vt ĩ.c.fi. de ↄdi.ap.faci.l.cũ hi.v.ſi ptoꝛ.ff. ve trãſac. ⁊ id dr ð ſubſtãtia actꝰ ſine qjñ põt ſtare actꝰ:⁊ ʒñ d ð ſubſtãtia actꝰ ſii ãᷓ põt ſtare vt cõmunii nð doc.i.d.c.fi. Iacit ꝙ no. Har.in.i.i.ff. de li⁊ poſtu.⁊ ꝙ not.in.¶. Liĩpn.ff. de vbo.obli.Et ᷓ verũ pᷣmo ſi appo nat̃ a pᷣncipio Sctus. Gecus ſi poſt ʒctũ qñ cõ tractus ñ pot diſſolui volũtate partiũ vt ma
trimoniũ.c.dixit. xxxij.q.iiij. ⁊.c.ex lris.de di.
noꝛ.⁊ votũ ⁊ hmõi.facit.l.ꝑ ſeruũ.ᷓ.vᷣniqʒ. ff. ð vſu.⁊ hita. Secũdo vuʒ ſiꝑ ãbas ꝑtes ap⸗ ponal. ⁊ de alijs við.jMatrimoniũ.iij· Im pedimẽto.iij. Aut nõ ẽð ſubſtantiam contra
etus.ſed ẽ aut impoſſibilis aut turpis.⁊ ſic vi tiat᷑ ⁊ reijcit᷑ ⁊ nõ itrat i ʒctibꝰ ſpiritualbus. puta matrimonio ⁊ voto ⁊ hmõyt not. i. d⸗ c.fi. In cõtractibus aũt tempoꝛalibus regula riter vitiat. vt no.in. glo.i.d.c.fi ꝑ iura in ca al legata. Et hoc iteꝝ icõtractibus qui fiũt iter vuos. In contractibus vo g fiũt in vltima volũtate ſic diſtinguo aut ↄdictio ĩpoſſibilis adijci ĩ ꝑſonã onerati.vt puta teſtatoꝛ iubet ꝙ heres ſuus digito tãgat celũ:⁊ ſi non tctige rit det centũ Dyno.⁊ ſic non valet legatũ de cẽtuz factũ Dyno.qꝛ conditio vitiat inſti. de lega..fi.nõ.glo.in.i.vnica. C. de his que pe. no.⁊ ibi tj cũ hac diſt. Aut impoſſibilis còdi
tio adijcii ĩ ꝑſona honoꝛati.i.cius cui fit lega
tuʒ: vei eius ꝗ heres inſtituit᷑. qꝛ ſub conditio ne impoſſibiſi alicui fit legatũ.vcl aliquis iſti tuit᷑ heres. ꝓuta. t titius celũ digito tetige⸗ rit heres cſto:vel habeto cẽtũ.⁊ iſto icaſu fa⸗
uoꝛe vltimc voluntatis reijcit᷑ conditio ⁊ va
let ĩſtitutio ⁊ legatuʒ.inſti.ve herc inſti.ð. im poſſibilis.⁊ cõmuniter doc.in. d.ᷓ.fi. ar. tñ in. Li.f.de conſti.inſti.tenct.ð pꝛedictã diſtin ctionẽ ð qua ibi vide.ſed parũ ad nos. Et no ta ꝙ conditio turpis aut impoſſibilis quo ad
hoc equiparant᷑.vt i.d.c.fi.nõ. Aut conditio
non eſt nec turpis nec impoſſihilis:nec cõtra ſubſtantiam actus.⁊ ſic vitiat.vt nota.in.c. d illis.de e tvit
₰ Nnis vicat᷑. vide uductoꝛ j.locatio.i.pᷣn. Et
quomodo eſt excõmunicatus qui añ temp
conductionis conducit domũ bononic alicu⸗
ius doctoꝛis vcl ſcholaris ſine conſ ẽſu ipfius iquilini. vide.j birie.. delicti an ſit faciẽds
G nfc ſſoꝛ⸗ iuterrogationem incicis. he. Pa.in.c.cũ ſuper. de cõfeſ.
Nut, pcedit᷑ a iudice per inquiſitioneʒ ex me ro officio iudicis ⁊ tũc ſifactũ ẽ notonũ vłĩ infamia flagrat vł qñ ſemiplene ꝓbatũ eſt.⁊ ſic fſpondert᷑ veritatẽ ſub pena moꝛtalis pec cati†ʒ Tho.ßa ße.q.lrix aritex.nõ.ic. cumn di lecti. de accu. Et hoc vcx qñ nð agit᷑ ad aliaʒ penã qᷓ; ſpũalẽ. Si vcro factũ non ẽ noloꝛ neq; flagrat infamia.tunc nõ tenetur reſpon dere.ar. qualiter ⁊ qñel pꝛimo.de accu· ctiʒ ſi iuraſſet dicere veritatẽ ᷣm Men. de gann pꝛimo quoł.q.xxxiij. nec eſt obediendum in b pꝛclato. quia contra charitatem. Oecultacm publicanda non ſunt.ſed ſoli deo relinquẽda

vi.qiſi omnia.xca. oues.⁊c.ex merito. Aut pceditur a iudice ad inſtantiam partis.⁊ ſic ncceſſario non eſt reſpondendum niſi id de quo queritur ſi famoſum ⁊ impediat oꝛdinis executionem ſeu beneficij retentionem de quo nec venit unponenda pena tempoꝛalis Seddicet ne mendacium.he. ꝙ non ſed vte⸗ tur alijs verbis duplicibus ⁊ ſimulati argu xxij. q.v. F. ex his
¶¶ Mptrum confeſſio iudicialis pꝛciudicet con
fitenti.h ſecundum PMa. in. ca.ex parte de
confeſſ. ꝙ ſic ſi ſit maior. xxv. annis:⁊ fit
ſponte ⁊ ex certa ſcientia ⁊ erpꝛeſſa cauſa ⁊
coꝛam ſuo indice ⁊ partc pꝛeſente. ⁊ non ſit
contra naturam:nec contra ius: ⁊ fiat de re
litigioſa ⁊ non ſit contra libertatem als non
pꝛeiudicat. vide diffuſe in. d.c. ex partc. quia
potius eſt fori contentioſi.
¶ Mptrum confeſſio extrauudicialis pꝛciudi
cet in abſentia patris.j. Pa in.c. ſi cautio.
ð fi. inſtrumentoꝛum ꝙ quando pꝛomiſſio
fit pꝛeſenti ꝓmitto tibi pꝛeſenti ꝙ dabo abſẽ ti centum.⁊ tunc obligatur naturaliter ⁊ de iure ciuili. Secus ſi diceret pꝛomitto tali abſenti centum.quia tunc non obligatur eti⸗ am naturaliter:quia non eſt cui acquiratur obligatio Ita no.glo.⁊ doc in.I.ſtipulatio.;. ſquis inſulam. ff. de verbo. obliga.⁊ in.i. ð pac.⁊ in.c.ſi tibi abſenti. de pꝛeben li.vi.
pꝛopter ſuam defenno Et ponit rationẽ qꝛ pꝛeſumptio ẽcontra eum ratione operis perpꝛetati cũ ſit facti a iure dãnatum.Itẽ qꝛ cõmunit nõ ↄtigit ꝙ aggreſſus itficiat᷑ agr̃f ſorẽ vbi vero hec ceſſant tene ꝙ non põtqs accipere parteʒ confeſſionis pꝛo ſej⁊ partem
refurare. quando confeſſio eſt facta vnico cõ
ſtructu.ſic tenet Archi. in.c.i.de confe.li.vi.
Tamen quia magis tutus ẽ non cõfitendo veritatẽ poterit negare aut qð ponit᷑ĩ libel⸗
lo ſeu poſitionibus ẽ falſũ in quãtirate ſeuĩ parte ſũme ſeu ĩ parte rei. vtq pctit. xx.⁊ non dʒ habere niſi.x. vel petit totũ.⁊ nõ debet ha⸗ bere niſi mediũ.⁊ tunc tenet᷑ confiteri vitatẽ vnde tenuit Me. ꝙ ſi talẽ poſitionẽ negat ex toto ꝙ eſt periurus.⁊ facit tex. cum gl.ĩ i.pu⸗ pillus..fiü.ff. de ver. ſi. vbi patet ꝙ debitoꝛ ne gãs rẽ cẽ ſuã negat ſibi cẽ cõmunẽ glo.i.c.fi. xij. q.i. Ibi tñ addit gloſ. ꝙ res ciuitatis vel vniuerſitatis nõ ẽ cuilibet.xij. q.ij. qui manu mittit.⁊ĩl.qui ſolidũ.i pꝛin.f. de ic.ij. vbi pe tens rotũ conſtituit aduerſariuʒ ĩ moꝛa ĩ par
te debita. Et ß ẽ ʒ ꝓcuratoꝛes ñoſtri tẽpoꝛis
¶ Dtxꝝ ↄfitẽs ↄſociũ criminis ſit teſtis ido⸗ neus ð ſociũ. h ꝙ nõ vt nor·glo.ĩ.ſi filium. C.de li. cã Et iò non debet interrogari de cõ ſocijs vt in. Ifi.⁊ ibi ꝑ doc.C.de queſtio. In
tellige ꝙ nõ vᷣbet iterrogari quo ad hoc vr ſit
teſtis.ſed bene põt interrogari.vt ꝑ cius di⸗
Fallit hoc quando dicit tutoꝛi pupilli curato ctůũ poſſit inueniri vcritas ab alijs.
ve ꝛi furiofi actoꝛi vninerſitatis ꝙ pꝛomittit ei WDrxꝝ interrogatus vel ſua ſpõte dicensfa vn pupillo furioſo vel vniuerſitati quia obliga⸗ ciat iudicium 3 ſociũ. ße. ꝙ no. vt not. War.i — tur.i eũ gv.iiij. cũ tribꝰ ſe. ff de ↄſti.peccn. L.i. ᷓ. ſeruus.ff. de queſti. Marxie cũ oœẽ idiciuʒ — An gs teneat᷑ ↄfiteri poſitiõnẽ iqᷓ gð petit. vebeat ꝓbari ꝑduofteſies. vt ꝑgl. ⁊ doc. in.I. — xr.cũ ſolum x. habere dcbeat.aut cũ abſolute fi.C. famil. per 7P Bar.i.l.fi. ĩ antepe.q ff de On petit ꝙ ei debet᷑ ſub cõditiõe. K. ᷓm bar.i.I.i. queſtio per Ange. i.l.fi.ff. ꝙ me.ca.per Bal. Iſi ſtipulãti.ff. de ver. ob.⁊ in. I.fi his qui du in j. qui pꝛoponebat᷑.ff. de le.ij. vnce kʒ vnus w cẽda.ff. de re. du. Aut quod ponit᷑ i poſitioni⸗ teſtis quando deponit dirccte ſ up ipſo facto e bus ſeu libello ẽ falſuʒ ratiòe qualitatis.⁊ ſic pꝛincipali.puta qꝛ vidit cõmitti iᷣin malefici vm põt negari ĩ totuʒ.qꝛ videt aliud factum. Et um faciat indiciũ ſiẽ omni cxemptiõe maio? 11 ſic inrellige glo in c.ſi. ve confe.lib. vi. ⁊ in cij vt no.in.I.ſi quis. C.ad.i iu. maie. Bar. in.I.fi 6 de teſti·eo· livtputa quod vebeo ſub conditi- ff.ad..coꝛ. de fic. ⁊ Bal. in l.fi. C fami hercif. tdei ₰ one petitabſolute. aut dirit ꝙ comedi hodie: Sali in. i.C. de queſtio. no. Bart ⁊ Ange. — ⁊ fuit heri ⁊ hmõi. Ratio q; fi confiteretur in. Li.ff. de fur. Tñ ſupradictus ſocius ex quo ſic. Pebeo.ſed ſub conditione.actoꝛ. poſſet ac confeſſus eſt crimẽ ſunʒeſt infamis infamia cipere partem confeſſionis pꝛo ſe.ſ.ꝙ tenet᷑ facti faltẽ iõ nõ ẽ teſiis oĩ exceptiõe maior.qʒ 2 ei ⁊ reus haberct pꝛobare ꝙ teneat᷑ ſub cõdi vilis ⁊ ifumis nõ facit iudiciũ aliq mõ ita di En tione fᷣm cautelã Pa ĩci.de po.pꝛcla.⁊ doc. cit bar. il.i.J.icẽ coꝛnelio. ꝑ illũ rex.ff. de qjſti. ka Haril. aurelius. idqʒ ff. de li le. vbi dicit ꝙ ⁊ bal inci in 5facramentum de 2ſuctu. rec. wl ſi quis confitet᷑ ſe interfeciſſe hominẽ Fpꝛo fen. dicit ꝙy illud quod dicit᷑ vnũ teſtẽ farcre
5
pter ſuam defenſionem ꝙ non credeturei ꝙ idiciũ:dʒ intelligi ſi ẽ vite ꝓbate vel bõe opi⸗

nionis nec põt haberi ſuſpeetꝰ familiaritate: vel fama mala vel alia cã arbitrio indicis Et ið ᷣʒ eũ ifamis ĩfamia facti nõ eſt idoneꝰ te⸗ ſtis.vt notat ẽt ipſe Bal.in..fi. C. de requirẽ. re.per not. ibi ꝑ glo.Et quid ſit iudiciũ ⁊ quo mõ pꝛobat ⁊ iñ quibus fallit quod.ð.dictum eſt. vide.j. iudicium.per totum. ¶ Quid ſi eſſent duo vl tres teſtes ſingula⸗ res gconfiterent᷑ ↄtra tcrtiũ h.ꝙ nullo mõ poſſunt ↄiungi ad faeiendũ iudiciũ:niſi ſit te⸗ ſtis omni exceptiõe maioꝛ.vt.ð.dixi in. ð. pᷣce denti.⁊ multo minus ad faciendã plenã ꝓba tionẽ. Rõ qꝛ cũ duo teſtes requirant᷑?ᷣgulari ter vt dictũ eſt.tales non ſufficiũt.qꝛ.vnũ qð cũq; dictũ de ꝑ ſe impfectum eſt. ita no. Bal. i.l.ſi quis ex argẽtarijs.i.ff. de eden.⁊ pʒ ꝑ no.per.d. Anto.in.c.lʒ. de teſti. vum logtur ð ꝓbatione ꝑ teſtes ſingularcs. Mec obſtat ꝙ vnus teſtis deponẽs ſuper facto pꝛincipali iũ gatur cũ pꝛobationc fame vt ꝓbat in.i.iij.. einſdẽ.ff. de teſti.? per Bar.in.l.admonendi ff. de. iureinrã. Iſtud ẽ.quia hic eſt ꝑfectuʒ.ſ. vnus teſtis integer vt dictum cſt. Item fa⸗ ma que facit perfectũ indicium vt niot. Bar. in.l.de minore. fi plures.ff. de queſtio. Jtem nec ob. ꝙ due ꝓbatiões ſemiplene diucrñ ge neris coniũgant᷑ ad vnã plenã faciendam in xta notataꝑ Bar.in.d I.admonẽdi.qꝛ illud vcrũ qñ coniungunt᷑ ad cũde actum: ſed due ꝓbatiões diuerſoꝝ actuũ ⁊ diuerſoꝝ genex nũqᷓ;; ↄiungunt᷑ ad plenã ꝓbationẽ facicndaʒ Iſte ẽ caſus.⁊ ita deducit Bal.in.l.teſtiuʒ in fi. C. de teſti.⁊ idẽ Bal.i.l.obſeruarc. C quo mõ ap.nõ reci.poſuit.d. Anto.in.c.veniẽs el pꝛimo de teſti. Ex iſtis infert ꝙ due mulieres dicẽtes ſe peccaſſe cũ aliq̃ nõ poſſint iungi ad faeiẽdũ indiciũ ꝑfectũ. nec artãdũ ad verita⸗ tem dicendam ẽt cũ aliqbus cõiecturis.maxi me cũ deponãt de delicto ꝑpctrato ĩ eox coꝛ poꝛe iurta notata per Bar. in·l.ſi quis in gra ni.ff. ad ſcna.conſul.fill. vbi dicit ꝙ nullů fa⸗ cit iudicium.⁊ ideʒ Ang. in.I.ij. C de cal. vide j. Teſtis.Ixxiij. quando dicant᷑ ſingularcs. O n feſ ſ. 0 ſacramẽtalis.pꝛimo 1equid eſt. K. Fm Mo. ꝙeſt legitima coꝛd̃ ſacerdote peccatoꝝ ſuoꝝ declaratio vel Fm dir. Confeſſio dicitur Sne vel ex toto:vel vndiq; faſſio. Mã ſiũ ſententia ſic cõfeſſio que generat ſententiam dʒ eſſe.certa.vnde in l.certum.ff.ð cõfeſ.c.cer tum inquit confeſſus pꝛd iudicato erit.
¶ Qualis dʒ eẽ ↄfeſſio vt ſit legitma. ʒ
cõuter theologos. in.iiij. di. xvij. ꝙ· vi. dʒ ha⸗ bere ↄditiõcs que continent᷑ in his verfibus. Sit ſimplex humilis confeſio pura fidelis: Atqʒ frequens nuda diſcreta libẽs verecun⸗ da. Integra ſecreta lacrymabilis accelerata. Foꝛtis ⁊ accuſans ⁊ ſit parere parata. Auas Ri.exponit in. iiij. di. xvij. ar. ii q.vlti. Sim plex.i.vt nihil admiſceat qð nõð facit ad pec⸗
cati quãtitatẽ. Humilis i vbo ⁊ ſigno Pu
ra.i.recta intentiõe facta.idelis i.vera vt ni pil de falſitate admiſccatur.ᷓrequens qꝛ val de ẽ vtile. Muda nõ inuoluta verboꝝ obſcu⸗ ritate. Diſcreta vt maioꝛa cũ maioꝛi grauita te. Nibens nõ neceſſitate ſʒ libera voluntate Merccũda nõ iactãtia plena. Integra vt nul lũ retincat. Secrcta nõ publica. Lacrymabi⸗ lis ex dolore coꝛdis. Accclcrata ne nimis ꝙ⸗ longct᷑.Foꝛtis ne ex vcrecundia dimittat.Ac cuſans ſe nõ alios. Parcre parata.ſ.ad obe⸗
diẽtiã confeſſoꝛis.
¶ tꝝ p̃farc ↄditiones ſint oẽs ð neceſſitate
ↄfeſſiõiſ.he. Ri.vbi.ð. dicit ꝙ ñ.ſÿ qdqͥ ð ↄgrui tate.ſʒ vt clariꝰ intciligãt᷑ mł̃tas iſcrã qõnes ¶ Mtꝝ noiatio ꝑſonc cũ qua qs pcccauit fit neceſſaria ad peccati confeſſionẽ.h.ſᷣm. Ri. vbi.ð.ar.ij. q.viij.ꝙ aut noĩatio ꝑſonc ẽ neceſ ſaria ad peccati magnitudinẽ.⁊ ſpẽʒcxpꝛimẽ dã ⁊ tunc ẽ neccſſaria:vt puta qꝛ peccauit cũ mfe nec habcat aliã conſãguincã.qʒ ſi habe⸗ ret aliã conſãguineã. puta joꝛoꝛes. ſufficcret dicerc peccaui cũ cõſanguinca mes ĩ pꝛimo gradu Aut talis noiatio ſolũ ẽ vtilis ↄfitẽdi vt cõfeſſor meliꝰ ſciat ĩponere ↄſiliũ ⁊ pnĩaʒ ⁊ ſic ſilr eſt neceſſaria. Aurẽ vtilis illi cũ quo peccauit.⁊ tũc põt dicc.ſʒ ñ cõfeſſiõe qꝛ ſic ↄfeſſoꝛ nõ poſſet aligd facc᷑ niſi c ↄfeſſionẽ ⁊ dicat. Aut nò ẽ vrilis nec ei ꝗ ꝓfitet᷑:nec ad conectionẽ illiꝰ cũ qͥ peccauit. nec ad exp̃ſſio nẽ ſpẽi peccati.⁊ ſic nõ ſolũ dʒ tacere ei expᷣ ſionẽ. imo dicit Ri.ꝙ credit teneat celar ⁊ vt dicit. S. Vo.i.iiij. vi·xxi·partc.ij. ar.i.q.ij ꝙ cõfitẽs ſi erpꝛimit nõ effugit detractionẽ nec ↄfeſſoꝛ ſi ad b ↄſentit Gimilii qñ noiĩatio pſo ne cẽt cũ piculo alteꝛiꝰ.ẽt ſi circũſtãtia eẽt de neccſitate omittẽdaeſt ᷣm Pe. de pal.iiij.
„
1
—
„—
¶ VPtxꝝ regrat᷑ ad cõfeſſionẽ ꝙ fiat genu fie 4
ro capite diſcoperto ⁊ hmõi. K. ꝙ nõ niſi de bono ⁊ cquo. Pꝛincipałr.n. humilitatẽcoꝛ dis regrit deꝰ. xiij. q.v. ſi ꝗd.qᷓ;uis actꝰ hůi
les coꝛpoꝛis ipᷣaʒ iducãt.⁊ĩ ipfis meremur.
——————

5 ¶TMtx ↄfitẽs pp gloꝛiã vanũ. vel aliũ malũ
finẽ peccet moꝛtalii. K. ꝙ ſic. qꝛ ꝑuertit finẽ ſa cramẽti.facit ad hoc qd dico.j. honoꝛ.Fᷓ. vij. imo nec ſacfm ſuſcipit. qꝛ pars eſſẽtialis huiꝰ ſacramẽti q̃ ↄſiſtit ĩ actu ſuſcipiẽtis ẽ actus in terioꝛ ñ ſine eo nõ ẽſicut nð ʒheret matri moniũ ꝗ Zhendo nõ intẽderet.niſi ĩ carnaleʒ copulaʒ ad tpᷣs. Tenet᷑.n.qs cõfiteri peccata ſua:vt deo ſatiſfaciat quẽ offẽdit.⁊ eccleſie.⁊ vt de ſuis peccatis vcni cõſequat᷑. Alia aũt itẽtione confeſſio facta non valet.⁊ tenet᷑ eã iterare niſi in caſu.vt.j.dicam.ᷓ.xiiij.
¶ Mtꝝ ↄfitẽs peccatũ qð ñ fecit peccet moꝛ
taliter. K. ꝙ ſic.tů qꝛ cõſcienttam non mani feſtat:tũ qꝛ mentit rxij qij. cũ humilitatis; Limito iſtð verũ qñ ↄſcia dictat ꝙ non fecit.
tem quãdo peccatũ qðconfitet᷑ cẽt moꝛtale
feciſſet.⁊ ſic itcllige Ri.i.irij. di.xxi.⁊ dir.ti. ð pe. ⁊re.⁊ illud Bre. qð habet᷑ vi.v.ad eiꝰ.i fi. Bonarũ mẽtiũ ẽ culpã cognoſere vbi cul⸗ pa non ẽIntelligit ꝓfoꝛmidare: vel ingene⸗ re ſe peccatoꝛẽ ↄfitendo ſed non in ſpecie.
¶ Ptrũ oẽ mẽdaciũ victũ icõfeſſiõe ſitpecca
tũ moꝛtale.h. ꝙ nõ.ſʒ ſolũ illð qð eſt ꝑnicio⸗ ſum puta 5 famd ſuam vłl alteriꝰ aut ʒid qð
neceſſario hʒ cõfiteri. Mnde ſi taceret vel ne⸗ garet aligd moꝛtale qð fecit.⁊ de quo nõ eſt le gitime cõfeſſus peccaret moꝛtalit niſi foꝛte ti meret pꝛobalii de rcuelatiõe cõfeſſionis:vel ꝙ ſolicitaret eũ ad malũ tali cõfitens.qꝛ aliuʒ nõ hʒ.poſſet aliquid tacere vel negare cũ ver bis pallcatis.talii ꝙ mendaciũ nõ dicat.⁊ ẽt ſi diceret ꝑp hoc nõ eẽt moꝛtale: ſʒ erit venia le.xxij.q.ij.& pꝛimũ cũ ibi nð. Idẽ dicenduʒ ð co qui habẽs aliqua peccata a qbus ſcit ꝙ ↄfeſ ſoꝛ ſol irꝰ nõ põt eũabſoluere tñ ne ſcãdaliʒet ð co ↄfitcł᷑ ð ſolitis ſolũ ⁊ tacet illa a qbꝰ nõ poteſt ab eo abſolui cũ pꝛopoſito cõfitẽdi ite re cum coqui cum poſſit abſolucre. 5 Mtrũ ꝓfeſſio facta ſit neceſſario ĩterãda.k. ßm Ri.i.iiij. di.xvij. ꝙ vere ⁊ legitime cõfeſ⸗ ſus non tenct᷑ reiterar cõfeſſionẽ ð neccfita⸗ te:nec tenct᷑ qs obedit᷑ pᷣcipiẽti ſibi vt iteꝝ ta lia cõfiteatur:nec papa poſſct cõdere legeʒ h precipienteʒ ᷣm Me · de pal.niſi ex beno con⸗ ſilio quis velit vt facilius iucniat remiſſionè qð fit ſepius cõfitendo.ð pe. di.i.menſuram.
„ ¶Aſſignãt tamen doc.in.iiij. di. xxij aliquos
caſus in quibus confeſſus tenetur iterum cõ fiteri cadem peccata. Pꝛimus quando confi tetur ci qui non poteſi abſoluert.
41 ¶ Secundus quando confitet᷑ ſcienterei qui ꝛ0
neſcit ligare vel ſoluere de quibus vicam lati us.j.cõfeſſio.iij. per totů.⁊ cõfeſſio.iiij. ᷓ.iij. ¶ Tertiua qñ quis nõ cõfitet integre omnia l peccata moꝛtalia de quibus non eſt legirime ↄfelſus vni confeſſoꝛi.ẽt fi hfiteret᷑ vinerſis ↄfeſſoꝛibus.ſed ſcieni tacet aliquod peccatũ moꝛtale.vł de quo dubitat vtꝝ ſit moꝛtale: vł aliquid aliud qð ẽ de neceſſitate confeſſio⸗ nis. vtputa circunſtãtiũ qͥ mutat ſpeciem: ⁊ hmõi ex verecundia vel aliquo quocũq; rei⸗ pectu.de pe.vi.v.c.i.circa fi.
¶Quid ſi tacuit ex ignorantia ſeu obliuiòe . ſᷣm Ri. vbi.ð.ar.ij. q.vi. ꝙ aut penitẽs ad hibuit debitã diligenriã pꝛout de lege cõi hu mana permittit fragilitas vt memoꝛiũ habe ret oĩuʒ peccatoꝝ ſuoꝝ moꝛtalium queẽ m Sco ea.diſ.qñ tãtã diligẽtiã adhibet vt ie moꝛiã babeat quãtd qs appõcretĩ re multũ ardua:⁊ qᷓ ſibi multũ ẽẽt coꝛdi.⁊ tůũc nõ tenet᷑
cõfiteri alia— ve qbus cõfeſſus eſt: nec ẽt
mud pctĩ oblitũ tenet᷑ ↄfiteri pꝛioꝛi ſacerdo ti tentiõe neceſſitati.ſed ſolũ tenet᷑ ↄfiteri alij ſacerdoti qʒ qᷓ;uis de iſto fnerit abſolutꝰ quã tum ad iudiciuʒ dei ⁊ eccleſie.qꝛconfeſſoꝛ põt abſoluere de confeſſis.⁊ predicto mõ oblitis tñ ſubintelligit᷑ talis condictio.ſ.ꝙ qñ ad me moꝛi reducentur: ꝙ illa confiteat᷑ jacerdoti qui poſſit eum abſoluere. Et no. hec ᷣm Pe. de pal.in.iiij. q ſi pꝛinus confeſſoꝛ habebat auctoꝛitatem abſoluendi ab omni excõmuni catione ⁊ cafibus.⁊ ſic intendebat abſoluere qñ.cum co confeſſus fuit ꝙ lʒ pcccãtii ohlitũ tali modo eẽt caſus reſeruatꝰ vel æxcõicatio poterit nihilominus ſecundus ꝓfeſſoꝛ cũ ab ſoluere:qꝛ non põt eẽ amplus caſus reſerua
tus necjexcõicatio ſed ſolum peccatũ ſimplex
Qð bene nõ.pꝛo iſtis qui eligunt ſibi ↄfeſſo rem auctoritate apoſtolica vt faciant ꝙ in ab ſolutionẽ intendat eos abſoluere ab omniex cõicatione ĩiquãtum eoꝝ auctoꝛitas ſe exten dit⁊ ab omnicaſu. Mlias opoꝛteret recurrer ad eum qui de iurc poſſeteum a tali abſoluer
facit.c.officij. de ſen.ex.a contrario.⁊.c. ſuper
lris.de reſcrip.clarũ ẽ pꝛo hoc. Aut penitens nõ adhibuit debitã diligẽtiã:ſʒ fuit ignoꝛãſ ignorãtia craſſa vel affectata tunc tenet᷑ oĩa pᷣus confeſſa ⁊ taliter oblita reconfiteri niſi ĩ caſu qñ poſſit habere pꝛioꝛẽ ſacerdotẽ.⁊ non eẽt ei interdicta poteſtas abſoluendi. Adde m. S. Bo.ꝙ ſcilicet fuerit recenter cñco.cð
*
—

feſſus ita ꝙ habeat memoꝛiã ſuo qᷓãtea fuit ↄꝓfeſſꝰ.vł ſaltẽ recoꝛdet᷑ pnie impo ſite. vt.j. dicã..xiiij. qꝛ tůc fufficeret ſolũ iilð oblitum cũ ſua negligentia confiteri:ałs nõ. 13 ¶ Quartus caſus in quo confeſſio ẽ iterãda ̃ẽ. qñ ꝗ obliuiſci᷑ pniam iniunctã. vel ↄtẽpſit facere. Intellige ꝓ moꝛtalipeccate qꝛ ſi ꝓ ve
niali fuit iniuncta nõ tenetur cã facere de ne
ceſſitate vᷣm Tho Itẽ ſi ꝑ impoſſibilitatẽ vel ifirmitatẽ dimiſit qᷓ ꝓ moꝛtali ĩpoſita ẽ:non tenei iterare.ſʒ ſufficerct itimare eã confeſſo ꝛi vt eã ↄmutet, dem dicfi fuiſſet ſibi cõmu tata ab alio confeſſoꝛe fᷣm ꝙ infra dicam. 1 ½ ¶ Quintꝰ caſus ẽ qñ ↄfitetur ſine cõtritione vel attritiòe debita que ſufficiat ad gre ſuſce prtõnẽ cũ ſacfo.puta qꝛ ẽĩ volũtatc peccandi vłex mala itentiõe ↄfitet᷑:vł ñ vult fatiſfacer qð tenet᷑ ⁊ huiuſmodi Et lʒ qdã dicant ꝙ in iſtocaſu nõ tenet᷑ recitare.qꝛ recedẽte fictiõe ſuſcipiet fructi pnĩe·Tu tñ tene ꝙ iterare te net.⁊ heſt cõis opi.theo.vt dicit. S. Bo.i.q. vlti.pᷣfate di.⁊ Mo. ⁊ In.⁊ Archi.vt no. Nir. Et rõ ẽ qꝛſi ſuſcipit abſolutõeʒ peccat moꝛt lit ᷣm KRi.es.di.ar.ij. q.vzj. ꝓ B hẽs tex. ð pe⸗ di.iij. ᷣ.iter h.vbi d ſicut veniãꝓmeret᷑ pnĩa a ſic deũ irritat ſiłata.⁊ ẽt g cũ abſoluit ſci eni.⁊ ſic nõ põr dici abſolutꝰg implicaret ʒdi ſtionẽ ⁊ſimul abſoluerct ⁊ ligaret ſpectu eiuſ deẽ; Wñ nð doc.i.c.ꝙ qdã.ðᷓ pe.⁊ re.ꝙ lʒ pniĩa ⁊ cõfeſſio illoꝝ ꝗ volůt abſtiner fit acceptãda ⁊ ſalubꝛibꝰ mõitis ſit ei pnĩa idicẽda qꝛ nalet ei ad multa.nõ tñ ẽ abſolutio impẽdẽda:qꝛ ñ ẽ capax cius nec in iſto ſcro unpꝛmit characi Vtute cuiꝰ poſtca valcat ſicut in bapriſſmo: Aadit iñ. g. Boĩd.q. vlti ꝙ veꝝ eſt ꝙ tencẽ rciterarei iſtocaſu ⁊ vuobꝰ pᷣcedentibus qñ mutat ↄfeſſoꝛẽ.ſecꝰ ſi ad cũdẽ redeat ⁊ adhuc memoriũ hẽat ſuoꝝ peccatoꝝ qꝛrecẽter ꝓfeſ ſus ẽſe.tñð pal.i.iiij. di.xvij. dicit ꝙ ſiẽt fit oblitꝰ ↄfeſſoꝛ peccata ſibi ↄfeſſa:ſʒ ñ pniam pcis impoſitã ſcit. ꝙ tali ↄfeſſoꝛi ſufficiet ↄfi teri alia peccata pꝛius ꝓfeſſa ſolů iplicite. di⸗ cẽdo ð ilis pcccatis qᷓ als vobis dixi dico me am culpã Becꝰ ſi pnĩa nõ fuiſſet tarata.tiũcqꝛ opoꝛtcret vt peccatorũ mcmoꝛiã̃ hiet.⁊ ſatis placet. Et addo ẽt ꝙ non ſit ĩterdicta ei ptãs abſoluẽdi.⁊ ſic non opoꝛtet ꝙ rciteret ſuficit ↄfiteri vł peccatũ ſciẽter retẽtum vl pnĩiam oblitã: vel fictionẽ ſui explicite.⁊ ð alijs ↄfeſ ſis iplicite.vt. ð. ixi. Wec intelligo ꝙ cõfeſſoꝛ pẽat memoꝛiã ð ſingulis peccatis in numero
peceatoꝝx
vł ſpẽ.ſʒ ſufficit receꝛdet᷑ ĩ genere de peccan qͥ ei ↄfeſſus fuit ⁊ ð q̃litate vite eius qð nota.
i Sextꝰcaſus ſᷣm aliquos ẽ qñ gs recidiuat. i
ſʒ hůc nõ ſequũt᷑ cõiter ðoc. niſi ᷣm Ri. ea.di. ar. ij. q. viij. qñ peccata vimiſſa ⁊ rccidiuata nõbilr t̃ aggrauãt ꝙ nõbilii ⁊ ꝑiculoſa gra uitas peccati expᷣmi nõ poſſet niſi dicendo ali qð pctm̃ pꝛꝰ ꝓfeſſũ ⁊ dimiſſũ als.ñ ⁊ ſic tene.
¶ Septimꝰ caſus ẽ qñ ꝗs cõfitet᷑ peccatũ a q j
ſuꝰ ↄfeſſoꝛ ñ potuit eũ abſoluere.qꝛ lʒ iſtð cõ⸗ feſſus fuerit:⁊ oĩa alia.tñ iſtð a quo nõ potuit abſolui.tenet᷑ iterato ſuperioꝛi ↄfiteri;nec ꝓ⸗ pue iſta vr iteratio:qꝛ ſuperioꝛ accipit᷑ ꝓ vna
pſona cũ ↄfeſſoꝛe. M ↄfeſſoꝛ abſoluit a gbꝰ põt ⁊ ſupcrioꝛ ꝑficit. Nñ fᷣm Ri. vbi.ð.debe⸗
ret pᷣcedẽ abſolutio ſuperioꝛis. Qð credo de
honeſtate:nõ de neceſſitate F̃m dire.⁊ iſte due abſolutiões faciunt vnam completam. Sed
de hoc dic vt.j.confeſſio.v.S.ix.⁊.x.
¶viij. caſusẽ;ʒ aliquos vt põit.ſ. Bo. ybi.ð ly
ꝓpt pcti obliti recoꝛdationẽ.qꝛ cũ qʒ ꝓfitet ⁊ alicuiꝰ peccati obliuiſcit᷑ volũt ⁊ oĩa poſtea ↄfiteat᷑ vt ↄfcſſio ſit ĩtcgra. Sʒ ñ ſcquũt cõi doc. Tu. dic.vt. ð.dixi.I xij. Fᷣm illam diſtin. ¶ Scd.qd dicemꝰ de illis ꝗ iõ nõ ꝓfitẽt ð ali Is qᷓ peccato moꝛtali.q nõ cognoſcũt ꝙ ſit moꝛ tale peccarũ. K. vt colligo ex doctria doc.iĩ.iiij di.xvij. ꝙ ſi facta diligẽtia ſʒ coꝝ fragilitatẽ vt memoꝛiũ hrent ſuoꝝ peccatoꝝ ʒꝓfitẽt ite⸗ gre ð his qͥ cognoſcũt foꝛe peccata moꝛtali.⁊ ca qͥ ñ recognoſcũt pcccata moꝛtalia ꝓpterea ñ ↄfitẽt ꝙ ñ tenẽt᷑ reiterar ↄfeſſionẽ qñdhpo
ſtea aducrtũt ſed ſufficit ſolũ ꝓfiteri talii nõ
cõfeſſa ficut dixi.ð.de oblitis. Etlʒ ignoꝛãtia iuris nãlis aut viuini aliqñ nõ excuſet qn pec cet moꝛtalit faciẽs 3 eiꝰ pᷣccpta ex ignoꝛantia tñ ñ tener᷑ hõ h nõ cognoſcẽs ð eoſpãlii peni tere vel ↄfiteri: ſʒ folũ qů agnoſcit ſÿ ſufficitð doleat ĩgener᷑ ⁊ dicat cũ ꝓpha. Velicta iuuẽ tutis mee ⁊ ignoꝛãtiaſmeaſ ne memineris:⁊ ↄfitcat᷑i gencre ſic ignoꝛata ſicut oblita ⁊qñ cognoſcct tůc ↄfiteat᷑ illa ſolũ ſpecifice. ⁊ ſuff cit Ex qͥ patet qd dicẽdũ de pucris ⁊pucllis⁊ alijs ꝗ facuit multa peccatu moꝛtalia qᷓ nõco gnoſcũt foꝛe peccata ſaitem moꝛtalia qꝛ ſe piꝰ ↄfitẽdo illa dimiſcrit ꝑpꝑ talẽ ignoꝛtiãg
nõ tenẽt iterare ↄfeſſiões:ᷓ ſufficit ſoluʒ ðil
lis ↄfiteri qñ ea cognoſcũt. Wec diſt ĩguo an bẽant ãnerã excõ̃icationẽ vcl ne:qꝛẽtſipẽrẽt ancxd excoicationẽ ñ ꝓpterca tenerẽt᷑ ↄfiteri iteꝝ ↄfeſſa.vt patebit ·j. confeſſio. v..ix.⁊x·
ui in iR 10% ſi wn ym M mi vbun wzi iin. u N Fwn un
iil

5
21
Quod nõ. beue. ¶ Monus caſus ſᷣm aliquos ẽ qñ gs ante cõ⸗ pletaʒ pnĩaʒ cõmittit aliqð moꝛtale. Fedego dico ꝙʒ ſufficit ꝙ pnĩam expleat.⁊ð cõmiſ
ſo cõfitcatur ſolum.⁊ eſt vtrius.de qno vide. jpenitentia..xiiij Kautius tamẽ eſſet ꝙ cõ feſſoꝛ aliquã pnĩam iniungeret quũ ſtatim ⁊ in ſtatu gfe penitens poſſit agere.⁊ poſtea ali am adijcere:quam non intendat pꝛo pnĩaſa cramentali imponere:ſed pꝛo quadũ volunta ria ſatiſfactione iniungere.ita ꝙ qualitercũ⸗ qʒ; umpleat ſufficiat ⁊ẽt ſi nõ impleat nõ iten dat illiqueare.ſed in ſuo arbitrio ponere.
20 ¶ Sextꝰ caſus m. Pe de paleſt cum quis
contitetur excõicatꝰ exiſtens. quam tũc igno rat.nã cũ ñ ſit capax ſacti penitentie tenetur iterato cõfiteri de omnibꝰ Sed iſtud nõ cre⸗ do.vt.j. patebit. Cõfeſſio.v.. x.
¶ Dtx ſit ↄfitẽdũ ꝑ verba obſcura.h.ꝙ non ſed taliter clara ꝙ ↄfeſſoꝛ plene intelligat alit non valeret. Mebet tñ ↄfitẽs loq de peccatis ꝑ verba publica ⁊ ſobria ⁊ tali honeſtate oꝛ⸗
nata ꝙ non ſonẽt impudicitiq in auditu dum
tamẽ ſufficienter exprimat factũ.
Quid de illo ꝗ ↄfitet᷑ ſacerdoti g doꝛmit aut eũ nð irelligit. ꝙ ſcienter tali ↄfeſſus tenet᷑ iterato ↄfiteri fi ẽ pctm̃ moꝛtale ſacerdos dʒ ei dicere qꝛ ↄfeſſio ipoꝛtat reuelationẽ pcrõꝝ que nõ põt eiſe ſine relatiõe vniꝰ.ſ. penitẽtis ? pꝛcceptiõe alterius.ſ.ↄfeſſoꝛis. Et idco vno eoꝝ deficiẽtc nõ eſt cõfeſſio ſecus de veniali. Miꝝ peccatoꝛ teneat᷑ de neceſſitate ꝓfiteri pec catoꝝ circunſtantias.&. ᷣm Sco.in. iiij. di. xvij. ar.ij. ꝙ nõ ſolũ pctm̃ eſt ↄfitendũ. ſed ẽt circũſtãtia illa neceſſario eſt ↄfitẽda que ſpãli phibitiõe, ꝓhibct᷑. Vbi gratia cognoſcere nõ
ſuã ꝓhibet̃cognoſcere ↄſanguineaʒ ꝓhibet
ſpecialiter ⁊ iõ inceſtus ẽ ſpeciale pctm̃ qð ꝑ ipſaʒ ↄſtituit᷑. Bimilit frequẽtia ẽ neceſſario ʒfitenda. Silt᷑ ponẽſ aliud pctm̃.qꝛ q̃libet vi ce nouũ pctm̃ cõmittit. Dixit tñ Archi.vt r
fert Dir.ꝙ ſufficit dicere ſe multotiẽs peceae ſe ⁊ de ſimilibus idẽ iudiciũ habeat Alie aũt circũſtantie ex qbus aliquo modo peccatuʒ ẽ grauius.vel ex parte obiccti nõ eſt certuʒ qð opoꝛrcat eas ↄfiteri qᷓ;uis cõmunis opi.theo logoꝝ teneat qð non ſunt de neceſſitate.tutũ tñ eſt ⁊ vtile eas ↄfiteri matime qͥ notabiliter aggranãt non in peccatis carnalibus in qbꝰ Fᷣm Tho.i.iuj. vi.xvij. laudabile eſt circũſtãti as tacere qͥ ſpẽm nõ mutãt ⁊ audientẽ vł con
fitẽteʒ alliciunt ad turpitudinẽ.lʒ aggrauẽt peccatũ imo poſſent eſſe ita pꝛouocatiue ꝙ neceſſaꝛio eſſent tacende Alie aũt circũſtãtie que nihil faciũt ad grauitatẽ peccati fatuũ ẽ cõfiteri niſi ʒ. S. Bo. qñ faceret vt jacerdo⸗ ti ſatiffaccret.puta comdit carnes ĩ xl ex in firmitate ⁊ hmõi.de huiuſmodi circũſtãtijs
dicit Aug. de pe. di.v.⁊ ſummuntur ab Ari.
iij. ethicoꝛum.c.iij. Quis quid ybi per quos cur quotiens quomodo quando Quis.ſ.ſi re ligioſus vel ſecularis. Quid.ſ.feciſti furtũ vl
homicidiũ. Mbi.ſ.i quo loco. Per quos, ſ.an
ſolus vł aſſociatus per ſe an per aliũ. Cur.ſ. quo animo qua intentiõc. Quotiens.ſ.ſemel vel plurics. Quomodoò.ſ.an naturaliter vł3 naturꝭ.an prcuentꝰ a tentatione aut potiuꝰ ipſam pꝛeueniens. Quãdo.ſ.an in die feſto vl iciunioꝝ. Et de iſtis vide.ð, Lincunſtan⸗ tia qñ.ſ.mutet ſpeciẽ. Et ideo aduerte ꝙ cir cunſtantia quis ẽ neceſſaria.vt.ſ.cõfeſſoꝛ ſci
at ſi ẽ ſui foꝛi vel nõ.ſi eſt coniugatꝰ vel reli⸗
groſus. Et propterea ſempꝑ pꝛius eſt qucren da Circũſtãtia qd Wiłr.circũſtãtia Lur. ali
qů ẽ neceſſaria qñ ſpãli ꝓhibitiõe ꝓhibet. ſi cut cũ qs facit eiemoſynã vt ꝓuocet ad luxu riẽ aliquẽ als nõ. Circũſtãtia. Quotẽs ſił ẽ neceſſaria ſaltẽ ß̃ʒ eã ↄputationẽ quã ꝗs fa
cef põt.putaqʒ bis ĩ hebdomada vł ter fecit cõiter. ⁊ ꝑſeuerauit ꝑ ãnũ ⁊ hmõi ⁊ ſufficit. Et hẽ tutiua q̃;uis opi. Archi.pᷣdicta nõ ſitĩ ꝓbãda Circũſtãtia qͥmõ.fiir ẽ neceſſaria qñi ſpãli ꝓhibitiõe cadit. puta 5 nãm ⁊ hmõi.ali ter nõ. Idẽ dic ð circũſtatia · vbi puta ĩcccłia
qñ ẽ aliqð opꝰ.qꝛ růc ẽ ſacrilegiũ. Lircũſtãtia vo. Qñ videt᷑ cẽ de neceſſitate qñ fit pctĩ die feſto.ð qͥ dic. vt.j. Interrogatiões ꝑ totũ
¶ Qnid de illo ꝗ ↄfitẽt᷑ ſolũmò ne reddatur 14
notatus ĩ popnio..ꝙ·ſi fibi cõſtituit finis non valct immo tenet᷑ itcꝝ ꝓfitcri. Et tunc conſtituit᷑ finis qñ nullo mõ ↄfitet fi non du hitarct de infamia. Secus qñ non conſtituit finis. puta qꝛ confiteł᷑. ꝓꝑ deum ⁊ pp fmiſſio nẽ peccatoꝝ. Inductꝰ tamen ad hoc ex pudo re vcl timore ⁊ hmõi. Et idẽ dic de illis qui confiteri coguntur a ſus prclatis. ¶Mtx ille qui confitet᷑ aliq peccatum vt vidcat᷑ ſtrẽnuus ⁊ gloꝛiet᷑ ſatiffaciat.h.ꝙ nõ
ſ peccat moꝛtaliter ſic ↄfitendo qʒ tali ðf̃.
Quid gloꝛieꝛis ĩ malitia.⁊c̃. Ei ꝓpterca dʒ cõ fiteri vterubeſcat ð pctõ ſuo nõ vt laudet. Mtxꝝ diuidẽs ꝓfeſſionẽ ſu ſatiſfaciat.h.ßᷣʒ·
75
20

Sco.vbi..ꝙ non.ſʒ oʒ oĩa non cõfeſſa tã ſe⸗ creta q; publica de quibus memoꝛiã hʒ pꝛe⸗ miſſa debita diligentia confitcat᷑ vni:ẽt j üi⸗ le non poſſet eum abſoluere ab oĩbus ⁊ habe at neceſſe de aliquo ad ſupiorẽ recurrere alit nihil faceret. vt pʒ. de pe. di. iij ſunt plures ⁊ diſtin. v. caucat.
7 ¶ Ptxpeccata manifeſta ſint ↄfitenda..
cõmunit theo ĩ.iuij. di. xvij.cꝙ ſic: q lʒ ſint nota ſacerdoti:nõ tamen in foꝛma iudicij ni⸗ ſiper confeffionem.
23 ¶ Wtxꝝ peccata venialia neceſſario ſint ↄfi⸗
tẽda..ʒ. Gco. vbi.ð.q.i.ar. iij. ꝙ nõ.ẽt ſi nul lů habet moꝛtale.qꝛ ꝑ peccatũ veniale ẽt mp poſito homo non põt dãnari nec periclitari. ⁊ pnia ẽ ſecunda tabula pꝛo periclitantibus. igirur nõ obligãtur ad eqᷓ niſi habẽs moꝛta⸗ ke. imo dicit Pe. de pal.i.iij. ꝙ nec etiã papa poſſetiad boc obligarc qꝛ hot eſſct mutare ii a⸗ cramẽti materiam. Dicit tñ. B. Bo.i.iij. di. rvi.q.vl.vexꝝ niſi rõc periculi ad qð ducit ꝙ rũc tenet᷑ penitere qñ ꝑiculũ aduertit.ajs nð Adde ſccundo ꝙ tenetur confiteri de vcniali quando ſciiicet dubitat an ſit moꝛtale:vt dice tur.j, Tertio tenctur confiteri de veniali ra tione pꝛofeſſionis.puta qʒ pꝛofeſſus eſt ali⸗ quã rcligionẽ q̃ ad hoc obligat. vel cx voto te
net̃ obedire in oibꝰ que non ſũt ꝓtra deum ⁊
animã.⁊ pᷣlatꝰ ſic pꝛecipit. Mec ob. qð dicũt ꝗ dã ꝙ non habens moꝛtale tenet᷑ ſaltẽ d venia
liconfiteri ꝑꝑ pꝛeceptũ eccleſic ĩc.omnis de
pe.⁊ re.qꝛ reſpondet Sco..vbi.ð.ꝙ ſi omnig
in · d.c. diſtribuit. ꝓmoꝛtalibus ſolũ ⁊ nõ pꝛo vcnalibus. Et itaẽt dicit glo.i.d.c. Et fic tc⸗
ne ꝙ de perfectione eſt venialia confiteri bo⸗ no conſilio:niſi vt dictum eñt. VMtꝝ confeſſio neceſſario ſit facienda ſoli ſacerdoti ⁊a ſolo. ꝙ ſic de neceſſitate pre⸗ ccpti eccleſic ĩ.d.c.omnis.i. V.ſolus.⁊ ĩ..ſa⸗ cerdoti. ꝓtra multos ſacerdotes ꝗ pucros qui tenentur ad confeſſionẽ ĩſimul ʒfitent᷑ quos
non credo cuadere moꝛtale peccatũ cũ faciat os pꝛeuaricari ccckic pꝛeceptum. Dicit. Ri. vbi.ð. ar.iij. q.viij qð in articulo neceſſitatis
ſ.qñ moꝛs iminet de ꝓpinquo.ita ꝙ vnꝰ poſt
alium non poteſt cõfiteri. lʒ pluribꝰ ſimul cõ
fiteri:nec per hoc euacuat᷑ virtus ſacramenti Silr idẽ ibidẽ tʒ ꝙ ſi quis vellet ↄfitcri dno bus ſacerdotibus ſimul vt certius cõßliũ ha beret ꝙ verc abſoluit:⁊ taliter audiẽtes non pcccant. als ſic q faciunt ↄꝓtra pꝛcceptũ eccle
ſie lʒ talis vere abſolua. q non ẽ tñ neceſſu ria ſolitudo ex parte facerdotis ſicut confitẽ
tis: vñ qñ ex fernore. ⁊ vt fit magis tranglla
eius ↄſcientia duobus confitet᷑ ſil.illi poſſũt ſiñ peccato audire ⁊ abſolncre. Sco · tñ in. iiij: di. xvij.tʒ ꝙ confiteri ſimul pluribus ſacerdo tibus nõ eſi confeſſio ſacramentalis quia vnꝰ eſt xpᷣs quem ſacerdos repreſentat.
¶ Wtꝝ cõfeſſio ſit facienda cũ lachrymis.e. ʒo
ꝙ ſi lachryma recipiat᷑ ꝓcõtritiõe ſeu atritio nc ꝙ ſic. ſʒ ꝙ dico.j. Contritio. I.iiij Dʒer 0 dolere de peccato moꝛtali ↄmiſſo ĩ prõ ceſſat
ĩ pñti.abſtinere ſaltẽ qͥ ad ꝓpofitũ i futuro ⁊
ſatiſfacere ꝓut tenet᷑ alit nihil facit Aduerte
tñ ßʒ Sco.vbi. ð diſt. xiiij. q.vlti ꝙ attritꝰcõ fitens qᷓ;uis nõ habeat actum talẽ g ſufficiat ad meritum de congruo tñ habẽs voluntatẽ ſuſcipiendi ſacramcntuʒ cccicſie:⁊ ſine obice peccati moꝛtalis actualiter ſibi facto:vel ĩvo lũtate inherentis recipit nõ ex merito ſeder facto diuino effectu iſtiꝰ ſacramẽtiĩ vltimoĩ ſtãti prolationis ĩ qͥ eſt vix huius ſacramẽti ita ẽttʒ Tho. i.iiij. quoł. qx. dicẽs ꝙ ñ pfecte ↄuerfi aut attriti vtute clauiũ gram ʒtritio nis gcgrũt. dũmòõ nõ põat obicẽ ſpiritui ſctõ. ¶ Pixꝝ hõ tencat᷑ ſtati cõfiteri peccato mo/ ʒ tali ꝑpetrato:. Sco.i.g.di.xvij. ar. iij. ꝙ du biũ ẽ alijs dicentibus ꝙ ſic alijs ꝙ nõ tenei. ß t̃ in voto ꝓ aliquo tꝑe.ſ.ſel in anno nũc ſed añ.c.oĩs.ſolũ ante nioꝛtẽ. xt iſtud videt mitiꝰ ᷣʒ cundẽ Sco. Et cũ ipſocõii cõcurrũt theologi. Sʒ magis mihi videt᷑ tuta opi. S. Bo ea. digr.ij.q.ij. que vult vt religioſi non poſſint differre:ſʒ ꝙ pabita oppoꝛtũitate ido nei ↄfeſſoris tencat᷑. De clericis nõ audet af⸗ firmare:ſed tñ ſibi videt᷑ idẽ dicendum ꝙ de religioſis.laici Vo ſi differunt ꝓpꝑ maioꝛem oppoꝛtũitatẽ tꝑis ⁊ ↄfeſſoꝛis vfq; ad. xl. excu ſant᷑. Si vo tãſẽ oppoꝛtũitatẽ tpis ⁊ confeſ⸗ ſoris haberent ita ꝙ maioꝛcm ñon ſperant baberc in illo anno tůũc ſtatim tenentur. nec poſſunt differre vſq; ad annum. Quo vero ad votñ confitẽdi omneſconcoꝛdãt ꝙ ſtatim tenent oẽs tã religioſi qᷓ; clerici. ⁊ ſecularcs
Duod tñ limito: quo ad pꝛeceptũ vcrũ qůer
citãt᷑ a gratia dei fʒ Ale.ſa ße tractatu de ne gligentia.de quo vide.j. contritio.v.iiij. ſ. qñ tenct᷑ cõfiteri de peccato als non de prceep⸗ to Bunt ẽt multi caſus in quibus concoꝛdãt
doctoꝛes in quibus homo tenct᷑ ſtatim confi⸗ teri habita oppoꝛtũitate quos ponit Ri.vbi.
—.———̃———
———
8—
ſi
wi
—

dusoft
5
ð ar iij. q.vi. Mꝛimꝰ qñ vult cõmunicare vł celebꝛare. vidc.. Eucariſtia.iij.. xviij. cuʒ ſe⸗ quẽtibns. Idẽ dicit Landul.ea. di. q.ij. qñ dʒ adininiſtrãre ſacramẽta vel aliquẽ actũ ſolẽ nẽ iecckia exercere:puta legere euangelium ⁊hmõi. Idẽ Tho ĩpᷣmo quolibet.q.vi.⁊ Jo. de nea.qñ vult oꝛdinẽ ſacrũ recipe re. Scd non pꝛobat᷑ aliquo iure niſi peccatũ eſſet ma⸗ nifeſtuʒ. Ct ſic limito.⁊ iteiligo glo.in. pꝛin. de pe. di.v.que dicit ꝙ qñ peccatũ moꝛtale eſt manifeſtum:ſtatim homoſtenet᷑ cõfiteri. Se cundus caſus qñ eſt in periculo notabili ⁊ im minenti moꝛtis. vt puta qꝛ vult intrare ma⸗ re per longum tempus·⁊ periculoſũ iter:vel bellum vel eſt infirmus infirmitate periculo ſa ꝓpterea precipit᷑ medicis ꝙ cü eos adifir mos vocari contigerit vt efficaciter faciãt ꝙ pꝛiꝰ aduocẽt medicos ſpirituales de q̃ dic vt·
. Medicus.ð. viiij. Et aduerte ᷣʒ Pe. de pal.
tũc ꝑiculuʒ moꝛtis eſt qñ qs eſt in tali caſu
ĩ quo feequẽter hoĩes moꝛiunt᷑. Tertius caſus eſt qñ ſibi dictat cõſcientia.ꝙ ſtatim teneatur confiteri de neceſſitate. Quartus caſus quan do pꝛobabiliter videt ꝙ illo anno copiã ido⸗ nei cõfeſſoꝛis habere non poterit g ip̃m poſ⸗ ſit abſoluere. Quintus caſus non ꝑ ſtatutũ quis eſt obligatus ad pluries cõfitendũ vt ſůt religioſi ⁊ ſimiles. qꝛ nõ ſufficit tũc ſemelĩan no pfiteri. imito Vum ſi ſtatutũ obligat ad moꝛtale. als nõ credo teneat de neceſſitate ni ſi ßʒ ꝙ dixi.ð.ᷓ.xxvitj. ¶¶tx gs poſſit ↄfiteriꝑ ĩterpoſitã ꝑſonaʒ
velꝑ ſcriptũ.&. ꝙ nõ loquẽdo de confeſſiõe Put eſt ſacfm ᷣm cõii theo.vbi.ð.facit de pe. di.i.quẽ penitet. qꝛ ꝗ peccauerit tenet᷑ ſe accu ſare. Etad.c.q̃liſ xxx.q.v.reſpõdet Sco.vbi.ð
põt ↄtiteri per ſcriptum ſiẽ pꝛeſẽs ⁊ iße le
git quod ſcripſit.
33 N Sed quid ſi eſt mutus vel ignoꝛat lingus Pn⸗
KE. ꝙ nõ tenet᷑ ↄfiteri niſi co mõ q̃ põt.ſꝓſi gna.⁊ hmõi. Et qð vicũt alig ꝙ ↄfiteat ꝑ int p̃tẽ ipꝛobat Sco.⁊ bñ ſilr ꝑ ſcriptũ qꝛ ẽ 5 ra⸗ tionẽ ſacramẽti. Et iõ nuſio mõ faciat. qᷓ vt dirt ↄfiteat ꝓut põt ꝑſigna⁊ ſufficit pʒ Sco. in iiij. di xvij. q.vnica.⁊ Ri ea diſt.
34 ¶ Mtxꝝ ille qui reſpondet ↄfeſſoꝛi ad iterro⸗
gata ſariſfaciat. K. m Rodo.ꝙ ſic. quãtũ ad ea de quibus interrogat. Gimiiter qui rogat ↄfeſſoꝛẽ vt eũ interroget vt plenins confitea tur niſi ſit talis qui potius dimitteret confite⸗ ri q; oꝛe ꝓpꝛio ꝓfiteret᷑ ſu peccatij:qꝛ de ſupꝑ⸗
bia ꝓnuenit. de pei 2216 quidẽ eſt peceatũ moꝛtale vnde pꝛudens ↄfeſſoꝛ qñ hocppen⸗ dit faciat eũ ftificar ↄſciẽtiã ⁊ voler ð tali vir CSʒad ſidubitat.. G. B. ea di. ar. ij· qi.ꝙ ſi ꝓbabiliter dubitat de aliq an ſit peccatũ veniale veł moꝛtale niſi certificet
aliquẽ doctũ tenct᷑ cõfiteri fʒ ꝙ ĩdubio hʒ⁊ abeo abſtinere in futurũ.aliter fi nõ confite⸗ tur peccat moꝛtali.qꝛ exponit ſe ꝑiculo Con coꝛdat. S. Tho.ibidem di.xxi. ¶Ptxꝝ confitens teneat᷑ acceptare omnẽ pe nitẽtiq quã ſibi cõfeſſos vult iniungere.&.
ꝙnõßm Mo. ⁊ ſequitur Ma.i.c.ſignificauit
de pe ⁊ re.ſʒ;ʒ Sco.in. iiij di. xvij. q.vnica ſuf ficit ei ꝓpoſitũ accẽptãdi a vco hic vel in pur gatoꝛio:ſed ſi acceptat tenet᷑ ĩplere Aduerte tñ ꝙ ſi cõfeſſoꝛ iniungcret confitẽti vt ſatiſfa ceret ꝓximo quẽ leſit.puta reſtituẽdo ablata ⁊hmõi. ꝙ illa tenet de neceſſitate explerimo deberet pᷣcedere confeſſionẽ talis ſatiſfatio ſi foꝛet poſſibile vt latius pʒ.j. Reſtitutio. iij⸗ Similiter tenet᷑ acceptare illud qð cõ feſſoꝛ i iungit pꝛo neceſſaria' cautela nec in peccatũ recidiuit, Et, ꝓprerea nõ.ꝙ confeſſoꝛ triplici⸗ ter aliquid imponit penitẽti Pꝛimo ꝑmodũ exhoꝛtationis ſicut cũ admonct vt quottidie oꝛet. faciat largas clemoſynas ⁊ hmõi.⁊ ad iſta nõ tenet᷑ex neceſſitate penitẽs. Secundo mõ ꝑmodũ decatiõis cois obligatiõis. ſiẽ qñ declarat ꝙ reſtituat ablatacõicet i paſcha ⁊bmõi fi non obſeruat penitẽs cuacuat ſibi fructũ penitẽtie. nõ tñ ꝓpter hoc tenetur rei terare confeſſionẽ. nec cõmittit peccatum: io bedientic ſpãle non obediẽdo ſacerdoti quia ſacerdos nihil ſibi iponit. ſed veclarat qð tene tur facere Tertio mõ ꝓ ſpeciali ſariſ factione peccatoꝝ ⁊ ad iſtã tenet᷑ ex pꝛecepto.als cõm mitteret ſpãle pecctauʒ ĩobedicntie ſi cam ac ccptauit? non ipleret.⁊ itcrare confeſſioneʒ teneret᷑ ʒ ꝙ victũẽʒ. Quod itelligo de pnĩa quã ſacerdos ipoĩt pᷣceptiue. Secus ſi ipone ret exhoꝛtatiue ſicut faciũt piti cõfeſſoꝛesꝗ aliquã ꝑuã pnĩaʒ dãt de pᷣcepto.⁊ poſtea alid maioꝛẽ ð ↄſilio ꝓp piculũ trãſ. greſſionis. ſyſſ ð·de eius obligatio nſeſ One. Dꝛo cuius intel ligentia queruntur můlta. ¶ Ptruʒ confeſſio ſit de iure diuino pᷣcepta. 1 ke. ſm Sco.in quarto di.xvij. q. vnica.ꝙ ſic ⁊ Phat pꝛimo ſic. Qnilibet tenet᷑ recupare gra tiam ꝓditã ꝑ viã facilioꝛẽ ⁊ certioꝛẽ ex pꝛecc⸗ 8
poſitiõe 3

pto viuino dieit. Diliges vñm deuʒ tuã⁊ Primuʒ tuũ. ałr videt᷑ ↄtẽnere venʒ⁊ ꝓpꝛiã ſaluteʒ.ſʒ h non põt fieriniſi ꝑ ↄfeſſionẽ. qð pbat ſic. Attritꝰ ꝓfitens q;ᷓuis nò hẽat actũ talem qn ſufficiat ad meritũ de ↄgru tñ hñs voluntatẽ ſuſcipiẽdi ſacm eccłe.⁊ ſine obice moꝛtalis peccati actualiter ſibi facto. vl ĩ vo lũtate inherẽtis recipit nõ ex merito: ſed ex pacto diuino effectũ iſtiꝰ ſacti:vt ſic parũ at⸗ tritꝰ ⁊ attritõeq nõ hʒ rõem meriti ad remif ſionẽ peccati. nolẽs tñ recipe ſacm pnie · ſiẽ diſpẽſat᷑ in eccłia. ⁊ ſine obice ĩ volũtate pec cati mõtalis in actuĩ vltimo inſtãti illiꝰꝓla tõis in qͥ eſt vis ſacfi iſtinrecipit remiſſioneʒ ⁊gf̃am pnialẽ nõ ex merito.vt dixi.qꝛ ñ crat.
ſʒex pacto dei aſſiſtẽtis ſacto ſuo ad effectũ
iliũ ad queʒ inſtituit. Alioqn ñ appet quõ ſa
cf̃m pnie cẽt ſcða tabula ſi nunqᷓ; ꝑ ipum vt
ſacf̃m eſt poſſʒ recuꝑari ſcða gr amiſſa · ſed tñ ꝑ attritionẽ tanqᷓ; ꝑ pᷣuiaʒ diſpoſitionẽ ⁊ potritionẽ tanqᷓ; ꝑ ↄpierin. Iſta põit Sco · in iiiij. vi.xiiij. q. viti. Et h ideẽʒ tʒ. S. Tho.in iiij. quol. q.x.⁊ Men ð gan.i quol.qxxxij Exr quo pʒꝙ nõ eſt alia facilioꝛ via ad inuenien⸗ daʒ gr̃am. qʒ hic in ↄfeſſione nõ regrit᷑ sliud niſi ꝙ hõ nõ ponat obicẽ gre. qðſt młto mi nus qᷓ; hfe attritionẽ qͥ ꝑ modũ meriti de cõ gruo ſufficiat ad iuſtificationẽ. nec ẽt certioꝛ qꝛ põt magi eẽcertꝰ hõ ꝙ nõ ponat obiceʒ.i.
actualii peccãdo qᷓ;ᷓ ꝙ hẽat attritionẽ.ʒ qlibʒ
tenet᷑ ꝑ hanc viũ ↄfeſſiõis gram recuꝑare.cũ ſit faciliõ ⁊ certioꝛ Probat᷑ẽt ꝙ ↄfeſſio eſt ð iure diuino ꝑargumentũ a 5rio. ſuꝑ illð Jo⸗ an.xx. QOuoꝝ remſſeritis peccata. remittunt eis.ʒ quoꝝ nõ rem̃iſeritis ñ remittunt᷑.ſ; ſa cerdotes ñ remittũt nifi ↄfitentibꝰ.& tenent᷑ ex pᷣcepto xpᷣi Panc rõem fac̃ Pe.aurcohꝰ i iiij. di. xvij. q.i Mꝛobat᷑ ẽt ꝑ id qð no· Jo.an. in.c.ſignificaſti de fo.ↄpe. vbitʒ ꝙ pap̃a tene tur ↄfiteri ð neceſſitate Sʒ Nioꝛ rõ q̃ ꝓbat ꝙſit de iure diuino.qð nõ eſt credendũ ꝙ ct clia ⁊ apoſtoli iſtð iugũ ĩpoſuiſſent hoĩbꝰ taʒ ꝑiculoſuʒ niſixpᷣs Vbalit apoſtolis iſtð pᷣce⸗ pruʒ ðdiſſet.ſiẽ ⁊ de alijs ſactis excepro bap⸗ tiſmate d qbꝰ ñipʒ qñ ⁊ quõ a xp̃o exp̃ſſe fue⸗ rint iſtituta Indubitani q tenendũ ꝙẽð int diuino. ⁊ ſp hoies tenebãnt᷑ ad eã poſt caſuʒ in peccato mõtali in voto:ſʒ nõ in effectu · qꝛ nondũ erãt iſtituti ↄfeſſoꝛes. niſi pꝰ paſſionẽ xpi qui haberent auctoꝛicatẽabſoluendi.
* ¶ Mtxꝝ oœẽs teneant᷑ ad ꝓfeffionfm.K. ꝙ ſic.
des qui peccatũ moꝛtale ↄmiſerũt ⁊tã ifide.
ies qᷓ; fideles fm Ri in · iiij. vi.xvij· ira ꝙ nõ
ↄfitens peccatũ mõtale ↄmiſſuʒ tñ añ baptiſ
mum qᷓ; poſt ſi hʒ copiq idonei ↄfeſſoꝛis: me⸗ moꝛiã peccati.⁊ ips.⁊ loqueiã ad cõfitenduʒ oĩio dãnabit᷑ cũ ſit de iure diuino pœptã · vt ð.patuit Werũrñ put ↄꝓfeſſio ẽ pᷣce pta ab ec⸗ cłia:vt fiat ſemel in anno in.c.omnis de pe.⁊ re. non ligat niſi fideles.
¶ Mtꝝ pucrit eneant᷑ ↄfiteri e ſcðʒ Geo.in 3
iiij. di. xvij. ⁊ cõiter doc pueri g nð diſcernũt ⁊ quoꝝ ctas ignoꝛat ꝗd videat.⁊ furioſi non tenent᷑ ↄfiteri. Sʒ qñ qs inſtructꝰ ⁊ iterroga tus oꝛdinate ꝑcipit viſtincte ꝗd iuſtů.⁊ qd in iuſtũ in..diuina.qð põt facili᷑ videri ſi adoꝛ dinatas introgationes oꝛdinate rñdit fiẽ ali⸗ adultꝰ pfecte ex firibus pᷣmiſſis ſimplicit rñ⸗
det.tũc hʒ etatẽ ſufficientẽ ad cognoſcenduʒ
iuſtũ:vł iniuſtũ ʒᷓ dei legẽ:⁊ ↄfiteri tenet. ¶ Mtꝝ nõ hñs mottale tencat᷑ex precepto ec cłie ↄfiteri ſaltem ſemł᷑ in anno k.ſ. Bo. S.
Tho. Ri.⁊ Pe.in. iiij. di. xviij. tenẽt ꝙ ſic:ñ
er vi ſacramẽti.ſed ex vi ſtatuti eccleſiaſtici.
Sco.ea.di tʒ ꝙ nec ẽt ex ſtatuto cccłie tene
ßßʒ ſufficit ꝙ ſe pñtet ſacerdoti ⁊ dicat ſe non pre cõſcientiq mõtalis pecccati:vt ad cõionẽ poſſit admitti Tu vo dic ꝙ cũ hõ tenea cõ fiteri ſᷣm Ri.in. iij di.xxj. de moꝛtalibꝰ obl tis gñaliter nõ de ſingulis genex: ſʒ ð gñibꝰ ſinguloꝝ Itẽ qꝛ dicit pᷣs. Ab occultis meis mũda me bñe. ꝙ vera eſt opi prima ꝙ gs te⸗ net᷑ cõfiteri ſaltẽ gñaliter de gencribꝰ ſingn ⸗
loꝝ ꝑy piculũ peccatoꝝ ignoꝛatoꝝ ⁊ occulto
rum. Et opi. Sco.intelligit᷑ qñ quis eſt certꝰ ꝙ nullum moꝛtale habet. ꝛ tunc nõ tenetur confiteri. Et ſic ſerua.
¶Mtx poſſit diſpenſari cum aliquo vt non 5
teneatur cõfiteri kK. ᷓᷣm Ri. in.iiij. di xvij· ⁊ Tho ea.di.ꝙ nõ pᷣm ꝙ obligat ex vi ſacramẽ ti Põt tñ papa diſpenſae ᷣm ꝙ obligat pᷣcepto eccłe.ſ.vt poſſit diutiꝰ cõfeſſionẽ dif ferre qᷓ; ſit ſtatutũ ab eceła Mñetiã papa te net᷑ ↄfiteriſq lʒ ille cui ↄfiteri vebet ſit inferi oꝛ co inquantum eſt prelatustñ ſuperioꝛ in m eſt peccatoꝛ.⁊ ipſe cofeſſoꝛ deimi⸗ kr
fſ tertio cui faciẽds
B nſeſſio ẽ vtꝝ ſoli ſacerdo ti k. Fᷣm.ſ. Bo.in. iiij. di. xvij. ꝙ ð con feſſione poſſumꝰ log vuplicitvno mõ pꝛout eſt opus vtutis directe repugnãs bypocri
S————————

ſĩquo quis ſe ipſũ aecuſat ne alius ſit q; ap pareat vł mala ſua aperit ad iueſtigandaʒ cu rarionẽ modo confeſſio põt fieri cuilibet eriũ laico qui põt adiuuare inſtruẽdo vel oꝛã do⁊ ð quo homo pot crubeſcere ⁊ humiliari ⁊ ille exẽplo humilitatis melioꝛari ñ peccato⸗ rũ cognitione deprauari Alio mõ pꝛout con feſſio ẽ opus ſacramẽtale ⁊ pꝛout oꝛdinatur ad reconciliationẽ que fit per abſolutioneʒ ⁊ litigationẽ. Et qm̃ hec poteſtas collata eſt ſo⸗ lis pſpyteris· iõ h confeſſio nullis niſi pᷣſpyte niẽ fiẽda
¶ Sed quid ſi pᷣſpyter deeſt tenet᷑ qs confite rulaico in caſu neceſſitatis e. magiſter ſniaꝝ in iiij. di.xvij. ⁊¶. Tho.ea. di.⁊ tex. aug.ð pe. di.i.quẽ penitet.⁊ glo. extra de offi oꝛi.c.pa⸗ ſtoꝛalis. volũt ꝙ ſie; Sʒ verioꝛẽ opi. Sco· Ri. Pe.⁊ cõit the.in. iiij. di.xvij ꝙ nõ tenet᷑ de ne
ceſſitate ⁊; pʒ ex pꝛcdictis·imo vt dicit Sco.
ea di. ꝙ ſi peccatoꝛſicpoſſet per ſe verecunda⸗ ri.⁊ in generali ſic querere confiliũ vel laicus non ẽ magis diſcretũs qᷓ; ipſe ꝙ nõ ẽ vtile cõ fiteri laico nec erpedit:poſſet bñ eſſe vt ille ex matcria verecundie que ẽ vna pena debita ꝓ peecato.vnde fi 2 ſolueret vnam penã vcbitã pꝛo peccatolæ⁊ ſic eſſer bonũ con ⸗ ſiliũ eidẽ confiteri in tali caſu dũmõ ſit talis qui nõ habeat depꝛauariexauditione pecca⸗ toꝝ Et ſic itelligit Aug.vbi.ð.vt ibi pʒ.
¶ Ptꝝ omni ſacerdoti fit confitendũ.K. ſᷣm
cõi doc. ꝙ non ſed ſolũ ſ acerdoti pꝛopꝛio lo⸗ quẽdo de confeſſione pꝛout ẽ ſacramẽtalis:⁊
de pꝛece pto iuris diuini ⁊ cccłie vt clare pʒ in
c.omnis. de pe.⁊ re.niſi ᷣm Ri.in. iiij.vi.xvij.
in caſu cxtremencceſſitatis quãdo alicui imi
net piculũ moꝛtis, ꝓbabilit ⁊ pꝓpꝛiũ ſacerdotẽ
habere nõ põt nã tunc quilibʒ ſacerdos põt quẽlibʒ peccatoꝛẽ audire i confeſſione ⁊ abſol nere ab oĩbus pcccatis caſibus ⁊ excõicationi bus vt tenet gl.i.c.paſtoralis.ðᷓ offi oꝛ quam ſequunt᷑ cõit doc.ar ad xxvi.q.vi.ſi pꝛeſbyt x.c.ſe.de fur.c.fures.de ſenex.c. eos li.vi.ita g nõ oʒãplius de ipiſconfiteri ſeu ad aliquẽ recurrere.etiaʒ ſi erat caſus reſeruatꝰ ar.d.c. eos ſed tñ quo ad excõicationẽ jerua ꝙ dixi. ð. Abſolutio.iij. ð.xxi. dũmõ talis ſaccrdos ñ it hereticus excõicatus: autab cccleſia pꝛeci⸗
ſus ᷣm Bo. ea.di. Ego tñ credo ꝙ niſi ſit peri
culũ peruerſionis in confitente. ꝙ ctiã in tali caſu liceat confiteri hereticꝰ.⁊ excommunica to aut pꝛeciſo ⁊ abſolui ab ipſis ſi alius ſacer⸗
5
Fo dos baberi nð poteſt⁊ ſñt paratus audire ꝙ iducere talẽ non licet. vt. ð. clericus.viij.ij⸗ ⁊ꝙ tales ſacerdotes vere abſoluant in taii ca ſu nec peccãt ſic abſoluẽdo dii mõ peniteant de peccato ſuo Ratio ẽ quia fᷣm c.aure.in iiij· di. xvij poteſtas clauis que eũ abſoluẽdi a peccato.⁊ ex conſequenti ad penã eternã cõ
mutãdam in tempoꝛalẽ ⁊ ad gratiam uctiue
conferendã per modũ applicantis actu meri tũ paſſionis chriſti fundatur ĩ character᷑ ſacer dotali· qui quidẽ eſt indebilis Et qͥ;uis ab ec cleſia in tali ſit ligata talis poteſtas tñ in tali caſu non credo. quia neceſſitas ſubiacet legi poſitiue. vt in.c.quod nõ eſt de regu iur hoc tenet glo.in. c.non cſt ð ſponſali. Et m Me. de ꝑal in iiij. ſicut. a tali põt baptiſmũ recipe re.ſic ⁊ penitẽtiam: cumn ⁊ ip ſit ſacramẽtuʒ neceſſitatis. Et eſt tutius.in tali articulo con
fiteri per ea que.ð.vixi.Confeſſio.ij. F.i.
¶ Sed quis dicitur pꝛopꝛius ſacerdos.he. vt
colligo ex Ri. vbi.ð.⁊ Ma.i.d.c.omnis.⁊ Car. in.cle. dudi ð ſepul. Mꝛimo papa in toto mů
do. Secũdo legatus in tota ſua pꝛouicia. Ter tio penitẽtiarius eiuſdẽ legati in pꝛonincia.
Quarto aychiepiſcopus vum viſitateſt ꝓpꝛi us ſacerdos ſuoꝝ ſufraganeoꝝ.⁊ cos abſolue re põt.c.noſtro. de peni.⁊ remiſ. Quinto epi
ſcopus i tota ſua dioceſi. exto archipꝛeſpyi
cccleſie cathedralis. Septimo vicarius gene⸗ ralis epiſcopi. Iſti duo poſſunt audir omncs
de vioceſi. ar. cum pretoꝛ.fj. de indi.⁊.c.offi
cium ð offi. archiprc.ſpyteir Dctano preſby
ter parrochialis in tota ſua parrochia. Mo⸗
no vicarij prefatoꝝ. Decimo omnes haben⸗
tes licentiam ab aliquo predictoꝛum.
¶ Bed nungd nõ hñtes exccutionẽ oꝛdinuʒ poſſint licentiari ad audiẽdas cõfeſſiones ab
aliqͥ qui executionẽ dare ñ põt. K. vt colligo
ex archi.in.c. ꝑlectis.xxv.di.⁊ a Ma.i.d.c. diſ· ꝙ tripliciter dicit quis nõ hre ełecutionẽ oꝛ
dinumrimo qʒ non habet velle vel nolle.
ſed eius velle dependet ab alio ſicut ſunt re⸗
ligioſi. vt.xi.q.nõ dicatis de clec. ſi religioſꝰ
li vi ðᷣteſta.religioſus de ſep.c.fi.li.vj. vn de
ſi in tales habilitentur a ſuis prclatis. nullo modo etiam ex licentia ſacerdotũ parrochia lium vcl epiſcopoꝛum ſi ſunt exẽpti poſſunt abſoluere vcl ligare. Hecundo dicit᷑ quis nõ habere erecutionem oꝛdinum qꝛeſt excõmu nicatus ſuſpenſus vel interdictꝰ ⁊ huiuſmo di.⁊ talibꝰ ñ põt dari lnĩa audiẽdi ↄfeſſiões. g 12

niſi prius habilitentur ab eog tale impedim̃ tum põt auferre. Tertio vicit᷑ quis ñ hre exe cutioneʒ oꝛdinũ.qꝛ non hẽt ppłm ſibi ſubdi⸗ tum. ſicut ſunt religioſi a ſuis pᷣlatis hahilita ti⁊ oẽs ſacerdotes ſcculares ꝗ non hñt curã animaꝝ. vnde bñ talibꝰ põt cõcedi licentia audiendi.non ſolũ ab his ꝗ hñt curaʒ in actu ſpãliter ipſis cõmttendo? ſʒẽt gñaliter dan do licentiaʒ ſubditis ipſoꝝ: vt quẽcunqʒ vo⸗ luerũt eligant ſibi cõfeſſoreʒ. Mec ob.ꝙ iu⸗ dex ꝓꝛogata iudicat iure ꝓprio. Et iõ fnon hʒ iuriſditionẽ in actuʒ non põt.ar.c.ſignifi caſti. de fo. compe. Rõ qʒ pꝛiuatꝰ nõ põt da re iuriſditionẽ quaʒ non hʒ.l.pꝛiuatoꝝ.C.ðᷣ iur. om. iu. Item progare ideʒ eſt qð extẽde⸗ re. Et iõ ꝙnõ eſt non põt extendi.c.ad diſſol nenduz. de deſpõ.impu. QOꝛ rñdeo ꝙ glibet facerdoser qᷓ ſacerdos oꝛdinatꝰ hʒ iuriſditi onem ſoluʒ deficit mã in qua exerceat᷑. ⁊ iõ Cnm ſibi exhibet᷑ per taleʒ lniam in gñe datã abſoluit auctoꝛitate ꝓpria quã hʒ.⁊ põt exer cere oblata ſibi mã debita. Mon obſtat ẽt.c. ad hec. de reſcrip. vbi ↄceſſio iudicis incerti nõ̃ valet.qꝛ illð vex eſt quantũ ad foꝝ ↄtenti oſuʒvt no. Be. in.c.fi. de pe.⁊ re.li. vj. Et iſtã opi.tz Mo.⁊ ſeqtur Pa.in cle. i.ð pᷣuil. ʒ pꝛi us tenuiſſʒ cõtrarinʒ· Et ideo vᷣm hoc limita
.
⁊ intellige dicta voc. in clc.i. de pꝛiuil.⁊. xvj. q
1.F.ecce.⁊ in cle.dudum de ſeput.
5 ¶ Vndecimo df̃ ꝓpꝛius ſacerdos eiꝰ ille g cli git̃ a papa ꝓ ſuo ↄfeſſoꝛe. Et ſiłr ab ep̃is ar⸗
chiep̃ispatriarchis: cardinalibꝰ.⁊ fimilibꝰp latis epiſcopis ſuꝑioꝛibꝰ. ⁊ ẽt ab inferioꝛibus Blatis. vummõ ſint exempti. vtpʒ in.c.fi. de pe.⁊ re. Sed nota ꝙ tales iferiores epᷣis opð tet pꝛimo ꝙ ſint ĩmediate fub papa.qꝛ exem ⸗ pri ꝗ hñt abbatẽ vel gñaleʒ ⁊ hmõi ſuꝑ ſe nõ pñt ſibi eligere ↄfeſſoꝛeʒ de iure cõi ᷣm Wo. tPa.in. d.c.fi. Scðᷣoꝙ fint p̃lati.⁊ capit᷑ lar ge pꝛelati m Ma. ibideʒ ẽt pꝛo ſacerdotibus curatis ꝗ large dñtur plati.vt in.c.rna de cle. egro.lʒ ſtricte noĩe prelati vcniãt ſoluʒ illi g hñt iuriſditioneʒ foꝛi ↄtentioſ.vide bo.glo· in.c.ij. de iudi.⁊ in cle. vudũ.ve ſepul. in vſi. p̃lati. Tertio ꝙ ſint exẽpti. vno iſtoꝝ ðᷣficien te non poſſunt ſibi eligere confeſſore(m.
6 ¶ Vtruz prefati poſſint vna ſice eliger᷑ vnũ
alia vice alium.h. ꝙ ſic. dummodo non faci⸗ ant in fraudem ſecundum directoꝛiam.
7 ¶ Sed quaz auctoꝛitatẽ hẽt talis clcetus ſu⸗
per cos g euz clegerunt. K. m Pa.in.c.ſigni
ficaſti.de fo.ʒpe.ꝙ electi per exẽptos epᷣis in ferioꝛes non pñt abſolucre ab excðicatione ⁊ caſibꝰ ep̃is reſeruatis.ar. c. ij. de pe. ⁊ re.li.vj⸗ niſi ſpãlem indulgentiã hẽant ſuꝑ hoc. Sed Mo.tʒ ꝙ ubi exẽptꝰ eligit elecrꝰ hʒ ptãtẽ pe nitentiarij pape q̃ ad abſolutionem non quo ad diſpenſationẽ niſi de ſpãli mãdato. A nõ exẽptis vo electꝰ hʒ ptãtem illius cui ſubeſt vñ ↄfeſſoꝛ ep̃i põt ſuper ipſuʒ ſicut archiepi⸗ ſcopꝰ⁊ ſic de ceteris. Et hoc magis placet q̃ ad pᷣdictos.de quibꝰ logtur.d.c.fi de pe.⁊ re. Et idẽ dicerẽ de illo cui papa ↄcedit vt poſſit fibi eligere ↄfeſſoꝛeʒ.vt ↄfeſſor poſſit eum ab ſoluere ab oĩbus nõ reßuatis pape. Et ad.c. ij. predictuʒ dico intelligendũ in caſu ſuo.qñ
ep̃s dat ſuo ſubdito talẽ lnĩaʒ:ſʒ nõ qñ papa
qꝛ potuiſſet loꝗ gñaliter ſi voluiſſet.
Mtꝝ eo ipſo quo eÿps vl tales exempti: de 8
quibꝰ.ð. ↄfitent alicui videant᷑ euʒ eligerc.&. ꝙ ſic. qꝛ plus eſt factis eligere qᷓ; Vbis.I non ðubiũ. C.de legi.⁊ in.c legebat᷑ de maio.⁊ obe deim.⁊ in.c.ſi.xv.q.vj.
¶ Duodecimo vr ꝓpꝛius ſacerdos glibet ÿ⸗ ſpyter parrochialis oĩum vagabundoꝝ.⁊il⸗ loꝝ ꝗ nõ hñt ꝓpꝛium domiciliũ. Et hoc tan ⸗ diu qᷓ;diu in eiꝰ parrochia inncniunt᷑.qꝛaq cunq; parrochiali pᷣſbytero ad qucʒ ſe trãſfe runt pñt abſolui ⁊ a foꝛtioꝛi ab ep̃ꝙ.aut licen tiam hñtibus ab eodeʒ epiſcopo in ſua dioce ſiaudiendi ↄfeſſiones. xt not. Fᷓʒ Pa.i.cfi ð fo. ↄpe. ꝙ vagabundi dñtur ꝗ non hñt domi cilium certũ vł hĩtationẽ ᷓᷣn glo.⁊ Bar. in dies.ᷓ.prctoꝛ.ff. de dam.infec.
3
¶Sʒ qd dicemꝰ ð ſcholaribꝰ mercẽariis mẽ l
catoribꝰ:ſtipẽdiarijs:⁊ hmõi cõmorãtibꝰ in aliq̃ prochia nũqd potcrũt abſolui ab illis ſa cerdotibꝰ a qbus pñt abſolui parrochiales il lius parrochie.lʒ ibi non xcrint domiciluʒ. K. Em Ma. in. d.c.oĩs.ꝙ ſic qꝛille dicit᷑ ꝓpriꝰ ſacerdos prefatoꝝ in cuiꝰ parrochia hitant de pñiti.nec pñt ↄmode adire ꝓpriuʒ ſacerdo tem. ar.c.fi. de parrochijs. vide glo. que hoctʒ in cle.i· de priui. Et hec eſt cõioꝛ opi. Poec idẽ tʒ Ma.in.c. cuʒ ↄt ingat. de fo.ↄpe. Quã opi. limito veram qñ per maioreʒ partẽ anni ibi ſteterunt vt dicam in ſe. I aliter non· Munuid ideʒ ſit vicendũ de pegrinis via roꝛibꝰ aut mercatoꝛibus diſcurrentibꝰ hine inde ꝙ negociaitõe.he. vt colligo ex Inno.⁊ 0in. d.c. oĩs ꝙ fi alicui moꝛant᷑ per annuʒ vel per maiorẽ ꝑtem annipreſertiʒ vltra pa⸗
———
— ———
—
— ——

ſcha ĩ quo tenent᷑ ꝓfiteri. ⁊ maxie qſiĩ paſcha⸗ te cõiter non veclinãt ad domũ ſui loci. quia tunc nõ vident᷑ habere ibi domicilium vbiẽ eoꝛũ domus quo ad ſacramẽta.ideo tũc licite ↄfitentur parꝛochiali illi vbi ſunt.⁊ ab eo poſ ſunt abſolui.xvj.q.i.queſti. ar. de deci.ad apo ſtolicc. Si Vo talẽ morã alicubi nõ cõtrahũt non potcrũt cõfiteri ibidem niſi licentid ac⸗ ceꝑint a. ꝓpꝛio eßᷣo vł ſacerdote ꝑꝛochiali vbi libet ↄfitendi. vel ſaltẽ ꝑegrinãdi ſiue itinerã di. qꝛ tuncẽt ibidẽ confiteri poſſent ⁊ abſolui pꝛeſumitur ꝙ eo ipſo quo licentiã itinerã⸗ di dederũt.⁊ẽt cõfitẽdi⁊ ſacramẽta ſuſcipiẽ di vederint. Tutius tamẽ eẽt ſpãliter licẽtiã petere.⁊ quos caſus ſibi reſeruatſuus ep̃s fa cere ſibi declarari cũ nõ poſſit abſolui a talibꝰ ine eiꝰ lnia. Qð itelligo qñ ꝑ talẽ moꝛeᷓ alicu biñ ſtetert ꝙ poſſint ab ilio oꝛdiario abſolni. ¶Quid de illis g ĩ diuerſis locis moꝛantur equaliter. aut ĩ piuerſis caſtris bñt domicilia nec apparet ꝙ ſit pᷣncipale.k&.ꝙ debẽt ꝓfitcri illiĩ cuiꝰ ꝑꝛochia ſe iueniũt tꝑẽ ↄfeſſiõis fien de. ar.c.ex ꝑtc.ð fo. ↄpe.facit Flo.i.l.ij.C.vbi ð cꝙi.agi opoꝛ.que vicit quẽcũq; cõueniri poſ⸗ vbi degit ⁊ moꝛat̃. o.tamẽ dicit ꝙ tutiꝰ eſſer ꝙ ab vtroqʒ ep̃o vł pꝛeſbytero i cuius in riſdictionem moꝛaturlicentiam peteret. ¶ Lui vebẽt ↄfiteri ſacerdotes pꝛochiales. pᷣ poſiti.vecani.canõici ſeculares.⁊ hmõi ecclia ſtici nõ exẽpti iferioꝛes epᷣis: fiłr religioſi ẽt exẽpti qui nõ ſũt plati.&. pᷣm oẽs doc. ꝙ tenẽ tur cõfiteriſuis pꝛelatis vel de coꝝ licẽtia.⸗ 4 C Ptxꝝ pꝛefati,ꝓpꝛij facerdotes poſſint alijs ſuã auciatẽ delegare.h.ßᷣʒ Ri. anglicũ in q̃ł᷑· aut tał ſacerdos hʒ auctoꝛitatẽ ordinariaʒ ⁊ ſic põt.aut hẽt cõmiſſaʒ.⁊ tũc diſtiguo ꝙ aut a papa ⁊ ſic põt. Intellige vexꝝ qñ a papa cõ mittit᷑ iuriſditio· Secus cũ ↄmittit᷑ nudũ of ficiũ ſine iuriſdictõe.ytputa audire ↄfeſſiõeſ qꝛ ñ põt. facit.c.fi. ð of. die. vide.j. ðᷣlegatus.. vj· Aut abiferioꝛe. vt ab ep̃o. ⁊ tũc aut ad vni uerfitatẽ cãruʒ. ⁊ ſic põtĩ ꝑticulari aliquã cãʒ cõmittere.vt officialis ⁊ generalis pniarius eß̃i.niſi fit eis ſpãliter iterdcm̃. Si vero pʒ cõ miſſionẽ particularẽ nõ põt.ſicut ſi facerdos fuerit ↄductus ad officiãdũ eccłie ꝑꝛochiali. ců nõ ſit oœꝛdinarius illi ꝑꝛochie Er ſic loquit c.fi de offi. ðle.i..ceteru. vbi dicit᷑ ſalua lega toꝝ ſedis apłicẽ auctoꝛitate nulli cun ↄmiſfñ fuerit pꝛedicare crucẽ ercõᷣmunicare. ¶bſolue re. diſpẽſare. vel ũiungere pẽitẽtias lieeat de
cetero hoc alijs demandare.
C Pixꝝ ĩ aliquo caſu liceat ↄfiteri alteri q p pꝛio ſacerdoti.&e. ßᷣʒ Pa.in·v.c. omnis. ꝙ ſic
qñcũq; ſubeſt aliqua iegitima cã. puta qꝛ eſt reuelatoꝛ ↄfeſſiòis vł ſolicitatoꝛ ad malũ.vel nõ hʒ debitã ſciaʒ velꝓbabilit videt᷑ ſibi pi⸗ culũ.vl ſacerdori immnere.vłẽ excõicatꝰ che iuſmõi.⁊ tũc debet petere lnĩiam ⁊ obtincre.
ꝙ ſi nõ põt obtiere:nec adire põt ſuꝑioꝛẽ.ſut
ficit ꝙ petijt.⁊ fic ſupplet.d.c. oĩs.ꝑc.placuit ⁊ ibi gl. ð ꝑe.vi.vi.ſic. vt ſit ſenſus.ðᷣbet obtie re lnĩaʒ.ſ.ſi põt.vt ĩ.d.c.oĩs. vel adeat alienuʒ ſi nõ põtvt i.v.c.placuit. Ego Voĩ hoc mu tũ nõ inſto.qꝛ veriſſimũ puto.⁊ qꝛ hodie ha⸗ bent᷑ multi ꝓpꝛij ſacetdotes gbus legitie cõ⸗ fiteri poſſumus ſi vnus nõ ẽ idoneus.⁊ ſi ca⸗ ſus accederet.tene quod dixi.qꝛ pꝛecepta non ſe extẽdũt vltra charitatẽ. Et ji B cã̃ melioꝛã⸗ de vite extra de regula.c.licet. quanto magis cauſa recuperande. ¶ Prx liceat abſqʒ alia licẽtia ↄfiteri fribus mioꝛibus ⁊ pꝛedicatoꝛibꝰ.he ꝙ ſic. ſi.vcõcur rãt. Pꝛimũ ꝙ gencralis vel ꝓuicialis mini⸗ ſter: zut cuſtos quo ad mioꝛes ⁊ magiſter aut pᷣoꝛꝓuicialis.aut eius vicarius quo ad pdica toꝛes accedat ad penitẽtiũ blatoꝝ petẽdo ꝙœ fres ꝗ fucrit electi poſſint icher ↄfeſſiões ſuo rũ ſubditoꝝ audire. Sed iſtud pꝛimũ ẽ de be⸗ ne ee. vt.. patebit..xxi. ecũdũ ꝙ fuerit cle⸗ cti⁊ habilitati ad audiẽdas&mies per ge⸗ neralẽ autꝓuicialẽ miniſtrũ quo ad mioꝛes. velꝑ magiſtrũ aut pꝛioꝛẽ ꝓuicialẽ quo ad pᷓ⸗ dicatoꝛes. Tertiũ ꝙʒ ſic electos pꝛeſentẽt ꝑ ſe vel ꝑ fratres quos ad hoc deputauerit epis. ſeu eoꝝ vices gerẽtibus petẽdo hilit᷑. vt de eox beneplacito poſſint audire ↄfeſſiõcs ſuo rũ ſubditoꝝ. An q̃t regrat᷑ ꝙ ꝑſonalit᷑ ducat tales fratres electos.ego credoò ꝙ nõ.ſʒ ſuffiẽ̃ ꝙ verbalit vel ałr quaſtercũq;. Rõ qꝛ qñ ali quod onus iponit᷑alicui fine determinatõe.qͥ ipleto ad aliquod bñficiũ meret᷑ admitti. quo cũc leuioꝛi mõ ĩpleat onus cõditio dr iplcta ⁊ſic ad beneficiũ meret᷑ acmitti. hoc ꝓbauit f.ð cõdi.⁊ de.l.qð traditũ. Ců ergo ohus pꝛe ſentatõis ipoſitũ pꝛefaris electis ſ diſtignat qũo debeat fieri. cũ poſſit ficri młiis· modis. ff. veꝓcu. l.pñs.⁊ ibi gl.igit᷑ qualitercũ q; fiat
ſiue ꝑ ſcriptũ.ſiue verbalit itelligit cõditioĩi⸗
plera· Mec. ob.glo in cie. duquʒ. de ſepul. que vicit ꝙ dz fieri pꝛeſẽtatio ꝓſ onalis. q pñs di cit g pꝛebet᷑ ſenſibus coꝛpoꝛis ar. ſ. de verb.
6 5

vſqʒ ad beneplacitũ eoxꝝ cũ iſtud moꝛte extin
* Mtrũ p̃fati eiccti ⁊ ſemel pñtati: aut depu tati durẽt pꝰ moꝛtẽ acceptãtis plati.. Nar. vbi. ð. ꝙ nõ · ſi ſub itis vbis ſůt deputati.ſ.
ꝙi totũ tollerẽt iſtud pᷣuilegiũ fratrũ qð eſſe
no pot· quãto. de pᷣuil. Mec his obuiat rãtio
ſua ſ.ne idẽ ſubditus cẽſeat dinerſe cure. ꝙ
ob.l.i.ĩ pꝛin. q ſi aduertishecrõ nõ vʒ. qꝛ pꝛe d ſentatio ꝑſonalis ẽt põt fieri ꝑ pꝛocuratoꝛẽ guat᷑ vt ĩ.c.ſi gratioſe. de reſcrip.li.vj. Si Vo m xt in..fi. C. de pꝛocu. Et ſic pꝛebet ſe quis ſen ſimplicitet᷑ deputẽtur durat pꝰ moꝛtẽ.⁊ ſi de n ſibus ꝑ ſe aut per aliũ. ut. v.l.pñs. Sic inielli bẽt deputtri nec credo ꝙ ipſis, polſint in ge glop. v.lpñs.⁊ ibi ⁊ ꝑno.ꝑ Jo.an. i.c.pñti alit deputari niſi ꝙ coꝝ ptãs ſit ppetua.qꝛ co n de pꝛeben. li. vi. facit.c.tue.de Pcur.vbi pʒꝙ ruʒ auctoꝛitas ẽ papalis qᷓ durat. ar.ð trãſac. üt pñs nominaliter nõ ifert neceſſario vt per ſe c.vcniẽs.⁊ de iure cõiappꝛobat ar.c.ſup que in faciat.ſed bene ſi aduerbialiter vicatur vt ibi ſtionũ.ð offi. dele. ð clec.ne romani.ipᷣn. icle. im patet. Quartus qð requiritur ẽ ꝙ nð audiãt ¶ WMtrum pᷣfati deputatio poſſint ↄmitterc 16 chl cõfeſſiões extra dioceſun illius cui ſũt pñtati alijs. ſe. Car.vbi.ð.ꝙ nõ. qꝛ habẽt nudummi ic ⁊ in hoc differũt a ꝓpꝛijs ſacẽrdotibus ꝑꝛo⸗ niſteriũ. Et in hor dicit Laud.q habent pote gi chialibus vcl ep̃is aut pꝛclatis oꝛdinarijsg ſtatẽ ſine adminiſtratione ad inſtar illoꝛum ð ſ pñt vbiq; audire ſuũ ſubditũ ⁊ abſoluere in quibus. de reſti.in inte. in.c.i.dicitur. a foꝛo pniali.qꝛ ĩ his qͥ fiũt ſine ſtrepitu ⁊ ſub ſi ¶¶ Quos poſſunt abſ oluẽ pꝛefati deputati 17 lẽtio nullius ledit᷑ territoꝛiũ.l.ii.ff. de off.ꝓpꝛo⸗ ſ vt.ð.pʒ.oẽs qui ab illo plato cui ſůt pñtati. cð.facit qð no. Ha i.c.cũ ↄtigat. de fo. ↄpe. ⁊ pñt abſolui.tã exẽptos qᷓ; nõ exẽptos.tã eccie. ita tenet ar.i.d.cle. dudũ. QDuirũ ꝙille ꝗvlt ſiaſticos qᷓ; ſeculares Fm Far.vbi.ð.⁊ etiam eis ꝓfitcri ſit de iuriſditiõe illius pᷣlati cui ta⸗ ſine alia licẽtia ſacerdotis parrochialis.⁊ nõ les ſũt pñtati. habent᷑ ex.d.cle. dudum. obſtãte eius cõtradicrione imo omne pᷣceptũ 17 ¶ Drx ßdicra pñtatio ſolũ fit fiẽda epis. he. ⁊ omnis ercõicatio cõtra tales cõfitẽtes ipſo Lar. i·d.cle. dudũ.ꝙ nõ.ſed ibi noic pꝛelati in iure eſt nulla per extrauagãteʒ Martini.iiij telligitur glibet habens iuriſditionẽep̃alem que inleritur in rubꝛica de pꝛiuile. Ita ꝙ nulli dioceſano ſubſint coꝛũ ſubditi. ¶¶ Aquibus peccatis poſſunt tales deputa/ 16 zu nec ipſi.ar.c.abbates.in fi. de p̃uil..vi. ti abſolnere.ſe. quod ab ommbus a gbus poſ i is ¶ Btxꝝ hec pñtio poſſit eis fieri ef territoꝛiũ ſunt ſacerdotes parrochiales a iure. tiʒ eÿi ertibꝰ. h. ꝙ ſic. ᷣm Mau.i. p. cle.dudum. poſſint ſibi vel ꝑ cõſtituriones: aut er ↄſuetu fin 16 ¶ Quid ſi fcdes vacãt.he.Pau.vbi.ð. ꝙ fiet dine reſeruare caſus.ita ꝙ curati abſoluere ñ nit capitulo.ar.c.cum olim.de ma.⁊ obe. poterũt tñ pᷣfati fratres bñ abſoluẽt· ⁊ facit un 10( Sʒ pone q nõpoſſit hẽricopia talis pꝛela ad ßqð no. Buil.i.l pᷣuilegia. C.de ſa.ſan ec. in ti.he. Pa. vbi.ð.ꝙ petet᷑ a vicario ſuoĩ ſpũali ⁊ſcgt᷑ pa.ic.ſuꝑ ſpecula.ne cle. vel mo.vbi di nit bus ſi hʒ de tẽ oꝛ.c. cũ nullus.li. vi. Si nõ hẽt cit ꝙ reuocato pᷣuilegio boñ nõ ẽrenocatũ ꝑ im ⁊ malicioſe h facit dʒ adire ſuperioꝛẽ ꝗ eine⸗ h puilegiũ ſtudij ſeñ.qᷓ;uis ſit cõccſſuʒ ad in ſin gligẽtiã dz ſupplẽ re.c. qꝛ diuerſitate.ð cõ. pᷣ. ſtar boñ.qꝛ iam iusẽ qſitũ ſtudio ſeñ. h idẽ pʒ un Et idẽ dic ſi eet excõicatus· vel ſuſpẽſus: vcl ꝑ vbů de cle. dudũ. vbi dicit a iure ergo veni in interdictus ꝙ adire dʒ ſupcrioꝛcm. unt oẽs caſus pᷣter illos quos ius reſerusuit n * Quid ſi pñtẽt eiecti añ petitionẽ licẽtie. e. ſpãlit ep̃is. Mec ob. motiua Jo.mo.i gld.c& n Jen. in. d.cle. vudũ.ꝙ vʒ conceſſio facta ÿꝙœꝙ qʒꝛ cũ diẽ ꝙ ĩre ſus glibʒ potẽſt facere qð vult m poſſẽt plati vicct ꝙ volũt ꝙ fiat pᷣmo petitõ. dico verũ nifi ſuperioꝛ ad quẽ ptinet pᷣncipa irn 21 ¶ Mtrũ vicarij miniſtroꝛũ.aut magiſtroꝛũꝓ liter alit velit diſponere.vtẽĩ ꝓpoſito. Iieʒ R uicialiũ poſſint cligere cõfeſſoꝛes.k. Car.i.d. ců dicit ꝙſi ep̃s pt artare eꝛdinariaʒ. multo ſi e. dudũ. ꝙ nõ · Et ſic tʒ glo. ibidẽ ⁊ Mau. magis ertraoꝛdinari nego pᷣmo ꝙ ptãs pᷣfu i 23 ¶Quid ſi plati nolũt vare licẽttã pᷣdictã pe/ toꝝ fratꝝ ſit extraoꝛdinaria imoẽ oꝛdinaria w tẽtibꝰ:&. Car. vb.ð. ꝙ nihil refert. qꝛ expecta ſurgẽs a p̃fata cle. vnqũ. vt tenet Jen.⁊ Lan. zü to cõgruo tempoꝛe poſſunt eligere.⁊ electi cõ i.dcle. dudũ. Itẽ poſito ꝙ ſit extraoꝛdinaris. n feſſiones audire. verũ cõcludeet ſi ptãs pᷣfatoꝝ eẽt ab eßᷣoʒ n 24 ¶ Quid ſi vicãt pꝛelati nõ pñtetis aliquos. cũ ſit a papa.vt. ð dictũẽ nõ põt iferioꝛ toll uiu qi nõ admittcmus.h. Car. vbi.ð.ꝙ. poterunt re cõceſſa ꝑ ſuperioꝛẽ xxi.di.iferioꝛ.cle. nc?0 u audire ſine alia pñtatione. mani. de eicc. alit poſſent, tot caſus reſeruare

er boe nõ ſequi᷑ ꝙ ſit viuerſe·ſed hñ ſuboꝛdi nate cure.vt pʒĩ quotidianis cõcefj ionibꝰtã pape qᷓ; ep̃oꝝ.Itẽ cũ dicit nõ ẽ iure cõceſſuʒ
qð iure reuocatũ ẽ. Mico hoc verũ in iure cõ⸗
muni.nõ autẽ ꝙ reuocat᷑ in iure ꝓuinciali: vł Rnodali:niſi quo ad determinatos ſubditos
Itẽ cũ dicit ꝙ parrochii nõ ſunt cxẽpti licet
ratres ſint.cꝑ exẽptionẽ.de pᷣuil.li.vj. on⸗
cedo.ſed nõ ſequit᷑ ex hoc ꝙ nõ poſſint abſol⸗
uĩab omnibꝰ exceptis a iure referuatis ep̃is. qʒ ſicut nec poſſunt ĩpediri quin cõfiteant᷑ p⸗ fatis fratribꝰ ita ꝙ nõ abſoluant᷑ ᷣm eoꝝ au ctoꝛitatẽ ꝑ regul acceſſoꝛiũ.de reg.iur.li.vj.
q auctoꝛitas reſpicit fratres nõ ſubditos epᷣi
quã actu poſſunt exercere qñ adeſt materia debita.qͥ ẽ quoꝛũcũq; volẽtiũ cõfiteri de dio⸗ ceſi.d.clc. vudũ. Itẽ cũ ↄcludit ñ abſ oluat fra ter qð nð abſoluit curatus. veꝝ diceret niſi ei ꝑaliũ ſuperioꝛẽ eſſet cõceſſuʒ. vt ĩ iſtis ẽ.Mõ ob.cle.religioſi. de pᷣuil. ꝙ nõ abſoluãt in Caſi⸗ bus ſedi apoſtolice. aut ſocoꝛũ oꝛdinarijs re⸗ ſeruatis.qꝛ ſubintelligit᷑ quo ad caſus epales aiurc. nõ ſtatuto.vel a ↄſuetudine.qꝛ cuʒ ex cludãt᷑ ꝑ.d.cle.dudũ.ſic opoꝛtet iſta ſimiliter cos excludat. ne leges ludibꝛio fiant.l.fi. vbiautẽ. C. de bo.que li.⁊ iura iuribus ſůt cõ⸗ coꝛdãda.l.vnica. C.de inoffi.vo.ð eleẽ cũ ex⸗
pediat. l.vj. Et ſic firmitet teneĩ cõſciẽtia.ſẽ ctiam hoc ideʒ tenet Jo.de lig.in. d.c.omnis
vtriuſqʒ ſexus.niſi qũando alicui caſui eſſet ſententia excõmunicationis ipᷣo facto q̃nexa ꝑ ſtatutũ ⁊ epiſcopis reſeruata.qꝛ tunc abſol uere nõ poſſent. Itẽ quando videret expedire ſaluti anime aliquius:vel alioꝛũ aliquẽ mitte re ad ſuperioꝛẽ.tũc licet poſſet abſoluerc mit⸗ rendus eſſet. qꝛ debemus eſſe coadiutoꝛes eo rumEt de hoc. ⁊ qui ſunt caſusepiſcopis a iure reſcruati.vide.ðcaſus pꝛimo.
¶Dtx pꝛefati fratres poſſint per ep̃os aut pꝛelatos admitti ſine acceſſu miniſtroꝛum ⁊ huiuſmodi ad petendã lniam ⁊ pꝛeſentatio⸗ nem electoꝝ. K. Mo.⁊ Inno.vt refert Dir. ꝙ ſic.ſi pꝛocedit de noluntate vtrinſqʒ partiſ ar.l.cum pater. ff. de pac.do. vnde ſi admittũ⸗
tur ac ſi eſſet obſeruata pꝛefata foꝛmaa pꝛe⸗
latis eandẽ habebunt auctoꝛitatem ſicutſi ß nata fuiſſet. Gi vero ſolũ cõcedit lnĩam audi endi cõfeſſiones ſuoꝝ ſubditoꝝ.tunc ñ poſ⸗ ſẽt abſoluere:niſi in quãtum pꝛclaticis con cedũt ⁊ poſſent ſibi quot vellẽt caſus reſerua
re. qꝛ tůc nõ abſoluunt quctoꝛitate. d cle. du⸗
. dum. ſʒ er mera ↄfeſſione prelatoꝝ. Wex tñ ẽꝙ tales ex ſola licẽtia adimiſſi ſolent vbiq; ſubd itos taliũ pᷣlatoꝝ audire ſicut t ipſi pᷣla ti. nec durat talis auctoꝛitas niſi ad eoꝝ bñ placitũ qð nota hñ. Jõ ſint cauti ↄfeſſoꝛes. vt qñ nõ fuata pᷣfatã ſolẽnitate petũt lnĩaʒ audiẽdi ↄfeſſiones rogẽt pᷣfatos pᷣlatos ſiłlx pfata ꝙ velit eos admittere ac ſi eẽt ſeruata foꝛmaſi auctoꝛitatẽ pᷣfate cic.volũt hre. ¶VMrꝝ ↄſuetudine poſſit iduci vt gs ↄfite at ad libitũ cui vnlt.&. vt in.c. ſi ep̃. ð pe. ⁊ re. l yj. ꝙ nulla ↄſuetudine põt introduci vt qseligat fibi ↄfeflorẽ ſine ſui ſuꝑioꝛis lnia.i telligo aut tacita.ivtputa qʒ vidẽt ⁊ tolerãt cum poſſint ꝓhibere.aut expᷣſſa. Picit tamẽ a.in c.ↄquerente ð offi.oꝛ. veꝝ qͥ ad ſub ditos.ſʒ quo ad exiſtentẽĩ dighitate noĩe di gnitatis poſſʒ pſcribẽ hãc eurã.⁊ fieret ꝓp̃ us ſacer. ᷣm Mo.⁊ allegat.c.dudũ cl.ij ðᷓ e lec.⁊ c.cũ oli. de preſcrip.⁊ eſt veꝝ pꝰ ꝑſcri. ¶WMtxꝝ ſacerdos parrochialis vᷣbat iacilit dare lniam ſuis ſubditis alti ↄfitẽdi. ke. G. Tho.in. iiij. di.xvij. ꝙ qꝛ młti ſunt adeo ifir mi ꝙ potiꝰ ſine ↄfeſſione decederẽt qᷓ; ↄfite rent᷑ tali pᷣſpytero.iõ dare dʒ. Mñ illi g ſunt nimis ſoliciti vt ↄſcias ſubditoꝝ ſciãt.mul tis laqueũ dãnationis iniiciũt.⁊ ꝑↄſcquẽs ſibi iß̃is.h. S. Tho pter hoc ſolicitãt ſcie ne alios inficiqt. aut vt ceteri hſciẽtes magis a pecatis pꝛeſe ruẽ tur dʒ tamen exigere ſpeciticationẽ illiꝰ eñ quo vult cõfiteri. ⁊ ſic eſt cque bonus ſicut
ipſe cõcedat. Si Vo nõ eſt cque bonꝰ.nõð dʒ
dare. Et ſi ille cõfeſſoꝛ ad quẽ vult ire habʒ alio mõ anctoꝛitatẽ audiẽdi. tunc dicat ſibi
ꝙ ñ expedit ⁊ inducat vt nõ vadat. ſʒ ſi vlt
ie relinquat cũ arbitrio ſuo.quia ſibinõ im
putabitur alias ſic ſi male confiteretur.
Qð credo vex niſi qñ ꝓ
zr
¶ Vtrum ſit credendum dicenti ſe habere
licentiam a ſuo prelato confitendi alteri.. ſecundum Ri in.iiij. dixvij. ar. iij. q.ij. ꝙ ſic ⁊ fimiliter dicenti ſe cſſe confeſſum. Ra⸗ tio quia cognitio in foꝛo pe nitentie depen det a volunfate ſubditi. ideo debet ci repu tare idoneum ad cuchariſtiam ſumẽdam ſi ſe aſſcrit pcuitentem ⁊ legitime cõfeſſum ci qui potuit ãbſoluere. Si tamen ſaccrdos ha beret aliqua ſigna pꝛohalia ꝙ ille nõ diccret veram non teneret᷑ ci credere. niſ faceret fi dem ſufficienter ei.non dico ꝙ ſit vere pcni
tens ⁊ verc confeſſus.quia iſta nõ cadũt ſub
g iui

pꝛobatione ſed ꝙ illi vel illi ẽcðfeſſus qui ipſum potuit abſoluere. Fallit hoc in excom municato cuiñ tenet᷑ credere niſi ꝓbet ſe ab ſolutũ.⁊ in illo qui habet ꝑſeuerantiã in pec cato.vtputa qui tenet concubinã.⁊ hmõi. ¶ Mtx illi ꝗ ↄfitent᷑ illis gbus dat licẽtia a papa vł legato.aut epo audiendi ↄfeſſiones vel qui hñt licentiã a pᷣdictis eligẽdi ſibi con⸗ feſſoꝛẽ ſaltem ſemł in anno tenent᷑ ↄfiteri ꝓ
pꝛis ſacerdoti parrochiali. Reſpõ.glo. Ber.
in.d.c.oĩs tʒ ꝙ ſic.ſʒ male ⁊ falſe ʒ cõiter do cto.in.d.c.oĩs.⁊ in.c.ij. ve peni.⁊ rem.lib.vij⸗ Gn fficit. n.licẽtia alteriꝰ eoxꝝ.vł ſacerdotis parrochialis ᷣm Jo. An.in.d.c.ij. Młto foꝛ tius non tenet᷑ ſi funt ↄfeſſi epiſcopo ꝓpꝛio. qꝛ vᷣ parrochialis pᷣſbyter in.c.nullꝰ.de par rochijs.⁊ in.c.ij.ix.q.ij. Et ꝗqcunq; ałr tene⸗ ret eẽt temerariꝰ.vt pʒ ꝑ extraua. o.xxij.qͥ ĩ cipit. Was electionis que dãnat pᷣdictã opi. Ber.cum hñtes lnĩam a pdictis poffint etiã inuitis ⁊ Sdicentibꝰ parochialibꝰ ſacerdoti
bus eox ſubditos abſoluere. Et vt ðicit. S.
Tho.in quadã.q.de quoł.ꝙ nõ põt aliqs au ctoꝛitate cuiuſcunqʒ hoĩs ↄpelli ad ↄfitendũ pctm̃ qð alteri ↄfeſſus eſt. qui eum abſoluere potuit.qꝛ ↄfeſſio peccatoꝝ eſt quoddã ſact᷑a tale viuino imperio ſubiacẽs ñ humano. Ad do.tñ cũ.. Bo.in. iiij. di.xvij. ꝙ ſi ſacerdos parrochialis ẽ bonus ⁊ idoneus bonũ eſt cõ ſiliũc ᷣmittant᷑ ad eum a quocũqʒ audiãtur. non tamẽ neceſſariũ eſt nec opoꝛtet ꝙ illa pec cata aquibus ſunt vere a talibus abſoluti ite rum confiteantur.ſed poſſent ea tacere ⁊ alia occurrentia confiteri. Et dic ctiam ꝙ tutius eſt confiteri ꝓpꝛio parrochiali ſacerdoti ſeu pꝛelato qᷓ; altcri ꝓpter multas deceptiones ⁊ illiteralitates que ſunt ĩalijs dcputatis. Dñ ſemp cõſulo ꝙ nemo vimittat ꝓpꝛiũ parro⸗ chialem ꝓ alio deputato.niſi ciare conſtet eũ quẽ cligit eſſe bone conſciẽtie.⁊ debite peritie ⁊ melioꝛis qᷓ; pꝛopꝛius parrochialis.quia ſi ĩ eſt aliquis defectus in parrochiali magis ex⸗ cuſatur ſubditis ei confitendo q; alieri.cum ſuperioꝛes eum inſtituendo pꝛo ſufficiẽte eůũ appꝛobare videantur.
34 ¶ Quid fi aliquis vultſepius confiteriĩ an⸗
no nũquid ſacerdos parrechialis tenetuꝛ eũ totiens audire.E. ßᷣm Ri. in.iiij. vi. xviij. ꝙ
ſic de neceſſitate pᷣcepti ñ ille qui vult confite⸗ ri de neceſſitate habet confitcri. Gi vo non teneretur de pꝛeccpto confiteri:nec.ſacerdos
pꝛefatus obligaret᷑ eum audire niſi de conſi⸗ jio. Addit tñ. Ri. ꝙ ſuſubditus vult pluries confiteri ⁊ ſacerdos noluerit audire. ꝙ tune
ralis libere põt confiteri alteri confeſſoꝛi.⁊ il le põt eum abſoluere:niſi cius ſace rdos cnm ad determinatum confeſſoꝛẽ miſerit. q ſi nõ vult eum audire nec alium determinatum af ſignat.videtur tacite ei licentiũ dare.vt pꝛo i la vice alteri confiteatur cui voluerit. S ed fi electꝰ non poterit abſoluere nſi ab his qui⸗ bus pꝛopꝛius ſacerdes potuiſſet.
₰ nei ſi 0 iiij. q̃ ad qualitatẽ il
lius cuius facienda eſt circa quod queritur.
¶ Qualis debet eſſe confeſſoꝛ. K. ꝙ debet ha bere.v. Hꝛimo bonitatẽ vite. ſ.vt nõ ſit ĩ pec cato mottali.de pe.di.vi c.i. Vnde exiſtens i peccato moꝛtali qñ abſoluit penitentem niſi ipſe de ſua moꝛtali culpa peniteat.grauit pec cat.ſᷣm. S. Bo.in. liij. di.xix. Imo.mortalii fʒ
iritiexv. li.i.ar.d.c.i.við ꝙp.ð dixi.ce.s.F.i.
¶ Sed nũgd tali ſcienter confitens peccat moꝛtalitcr. Dic vt.ð.clerccus.viij v.ij. ¶ Sccũdo vebet hfe ſciaʒ. Gʒ quãtq ſcĩaʒ de beat hre neceſſario.ſe.ß̃ʒ.ſ. Bo i.iiij vi.xvii. ⁊elicit᷑ ex.c.nulli.ſacerdotũ.xxxviij. di ꝙ tãtã ſcĩaʒ dʒ hre ꝙ ſciat diſcernere ĩpctis cõibꝰqð veniale ⁊ qð moꝛtale.⁊ ꝙ ſciat ſempꝑ adqͥ pec cata ſua ptãs ſe põt extẽder. Rõ q alia pnia ꝓ moꝛtali. alia ꝓ veniali ẽ imponẽda.Itẽqꝛ ſieẽt aliqð peti genꝰ ad qð nõ poſſet mãnũ ex tẽdere:niſi b̊ cognoſceret in pcriculũ aie eius audiret cõfeſſiões.⁊ ẽt cõfitẽtiũ. Mnde ho ⸗ mies ꝗ hoc cognoſcũt tenent᷑ ↄſulere viſcre⸗ tos.alioquin vterqʒ peccat grauiter. Et hoc voluit dicẽ Ang. de pe.di.i.ꝗ vult. Eſt ⁊ alia ſciẽtia qua quis ſcit ꝑ habitũ aegſitũ diſcer nere iter ꝓpleitatepeccatoꝝ.⁊ hec ẽ ð bene eẽ. In talibus eni ſemp debet ſecurioꝛẽ viam eligere ⁊ ſapiẽtes cõſulere. h ex.S. Bo. Et tene.qᷓ;uis diuerſi diuerſa dixerit ſuph. Ad nerte tñ ꝙ ſi vnbiũ verſet᷑ circa aliquod faci? dũ vel dandũ. vcl penã ſubeundã.tunc beni⸗ gn ioꝛ opi.ẽ eligenda.ff.ð co qð cer. lo. I.qðᷣfi epheſi. Wnde i.c.fi. dc trãſac. dicitur. In his ſuꝑ quibus ius nõ inuenit᷑ expꝛefſuʒ ꝓcedas egtate ſeruata:femꝑ in hũanioꝛẽ parfẽ pecli nãdo.ßʒ ꝙ ꝑſonas cãs loca ⁊ tẽpoꝛs videriꝰ poſtulare. hec ibi. Hoc idem tenet Var inl omnes pppuli.ff. de juſti.⁊ iu niſi foꝛte cet alt ad faciẽdũ qð facilii poſſet expediri. Gi vo
—
——
Mot
——
ih M wi

vi 1 n
dubiũ cẽt vt abltineat.tunc ſecmioꝛ ps ẽ eli⸗ gẽda.ſ.abſtincre. Purñ diuerſitas cẽt inter doc. penitẽs ex aliqua rõnabili cã vult adhe rere vni opi.nõ ẽ ſibi denegãda abſolutio ſ ſue cõſciẽtie relinquẽdus. Quid aũt ſit dubi um ⁊ opi.⁊ ꝗd fiendũ ĩ his. vide.j. Dubium. ⁊ opi. Similiter ⁊ facerdos nõ debet aſſerere moꝛtale id ð quo nõᷓẽ certꝰ ne inijciat laq̃os alteri.nec tenet᷑ ve ſingulis qᷓ audiuitvtermi⸗ nare fi ſunt moꝛtalia vel ne.ſed de qbusẽ cla rũ.nõ de ꝗgbus ſunt varie opi.vel ẽt ipſe peni tẽs neſcit exp̃mere mẽtẽ ſuã̃ circa ↄſenſũ vel
moꝛã. Memtñ ĩ quol.ſic diſtiguit. ꝙ peccata
ſũt ĩ duplici genere. Quedã iõ qꝛ ꝓhibita.ali ter nõ eẽnt mala.vt nõ audire miſſã ĩ feſto ⁊ hmõi.q̃ ſũt de iure poſitiuo mero.⁊ talia dẽt ſcire ↄfeſſoꝛ.niſi habcat cãʒ rõnalẽ q̃ eü excu ⸗ ſet.puta qꝛ abñs ⁊ hmõi. Alia ſũt peccata qꝛ ð ſe ſũt mala.vt eaqᷓ ſũt ↄtra ius viuinũ. ẽt ſi ab hoĩe nõ ſint ꝓhita.⁊ hox q̃dã ſi capitalia. ſ.vij. quaſi clem̃ta.⁊ iſta oʒ ſcire ð neceſſitate Quedã ſi ſpẽſ hoꝝ capitaliũ.vt illa q̃ fcipiũt pꝛedicationẽ.vt foꝛnicatio:ebꝛietas.⁊ hmõi. Mã foꝛnicatõ luxuria et ebꝛietas gula eſt. Et hoꝝ ſpẽs q̃dã ĩpoꝛtãt malũ ð ſubſtãtia ſui a⸗ ctus· eo ꝙ ſtati noĩata hñt q̃nexũ malũ.vt foꝛ nicatio.⁊ tał ↄꝓfeſſoꝛ tene᷑ ſcire vtrũ ſint moꝛ lia. vł nõ. Quedã de ſubſtãtia ſui actus non hñt vfoꝛmitatẽ.ſʒ ex libidie faciẽtis.ficut co⸗ gnoſcef̃ vxoꝛẽ ꝓpꝛiã nõ ẽ pcm̃.ſʒ ex libidie ſic ẽt ẽ moꝛtale qñ excedit limites m̃imonij.ſ: ẽt ſi nõ eẽt ſua.⁊ talia nõ oʒ ꝙ ð̃ neceſſitate ↄ feſſoꝛ ſciat vrx ſit moꝛtale.vel veniale. Alia ſůt pctã q̃ ſũt filie peccatoꝝ capitaliũ. vt iſta pctã.quoꝝ fines terminãt᷑ ⁊ oꝛdinãt᷑ ad fies capitaliũ ficut dolus acgſitio rei iniuſte.⁊ hu iuſmõi.⁊ ve talibꝰ nõ oꝛdinarius nõ tenetur ſcire vtrũ ſint moꝛtalia vel nõ.ſʒcuratꝰoꝛdia rius.vt epᷣus archiepiſcopus.⁊ceteri alij ſu pioꝛes tenent᷑ ſcire. qꝛ tenent᷑ purgare ꝑficer᷑ ? illuminare alios. Et iõ nouũ ⁊ vetus teſta⸗ mẽtũ tenẽtur ſcire. hec ille. Caneat igit᷑ cõfeſ⸗ ſoꝛ nc ſit pᷣceps ĩ dãdo ſentẽtiã ðᷣ moꝛtali vbi ſůt varie opi. doc. ſicut de vecimis ſoluẽdis. vbinõ ẽ cõſuctiido ð locis Jañ.ſʒ ↄſultat ſp qð ſibi videt᷑ tutius.nec moueat᷑ ꝓpt dictum vnius doc. nifi rõnabilr. vt dicã.j opinio..i
4 ¶ Ged ꝗd ſi cõfeſſoꝛ ꝓpi ſuã ĩperitiam dubi
rat ð aliquo · K ꝙ optimũ qð poſſit cẽ ĩ cõfeſ⸗ ſoꝛe poſt vitãẽ ſeire vubitare. Wñ niſi ſciat certo ſe legiſſe deciſionẽ alicuius cdus. ve
53 nõ habeat rões euidẽtes.ſemp ðʒ dubitare ⁊ pitos cõſulere.vel ipſe ð nono ſtudere. dicen do peccatoꝛi vt reuertat.qꝛ vult melius vide re.vel ſaltẽ ſi F nõ põt facere abſoluatpẽitẽtẽ iquãtũ ſus auctoꝛitas ſe extẽdit.⁊ ĩponat ei ꝙ cõſulat pitos ⁊ deliberet facere qcqd faciẽ qũ ei fuerii declaratũ.⁊ ſufficit ⁊ꝓ hoc facit iar.c.ſi qs poſitus.⁊.c.nullus.ð pe.divij. vbi q;uis ð tali dubitet᷑.tñ abſolutio non negat᷑. De q̃ ãt culpa teneat᷑ ↄfeſſoꝛ.vide.j.cłpa.v ¶ Tertio debet habere charitatẽ erga pẽitẽ⸗ tẽ vt eũ iterroget ⁊ iſtruat.de pe.di.vc.i. An ãt teneat ð neceſſitate facete iterrogatões ⁊ qũo vide.j.interrogatões.in pꝛĩ. ⁊ ꝑ totum. ¶ Quarto debet habere pietatẽ ĩ cõpatiẽdo peccatoꝛi.benigne eũ cõſolãdo.ifundẽdo vi⸗ nů ⁊ oleũ.ut dicit in. v.c. oĩs. ut potius vclit ſaluũ in purgatoꝛio qᷓ; nimiã pniĩaʒ ĩponẽdo vᷣſpatũ ĩ ficrno.nec exigat iuramẽtũ.vłꝓmiſ konẽ u pẽitẽte. niſi ĩ caſibus ĩ quibus ius ita vult.ẽt ſi videat ꝙ nõ iplebit qᷓͥ ſibi ĩiponet. ¶ Sed pone ꝙ pᷣſbyter ꝑꝛochialis habeat ali quos ꝑꝛochianos ſurdos mutos uł furioſos ⁊ hmoi.he. ꝙ dʒ facẽ poſſe ſuũ.ut ĩducat eos ad cõtritionẽ ⁊ pnĩam fᷣm ꝙẽ poſſiblie.ſ.ſi⸗ gnis. aut nutibus.⁊ hmõi.⁊ ſinõ põtꝓficere oꝛet deũ ꝓ ipſis.⁊ faciat oꝛare populũ.ut vñſ cos illuſtret.⁊ cũ nihil omiſerit de cõtingen ⸗ tibus nõ ĩputabitur ei.facit. de eõſe.di.iiij.ſo let queri.?.xliii.diepheſis. ¶ Quid ſieger petat pᷣſbytexꝝ.⁊ añq; adiun⸗ gat ꝓdu loquelã vel efficit᷑ furioſus. K.ꝙ uł ad nutũ ifirmi vel ad teſtimoniũ eoxꝝ g ipſũ audierũt petere pnĩam.uel pᷣſpyterũ debʒ ei qcqd põt humanitat ĩpẽdere.abſoluẽdo: uł recõciliãdo.⁊ ſi põt ſine periculo oꝛi eins cu⸗ chariſtiã infundẽdo.⁊ ſufficit vnus teſtis in hoc.cum nulli fiat pꝛe iudicium. 5 ¶ Mtrũ adiudicatus moꝛti petẽdo peniten⸗ tiꝗᷓ ſit abſoluẽdus.ſ.ꝙ ſic.⁊ debẽt compelli officiales ut hoc ꝑmittant.⁊ cogi eccleſiaſti⸗ cacenſura.clc.cum Fm.de pe.⁊ re. ¶ Quid fi ſacerdos ſcit ĩpedimẽtũ ĩ matrĩo⸗ nio alicuius ſui parrochialis ⁊ hmõi.kE.ᷓm Mo. ti.penitẽtia. vij. ꝙ ſi põt ꝓbari tener ñ bi reuclare.qꝛ cũ ſit eius pᷣlatus tenct᷑ ad illð pᷣceptũ. Ma.xviij. Si peccauerit ĩi te frai tuꝰ ⁊̃. Si ãtꝓbari nõ põt lʒ ſciat nõ tenet ei di cere.niſi credat ꝙ laboꝛet ignoꝛãtia craſſa ⁊ ſupina q eũ nõ excuſet.uł qñ ꝓbabiłlr credit g pati crũt acgeſccre cõſilio bonoꝝ ſuper h

in his vᷣuobus caſibus tenet᷑ erreuelare. als
non. Imo. ego crede ꝙ grauiter peccaret alit reuelando.quia eẽt occaſio peccati.
n ¶ Quinto debet habere poteſtatem abſoluẽ
12
di ſᷣm qð.ð.dictum eſt. 5 ¶ Sed ꝗd ve ↄfeſſoꝛibus illis g vel de iure ñ
tenẽt beneficiũ.vel iunt intruſi ant excõicati.
velnõ habent lnĩam audiendi ⁊ hmõi. he.ꝙ quãtum ẽex ꝑte taliũ ſacerdotũ decipiũt ani mas.cum nõ poſſint nec ligare nec ſoluere de
Pprꝛoch.c.nullus. Sed quo ad ↄfitẽtes diſtiguẽ
dũẽ.ꝙ aut hñt iuſtã cãm ignoꝛãtie.⁊ ſic ſunt abſoluti quo ad deũ.qᷓ;din tał ignoꝛãtia vu
rat.ſʒ fi poſtea ̊ ſciãt ʒ Inno.tenent᷑ ↄfiteri
iteꝝ ſacerdoti legitimo ꝗ eos poſſit abſoluẽ ar.d.c.oĩs.⁊ de pᷣ.nõ bap.c.veniẽs. Diſtiguo tñ hic ᷣm Pe.de pal.in.iij.vi.xviij. ꝙ ſi ĩpe⸗ dimẽtũ ẽ iuris diuini.puta qꝛ nõ ẽ baptiʒatꝰ vcl nõ ẽ oꝛdiatus· ſic lÿ quo ad deũ ſit abſo⸗ lutis ↄfeſſis tali q;diu ignoꝛũtia durat.tñ cũ ſcit tenet* ↄfiteri legitio ↄfeſſoꝛi.nce pa⸗ pa poſſet diſponere de Zrio. Si vero ĩpedim̃ tũ ẽ iuris poſitiui.tũc aut talis cũ qͥ nõ ẽcon⸗ feſus habeat᷑ cõiter ꝓ p̃lato. puta qꝛ crat in
poſſeſſiõe ⁊ ↄfirmatus ꝑ ſuꝑioꝛẽ.lʒ nõ legiti⸗ me obtinuerit bñficiũ.⁊ cõfeſſus eſt quis tali
tãqᷓ;ᷓ ſuo pᷣlato.qꝛ ſic reputabat᷑ cõiter.⁊ ſic ip ſe credebat ex ignoꝛãtia facti.⁊ tali ↄfeſſus ñ tenet iterare ↄfeſſionẽ.iʒ poſtea ſciat ñ fuiſſe legitime pofitũ. Gi voex igꝛãtia iu is Bꝓ⸗
nenit.utputa qꝛ uidit eũ verberare clericũ.ſʒ
nõ putabat excõicatũ.⁊ hmõi.ſic tenet᷑ ðʒ eun dẽ Me. reiterare.⁊ ita tenẽt doc.⁊ gl. vlt. ĩ.c.
nihil. de elec. Et ita ẽ verũ de iure antiquo.ſʒ
hodie vic ꝙ ↄſeſſus ſciẽter ẽt cũ eo ꝗ ẽ fuꝰpꝛe
latus.q;uis ſit excõicatus uel ſuſpẽſus.nõ te
net iterare.vt.ſ.ercõicatõ.viii.q.iij. i autẽ ñ eꝛat ↄfirmatꝰ ſʒ itruſus.ſic tenet᷑ iterare cõ
rtrſſionẽ factã tali.poſtqᷓ; ſcit ᷣm Pa.in.d.c.
1
b aliquo deſiſtere. qð ipſe ↄfeſſoꝛ credit moꝛ
nihil. Et ad.l.barbariꝰ.ff. de off. pᷣ. dicit ꝙ loq tur qñ talis ponit᷑ ĩ officio a ſuꝑioꝛe. Poc te⸗ ne i ↄfeſſis cũ ſuo pᷣlato. Secus ĩ ↄfeſſis cũ e oꝛdiarijs volũtarie electis. ſicut fũt religiofi. qꝛ poſtq; ſciũt ve ĩpedimẽto credo tencãt᷑ ite rare ↄfeſſionẽ ᷣm qð tʒ Inno.⁊.ð.dictũ eſt. ¶ Diꝝ ſacerdos debeat ãbſoluere eũ ꝗ ñ vł̃t
talc eẽ· K. ſm Bof.i ql. cõ. ꝙ ſi ẽ ceetus moꝛ⸗ tale cẽ qꝛ nulla diuerſitas ẽ iter doc.ð h nullo
mõ dʒ eũ abſoluere. Si vo nõ õcertus.puta
qẽ dubiũ iter doc. ⁊ viuerſa opi.tũc ſiẽ oꝛdi
narius eiꝰ.tenet eñ abſoluere. Et ſi ipſe ↄfeſ
ſoꝛ nõ põt foꝛmare ſibi ↄſciaʒ an ſit pctĩĩ di
uerſitate voctoꝝ tũc nihilominꝰdicãt ei ↄſci entiã ſuã ⁊ ifõmet vt ↄſulat ꝑitos.⁊ diſpõat facere qð tenet ⁊ abſoluat cũ.⁊ſi pur penitẽs nollet agnoſcer̃ tale qd pctm̃.nihilominꝰ ab ſoluat qꝛ hoc ꝓcedit ex rõc.⁊ nõ ex ꝓteru ia. qꝛ oꝛdinariꝰ dʒ ſeg cõc iudiciũ ecłe.nõ ſuum Si o nõ ẽ oꝛdinariꝰ dʒ ſcq ꝓpuz iudiciũ.⁊ iò ſi credit moꝛtale.⁊ nõ põt depone cõſciaʒ
nullo modo põt eũ abſoluer ſine peccato.
T v. quo ad abſolutio
D nfeſſio neʒ. Qucrit quõ de
VPeat fieri abſolutio ĩ foꝛo ꝑnie a pctis ſE.ꝙ pᷣmitti dʒ. Miſcreat᷑ tui⁊. Indulgẽti⸗ am ⁊ẽ ne effectꝰ ſacfi ĩpediat᷑ ex pte penitẽ⸗ tis. Poſtea dicat ego te abſoluo ab oĩbꝰ pcis tuis. In noie pris ⁊ filij ⁊ ſp.ſa. Sʒ nũqd ſu
pradicta oĩa ſint neceſſaria. K. ꝙ nõ niſiego
te abſoluo ab oĩbꝰ pcĩs tuis In noie pris ⁊t̃. ßʒ Jo. de noto.i.iiij. vi.xviij. q.v. Diẽ tñ tho. iq̃dã.q.de quoł ꝙ laudabilit addit ↄfeſſoꝛ ge qd boni feceriſſit ĩ remiſſionẽ tuoꝝ pccatoꝝ Et ad ß addit Po.⁊ qcqd. mali paſſꝰ fueris qꝛ ſic iniũctũ a ſacerdote valet tali ex duobꝰ vʒ ex vi operis ⁊ clauiũ. Et iõ ĩponat᷑ penitẽ ti ita ꝙʒ ĩtelligat. nõ ſecrete.vt faciũt alig qui ꝑ modũ abſolutionis illud dicũt.qꝛ ſic nõbva — niſi ex vi.opcris.
¶ Vtrum abſolutio debeat fieri ãte iniũcti onẽ pnie. ſiue ſatiſfactiõis.k.ꝙ nõ. vt patʒ i cle.dudũ.de ſepul.⁊ ibi Jo an. Mã pᷣmo dʒ audir᷑ ↄfeſſionẽ.ſcðo ĩponer pniĩsʒ. tertio ab
.——
——
ſoluer ſcfalii. Attñ ꝙʒ kit icõtinẽti vñ ieſſc. C.
ve pac.l.petẽs.iõ nõ obeſſet ſi abſolutio pᷣus fieret.⁊ poſt pnia iniungerct.
¶ Mtrũ ſacerdos parochialis poſſit abſol⸗ uer ab oĩbꝰ ſuos ſubditos.h.cõit doc.ĩ.c. de
g. de pe.⁊ re.ꝙ ſic de iure.ab oĩibꝰ pcis quãq;
grauibꝰ exceptis his qᷓ reſeruãt᷑ in iure epis. aut ſupcrioꝛibus vel qͥ ex cã legitima ſũt eis
ſpãlit iterdicta.ar. d.c.deꝰ g cuiꝰ ſupſcriptio
dicit. Ep̃o ⁊ fratribꝰ ciꝰ ſ. ſacerdotibꝰ. Etq petã reſeruãt᷑ ride.ð caſꝰ. Idem dic ð excõni cationc.vt.ð. M bſolutio pꝛimo.
¶ Quid de his ↄfeſſoꝛibꝰ ꝗ ð licẽtia facerdo ʒ
tũ parochialiũ vłl aliox pᷣlatoꝝ audiũt ↄfeſſi
oncs. K. quod non pñt abſolucrc niſi ab
his qne eis conceduntur ⁊ aduerte quod ma
ioꝛẽ auctoꝛitatẽ non pñt eis dare.qᷓ; hẽant ipi ꝑrochiales ſac.dãtes Iniaʒ aut alij· c nẽo
ðᷣre. iu.li. vj. Excipe ffes mioꝛes ⁊ pdicators
— —

5**
—
*
it
⁊ electos ab his ꝗ de iure pñt eligere ↄfeſſo⸗ ꝛes de qbꝰ dic.vi.ð. Sfeſſio.iij.ð.vij. ⁊ xxxiij.
¶ Mtrũ officiales ep̃i hẽant auctoꝛitatẽ ĩ pẽi tõtijs caſuũ ep̃aliũ.k. ßᷣʒ Ho in ſũ.ti.de pe.⁊
rc.ꝙ nõ pñt abſolucre ĩ foꝛo pnie.ſʒ tm̃ i foꝛo ↄrẽtioſo. niſi hoc eis expꝛeſſe ↄccdat᷑.Fallit h i vicario generali epi.qui ẽt fi nõ ſit ſacerdoſ
põt h alijs delegare. niſ ſit expꝛeſſe ꝓhibitũ. ar.de pꝛocu.c.petitio.⁊.xciij. di.c.fi.
§ ¶ Mtrũ epũs cõmittẽs alicui ſuqᷓ auctoꝛitatẽ
generaliter audiendi ↄfeſſiones.ex hoc intelli
gatur ꝙ poſſit abſolucre a caſibus epᷣo ſpãlr
reſcruatis K. ꝙ nõ.qꝛ ĩ generali ↄceſſiõe nõ veniunt illa que nõ eẽt qʒ vcriſimiliter ſpãlr cõceſſurus.ut in.c.ſi epᷣs.de pe.⁊ re.li.vi.⁊ de re. iur.in generali li. vi.⁊ de offi.vi.c.vltimo. cũ ſuis cõcoꝛ. Sed ſi aliquẽ caſuʒ ſpãliter re⸗ ſeruatum ſpecifice ↄcedat cũ clauſula genera
li.tũc bene pt᷑ abſoluere ẽt de nõ expᷣſſis. ᷣm
ꝙ epũs põt de iure.ar.c.ꝗ ad agẽdũ. de pcu. li.vi. niſi caſus eẽt adeo grauis ꝙ vcriſimilłr nõ venit in tali generalitate.ſicut de iniectõe violẽta ĩ ꝑſonã eccłiaſticã. de qͥ ĩ.c. uenit. de ſen. ex. ꝗ nõ venit niſi expꝛiat fᷣm Jo.mo.i.d. c.ꝗ ad agẽdũ. go tñ credo ꝙĩ foꝛo aie i tali
generalitate ẽt ſi nullũ expꝛimatpõt abſolue
re ab oĩbuſ qᷓ veriſimilr cõccſſiſſet in ſpẽ qꝛ
verba generalia ſunt generalr accipiẽda. ve
deci.ad audiẽtiam.pꝛeſertim ĩ fauoꝛe ſalutis
giarum.quo nihil ẽ fauoꝛabilibus.xxiiij.q.iij ſi habes. de pe.⁊ re.ne pꝛo dilatione.
¶Dix eps ↄcedẽs lniaʒ alicui vt eligat ſibi ↄfeſſoꝛẽ idoneũ.eo ipſo ↄcedat lnĩaʒ abſoluẽ⸗ di a caſibꝰſuis dicto ꝓfeſſoꝛi electo.h.ꝙ nõ. niſi P expꝛiat: vł cuident ↄſtet ꝑ alia figna ꝙ h ĩ ſpãli voluit ↄcedẽ.c.ſi cpᷣus.ð pe.⁊ rẽ.li.vi.
¶ Prxꝝ unus ſacerdos poſſit abſoluẽ ⁊ alius
audirc. K. ꝙ nõ.qꝛ ſacramenta non ſunt diui dẽda.ar.xx iij. di.quoꝛũdꝭ. ¶Htxꝓpꝛiꝰſacerdos poſſit abſolaẽ cã cum ᷓ peccauit. h. ᷓᷣʒ Ri.i.iiij. vi. xvij. ꝙ ſic. Intel lige niſi fit caſus reſeruatꝰp ſupioꝛẽ. Itẽ fi ñ iminet piculũ:aut ex pte ſacerdotis aut ex ꝑte młieris ꝑx eoꝝ fragilitatẽ. Wñ ſi iminet fale
iculũ nullo mõ ↄfiteat᷑.ſʒ petat lnĩaʒ alteriꝰ
tẽdi quã ſi ñ vult dare malicioſe põt nihilo minꝰ alteri ↄfiti. Mcliꝰtñ faccret ſi eã ad ali⸗ um ↄfeſſoꝛẽ mitteret ců magis vccũdaret᷑. ¶ Mtx ↄfeſſoꝛ audiẽs pẽitẽtẽ g hʒcaſũ a qͥñ põt eũ abſoluere poſſit cũ abſoluẽ acaſibꝰ p⸗ tinẽtibꝰ ad ſe.⁊ poſtea remittẽ eũ ad ſupioꝛẽ P abſolutõe alioꝝ ptinẽtiũ ad ip̃ʒ. K. ꝙ ʒĩh
fuerit opi.tñ b ẽ vioꝛquã tʒ Mẽ.ð g.qͥł᷑ĩ. q. xxx. ꝙ ſic. Et ita ßᷣuat curia ⁊ cõis cõſuetu⸗ do. Mñ pẽitẽs dʒ oia ↄfiteri itegre ð gbꝰẽ me moꝛ.⁊ ſacerdos abſoluet a qbꝰ põt.⁊ poſtca remittet cũ ad ſupioꝛẽ vt abſoluat eũ a religi Rõ qꝛ ꝑↄfeſſionẽ factã iferioꝛi oĩa pctã ſůt ↄfitẽti remiſſa.⁊ iã̃ peccatoꝛ ẽ abſolutus a ðᷣo Abſolutio Vo ſacfalis fiẽda ꝑ eccliã vuo fa cit. vnũ qꝛ ꝑtẽ bebite ſatiſfactiõis dimittat. Alið qꝛ abſolutũ eccłie militanti a qᷓ ꝑ pctm̃ ſuũ ſepatus fuerat recõciliat. D ĩs eni moꝛta lii peceãs quãtũ ad ſe a cõione ſactoꝝ ⁊ eccle ſepatꝰẽ ⁊ excõicatꝰ. Mũc ãt neutri hoꝝ repu gnat ſepare abſolutionẽ.⁊ facẽ eã ꝑ ꝑtes. Sa tiſfactio.n x ꝑtes bñ põt iniũgi. pot qppe ſa cerdos dicẽ. facius h vſq; ad.viij. dies. ⁊ po⸗ ſtea reuertaris ad me.⁊ iniũgã tibi reſiduuʒ. Sirr recõciliatio põt fieri ꝑ ptes.ſicut pʒ de ercõicato płibꝰ excõicatiõibꝰ gpi abſolui ab vna.poſtea ab alia.c.cũꝓcã.ð fẽ ex.⁊ idẽ gl.ĩ c.officij eo.ti.⁊ gl.ic.ex pte.ð off. oꝛ. Velpõt dici ꝙ pꝛia abſolutio cũ ß̃a ẽ vnaIta ꝙ pꝛia ſit fub rari habitõe de ſcðᷣa ſubſeqũenda.Ita ꝙ fem̃ ĩ pꝛia ſuſpẽdit nec hʒ effectũ donec ve⸗ niat ſcðᷣa.⁊ tũc ſeðᷣa agẽs ĩ ꝓpꝛia virtute pꝛie pᷣcedẽtis agit totũ ꝙ vnica abſolutio de oĩbꝰ agere deberet.⁊ ſic ratificat pᷣmã. Imo illa cũ vnica ſimpłr ⁊ indiuiſa reputabitur. Et qᷓ;ꝙ; ita ſit nõ dʒ in pꝛia abſolutione aliq̃ conditio apponi de ſecũda ſcquẽda:neq; ĩ ſecũda de pᷣ⸗ ma.qꝛ de iure ſubiteiligit vt nõ vt neceſſe ꝙ expꝛiat᷑.hec ille. Et ſubdit veꝝ foꝛe:dũmõ di⸗ ſponat penitẽs ire ad fnpioꝛẽ.als ſi viderʒ eũ rebellẽ ðe nullo vʒ eů abſoluerc.qʒ tã ĩ pẽiten tẽſe oñderet. Etĩ.q.xxxi. ſubdit ꝙ ſi iferioꝛ ab ſolueret ſub ↄditõc.i.ſið illis abſoluat ꝑ ſupi oꝛẽ ł adtp̃s.ſ. quouſq; ſupioꝛ abſoluet ꝙ ñ v
leret abſolutio. In. q.xxxi. dicit ꝙ ſi ſuꝑioꝛ cõ
mittẽt ĩferioꝛi m̃ð.vʒ ꝙ abſoluẽ poſſit ſub ta li cõditõe. qð ẽt fibiʒfiteat᷑.ꝙꝙ vʒ tal ↄmiſſio ⁊ pot fieri ↄfeſſio nihil aliudẽ q;ᷓ ligamis oñ⸗ ſio.⁊ idẽ ligamẽ płlibꝰpõt oñdi.⁊ tůũc ñ hʒ Vi⸗ goꝛẽ pꝛĩa cõfeſſio niſi fubꝓpoſito faciẽdi ſᷣaʒ ß ſipꝰmodũ ↄfiteri ſupioꝛi renuerit qᷓ dimiſ ſa ſůt ſi redeũt.ſʒ nouũ crimẽ icurrit.⁊ ſi dcãʒ ↄditõʒ acceptãt dʒ eñ abſoluẽ ſine oĩ ↄditiõe appoſita ex ꝑte abſołtõis. Si vo ↄmittat ſic vʒ poſſis ſub ↄditõe.ſ.q ñ valcat niſi ei ↄfite at. eã ratã hůcrit:nõ valet talis ↄmiſſio. nec abſolutio. 3 ¶ Quid ſitał caſus ref̃uatꝰſit excõicatoꝛ n qd poiit abſoluia pctis pᷣꝰ.⁊ poſtea mitti ad

1
12
ſuꝑioꝛẽ ꝓabſolutõe ab ercõicatiõe.&. multi tenẽt ꝙ nõ.qꝛ cũ excõicatus ſit e eccłiaʒ non põt reponi niſi ꝑcũ ad quẽ ſpectat abſolutio ipſius. ꝑ ea q̃ no. ĩc.pñti.ð ſen. ex.k.vj. Et licʒ hec opi.videat bona.tñ miki magis plʒ pria.
ſ.ꝙ p̃t abſolui a pctis.⁊ poſtea mittiad ſuꝑio
rẽ vt abſoluat᷑ ab excõicatõe.q qdẽ pʒ expÿ⸗ dictis ĩ pꝛecedẽti.q.⁊ hec ẽ benignioꝛ opi.ᷣm Mo. ⁊ verioꝛ iudicio meo. Mñ nõ ob.eoꝝ rõ q tał nõ.reponit᷑ ĩ eccłia.lʒ abſoluat᷑ ab alijs niſfi ꝑ eũſad quẽ ſpectat.nec vʒ ſe ĩmiſce diui nis donec ſit abſolutꝰab excõicatõe. Mec ob. ẽt ſi dicat᷑ qũo põt ergo abſolui a ſacerdote ſi nõ dz ſe imiſcere diuis.qꝛ ẽt excõicatis nõ ꝑ hibet᷑ tal ĩmiſtio. Et qð d̃ ꝙ excõicatus ñ ẽ
ticeps ſacramẽtoꝝ.verũ ẽ cõpletiue.ſed nõ niciatiue. Mec ob.c.gcũq;.xxiiij. q.j. vhi dicit ꝙ qſe ſegregauit ab vniate fidei vcl ſocicta⸗ tis Petri 1Paul nõ poteſt a vinculis pec⸗ catoꝝ abſolui.nec ianuam regni celeſtis itra re.qꝛ vt patet loquit᷑ de hereticis ⁊ alijs quiĩ ꝓpoſito malo ꝑſeuerant nõ de cõtritis. alit
nunqᷓ; poſſent abſolui. Aduerte tamẽ ꝙ ſi fo⸗
ret in moꝛa petẽde abſolutiõis. ſic nullo mõ debet abſolui a peccatis niſi certis cõiccturi apperet ꝙ nullo mõ cõſtituerctur in moꝛa ex tali abſolutione. Si vero nõ fuit ĩmoꝛa vel ſi fuit tamen verifimiliter apparct ꝙ amplius non erit credo ꝙ cõfeſſoꝛ debeat abſoluerc a peccatis:nec eũ grauare vt pꝛius vadat ꝓ ab ſolutione excõmunicationis.pꝛeſertim quan do cõmode hoc facere nõ põt. Et ſic videtur velle Ri.in. iiij. diſti xvꝛij.ar.ix.q.iiij.in vcr. ibi quia pꝛeſumendum ẽ vt in pluribus ꝙ in ⸗ ſte excõmunicati fucrant ⁊ ꝙ niſi ꝑ cos ſtaret abexcõicatione abſoluent᷑ergo vbi ceſſat tal pꝛeſumptio abſoluendus eſt. Moc idẽ tenet Rodo.ti.de ſen.ex.ᷓ.xxviij. ¶ trũ peccans in alieno territoꝛio efficia tur de iuriſditiõe illius ĩ cuius territoꝛio de ligt vt poſſit abſolui ab co.k.ſʒ Pa.in.c.cũ cõtigat.de fo.compc.ꝙ ĩ foꝛo penitẽtiali nõ ſoꝛtitur quis foꝛum alterius ſacerdotis ex de licto eõmiſſoĩ eius territoꝛio ctiaʒ notoꝛie fa cto.⁊ no. per glo.in.ci xvi.q.j⁊ quod not. in c.i.de rap. Katio quia penitẽtia ĩponit᷑ꝓpter offenſam dei ⁊ aicꝓpꝛie ᷣm Jo. de ligna. Et ideo illi ſoli ſubijcitur quẽ habet loco vei:⁊g eſt index anime ſuc. e ¶ Wtx peregrini viatoꝛes ꝗ de licẽtia pꝛo⸗ pꝛij ſacerdotis cõfitentur alteri ꝗ tñ habent
caſus reſeruatos epis: poſſunt ab eo quẽ ele⸗ gerũt ĩ cõfeſſoꝛẽ abſolui.K. ᷣm Rodo ꝙ ſic.
.
marie ſi iſtitit tp̃s generalis ↄfeſſionis. vt in
paſcha: oʒ tñ ei iuiungi ꝙ cũ hẽbit copiaʒ ſui epi.iterũ ei cõfiteat᷑ illud peccatum reſerua⸗ tum:⁊ ab eo recipiat penitentiam de illo.
¶ Quid ſi ſacerdos abſoluit᷑ a quo nõ põt. 1ʒ
ſᷣm Rii.i.iiij. di. xviij. ꝙ ſiue faciat ex malicia ſiue ex craſſa vel affectata ignoꝛãtia moꝛtalr
peccat. Et ſʒ Dir.ti.ðᷣ pcnitẽtia tenct᷑ dicere
ↄfeſſo ꝙ talis ↄfeſlio nõ tenuit:vł obtiner au ctoꝛitatẽ.⁊ poſtea log cum eo de aliqbus qᷓi dubitet. ne benc cũ itellexerit.⁊ ſic cũ abſolue re. Quod itelligo ſi cõmode põt ⁊ fine ſcãda⸗ lo. als nõ credo teneat᷑ ꝙ talis cõfeſſus pꝛo⸗ pter bonã fidẽ excuſatur.qr.xx vij. di.ᷓᷓ. vltio. Aduerte ꝙ qñ quis cõfeſſus fuit ei qui cũ nõ potuit abfoluere:poſtqᷓ; hoc ſcit tenet᷑ iterum cõfiteri illa eadẽ peccata:ſi adhucẽ memoꝛſa cerdoti ꝗ eũ poſſit abſoluere ᷣm Ri i.iuij di. xvij. Gʒ tu diſtigue Fʒ ꝙ.ð.dixi.Cõfeſſio.iiij. Fxij. Aduerte tñ ꝙ ſi pꝛedictus cõfeſſoꝛ potu it cñ abſoluere ab aliqbꝰ lʒ nõ ab oibꝰ.ſuffice ret cõfiteri illa ſolũ a qbus nõ potuit eum ab ſoluere ei qui habet voteſtatem ⁊ non alia. B nſeſi 10 Nquo ad penitẽtie k*S imũctionẽ. glo.ic. ſunt plures.ð pc.di.iij.tenet ꝙ regła⸗ rirẽr ꝓ quolʒ moꝛtali penitẽtia ſeptẽnis vᷣber Attamẽ tenei ᷣm cõiter doc.in. c.deus g. de pe.⁊ re.ꝙ penitẽtic ſũt hodie arbitrarie ꝑ.dc
deꝰg.⁊ ꝑ.c. menſurã.de pe.di.i. ta ꝙ Joan
in.c.vt menſure.de emp.⁊ ven.tenet ꝙ cano ⸗ nes pẽitẽtiales hodie de nihilo ſeruiũt nihilo minus ſacerdos.⁊ ſi poſſit recedere a dietis canonibꝰĩ iponendo penitẽtiã quũ vult pꝛo ⸗ pter fragilitatẽ hoĩuʒ.⁊ ↄñr ex cd.⁊ ꝓ hoc fa cit gl.bona.i.d.c.ſunt plures.tñ bonũ ẽ vt eoſ canones ſciat.vt Fᷣm cos ſciat ſe temperarc.?
„
peccatoꝛi inoteſcere quid meretur.
¶ Sʒ ad ſi ſacerdos vᷣidet ꝙ nõ faciet penitẽ
tiã vłl nõ vult ſubire.he.ßᷣʒ Moti.ĩ pnĩa.vi.
ꝙ dʒ ſacerdos talẽ ĩponere quã ſine murmu⸗ re ⁊ ſpõte velit poꝛtare.⁊ nonalia, ppter ꝑi⸗ culũ.⁊ ẽt cõcedat ꝙ iße poſſit redumere ieiũia
q̃ ci ĩpoſuit.⁊ ꝙ remiſſioes pᷣlatoꝛũ ꝓſfint ei: nec dʒ cxigere iuramẽtũ. vcl ꝓmiſſionẽ ð ab⸗ ſtinẽdo ĩ futurũ ab aliquo peccato.velð faciẽ do qð ſibi iniũget. niſi ĩ caſibus a iure expſſis ſed abſoluat eũ ſimplicit ſine ⁊ditõe cipteſt õc ꝙũ nõ yſtituet aliena:vl faciet debitũ ꝙ
———————————————
½
—— —
₰ 8
— S=—
—
—————
₰

—
—
ſurit imn
ac an nt nnwet Wn ilut ecyr a wuu tac ½*
o.1
hd ₰.
euacuabit fructum ↄfeſſionis.qᷓ;uis ſibi vide atur ꝙ nõ ſit facturꝰ ad qð obligat᷑. Cautiꝰ tñ eſſet qñ adeſt ↄmoditas mittẽ cũ pmo ad ſatiſfaciendũ ⁊ ꝙ poſtea reuertat᷑ ᷣm cuãge⸗ liũ. Si ↄmode ñ põt ſuffiẽ diſponat;primũ poterit ſatiffacẽ. vñ pᷣſbyt nullatenꝰ qʒ pctõ reʒ pmittẽ a ſe veſpatũ recedere. Et ĩ his ↄcoꝛ dat Inno. in. d.c.oĩa.⁊ Sco.in iiij. vi.xv.
¶ Quid ſi peccatõ ↄfitet᷑.nõ tñ vlt abſtiner ĩ futuꝝ.K. ꝙ dʒ ſibi ↄſiliũ darc ⁊ pnĩa ꝛiniun gere ⁊ hoꝛtari vt nõ deſiſtat bñfacere.qꝛ dñs citiꝰ euʒ illuminabit.⁊ valẽt ad młta bona ſᷓʒ doc.in.c.qð qdam de pe.⁊ re.non tñ dʒ euʒ ab ſoluere. qꝛ pcccaret moꝛtaliter tam abſoluẽs q; penitẽs ᷣm Ri.in.iiij. vi.xvij.
¶ Prꝝ bona opa que penitẽs faciet ſint ma gis efficacia ad expiandã cłpaʒ pᷣteritã qů ꝑ ↄfeſſoreʒ ei iniungunt᷑ ſic dicẽdo oĩa bona qᷓ facies vel intendis face iniũgo tibi in remif ſionem pctõrum.kK.ᷣm Tho. in quol.ꝙ ſic. q ſic valent dupliciter. Primo ex nã opis. Secundo ex vi clauiuʒ.⁊ i plus hñt expiare culpaʒ pᷣteritam. Et ꝓptcrea bonum eſt ꝙ ſa cerdos ei. taliter quod intclligat vt ſupra diri. Confeſſio.v.in prin.
¶ Mtruʒ vnus cõfeſſoꝛ poſſit ex cã relaxare
aut ↄmutare pniam quꝭ alter ĩpoſuit.kK. bre
uiter loquẽdo de pnia ſacramentali ꝙ ſic.ſi ta lis hʒ auctoꝛitatẽ abſoluẽdi a tali peccato ꝑ qð fuit ſibi ĩpoſita ẽt ſi ille g impoſuit eſſet fu ꝑioꝛ. Si vo non hʒ auctoꝛitatẽ abſoluendi a tali peccato.nõ poterit cam nec relaxare: nec ↄmutare niſi neceſſitas vꝛgeat:vł pietas ſua deat. pium eitunc cẽt interpretari ꝙ ſupioꝛ in hmõicaſibꝰ acceptet ᷣm Rodo.ar.c.lãto⸗ rem xxxiij.q.ij. Blo. xxvj.q.vij.c.tꝑa.tʒ ꝙ epᷓs põt diminucre pniaʒ quã papa ipoſuit.ar.d. c.latoꝛẽ. Qð ego admitterẽ qñ non põt hẽri recurſꝰ ad ſupioreʒ ↄmode ⁊ ex cqᷓ aĩs nõ cre do. Et hẽt tʒ Aluarꝰ.⁊ ſegtur Car.in cle.fi.ð pe.⁊ re.⁊ pᷣm pᷓdictaʒ diſtinctionẽ ↄcoꝛdabis opi.Zrias qut recitant᷑ in. d.cle.fi. Fallit ᷣ m aliquos niſi alicui in pnia fuiſſʒ impoſitũ vt iret ad terrꝗ ſanctã. qꝛ tunc ſine anctoꝛitate pape non poſſʒ ↄmutare.ar c.i.⁊.c.ſuꝑ his ð voto.iuncto.c.ex imłta co.ti. Að ego limito qñ iniunxiſſet vt iret in ſubſidiũ tre ſancte. als nõ per iura p̃allegata. Et fᷣm hanc diſtin ctionẽ limita ⁊ intellige glo.⁊ doc.in. d.c.i.t ita tʒ Mo.ti pnĩa.iiij.⁊ aſteñ.li.v.ti xxij.
¶ Sedqrog ſunt canones pniales. K. ꝙ cos
reduco ad. xx. quoꝝ pᷣmus hẽtur. rxxij.vi. p⸗ ſbyter. vbi dat qlibet preſpytero fõnicatoꝛi
vel ↄmittenti quodcũqʒ peccatũ qð inducit depofitionẽ pnia.x.annoꝝ.in qbꝰ pᷣmos tres mẽſes dz ieiunare ĩ pane ⁊ aq̃ tm̃. excepti dñi cis ⁊ feſtis cipuis i quibꝰ põt recreari vino piſcicnlis ⁊ leguminibꝰ incluſꝰ tñ ſtãdo poſt exiens dʒ vnũ annuʒ cum ðimidio iciunare in pane ⁊ aqᷓ. poſt vſq; ad.vij. annů iciunare dʒ tres ferias in pane ⁊ aqua.ſ.ij.iiij. ⁊.vj. ni ſiſcᷣam feriã velit redimere vno pſalterio⸗ vł vᷣnario.poſt tres ſeqͥntes annos vj. feriaʒ in pane ⁊ aq̃ ieiunet. Auidã intelligit in adt᷑ terio vł inceſtu ſolũ. Sʒ tu dic ẽt in fõnicati⸗ one. Scðs canò hẽtur. iij. q.ic.ſi qs ſacerdos
?.c.non debʒ. vbi dat᷑ pnia.xij. annoꝝ p̃ſpy⸗ teroꝗ cognouit filiã ſpũaleʒẽt quã audiuit ĩ ↄfeſſione.⁊ ſi eſt publicũ vł ſi eſt epᷣs.xv. an⸗ nis peniteat.⁊ mulier dʒ oĩa paupꝑibꝰ dare. ⁊ in monaſterio ꝑpetuo F̃ure deo. Tertiꝰẽ de ſpõ. duo.c.acccpiſti. vbi ʒhentiꝑ vba ð pñ⸗ ti cũ aliqͥ alij veſpõſato.imponit᷑ pnia ꝙ ieiu net in pane ⁊ aqj.xl. diebꝰ.⁊.vij.annis ſcquen tibꝰ peniteat. Quartꝰẽ in.c.de filia. ⁊ in.c. ð notꝗᷓ. xxvij. q.i.vbi peccãti cũ monialivłrcli⸗ gioſa. pnĩa.x.annoꝝ uungit᷑ ⁊ ↄſentiẽti. Qui tuseſt in.c.ſi qs cũ duabꝰ⁊ in.c.ſi ꝗs cũ m̃e xxxiiij.q.vlti. vbi ignorani cognoſcẽs duas ſoroꝛes vl mfem:vel neptẽ:vel amitã autfi⸗ lid.imponit᷑ pnĩa. vñj. annoꝝ. Si ſcieni pᷣuat᷑ Ppetuo ↄiugio. Sextꝰ eſt de exceſ.p.c.cle. vbi
cierico Peccãti 5 nãm pꝑpetua pnĩa impont᷑ i
detruſꝰ in monaſterio. Laico vo vſq; ad di⸗ gnã ſatiſffactionẽ imponit᷑ ſeꝑatio a cetu fið lium. Septimꝰ eſt in.c.hoc ipum.xxxiij.q.ij. vbi inceſtuoſo vł pcccãti cũ bꝛutis imponit᷑ pnia pluſqᷓ;. vij· annox. O ctauꝰ eſt in c.ad⸗ monẽ xxxiij.q.ij. vbi vxoꝛicide imponit᷑ pnĩia aſpa.⁊ ꝑpetua.ſ.ne vinũ vł ſicerã bibat.car⸗ nes nũq; comedat. niſi ĩ paſcha ⁊ natiuitate dñi. In pane ⁊ aqᷓ ⁊ ſale viuat.ieiunijs ⁊of̃oĩ bus intentꝰ:vł intret monaſteriũ. Monꝰ eſt in.c.latorẽ.xxxiij.q.ij.in matricidis qbus qᷓfi cadẽ cũ vxoꝛicida imponii. niſi ꝙ iſta eſt ſo⸗ lum ſcptẽms. Decimus eſt in.c.ij. de pe.⁊ re vbi interficiẽti pᷣſpyteꝝ imponit᷑ pnĩa.xij. an noꝝ. Mndecimꝰ ẽ in.c.accuſaſti.de accu.vbi accuſanti iiuſte aliquẽ ad moꝛtẽ. ſi occiſꝰ fue rit imponit᷑ pnia.xl. dieꝝ in pane ⁊ aqᷓ. ⁊.vij. annis peniteat. Si o membx ꝑdiderit tri⸗ bꝰ annis. Muodecimꝰ in.c.ꝗgcũq;.vj. q.i.vbi

piuro imponit᷑ ieiunjũ.xl vieꝝ in pane⁊ añᷓ ⁊ pniĩa.vij annoꝝ. Idẽ ve co ꝗ cũ inducit vel cðſulit vei cogit.⁊ ñ erat ſeruus. vñs tribꝰ ã̃⸗ drageſimis ⁊ legitimis ferijs.ſ.ij. iiij.⁊ vi.in pane ⁊ aqua ieiunet c.q compulſus. xxij. q.v. Tertinſdecimnsẽ in.c.vt menſure de emp.⁊ ven.vbi. xxx. dieꝝ in pane ⁊ aqua iciuniũ ipo⸗ nit᷑ falſanti menſuras ſed gtauioꝛ pñia ipon tur falſario lẽaꝝ apoſtolicaꝝ i.c. dura.⁊ ic. ad falfarioꝝ.⁊ ĩc.ad audiẽtiã. de cri. ſal. ⁊ i.cno nimꝰ. de ver. ſi. Quartuſdecimꝰ eſt ĩ c. de his No xxxiij. q.ij. ⁊i.c.ſi gs. ð pe. di.v. vbi dimit tẽti pniaʒ ſolẽne iponit᷑ pnia.x. ãnoꝝ ⁊ exhi⸗ bitio euchariſtie ĩ fie vite ſue ſolũ. Vccimꝰan nẽ ic.nemo pignoꝛãtiã. de ↄſe. di.i. vbup̃ſpy io qclericũ moꝛtuũ ĩuoluit in palla altar ipo nit᷑ pnia.x. ãnoꝝ.· ⁊.vmẽſiũ. Diacono Votriũ inoꝝ ců dimidio. Sertuſdecinꝰ ẽic. viro. xij. q.ij. vbi comittẽti ſacrilegii iponit᷑ pnĩa.
vij. nox. Ita ꝙitribꝰ pᷣmis carnes n comc⸗
dat:nec vinñ bibat niſi in pa cha ⁊ natali do
mini. In alijs. v. nis trib ferijs carnibꝰ⁊ vino ãbſtincat. Lõburẽs tñ eccleſiã xv. qnis
penitere dʒ ⁊ reſarcire. vt i.c.ſi gs.vxvij qüiij. Pecimuſſeptimꝰ ẽĩ.c.ſtatuimꝰ de male· vbi
blaſfemãtibꝰ publice deũ vł ſanctos iponit
illa pnia.de qua.ð. blaſfemia.ð vij. Decimuſ
octauus i.c. oig. de pe.⁊ re. vbi ſacerdoti fuclã
„
ti ↄfeſſionẽ ĩponit᷑ pena ð qus j. feſſio vltio F. xx. Decimuſnonꝰ ẽ i.c.ſi qſ dederit.xxiiij.q. l.vbi vãs ↄmunionẽ heretico:vł accipiẽs ab eo neſciẽs k ꝓhibitũ ab eccleſia debet penite re vno ãno:ſi erat ſciẽs x. ãms.Itẽ ꝗ ꝑmittit pereticũ celebrare ĩ ecclia catholica ꝑ ignorã riã iuris.xl.diebꝰ peniteat.ſi ſciẽter ꝑ ãnũ pe niteat. Quiãt ꝓ eiꝰ f̃uerẽria ⁊ dã̃natiõe cc⸗
cic x.dnis penitcat. Qui ãt trãſierit ad hereti
6
coſvł alios ad B iduxerit. peniteat.xij ãnis. ¶ Sũt multi alij canones ĩ quibꝰ pnia.vij. annoꝝ.aliqñ minoꝛ iponit᷑. quos pᷣterco. qꝛ ex quo regularc ẽ ꝙ ꝓp quolibet moꝛtali ſit ſeptẽ nis no fuit necẽſſariũ eos expꝛimere.
¶Ad regulas ãt pᷣdictas dʒ confeſſoꝛ ſẽp pa
bere oculũ.⁊ qᷓ;qᷓ; ex cã. puta qʒ vᷣbilis velalte
ri obligatꝰ.vł ꝓpi piculũ ne eã faciat penitẽſ
oſſit relaxar tdicias penas cũ vt dictũ ẽ ho die ſũt ĩ arbitrio ↄfeſſoꝛis.tñ bonũ ẽ inoteſcer cã peccatoꝛi vt magis timcat peccare.⁊ itelli⸗ gat gd ſitrei agẽdũ ſi vult abfolui a pena pec⸗ cati vł in ß můdo vl ĩalio. qꝛ credẽdũ ẽ eccłiã
iſtinctu ſpũs ſcti.eas ſi taxaſſe fi deus ʒꝓ iuſti
da exigit: vł hic vł ipurgatoꝛioa ãcũc; talia petrůte. vt aptẽ dicit in.c.h ipm rxxiiij.q⸗ . Poc ipm ꝙ canon cẽſura poſt. vij ãnos
remancre penitẽtẽ ĩ ſtatũ pſtinũ pᷣcepit.non
clectiõᷣe ꝓpꝛij arbitrij ſ ancti pres.ſʒ potiꝰ ſẽ tẽria diuini iuditij ſanxcrũt ⁊.j. dicit. Pinc ẽt eccłica cõſuetudine ẽ.vſi urpatũ. vt mgioꝝ criminuʒ pnia.vij ·dnoꝝ ſpacio ↄcludat᷑ niñ vl officij excellẽtia:vłciiminũ magnitudo p miſſũ ſpaciũ trã ſcender cogat. hᷣ ibi. Aduerte ãt ꝙĩ foro pniali ferie legitime dicũt ij iiij ⁊ v feria. vt ĩ.c.pᷣſpyẽ lurxij. di.⁊ i.c.iciunia. ð ↄſe. di. iij. facit de h mi.c ij. Et iõ ſůctiꝰẽ in pis penitẽs affiigere.ſi mõ induci pñt. D nfeſſo vij. qͥ ad eius effcetũ Ptxꝝ ↄfeſſio liberet Mculpa pcccati. he. ꝙ fic. Mãßʒ Aure. in.iiij. qi. xvij.q.i.niſi. meritũ xp̃i actuslit ap⸗ plicet᷑ iſti vł illi nulla culpa velet᷑ qꝛ ſolũꝑme ritũ paſſiõis xp̃i pctã remittuni. Cůg ſacia⸗ ſint ĩmediatũ applicatiuũ paſſiõis xpiad.noſ iõ oĩs culpa deiet᷑ mediãribꝰ ſaermẽti de fů cto exhibiris vł ĩ voto. ꝓpterca cũ pnia fit ſa cramẽtũ ⁊ pᷣcipiat ĩↄfeſſiõe.qꝛ ꝑ cũ hõ ſe ſub dit miſtris eccłie ꝗ ſũt ſactoꝝ diſpẽſatoꝛes.
Ideo ↄfeſſio ex vi abſolutiõis ↄiũcte culpa
femittit niſi hõ obicẽ peccati moꝛtalis i actu ponat. ſᷣʒ Sco.i.iiij. di xiiij. q. vlti. Mecob ꝙi Stritiõe pctã fmittũt᷑ qꝛ ↄtritio votů ↄfeſſio nis hʒ ãncxũ. Et iõ ſiẽ baptiſmꝰ libeat a cul pa.ñ tĩ;ʒ ꝙ actu pcipit.ſʒẽt̃ʒ ꝙĩ voto habe tun ſiẽ pʒĩ illis ꝗ iuſtificati ad baptiſmũ cce dũt:ner fruſtra poſtea baptiſmꝰ pcipi ſc⁊ ↄfelſiõe dicẽdũ ẽ ꝙ ſi gs ↄtritꝰ accederet adꝰ feſſionẽĩ actu abfolutionis gra augerc. ẽt pctã fmitterẽt᷑.ſi pᷣcedẽs doloꝛ nõ. uffeciſet ad ʒtritionẽ.⁊ ipe tũc obicẽ gie nõ pꝛeberet Mis ẽt concoꝛ. S. Tho.i.iiij. di xxvij. ¶ Ptx ↄfeſſio liberet a pena peccati.& ꝙ ſe triplici. Dno mõ eꝝ vi abſolutiõis i volo iactu liberat a pena eternaſicut a culpai libe ratꝰ nihiloninꝰ remanet obligatꝰ ad penãtẽ poralẽ ſᷣʒ ꝙ pena ẽ medicina ꝓmouẽs?pur gãs qᷓ reſtat ĩ pnrgatoꝛio paciẽda:qᷓ qdẽẽi⸗ ꝓpoꝛtionata viribꝰ penitẽtis in b mundo vi nẽtis.ſʒ ꝑ vim clauiũ intm̃ minu it ꝙ rema⸗ net ꝓpoꝛtionata viribus penitẽti yiuẽtisih mundo. Ita ꝙ ſatiffaciẽdo ĩ hac vit⸗ purgar ſe põt.ſecũdo qꝛſacerdos põt dimittere ðpe na debita ſ̃ʒ Paĩc.ſicut dignũ de homi E de hoc habes.j.idulgentia.· qnto. Tertiodi⸗
———
cjiſhnn mb
(r imnijin dihru ſun winidp ſinnmi tu
unn nun ſmninſ ni iu vin

mirit pena ex ißa nã getꝰↄfitẽtis qpenã hʒ annexã erubeſcẽtie. ⁊ iõ quãto pluribꝰ ʒfite
tur qs ð peccatis tãto magis pena minui ꝓ
pterea ↄfeſſꝰ ⁊ abſolutꝰ in purgatoꝛio minꝰ pnniet᷑ qᷓ; ⁊tritꝰ t̃.pꝛeß̃tiʒꝓpter duo vltia. 2 C. io gñalis ſufficiat ad vᷣlenda moꝛ ralia.ße. ßᷣm. Ri.i.iiij. di.xxj. ꝙ ſic peccata obli
ta. Aduerte tñ ꝙ ad remiſſionẽ moꝛtaliũ ob⸗ litoꝝx⁊ ñ ſufficit ↄfeſſio gñalis qᷓ fit in eccła fine ſacramẽtali ſi hõ hʒ copiã pᷣ⸗ ſbyii ⁊ ↄfitẽdi ſʒ tenet᷑ de eis gñaliter ↄfiteri ⁊apᷣſbyteꝛo petere abſolntionẽ ᷣm eundem Ri. vbi.ð.valet tñ ↄfeſſio gñalis ad velenda venialia. Dñ no.ꝙ ↄfeſſio gñalis ſacramẽta lis qᷓ fit in ſecrero facerdoti ð gencribꝰ fingu loꝝ nõ de ſingulis genexꝝ valet ad remiſſionẽ pene ⁊ cłpe veniahũ exqᷓttuoꝛ ᷣm.S. Tho. in iiij. vi. xxj. Primo cx cõtritionẽ penitentis. Scðo ex hnmilitate ↄfeſſionis. Tertio ex oꝛa tõe facerdotis. Quarto ex vi clauiũ. Alia ã̃t cõfeſſio que nõ eſt ſacramẽtalis ied ſoluʒ ge⸗ neralis valet ex tribꝰ pᷣmis tantũmõ:
Mnfi llio vltimo. q̃ ad ſigillus
⁊ cius celationem.
⸗ 1C Mtxꝝ ſigillũ ↄfeſſio nis ſit ð eſſentia ſacfi.he.
Aureo.in iiij. di.xxj. ꝙ ſic. Maʒ de rõe ſacfi ẽ ꝙ ſit ſignũ efficar. Eſt eiʒ ſacf̃m ſenſibile effi ciẽs qð figurat. Gʒ ſacram̃tũ iſtð ſignificat ⁊ figurat ꝙ ðeꝰ audit petm̃.⁊ ꝙ ↄſtituit᷑ foꝝ ſe
cretũ in qᷓ moꝛi dʒ pctm̃ ⁊ extingui.;ᷓ cũ figni
ficatio ſacramẽti ↄfeſfiõis ſit ſignificatio oc culte vclectionis peccati ⁊ foꝛi. Jõ ad rõnem eiꝰ ꝑtinet vt nullo modo reuelctur. Vnde g reuelat facit irritum ſacramentũ auferẽdo ↄ feſſiani nãm ſue ſignificatiõis ⁊ figuratõis. 1 ¶ Dtxꝝ figillũ ↄfeſſionis ſit ð inre nature. K. Sco.in. iiij xxj.q.ij. ꝙ ſic rõe charitatis fide⸗ litatis. veritatis ꝓmiſſe tocite ⁊ vtilitatis qᷓ
ſigillo multi confitent᷑ g non facerent.
CBr pava poſſit ptccipeſ acerdoti vt cue⸗
let ↄfcſſionẽ K Fᷣm Ri in. iiij· di.xxj. ꝙœ ñ. Et ſi p̃cipit.nõ ẽei obediendũ: q ſecretũ ↄfeſſo⸗ ris ẽð iure nli duino.⁊ eccłe ſuꝑ q̃ papa ñ põt pᷣcipere. Vł dic ꝙ ſacerdos ĩ actu ↄfeſſio nis ſit ſpũalis vicariꝰ ad illꝗᷓ ſpẽm ſit ma ð gñali.c ſtuduiſti.de offi.le. Jõ papa in non eſt maioꝛ ců ſit vicariꝰgñalis. Panc rõnem ponit Pa in.c.dilectus. de erceſ. pre.
— 4 ¶Quid ſi interroget᷑ ſacerdos an ſciat aligd
ðᷣeo qð audiuit in ↄfeſſione. vł preſtet᷑ ei iura mentũ vt dicat ſi aligd audiuit in ꝓfeſſione.
K& Fm Sco.⁊ Ri. vbi.ð.ꝙ ðʒ rñdere ſe nipil
ſcit᷑ vł audiuiſſe:ſupple ad reuelãdũ.ſiẽ ⁊ xpᷣs dixit Mat. xiij. ꝙ nec filiꝰ hoiĩs ſcit ð die iudi cij.intelligit ad rcuelandi gñaliter. Vñ ñ dʒ tacẽ. vt dicũt alig.⁊ male.ſʒ audaci dicẽ ꝙ ni⸗ hil ſcit.⁊ ꝙ nihil audiuit.qꝛ ſubitelligit ad re uelandũ. Et i ↄꝓcoꝛ. Sco. Bo ea.vi.⁊ cõiter doc. ⁊ Ma in.d.c.dilectꝰ.Iʒ ꝗdã dicunt ꝙ põt dicẽ ſe nihil ſcire vt hõ:ſʒ vt deꝰ. Ita vr in.c. fi.ſacerdos.de offi. oꝛ. Meliꝰ eſt vt dixi.ſ.ad reuelandiũ.qꝛ nõ põt negari gn faciat vt hõ·
¶ Mtx liceat ſaltẽ reueiare ð lnĩa ↄfitẽtis.h.
tenẽt ꝗdã ꝙ ſic illi g vtilis ⁊ neceſſariꝰẽ ad ꝑ ficiẽda qͥ requirunt᷑ ad illud foꝝ.qꝛ adhuc ge rit ꝑſonaʒ dei.ſʒ alii ꝑſone ñ lʒ. Et hmõi opi. ẽ Ri. vbi.ð. San. Bo. Vo ⁊ Pe.⁊. S. Tho.
ea. di.tenẽt ꝙ licite põt reuelare niſi timea᷑ð
ſcãdalo.⁊ B ſolũ ei ꝗgpõt ꝓdeſſe ⁊ nõ obeſſe: ita tñ ꝙ ſacerdos ↄſtituat ſe nunciũ ↄꝓfitẽtis. Sʒ magis mihi opinio pᷣfati Aureo.vbi.ð.⁊ Pand.ea.di.ꝙ nullo mõ lʒ. qꝛꝓfitens nõ põt diſpẽſare in lege natuf diuina ⁊ ĩ eſſentia ſa⸗ cramenti. Et ideo cautius eſt ꝙ faciat ſibi vi cere extra confeſſionem h̊ qð vult ꝙ reuclet. ¶ Ptrum ille cui renelatur peccatum alicuiꝰ ex aliqua cauſa de licentia confitentis tenen ⸗ do opinionem ꝙ hoc poſſit facere teneat᷑ ce⸗ larc.ſe. S. Tho.vbi.ð.ꝙ ſic. ficut teneretur? interpres cclare. ¶ aliquo caſu liceat reuelare confeſſi y onem.K ꝙ ſic in ſex caſibꝰ. Primus qñ ſacer dos indiget cõſilio.ita tñſꝙꝙdicens peccatum ſibi detectum in confeſſione nullo inodo refe rat ꝑſonam ʒfitentem talii ꝙ poſſit ðueniri ad eiꝰ notitiq.iſtð pʒ ĩ.c.offi.ð pe.⁊ rc.vbi pa pa non reprehendit legatũ petentem conſili um de peccato qð aſſerit ſe in ↄfeſſione hůiſſe in vłli. Wnde credo ꝙ ↄfeſſoꝛes ñ peccẽt moꝛ taliter qui aliqñ etiã dicunt ſe hũiſſe tale pec⸗ catum in cõfeſſione.qñ ĩ tali gencral tate ita dicunt ꝙ nnllo modo poteſt deprehendi per ſona que pſuʒ ↄfeſſa cſt. licet ſit ꝑiculoſuʒ ta lia referre. niſi in caſu neceſſitatis pꝛo cõfilio hñdo ꝓpter ſcandalum ⁊ ꝑiculũ ne deuenia rur in notitiam ꝑſone. ecundus caſus in àñ licet reuelare eſt de licentia cõfitentis qð ta⸗ men non placet.vt dixi ſupra. Tertius caſus ßᷣm Inno.⁊ ſcquitur Pa.in.c.omnis de pe.⁊ re.e quando quis confitet᷑ ſe velle facere ali⸗ quod malum.quia iſtud non eſt dictů in peni tentiali foꝛo.⁊ ideo ꝓpter rationẽ iſtiꝰ ſacra

ptů legis nature ſeu viuine ratione ꝓmiſſio nis ſaltem tacite ð nõ reuelãdo quia vt dicit
S. Bo.i.iiij. di. xxi.itelligit ꝙ debet celarc. ni
ſiveritas vel obediẽtia aliudexigat.vt eſt ĩ ꝓ poſito. Mec ob.ꝙ cõit tenẽt thẽo.ea. di.ꝙ ñnõ liceat.qꝛ dictũ eoꝝ limito ⁊ itelligo qñ quiſcõ fiter ſe habere peccati de quo nõ põt penite
re⁊ a quo nõ põt nec vult abſtiner᷑.⁊ hoc ideo dↄfitet᷑ vt ſacerdos pᷣbeat ↄſiliuʒ ⁊ oꝛet pꝛo eo
vt deus eum illuminet ⁊ hmõi.⁊ tale peccatũ
non vergit ĩ periculũ alioꝝ.ſed tĩ ipſius cõ⸗ Fitentis. nd tunc nullo mõ põt reuclari.qꝛ ta
lis confeſſio diſponit ad ↄtritionẽ ⁊ cõſequẽ⸗ ter ad peccatoꝝ in conſpectu dei celationem ßᷣm. Ri.in. uij. di. xxi.ar.iiij. q.ij. ſed quando vergeret in periculũ communitatis:vel alte⸗ rius.tunc ſi nullo modo vult ceſſare talis qn illud faciat.credo ſine pᷣiudicio ꝙ non poteſt ſolum imo tenetur reuelare ri qui põt pro⸗ deſſe ⁊ nõ obeſſe vt malo obuictur. Auartus caſus eſt qñ quis babet per aliã viam pecca⸗ tum ſibi detectũ in confeſſione ᷣm San. B. ⁊ Ricar.⁊ communioꝛẽ opi. Theo in.d.xxi.
diſtin. Verů eſt ꝙ ꝓpter ſcandalum non de bet reuelare nñi pꝛo neceſſitate vel vtilitate il
lud vicat.vel niſi iurauerit dicere veritatem
Fᷣm Inno.in.c.omnis. de peni.⁊ remiſ.⁊ reci
tat ſPa.in dicto.c.vilectus.ðᷣ ex.pꝛe. nũq́; tñ
debet dicere ſe habuiſſe illud in confeſſiòe qꝛ Fm Sco.vbi.ð.peccaret moꝛtaliter. Et idem
dic ſi reuelat aliquid pluſqᷓ; ſciat extra cõfeſ⸗ ſionẽ.ꝓputa ſcit ſemiplene aliqð factum extra confeſſionẽ ⁊ plene in cõfeſſione non.ʒ ſine
eccato mortali niſi ſemiplene expꝛimere.vł i habet dubie aliterq; dubie reuciare non de bet. Quintus caſus eſt quãdo eſſent aliquig condixerunt interficere pᷣſpyteꝝ cũ cis euntẽ in nemoꝛe. quoꝝ vnus penitet ⁊ confitet᷑ an te nemoris ingreſſum.nã tunc põt ſacerdos retrocedere.lʒ ex hoc alij ſocij cognoſcant ſo⸗
ciũ confeſſum fuiſſe pꝛoditionẽ.ᷣm eniĩ Sco.
ĩ.iiij. di. xxi.generaliter dici põt ꝙ ſignũ quod ð ſe eſt indifferens ad ſignificãdum talc pec catum fuiſſe confeſſum.vel non fuiſſe lʒ aliq bus ſit ſignũ magis veterminatum ex aliquo preſuppoſito.nõ tamẽ ex ſe eſt ſignum relati⸗ uũ ↄfeſſionis nec ꝑ cõſequẽs ſimplicit illici⸗
tũ confeſſoꝛi. Quidã tñtit ꝙ in talicaſu tere
tur potius itrare nemus ⁊ ſubire moꝛtẽq; ta liſigno renelare. Sed eis non credo.⁊Mciius
mẽti non tenet᷑ celare. nec etiam ꝓpter prece
tamen faceret ſi aliquã cauſam fingeret cur intrare renuit. Sed ſi nõ põt inuenire credo cum Sco.ꝙ põt deſiſtere ab ingreſſu. q;uis üli ꝑer tale ſignũ depꝛehendãt confeſſionẽ ei fuiſſe factã. Si tamen ſignũ non eſſet indiffe rens.ſed certũ nullo mõ liceret ſignum facer vel alio mõ.confeſſionẽ reuelare. ſed potius tenetur ᷣm Ri.vbi.ð. meꝛtem ſuſtinere ne cõ feſſtonẽ reuelet. Jextus caſus in quo licet y⸗
uelare confeſſionẽ ẽ quando id quod dicimn
non eſt peccatum. nec eſt circũſtantia peccan
illius qui confitetur. Mã tale quid non cadit
ſub ſacramento confeſſionis.niſi eſſet gd po⸗ tẽs deducere ad manifeſtationẽ peccati. N de ſi quis confitendo inſerat ꝙ in tali tcrr
ſunt boni fructus:vel pulchruʒ caſtruʒ vel ꝙ
ex tali llicito contractu debet dare centum du catos alicui ⁊hmõi que nõ ſunt peccata.nec deducenda ad man ifeſtationẽ peccati licite. ßᷣm Ri.vbi.ð.põt manifeſtarc.mii talis inno teſcat ↄfeſſoꝛi ꝙ talia ſibi dicit ſub ſigillo ſect ti. qꝛ tunc nõ põt reuelare. niſi m ꝙ ſigillũ ſecretipõt reuelari.vt.j. dicam. ¶ Quid ſi pꝛeſpyter haberet aliquod pecea/ tum moꝛtale quod non poſſet confiteri ni confeſſionẽ ſibi factam reuclarctit. ᷣm Ri vbi.ð.⁊ Sco. ꝙ non debet confiteri durante tali caſu illud peccatumi ſed ſufficit conterið co cum prepoſito confitendi qñ poterit face re ſine pᷣiudicio ſigilli confeſſionis ⁊ reuelatio ne perſonc cõfeſſe:Foꝛtioꝛi enim viculo tenet ad celandũ cõfeſſnonẽ qᷓ; penitẽs ad ↄfitẽdũ. ¶Mtrum ſacerdos qui audit du os in confeſ ſione. ⁊ vnus coꝛum dixit ſe peccaſſe cum il⸗ lo alio.ſed ille alius confitendo hoc non dicit poſſit cum de hoc interrogare K. ꝙ ſic in gñe ſed non poteſt dicere ꝙ alius ſibi reuclauerit niſi ille extra confeſſionem ſibi dixiſſet. ¶ Ptrum ſciens per confeſſionem aliquem lo xcominicatum tencatur eum vitare h Em Ri. vbi.ð.ꝙ non. ctiam in ſecreto Et adc. cum non ab homine de ſen.ex. quod videtur dicere contrarium.reſpondet ꝙ intelligit᷑ qñ ſcit per aliam viam in ſecreto qᷓ; per confeſi onem Sco.tamen vbi.ð.tenet quod vᷣbet eů vitare ſi poteſt ſine pꝛoditione eins excomu nicationis Bi vero hoc non poteſt faceregn cum pꝛodat.non fenetur. immo tenetur non vitarc.quia foꝛtioꝛi vinculo ligatur ad celan dum per legem nature diuin aʒ ⁊ eccleſiaſti⸗ cam q́; ad vitandum cxcominicatum.
—

wn
n¶ Quid ſi ſacerdos ſciat ꝑ confeſſionẽꝙ ali ¶ Quidtᷣe illo g audiuit a ꝓpoſito aut a ca/ 1
gs doꝛmiuit cũ muliere ĩ ecckiãe. ꝙ h ñpõt reuelare eß̃o niſii gener. dicẽdo talis eccłiaẽ polluta ⁊ idiget recõciliatie·ar c.ſignificaſt i ð adul.⁊.c.ſi ſacerdos.ð.offi. oĩ Et; tutinsſẽ ʒ quidã teneãt ꝙ nec ẽt ĩ genere debeat reue lare Quod vex credo qñ ẽſt omnino oecultũ: q ſic non indiget reconciliatione. Mrxꝝ abbas vel alius platꝰ poſſit amouere ſubditũ ab aliquo officio ꝓpt delictũ qð ſciti confeſſione.K. ſʒ Ri. ⁊ Sco.xbi.ð. ꝙ nõ. ẽt ſi ſcit eü male vti tali officio:niſi quãdo hoc fa⸗ cere poſſet ſine ſuſpitione petentis.⁊ alteriꝰ cuinſcũq; ꝙ eum dmoucat ꝓpi confeſſioneʒ quia tunc poſſet. Sed ego credo iſtud veruʒ niſi quando talis ſubditꝰↄfiteret peccatũ quo non vult deſiſtere ⁊ qð vergiti periculũ alioxꝝ qꝛ tunc credo poſſit cũ officio pꝛiuare quando ad libitum ipſius ſpectat amoucre vel confirmare.vt.ð.y.vij.
5 ¶Quid ð p̃ſpytero qui ſcit in confeſſione iße
pimẽtuʒ ĩ matrimonio cõtra hendo:vlł vᷣcanꝰ in ꝓmouendo ⁊ ꝑ eũ pꝛcſẽtãdo. K ꝙ ſecrete debetcos monerẽ vt deſiſtãt. ꝙ ſi contrahũt benedicat nuptias.ſi petit ꝙ pꝛeſentet oꝛdi⸗ nãdo. pꝓñtet quãdo aliter facere non põt ſine manifeſtatione cõfeſſionis. facit qð no.glo.⁊ doc in.c. vnico. de ſcru.i oꝛ. fa Ratio qꝛ etiaʒ fi diceret.non ſibi crederetur niſi quatenus poſſet ꝓbore.⁊ſic fruſtra faceret.
14 ¶Quid eſt ꝙ cadit ſub ſigillo confeſſionisn
kK. ꝙ directe ſe extẽdit ad oĩa quc cadunt ſub ſacramentali cõfeſſione. vt ſunt peccata: In ⸗
directe vo cadũt oĩa illa ꝑ que depꝛehẽdi po
teſt peccatũ vł peccatoꝛ Vnde 5ᷣʒ Ri. vbi.ð: quicquid ſe vel per accidẽs directe vel indi⸗ recte poliet verecundiã:vł confuſionẽ vł ma lã ſuſpitionẽ. vł aliqð aliud nocumẽtum ge⸗ ncrare penitenti ex pctõ ʒꝓfeſſo cadit ſub iſto ſigilld Wnde locus ⁊ tẽpus ⁊ ſimilia ex qbus pot deueniri in notitiã pcccati cõfeſſi nõ ſim plicit᷑ ſʒ ſub relatiõe ad perſond que ip̃ʒẽ ↄfeſ ſa cadit ſub iſto ſigillo.⁊ durat ẽt pꝰ moꝛtẽ pe nitentis ᷣm Sco. vbi.ð. Wñ eſi pꝛeceptũ ne⸗ galiuũ qð obligat etiam adſe emper. ¶Mtx ille cui confeſſoꝛ reuelauit ↄfeſſioneʒ tencatur celã qð ſibi reuclauit. he.ßʒ Ri.vbi ðeꝙ ſic. ĩmo pꝛclato ſibi pᷣcipiẽti ꝙ renelet nõ tenetur. nec dʒ obedire.qꝛ talis ↄfeſſoꝛ qui ſi⸗ bi reuclauit ðdit ð facto ſibi poteſtatẽ loquẽ⸗ di.nõ ð iure.⁊ iõ nullo mð lʒ ei reuelare.
ſu ↄfeſſionẽ quq quis facit confeſſoꝛi.e. Ri. vbi.ð. ꝙ tenet celare de iure nature ⁊ diuino ⁊iõ nuilo mõ poterit ſine peccato moꝛtali re uelare ſine cõſenſu expreſſo penitentis Et ad dit Sco.vbi.ð. ꝙ qui doloſe ⁊ iſidioſe audinit que quis confitet᷑ peccat moꝛtaliter.
x perſona cuʒ qua quis peccauit cadat 1 ſub ſigillo confeſſioni h Ri. vbi.3. ꝙ ſic ſiue penitẽs potnerir ſuũ.peccatum cõfiteri ſine erpꝛeſſione illius perſone:ſiue non.
trum penitens teneatur celare peniten 1 tiã ſibi a cõfeſſoꝛe iniunctã he.ßᷓʒ Ri. vbi.ð. ꝙ ſi penitẽs ĩ manifeſtãdo qð ſibi a confeſſoꝛe ẽ iiunctũ faccret pꝛeiudicii fame ꝓpꝛie abſe vlla ytilttate aut confeſſoꝛi. qꝛ ſifoꝛte ſcire quod ſibi imũxit incurrcret odiuʒ aliquoꝝ ⁊ hmõi tic tenet᷑ celaf Si vo nec fame ꝓprie reſultat pꝛciudicium nec ſacerdotiturie põt renclare fi vult.
ue dpena reuelantis coñfeſſionẽ.ßeꝙ.vl r tra peccatũ moꝛtale debet detrudi ĩarto mo⸗ naſterio ⁊ deponi vt inc. oĩs de pe.⁊re. ¶ Sed nũquid laicus reuelans confeſſioneʒ ꝛ0 ſibi factꝗᷓ ſit detrudendus in arto monaſte⸗ rio K. Ma. in. d.c. omnis ꝙ ſic. Cui icũbit ꝓbatio ꝙʒ talis fuelauit. ↄfeſſio t nẽ. Pa.i.d.c oĩs.ꝙ ſi ↄfeſſoꝛ Zfiteat᷑ ſe di⸗ riſſe tale pctm̃.ſʒ negat ſe habuiſſe illud i ↄfeſ ſione niſi ꝓbet je aliũde habuiſſeqᷓ; x ↄfeſſio⸗ nẽ bſumeł᷑ʒ eũ.ſ.ꝙ ĩↄfeſſiõe habiit. ar. vi.q. ij placuit ñ tñꝓunict᷑ pena oꝛdinaria.d.c.oĩs: ſʒ pena arbitraria. qꝛ naperte conuincitur. KMtxꝝ eadẽ ſit rõ de ſigillo ↄfeſſionis ⁊ ſigil 22 lo ſecreti. K.ꝙ lʒ ſigillũ fecreti⁊ ſigillũ felßo nis ſe hãnt ÿʒ ĩferiꝰ IMupiꝰ.qꝛ oẽ ſigillũↄfeſ ſionis ẽ figillũ ſecreti ⁊ñ eõrio.tñ ñẽ cadẽ rõ ð vno ſiẽ ð alio. Dexꝝ ẽ ꝙ peccat moꝛtali frã ges qðlibʒ iſtoꝝ ſigiloꝝ. Wñ tʒ Sco.vbi.ð. ꝙ ſiue ille g alicui aliqᷓ diẽ expᷣmat ꝙ ea diẽ ſi bi ſub ſigiſio ſ ecreti.ſiue.n.tenet᷑celare. dũmõ itelligat ꝙ ſub ſecreto ei dic̃.⁊ addit Ri. vbi.ð qĩ hcoꝛ. ꝙ ſi fuelat crimẽ ꝓditiõis icurrit. Limita tñ bʒ. S. Bo. ea. di.vexꝝ ꝙnłlo mõ ß ruelare ſigiliũ ſecreti niſi i.ij. caſibꝰ ꝛims qſi vitaſid exigit. puta qꝛ Vgit ĩ picujũ alioꝝ Secũdꝰ qñ obediẽtia cogit ad reuelãdũ. Mñ 5iſta duo⁊ iuramẽti ⁊ ꝓmiſſioñ valẽt. Wñ̃ diẽ pa.ĩ.d.c.oĩs ꝙ ſi tał aſſumit᷑ iteſtẽ tenet᷑ re nelat. q;uis ſub jigillo ſecreti ſit ei dictů: jñ tñ tenet denũciar.qꝛ aliudẽ teſitmoniũ ali⸗

niſtratõi vigni
nd venũciare.nã venũciare ñ tenet᷑ qs qð pꝛe bare ñ pᷣt.vi.q. ij placuit.ij.qi.ſi peccauerit.ij q. vij. priqʒ. Pen.tñ de gã.ix. quol. vic ꝙ ſub ditꝰ ꝗ recipit aligd ab alio ĩ ſecreto ñ vgẽs i dãnũ cuiuſq; ñ tenet᷑ reuelare ẽt pᷣlato pᷣcipiẽ ti vt reuelet. Et ᷣm Blimito. G. Bo.vt itelli. gat᷑ teneri ex obediẽtia qñ platꝰ vult ſcire qð pᷣt cedere ĩ ðᷣtrimẽtũ religiõis.aut alteriꝰ.als non. Sigillů vero confeiionis nullo modo li cet reuelare niſi ᷣm ꝙ. ð.victum eſt. ¶¶ Mtxꝝ ↄfeſſoꝛ dicẽs aliquẽ ſibi ↄfeſſů de pec catꝭ ſuis ſit fuelatoꝛↄfeſſiõis. K. fʒ Ri. vbi.ð pñq nipiloccłtũ mãifeſtat.ſʒ ſolũ mãifeſtũ qð ſeit e ↄfeſſiõʒ. qꝛ ſi vixerimꝰ ꝙ pctm̃ ñ ha bemꝰ iÿi nos ſequcimꝰ⁊.i.ʒo.i Si vo dice ret ꝙ ẽ ſibi ↄfeſſus ð magniꝰ cribꝰ⁊ młti. bñ eẽt reuelatoꝛ ↄfeſſiõis Auidãẽt dicũt ꝙ di cere taiia vba.ſ.E pctm̃ audiui in cõfeſſiõe ꝙ ẽ pctm̃ moꝛtale ⁊ ſatis ad h vf᷑ facere tex.d.c. ais.ſed ego hoc nõ tredo; Etẽ veriꝰ ̃ʒ Sco. vbi.ð. niſi ꝑ tale deueniat᷑ i noticiã perſone q̃ eũ cõmiſit.· Mericuloſum tñ electoꝛũ an kt O nfirm 410 ð neceſſitate pe tenda.e. ꝙ ſic ð iure cõi ita ꝙ electꝰ ad regimẽ cuiuſcũq; eccłe aut religiis.ſi ad mi öi vignitatis ſe ĩgeſſerit añ ↄfirmatõʒ ſue tãqᷓ; platꝰ vel ꝓcurãtoꝛ.aut iconomꝰ. aut alio nouo q̃ſito coloꝛe ĩ ſpũalibꝰ aut tꝑalibꝰ ꝑ ſe. vel alii ĩ totũ. vel ĩ ꝑte añ ↄfirmatõʒ ipßo ſcõ puat᷑ oĩ iure qð ꝑ eiectõʒ in ipa vignitate hẽbat.c. guaritie.ð ↄſec.li.vi.Fallit B ĩcaſu qñ abbatiſſa electa a maioꝛi ꝑre. ñ tñ duabꝰ ꝑti bꝰ ipugnat᷑ ne ↄfirmet᷑.qi iterim pt admiſtra re.c. idẽnitatibꝰ.y.ſi vo de elec.li.vi. Itẽ fal⸗ lit qñ ↄfirmatio a papa ẽ petẽda.⁊ clectꝰẽval de remotꝰ.vʒ vltra italiã.tẽ bñ pᷣt admiſtrar itpalibꝰ⁊ ſpũalibꝰ añ ↄfirmatõʒ. Ercepto ꝙ nuilũ alienatõʒ facere p̃t.vt ĩ.c.nihil. de clect. Qð veꝝ credo qñ nõ ẽ in moꝛa petende ↄfir instõis.ałs hẽbit locũ pena.d.c.auaritie. Et mʒ dicit tex. de vlkramõtano. credo hẽat locũ ĩcitramõtano.qñ curia cẽt vltramõtes.vt te net Po.⁊ Jo· ani.d.c.nihil. ⁊ Bul i. d. c. aua ritie. Secuð cẽt ſi hẽret ꝑ pᷣuilegiũ vt nos fra tres minores ꝗ babemus ꝙ clectus generaliſ noſter ftatim poteſt adminiſtrare.
C Otxꝝ pᷣfata bẽant locũ in cp̃o.. Be. in. d.
c.auaritie. ſᷣm Jo.an. ꝙ fic. Ex quo nota ꝙ cõ nitutno penalis emanãs ad coadiuuatõʒ vel executionẽ iuris antig interptat late ut inclu
dat cõtenta in iure antiq. als nõ hẽret locũi ep̃o.qꝛ appellatõe dignitatis nò cò pꝛehendit ep̃alis.vt dicit glo.in.c.ij. de pꝛeben.li.vi. Sʒ hic ſic. q in inre antiquo inciudebat᷑ epᷣus. vt in c noſti.⁊.c.qualiter. e clec.
¶hrxꝝ hẽat locũ pᷣfata pẽaĩ ĩpatoꝛe.h. Mu. 2
⁊Jo. ic.legimꝰ. xciij. di. ꝙ ñ.⁊vt tʒ glicke, vni cã.ð iurciur.ĩ v. reges romanos.pt admiſtra re ⁊ oẽʒ iuriſditõʒ txerccr᷑ iperij q;uis Pau. ibidẽ teneat ʒꝛinm. Sed placct mihi opi.glo. ¶ Qñ dʒ peti cõfirmatio.h.ꝙ.j.treg menſes p pſtitů cõſenſũ.alit legitĩo ceſſãte ĩpedimẽ⸗ to.ſi ñ petat᷑.vł ab electoꝛibꝰ.vł ab epo electo vel ab alio ꝓ ipſo.electio ẽ nulla.c.q; ſit. ð cle. li.vi. In cathedralibusvo ⁊ regularibꝰ eccle ſijs quaꝝ contirmatio a papa eſt petenda ſer ua modẽrationem.c.cupientes.de elec li.vi.
¶ A qͥ dʒ peti. firmatio.k. ꝙ fi clectꝰẽ cxcm ₰
piꝰ dʒ peti a papa. vel ab ci ſegato ð latere. ſi ẽ aliqs ſupꝑ illa ꝓnincia.vt ĩ.c.ſi abbatẽ. vᷣele.
—
. vi. papeſecꝰ ſi mediate.vt ſũt ꝓninciales miſtri oꝛdinis mioꝝ ꝗ qᷓ;uis ſint cxẽpti. tñ hñt ſuꝑ ſe gnãlẽ tetiꝰ oꝛdiſ a q̃ hñt ↄfirmari. Tñ Nã. .ci. ð ſup. ne. pla.tʒ ꝙ abbates ẽt exẽpti ſůtꝑ ep̃os ↄfirmãdi. Si ãt ñ ſũr exempti dñt con⸗ firmariꝑ ſuos pᷣlatos ĩmediatos ſupioꝛes vt puta ep̃s inferioꝛes ſuos. Archieps ep̃os fuf fragancos ſuos. Mꝛimas vcl priarcha archi ep̃os nõ exẽptos. hec colligunt᷑ ex.c.cũ monã ſteriũ.⁊ ex.c.cuʒ dilectꝰ.⁊.c.bone memoꝛieel pꝛimo.de elec. cum ibi nota.⁊. lriiij. di.illud.
¶ Quõ dʒ fieri cõfirmatio a ſupioꝛc vbabco 5
„
cui ð iurc cõi fiuc ipõli.puta puiiegio. vł ↄſue tudie pᷣſcripta.ſiue ex velegatõe ↄfirmatio ꝑ tinet.ß. ꝙ dʒ vocari noĩati fi ẽ aligs cocleciꝰ ſił cũ co.vel apparet aliqs oppoſitor.als gnů lis ĩeccłia ĩqᷓ dʒ talis pᷣeſſe vocatio dʒ ficri. vt ſigſint ꝗ ſe velint opponer cõꝑcãt aſſignato termĩo pẽptoꝛio.ẽt ſi nullꝰ aʒ dʒ ipſeↄfirmꝰ⸗ toꝛ diligeni examiare ⁊ electõis ꝓceſſũ ⁊ ꝑſo
nã electi.maxie ĩ ſcia ⁊ honeſtate vite ⁊ etale
qʒ ſi indignũ cõfirmat vel illegitimũ moꝛtali ter peccat.⁊ẽ pꝛiuatꝰ ipſo iurẽ a ptãte cõfir⸗ mãdi pᷣmũ ſucceſſoꝛẽ illiꝰ. ⁊ ↄfirmatio ipſo in re ẽ nulla. qñ nõ vocatis g fũt vocãdifiẽ ali⸗ qs coclectus vł aliꝰ g velit opponere ðclecti vel electõʒ ⁊ ñ diſcuſſo negotio fit. hec pñtex c nihil. de clec.⁊c.fi. de clẽc.li.vi. ců ibi no.
¶ Iʒ nũqd ſi electꝰ admiſtrat pꝰꝓfirmatòez null̃ cadit in peni.de qj.ð.in pᷣn.&. glo.id.c
ntellige qñ talis exẽptꝰſubeſt ĩimediate
—
S½

—— 4 cationẽ? piſcuſſionẽ.⁊ fie nõ cadit. ſed excu⸗ p̃t conferre oꝛdinem.⁊ ſacramentũ qð habet. ſatur. ſed fierrauit in iure nõ excuſat᷑ a dicta I Auibus dʒ conferri iſtud ſacramentũ.k&. n penꝭ de re. iur. ignoꝛantia. li. vi.cum concoꝛ. ꝙ oibus fidelibus baptiʒatis tam ſanis q;ᷓ ẽt b CMtx pfaranullitas ↄfirmatõis hẽat locũ ĩ ioꝛte piclitantibns.vt pʒ in.c. vt ieiunij. ⁊.c. poſtulatõe. h.gl.i.dc.fi. ꝙ ſie ĩ admiſſiõe po⸗ ſe. de conſe. di.v.qᷓ;uis gl.ſentire videatur ꝙ mih ſtulatòis qͥ fit a ſuꝑioꝛi ꝗ poſtulatũ admittẽ vebeat dari ſolũ habẽtibus perfectam etaiẽ do ↄfirmat.ſecꝰ ĩ poſtulatõeq ẽĩ eo ꝙ poſtu⸗ ſrij. annoꝛum.non credo vernm. n lat᷑ monachꝰ electꝰ a p̃lato ſuo. Silr hʒ locũ i MPixꝝ pfcẽ etati volẽs ſ uſcipe iſtud ſacfm Shench pñtatòe. vt illecui fit pñtario fuet vecretalẽ teneatur ↄfiteri pᷣnſ.&. ꝙ qᷓ;uls teneat cõteri tichen j dæcfi Mecob·ſivicas g ↄſtitutio vf penalis de moꝛtaii ſi qð cõmiſit añqᷓ; ſuſcipiat aliter deni ⁊ ſic extendi nõ d.qꝛ nõʒ ẽ penalis. cũ nõ pꝛi⸗ peccaret moꝛtalit.tñ ↄfiteri ñ credo teneat᷑ ð op net iure qucfiro ſed querendo. vide ibi voc. nec̃itate. ar. d. c. vt ieinnij. ĩbo moneant. hcde ¶ Viꝝ fit fuãdũ qð vicrũ S.iij.pᷣcedẽti in ¶ Vtrum de chꝛiſmate tantum xillius anni cn vibus bñficijs⁊ ſimplicibꝰ.. Be.ĩd.c.fi. ꝙꝑ debeat fieri.&. ꝙ ſic. ců ſit minoꝛis neceſſita ſic ſiue habect curã diaꝝ. ſiue j. qꝛ cũ in oi bñ tis confirmatio q; baptiſmus. ar. c· qm̃ de ſen d n ficlo requirat᷑ eraminatio ⁊ cfirmatio electi temex.li.vi.⁊.c.ſi quis de alio.de ↄſe. di.iiij. ſen pñtati ſen poſtulati. m Jo.an. poſt Mo. ¶ Prꝝ oitꝑe poſſit conferri.ſ.ꝙ ſic. ar. d.c. w n ſc. ꝓpoſnit. ðↄceſ.p̃. ð ſeruanda ſunt pᷣdicta: oeẽs fideles.⁊c. de his. ⁊.c. vt ieiunij. ⁊.c.ſe. de n ¶Mtxꝝ in hoſpitali ſitr.. ap. ᷣm Be. vbi conſe. di.v. Sed cp̃s deber eiſe iciunus.vt in hchgi 8 iru ð. ꝙ ſic ·ſi da bñficiũꝑ viã pñtatõis vłelectõ c.vt epᷣi.ve conſe. di. v.ſed non de pꝛccepto. ec'ne i u nis. Becꝰ qñ nõ dat᷑ iñ bñficium.qꝛ tũc fit cõ ¶ Mtxꝝ ieiunus tm̃ dẽat ſuſcige.. ꝙ ſic. niſi moz nch miſſio non clcctio.vel collatio. ſeu pꝛeſenta/ neceſſitas alind ſi uadeat. Tñ credo ſit cõſiliũ. Xum iin tio. vt in ele. qꝛ contingit de reli vomi. nõ pꝛeceptũ. vt pʒ in d.c. vt ieiunij. Etꝓpiea ſyni ¶ Ptxꝝ pꝛelatus ſupioꝛ poſſit ↄfirmare ſine dicit Ala. ꝙ melius eſt confirmari poſi pꝛan nii caplo. K. Be. in.c. qm̃. de elec.li.vi.ꝙ Archi. diũ qᷓ; epo poſtea viſcedẽte ñ poſſit ↄfirmari — bic poſt opi. recitatas tʒ ꝙ ñ vʒ ↄfirinatio ſii ¶ Quid ſi gs oleo P chꝛiſmate ſſit vnctꝰ. K. 3 abñria capituli fiat.ar. cox q̃no. de offi. dele. Fm Ho. ⁊ Innoc. in.c. vnico. de ſa. vn. qð vʒ —— edʒ.ff. de admi.tu.I.ticiũ ⁊ meuiũ.in p̃n.⁊.ff.ð iterumchrimatc liniri.⁊ dʒ illa oꝛatio reite⸗
L 6
odec. dʒ fen
ur51
.ꝙ fi errauit in facto.puta tredidit factã vo
ercrci.l.i.. ſi plures. Et hoc vexꝝ niſi ↄfuetu⸗ co eccleſie haberet contrariũ.qꝛ tunc valeret confirmatio de conſuc.c.non eſt li.vi.
Mnfirmationis tnz
melchiades papa ĩ.c.ſpũs ſctũs.ðᷣ cõſe.
5 5 vbi.ðex demdatlone pap⸗ quilibet clericus
tari. ſigno te ⁊c̃. Alie autem oꝛationes qͥ pꝛe⸗ cedunt.⁊ ſequuntur non itcrantur.
¶ Queẽ foꝛma hꝰ ſacramenti. kK.ꝙ in iure ñ inuenit᷑ niſi ꝙ in fronte chꝛiſmate dʒ ſignari Tñ in pontificalibus cõiter habet᷑. Ego te cõ ſigno ſigno crucis ⁊ cõfirmo te chꝛiſmate ſa
pt. bi.v.qð valet ad augmentũ gie ad confirmã lutis. In noie pris ⁊.filij.⁊c̃. Et hec ẽ ßᷣuãda.
7 dum ĩ pugna contrã vitia ⁊ diabolũ Zarmat ¶ Ptꝝ ſit reiterabile iſtud ſacfm.K. ꝙœñ. vt 1 — m ⁊ inſtruit ad agones huius mundi ⁊ pꝛelia.„cdictũ eſt.⁊.c.ſe. ea. di. Et peccaret moꝛtalit Ptrů ſit neceſſariũ ad ſalutẽ. K. ꝙ nõ abſo ſcienter iterãs.ſecus ſiignoꝛaret. aut dubita —„ lute. q baptizatꝰfi ſtati decedit falnat. vt pʒ ĩ ret. quia non dicitur iteratũ qð neſcit facti. . dc. ſpũs ſctũs.q;uis nõ ſit ↄfirmatꝰtñ necc ¶ ¶ Wtrum non confirmatꝰ poſſit tenere aliũ un L ſriũẽ. ita ꝙ ꝓtẽnens ĩm fuſciꝑe moꝛtaliter aq confirmationẽ. K. ꝙ non.c.in baptiſmate gtnc geccaret.⁊ dãnarct.yt colligit᷑ ex. d.c.ſpũs ſà de conſe. di. iiij. Et ſi tenet non contrahit cõ annti ctꝰcũ ibi no. Et. ꝓpiea credo ꝙ notabiis ne- paternitatem vt ibi patet cõcoꝛ Tpo⁊ Me. n igentia epᷣoꝝ iñ ↄferendo iſtud ſacramẽtũ ¶ Quot pñt tenef ad iſtud ſacfm.. tñ vnꝰ 1 cntef eis pctm̃ moꝛtale ꝑar in. d.c.ſpũs ſanctus. vcbet eſſe qui teneat.c.non plures.de conſe. mi ¶ Vtxꝝ ſoli ebi hoc ſactm poſſint ↄferre. he. di.iiij. Sicut ⁊ in baptiſmo.vt ibidem. mhucit g ſic. vt pʒ in.c.ð his.⁊ duobꝰc.ſe. ð ↄſe.di.v. ¶ Mtxꝝ ille g tẽuit ĩ catheciſmo vł baptiſmo 13 ñ ſm Inno in·c.· quito. de ↄſue. papa poſſʒ poſſit tenere ih ſacramẽto.h ꝙ ↄſuetudo ro ti dare licentiã ſacerdotibugvt cõferrẽt. qꝛ m mana ẽꝙ nõ.ſ ſingulos ſinguli ſuſcipiãt: Ade dr gio. in.c.mãdamus. de ↄſe. di.v.⁊ ſegt Inno. Tũñfieri poteſi ſi neceſſitas cogit.ałs
ni i 3 —

e.in catheciſmo.ð conſe.diſt. v. Ged no. ꝙ ho die ex ↄfuctudie eſt. vt g tenet in catheciſmo teneat ĩ haptiſmo.⁊ iõ ſine peccato fit. Si tñ plures lũt ꝗ tenẽt oẽs efficiũt᷑ ↄpatres ſuſce⸗ Pti. vt ĩ.c.fi. de co.ſpi.li.vi. Et i vir ñ vʒ tene e vxorẽ? o.qꝛ imped ſ ñmi pontificis Mnlirmatio Snen alidũ qð erat nullũ reſpectu iuris poſiti mi. ᷓᷣm Jo. de li. vt refert MWanoꝛ.in.c.cũſuꝑ de cã poſ.⁊ꝓpue facit firmũ qð als eſt infir mũ Solẽne qð ñ ẽ ſolẽne ſupplendo defectꝰ lolẽnitatis omiſſe.ij. q.i.in pꝛimis de trãſac. c.i. de cõceſ.pꝛe. qꝛ. Si vero fit in foꝛma cõiñ eſt certa ſeia.nihil iuris tribuit.ſed ſolũ vetꝰ conſeruat.de confir.vti. vel inuti.c. dilecta.⁊ c.i.in glo.⁊ de concei.pꝛe.qꝛ diuerſitatẽ.⁊ de pꝛui. qꝛ intentionis nec ꝑ ipᷣam derogat᷑ iu⸗ ri cõi.de off.oꝛ.licet de fi.inſtru.dilectos. ¶Confirmatio ꝓpꝛie nõ eſt qñ ſucceſſor cõ⸗ firmat conſtitutionẽ pᷣdeceſſoꝛis.ſeu eius ge ſta.vt vicit Ma. in. c.i.ve loca.⁊ ẽ dictũ o. Mñ potius eſt ratificatio.vel innouatõ. Sed confirmatio eſt qñ ſuperior confirmat factũ inferioris. Quod no.quia facit ad multa.
E nfraternitas engrſr⸗
de peruſio ĩ tractatu de canoica poꝛtio
ne epiſcopi c.iiij. ꝙ ſic.ſi fiat ex cã licita.facit glo. in.c.ſi qui clericoꝝ.xi.q.i.q̃ dicit ꝙ ffrater nitates bñ admittunt᷑.xlij. di.ſi quis deſpicit Sed qᷓ fiunt ad malũꝓhibent᷑.C. de mono.l.
vnica.de hoc.d. Andreas barbatius in.c.offi
cij. de teſta.plene tractat Archi.etiam in. d.c. ſi quis deſpicit. Et vide.ð.collegium.
¶ Mtrũ ſtatutũ confraternitatũ qᷓ cauet᷑ ne quis recipiat᷑ niſi ſoluat tm̃ liceat.kK. Me.vbi 5. ꝙ ſi fit ꝓpter honeſtam cãm.puta alendis pauperibus ⁊ huiuſmodi d.c.ſi qs vcſpicit.⁊ ar. xxvi.q.ij. nõ exemplo. Quidã tñ dicũt nõ licere.qꝛ excludit pictatẽ.ſ.ne quis recipiat᷑ni ſi ſoluat.et videt᷑ magis equũ. Si tñ ſtatutũ diceret ꝙ receptus ſoluat t̃ oĩ menſe liceret
Ando.ðᷣe ro.in no. dicit ꝙ Archi.i.d.c.ſi qs ð
ſpicit conſuluit ꝙ ſi fit ſtatutũ ꝑ verba affir⸗ matiua ſic valet. Si ꝑ verva negatiua.ſ.nullꝰ admittat᷑ ſic non valẽt. allegat.c.ad apłicã.ð ſymo. It addit idẽ Pudo.qꝙ ſi poteſtas inue⸗
nit ſociẽtatẽ in qus ſit ſtatutũ inhoneſtũ põt
ſtatim eo ipſo ceſſare ſocietatẽ m Bart.in.I. ſub pᷣtextu.ff. t e extraoꝛ.cri. Et ſcq Bal.in
i éti te.in vſi. fen.
c. i.connẽticulas. de pã Enaliuitve Mniuratio li auctoꝛitate in dnñ ſe colligendo iuramentã int ſe de
derunt.xi.q.i.ſi qui clericoꝝ. Et nota ꝙ coniu ratio ⁊ ↄſpiratio ꝓ vno codẽq́; crie accipiãt xi.q.i.iurationũ. vñ ↄiurare ẽ ſimul vł vnñ iurarc. Conſpirar Vo ẽ ſimul: velĩ idẽ ſpira re:ßʒ glo. in.c.conſtitutionẽ. ð ſen.ex.li.vi· ¶Wtx oĩs ↄiuratio ſit illicita.. ꝙ ꝓpꝛieſcõ ſpiratio.vt pʒ ex precedẽtibꝰẽ illicita Dicit tñ aliquãdo largo modo cõſpiratjo ſeu coniu ratio qua aliqui coniurant.velĩ idẽ aſpirant qð de ſe eſt licitũ ⁊ bonũ.⁊ tůc lʒ talis conſpi⸗ ratio.vt no.glo.in. d.c.ſi qui ccricoꝝ.ałs⁊q. i.ↄcuſſionis ·xxijq.i.c. ino. Inno.i.Ccũ..? A.ð ſen. ⁊ re.iudi.? Pa.i.c.exhibita. de iudi. Dñ ergo quis coniurat vel rebellat pᷣlato vel obedienrie ⁊ hmõi ſic ẽ conſpiratoꝛ: vt patet ð v.ſi.cõſtitutionẽ li.vi.⁊ ſic cõnſpiratio de ſe ẽ moꝛtale peccatũ. In dubio vo ſempꝑpᷣſu mit᷑ mala;̃ʒ Inno.in.c.i.ð ſciſ.⁊ Win.in.c fi de teſti.co.⁊ Jo. an.in. c.ij. de ver. fi. ¶Que ẽ peña ↄiurãtiũ vel cõſpirãtiũ. K.lai cidebẽt excõmunicari ſi 3 epᷣm Pʒ glo. in.c.fi. de teſti.co.⁊ ᷣm Mo.⁊ Jo. an in vna libra au ri cõdemnari finguli. In ↄſtitutione federici ð pace.te.c. hac edictaſi. Et ji gs tumultũ õali quẽ fecerit vel ſeditioſas voces emiſerit capi talis ẽ pena.l.denũciamus C. de his ꝗad ec ↄfu Z.l.i.⁊ ij· C. de ſedi.⁊.ff. de. pe.l.aut factã. C.de epi.⁊ cle.I.ↄuẽticulã.vbi ꝓhibent᷑ ceins vłturba ↄgregari niſi inueniat᷑ ↄceſſũ erpſſe ff. de col.illi.ꝑ totũ clerici vᷣbẽt exponi.
Pið j. Onſanguinitas nrt vnis enbet 8 nſcien ria itge natral ra
tionalis creature ⁊ cũ findereſ i qð
ẽ regulare.ſʒ differunt ĩ mõ. lex naturalis dic
tat ei bonũ faciẽdũ ⁊ malũ fugiendũ.poſt ble quit᷑ iudiciũ ĩ ratione.⁊ fic foꝛmat᷑ conſciẽti vlteriꝰ facto iudicio ꝙſic debet eſſe ſequi ſin dereſis qͥẽ ſintilla conſcintie que ſtimulat vo lũtatẽ ad bonñ faciẽdũ. Et ſic pʒ ꝙ ↄſciẽtiã pꝛie ẽ regula ĩ ratiõe ſindereß vero ĩ voluni te iſtigãdo eam ad bonũ ⁊ ſtimulãdo hec c
Ale.in.iij.parte fuum.
¶ Dtxꝝ ↄſrientia liget ad faciendũ oẽ qꝗdi
ctat ꝑ modũ precepiiõis velꝓhibitionis·
—
np 42 uii uſhin honig ijrin ihMnmn unnn innc ſnim ujwuln
n
uithjüi ntiuiyn ilnin ſie w
6

mluii w ſco 1.
itb ce deni T
enpuit ½ b npt—
i
Bon. Bo in.ij. ſen. di. xxix. ar.i.q.iij· ꝙ aut ↄſciẽtia dictat aligd qð eſt ᷣm legeʒ dei.⁊ ſic tenet᷑ facere.aut victat pᷣter legẽ.⁊ ſic tenetur faccre vel conſcientiam deponere. vtpote fi dicat neceſſarium ad ſalutem feſtucam de ter ra leuare.ſi non deponit conſcientiam aut ñ keuat moꝛtaliter peccat. Aut ꝓſe cientia dictat qð eſt ð legẽ dei.⁊ ſic nõ ligat ad faciendũ.ſʒ
ligat ad deponendũ. qꝛ erronea erroꝛe repu⸗
gnãte legi diuine. Mñ qᷓdiu maner ponit ho minẽextra ſtarũ ſalutis·⁊ iõ neceſſario tenet eã deponere.qʒ ſiue faciat qð ↄſciẽtia dictat. ſiue faciat ſp mõtalit᷑ peccat. Faciẽdo qð di ctat peccat moꝛtalit. qꝛ facitʒ legẽ deiñ faciẽ do peccat moꝛtalit᷑ qa faciendo bonũ fac̃ in ↄ
temptũ dei dũ credit dictãte ſibi ↄſciẽtia ᷣ
deo diſplicere. Et ſic itellige xrxviij.q.i.y.ex his. de fy. ꝑ tuas el.ij. de re·ſpoli.lias.de pre icrip.c.fi. qð fit 3 ↄſciam edificat ad gehẽnd. ¶Quid ſi pꝛelatus pꝛecipiat aligd qð ↄſciẽ Xo. vbi.ð. ꝙ renet̃ eaʒ deponere nifi claꝝ üt illð foꝛe ð legẽ dei. Et ſi neſcit deilla iudica re dʒ ſapientiores cõſulere.velꝑ orõem a ðo declarationẽ poſtulare.vł dic vt hẽtur in.c.i oſitioni.de ſen ex. quod qñ ſcit ꝓcerto ꝙ eſt 5 legem dei non obediat.qꝛ mhraliter pecca ret.ʒ potiꝰ tolleret ẽt excõõmunicationẽ. Si nõ ſcitꝓ certo.ſʒ ex leui ⁊ temeraria crudeli
tate tũc ad ↄſiliũ ſuiplati vᷣponat. Si vo hẽ at credulitatẽ ꝓbabilẽ ⁊ diſcretã.q;uis ñ ma
nifeſtã ⁊ euidentẽ tũc ꝑꝑ obedientiã faciat
qð ſibi pᷣcipit.qꝛ tenct᷑ in tali dubio ⁊ pꝑ bo
nuzʒ obediẽtie excuſat᷑. ſed nullo mõð ex ꝓpꝛia
nolũtate faciat. q nõ ʒ. imo moꝛtaliter pccca ret. dꝛ qui amat piculuʒ pibit in illo. Et iſtud
Equod vicit ter. in. c. nõfolũ de regula.li.vi.
Hecet inquit rexpedit. vt conſciẽtie purita⸗ tinon · deſit iudiciũ rõnis ne dů ſpũalis ꝓfe ctus q̃ritur. ide ſalutis diſpendiũ icurrat᷑
*
peccct moꝛtaliter.vide.j. fama.ð prari cpiſcopoꝝ ⁊ ar U necratio chichlich ox nfra tres menſes poſt electionẽ ⁊ cõᷓ
¶ Ptx confidẽs. de ↄſciectia famã negligẽs
rmationẽ differri non pẽbet. niſi neccſſitas
aliud ſuadeat. lrxv. di. qm̃ quidi.
¶A quo debet conſecrari archicpᷣs.k. ꝙ ab omnibꝰ ſuffragancis ſuis qui tunc ad metro
politanaʒ eccleſi ſunt vocandi.de tem oꝛ ſi archieps.⁊ cum conſenſu pꝛimatis.c placu
tia ſubditi dictat etiũ cõtra legẽ dei.K. Sã.
59 lrv. bi. ita ꝙ fine eo non recipit executionẽ cð
ſecratus.vt no. Inno in.c.nec ep̃ide temoꝛ ¶ Quis ↄſe ecrabit epm.K. ſi eſt exemptꝰↄſe crabit᷑ a papa. vel de eiꝰ mãdato. Si voñE
erẽptus ꝙ archiep̃s cũ duobus ꝓuincialibus cpis. Aut tres ↄpꝛouinciales epi ex iuſſu archi
„—
epi. Ita tñ ꝙ oẽs epi ↄpꝛouiciales ſũt ꝑeplaʒ
regrẽdi vt ↄſentiãt. vt in. d.c.nec ep̃i.vbi dit Inno.ꝙ ſi aligs epᷣoꝝ ↄpꝛouinciaiiũ ↄtẽnat in ↄſecratõe archiep̃i.velepi ꝙ poterit agere vt pᷣuet executõe officij. ſicut in electione agi
tur vt caſſetur.de elec.ꝙ ſicut ar. de clec. cũ in Veteri. de arbi. cum olim. lrv. di. non debet.⁊ etiam grauio?pnia ſibi poterit imponi.
Qno die dñt conſecrari pꝛedicti.&. ꝙ die dñico hoꝛa tertiarum.l.di. qui in aliquo quaſi in fi.lerv. vi.ꝙ dic.⁊.c. oꝛdinationes. ¶Quõ debet fieri. vide.in. d.c. oꝛdinationes ſed melius in coꝝ paſtoꝛali. Et quid ſit ð ſub ſtantia no.in. d.c. oꝛdinatiões.xv.di in ſũma ¶ Patriarche ãt⁊ pꝛimas ac cardinales cre do à papa ſũt ↄſecrãdi.vel de ciꝰ mãdato ⁊ñ ab alio.ar.c. pudẽda.⁊ qð ibi no.xxiiij.q.i. Dĩ cit ẽt Pa inc.meminimus.de accu.qꝙ quili⸗ bet pꝛelatꝰ ↄfirmatus a papa nõ põt bñdici. ſeu cõſecrariꝑ inferioꝛẽ ni de licẽtia pape.vt in.c.cum in ðiſtribuendis de tem.oꝛ. niß con ſuetudo aliud habeat. Papavero conſ ccrari dz ab epᷣ hoſtienſe.xx vij. di. in noie dñji.
¶ In quo loco ſunt pꝛefati ↄſecrãdi. ſe. ꝙ ar chicbs in ſua metropolitana eccleſia.vt in. d. c.ſi archiep̃s. Alij. autẽ vbi placuerit. ad quẽ
pertinet conſecratio.lxxxi.vi.c.fi.
rrcrin eccleſie a qͥ vʒ fie G nec aliOrig aheßo Prio nõ ab alieno. niſi de licẽtia ꝓpꝛi facit.c.tua fraternitas. de ↄſc.ec.vel al. Nlon
eps ergo non põt etiã̃ de licentia epi.nec etiᷓ
recõciliare. vt in c. aqᷓco. ti. Diẽ tñ Inno.ibi dẽ ꝙ papa pluribus ep̃is ↄceſſit vt poſſit per fimplices ſacerdotes recõciiare eccłiaʒ aq tñ pꝛius ꝑ epm bñdicta. Et ſic patet ꝙ cx ↄceſſio ne pape ſolũ pñt reconciliarc nõ ↄſe ecrare. In tellige de ccckia ↄſecrata.qꝛ ecckia non confe⸗ crata bñ põt reconciliariꝑ ſacerdotem aqua eroĩciztã tm̃. vt in.cfi. ve conſc. ec. velal. qꝛ aquã exoꝛciʒata p̃t fieri ꝑ ſimplicẽ ſacerdotẽ x quo pz ꝙ non oʒ fiatꝑ cpm.vel ð lnĩa eð yᷣm glo. ind.c.fi. Ct eſt cõmunis opinio. ¶ Vuo tpe poteſt conſecrari. k&t q' in oĩtem⸗ poꝛe tam feſtiuo qᷓ; nond.c.tua fratcrnitas b

2 Qus dʒ ↄſecrari.ſ. ꝙ modus hĩ in eoꝛuz
¹
paſtoꝛali.⁊ aligd de cõſc.di.i.omnes baſilice. ⁊qð ibi not.ſcd a paſtoꝛali nõ ẽ recedendum.
ʒ ¶ Ptrũ aliq ſit recõſecranda K. Pa. in. c. ꝓ
poſuiſti.de cõſe.ec.vel alta ꝙ ſic in tribus ca⸗ jibus. Pꝛimus qñ neſcit an fuerit ↄſecrata. vtputa qꝛ nõ hʒ aliqð fignũ ꝑ qð appareat cõ ſecrata.nec ſcriptura.nec teſtis.⁊ hmõi.de cõ ſe. di.i.eccleſie vel altaria.qꝛ nõ df̃ itcratũ qð neſci᷑ factũ.c.ſolẽnitates.el pꝛimo.de conſe. di.ic.vcniẽs. de pᷣſ.nõ bap. Scðᷣus ſi parieteſ ſunt cõbuſti ⁊ decruſtati. Rõ q cõſecratio ⁊ linitio fit in ipſis parietibus. Et iõ lʒ nõ coꝛ⸗ ruant.ſi tñ cõburant᷑ eſt reconſecranda gloẽ de conſe. di.ieccleſijs: Secus ſi tectũ cõburd tur vel deſtruat.qꝛ non eſt reconſecranda vtĩ c.ligneis. de cõſe.ec.vel alta. Tertius ſi parie tes ita coꝛrucrint ꝙ de nouo oʒ ipſaʒ reficere etiam de eiſdẽ lapidibꝰ. Et licet glo.⁊ alig ibi velint ꝙ ſi nůc vna pars reficiat᷑⁊ poſtea alia ꝙ nõ ſit reconſecranda.tñ Pan. vbi.ð·tenet ꝙ dʒ reconſecrari.qꝛ in ſpůalibus conſidera⸗ mus veritatem ⁊ non fict ionẽ. vt notat Ar⸗ chi. in.c.i.de voto. li.vi. Ideo eſt verũ ꝙnon eſt in veritate illa pꝛimã eccleſia. nec conſccra tio quc fuit in illa pꝛima eſt in iſta. qꝛ non cſt quoꝛ qui cõmiſcea. Et hanc opiniouem ſe⸗ quitur Inno.in Kubꝛica.eo.ti.
4 ¶ In qũibus caſbꝰecckia polluit᷑ ⁊ indiget re
conciliatõne.ßẽ. Pa.in. d.c. ꝓpoſuiſti.ponit duos caſus. Mꝛimus qñ in ea effunditur ſan guis. Et no. ꝙ effuſio ſignificat abundantiã ꝓ quo vide bonũ tex. cũ glo. in. c.cum illoꝛum I. ꝙ ſi clauſtrales. de ſen.ex. ⁊ idco ex modica leſionc.qᷓ;uis modicũ de ſanguinc cffluat. nð indiget reconciliatione. Aduerte ꝙ iſta effn⸗ ſio ſanguinis opaꝛtet ꝙ ſit facta er ↄtentõnt vel ex iniuria ſᷣm Rodo.q ſi furioſus velli⸗ gno cadente effunderet᷑ ſanguis nõ cẽt rccõ⸗ ciianda. Et hoc vtdet᷑ velle Hug. de cõſe. di. i.cccleſijs. t Mo. in.c.ſi eccłia ve cõſeec.vel alta. Secundus qñ in ea aliquis occidit. licct ſanguis non effundat᷑.puta qʒ ſuſpenditur⁊ hmõi. Ei intellige de homicidio violentovl i iurioſo. ym nõin c.vnico.co.ti.li.vi. Becus ĩ pomicidio caſuali: vel cum quis ſe defenden⸗ do aliũ occidit. vel ſi ſctũs ibi vccidat᷑: qꝛ tũc ñ eſt reconcihanda. Ged glo.in. d.c.vnico tenet
p in hocvltimo ca ſu polluitur.⁊ eſt reconcili
anda.ſed nõ lauandus eſt locus vbi ſanguis effuſus eſt.⁊ cõmuniter hoc tenetur.
¶ged quid ſi quis in caletaliter vulneret᷑ t 8
extra eccleſiiam moꝛiã.k. glo.d.c.vnici.ꝙ re conciliabit᷑. ẽt ſi ſangninẽ recollegiſſet in ſcu⸗ tela.ſcd non ecõtrario ſi vulnerat᷑ extra ⁊ con fugit ad eccleſiã.lʒ ibi moꝛiat᷑.vł ſanguis effũ datur nõ reconciſiabit᷑. Sitr dic ᷣm Mug. ſi eriſiens in tecto eccleſie ſagittet᷑ non recõcili⸗ abitur.qꝛ extra cccleſiam videtur factum. ¶Quid ſi quis ſane mentis ſe ipſũ vulneret yel occidat in eccleſia irato aĩo. K. Be.in. d.c. vnico.ꝙ reconciliabit ſi eſt publicũ. ð ſen.cx. ↄtingit. cl pꝛimo.qꝛ homicida eſt. Secꝰ ſieẽt furioſus ⁊ non ſane mẽtis.ar.cie.ſi furioſus⸗ de homici. Tertio qñ excõicatus ſepeli᷑ in ec⸗ cleſia vel paganus.qʒ ſi erat cõſecrata eſt recõ cilianda ⁊ coꝛpoꝛa pꝛedictoꝝ ꝓijcienda ji di⸗ ſcerni pñt ab alijs de cõſe. di.i.eccleſiã.⁊ ðᷣcõ ſe.ec.vel alta.conſuluiſti.⁊ ibi Pa. ponit iſtũ cũ caſu ſe. Quartus qñ fuit cõſecrata ꝑ noto rium cxcõicatũ. Mã ea que ↄſiſtunt in exterio ribus bñdictionibꝰ ⁊ ↄſecratõnibꝰ facta ꝑ no toꝛiũ excoicatum non dñt ꝑ fideles exercitari añ recõcitiationẽ. Quntꝰᷣm glo.in. d.c. ꝓpo ſuiſti qñ parietes ſucceſſiue repant᷑,ſed credo ſit recõſecranda. Jextꝰ qñ eſfundit ſemen. de adul.c.fignificaſti.ſed qñ eſt occultũ nõ polni tur.vt tʒ glo.i.d.c.vnico. ⁊ ex. d.c.ſignificaſti in v.publice. Et fit publicũ.vel ex cõfeſſione coꝝ qu feccrũt. vel rei euidẽtia. Et intelligãt qdam de oĩeffuſione ſeminis criminoſa. Se⸗ cus de effuſione que fit in ſomnis.⁊ ea qfitĩ mrimonio cã ꝓcreande ꝓlis ⁊ hmõi. Cõtra⸗ rium tñ tenet᷑ cõiter.vt patz in glo.d.c.vnici: qued ibi not. vt habeat locum in omni pollu tione humana. Et hoc magis conſonat teꝝ in c.cccleſijs. de conſe.di.i.⁊ hoc tene. ¶¶ Quid ſi eccleſia nõ crat conſecrata.h.ꝙ qð; uis ecciefia non ſit conſecrara tñ polluit femi nis. aut fanguinis effuſione. vt patet in·c fi de conſc.cc. vel al. ⁊ dʒ lauari aqua exoꝛciʒtã tm̃ ꝑ ſacerdotem.vt ibichem. 3 ¶ Mixꝝ celebꝛãs in eccłia polluta efficiat irre
gularis. K. Be. in. d.c. vnico. ꝙ no · de ſen· ex.
is gli.vi.tñ in ea ñ dʒ cclebꝛari:ð pᷣuil. uaꝝi pᷣn. Dicit tñ Lapꝰ ꝙᷓ talis ẽ ſuſpenſus abin greſſu ecclie. de pᷣui.ep̃oꝝ.li.vi. Et ſi cũ talis ſuipẽſiõe ĩeccła diuina celchꝛaret vt pus ſuo agẽs offõ.crit irregnlaris. ð ſen· ex. is ci liv ¶ Quõ dʒ recòciliari eccleſia polluta.kK. ꝙci aqua de qua in.c.cõſuluiſti.⁊ jn.c.aqua. de cꝙ ſe.cc. vcl aitu. t fnilit cimitcriũ. Sed mel⸗
—

*. kai pabetur in paſtoꝛali. Et ſie ferusn. Ptrũ coꝛpoꝛa excõicatoꝝ hereticoꝛuʒ aut eui 4 ¶ Ptr faciens conſecrare ecctiam poſſit cõ paganoꝝ fint erhumanda qñ conſecrarẽ vult ii n pelli ad ipſũ vorandã.. Pain c. ci ſiẽ.ðᷣcõ cimiteriũ. vel reconciliare pollutum. K. ꝙ ſic nn ſe.ec. vel al. ꝙ ſic. Et dos dʒ cẽ tanta ꝙ vnus i deſcerni poſſunt. de conſe.di.i.eccłiamel.ij nu pꝛeſpyter ců miniſtro poſſit yincre habitore ¶ Vrꝝ reconcilata ecckia.reconciliatũ ſit ci⸗ ſpectu ad obuentiones ſpũalcs. Et ſi cſſet miteriũ.he. fm Archi.⁊ Jo.ãn.in. d.c.vnico. udiqu n collegiata hr̃ reſpectus ad numeꝝ collegiato g ſic ſ eſt contiguum. als ſccus. cduuc rum.Fallit hac in ecclefijs mendicantium. necr gti 0 veſtimẽtoꝝ ⁊ va n 2 ¶ Ptrum poſſit exigi ꝓconſecratione ecclie ſoꝝ ad diuinum Sdpin K. ꝙ non vide.j. Simonia.iij.. xir. cultum neceſſarioꝛum ad quem ꝑtinet — B nfecratio dlarioẽaliaaↄ videð. benedictio⸗ · ij. — ſecratiõe eccleñe ¶Mtxꝝ poſſint alienari.he. ꝙ in vſus ꝓpha⸗ — 2 N. i. de conſe. ec.vel alta. Idco vna ſine nos nullo mõ vñt ↄuerti que ſemel dco dica — Prq alia fieri poteſt. de quo vide.ð altare. 1 ſunt ſed vetuſtate cõſumpta dñt cõburi⁊ — t cimiterij quo⸗ cineres in ecclia reponi c.que ſemcl.⁊ qð ibi O n Ecrqt 10 modo debeat fi no.xix. q iij. ⁊ in regula ſemcłdco. de reg.iur. Munc hth eri habetur in paſtoꝛali. li. vi. Nñt tñvaſa ecckiaſtica ⁊ calices ↄfracti lak Uu hn Quõ polluit᷑.h.ꝙ ſi cimiteriũ ẽ ↄtiguũ ec ſeu minuti võdi ĩ caſibꝰ ↄceſſis dr. qbꝰ.ð. Ali ni. cleſie tũc polluta ecckia polluit cimiteriũ.ſʒñ enato.j.ij.x.q.ij. hoc ius.⁊ in glo. pꝛefate re⸗ ecöuerſo. vt ĩ d.c. ynico. de ↄſe. ec. vel al livi. gule. Integra non niſi alteri eccleſie vel loco — Si No ñẽꝓtiguũ ccclie vel fiẽↄtiguũ.ſʒnõ religioſo.vt in c.ligna.de conſe. vi.i rdehme polluit᷑ cccłia.tũc polluit ð ſanguis vel ſemis nſecr gti virginũ quo tꝑe ipn Pir effuſione.ſiẽ victũ ẽ ve ecclefia. tẽ qñ aliquiſ dʒ fieri k. ꝙ in cMnd ercõicatꝰ vcl infidelis in co ſepelit.vt in.d.c. die ephye ⁊ in natalibꝰ apłoꝝ.⁊ ꝑtotã —— cõſuluiſti.? in. d.c. ccckiaʒ.el.ij. Aduerte tñ ꝙ ebdomadã refurrectõiſ⁊ oĩ die dñico. vt no. ſi eẽnt plura cimireria ↄtigua tñ pietẽ hñtia xx.q.i.ð. vclamen.⁊.c.ſe. ⁊ in caſu neceſſitatis n3i4 u in modio ſc iungentem polluto vno non pol puta periculo moꝛtis oĩ die pꝛiuato.xx.q.i.de —— un luitur alind ctiam ſi ꝑ poꝛtã mediqᷓ habcatur uotis.⁊ in glo.c.ij. de conſe.ec.vel alta. Inno. an kuri I acccſſus de vno ad aliud.vt in. d.c. vnico. in.c.i.de tem.oꝛ.tʒ ꝙ ctiam in ſolẽnibus feſti „deict n ¶ Sed ꝗqd ſi pollutio vel ſanguĩs effuſio fiat ĩ uitgribus poſſunt conſecrari. de cfuion m poꝛta ĩ medio poſita. K. Jo. In. vt refert He. ¶ quo vebent conſecrari. K. ꝙ ab ep̃o pꝛo⸗ moncij zb in.d.c.vnico. ꝙ illud cimitcriũ ẽ violatũ.ccã pꝛio. vt in. d.c.deuotis. nnixni poꝛtã fuerũt fcãqᷓi ſit fiiꝰacceſſio. ꝝ Miꝝ illa qͥẽ corrupta ſit conſecranda.&.ꝙ 4t mn ſinõ ſunt.. pe.⁊ vlti.ſf.ð au.⁊ ar.le. vbi di nõ · xxvi· di acuriꝰ.⁊.d.c. deuotis.⁊ c.iuuencu mmni. mn cit ſpectamꝰqᷓ res cꝰ rei oꝛnande cã fuerit ad la 8.ea, q. Et qᷓ;uis fuerit violent coꝛrupta tñ Linnc hn hibita. non qᷓſit pꝛecioſior. Et iõ legato auro ↄſecrãda ñi ẽ. q lʒ coꝛona ei duplicet᷑ qᷓ;tũ ad ac an legata ſunt vaſa aurea.⁊ legat gẽmis. gẽma meritũ nõ tñ hẽbit aureolã virginũ.vt no.in —— vaſa.⁊ fm hoc. ſiue gẽme ſint in aureis vaſis ſũma.xxxiij. q.v. facit.c.ille famulc. ea.q. Sed — aurocedent.⁊ idem de argento.cũ.I.ſe. Et di theologi tenẽt.⁊ bñ ꝙ hẽhit. ⁊ nec pp hñ ↄſe
.— cit Bc. ibidem.qꝙ in dubio paries intermedi crat᷑ſed qꝛ ecckie ñ ↄſtat an ↄſenſcrit vel ne.
Mxc4 us videt pꝛincipaliter factus vt faciat duo ci¶ ¶Quid fiet ðᷣea qᷓ occkte coꝛrupta fuit ⁊ niſi i mitgria non acccſſoꝛie. vt innuit tex. ibidem. ↄſecret᷑ iminet ſcãdalũ.k&. ꝙ eps ſil abat eã 3 r ert ma Pxꝝ ſilr ſit dicẽdũ ſi pollutio vłeffuſio ſ ſecrare faciẽdo ca q̃ nõ ſůt de ſubd ↄſecratio r. R guiſ fiat in poꝛta cccke.&. Me. vbi.ð.ꝙ Jo.ðᷣ nis ⁊ omittẽdo ſubſtãtialia. qð lʒ ſiẽ pʒĩ.c.i.ð vin imo.dicit ꝙ ſic. qñ intra clauſuram oſſij ver⸗ his q̃ vi me. ve.ca fi.⁊ facit.c. vtilẽ.xxij.q.ij. x Lern ſus ecckiam cſt facta. Secus ſi in parte qᷓẽe nomẽ vtrginitatis mu tabit ĩ nomẽ caſtitati. bculr clanfurã ar.no. ꝑ Bar. in.Liff. de vona. D nſentire vr Pᷣm Inngc.i.c.ĩ be iec CAquo dz recòciliari. he.ꝙ ab epß̃o ſicut dem̃ geneſi de clec. qñ For* eſ dr ccckia ci aq̃ bñdicta. vt in. d.c. ↄfuluiſti tacet in actu honoꝛabili ſeu cõcupi — Drrum debearas ſepeliri in cimitcrio pol ſeibili ſʒĩ actu vituꝑabiii ⁊ pᷣindiciaii ⁊ in ãᷓ —— kto.&. ꝙ non vt in. d.c. vnico. cẽt verẽcundũ log ⁊ ʒdicere plerq; videtur vd. 7 b 4

viſſe entire1filu ſfa. ð. inuitus.⁊ ibi glo.f. ðꝓ cu.⁊ eſtiglo. in l. qui patit.ff. man. ⁊ glo. in.⁊. plerũq;.ij.q.vij. limitat Jo. de imo.in.c.vra. de loca.⁊ glo.in.c.diacoñus.xxij. di.⁊ in d.I.ꝗ patit᷑ qñ actus qui fitjin pꝛeiudiciũ valet etiã illoSdicente. Sccus ii non valet niſi pñs ↄſẽ tiat. qꝛtũc tacẽs hr̃ ꝓ ↄſentiẽte. Exẽplũ pᷣmi vendo rẽ alienã dño pñte ⁊ tacente.⁊ ſic ñ va let.qꝛ ẽt eo abſente vel ʒdicẽte potuit vendi ĩ piudiciũ vẽdẽtis.vt no.in.I.rẽ alienã.ff. de cõ trahen.emp. fiẽ ⁊ legare pñt rẽ alienã in pᷣiu⸗ diciũ ſui hrdis.vt no · in.c.filiꝰ ð teſta. Exem plũ ſcði. Jmpignoꝛat qs rẽ alicnã jpñte dño. vſcit vʒ. vt no. in.l.gaius.ff. de pig. ac. Et de
hac diſt incte hẽs tex. fingularẽ.in.I.ſepe.I. curant his.ff. de re iudi.facit..ſi ſeruꝰ cõis. f. de do. inter vi.⁊ vxo. niſi vxoꝛ donãs rẽ cõeʒ
ſibi⁊ fratri pñte fratre ⁊ ñ ʒdicẽte valct ↄcei ſio. facit.c.ʒtinebat᷑ ð his qͥ fi.a pꝛe.vbi ſi pꝛe latꝰ ↄtulit bñficiũ pñite cap itulo ⁊ non ʒdicẽ te tenet collatio.facit qð no. Bal.in.l.ſi tutoꝛ. C.in qui.cau. in inte.re.non eſt ne. vbi dicit ꝙ
ſi quis ſcit aliquẽ ſe gerere ꝓ eius ꝓcuratoꝛe
tunc ſi ʒdicendo põt illũ impedire. ſi tacet cõ ſentit. Hecus ſi non põt impedire. Bimilem deciſionẽ ponũt dñi de rota in hñtibus cãm
cõem ſi vnus illoꝝ conſtituit ꝓcuratoꝛem vt onſentire videat᷑ ſi pñt impedire.⁊ quod no. Bal in. l.ij..ſi virff. ſol ma. vbi vicit ꝙ qñ
conſenſus requirit᷑ ad habilitandũ ꝑſonã nõ 3dictio habet᷑ ꝓ conſenſu.vt in. l.qͥ enim.v.i. f. rem ra. ha. vbi dicit glo. non ʒdicere ratiha bitioni par eſt. Ex quo arguit Bal.ꝙ ſatiſfa ctũ cſt ſtatuto fioꝛentinoꝝ.regrenti conſenſũ
cõſanguineoꝝ in ʒctibus.ſi ↄlanguinci ſciũt
nec Zdicunt ꝓ quo facit illud ſingulare victũ Bal. in.l.potuit.in vltima.q. C.ð iur. deli.vbi vult ꝙ ſi pupillus maioꝛ infantc vna cũ tuto re ingreſſus eſt poſſeſſionẽ ꝙ ꝑ hoc hereditaſ
eſt legitime compꝛehenſa. Mec ob.ꝙ auctoꝛi ras debeat pꝛcſtari verbis expꝛeffis.vt facit. ki.ad fi. ff. dc auc.tut.qꝛ hoc eſt vexꝝ circa actꝰ expꝛeſſos ſed in tacitis tacite loquimur rebꝰ iſtis.⁊ factis.iuxta illud.⁊ factis loquimur ar gumentũ. ar. in. l de qbus.ff. de legi.⁊.l.itẽ.qꝛ
.de pac.facit qp ideʒ Bal.in.l.mandatũ.C.
man. in.ij col. dicit ꝙ ſocictas contracta cum
pre intelligit cũ filio renouata ſi interueniat
patiẽtig tutoꝛiſ. tẽ aliud dictũ in l.pꝰ moꝛtẽ
f̃ de adop. vbi idẽ al. diẽ ꝙ ji filiꝰ virit ſe⸗ oꝛſũ a pfc negociũdovt emãcipatꝰ ꝑ.xx. ãnoſ
pre ſciente ⁊ patiente pꝛeſumit᷑ emãcipatus.
¶ Ged nunquid in actu negatiuo requirat᷑ꝓ teſtatio ne videat᷑ conſentirc.he.ꝙ inactu ne gatiuo abſtinens ⁊ tacens non habet᷑/pꝓ conſẽ tiẽte. faẽ qð no. No.⁊ Inno.in. c.olim iter. de re.ſpo.⁊ qð no.in cle.vnica.de ꝓcu.iũcta glo. 1.fi. f. de ꝓcu. Gilr no. ꝙ qñ duoꝓponũt᷑ vni ⁊ ſolũ negat vnũ.yr alteꝝ affirmare.vtĩc. ñ ne bñdicimus.de pꝛeſũp. facit.c.i.de poſtujl. p la Sed bñ attende iſtam.q.quomodo tacẽns videtur conſentire.qʒ videtur eſſe quaſi bꝛo⸗ cardica qõ.qꝛ multas patitur lumitationes.
¶ Dtx erñtes in ↄcilio ⁊ tacẽtes qñ aliqð m ⁊
lũ tractat᷑ ſint culpabiles.K.ꝙ exñtes incõci lioinuoluunt᷑ peccato.⁊ tenent᷑ ad reſtõem de dãno.⁊ ſimiliter ðᷣ quibuſcũq; alijs qñ malo obuiare pñt ⁊ non faciũt. Ratio.qꝛ qui tenet᷑ loqui ⁊ tacet:conſentit in eius pꝛcindiciũ.l.de etate.ð.qui tacuit.ff. de inter.⁊ ac.c.ſi poſt pꝛe ſtitũ.de confe.li.vi. Quilibet q̃t de vniuerſita
te tenet᷑ votů ſuũ expꝛimere in ↄcernẽtibꝰ fa
cta cõitatis ex debito officij. ar. i.c.i.ve his jq fi a ma.par.ca. Et iõ ibi dicit Inno.ꝙ niſi ʒ⸗ dicat ſi aliq̃ ibi male agerent hr ꝓ ↄſenticnte quo ad pctm̃ ⁊ quo ad penaʒ. Qð quidẽ vlr
quo ad culpã habeo ꝑ indubitatũ de quocũq; qui põt obuiare pctò ne cõmittat᷑ ⁊ non facit
xxij.q.v. hoc videt᷑. Sed de pena nõ credo ni⸗
ſi in pꝛclato vel cui cœx officio cõpetit. vt iſtis
qui hñt vocẽ in capitulo.ar.eoꝝ q̃ no.inc.ne gligere.ij.q.vij.velniſi doloſe taceat ⁊ ñ ꝓhi beat.ar. coꝝ q̃ no.in.c.quãte.de ſen.ex. Et ᷣm hanc diſt inctionẽ lmta Bar. in.l. vtxꝝ ff de peri.ci. vbi vult ꝙ folũ teneat᷑ obuiare ꝗẽſub icetꝰ illi qui dʒ offendi.ſicut ſeruꝰ filiꝰ. Et gl. in.l.culpa caret. ff. de reg.iur.⁊ tex.inſti.ð pu. iudi..alia. qui vult ꝙ cõſcius qᷓ;uis extrane⸗ ſit puniatur.intellige quãdo hʒ ex officio. vl uando doloſc non pꝛohibet vel in crimint leſe maieſtatis.I.quiſquis.C.ad.l.iul.ma. ¶Dñ dʒ ꝑꝛeſtari ↄſenſus.be. vt colligitur ex Bar.in. l.ſi quis mihi bona.I.iuſſũ.ff. ð acgr· here.⁊ Pa.in.c.cũ nos:de his qͥ fi a pre. ⁊ali os voc.ibidẽ.ꝙ qñq; in actu requirit᷑ iuſius alicuins ⁊ tunc dʒ pꝛecederc. vt in. d.. iuſſuʒ Qñ; requirit᷑ auctoꝛitas.i.ↄſenſus auctoꝛi⸗ ʒbilis.⁊ dʒ iteruenire ĩ ipſo actu ʒ ꝙ Vbů
ſonat. vel modicũ añ. ſen imediate poſt. vt in
d. S. iuſſũ.⁊ in.l.obligari. ᷓ.tutoꝛ. f. de auc· u· ⁊inſti.co.ð tutoꝛ. Vñqʒ requiri᷑ lnia. ⁊ dʒp⸗ cedere.c.lʒ. de regula. Añqʒ ↄſiliũ.⁊ dʒ regri

añ ⁊ erpectari rñfũ e cũ veteri ð elec. QDñq; cut poſt term— requtrit᷑ ↄſenſus. ⁊ tůc ſi de ſolẽnitate actꝰ re ſic nec ficte Ratio qꝛ vbicertũ tempus eſt ðᷣ quirit᷑ vt interueniat certo tpe ñ põt ĩterueni re pꝰ.c.auditis.iũcto.c.qꝛꝓptcr.de elec. Aut
nõ requirit᷑ certo tpe.ſed ſimplicii ad validi⸗
tatẽ actꝰ.⁊ tunc fi actꝰ tenuit põt ↄſentire ſp.
vñ canonicus cõtemptus in electõe põt ↄſen tire qñcũq; vult.c.qð ſic̃ de elec. Si Vo actꝰ? nõ tenuit.⁊ tũc pᷣt ẽt interuenire pꝰ factũ.ſed validat actũ.nõ vt extũc.ſed vt cxnunc. facit qð no.glo.in regula ratũ.⁊ in regula ratihabi no.⁊ m regula non firmatur.de reg.iur.li.vi. Qð limito vexꝝ in alijs.ſed nõ in ſacramẽtis
4 ¶ Quid requirit᷑ vt ratihabitio ↄfirmet actũ
wdn— ₰
nw
coz demet be
„
upa r
anuru nt ü Mo roe ſ
nmnl p
* du
K em 1—
em N 2
.
Snn
marc.inſti. de auc.tu.ᷓ. tutoꝛ. D
ꝛecedẽtẽ. fE. Bal in. I.fi. C.ad macedo.⁊ in.i obß̃uare.ð.fi. ff. de of. ꝓcon.multa dicit. Se
tu dic clarius ꝙ pꝛimo oʒ ſit factũ noĩe meo.
vt in dicta regula ratũ. Intellige hᷣm glo.in.c. cũ qs.de ſen. cx.li.vi.factuʒ noĩie meo qñ mea
contemplatione fecit.ij. ꝙ hãbeã ratũ tanq;
geſtũ noĩe mco.Mã poſſũ hr̃e ratũ factũ.ſed qualitatẽ facti non.ſ.ꝙ ſit factũ noĩe meo.I.ſi cut interdicto.C.artu.⁊ nõ.in.l.pomponius. ff. de neg. geſt. Et iſta eſt opinio Ja. de arc.ap ꝓbata in.l.i.ð. dcijcere.ff. de vi ⁊ vi ar.⁊ꝑ gi. Fm Bar. ibidem.in.. ſed cũ quis.ʒ Fᷣm Bal. ſit glo.Zꝛia ibidem in.ᷓ.quotiens. Pic tñ ad uerte ꝙ non ſolũ ratihibitio expꝛeſſa ſufficit ſed ẽt tacita in maleficijs. vtputa.qꝛ nõ reuo⸗
cat poſtq; ſcit ꝙ eſt factũ noie eius.aut nõ ⸗
dicit. vt li.non ↄte.c.i.in fi. de offi. vᷣle.c.olim el pꝛimo.C.ve inceſ.nup.l.cũ ancillis. C.de ðᷣ⸗ fer.l.i.⁊ no.glo.in.c.cũ impoſitionibus.de iu reiuran.li. vi.qꝛ tunc eſt ratihabitio pꝛeſũpta
i. q.i.notũ. Secus eſſet in nõ maleficijs. Ter tio ꝙ actus non requirat pꝛeſentiam.qꝛ que
pꝛcſentiã requirũt ratihabitio non põt ↄfir⸗ uarto requi- rit ᷣm Pa.ĩ.c.i.de cõuer.infi.ꝙextrema ſint habilia ad illũ actũ ꝑpetrandũ.ſ.tpᷣs in qͥ actꝰ geſtus eſt.⁊ ratihabitionis tpᷣs.qꝛ ſi vnũ iſto rum deficit non ꝓcedit ratihabitio.qꝛ cũ ra⸗
tihabitio ſit ficrio iuris non põt ꝓcedere ſuꝑ
impoſſibile de qᷓ plene ꝑ Bar.in 1.ſi is quiꝓ emproꝛe. ff. de vſucap. Exemplũ quidã noie ĩ fantis interfecit. Paioꝛ factus ratum habʒ certe talis ratihabitio nõ retrotrahit᷑.qꝛ im poſſibile crat tunc tꝑis tale mandare. Erem ⸗ plů ð alio extremo. Ab aliqͥ habebã terminũ ad aligd agendũ.amicus meꝰ noie meco fecit. ego poſt terminũ ratũ habui.nõ rctrotrahit
*5
61 nſicut poſt terminũ nõ potuiſſcʒ vere facere
ſubſtantia. ibi opoꝛtet obſeruari tpᷣs. als actꝰ eſt nullus ipſo iure.ff. de excu.tu.l.ſcire oʒ.ᷓ.
conſequẽs.qꝛ recedere a tꝑe eſt recedere affoꝛ
ma.ff. de ver. ob.l.qui rome.ᷓ.augerius.vide bonã glo.in.l.ſi ego.ff. de neg.ge.in fi.⁊ pꝛo facit tex.in.l.bonox.ff.rẽ ra.vide bonã glo.in c.q;; ſit. ve elec.li.vi.facit qð no. Car.in cie.qð
circa.de clec. vbi dicit ꝙ fictio non põt id qð Fm naturã eſt umpoſſibile. Exemplũ inſti.de
adop..minoꝛẽ. vbi quis non põt adoptare
eũ quẽ non antecedit ꝑ tot annos ꝙ eũ gene
rare poſſet. Gimiliter non poſſet fingi ꝙ ꝗs viueret hodie g.ccc.annis pꝛeterits moꝛtuus eſt.inſti. de exeu.tu.F.ſed ſi in bello. Auinto requirit ᷣm Inno.inc.pꝛudentiã. de of. dele. ꝙ illud qð quis facit valeat. vt ſit aliquid.qꝛ qð nihil eſt.non põt ratum haberi.vñ excõi⸗ catus noie alterius non valet.licet ille ratum habeat.niſi tempoꝛe qui poteſt cxcõmunicet SGimiliter ſi quis iuriſditionem faciat noĩc iudicis non poteſt ratum haberi.qꝛ quc facta ſunt.⁊ ſolẽnitatẽ requirũt non pñt rata habe ri. Et iõ cum ſnĩa a non ſuo iudice lata.ſit nul
la.de iudi.at fi clerici.⁊ cũ alie ſolẽnitates req
rantur quas ipſemct qui ratum habere vult
ſiomittetet nõ tenerct qð facit.ergo nec ratũ
habere poteſt ſi ab aliquo omittat᷑.facit.d.. obleruare.in fi. Sexto requirit᷑ ꝙ poſſit man datum ꝑ aliud ficri.qꝛ ſi p alium non poteſt fieri ratihabitio nõ retrotrahit᷑.vtputa facit quis adulteriũ vcl foꝛnicationẽ nomine meo non poſſum ratũ haberc.vt dicit glo.in.l.i.ᷓ. quotiẽs.ff. de vi ⁊ viar.⁊ Cy.in.l.non dñs. de accu.⁊ in.c.ſciant cũcti.de elec.li.vi. Yimi⸗
ta iſtud verum in alijs que non ſunt delicta.
ſed quo ad delicta. licet non ꝓpꝛie cõmittat. ſed interpꝛetatiue.ideo cadem pena punitã
qᷓ; eiuſdẽ delicti particeps ⁊ mãdatoꝛ.vt no.
Bal. in. l.vnica.v.ne antcm.C. de cadu.tol. ¶ Btrum actusqui debet expediripꝑconſen ſum in cõi pꝛeſtitũ valcat ſi ſingulicõſentiãt
vt ſinguli non collegialitcr. ſe. Ma in.c.cum
in cccleſis.de cauſa poſſcſ.⁊ pꝛopꝛie.ꝙ nõ. vt
in.c.in geneſi.de elcc.⁊.l.ij. C. de decurionibꝰ.
neceſt ſpeciale in electione. q;uis gl. dicat cõ trariũ in.¶.i.de re.ec.non alic.li vi. Sʒ tu tene ꝙ ñ valet. Er ſentit poſtmodũ Joan.an.ibi
dẽ in nouella.⁊ firmat Jo.cal.in.c.cũ oẽs.de
teſti ⁊ Bart.in.l.oẽs popnli.ff. ð iuſti.⁊ iur.

Vnorna uis poteſt eiſe nſeruatoꝛ i farrhe⸗
pa oʒꝙᷓ ſit eps vel ſuꝑioꝛ platus.vl ab has vel hñs dignitatẽ vel ꝑſonatũ ĩcathedra libus. aut collegiatis ecckijs. Itẽ ꝙ ñnõ ſit de riſditõe vłl dñio ſen diſtrictu eccłiaſtico vł tpali illius cui vat᷑ꝓ ↄſeruatoꝛe cxceptis illis qui regibus ⁊ reginis dant̃. Itẽ ꝙ non ſit cõ⸗
ſeruatoꝛ ↄſernatoꝛis ſui habent᷑ hec in.c. hac
ↄſtututõe.ve offi. dele.li. vi.⁊ẽ ciuitates vel dioceſes in quibus fuerint deputati.vcl alibi qᷓ; in ciuitatibus.ſeu lacis inſignibus vbi co⸗ pia poſſit hr̃i peritoꝝ ꝓcedere nõ pñt.nec ali quos vltra vnam dietã a fine dioceſis coꝛũ⸗ dẽ trahere pñt.vt in.d.c.hac conſtitutione. ¶ide quibꝰ pñt ſe intromittere.e.ꝙ ſolũ de maniſeſtis iniurijs ⁊ violẽtijs.⁊ fi de alijs ſe intromiſerint vel ad ea qͥᷓ iudicialẽ indagineʒ requirũt ſuã ptãtem extenderint ſũt ſuſpenſi ꝑ vnñũ annũ ab officio. ⁊ ꝑs que hoc fieri ꝓcu fauerit ercõicationis ſniam incurrit ipßo fcõ aq̃ non poterit abſolui niſi pᷣ ſatiſfaciat inte graliter de expenſis.vt i.d.c. hac ↄſtitutionc. ¶Quid ſi reus negat notoꝛium ⁊ actoꝛ vult pꝛobare.ſ. ꝙ cõſeruatoꝛ cognoſcere poterit qʒ quilibet iudex cognoſcere poteſt an ſua ſit iuriſditio.I.ſi quis ex aliena.ff. de iudi. ¶Quantum durat eoꝝ officiũ.K. ꝙ vſq; ad obitũ concedentis.⁊ tunc expirat quo ad ne⸗ gocia non cepta.vt in. d.c. hac conſtitutione. Circa munera ⁊ cxpenſas aſſeſſoꝝ ⁊ nota⸗
rioꝝ tenet᷑ obſeruare qð ð legatis ſtatutũ eſt
de quo vide.j. iudex.ð.viij. cum ſequentibus ¶ Quid ve attẽtatis ꝑconſeruatoꝛes ʒᷓ pꝛe⸗ miſſa.. ꝙ irrita ſunt ipſo iurc.d.c.hac ↄſtitu tione.⁊ hec vera ſunt niſi in eoꝝ litteris alia ptãs eis darctur.vt fit cõmuniter Et ſic pʒ ꝙ hodie parum valet hec pꝛouiſio. ¶ Sed quid ſialius qᷓ; ille cuiꝰ eſt ↄſcruatoꝛ ꝓcuraret vt ſe intramitteret de aljs nungd eẽt cexcõicatus.ſt. Be. in. d.c. hac ↄſtitutione ꝙnõ. niſi participaret cũ ꝑte poſtq;; ercõica tionẽ ĩcurrit.qꝛ tunc ligarct eadẽ excõicatõc participando in crimine criminoſo.ałs non. ¶ AQuis pᷣt abſoluẽ iſtũ.&. Archi. Joan. mo. ⁊ Jo. an. in.d.c.hac conſtitutione. ꝙ oꝛdinari usex quo cõditoꝛ canonis nõ ſibi reſeruauit Ptrum poſſit vices ſuas alteri cõmittere g non. niſi citationes ⁊ ſententiarum de⸗ nunciationes. miſi aliud ſpecialiter in eoꝛum litteris contincatur.d.c.hac conſtitutione.
n e voluntati. Nae ½2 Hnſilium— Mitij. q i. quod pꝛecipitur.tñ qui cõfilio võmini non vtitur.minus boni adipiſcitur c.quiſquis.ea.q. Et merito arguitur qui conſi lia ſapientium ⁊ recta ſuadentium.non vult recipere.lxxxũij. di.c.i. Et in dubijs dʒ homo rcquiere conſiliuʒ. xvi.q.ij. viſis.⁊ di.xx.c.vlt. n.q.iij.excellentiſſimus. ¶Mtrů quis teneat᷑ ex cõfilio vato. he.ꝙ aut vat quis conſilium delinquẽti.aut ↄttahenti Si delinquenti quo ad pctm̃ indiſtincte iuol uit᷑.ſed quo ad penã ſeu reſtituttonẽ faciẽdã
diſtinguo aut talis erat facturꝰ ẽt ſinc cõfiio ⁊ tůc ſi dedit cõſiliũ ope.tenet᷑ inſti.de ob.que
ex delic. na.⁊.at vbi ope.ff. de fur.I.ſi gs vxoꝛi J. i.ẽt ſi conſiliũ nõ adhibuit pꝛincipalii.ſʒ ſe⸗ cundarioff. de fur.l.ſi pignoꝛe..pe.inſti.de fur.S.ope.vtputa accõmodauit ſcalã ad aſcẽ dẽdũ ⁊ hmõi. Gi Vo dedit cõſiliũ ſinc opcre. als facturo.nõ tenct᷑.d.ð.at vbi ope. Mec ob ſtat.l.in. S.ſi gs.ff. ve ſcr. coꝛ. qꝛ cſt caſus ſpe⸗ cialis in q̃ non dʒ augeri malitia ſerui laudã do. Wel põt dici ꝙ ibi non ſolũ cõſuluit.ſÿẽt landãdo incitauit.qð magis eſt. ꝓ h̊ facit qð not. in.l.ſepe.s.fi.ff. de ver.ſig.⁊ in.li. in fi ff. man. Si o non crat facturus.tenct᷑.l.ſirc⸗ munerandi gratia.ᷓ.plane.ff. man.ſed nõ ei cui dedit conßiliũ fᷣm glo.in. l.nullꝰ ex conſilio de re.iur.li. vi.ſed ci contra quẽ ⁊ cius malefi cij noiĩc.puta ſi fecit homicidium homicidaẽ l.di.ſi quis viduã ⁊ hmõi.ced tu dic in con⸗ ſcientia teneri ctiam ci quẽ male conſulendo coꝛrupit quantũ poteſt exhoꝛtando ad bonů. ar. vi.q.i.detcrioꝛes. Si Vo dat conſiliũ con⸗ trahenti ⁊ tunc ſi cſt fraudulentũ tenct᷑ indi⸗ ſtincte.ff. de dolo.l.q ſi cũ res.vbi ille gcõſu⸗ luit doloſe ⁊ ſui lucri cã mutare debitoꝛi non idonco tenet᷑ actione de dolo ei cui cõſiliũ de⸗ dit. ad idẽ.ff. de ꝓſo.l.ij. Si vo nõ cſt fraudu lentũ non tenct.vt in. d.regula nullus cx can⸗ ſilio.ff. de dolo. Leleganter in fi. Et hocverũſi eſt ſimplex conſiliũ. qꝛ ſi eſſct mandatũ q;uis non ſit fraudulentum.ſi eſt deſignata certaꝝ ſona. puta mandat quis tibi vt titio pecuniã tradas.⁊ ſic tenctur indiſtincte.ctiam ſials erat facturus.ff. man. Iij. Vtua ⁊ aliena.⁊ f̃ ve negogeſt.l.iij.. plane. Gi vo non eſt deñ gnata certa pſona.⁊ tunc ſi als nõ erat factu rus tenctur vt in.d.ᷓ.plane.als non.
¶ Ptrum ille quidebet aliquid agerc cñ con?

ra Bn
ud hn entn nn nfde] äm Xe okm df1 enn
3
ſlio alicuius poſſit pꝛocedere ſi ille moꝛtuus eſt vel eſt abſens vel non vult conſulure.ſ. vt colligo ex We.i c.i.ne.ſe.va.li.vi.⁊ Man. in c.ex parte. ve conſti.ꝙ aut confilium debet peti ex ſtatuto vel er conſuetudinc.⁊ tunc po teſt pꝛocederc ſiille moꝛtuns eſt. vel rcmotus vel non vult dare quando periculoſum eſt ex pectare reſpectu actus ſuper quo requiri dʒ ſicut collatio beneſicij. ⁊ huiuſnodi. Si vero conſilium non requiritur per ſtatutum vel ↄ ſuetudinem ſed ve mandato alicmuſ. Bemi. ibidem tenet ꝙ non poteſt pꝛocedcre. ſed dʒ ad mandantẽ referri. Et hoc vcruʒ ̃ᷣm MBin. ⁊ Lompo. niſi cõmiſſio facta fuiſſet ſub noiĩe dignitatis.qꝛ ſi moꝛtuus eſt expectabitur ſuc ceſſoꝛ ar.c.quoniam abbas.de offi. vcle. Pa. vero limitat verum niſi imincat periculuʒ ex dilatione.arg.l.ſi longius.ᷓ.ſi filius. ff. ð indi. ⁊ in.l.ſi cum dotem..ſed ſi latitat.ff.ſolu.ma tri.⁊ hoc ſentit Bart.in.l.i.ð.ſi plures.ff. ð ex ercito. Ratio F̃m eum quia mandatum debʒ iatelligi Fᷣm iurg.arg.c.ex litteris.de conſti.⁊ c.ij. de reſcrip. Sed de mente iuris eſt ꝙ ſi po teſt haberi.habcatur.⁊ ſi non poteſt haberi.⁊ pcriculum ſit in moꝛa.pꝛocedatur ad conſu⸗ matõnem actus.vt in.d.c.i. Et placet mihi qꝛ ſic videtur de mente mandantis. ¶ Mtrum actus geſtus tencat ſi poteſt peti conſilium ⁊ non petit.ſ. Manoꝛ.in. dc.cx ꝑ te.ꝙ ſi mandatoꝛ ex foꝛma inandati voluit rẽ quiri cõſilium.non tenet actus niſi requirat᷑. vt in.c.cum in veteri.ve elec. Si vero eſt ex di ſpoſitione legis.⁊ tunc ſi lex a pꝛincipio cum vedit poteſtatem mandauit conſilium requi ri.ſimiliter non valet ex defectu poteſtatis qꝛ habnit cam mollificataʒ ⁊ quqlificatã. Et ſic mtellige rem.c.nouit.de his que fi.a pꝛcla.ita ꝙ ſine clauſula vecreti actus eſt nullꝰ aut ha⸗
ipꝛius ptãtem mandauit ſuperioꝛ vtꝓ cedãpcum conſilio.⁊ tunc tenet.lʒ ſit punien⸗ dus arg c.dilectus.el ſecundo.de pꝛeben.við glo.ſingularem in cle.i.de iure patro. ¶ trũ obligatus petere conſiliũ tencatur il lud ſcqu. Rñ. Be.i.d.c.ꝙ aut peti dʒ ab eoa cuius potãte dependet pꝛincipaliter actꝰ.vt ꝙclericus nõ conueniat coꝛam alio epiſcopo ſinc conſilio pꝛopꝛij.⁊ fic tenetur ſequi.⁊ iſte caſus in c.i.de fo.compe.cum glo. Si Vo nõ dependet actus ab co ſed vna cum alijs dʒ in
rereſſe.tũc ſi ꝑalia iura ðʒ ſcg.claꝝ ẽꝙ arta⸗
bit⁊ ita ꝓcedit glo.in.c.ij. de coꝛ.vici. ᷓᷣm itel
62
lectuʒ Moſt.ꝓʒh in.c.ſtudear:i.di. ꝙ requirit conſilium alioꝛum epiſcopoꝛum in depoſitio ne ſacerdotis.⁊ inteiligitur ꝙ ſequat᷑ ꝓpter c.felix. xv.q.vij. Aut non apparet ꝑalia iura expꝛeſſe ꝙ debeat ſcqu.⁊ tunc ſi vʒ requiri a participe officij ſuꝑ illa opoꝛtet ſequat᷑ cõclu ſio eſt Inno.i.c.venerabilis.de off. dele. Mã coadiutoꝛ ibi datns hʒ officium ſuper rebus eccleſic ficut pꝛelatus cui vatur.ergo dʒ ſequi cius conſilium. Aut non ðʒ requiri a partici- pe officij ſed ab habẽte ius.⁊ fic tenet᷑ ſequi. Mñ ſi mandatur ꝓuideri alicui de eccleſia re quiſito conſilio patroni.vebet confiliũ ſeg cũ habeat ius in tali ꝓuiſiõe ccclie dictũ eſt Jo. an.in.c. dilectꝰ.ð offi.le.⁊ ĩ.c.i.de ca.mo. Aut non dʒ requiri ab habentibus ius.tunc ſi ma teria habcat ꝙ debeat ſequi ſequendũ eſt.ꝓn ta ſi conſulat᷑ alicui ne oꝛdinct᷑, ꝓpter irregula ritatem.⁊ ita ꝓcedit tex.in.c.vt aures.de eta. ⁊ quali.⁊ ita cũ ĩtclligit, Jo.an.i.d.regula nul lus ex ↄfilio. Aut mã noñ hʒ vt ſcquatur.⁊ ſic non tenct᷑ ſequi ve elcc.cũ in veteri de arbi.cũ olim. Adde ᷣm Jo.an. in regula nullus.li.vi. in mercu. ꝙ ſi dicat᷑ iurta conſilium.vel m co nfiliũ talis tenet᷑ ſequi. Et ̃ʒ Cy.in.l.id qð paupcribus.C.de epi.⁊ cle.idẽ vicendũ qñ dr de conſilio talis. Secus ſi dicit᷑ cũ cõſilio. Sʒ Jo.an. vbi.ð.⁊ Bar.in.d.l.id qð non appꝛo⸗ bant hoc ſed tenent ꝙ nõ tenetur ſcqui. Ego rccurrcrem ad intentionem mandãtis.
¶ Scd pone ꝙ tali obligato ſegcõfiliũ vet̃ ↄ ſilium iniuſtũ.. Po ⁊ ſequit᷑ Pa.ꝙ non dʒ ſcqui.qꝛ confilium impoꝛtat ꝙ ſit iuſti.vt ĩ.j. titiũ ⁊ meuiũ.ff. de admi.tu.⁊ no. Bar.i.l.i.ᷓ ſi plures.ff. exerci.⁊ ᷣm eundẽ Ho.poſſet pꝛd ferre ſnĩam contrariam. Qð verum m Ma. de equitate.ſecus de rigoꝛe iuris. Qð verum credo.niſi periculũ eſſet expectarc.q; tunc poſ ſet dare ẽt de rigoꝛe juris.vt.ʒ.dictum eſt.
¶ Quidſipapa mãdet collegiovt cligat vnũ 6
cum conſilio talis potcrunt ne cligere cuma quo conſilium petere debent.h. Pa.in. d.c.
cum in veteri.ꝙ non Fm Ho.
¶Quid de ꝓponentibus in cõſilijs aliquid; q̃ ꝓrimi iniuſte dãnificẽtur.vcl ꝙ fiant iniqᷓ
ſtatuta.K. ßᷣm Mur. ꝙ tener̃ ad reſtitutioncm in ſolidũ.qñ talis dãnificatio nõ fuiſſet facta nifi ex eox pꝛopoſitõc vltra moꝛtale peccatũ
.
quod cõmiſerunt pꝛoponendo.
Mnpiratio i Lon⸗

— aric Wide.j. Sonti⸗ rirnti alia ciuilis.alia ec H nititutio cleſiaſtica. Kiui⸗ s ciuile vel foꝛenſe ius appellat᷑. Ec⸗ eleſiaſtica vo canonis noie cenſet.iij.vi.ð.i: vbi dicit glo.ꝙ etiã aliqñ conſtitutio eccleſia ſtica appellat᷑ canon qñ conſtituitur in vni⸗ uerſali concilio. Aliqñ vecretum qñ papa ſt tuit de conſenſu cardinalium ad nullius con ſultatiõem.extra de electio.bone.el pꝛimo.qñ qʒ etiam ſolus.extra de reſcri.c.i. Aliqñ cpi⸗ ſtola decretalis qñ papa ſtatuit aliquid ad ali cuius conſultatòõnem. Aliqũ dogma quod cõ ſiſtit in voctrina fidei chꝛiſtiane. Aliqñ man datum quod conſiiſtit in doctrina moꝛum. AQliquando interdictum quo nulla pena ad⸗ dicitur.facit.c.ſi quis vogmata xxv.q.ij. Ali⸗ nando ſanctio qñ addit penam.xvij.q.iiij.
iquis. Conſtitutio tamen pꝛopꝛie dicitur ꝙ
pꝛinceps ſtatuit.c.conſtitutio.di.ij.large acci pit᷑ ꝓoĩ iure ſcripto. c.cñ omnes. de conſti.
¶ Mtx conſtitutio pape q̃ a pꝛincipio cõiter non recipit᷑ ipſo ſciente ⁊ tolerante obliget ad pctm̃. Rñ. Pa. in.c.qꝛ circa.ð conſangui. ⁊affini.poſt do. Anto.ꝙ non.ꝓ quo facitqð no.iiij. di.ð. leges. de treu.⁊ poce.c.i. Si Vo a pꝛincipio a maioꝛi parte recipit᷑.ſic obligat q;uis minoꝛ pars non ſeruct. Et fic intelligo
c.cum iam dubium.de pꝛeben.ꝙ multa ꝑ pa
tientiam tolcrantur.que ſi deducta fucrint in iudicium.exigente iuſtitia non vcbet tole rari. vide quod dico.j. Lonſuetudo.ðx.
¶ Mtrum omnes cõſtitutiones cmanate pꝰ compilationem decretalium habeũt vim.&. ꝙ non niſi de his fiat mentio in. vi.lib. decre talium.vcl niſi ſint facte poſt dictum ſertum vt pꝛobatur in pꝛologo dicti ſexti. De hac materia vide infra.lert.
Idi ⁊ de hac hic loquoꝛ: non de illa conſuetn
dine large dicta qua quis dicitur conſuetus facerere aliquid que eſt quoddam ius pꝛiua⸗ tum non publicum.vt iſta ve qua hic. vt.l.de
qbus.⁊.l.cum de conſuetudine.ff. de legi.
ꝙ ille qui poteſt facere legẽ qꝛa quo remouct᷑ genus ⁊ eius ſpecies.l.filius.in. fi.f ð dona. ⁊.iuriſgentium.p.ſi fraucandi.ff. de pactis.
+ 11 en ius uoddã Onſuetudo id inſti⸗ tutũ qð ꝓ lege ſuſcipitur.c.cõſuetudo.
in glo.&g contrario ſenſu cõſuetudo en ſpea
.
iuris.inſti.de iure naturali. ð. conſtat ergo. ¶ Que requiruntur ad faciendã conſuctudi
nem.K. ꝙ. v. de neceſſitate. vt habcat vimle⸗
gis. Pꝛimũ ꝙ ſit rationabilis. qꝛ de ſubſtan⸗
tia legis eſt ꝙᷓ fit rationabilis.iiij. di.erit autẽ Ideo conſuetudo ratõne carens nunqᷓ; habe
pit vim legis. Et no.ꝙ vt dicit do. Anto.in. e fi.de conſue. Et refert Hemini.in.c.licet. de conſti.li. vi.conſuetudo in tantum eſt rõnabi lis inquãtũ ꝑticipat de fine iuris. Finis iuri
canonici eſt felicitas anune. Finis iuris ciui⸗
lis eſt bouũ publicum. vt notat glo· de iurein ran. cũ contingat. Et ideo conſuctudo debet conuenire religioni diſcipline ⁊ faiuti. Sið
iſtis eſt contraria.puta qꝛ nutrit peccatumd
ſe eſt irrationabilis.⁊ non poteſt ſeruari ſine peccato.viij. di.que contra.⁊ ſex.c.ſe.qᷓ;ᷣuis cõ uenirct iuri ciuili.ſicut vſure que ꝓbono pu⸗ blico ꝓmittebantux.vel dic fᷣm Pan. in.d.c. fi.ꝙ qñ cõſuetudo aliquo bono fine inſtituit dicitur rationalis licet ſit cõtra ius quod eſt rationabile.qꝛ illud vno reſpectu iſtud alio. Eremplũ ius ſtatuit ꝙ ep̃ᷣus tractet negocia cũ cõcilie capituli.c.nouit.⁊.c.quanto. de his que fi.a pꝛela. Et eſt rõ.qꝛ firmius eſt iudiciũ
7 „
plurimox c.pꝛudentia. de offi. dele.⁊.xx.di.ð
quibus:vbi dicit᷑. Facilius inuenit᷑ qð a pluri bus ſenioꝛibus queritur.tñ conſuetudo põt troduccre contrarium.vt in c.non eſt.de con ſuc.li.vi.que tñ erat rationabilis alia ratione vʒ vt facilius expediant᷑ negocia. Poc verũ. vũmodo non ſit 5 veritatẽ ⁊ bonos moꝛts. ¶ Sed quero an aliqua conſuetudo poſſitcẽ ratiouabilis que ſit contra legẽ dei ⁊ natura lem.&. Pa.vbi.ð.ꝙ pꝛccepta dei quedã ſunt moꝛalia. vtputa que moꝛes inſtruum ⁊ infoꝛ mant ſicut non occides.honoꝛa patrem tuũ ⁊ hmõi.⁊ in iſtis poteſt cõſuetudo diſtingue re.limitare.⁊ augere.ſi rõ naturalis ſuadet · nec eſt pctm̃.qʒ pꝛeſumendũ cſt ipſũ veum ſic voluiſſe cũ noluerit omnes caſus diſtinguerẽ
ſed dederit regulas ⁊ ptãtẽ vicario ſuo · xxiij
q.i.quodecunq; ligaueris. Ged vbi rõ nulla
6 1
naturalis ſuggerit:ius diuinũ diſtigucre ſen
limitare nulſa ler poteſt.⁊ minus còſuetudo
3 ⁊cã faciẽs dr errarc. Et ſic intellige tex. ine i Quis poteſt conſuetudinẽ introducere.
ſũt qdd.xxv.q.i. Duedã ſũt p̃eeptã mirxtai· guralia. Et iſtoꝝ qͥdã ſacramẽtalia.de qbus poterat rõ reddi ad litterã.vt de circũciione ⁊ de purificatòne pꝰ partũ mulieris. Quedã

—
ℳ
5
en mnn AwMn hm vod wni in
n Kpm n uu ven t n nrn n mum i M cium 0 vert me— mnl d—
u
Vo cerimonialia.de quibus rõ reddi non po
terat quo ad litteram.ſed ſolum quo ad intel lectum. vt illud. Vlõ arabis cum boue ⁊ aſino ⁊ huiuſmodi. Item qucdam iudicialia ſunt quc non obligant hodie niſi ᷣm ꝙ dicã.j. De cime.J.i.⁊ contra iſta valet conſuetudo:
¶ Secundum quod requiritir eſt ꝙmores
⁊actus hoĩum per quos int roducitur cõſue tudo ſolum.vt. d.l.de quibus ſunt tales ꝙ ꝓ babiliter arguant conſenſum populi illius g pᷣt facere conſuetudinem.d.l.de quibus
¶ Sed quõ poſſũ pꝛeſumere de ↄſenſupopu li volentis introducere ↄſuetudinẽ.hẽ.ꝙ actꝰ aut ꝓcedũt a ſuꝑiori ⁊ ſunt actus iudiciales tũc n ↄſenſus populi accedat a pꝛincipio vel ex poſtfacto tacite:⁊ ſint frcquẽtati:ita ꝙ ſal tem ſint due.vt due ſnie ⁊lapſus tpis ſic pᷣſu
mitur ↄſuetudo.qꝙ hñt aptitudinẽ ad ↄſuetu
dinẽ inducendã.ff. de inof.te.l.nã ⁊ his. ⁊.ff. ad ſił.l.ſijquis.ᷓ qð ſub eodẽ tecto. Si Vo ta les actꝰ nõ ſunt iudiciales.vt vendere:locare ⁊hmõi. aut actus priuatoꝝ.vt ẽ videre ĩ poꝛ ticibus ſupꝑ viã publicã:tũc nõ ſufficiũt duo actus.ſed regrit᷑ frequẽtia ⁊ multitudo actuj ita ꝙ totus populus ſciat.l.ſʒ ⁊ ea.ff. ð legi.⁊ l.nã impatoꝛ ibidem.⁊ff. de inſti ac.l.ſed ⁊ ſi pupillus. Itẽ ꝙ actus fit taliter pnblici ⁊ ita notorij Fᷣm cõem opi.doc. vtveriſimiliter trã ſicrint ĩ notitiã totius ppli.d.l.ſed ⁊ ſi pupil lus.ᷓ. ꝓſcribere. Et rõ ẽqʒ oʒ vt interueniat tacitus ↄſenſus populi ſi dʒ cẽconſuetudo ꝗ ex vno actu agnoſci nõ pᷣt qᷓ;uis ſit notorius niſi hẽar c̃m ſucceſſiuã ꝑ tps debitũ ad ĩtro ducendã ↄſuetudinẽ.vtputa ſi pons edifica⸗ ret᷑ in publico ⁊ hẽret cãm ꝑmanẽtẽ.ſilr ñi bñ ficiũ ſeculare confert᷑ reguiari ⁊ poſſidet᷑ tꝑe habili ad cõſuetudinẽ efficit regulare.⁊ eeon trario.vt in.c.de bñficio.de pᷣben.li.vi.vel mi ſi apparcat de expꝛeſſo conſeniu populi volẽ tis introducere cõſuetudinẽ ꝑ illũactũ ſine qᷓ ↄſenſu nunq; erit ↄſuetudo.vt notat glo.i.d. c. ↄſuctudo. Et lʒ glo.in.c.ita nos.xxv.q.ij. ⁊ ĩ
c.cũ eccleſia.de cã poſ.⁊ ꝓ.dicat ꝙ binus actꝰ
in criminalibus facit ↄſuetudinẽ. Intellige ð
conſuetudine large accepta.ñ de ĩſta de q hᷣ.
¶ Tertium ꝙ requirit᷑ eſt vt fit introducta ex certa ſcientia:nõ ꝑcrrorẽ. q ſi talis eſt error Aui tollat conſenſum nõ pt eſſe ↄſuctudo: qꝛ deficit cã.ſ.conſenſus populi.d.l.de quibus.
¶ Quartũ qð regrit cſt ꝙ maior ꝑs ppliſit vſa illa ↄſuctudie. Intcllige ð maiori ꝑte po
63 puli habẽtis ↄfenſů habilẽ ad faciendů legeʒ
v nde pueri:mulieres ⁊ furiofi? hmõi.ñ con putãturĩ numero.qꝛ nõ poſſũt condere legeʒ vt in.Ii.ff. de legi·⁊ nõſſolũ maioꝛ pars ſed oʒ ſint due partes populi vel collegij.vt ĩ.l.nłli ⁊i. lplane.ff. ꝙ cuiuſqʒ vni. alii ficut legeʒ nõ poſſunt faccre.ſic nec conſuetudinẽ. 2 ¶ Quintũ ꝙ requirit᷑ eſt ip̃s debitũ. Sed qͥ ro quãtũ tempus requirai.h. Pa.i.d.c.fi. de ↄſue. ꝙlʒ varie fint opi.tñ iſtudfibi videt᷑ ꝙ de iure ciuili requiritur tpᷣs.x.annoꝝ.qꝛ iura requirunt tpᷣs lõgů ad introducẽdũ ↄſuetu⸗ dinẽ. C.qᷓ ſit lon.ↄſue.i rubro ⁊i nigro.⁊ ar. ĩ l.ij. C.de ſeruitu.⁊ longũ rpᷣs eſt. xannox.C. de pꝛe.lon tõ. ꝑ totũ ⁊ igl. dicte.ſꝛ.C.q̃ fit lon: cõſue. Et B tʒ Bar.in.d.l.de quibus.⁊ Cy. in d. l.ij. De iure aũt canonico dic ꝙ aut conſue tudo eſt pꝛeter ius:⁊ ſufficit tps.x.annoꝝ fa⸗ cit gl. ĩ.c.fi de cõſue.li. vi.⁊ ĩc.cõſuetudo.xij. di. Limita fʒ Inno.ĩc.cũ dilectꝰ.de ʒſue.ni⸗ ſi veniret ad ðᷣetrahendũ iuri glicuius ecckie particularis qꝛ tunc requirit᷑ tp̃s vebitũ ad pᷣ ſcriprionẽ. Secus ſi eẽt ʒ eccleſiq̃ vniuerſalẽ Sʒ Ma.i.d.c.fi. ẽt idẽ tp̃s requirit cõtra eccle ſiã vniuerſalẽ Aut cõſuetudo ẽ ʒ ius canoni cũ ⁊ requirit᷑ tpᷣs xl.annoꝝ.qꝛ oʒ ſit pꝛeſcripta vt in.d.c.fi.⁊ in.c.iij. de conſue.i.vi. Dicit tñi do. Anto.i.d.c.fi.ꝙ ſi papa ſcit. fufficit tẽpus x.annoꝝ.qð ẽ ſingulare. Bi vo conſuetudo cẽt contra ea quc reſeruata ſunt pꝛincipi in ſi gnum ſpecialis pꝛiuilegijtunc tam deiure ci uiliq; canonico requiritur tempus de cuius initio memoꝛia non ſit. vt eſt tex:in.c.ſuper ꝗ buſdã.de ver.ſigni.— CPtx talis conſuetudo tollat legẽ cõtrariaʒ k. ꝙ·ſic. ſi ſupioꝛ ſcit ⁊ tolerat.facit glo.in.c. i.ve treu.⁊pa.⁊ qð ibi nõ. Bof. vnð dicit do An. ꝙ nõ requirit᷑ alia pꝛeſcriptio.qꝛ exq̃ ſupi oꝛ videt ⁊ tolerat nõ vr velle vinculũ injce Pa.ibi dicit ꝙ ſufficit binꝰ vl trinꝰactus vt tollat. Si vo ſuperioꝛ ignoꝛat tũc diſtingue aut lex Zria habet clauſulã derogatoꝛiã ad cõ ſuetudinẽ.⁊ ſic nõ valet conſuetudo.qꝛ lex ſẽ per logt. L.arriani.C.de here. Et Vuz fʒ do. Anto.in.c.fi. de conſue.niſi ex noua cã.vłẽt antiqua veriſimlłr nõ cogitata conſuetudo ĩ duceret᷑ quã ſi pꝛinceps cogitaſſct admifiſſet ar.l.ſi hoĩeʒ. ff. man.eſt. tex. iuneta glo in cle. ſtatutũ de elcc. vłʒ Me.ic.licet de conſtitn. k. vi niſi lex tm̃ reſiſteret ad finẽ vt conſuetu⸗ dinẽ ptcritã tollat qð pʒqñ non facit mentio

ið poſſunt inducere tra ius canonici. Sed oʒ pᷣſcripta ſit. ⁊ non
nem ðe es niji vteã tollat qñ aliter nõ tolle
ret.vt pʒ in. d.e.licet. qtunc pot induci nous
conſuteudo. Et ita põt ꝓcedere glo.i ce.ſta tutũ ð elec. Mroptereatʒ Pe. ve ꝑuſio ĩtra ctatu de canonica poꝛtõe.circa fi.ꝙ põt ĩtro⸗
duci noua ↄſuetudo 5 de. dudũ dẽ ſepul. Si Nõ ſi hʒclauſulã verogatoꝛiã:vʒ cõſuctudo
Zlegẽ.ar. ex facto.f. de vul. ⁊ pu.ſub. dummõ ſit ↄſcripta quo ad tollendi ius canonicũ.qꝛ
auo ad tollendũ ius ciuile nõ oʒ ſit pᷣſcripta. ʒ ſufficit tacitꝰ ↄſenſus ꝓpłi.qʒ ſeculares ha bẽt ius ↄdendileges ẽt Zlegeʒ impatoꝛis ab ipſo de iuſti.⁊ iure.⁊ uetudinẽ.nõ ſic eſt cõ
ſit taie ius qð pſcribi nõ poſſit.⁊ iõ qꝛlaiciũ poſſunt pᷣſcribere ſpiritualia.ſic nec ↄſuetudi
nem inducere. c. maſana. de elec.ẽt ſi nõ eſſet memoria de eius inicio. vt no. Jo·an· in. c.ij de p̃ben.li.vi. facit quod/vicã.j. Matrimoni
mniij. Impedimento. xviy ð.i.de ſtatuto.
id ¶ Sed pone ꝙ lex ſeu ſtatutũ hʒexcõmunica
tionẽ annexã i ʒfaciẽtes nůũgd idẽ erit vt cõ
ſuetudo tollat.ſ. vt colligo ex car.in ꝓlogo
cle. Inno.⁊ cal. d. An.⁊ PWa. in.c.i. de treu. ⁊ pa.qdam tenẽt ꝙ non efcuſant facientes 3.
Et qñ ſolũ eẽt pᷣceptiua.qꝛ ex quo a pᷣncipio li
auit Zueniẽtes ad pctm̃ nõ tollit eius diſpo
jtio.qꝛ tps non eſt modus tollẽde obligatio
nis.l obligationũ la.ij.. placet.ff.ð ac. ⁊ ob. Ged tu tene ꝙ ſi prium legis vel ſtatutinon
eñt de ſe moꝛtale pctm̃ remota lege vel ſtatu⸗
to.nõ ligat fm ꝙ.ð. dixi de lege fimplici. Et ſic tene ꝙ nõ erůt excõᷣmunicati faciẽtes ri um.ex quo ꝑ binuʒ actũ fem̃ eſt legiſſatoꝛẽ
ſcientẽ ⁊ vaentẽ dicere ⁊ñ õdicentẽ · Wbi xñtignorat regritur tpsxi.annoꝝ. ſieſt ius
canonicũ. vel fi eſt ſtatutũ ep̃i.credo ſ ufficiãt r. anni. vñ añ velinquẽtes fine rõnabili cã be neligabunt᷑ ⁊ pena ⁊ culpa.ſed poſt nõ. Mec ob.ꝙ cx quo tales peccaucrunt nõ poterit in Auci ↄſuctudo. q ſucceſſoꝛes pñt eſtimare ꝙ ex iuſta cũ nõ fᷣuauerunt. facit tex. in c.cũ oli de cie. ↄiu.⁊. xv.q. vlti.c.cuʒ młte. vbi logtur de lege penali abꝛogata ꝑ Zriam ↄſuetndinẽ Si vo ex rõnabili cã non ßuanerunt prede ceſſoꝛes. ſic ẽt non pcccauerit:nec ligati fue⸗ runt facit qð nõ. Archi.in.c.vtin lxxvj. vi. HQuõ interrũpit᷑ ↄſuetudo.&. Ma. in.c.fi. de pſue. ꝙ ſi eſt cõpleta ⁊ ꝑfecta regritur tos vecẽ noꝝ.Et ſicitcllige Jo.an.ibidẽ. als nõ
¶Mtꝝ ↄſuetudo interpretetur pꝛiuilegiã.
trangit ẽt per plures alios cõtrarios actus.
Bi vero non eit completa ſufficit vnus actꝰ contrarius ita ꝙ de nouo opoꝛtet incipiatur arg..vbi duo. ff. de re. iur. Vrꝝ ex cõſuetudne poſſit introducivt exi gat᷑ aligd pꝛo ſpũali ſine ſymonia.&. Pa. in ẽſuũ de ſymo.qꝙ ſic. qñ non pceſſit exactio. ſʒex mera liberalitate ⁊ veuotione populi ta lis conſuetudo eſt introducta.facit· c.ad apo ſtolicam de ſymo. vbi dicit cõpcllendos ad landabilem conſuetudinem ſeruandam. Si vero exactio precedens dedit cãm conſuctu dini.tunc non valet cum habeat initium viti oſum. Et ſic intelligit᷑ tex. in.c.cũ in eccłie de
ſſi bñ põderet. imita ß vt.j. ſymo.ij ʒ xxj ð
Sed quantũ tempꝰ requirat᷑ ad iſtã conſu etudinem introducendd. K. Pa. vbi.ð. ꝙ tè us x.annoꝝ.tum qʒ clericos non aſtringit. ſed laicos inier quos regulariter currit cõſu ctudo ex curſu.x.annorum.vt cõiter nõ.in.I. ð quibus.ff.de legi. Item qʒ pia. Et i jeo ẽt de iurc canonico ſufficit prefatum tempus.
vt no.glo.in.c.fi de conſu.lib. vi. 1
¶Mtx in omni pacto intelligat᷑ actũqð cſt. ↄfuetü.. ꝙ ſic. I ſemp in ſtipulationibs.ff. de reg iur· tex.eſt in.l. qð ſi nolit.ð. q aſſidua ff.de edi.edic.ff. de aᷓ plu.ar.l.ſi priꝰ.ᷓ.placu it. C. local.licet.⁊.ff. de lege ↄmiſ.l.iiij. qͥ inci pit ſi fundꝰ.ar. ff. de preſcrip.ver..ſi tibi. ꝓ⸗ pterea dicit Val in.i.liberto. C de oper liꝙ qui cõduxit oparios alo non expſſo tenetur cis ꝓuidere in expẽſis ⁊ ferramẽtis fmge ↄſuetũ.⁊ ñ alr aliegat.d.ᷓ.placuit. Et bar.in i.nemo eſt g neſciat.ff. de duo.rcis. dicit ꝙ fi cõuetudo eſt g doctor legat per ſubſtitutũ intelligitur ꝙ iſtud poſſit· iʒ non ſit actum. Chr uetudo pꝛaua excuſet apena hui ſeculi.&. hm glo.iiij.vi. in.c. deniq;. ꝙ ſic ſi ſuctudinis pᷣuitas nonduʒẽ ðclarata ꝑ ius: Secꝰ quo ad vcũ. qð vex intelligo ꝙ nõ ex⸗ cuſat quo ad deũ qñ ignorantia pꝛaue conſu etudinis eſſet craſſa. viputa cõtra ius nãle. xxvij. q.ij. flagitia. Secꝰ vbi eẽt ꝓbabile du bium jup ↄſuetudinis validitate. Mazʒ tc ignorãtiã legis nõ eſt petm̃. vt in· ¶regula. f. de iu.⁊ fac.igno.⁊. in c.ců dilectꝰ. de cõſuetu. ⁊qð no. Inno.in.cper tuas de ſy. ⁊ gio· in vno.de p̃oſtu.pre. li.vj. in ver. decetero.
—
indulgentias ⁊ ſtatuta ſicut ⁊ legẽ.&. ꝙſic c cũ dilectꝰ de cõſue.i ſi de interptatiõc.f. de
6

19 ¶ Ptrü omnes tenean
k *
legi.⁊ quod no. Joan. an.in.c. quod dilectio. de conſan.⁊ affini.
Vbi habet locũ cõſuetudo.K. ꝙ in illis locis vbi viguit.vt no. Pa.in.c.cum olim.de con⸗ ſue. Et iõ nocet contra pꝛiuilegia generalis ſtudij in loco vbi viguit. ſed non in alio loco de qubus in auten. habita. C. ne fi.ꝓpa. ¶ Drx papa reuocet ↄſuctudinẽ ꝑticularẽ ſi ðea ñ facit mẽtionẽ. nõ.c.lʒ.ð ↄſti.li.vi.
ſeruare vnã ↄſuetu
dinẽ he.ꝙ nõ.ſed glibet ſuã.nec ẽt conſuetu⸗ dinẽ romane ccckie vbi verſai e fidẽ ⁊ arti⸗ culos eiꝰ. nec papa mãdat vt ſeruer᷑. vide glo. in.c.i.de ſũma trini.li.vi.⁊.c.nolite.xi.di.fac c. qm̃.de ferijs.⁊ ibi Pa.
o ¶ Mtrů in his que ſunt mcre facultatis.idu
cat ↄſuetudo ꝓut eſt iuspᷣuatũ in pꝛeindiciũ facientis.he.ꝙ nõ.ncq; ex vonatione mere fa cta.vt no.in. I.i.ff. de ſcr.⁊ per. y.in. l.ij. C.q̃ ſit lon. conſue.⁊ ꝑ Jo.an.in.c.i.de cle.coniu. facit qð no. Inno.in.c.bone.el. ij. ð poſtu pꝛe. vbi dicit ꝙ recipienti de longe venientẽ ñ ac quirit᷑ q̃ñ poſſeſſio.nec conſuetudo.lʒ plurics fuerit receptus.⁊ Bar.in.l.cũ de in rẽ verſo. ff. ve vſuris.x.l.operas.ſf. de opc.li.dicit ꝙ lʒ rnſticꝰ dederit vnũ par caponũ ꝑ decẽniũ ex liberalitate.ſilr iuit qs ad molendinũ tuũ nõ iducit᷑ ↄſuetudo.qꝛ iſti actꝰ ſũt mere facultat
6„ mn ¶ Quot actus requirunt᷑ vt quis dicat᷑ hre
aligd in ↄſuetudinẽ. e.ꝙ in ciuilibꝰ regrit᷑ ꝙ ſint tot actus q̃t faciãt pꝛeſcriptionẽ.nã tres actus aut qᷓttuoꝛ nõ faciunt conſuetudinẽ ni ſi ſit legitime pꝛeſcripta. vt no.glo.in.d.c.cũ eccleſia de cã poſ.⁊ ꝓpꝛie. Verũ eſt ꝙ duo vł tres actus tuentur aliquẽ in poſſeſſione quo⸗ nſq; fit dubiũ.xviij. q.ij.ſeruitiũ. In crimina libus Vo introducitur ꝑ binũ actũ. vt.ð.j.v. ¶ Ptrum omnis cõſuctudo pꝛopꝛe dicta ſit obligatoꝛia ſub pena moꝛtalis peccati. ſ. ꝙ non.qꝛ qᷓ;uis ſit lex. ſiue habcat vim legis con ſuetudo tñ ſicut non oĩs lex obligat ad moꝛta le. ſie nec omnis conſuctudo. Fola ergo illa conſuetudo obligat ad moꝛtale que introdu⸗ cta eſt ea mentt vt ſit pꝛohibitiua: vel prece⸗
ptiua ſub peccato moꝛtali. quod poteſt pcr⸗ pendi quando cõmuniter tenetur ab omibuſ ꝙ faciens contra peccat moꝛtaliter.
ßm Collec.i.c.
B tem Stns i.de conſti.pꝛo Pꝛie eſt qñ ex ſolavoluntate nõ vult ꝗs ſubijccre ſe ſtatuto.vcl pꝛecepto obedirc.⁊ñ
dr apparere qͥ ad foꝝ ertrinſecũ niſ poſt mo nitionẽ. Sed fi quis tranſgredit᷑ pꝛeceptũ ex ↄcupiſcentia.ira vel negligentia.aut alia par ticulari cã non peccat ex contẽptu. Idẽ tenet Ste. vt refert Car in cle cos. de ſepũl.nifi gð ex pticulari cã induceret᷑ ſepius ad iteratidu. qꝛ tũc ẽt videt cõtẽnere ᷣʒ eũ. Et h̊ veꝝ qͥ ad pꝛeſũptionẽ non q̃ ad veritaiẽ. qꝛẽt frequeni factum ex aliqͥ eñ non eſt cõtemptus. Piſpo nittñ conſuetudo ad contemptũ.vt no. Tho. ßa he.q.lrxx vi. ar. penult. in reſponfiõevltimi argumenti.ꝓ his facit.xi.q.iij. c.excellentiſſi mus.vbi ponit aliud eẽ pcccare ex neccſſitate aliud er ignoꝛantia.Aliud excontemptu. ¶ Htꝝ faciens ex cõtemptu 5 exhoꝛtationẽ ſupioꝛis peccet moꝛtaliter. N. vt colligit ex di ctis doc.qꝙ aut facit ʒ. qꝛ contẽnit autoꝛitatẽ ⁊ illũ negando.⁊ talis contemptoꝛ non ſoluʒ peccat moꝛtaliter.ſed ſi talis ſupioꝛ eſt papa velut hereticus ðʒ puniri.vt dicit glo.in. c.ge nerali. de clecli.vi. ⁊ Pau.in cle.i.de eta.⁊qᷓ li.⁊ cſt infamis.vt no.glo.vi.q.i.infames. Si No nõ contẽnit auctoꝛis ptãtem.ſed obpᷣuã tiam confilij. fen exhoꝛtationis.⁊ ſic ſolũ pec cat venialii fi conſiliũ ẽ reuerẽtic. vtputa.ꝛ ſubditus veberet facere.tñ pᷣlatꝰ ñ vuit pᷣciꝑe ſed potiꝰ cõſulere. Si vo eẽt neceſſitatts qð pꝛelatus conſuluit.lʒ non velit pꝛccipe foꝛte ꝓpter ſcandalũ ſi peccat moꝛtaliter. vt no.i.c. ad aures.⁊ in.c.fi. de tem.oꝛ. Si Vo cõſilium eſt perfectionis nec etiam venialiter peccat. Et tunc eſt perfectõnis qñ licite pᷣt dimittere ſic no: Archi.vi.di.c.teſtamcntũ.⁊.xxv.di.. alias. Et ſic intellige glo.⁊ iura que allegat in d.c.generali.⁊ ibi Bcmi. Hntentio feringn tio veritatis cũ cõ fidentia clamoꝛjs ᷣm Ambꝛo. Largo aũt modo eſt etiam ſine impugnatõne vcrits tis.de qua dicitur.xlvi.vi.in pꝛinci. nihil eſt impudentius arrogãtia ruſticoꝛũ qui garrn litatem auctoꝛitatem putant. ¶ Quotuplex eſt contentio..ꝙ tripler.vna cmulatõnis.? hec eſt de qua.i.coꝛ.i.⁊ q̃ hodie eſt in ſecularibus erga doctoꝛes qñ aliũ ma⸗ is laudare vident contendunt ʒ laudatoꝛes Ium circa pꝛedicatoꝛcs.circa religioſos.aut religiões.⁊ k de ſe non ſit niſi peccatũ vcnia⸗ le.tñ multotiens eucniunt moꝛtalia.puta de
tractiones aut aliud malũ. iuxta illuc.vbi cſt
ʒclus ⁊ contentio ibi inconſtantia ⁊ oc̃ opus

prauð· Jaco. iiij. Alia eſt viſputationis·⁊ hee põt eſſẽ mortalis tripliciter. Pꝛimo qꝛẽcon
trg veritatẽ etiã ſi nõ fiat cũ in oꝛdinato cla⸗
moꝛe. Et h intelligo de re alicuiꝰ impoꝛtãtie puta cõtra fidẽ bonos moꝛes vel pertinẽtia ad vtiles doctrinas ⁊ notablr. Mam conten- tio que fit inter pueros etiã contra veritatẽ non videt᷑ pctm̃ moꝛtale. Secundo quia eſt contra honcſtatẽ. vtputa itã inoꝛdinate contẽ dẽdo etiã pꝛo veritate ꝙ notabile ſcandaluʒ ſequat. als erit veĩale inoꝛdinate ↄtẽder ð fið ⁊hmõi. Tertio qꝛ materia eſt pꝛohibita ſicut
publice diſputare⁊ cõtendere ð fide ⁊ hmõi
niſi doctis ⁊ neceſſitate ĩminẽte aut contende
re in iudicio de eo quod facere tenet᷑ ſicut illi
qui debent dare vt habeant dilationẽ ſoluen
di contendũt. Alia eſt contentio litigatiõis
⁊ hec eſt periculoſa propter multa mala q̃ ibi unmiſcent᷑ non tñ phibita.als ius canonicũ eſſet damnandum. Pöõt tamẽ eſſe illicita dupliciter. Pꝛimo rãtione iniuſtirie q; ſciẽ⸗ ter litigat cõtra iuſticiã. ⁊ ſic eſt moꝛtale pec catuʒ. Secundo ratione ſcãdali.illius a quo petit. Et itelligo ſi eſt ſcandalũ puſillox nõ phariſcoꝝ. Et tůc eſt phariſeoꝝ qñ declarat eis ſua non eſſe que ab eis petunt᷑ vl iniuſtã cauſũ foucre.⁊ tamen exmalitia nolůt debi⸗ tum facere ſed turbãtur ⁊ſcandaliʒantur.qꝛ tunc non eſt neceſſe deſiſtere. fm notata in. I. qꝛ ergo·xiiij. q.i. Alex. aũt †a ße titulo de con
„„
tentione dicit ꝗ· contentio põt fieri płibꝰ de
canſis Primò cã malignitatis. vt cuʒ quis vult iniuſte vincer velanimas ſimplicium ꝑ
nertere ⁊ ſic eſt peccatũ moꝛtale⁊ ꝓhibetur ij.thi.ij. Moli contendere verbis Si tñ hoc ſit in his in quibns nullũ ẽ periculũ.⁊ ex qua dam leuitate non erit moꝛtale peccatum Se cundo cauſa neceſſitatis.⁊hec non eſt pecca tũ Wñ gl. ſuꝑ illud ꝓuer. Mõ cõtẽdas aduer ſus hoieʒ fruſtra. vicit non vetat contentio⸗ neʒ 3 malefaciẽtẽ vt corrigatur qꝛ fruſtranõð fit ſʒ certa neceſſitascogit. Tertio ex cã exer⸗ citationis.⁊ h̊ non ẽ moꝛtalepeccatũ.licet ali quandogõtingat cẽ veniale peccatũ ꝑp inde
bitum modum. Quarto cã eruditionis.⁊ li⸗
cet. Qninto ex quadã titulatiõe gloꝛie vel ho noꝛis ⁊ ſic eſt peccatum venialc.ſic fuit Auce rxij. acta eſt contentio quis coxꝝ ⁊k Sexto ercã conatus bone operationis.ẽ hec pꝛecipi tur Aucc.xiij Cõtendite intrare per anguſtã poꝛtam ⁊ hec eſt memoꝛia.
Pntinuum?xirzitr
iunctio. Wnitas eſt fine mixtura.
¶ ontigua dicũtur.quoꝝ cxtrema ſe contĩ 1
gůt.v.phi. Et iõ ẽ dꝛia iter ↄtiuu ⁊ ↄtigua:q Ztinua ſine medio. ↄtigua cũ medio ſtãt.nõ. Me.ĩ.c.vnico.de conſe.cc.vel— eſt pᷣm gl. Ray. ntractus in ti.ð kez Mſecularibns q̃ſi ĩ pᷣn. vltro citroq; ob⸗ ligatio ex volũtate ⁊ pacto ſurgẽs partium.
¶ Quot modis cõtrahit᷑.K.ꝙꝛiiij. modis re. 1
verbis.litteris.⁊ ↄſẽſu iſti.ð obliifi. De quo dic vt.j. O bligatio.ᷓ.iij.
¶ Quaſi contractus ãt eſt obligatio que pꝛo 1
uenit nõ ex contractu:vcl maleficio:velquaſi ſʒ quodam medio:ſicut qñ quis agit negocia alterius ſine eius mãdato aut exercet tutelã vłeſt curatoꝛ ⁊ hmõi.vt ĩſti.de ob.que ex qua ſicontrac.na.per totũ. 3. ¶ Quomodo dolus dnullet cõtractũvide j.;ʒ DBolus.ᷓ.xi. ¶ Ptxꝝ contractus intelligat᷑ geri ᷣm cõſue/ tudinẽ loci.ʒ non expꝛimat᷑ h. Pa.in.c.cum M.de conſti. ꝙ ſic. not. Barto. in l.nemo eſt qui neſciat. ffde vuobus reis.fti.facit.ð Lõſuetudo.xiiij. Et nota ꝙ vt diẽ glo.in l.ſi vno anno.in verſi. ſed trãfactio.ff loca. ꝙ ex qualitate ⁊natura contractus verba accipi unt᷑ contra pꝛopꝛiam ſignificationem. vt ibi. vbi donatio accipiturꝓ tranſactione. facit. in.l.eo.ti.⁊ not.ve reg.iur.I.nonvidctur ⁊ ita talia ſunt pꝛedicata qualia ſubiecta eſſe oſtẽ dunt.⁊ econtra. xxxij. qij. apoſtolus. Et deh vide.j. Religioſus.J.xir. ¶ Contractus alig ſunt bone fidei.ſ. emptio venditio. locatio.conductio.mãdatum. depo ſitum.ſocietas.ꝑignus.cõmodatum.⁊ ꝑmu⸗ tatio. Alij ſunt ſtricti iuris.ſ.ſtipulatio mulu um. ⁊ ſimilia. Bone fidei dicuntur pꝛopter duo. Pꝛimo qʒ ſi dolus dat cauſam eis non tenent. Secundo qʒ veniunt vſure cx moꝛd ⁊ iudex poteſt eſtimare ex bono ⁊ cquo quid venit recompenſandum.vel reſtituẽdum· no ſic in contractibus ſtricti iuris. vide glo·in.. actionum.inſti.de actio. ¶ontractus quidam dicuntur nomĩati. vt venditio.locatio.⁊ huinſmodi. qꝛ habent ꝓ⸗ pꝛia nomina eis ſolum conuenientia. ¶ Contractus alij dicunt᷑ ĩnominati.g ſunt iiij. Pꝛimus do vt des. Scðᷣus do vt facias

Tertius facio vt facias. Quartꝰ facio vt ðes Et ideo dicuntur innominati:qꝛ nomina co rum poſſunt alijs nomnatis contractibꝰcõ nenire.⁊ iſti ſequuntur naturam contractuũ nominatoꝛumn qui eis aſſimilantur.I.natu les.;. ſed ſi facio.ff. de pꝛeſcripti.vcr. Ontrit 0 ſecundũ ꝙ no. San. Wo.in.iiij. vi. xvj. ar. SMq.i. pᷣme ptis ẽ voloꝛ volũtarie aſſũ ptus pꝛo peccatis cum pꝛopoſito confiten di⁊ ſatiffaciẽdi Et nota ꝙ ſicut conteri aliꝗd dicitur quando in minimas partes frangit᷑. ⁊ auaſi annihilatur, Frangi autem quan ⸗ do ſolum in magnas partes diuidit.ſic meta phoꝛice coꝛ hoĩs durum dicitur qᷓ;diu diui⸗ ne inſpirationi qᷓſi manui ſe tangẽti non ce⸗ dit. ſicut durum eſt ꝙ tactui non cedit.ſed ob niat. ideſt vum in affectu peccandi moꝛatur. Kontcritur autem quando affectus peccati ſecundum omnem ſui partem in eo totaliter deſtruitur. ideſt quandovoluntas perfecte re cedit. Frangitur vero ſolum quando reſ ipi ſcere incipit· qᷓ;uis nondum totaliter conuer tatur. Et fic dicitur atteri non conteri.
. ¶In quo differt ↄtritio ab attritione. he.ᷣm
Fran.⁊ alios theo.ꝙ in vuobus Primo ga attritio eſt doloꝛ imperfectus. Contritio ve⸗ ro eſt voloꝛ perfectus. Secundo quia attritõ eſt doloꝛ ſine gratia gratum faciente: ſed nõ rõtritio. Et ideo contritio ⁊ attritio materia liter idem ſunt.ficut domus obſcura ⁊ illum nata. Attritio quippe eſt lux auroꝛe que cre⸗ ſcendo fit meridies:ideſt contritio. Et adueꝛ te ſecundum. San. Bo.vbi.ð.ꝙ duobus mo dis quis contcritun. Vna ſuperius elenans que eſt ſpes venie ex conſideratione diuine miſericoꝛdie· Alia deoꝛſum depꝛimens que ẽ rimoꝛ pene ex conſideratione diuine iuſtitic.
z ¶ Strum doloꝛ ↄtritionis debeat eẽ maximꝰ
Ke. ꝗ ð.ar. ij. q.i.ꝙ duplex eſt voloꝛ. Vnꝰ ĩvo lũtate q non eſt alind qᷓ; peccati diſplicẽtia. ⁊ iſte vebet eſſe maximꝰ in genere.i.in ↄparati one ad alios doloꝛes oĩum tempoꝛaliũ. Mñ in caſu in quo ↄtingeret vel cõmittere pctm̃ moꝛtale. vel incurrere damnum tempoꝛaliũ
Aut moꝛte m.qulibet tenetur magis eligere
—
penam qᷓ; peccare: vel peccaſſe Von debet
tamẽ ſecundũ Sanctum Thomam in quot᷑· deſcendere in ſpirituali ad hanc penam.imo ſtulte facit qui ſe ipſum ĩ hoc ſolicitat Eſt
alius doloꝛ in ſenſualitate qui cauſat᷑ ex pꝛi⸗
mo delote· yel ſcᷣm neceſſitatem nature et molu ſupcrioꝛum virium quem ſequuntur
inferioꝛes. vel ſecundũ electionem pꝛout vo⸗ luntas ercitat voloꝛem illum. ⁊ ſic uon eſt ne
ceſſe ꝙ vᷣoloꝛ ille ſit maximus.imo nec etiam
eſt neceſſe volere iſto modo. ¶Ptrum in voloꝛe contritionis poſſit eſſe erceſſus.K. G. Bo. vbi.ð..ij. ꝙ nõ.pꝛio mõ accipiendo pꝛo diſplicentia rations · Sed ſe cundo modo ꝓut eſt paſſio ſenſualitatis ſic. Vnde ſi aduertit ꝙ nõ põt ſuſtinere fine ma
gno detrimento tenetur temperare. Si autẽ
non aduertit ⁊ ideo non temperat. nõ credo
peccet.quia dabar operam reilicite. ¶ Ptrum homo ſemper debeat conteri.ke. qu i.ð.arg.iij.q.ij. ꝙ ſic. Aduertendum tñ eſt ꝙ eſt vnplex contritio ſeu deteſtatio peccati. quedam in habitu.⁊ ad hanc tenetur etiam poſt peccati perfectam remiſſionem. quia vt dicit Hug. de. ſanc. vi. um veus abſoluit aliquem a peccato obligat eum vinculo dete ſtationis perpetue. Quedam eſt ĩ actu.⁊ ad hanc non tenetur ſemper ſed pꝛo loco ⁊ tem poꝛe. ſ. cum recogitat peccata ſua.inteltige ð moꝛtalibus.quia de venialibus non eſt neceſ ſe babere contritionem.vt. ð. onfeſſio.i. rxviij Aduerte hic ꝙ ᷣm Tho. i.xvij. non ſufficit contritio generalis quando ho⸗ mo ſpecialiter ꝓcccata fua mortalia habet in memoꝛia que ſibi adhuc non ſunt remiſſa G opoꝛtet ſit ſpecialis de eis. ſed poſtq; ſi unt re miſſa ſufficit generalis Attende etiam ſecũ- dum Men. de gan in quol.qꝙ circa peccatuʒ poſſuntconſiderari Nrimo ſubſtãtia actꝰ? Secundo aliquod bonum quod euenit er pec cato.pnta filium generatũ ex adulterio. Ter⸗ tio inoꝛdinatio actus ipfius adulterij. Von fenetut ergo homo volere ve ſubſtãtia actus neq; de bono ſecuto cx eo.ſed ve ſolum inoꝛ⸗ dinatione actus Et ideo licet homo non poſ ſit dolerc de delectatione quam habuit nec de filio generato.nihilominus non eſi extra ſtatum ſalutis.ſed ſufficit doleat ꝙ taleʒ de⸗ lectationem⁊ filiũ habuit ex inoꝛdinato mo
do xcum offenſa pei. WPtꝝ bõ teneat᷑ ↄteri ſtatiʒ ↄmiſſo moꝛtali.
k ꝙ ſ. qꝛ ficut pᷣcept dilectõis ði quantũ ad actũ iterioꝛẽñ obligat. ſʒ ſolů qñ mã occur reret pꝛactice ñ ſpeculatiue.ſ.cũ deſiderat᷑ vcs
vt diligendus.ve
lnon diligendus.tenet᷑ ho⸗
„
mno iudicare vt dihgẽdus ⁊ diligere.ſic ⁊—
5

§
eatũ moꝛtale ↄmiſſũ ſi menti oecurrit pꝛatice vel vr mã delectatõ is vel deteſtationis tenet᷑ hõ iudicare deteſtandũ ⁊ deteſtari.ᷣm Me. vðe pal.in. iiij. vel dic.vt.j.voluntas.ᷓᷓ.vi. ¶Quis eſt effeetus conte tõis. K. ꝙ eſt re⸗ miſſio culpe ⁊ pene. de pe.di.ii N ana eſt quedã volũ⸗ ntumci taria inobedia qᷓqs munitionẽ iudicis implcre ↄtẽnit ita elicit᷑ ex.c.ij. ð do.⁊ ꝓtu.iũcta glo.ĩ v.ↄtu⸗ macitcr.⁊ ibi nõ.quõ fit multis modis ⁊ con iſtit contumacia ꝓpꝛie in nõ faciendo volů⸗ tarie qð facere ſcit ſe debere.vt pʒ in.d.glo. Prx excõicatus ꝓ ↄtumacia abſolui dẽat añqᷓ; ſatiſfaciat de— ⁊ caueat de ſiſtẽ⸗ do iudicio.ße.ꝙ nõ.ſi vc fuit ↄtumax. Secꝰ Rpſumptiue puta qꝛ impeditꝰ.tñ nõdũ ↄſtat R her allegat ⁊ petit.abſolui dʒ.vt in.c.vene⸗ rabilibus.y.idem eſt. de ſen.ex.li. vi. ¶Mtxꝝ lite nõ cõteſtata teſtes pñt recipi 5 tumacẽ⁊ ꝓcedere ad iniam viffinitiuã. vide c.quoniam frequenter. vt lite non conte. D ntumelia vt colligit ex Tho. fa ße.q.lxx ij.⁊ Ale. ſᷣa ße tractatu de ↄtumelia.qñ qnis id qð eſt 5 honoꝛẽ alicuius deducit ĩ no itiqeius ⁊ alioꝛũ fiue ꝑ ſigns ſiue ꝑ vVba Et differt a conuicio ⁊ impꝛoperio iam conui ciun impoꝛtat generaliter defectũ eulpe ⁊ pe⸗ ne· Lontumeliavo ſolũ culpe. Wñ ſi quis di cat alicui iniurioſe eum eſſe cecum.aut clau⸗ dũ cum ſit conuiciũ dicit ſed nõ contumeliã
Si autem iniuriofe dicat eũ furẽ non ſolum
eonuiciũ.ſed ctiam contumcliũ infert.⁊ pᷣ Fm theologos Scdm legiſtas conuicium dr̃ a ollectione vocum cum in vnũ plures voces ↄferunt᷑:cõuiciũ appellat᷑ quaſi conuociũ.ita dicit tex.in.l.item apud labconẽ ᷓ conuicium f. de iniur:⁊ poteſt fieri ẽt abñti.vtcum quis
ad domũ tu venerit te abñte. nec tĩ qui dĩ
fed ⁊ qui concitauitalios ad vociferationem
cõuicium fecit.vt in.d.litẽ apud. Etoʒſi ad⸗ nerſus bonos moꝛes vocifcratio.ſ.ad infami am vel iniuriã velinuidiq alicuius.als nõ eſt
duiciũ ⁊ꝙ in cetu dictũ fit. vt in. d. hitẽ apud abconẽ Impꝛopcriũ vo pꝛopꝛie eſt qñ aligſ
miurioſe altcriad imnemoꝛi reducit auxilium qð contulit ei neceſſitatẽ patienti. Mñ ecck. . Fxigua vabit ⁊ multa inpꝛopabit. A cei⸗
pit᷑ tñ qũq; vnũ palio. Wñ Ale. vbi·ð.ita dif
finit. Cõtumelia eſt ꝓctm̃ex ipꝛopcrio ſermo
nis manifeſto tendẽs ad nocumentũ ꝓximi.
marxime attendẽdũ eſt quo affectu verba ꝓfe
rant᷑. Si ergo intentio ꝓferentis ad hoc fera
tur.vt ꝑ verba que pꝛofert auferat honoꝛem alterius hoc pꝛopꝛie per ſe cſt dicere conuiciũ vel contumeliã.⁊ eſt hoc pctm̃ moꝛtale nõ mi nuſq;ᷓ furtum. Si aũt verbaconuicij vcl con tumelie alteri diceret non aio dchonoꝛandi. ſed ꝑꝑ coꝛretionẽ vel hmõi non conuiciũ di⸗
cit veł contumeliã ꝓpꝛie ⁊ foꝛmaliter.ſed per
accidens.⁊ materialiter inquuntũ.ſ. df id qð põt eſſe conuiciũ vel contumelia.vñ hoc pòt
eſſe qñq; venialc pctm̃.ſiẽ qñ ↄuiciũ non mul
tum eſt dehoneſtans ⁊ꝓfertur ex alqua aile ⸗ uitate vel leui ira.abſq; firmo pꝛopoſito de⸗ honeſtandi. vtputa qꝛ intendit dehoneſtare leniter ſolũ aliquẽ.qñq; nullũ. vt in dubio ſe⸗ quẽti.vñ hñda eſt magna diſcretio. vt mode rate hõ talibꝰ verbis vtatur.qꝛ poſſet eſſe ita grauc conuiciũ ꝙ auferret honoꝛẽ ʒ quẽ pꝛo ⸗ ertur.⁊ poſſet homo peccare moꝛtaliter.ẽtſi nõ intenderet de honoꝛatione alterius.ſicut grauiter ꝑcutiens in ludo nõ caret culpa. Et tenei conuiciatoꝛ vltra pctm̃ ᷣm Mico. de li⸗ ra.ꝑ ſe velꝑ interpoſitã ꝑſonã dicere ſuã cul pam contumeliato.vel ſaltẽ ſigna equipollẽ tia ei oñdere niſi depꝛehendat ꝙ contũcliatꝰ ei remiſit iniuriã.puta qʒ ridet euʒ eo ⁊ hmdl Erxcipit᷑ pꝛelatus ⁊ paterfa. qui coꝛrigẽdo excedat nõ tenet᷑ petere venid ᷣm Aug in re gula.vũmõ nõ fecerit a ꝓpoſito.⁊ potius li⸗ noꝛe vindicte. qʒ ſic tenerent᷑ ſimiliter petere veniam. De quo dic vt.ſ. coꝛrectio.ij.ij. ¶ Mtxꝝ lceat cã coꝛrectõis dicere ↄuicii. ve ↄtumeliã.K. ᷣm Tho. vbi.ð. ꝙ ſicut l; Vbera re vel in rebꝰ dᷓnificare cã diſcipline.ita ⁊ uicium dicere.ſicut dñs diſcipulos ſtultos.· ĩ Paulꝰ coꝛrinthios iſenſatos. Diẽ tñ Aug· in li. de ſer. do.in mõᷓte Raro? ex magna ne⸗ ceſſitate obiurgatões ſunt adhibende in ub non vtnobis. fed vt dño ſeruiat᷑ inſtemus. ¶ Wtꝝ hõ tencatur illatas ↄtumelias ſuſti⸗ nere. Bßm. Sᷓ. Tho. vbi.?. ꝙᷓ ſic. quant adp parationẽ ai.ſ.qñ opus eſſet ſicut ⁊ alia dan ſed quantũ ad actũ non ſemp.aliañ eni tcn⸗
murñ ſuſtinere. ꝛimo qñ cederet in boni
eius qui dicit. vtputa ad repꝛimendã eius au datiã ne talia dicerct iuxta illud ꝓuer. xt. rñdc ſtulto iuxta ſtultitiã ſuã Scho qñer ſut
ferentis alioꝝ ꝓfectus impediret᷑. vñ Se·
iomel.ix.ſuꝑ ezechielẽ. bi iquit quoꝝ vita in
¶ Otrum contumelia ſit peccatũ moꝛtale. K 1 Fm S. Tho.⁊ Ale. vbi.ð.ꝙ in petis verboꝛuʒ
—

eremplo imitationis eſt poſita dñt ñ pñt ve⸗
trahentiũ fibi verba cõpeſcere.ne eoꝛũ pꝛedi⸗ cationẽ ñ audidt ꝗ audire potcrãt⁊ ĩ pꝛauis moꝛibus remanentes bñ viuere contẽnant. e9 vtrũ ſit licitu. K. vt colligo E ex dictie voc.ꝙ ſic. ſi.vij.cõ currũt. Pꝛimũ tp̃s debitũ.ſ.ꝙ nõ ſit ð putatũ ofoni neceſſarie. vł pnie. vñ tenẽt ma gri vt refrrt Ri.i.iij. di xxx vij. ar. iij.q.iii. ꝙ ẽ pctm̃ moꝛtale coꝛeas ducere diebꝰdñicis ꝑp dictũ Aug. di.q faccrent mclꝰ femie iudeoꝝ ſi lanã filarent qᷓ; toto die in neomenijs ĩpu⸗ dice ſaltare. Qð quidẽcredo verũ qñ omiſſa miſſa vel pᷣdicatõe aut veſperoꝝ celcbꝛatõne hmõi inrenderẽt.vel ꝑ notabile ſpaciũ. puta ꝑ maioꝛẽ ꝑtẽ diei.als nõ.facit..fi. C.de ferijſ ⁊.c.q die. de cõſe. di.i. Sccundũ ꝑſona conue⸗ niẽs. nã eccłiaſticis ꝑſonis ꝓhibent᷑xlvi.di.
c.clericuʒ.ð conſe.di.v.c. nullus pꝛeſbyteroꝝ
c.ñi oʒ.el pꝛimo.ar.xxxiiij.di.pꝛeſbyteri diaco nes. Jta ꝙ credo eos peccare moꝛtaliter niſi foꝛte modicitas ⁊ q̃litas coꝛciʒandi excuſaret puta in ſecreto ⁊ hinõi. Tertiũ modus hone⸗ Nus.nam honeſtas eſt vnũ iuris pꝛeceptũ.in i. de iu.⁊ iur.F.iũ.pꝛecepta. Et iõ ſi fict mõ inhoneſto eſt pctĩ moꝛtale. vtputa geſtilatio nibus puocantibus ad libidinẽ.cantibꝰ tur⸗ pibus.vel cũ oꝛmamẽtis laſciuis ⁊ inhoneſtiſ
acit ꝓhemiñ.ff. veterẽ.illud Vo quis illos tudos appellet ex qbꝰ crimina oꝛiunt᷑. Quar⸗
tum recta intentio.qꝛ ſi fiat ad ꝓuocandũ ad ſibidinẽ.vel alio malo fine. vt fiunt cõiter eſt pctm̃ moꝛtalc. Secus ſiex aliqᷓ leuitate ſupbie vel inanis gloꝛic. Mã ſi qð intendit᷑ eſt pctm̃
moꝛtale filr ⁊ ipſũ opus ſi veniale.crit venia
ke.ar.c.vide.i.q.i.⁊.xxiij.q.i.noli. ⁊.c.militare. Quintum locus aptus.ſ. ꝓphanus non eccle ña ſeu alia loca ſacra vel religioſa.qꝛ videtur moꝛtale coꝛeiʒaꝛe in loco ſacro.ar.c.decet.ve ĩ
mu ec.li.vi. Sext raritas coꝛciʒationis.Mã
Rod. dicit ꝙ coꝛeas ducẽs ex ↄſuctudic pec cat moꝛtaliter. Coꝛeiʒantẽ ãt raro ⁊ ſine coꝛ⸗ rupta intentione vicit nõ audeo dicere ꝙ pec cet moꝛtalii.ſed nec audco excuſare a moꝛtali
cũ ingcrat ſe ꝑiculo alios ꝓuocandi ad libidi nẽ? excmple ſuo alios ad ſilia facienda ꝓuo rare. Septimũ ſtabilitas coꝛeiʒantis. Maʒq ita fragilis eſt ꝙ lʒ bona intentõc coꝛeijare ĩ⸗ cipiat.tñ non exit quin ad libidinẽ moꝛtalẽ ꝓ
nocet᷑ peccat moꝛtalii aduertẽs de tali ſua fra
gilitate ſe ĩgerẽdo.qꝛ ecclaſtici.iij. Qui amat
4
ꝑiculũ peribit in illo. Etppterea qꝛ vi Mie in qd omeł. Mõ credo viro ſi dicat ſe illeſũ euaſiſſe a talibus ſpectaculis.cũ Dauid ex eo ꝙ vidit Berſabec lauantẽ ſe ꝓuocatꝰ ſit in li bidinẽ hec ille. Et ẽt qʒ pᷣfate ↄditiões ñ inue niũt᷑ in coꝛeis nfi tꝑis. iõ nõ video quõ ſine moꝛtali pctõ quis eas faciat ex ↄſuetudine ſi cut cõiter fiunt. Picit tñ Ale.ß̃a ße ti. de ludo ꝙ ludus vel ſaltatio qñqʒ ꝓuenit ex ſpũali io cunditate.⁊ ſic eſt mcritoꝛiꝰ fĩ Dauid luſit ⁊ ſaltauit coꝛã̃ arca dñi. Aliqñ ꝓuenit ex recre atõe vel crercitatõe.⁊ ſic põt cẽ ſinc pctõ Ali qñ ex diſſolutione mentis laſciue ⁊ ſic ẽ pctĩ ſ.moꝛtale vel veniale. ᷣm quod dictumeſt.
¶ Mtrũ inſpectio coꝛeax ludoꝝ. vel iocula⸗ tionũ ſit pctm̃ he. Ale. vbi.ð.ꝙ inſpectio que- dã eſt in tranſitu nõ tendens vlterius ad dele ctationẽ pctĩ moꝛtalis vt foꝛnicationis.⁊ hec eſt venialis. quedã eſt ſtudioſa in qᷓ ſ.ẽ fomẽ tum pcti moꝛtalis ⁊ hec qñqʒ eſt pctĩ moꝛta
le.intellige qñ aduertit de periculo vel cogita tõis moꝛoſe vel operis. Itẽ ioculatio quedã ẽ hyſtrionica.⁊ qͥdd coꝛealis młieꝝ laſciuiaꝝ
q̃dã cã exercitijvł faſtidi] tollẽdi ſiue accidie
vitande. Inſpectõ ðᷓ ſtudioſa ioculatõis pꝛie ⁊ ſcðe vergere pᷣt in moꝛtale pctm̃. Tertie vo ⁊. Quarte põt eſſe venialis. aliqñ meritoꝛia „ bꝛelatoꝝ in puniẽdo
D rectio ſi ubaes 2— o nõ dʒ ficri aĩo nocẽdi.qʒ ſic peccaret moꝛtaliter ſi deliberate ⁊ in notabili nocumẽ to.ſecus ſi in modico malovel indeliberate.ſʒ
dʒ fieri ʒelo charitatis ꝓximi.ſ.ad bonů ſub⸗
diti delinquentis vt coꝛrigat᷑ vel ad alioꝝ bo nũ vt vel timcant ſimiliq facere.vel quietius viuant.vt. xxiij. q.v. pꝛodeſt.
CQualis dʒ cſſe. k. ꝙ miſcenda eſt ſeueritaf 1
cum lenitate vt neq; inulta aſperitate vlcerẽ tur ſubditi.neq; nimia benignitate ſoluant᷑.
vt plene dr in.c.viſciplina xlv.di.ꝑ totã di.⁊ potius dʒ veclinare in beniuolentiã qᷓ; in ſe⸗ ucritatẽ. vt in.c.licet.ea.di.I.viſ.pondcret.
¶ Quid ſi excedat modũ. he. ꝙ põt appellari ab ea ẽt ſi ſit religioſus qð ꝓbatur in.c. repꝛe henſibilis. de appcl.in fi Mullius cnim negã da eſt defenſio etiam ſi ſit excõicatus.c.cum inter. ve ercep, Mon tamen tenctur pꝛelatus modũ excedens petere veniam a ſubditis. vt in.c.qñ neceſſitas.lxxxvi. di. Duod verum ni
ſi ex malignitate ſeu odio fãccret. qꝛ tũc tenet
petere veniam.quia tenctur iniuriaꝝ.ff. ad.I. i2

aquil.i.quemadmodũ.ᷓ. magiſtratus.vi noĩ d.c. quando tex. eſt. n.I.nec magiſtratibus.ff. 5 ¶ Ptxꝝ peccet moꝛtaliter pꝛelatꝰ nõ coꝛrigẽ do.he.ꝙ ſi loquimur de punitõòe in pctõ oĩno occulto nõ tenet᷑ pꝛclatꝰ ĩmo nec dʒ niſi ſecre⸗
te; Si Vo in peccaro manifeſto ſic tenet᷑ pꝛe⸗ latus de pꝛecepto eã facere ſub pena moꝛtaliſ peccati.ar.lxxxiij.di. ꝑ totum.⁊.ij. q.vij. q nec ſni.niſi ĩ caſu qñ videret non expedire cõitati nec illi qui coꝛrigendꝰ eſt.qꝛ in.d.c.pꝛodeſt.dr ſiue plectendo ſiue ignoſcendo. hoc ſolũ agit᷑
vt vita hoĩuʒ coꝛrigatur.⁊ Pᷣm iſtũ finẽ dʒ eã
erercere vłomittere. facit. c. ipſa pietas.ea.cã q.iiij.⁊ in.c.cõmenſationes.xliiij. di.⁊ in.c.vt conſtitueretur.l.di. Si Vo non expediret cõi
tati nec ẽt noceret ⁊ omittendo pꝛoficeret de
linquenti ad emendationem.licite omittitur Tex debito. Si non expedit delinquenti coꝛre ctio ſed tñ cõitati non eſt omittenda. Si vo boquimur de coꝛrectione que fit verbo vel do ctrina.ſic tenet᷑ multo magis qᷓ; aliquis aliuſ ſine pctm̃ ſit ſecretũ.ſiuc publicũ. veꝝ eſt ꝙ ſe cretã dʒ ſecrete coꝛrigere.als ſi nõ coꝛrigit ⁊ emẽdat cũ põt peccat moꝛtalit.xliij.vi.ſit re⸗ etoꝛ.intellige in criminalibꝰ.⁊ ſic intellige gl. rxv.di.ð.ałs ea demũ qᷓ dicit ꝙ taciturnitas in pᷣlato eſt moꝛtale pctm̃.⁊ B ẽt limita in ſe⸗ eretis Fm ꝙ dico. j. coꝛrectio fratcrna.Jᷓ.vi. ₰ ¶ Ptx p̃latꝰ cxñs ĩ pctõ moꝛtali peccet moꝛ taliter coꝛrigendo.ß.ꝙſic. m Pe.de pal. in üiij. di.xix.ẽt ſi pctm̃ ſuũ ſit occuitũ.q ſuſpen⸗ ſus eſt coꝛã deo.facit ad hoc.ij.q.vij. q nec.⁊ de ↄſe.vi.v.c.fi.⁊ hoc limitat idẽ Me.ĩ pᷣlatoĩ ſpũalibꝰ.ſecus de pᷣlato in tpalibꝰ.qꝛ ſi iudex ſuſpẽdit aliquẽ latronẽ nõ peccat moꝛtalii lʒ
ſit ipe in moꝛtali. Idẽ tʒ S. Tho.in.iiij.⁊ ſegẽ
Archi.l.di. in. pꝛelato coꝛrigente pꝛedicãdo ĩ moꝛtali ẽt occulto ꝙ peccat moꝛtalit. Secꝰ ſi coꝛrigit ꝑ modũ magiſterij publice docẽdo:i. legendo ſcripturã ſacrã.qꝛ ſi ẽ occultus vt di cũt quidã nõ peccat moꝛtaliter.ſed ſolum qñ eſt notoꝛius. qꝛ ſcandaliʒat,Fran.in ij.tʒ ꝙ ſi petm̃ eſt occulrũ ⁊ ci quẽ cotrigit ⁊ alijs aſtan tibus ꝙ ſine pctõ coꝛrigit.⁊ auctoꝛitates que vident᷑ dicere Zꝛium dicit intelligendas ꝙ di gne nõ põt coꝛrigerc. Sed ſi pcim̃ eſt notoꝛiũ ſe nullo mõ poteſt coꝛrigere.qꝛ ſcãdalizatcoꝛ rigendo autoꝛitatẽ ⁊ pꝛedicatõʒ. Tu aduerte ꝙ ſi caſus occurrẽt coꝛꝛectõis in qͥ exñs ĩ moꝛ tali nõ hʒ opoꝛtunitatẽ ↄtcreudi de pctõ ſud
5
ſie dera eſt opi.Fran Sed ſi hʒ opoꝛtunitateʒ ⁊ non facit quod in ſe eſt vt conterat᷑ cũ ſit ſu ſpenſus quo ad ſe peccat moꝛtaliter officium excquendo.c.fi.ve iti ni — fratina ẽ admonitio ui 8 rCctiO charitatiua fris de. emẽdatõe pctõꝝ ex fraterna charitate ꝓcedens. ⁊ heſt de pᷣcepro oibꝰ. Ri.i.iiij di. zu xix. ar.ij. q.i. Et qꝛ eſt pꝛcceptum affirmatiuũ in ideo non obligat niſi ꝓ loco ⁊ tꝑe debito. ſ
¶ Ptꝝ omiſſio fraterne coꝛrectionis ſit moꝛ 1 tale pctm̃.k. Ri. vbi.ð.ꝙ triplicti põt omitti ſt Pꝛimo mcritoꝛie qñ hõ ñ coꝛrigit. qꝛ nec tpᷣſ
. nec locꝰ ẽ coꝛrigẽdi.⁊ expectat illud. Scðᷣo cũ ⸗ pctõ moꝛtali. qñ.ſ.hõ ſpat poſſe fratrẽ a pctõ zu retrahere.⁊ tñ ꝑp ĩcõmodũ coꝛpꝑale.vel tpale 5 omittit · qꝛ tune oꝛdinẽ charitatis ꝑuertit pl⸗ 4 diligens bonuʒ tpalc qᷓ; aĩam pxim Tertio omittit cũ pctõ veniali.qñ.ſ.ꝓpincõmodum„ tpale fit tardioꝛ tñ ſi crederet poſſe reuocare 4 nõ dimittẽt Adde.iiij. ſʒ Tho ßa fe.q.xxxij ar.ij. ꝙ p̃t omitti ſine pciõ ĩmo mcritoꝛie qů. metuit deteriores fiãt. vel ne alios a bonã vi 6 ra ipediãt:Adde. v. ᷣm glo.in.c.q aliũ. de he⸗ 4 reti.in pctõ cõmiſo qð ñ hʒ ꝑſeuerẽtiã.qꝛñ a tenet᷑ coꝛrigere gliber. ſed ſolu platꝰ Secus ſi. hẽret ꝑſeueraniiã.q teneret᷑ giibet·ſẽteneti l pctõ cðᷣmittendo Adde ⁊.vi ꝙ peccatum ſit moꝛtale vcl veniale talis qualitatis g bʒcau i ſare moꝛtale. ałrs de peccato veniali non tene tur coꝛrigere aliquem de pꝛccepto. in ¶ Mtxꝝ ieneamur qͥrere quos coꝛripiamꝰ& 1 ym Tho. vhi. ʒ.ꝙ ñ. qꝛ bñficia que ñ debemuſ. certe ꝑſone ſed cõiter oĩbus ſufficit ſi ipendi mus pᷣmis occurrẽtibꝰ.alioqn opoꝛteret nos z 1 facere contra illud, puer. xxiiij.Me qucras im pietatem in domo iuſti. ¶ VPtxꝝ ſubditi tencant᷑ coꝛrigere pꝛelatoſ& 3 i Ri. vbi.ð.q.iij. ꝙ loquendo dẽ coꝛrectõe frai⸗( na ⁊ humili ſic. ſed de coꝛrectõe increparònis. vel punitiõis nõ.niſi manifeſte errarẽt i fide tũc. n. ſi nõ cẽnt ſupioꝛes iudicanteſ.vł nollẽt un inferioꝛes poſſent/ q hereſis reddit heretici ei oĩcatholico inferioꝛẽ.non ſolũ quo ad foꝝ in trinſecum.ſed etiam extrinſecũ. facit ad hqð d no. ij.q.vij. in. c.ſecuti.⁊ in.c.paulus. ¶ Htxꝝ exñs in pctõ moꝛtali excuſct apꝛece 4 kun pro fraterne coꝛrectõis.R. ſᷣm Ri. vbi..qij n ꝙ pctõꝛ aut eſt occultus · aut manifeſtus ⁊cſt in coꝛrectio in pnblico ⁊ ĩ occulto. Meccatoꝛi it
manifeſto ñ lʒ coꝛrigere ĩ publico ꝑp ſcãdalã iü

q eũ talis coꝛrectio ſit aſſumptio verbi veiñ dʒ ꝑꝑ ſni dignitatẽ mãifeſte aſſumi ꝑ os ma nifeite pollutũ ne Vbũ dei vileſcat i ↄſpectu hoiuʒ Si ãt pctm̃ ẽ occłtũ.⁊ coꝛrigit ĩ occłto aut mãifeſto ÿᷣm ꝙ fem̃ exigit. ⁊ ſi fac hũilit ſuã pꝛauitatẽ recognoſcẽs. nõ peccat coꝛrigẽ do.imo tenct᷑.qꝛ pctm̃ ñ abſoluit hoĩem a pᷣce pto.nec ꝓptcrea hõ ẽ ꝑplexꝰ: qꝛ ſi vuit facere qð in ſe ẽ.dñs paratus ẽ ſibi remittere pꝓctm̃.
5 Qno oꝛdie ẽ ꝓcedendũ in coꝛrectõe fraina
ſe. pᷣm Tho. vbi.ð.ꝙ pctã publica publice ſũt coꝛrigenda In pctis Vo occultis locũ hʒ qð
dr Matth.xviij. Si peccauerit in te frai tuꝰ.
vade ⁊ coꝛrige cũ inter te ⁊ ipſũ ſolũ.ꝙ ſi vi⸗
det non pficere dicat pꝛclato ſecrete qui poſ
„
ſit ꝓdeſſe. vt no. Pa in.c.nouit.de iudi.Et ðᷣ
boc vide.ſj. Denunciatio.ð.ij.
6 ¶ Quid ſi ſcio pctm̃ alteriꝰ qð ꝗ cõmiſit igno rani.h.vt colligo cx 2Mo.i ti.ðᷓ pnia.⁊ Rod.
ꝙ ſi pctm̃ ẽ tale qð nõ excuſat ignoꝛãtia.tunc
aut ñ pᷣt ꝓbari. qꝛ occultũ.⁊ ſic ſi ſpero de coꝛ
rectõne tencoꝛ dicere.ałs nõij.q.vij. plerũq;
qʒ efficeret᷑ pcioꝛ ſʒ debco ſecrete rcuciare pᷣla
to qui poſſitꝓdeſſe Si ãt põtꝓbari.tũc fiẽ ßlatus ſuꝰ tenct᷑ ci dicere.qʒ ei pcipit. Si pec cauerit ⁊c̃· Mat.xviij Si vo nõ ẽ pᷣlatꝰ.aut ſperat de coꝛrettõe.⁊ ſic tenet ei diccre.aut ñ ſperat.ſcd de detcrioꝛatiòe.⁊ tũc nõ tenet᷑;ᷓʒ pdictos. niſi qñ ſeqͥrei ex tali pctõ alioꝝ picu- lũ ſeu malũ. vtputa qꝛ adminiſtrat ſact᷑a cũ ñ ſit ſacerdos ⁊ hmõi in.d.c.nouit.tʒ ꝙ. idiſtincte tenei.ſiue efficiat᷑ melioꝛ fiue pcioꝛ.i Quod credo vcrum qñ facit ad bonũ alioꝛũ talis coꝛrectio ⁊ ſperat ꝙ fiet iuſticia.alłs nõ credo teneat᷑.xi.q.iij. quãdo.vbi apertus tex. Mie Si vero ignoꝛantia excuſat.non credo teneat᷑ dicere niſi qñ videret ꝙ deſiſteret vel fieret alicui ſacramento— 5 altaris dñt eſſe
„ pP O7 A 13 puro pãno linco
ab epiſcopo bencdicta.non de pãno in tincto.aut ð ſerico.c.conſulto.de conſe. di.i.q̃ non dſit lauari ꝑ feminas nec tangi. xxiij. di. ſacratas.⁊ de còtiſe.di.i.nemo.cl.ij Mnde mi niſtri altaris dñt habere peluim nduã quãꝓ
ipſis lauãdis teneant.t aquam in ſanetuario
Pijciant vt in. d.c.nemo Et fimiliter de alijs altaris paramẽtis dr̃ ibidẽ. Sʒ hodic ꝑ Zꝛiaʒ ↄſuetudinẽ dcrogatũ ẽ.⁊ credo excuſeið alijſ ſed nõ ð coꝛꝑalibus ꝑꝑ rõem poſitã: in d.c.ſ. ne fragmẽta dñici coꝛꝑis malc tractent᷑.⁊ ið
5ria conſuetudo eſſet irròabilis. ⁊ credo obli get de pꝛecepto etiã hodie ex quo cõſuetudo noõ p̃t ei derogare. Sumiliter ẽt foꝛte poſſʒ vi
ci de palla altaris eadẽ rõne, Sed nð.q credo
ſufficiat ſi ſolũ pꝛimu lauatura pꝛoijciatur in
tra ſanctuariũ ꝓꝛopter litem ratiõis pꝛedicte
CMtꝝ poſt lauationẽ fint iteꝝ ↄſecrãda.he. Pñ̃.qꝛ ʒ amictꝰſcedat lauãdo ⁊ ð alio pona᷑
nõ pp hoc mutat᷑ foꝛma· nec bñdictio fit in ſu
pficie ipᷣoꝝ Idẽ vico ſi repctiant᷑ vũ ruptura nõ fuerit tanta g coꝛrũpat foꝛmdqð tẽ ẽ qů
cſt tanta ꝙ ꝓ coꝛpoꝛalibus vti nõ poſſent. ꝓ
boc laciũt no.in.c.i.de conſe. ec.vcl al. vide de
boc.ð. Benadictio.ᷓ.i.cum ſequentibus.
ra ſonctoꝝ vtꝝ poſſint TP 0T79 trãf c ad lo
Nũ.h. ꝙ nõ ſine licentia ep̃i.ð cõſe.di.i. coꝛpoꝛa Et hoc veꝝ qñ iam erant tradita ſe⸗
pulture.l.vlrums.f. ð reli.⁊ ſũp.fu. Et de hac materia vide.j. Reliquie. per totum..
e p vitiatꝰ df̃ qui hʒ mẽ 7P Ore bꝛũ debilitatũ.vł mu
tilatũ. Sebilitatũ hʒ qui cum habet in
efficax.vtoculum cecum.manuʒ aridã, MMn
tilatum qui ipſo caret.
¶Coꝛpoꝛe vitiati vxꝝ ſint ꝓmouendi ad ſa⸗ cros oꝛdines.ſ. vt no.in ſum.lv.di.ꝙ aut ſũt
ſponte vitiati in quocũq́; mẽbꝛo.⁊ tunc non
1
pñt ꝓmoueri ⁊ꝓmoti deijciunt᷑.c.penitẽtes
—
ibidẽ Mo.in apparatu tʒ ꝙ p̃t eps viſpẽ
fi talc mẽbꝝ eſt occultũ exceptoĩ caſtrato. vñ
dicit ꝙ cũ religioſo pt diſpenſare vt cũ pede kgneo cclebꝛet Siꝰo apparet nõ põt niſi pa
pa.qñ fuit in culpa vnietionis.ve coꝛ.vi.c.i. ⁊ de cle.pu.in due.c.i. Dicit tñ glo.in. d.c. qui partem. ꝙ ſi quis haberet digitos ſupfiuos
poſſit ſibi pꝛecidere ſicut ⁊ vngues ⁊ dentes tñ placet qñ poſſet fieri talis abſciſio ſine ꝑi⸗
ſponte vitiati ſÿ caſu.vtputa ab hoſtibꝰ in vi
ta.vel ꝑꝑ egritudinẽ voluntarij.ſiue a ſe fiue
a medicis.⁊ tunc ſi non parit nimi defoꝛmi
ea. di q ſunt homicide. c.ſi qs.eadi.⁊.c.g Pre 3 4re
nimis pꝛolixos · ſed non firmat pedes 2Mihi
culo vite ⁊ vefoꝛmitatc coꝛpoꝛis.aut nõ ſunt
tatẽ pñt ꝓmoueri.vt de cle.cgro.c.pꝛeſpytexꝝ
Et ſic intellige.c.ſi ꝗs.cl.ij.⁊.iij. lv. di. Si vo
als ſunt vitiati a caſu diſtinguc.aut dabant opcrã rei illicitc.⁊ non pñt ꝓmoucri.aut rei licite.⁊ tũe ſi ſũt vitiati in mẽbꝛis minimis ſ ue occultis nõ repellunt᷑.vt in. c.qui ꝑtẽ.⁊ ĩ.c. cnuchus.lv.di. Si vcro in magnis mẽbris ⁊
153

„
enoꝛme vitiã vel in manu vt in.c.ſi euãgelica di Similter ſi modicũ quod generat ſcan dalum.d.c.pꝛeſpytcrum.de coꝛ.vi.c.i.⁊.ij.
Quid de ceco aut hüte maculq in oculo a
natiuitate vel ex ifirmitate aut a caſu ſine cul
pa ſua. ke. ꝙ ſi macka gnãt defonnitatẽ ñ pᷣtꝓ
moueri niſi diſpẽſet ꝑ papã vl niſi efficiaẽ rq ligioſus ᷣm Inno. de coꝛ vi c cũ tua.⁊.c.ij. 5 ¶ Quid de ciaudo ex conſimili cã. vt.ð.he.ꝙ ſiſine bacnlo põt ire ⁊ ſtare.põtꝓmoueri.c.ſi quis cl.iiij. in tex.⁊ in glw.lv di.
„
4 Wx auulio vngule in pollice impediat. hK
ꝙ h tenẽdũ ẽ ꝙ qðcũq; vitiũ coꝛpoꝛis quõcũ
puenerit ſi redit inhabilẽ ad frangẽdũ ho
ſtiã ⁊ Sctandũ ipedit ꝓmouendũ⁊ ꝓmotus miniſtrure in altari nõ poteſt Bimilit qdcũ⸗ q; vitiũ coꝛpoꝛiſ notabile. ſiue in oculo ſiuc in manu aut ĩ ſpatulis ſiẽ gibboſus ⁊ hmõi.qð generat ſcandalũ als ſccus.nñ vt victũ ẽ.ð.ĩ F.i.vt colligit᷑ in.c.i.⁊ fi.de coꝛ.vi Merum eſt ꝙ iam pmoti quibꝰ iſtud euenit pꝰꝓmotõcʒ pñt oĩa quie ſunt ſacerdotalis oꝛdinis erercer pꝛeter celcbꝛationem miſſe. d.c.pꝛeſpyteroꝝ. Intellige niſi fuerit culpa ſua.—
5 ¶Quis iudicabit qñ dubitat᷑ an genẽt ſcãda⸗
li.. Inno.i c.i.de ceꝛ.vi.ꝙ eps.vt i.c.ij.eo.
ri In religioſis excmptis ſuꝰ platꝰ oꝛdinariꝰ
s ¶ Auid ſi quis er indignatõne dentẽ ſibi am putatuerit.vel quodcũq; mẽbx ſecanerit.k. Inno. in.c.ſignificauit. de coꝛ.vi.qꝙ non eſt
irregularis niſi mẽbꝝ vel partem mẽhꝛi ami
ſerit que generet vefoꝛmitatẽ. Si vo nõ ge⸗ nerat defoꝛmitatẽ.tñ eſt notoꝛuũ ꝙ ex idigna tione ſibi abſcidit partẽ mẽbꝛi non põt ꝓmo neri ·vcłminiſtrare in pꝛeceptis ſine diſpenſa tione. Similiter ſi ita fecaucrit ꝙ claudicaret repellitur tanqᷓ; coꝛpoꝛe vitiatus. 7 ¶ Btx cadens moꝛbo caduco poſſit cclebꝛa⸗ re. he gl in.c.cõiter. xxxu di. ꝙ ſi cadit frequẽ ter nõ põt. vij.q.ij.c.iſi vo raro nec emittit vocẽ ↄfufam.põt dñmõ hẽat coadiutoꝛẽ.vij
.i.ilud. Pꝛomoucri tñ nõ pt.ex quo fſemci
paſſus eſtvt in.c.maritum xxxiij. di.
s ¶ Vtx demoniaci vel amentes poſſint mini
ſtrare h. ꝙ lʒ fucrint opi.vt no.ind.ccõiter mihi placet ꝙ ſiꝑ annũ ſieterint liberi ꝙ pñt miniſtrare Fᷣm diſcretionẽ ep̃ipmoueri autẽ non dñt.vt in.c.clerici.⁊.c.ſe. xxxiij.di.
9 ¶ Wtx lepꝛoſi poſſint pmoucri. K. Hug. rlix
di.. hic ⁊ euĩ. ꝙ nõ.ſed ꝓmoti celebꝛare pñt
mnanfeſtis nð pñt ꝓmoueri. vt ſi in oculo hʒ
in occulto ⁊ etiam in publico alijs lepꝛofiſni ſi im̃ inualucrit lepꝛa ꝙ ꝑcorroſioneʒ mẽbꝛo rum cum reddidit impotentem.pꝛeſertim in vigitis cum quibus ʒctare habet ſacramẽtũ euchariſtic. Wide.j lepꝛoſus J. vi. in
„ Qꝛpu 8 xpi. Wide.j euchariſtia
Ra n quid ſit. Rñ glo.in. c a APiA crapula. de vita ⁊ po.
S rlc eſt ſuverfiuitas ciboꝛum. vnde cra⸗
pula quafi cruda epula.—
—
¶Ptrum ſit peccatũ mortale. Dic vt infra. 1
Wulaji — Rdeerei deũ ẽ amando in iÿʒ tendere. de conſe. di.ij.
tredere.⁊ de pe.di.ij.. charitas. Vnde aliud eſt credere dcum⁊ credere dco⁊ crede⸗ re in dcum. vt no.glo. de conſe.di iiijc.i.⁊ dẽ
credulitatẽ vide.j. fides per totum. edulitag maledicentibus 1 alijs impꝛobatur lrrxvi.di.ſi quid.qꝛ anteq; pꝛobet᷑ illud malũ non debemus crcdere.ij. qi.dens xi.q: iij in cunctis. 7.c. qᷓ;uis. xv. q.vij. ſi quid. ⁊.q vüj.c.vlti.in fi.xxx.q.v. nullum ante. ¶ Quotuplex eſt ciedulitas. k. vt notat᷑ in c.inquifitiõi.de ſenex. ꝙ duplex quedã teme raria ⁊ leu iſ.vtputa qñ audiuit aliquida leui bus ꝑſonis vcl a paucis quibus credi non dʒ ⁊ hec deponenda eſt ad ↄſilium ſui paſtoꝛis. Quedã ꝓbabilis ⁊ diſcreta.puta qꝛ videt ſo lum cum ſola in latcribusvej qꝛ cõiter ita d M c cer e ſpůalit an gs poſſit cõ Ne pelli. K. vt not. in.c.ge Mta.lxriiij. vi.ꝙœnõ Sed vide ꝙ dicoj. obedienria.S.ij. ⁊ religioſus. rxix. nin pie eſt moꝛtale peĩ R 1 n en pzʒ ꝑ Bre. in ol.xij. acit. xxv. di.F.criminis in V. quin fiat criminale.dũ placet xargo ãt mõ accipit qñ qʒ Pveniali ẽt iurta illud. Memo ſine crimie vinit. qñ ꝓ infamia.qũq; ꝓ peccato depoſii one digno: vide glo.in. d.s.criminis. ¶Que ſůt crimia ſuſpẽſiõe digna K d. An. in.c. at ſi clerici.de iudi. ꝙ oĩa ex qbꝰqs ð facto ẽ infamatuſ Intellige taliter ꝙ ppls ſcanda⸗ kʒef. c.ij. de pür.cano.ẽt ñ ſit ep̃s iʒ Jo.an. p archi.in c.i.de accu in glo. ¶ Que ſũt crimĩa depoſitõe digna. K d. An vbi.ðꝙ œẽ delictũ cauſãs irregularitatẽ. que enumcrãt doc. in.c.niſicũ pᷣdẽ:ʒ. ꝓꝑoſciam · d
in ib ui tin iin cin i wü m
10 v Mi
u ſih u5 n mi u nh fü
—
zjir wui lulu iith kuht ſin nn um W ün em (

Rn m m* mnM dirut
ncN
ri d⸗
renũ.in glo. magna. de quibꝰj irregularitas pꝛimo Iteʒ ſi eſt diu ↄtinuatũ.xxxi· di.pᷣſby. in glo· Itẽ foꝛnicatio notoꝛia. vel din ↄtinua
ta. el fcandaloſac.q; ſit. de exccſ.pꝛela·
5 ¶ Que ſũt crimina degradatione digna.ke.
qui.ð. ibidẽ.ꝙ oẽ crimen cũ incoꝛrigibilitate. ccũ non ab hoĩe de iudi Fallit in hererico.c.
ad abolendã.⁊.c. ercõicamus de hereti.⁊.c.i. eo.ti li. vĩ Itẽ in falſario lraꝝ apoſtolicarus
c.ad falſarioꝝ.de cri fal. Itẽ in ſoꝛtilcgo. xxvi q ij c. quicuncʒ ſarerdotum.de homici. dubi um eſt, Et dic ꝙ ſi intelligatur de verbali.eſt verumi ſecus ſide reali.
4 ¶ Dixꝝ criminoſus añꝑactã pnĩam velpoſt poſſit celebꝛare ſine piſpenſatòe.vel poſſit pꝓ moueri ad oꝛdines.ſe.ſᷣm glo.⁊ Inno. in.c. ex tcnoꝛe. dt tem.oꝛ. ꝙ aut crimẽ eſt occultũ.⁊ſic
põt. dũ tñ verepeniteat:tex.eſt in.c.fi. ð tem.
oꝛ Sufficit eni abſolntio ſacerdotis cxptãte
clautiũ niñ ſit tale crimen qð impediat execu tionẽ poſt pniaʒ. vt in. d.c niſicũ pꝛidẽ..i. vt eſt in crimie qð inducit irregularitatẽ De q
feſtũ. q;uiſ nõ ſit crin
nõ põt ſine diſpẽſatòe ẽt poſt pactã pnĩam. Et vf̃ manifeſtũ ſi cõuictus ẽ in indicio.vłti moꝛc ꝓbatõis ↄſenſus ẽ. vel opis publicatõe Mec obſtat.c. pᷣfbytexꝝ.⁊.c puenit l.di.qꝛ ꝑ il⸗
lud nõ ẽ ablata facultas diſpenſandi cũ vere penitentibꝰ.⁊ maxie vbi nõ ĩminet ſtandalũ
yt l.di. vt ↄſtitueret᷑.⁊ c.dño ſctõ. Et hec vera
ſunt in criminalibus capitalibus.que dicunt᷑
mediocra.ſecus in leuibus. Et dicunt leuia qᷓ
ↄingũt ꝑ imperiti.vel culpã ſine dolo. vel ſi
eſt dolus eſt tñ cum re modica vt no.in.l. in⸗ ſpiciendum.ff. de pe.⁊ in l.leuia.ff. de accu.⁊ i
cum dilecti. eo ti. ¶Quis põt diſpenſare cñ talibꝰ g.ꝙ eps in minibus minoꝛibꝰadultcrio. yn maioꝛihꝰ
.
Ar ſolus papa vt no. imc. at ſickeici.ð indi.ni ſi er magna cã̃. vide.j. diſpẽſatio.I.v.⁊ ẽt non
poſſet qñ inducunt irrcgularitateʒ. vtputa q? cciebꝛanit excõicatus.⁊ hmõ.mi in eafibus n quibus a iure concedit᷑ diſpenſatio in irre gularitate. vt. ſ.irregularitas per totum. ¶Trimẽ dy pnblicũ.qð ad publicũ ſpectat iu
diciũ. Et hec ſunt queè no. fde publi indi.l.i.
qnc ſůt lex iulia maie. Et ſub hac ↄpꝛchende ſacrilegia.⁊ reſidua. ex iulia de adul ler coꝛ nelia de ſiccarijs ⁊ vencficis. vex põ.de pari.
lex iulia pec. er coꝛnelia de teſta. fal. An aut
ſirregularitas pꝛimo, Si vero crimẽ ẽ mani ienoꝛme ſed mediocre
bſolucf ſeu mitius auget᷑ in K. ꝙ mitius auget᷑.⁊ ſic ſentit ꝙ dolus nõ eſt
65
in alijs Azo viẽ ꝙ ſic. Intellige in inſtrums nis nõ in alijs ſcripturis m Accur. ex iulia de vi publica ⁊ pᷣuata.de ambitu repetũdaꝝ ⁊ð ãnona ⁊ hmõ in gbꝰlcx expᷣmit qð ſit pu blicũ.vt i.l.iij f. in fi. de pᷣuarica ⁊i bi Bar. Zo. de imo in 1 fi ff. de ßᷣuat. delic. ⁊ in ſij.. de ↄcuſ. Sed pʒ ius canonicũ oẽcrimẽ dr pn blicum. qꝛ ad publicũ iudiciũ ſpectat punien⸗ dum · vt in.c.trina.de collu in glo. ¶ Item publicoꝛum iudicioꝝ quedam ſunt capitalia. ex quibus moꝛs ⁊ auxiliũ imponit᷑. hec ẽ̃ aque ⁊ ignis in terdictio.ꝑ has penaser imit᷑ caput de ciuitate. Mã cetera non cxilia ſed relegatiõᷣes ꝓpꝛie dicunt᷑. qꝛ tunc ciuitas retinetur. Quedam ſunt nõ cupitalia.ex qui⸗ bus pecuniaria aut in coꝛpuſ Aiqua cohertis pena eſt. vt in 1 publicoꝛum f de pub.iudi
₰ Bide infra.oleum ſan 2 Hꝛiſina pi n
Wl ꝗlia latiſſima. ſm Nar.i¶.
— P qð nerua.ff. depo-Et idéẽẽ Pverus dolꝰ⁊ manifeſtꝰ Alia latio: ⁊
ẽ dolus pᷣſumptꝰ Alia lata.⁊ hec ẽnqᷓ in telli gere qð oẽs intelligerẽt.vel maioꝛ Ps ter.ẽ i.l. late culpe. fde ver. ſig Gʒ no. ꝙ còit glo. non
ponũt niſi latã culpã⁊ tex.in. d.l.qð nerua ex
ponit latioꝛẽ ꝓ lata. Et ſic colligo ʒ glo.in.d. lqð nerua. qꝙ noic doli,ꝓpꝛic nõ ↄphendit g er culpa fecit qꝛ dolus differt re ⁊ noĩe a cul⸗ pa:qꝛ dolus ẽ a ꝓpo to. vt, Pbat̃ in l.i.. dolũ ff.de dolo·ulpa vo nõ. vt in1ſi Pcuratoꝛẽ
J. dolo.ff. mͥ.⁊ꝓ h facit dictũ val in 1 gd
F. pena ff. ð his qui.infa vbi dicit accufat᷑ gs de homicidio doloſe facto. 7pbat culpa. an Fin cadẽ inſtantia.
realitculpa Wex eſt q lata cuſpa ẽ dolus pꝛe⸗
ſumptus. ira ꝙ vbicunq; quis tenct de dolo venit ⁊ lata culpa. Sed tñ vcrus dolus nõxſt Vł no.glo.in.c bona fides. de depo. t in con
ſrientia vbi ceſſat pſumptio nð habet᷑ꝓ dolo
Et quis debeat ꝓbare dolũ vel latã cuipã in terueniſfe. vide.j.cuſtaſ.ð.i Mota etiq̃ q lata
culpa eſt deuiatio incircũſpecta ab ea diligen i quã habẽt homines cõiter eiuſdẽ ꝓfeſſio
nis. Et idco crroꝛ artificis non eſt lata culpa
niſiqñ errat in eo qð cõiter hoies in illa arte
ſciũt nõ qñ errat in eo qð ercellentiſſimi ſciũt is limitat xzar.in. i qð nerua. Wnde ſi de poſui pecuniam apud campſoꝛem qui cõiter habebatur bonc conditionis ⁊ nõ crat.nõ eſ
i

4 ¶ Qua culpa tenetur quis ex contractu.vide
lata culpa. Et Bal. in.. pignoꝛiſ.C.pe pigno· ac. dicit. Acceſſi ad molendmum.⁊ icurſu ho ſtium. perdidi beſtias. non eſt lata culpa ex qᷓ maioꝛ pars credebat ſecurum acceſſum
1¶ Mtxꝝ iata cłpa cgpet᷑ volo. vide.j. dolꝰ.. iij. 2 ¶ Quid eſt lenis cuſpa.ke eſt omittere qð dili
gens hõ nõ omiſiffet. vel facere vilgens hõ nõ feciſſet. Exẽpl.Fencratoꝛ nõ cxcuſſit res pignoꝛatas a rincis tali tꝑe q̃ diligẽs feciſſct. ¶ Quid eſt leuiſſimaculpᷣa.k. eſt nõ pᷣuidere qð diligentiſſimus pᷣuid— Laquil.vel omittere qð diligẽtiſſunus ñ omit teret.I.vimꝰ.ff. de offi. pᷣſi nò egtare vt diligẽ tiſſimus equitaret leuiſſima culpa cſt vel non curare facere qð diligentiſſimus curaret.
„
5. cõmodatum.Sxi.
5 ¶Qua culpa tencẽ quis ex officio.&. Na. in
ccũ cãm.de teſti.ꝙiudex tenet᷑ de dolo ⁊ lata culpa.ſed nõ de leui. Qð credo vex in eoꝗ2 ſuꝑioꝛe ponit᷑in officio ꝑ obdientiã ſolũ. ſecꝰ de co qu illud queſiuit.ii mõ alius diligẽtioꝛ fuiſſet. qꝛ tunt tenct᷑ ẽt de leui. Similiter dico ꝙ nõ tenet᷑ niſi de dolo ⁊ lata culpa agrimen ſoꝛ ⁊ alij ꝗ aſſũmunt᷑ ad calculũ vel cõcoꝛdiã tex. eſt in.fi.ff. de nouo ope. nũ.⁊ ibi. Bar.⁊ no glo.in.c.quis indicante.de pꝛeſ cri.Fallit h in his quicxercent aliquã artẽ ſicut periti.F̃ẽ ꝓfitent᷑ ſe peritos ⁊ magiſtros.qꝛ tenent᷑ q̃t de leuiſſima.facit qð notat glo.inſti.de ob.q ex quaſi delic. na.⁊ tenet Pa in d.c. indicãte. Sed ego credo veꝝ qñ důigẽtiſſimũ qſiniſſet niſi fuiſſct decepiꝰ ex ſua ꝓfeſſiõe.qꝛ tũc ð le⸗ uiſſima.aut diligentẽ. qꝛ tũc de leui ſolũ tenet ¶ Vtrum in foꝛo aic tencatur quis reſtituer᷑
damnũ qð dedit ꝓximo ex culpa ſua kK. ꝙ lʒ
nno.in.c.qꝛ pleriq;. de imu.ec.velit ꝙ ſolũ
dolo ⁊ lata cuipa teneat.⁊ multi voc. ꝓ ſingu
hari dicto hẽant.tñ ego credo ꝙ tencat᷑ de oĩ damno ex quacunq; culpa ſuã. de qua tenet᷑ tam de iure ciuili q; canonico.x ea que dicam
Fler.v.iiij. Et ꝓ hal opi cſt glo cũ tex in.ccõ fuluiſti.ij. d.v.quc dicit ꝙ tenct᷑ ẽt qͥ ad deum h diligentis debitã nõ habuit. vt in. d. con⸗ ſuluiſti.⁊.l viclcrico.⁊ xxrv.q nj in lectũ. Di cit tñ ꝙ nõ punitur rõnc homicidij ſcd negli gentic. vt. xv.g.ic inebniaucrunt⁊ facit.c.fi. dc iniur. ⁊ dã. qð indiffinite loqnitur. ⁊ hoc cſt tutius cum ipſe Inno nullo iurc ꝓbet di⸗ ctũ ſuũ.qid.c.inchꝛlauerũt nihil facit pꝛo co. imo potius contra ſi bñ inſpiciat.lʒ adducat
„
ꝓe. Ců hoc concoꝛ. o. an in ·c. mñ deꝓba. ⁊ ibi cũ ſequit᷑ Pa.qꝛ negligentia cto culpanda eſt in alicno vituperãda.ſicõ⸗ ſtante..ſi maritus.ff.ſo. ma. 24 ½ N a aiaxꝝ Fᷣm Inno in. c. c ſatis. S rq ve offi. archi. ſtricte cſt ptãs ligandi ⁊ ſoluendi in foꝛo pniali.⁊ hec nulli cõnenit pꝛelato niſi ſacerdoti.vt ꝓbat᷑. xxi.di. in nouo. de pe.⁊ re.coĩs.⁊ hanc ptãtẽ ligandi ⁊ foluendi giibei ſacerdos cũ oꝛdine accepit. l; nõ in iſtoðvcl in illos g ſibi non ſũt
cõmiſſi. Dicit᷑ ẽtcura large. ⁊ cſt ptãs eijciẽdi ⁊rccipiendi in eccła cogendi ⁊ puniẽdi exceſ
ſus. xxi. di. ʒ.i. Sub hac ẽteſt excõicare.intcr diccre.ſuſpendere.⁊ huiuſmodi. que ſunt ad
moꝝ coꝛrectionem. de clectione dudũ. Et de vtraqʒ iſtaꝝ intelligi.c.de mulcta.ð pꝛeben.
1n Vide ſupꝛa. Aua⸗ Av ditas v— rialie dicit qui neribꝰ curie Vrialis ulrLuqriapanet
pibus.xxx vij.q.nõnc.li. diſt. qui in 3 Item curiales vicuntur aduocati in cauſa ſi guinis. vel milites ſeu officiales ſcua exercẽ tes.li. di.aliquantos.⁊.c.ſe.
¶ Mtx tales ſint ad oꝛdines ꝓmouendi vel ad vcligionẽ. K.ꝙ ñ. niſi cũ magna diſcuſſiõe vt intciligat᷑ vtꝝ ſit ſolutus a curialibus.vel
ſiẽ irregularꝭ.vcl vt fugiat obligatõʒ⁊ hmõi
vtĩ.c.legẽ. liij. di⁊ dicii ꝙ ꝑxriẽniũ dñt ꝓbs ri. ⁊ ẽ bonũ ʒſiliũ.miſi aliqð rõnale aliud ſua⸗ deat.non dʒ tñ recipi ad religionẽ. nec oꝛdia⸗ ri ẽt ſi non cſt irregularis ⁊. deuotõe me uctur.niſi ft ſolutus a curia.li. di c.i.
rintit eſt poſtpoſitis di
G riolitas— ⁊ſctõxꝝ elo
qnijs ſcriptis philoſophoꝝ ⁊ poctârn
rðne vtilitatis vł delectatõiſ intẽderc. xxv di.ſarerdos.⁊ c.ſe. Itẽ cum ſacra ſcripturàu m ſanctoꝝ expoſitionem. ſed ſᷣm ſechlarem
fapientiã ⁊ꝓprij ſenſus vanitatem expon
—
opolcat. aut de his de quibus non eſt du⸗ bitandũ.faciũt queſtiones. de renũ.c. qñ al
qui curioſi.li.vi.ex quibus cũ ibi notati. pj
velle cognoſcere qð non conucnit cſt curion“
tas ⁊ pctm̃qꝛ inoꝛdinatio qucdam.
Vixꝝ ſit pcnñ moꝛtalc. ß⸗ꝙ ſiuc curiofitãs reſpꝛetu ptiſ
ſenſitiue ẽ moꝛtale pctĩ in. vij. caſibuſ. v col
ugo ex Tho.ᷣa fe. qclxvij. Ae. fa fe. Pꝛimo
ſit reſpectu ꝑtis intellectine.
in,ꝓpꝛio fa
c. vino.ca.di. Item qui plura volunt Japere
——
———

rðne finis puta qꝙꝛ ꝓpter fuꝑbiã vel aliqd ꝙ ſit moꝛrale pctm̃ qrit cognoſcere vł viuidere aut audire ⁊c̃. Bcðo rõe illoꝝ a qbus vult ſci re vel audire puta a demonibꝰ vel alijs a qbꝰ ſub pꝛecepto ꝓhibemur aligd addiſcere vłco gnoſcere.xxir g.i.illud. Tertio rõne coꝝ qͥ co gnoſcere vcl videre aut ſentirc volumꝰ.vtpu ta.qꝛ ſunt pꝓhibita ſiẽ a ꝓpoſito vcllc audire pct̃ illiꝰ ꝗ ↄfitet᷑ alteri⁊ ſiłiter incantatões diuinatõnes.⁊ hmõi ꝓhibita.aut coꝝ libꝛos velle tencre. Siłr dico ð ͥcũq; phibito qð exr
crceri nõ pᷣt ſine moꝛtali pctõ ſiẽ fůt artcſaliq
malc.aut vclle ſcire quò fit tale pctm̃.aut vi⸗ dere.aut ſentire.nã talis curioñtas eſt ꝓctm̃ moꝛtale niſi in caſu qñ g talia vcllet ſcire vt poſet ↄdẽnarc ⁊ ipꝛobare.facit.c.ncc mirum xxvi.q.v. Quarto rõne coxꝝ q̃ omittunt᷑ ꝓpi curioſitatẽ.puta cũ gs omittit addiſcet nccei ſaria ad ſalutẽ.vel ad ſuũ officiũ.vt intendat poctis.aut curioß.fac̃.c nõne.⁊.c.vino. xxxvij di Quito rõne illiꝰ ad quẽ talis cognitio ſeu viſio inducit vtputa ⁊ ad crroꝛẽ ʒ fidẽ vel ad pctm̃ moꝛtale.ſiẽ̃ velle videre coeuntes ⁊ aliqᷓ ſpectacula.ex quibꝰꝓuocat᷑ ad moꝛtale pctĩ vel audire hmõi.facit.c.iõ. xxxvij. viſt. Sexto rõne modi.vt cũ gs ꝓp talia ſcicnda vel vidẽ
da facit ꝓhibita.puta ſupſtitioſa.vel dimit⸗
tit audire dinina qᷓ tenet᷑ vt vidcat——— ⁊hmõi.fa.c.q dic. de ↄſe. di.i.⁊.c.g ſñ
g.i.vel qꝛ de bonis paupeꝝ eccliaſticꝰ emit li bꝛos.vel ſoluit voctoꝛibꝰ g ei legant inutilia. facit.c. legant.xxxvij. di. Septimo rõne coxg inducunt᷑ ad talia facienda. vtputa qñ qs cx
curioſitate ſua ſciendi puocat aliquẽ ad ðᷣtra hendũ. vcl auiditate vicendi ꝓuocat ad faciẽ
dũ ſpectaculaꝓhibita ſicut ſũt toꝛncamẽta ⁊ hmõi que fieri nõ pñt ſine moꝛtali.facit.c.qui
venatoꝛibus.lxxx vi. viſt. de ↄſe.vi.ij.pꝛo dile⸗
ctione.in alijs cõiter eſt veniale peccatum.
— Hſec qu mercedẽ accipit nõ VMſtos ſpãliter ꝓ cnſtodia te⸗ ner̃ de dolo lata ⁊ leui culpa.ff. loca..
mercedẽ.in glo. ⁊ qð no.xxiij.q.iiij.tres ꝑſo⸗
nas no. Inno. in.c.q;uis.de reg.iur. Sʒ ſi ſpe
cialiterp cuſtodia mercedẽ accipet.tenerct᷑ ẽt de leuiſſima.vt.in. d.glo.quã limita.vt.j. loca
1¶ Quid ſi neget dolo vr negligẽtia diſiſſe q&
pba bit. he. Inno. vbi.ð ꝙ m̃e cuſtos. ar. ff. de edẽ. I ſi gs.ᷓ. vlti. Er veꝝ qᷓ ad foꝝ ↄtẽtioſũ
kecꝰĩ foꝛo ↄſcie. vt pʒ ex dicti.j. lex..iiij. Idẽ
ne. xxvi.
die ð cuſtode carceriſ.ff. ve cu.⁊ exhi.re.l.vlti.
In alijs ãt caſibus regulariter ꝗ dolũ allegat
Dʒ ꝓbarc.f. de ꝓba.l.quotiens.. qui volum.
Am natus ꝑ ſniam ad moꝛtẽ 1 an poſſit viſpone re de rebus ſuis.vide Alienatio..xxv. ¶ Dtx damnatus ad moꝛtẽ poſſit fugere de carcerc vel quõcunqʒ.dic vt.j. Fugere.I.ij. ¶ Mtxꝝ hñtes dc bonis alicuiꝰ dãnsti ꝑꝑ cri men ciꝰ⁊ poſtea reſtituti ꝑpuncipẽ ad bona ſua teneant᷑ reſtituere.ße. MBc.in c.q;uis.ð re ſcrip.li.vi.ꝙ aut reſtitutio facta pᷣiudicat iuri q̃ſito tertio g ea legitie hucrat.⁊ ſic ñ tenet᷑ re ſtituere ꝗ ca hũit.qʒ ñ fit ĩtegratio in tali caſu iſte ẽ caſus.d.c.q;uis.⁊ ĩ iuribꝰ allegatꝭ ĩ gl. ibiẽ.⁊ faciũt no.ꝑ Bar.⁊ Bal.in.l.gallꝰ..⁊ ad ſi tñ. ff. ve li. ⁊ po. Aut ꝑ reſtitutionẽ pᷣnci pis tali factã ñ pᷣiudicat᷑ niſi ipᷣi ↄcedẽti.⁊ ſic rcintegrat᷑ ad oĩa qͥ am iſcrat.⁊ ſic oĩa ſůt ſibi
reſtituẽda.⁊ ſic ꝓccdũt iura allegata ꝓ alia ꝑ
te. in. d.gi ar.c. dilccti.ðᷣ dona.cũ ibi no. Hoc tʒ Ho.de imo. Et no.ꝙ iſta faciũt ꝓ legitiato moꝛtẽ teſtatoꝛis.vt nõ pᷣiudicet veniẽti bꝰnb iteſtato ẽt ſiñ adicrũt hercditatẽ.qʒ ta⸗ lis legitimatio ẽ qͥdã reſtitutio natalis.Ifi.C. de nata Fecꝰ ſi añ moꝛtẽ teſtatoꝛis.qꝛ pᷣiudi cat.qꝛ nullũ ius adhuc hẽbat.l.poſt cmãcipa tionem.ff. de li. ieg. vide ẽt.j.gr̃a.ð Hrartc vtx furtiue? Amnificatus jxle nſ ſibi ſatiſ coniugale ideo dicit.q E bitu m ſub pena moꝛtalis petĩ vir vxoꝛi ⁊ vxoꝛ viro pctẽti reddere te nent̃ ÿᷣm cõiter doc.⁊ apłum.i.coꝛ.vij. niſi ex rõnabili cauſa excuſet᷑. Et aſſignant᷑ a docto. vij. cauſe pꝛopter quas non tenent᷑ redderc. ¶ Pꝛima vr ꝓbibitio ſancte eccłie. Mã con tra interdictũ eccłie ẽpctm̃ moꝛtale actus cõ
iugalis. Eccleſia ãt ꝓhibet ne gs ↄſumet ma
trimoniũ certis tꝑibus. de quibus.j. muno niũ.iij. impedimẽto.ij. Similii ꝓhibet eccłĩia ne añ bñdictiõeʒ cõiungant᷑ qñ quis ↄucit cã̃ que alteri nõ fuit ↄiũcta ꝑ miimoniũ. Dñ ʒ
Rod.cognoſcens añ bñdictionẽ vbi eſt ↄſue tudo ꝙ bñdicant᷑ peccat moꝛtalit. Quidaʒ tñ
vt dicit Ri.in. iiij. di.xxviij.q.vltima.in fi.di
cunt h eſſe vexꝝ reſpectu actus petendi nõ re⸗
ſpectn actus reddendi.qꝛ reddens nõ peccat ſᷣm Tho. in.iiij. ea.di. Igo vtro iſtud de bñdi ctõne limito veꝝ. niſi ex rõnabili cã mouere᷑

ad petendũ.puta ꝓpter foꝛnicationẽ euitãdã cũ ñ poſſit ↄtineri.⁊ vxroꝛẽ ducere vi bñdicat᷑ nõ poſſit ꝓpter dotẽ habendã.⁊ hmõi.qꝛ nec tůc moꝛtaliter peccaret.niſi eẽt ſcãdatũ ĩ pr̃ia ar. eoꝝ que dicã.j.inobediẽtia.in pᷣn. Albertꝰ
ẽt dicit ꝙ dictũ Rod.eſt nimis vurũ.⁊ hoc ẽt
videt᷑ ſentire Inno.⁊.d. Anto. in.c.i.de pon. qꝛ licet conſuctudo habeat vim legis. tñ lexñ
obligat ad moꝛtale.niſi ſit pieceptiua.de elec. c generali li vi.⁊ ſie nõ videtur ꝙ peccet moꝛ taliter qñ ẽt ſimpliciter conſumarct ante bñ⸗
dictionẽ.mſi vt dixi eſſet ſcãdalũ. Et idco vbi non iminet ſcandalũ conſulendum eſſet iſtis ſporiſis qui faciunt multa pctã moꝛtalia añ tempus conductionis ꝙ qñ notum eſt matri moniũ in patria conſumarent.ex quo ducere non poſſunt ꝓpter dotem habendam.
¶ Sʒ nungqd totiẽs peccat moꝛtalii quotiens crigit fine rõabili cã añ bñdictõʒ tenẽdo opi. Ro. K. ꝙ nõ niſi pᷣma vice niſi nouo ↄtẽptu exigat. Ex quo ſegt᷑ ꝙ poſſit in iſto caſu nega re debitũ ſine pctò niſi ſeruet ſtãtutũ eccleſie. ¶Scᷣa cã ṽ impotentia q̃ quis non poteſt
reddere debitũ ſalua incolumitate ſui coꝑis.
qm Ri. in iiij. di. xxxv.r.i.q.i.deus nõ ob
ligauit viꝝ muliericõtra oꝛdinem naturc re
ctum que ꝑ pꝛius attendit adactũ nutritiue
quo conſeruatur ꝓpꝛiũ indiuiduũ.qᷓ; ad actũ
gencratiue qui oꝛdinat᷑ ad conſeruationẽ ſpẽi iõ nõ tenct᷑ ad actũ generatiue in notabile
pꝛciudicium incolumitatis coꝛpoꝛis ꝓpꝛij.
¶ Mtx tneat reddere debitũ lepꝛoſo. K. Eᷣm
Ri in. iiij. di.xxxrj ar.iiij.q.ij. ꝙ ſic licet nõ te
neat᷑ cohabitarc.qꝛ nõ eſt ſic piculũ in redden
do ſicut in cohabitando.vide.j lepꝛoſus..ij. VDtx furioſo vel fatuo ſit reddendũ. he †ʒ Rivbi ð. ꝙ quotiẽſcũqʒ poteſt reddi ſine ꝑi⸗ culo pꝛopꝛie perſone tenctar. ¶Mtxꝝ reddẽs ſe ipotẽtẽ ad reddendũ peccet
kem Ri. in. iiij di. xxxij. ar. i.q.i.ꝙ ille g m
illicito ſciẽt reddit ſe ipotẽtẽ peccat moꝛtalit. ñ ãt ille q mõ licito.puta iciunãdo.oꝛãdo bõa
intẽtiõc.ſir tñ ſic rõnabile obſequiũ qꝛ qᷓ;uis
ſe red lat minuſ potentẽ nõ tñ totalr ĩpotẽtẽ⸗ ¶ Tertia cã dr crimẽ adłterij. vñ vir vroꝛi ad ulterc.vel cconuerſo nõ tenent᷑ ſi innocẽs eſt reddere debituʒ. Fᷣm Ri.iiij. di.xxxv.ar.i..i.
qꝛ lʒ quo ad vinculũ nõ poſſit tñ poteſt eꝗ̃ di⸗
mittere qno ad cohabitationẽ ⁊ thoꝝ. Follt
hoc in. viij. caſibus. Pꝛimus ſi ille ſit foꝛnica
tus·vxxij · ꝙ vic.ic pe. ⁊ vitimo. de adul. ⁊c.
ſignificaſti. de diuoꝛ. Scus fi vroꝛ vi opſſa ſit. ea.cã.q.v.ita ne. Tertins ſi credcbat maꝛi⸗
„—
tũ ꝓbabilit moꝛtuũ. xxxiiij q. i.cũ ꝑ bellicam.
Auartus ſi ali ſub ſpecic mariti cognouit eã
xrxiiij.q.ij. in lectũ. Q uintus ſi maritꝰ tradi⸗
dit cã adulterandã pᷣſertim inuitã. de co gco.
ſan.vrxo.ſue.viſcrctionẽ. Scxtus ſi maritus
poſt adulteriũ cognouit.⁊ tolcrauit eam.ar.
xxxij. q.ij ſi quis vxoꝛẽ. Septunꝰſi matrimo⸗
nio in infidclitate Zcto vir dedit vxoꝛi libellů repudij ⁊ vroꝛ dlteri nupſcrit. q ſi ↄuerteret᷑
vir tenet᷑ cã accipe.c gaudemꝰ. ð diuoꝛ. Dcta nus Fᷣm aliquos ſi vir abſtinẽdo 3 voluntatẽ
vroꝛis ei occañioneʒ dedit. xxvij. qij. ſi tu. Et
placẽt mihi.ʒ contrariũ tenet glo.ibidem. ¶ Mtx peccet exigẽdo de bitũ ſcient ab adul
tero innocẽs vel reddẽdo.k&. ᷣm Pi.vbi.ã.q.
ij. ꝙ aut ẽ coꝛrectus.vel pararꝰ coꝛrigi. ⁊ ſic ñ
pcccat ſi vero ſit incoꝛrigibiliſ.tenci eũ dimit
tcre.⁊ ſic peccat noꝛtalit cognoſcendotex.ẽi
c.ſi vir de adul.⁊ in.d.c.ſi quis vxoꝛẽ. Kuc ſit manifeſtů ſiue occultũ.dũmõ ſcist ipſa. Duẽ tex.ſic limiro intelligẽdũ. qñ innocẽti nò im⸗ net periculũ foꝛnicatiõis ⁊ denegãdo debitũ ↄuerteret᷑ adulter.ſcd qñ ex denegatõe efficit
peioꝛ.⁊ ex redditõne nõ facit tot pctã.⁊ inno
cẽti fit euafio foꝛnicatõnis nõ vidco moꝛtale
pctm̃ erigcre ⁊ reddere. Duod ẽt tenct Mgo.
—
de caſtro.no in iiij di xxxij.q.i.
—
us eſuriẽti panis tollit᷑ cũ de cibo ſecurꝰ iuſti ciã negligit. v.q.v.c.nõ oĩs. ⁊ male meriꝰdʒ egeſtate laboꝛare.i.bona fideſ.f. de po. ð.i. ð aiijs penis adulterij vide ð. adulte riũ.y.iij.
¶ Mtx poſſit vir vxoꝛi adulic neceſſaria mi niſtrarc. he ꝙ nõ.ſi negãdo cmẽdarct.q vrili
¶ Mtꝝ tencat᷑ innocẽs.ad pᷣcepti ecclie red l⸗
dere adultero debirũ. K. ꝙ ſi adulteriũ pot ꝓ barc infra paucos dies nò tenet᷑. ar.c ſolet. de ſen ex.li. vi. Ji Vo nõ põt ꝓbare tenct᷑ ar x. q.iij c.i. t idẽ in caſibus in quibus ſeparari poreſt matrimoni. vt.j matrimoniũ.iiij.
¶ Quarta cauſa dicitur votum emiſſum ab ambobus de cõmuni cõſenſu.vt.j. matrimo nium.iij impedimento.v.
¶ Quinta cauſa vicitur honeſtas.puta q pe.
tit in cccleſia vel in publico. q non tenct᷑ ſibi redderc debirum niſi honeſto mõ.i.coꝛxiiij. oĩia honchc ⁊ ᷣm oꝛdinẽ fiant in vobis.
¶ Serta cã ẽ ſcandalũ. Mã vbi eſſet ſcanda
lů ſumare mimoniũ añ adhibitas aliquss ſolẽnitãtes ᷣm moꝛẽ patrie nõ tenet rcddere

ante illarumn obſernantig; non tñ moꝛtaliter
peccaret reddens.ſed bene exigens ſi fine ra⸗ rionabili canſa faceret. vt.ð dixi ᷓ.i.
4 ¶ Feptima cã ẽ religio quᷓ quis vult intra⸗ re. qꝛ no tenct rcddere.ſed dʒ ſibi ſtatui tpᷣs
din. vñ ſi nulla iſtaꝝ cãx ineñ ʒcto matrimo nio ꝑ verba de piti tenet᷑ exactus reddere. 5 ¶Mrxꝝ nõ reddẽs petẽri qꝛ nõ vult cõcipere ercuſet K. ꝙ nõ I foꝛtioꝛi peccat moꝛtalii ꝗ ex ra vel alio malo finc non vult reddere. 16 ¶ Vtx teneat᷑ petere. K. i vbi.ð.ꝙ non.qꝛ nemo tenct᷑ vti iure ſuo. ſi in caſu qñ non
petendo alter caderet in ali⸗ quod
moꝛtale quia tunc renctur.
Paliqua igna ꝑ quc ↄiccrurat alteꝝ aſfectare ſibi reddi debitũ coniugale. als ſinõ petit ta cite vci expꝛeſſe non tenet᷑ reddcre. uertere
mMtiſuc
— dt alteꝝ ne petat non bʒ niſi cñ debita ſancti⸗ pee monia. Vnde dicit Aug.ð ancona q' ſi ex ne⸗
enn gatione debiti alter ſcandaliʒat non excuſat᷑
norali benegans. Quoqᷓ limlta niſi ex ali⸗
auſa pꝛedirtarum faciat. Mtx tracto mfimonio cũ vna clãdeſtine
Mn ⁊ puhlice voſtea cũ alia teneat pꝛime reddere wn bii debilum.K. ꝙ fi non poteſt reddi ſine franda — lo puta qeccieſi ercõicat cum ⁊ huiuſmoqi brt KyM gan ꝙ tenet᷑ non reddere.qꝛ ab omin ſ pecie mali ẽ rinpn n abſtinendũ.i.theſſalo vltimo.ałs ſic. ¶ Sed nungd cohabitabit cũ ſchg ad pꝛece⸗ lnt t ptů cccłic K. ꝙ ſic.⁊ ncceſſaria miniſtrabit ñ „penv rhi mõð ðt facere ſine ꝑiculo coitus ſ eu adulterij vrrxi ců dicta pᷣa. qꝛ qůñ cũ ꝑiculo ꝓbabili.tẽ patiat᷑ ahh i ercõicationẽ ⁊ nõ cohabitet ſed neceſſaria ad miniſtrabit ſepatus quantũ põt. cñ pꝛima ẽt 1 nò cohabita bit qñ ſine ſcãdalo cohabitare ñ — pot. ⁊ ſibi unputet g ſic contrarit. Et i cõſu lendũ eſt tali ꝙ patriã mutet vbicum pꝛima net r ſine ſcandalo cohabitare poſſit. 5 Vtꝝ actus matrimonialis fit pctm̃. K. ßʒ er in tertia parte ſum. in. vi. pꝛeccpto ꝙ — non. ed fit pctm̃ ſᷣm eundem ßa ße tractatu de anl priuãtur iſtis circũſtantijs. Pꝛma dr recta intentio pnta e erccdit fi m nes mrimnonij facturꝰ cũ quacũq; alia. vel cũ
et ſi nõ eſſet ſua coiret. vel ſtituit ibi finẽ
*„ vltimũ.⁊ ſic e moꝛtale pct rxrij. g tiij. oꝛigo — Z liberoxꝝ. Aducrte rñ ꝙ hoc intelligit qñ ß — actu cogitat vt lit moꝛtalc.iꝛ actibuðñ habi
infra qð ingredi tencat᷑c.ex publico.ðᷣ cõutr. Bufficit tñ
Dð verum credo ni
7 Mrxꝝ teneat᷑reddere nõ petenti e Ri. vbi 5 i ſe nö im̃ petentierplſe ſecẽt petẽti
ioꝛ ſcdẽtis ⁊ itcx maioꝛ
tibꝰ meremur vel vemeremur m Me.ðᷣ pa. in iii. di xrxiy. q.iij. Debet ʒᷓ intentio ſiſtere i fra limites mrimonij ſi talis actus dʒ eẽ ſine pctõ hoc eſt ꝙ nõ cognoſceret ſi non eſſet ſus legitima vxoꝛ. Et idẽ dic de vroꝛe erga virů. ßᷣm Ri.i iiij. di xrri.q.pe. ꝙ actu vel habitu hanc intentionem habeat. Fcwa dfc. Mã er triplici cã ſine pctõ exi git⁊ reddit. ẽt cũ mcrito ex pᷣmiſ dnabꝰ. Pꝛi ma plisꝓcreãde.ij. debiti reddẽdi.iij. foꝛnica riõis vitãde. cõiter tñ tenet ꝙ ſit pctm̃ venia le exigere cauſa foꝛnicationis vitande in ſe. vide glo.in.c. quicquid rrxij. q ij. Alia ex cau⸗ ſa cognoſccre ẽ pctm̃ aliqñ moꝛtale.aliqñ ve⸗ nixle vt in. v.ſequentibus patebit. ¶ Mrxꝝ ſi fiat cð ſaciãde libidis ſit pctm̃ moꝛ tale e.ꝙ canoniſtaꝝ xrxij. q iiij in. c. oꝛigo.⁊ chbcroꝝ ⁊ theologoꝝ in itij. di xxxi.⁊.xxxij. fuit di erſa opi. Aliq tenẽr ꝙ ſpẽ pet̃ moꝛ⸗ talec itꝰ ↄiugalis cã ſaciãde libidinis. Et dr qñ pᷣuenit volnptatẽ ⁊ cogitationẽ manibꝰꝓ norãdo? calidis vrẽdovt poſſit pluries coire ſed magis cõiter tenet᷑ ꝙ nõ ẽ petm̃ moꝛtale. dimõ ſi nõ eẽt vroꝛ nõ faceret. ⁊.dc.oꝛigo. ⁊ liberaꝝ erponũt.qñ ita finalit q̃rit ðlectatiõʒ ꝙẽt ſi nõ eẽt vxoꝛiñj curaret. Et pec opi.ẽ ina gis rõnabilis. qꝛ apls diẽ hẽat ynuſqſqʒ ſuã pp delcccatiõʒ in ca.⁊ nõ in alia qrẽda Pn foꝛ nicatõʒ vitandã nec ſeg ꝙ ponat ibi inẽ.qꝛ nõ vltimũ. Hdc.ſ. No. Ri ⁊ Ale.⁊ cõit theo. tenẽt ⁊ placet. qꝛ ꝓ iſta fa opi. ẽ tex. Aug.i.ad coꝛ. vij in pᷣn. vbi dicit ↄiugalis ↄcubitꝰ ne randi gfa nõ hʒ culpã.ↄcupiſcentie vo aci de ſed tñ cñ ↄinge hʒ culpã ꝓpter thoꝛi fidẽ venielcm. hec ille.. ¶Mtx cognoſcere vroꝛẽ cã ſanitatis ſit lici 24 tũ.k. Ri in. iiij. di. xxxi ar. iij q.ij. ꝙ ſᷣm ãſdã ſic. vel foꝛte põt dici ꝙ fir veniale pctĩ ⁊ hoc verius.⁊ ſcquitur Tho. in iiij di. xxxij. C Tertia dr̃ modus debirus naturalis. Et dupliciter Pꝛimo quo ad vas. qʒ ſi fiat extra ? ibi emittat᷑ ſemẽ ĩdubitant eſt moꝛtalc gra niſſimũ xrrij. q. vij. c.aduiterij. Scðo quo ad modũ ſtandi naturalẽ.qui qdẽẽ vt mulier ia ceat in doꝛſo. virãt in ventre incũbat ei.qꝛ ſic faciliꝰ ↄcipiũt mulieres niſi ꝑ accidẽs ipediat᷑ Denistio qᷓt ab iſto ẽ latcralis ↄcubitꝰ.⁊ma ſtantis vł vroꝛe ſup grediẽte maxia hoꝝ ẽcoꝝ quiretro moꝛe iu⸗ mẽtoꝝ. hunc vltimũ modũ quidꝭ indiſtincte rcputant moꝛtale tʒ in vaſe fiat. Pe.de pal.
2½
3

vbi.ð. en. boich.i.c. inquiſitõni.de ſen. ex.
tenet ꝙ ſupgreſſio mulieꝝ ſimilii eſt moꝛtale
nifi aliqua neceſſitate vel rationabili cã fiat.
puta infirmitatis vel periculi aboꝛſus. qꝛ ſic
uertens vſum ⁊ ritum ſacramenti ſcienter
Er in accidentibus peccat moꝛtaliter ſiẽ tales MBlo. Ray.tenet ꝙ quilibʒ deuiatio g mð n
turali ſi fiat cã voluptatis amplius ſic querẽ do ſolum ꝙ eſt pctm̃ moꝛtale. Tho. Vo iniii
vi. xxxi.in ira dicit ꝙ quidã dicũt foꝛe ſignuʒ montalis ↄcupiſcentie aliqñ. Aliqñ vo petm̃ veniale. Aliqũ nullum qñ er iuſta(auſu put infirmitatis.vel ꝓpter pcriculũ ꝓlis ſuffocã de. Alber.in iiij. di.xxxi.dicit. ꝙ nihil ceꝝ que facit maritus cũ vroꝛe ſeruato vaſc debito ſʒ ſeẽ moꝛtale.ſʒ pᷣt cẽ ſignũ moꝛtalis ↄcupiſcẽ⸗ tie. Tu vero deteſtabcris oẽs iſta deuiatòõcs ⁊ pcriculoſas foꝛe. declaraꝰis ⁊ ꝑſuadebis vt deſiſtant quantũ poteris.tñ ſniam non pꝛeci pitabis quia vroꝛ permittit. vt in ea bomo
deiectet᷑ ꝓpter foꝛnicarionem vitandam. Et
idco hoc tenebis ꝙ qualitercunqʒ opus inci piatur.⁊ quomodocunq; fiat. dũmodo in va
ſe debito ſemen emittat᷑ ⁊ taliter ꝙ mulier rc
16
17
tinere cũ poſſit non erit moꝛtale de ſe. Secus ſi mulier taliter ſtaret ꝙ ex hoc ſemẽ retinerc non poſlet. qꝛ ciſet moꝛtale. q;uis vir in vaſc cmittẽt. Et ᷣm ß ↄcoꝛda pdictos doc.
¶ Sed quid de ea qui fricationibus oſculis ⁊tactibus delectat᷑ nõ intendendo venire ad actũ coniugalẽ ſed finẽ in his poncre. K. Pe. ð pal. vbi.ð.tcnet ꝙ eſt peccatũ moꝛtale. Scd ego noncredo niſi ſe vel alterum ad pollutio nem crtraoꝛdinariam pꝛouocaret.⁊ ſic tene ꝑ ea que ſupꝛa dicta ſunt.
Quid de iilo qui ante completionè actꝰ ſe retrahit nec ſcmen emittit ẽt extra vas ne ha beat plures filios.ſe. Pe. vbi.ð.qꝙ nõð pcccat montalii.niſi ex mulier ad ſeminandũꝓno
caret᷑. Idẽ dicjt de co g ne habeat filios abſti
ſccre. nec tenci actũ inchoatũ ↄſumare vxoꝛe
net.qiiʒ appetere nõ plures hfe qᷓ;; poſſit pa
ñ petẽte. Et eadẽ rõe videt vðʒ eũdẽ poſſe dici ð muliere qᷓ pꝰqᷓ; ẽ cognita a viro vadit ſtati ad mingendũ. vel ſe cito erigit vt emittat ſe⸗ mẽ ne ʒcipiat. Scd de hac opiniõe valde du bito ꝓpi.c.aliqñ. xxxij. q ij. qð videt innnere ꝙ ſit petm̃ moꝛtalc. Sed poſſet dici ꝙ.d.c.lo⸗ quit᷑ qů quis ex ſola voluptate hoc facit. vel
qũ poſtq; conceptio eſt facta querit aboꝛſuʒ;
ſed Pe· intelligit añ hoc fit ex rationabilicã
puta qꝛ non poteſt eos paſcere⁊ huiuſmodi.
⁊ anteqᷓ; concipiatur in ventricula matris. t
ſic poſſet teneri licet ſit periculoſa. Marc aũt
vel recipcre venena ſtcrilitatis omnino eſt
moꝛtalc. vt in. d.c. aquando.. ¶ Quarta dicitur tempus debitũ. Mam tpe
feſti oꝛationis ⁊ cõmunionis eſt abſtinendi. ¶ Mtx peccet moꝛtalii qui cxigu ſiue reddit tpe ſoiẽnitatis. K. ᷣm cõmunit doc in iij di. xxrij. ꝙ nõ. Limitat. g. Bo ibidẽ· ar. iij. qij. niſi conſcientia obliget. qꝛ credit moꝛtale. vcl
niſi interneniat ſacre diei ↄtemptꝰ. Ale.tñ fa
ße ĩ tractatu de adulterio tenet.ꝙ ſi cognoſcit ꝓpter delectationẽ ſexplend d.qꝙ eſt moꝛtale uod verũ credo qñ intcruenit contemptus ſacre diei pꝛopter talem deicctationem ſatia dam. Et ſic concoꝛdat glo.quc in ſũma.xxxiij. q.iiij cum Ale.concoꝛdat. als non. qꝛ circun⸗ ſtantia que nõ cadit ſub ſpeciali ꝓhibitione non poteſt mutare ſpeciem pcti niſi vt dicti eſt qů rõne cõtemptus. Mam nullo iure caue tur g de pꝛecepto nõ cognoſcat · vxoꝛ in feſto ſed.c xxxiij.q.iiij. ſunt de conſilio vt patet in⸗ tuenti. Et ſic etiam tenet Ri in. iiij. di xxxij.
¶ An poſſit cõmunicare qui rcddidit. hefm ʒ
„
Aic. vbi.ð ⁊ Fco.in.iiij. i.xxxij. ꝙ ſic. nec de
ntceſſitate pꝛeccpti tenet᷑ abſtinerc.ſed nõ dʒ pꝛopter reuerentiam ſacramenti de bono cõ⸗ ſilio.niſi foꝛte ſolẽnitas aliud ſuaderet vt di de pollutione infra. Euchsriſtia. iij. Ixxir. Idẽ tenet glo.in.c.ſciatis. xxxiij. q iij. ð erigẽ
te dãmõ nõ cã ſatiãde libidinis eregcrit. S; 1.
tu bꝛcuiter dic. vt in. d.ð.xxix. cũ ſequentibus ¶Quinta dr̃ qualitas ꝑſonc cũ qua eſt cõcu bitus.vt non ſit mẽſtruata.vcl vicina partui ¶ Sed nunquid peccat moꝛtaliter quicogno ſcit rpe menſtrui.K. ꝙ caſus dubins eſt inter doc. Scd faluo meclioꝛi iudicio nuhi videt di ſtinguendi vt colligo ex dictis ac rationibus thcoiogoꝛnʒ in.iiij di Ixrij· Aut ex tali coiu
—
poteſt ficri gencratio pꝛobabiliter. aut nõ · Si.
⁊ hniuſmodi ⁊ tunc nonęſt peccatũ moꝛtale. nec in cxigente. nec in reddẽte ᷣm cõiter doc·
nõ. vtputa qꝛ ſencx aut ſtcrilis vcl furum hʒ
lec ob. ꝙ ilud leui.xv.⁊ eʒechi.xviij. dicilu pꝛeccptuim moꝛalc.quia non eſt moꝛale reſpe
crn turpitudinis. als eſſet peccatum moꝛtale etiam qñ habet continuum ⁊ ad quantũcũt; cuiuſcunq; turpitudinis ire. qð eſt 3 docto · cõmunitet. Eſt ergo reſpectu pcricnli pꝛoli moꝛale ſolum.facit.c.intelligentia.ð ver· ið·

Si vero pot fieri generatio ꝓbabiliter.vt cũ
non hʒ continuũ fluxum.vcl eſt debite etatis etiã diſtinguo.aut cõſiderat periculũ ꝓlis.i. ꝙ poſſit gencrari lepꝛoſa que alio tꝑe genera retur ſana.⁊ contẽnit ꝓpter ſuũ deicctatiõeʒ habendã.⁊ ſic peccat moꝛtaliter tã exigẽs qᷓ; reddens iſto modo. Aut lʒ contẽnat pcriculũ ꝓlis.tñ exigit vel redditꝓpter foꝛnicationeʒ vitandã in ſe vel in alio. non pꝛincipaliterꝓ pter delectatianẽ.⁊ ſic non peccat moꝛtaliter taliter erigens vel reddens.qꝛ tener᷑ hõ mag diligere ſalutẽ ſuã vclꝓximũ q;; bonũ coꝛpo ris primi.aut non conſiderat periculũ ꝓlis. nec de generatione.⁊ tunc ſi exigit cũ foꝛnica tionis vitande in ſe. vel in alio.vel debiti red dendi non peccat moꝛtaliter lʒ cõcipiat᷑ ꝓles lepꝛoſa.qꝛ cũ det operã rei kcite.lʒ nõ debitã diligentiũ poſucrit.tñ ñ reputabit᷑ ad moꝛt le. ar. coꝝ que no.in.c.inebꝛiauerũt xv.q.i.Si aũt ſolũ exigit cñ libidinis.vel reddit tunc ex futuro euentu cognoſcet᷑ ſi peacauit moꝛtalit vel nõ qꝛ fiꝓles generabitur lepꝛoſa reputa bitur moꝛtale.qꝛ dedit operam rei illicitc.ar. c.i· de pꝛeſump. Si vero non generet᷑ lepꝛoſa erit veniale. Ideo ante euentum dʒ cenfiteri tanq; de moꝛtali.c.iuuenis.de ſpon. ¶Quid de exigẽte tꝑe partui vicino.ße. Ri. in.iiij. di. xxij. ar. iij. ꝗ.ij. ꝙ fi ſinc ꝑiculo aboꝛ ſus. Mir põt carnalit copulari ſut᷑ vxoꝛi pꝛe⸗ gnãti põt exigere ſine moꝛtali ⁊ mulier ſibi te net᷑ reddcre.qꝛ mrimoniũ nõ ſolũ ẽ in officiũ ſẽt in remediũ. Siãt nõ pt ſine ꝓbabili ꝑi⸗ culo aboꝛſus. non dʒ nec reddere nec exigẽre imo ᷣm Pe. de pal.vbi.ð.ꝓctòꝛ moꝛtalii tam reddens qᷓ; cxigens.qꝛ nõ curat occidcre aĩaʒ paruuli vna cũ coꝛpoꝛe. Aduerte ꝙ maus ẽ piculũ aboꝛſus in pꝛincipio ↄccptꝰ Rõ qꝛ qᷓ; nis ᷣm Auice. matrix mulicꝝ poſt impꝛegna tionẽ claudat.tñ ex delectatione mouet᷑ aiiqñ ⁊ aꝑi. ⁊ ſic mã nůũdi ꝑfecte coagłata viſpdit᷑ ⁊cfundit.⁊ iõ vituꝑãt Mie acccdentẽ ad d⸗ gnãtẽ ĩ.d.c.oꝛigo. Von tñ cr it pctm̃ moꝛtale ex quo nũdũ eſt foꝛmatus ſi hoc nõ intendit.
5 34 ¶ Dtx imcdiate poſt partum poſſit exigi.h
Ri. vbi..ar.iiij. q.iꝙ non de congruo donec ſit purificata non tñ de neceſſitate eſt abſtinẽ dũ imitat Me.de pal. vbi.ð. niſi mulier cẽt er ꝑtu infirmã.⁊ cẽt ci ꝑiculũ moꝛti vl aggra natõis ifirmitatis. ⁊ placet. Et.c. ad eiꝰ.v.di. ⁊c.ſi cã.xxxiij. q.iiij ⁊.c.oꝛigo. xxxij. qtiij.⁊.c. no ſolũ. vij. q.vij. loquuntur de honeſtate.
¶ Sexta vr conuenientia loci.qꝛ non dʒ fieri in loco ſacro. vñ ſieſt ↄſecratus locus peccat moꝛtaliter tã exigẽs qᷓ; reddẽs ꝓpter ↄꝓtẽptũ ſacti. ᷣm Ale. vbi.ð.ſi nõ ſit neceſſitas ꝓpter quũ nõ poſſit cognoſcere in alio loco.viputa qꝛ violẽter ſunt reclufi ꝑ longũ tps.qꝛ tůc eẽt de bono conſilio abſtincre non de pꝛecepto cõ coꝛ. Ri. in. iiij. Sed Me. de pal.vbi.ð.tenet in diſtincte ꝙ eſt moꝛtale Gʒ non credas ei nec valet eius rõ.ſ.ꝙ nulla ſit neceſſitaſſicut ĩ vꝛi na.imo maioꝛ ꝙ gs det iuxta ignẽ longo tꝑe
⁊ nõ calefiat nec ẽt alia rõ.ſ.ꝙ locus pollu᷑. qꝛ pollutio nocturna ĩ ſomnis ẽt polluit.⁊ tñ non eſt peccatum. Ideo tene cum Alc.⁊ Ri.
ideʒ eſt quod archidia
E(qni Sconus. ⁊ idco dic vt ſu
pꝛa S——
1 ia pꝛedialis.ſ.de his qᷓ
E eima pueniunt ex pᷣdijs. Alia ꝑerſonalis.ſ.de his que ꝓueniũt ex ne gotiatòne.artificio.ſcientia. militia.venatãe ? hmõi induſtrijs ꝑſonaxꝝ. Alie mirte.ſicut qᷓ ꝓueniunt de animalibus ⁊ coꝝ fetibus.que partim ſunt pꝛediales a pꝛedijs vnde viuunt partim ꝑſonales ꝓpter cuſtodiaʒ ⁊ coꝝ curã ð hoc habetur in.c. ad apoſtolice. ⁊ in.c.paſto ralis.de deci.⁊ de parrochijs.c.fi..
Mtxꝝ ſint de pꝛecepto dande tempoꝛe gra tie. he. Ale.in.iij. parte ſů.ꝙ ſic. quecũqʒ cũ ne
ceſſitas eſt? petunt᷑ a miniſtris cccleſie vel ẽt
fi non petuntur. dimodo ſit conſuetudo re⸗ gionis.vt in.c.peruenit.ſed melius in.c.in ali quibus.de deci.in fi.dicitur. Ille quippe veci me neceſſario ſoluende ſunt quc debentur ex lege diuina.vel conſuctudine appꝛobata.
¶ Sed nũquid ↄſuetudo cxcuſet a ſolutõe ð cimaꝝ.K. vt colligo ex Ale.vbi.ð. Solutio de cune vno modo eſt ð iure nature ⁊ moꝛtale.ſ. inquantũ conſcia victat ꝙ deus honoꝛandus eſt de ꝓpꝛia ſubſtãtia.⁊ ꝙ aliquota pars ſub ſtantie detur ad ſuſtentationẽ miniſtroꝝ dei ⁊ hec fuit ſp in pꝛecepto.vñ gene.xlvij. facer- dotibꝰ egypti cibaria ex hoꝛreis publicis mi niſtrabant. Alio mõ dicii iudiciale pꝛeceptũ inquantũ determinat certam.ſ.decimã ꝑtem dandã miniſtris ᷓᷣm rationẽ equitati mutue
diſtributionis vt fir eq̃litas dati ⁊ accepti in
ter ſeminantẽ ſpũalia ⁊ tpalia dantem fᷣm ꝙ̃ poſiibile eſt.⁊ hec fuit ĩ lege ĩ pᷣcepto fimplicii
cxo. triij.⁊ numeri.xviij. Añ legẽ Vo fuit de dſilio. vt pʒ Ve. xx viij. vbi iacob vouit dec:

*
mas qð facere nõð potuiſſet ji fuiſet ĩpᷣcepto.
que legis facta fᷣm illud.i.coꝛ. x. Dia i figura dtigebant illio. Aui eni decimã dat qͥ eſt ꝑle tionis ſignũ. eo ꝙ denariꝰ numerusẽ ꝑfectꝰ ᷓſipᷣmus limes numeroꝝ vltra quẽ numeri nõ ꝓcedũt.ſed reuetunt᷑ ab vno nouẽ ptibus reſeruatis ꝓreſtat᷑ q̃ſi in quodã ſigno ad ſe ꝑ tinere ipfectõʒ. pfectionẽ Vo qᷓerat futura ꝑ rpm eẽ expectandã a deo. vñ cũ iudicialia ho die nõ obligẽt niſi ꝓut pᷣcipiunt᷑ ab eo ꝗ põt. pʒ ꝙ iſto ſcðo mõ decime ſũt de iure pohtiuo put vo ſũt cerimonialia hodie ꝓhident. Et iß ↄcoꝛ. Ri.in niij. vi.xvij.⁊ S. Tho. ᷣßc.q. lrxx vij. Et hoc iene lʒ Inno.in rubꝛica de de ci.⁊ Po.teneat ꝙ fimplicii fint ð iure diuino moꝛali ⁊ naturaſi. Qð nõ eſt vex niſi vt dem̃ ẽ. Et in decipiunt᷑ multi canoniſte. Cũᷓ q rit an ↄſuetudo excuſet a ſolutõe ipſaꝝ· Pico ꝙ ſi ſacerdos qui miniſtrat ſpũalia petit pꝛo⸗ prer indigentiã ⁊ ſuſtẽtationẽ ñ excuſat᷑ ꝑꝑꝰ juetudinẽ qn teneat᷑ dare tã pꝛediales qᷓ; ꝑſo nales.qꝛ nulla ↄſuetudo põt 3 ius naturale ⁊ moꝛale.viij. di. que 3. Similiter nõ põt ↄſue⸗ tudo excuſare quin homo teneat᷑ ex aliquota parte fubſtantie ſue honoꝛare veũ. Excuſare añt põt conſuetudo ⁊ excuſat in alijs caſibuſ ſ ſit pꝛeſcripta. Mã ꝙ det᷑ ſacerdoti non indi genti decima ex inſtitutiõe ⁊ pꝛecepto ecclie ſolů eſt tpe gre.Et hoc videt᷑ innuere Ho · in c.a nobis. de deci.cũ vicit ꝙ conſuetudo excu ſat a decimis ẽt pꝛedialibũs nõ ſoluendis cũ nõ petunt᷑. ꝓᷓ facit.c.nõ eſt.eo.ti. qð cẽ nõ pᷣt ſicẽt pꝛeceptũ moꝛale. Mec ob.xiij. i.F. his ita.⁊. xvi. q.i.rcuertimini.?.c· vecime · ⁊.. inſa cris.⁊.q.vij. decimas.⁊ de decimis ꝑrochia⸗ nos.⁊ in.c.tua nos.⁊ in.c.tua nobis. ⁊c.cum nõ ſit in hoie.⁊ in.c.in aliquibꝰ.in quibus dr ꝙa deo ſunt inſtitute vel dinina lege pᷣcipiũt q ibi accipit lex diuina ꝓ lege moſaica. vt pʒ in rxiij. q. i.. his ita.que q nidã filios gr̃e non ligat. niſi quo ad moꝛaliã. vt pʒ di. v. ·i.⁊· vi. di.F.his ita.⁊ de puri.poſt par.c.vnico.vel ni
ivt dixi. iudiciaria pꝛecipiant᷑ ab eccleſia. vt facit in decimis. vt in ti. de veci.in multisc.? in aliquibus alijs. vt pʒ de iniurijſ.c.i.xxiij. q.
iiij.⁊ vi.⁊ tunc lʒ ſit pꝛeceprũ legis viuine da
te moyſi nõ tñ obligat yt tale ſed vt pꝛeceptũ ecckie. Et iõ male repꝛehendũt aliqui canoni ſe theologos:g dicunt decimas nõ eſſe ð iure
Tertio mõ ſolutio decime eſt ꝗã cerimoniale qᷓ;tũ ad aliquã ſignificationẽ ſicut ⁊ oĩa anti
viuino. q nõð negãt qn fuerint pꝛceepte des in lege vercri.ſed qꝛ nò obligãt vt lex diuina
in qᷓ;tů ſũt iudicialia pᷣccpta. ſʒ ſolũ vt pcepta
ccclie. Jnquantũ ãt fůt d iure naturali⁊mo rali bñ ſũt de iurc diuino dehiie ẽt hodie. Ft
iõ ↄclude ꝙ fi miniſter cccle indiget, pter ſu ſtẽtationẽ ⁊ petit ꝙ nõ excuſat᷑ ꝓpter conſue tudinẽ Zꝛiam. Si ãt non indiget tenet᷑ ſoluet m ꝙ conſuetudo ſe hʒ. vel decimã vel vige⸗ ſimd. aut trigeſimã.aut ſi nihil ſoluit excuſat vũmõ ↄſuctudo ſit pꝛeſcripta ꝑ ca que dixi.ð ↄſuetudo. Sanctius tñ eẽt eas integre ſoluet ⁊p hoc facit.c.a nobis.ð deci.vbi dr g glibet tenetur ſoluere decimas, niſi a pꝛeſtatiòe eaꝝ ſpãliter ſit eremptus.qð quidẽ eſſe nõ poſſet ſicſſent fimpliciter de iure diuino.ar.itij. di. erit. facit etiam quod no. Archi.xvi.q.i.⁊ ſeg⸗ tur Ma.in.c.in aliquibus. de deci. ¶ Wtx papa poſſit diſpẽſare ne gs decimas ſoluat K. Ale. vbi.ð. ꝙ pꝛeccptũ de decimis i qʒtů ẽ iudiciale põt eccłia oꝛdinare g⁊ qs de⸗ beant reciꝑe ⁊ g ſoluere.ſicut fecit in multis religioſis. vt. ð dictũ ẽ. Et hoc intelligit rõne neccſſitatis vel vtilitatis. alii non dʒ facere.
¶ Sed querit᷑ qñ dari dñt.&. vt dr in c· cum⸗
poies. de deci.ꝙ ſtatim fructibus collecti Et
hoc quo ad pꝛediales. qͥ ad ꝑſonales dñt ſolu in fine anni. Sed tu dic ꝙ ym conſuetudinẽ
pꝛeſcriptã ſũt ſoluende.⁊ ſi pereunt. peribũt illi qui eſt in moꝛa.als non. icd cui debentur. ¶ We quibus debent ſolui.ſ. ꝙ de omnibus fructibus terrarum.arboꝝ. aniimalium piſca tionum.vcnationum.fictuum. penſionũ.mo lendinoꝛum etiam aduentum balncoꝛum ful lonioꝛũ lapidicinioꝛum. metallarioꝛum. ẽ de negocijs ⁊ ttificijs ⁊ ceteris bo niſ. vt col
„
ligitur.xvi.q.i.x.q vij. ⁊ de deci.in multis c.
ſed bodie conſuetudo ſeruandaeſt. ¶Mhtx de illicite acquiſitis.. Ale. vbi.ð. ꝙi ꝑſonalibus eſt diſtinguendũ.aut tranſfertur dominiũ in acquirentẽ. ⁊ fic tenet᷑ dare. ſedec
cleſia non vʒ recipere q;diu ꝑſona eſt in ſcele
re.ne videat᷑ appꝛobare cius moꝛes.ſed ſicoꝛ
„„„
rexcrit potcrit rccipere.ficut in mcretric⁊ hi
ſtrione.⁊ huiuſmodi. Si ãt dominiũ nẽ irñ ferẽ.ſicut in vſura.furto. rapina. ⁊ hmõlcn tenef. nec eccleſia poteſt recipere. Si Vo dect
me ſunt pꝛediales indiſtincte quilibet ſenet
q́;ᷓrũcũqʒ pctõꝛ ⁊ iudeus? innaſoꝛ.? eccleſi põt recipere. qꝛ nõ dant᷑ intuitu pſone. ſedq ſi excenſu debito pꝛelatoꝝ.facit. de terru.

deci.Mon tenẽtur tamen iudei ſoluere perſo nales. decimas ců non percipiant ſacramẽta nec audiant diuina. ar. d.c.deterris. 7 ¶Quitenent᷑ dare decimaʒ. K. Ale. vbi.ð. ꝙ omnes laici tam peuperes qᷓ; diuites. Item ẽt iudei ve pꝛedijs.d.c.de terris.vt.ð.in.. pꝛe cedenti. xvi.q.vij. vecimas. Itẽ clerici de rebꝰ patrimonij ſin. niſi deſeruiant illi eceleſie cui debẽt᷑ eodẽ c.ij. Itẽ Ale. dicit. ꝙ vbi eſſet con ſuetudo ꝙ ð fruẽtibus poſſeſſionũ eccłie por ſent teſtari in moꝛte.ſimiliẽ tenerent᷑ de ipſis ad vecimã. Et ſic intellige.c.ij. de deci. Itẽ re ligioſi niſi fint exempti pꝛiuilegio ſedis apo⸗ nolice.ſicut ſunt monachi albi templarij. ho ſpitalarij.⁊ hieroſolimitani.⁊ multi alij de qj no.in c.ſuggeſtũ.cũ multis.c.ſe. de deci. Diẽ tñ Ale. vbi.ð.ꝙ pꝛuilegiũ de non ſoluẽdis ð cimis nõ liberat eos quin teneant᷑ ſolucre in tribus caſibus. Pꝛimus cũ pactionc tenent᷑. qꝛ pꝛiuilegiũ nõ reuocat pactũ pꝛeccdẽs. niſi fieret mentio ſpãlis in co.vt in.c.ex multipli ci.de deci. Scᷣus cũ parrochialis cccłia cui vᷣbeant᷑ enoꝛmit ledit.ar. d.c.ſuggeſtũ. Tertiꝰ cũ eas joluendo tacice renunciant pꝛiuilegio fed de hoc vide glo.⁊ doc.in.d.c.ſuggeſtum.
6 ¶ Sed debeãt dari.e.qꝙ pᷣdiales dñt dari illi
eccleſie.in cuius parrochia pꝛediũ ſitů eſt.vt ĩ c.qm̃ de deci.⁊ in.c.fi.de parrochijſ.niſi aliud habeat cõſuetudo.vt in.c.i.⁊.ij.⁊ in c.cõmil⸗ ſů.⁊ multꝭ alijſ.c.ð deci. Perſonales vo dñt vari eccleſic parrochiali in qᷓ audiuit diuina. vł᷑ vbi recepit eccłiaſtica ſacra.i.q.i.c.queſti. WMirxte vo vᷣñt dari.vbi cõſuetedo eſt. vel fi nõ eſt ↄſuetudo.ſi paſcunt᷑ ĩ vna dent illi par rochie. Si Vo partim in vna partim in alia viuidant᷑.facit qð no.in.c.ad apłice.de deci.⁊ Pa no. viffuſe in.c.cum contingat eo·ti.
„ U Btrum ſoluendo ei qui de iure eccłiam nõ
tenet.ſed de facto excuſct.kK.ꝙ non ſi ſcit niſi ex iuſto metu excuſet᷑.vel niſiꝑ tolerantiã ec⸗ cleſie que cũ non contradicat videtur conſen tire.ᷣm Rodo. Et hoc vltimũ verum niſi pla ceret cis eccleſiam fraudari.
o ¶ Vtxꝝ clericus qui habet ſufficiens pr̃imo⸗
niũ vnde viuat ſm ſtatum ſue perſone poſſit decimas reciperc.K Ale.vbi.ð ꝙ ſic vt pcu⸗ ratoꝛ in nece ſſitates paupeꝝ vel vtilitates cc cleſie expendendas.nõ ãt in vſus ꝓpꝛios cõ uertẽdas. imo ſi impꝛopꝛios vſus Zucrtit cõ mittit facrilegiũ ſi ĩ malos icurrit iudiciũ fa⸗ cit.c.qm̃. in fi.xvi.q.i.⁊.c.paſtoꝛ.i..ij.
¶Mtꝝ vecime poſſini pᷣſcribi.ke.ꝙ laici nullo i
mõð pñt pꝛeſcribcre. vt eis ſoluant᷑ de pſcrip. c.cãm. Bed clerici ſi parrochiã hñt.pñt vc pᷣ
ſcrp.de quarta. Si vero nõ hñt non poſſunt
Similiter ⁊ de religioſis dicendum eñ.ar.eo rum que no.in.c.placuit.ve pꝛeſcrip.⁊ in.c.cũñ
contingat.⁊.c.ſe.de deci.
¶ui ſoluet q antigtus nõ ſoluit ⁊ nũc vult iꝛ ſatiffacete.h.ꝙ ñ ei ꝗ pᷣſcripſit.ſed ecclie ꝑro
chiali ᷣm Rodo.⁊ Ray. Qð veꝝ credo fiec cleſie parrochiali.tunc erãt ſoluende.ałs ſecꝰ
¶ Viꝝ ſacerdos ꝑꝛochialis poſſit remittere
decimas ñ ſolutastꝑe pᷣterito.. ᷣm Ro.ꝙ ſic. ĩ totũ vel ĩptẽ. exq̃ĩ poſteꝝ vult abſtinere ⁊ faccre debiti ſuũ. Sʒ mihi vf ꝙ ñ poſſit.ni ſi ſit pauꝑ cui remittunt᷑. ar.c.fi.xvi.q.i.qcũ ſint paupeꝝ nõ pñt ĩñ pios vſus ↄuerti. Mã ⁊ ſuꝑ alimentis nõ valet trãſactio fine iudicꝭ
auctoꝛitate.l.cum hi qubus ff. de tranſac.
¶ VMtxꝝ laico poſſit ↄcedi decima.e.ßᷣm doc.
in.c.ad hec. de deci.ꝙ nullus contractus põt iniri cũ laico de decimis ꝑ quẽ dñiuʒ dircctũ vel vtile tranſferat᷑ in ipᷣm.qꝛ videt᷑ alienatio quedã.vt ꝓbat ꝑ tex. cũ glo. in cle.i.de re.ec. nõ ali. Sed cõceſſio ad modicũ tempus que non vidct alicnatio bñ põt fieri.⁊ ẽt ad tpus vite alicuiuſ cx cã ⁊ cũ auctoꝛitate pꝛelatim glo.in.c.qᷓ;uis.co.ti.qꝛ ꝑp dubiũ vite põt di⸗
ci modicũ tempus. Sed de hoc dicto glo. du⸗ bito ꝓpter ea que dixi.ð. alienatio.I.xviij. ⁊
potius credo ꝙ non poſſint concedi ad vitaʒ alicuius niſi aucteꝛitate papc. Et hoc intelli⸗
ge in laico qui laicaliter viuit. Secus in laico conuerſo ⁊ religioſo cui concedi poſſent ᷣʒ ꝙ notant doc.in. d.c.qᷓ;uis. Jus vero decimãdi nullo modo poteſt cadere in laico.cum ſit ſpi rituale.vt in.d.c.no. Et hoc intelligo ſine au⸗ ctoꝛitate pape qui ſolus poteſt f̃m notata in c.ij. de iudi.⁊ tutus eſt in foꝛo anime ſi ex cã hoc papa facit. als non.vt notat.d. An. in.c.
a nobis. vc deci.⁊ ſequitur Pa.
¶ Ptrũ laicus hñs in feudũ decimas ſecura
ↄſcia tencat..ꝙ ſi ſcit ſe habere pꝰ ↄcuiũ la tcrancũ.qð fuit celcbꝛatũ.Mcclxxix.⁊ ſine au ctoꝛitate pape nõ pᷣt tencre.vt no.inc.ꝓhibe mus ð deci. Si ſcit ſe habuiſſe añ illud ↄciliũ vcl poſt.ſed cũ auctoꝛitate pape ⁊ ex cã ſic po teſt tenerc. Si vo ignoꝛat an añ. vci an inter nenerit auctoꝛitas papc.ſen ex cã legitima.tẽ Mo. vt refert Jo.n. in.c.cum apoſtolica de his que fi.a plã.tenct ꝙ nõ pot tenete. Idem

15
7
19
Archi. ⁊ Io. mo.in eij.ve deci.l.vi· Sedo. an · tenet ꝗꝛium qñ cõis opi.eſt ꝙ augtoꝛifate pape. vel añ illud cõciiũ fucrint cõceſſe. Aue opinio mihi placet maxime. qꝛ vnuſquiſq; in foꝛo aie pꝛeſumendꝰ eſt bonus niſi conſtet de malo. ⁊ ideo debʒ credere ꝙ pꝛedeceſſoꝛes ſui non tenuiſſent niſi cum bono titulo. ¶Dtxꝝtalis laicꝰ poſſit eas trãſfrere.&. ꝙ fi in laicũ quocũqʒ titulo ex quo trãſferat᷑ dñiũ vtile vel directũ. Et lʒ glo.in.c.ꝓhibemus de deci.tenũerit ꝙ auctoꝛitate epi poſſet.tñ cõi⸗ ter non tenet᷑. ⁊ bene. In aliã aũt cccleſiã vel religioſũ loũ bñ poteſt dare. vt in.c.cũ apo⸗ ſtolica de his que fiunt a pꝛelato. ⁊ hoc de cõ ſenſu vioceſani. Mignoꝛare autem non põt Fᷣm Jo. an. Ged Mo tenet ꝙ ſic⁊? Pa. placet ? mihi. vt cui plus liceat ⁊ minus.
¶ PMtxꝝ eccłia poſſit ſine ſymonia redimere decimas ab aliqͥ iniuſto vetentoꝛe.&.ꝙ pᷣt re dimere qñ ex tali pecũia nullũ ius ð nouo acg rit. als ñ lʒ.vt no.i.c. dilectus.el pꝛimo de ſy. ¶ Mtxꝝ liceat clericis acciꝑe in pignus deci⸗ mas vetentas a laico. K. Ale.vbi.ð.ꝙ ſic.ſic⁊ quãlibet aliam poſſeſſionem quam laicus de rincrer iniuſte.nec tenent᷑ fructus cõputare i ſoꝛtem.dũmodo huiuſmodi decime non ꝑti⸗ neat adalias eccleſias.ſed ad ſuas.qꝛ fi ad ali as Phibetur.vt in.c.interdicimus.de deci.
¶ Quomodo ⁊ quando religioſi tenentur fa
cere conſcientiam ⁊ pꝛedicare de decimis.vi de. excõmunicatio.vij. caſu.xliiij.
¶ Que eſt remuneratio fidelirer ſoluentium decimas. he. ꝙ multiplex. Pꝛima abundan⸗ tia fructuũ. Scða ſanitas.de quibus małiij ⁊ in.c.reuertimini.⁊ in.c.decimc.xvi.q.i. Ter
tia bonitas pꝛincipatus.xvi. q.vij. maioꝛes.
Moc tollit fiſcus qð non accipit xpᷣs⸗ 6 fenſio Mtxꝝ ſit licita ad ſue ꝑ ſone tuitionem ne leda tur. K. ꝙ ſic. vt in.l.vt vim ff. de iuſti.⁊ in. ⁊ ibi Bar.⁊ Bal.⁊ alij in. l.ſciam.ð.qui cũ
aliter. ffad. legem aquilctiam religioſis ſine licentia ſuperioꝛis.qñ licentia cõmode habe⸗
ri non poteſt. ᷣm Jo.de li.in tractatu de iuſto
bello. Ratio qꝛ hoc competit de iure naturali di.i.ius naturaie.⁊ quo adactus naturales re
hgioſi non cenſent᷑ moꝛtui.xvi.q.i.c.placuit. el.ij.l.de nobis. C. de epiſ.⁊ cle.⁊ctiam aduer ſus ſuum ſuperioꝛẽ poteſt quis ſe defendere. ar.c er parte.de accn. Et hoc vcrum ſi ille cõ⸗
tra quem ſe defendit iniurioſe vult eũ ledere
qꝛſi iuſte ⁊ oꝛdine iuſticie feruato pꝛocederet
non poſſet fine peccato ſe defendere. als ſic. důũmodo fint defenſio cum moderamie incul
pate tutele. Iſtis enim vnobus concurrenti⸗ bus.ſ.ꝙʒ ſit ãd repellendũ iniuriam.⁊ cuʒ mo
deramine inculpate tutele licet. Aduerte hit ꝙ non licet percuſſo repercutere etiam in con tinenti.qꝛ hoc eſſet vindicta.I.nõ eſt ſingulis ff. de re.iu.niſi timeret de percuſſione gemina ta.faciunt notata ꝑ Innoc.in.c.olim de reſti. ſpo.⁊ quod nota.in ſum.xxiij. q.i.facit.l.iiij.ĩ pꝛin. ff. ad.I.aquil. ¶ Mtrũ defenſio poſſit tolli ꝑ papam vel pᷣn cipem vel legemvniuerſalem.vel municipalẽ ſE. Albꝛi. in.lomnes.C.de epi.⁊ cle.quidã di⸗ cunt ꝙ non. cum ſit de iure naturali.⁊ videi expꝛeſſum in cle. paſtoꝛalis..pe. de re iudi. Dñs Babꝛiel de oſſcletis in ſuo tractatu te⸗ net.ꝙ ſi ſtatuto cauetur.ꝙ poſſitꝓcedi nulla data defenſione ꝙ valeat.⁊ꝓ hoc facit. qui licetappcllatio ſit ſpẽs defenſiõis.tñ tollitur in multis caſibus.vt. C.quoꝛum ap.non re. ꝑ totum. Item qʒ iura volunt in multis caſi nullam dari defenſionẽ. vt.C.de ſic.l.fi. in fi. C.de adulte.i.in adulterij. C.de fal.mo.l.ij cu ſimilibus. Mec obſtat ꝙ defenſio ſit de iure naturali.qꝛ verum eſt in defenſione manuali ⁊ de iſta loquit.d. l.vt vim ſed defenſio dãda ꝑ iudicem reo petenti.vel non petenti eſt de iure gentiũ vel ciuili.⁊ ideo ꝑ aliud ius tolli poteſt. Et hoc dicit eſſc verius. Albꝛi.ibidem ¶Mptrũ vefenſio pꝛo rebus liceat. K. ᷣm In no.in.d.c.olim. ⁊ War.in.d.l.vt vim.⁊ glo.⁊ doc.in.li.C.vnde vi.ꝙ. fic. ⁊ ꝓ rebus auferen dis ne auferantut ⁊ ablatis vt recupereniur. Et hoc verum in ablatis ſi in continenti fit. i.anteqᷓ; ad alia negocia diuertat.tex. eſt. j. de vi ⁊ viar.l.idem eſt ð.cum igitur qui armatꝰ Et dicit Ma. in.c.ſignificaſti.el ſecundo. de homici. quod dicitur interuallũ qñ relica pii ma ſe diuertit ad alia non neceſſaria. Secus ſi comedit vel bibit. vel congregat amicos? huiuſmodi.ff. de ver.obli.l.continuus.pꝛimo he.ff. de duo. re·l. duos.ß. vltimo.C. vnde vil i. Et cum hoc fit a iure conceſſum non requiſi tur auctoꝛitas ſuperioꝛis mifi de bono co
—
lio.nec incidit talis in excõmunicationẽ ii ꝑ⸗
ſona a qua anfert eſſet ecclefiaſtica etiaʒ ſiin ꝑſonam imittit manũ qñ alias recuꝑare noß
Poterat. vt colligitur in. d.c. olim.⁊ de appe
c. ſignificaueruit niſi a pꝛopoſito modum
—

1o* —
x nrn n e tnrl den pi Mu⸗ mu t m mmft m tcm do* n, mt—2
ercedat. vt in. deolim. in fi. C ¶ trum quilibet de populo poſſit quẽlibet
defenderc impunc.he. Bar.in.I.ſi quis in ſer⸗ nitutẽ.in fi ff. de fur.⁊ in. d..vt vim.⁊ ibi gl.
⁊.xxiij. q.viij.. i.in glo. ⁊ Tv. ⁊ Me. in.I.i.E. vnde vi. ꝙſic. Conſuluit tñ Bar·i.d.l.vt vim
ad tollendum omne vubium ꝙ faciat ſibi mã dari vt ipſum defendat clamando defendue vel currite ⁊ fimilia.vt notat Bal in.d.l.i.qꝛ tunc ſᷣm omnes licite ⁊ impune.facit in argu
mentum.l.graccus.C. de adulte. Aduerte tñ
irregularitatem non effugit qui pꝛo alteriꝰ
vdefenſione alium occidit. De quo vide infra. Momicidium.iij..iij.— ¶ Quid vicitur moderamen inculpate tutele K. glo. in. d.I.i.multum laboꝛat. Sc Bar. ibi
et in. I furem.ff.ad legẽ coꝛne.ð ſic. dicit ꝙ in ⸗ culpata tutcla eſt id facere ſine quo aliter ſe ð
fendere non põt ſine periculo ꝑſone. vei rerũ
Eñ non dʒ pati ꝙ vamnificetur in aliquo ñi
damnũ eſt irrecuperabile.als ſecus.vt in.d.l.
furem. Ex quo infert ꝙ etiam ſi non poſſum
effugere quin me percutias niſi te interficii x licite te interficio.qꝛcum iniuria ꝑſonalis A maioꝛ q; realis. vt in.l.in ſeruoꝝ.in fi.ff. ð penis.⁊ ꝓpter realẽ irrecuperabilẽ poſſũ te in
terficcre.vt in.d.l.furem.ergo foꝛtius ꝓ per⸗
ſonali.facit glo. de reſti.ſpo. olim.el pꝛimo ad fi.⁊ glo.in.c.ſignificaſti.el ſccundo.ð homici. Et iſtud tenet Flo.in.d..qui cũ alitcr. Bal. vero in dicto.l.i.dicit ꝙ tria vñt eſſe vt ſit mo deramen. MPꝛimũ cqualitas vt ſicũ ramis.cũ
armis.vt. ff. de vi ⁊ vi. ar.l.i.ᷓ.vim vi. Sʒ ego
boc credo vcrum qñ poteſt repellerc qꝛ paruꝰ vix cum armis poteſt ſe defendere u magno qui cũ pugno foꝛte eũ ĩterficeret.ar.iij.q.vij. F.tria. ScSᷣm tempoꝛis vicinitas.qꝛ ſi poſt eſ ſct vindicta.contra.c.ſeditionarios.xlvi. di. Tertiũ talis ⁊ tanta quãta eſt neceſſitas. Ad⸗ de. Quartum ꝙ intentio ſua feratur vt ſe de fendat.qꝛ actus ex intentione nomen accipit non ex eo quod eſt ꝑ accidens.i.pꝛeter ꝓpoſi⸗ tum in actibus moꝛalibus. Mndce duo effect? ex vno actu poſſunt venire.puta pꝛopꝛie vite conſeruatio ⁊ innadentis occiſio. Si ergo in⸗ tendcret occiſionẽ yt fincʒ.ſic non licerct ſine peceato moꝛtali. Si aũt ſuam defenſionẽ. ſic vbenominabitur pefenſio. non occiſio.cũ non vebcat venominari actus moꝛalis ab co qðᷣ ẽ pꝛeter intentioncm.ců ſit cã ꝑ accidens. yt pʒ v. ethi. c.iiij· Et ſic non erit peccatum
edens.⁊ multialij.
33 Quid ſi exeedit modů.he. ſm Inno. Moſt. 6 ⁊ do. Anto.in.c.olim cauſam.de feſti.ſpo.ꝙ ſi excedit a pꝛopoſito ſic tenetur de damno. Si aũt non a pꝛopoſito ſic non tenetur ad aliquã ſatiſfactionem.niſi foꝛte ad cautelam.facit.. fi ex plagis..tabenarius.ff. ad.legẽ aquil. nec excõicatõnem incurrit.vt nota.in.d.c.olim.el
pꝛimo. ⁊.d.c.ſignificaſti.el ſcðᷣo. licet Ray.di catꝙeſt tutius ꝙ petat abſolutõʒ vel viſpen ſationem.⁊ eſt bonum qñ cõmode poteſt ha⸗
beri. Dicit tñ dñs Anto.in dicto.c.olim.ꝙ g inſcquitur percuſſoꝛem de facto ⁊ ⁊ vulncra⸗ uit non debet puniri vt doloſus.ſed vt culpa bilis. qꝛ inconſultus caloꝛ vitio calumnie ca⸗ ret.l.i.ð queri poſſet.ff.ad tur.iij. q.iij. ð. nũdũ
rex.eſt in.l.ſi adulterium.;.imperatoꝛes.ff de
dul.glo. xxiij. q.i..i. E functus Wortuns⸗ 5. aft duplex. quedi d E rad 410 halis. qucdã actu
alis. Et hec actualis fit ſic. qñ clericus
indutus veſtibus ſicut ſi in officio eſſet viſpo
liatur cũ verbis ad;̊ congruis.vt habet᷑ in.c: degradatio. de peniſ.li.vi. Et dicit He.in.d. c.ꝙ actualis degradatio eſt executio verbalis depoſitionis.pꝛopterea tenet ꝙ poteſt fieri ſi ne numero epiſcopoꝝ.ſcd non verbalis.quia opoꝛtet fiat a ꝓpꝛio ẽpiſcopo ⁊ ſit debitꝰ nu⸗ menus cpiſcopoꝛum.vt in. d.c.in tex.⁊ in glo. Btrum verberans clericum degradatũ ſit excõicatus. Fuerũt opi. Sed placct mihi opi⸗ nio glo. in. d.c. vegradatio.ꝙ verberãs degra datum actualiter nõ ſit excõicatus.ſed degra datum verbaliter ſic.⁊ eſt ſecurioꝛ opinio hoi cit tñ Ma.in.c.ad abolendã.de hereti.veruʒ niſi poſt verbalem ſequat᷑ incoꝛrigibilitas.qꝛ tunc perdit etiam ᷣm vnů intelicctum.c.ců ñ ab hoie. de iudi.⁊ abſq; alia traditione poſſet compꝛimi per iudicem ſecularem. Mtxꝝ iuder ſecularis poſſit iudicare vegra datum actualiter.&. ᷓᷣm no. in. d.c. degradatòõ ꝙ qᷓ;uis tutius eẽt vt traderct᷑ ꝑ iudicem ec⸗ cleſiaſticum.tñ ex quo actualiter degradatus eſt. poteſt ꝑ tex.pꝛcfati capituli. ¶ WMtrum degradatus conficiat celcbꝛando K. ᷣm Archi. de conſe. di.iiij.in.c.oſtenditur. ꝙ ſic. Et iſta ẽ veriſſima opi.qꝛ caracter adeo impꝛeſſus in aĩa.ꝑ hoĩem non poteſt auferri. Licet glo.l.diſtin. dixerit contrarium in.c.ac

4 ¶ Stx degradatus teneatur dicere officium Reeſt in ſacris.h. ᷣm Rodo.ꝙ ſic. qð ꝓbat᷑ p . dolentes. de cele. miſ qꝛ ex quo oĩbus oꝛdia tis pꝛecipit.⁊ iſte oꝛdinatus ſit ⁊ charactereʒ habeat lʒ degradatus officiũ dicere tenet᷑.nõ tamen debet dicere. Mñs vobiſcum ⁊ ſimilia que ad dignitatem oꝛdinis pertinent. Auis poteſt reſtituere degradatũ vepoſi tum.ſe ꝙ ſoluſpapa.c. i.⁊.ij·I.di. Hic ⁊ pꝛeſeſ
pꝛouimncie non poteſt reſtitucre quem danna
nit. ff. de aneſtio.l.i.in fi. 1 rati in cogitatione vtruʒ E ec tatiO ſit em moꝛta⸗ le. Si — rinc eſt is cui a ſũmo põ * Eleg Aus tifice vel oꝛdinario comittit᷑ cã.quo ad eccleſiaſticos. Similit di⸗ co de impatoꝛe ⁊ alijs vñis.quo ad ſecularia. ¶ Quis p̃t delegare.e. ꝙ glibet oꝛdinariꝰ ⁊ quilibet qui ex oꝛdinaria iuriſditòe aligd põt Quis põt eſſe velegatus in ecckiaſtico foꝛo K. ꝙ delegatus pape. nõ poteſt eſſe quis. niſi
ſit in dignitate cõſtitutꝰ.aut canomcus eccłe
cathedralis. vt in.c.ſtatutũ.de reſcrip li.vi.⁊ g habeat ad minuſ.xx. annoſ· niſi ex certa ſcia papa cãʒ cõmitteret nõ exñti in dignitate.vł minoꝛi.de offi.vele.cũ vigeſimũ.⁊ de elec.cuʒ in cũctis. Alioꝝ põt quilibet eſſe q nõꝓhibet RBerũ ẽꝙ cãe ſpũales.vt de decimis.de iure patronatus ⁊ hmõi non poſſunt delegari lai cis.ſed clericis tm̃ de iudi.decernimus.
¶ Ptx guardiani oꝛdinis ni minoꝝ ⁊pꝛio
res fruʒ mẽdicãtiũ hẽant dignitatẽ.E. Be. inc.nullus. de elec. gl. tʒ ꝙ ſc. Et i pñt eiſe velegati pape. Facit qð no. Ma.in.c.cm de iudi.⁊ in.c.cũ olim. de ma.⁊ obe.⁊ Lar.in cle. ij. de reſcrip ⁊ ibi glo Ma.tñ in.d.cle.ij diſtin — de pꝛioꝛe ꝙ aut hʒ ſupꝛa ſe ĩ monaſterio upcriorẽ.ſicut quiẽ fub abbate. ⁊ iſte nð hʒ vdignitatẽ.ſed ille qu nõ hʒ ſupꝛa ſe ſuperioꝛẽ in monaſterio habet dignitatem.q;uis non ſit perpetuus ſufficit ꝙ poſſet ciſe.
¶ Quid põt delegari. K. ꝙ quedã ꝑtinent ad
oꝛdinẽ epalem. vt ↄſecrare.oꝛdinarc.⁊ iſta de legari nõ pit nõ hñti illũ oꝛdinẽ alia oĩa pñt delegari nii ꝓhibeant᷑ a iurc hec habent᷑.de offi. oꝛ. quod ſedem.de conſe ec.aqua. ¶Quid põt velegatꝰ.he Bc in c.pñtium.de teſti. ⁊ glo.in.cſolet.ve ſen.ex. li. vi. quc dicit ꝙ delegata ptãs ẽ ſtricti iuris.⁊ iõ id ſolũ p̃t qð cſt eicõᷣmiſſũ ⁊ ſinc quo cã expediri nõ pᷣt
Quid ð ſnia duoꝝ delegatoꝝ diſcoꝛdãtii kK. ꝙ dependet ex dclegante vt acceptet qusʒ voluerit. Secus in ſnĩa arbitroꝛum ex cõpꝛo⸗
de offi.dele.c.i.⁊c.pꝛudentiꝗ.⁊.l.ad legatů ſ.
de pcur.⁊ id pꝛopter qð facilius expediri poſ ſet cauſa non venit niſi expꝛeſſe cõmttatur. ¶ Dtx velcgatꝰ poſſit fubdelegarc. K. ꝙ de⸗ legatus a pᷣncipe põt ſubdelegare no. Inno. inc.paſtoꝛalis.de offi.dele facit l.i.ff. de offi.
eiꝰ cui mã.ẽ in.⁊.c.ſuꝑ queſtionũ.⁊.c.fi.co.ti.
Et hoc vex niſi qñ certũ miniſteriũ ei cõmit
tit. ximitat Inno. in. d.c.fi.ð magno miniſte rio.ſicut pꝛedicare crucẽ viſpenſare cũ irregu lari pnĩam iniungere.abſoluere excõicstos⁊ hmdi.vel qñ ꝑ reſcripti verba cõpꝛchendit᷑ꝙ
eſt electa induſtria. vel fides eius ſicut qñ ṽ.
Cõtfidimus de tua iduſtria.vel ꝑſon Aii ereqᷓ
ris.vel qñ negociũ nõ eſt bñ erpedibile paliũ
Fallit in legato ſedis apoſtolice ꝗẽt in pdictꝭ põt ſubdelegare.vt in.d.c.fi pʒ. Delegatus qt ab inferioꝛe nõ põt niſi delegatus ad vniuer ſitatẽ cauſaꝝ.ff. de iudi.l.cũ pꝛetoꝛ ð.iff. quis
⁊ a quo ap.I.i..i.vel niſi hoc ſibi ſpãliter con cedatur ᷣm Jo.an.ꝑ c.is cui de offi. dele liyi vel niſi quando vnũ articulũ totius cauſecõ
mitteret.cle.i.de offi.dele. ¶Munquid poterit ſubdelegare nõ erñti in vignitate. neq; canonico ecckie cathedralis ke.ꝙ non.vt cõiter tenct᷑ in d.c.ſtatutũ.
miſſo· qꝛ non tenet. Similiter pꝛeſidẽtes loco pape in concilio generali niſi oẽs cõſentiant in actu gerendo nihil faciunt.qꝛ vnius cõtra dictio inficit totũ.no. Pa.in. c nõ eſt. de regu la.⁊ in.c.pe.de ſta.mo. Secus ſi ſnĩa duoꝛum
oꝛdinarioꝛum diſcoꝛdantium que tenet ꝓco niſi in cauſa matrimonij libertatis.⁊ teſti. ⁊
hmõi fauoꝛabilibus.qꝛ tunc tenet ꝓ actoꝛ. vt in.c. vltimo.ð ſen.⁊ re.ind. intellige ſiagit vt matrimoniũ ⁊ hmõi teneant.aliter vale⸗
ret ꝑ co qui vt valeat agit. vel ſe defendi.
—
¶ Mtx quis teneatur acceptare ſubdelega⸗
tionẽĩ caſu quo ſubdclegare poteſt. K. Inno.
in.c.paſtoꝛalis.de offi. vele. ꝙ ſic niſi qj ↄſtat ꝙ delegatus malicioſe ſe exonerat.vt in ler. nefati.c.paſtoꝛalis. nam tunc nen tenci ⁊ſi vcllet eũ cogere iuſta eſt appellatio cius. Se⸗ cus ſi non cõſtaret. Et eſt dria inter delegali a pꝛincipe ⁊ ab inferioꝛe.qꝛ delegatus a pꝛin cipe põt cogere oẽs ẽt ſi non ſint ſui foꝛi. ¶ p ſua iuriſdi.li ij. fde mu. ⁊ ho l munemm F. iudicãdi.exceptis aduocatis qui alibiqᷓ;n

K foꝛo ſuo recipere iudiciũ nõ poſſunt cogi.C. — ½ de aduo. diuer.iudil.ſancimus in fi. Delcga — tul e tus ab oꝛdinario nõ poteſtcogere hoĩem alte rius foꝛt ff de iuriſ. om. iudil.vltima.ft.ð tu. S cu. da. ab. his.l.i.de offi. oꝛ. paſtoꝛalis in pᷣn. rin glo.pꝛefati.c.paſtoꝛa.de offi.dele. no kupr 1 ¶ Wbi poteſt cognoſccre delegatus pape.vi npnn de.. cõmiſſio. i Quando expirat iuriſditio eins. K. re inte⸗ gra expirat ꝑ ſcientiam moꝛtis delegantis.. es qui in pꝛin. ff ſi cer. pe. de offi. dele.gratũ
Irtem ꝑ moꝛtem illius contra quem mandat᷑
* re integra. de reſcri.ſignificanit.⁊ multi alijs 18 modis. vt in.c. q̃ abbas.ð offi. dele. ⁊ in mul tis alijs locis que omitto.
uin ſe vide. ð. abſolurio.ij. in pꝛin.⁊.ᷓ.i. — ¶ Qmd fi delegatus non vult facere fidem ð — mandato ſuo.⁊ꝓptcrea aliquis nõ vult ei cre
dere cũ nõteneat᷑. vt in.c.cũ in iure de offi. de le.⁊ cũ cxcõicat.he. fᷣm doc.ind.c.ꝙ non tenet
niſi qñ eſſet ſibi rebellis. ⁊ cũ talis non ſit ex iuriſditionis— icatio. FN nria fi eſt ꝑſeuerans excu⸗ Ementia ſat quantum ad factum in ipſa cõmiſſum.xv.q.i.ali s.rij. q.vij. quemadmoduʒ ⁊ ab irregu kritate. vt in cle. vnica de homi. ¶ Ptrum qui aliq fuit demens poſſit ꝓmo cri ad oꝛdines.vide.ð. coꝛpꝑe viciatus.viij.
Mwni 3 pu an poſſit ꝓmo ⸗ kr E moniacus ueri.vide ſupꝛa emnr1 im coꝛpoꝛe viciatns..viij. Quõ in dubio
poſſit ꝓbari an quis ſit vemoniacus.he. ꝙ ſi x·xxx. dies carnibus indifferenter veſci cogat᷑
mi nen 6. dmo wet
nM
haber in c.ij vij. q.ij in tex.⁊ in glo.ſi nullam
S r quadruplex.pꝛia Enu nciatio cuangclica.qꝛ ab euangelio ſumpta Wat. xviij. ⁊ requi⸗
rit. vi. Pꝛimũ ꝙ ſit trater.ſ.xpanus xi.q.iij.
ad menſaʒ lʒ intidelis poſſit denũciari ſiʒ le 6 gem nature. vel 5 legẽ coꝝ in moꝛalibus offẽ dit.qꝛ papa hʒ iuriſditionẽ in cos in iſtis ca⸗
ꝙ pꝛecedat ſecreta monitio in qᷓ vt emendet vel defiſtat obſecrandus eſt. Tertiũ ꝙ pctm̃ ñ ſit oĩno occultũ.ſed ꝙ poſſitꝓbariꝑteſtes.qꝛ
¶ Quomodo poteſt abſoluerc excõicatos a
q delegatus non hʒ auctoꝛitatẽ excõicandi.
Tmarxime edinis que demones ꝓuocant.vt
ſentiet leſionẽ apꝑebit ꝙ nõ fit demoniacus.
ſibus. de qj.j.iudcus.ᷓ.xx vij. als.non. Seᷣm
eet oino occultũ non baberet locũ. ⁊ ſequit᷑
Pain. d.c nonit. di iudi.ij.q.i.ii peccauerit. imo ſi ẽtvnus ſolus teſtis eſſet non poſſet de nũciari ad pniam iponendd. Quartũ ꝙ ñ nõ veſiſtit.vel emendat ſe ad eius monitionẽ ad hibeat teſtes qui ſciunt.vel eũ quibus poſſit cum conuincere. Qnuintũ ꝙ ſi ſe non coꝛrigit dicat᷑ pꝛclato ⁊ denuncietur. Sertũ ꝙ pꝛobet ſe eum bis monuiſſe.vt infra dicam. teneat᷑ ad ſupᷣdictã denũcia⸗ tionẽ.he. doc.cano.in dictis.c.nouit.⁊ ſi pccca nerit varie loquunt. Gʒ videt᷑ mihi dicẽdũ ꝓ ↄcoꝛdia.qꝙ ſi loquamur ꝓut ẽ ſolũ fraina coꝛ rectio.ſic tene opinionẽ Archi.in. d.c.ſi pecca nerit. ꝙ cſt oĩbus de pꝛecepto. Vm qð dixi.ð. Loꝛrectio fraterna. Et iſta coꝛrectio ſolũ,ꝓce dit ab actu charitat.⁊ iſtaꝓpꝛie nõ dr denũ ciatio euangelica.nec requirunt᷑ ſupᷣdicta. Si vo loquamur ð denũciatòeꝓpꝛie cuãgclica ⁊ tũc diſtinguo ᷣm Inno.in. d.c. nouit. qꝙ aut loqmur de pctõ ꝑpẽtrato qð recipit augumẽ tñj vcl multiplicationẽ.ſcu ↄtinuationẽ mali. ⁊ẽt de gneracen ſic quilibet qui credit ſe cã poſſe ꝑficere ſine graui detrimento.puta qꝛñ opoꝛtẽret eũ deſiſicre a negocijs ſuis vel ĩicur reret ĩ inimiciti vel aliud ꝑiculũ tenet᷑ de pᷣ⸗ cepto.xxij. q.v.c. videt̃. Qð vex itelligo qñ talis ẽ pꝛelatꝰ ꝑ quẽ finis hꝰ denůciatiõis ob tineri poſſit qui eſt vt vł ille emẽdet.nã ſi vcl let ad aliudꝓcedere pꝛelatꝰ pctõꝛe emẽdãdo ſc.non poteſt de iure ym voc.in. d.c.nouit.q⁊ ꝑ iſtã viã nõ querit niſi pnia pcti.vel ſi coꝛri gi nõ yult ad terroꝛẽ alioꝝ excõicct᷑ ⁊ talii ꝓ uideat᷑ ꝙ cetcri timeant. Ji vero talis nõ ſit platus vel nõ poſſit ſine graui vãno cã̃ ꝓſeg ſic nõ tenet niſ ſolũ gex offõ hʒ.cui vf̃ lxxxiij di. Erroꝛ cui nõ reſiſtit appꝛobat᷑ ⁊c̃.ců ſiłibꝰ Si vero loquamur de pctò ꝑpctrato qð non hʒ cõtinuationẽ.ſic dico ꝙ ſolũ tenentur qui habẽt ex officio. Ratio qi hoc ꝓxcedit ab actu iuſticie ad inſtruendum alios ꝑ exempluʒ. qð quideʒ ꝑtinct ad ſuperioꝛes.xi.q.iij.pꝛecipue ⁊. rxii. q.iiij. duo iſta. ¶ Mtxꝝ denũciationẽ cuãgelicã ſemꝑ debeat pꝛeccdere admonitio.de qᷓ.ð.victũ cſi. K. ꝙ ſi pctm̃ eſt publicum nulla requirit᷑ monitio 5ʒ Archi.in.d.c.ſi peccauerit. iuxta illud.pcccan tem coꝛ oĩbus argue.xlv.ði.ſed illud. Sio pctm̃ eſt occultũ.⁊ tardatio denũciationis in ferret nocumentũ ꝓximo tpale vł ſpũale.pu ta traditio ciuitatis.hereſis infectio.⁊ hmõi. ſilr ſine monitõe denũciabit᷑.niſi cõſtet 2 ad, R 2

eius monitionẽ veſiſtet. Mã quilibet dz coꝛri gi vt ſi põt eius fama non ledat᷑. Si vero nõ ſit nocume ntũ ꝓximo niſi ipi peccãti ſolũ.dʒ
pꝛeccdere duplex monitio. vnã ꝑ monentẽ ſo
lũ que ꝑ iuramentũ ipſius hʒ ꝓbari. Alia per monentẽ ⁊ vno teſte vel duobus.⁊ ꝑ ipſos ꝓ
bat. Limitat Ri.in.iiij. vi.xix.ar.iij. q.i. qui?
coꝛdat cũ ſupꝛadictis.niſi ꝓbabilii crederet ñ ꝓtficere ꝑ ſecretã monitioneʒ. ſed potius ille irritarerʒ coꝛrigentem.⁊ pꝛemonitus ſubter fugia quereret vt conigi non poſſct. iuxta il⸗ lud, ꝓuer.ix. Moli arguere deriſoꝛẽ ne oderit te.qꝛ non vebet tunc monere.als ſic.
¶ Qui admittunt᷑ ad hanc cuangelicã denũ ciatõʒ. k.ß̃ʒ glo. in victis.c.ſi peccauerit.⁊ no nit. ꝙ admittunt᷑ oẽs infames. mulieres mi⸗ noꝛes.niſi ꝑꝓmaneant in crimine. ſilr ẽt adte⸗
ſtimoniũ. imitat Inno in. d.c.nouit. fi ſolũ
pnia de crimie querit.vt dʒ fieri in iſta.⁊ non aliqð tpale nec directe.nec incident qꝛ tũc tm̃ legitimi teſteſ admittunt᷑ pᷣm eundem Inno · ¶ Vtꝝ ſit oꝛdo iuris ſeruãc in ea.K. Fᷣm In no.in.d.c.nouit.qꝙ nõ.ar.c.i.de dolo ⁊ contu. 5 CSetða dicit᷑ canonica que a canonibus innẽ
ta eſt que tñ hʒ oꝛtum ᷣm Inno. a lege veteri Et iſta eſt duplex. Quedã ſpãlis cõpctẽs illi
ſoli cuius itereſt hre bonũ pꝛelatũ.⁊ fit vt ꝗs de bñficio ãmoueat.⁊ rcquirit᷑ trina monitõ Fm cõiter voc.⁊ facit glo.ij. q.vij.c.quapꝛopt Alia eſt gencralis ⁊ pnblica. Et hec ʒ Inno. ẽt locũ hʒ in criminibus ꝑpetratis. ſi crimia recipiũt augmentũ ꝓpter multiplicationem actuũ.vel ꝓpter continuationẽ iuiurie· ars ñ niſi ſolũ de ꝓpetrandis.⁊ de hac habet de in⸗ reiurando.c. quẽadmodũ in fi. Quo vero ad ppetranda habet᷑ de ſpon. impu.c. ad diſſoluẽ qum.xxij.q.v. hoc videtur. ⁊ non opoꝛtet in
iſta generali pꝛecedat ſecrcta monitio 7ʒ glo.
in. d.c.ad diſſoluendum.
¶ Tertia df̃ indicialis. Et hecẽ vuplex. Qne dã publica que.ſ.cõpetit ex officio puro in qᷓ nõ requrrit monitio.ſʒ iuder ex officio ſuo ⁊
ſi denunciatõʒ ſuoꝝ officialiũ in ea ꝓcedit.
pʒ locũ tm̃ in notoꝛijs. vt in. Ica quideʒ.C. de accu. Et ſolũ iudex ꝗ bʒ merũ vel mixtũ impe riũ tales denũciatoꝛes ↄſtituere põt.vt in.I.i.
F. quics quoq;.ff. de offi.pꝛe.vꝛ. Quedã pᷣua⸗
ta qͥ cõpetit leſo ꝓ ſuo intercſſe. Ft iſta qñq; in foꝛo ciuili ⁊ de plano expedit.ẽt ſiñ pᷣceſſit monitio.vt qñ ille gꝓponit nõ pot agcre.ꝓu
ta qꝛ ſeruus.vcl ptãti altetius ſubdituſ.inſti.
ve his ꝗ ſunt ſun vralie.iur. ʒ. pe. f.de offi ð. vr.l.i.I. qð ãt. Et idẽ dic de rcligiofis ↄquerẽ
tibus ð iniuſtis grauaminibꝰ fuoꝝ; pꝛelato Itẽ de his qͥ ſpectant ad foꝝ venale vtiuſtop iio vendant. tẽ de ruſticis obbſſis. In foꝛo ãt canonico requiritꝰtriplex monitioʒ Mo. ⁊cõirer voc.in. d.c.nouit. ſʒ Pa.ibidẽ tʒ ſuffi cere binã ſicut in cuãgelica. Et hoccredoveꝝ ꝙ dʒ pꝛecedere monitio. niſi timoꝛ impediret
ecã. Et lʒ iudex ecckiaſticus indiſtincte admit
tat denũciationẽ euãgelicã. nõ tñ iſtã.niſi qñ crimen eſt eccłiaſticũ de ſui natura.vel rõne pacis. vel iuramẽti.vel crimẽ notoꝛiũ ñ audit in foꝛo ſeculari.vel qñ eſt miſerabilis ꝑſonaqᷓ eã ꝓponit. Itẽ qñ ꝓpter potentiũ ſe nõ põt iunare in foĩo ſeculari.qꝛ eiuſ dñs vel tyrãnꝰ Et hec differt ab euangelica. Pꝛimo q non admittit᷑ niſi ille cuius intcreſt. Itẽ ille cnius intereſt non repellit᷑ pꝛctertu criminis. Item in iſta non recipiunt᷑ ſi legitim teſtes. temi iſts non ſolũ requirit᷑ vt coꝛrigat pctm̃ vt in illa.ſʒ ẽt vt res reſtituat᷑ ⁊ leſus ſeruet᷑ idẽnis Item in iſta ꝓcedit᷑ iudicialiter. Wnde dan ⸗ da eſt in ſcriptis ficnda litis cõteſtatio.⁊ ſen tentia in ſcriptis ferenda non in illa.licet iſta expediat᷑ de plano. ⁊ ideo dicitur indicialis. quia in iudicio fit ⁊ iudicialiter pꝛoceditur.ʒ non vſquequaqᷓ;. In illa vero non. Et de hoc vide MPa.in dictò.c.nouit diffuſe. ¶ Quomodo foꝛmabit᷑ libellus. ſen denũcia tio in iſta iudiciali.&. ᷣm Inno in. d.c.nouit. ſic. Homine iudex talis tenct libꝛum meum contra conſcientiam ⁊ in periculũ anime ſut cũ ad me ꝑtineat. Jõ peto officiũ vfm vtco⸗ gatis eñ ad penitentiam ⁊ reſtitutionem Quarta d regularis.qꝛ ᷣm diucras reli glones ⁊ religioſoꝝ ↄſtitutiones expedit ⁊ꝓ ccdit᷑ fimpliciter ⁊ de plano.⁊ nõ põt appellã ri ᷣm Jo on facit.crepꝛchẽſibilis. deap· Et ad iſtas vltimas nemo obligal. niſi qñ ſuo p⸗ lato cogitur.vt infra patebit. ¶ Mtrum teneatur quis denunciare ælicui eins peccutum quod ipſe qui cõmiſerit isno ratur.vide.ð.coꝛrectio.ij..vi.
¶ Wtxꝝ pꝛclato pꝛccipienti dcnunciandũ pec lo
catũ alterius teneat᷑ ſubditus obedire niſi ſer uata foꝛma cuangclica.&ſi pcecstũ eſt publi cũ.vel in nocumenrũ primi fiendũ. vic g he vt.ð.patet in pꝛincipio. dẽ dic qñ nõ ſperat
coꝛrectio.lʒ non ſit in nõcumentũ.vtð. dicu
eſt..i. Si vcro peccatũ nõ eſt ad nocendum

ꝓrimo ⁊ oceultũ ⁊ fperat᷑ coꝛrectio ñi fecrete coꝛrigat. vt cõiter dʒ pꝛeſumi niſi fint figna ꝓbabilia in contrarium. tũc dico ᷣm Ri. vbi ſupꝛa ꝙ publicũ denunciationẽ debet pꝛece⸗ dere ſecreta monitio ex pꝛecepto dinino. ꝙ pꝛclatus non poteſt pꝛecipere nec ſubditus obedire. ⁊ ſi frater ſe coꝛrigit vebeo defiſtere a publica denunciatione. Et ſic intellige.ij. g.i.ſi peccauerit.ij. q.vij. accuſatio. Mã ex pꝛe cepto dei teneoꝛ ſi poſſũ finc detrimento boni ſpůalis illiꝰ quẽ coꝛrigo famã ipfius ñ ledere q pꝛetioſioꝛ q; tꝑalia.⁊ valet ad bona tꝑalia vt de teſti.c.teſtimoniuz.⁊ de cxceſ.pꝛe.inter dilectos. Item ad bona ſpũalia.qꝛ młti timo re infamie a pctõ retrahunt qui qñ ſe infama tos conſiderant.ſine freno peccant. Wñ glo. ſuꝑ illud Mat.xviij. Wade ⁊ coꝛrige eum ⁊c vicit.ne publice coꝛrectus verecundiaʒ ꝓdat qua ꝓdita ĩ peccato remancat. Secretam ãt denunciationẽ nõ eſt neceſſe pꝛeccdat moni tio. Et ideo ſiue ſecrete monuerim.ſiue nõ.ſi⸗ ue ſecrete coꝛrexerit ſe ad meqᷓ monitõeʒ ſiue nõ tenet᷑ ſecrete venũciare pꝛelato pᷣcipienti. qꝛ valct ad pꝛecauenda pctã recidiuj.nec eſt infame fratris pꝛeiudiciũ ſi talis eſt pꝛelatꝰ.qᷓ lis eſſe dʒ. KRatio eſt qꝛ quilibet tenet᷑ obedire ſuo pꝛelato in his que ꝑtinent ad eoxꝝ officiũ ⁊ non ſunt contra dcum vł anim.ſed ſic obe dirc non cſt contra deum imo ſᷣm deum ⁊in tentionẽ enangelicam.in qua non ſolum vñs intendit peccatotem coꝛrigere.ſed etiam coꝛ- recto de recidiuo pꝛecauerc.q; non eſt opus valentibꝰ. Mat.ix.⁊ ſic pꝛelatos medicos vo luit eſſc. Eſi ẽt de his que ꝑtinent ad officiuʒ pꝛelatoꝝ. Wñ Ber.li. ve diſpenſatione ⁊ pꝛe cepto.c.v. dicit. Kegularis ꝓfeſſio qua ſe mi noꝛ ſpõte fubdidit maioꝛi eque alligat.⁊ cõis equidem pacti reoꝛ vtrůũq; neceſſitate teneri. vnũ fidelis cure. alterum fidclis obedientie. Cura autem non eſt t̃ ad curandũ.ſed ẽt ad
ꝛeferuandũ a peccato.qð fieri non põt. niñ peccatoꝛ coꝛrectus ĩ quo eſt ꝓnitas verclicta cognoſcatur.nec poteſt cognoſci niſi ꝑ te qui ſolus noſti. ð teneris dicere ad bonũ fris tui. Pñ videmus ꝙ ſemel lapſus in pctm̃ carnis facilius relabitur. imo vix retinet᷑ hꝰ ſnie eſt. Ang ſup leui. vc. ⁊ xrij.q.v. ʒ. hoe videt. Itẽ
Zusl. in ſü. Muli. de mara.? cõiter oẽs doc. oꝛdinis nr̃i.⁊. S. Tho. in quol. Si tñ ꝑ ſigna valde ꝓbabitia ⁊ pꝛeſumptipᷣes quaſi violen ⸗ tas credcret ꝙ pꝛclatus ex ilia denunciatione
net vt qui ſcit dicat mneinditinetetene⸗ de⸗
7ℳ fratrem infanrare vellet·tunc crimen occultũ fratris iam veraciter coꝛrecti ſibi denunciari non dʒ. Et bec que de benunciatione publica diri vera ᷣm. S. Tho. a fe.q. xxxiij. ar. vij.in grauibus peccatis. nõ in leuibus que fame ñ derogant. Mec ob.his dictũ Aug in regula g dicit. ꝙ pctm fratris pꝛius vʒ oſtendi pꝛepoſi to qᷓ; teſtibus.qꝛ vt picit Ri.vbi.ð.q.ij.ibi lo qũitur ᷣm ꝙ pꝛepoſitus eſt fingularis ꝑſona que põt ⁊ dʒ ꝓdeſſe magis q; alius quilibet. ſed oſtendere pꝛelato tanq; eccłie.i.ſiẽ in loco iudicis neiiend debet ſequi teſtium indu⸗ ctionem.vt dictum eſt in pꝛincipio huius.c. ¶ Quid de co qui iurauit venunciare oẽ cri⸗ men qð ſciuerit.R&. ꝙ tale iuramentũ dz inter pꝛctari vt denunciet mõ debito. facit.c. ex ꝑte tua.ð cle.nõ reſi.cũ ſilibuſ. Et iõ ſi loquimur de denunciatione pnblica.ſic ñ põt.niſi pᷣmo monuerit peccantẽ. Scðᷣo ꝙ poſſit ꝓbare ei dem̃. Tertio ꝙ monuerit eũ pñte vno vłl duo bus ꝑ quos poſſit ꝓbare monitionẽ.⁊.iiijc nolnerit ſe conuertere qʒ iſtis vðficientibus ſi reuelaret faceret 5 ius diuinum.⁊ ſic peccaret moꝛtaliter.vt no.theo.⁊ canoniſte maxime in d.c.ſi peccauerit. Að limita vex ð oĩ peccato occulto qð nõ hʒ noccre ꝓximo.vt dictũ ẽ.ð. Si vcro loquamur de denunciatione ſecreta fienda pꝛelato.tẽ dic ꝙ tenet᷑ ſiur ꝓbare poſſit ſine non.ſine monucrit indiſtincte.ſi modo p larus ſit qualis eſſe vʒ ałs non.vtputa.qꝛ cru deliſ.qꝛ beſtialis. vel viffamatoꝛ ⁊ hmõi.qꝛ in tali nõ ðʒ niſi vt pius pf oꝛãdo. monẽdo cha ritatiue iducẽdo freʒ ad coꝛrigẽdũ.⁊ ſiñ pᷣt di mittat eñ deo.⁊ apteꝓbat᷑ i.d.c.ſi peccauerit. ¶Quid ſi inrauit vel ꝓmiſit nõ denũciare K. ꝙ ſi intendebat qñ ꝓmiſit vel iurauit ꝙ ẽt ad pᷣceptũ ſupioꝛis. vel ẽt ſine pᷣcepto ſupioꝛiſ in peccato cõmittẽdo nõ reuelare. moꝛtaliter
peccauit ꝓmittendo.⁊ tenet̃ nõ obſtãte iura
mento ⁊pmiſſione denũciare in caſu in qͥ de nunciatio cadit ſub pꝛecepto. In alijs ãt caſi bus in quibus eſt de ↄſilio nõ ĩenet̃.ſed bñ pᷣt ðnñcia. ñ obſtãte tali iuramẽto vł ꝓmiſſiõe fine pctõ ßᷓʒ no· xxij. qiiij. in multis capitulis ¶ Vtxꝝ eÿpᷣo vel alio ſuꝑioꝛe p̃cipiẽte vt glibʒ q feit qʒ fecerit tale furtũ tencat᷑ reuelare ſub ercðicatiðe late ſnie. ſit reuelandũ qcqd aliqs ſrit. K. vt colligo ex ſupꝛadictis. ⁊ ꝑ ea que di cam.ſinquiſitio.ð.i.ꝙ aut ep̃s hʒ infamatuʒ aliquẽ de aliquo.⁊ qꝛ non plene ꝓbat᷑ admo⸗
5

ponere quicgd ſcit. nõ pceſſcrit monitõ ⁊ lʒ
nõ poſſit ꝓbare.qꝛ tũc nõ venit vt denũciet. ſed vt teſtificet de co qð ſcit. facit.c.i.de teſti.
co.⁊ qð ibi no.Fallit hoc in parẽtibꝰ ⁊ filis g
nec ẽt volẽtes ãd teſtimoniũ aduerſus ſe inui cẽ admittũt᷑ tex.ẽ in l.parẽtes.C.ð teſti.⁊.iiij. q iij..itẽ parẽtes. Er intelligit᷑ ſolũ de aſcen dẽtibꝰ ⁊ de deſcẽdẽtibꝰnõ de collateralibꝰ ʒ gl. ĩ.d.ᷓ.itẽ. Mec ẽt dñt ↄpelli vroꝛð vix. nec focer aduerſus genex. pᷣuignũ.ſobꝛinũ. ſobꝛi nã.⁊ ex ſobꝛinis natů.⁊ cos g in pᷣoꝛi gradu ſi vt. iiij. q.iij..itẽ.l.iuł. ponit᷑ in I.lege inlia in⸗
dicioꝝ publicoꝝ.ff. de teſti. vhi dicit l. ſobꝛi⸗
ni ⁊ ſobꝛine ſunt ꝗ ex femiĩs puta ↄſobꝛinis ð ſcendũt. ſicut ↄſobꝛini q̃ſi ↄſoꝛoꝛini. yt inſti. ð gra.y.iiij.⁊. vi. Hoc limito qñ ꝓcedit᷑ crialii. fecus ſi ciuilii.vt.j. familia.;. vij. Si ãt nõ ex tat infamia ʒ aliquẽ ſed in gencrali ingrit ꝗſ fecerit tale qd.vt fit cõiter.ſic tenet᷑ talem ad⸗ monerc. ᷓᷣm oꝛdinẽ cuangelicũ vt ꝓuideat ⁊ cmẽdet qð fecit ⁊ ſatiffaciat epᷣo pꝛecipienti.
als ſi nolucrit tũc fi põt— tenet reuclare
alit erit excõicatus.ſed ſi ꝓbare nõ poſſet nõ tenct᷑. ta tenet glo. in.c.ſacerdos. de pe. di· vi 4. vi.i.c.ſi oĩa.⁊.qij. placuit.⁊.d.c.ſi pcccaue rit.ij. q.vij. plerũq;. fatit.c. fi ſ acerdos.de offi. oꝛ. Et rõ ẽ qꝛ tũc requirit᷑ vt denunciatoꝛ.nõ vt teſtis. Qð no.qʒ ſepe venit in pꝛactica. Et ꝑ hoc infert Jo. de pla.inſti.ð bnata pu niens illũ qui ſcit aliquẽ cõmiſiſſe crimen leſe maicſtatis.qꝛ nõ denunciauit cũ ꝓbare non poſſet g tenet᷑ ei ad oẽ dãnũ. Et idẽ tʒ Bali quodã ↄſilio. qð incipit. Qudq; allegata ſint multa. Wñ qñ dr qui ſcit. intelligit de ſcia ꝓ⸗ babili.l.qui accuſare.C.ðᷣ eden. facit.l.nf̃is.C.
de calũ. Si tamen eſſet talis pꝛelatus qui ſe
crete puidere vellet. deberet ſibi ſecrete tãq́; patri dicere xxij. q.v.c.hoc videt. Sed cũ cõi⸗ ter requirant vt ꝓcedant iudicialiter.non te⸗ net᷑ niſi de co quod pꝛobare poteſt. Et ßᷣm hoc limita quod.j.dicã. furtum.ðᷓ.xli.⁊ vidc quod dicam.ſj. familia.ᷓ.viij.
— † en quod cuſtodien Epolitu m dum alicui datum cſt.vt. ff. de po.l.i.in pꝛin.
(In nibus conſiſtit depoſitum. K. glo. in.c.
⸗
bona fides.co.ti. ꝙ in rebus mobilibꝰ⁊ ſc mo uentibus.niſi foꝛte vbi a pluribus res que eſt in controuerſia pꝛo ſequeſtro deponitur.vtĩi c.cxaminata.de iudi.⁊ in.I.licct. ff. depo:
1¶Vtxꝝ dñuuz ⁊ poſſeſſiotrãtferat in depoſita
riũ. kK. ꝙ nõ.ſʒ remanet apud deponẽtẽ.d.ih
¶e qua culpa tenet᷑ depoſitariꝰ.&. ꝙregu
tarit nõ tenet niſi de volo ⁊ lata culpa.qꝛ cðii
ſit gra deponẽtis tm̃. vt pʒ in. d.c. bona fides
⁊.d.I.i.. vltimo. Sed in vᷣuobus caſibꝰ tenet
ẽt de leni. mns ſi mercedẽ accepit pꝛocu⸗
ſtodia.d.li.ð.ſi quis ſcruũ.⁊.d.c.bona fides.
Scðus ſi cõuenit vt teneret.d.l.i.ᷓ· ſi cõueni at.vbi dr̃ ↄtractus ex ↄuentõne legẽ accipiũt důmõ nõ ↄueniat vt nõ tenca ð dolo qꝛ hec conuentio eſt 5 bonos moꝛes ⁊ 5 bonã fidẽ. ⁊ ideo non eſt ſequenda.d v. ficonueniat. Et in tribus caſibus tenct᷑ ð leuiſſima. Pꝛimus ſi cũ depoſitarij apnd eñ ſit res vepoſita. Se cundus ſi depoſito ſe obtulit. intellige qñ dili gentiſſimũ excludit, Tertius ſi cõuenit. vt in
d.l.i. F.ſepe euenit. De caſu foꝛtuito non tene
tur.niſi fuerit in moꝛa reſtituendi. vel ex pa⸗
cto conuencrit.d.c.bona fides.
—
¶ Mtx eccłia teneat᷑ꝓ depoſito facto pꝛela⸗
4
to cccłie ſi perijt. K&.ꝙ ñ. vt pʒ in c.i.de depo.
niſi ſit verſů in vtilitatẽ eccle. vt ibidẽ. Secꝰ ſi factũ fuiſſet pᷣlato cũ ↄſenſu capituli.⁊ alijs ſolẽnitatibus que requirunt᷑ vt obliget eccla qꝛ eſt factũ ecclie vepoſitũ tũc.⁊ ic feneĩ. Ali qui tñ tenent.ꝙ ſi de poſitũ ſit factũ apud ſa⸗ criſtam veputatũ ad cuſtodid vaſoꝝ ⁊ depo⸗
ſitoꝝ a pꝛeiato ⁊ toto capitulo eccefia tenet.
vt in glo. in·c.i.eo.ti. Similiter qñ pꝛelatusẽ conſuetus bñ admiſtrare ⁊ gubernare bona eccleſie pꝛeſumei in vrilitatẽ ecclefie conuer⸗
tiſſe: Ita dicit Archi. inec. ius.x. q.jj. ⁊ Bar. in..cutas.ff.ſi cerꝓe.⁊ latius ꝑ Bal in ant ·
hoc ius.C. de ſacro.ſan.ec. ¶ Sed quis ꝓbabit verſũ in vtilitatẽ eccleſe ſeꝙ ille qui dicit.l.ei qui.ff. de ꝓba.fʒ Inno⸗
in.dc.i.⁊ dicit ſpãle hoc in depoſito ⁊ inmu⸗
tuo. vt in.d.aui.hoc ius.j.is creditoꝛ xgl Sed in depoſito non credo ego veruz nil qn ꝓ cius ſatiſfactione opoꝛteret vendere res i⸗ mobiles cccleſic. fed qñ poteſt fatiſfieri de fru
ctibus non opoꝛtet pꝛobare verſum in vtii
tatem ecclefie vt in.ð.is creditoꝛ Similier nec in alijs cont᷑ractibus.exceplo ntuo⸗ vl⸗ de opi dinerſfas in.c.quibuſdam.de fideiuſ.
¶Wrx depoſitariꝰ poſſit res ſuas deponen
vepoſitis qñ ambas ſaluare nõ põt.&.j ſtinctõʒ poſitd.ð cõmodatũ.ð.xvi. Et tzd.
bona fides. videat᷑ velle eũ eẽĩ dolo ſicaſuali quo hʒ falnas ſuas vepoſitis pditis. intellige
vexꝝ quo ad pꝛeſũptionẽ que ceſſat in foꝛo
—
————
—— —

ianln u
Sdi 3 *ir it
Mnku viti nhon Lenr nMi nn ceyun u nM— ndu alm n doCNf
CSe en nAtd
n nn
Selny ⸗
n N
(vn* dcpor Ju d ui
—
ctũ eſt deponẽti.aut ſi nõ.ſaltẽ
gnid hepofiů reddat ſegdeteriortum
E.ꝙ tenet᷑ quaſi redditũ non ſit. vt dicit tex. in d.l.i.ᷓ.ſi res depolita. Qð intellige fi dolo deterioꝛatũ ſit. vei etiam culpa.qñ de culpã te nebat.qꝛ tunc tenet reſtituere. vel toram cſti⸗ mationẽ ſi deterioꝛatio talis fit ꝙ inutic fa⸗ nanto dete⸗
riusar. coꝝ que no.in.Li.in pᷣn.ff. ve cdil. edi.
s C Quid fi beres aut alius diſtraxit vepoſitũ
jaciũ moꝛtuo.. ꝙ ſi doloſe fecit tenci R aũt ignoꝛans rem depofitã ⁊ bona fide diſtraxit non tenet᷑ niſi de co qð ad eũ ꝑuenit. Similit pic in commodato.vt in.l.i.d. vltimo.⁊..ſed
⁊ſi non ſit heres.ff.co.ti. Qð fi minus vendi
dit. vel pciũ nudũ exegit ſine volo.tũc actões
t̃ pꝛeſtabit vᷣeponenti.ant comodanti.vt in lij.. vcpo. Si vcro rem poſſit redimere⁊ p⸗ ſtare.nec velit. non caret culpa.i.dolo.vt. I.pla ne. f. depo.iuncta.l.dotas.ff.man. Et ideo te netur. 8 ¶ Mtxꝝ depoſitoꝛ poſſit reuocare vepoſitum ſemper qñ vuit.&. ꝙ ſic.d.c bona fides. etiaʒ ſi depoſuiſſet vt ſibi redderetur certo tempo⸗ re.vt in.d.l.i.ð. ſi depoſuero.
1o ¶ Wtxꝝ ſemp it reddendũ depofitum qñ pe
tit.ſe. qꝙ regulariter ſic. ar.d.ð.ſivepoſuero · .c. bona fidcs.imo denegans cõmittit furtũ ⁊ condẽnatus ſuo nomine efficit infamis.C. depo.l.qun depoſitum. Et nota ſuo nomie. qꝛ ſi ꝓcuratoꝛio.tutoꝛio.curatoꝝo.vel defenſo
rio noĩe condemncẽt᷑ non efficit᷑ infamiſ. vt in
l.furti..fi quis alieno.ff. de his qui not. infa.
Fallit ti h.ſ.ꝙ teneat᷑ reddere in. iiij. cgſibus Pꝛimꝰ qñ quis gladio depoſito efficit furio
fus.⁊ ſic cũ petit.non tenet᷑ etiaʒ fi inraſſet ſp
redderc qñ petet.xxij. q. ij. ne quis. Secunduſ veponens poſt depoſitũ fuit vepoꝛtatus. ⁊
bonã eius pnblicata ſunt.q in publicũ defe⸗ rendũ eſt depoſitũ. non ei qui depoſuit vt.j.
bona fides.in pꝛn. ff. depo. Tertius qñ fur ⁊ dñs concurrunt in petitione.qꝛ dũs pꝛepon d. bona fides. Duarrꝰ qñ fur depoſuit apnd dñm cui ſurripuit. vel apud pꝛopꝛietarium. vt·n.d.l.bona fides. CMtxꝝ cã cõpenſatõĩs poſſit retineri depofi tů.K. ꝙ nõ vt i.d.I. bona fides. Et ẽ fingulare in depoſito. ʒ in alijs ſit ſecus· ꝑregulã. xxxij g. vij ↄñs. Qð vex eſt de cõpenſatòõe directa ſed de cõpenſatõe indirecta loquendo bñ põt fieri in coſcientia ſimpliciter de quibuſcũqʒ. w.ð. Compenſatio.ᷓ.ij. ʒ quo ad foꝝ ↄtentõ
doloſe denegat facere debitum. ¶Mtrnʒ vepoſitarius poſſit vti re depofita. ß. ꝙ nõ.als eõmittit furtũ.vt. l.quin furtũ. f. ve ↄdi. fur. Fallit B in duobꝰ caſibus. Mi mus ſi pecunia nõ obſignata depona᷑.l.quin tus.ff. depo. Secus fi ſignata. L.i ſacculũ.ffð po. Et idẽ dic de quibuſcũq; que ↄſiſtit ĩ nn⸗ mero.pondere.⁊ menſura cadẽ rõne. Secũdꝰ ſi putauit dñm ꝓmiſſuꝝ.ff. ve fur. Iqrc.ĩ pᷣn. C txꝝ aligs poſſit rem ſuã apud aliũ depo⸗ ſitã furtim acciꝑeſ. S. Tho· fa ße.qxvi. ar. v.ꝙ nõ. qꝛ grauãt vepoſitariũ ad reſtiruendũ
fum foꝛet diſtinguendum pꝛelertim quando
13
velſe oñdendũ imunẽ.⁊ iõ ſi facit tenet᷑ eũ re
leuare Að vexꝝ intelligo niſi ipſe depoſitariꝰ ſciuiſſet rem innſte detentam de⸗ ponentc. vcl n
iniuſte eaʒ tencat videtur ꝙ ſine pcccato fur tim poſſit ſibi auferri.ar l.ancilie. C.ð̃ fur. ⁊.. bona fides.ff. vepoſitt. e ¶Lui credendũ eſt qñ depoſitũ nõ eſt oſten⸗ ſum depoſitario ſeu tabernario.vtputa qꝛ de
poſuit burſã vł ſacculũ plenũ tñ nõ oſtendit
quid erat intus ⁊ quantũ. K. Mat. in cic.ne ĩ agro. de ſtatu me.in. ð ſanc. ꝙ non credet᷑ de⸗ ponenti niſi pꝛobet neq; Kabit᷑ eins iuramen to.q iuramentum non datur niſi qñ pꝛecedit ſemiplena pꝛobatio.vt in c.fi. quod mctuſ cã vide.j. Mauta.F.i. 3 ¶ Quomodo ienentur tabernarius ⁊ nauta ⁊ huiuſmodi de bis que deponũtur apud cos vide.j. Mauta in pꝛinci. CAcd quid teneat᷑ deputatus ad cuſtodiam li hꝛoꝛum.vide.ʒ. Cuſtos.in pꝛin. r li 0 ßm.. Tho. ßa ße. q lxxv. —1 lV eſt cũ aliquis malũ alicniꝰ pſone vel defectũ in ludũ vł riſũ ponit vt ernbeſcat ⁊ verecundet᷑. Et pꝛopterca vif⸗ fert a cõuicio ſen contumelia.qꝛ ſiẽ finis ipſiꝰ eſt vt tollat honoꝛẽ.ſic deridẽs intẽdit vt eru beſcat.Fit ãt deriſo in verbo cachino. ⁊ ßcẽ deriſio. Aliqñ fit naſo rugato.⁊ ſic eſt ſubſã⸗
vero dño eam petente ſimul cũ vſurpatoꝛe eam ſibi denegaſſet. quia cum
4
16
natio. Aliqũ factis.⁊ ſic eſt illuſio.tamen in
fi. idem ſunt. vt nð.glo.ſuꝑ f.qui hab.tat in celis irridebit cos.
¶ Vtrum ſit moꝛtale petm̃.kK. qui.ð.ibidẽ ꝙ ſic. qñ irridendo oĩno paruipẽdit aliquẽ⁊ taʒ vilemn exiſtimat vt de eius malo non ſit curã dũ.ſed fit ꝓ ludo habenduʒ.⁊ panto grauius qᷓ;to magi tenet᷑ reuereri eũ· Wñ irriſio dciẽ

3„
grauiſſimũ pctm̃. Beðm loců tenet irriſio fã⸗
ctoꝝ ⁊ ſacramẽtoꝝ. Tertiũ parentũ Zp̃latoꝝ
ppterea chain fuit maledictus.ij.q.vij. Inĩa. xv.q. vc.i. Quartũ iſtoꝝ que grauis eſt quia multi a bñ agendo retrahunt᷑. Irridere ãt de
malo, primi inqᷓ;tũeſt leuc. ſen paruũ ⁊ ſine notabili vilitateꝓximi vel ꝑturbatione erit
veniale pctm̃ ᷣm Ale.ᷣa 5 ti. de ari eſt qñ ex falſa exti⸗
—₰ ſp eratio matione ꝑꝑ pctã q̃
fecit. vel bona que omiſit deſ berat de
deimiſericoꝛdi credens denm nolle vel non poſſe ſibi parcere.vel in gratiam recipere.
¶MPtxꝝ ſit grauiſſimũ pctõx.h. ꝙ ex ꝑte ña
eſt grauiuſ qᷓ; odiũ vei.qꝛ ꝑñ pem reuocamur g malis ⁊ introducimur ad bona ꝓſequenda iõ ſublata ſpe boies infrenate labunt᷑ in pctã ⁊a bons retrahunt᷑. Mji glo.ſuꝑ illud ꝓuer. xxiiij.ſi deſperaueris. Mihil execrabilius de⸗ ſperatione quã qui hʒ ⁊ in generalibꝰ h vite
laboꝛibꝰ.⁊ qð peius eñt in fide.certitudine cõ
ſtantiã pdit.⁊ Iſi. de ſum. bo. Perpetrart fla gitiũ æliqð moĩs eſt. deſperare eſi deſcendere in infernũ. O diũ tñ dei qðpuenit ex eo ꝙ vo luntas hoĩs vᷣiuine bonirati ꝛiatur m ſeeſi grauius pctm̃.ſilr infidelitas. xt intellige eſt grauiſſimũ pctm̃ qñ hõ ſcient x aduertent tenet ꝙ deꝰ nolit parcere penitentibꝰ ⁊ graʒ dore redeuntibus.q ſicut motus ſpeciei qui confoꝛmiter ſe hʒ ad eſtimationẽ verã landa bilis eſt ⁊ meritoꝛius. ſic motꝰ oppoſitus.ſ.ð ſperationis qui ſe confoꝛmat eſtimatõi falſe de dco eſt vitioſus ⁊ moꝛtale petm̃ ⁊grauiſſi mũ. ſecus ſi deſperatio eſſet in ſubito ⁊ĩ indcii berato motu. cũ aliquotiens ex complexione nature cauſct. qꝛ eſſet vcniale.vel nullum pec tatum. hec ex Tho.ßᷣa ße.q.xx.⁊ Ale.
1 C Peſperatio aliqñꝓuenit ex accidia.qꝛ ꝓpt
triſt iciã quã ↄcipit erga bonũ veſperat poſſe ꝑ ſe velꝑ alium illud pficere. Aliq, ꝓcedit ex juxuria qua hõ deditũs delectationibꝰ vene⸗ reis faſtidit bona ſpũalia ⁊ non ſperat ea qᷓñ bona ardua. Aliquãdo ex auaritis que hoieʒ qui hʒ multa reſtitucre ligat vt deſperet.Ali⸗ quando ex nature compſexiõe. qua bomo me kancolicus incidit in eam. ¶Vrxꝝ ſit de aliquo deſperandũ in hac vita k. ꝙ nð.c.nemo.de pe. di.vij. xxvi.q.vic.is q tpe.⁊.c.ſi pꝛcibyter.⁊c.agnouimus
Etr qctiOeſtaliene fame per oc
culta verba vᷣmgratõ
Et drocculta reſpectu eius de quo vicunt᷑. x
in eius abñtia ꝓferunt᷑.⁊ differt vᷣm Tho.ſa ße.q.lxxiij.a contumelia.q cõtumclioſus per aperta verba dicta in faciẽ intendit derogare
honoꝛi. Detractoꝛ Vo in abſentia ꝓximieis
fama ledit. Et ſic pʒ ꝙ; in modo. qꝛ iſte occulte
„
le honoꝛem auferre intendit.
ille aperte. ⁊ in fine differt. quia iſie famam il
¶ Quot modis fit detractio.k&. ᷣm Ale. fa ße 1
tractatu co. ꝙ. vij. modis. ꝛimꝰ eſt occulta⸗ tiuns qñ qð cſſet manifeſtàndũ neceſſario ad honoꝛẽ? ſalutẽ aĩaꝝ nõ vult ꝓpalare. Vnde Bilbertꝰ. Bꝛauis inquit rapacitas cũ verã alterius gloꝛiã.⁊ ſi mendatio non coꝛrumpiſ filẽtio pꝛcteris. Scðᷣs eſt negatiuꝰ.ſců negat ſcienter alterins bonũ.ſ.dicendo nõ ẽ ve talis fit bonus. Tertius eſt depꝛauatiuꝰ.ſ.cuʒ dicit bonũ factũ.ſed mala intentòe ſeu q ſe⸗ cuta tot.ſcandala ſũt ⁊ hmõi.ʒ illud.xi.q.iij. c. Vhe qui dicitis.⁊c̃. Quartꝰ eſt vcnenatinꝰ ſ.cũ mala ĩimiſcent᷑ bonis ſicut cũt pꝛius bona.poſtea adqunt mala ⁊ pmõi. Quintꝰ eſt publicatiuꝰ.ſ.cũ occulta pctã ma nifeſtat his quibus nõ dʒ. aut oꝛdine quo nõ dʒ. Sextus eſt augmentatiuus.ſ.addendo v er mõ loquendi aggrauãdo facti. Septimꝰ ẽ inuẽtiuꝰſ.falſa cria ĩponẽdo fiue pᷣdietimo di fiant Vbis claris.ſiue obſcuris.ſiue fignis vel litteris aut alio mõ cgualẽti. qʒ factir⁊ j gnis loquimur. de ſpon.cij apud.⁊ c.tue. Ptxꝝ ſit pcrm̃ moꝛtale:. vt colligo ex do⸗ 1 ctrina Ale. vbi.ð.⁊ Tho. vbi.ð. ꝙ tripkr drqſ mõ ſolũ foꝛmaliter depꝛã⸗ nat.⁊ hoc eſt qñ ille qui dicit. occultat⁊ negat ⁊c̃quedã que de ſe nõ ſunt in infamia ꝓrim ſed tñ ea intentõne vt diffamcf᷑⁊ talis ſecm peccat. inoꝛtaliter. Lacit. c cũ volũtate. de ſen. ex cñ ſimilibus.Mõ tencẽ tñ ad reſtitutioneʒ fame. Scto mõ dr quis detractoꝛ materialii tm̃.⁊ eſt ille qui nõ aio infamandi. ſed exloqᷓ⸗ citate. vel alio mõ indebito occultando negã do Vba ꝓfert in intamiã primiht ſi talis oc cultat io. negatio.⁊c̃de ſe ĩnfamqt. puta q ſunt 3 honcſtatẽ vitc ⁊ moꝝ ⁊ apud ilijvt i los quibus occultat. negat. ⁊ẽſequit infamia
primi ʒ quẽ taliter detrahit tunc moꝛtaliter Pccct:ãr.c.ſcpe contingit.⁊.c. hi quil.di. Si
Vo de ſe talia nõ infam t. puta qʒ pñt intelli
i ia de culpa veniali ſicut ð moꝛtalificutcũ
quis dicit. talis eſt magnus ſuperbꝰ. alterus. auarus.iracundus.⁊ hmõiqͥ poſſunt accipi-
fit cõiter. qd
—

c ꝓpꝛimo motu qui eſt venialis. ⁊ Et ꝓ pctõ moꝛtalitůc ñ peccat moꝛtaliter talis ꝓferẽs er loquacitste·ꝛ ſi ꝓximiaudientes ſcanda- liʒant᷑ eſt cis imputãdũ:cũ faciãt ð illud eſto te miſericoꝛdes de reg iur. qꝛ in melioꝛẽ ꝑtẽ ð beant interpꝛctari. Idem dicendũ in his que ſunt modice impoꝛtantie. puta pctã vcnialia que cõiter nõ infamãt. Idẽ ſilr dic fm Sco. in. iiij vi. xvq.iiij. de co qui ex loqᷓcitate dicit ſe audiniſſe aliqᷓ mala ifamatòꝛia ꝓximi. Rõ qꝛ talis ex natura actus nõ aufert illi fam ĩ opinione audiẽtisqꝛ g cite credit leuis ẽ coꝛ de dũmõ aliquid nò addat quo ꝓuocẽt᷑ andi entes ad credendum.qʒ tunc cſſet moꝛtalc ᷣm Landul. vbi.ð. Gmiliter ſi ille cui dicit hẽat eũ ꝙ ſcelerato.qꝛ iaʒ infamatus erat apud eũ
„„ 7
de alijs ⁊ ſi nõ de iſto. Tertio mõ dĩ quis de⸗
tracto matcrialiter ⁊ foꝛmalit᷑.qñ.ſ.occultat vel negat. vel dicit verba infamatoꝛia⁊ cũ ĩ⸗ tentione infamãdix⁊ talis ſine dubio magis moꝛtaliter peccat q́; raptoꝛes reruʒ.vi.q.i.ex merito.⁊c.detcrioꝛcs. Et ꝙ detractio fit moꝛ tale pctm̃ex ſe fa.c.accuſatio.ij.q.vij.⁊.c. ne⸗ mo peritoxꝝ.xi.qiij. ⁊ c.homicidioꝝ.ð pe.di.
„„
i.⁊. ꝙclcricus.cl.ij. xlvi.di.
¶Drx ille qui ꝑ detractionẽ ſuã abſtulit fa
m pꝛoximi.tericatur ad reſtitijtionẽ. ſ. m omnes doc in iiij. di· xv. ꝙ ſic. ficut qui res ra puit alienas. Diſtingue tñ ſic. aut occultatio
negatio ⁊ ſimilia de ſui natura erant infama
toꝛia. ⁊ ea occultauit. negauit.⁊c̃ ei qui honaʒ opinionẽ habebat ve ꝓximoex quibꝰ nunc
malã hʒ nec ſciuit aliunde⁊ ſic indiſtincte te
net.ſ.ſi dixit vex ſint mendscio cxcu ſando p rimũ.ſ.ꝙ male dixit.⁊ q nõ credat ji occulta⸗ uit reuclando ⁊ hmõi. Si vo ipoſuit falſum dicendo ſe mendaciter dixiſſe. ẽt ſi vcberet re manerc infamatꝰ.qꝛ magi tenet᷑ fuare famd iuſte ꝓxĩo qᷓ; iniuſte ſibi vñ ſi ĩ publico dirit retractet ĩ pnblico.ſi ĩ occlto.iĩ occłto.Fallit
i.vij cafibuſ. Pꝛimnſqñ ſequerct maioꝛ infa matio. vtputã q nõ amplius foꝛte recoꝛdant ⁊pptcrea qñ vult reſtituere famã dicat ð co
malo qð dixi de talinõ credati: nec ſpecificct quid. Sctis caſus qů reſtitutio nõ poſſet ficri
ſine pcriculo pꝛobabili alicniꝰ moꝛtalis pcti.
vcl moꝛtis coꝛpoꝛaliũ ⁊ hmõ qꝛ tunc cũ tale malũ ſit pꝛoponendũ fame non tenetur. Ad- ncrtendũ tñ fm doc. ꝙ qñ reſtitutio fame nõ poteſt fieri.iufamatoi tenct᷑ ad aliquod equa lens.in rcbus. arc.eccłe ſancte Maric. vt li.
77 pen. ni.ino. Tertius qñ dixit his quibus debe bat. puta pꝛelato ꝑ denunciationẽ aut accuſa tionẽ:vel hi qui poterant ꝓdeſſe nõ obeſſe. Quartus qñ talia de ſui natura nõ erãt infg matoa. ta qꝛ poterãt ĩterpꝛetari in pct̃ veniale. Qnintus qñ dirit ſe audiniſſe nihil ipſe addendo ex qͥ credulitatẽ faceret. ⁊ ſic nð tener ad reſtitutõʒ fᷣm Sco.in.iij.⁊ Pandul. ?Aſteñ Addit tñ Aſteñ. ꝙ ſi ſcquat infamia nihilominus tenctur qᷓ;uis fimplicit᷑ dixerit
ſe audiuiſſe nihil addendo. Scotus Vo dicit ꝙ videtur durum diccreꝙ exeat genus pec⸗ cati venialis quande cx inconfiderarione ta⸗ lia refert. Sextus caſus eſt quando ille cui di xcrat ſciuit per aliam viaʒ poſtea.vtputa qð tũc erat ſecretũ.nũc publiqatũ eſt ꝑ alios. Be ptimus quando ille oino erat infãmis. ſalteʒ apud illos cum quibus detraxit de co. ¶ Ptx ille qui infamauit ꝓrimũ indirecte.ſ. negãdo crimẽ ſibi impoſitũ ab accuſatoꝛe in iudicio.aut denunciatoꝛe teneat᷑.he. fm Sco. vbi.3. ꝙ nõ tenet̃ petm̃ ſuũ in iudicio ʒfiteri · niſj mõ ⁊ oꝛdine. de qᷓ. confeſſiõ delicti. Et ið fibi imputet qui accuſat de quo non poteſt pbare; Concoꝛ. Ri.ibidẽ ar. vq.iij. Debet tñ pverba ſobꝛia ercuſare cũ dicendo nõ creds tis ꝙ malignc ꝓceſlerit ſed ſic credebat aut ali quis eum feduxit ⁊ huinſmodi. L Mtrũ audiens vetractionẽ peccet moꝛtalit᷑ fm Tho.fa ße.q.liij. ar. iiij ꝙ conſentire ꝑ audientiã detractioni poteſt eſſe vupliciter. Vnomodo virecte. qñ.ſ.quis inducit aliũ ad peccatũ detractiõis. ⁊ placet ei ꝓꝑ odiũ qð hʒ ad eũ cui vetrahii.⁊ ſic eſt equalẽ pcim̃ ců de⸗ tractõne. Et ideo ſi detracrio erit moxtaliſ.ſic ⁊ auditioad ro.i. Mon ſolũ qui faciunt ſcd ꝗ conſenciunt.facit.c.non ſolum.xi.q.iij. Alio mõ conſentit quis indirecte.ſ.qñ non refiſtit cum reſiſtere poſſit. Et hoc centingit aliqñ.ñ qꝛ pcccatum ei placeat.ſed pꝛoptcr timoꝛcm humanũ.yel negligentiã aut verecundiam⁊ tunc aliqñ eſt moꝛtale puta qꝛ pꝛclatus qui te net᷑ compeſcere.vel pꝛopter icundaluʒ. aut qꝛ pꝛcponit runoꝛeʒ humanũ charitati dei. als veniak cſt. Concoꝛ. Ale. vbi.s. ¶ Mrx infamãs ſeipſũ dicendo aliqua mala que nõ cõmiſit pcccet moꝛtalitcr.& ꝙ ſi facit pp Ioꝛmẽta cuitãda.ſiẽ faciũt illi qui ad toꝛ⸗ urã ponunt᷑ nõ peccat.ſed licite ficri põt.qꝛ talis ↄfeſſio facta tali metu nõ valet. nec ẽtñ fiat ʒ alium. Sʒ ſi nõ fiat ex tali metu peccat

moꝛtglitert tenet retractare ar.cnð ſuntau diendi xi.q.iij. Blo.tñ in. c.i.xx. q. vi. dener ꝙ
ẽrſi facit pꝛopter tonmen Bed ei non credo.qꝛ nõ e
ta peccat moꝛcalite ſt mendaciũ ꝑnitio
ſũ. niſ foꝛte in caſn qñ ratificaret poſt tounẽ ta ex qua ratificatione cſſet occidendus ipſe.
— E
media nox añ dies i tur m M
nem ab dperihus ſer ferijs incipit ᷣm con
U
curij velterra feri ſcg
a. in. dc. qm̃. Quo vers ad ceſſatio ilibus Fᷣm Ma.in.c.i.ð
ſuetudinẽ patrie. facitc. qñ̃eo.ti. Etideo ſi eſt conſi uetudo ꝙ mncipiãt feſtare in inane renenda eſt. vůũmõ celſent vf
vel aliꝰ vãni
fican
dus. qꝛ
x teneret᷑ retractare
ſic moꝛtal
quo ad id qð fa
ipeccaret lie dixit ð
aliud mane.ſi in c
ſero. ſic ferua. Vnũ tñ
notandũ ꝙ kʒ conſuctuão poſſit determia
re qua ho
ꝛa ſit incipien
alio:ſed quo ad id qð d rẽ toꝛmentoꝝ auẽ timeret iix ſibi infiigi po
tins pꝛeeligeret moꝛi qᷓ;
teneret᷑ ve neceſſitate
chꝛiſti.pꝑꝛ
a(Onus
in oĩibus que agu
ixit de ſe ſi ꝓpter dolo
—
ipfum pati.credo no
retractarẽ.
debet aſſiſtere ſacer⸗ dotibus ⁊ miniſtrar ntur in ſacramentis
edicare enangeliũ. donare paccin
annunciare· xxv vi. picctis. ᷓ ad viaconum.⁊ xciij. vnin multis capitulis. 4 i Prx poſſit diſpẽſare coꝛpꝰ chꝛiſti.&. ꝙ ñi
de ↄſe di ij xuenit.ni inſſu ep̃i vel pxſbyteri.
ſineceſſitate cogenie.ð rciij. di.pñte.velſilõ⸗
ge eſſet eßs vel pꝛeſbyter? neceſſitas cogeret poſſet fine alia iicentia. ea. di c. bincohe⸗
¶ Mtxꝝ viaconus indutusà geui poſſit cantare in choꝛo.K. fancta romana.xcij.
cõicatus eſt.vt ĩ.d.c.
di.tenctꝙ Ged verius credo ꝙ illa
dcantandũ euã Mu in.c. in n.⁊ ſi facit ex
phibitio tm̃ locũ babcat in eccłia romana in cardinali ꝓpter verbũ ibi poſitũ in hac ſede ĩ
„*
mo credo mereat᷑ ſi ide
o cantã
uct.qꝛ foꝛte pauciſ unt. Si vero faccret qua
contẽnens officiũ
ſuũ.vel ex iactantia. ſic pec
teſt diminuere quin ad non ceſſcmus ab opere
moda.qʒ iſto m rudo non pot vcl declarare. vt faciamus fe
dum feſtum. nð tñ po
minus pꝑ.xxiiij. boꝛas ſeruili ſemel inſebdo ⸗
õ eñ ð iure diuino. qð ↄſuetu ſt duminuere.lʒ poſſit augere
Poteſt ẽt conſuetudo augere
ſt pluſq́; ꝑxxiiij hoꝛas. vł p
.
in. dc. qm̃. Að limita nifi dugeret talit ꝙ ſab ⸗
tvt chox adiu
batũ videremur feſtare. qꝛtunc non vʒ arc. quidã vc apo. Incipit ẽt dies alijs reſpecti⸗ bus alijs hoꝛis· ſed nibil ad conſciaʒ.Et exp⸗
dictis pʒ quid dicen
dum de barbionſoꝛibus
⁊alijs artificibus qui laboꝛant vſq; ad medi am noctem. vel vſq; mant diei feſti.qꝛ ʒ fint inducendi vt deſiſtant. nõ tñ condẽnandide montali. ex quo ſic eſt ↄſuetudo. dũmõ ꝓtrã⸗ pant feſtů poſtea vſq; ad ſcquens mãn ita
ꝙ ꝑ.xxiiij. hoꝛas ip z
ſum ſernent.quod nota.
Dtx die aſſignata ad aliquid faciendi Ali
*
eui tencat᷑ ſine alia monitione. h. ꝙſic. qlic
dies interpcilat ꝓ hoie · de locato.c. potuil. de ↄtrahen.? co.ſti l. magna.C de iur.emphi Lij. facit.c.ij. de conceſ.pꝛcben.
.
¶ Quot miliaria continet qlibet dies. hꝙĩ
indicijs vm leges.xx. vt.liff. ſi qus can.
caret. Et ita poſſet intelligi dicta fati.c.quo ad rõnem pꝛodibitionis · ſed non
a xhibitio pᷣ
de ver ſigl.in itinere.⁊ qðlibʒ miliare bjmil le paſſus.⁊ quilibet paſſus. vpedes. yt. din
in curdinali.vt.ð. dixi.
¶ Quomodo vtitur ſtoĩa.
erdos.S. v.
Jaletica
quo adipenam ercõicationis qꝛ ſelũ locũ hʒ
diſſuadet᷑. in.c nõ ne. ⁊ in.c.vino.⁊.ð.hinc ẽt.
rrx vij. vi. yer torum.
feſtus qñ incipit.ſe. vt colligit de feri.⁊ glo. in c.pꝛonunciandum.de couſe.di.iij. wdi dierfis hoꝛis incipit. Quo ſperis. Quo ad efuʒ
no. Limita niſiꝓ
* 1 e8 ex glo.in.c.qm̃
nerſis reſpectibꝰ
ad officium incipit in ve carniũ incipit a cene termi ahcret᷑ vitra mediam nactẽ cena ⁊ qñ dicg nij. vel ſexta feria. qꝛ ſiẽ tĩ media nocte.ſic ⁊ ab⸗
ſtinentia carnium. Et vicitur terminus ccne
ſequens eſt dies ieiun quo ad ieiuniũ incipt
Mide infra. Ba⸗
itincre.in tex.⁊ in glo. dũ eſt arbitrio boni v ↄditione ꝓmittentis limitet. vl. i.ↄtinuis.ð.cũ ita. Sʒ glo.i.c. no ptis.vult ꝙ attẽdamꝰ cõem vſũl quẽ aſſignabunt᷑ miliaria. t iõ ſi⸗ ꝙ dent᷑ xxv.illi ſtabit᷑.⁊ de illa itellig pra.ſed indicio meo arbitrio boni vir linquendũ. qui tů a cõicõſuetudinenece er non dʒ cum ſit optima interpics ið ſue.c. cum dilectus.ff. vc legi. fi de interpꝛei
tioneniſi ſit cauſa cuidens alind dicendi. vidc.s. Detractio⸗
.
Se in ↄtractibus ſ iri.vt attenta qlitale? ff. de ver· ob· nulli. ð reſcr
vide.ð·
oquenif; ſuctudot ent releri irieſtre⸗
legũ. de(on
põt quis
ſploꝛare officiũ iudicis vr ↄpeli
mantẽ ccare.⁊ in
—
ffamn
——— ——————
——
——————————

desm de w m dw mm nAm dew i
icn ½ n
C.de ingẽ.⁊ ma.no. Inno in. c.conquerẽte.de offi. oꝛ. ꝓpterea dicit tex. in.d.l.diffamari ſta
tů ingenuoꝝ fiuc erroꝛe. fiue malignitate q̃
rundam per iniquum eſt.i namn rc an poſſit occidi im⸗ N. fid atns pune. ⁊ rebus ſpoli i.vide.ð. Aſſaſinus..ij. eſt Fᷣm Archi.in.c.i.de
L gnas conſue. li. vi.admini⸗ Natio reꝝ eccłiaſticaꝝ cũ iuriſditiõe
ꝓpterea hre dignitatẽ eſt fᷣm Paic. de mul cta.ð pꝛeben. hre iuriſditionẽ..quo ad foxꝰ tentioſũ ẽt in modicis caufis fᷣm Me.de an⸗ cha.in cle.ſi dignitatẽ. de pꝛeben.ficut archip ſpyteri in eccłia pictanienſi qui excõicant.ſu ſpendunt.⁊ abſoluunt. vñ quilibet rectoꝛ ſeu pꝛioꝛ eccleſie collegiate dicitur babere digni tatẽ. vt notat Man. in cle.i.de elec. ⁊ in cle. ne in agro.ð ſta.mo.⁊ dñi de rota deciſiõe.clxvi: ꝓ hoc facit tex. in.c.indẽnitatibꝰ.de clec.li. vi vbi abbatiſſa dr hre dignitatẽ. Moc tʒ Car.i cle.ij. de reſcrip.⁊ ibi eſt glo.qͥ dicit hic eſſe ap
ꝓbatã opi.abbatiſ in b. Limitat Inno.in. d.
c.ð mulcta.ſi eſt ꝑpetua allegat.c.ij.ð ſta.mo. Jfi.⁊ l nõ fit perpetua dũmodo poſſit eſſe petua ſiẽ eſt in miniſtris oꝛdinis minoꝝ ſu
cit. Mã dr eſſe perpetuũ qð eſt in potentiaꝑ⸗
petua.vt no. Lar.in.d.cle.ij.tex.eſtꝓ hoc i.c. clericos.in ver. ꝑpetuã.iũcta glo.de coha.cle. ⁊ mulie. Itẽ dy dignitas ſi in eecłia vbi eſt re putet᷑ꝓ dignitate ⁊ habeat adminiſtrationẽ tꝑalium reꝝ perpetuã.lʒ non ſit numcrata in ter dignitates eccleſiaſticas ᷣm Inno. ibideʒ Miniſtri q̃t qui ſine penitus iuriſditione ex ercent officiũ aliquod.ſicut ꝓcuratoꝛes findi ci.⁊ facriſte. qui pulſant campanas nõ hñt di gnitatem ẽt fi cſſent ꝓpetui.ſecus ſi haberẽt
iuriſditionẽ.ff.de ofti.pꝛo.ceſa.l.vlti. ᷣm eun⸗
dem Inno. Similit dr̃ dignitas que appellat᷑
aliquo noic de dignitatibus iuris.vt archidi
aconatus ⁊ hmõẽt ſi non exerceret officiuʒ ßᷣm Inno.ibidẽ. Ex quibuſꝓʒ ꝙ vicarius eÿi non hʒ aliqui dignitatẽ ᷣm Pa. vbi.ð.⁊ dif fert a ꝑſonatu dignitas.qꝛ ꝑfonatus f̃m Ar chi. vbi.ð.cſt qucãã pꝛerogãtiua ĩecclia ſine iuriſcitione vt hie ſtallũ honoꝛificũ in choꝛo in.c.in optionibus in pceſſionibꝰ in vocibuſ dandis ⁊ fimilibus pluſqᷓ; alij ſui oꝛdinis ca⸗ nonici.⁊ non tanqᷓ; alij in dignitate cõſtituti q;uis Fᷣm Inno.vbi.ð. aliqũ accipiat᷑ ꝓ digni tate. D fficiũ vo jm eũdem Archi.vbi.ð.eſt
78 adminiſtratõ reꝝ ecckiaſticaꝝ ſine iurirditõe ſicut findici. ꝓcuratoꝛes.caſtaldi. ve quibꝰ.i. q.iij ſaluatoꝛ. Itẽ vicedominꝰ ⁊ fifes g ſicut pice hñt referre.tũc hiñt officiũ nõ dignitatẽ. ¶Dtx ſucceſſoꝛ in vignitate tencat᷑ er ʒctu inito cũ pꝛedeceſſoꝛe ſuo.K. Ma in.c.i.ðᷣꝓha. ꝙ ſi fuit initus noiĩe vignatis.ẽt ſi fucrit ini tus cũ ſubdito ſuo. Ita tʒ Cy.in.l.vigna vox. Cvc legi.⁊ Jo.an.⁊ cõiter ſcquentes.ẽt ſi ta⸗ lis ſit papa velimperatoꝛ. facit.l.ceſar.ff. ð pu hlica.⁊ ẽtqꝛ talis obligatio eſt de iure natura li cui pꝛinceps ſubmittit.facit cle. paſtoꝛalis. F.ccterum.de ſen.⁊ re.iudi. ¶Mtx dignitas poſſit appcti vel queri.he ꝙœꝙ dignitas eccłiaſtica nõ.imo ipſo iure efficit᷑ ĩ dignus ⁊ dʒ repelli.i.q.vi.ficut is qui. Pigni tas Vo.ſecularis ſi eſt vignus ⁊ aptus pt jap peti ⁊ peti ab co qui pot cã dare ẽt mediante pecunia.dũmõ palam deł᷑ ⁊ petatur.vt.ff. de pollici.l i.ᷓ.i.ff. de ðᷣccurio.l.eos.⁊.ff. de offi. pꝛeto.l.barbarius.in pꝛin. Secus ſi clam.vt.
C. ad.l.iul.repe.l.fi.in pꝛin.ibi nõ ambitu.vel
pꝛetio. Siliter lʒ dare pecumq.vel petere vt ↄfirmet᷑. vt no. glo. ſingularis in. d..cos. Fgt̃
yp his oĩbus glo.in l.vnica.ff. adl.iul.de am⸗
bitu. Gimilii lʒ emere militiãff.de ac.emp.I. creditoꝛ. ð.inter venditoꝛeʒ. Qð limita ſi que ritſvtꝓit.nõ vt i fic peccat de qͥ vide ð. Ambitio..i.⁊ infra O fficiũ..i.⁊.iuj. Ari⸗ ſo.tñ.i.poli.c.vi.vicit ꝙy licite appeti pꝛinci⸗ patus ſi tria concurrant. Pꝛimoꝙ habeat noꝛem ad conſiſtentẽ politiam. Sccũdo po tentiũ maximoꝛum operum pꝛincipatuſ. Ter tio virtutẽ ⁊ iuſticiam in vnaquaq; politia eam que ad politiaʒ ꝑtinet.vñ hm eum ʒ ſciẽ᷑ ti ſe habere pꝛedicta tria appetere pꝛincipa⸗ tum ppter vtilitateʒ rei publice.ſed non k ei petere. vnde dicit.ij. politi c.vi. Mon bene ſts tutum eſt ipſum petere qui pꝛincipatu digni ficapitur.
¶ Ptrum quis poſſet habere plures dignita tes eccleſiaſticas.ſil.vice.ð. Bencficium.ᷓ. xxxiij.cum ſcquenti.
¶ Mtꝝ ep̃s poſſit diſpenſare cũ co qui.xx.hʒ annũ ſoluʒ.vt poſſit be dignitatẽ eccleſiaſti cam ſine cura aĩarum.ſE ꝙ ſic.c.ꝑꝓmittimus. de eta.⁊ q̃li. li.vi. D friciũ quantũcũq; vile dr dignitas qñ fit pꝛincjpe mandante.tex eſt in Lnemo pꝛefectus.C.ve digni. Et ſic verificat. .vnica. C. de man. pꝛin. vbi dicitur ꝙnullicre datur ſe mãdato pᷣncipis veniſſe nifi ĩſcripi

oſtendat.⁊ additur. nec vllius ðlgnitate ter⸗ reri.ſiue tribuni.ſiue notarij. ſiue comitis ꝓ⸗
ferat dignitatem hecibi. MaAnr dicitur p̃latus g iapid AtOꝛ res Nnat? male expendit qui vʒ deponi. xij.q.ij.apłicos.⁊.xvij.q.iiij.nullus res. ¶ Btxꝝ ſuſpecto de dilapidatione dẽat vari coadiutoꝛ.K.ꝙ ſic. vide in.c.venerabili. ð off.
dele. ⁊ in.c.licet Mely.ð.qꝛ vero ðe ſymo. li— ere deũ debemꝰ ex toto coꝛ S de ⁊c̃.de pe.di.ij.. cha ſas eſt. vide.ð. Charitas.
¶ Ptruʒ teneamur viligere inimicos.&. S. Boin.iij.di. xxx.q.iiij. ⁊v. ꝙ eſt affectus ⁊ ef fectus dilectõis dupler. Pnmus innocentie q̃ nolumus nocere.⁊ iſto inõ eſt in pcepro.vñ quilibet tenet᷑ nõ optare eis malũ inqᷓ;tũ ma li eſt.iꝑ ſe.ꝑoſſomus tñ ꝑaccidẽs optare eis malũ.puta.i credimus ꝙ ſit expediẽs ſibi vel eccke vl cõitati.ſed inferre quo ad effectũ nõð k niſi ſit officialiſcui cõpetit ⁊ ʒelo iuſtitie fa ciat. vł in caſu ꝑmiſſo a iure. Aiins eſt affectꝰ ⁊ effectus beniticentie. Et hic eſt duplex quid an a charitate elicitus quo quis optat alij ſũ mñ bonũ. vel bona ſpũalia.ſ.gram⁊ gliam.⁊ iſte eſt in pꝛecepto erga immicos. Duedã eſt ⁊ charitate imperatꝰ quo quis optat alij bo⸗ nũ tpale.⁊ ꝓſperitatẽ tranſitoꝛiã ⁊ iſte nõẽ in pꝛecepto niſi in caſu neceſſiratis.eſt tñ pfe tionis optare talia inimico niſi ꝑaccñs inq̃n tu putant᷑ ei.vel alijs nocina.vcł ſi eſt inimicꝰ eccleſie.aut cõitatis qꝛ tũc eſſet impfectionis optare ſibi bona tꝑalia. Intellige iñ ᷣm Ale. i.iij.parte ſum.tractatu de charitate.qð eſt p ceptũ affirmatiuũ qð ñ obligat ad ſemp.i.cũ nõ ſumus in conſideratione.aut doꝛmimus. ſed ſolũ ꝓ loco ⁊ tpe qñde hoc cogitamus.vł neceſitaiis caſus occurrit. Limita ẽt pꝛedi⸗ cta ſᷣm. S. Bo. vbi.ð.q.v.1 Ri.ibidẽ.ar.i.q.i. ineffectibus ſpecialibus.ſed qͥ ad effectus ge nerales tenet quis de pꝛecepto diligere ini⸗ micos.puta.ci quis oꝛat in generali ꝓ ppłlo pᷣdicat.facit elemoſinã generalẽ ⁊ hmõi.qꝛ te net̃ non excludere eos a talibus.⁊ ẽt tenet᷑ ad effectũ ſalutatõis ᷣm Ri.ibidẽ que cõiterĩ⸗ penditur nifi in caſu qñ timeret eos ꝓuocari ad malũ aliqð.vel aliud inconueniens oꝛiri. ¶ Vtx teneamur remittere ſigna rancoꝛis: ſE ᷣm Ri. vbi.? q;.ij. ꝙ ſic. ſi petit.venid. Ac⸗ tionẽ aũt nunqᷓ;;. vel dic bᷣm Alc. vbi.ð. ꝙeſt
rancoꝛ qui cõmitat᷑ appetitũ vindicte ⁊ hůe dimittere eſt pᷣcepti.vt.ð.pʒ. ⁊ ẽ punitio quã comitat᷑ ʒelus inſtitie. ⁊ hanc nullus tenet re mittere ðᷣe neceſſitate. Mõ tñ ꝙ ſunt quedã ſi
gna ꝓpinqua que gerunt ꝓbabilẽ ſuſpitionẽ
rancoꝛis, vt cũ qs niunqᷓ; vult loqui iniuriãti
vel cũ obuiat diuertit.vel toꝛto vultu reſpicit
⁊ hmõi.⁊ talia nulli licet tenere.ſiue añ ſatiſ⸗ factionẽ ſiue poſt.qꝛ an oĩ ſpecie mali eſt ab⸗ ſtinendũ.nã ex talibus ſigniſ pʒ inimicitia.fa cit.c.iĩ.vc remur.li.vi ⁊.l.dolũ. C.ð dolo. vide qð no.in.c.cũ adrianus.lxiiij. di. vbi glo. vult ꝙ qñ quis ali non ſalutat pꝛeſumit᷑ eſſe ini⸗ micus.quã limitat Pa.in.c.repellant᷑.de ac⸗ cu.verũ qñ erat ſolitus ſalutarc. Sunt alia ſi gna remota.vt non conueſari amicabiliter facere ſibi mutua ſeruitia. non cõtinue uer ſari ⁊ hmõi.⁊ ſi hoc facit vt magis viuat in pace.⁊ ille magis cognoſcat delictũ ſuũ non peccat. als petenti veniã ⁊ ſatiſfaciẽti ꝓ poſ ſe non poterit ſine peccato veniuli tñ iſta de⸗ negare.vide de hoc.j. Iniuria..vi.⁊.vij.
¶¶ Ptx diligere mundũ ſit pctm̃. K. fm Ale. ßa ße tractatu de auaritia.q.ij. ꝙ aut diligit ad neceſſitatẽ.⁊ ſic nõ eſt pcim̃. Mñ Bda ſu per Jo.ij. vtimini mũdo ad neceſſitatẽ nõ ad volũptatẽ. Aut diligit᷑ ad voluptatẽ ⁊ ſupflu itatẽ.⁊ ſic eſt ꝓhibitũ. Et licet oꝛdinate quis poſſit amare mũdũ. tñ difficile ẽ q̃ ẽ occaſo petõx. Aut diligit mundus vt finis in eo cõ ſtituat᷑.⁊ ꝓpter je ⁊ lʒ nð it ĩi eo aligd appetẽ dũ ꝓpter ſe. rů eſtimat᷑ in eis ſufticientia ci non ſit.⁊ ſic cadit ſub ꝓhihitòõe talis dilectis ⁊iſtis duobus modis dr. Molite viligere mů dũ.i.Jo.ij.⁊ noĩe můdi intelligũt᷑ tpalia. Eñ etiã ðᷣiligere mundũ.i longo tpe vclle ſtarc i mundo ꝑp delitias.⁊ ſic eſt vchiale petm̃. ſed ꝑpetuo veile ſtare nõ poteſt eſſe ſine moꝛtali peccato.ſi eſt deliberatio voluntatis fm Pe de pal.in. iuj. di.xxi. velle ſtarc ꝓpter ꝓlonga ri ſolum non eſt peccatum.ſed ſi vt magisme reatur ⁊ melius operetur eſt meritoꝛium ·
1— qualẽ tenct quis li genll am ponere in rebus c eſt vbi cpiſcopus. vvi⸗
3 oceſis debet quilibet anleq; do⸗ ſcere bhgün
fine. ⁊.xxx vij. di. rclatum.⁊.lri dic.in ſacerdotibus.⁊.xvi.q.i.ſiclericatus.⁊ qui ⸗
—
—— ——
„

*
— v 3* A pœw.1rn Mn dodet 3 jn eidugt ny
cuſat diſcere diaboli mẽbꝛum eſt. xxxviij.vi.
nullus ⁊ ſacerdotes dñt ſempꝑ ſacris lirteris intendere.ſimiliter pᷣdicatoꝛes.xxxvi.di.yᷓ.ec ce.⁊.xxxviij. di.ignoꝛantia.etid ſenes.⁊ Aug. vicit ſe libẽter a iunoꝛe addiſcere.xxiiij.q.iij⸗ ſi habes circa medium. ſrlina eſt vltrir male vite. S. ſciplina xxiij. q.v.c. ad fidem non amat filium aut ſeruũ qui eũ non diſciplinat ea.q.c.non putes. mali ſunt flagel landi non interficiendi. xxiij.q.v.c.i.⁊.ij. ⁊ ꝑ totam.q facit elemoſynam qui ꝑ diſciplinaʒ coꝛrigit xlv.di.⁊ qui emendat. Eum miſeri⸗ coꝛdia eſt temperanda.c.diſciplina.xlv.di.⁊
citra effuſionem ſangninis.ar. de rapto.c.in
archiep̃atu.vide ſupꝛa coꝛrectio pumo:
vtx ſit pctm̃ moꝛtale ſcoꝛdia ke.pᷣm Tho.ßᷣaße q.x⸗
xrx vij. articulo pnmo ꝙ diſcoꝛdia ẽ ꝑec
catum inquantum concordie contrarii.
quidem poteſt eſſe dupliciter.ſ.ꝑ ſe aut per a cidens.ꝑ ſe.i.cum ſcienter ⁊ ex intentione.ſic accipitur pe ſe in humanis actibus ⁊ moribꝰ viſſentit a bono diuino ⁊ bonopximi in quo tenetur conſentire.⁊ tunc eſt moꝛtale ex gene re ſuo ꝓpter contrarietatem ad charitatẽ.⁊ eſt quando cognoſcit tale quid vᷣm rõneʒ eſſe fiendum.tñ non vult alijs aſſentire ne videa tur ſequi opinionem alioꝝ tanqᷓ; minus ſapi ens.vel ex odio.aut diſplicentia ad alium cui qucritur ꝓnideri vel alia ex cauſa. Et fic intel lige.c. oblationes viſſidentiũ.xc. di.⁊.c.abijt. ri.q.iij.⁊c.iſmael. di lr. Limito hoc in rebus alicuius umpoꝛtãtie. als eſſet veniale. ficut ĩ pueris patet. Pꝛimiẽt motus huius diſcoꝛ⸗ die ſunt veniale pctm̃ pꝛopter imperfectionẽ actus. Qñ añt diſcoꝛdia eſt ꝑ accidens qð eft quando in actibus humanis eſt pꝛeter inten⸗
tionem. ficut cum vnus dicit bonũ tale quid
alius opinatur contrariũ.tunc non eſt pctm̃.
niſi ſit cum errore circa ea que ſunt de necemi
tate ſalutis.vel cum pꝑtinacia indebita.qꝛ cha
ritas eſt voluntatum vnio non opinionum.
creti 0 eſt mater oĩuʒ virtutũ i.q.v.pñt ium. de offi. cuſto.c.i.Eſt neceſſaria in pꝛelato ĩ coꝛ⸗ rigendo.l.di. ponderct. pꝛcdicatoꝛi.xliij. di. fi rectoꝛ.ð. vlti. Confcſſoꝛi.xxiij. q.iij. his qui. ð pe.di.i. quem penitet.de pe.⁊ re.c.omnis.
enfatficeſt iuris cõis rela Iſp enſatioio ſar⸗ ců cũe
cognitione ab eo qui ius vabꝰt diſpenfandi ßm glo.i.q.vij. F. multoꝝ.als eſt.ð.niſi rigoꝛ: ⁊ addit diſpenſare eſt diuerſa penſare. Mam oĩa hec de quibus ibi fit mentio penſare dz ꝗ diſpenſare vult. Et g ſint illa infero in qõne ſequẽti.⁊ iõ fm MBer.in li.de diſpenſatõne ⁊ p̃cepto pꝛelati ſine cã rõnabili vł ſaltẽ dubis ſedꝓ ſola voluntate dantes licentiũ veniẽdi 3— ſunt diſſipatoꝛes non diſpenſatoꝛes. ¶ Ane ſunt cãe legitime diſpeniandi. K. vt
colligo ꝑ totã.q.vij. pꝛime cãe ſunt ſex. Mꝛia tps.ibidẽ.c. ncceſſaria.⁊.c.qðꝓ remedio.nam
defectus noſtri tempoꝛis quibus non ſolum merita ſed coꝛpoꝛa ipſa defecerunt diſtrictio nis illius non patit᷑ mancre cenſuram.xxxiij.
di. fraternitatis tue. Secunda vtilitas valet.
vt alij facilius reuertant᷑.xxiii qiiijipſa pie⸗ tas.⁊.i.q.vij.tali. Tertia qualitas ꝑione ⁊me
riti ⁊ ſcientie.d.c.tali.⁊.c.didici.cũ alius eque
dignus nõ ſit. Quarta religio. lxx vij. di.c.mo nachus.de ſen.ex.cum illoꝝ. Quinta multi⸗ tudo ratione ſcandali vitandi.l.di.vt ↄſtitue retur. Sexta neceſſitas.d.c.tali. ¶Mtrũ diſpenſatio neceſſario requirat cau⸗ ſe cognitionem. K. Pan · in c. diuerſis de cle⸗ ricis coniugatis.ꝙ in pꝛincipe nõ.ſed ſufficit ſola ipfius voluntas.in his que ſunt iuris po ſitiui ſolũ.vt no. Innoin.c.cum ad monaſte⸗ riũ. de ſta.mo.ſed in inferioꝛe ſic vt no.glo· in d.ð nifi rigoꝛ vñ ſi fiat fine cognitiõe càuſe ẽ diſſipatio nõ diſpenſatio.⁊ venit puniendus ꝛegit ↄtra legẽ.vide bonã glo.in.c.ij. de ſcif. vbi plene nõ. doc. tenent tñ quo ad eũ g diſpẽ ſauit qꝛ non poteſt cõtrauenire neq; eã reus care ex quo egit actũ in qͥ potuit diſpenſare lʒ non tencat quo ad ſuperioꝛẽ.vt notat glo. in dicto.c.diuerſis.. ¶ Vtxꝝ diſpenſatus ſine cauſa legitima ſit tu ʒ tus quo ad deum.K. vt colligo ex Inno.in.d. c.cum ad monaſteriũ.⁊ Ma.in.c.nõ eſt voti. de voto.ꝙ aut loquimur de papa aut de alijs Si de papa aut loquimur in his que ſũt iurj diu ini vt in voto iuramẽto.⁊ hmõi.⁊ ſic nõ poteſt diſpenſurc ſinc iuſta cauſa.aliter diſpẽ ſatus non eſt tutus quo ad deum. Si autem ſubeſt uſta cã tenet diſpenſatio ⁊ eſt tutꝰ ẽt in voto caftitatis ⁊ ꝓpꝛietatis fm Inno.vbi 8. Gi o loquimur de his que ſunt iuris po⸗
ſitiui põt fine cõ ⁊ eſt tutus in conſcientia.qꝛ
eins eit deſtruere cuiꝰ eſt condere. nec pᷣnccps tenei legibus ſuis ligatus.l.digna vox.C· de

3
kegi. Limitat tñ Ma. de pluralitate bñficioꝝ in qua non poteſt ſine cauſa legitima.⁊ ita te net Jo.an. in. c.de mulcta.de pꝛebẽ.qꝛ oia bo na eccleſiaꝝ ſũt dei. vt in.c. cũ ex co.de elec.li. vi Et ideo non eſt tutus taliter viſpenſatꝰ ð ðᷓ dic vt.ð. Wñficiũ.I. xxv.ex qbꝰinfert Pa. g nen eſt tutus religioſus cũ quo viſpenſat RRne c iuſta vt tranfeat ad latioꝛem religionẽ Similiter fi pꝛeficit eccleſie curate cauſã legi⸗
tima non ſubſiſtenteꝓuta qꝛ nõ cſt aptus ad
officiũ pꝛedicandi. vcl exercitiũ cure. Wñ diẽ glo. ſingularis in.c.monachi vaganteſ.xvi.q.
1.ꝙ religioſus pꝛomotus eccleſie ſeculari non
xt pꝛoſit ſed vt pꝛeſit peccat moꝛtaliter.qꝛ fa 3 votum ſuum. Si loquimur de alijs a papa. ſic clarum eſt ꝙ non eſt tutus quo ad deum. nec quo ad eccleſia.vt nð. Inno.vbi.ð.qꝛ cui⸗ cunq; alio a papa concedit᷑ diſpenſare intelli gitur ꝙ hoc faciat ex cũ legitima.⁊ idco debʒ fieri cũ cauſe cogmtione. Qð nota benc.
4 ¶In quibus poteſt diſpenſarc papa.vide in
5
ꝙ glo.in ſũma l. di.⁊ in.d.ðᷓ. niſi rigoꝛ. ⁊ doc.i
fra. Papa. ¶ In quibus caſibus põteps viſpenſure.kK.
c.at ſi clerici.de iudi.ſatis confuſe loquuni ⁊ contrarie. Sed tu dic clare.qꝙ aut diſpenſatio eſt in faciendo 3 canones vcl conciliũ.⁊ ſic nõ poteſt.niſi hoc ei expꝛeſſe a iure cõcedat᷑.c cuʒ dilectus.de tem oꝛ. Et ſic intcllige opinionẽ. que dicit ꝙ nõ põt niſi ea concedatur cxpꝛeſſe
vt in. c. cũ dilectus. Et ſic collige ꝙ epiſcopis conceditur diſpenſatio in oĩbus criminibus
minoꝛibus adultcrio. Mam peccans moꝛtali ter notoꝛie notoꝛictate iuris non poteſt ꝓmo ucri.xxv. di.pꝛimũ itaq;.in glo.⁊ ꝓmotus de ponitur.l.di. qui ſemel. ⁊ ideo indiget diſpen jatione que cpis in criminibus minoꝛibꝰ ad⸗
ulterio conceditur gencralter. vt notat᷑ in.d.
c at ſi clerici.conccditurẽt in aliquibus maio ribus.vt de heretico ⁊ ſciſmatico.I.di.pꝛeſpy teros.in gloſa. Item in ſacrilego..di. ſi quis
pꝛeſbyter. Et quõ in iſtiſ ⁊ multis alijs viſpẽ
ſat infra ſubijciam. In tribus tñ caſibus põt eÿ̃s diſpenſare contra canonem ⁊concilium. licet ei expꝛeſſe non concedatur. Pꝛimo ròe
conſuetudinis vt quia cõſuetudo pꝛeſcripta
habet vt diſpenſare poſſit.c.fi. de conſuetudi ne xi.q.i.quicunq;. conſuctudo enim facit va lere diſpenſationem que als non valeret. ar⸗ gu. de cclebꝛa. miſſa.pernitioſus.cum ſuis cõ
coꝛ.⁊ argu.de tranſac.c.fina. Secundo ratõe
magne neceſſitati vel vtilitatꝭ ð nouo emer gentis. ⁊ inexcogitate tempoꝛe conſtitutioniſ
qꝛ tunc epiſcopus poreſt diſpenſare. vt tenẽt
dñi de rota ⁊ Joan.ð ligns.in. d.c. at ſi cierici
⁊ ſequitur Pa.ibidem.⁊ Mal no. in.. omneſ populi ff. ve inſti.⁊ iure.⁊ Bar.in. Lſi hoiem.
„
ff. mandati. Ponit exremplũ quod in ciuitate
peruſij fuit factum ſtatutuʒ ne quis deferret
arma.⁊ tñ pꝛioꝛes poſſẽt dare licentiam poꝛ⸗
tandi pꝛopter bꝛigam ciuitatis quaʒ de nouo
kʒ. ⁊ ctiã ſtatuerc.q eſt caſus nouns non pꝛe niſus a ſtatuentibus etiam ſi iuraſſent ſerua re illud ſtatutum vt no. Bal.in. K. C. quiad
bo.poſ.⁊ Bar·in ſecunda conſtitui.C.y.qui/
bus. Tacit.d.l.ſi hominem. vbi pꝛocuratoꝛ ex noua cauſa pꝛohibet ſpeciali pꝛocuratoꝛ ne exequatur manumiſſionẽ ſibi cõmiſſam.⁊ bñ vt ibi. Ex quibus concludo epiſcopum poſſe diſpenſare in gradibus,ꝓhibitis in matrimo nio qñ impedimentum eſt occultum.⁊ ad pa pam non poreſt haberi recurfus ⁊ ſcparatio non poteſt ficri ſinc notabili ſcãdalo.ſiẽ ſepe euenit in mulieribus que cognite fucrunt a conſanguincis viri anteq́; contraherentmfi moniũ. Tertio qñ canon dicit diſpenſationẽ poſſe fieri. hcet aliter expꝛeſic ñ indulgeat. ꝙ tunc cps poteſt. arg.c.nuper. de ſentẽ cr. Ita tenct Joan. de ligna.⁊ Jo cal. ⁊ onginaliter fnit dictũ Inno.in.c. diſectus. de temp oꝛ qꝛ fruſtratoꝛie intelligeretur de papa qui ſemp poteſt indulgerc. ⁊ hoc etiam tenet glo in c· poſtulaſti. de cle. excõ Aut diſpenſatò cſt ſup to quod iam eſt factuʒ vt tollerctur.⁊ ſic põt cpiſcopus niſi pꝛohibeat᷑.vt in. d.c.nuper. ãr. ad hoc.xxij.q.v. hoc vf. ⁊ fic. Intellige ſcðam opinionẽ illoxꝝ qui dicunt ꝙ eÿs põt diſpen ſare niſi in cañbus vbi expꝛeſſe pꝛobibet ſibi Sed vt clarius ſcias qñ eicõccditur ⁊ quò? ñ ei pꝛohibet᷑. hic recolligo que ad foꝛumcò cientie ꝑtinent quaſi pzꝛo tabula toꝛins iſð ſũmc.xt pꝛimo quõ diſpenſat apoſtata. vide ſupꝛa Apoſtaſia. ð.vi.⁊.j. Irregularitas plio F. xxvij Item in bis baptijato vide. Baptiſ⸗ mus.viſ. v.ix. ⁊ io.⁊ Irregularitas.i.I xxiij Irẽ cũ co qui recipit bñficiũ de mann laici vi qe. Vñficiũ.. xij. Irẽ in clerico cõiugato vt hẽat bñficiũ vide Bñficiũ.ð xx · Itẽ in illeg ptio vt hẽat bñficiũ ibidẽ. qx vij cũ multiſ. ſe. Itẽ quõ quis hẽat bñficia plura. ibideʒ ſ xxxviij. Item in bigamo.vide Bigamia.it Itẽ vtqͥuis Zhat mfimoniũ ſinc bůnis vide
uh pin hi 1.
3 in ſi ju
inſt
gln jin icyn nijm inn iin ſuinn lnn vuiih iin ſumſt nin ſniem min tin ſuin ni jini

ennm 2 ken
den ndu i n
doluut eduopusm n
Ciundeſtinũ. i. Irẽ cñclerico erite in ſu⸗ dio ne pmoueat᷑ ad ſacerdoriũ ⁊ ſuꝝ reſiden⸗ tia. vide. Klericus.vij v.v. Item in vitiato in
coꝛpoꝛe vt ꝓmoueat᷑.vide Koꝛpoꝛe vitiatus
Fi. Item in qnibus criminibꝰ diſpẽſat vide Nrimen.. v. Itẽin dignitate cũ co qui hʒ. xx annũ vide.ð. Dignitas..iiij. Irẽ ĩ pugnante in ducllo vide. Duellũ.ᷓ.i. Iteʒ in etate quõ
poteſt diſpenſare.vide tas. Irẽ quõ diſpen
ſat cũ homicida.vide. Momicidiũ.ij. Iᷣ.i.⁊.ð. ix. ⁊ homicidiũ.v.J.i⁊ij. ⁊.iiij. Itẽ cũ co qui eſt in bello ininſto. vide Irregularitasi ð. v. Itẽ quõ viſpenſat cũ infami. vide Infamia.
F.xij. Itẽ quõ diſpenſat cũ pꝛclatis ne ab of⸗
ficio amoueant᷑ qñ ꝓcedit inquirẽdo.vide.j. Inquiſitio.ð ir. Itẽ quõ diſpenlat cnz illo q ſizna ꝓ hereticis burẽdis poſuit.vide Irre gularitas.i.ð xviij. Itẽ quõ viſpenſat in cog
oꝛdinat᷑ in excõicatòe exñs.vide ibidẽ.ð.xxij.
Itẽ cum eo qui duos oꝛdines ſacros vno die ãccepit ibidẽ.ðxxiij. Item cũ acolito qui mi⸗ niſtrat ad bapriſmũ bis vni collatũ. vide ibi⸗
dem. ð xrüij. Item quõ diſpenſat cuʒ eo qui
ſuſcepit oꝛdinẽ ab epo ercõicuto.vel qui refi⸗ gnauit epᷣatui.ibidẽ.ᷓ. xxxi. Item quõ diſpen fat cñ co qui ſuſcepit oꝛdines extra tempoꝛa
debira ibidem.ᷓ. xxxv. Item cum eo qui mi⸗
niſtrat in oꝛdine quem nõ hʒ ibidẽ ᷓ xxx viij Item cum puhlice penitente. ibidem.ð.xlix. Item ců illegirimo.ibidem.s.lij. Item in im pedimẽt s matrimonij. vide Matrimoniũ. ii. Impedimento.xviij.. iij. Item in ſolẽni ter penitente.vide.j. Pnia..v. Ttem quò ðpi ſpenſat cũ oꝛdinatis à ſciſmaticis.vide Scif
ma.ᷓᷓ.iiij. Item quõ in ſymaniaco in oꝛdine
velin bñficio. vide.j. Symonia.vi.ð.ij.⁊.iij. Itẽ in alia ſymonia.ibidẽ.ʒ. v. Itẽ cũ ſoꝛtile⸗ gis. vide ſoꝛs..iiij. Item quõ diſpenſat cuʒ pugnante in toꝛneamentis. vide.j. toꝛnea mentũ.ð.vlti. Item quòõ diſpenſat in voto ſã cri IJacobi.⁊ ierłm.vide.j. Wotum.iiij.. vi. Irtem in voto caſtitatis.ibidem.ð.ir. ¶Mtx eß̃s in caſibus in quibꝰ diſpẽſare pt poſſit hoc faccre ſine capitulo.kK. Archi.in.c. is qui.de fil. pꝛeſby.tenet ꝙ nõ ſed ego tenco cum glo.in c.cum ex eo.de elec.li.vi.ꝙ ſic. ¶Mtxꝝ abbas vel alius pꝛclatus religioſoꝝ poſſit diſpenſare cũ ſuis ſubditis:&.ꝙ nõ ni ſi inquantũ cis a iure. vel regula ant ꝑ pꝛiuile giũ concedit᷑ vt no. Inno in.c.ij. de co gfur.
oꝛſuſce.⁊ do. Anto.in.d.c.at ſi cierici.⁊ ibi vi
cir Pa. ꝙ eſt cõmunis opinio.
8 0
¶ Sed in quibus caſibus concedit᷑ abbati vt 6 diſpenſare poſſit kK. ꝙ in decẽ. Mꝛimo in no uitio vt ꝓmoucat᷑ ad ſacros oꝛdines:lxx vij. di. monachꝰ Scðo cũ apoſtata monacho.vt poſſit miniſtrare ⁊ aſcendere ad alios odines? urg.l.di.c.fi.niſi in apoſtaſia ſit oꝛdinatus vt de apoſtatis.c.fi·qꝛ ad papãtũc ꝑtinet vt ibi dẽ. Tertio cũ illegitimo monaſteriũ intrante vt pmoueat᷑ in c.i.de fi.pꝛeſby. Quarto ꝙ ñ cõfiteant᷑ ⁊ euchariſtiq ſumãt ſemel in mẽſe. cle. pꝛima de ſta.mo. Quinto ꝙ monachuſ de tur in cappellanũ ecckie parrochialis ſi ep̃i ⁊ populi conſenfus accedat: lviij. duc.i.⁊.xxi.q. i. doctos cuʒ multis alijs capitulis. Gextoꝙ monachꝰ hẽat ꝓpꝛiã cellã.j. ſepta monaſte⸗ rij ex cã:xviij q.ij nnlhus xx.q.vlti c.fi.ad fi. Septimo i ieiunijs.cibis ⁊ eſu carniũ.filẽtio ⁊ operibꝰmanuũ ad que tenet᷑ monachꝰvt ð ↄſe di v. nõ mediocrit.⁊.c.carnẽ.⁊.c.nunqᷓ;:⁊ de ſta.mo.c.cũ ad monaſteriũ. Sed Moft. in d c.cũ ad nonaſteriũ.de eſu carniũ. vÿ tenere q nõ põt. ſʒ ipᷣm eſt gl. Inno.⁊ Ma.in.d.c. cũ ad monaſteriũ. ĩmo dico plus ꝙ põt diſpẽ ſare in oĩbꝰ regule exceptis tribꝰ votis ꝑar. a ꝛio.in. d.c.cñ in fi. imitat Ma ibideʒ dũ mõ ſit diſpenſatio nõ diſſipatio· vtputað ne ceſſitate ⁊ alijs de quibus.ð.ᷓ.i. Octauo in ir regularitate de qua.ð.abbas. xiiij. Mono in obſernantijs regule remittendiſ.xx.q.vlt.c.fi. in glo.de conſe.di.v.carnẽ.ſaltẽ in his qͥ non ſunt de ſubſtãtia.ar. de vi.⁊ ho.cle. deusꝓcꝰ declaratõ ne notandũ ᷓᷣm Ale. in regula beati Bencdicti quedã ſunt pure ſpũalia.vt chari tas.humtlitas.⁊ cetere virtutes.Et in iſtis ii
poteſt abbas diſponcre. Quedã ſunt partim
ſpũalia ⁊ partim coꝛpoꝛalia.vt cantare.pſalle re.oꝛare.⁊ hmõi.⁊ de iſtis potcſt abbaſ diſpo nere. non tñ vᷣm libitũ volũtatis.ſed ᷣm ꝙ bo nũ ⁊ equũ viderit expedire ᷓᷣʒ occurrentia qð ppꝛie eſt viſpenſare. Quedꝗ vo ſũt que fůt ĩ obſernantijs coꝛpoꝛalibuſ.puta cõmiſtio car niũfractio iciunij.⁊ hmõ⁊ tunc ſia tali re⸗ gula pᷣcipiunt. vel ꝓhibent᷑. nõ põt abbas ea mutare.niſi Fᷣm ꝙ cõuenit charitati. vt dicit btũs Wenedictꝰ in regula.i. ꝙ ſubſit rõnabi⸗ lis cã.ałs nõ Rõ.qꝛ lʒ abbas pᷣſit ſubditis re gula tñ pꝛceſt abbati ⁊ ſubditis.⁊ iõ eiꝰ obe⸗ diẽtia pᷣponẽda⁊ cũ dr ĩ regula bti Bñdicti ꝙ oĩa de diſpoſitione abbatis fiant intelligit᷑ de illis de quibus regula expꝛeſſe nõ pꝛecipit

—
vel pꝛohibet. Si tñ abbas monacho multum
laboꝛanti cognita neceſſitate perſone.pꝛeci⸗
7
piarg carnes mãducet. vʒ ſibi obedire. aliter ex fola voluntate pꝛecipiat.nullo mõ dʒ ſibi obedire. vñ btůs Wenedictꝰ in regula. diu militãt charitati imobiliter fixa Iũt pꝛecepta regule. ita.ſ.ꝙ mutari nõ poſſunt nec ab ipis pꝛepoſitis ſine offenſa. Quid autem debeat facere talis monachuscui pꝛecipitur aliquid quod eſt contra regulam. ⁊ dubitat de cauſa legitima vel in conſcientia timct. vide.j rcli⸗ ioſus..xxix. Et quod dicit Ale. de abbate erua in quocunqʒ pꝛelato cuiuſcunq; religio nis ſi ei permittit᷑ ex regula diſpenſatio ſicut fit miniſtris fratrum minoꝛũ qui poſſunt di⸗ ſpenſare in oĩbus excepti tribus votis ⁊ que ſunt contra dei pꝛecepta ᷣʒ Wir.li. ij.ti. xix. ᷣʒ ꝙconuenit charitati. Et hoc innuit beatus Franciſcus cum dicit. ſi qui fratruʒ ſcirent? cognoſcerent ſe non poſſe regulam ſpũaliter obſeruare ad ſuos miniſtros debcant ⁊ poſ⸗ knt recurrcre.ſ.vt diſpenſentur ſi conueniat charitati.vt dictum eſt. ⁊ ſic patet in quibus ⁊ quando poſſunt pꝛelati religioſoꝛum diſpẽ ſare in regula. Quod hene nots. ¶ trum poteſtas diſpenſandi ſit late inter ptãda.e. ᷓ̃m Pa. in.c.fi.ðᷣ ſymoni.ꝙ ſic qñ datur poteſtas viſpenſandi nõ expꝛeſſis per ſonis vᷣiſpẽſandis tanqᷓ; pꝛincipis beneficiũ Et ſic ſentit glo.in. d.c.fi.⁊ ſic intellige War.
in. Liij. f. de ver ob. vbi vicit ꝙ ſi vatur pote
ſtas alicui legitimandi filiũ adulterinũ.item inceſtuoſum poterit legitimare adultcrinum ⁊ inceſtuoſuʒ fimul.qꝛ iam materia larga ſub Rmplici veniunt mixta. vt in. I.ſi ita.ff. de li.⁊ poſtu. Gecus ſi expꝛimerent᷑ ꝑſone cũ quibus dʒ fieri diſpẽſatio.ar.in.c.ſi eui.de pꝛeben.li. vi. qꝛ oĩs receſſus a iure cõi eſt odioſus.vt eſt tex.in. c.fi. de fili.pꝛeſpy. li. vi.⁊ in.c.ꝙ dilectio de conſan.⁊ affi. Et ſic viſtingue canoniſtas
tenentes cõtra Wart.in.c.ꝑ venerabilem qui
fi.ſint le. Adde etiam quod dico.ð. Beneficiũ
Frx. Aduerte tñ ꝙ licet diſpenſatio ſit ſtricti
iuris. vtputa qꝛ cõtra ius eſt ⁊ ſtricte ſit inter pꝛetanda. qñ.ſ.expꝛimũtur perſone.vt ind. c.ꝙ vilectio.⁊ in.c.i.x⁊.ij. de fi. ꝓꝛeſ.li.vi. nihi⸗ lominus extenditur ad neceſſaria cõſecutiua ſeu ad dependentia ex eo ſuper quo eſt diſpen ſatũ.qñ aliter non impꝛimeret actum validũ ſuper eo in quo diſpenſatur.vt.ð. Bencficiũ F.xxiij. Facit gio.⁊ Ma. in.c. qꝛ in tantum. de
pꝛebẽ ⁊ glo. in·e.· iquis in clerð. vij.qi· quiti
cunt ꝙ diſpenſatus ſuper plitate beneficioꝝ videtur diſpẽſatus ſuper reſidentia. vide qð
„
no. o.in.c.cum in cunctis. de electõe.⁊ glo. in.c. non poteſt. de pꝛeben. li. vi.⁊ de hoc vide 5. Clericus.vij. S.i. ¶ Sed nunquid extendet᷑ viſpenſatio in affi/10 nitate ad publice honeſtatis iuſticiã.h&. Na. in.c.non ðʒ de conlan.⁊ affi. ꝙ nõ niſi in fiar⸗ ratione affinitatis vnũ compꝛchendat glind ßᷣm glo. in arbore affinitatis. Becus eſt in di⸗ ſpenſatione qñ ſolum gradus remotioꝛ eſter pꝛeſſus.de quo vide Matrimonium.iij. Im⸗ pedimento.vi..vlti. CQuid fi impetretur diſpenſatio tacita veri 1 tate.vel ex falſa cauſa.&.g nulla eſt. vt in.c.ij de fi.pꝛeſpy.li.vi. Et idẽ de qualibet gr̃a alia. vt no.in.c.àd audientiam.el.ij.ð reſcrip.⁊ ad c.non poteſt. ¶ Dtx ſupcrioꝛ aſſumẽdo aliquẽ ad sliquod/ officiũ vidcatur viſpenſare cidem in impedi mento quod hʒ ad illud.K. Inno. mnc.pꝛeter ea. ve teſti.cogen. ⁊ in.c.veniens.ð fil pꝛeſb. videtur ſibi contradicere.⁊ glo. in c. quicũq;. lrrxi.di.⁊ in. c.qui in aliquo.li. di. Sed ego ſi diſtinguo. ꝙ aut impedimentũ eſt notoꝛium ſuperioꝛi.⁊ tunc ſi eſt pꝛinceps intelligitur di ſpenſatuſ.ſi Vo eſt inferioꝛ ſi põt diſpenſare ⁊ſubeſt cauſa ſimiliter eſt diſpenſatuſ.algñ. Facit ꝓ hoc qʒð no. Jo.an.in.c.ij. de ſci. Aut impedimentũ eſt oẽcultũ ſupcrioꝛi tanq; iu⸗ dici.⁊ ſic non intelligitur diſpenſatuſ ſed fbi imputet ꝙ illud tacuit.facit c.cum non igno res.de pꝛeben.⁊ tenet Bar.in.l.ij. C.ſi ſeruus vel liber.ad decn.aſpi. ¶¶ Ptrum poteſtas diſpenſandi ſuper irregu j laritate vel illegitimate cõceſſa a papa alicui vuret poſt moꝛtem pape.h. Fcde conſilio li viij. ꝙ ſic.qꝛ gratia ſemel facta per papamin perſonam aliquam nõ exptrat ꝑ moꝛtẽ pape vt eſt caſus de offi.dele.ſuper gratia.li.vi. Ptrum ꝑ moꝛtenillius cui cõcciſa erat ta i4 lis auctoꝛiias expiret diſpenſatio iam fact. ſic ille diſpenſatus vſus non fuit tali gratiꝭ· puta viſpenſatus fuit vt poſſet oꝛdines acci⸗ pere. vel in pꝛelatũ eligi.non accepit oꝛcmnes nec fuit ꝓmotus antẽ moꝛtem diſpenſaniis non poterit oꝛdinari vel ꝓmoucri. K. cde. vbi.ð. ꝙ ſic. ⁊ ꝙ non expirat qʒ diſpenſatio c nonice ſemel facta ex ſuperuenienti facto. no
retractatur. caſus eſt in. c.ex tua. de fi pꝛeſpl

Jacit qð not.ðe accu.c.ðe his. bñſicia enĩ cõ⸗ ceſſa in tempeftine reuocari non ſdebent.de cõmo.c. vnico. de reg. iur. decet.li.vi. Facit qð no. de elecli.vi. in· glo.c.cuʒ ex eo.⁊ ibidem in nouella. Jo.an. e fide publice vł oc ſputare culte S laic⸗ Phibitũ eſt.⁊ fi contrafacit debʒ excõi⸗ eari. ve hereti.c. quicunqʒ..iubemus quoq;
li.vi.hec quoq; ꝓhibitio fit in.c.ficut in vno
coꝛpoꝛe.co.t.in decretalibꝰ. ſed in. I.nemo.C. de ſum.tri ꝓhibet᷑ ne dů laicis ſed ẽt clericis
publice turbis coadunatis viſputare ve fide.
S. dt Tho.ßa ß̃e.q.x.ar.vij.tenet foꝛe illicituʒ de fide diſputare qñ quis viſputat.aut quia dubitat de fide.⁊ ꝑ viſputationẽ expiri vult q talis infidelis ẽ. Aut qꝛ diſputat coꝛ fim ⸗ licibꝰ⁊ titubantibus qnõ ſunt ſolicitati ab nfidelibus fiẽ eſthin terris fideliũqui tãto fir mius credunt quanto nõ audiũt motiua ⁊ ar menta infideliũ. Jed viſputare ad cõfun endũ erroꝛes.etiam coꝛam ſimplicibus qui ſunt ſolicitati ab hereticis. vel infidelibꝰ nitẽ tibus coꝛrumpere in eis fidẽ.ſi eſt ſufficiẽter inſtructus ⁊ aptus ad confundendũ erroꝛes. non ſolũ non eſtphibitũ. ĩmo eſt neceſſariuʒ diſputare ne taciturnitas cſſet ↄfirmatie er⸗ roris.ꝓ quo facit.l.qm̃.C.ve epi.⁊ cle.⁊.xxiij. q:vi.vides ſimiliter licet ad exercitiuʒ coꝛam inſtructis ⁊ firmis in fide viſputare.àd quod facit.c. in mandatis.xliij. di. pꝛo hac diſtinctò ne Tho. pꝛobanda.vide ve hoc. xcvi.vi.nos ĩ Flo.⁊ Inno. in.c.ij. ve ſum.tri.
Iuinatio ꝛperſiefertarinuen⸗
ta.c.i.xxvi.q.iij. vnde
diuini dicti ſunt quaſi deo pleni.diuini
kate enim eſſe plenos fimulant.⁊ aſtutia frau ulenta hoĩbus futura coniectant.vt ibidem
Qnot modis fit diuinatio.ſ. vt pʒ. xxvi. q.
iiij..i.x.c.i.⁊.q.v.in.c nec mirum ꝙ multis modis. vnde nuncupat᷑ diuerfimode. vnde di nini vicuntur gliqñ arioli.aliqũ aruſpices.ali qñ augures.aliq nigromãtici.⁊ multis alijf noibus.ſᷣmn ꝙ diuerſimode quis vult ſcire fu tura.que omitto.qꝛ non eſt neceſſe. vide ibi ſi vis. t de hoc vide.j. Goꝛtes.v.iij.
Aõ qt demones pñt ſcire futura que non
hñt certã ⁊ infallibilẽ cãʒ. K.ſctůs Wo.vbi. ð
xelicit er.c. ſciendieſt. xxvij. qiiij. ꝙ ex qᷓtuoꝛ ꝛimo ex ingenij acrimonia: vt qñ conſide⸗ ſuntad quid inclinatur affectio nfa. Scðo ex
81 multa erpiemia qͥ ↄſiderãt in ralibus accßta⸗ lia. Tertio ex doloſacautela.qñ.ſ.ꝓponũt ali⸗ ad facere ⁊ pᷣdicũt. Quarto ex aliena doctria vt qũ ꝑmittitur vt a bono angelo adiſcant.
u oꝛtiu m eſt viri ab vroꝛe vel . econuerſo legitima ſeparatio.legitima dico. vt nõ fiat ſine lege vel ratione. qꝛ quod veus coniunxit hõ ñ ſeparet.vxxi.q.i.ꝙ.ſed obijcirnr. Et dicitur vi noꝛtium a diuerſitate mentium.vel quia hig matrimoniuʒ diſtrahunt in diuerſas partes ennt. l.i.ff. de dinoꝛti.de quo vic. vt infra Ma trimonium quarto.*. ĩ malo auget pee 6 utu rnitas catum.de cõſue. c.fi. diciturtanto grauioꝛa ſunt pecca⸗ ta quanto diutius infelicem animã detinent alligatam cum ſuis concoꝛdantijs. O ctoꝛ dicit a docendo.vñ ⁊ no⸗ mine voctoꝛum veniunt magiſtri ⁊ econtrario ᷣm Ma. in.c.i.ðᷣ loca. Vnde tex.in. I.quibus pꝛecipua.ff. de. ſig. dicit cuiuſlibet diſcipline pꝛeceptoꝛes ina giſtros appellari a monẽdo vel monſtrando: ⁊ hoc vᷣm etimologid vocabuli. Mam docto res vᷣicunt᷑ a docendo ſicut magiſtri a magi⸗ ſtrando. Facit tex. in ꝓemio cõpilationis de⸗ cretaliũ.vbi papa oẽs magiſtros vᷣoctoꝛes ap pellat.ſed noie ſcolariũ non veniunt doctoꝛeſ nec magiſtri.niſi in larga ſignificatione. ¶ Ptrum interpꝛetatio voctoꝛum neceſſitet K. ßᷣm Pa.i.d.c.veſtra. de coha.cleri.⁊ mulie. ꝙ non niſi inquantum iure pꝛobatur. vel ra⸗ tione valida. vt not.in.c.i.de poſtula.pꝛela.ve quo vide.j. Dpinio.ᷣ.i.— Fr doctoꝛ vel magiſter poſſit repꝛobari ꝙ ſic. vt eſt tcx.in.l.i.C. de pꝛofeſ.⁊ me no. Bar. un.. ſed ⁊ repꝛobari.ff. de excn.tu.in pᷣn⸗ vbi tex.vicit de medico ꝙ põt repꝛobari.⁊ eſi texetiaʒ ðe medico in.I.yt gradatim.ᷓᷓrepꝛo bari. F. de mu.⁊ hono. ſed non ſine cauſa.I. pomponius.ſcribit. ff. de nego.geſ. ¶Mtxꝝ voctoꝛe vãnato intelligantur ⁊ eins opers ſeu libꝛi repꝛobati.. ꝙ ſic. vt patet ꝑ e.fraternitatis tue.de here. ¶ Megationes fint faciende a doctoꝛibꝰ in conſilijs.. Pa. in.c.veſtra.de coha cie.⁊ mu. ꝙ in conñilio deciſiuo nõ.ſicut nec in fnĩa vt dicitur inc.ſicut nobis. in glo. ð ſenten. ⁊ re. indi. ſecus in conſilio poſtulato a parte. ra⸗
tio diuerſitatis.q in pꝛio ẽ appꝛobata S6

conſultoꝛis. in ſccundo non· ⁊ ideo non credi tur ei niſi quatenus pꝛobet. ¶ Mtx doctoꝛ ꝓmotus coꝛruptis voctoꝛibꝰ debeat gaudere pꝛiuilegio voctoꝝ& Archi. in c.de quibuſdã lociſ.xxx vij di. ꝙ nõ aliegat tex.in ſimili.in. l.vnica ff. de atletis. facit tex. iuncta glo.in l.i.C. de ano.ciui.li. xi. vbi dr̃ ꝙ ſtipendia ſunt tradenda non ꝓ titulis digni⸗ tarũ vel numcro ſcholariũ ſed ſʒ merita.⁊ iõ glo.ibidẽ diẽ pᷣferri debere peritos ſcholares imperitiſ doctoꝛibus intelligit Pa in· c.cicri ci.de iudi. ð anteceſſione non de lectõne. Ego credo ꝙʒ etiam in vtroqʒ; debet pꝛeferri. ¶ Quis dʒ pꝛecedere.h. Pa.in. d.c.clerici. ꝙ theologus · poſt ip̃ʒ canoniſta. poſt ca noniſtã legiſta. poſi medicns. vide ibi ſi vis. lu S aliqᷓ bonus ⁊ licitus ⁊ c S cipit᷑ ꝓ ſolertis ſicutiqñ aſ aliquid ſimulat ne danificet᷑ a ꝓxie vt in J.i.ff. de dolo.ĩ tex.⁊ glo.exẽplificat ð capto ⁊ ianucñ.q fimulanit ſe ʒctũ qð gdẽ. vt.ff. ð ne.ge l.ad quid nã.ð.cũ me.⁊.ft. de leg.ij.l.cũ
pr. ð.titio.⁊.ff.ſi quis ob.ca.te..qautẽ. Rpa
tronꝰ.⁊ de B vide.j. Simulario. Sʒ cõiter do lus accipit᷑ in malo. ⁊ ſic viffinit in. d.li.a la⸗ beone. dolus malus eſt oĩs calliditas. fallacia Machinatio ad circũuenieñ.falleñ.⁊ decipiẽ dũ alteꝝ adhibita.fit racẽdo in gĩo calliditas vt. ff. de ac. ẽp.⁊ ven..i.fit mentiẽdo ĩ verbis fallacia.ff. de fur.I.falfus.ᷓ.ſi quis. Fit arte v
boꝝ machinatio.ff.ð ac emp: ⁊ ven. kiulianꝰ F.idẽ. Ad circũuenieũ.ſ.reddendo fingula ſin gulis.i.circũuentionẽ calliditati. I allẽtiã fal kcic. deccptòʒ machinatõi. ponit᷑ adbibita.ſ 5 ius ⁊ bonos moꝛes Fh differẽtiã doli boni bec in glo. ibidẽ. t adde ᷣm Be. in. c. ſi com⸗ pꝛomifarins. ver.ſi vero.de elec.li. vi. ꝙ quis doloſe facit qñ ſcienter rem ſibi ꝓhibitum fa cit. differt autem dolus a fraude.qꝛ fraus/ꝓ pꝛie per facta fit. ſed dolus periverba? facta. ¶ Ptꝝ ignoꝛantia iuris excuſet a dolo.⁊ vſe quẽtera pena ad qui incurrendã requirit᷑ do lus.he. Ly. in regula. Ignoꝛãtia.li. vi. ꝙ ſic. ꝙ ʒ iuris erroꝛ ſit lata ẽuipa.nõ tñ ẽ volꝰ. vt. f. de his ꝗ nõ. infa.I.i.vbiẽ glo.ſingularis. facit L.i.ff de ambige. facit qð nõ. Bar· in ſi qs in rm̃. C.vñ vi. vbi dicit ꝙ fi minoꝛ credens ſibi licere rem ꝓpꝛiã ſine cuiuſ 5 auctoꝛitate oc⸗ cupat nõ incurrit penã.d.l.ſi quis. qꝛ nõð eſt i vero dolo.allegat.lpꝛimãᷓ.C. ſi aduerſus deli⸗ etum.ſequitur do. Anto.in.c.i.de dolo ⁊ con⸗
tu.⁊ allegat.l.ſi er cauſa..ſi in cõmiſſum. ſ.
6„
de mi.⁊ quod no in.i.ᷓ nunciando f. de no
ui ope.nun. pꝛo hoc ꝙexcuſat ignorãtia a do lo. ex tex.⁊ ibi Pal.in.l.ſed ⁊ ſi lege· vſcue f. ð pe.here.vbi crroꝛ iuris excuſat ab inuaſiõe ne quis vicatur pꝛedo. Idem tenet Haly. in l. ſenatus.C.ð his qui ſibi aſcri.aliquid in teſta
mento in ſecunda colũna.eſt caſuſ.⁊ ibi Bar.
in lin lege.ft. de ſiccariis ideʒ tenet Ange. in in.l.ſiquis id F. doli.ff. de iuriſd.om. iudi. vbi allegat Butri.Soꝛtius dixiſſe ꝙ ctĩ ignoꝛan
tia iuris naturalis excuſat a vero dolo.⁊ ad..
ij. C. ve inius voca. qne vicet᷑ contraria. Re⸗ ſpondet qʒ ibi non requirebatur verus do⸗ lus ſed pꝛeſumptus.⁊ ita tenuit dictus But. in.l.regnla.ff. dc iur.⁊ fact. igno. Limitat hec
Ange. in. I.ij.ff. ꝙ quiſq; iure.vera niſi fit vo ⸗
ctoꝛvł aſſcſſoꝛ eui turpe eſt iu. ignsꝛꝗtia. It idẽ Ange.in. d.l.ſenatuſ. dicit ꝙ credi alegã ri ſe ignoꝛaſſe ius ad excludendũ dolũ.⁊ ꝓcõ
ſequens a pena que cſſet imponenda pꝛopfer
volũ.⁊ dicit ibi eſſe caſũ. Ex pꝛedictis collige ꝙ vbi ius vel ſtatutum requirit verũ doum ꝙ ignoꝛans quantũcũq; ſit culpabili nonin currit penã ipfius.licet alio mõ ſit punienduſ Fᷣm modũ cuipe vbi vo ius vel ſtatutũ requi
rit dolum pꝛeſumptum.ſc ignoꝛans eraſſe. ⁊
ſupine nõ excuſatur.qꝛ eft in dolo pꝛeſumplo hoc pʒ in cenſuris cccłiaſticis qut cum requi rant dolum pꝛeſumptũ taliter ignoꝛans eas non euitat.vt pz in.c.vt viarum periculis de conſti.li.vi ſecus fi eſſet in leni cnlya ignoꝛã⸗ tie. Qnoq bene nota.quia facit ad mulia q Prruz iniuſta cã̃ excuſet a volo.& ꝙ fic quẽlibet. ita no. Bal.in.c. vt aĩarum. in pꝛin· ſcðᷣe colũne. de conſti..vi. vbi dic ꝙ prurbůs aliquẽ in poſſeſfione ex iniuſta cũ putans ſdi licere. ercuſat᷑ à pena ſtatuti pnniẽt in cenlů
*
quod requirit dolũ ꝑ n iul. plagijcriminis
C.ad.I.fauiᷓ. de plagi.no. Jo. an.in ti de qbi. in addit ad ſpecu.⁊ ꝙ recuſaʒ a penalegigẽt in inſta cã. no.in. c.iin fi. ð clec.ivi. dẽ o⸗ an.⁊ Wal in aui.generaliter. C. de cpi. ⁊c.? multꝭ alij.⁊ ſequitur do. udo de rocolůn xxvij in Ruhꝛica. de arbitris. Eſt xhoego in.l.vnica.ᷓ.fi. in magna glo.ff. ſ guis ius d
cen.non obtempera. Iſt Mar. ⁊ Ange inli.
infi.ff. de arbigcis. Inno in.c. de eruoum ·d ſeruis non oꝛ.
¶ Mtrũ lata culpa equiparet᷑ dolo· K ꝙ non vbi requiritur vcrus dolus.vt dicit Beril
*5*
gul
mm iufan ii ſiti Dh
in i iut i nüt hn ulimn Au
im
mmnni
ftimi ntui tmſu
1
ijiut

in aetionibus.f̃. de in litem iuran.⁊ glo. in. I. ſuſpectiſ. inſti. ð ſuſpec.tuto.vnde dicit Bal. in.i.ſi quis id. in finali colũna.ff. ð iuriſd.om: iudi. ꝙ qñ delictum circũſcribitur per dolum non ſufficit culpa.ſecus in his in quibus cul⸗ pa venit punicnda allegat d.l ſenatus.⁊d.l. bagi crimis accuſatõ. Et vt no. Ang.in. d.. quis id.ð. voli.ꝙxvbi fit mentio de dolo reg ritur verus doluſ. Dnñ tñ notabis ꝙ iguoꝛã tia affectata que eſt qñ quis noluit vel fimula uit ſcire equipollet ſcientie.c.cos de temp.oꝛ. k. vi. ⁊ ideo eſt dolus non culpa. ¶ Mtxpena coꝛpalis ſit imponenda ſine vo lo. K. ꝙ nunqᷓ; ſine doli interuẽtu.gl.⁊ Bart. in. l in actionibus.ff. de in lirem iuran.⁊.d.p. ſuſpectis.⁊? War.in.l.i..i.ff. ſi quis te.eẽ ius li. ſue.⁊ Bal.in.l.opera data. C.qui accu.non
poſ.⁊ caſus eſt in.d.l.in.l.vbi dicit Bart.ꝙ ĩ
penis coꝛpoꝛalibus.vcl in infamiam irrogã tibus lata culpa non equiparatur dolo.⁊ gio. in.l.in actiõibus.ff. de in lite. iurã.appꝛobata cõiter.⁊ bar.in.l.qð nerua.ff. depoſiti.⁊ in.d.! in lege vicit ꝙ in cã̃ ſanguis.ſtatus.vel.fame lata culpa non equiparãt᷑ volo.i verus dolꝰ requiritur in illis. Ange.tñ in. l in actionibꝰ. ff. de in litem. iuran. tenet contra ⁊ picit conſi lium paduanũ cõſuluiſſe ʒ bart.in hoc.ſed iu dicio meo ſi conſidere.l.ij. C. de noxa.vcrioꝛ eſt opinio bar.⁊ iura que Ange. adducit in cõ trarium continent caſum ſpecialem.
¶Mix incurrat quis ſniam excõicationis a iurc pꝛomulgatam ſine dolo.j. vide excõmu⸗ nicatio.vij. caſu vlti.ð.ij. 2 ¶ Wix quis poſſit paciſcivt non tenea᷑ð do lo. N. ꝙ nõ. vt eſt tex.in.i.y.ſi ↄueniat.ff. de⸗ poſiti.qꝛ hec ↄuentio eſt 3 bonã fidẽ ⁊ bonos moꝛes.⁊ ideo nec ſequenda.dicit tex. bidem.
0 7 CAn qnis poſſit tenere bo na alicniꝰ qͥ ex ſta
tuto ad eũ venerũt ꝓꝑ velictũ alicuius fi ipſe doloſe egit. vt ille delictũ cõmitteret.K. Pa. in.c.poſtulaſtis. ve conceſ.pꝛeben.ꝙ nõ. ⁊ bñ facit tex. ibi in fine cum ſua glo. Ptꝝ doluſ annullet contractũ ſpũalem.ꝓn ta vorum ⁊ hmõi ſ. Pa. in.c.cum dilecti.de emp.? ven.ꝙ non. nec poteſt quis excipere ð dolo añ fuit inductus ad bonũ. qꝛ non eſt ꝓ⸗ pꝛie dolus. puta polo induxi te ad religioneʒ tenet ingreſſus. Facit quodᷓ legitur.⁊ no.in.c. cum dilectus.quod metus cauſa.⁊ vide gloſ. not.in.l. g dino.ff. de ritu nupti.que hoc te⸗
ntt etiam in matrunonio.
CPtx bolnſ annullet eontractũ tpalem.pu ra venditionẽ ⁊ hmõi. K. ꝙ aut doius ꝑ con⸗
trahentes dat cꝗᷓʒ contractui.puta dolò duxi ad vendendũ qð non eras venditurus.⁊ ſicĩ contractibus bone fidei non tenet ſ̃m gloſ.⁊
Ma. in.c.cum dilecti ve emp.⁊ ven.⁊ glo.in.l.
ij. C. de reſcin. ven.⁊ glo.cum bar.in.Iclegan⸗
ter. ff. de volo.⁊ placet. licet Ne.teneat cõtra
rium. In contractibus aũt ſtricti iuris tenet
contractus.ſed agene ex eo eliditur ope.exce⸗
ptionis.ff. de ver. obl..ſi quis.cum aliter.⁊. C de pac.l cum poſtea. Si vero ꝑalium a cõtra
hentibuſ vat cãm contractui ẽt bone fidei tʒ
contractus.ſed agit contra mediatoꝛeʒ de vo
lo.d.l.clcganter..i.ff. de pꝛoſenetis.l.ij. ⁊.tij.
tenetur etiam ille pꝛo quo factus eſt inquan ⸗
tum factus eſt locupletioꝛ.vt.I.fi ff. de eo per quẽ factũ erit in pꝛin.⁊ non plus. Au t voius
non dedit cãm contractui ſcd incidit in ↄctũ puta eras venditurus ſed volo indnri te ad minus vendendũ.⁊ hmõi.⁊ ſic tenet contra⸗
ctus.ſed in cõtractibus bone fidei agetex eo
contractu vt ſuppleat pꝛecium.vt.ff.ð ac.ẽp. ⁊ ven.l.iulianuſ..ſi vcnditoꝛ. Erit tñ in arbi
trio emptoꝛis. vel ſupplcre pꝛecium.vel reſti⸗
tuere rem.ſi deceptio ſit vltra dimidid iuſſi p
cij.c.cũ cꝗ.de emp.⁊ ven.l.ij. C. de reſcin. ven. ⁊ in cõſcientia etiam ſi deceptio ſit minus ði midia. In contractibus ſtricti iuris aget de dolo.d.Leleganter.p.non ſolũ.in fi. Aut dolꝰ? nec dedit cãm contractui nec incidit in con⸗
tractũ.ſed re ipſa euenit ſine dolo.⁊ facto ꝑꝓtiſ vtputa ambo ignoꝛabant iuſtum pꝛeciũ.ſic ñ
eſt peccatum.nec reſtituere tenetur niſi repe⸗
tatur.ſi a pꝛincipio non plus emiſſet etiam ſi
ſciuiſſet plus valere.puta qꝛ non expediebat
plꝰ fibi emcre. Gi ãt plus emiſſet a pꝛincipio
ſi ſciuiſſet ⁊ eſt deceptio notabilis tenet reſti
tuere rem vcl ſupplere pꝛeciũ.ar.d.l.ſi quiſ.cũ alit. vbi equiparat᷑ deceptio que venit re ipſa
⁊exꝓpoſito.⁊d.c.cnm dilecti.ſecus in moci co. Et ita intelligo.d. Anto.in.c.qꝛ pleriqʒ.de
imu.eccleſiarum. Si Vo vterq; rei valoꝛem ſciebat.tunc dic. vt.j Imptio.ᷓ. vij. xt ᷣmpᷣ
dicta intelligeſ.l.ij. C.de reſcin. ven. ⁊..in cau
ſe..pomponius ff. de mino. ⁊.c.cum dilecti. ⁊.c.cum cauſa. de emp.⁊ ven. vbi diciturlice⸗
re conrrahentibus vſq; ad dimidiam ſe deci
pere in contractibus bone fidei.
. quis vicitur. vi⸗ Omeſticusiy 2

nieinm poteſt laicus ha locis vᷣm Inno.in.c.ex ꝑarte. de fo · cõ⸗ pe. ſimõ vtrobiq; inſtructus ſit. alle at.l.aſſũ ptio.f. ad muni. ⁊.l.ſenatoꝛes. ff. de ſena. ⁊ lo⸗ quitur hic de inſtructo.de quo in.l.quefitũ.ʒ ſed ⁊ ſi fundꝰ ff. de fun. inſtruc. ⁊ inſtru. lega. vbi accipit᷑ pꝛo oibus pertinentijs neceſſarijſ ad vſum. Addit Inno.idem etiam ſi haberet maioꝛem parten ſuoꝛum honoꝛum.vel fami liaʒ.velſi nibil hʒ oſſidue tñ ibi conuerſ at.C. vbi ſenato.l.ij. Sola tñ vomus nõ conſtituit domiciliũ.ff. ad munici.l.libertus.ðᷓ. ſola. Ex quo infero ⁊ ex.d.I.aſſumptio.⁊.d.. cnatoꝛeſ ꝙ domicilium habet vbi quis eſt oꝛiundus.l. ij.ff. de ſenato. Et ſimiliter vbi pater ſuꝰ fuit oꝛiundus. Item vbi voluntarie ſibi elegiti 5 ferendo maioꝛem partem ſuoꝛum bonoꝛnʒ.⁊ clericus vbi bñficium obtinet requirens reſi dentiam.pꝛo hoc eſt tex.in.c.cũ nullus clericũ de tempo.oꝛ. li.vi. Item vbi fuit oꝛdinatꝰ. vt no.glo. in.l.heres ãbſens.. apud labeonẽ.ff. de iudi. Item mulier rõne matrimonij. Iteʒ ratione jnlitie. Item rone poſſeſſionis. Iteʒ rõne curſus tpis.ſ.decennij. Sed.d.gloJogt̃ quo ad foꝝ nõ quo ad domiciliũ. Item rõne manumiſſiõis.I.ſiquis a pluribꝰ.ff. ad muni. Itẽ vbi conſequit quis dignitatẽ efficit ciuiſ Jide.ð.ciuis. Quo Vo ad confeſſionẽ ⁊ ſacra menta neceſſaria non voluntaria fi als nõ bʒ ibi domiciliũ. rcquirit vt ibi hitet ꝑmaioꝛem partem anni m Inno in. coĩs de pe. ⁊ re.⁊ ñ faciat in fraudẽ ꝓpꝛij ſacerdotiſ. Iacit. c.que ſti. xvi.q.i.de deci.ad apłice. niſi ſetranſferat cũ aĩo ibi remanendi.qꝛ ſtatim ꝙ hoſpitium coſtituit in akena parrochia ců aĩo ibi rema⸗ nendi ſtatim fit ꝑꝛochianus illius de parro· c.vlti. de deci.ad apoſtolice. Quodeſt 3 ep̃os quidiſpenſant in votis cũ ſcolaribus. vel cõ ferunt cis oꝛdines non hñtibus domicilium q non pñt. qꝛ non ſunt neceſſariu ſacramẽta. Moc tenet Panoꝛ.in.c.nullus.de C3 nira dioe eñt inſtuu⸗ Hminica dies 1co iu Vbati. q co dic inchoauit mũduſ. Be.i. vpᷣs ſurrexit a moꝛtuis.de ↄſe. di.iij. ſabbaro. tẽ ſpũs ſanctus datus ẽ apoſtolis.⁊ tex. diẽ quicgd a deo eſt ↄſtitutũ inſigne in hꝰ digni⸗
tate dicieſt geſtũ. In hac die mũdus fumpſit
cxoꝛdiũ. In pac ꝑ reſurrectionẽ ⁊ moꝛs inte⸗
—
ritũ.⁊ vita accepit initium.lxxv.di.qð vie. in
fi Quomõ eſt ð pꝛecepto. ⁊ qñ incipit.⁊ quid kiendum.xide.s Hiescha inii et edi poſii mn di. fruendi ⁊ vtẽdi ac diſponendi de aliqua re ꝓ libito yolũ⸗ tatis.vel ᷓᷣm aliquem determiatũ modũ aqᷓ⸗ daʒ ſuperioꝛitate.vel auctoꝛitãte diffinitinũ. ¶ñium in ⁊ ſuꝑ hoies an ſit m legem na turalẽ. K. Ale. in.ijj. ꝑte fũme.ꝙ ẽ loqui de na tura ante pctm̃.⁊ ſic ei repugnat ſeruitus ⁊E loq de nã poſt pctm̃.⁊ ſic lex naturalis dictat neceſſariũ dñium ad cohercendũ malũ. Pñ Aug. in li. de ciui.dei.ficut deus hoĩ ⁊ animꝰ
coꝛpoꝛi. ita rõ debet dñari⁊ impꝑare libidini
Ciñum reꝝ an ſit ᷣmlegẽ nãe. K. Ale· vbi
ð.ꝙ lex nãe circa cõionem ⁊ ꝓpꝛictatẽ dictat
differenter. dictat aliauid. q debutů aliquid. qꝛ bonũ.⁊ aliquid qʒ equũ.vt vebitũ dictat in
ſtato neceſſitatis oĩa ſint cõia. Et boc modo cõicatio eſt in pꝛecepto ad ſuſtentationẽpſo
nax.⁊ inde ſumit᷑. G ĩa qᷓ vultis vt faciãt vo bis hoĩes ⁊ vos eadem facite illis. Mat.vij. Reſpectu ẽt ꝑſonaꝝ quo ad multiplicationt ꝓlis dictat. ꝙ ſit vxoꝛ ꝓpꝛia ⁊ ᷣm œẽ tÿs hm ilind pꝛeceptũ. Qð tibi non vis fieri alteri ne feceris. Thobie.iiij.Et hoc mõ appꝛopꝛiatio eſt in pꝛecepto vt bonũ in ſtatu nãe inſtitute dictabat oĩa cõia. In ſtatuvᷣo lapſe dictatb nũ eẽ hre pꝛopꝛiũtñ qꝛ res cões negliguntur tum qʒ cõio parit diſcoꝛdi dictat yt equi. q dam eẽ cõia. vt aerẽ. mare.littoꝛa.⁊ quedã ap ſunt ea q̃ in nullius bonis unt quc occupanti concedii. Et ſic intellige
dñium reruʒ eſfe de iure naturali.q naturi
equitate inductů eſt. vt inſti. ve reꝝ di. fin⸗ guloꝝ.ff. de acqui.re. do.l.adeo.· eumquis Euõ acquirit᷑ dñium reꝝ h. ꝙ quadrupli citer. Pꝛimo auctoꝛitatis legis nãliſ. vt ꝙ en que in nullius bonis ſunt ſint occupaniis vt inſti. de re.di.ᷓ. finguloꝛuʒ. Scðᷣo auctoꝛitat pꝛincipis qui poteñ ex iuũa cauſa rem alicui
ei auferre ⁊ alteri dare. vt no · Inno· ⁊cduler doc. in.c. que in ecckiaꝝ. de conñti.⁊ legiſte. 1 fi.C. ſi ʒ ius vel pu.vti.vtpula pp delici pu nienqũ ⁊ bmõi ars non. vt ibidẽ ð̃a nõſol⸗ pꝛincipis ſedẽt ꝑ ftatuta inferioꝝ haben auctoꝛitatẽ a peincipe ſic ſtatuendi.vt in d⸗ que in eccliaꝝ notat. Tertio ꝑcõſenſũ illius eſt.⁊ iſtud ür ꝑ donationẽ ꝑpmutationẽg venditiõʒ ꝑ muiui dationẽ pmði· Aua iut ciuili qð ſiatuit vt vſucapiõibꝰ· vlcriptoꝛ
—

nnle in 1 dotwt be ienät e aprut Nn
ceru ldode in Lnpuupe
u
ci de yxpi n mn vp hein umcicum ehrh pia e in
mi x n vhit ium md— ontne nc
— L 3
der 3. 1 4
e.MMn 1 „
——„
en 6 cndn
bus. adoptione· depoꝛtatione. ceſſione. addi⸗ tione. bonoꝝ poſſeſione.⁊ hmõi de quibus oĩ
bus habes.ff. de acqui. re. vo. in gio.l.i.⁊ in
ſti. de re· di. cũ multis titulis ſequentibꝰ.⁊ de his q̃ͥ ad nos ꝑtnẽt.dicam in capitulis ſuis.
Aduerte tñ viffcrentiã inter ſpũalia ⁊ nõ ſpi
ritualia.e; in ſpũalibus ex ſolo titulo ſine tra ditione dñium tranſit in aliũ.vt eſt tex. in c.ſi tibi abſenti.de pꝛeben. li.vi.tz. Inno.⁊ cõiter appꝛobat᷑ in.c.inter cetera.de pieben.ſecus in alijs rebus in quibuſ requirit᷑ traditio ad trã ſlationẽ dominij nec ſufficit ſolus titulꝰ. nifi
in re data eccleſic de q̃.j. Jmmunitaſ.ᷓ.xxxi.
Mec ſola traditio tranſfẽrt dñiuʒ. niſi aliqua iuſta cã̃ vera.vel putatiue vera pꝛeceſſerit.. nũq; nuda traditio.cũ ibi nð.ff. de acg.re.do.
N Dminus ꝰlicuine rean duca
tus cõitatus.vłciui
tatis.aut terre quis dicat᷑ legtimus.K
x dñinz iuſte ⁊ legitime acquirit᷑ aut iuſto bel lo. puta pugnando infideles.vel ʒ aliquẽ re
bellẽ auctoꝛitate ſuperioꝛis.vel pꝛincipis.vt
ut.ð. Bellũ pʒ. aut ꝑ legitimũ ſucceſſionẽ. aut ꝑ conſenſum ſeu electionẽ populi habentis li bertatẽ ſibi eligendi vñm.aut ꝑ inſtitutione
pꝛincipis ſen ſupcrioꝛis habentis iuriſditio⸗ nẽ in tali ciuitatc.aut caſtro.aut ꝑ legitimã p ſcriptõʒ cũ bona fide factꝗᷓ.vel emptõʒ.ꝓmu tatõʒ. donatõʒ aut alio iuſto titulo. de qðꝰ in ſuis capitulis. Qui vo glia via intrat.fur ẽ ⁊ larro⁊ reſignare tenct᷑ ſi pᷣt ſine notabili peri culo aĩaꝝ.coꝛpoꝝ aut rexꝝ.tenet᷑ẽt ad reſtitu
tionẽ oĩm reddituũ quos habuit ab illis loc
ſic vſurpatiſ.⁊ vt homicida ẽ iudicandꝰ qᷓ;tũ ad cos quos fecit ꝑ ſe.vel ꝑ officiales ſuos oc
dũ ſi titulũ iuſtificatũ hre nõ pᷣt.ar. de pe.di. v. falſas. Intellige qñ h eſt claꝝ ꝙ hʒ iniuſtũ titulũ vel nullũ ſecus in dubio.vel cñ dimitte re nõ poſſet ſine periculo aĩaxꝝ.coꝛpoꝝ aut re rum.puta qꝛ ppłlus ſe poneret in ſeditione.⁊
hmõi. ſie nõ tenetur reſignare niſi voluntate
ſolũ añ ſeiret ꝓcerto.vł qñ talia nõ iminerẽt c.ſi res.xiiij. q.vi. Idẽ die de officialibꝰ qᷓs ta⸗ les tyrãni ponũt in officijs ꝙ nec ſalariũ pñt recipe niſi cẽt tale offm̃ qð eẽt neceſſariũ rei⸗ publice. vl vtile. qꝛ tũc nõ peccarẽt recipiẽde nec ſalarii reſtituere tenent᷑.ðᷣ quo in.c. in lit
ttris. de re.ſpo.⁊ in c.nihil. de elec.per doc.
2
½ ¶ Bed nungd cinitas põt ſibi eligere ðñm.kK 1
Fm Po. in.c. nonit.de iudi. ꝙ nulla ciuitaſpo teſt ſe dare alicui vño.nec pᷣt titulũ vᷣñij iuſti⸗ ficare. qꝛ hoc eſſʒ in pꝛeiudiciũ imperateꝛis qᷓ ad illas que ei ſubijciunt᷑.vl pape quo ad ſibi ſubiectas. Quod verum eſt niſi ex pꝛiuilegio vel conſuetudine haberent ius eligendi.quia conſuetudo dat iuriſditionem.de arbi.c.die⸗ cti.C.de eman.l.i.⁊ vltima.
¶ Ptrum vominis habentibus manifeſte in 2
iuſtũ vel mullũ titulũ teneant ſubditi obedire K. ꝙ nõ. Hicit tñ Tho. in ſum.ꝙ ad vitandũ
ſcandalũ ſuũ ⁊ alioꝛum bonũ eſt obedire.⁊ re
nereri in eis que non ſunt contra deum xi.q. iij. Julianus.ſed habentibus iuſtuʒ dominũ quantũcunq; mali fint tenentur eis ſubditi obedire in licitis ⁊ que eis pꝛecipere poſſunt.
i. Pe. ij. D bedite vominis veſtris non tan⸗
tühonis.⁊c̃.⁊ adxro.xiij. qui ptãti reſiſtit.⁊c̃.
¶ PMtrum dominus poſſit ponere exactiones ſuis ſubditis.vide.j. Talia.
ligo ex. d. Anto.⁊ Joan.ve ligna.ac Ma.in.c.
licet de reſti.ſpo.⁊ Bar.in.l.nc quid.ff. de in⸗
cen.rui.⁊ nau.ꝙ ſic qñ familia eius veliquit ĩ officio ſeu miniſterio in quo ipſe vñs eſt pꝛe⸗ poſitus.⁊ ipſe vtitur opere talis familie.qꝛ ſi⸗ bi imputatur.qui talem elegit.qꝛ honeſtam ð bebat ponere.I.i.ᷓ. familie. ff. de publi. Ciuili
ter tñ tenet᷑ non criminalii.vt in.d.l.ne quid.
Ex qͥ pʒ ꝙ ptãs ſeu rectoꝛ tenet᷑ ex maleficio ſuoꝝ officialiũ.l.ſi poſt.C.de aſſeſſ· Idem dic
ve capitaneo ꝙ tenct᷑ er delicto ſuoꝝ armige
roꝝ.nauta.hoſpite.⁊ſimilibuſ. Addunt tñ ſu
pꝛadicti doc. gʒ ſi officiũ erat publicũ.vt ꝓtãt cidere vel mutilare.; illi digni fuerint ppma leficia ꝓpetrata.xriij..v.ſi nõ lʒ nec pᷣt abſol ui niſi diſponat ſe ad ſatiffaciendũ ⁊ dimittẽ
⁊hmõi ſufficit exhibere malcfactoꝛẽ.vt in.d. L.i..fi ſecus ſi officium non erat puhlicum.⁊ nauta.⁊ caupones ⁊ hmõᷓð.l. vnica.ff. de fur. aduer.nau· Si vero familia non deliquit in oſticio vñi.non tenetur dñs quo ad foꝛum iu
diciale ſed quo ad conſcientiam ſic ſi eſt in cul pa non cotrigendo cam.nam tenetur verbo
Texemplo cam coꝛrigere.⁊ ſi aliquis coꝛum ẽ
incoꝛrigibilis tenetur eum expellere. niſi qñ
pꝛeſumeret ꝙ efficeretur peioꝛ: nã tũc faciat
quod poteſt ⁊ excuſatur.als non.quia talibꝰ
picitur. Erroꝛ cuinon reſiſtitur appꝛobatur lrxxiij. vi. erroꝛ cum ſimilibus.
¶ Quõ ãt famulo infirmãti dẽat᷑ merces.vi
de. Familia.S.jj. Qñ tenet᷑ de robaria que fit
in eius vominio.vice pedagium.
3
Mtꝝ vñs teneat er facto familie. ze. vt col 4

nafidt̃ a vono. quaſi dono n Ai datio.ff. de dona.cauſa — mortis.l.ſenatus..i. ¶ onatio pꝛopꝛie eſt qua aliquiſ dat ea mẽ te vt ſtatim velit accipientis fieri.nec vllo ca ſu ad ſe reuerti.? pꝛopter nullam aliam cãm facit qᷓ; ut liberalitatẽ ⁊ munificẽtiã exerceat ff. de do.l.i.in pꝛin. ⁊ hec donatio dr ſimplexr ut.C. de dona.ante nup.lfi.F.i.⁊ abſoluta. ut d.l.ſenatꝰ..i.⁊ inter viuos.ut inſti.de dona. F.alie. nec obſtat illi verbo vllo caſu ad ſe re⸗ uerti.C.de reuocan. dona..fi.qꝛ illa reuocatò fit poteſtate legis non contrahentium. ¶ Quot ſunt ſpẽs donatiõis.K. ꝙ qᷓ;uis gl. in.l.i.in pᷣn.ff. de dona. dicat tot quot ſunt di uerſitatẽs volũtatũ.tñglo. in.l.res vxoꝛis.C· ve donati. inter vir.⁊ vxo.tm̃ tres explanat. Pꝛima dr donatio inter viuos q̃ ſimpłkr que vocat᷑ donatio. Scða drcã moꝛtiſ. Tertia dr inter vix ⁊ vxoꝛẽ.de puma bic dicᷓ. de ſcðaĩ c.ſe.⁊ de tertia in.c.iij.ſe. Adde ⁊ aliaʒ que dr pꝛopter nuptias.ve qua in.c.iiij.ſe. ¶ Donatio qᷓ dr̃ inter viuos q̃druplex ẽ. Alia ſin plex ⁊ abſoluta.q̃ ſimpłr quis donat.de qᷓ in. d.liin pᷣn. Scða eſt ↄditiõalis. de q̃ in. d. i.ð.ij.qͥ eſt qñ quis vonat ſub ↄditione. vt ſi fe ccrit vcl ſi vencrit ⁊ hmõi. Tertia eſt modaliſ vt. C.ð dona.ſub mõ.l.i.⁊.ij. ⁊ eſt qñ donat vt tale qd fiat.⁊ de hoc vide.ð. Conditio. Quar ra eſt remuneratiua bñficiox.ð q̃j in.l.aquiliꝰ
regulꝰ. ff. de do. vbi dr nõ cẽ merã donatõeʒ
ſed offm̃ ingti remuneratũ q̃dam mercede.⁊ ꝓppterea iſfa nõ reuocat cã ingratitudinis. ¶ Quis nõ pᷣt donare donationẽ inter viuoſ ut ſciat᷑ qs pᷣt donare ↄſequẽter ⁊ cui pᷣt dona ri.ſe.ꝙ.Txiij.ſunt qui donare nõ pñt. hic non loquoꝛ de donatione que df̃ remuneratiua ſed tñ̃ vc ſimplici. vel cõditionali ſcu modali ¶ Pꝛimus qui nõ cſt cõpos ſue mentis. ſiẽ
furioſus.amens ⁊ hmõi. xv.g.i.mcrito cle. ſi
furioſus.de homi.⁊..iulianus.ff. ve cura.fu. nec curo an ſit ei datus curatoꝛ.quia in con ⸗ ſcientia.ex quo non eſt ſane mentiſ non tenet facit.l.modeſtinus.in fi.ff. de vo. ¶cpus ꝓdigus ut in. l.i. ff. de curato.furio. ⁊ hoc veꝝ poſtqᷓ; curatoꝛ cſt ei datus uel ini⸗ dicta eſt ei alienatio.ut.l.is cui. ff. de ver.obli. ẽt ſi vere non eſſct pꝛodigus. ſecus in tutoꝛe dato pupillo qui eſt adultus.⁊ in curatoꝛe.qꝛ iſta pendẽt a naturg.ſed eſſe ꝓdigũ a declara tione indicis ᷣm War.ibi. Mec ſufficit pꝛcco
niʒatio ꝙ nullus cõtrahar ců tali. ꝙ requirit interdictio que dʒ ficri ipſi pꝛodigo uel ſaltcʒ
dario curatoꝛis ſin Par.ind.his cui. ¶ Tertius minoꝛ. xxvannis. niſi ratũ habeat y
poſt completũ. xxv.ut. C.ſi maio. Fa.ra. habu crit. l vlt. uelniſi cũ auctoꝛitate tutoꝛis nel cu ratoꝛisut.l.pupillus.ff. de acqui.ie.do. s( Quartus filinſfamilias.ut.l. filiuſfa.ff. de dona.Fallit ſi eſt filiꝰ ĩ dignitate.ſʒ Inno. in.c.grandi. de ſupplen. ne. pꝛcla.li. vi. al. d.. filius.uel ſit filiꝰ ſenatoꝛis uel alterius digni tatis. qꝛ põt.niſi ſpãliter pr fibi dencgauerit Item ji filinſfa. hʒ liberã peculij ad miniſtra dionem.⁊ iuſta rõne motus donct ut matri⁊ ſimilibus coniunctis perſonis poteſt. als nõ Item ſi habet peculium caſtrenſe uel quaſi. poreſt. ut in.d.l.filiuſfa. in tex.⁊ in glo. Itemi caſibus de quibus in..ſequcnti. ¶ Quintus ſeruus religioſus nel monachuſ ⁊ ſimiles qui nihil hñt ꝓpꝛij. xil.q.i.nõ dicati niſi de licentia ſuperioꝛis.ut ibidem.Fallit in religioſis ⁊ monachis ſi hñt legitimaʒadmi⸗ niſtrationẽ.⁊ ex cauſa legitimã donent.ſeafi ne ratione iuſta non pñt.d l.filiuffa in pꝛin. ⁊ xij.q.i.qꝛ tua. ntellige de mobilibꝰ. ⁊ que ſer uando ſeruari nõ poſſunt. ut.ð. alienatio. It ſi de licentia pꝛelati ſtat in ſcholis cum conji⸗ lio maioꝛis partis conuentus. ucl in peregri⸗ nationẽ vadit. qꝛ poteſt vonare que alij ſcho lares ⁊ ꝑegrini honeſti rationabiliter facere ſolent. ut tenet glo.in. d.c.nõ dicatis. all.vlt. C.ad mace.l.ſi longius fl. de iudi. Et etiaʒ do narc poſſunt cauſa clcmoſyne km quod dicʒ Elemoſyns.S.vi.
¶ Sertꝰ abbas ⁊ glibet aliꝰ pla religioſus l⸗
qui nihil dare pt. niſi ſicut dictů eſtð filijfa. qui hñt adminiſtratianẽ liiij. di. abbari niſip ſtatuta.aut conſuctudinẽ aliud caueatur. ar⸗ l.pꝛohibere autẽ. ð. non tm̃ aũt. ff. quod vi aut clam.de his que fiunr a pꝛclatis.c.ca noſcitur
¶ Septimo vroꝛ ſi non pʒ vltra dotemin 1 I
mofynã ᷣm ꝙ dico infra. Elemoſyna. qvh⸗ ¶ D ctauus qui commiſit crimẽ leſe ma 4 tis. C.ad.l.iul. ma. l. vltima.
¶ Monus hereticus. qꝛ ipſo iure bonaeij ſit.
vfilcata. ut vc hereticis.c. cum Fm leges liV
ecimus gõhit inceſias.ſinter alcenden 4
tes.⁊ deſcencentes.aut nepharias.ſ.inler col laterales. nel inutiles alias ꝓhibitas nupli qu ipſo iure bonoꝝ ſuoʒ dñium pdit· ut.de· cũ ᷣm leges.⁊ in autẽ.ð inceſt.⁊ nc. nupipn⸗
int n t(n Mn huni ri amin n inn m ſninti wuu intzi ſihnn u tn Muin hſunt Rom u
hin u

xibi dicit pꝛocedere in quocũc; matrimonio illicito. vummodo fuerit ſciens factum.ꝓuta conſanguincam ⁊ ius.ſ.quod pꝛohibʒ als n ſ.ſi ſciat ius ⁊ non factum.aut factum ſed nõ ius.quia erroꝛ iuris excuſat a dolo. ¶ Mndecimꝰ qui in aliqᷓ re cadit in cõmiſſuʒ puta in agro vcctigaii.ipo vectigali non ſolu to. uel qñ quis occultat merces quarum vecti gal eſt ſoluendũ.qꝛ ipſo iure perdit vñium il⸗ hus rei ⁊ hmõi. ut nð.in.l.cõmiſſa.ff.de publ.
vbi d Mam quod cõmiſſum eſt ſtatim deſi⸗
nir eſſe eius qui crimen Zxit. dñium ꝙ vecti⸗ galis acquiratur fiſco.ſ.uel ᷣm oꝛdinem ciui⸗
tatis. m glo. ibideʒ. In iſto tamen caſu⁊ tri⸗
bus imediati pꝛecedentubus licitc a donata⸗ rio retinetur quod eſt ei donatum ante ſentẽ tiam declaratoꝛaʒ que requiritur anteq; eis
poſſint auferri.ut infra. Pena.J.iij.
¶ Duodecimꝰ quicõmiſit aliud capitale cri⸗ men a pꝛedictis ꝓpter qð bona eius ſint pu⸗ blicanda poſt condẽnationem non poteſt do nare.ſed ante ſic. vt. ff. de dona.l.poſt contra⸗
ctum fm diſtinctionem.ð. Alienatio.ð. xxxv.
Tertiuſdecimus iles qui merctrici uel cõcubine donare nõ poteſt.l.ij. C.de vᷣo.inter
vi.⁊ vxo.⁊ ꝑ glo.⁊ doc.in.l.miles ita heredeʒ
F. mnlicr.ff. de teſta.mili. Idem dic de clerico doctoꝛe.⁊ aduocato qui dicuntur milites ꝑñ in.. miles.ff. de ſen.⁊ re.iudi. Sed ky.i.d..ij. intelligit de milite armate militie nõ ðe mili⸗
tibus qui militãt luxui.⁊ appellantur milites
dignitatis ⁊ gaudentes non milites opere. Auartuſdecimus vir vxoꝛi ⁊ ecotrariocõ ſtante mr̃imonio. de qᷓ dic. ut.j. Donatio.iij. ¶Quintuſdecimus patcr qui fi io filie ve.ñ pt vonare aliquid.q pr ⁊ fiius cenſet᷑ vna
ſona.ut.C.de impu.⁊ alijsſub.l.vlti.Fallit 1 glo.in.l.pater. C.de inoffi.vona.in quatuo? ca
bus. ſrimus eſt cauſa dotis ⁊ donationiſ
p nuptias.l.pomponius filadelphus. fi.fa. er. Beðus eſt eunti ad caſtra.nam ei poteſt
res mobiles vonare.l.iiij.C. fam.her. Tertiuſ
eſtꝓpter aliquod viurnũ.utputa ʒ alimentꝭ Quartus eſt vruffructus quẽ hʒ in aduenti⸗ tijs. quem pf̃ poteſt donare. Addo quintũ qñ vʒ filius eſt emancipatus.ar. de re.in intc.c.
conſtitutus. Adde ſextum qñ vonat pꝛopter
20
benemerita ſᷣm Bar.in.I.i.C.vc colla.
¶ Pextuſdecimꝰ quilibet vonare ꝓhibet᷑ vl⸗ tra quingentos ſolidos. ut. C. de dona.I pe.in fi. qd eſt vexꝝ ſine inſinuatòõe pꝛecedenti. xci
3
piuntur. vij. eaſus. Pꝛimus in en mili
tum qui res mobiles tã̃ ſuas qʒ ex ſpolijs ho
ſtiũ habitas vonare p̃t militibus. Sepus caſꝰ qn quis donat ꝓ reparatòõc domus rupte ex
ruina uel incẽdio. Tertius ĩ redẽptione capti
uoꝝx. hi ſũt in. d.l.pe.in glo.ibidẽ. Addunt᷑ q̃r
tus in donatõe umpiali. Quintus in donatõ ne ꝑp nuptias vſq; ad quantitatẽ dotis. Je
xtus i donatõe cã moꝛtis. Addo ego ſeptimũ
in donatõe in pĩ c̃m.ut in. l.ſancimus. C.ð
vona. Et lʒ glo.ibidẽ in. d.l.ſancimus velit ꝙ
in iã cãʒ nõ valeat ſine inſinuatione niſi vf⸗ q; ad octingentos ſolidos.tñ tu tene ꝙ vʒ ſi tenet BWar. in.l.illud. C. de ſa.ſan.ec.ꝑ idẽtita⸗ tem rònis.d.l.pe. Eũ inſinuationc autẽ valet vſq; ad quãcũqʒ ſũmam facta indiſtincte ab
his qui donare poſſunt. vt in. d.l.pe.
¶ Quid ſi ſit facta donatio duobus de mgio 2½ ri ſumma qᷓ; quingentoꝛum ſolidoꝛum ſine! ſinuatione.ſe. ꝙ non valct. ex.eſt in. d.l.ſan
cimus.ᷓ.nc autem cõmunione.
¶ Quid ſi donatio ſit facta in ſingulos ãnos 22 eiuſdẽ quantitatis qͥ ſingulariter non excedit ſũmã.lʒ ſimul oẽs ſic. he. ꝙ nõ vʒ ßʒ Moſt. qꝛ eſt donatio vna.l.ſenatꝰ.yᷓ.fi.ff. ð do.cꝗ̃ moꝛ. ¶Sed gdſi fiet diuiſim ꝑ plures donatõnes ꝛ vltra pꝛefatam ſũmaʒ.ße Albꝛi.in. l.illud.C. de ſa.ſan.ec.ꝙ nõ vʒ. qꝛ ad hoc vt ceſſet neceſ ſitas inſinuationis fequirit.diſtantia in tꝑe. vt. d.l.ſancimuſ..fi. uit. enim vnus impetꝰ quẽ lex ꝑ inſinnationẽ volnit refrenare. C.de inoffi. vona.l.pater. Aliter pꝛeualerent verba reiʒ.l.ij. in fi. E.cõia dele.vbi dicitur. Mos.n. non verbis ſed ipfis rebus legem imponimꝰ Facit. ff. ve caſtren.pecu.I.ſi foꝛte Mam vnus
impetus facit plura eſſe vnum.ff. ad.I.aquil..
illud.ð.fi. extru de oꝛ.cog.c.cum dilectus. ¶ Sed nunquid reuocabit᷑ tota vonatio ſi ex 14 cedãt ſũmamfacta ſine infinuatione.k. ꝙñnõ fed ſolam exceſſus dictiſ.ccccc.ſolidis.vt in.l. ſancimuſ.C. de donatio.⁊ quid valcat ſoldus vide infra. Ludus.. ij. in fſi.
¶ Sed qd eſt inſinuatio.K. Albꝛi.in. d.l.illud 15 ꝙ ↄſuetudo ṽ admittere ꝙ inſinuatio ẽ pfu Pioꝛẽ auctotiratis pꝛeſtatio qvvf innuere gl. in auten. vt non fiant pignoꝛa.ð.illud.vñ ad
„
cautelã ſolẽt hec Vba poni ꝙ coꝛã̃ eo dõatio
iſinuata ſit.⁊ ita cõiter fit. Nꝓpꝛie inſinuatio
ſit pꝛcerñtis donatiõis in ſcripturꝭ autẽticã redacte apud ↄpetẽtẽ indicẽ facta publicatio ⁊rius auctoꝛitate ĩ publica geſtã ſeu acta feq̃

v
reductio ut colligit. lin hac. Cde do.iuncto.ð
illud in auten. ut fratrũ filij. ⁊ in. ð.non habẽ
te. ve defen. ciui.⁊ in. ʒ. ⁊ hoc ꝑucnit. ut nulli
indicũ.ut ſic inter tempus donationis ⁊ inſi⸗
nuatõnis poſſet deliberare an expediat. ut in aut.de appel. intra tpꝑa circa pꝛincipium.
26 ¶An inſinuatio poſſit fieri die feriato.&. Aibuin. dl.illud.q ſic. non erigit cauſeco gnitionẽ. Ergo auolibet die poteñt fieri.ff. qſ oꝛdo in bo.poſ.ſer. l.ij.⁊ ẽt qꝛ eſt actus nolun tarię inriſditionis.C. de ferijs..actus.
27 ¶ Lui iudici vʒ fieri.ſ. Albꝛi.in.d.l.illud. ꝙ iudici loci.l.data in fi. C.de donatio
16 ¶ Decimuſſeptimus donare non pñt qui do miniũ in re quã donare volunt non hñt ficut ſunt raptoꝛes.fures.⁊ hmõ.qi nemo plus in ris in alium tranſferre poteſt qᷓ; ipſe Pabet.i nemoff. de reg.iur. Facit.l.traditio.in pꝛin. de acquir.re. do.vide aliquas exceptiones in d.I.traditio. ſed nibil ad nos.
19 ¶ Decimuſoctauus. pꝛelati? alic ꝑſone eccle
ſiaſtice que non poſſunt res eccleſiaſticas mo
biles nei imobiles pꝛctioſas alienure·ſint cer ta ſolẽnitate.de qua.ð.alienatio. Res ãt mo⸗ biles pꝛohibentur in uſus inhoneſtos aliena
re vide ſupꝛa. Clericus.uj..iiij.
5o ¶ Quõ epiſcopus poteſt donare ꝓ ↄſtruen ⸗
do monaſierio. vide in.c.apoſtolice ſedis. de dona. qꝛ paꝝ ad ſimplicẽ ↄfeſſoꝛem pertinet⸗
ʒ Decimuinonus. illi qui ſunt non ſoluendo
creditoꝛibus.vide.ð. Alicnatio.I.xvi.
51 ¶ Wigeſimus illi qui ꝓpter cãm illicitaʒ vᷣo⸗ nant. puta femie ꝓ meretricio. Sed aduerte
ꝙ metetrici publice ſiue ↄcu bine valet ꝓmiſ
ſio fiue donatio.ſᷓʒ bar. bal. ⁊ An. poſt Ly.in Laffectionis.ff. de dona. ⁊ in.·l.ij. C. de condi.
ob tur.cãm.lʒ. glo.in. d.l.affectiõis.uelit ꝙ vʒ non quo ad actionẽ. ſed quo ad exceptionem
ſed repꝛobat᷑ a pꝛedictis.ſed ꝓ meretricio fa
cto cũ nupta.vidua uel virgine.qð de iure ci⸗ nili punitur non nalet ꝓmiſſio.ſed donatiõe facta potioꝛẽ dirio poſſidẽtis.niſi fit miles
nt dictũ eſt.ð. Verũtamẽ fiſcus poſſet aufer⸗
re a mulierc.ut notat Ey. in.l.ij.ff. de condi
ob tur.cauſam.⁊ in tex.l.lutinſ.in fi.ff. de iur.
fiſ.⁊ iſta eſt uera opinio.licet alie indiſtincte
nelint ꝙ non ualeat ⁊ male.⁊ idem dic ve do
natione facta pꝛo quocunqʒ qð lege punitur
⁊ſe intellige. d..affectiones. 35 ¶ Bigeſimuſpꝛimus.illi qui iudici ſeu pſidi aut alijs officialibus gbus ẽ ꝓſtitutũj ſalariũ
ſuñ aligd donant. ſiue añ ſiue poſt vepofitum officiũ ꝓ aliquo beneficio ꝑc adminiſtratõi
pꝛeſtito nũ tam donãs qᷓ; eui donst pnictus quadrupli pena plectit. ut inI.fi. E. ad.l.iul. re petun. Intelligit glo. veꝝ q ocenlte dai.ſec
palam̃ ꝓptcr. l.iff. de polli.que eſt 3. Facit pꝛo ea tex in I.barbarius.ff. de ofli pꝛefec· u dices autem delegati eccleſiaſtici nihů poſſũt
reciꝑe.nec eis donari.niſi ſolũ cſculentũ ⁊ po culentũ qð in paucis dichus poſſit cõſumi.
mcra liberalitate vonatũ. Idẽ dic de ↄßuato re. ut in.c.fi. de offi. dele. li. vi. Idẽ dic de iudi ce ſcculari.de quibus vide iidex.ᷓ. viij.
¶ Bigeſimuſſecundus. Illi qui viſitatoꝛibꝰ 34
fuis aliquam pecuniam · ſeu coꝛum famulis uel quodcunq; aliud munus donare nolunt de quo uide.j. viſfitationem.ð.iij. ¶ Bigeſimuſtertius illi quibuſꝑ ſtatutamu 3 nicipalia eſt pꝛohibituʒ niſicum certo modo donare. ⁊ fi donationem pꝑꝛo anima poſſit ꝓ hibere. vide immunitas..xlvij:
¶ Htruʒ donatio poſſit fieri abſenti. 6ſe 36
ſiue mittas qui ferat.ſiue iubeas ꝙ ̃e peneſ ſe ꝙ habet de tuo teneat.ſi ed ignoꝛãti non po teſi.ut in. l.abſenti.ff. de dona. ¶Mixꝝ vonatoꝛ teneat vcenictõe donatari jj ſ.gl. in.I.ariſto.ff. ð dona. ſʒ Aʒo · ꝙ fic. hodi cũ aſſimilet uenditioni inſi.de dona. q.die Sed ipſa glo. diſtinguit ꝙ aut fuit de eg pꝛo miſſů.⁊ ſic tenet.C.de euic.lij. Mam ꝓqjlibet cã pꝛomitti poteſt de cuictõne.ff. de ediedit. L.ſciendum. Aut non fuit ꝓmiſſum. ⁊ tůcaut cepit donatio a datione ſiue traditione. ⁊nð tenct de euictiõe. ſed de dolo fiinterceſirau cepit a pactionc uel ꝓmiſſione.⁊ tunc àgpi ut in. d.l.ariſto. ⁊. C· de iur. do.l.ad res ff. de ner. ob. l.ubi autem.ᷓ.fi. ¶ Strum donatum ab eo qui non poteſt do j nare ſit reſtituendum de neceſſitate adon⸗ tario.k&e. ꝙ ſic. m quod pʒ per ſupꝛadiciã. i ßᷣm ſupꝛadictas diſtinctiones.„ ¶ Vitx donatũ amaſſiatoꝛibus acquirat eis 3 uel dño.. ᷓᷣm bar.in l.fi nero·ʒ itẽ qcgãffo lu. ma⁊ ꝑ Ey.in..fi. ð. ſed c in ſcha· c fur. ⁊ꝑ Bulicr.in. l.qui ꝓpꝛio.in. S. ꝓcurdtu⸗ de ꝓcu.⁊ gl.vtrobiqʒ. ꝙ acquiit᷑ ambaſſia ri i donat᷑ tanq; ꝑſonc. Facit..ſocium· qur i.ff ꝓ ſocio.nbi donatũ focio occaſione ſocie⸗ tatis cedit donatario non ſocietatierquods natũ eſt perſone non ſocictati.ſccus ſi donai rõne officij qꝛacquiritur dño.ff. de caſtren

ecu.l.i foꝛte.⁊.l.miles.la.ij. Pa.in.c.poſtu ⸗ ſti.de conceſ.pꝛeben.dicit ꝙ in vubio debe⸗ muſ attendere qualitatẽ doni.⁊ ſi talis fit rei ꝙpotius credit᷑ donata vño qᷓ; ambaſſiatoꝛi utpurta leo⁊hmõ tunc acquirat᷑ vño.als nõ
Mel poteſt dici ꝙ ſi ꝑſona ambaſſiatoꝛis an tea erat nota tunc videat᷑ intuitu ꝑꝓſone. Si
No hoc ſolũ eſt nota ꝑp officiũ ſic intuitu of ficij datũ videat᷑.l.ſi foꝛte.l.miles la.ij..dotẽ F. hereditatem.ff. ve caſtren. pecu. c
40 ¶ Dtxꝝ qñ donat᷑ nel legat iſto mõ dono nel
lego talẽ terrã que ẽ infra tales ↄfinales.qͥ eſt rx. iugeꝝ. quejtñ ẽ.xxx.uellego vxoꝛi mee taiia iocalia qͥ ſunt pꝛetij centũ ducatoꝝ.⁊ tñ ſunt ducenroꝝ donatarius poterit ne bona con⸗ ſcientia tenere.&. bal.in rubꝛica ve emp.⁊ vẽ̃ di.C. dicit ꝙ Jo.an. in addi.ad ſpe.ti.de emp. ⁊ ven.refert ⁊ ſequit᷑ dñm ſuũ qui fuit Ddo
ardus ↄſilio.ccxxxij.ꝙ poteſt totũ retinere ꝑ
l.ſi fundũ ſub ↄditione..ſi libertus.in fi.ff. ð le.i..cũ pr̃.ðpr qui filio.ff. de.le.ij. Sed ipſe Bal. vicit multũ vifferre.an quis expꝛimat ↄ ceptũ ſuũ incipiendo a numcro vel menſura vtputa dono tibi qᷓtuoꝛ modia terre in tali ↄ⸗ finio.⁊ tũc nõ veniat plus.ut.l.ſi quis teſtõ.ĩ pꝛin. ff. de le.i. An expꝛimat ꝑ noia deſignãtia certã ſpẽm.uel coꝛpus determinatũ.lʒ poſtea menſuret᷑. qꝛ tũc mẽſura eſt loco demõſttatio nis.q̃ falſa nec viciat nec minuit id cui addi⸗ cit᷑.l.demõſtratio. ff. ðᷣ ↄdi.⁊ demon.Facit..ſi venditoꝛ. ff. de actid.emp.⁊ ven. Moc ſegtur Metrus in.c.ꝑ tuas.de dona.vbi di. ꝙ ſi vir legat talia iocalia vxoꝛi qᷓ eſtimat cẽtũ.ꝙ lʒ va leant duplũ nõ potcrit heres miuucre. ſed to tã habebit. Silr ſi minus valẽt ñ poterit płꝰ mulier petere. Idẽ diẽ ðᷣ vẽditõe ien emptõe Et ſic ſolue pẽ.in.. fi.ff. de emp.⁊ vẽ.ꝑ hãc diſtinctione. uel bꝛenius in emptõe dic. ꝙ ſip̃ tiuʒ taratur ꝑ modia non habebit illud plus ſecus ſi non taxatur ꝑ modia. Idem dic in vẽ̃ dente ſi eſt minus.ut tencatur ᷣm pꝛedicta.
K. ꝙ nõ.ar.c.veꝝ.de cõdi.appo. Facit. d..ari ſto.ð. fi. Et iõ dicit Bar. in.i.fi.ff. de condi. ob cãm.ꝙ vonatio eſt contractus nominatus ⁊ no.in. lLiur.gentiũ.ff. de pac.in— Mã hʒ no men elegãs. nec reuocat pnia ſicut alij Zetus noiati.ut.l.ſi pecuni.in pᷣn·ff. ve ↄdi.ob cãm ¶ Mtx vonatio mera reuocet᷑ ꝓpter aliquã cũm.h. ut colligo cx.l.fi.C. de reuo.dona⁊ ex xfi.de dona.cũ ibi no.ꝙ ſic ꝑp vndecim cãs
. 4 ¶ Otx vonatio mera poſſit reuocari ex pnia
Mꝛima ppter defectů cauſe ꝓpter qud res ẽ
vdonata.c.qð a te. de cleri.coniuga.de quo dic
ut.j. ð. xlvij. Secundaꝓpter conditionẽ adie ctam.c.vex.de condi.appo.de quo dic ut.j.ð. xlvi. Tertia pꝛopter dati enormitatẽ.puta cũ pr̃ donat tm̃ ꝙ filio hercditas non remanet. xiij.q.ij.ſi quis iraſcit᷑.dic ut.j. cauſa.ix.⁊.xi. Quarta cũ donatarius manus violentas in ⸗ iecit in donatoꝛẽ. Quinta ſi atrocẽ ininriũ fe cerit.ſ.verbalẽ aut eũ fugauerit uel in carcerẽ intruſerit.⁊ hmõi. ut differt a pꝛecedenti. Se xta cũ graue vamnũ rebus donatoꝛis intulit
puta in tota uel in maioꝛi parte ſubſtantie pt
ẽt cẽ citra maioꝛẽ parteʒ ſubſtantie. ⁊ ið erit arbitrariũ m Jo.an.in. d.c.fi. Septima qñi⸗ ferre preſumpſit vite periculũ.lʒ effectus nõ ſit ſecutus.ſ.ponendo inſidias. Dctaua ſi cõ uentus in vonatione poſitas non ſeruauerit quas ꝓmiſit. Mec quinq; ſupꝛadicta ĩmedia te habent̃ in.d.l.fi. Adde ðʒ glo.ibidẽ. Mona ſi donatarius negligit alerc donatoꝛẽ inopẽ. qð intellige ᷣm Cy.in. d.l.fi.veꝝ ſi donatio ↄ ſiſtit in magna re ſeu qualitate. Et fic limita d.glo.ꝑ iura allegata in ea que loquunt.qñ li⸗ bertas ẽ donata.ut.l.alimẽta.ff.ð liber.agno. ⁊ aut᷑. ut liber.ve cetero.I.illud.ff. de iure pr̃o. l.diuꝰ.la.i.⁊.l.ingratꝰ. Wñ vonatõ facta liber to reuocat᷑ ſolũ ex obſequio non pꝛeſtiro.⁊ ẽt emptũ ab co ex pecunia donata.ut in.l.i.C.ð reuo.dona.ſed nõ libertas.C.de libe.cauſa.t. ſolo. Sed hoc eſt ſpeciale in liberto nõ ĩ alijs ut ex ſola nõ pꝛeſtatione res ex pecunia dona ta empta reuocet᷑.ut in d.l.i.no.gl. Qð no.ꝓ iſtis mulieribus ⁊ fimplicibus q fere oĩa do⸗ nãt ⁊ demũ negligunt᷑ alimẽtari a vonatario Si No fit modicũ quid donatũ. nõ reuoca donatio pꝑ alimenta denegata. Et ſic intelli⸗ ge glo.m.l.in condẽnatione. ff. ve re.iur. que vuſt ꝙ non reuocet᷑ donatio ꝑp alimẽta vene
gata. Et nota in pꝛedictis cauſis reuocar do
nationẽ ꝑ bonatoꝛẽ. nõ ꝑ heredes ẽt ſi talis ĩ gratitudo ſic cõmiſſa in donatorẽ nõ in here des.ut in.d.l.ij..fi.no. Decima cã ex pꝛeſum
pta volunrate donatoꝛis ut ꝑp natiuitatẽ fi· lioꝝ ſuꝑuenientẽ.⁊ in hoc ſunt varie opinio nes qꝛ vident᷑ iura varis · vide ſi placet.ar.
in.l.titia.in. F. imperatoꝛ.ff. de le.ij. WMndecia
cã eſt ʒ voluntatẽ donatoꝛis rõne inofficio tatis. Circa qð nõ. bar. in.I.ſi vt allatis.C. ðe inoffõ. dona ſic diſtinguentẽ. ꝙ aut donatio
ẽ mofficioſa re.⁊ ↄKlio.⁊ tũc ſiẽ facta kberis

reuoeat᷑ quatenus eſt imoderate factũ. vtſi
liqueat.C.de inoffõ. dona. Si Vo ſit facta ef
neis.ſic reuocat in totuʒ.d.ẽ.ſi quis iraſcitur
Aut donatioeſt inofficioſa re ſolum.⁊ ſic re
uocat᷑ ſp eſt q̃tenus eſt imoderate geſtũ. Exẽ⸗
plificat Aug. in. d.c.ſi gs.ꝙ qñ gs iraſcens fi⸗ lio exheradat eũ ⁊ vonat oia ſua eccleſie. ꝙ ñ eſt ſuſcipieñ. qꝛ inofficioſa re ⁊ ↄſilio. Bi vero cõputat.xp̃mn filiũ hñs ipſe alium. vel fi hůs duos filios.xpm cõputat tertiũ.vel hñs duo
decim.xpm computat tertiũdecimũ.⁊ oĩbus
eque relinquit.ſic nõ facit inofficioſe ⁊ valet.
45
¶ Sʒ qd ſi fuerit facta monaſterio reuocabit ꝑꝑ ſupuenientiã filioꝝ. he. Pa.in.d.c.fi.ꝙ ſ
in totũ. qꝛ mõaſteriũ eſt loco filij· ⁊ qꝛ donãato eſt facta fauoꝛc anune. ſed ſoluʒ reuocabitur
quo ad legitimã dcbitam· hoc idem ſ entit gl.
ẽt in donato eccleſie.xvij. q.vlt.c.fi.⁊ alia glo·
xxvij.q.i.c.vt lex continentie. Et hoc Verum iure foꝛi.ſ.iuris ciuilis.ſed iure poli.i.quadaʒ
naturali equitate reuocatur in rotum. vt ſen⸗ tit glo.in. d.c.fi.⁊ in. d.c.ſi quis iraſcitur. ⁊ hec
ratione pꝛeſumpte voluntatis donatoꝛis.
¶ Prxꝝ ſi ſit iuramẽto firmata reuocabit᷑ ꝑꝑ
dfatas cãs.he. m.d. An in. d.e.fi ꝙ ſic. ex ſub ſiſtentia conditionis que eſt in iuramento.
ð¶ Quid ſi dictũ ſit ꝑ pactũ g nõ poſſit reno⸗ cari pꝛetextu alicuius ingratitudinis.k&. q ta
46
le pactũ non tenet.qꝛ cquirati nãli contrariũ
cſet.ſ.ꝙ aliquis impune ingratitudinis vi⸗ tium cõmitterct. C.ðe inuti ſtipula.l.ex co.
¶ Wtx donatio ↄditionalis reuocet᷑..ꝙ pẽ dente ↄditõc non p̃t. qꝛ. ex futuro cuentu pen
det.facit.I.potioꝛ.. vidcamꝰ ff. qui po.in pi.
pa. nec ctiam purificata conditione.qꝛ eſt ve ra ⁊ mera donatio. i vero conditio deficiat non reuocatur.qꝛ quod non eſt. reuocari non poteſt.c.ad diflolueñ· de deſpon · impu.crit er
go perinde acſi non fuiſſet donatum 47 M Wtx vonatio facta ſub modo poſſit reuo⸗
cari modo non ſeruato.. vt colligo ex nõ. ꝑ
vpoc. inc.vcruin:de condi.appo.ꝙ aut modꝰ
uit pꝛincipalis cuuſa. ſeu finalis contractꝰ.⁊
ita p̃t reuocari. vt vicit Par. in. ij. I fi.ff. de dona. Tacit. l.cñ te. C· ve pac. inter emp.⁊ ven.
bi reuocat contracrꝰ nominatus non imple to modo qũ modus fuit cã̃ pꝛncipalis cõtra
hendi. t ſic intellige.l.ca conditione.C. de re
ſcin vendi. Aut modus nõ fuit cꝗᷓ finalis do nationis.⁊ ſic non rcnocatur ceſſante mõ. Fa
cit..meuia.ff. de manu teſta.vbi libertas lega
ta tribu s ſeruis fub hac ↄditòe vt alternis vi
cibus luminaria accẽderẽt ſuꝑ ſepulchꝝ eiꝰ nõ reuocat᷑.qᷓ;uis modus nò implea.qʒ tex. ñ Sſiderat vt cãm finalẽ libertatis daie modũ fed vt cãʒ impulſiuã. Et ſi ſumus invubio ſi donatio ẽ ĩ piã cãʒ· fauoꝛe pic cauſe. vt vide
bit᷑ ↄtẽplata pia cã ꝓ finalicã. vt videt᷑ velle
War in.l.ea cõditõc. C.ve reſcin. ven.lſipe cuniã.in pꝛin. ff. de condi.obcãm.als nõ. Et hif infert ꝙ donatio facta ecclie ſub mõ non reuocat᷑ſi modus nõ ſeruet᷑.niſi expꝛeſſũ fue ⸗ rit ꝙ poſſit reuocari. Rõ qꝛ donatũ eccle ſub modo videt᷑ vonatũ ꝓ ſalute aĩe pꝛincipaliter c.requiſiſti. de teſta. Iacit glo in i.ſi quis ticio ff.ð la.ij. Et iõ modus appo.nõ videt cqͥ fina lis ſed impulſiua.⁊ iõ ceſſante cã impulſiua ñ ccſſat effectus.niſi fit expꝛeſſc actuʒ.⁊ pꝛo hoc facit d.l meuia.Facit tex. in. ¶legatuʒ f. de ad mi. reꝝ ad ciui.ꝓti.iunctis que no. ibi Par.⁊ in.I.legatũ.ff. dẽ vſufr. lega.⁊ Bal.in.i.f. de his que penc cã reli.⁊ in.l.cum alienam. C.de lega. Mam in dictisl.legatum⁊.Ilegatumꝓ batur ꝙ ſi teſtatoꝛ reliquit mille ad honoꝛem ſuum rei publice. vt indeficrent ludi anmii. vcl fabꝛica que iure impediente ficri nonpñt ꝙilla pecunia conuertatur ad alium vſuʒ qui cedat in honoꝛemteſtatoꝛis nec reuocatur le gatum.qꝛ ad honoꝛem ſuum eſt cauſa finalis
¶ Pone ꝙ ſolus pꝛclatus eſt qui non ſcruat 46
moqũ nunquid rcuocabit᷑ qñ dictũ eſt ꝙ poſ⸗ ſit reuocari.he. Win.in.c.vex.ð condi. appo· tenet ꝙ non qꝙʒ delictũ pꝛelati ſoliuſ nõ nocet cccleſie. Regula delictů.li.vi.⁊ idem ſequunt doc.cõiter in.c. bꝛeui.de iureiur.ſecus fipecla tus cũ capitulo. Aduerte qʒ aliud eſt ſi don⸗ tio ſit ſub conditione.qꝛ ſi ſolus pꝛclatus c non ſcruat non valct donatio. ratio qꝛ indc⸗ quirendis ſolus pꝛelatus poteſt nocerẽ eccle⸗ ſie. non in acquiſitis.vt nota.glo.⁊ docto· Ipl.
queſtione. vi.. fina.⁊ Innocen. in c.frater⸗
nitatem.de dona.
¶ Wrx cũ dictũ eſt ꝙ poſſit reuocari nre 4
ſnĩa.ſ.ym Inno. in·d.c.vex.⁊ Pod. Un.⁊ Car. ibidẽ ꝙᷓ ſic. Alij vt Pal in.c. ceteꝝ. ðfo compe.⁊ in·c.illud. de pꝛeſump.tenent cotræ⸗ riũ.⁊ Angelus in.l.pe. ff de pac.⁊ glo. inaut vt de cetero non fiant cõmtationes. i. Gᷓ veriꝰ eſt pꝛimũ.qꝛ nemo ſibi ius diẽ· xLq placuit. de pꝛeben.eñ qui.li. vi C. vñ viliqᷓ n tantaʒ. ꝙ ſi dictũ eſt vt ꝓpꝛia auckoꝛitãte. tũc poterit. vt tenet Ho in. d.c.veꝝx⁊ inccu
—————
u u ſii m inis vuln ſwür ai wh w gim uli 2 jpim in ajn win utn algu ſe flin fMeu gin dim ſulut inßn nunſt win uh hn imn nz twn ium inrt nun
in n hm ſinſiut
du

dilecti ve dona.⁊ cõiter voc.in. d.c.vex War. in.lcreditoꝛes. in. vi col. C.ð pigno.⁊ no. Idẽ
Bar.in.l.fi.ff. ut in poſ.le. niſi eẽt ſacra effecta
lſi quis curialis. C.ð epi.⁊ cle. Limito niſi cẽt
de facto reſiſtẽs.qꝛ tũc pactũ nõ valet.vt diẽ
VBar. in. l. creditoꝛes. pꝛeſtaret eni mãteria;
ven iendi ad arma.quod non licet.
5o ¶Auid ſi donatũ aligd ſit ecckie vel altericũ
pacto ꝙ nõ poſſit alienari.&. m.d. An. in. d. c.vex. de condi.appo.qꝙ aut ponit poſt Sctuʒ
donatõis.⁊ non unpedit alienationẽ. nec ali⸗
quid operatur circa contractũ.l.vonatio ꝑfe⸗
cta.C. de dona.que ſub modo. Aut ante còtra
ctum ꝑfectum.i.ante traditionem.tñ poſt ob ligationem. ⁊ tunc m Cardi.in. d.c.verum.
nihil operatur talc pactum per glo.in.l.vni⸗
ca.I. accedit. C. de rei vxo. ac. Aut pactum ap ponitur tꝑe contrahende obligationis.⁊ tůũc
aut reſeruat ſibi aliqð ius in re qua tradit ꝓ
obligatòc.⁊ ẽt apponit ꝓhibitionẽ de aliena tõe.⁊ tũc nõ valet alienatio.l.fi creditoꝛ..fi. ff. de di.pi. iuncta glo.ibidẽ ᷣm lram piſanaʒ que hʒ litterã negatiuq.ſ.nullã venditionem eſſe. Aut nullũ ius fibi ſcruat. ſed alteri.⁊ tũc Fm.d. An cadem eſt rõ.vt nõ̃ valeat alicnatõ
Aut nec ſibi nec alteri reſeruat ius in re do⸗
nata.⁊ tunc ſi alienatio ſequatur vʒ.ſed aget qui pactũ appoſuit ad cſtimationẽ l.ea lege C.de condi.ob cauſam.⁊.l.pe.⁊ ibi Bar. ff. de par. Aut apponitur pꝛohibitio ðc alia re nõ alienanda.⁊ non valet tale pactum.⁊ ita log⸗ tur.d.I.pe. niſi paciſcentis interſit de non alie nando.qꝛ agit ad intereſſe.ita no.i.d.l. penul. Et hoc vcrum in pꝛiuato. In eccleſia auteʒ ſi alienat ſemper videtur intereſſe dantis cum tali pacto de nõ alienando. quaſi ſit fauoꝛabi⸗ le anime dantis. niſi quando alicnaret in cau ſa neceſſitatis. Intellige quando aliter pꝛoui⸗ deri non poteſt.qʒ ſic donatoꝛ ſi non voluiſſʒ turpiteriintellexifſet.nec valuiſſet pꝛohibitio c.ſicut hi. xlvij. di. cum ibi no.in glo c.i.lxxxiij di. vel quando alicnaret ob magis piam cãm ßm.d. An. vbi ſupꝛa.Sacit.c.licet de regula.c. pcruenit elſccundo.de iureiuran.⁊.c.⁊urum xij.q.ij. C. de ſacro ſan.eccle.I.ſancimus.qᷓ;ʒuiſ alij teneant contrarium. ¶ ed quid ſi victum ſit ꝙ nõ poſſit alienari ⁊ſic alicnetur.tunc liceat ipfi ⁊ heredibꝰ ſuis fundũ ad ſe reuocare.& iuriſte cõiter tenent ꝙ nð poſſit ʒlienari.ſʒ Ber. hꝛix. in queſtioni bus ſuis.q.tiij. tenet ꝙ de egtate canonica pᷣt
86 ob piam cãm.qñ alia nõ hʒ que cõmoqe poſ 8.
—
ſit alienare. Et idein tenẽt glo. in.c. impcrãtoꝛ leo. x.q.ij. Et nota ꝙ hec fup̃poſita viſtinctio
valet de oĩ contractu in q̃ ab hoiĩe alienatiõis Phibitio apponit᷑. Pi ã̃tꝓhibitio fit a lege⁊ tůc nullaẽ alienatõi..quẽadmodũ. C.ð agri.
cen.⁊ co.⁊.c.cccłia ſancte: Marie.el pꝛimd. ⁊
ibi Pa. vt lite pẽ. Siãt ꝓhibitio talis poni᷑
ab homine in viã teſtamenti vel vltime volũ tatis.tunc dic vt in.l.filiuſfamił.I.diui.ff. de
le.i. dicit quõ ſine cauſa non poteſt.opoꝛtet er vide diffuſe ad pꝛopoſi
go cauſa cupꝛimatur F tum noſtrum infra legatum ij.F. xi.
¶ Mtꝝ phibiti donare vonatione mera ↄdi tionali.vel ſub mõ. ꝓhibeant᷑ donare ꝓpter
bene merita que vf remuncratina.. ꝙ non qꝛ nõ eſt ꝓpꝛic donatio. vt colligit᷑ ex.dagliꝰ regulus ⁊ qð no.in.c.ſi quos.xij.q.ij. ⁊ in.c.cõ
ſenſus.de re.cc.nõ alic.⁊ Bal.in.l.iubemuſ. C
de ſacro fan·ec. niſi ꝓhibeat᷑ donare.qꝛ ñ hñt
adminiſtrationẽ in rebus liberꝗᷓ quas volũt
donare ſicut ſunt pꝛimi.ij. iij.iiij v. vij. viij.ir
x·xi. xij. xiij. vel ꝓhibeant᷑ vonari ppter legi⸗ timqᷓ cauſam.ſicut ſunt.xiij. xx. xxij. vel quiñ poſſunt donare niſi ĩ vamnũ alioꝝ.vt fůt.xix
vide ẽt ꝙ dico.j.imunitas.ᷓ.liij. Aduerte hic
ꝙ iſta verba qñ quis dicit ſe donare, ꝓpter bñ
merita.ſi pꝛoferantur ab eoqui libere poteſt
donare.tůc inducũt ꝓbationẽ inter eaſdẽ ꝑ⸗
ſonas.ſed ſi de neceſſitate regrerent᷑ bñmeri
ta vt valeret donatio tůc nõ fufficiũt talia v
ba enunciatina. qꝛ nõ ꝓbant bñmerita pᷣceſ ſiſſe.l ſi foꝛte.ff. de caſtren.pecu.⁊ ibi Bar.⸗
¶¶ Dix talis donatio remuncratiua poſſit re
uocari ꝓpter cauſas quibꝰ rcuocat᷑ alia mera
vel cõditionalis. vel modalis.ð quibus dictũ eſtſupꝛa. K. ꝙ non. vt in.lfipr̃.ff. de dona.te⸗
net Pa. in. d.c.fi.qꝛ Fᷣm cũ iura ſcripta loqnẽ tia de vonatione non habent locumn de hac
donatione remuncratius.
¶Mtx donat conſanguineo in vubio pꝛe⸗F
ſumat donatũ reſpectu confanguinitatis.h ꝙ ſic.⁊ non reſpectu remunerationis.tex.cſt in.l.tutoꝛ.. quc a tutoꝛibus.ff. de ercu.tu. natio ij. cauſa moꝛtis eſt cuʒ * quis magis vult hre ſe qᷓ; eũ cui donat.magiſq́; cum cui do nat.qᷓ; heredẽ ſuũ dicit tex. in.l.i.ff. de do.ca. moꝛ.⁊ in.l.ſenatus.ᷓ. donatio.co.ti. ¶ Tres.ſunt ſpẽs donationis cauſa moꝛtis.
Auedã fit quãdo ininẽte piculo moꝛtis ita

vat vt ſtatim ſit accipiẽtis· Alia fit nullo me tu pñtis periculi ſed ſola cogitatõe moꝛtalita
ns. vt ab hoie fano. Tertia ipẽs cũ donat cã
moꝛtis non vt ſtatim fiat accipientis ſed tũc
demum cum moꝛtnus fuerit.l.ij ff. eo.ti. Conuenit donatio cã moꝛtis cũ donatioe
ſimplici q vtraq; vonatio eſt. Itẽq vrraq;
inter viuos gonficit᷑ ⁊ tradit. viffert qʒ iſta er pnia reuocat᷑. illa nõ. vt.·. qui moꝛtis cã.ff.eo.
Item qʒ in iſta. v.teſtes. in illa vuo ſi ufficiũt. t fi. C.eo.ti. in dubio pꝛeſumit᷑ donatio int
viuos.niſi pꝛobetur contrarium.vel ſit facta mentio de moꝛte. vt no·glo. in. d.fi. ¶ Quõ dignoſcit᷑ a legato. N. ꝙ ſi verba ſũt cðia vel equiuoca.tunẽ ꝑ traditionẽ rei velꝑ obligatõʒ qua ſe obligat legatario cognoſcit
aut qñ nullũ iſtoꝝ interuenit dr̃ legatũ. vide qð legitur ⁊no · in.l.ij ⁊l. marcellus.ff. co.ti.
4 ULonuenit in multis cũ legato· qꝛ vtraq; ẽ
vltima voluntas. Itẽ qꝛ vtraq; quinarin nu meꝝ teſtiũ requiri· Itẽ qꝛ in vtrac; ſ ubſtitu
tio locũvẽdicat.vtĩ Ii.C. eo. Itẽ qꝛ neciſinna
tionẽ exigit. d.fi. Itẽ q nõ eſt pfcã niſimoꝛ te ſecuta.vt.ff.co.lnõ videt.⁊ multis alijs de quibns dic.vt no.in dictis.l.marcellus.⁊ l.fi. vonatio cã moꝛtis. tẽ ſepius donatũ cauſa moꝛtis tradit᷑ a donãnte ſed legatũ nõ. Itẽ qꝛ donario in fingulos annos eſt vna.legãtũ ve ro plura.I.ſenatus.co.ti. tem filiuſfa. non le gat.ſed vonat cã moꝛtis de conſenſu patris. Item iʒ teſtamentũ falſum lit vel nulluʒ do⸗ natio renet.Iʒ non legatum ff. de his qui vt i dig. l.pe.. vlti. ⁊ muſtis alijs ve quibus vide per totum iſtum titulum.ff.⁊. C.
5 ¶iffert a legato q legatũ fit nolenti.ſed ñ
6 Quõ reuocat᷑.k. ᷓᷣm glo.in.l.nõ ois in hn⸗
ſ.ſi ce. pe. ꝙ tribus modis tex. eſt inſti. de do⸗ F.i. Pꝛimus ſi donatarius pꝛemoꝛiat qᷓ; do⸗ natòꝛ. Scpus ſipenitet donaſſe. Tertius ceſ⸗ ſante conditione ſub qua donatio facta fuit.
7 ¶ Qnid fi iurauit nõ renocare. K&. ꝙ põt reuo cari in duobuſ caſibꝰ. ꝛimus ex noua cã.ut Iſcpultura.. xl. Sus ſi vonauitoĩa bona e tunc iuramentũ induceret votũ ca ptande moꝛtis.⁊ iõ non tenet.qꝛ eſſet vinculũ iniqui tatis.petet tñ pꝛius abſolutionẽ a iuramẽto.
s ¶Auis põt dare cã moꝛtis. k&. ꝙ ois qui te⸗ ſtamentũ facere non poteſt. non poteſt vona re cauſa moꝛtis. Excepto filiofami.quilʒ te⸗ ſari non poſſit etiã iubente patre. poreſt tñ vonare cã moꝛtis pre permittente..tam is.
ſ. eo.ti. Itẽ qui nõ poteſt bonare inter viuos nõ poteſt vonare cã moꝛtis.l.filiuſfa.ff. de do
na. Wñ dicit Bal. inli. de coniue. feu. in rubꝛi
ca de ꝓhi. feu.alie ꝑ Fede.c. i. ꝙ qũ nomen do
nationis ponit᷑ pꝓhibitiue.tůc includit ẽt vo⸗ natio cã moꝛtiſ puta ſtaruto cauet᷑ ne mulier poſſit donare. vnde nec ẽt cꝗ̃ moꝛtis. Na quo remouet᷑ genuſ.⁊ quelibet eins ſpẽs.d..filiuſ
fa. ᷓ. pari rõne. Sed qñ nomen donatiõis po
nit᷑ pmiſſiue. tunc non includitur donatio cꝗ
moꝛtis. qꝛ non eſt ꝓpꝛie donario · vtli..if. de dona.vnde feudatarius cui a vomino per miſſum eſt donare. non poteſt donare cauſa moꝛtis feudum. Mtxꝝ donatio cauſa moꝛtis valeat facta ab eo quicapitali crimen cõmiſit.&. ꝙ non fiue ſit facta anre crimẽ cõmiſſũ.ſiue poſt. ſiue añ ſententiã.ſiue poſt. cuʒ ⁊ teſtamentũ rumpat ⁊ omnia publicentur.vr ff. coI fi aliquis al lit in re donata vxoꝛi. vt.ff. de dona.inter vir. ⁊ vrol.cũ hic. ſi maritus· ⁊ glo · in l· res vo ris. C. de vona.inter.vir.⁊ vro. n ati 0 tertio inter virũ ⁊ vxo rẽ cõſtante miimonio nõ valet. rõ eſt ne mutuo amoꝛe inuicꝭ ſpoliarent᷑ vonationibus nõ tꝑantes. ut ter· li.f. eo. Intellige ſi alter fit dirioꝛ⁊ alter pau perioꝛ.it in c.dona de pons. inter. vir. ⁊ vro. Dð intellige vex in donatõe pura? ſimplici de qua.ð.donatio pꝛimo in pꝛin. Becus in do natione remuncratiua qꝛ non ꝓhibei. ut in qð autẽ.ð.ſi vir. ff.co.ti. vbi pʒ ꝙ fi vir donãt vnã rẽ vroꝛi.⁊ vxoꝛ aliã viro fit hinc indec penſatio. Et ꝑ B notabiliter dicit Bar in i diuoꝛtio. ff. dẽ ver. ob.⁊ ẽ gl. in.I.ſiinvolũtate C.de do. ꝓ qt plebeius, poteſt ↄſtituerc dole nobili.cui nubere vult dio vonandi lʒ ↄfer⸗ in tempꝰ matrimonij. q; eſt remunerstiuã? nö ſimplex. Facit ad ß..agliꝰ.ff. de dons. Et ſic limitaura ꝓhibentia donatõʒ. nec ſolũ h hibet᷑ inter viruʒ ⁊ vxoꝛem. ſedin eos quià eos ꝑtinent etiam aut interpoſitas pſonas. ut.l.ſi ſponſus.ᷓ. gencraliter.ff. co.ti. ¶¶ Quid ſi viro moꝛtis cã donare voleumd dat vir. ꝙ donet vxoꝛi.. ꝙ donatio eſt null qꝛ vt ac ſi vir donaret. ibidẽqᷓ; ff.co.ti. ec⸗ ſi uolenti legare mhi. mando ꝙ leget vrou facit donationem inter viruʒ ⁊ vroꝛemſe ſivir. ʒ. qð legatus.ffeodẽ. Ratio qꝛin don tione eauſa moꝛtis ẽt ſine traditiõ tranſter dominiũ reuocabiliter tamen l.ij·ff. de pubu⸗
gun ſitil uiam nim jni iünin muh uiſn w int ſuin
ſh un uin uiij anin ſi ta ſin

ſeens in legato 4 cẽdit ſolũ a tempoꝛe moꝛt vt. l.a ticio.cum ſi.ff. ð fur.ideo in pꝛimo caſu
queſito vñio viro non poteſt.ſed in ſcðo ſic.
qꝛ non acquirit niſi moꝛte ſecuta. Noc limita verum qñ iam donauerat cã̃ moꝛtis.ſed qñ ſolum diſpoſuerat vonare valebit ſi mutato pꝛopoſito ad inſtantiam viri donat vxoꝛi.qꝛ ſc ratio ceſlat viuerſitatis delegato.
2 ¶Ptx vmuerſaliter non valeat donatio ini
vix ⁊ vxoꝛẽ. he. ꝙ nõ. Sed fallit in. viij. cafibꝰ Pꝛimus in donatione imperatoꝛis facta cõ iugi. vel econtra eſt tex.in. l.penul.C.co.ti. Se cundus ſi edes vxoꝛis incendio exuſte ſũr.do natũ ad eaꝝ extructionẽ a viro valet.inqjntũ edificij extructio expoſtulat.l.ꝙ fi vir.ff. eodẽ
ti. Tertius poteſt maritus conſtante mim
nio remittere vxoꝛi dotẽ ſibi ab ea ꝓmiſſd.in toto vel in pte.vt eſt glo. fingularis.⁊ ibi Ey. ⁊ Bal. in. l.ñi conſtante. C.ð dona.añ nup. Sʒ remiſſio alteriuſdebiti nõ valet.ficut nec aſſi
gnatio alteriꝰ debitoꝛis.qꝛ hec oĩa vᷣonatões
fůt.d.l.ſi ſponſus.J.ſi debitoꝛ. Qnartus ſicx
tali vonatõe non fit paupioꝛ qui donat q;uiſ cui donat̃ fiat ditioꝛ.vt* maritus inſtitutuſ heres ab aliqͥ nõ adijt hereditatẽ vt ad vxoꝛẽ ſubſtitutã pueniat.vł ſi repudiet legatũ vt re maneat apud vxoꝛẽ oneratã ꝓꝓ legato ꝑ teſta toꝛẽ.vł ſi rogatꝰ reſtituere hereditatẽ vxoꝛi ñ detraheret q̃rtã cã vonatðis.vt in.l.fi ſpõſuſ F.ſi maritꝰ heres.ff. co.vbi tex. neq; eni pan⸗
perioꝛ fit g nõð gcquirit. ſed qui de pfimonio ſuo vicaſqñ donst rem alienã
Lſed ⁊ fi conſtãnte.ff. eo.ti. Intellige intali ca ſu quo ipſe vonans non teneat reſtitucre: vt puta de licentia vomini ðantis ſibi liberꝭ fa cultatẽ donũdi.vonauit. Quintus ſi cui do⸗ natũ ẽ nõ fit ditioꝛ.qᷓ;uis vonatoꝛ fiat pauꝑi oꝛ.vt fi donauit ad einẽda vnguẽta.d.l.qð t S.i. Idẽ ſi donar vxoꝛi pecunig vtꝓcognato ſuo ſpoꝛtulas ſoluat qᷓ;uis ipſa vrxoꝛ pecuniã pſã mutuo fuiſſet acceptura.d l.ſi ſpõſus.ß. penul. Idẽ vic ſi ſoluat vectigal ꝓ ca ʒ Mo· Idẽ ſi dat ad oblationes facicndas vel aliam piã cãʒ ᷣm eũdẽ.beres ãt vxons ſi expẽderet inntiliter nõ ꝓpter hoc minus teneret᷑.vt in
L.qð de bonis. ff. ad legem falci. qꝛ ſatis eſt ꝙ
donatariꝰ effectus ẽ locupletioꝛ.vt no. Ma.i d.c.donatio.codẽ titulo. SHextus quando do⸗ nat in tempus finiti matrimonij. vt tunc res fiat mariti velvxoꝛis cum moꝛs fuerit ſecuta 1.ſed interim.in. pꝛin.ff. co. Septimus qñ do⸗
non fuerit facta
87 nat cauſa moꝛtis cuiuſcũq; ſpeciei fit iſta do natio cã moꝛtis. vt in. d.l.ſed interim.in pꝛin. niſi ita fiat vt nullo mõ reuocetur qꝛn vale ret ᷓʒ glo.ind.l.ſed interim. Dctauꝰ añ vxoꝛ donat viro cauſa dignitatis vel honoꝛis adi piſcendi..quod adipiſcendi ff. eoti. ¶ Quõ confirmatur donatio innalida inter virum ⁊ vxoꝛem.k. ꝙ in duobus caſibꝰ. Mꝛi mo moꝛte donantis ⁊ non rcuocantis tacite vłl expꝛeſſe.vt.l.i.⁊.iij. C. eodem ti.⁊.d.c.dona tio. Timita verum ꝙ moꝛte confirmatur in donatione que non eſt vltra.ccccc. folidos.qꝛ ſi eẽt vltra.ccccc.ſolidos ⁊ ſit fcã kue inſinu tione nõ confirmet moꝛte. niſi expꝛeſſe tũc ap ꝛobauerit. Gi appꝛobauit expꝛeſſe in moꝛte vslebit. vt legatũ qð nõ indiget infinuatione als nõ ſᷣm glo.⁊ Pi onie nplici ꝓmiſſione. qꝛ ñi ſict valeret..papinianuſ.ff. co.⁊ ibi War. dicit ve rum niſi interueniſſet traditio vera vel ficta puta qꝛ confitet᷑ ſe habuiſſe. qꝛ ſic ↄfirmaret. Requirit᷑ ergo traditio in vita denantis. vt donatio moꝛte confirmet᷑.vt.j.pactum.ᷓ.xv. ¶ Sed dubitat᷑ an intelligat᷑ iſte caſus ðᷣ moꝛ te naturali tĩ ꝙ ↄfirmet talẽ donationẽ. K. ꝙ nõ. ſed ẽt de ciuili illa ᷓ̃ ꝓdit᷑ libertas ⁊ ſer⸗ uns eſticit᷑.vt.l.cũ hic ſtatus.Jᷓ.ſi donatoꝛ.ff. eo. Secus ſi efficit᷑ ſerunſpene.vt.C.co.ti.in. l.res vxoꝛis. Ratio diuerſitatis 5ʒ glo. in.d.l. res eſt.qꝛ vbi efficitur ſeruus hoĩs eſt vñs qui poteſt reuocare. ſed non vbi efficitur ſeruus pene. Hodie tñ ex delicto non dʒ quis dãna ri.vt ſit ſeruus pᷣm glo.pꝛedictã. Item de illa que ingreditur religionẽ. icet Wincen. in. d. c.donatio.teneat ꝙ ñ intelligit de iſta religio ne. Sed Jo.an.⁊ Car.tenent ꝙ ſic. qꝛ ingredi ens cenſet moꝛtuns l.fi. C.de epil.⁊ cle.⁊.xvi. ⁊i.c. monachi. Sed opinio WMin. videtur ve⸗ rioꝛ in matrimonio conſumato ꝑd.l.res vxo ris. que requirit moꝛteʒ talem qua matrimo⸗ nium vuſoluitur.quod non eſt in ingreſu re ligionis niſi quo ad exercitiũ. ſed in mrimo ⸗ nio non conſumato tene opinionem Jo.an. Cardi. Becundo confirmatur iuramento Pa.in. d.c.donatio.qui dicit ꝙ hec eſt cõis opinio Par.in.Lſi quis ꝓ eo.ff. de fideinſ.⁊ i l.ſeius ⁊ augerius.ffrad.i.fal. idem tenst.ſed ĩ l.i.if ve dona.inter vir. ⁊ vxo. videt᷑ tener con trarium ꝑ rationem glo.in. d.c.donatio.qꝛ vi detur contra bonos moꝛes. Sed dic veruzcõ tra bonos moꝛcs ciuilcs.ſed non ꝓtra bonos

moꝛes naturales contra quos non valet iura mentum.⁊ dic ꝙ confirmatur
5 Quid ſimatrimonium non tenuit. K. ꝙlʒ
vonatio ipſo iure valuerit quia tñ indigna ꝑ ſona eius fuit qui nec maritus dicipoceſt re nocari poterit.l.ſicx voluntate.C eo.ti. Intel lige ſi ignoꝛabant. Si vero vterqʒ ſcit impe⸗ dimentum ⁊ matrimoniũ non tenere fiſcus repetit. ff. eo.ti.l.cum hic ſtatus.ð.vlti. Et ſi non repetet poterit tencre bona conſcientia
de bono conſilio deberet varc pauperibus ¶ Wtxꝝ vonatio inter ſponſum ⁊ ſponſam 5 futuro teneat.ſ. glo. pꝛcfata ꝙ ſic. allegat..i⸗ ter eos.ff. eo. vbi dicit tex. valere etiam ſico⸗ dem die matrimonium poſtca contrahatur. Quõ reuocatur donatio inter virũ ⁊ vxoꝛe F. ꝙ in. v. Pꝛimo ꝑ pniam.di.cum pic ſtatꝰ Scðᷣoſalienet᷑ res donata ꝑ donatoꝛem. I ſi maritus tuuſ.C.ve dona.inter vir.⁊vxo.⁊ in d.Lců pic ftatus. Tertio qñ pignoꝛi obligat res donata a donatoꝛe.niſi aliud expꝛimatur d.l.cuʒ hic ſtatus. Quarto ſi pꝛemoꝛiatur qui
vonationem accepit.de vo.inter vir. ⁊ vxo.c.
donatio.⁊ ſi moꝛiantur fimul tenet ᷣm gl.ibi dem. Qumnto cũ diuoꝛtium fit ex diſplicentia d.l.cũ hic ſtatus. niſiexpꝛeſſe voluerit dona⸗ tionẽ valere.I.ſi interim.ff. eo.ti. ecus ſi cau ſa religionis. ſi tamen matrimoniũ reſtauret poſt diuoꝛtium nõ reuocatur. d. cum hic. Et idem vic de donatione inter ſocerum ⁊ nurũ vel generum.⁊ inter conſoceros quicopula⸗ tos matrimonio in poteſtate habent.d.l.cuʒ pic ſtatus..oꝛatio.⁊ inter patrem ⁊ filium ñ emancipatum. vide glo. in.d.c.donatio. que poc tenet. In dubio vero quando pꝛeſumat donare veſtimenta vide peculium.ð 2 ₰ iiij. ante nuptuſ.v E natio elim Sebe ante ptias donatio. Sʒ hodie nõ eſt niſi do natio ꝓpter nuptias vt. C. de dong. añ nup. vel ꝓpter nuptias in.l.fi.⁊ fit ĩ recõpenſatõʒ dotis. ⁊ põt fieri a viro hec donatio ſiue p̃us qᷓ; contractũ fit matimoniũ fiue poſt contra⸗ ctů.vt in. d.l.fi.⁊ dicitur antiferna ab anti qð eſt contra ⁊ ferna qð eſt dos quaſi ʒ dotem. ¶tx requirat᷑ equalitas cũ dote in iſta vo⸗ natione.K. olim ſi fiebat in conſtitutione do tis tunc non requirebat᷑ eqᷓlitas.vt. C. de pgc. cõuentis tam ſupꝛa do.l.ex moꝛte.⁊.d.I.fi. Si vero dos pꝛins erat conſtituta opoꝛtebat eqli tas.vt.d.l.fi. ʒ. ſancimꝰ. ſed hodie qᷓlitercũq;
opoꝛtet ſit equalitas tam in vonatione/ppler nuptias cñ dote qᷓ; in lucro ſuper vtreq; per
aui equalitas poſita ſuper.d.exmoꝛte. ¶ Ptruz ſoluto matrimonio donatio ꝓpter
nuptias reuertat ad virũ K. ꝙ ſic· vt. dfi.fi eut ⁊ dos reuertit᷑ ad mulierẽ.C. ð re. vx. ac. vnica.;.illo ꝓcul vubio. Et hoc vcrũ niſ pa⸗ ctũ aliud habeat. Nã ſi pactũ eſt ꝙ lucret᷑ do⸗ nationẽ pꝑ nuptiaſ.⁊ vir lucrabit᷑ dotẽ. ⁊ccõ tra.qꝛ.d.¶.fi. dicit ꝙ pari paſſu vadunt.ſ. quo ad pactum quia quale erit de lucrando dona tionem vel dotem tale ⁊ de contratio.+ ¶ Sed ad quid valet donatio ꝓpter nuptias ex quo vroꝛ eam nõ lucrat᷑.niſi ex pacto ſpãli vt.d..illo.nec fructus habcat dicte donatio nis.vt.C.eo.ti..ſi liberiſ.he.ꝙ valet vtfit ſecu rioꝛ in dote. vt dicit glo. in. d..fi Mã res ſuas vir alienat conſentiẽte vxoꝛe.⁊ renũciare põt
iuri hypothecario qð hzʒ in alijs boniſ mariti
vt. C.ad velle.l.ẽt. Sed in donationis ꝓpter nuptias alienatione aut obligatõne non põt mulier renunciare iuri hypothecario ꝓ iure ſuo qð hʒ in hac vonatione ꝓpter nuptias. nec valet conſenſus mulieris. vt. C. ad yelle: aui.ſiue auie.niſi interueniat inramenti · vti c.lʒ. de iureiurã.li. vi. aut duo alia concurrant Pꝛimũ ꝙ vxoꝛ conſentiat poſt bienniũ ſcha vice. Secundmn ꝙ tm̃ fit in facultatibuſviri vt indẽnitati vxoꝛis poſſit conſuli. non ſoluʒ tꝑe contractus vt quidam dixerunt. ſed ctiʒ tpe quo vrxoꝛ agere poteſt. vt no. in d.aui fiue me. vel ꝙ ꝑ.xxx. annos tacucrit. j ſcðo non ↄſenſerit. vt no. Pa. in d.c. ñ̃ ꝑuenit. de em⸗ ⁊ ven. Itẽ viro diſſipante bona ſus põt agere ſic ꝓdõnatione ꝑꝑ nuptias ſieut ꝓ dote. C.ð inr dol.vbi de quò dic vt no.ibidẽ. Itẽ ppad ultcrium viri lucratur. vt. ð. adulterium.ij⸗
*
¶Quid ſi ſoluat᷑ matrimouiũ aliter qᷓ;ꝑmoꝛ 4
tem nunquid pactum vel conſuetudo poterit facere ꝙ vir lucretur dotẽ.⁊ ſic mulier ren⸗ neat ſine vote.. ᷣm Moſti. ꝙ non.vt notat d.c.vonatio.de vonatio. inter virũ ⁊ vo ideo pꝛefatus.ᷓ.illo/ꝓcul dubio.loquit᷑ qñ mu lier dcceſſit quo caſu tunc vir lucratur ratio pacti ſolum ᷣm Poſtien. ſed m I ar. in de. donatio etiam rãtione cõſuetudinis. quia qd poreſt pactum.poteſt ⁊ conſuetudo.vt no· ð in.c.non putamus.de conſue.li.vi.
¶ Querit᷑ ſtatuto cauet᷑. ꝙ ſi alter ↄiugi pie⸗ moꝛiat. alter lucrer᷑ votẽ vel donationẽ ppler
nnptias an debeg intelligi de moꝛte niiwi
vit un vin m ſn wm in w i

dolwj n mt Endi ⸗ —
etiam de ingreſſu religionis. k& ꝙ tĩ de moꝛ te nãli nõ de iſta ciuili.pꝛeſertim qʒ verba ſta tuti ſunt facti ⁊ in facto ↄſiſtunt.c.i.de cõſti.
nec recipiũt caſus fictos.vt.l.iij. I hec verba.
ff. de nego.ge. imo nec expꝛeſſe poſſerꝓuidere ꝙ mulier ingrediente religionẽ vir lucraret ꝑ tem dotis cum libertas religionis grauarct ꝑdiminutionem dotis qð fieri non dʒl.i.ð oncrande.ff. quarum rc.ac non datui.⁊ ẽt qꝛ diſponeret ſtatutum ð rebus perſone religio ſe quod non poteſt.c.fi.de re.ec.non alie.
6 ¶ Quid ſi cx pacto ſit vt lucret᷑ alio monente
K. ꝙ pactũ manet validũ. qnimo purificat᷑ ꝑ ingreſſũ religionis.vt. I deo nobiſ. C.xe epi.⁊ ck. ⁊ in aut· de ſanctis epi..ſi vero cõſtante. 8 eſt quedã donatio facta a pre
mulieri.vel ab extraneo.vł fa
ctaa muliere ipfi viro ꝓoneribꝰ matri monij ſuſinẽdis.ita no.canòiſte Bof.⁊ He ſtiẽ. in. c. Rarnutius de teſta.⁊ ꝑ legiſtas in rubꝛica.ff.ſol. ma. Eſt qppe ꝓpꝛiũ mrimoniũ mulicris.vt ff. de mino.l.iij.ᷓ.ſed vtruʒ in fi. ¶Quot ſũt eius ſpẽs. K. dne. Pꝛima dꝓ⸗ fecticia.⁊ eſt quc a patre vel auo vel pꝛoauo ⁊ hmõi paterno filia vel nepte ⁊ hmõi.de bo
nis coꝝ ꝓficiſcitur.vel que ałs de mandato
eoꝝ. vel nomine coꝝ ⁊ ipfi ratum hñt conſti⸗ ruitur. vt in.l.ꝓfecticia.in pꝛin.ff. de iure do. ẽt ſi filia eẽt emãcipata ie F.fi. Pe cunda dñ aduenticia.⁊ eſt ilia quã dat mulier ꝓ ſe ipſa. vel glibet aliꝰque als nõ deſcendit a
patre vel auo ⁊ hmõi. Item aduenticia eſt ſi
p cũ deberet filie cũ voluntate eius dederit. t.d.l. ꝓfecticia.in fi. Item eſt alia diſtinctio Aliqñ datur dos eſtimata.aliqñ ineſtimata qñ eſtimata tradit ꝑiculũ ꝑtinet ad marituʒ. Si Vo ineſtimata ptinebit ad mulierẽ.I.ple⸗
rũq.in pꝛin. ff. de iure do. Fructus tñ ⁊ fetus
rcx dotaliũ lucratur maritus. vt in.d.l.plerũ
q; de quo ibi vide ⁊ꝑ glo.in.c. ſalubꝛiter.de
vſuris.⁊ canoniſtas ibi ⁊ ꝑ Mof.in ſumti.ð dona. in. ð. Aduenticia Aimita tñ vexꝝ ꝙ fru⸗ ctus lucrat᷑ ſi ſuſtinct onera matrimò mij. als non.ſed reſtituuntur mulieri.ff. de vfů. videa mus.la ſccunda.ᷓ.pe. Item ꝙ ſi dos cſſet in animalibus debet mafitus ſupplere de iam natis fetibus capita moꝛtus. vt.d.l.plerunq;
Utrum dos poſſiteſſe ſine matrimonio.&
Pnon C de do · ante nup.fi.⁊ idco ſolutũ ꝓ
dote vbi matrimoniũ fuit nullum non repcte
tur nomine dotis. ſed conditionc ſine cauſa.
8 8
ff.ð condi ſine cauſa.Ifi. ⁊ eſt pꝛiuilegiata hec actio quo ad mulierem ſicut actio de dote.vt tenent doc. in.c. de pꝛudentia de tote poſt di. reſi.facitl.ij. ff.ð pꝛiuile. cre.⁊ ſic pꝛeponetur ßraꝙ.j. dicam.ᷓ.xi.⁊. S.xij.
¶ Quãta dʒ cẽ̃ dos.&. ꝙ ẽt in modico põt cõ ſtitui.vt dicit glo.inl.impcrialis. C. de nup.i verbo dotalibus qð eſt circa medium.l.Et qꝛ dos ſuccedit loco alimẽtoꝛum.vt no.ꝑ Bar. in.I.ticio centum.ᷓ. ticio genero.ff. dc condi. ? demõ.⁊ ꝑ Bal. in.l.i.ᷓ.naturale.ff. ve iuñi.
⁊iure. Idco ſᷣm hoc eſtimabitur ⁊ fict penſa⸗
tis conditionibus ⁊ alijs qualitatibus.
¶ Vtx pf teneat᷑ votare filiã q̃ nupñt ʒ eins voluntatẽ. N. ᷣm Ma.in.c.i.ve deſpon. ipub.
diſtinguo. aut nupfit indigno. ⁊ tunc non te⸗
netur.glo.eſt no.in.c.de raptoꝛibus.xxxvi.q.i
Qð intellige fᷣm vo. An in c.accedens.de p cura.⁊ mol. ibidẽ fiẽ indignꝰ turpi indigni tate.ſecus fi eſſet indignus.i.nõ paris ↄditio
nis. Verũtamen poterit minoꝛẽ dotẽ dare ex ↄditõne ꝑſone.⁊ faciũt que habent᷑ in l.cũ ꝓꝰ dinoꝛtiũ.gener.ff. de iure dotis. iuncta glo. in.ſi volũtatc.C.ð dotisꝓmiſ. Aut eligit di
gnũ vel ñ indignũ.⁊ tũc aut ꝓmiſit dotẽ.⁊ ſic
pr tenet᷑ eã̃ dotare.q lʒ pj nõ conſenſcrit in
tali ꝓmiſſione tñ filia ꝑ hanc ꝓmiſſionẽrele uat prem a debito dotandi.⁊ iõ tanq in reʒ pris vertat᷑ iſta ꝓmiſſio tenebit pr de in rem verſo ita dicit Bar.in. l.obligant᷑. lege.f. de ac.⁊ obliga. ꝑ tex.in ſiłi in.l.⁊ iõ.fi.⁊I.filiuf ff. de in rem verſo. Ant nõ ꝓmiſit dotẽ. ⁊ ſic
non tenet᷑.qꝛ ex quo inuenit ſibi maritũ ſine
dote ⁊ maritus tencat᷑ cã alere ſicut filiq.vt ĩ
aut᷑.quibus mo.na.cffi. le.ð. pe.no. Inno.in.c. ꝑ noſtras. de dona.inter vir.⁊ vxo. ⁊ ẽt ſi pꝛe moꝛiat᷑ relictis filijs tenet fibi reliquere q̃rtã ꝑtẽ ſnoꝝ bonoꝝ pᷓfatus vir. Secus ſi filios ñ hũit. vt no.gl.in.ᷓ.pe.⁊ i ceſſat vtrůq; debi⸗ tů in patre.ſ.alimentoꝝ et dotis. pꝛimũ qꝛ hʒ vnde alat ſe.ſ.ex bonis mariti.⁊ dos ſuccedit loco alimẽtoꝝ.vt ſupꝛa dictũ eſt. Et ita tenct
Bar. in. d.p. lege.⁊ Angcl.in. l.ſi ſocer. ⁊ bal in.l.i.ff. ſo. ma.⁊ in i.fi. E.de do.ꝓ. Et ſic limi
ta glo. in.c.fi.xxxij.g. ij. que dicit ꝙ tenet᷑ cam
dotare verũ ſi ꝓmiſit. als non.on tñ habe
bit locũ ſtatutũ qͥ cauct᷑ vt filia dotata nõ ſuc
4
cedat in tali mulicre. vt no. Pa.i.d.c.acccdẽs
nec excludit᷑ a ſucceſſione ſaitem legitime ſi⸗
cut ceteri filij. multomagis tenet᷑ pãter ðota
re filiã que non contraxit ʒ cius voluntatem

⁊contra patrem poteſt imploꝛari officiuʒ iu⸗
dicis regulariter.vt dotet filiaʒ.l.qui liberos.
F. de ritu nup. no. in. d.ᷓ.lege. habetur inLfi⸗ na. C.de dotis pto.
¶ Ptx frater teneatur dotare ſoꝛoꝛẽ.h. Ma·
in.c. ꝓuenit. de arbi.cõiter tẽnet᷑ ꝙ ſic no. glo· de laico in..cũplures. ʒ pe. ff. de admini. tu.⁊ in.Lnon omni.C.co.ti. Katio quia ᷣm Ly. in d.l.non oi.cã votis eſt fauoꝛabilieꝛ qᷓ; cauſa
aiimentoꝝ pꝛopterea tenet War. in.Ifi.ff. de
his qui.vt indi. ꝙ pater poteſt relinquere filie
ſpurie voteʒ qꝙꝛpos ſi uccedit loco alimentoꝛũ idẽ notat in aut᷑.ex cõplexu.C.ve ince.nup.⁊ i l.meuius..duobus.ff. de.le.ij. Vñ ficut ten tur alimentare. vt.ð. alimenta.ſic ⁊ dotare in caſu neceſſitatis. Ideʒ dic ⁊ foꝛtius in clerico qui magis tenetur ad charitatẽ. vt in. c. i.⁊ qð ſbi no. de emp.⁊ ven.Et fi nõ hʒ alia bona p̃t eam dotare ⁊ aliam conſanguineã de reddi⸗ tibus ecclefie fi eſt inops quod pꝛobat᷑ ꝑc.pꝛi mũ. de coha·cleri.⁊ mulie. ⁊ in. omnino.con fitemur xxxi.di.qꝛ fieut ꝑ.d.c.poreſt alere cõ ſanguineos pauperes dẽ redditibus ecclefie. ergo foꝛtius dotare cum ſit fanoꝛabilieꝛ.vt dictů eſt. Qð veꝝ credo.dũmõ conſtituat ad neceſſitatẽ ſue conditionis nõ põpã faſtuo⸗ ſitatis. ar. c. negociatoꝛẽ. lrxxviij. di ſiergo ꝗ tenctur alimentare tenetur dotałe ¶ixꝝ virpoſfit conſtiruere dotem vxoꝛi.& Pa.in.c.vſi neceſſe ve donã· inter vir. ⁊ Ve⸗ c non poſt contractum matrimoniũ.ſecus ante matrimoniũ.qꝛ poteſt. vt.l.i.⁊ quod ibi not. C. de do. ante nup. nifi ſit conſtituta vrtẽ vominiũ adipiſcatur cum matrimonium fu erit ſubſecutum.quia non valet.vt in.l.quod iponte.C. de de. ante nup. qꝛ nec ante matri⸗ moniũ dominiũ tranſiuit.qꝛ noluit. nec poſt matrimoniũ.qvnon potuit. vt ibi glo. Fallit hoc in plebeie dorante nobilem quia videtur donare in recõpenſationem cum nobilitate. quia poteſt vt.ð. Monatio.iij. in pꝛincipio. ¶ Htrum res emphiteotica poſſit a patre ða ri in dotem ſine conſenſu vomini.. Specu. in tit. de loca.ᷓ. nunc aliqua.ver·cxc.ꝙ ſic. nõ tranſfert tamen plus iuris qᷓ; ipſe habet.vt in.c.nuper.de vona.inter vir.⁊ vxo. ¶Mtrum feudatarius conkmiliter poſſit.& Jo.an.in. d.c. nuper. ꝙ non. Inno · tamen ibi ĩenet ꝙ poteſt.⁊ eum ſequirur Pa. ibidem ⁊ ctiam dicit in donatione pꝛopter nup: Ego concoꝛdo ſic g vera eſt opinio ſecunda in Eu
8
do in quo fuecedit filia:⁊ pꝛim opinio in ilo in quo non ſuccedit. quia fic eſt ratio diuerſa ab emphiteoſi in quai uccedit filia:
¶ Mtrum vir poſſit repellere vroꝛem non ſo
luta ſibi dote pꝛomiſſa.. ꝙ ſic· vt ſentit Ho ſii.in.c.per veſtras. de dons · inter vir. ⁊ vrxo. m dos datur pꝛopter onera matrimenij ſuſtinenda.vt in dicto· c. ꝑ veſtras.⁊ in.c.ſalu bꝛiter. de vſu.⁊ in.·l.ſi cum ðotem.ð.fin auteʒ ff ſo. matriergo poteſt hec onera recuſare ſi non habet vnde fumat emolumenta. bonus ter.eſt ibi ⁊ Bal in..fi. C. ad vclle. poſt Ly. in l.quod in vxoꝛem.E. de nego.geſt.⁊ Bar.in tractatu de alimentis. Ex quo conclude eum non teneri ad traditionem dote pꝛins non ſo lnta.ſecus de debito coniugal. ¶Wtrum maritus ducens vxoꝛem fine dote l⸗ teneatur eam alere de ſuo.&. ꝙ ſic. ᷣm ſtatuʒ ſue ꝑſone. vt notant ⁊ volunt Innocen. No ſtien.in dicto.c.ꝑ veſtras.⁊ glo.in dicto.ſ. in antem. Facit texin.l.ꝙ fi nulla.ff. de religio. Ratio m Innocen. quia perſonam ſuam dit pꝛo votẽ.vt in aui.qui.mo. natura.effile⸗ gi. penul. ⁊.ff. vt in poſſeſſ. lega.l penul vi⸗ citur ꝙ vxoꝛem debet alere vt filiam. ¶ Aue ſunt pᷣnilegia dotis. k. ꝙ multa. Piꝰ muʒ quia omnia bona viri ſunt tacite hypo⸗ thecata pꝛo dote.vt eſt tex.in.c.ex litteris de pigno. Secundum quia nõ perditur pꝛopier maleficium viri nec etiam patria.vt no.glo· in d.c.ẽx litteris. Fallit in vxoꝛe pꝛimipilarij qui in eo officio deliquit.vt. C. quibus modiſ pig.ta. contra.I.ſatis notum.⁊.C. de pꝛimipt. lvtilitas. Tertium quia pꝛeponitur ommb' creditoꝛibus etiam pꝛioꝛibus qui habent per ſonales actiones vel tacitas hypothecas. N in.l.aſſiduis.C.quipoti.in pigno habe. Sec cus habentibus expꝛeſſas. vt no.glo. imdlaſ ſiquis.⁊.in regula qui pꝛioꝛli·vi. Sed iñ dico cum Pa.in dicto.cex litteris. ꝙ ſicon⸗ fuetudo eſt aliqua illam ſeruabo.i.ſi de ine pꝛetatione.f. de legi. cum ſimilibus. Si vero non eſt dico ꝙʒ fauoꝛe mulierum debet pꝛeler ri etiam habentibus erpꝛeſſas hypothecãs. quia ſi mulier vincit eum qui ad refectionem rei dedit. vt in auten. quo iure. poſita ſuꝑ di aſſiduis.qui tñ pꝛefertur antcrioꝛibus habẽ⸗ tibus expꝛeſſas pypothecaſ.vt.l interqun. qui poti. in pigno. habeantur. ergo i vinco vincenutèm te multo magis vinca te. vr in. acceſionibus.ff de diuerſi.tempo. pꝛcſcnb
n ku un rai in titi min jufiu nn hul ſil Wih buinl ih mmw ſucn bwi tun iu My iun . iu tu ih B

ad minus cafus dubius ⁊ in facto vᷣubio po⸗ tioꝛ eſt conditio dotis. vt in.c.fi. de re iudi.⁊ not. in c ex litteris. ve pꝛoba.cum hac opinio ne eſt Me.⁊ Cy.⁊ Jo an.licet cõiter doc. te⸗ neant cum glin dicto c.ex litteris. Et iſtud ꝛiuilegium vt pꝛeferatur creditoꝛibus tran kt ad filium eius ᷓᷣm Ale.de imo.in.· l.ctiam. ff. ſolu. matri.⁊ ibi eſt glo. ⁊ alia in. i. C. de pꝛi nile. do. licet War.dicat cõtrariũ. Sed poteſt intelligi opinio. Warꝛvt non loquatur de he redibus ſuis.vt ſunt filij. ſed de extraneis ꝗ non habent hoc pꝛiuilegium.vt.l.vnica. C· de ꝛiuile. do. Dnartum qꝛ eccleña poteſt ſe im⸗ pedire de dote.non ſolum in fauoꝛem vidua⸗ rum.vt in c nuper.ð do inter vi.⁊ vxo.ſedẽt mariti petentis fibi votem pꝛomiſſam.vt in c.per veſtras.eo.ti. acit quod no. Innoin.c. latoꝛ. qui filij ſunt leg qᷓ;uis alij contrariũ te neant niſi acceſſoꝛie. Quintum qꝛ viro vergẽ te ad inopiam iudice iubente poteſt dari pe⸗ cunia votalis mercatoꝛi cum pacto.vt capita
le ſit ſalnũ.⁊ de lucro percipiant vir ⁊ vxroꝛ ꝑ
tem honeſtam compenſato lucro cuʒ damno ſine vſura.c.per veſtras · de dona. inter vir. ⁊ vro. Ita tenet Jo.an.⁊. Car.in. d.c.per vf̃as ⁊ Fulgo in l.cum duobus.ff. pꝛo ſocio.;.item ſi in facto.⁊ Bal. in quodam conſilio incipiẽ te. Miſo inſtrumento facto inter no. Po. in ſum de vſnriſ.ð. an aliquo. Pa in.c.nauigan ti de vſuris. dicit ſe dubitarc. Ged ego credo contrarium vſurarium niſi excuſetur ᷣm qð j. dico. Societas pꝛimo..vij. SBextum qꝛ fun dus dotalis alienari non poteſt etiam de cõ⸗ ſenſu mulieris.vt no.in.l. Julianus.ff. de fun do votali.C.ad velleia.ãt fiue auic. nec etiam in ipothecam vari.vt.l.vnica.F. ⁊cum lex.C. de rei vro.ac. Duod verumeſt. niſi iuramen⸗ tum interueniat.vt in c.cum contingat de iu reiur.⁊.c. licer de iureiur.li.vi. Multa ſunt ⁊ alia pꝛiuilegia in inre.ve quibus vide ſi pla⸗ cet ſpeculatoꝛeʒ eo.ti. hec omitto. qꝛ nihil ad confeſſoꝛem. Tene tñ ꝙ his pꝛiuilegijs gau. det. dummodo mulier ſit catholica.alias non vt. C. de here.aui.item pꝛiuilegium dotis. ¶ MPtrum eadem pꝛiuilegia habeat in dona⸗ tione pꝛopter nup. que hahet in dote mulier K. Pa poſt Inno in. dc.ex litteris. ð pigno. g aut mulier agit ad donationẽ pp nuptias tanqᷓ; ſpãliter ſ bi obligatã ꝓ dotẽ ⁊ tunc hʒ pꝛiuilegiũ dotis. qꝛ agit potinsꝓvote qᷓ; pꝛo vonatione ꝑꝑ nup. Si verojagit yt eã lucret
8 ſic nõ gandet. qꝛ ceſſant rões tueg s votis ß bñ hʒ tacitã ipothecã.i.vbi· C. ð iur do. In tellige cõeʒ ñ pᷣuilegiat.vt pferat᷑ alijſ hůib⸗ eã. In pafrenalibꝰ dt hẽs.j. ꝑafrenalia..ij. Ad quẽ ptinebit dos ſolutò mrimonio.h. 1ʒ ꝙ lʒ maritus de ſubtilitate iuris efficiat᷑ dñs dotis ſibi pate. vt in I.rebus.C.de iure do. ⁊I. doce ancillã. C. de rei ven. tñ ad eũ nõ ꝑtinet poſt moꝛtẽ vroꝛis niſi in vuobꝰ caſibus. Mꝛi mus qñ ineratpactũ de lucrando dote.vei do natòe pꝑ nup.vt dictũ ſupᷓ in pᷣcedenti.c. Ge⸗ cundꝰ qñ vxoꝛ inteſtata decedit deficiẽtibꝰ li⸗ beris ⁊ ꝓpings vir ſuccedit.⁊ ecõtra vxoꝛ vi ro.l.vnica. C. vñ vir.⁊ vxoꝛ. Gʒ ꝑtinebit ad eñ eq ↄſtituit. ſi ſtipulatꝰ ẽ eã ſibireſtitui. ſiue tełneus.vt ĩl.vnica.I.accedit.C. ve rei vxo. ac. ſiue ſit pr̃. Si ãt nõ ſit ſtipulatuſ.tũc fiẽ e neus ꝗ eã ↄſtituit reddet᷑ vxoꝛi ſi ſuꝑeſt vłl he redibꝰ eius.ſi It eſt pr in duobus caſibuſ erit filie. Pꝛimꝰ ſi eã̃ emãcipauit. Scðus ſi pr̃p moꝛidt̃ añ eq̃.alias filia pᷣmoꝛiente erit pris. ẽt ſiextant liberi ex filia vt dicit Min.ꝑ.I.dos a pre. C.ſolu.matri.cũ q opinione cõiter trãſ eunt canoniſte. vt dicit Pa. in c.fi.de do.int vi. ⁊ vxo.⁊ Bar in l.pꝰ dotẽ.ff.ſo. mat.⁊ glo.ĩ d.l.voſ.ſed opinio Zꝛia que vult ꝙ reſtituatur liberis pꝛeualuit ĩ vſu.vt dicit.d.glo.ſed filia ſuperſtite ⁊ pfe.⁊ nõ emancipata.tunc patri ⁊ filie nec alteri ſine conſenſu alterius reddet᷑ Lij. ff. ſolu.ma. Si vero eſt muler que ſibi cõ⸗ ſtitui dotem.tunc reddet᷑ ſibi.d.l.vnica vel he redibus ſuis. niſi ratione adulterij ꝓdiderit vt infra dicaʒ. Pꝛedicta limita vera. niſi fint ſtatuta que aliter diſponant vt ſunt cõiter. ¶ Scd nunquid vero vergente ad inopiã p̃t 14½ Vroꝛ petere dotẽ cõſtante matrimonio.h. ꝙ ſic.ſi modo ipſa eam non ſit conſumptura.ð quo vide in.c.per veſtras.ve dona.inter vi.⁊ vxo.⁊ in.l.vbi.C.de iure do. ¶Mtxꝝ vir pꝛopter adulterium vxoꝛis lucre i tur dotem.K. ꝙ ſic.ſi per ſnĩam fit diuoꝛtiuʒ. de dona. inrer vir.⁊ vro.c.plerũqʒ. velꝑ erce ptionẽ. vt dictum eſt ſupꝛa. Aduiteriuʒ.iij. Qð limito vũmodo ipſe vroꝛi fidem non fre gerit etiam vxoꝛi inſcia.qꝛ in conſcientia quo ad lucrum dotis.credo ꝙ illud habeat locum paria delicta mutua cõpenſatione tollunt᷑.vt dicit.l.viro.ff.ſolu.ma.cũ concoꝛ.ibi poſitiſ.⁊ ff. de volo.in.l.ſi duo.eũ alijs concoꝛ. vt inc. intelleximus de adul.cum alijs concoꝛ. Item lucratur ſi vxoꝛ intrauit balneum cum vin m

alieno. ſᷣm glo. lxxi. viſt.non oponet. Siliter vrxoꝛ.vonationẽ.ꝓpter nup.ſi vir cũ muliere
glia.allegat.l. vlti. C. ð repu. Fallit in iſtis duo
bus caſibus quãdo mulier habet filios.qꝛ tũc
kFilij habebunt dotem quo ad pꝛopꝛietatem.⁊
alia bona matris ſue fᷣm Jo. an. in. d.c. plerun q;. Facit aui.ſed hodie. C. de adul.
is ¶ Mixꝝ amiſſa dote pꝛopter adulteriuʒ ſi mu heri conſtet de impedimento tali ꝙ non crat
matrimoniũ recuperet eam. K. ꝙ non ꝓpter intentionem cum opere ſubſecuto.ar.c. nuꝑ. x.c.vlti.de biga. tenet Moſt. Boffre. Lau. Bcr.⁊ Jo. Sed tancre.tenet ꝙ recuperet.⁊ placet magis.ne pena excedat caſum ſuum.
7 ¶ Mtxꝝ beredes ꝑ exceptionem de adulterio
poſſint retinere doteʒ K. diuerſa fuit opinio jed mihi placet diſtinctio dñi Signoꝛolis ho modeis quã recitat.d. Io.ant. dc ſctõ Mcoꝛ. in.c.plerũq;.vbi ſupꝛã. Aut maritus viuens ignoꝛauit adulteriũ. ⁊ ſic pñt heredes excipe de adulterio.cũ maritus nõ poſſit videri diſ⸗
ſimulaſſe ⁊ remiſiſſe.nec potuit retinere iniu
riam quã ignoꝛabst. ut l.nihil intereſt.ðſi cũ filius.ff. de inof.teſta.⁊.l.mater F.i.co.tit.⁊.. legitumã.ff. de peti.here. ⁊.l. vtilitatem. ff. de confir.tuto.⁊ ideʒ dico ſi vubitat᷑ an ſciuit.qꝛ
pꝛeſumitur ignoraſſe.l.i..illud.ff. de li agno.
⁊.l.mariti.ff. de adult.x.l.verius.ff. de pꝛoba. Si No ſcinit.⁊ non eſt conqueſtus.ut potuit de iure nouiſſimo ctiam conſtante matrimo⸗ nio.aui.ſed nouo iure.C.ve adui.ſcd vxoꝛẽ re tinuit cũ fuerit lenol.finc mctu.C.de adulte. ſiccum hercdes tractant de lucro captando 5 ipſos replicabitur.de le nocinio maritil.cum mlicr. ff. ſoln.matri.⁊ ſic paria delicta mutua cõpenſatõne tollentur. Facit qð notat Inno. in.d.c.intelleximus.⁊ Ja. de arc.in. d.I.c. cum mulier. ⁊ in rei..i.ff.ſol.matri. Bi Vo poſt ſciam vxoꝛem non vctinuit.⁊ tunc ſi queritur de delicto pꝛincipaliter heredes non poſſunt ↄqueri. imo accnſatio debet fieri ⁊ inſcriptio cumn modificatione tamen quam facit glo. in aui.xi lice.ma.⁊ auie.ð.qꝛ vcro ſed ſecũdario ſic ut repcllant pctitionem dotis. ut in. I.fi.ð. ſeis.ff. de adi. kga.⁊ ſic concoꝛda opiniones Fm hanc diſtinctionem.
s5 Mixꝝ vidus cõmittens ſtupꝛũ ⁊ petens do
tem a fratre mariti nel herede eius poſſit rc⸗ pelli ꝑerceptionẽ de foꝛnicatõne. K. vñs Jo. nn. vbi.ð.ꝙ ſic. de rigoꝛe iuris.⁊ perdet doteʒ xſicnemaucbit apud fratreʒ. vel heredes ma
riti ex offenſa facta vefuncto.per tex. enʒ glo ⁊ per id quod notat Bar.in. l.penul. C. de ad ulte.⁊.ff. de liti.l.fi.⁊.l.i.ð. ſi foꝛte.ff. de iniur. ita determinat Pau. de ca.conſi.cxix. Wide ibi multa pꝛo ⁊ contra. ¶ Scd nunquid pater qui vedit dotẽ ꝓ filia perdet eam pꝛo adulterio filic. h ꝙ ſi non cſt ſtipulatus cam ſibi rcddi ꝓdet.⁊ ſibi imputet ut tenet Jo.an.in. dc.plerũq;.⁊ Accur.ilcõ⸗ ſenſu. C. de repu.⁊ in.l.ſi dotem.C.de ur. do. ſed Dy. per Lij. ð.item ſi voluntate.ff. ſol. ma tri. dicit ꝙ fi filia eſt in poteſtate patris non pꝛeiudicatur patri.quin poſſit agere ꝓ dote. ?⁊ ita fimiliter dominus An.in. d.c. plerunq; ꝑ.lfina. C. de repu. ¶ Drxꝝ vir qui erpulit vroꝛem pꝛopter adul, terium non notoꝛiũ ꝓpna auctoꝛitute teneai ſoluere mutuũ qð accepit vroꝛ ꝓ alimentis. k. ꝙ ſic. qꝛ adulteriũ non notoꝛũ non pꝛiuat ipſo iure alimentis. niſi ſententia lata ſit. ffp dona.l.poſt contractũ. cum ſua materia.⁊ ad illud quod vicitur ꝙ mulicri obſtat exceptio adultcrij. vcx eſt quo ad futura.ſed non quo ad alimenta que debentur ante ſniam latam ⁊ de hoc in.l.ſi inſtituta ff. de inoffi teſta. ¶ Wix frater qui viuente patre de bonis pů ternis dotauit filiam tenesat illam dotem con ferrc moꝛtuo patre.videtur ꝙ ſic ꝑ.l certum. C.fami.herciſ.⁊.l.fi. cum ibi no. Hed Bal in l.fi. C. de vo.pꝛomiſ.dicit caſum ſingularem. ut non computet.ſed ego do tibi glo in..do⸗ tem quam dedit tibi auus. ff. de coll. bo · qu vicit ſi tempoꝛe moꝛtis patris conſtabat ma⸗ trimoniũ non eſſe cõicandũ.allegat filium de colł. bo.⁊.pꝛimam.ð fi.ff. de coll. dotis. ¶ Miꝝ confeiſio qua vir confitei ſe reccpiſe u dotẽ conſtante matrimonio valcat hꝙ non niſi apparcat de numeratione. Mã videt do nare Pal.in. i.in ſcðᷣa colũna.C.vᷣdo. ꝓmil ⁊ Inge. in. l.penul. ff que res.pi.ob.po. ⁊ har. in..ſi diuoꝛtio.⁊ ibi legiſte.ff. de verboob· ⁊ alij in Iſi voluntate. C· de do· pꝛo. ⁊preſunit ſmnulata conſtitutio. ut vicit Bar. in l.·Cde dona.ante nup. de hoc habetur inlivbilet.· C. de dons.cau.moꝛ.non nu. ¶ Duando depet reſtitui dos. K. ꝙ ſicõſilit* in rebus imobilibus debet ſtarim reſtitui ſo⸗ luto matrimonio. Bi vo conſiſtit in mobii bus rebus ſic infra annũ. C de re. vx.ac. Iyn⸗ ca.ð. exactio. Intellige tamen in maritoſiß. q in dolo mãlo non eſi vcrſatus nõ reſtiui

[KRvn
en mnNi A r.] I
niß inquantum poteſt.⁊ idem pꝛiuilegiũ ha⸗ bebunt fil eiuſdem matrimonij. cauebũt iñ
tam maritus qᷓ; filij de reſtituẽda ſi ad pigui
oꝛem foꝛtunam veniunt. ut no. in. d. l vnicdi F.circa autẽ.⁊ in. l.in condẽnationc.ff.de reg.
iur.⁊ in.l.ctium in pꝛincipio.ff. ſolu. matri.nõ tamen tranſit ad heredes extrancos iſtud pꝛi
uilegium. I maruum ffolu. matri. de Poc vi⸗ de glo in.c. mulieres.⁊ ibi per canoniſtus. de vona.inter vir. ⁊ vxo.
mobiles quas vendidit maritꝰ⁊ emit res mo biles ex carum pꝛetio reſpondeo ꝙ non com⸗ putabuntur imobiles ſed mobiles. caſus eſt ĩ ſcũ in fundo.ᷓ.ſi fundus.ff. de iure do Et iõ limita dictũ.ſ ꝙ ſint mobiles vel imobiles tẽ poꝛc moꝛtiſ viri.⁊ ita iudicabunt᷑. nec valebit ꝙ ſurrogatum ſapiat naturam ⁊̃.qꝛ non cſt verum hic.⁊ ideo non ſtatim reſtituentur.
14 C Fed pone qñ fuit data dos erant res im⸗
1 ¶ VDtꝝ maritus ucl heredes erpenſas factaſ
in dotem poſſint vefalcare.ſæ.glo id.c.mulie⸗ res.ꝙ neceſſarias ſic ipſo iure.vtiles non mi⸗ nuũt dotem ſed petuntur act.mãdati ucl ne gocioꝝ geſtoꝝ.voluntaric etiam cumconſen fu vxoꝛis facte ſolum ꝑmirtunt᷑ abꝛadi.ſi pñt ſine leſione rei. C.de rei vx. ac.l.vnica.ð.ſʒnec t.l.i.ff. de impen in re do. factis. Jed h nõð hʒ locum in expenſis factis pꝛo exactione uel de⸗ fenhione dotis.qꝛ maritus eſt vñs fructuum votiſ. fic tanqᷓ; dñs ipſam tuetur. vt no.ff. ð impen. in re.do.fac.l.ij. Et ideo non poterit repetere.ut tenct Specula ti.de dote poſt di. re.F.vlti.v illud etiam.⁊ Jo. an.
26 ¶ Dtx heredes teneatur alcrc mulierem re⸗
lictam infra annum.K. ꝙ ſic. QDð veruz eſt ſi non habet aliunde vñ alatur.non tamen ᷣm quantitatẽ dotis.qꝛ ſi fructus cxcederent nõ tenet᷑ niſi ſolã ad alimẽta. Et ſi aligd de dote reſtituunt tenẽt᷑ in reſiduo ad alimentoꝝ.ita no.glo in. d.Fexactio.⁊.ff.ſo.ma.l.diuoꝛtio.ĩ
pn. Wñ ſi pt᷑ pꝛeſtitit alimẽta filie poterit eã
repetere ab heredibus viri. ᷣacit qð no. bar. in. d. l.diuoꝛtio. Si Vo hʒ vnde alatur.tunc heredes non tenentur.ita tenet.glo.i.d.I.ex⸗ actio.⁊ ꝓbat᷑ in. lef̃neo.ff de ven. in poſ.mit.
x ¶ Ged nunquid tenetur habitare cũ heredi⸗
bus mariti. he. War. in.d.l.diuoꝛtio. ꝙ no.qꝛ inucnitur in iure expꝛeſſum contrarium rñ videtur verius.qꝛ infra annum dicit᷑ mulier quafi eſſe ĩ matrimonio.C.de ho.maIfi.⁊ ſic vnſuluit. d. Car.g nõ poterit alimẽta petere
ſi ʒeoꝛum voluntatem alibi ſit dimoꝛata.di modo honeſte poſſit apud cos demoꝛari. ¶ Dtꝝ licite mulier poſſit percipere certum 36 gd ꝓ alimentis ab heredibꝰ mariti. vonec do tẽ ſibi reſtituant.ß⸗ ꝙ ſic. ð iure cõi iuxta no. ꝑ Wal. poſt Ly.C.ð bo.aui. iudi. poſ.aui.ei g⸗ Ftꝑ Ang. in. l.ticia.ff. ſo.ma.⁊ Mau.de ca.ↄ ſi.ceclxxxiiij.⁊ Ma in.c.de pꝛudentia.de do⸗ poſt di.re.recitat Jo.de ligna.in cle. ex graui. de vſuris.⁊ ſequit᷑ dicentẽ ꝙ valet ſtatutũ ut heres ſoluat certuʒ quid ꝓ cente nario. Aimi tat tñ idem Pa hociin ea que non habet vñ aliunde viuat.ſed non mihl placet iſta limita tio qñ non accipit tale quid ratione lucri.ſed rõnc intereſſe lucri ceſſantis.utputa qꝛ potiꝰ vellet hredotem ut cã implicaret in poſſeſſio nibus nel alijs negeciatiõibus de quibus ve riſiłr t̃ vel plus haberet. als ñ liccret. Et ſic intelligo Jo. de imo. in d.cle. ex graui. poſt Mat. de mat.g tenent non licere ſine vſura. putg quia folum accipit rationt lucri. ¶Mtz vir licite accipiat poſſeſſionemiin pi⸗ gnus ꝓ vote ſoluenda.vide.ſ. vſura.i..xxv. Vb um ß̃m Iſy. lethi.eſt mo⸗ tus indifferẽs in vtrã q; partẽ ʒditionis. uel dic ꝙ dubiũ eſt equalitas rationum contrariarum ᷓᷣm phm. ¶ In dubijs vbi verſat᷑ periculũ aĩe ſempꝑtu tioĩ pars eſt eligenda.⁊ in ipſis qð certios eſt tenendũ. ⁊ qð ſine periculo explicari poteſt. ua dicit Pa.in.c.iunenis de ſponſa. ¶ Mtx in vubio deheamꝰ interpꝛctari ut po tius qs nð ſit irregularis.he.ut colligo ex pa. m.c.cñ tu fili pꝛepoſite. ð teſti.⁊ in.c.ad audiẽ tiã.de homi. Aut loquimur in foꝛo aie.⁊ ſic ð bemus interpꝛetari irregularẽ.⁊ ſic de aliys. vbi vubitat᷑ de aliquo delicto. videglo.in.c. vnico.de ſctu.in oꝛ fa. Silr dicendũ in foꝛo quaſi pnĩali. utputa qꝛ non agit᷑ ad penã pꝛo ꝛie.ſcd ut a miniſterio abſtineat.aut ab alio in q̃ ſubeſſet pctm̃ ſicut in Ictu matrimouij. Facit c fignificaſti nobis.ð homi.⁊.d.c.iuue nis.aut loquimur in foꝛo contentioſo.⁊ ſic ð bemus interpꝛctariꝓ non maxime.vbi agit᷑ ð pena puta qꝛ celebꝛauit qꝛ collatio ñ tenuit ⁊ hmõi.qʒ in peniſ melioꝛ interpᷣtatio ẽ fiẽda ut in regula in peniſ.⁊ regula odia li.vi.⁊ idẽ
dic in excõmunicatione ⁊ ſimilibus.
¶ Duõ ſunt interpꝛetanda ab alijs facta du bia, prioxꝝ.b?c eſtote miſericoꝛdes.ð reg.iur.
ꝙin melioꝛcm partem.vide.j. iudiciũ.. xvij.

4 N Berba vubia ſunt accipienda ſm intentio nem ꝓferentis.ff. de reg.iur. in ambiguis.⁊ vt res potius valeat qᷓ; pereat.c.abbate.de ver. figni ałs ᷓᷣm cõmunem vſum.c. diſt.con 1ra moꝛem vide.ð.caſtitas.F.i.
5 CIn quo differt dubium ab opinione ⁊ fide
ſcia.vide.j. opinio.in pꝛin.—
5 ¶ In re dubia fidei.auctoꝛitas eſt requirẽda
romane ecclefie.xi.di.palam.
7 U In rebus ambiguis abſolutũ nõ dʒ eſſe iu⸗ diciũ.xxxiij. di.c.habuiſſe. imo qñ vubiũ ẽ in ꝑſona vel in facto.vel in iure. nullo modo ſẽ⸗ tenia eſt ferenda.xxx.q.v. iudicantem.
3 ¶ Mon dicitur iteratum quod dubitatur fa⸗ ctum. de pꝛeſpy.non bap.c.veniens.
„ ¶ Vubio exñte in iure mr̃imonij tutiꝰ ẽð ſta
tuta hoĩum dimittere copulatos qᷓ; difiunge
re ↄiũctos 3 ſtatuta dei.c.lʒ ex quadã.ð teſti. ₰ el lum eſt pugna duoꝝ.vt v
33 i.c.mononachid.i.ſin gulare certamen.ij. q.v.⁊ fit ad ꝓbatio
nẽ alicuius rei ita vt qui vicerit ꝓbaſſe vdeat᷑ peſt ꝓhibitũ ſub pena moꝛtalis peccati.qu legem dei ibi non tentabis dñm dcum tuum 2hat. iiij.⁊.d̃ in. d.c.⁊ ideo non ſolũ offerẽs ſed acceptans cũ dantibus auxiliũ.filiũ. vel fauoꝛẽ ⁊ valentibus pꝛohibere ⁊ non ꝓhibẽ tibus peccant moꝛtaliter. d ro.c.i.digni ſũt moꝛte qui conſentiunt.⁊ non excuſant᷑ ex cõ⸗
ſuetudine vel metu acceptãtes. niſi vt. jvicã qꝛ potius dʒ gs quelibʒ mala tollerare qᷓ; ma
lo cõſentirc decernat. xxxij. q.v. ita ne.nec ob⸗ ſtat ꝙ Dauid cuʒ golia exercuit. qꝛ anctoꝛita⸗ te ſpiritꝰ ſancti fecit. ſicut ⁊ Sanſon. vt dicit glo. in. d.c.mononachiam. xxiij. q.v.fi nõ licet 1 VAQue pena ẽclerici in duello ꝓugnantis. K ꝙ dʒ veponi.⁊ eſt irregularis tñ epᷣs poteſt di ſpenſare. vũmodo moꝛs vel mẽbꝛoꝝ diminu tio nõ interuenerit.c.i.de cle.pu.in du.nec ſo lů efficit irregularis ſi ipſe ꝓugnat ſʒ ẽt ñ aliũ p ſe facit. vt in.c.ij. eo.ti.⁊ quicunqʒ mandat conſulit aut defendit fi mõ homi⸗ cidiũ ſequat᷑ nel mutilatio.vt in. d.c.ij. diſpẽ ſot tñ ep̃s cũ clerico in beneficio.etiam hadẽ⸗ do ſolũꝓ ſuſtentatione:vt in.d.c.ij. cũ ibi no. vñmodo non habeat curam anmarum. ¶ed nunquid illequi cogit᷑ a iudice talimo do ꝙ ſuſpendet᷑ qꝛ hʒ eum pꝛo coniuncto niſi ducilũ ſuſcipiat. poſſit ſuſcipere cum ſit inno cens.. viuerſa fuit opimo.vt no.in.c.i.eo.
tiſʒ mihi placet g talis coactus tali coactiõe
licite ſuſcipiat.? etiam in canſa ciuili qñ non iminet ꝓbabile pcriculũ moꝛtis.qʒ ſicut licet ſe defendere ⁊ res ſuas ⁊ alia facere que deie non ſunt mala.fic pugnare qñ alio modo nõ poteſt euadere. Facitc.interfeciſti.de homi. ¶MHtrum clerici qui reliquias afferunt pugi gilibus ad pugnandum fint irregulares ſiſe⸗ quatur homicidium..ꝙ ſi omnio ſine ipſis erant pugnaturi non erunt irregulares. als ſic.⁊ ſic intellige opiniones diuerſas.⁊ cõcoꝛ⸗ da ᷣm hanc diſtinctionem. ¶ Qð dictũ eſt de duello. Idẽ dic de iudicio aq feruẽris vł ferri tac eſt pᷣustio vſus itelle⸗ D ctaS ctus facta ad aliqð tẽ⸗ pus ex ĩmoderato potu vini.vel cuiuſ⸗ cunq; alterius rei potabilis.
¶Mtxꝝ ebꝛietas fit peccatũ moʒtale.. vt col ligo ex Ale. in vᷣaße.⁊ glo xxv.di.ð. als eade
mũ.⁊ doc.ibideʒ.ꝙ aut raro contingit aut aſ⸗
ſidue. Si raro fic diſtinguo. ꝙ aut inebꝛians
ſe cognoſcit vini potentiã ⁊ ſuã cõplexioneʒ diſpoſitã ad ebnetatẽ.⁊ tñ magi vult ebꝛieta tẽ incurrere.qᷓ; a potu abſtinerẽ ⁊ ſiceſt peiñ moꝛtale. Aut inebꝛians ſe. neſcit vini potẽtij ⁊ ignoꝛat ꝙ ex tali potu poſſit inebꝛiari velñ aduertit ⁊ fic eſt nullũ pctm̃ vel veniale mer ceſſũ in potu ⁊ negligentiã in aduertẽdo. Si No aſſidua fit ebꝛietas ſic cſt moꝛtale pet̃ñ ppter iterationẽ actꝰ qꝛ multiplicatio actuũ venialiã non anget in infinitũ.ſed qꝛ non po teñt eſſe ꝙ hõ aſſidue inebꝛiet᷑ quin ſciẽs ⁊ vo lens ebꝛietatẽ incurrat.aut ſaltẽ omittat dili gentiã quã dʒ adhibere de neceſſitate ne in⸗ cbnet̃ cũ habeat tp̃s deliberatiõis repꝛimẽdi motus veniales neꝓcedant in regnum pcli Ille vo qui pꝛocurat vt quis inebꝛiet cõiter moꝛtaliter peccatſiue ſequat᷑ ebꝛictas ſine nõ ſiue fit pctm̃ moꝛtale · in co qui iebꝛiatſiue ñ qui gonſentit in damnum notabile pꝛoximi.
1*
¶ Ptx pp ſãnitatẽ liccat inebꝛiari.&.ꝙ nõ t
ſine pciõ moꝛtali.tꝗᷓ in opante qᷓ; in patiente ſcienter veꝝ eſt ꝙ ꝰm. ᷓ · Tho a fe qdcb vel potus qui eſſet ſupfluns ſano nõ crit ſuꝝ fiuꝰ infirmo. puta qꝛ dat᷑ ei cã medicine ad ꝓ nocandũ vonmitũ ⁊ ſine pctõ.qñ talis infirmi tas id requirit.ſed non vſqʒ ad ebꝛietatem
Ptxꝝ ebꝛietas ercuſet a peccato.ſe. ꝙ excu⸗ ð
ſat a tãnto.ſed nõ a toto. Intellige quo adpe nã.ſʒ qͥ ad culpũ excuſat ã toto qð fecit iebꝛi tate ex qͥ eſt ſine vſu totalis rõnis.⁊ facit
—.—————
arn goi
(h
jni üi zwm gut ſnu ſuin in ihu mijn —
wm (hy nri uſt niin ſun
ſimn iſci ſit inni

No ad pend
nð.xv.q.i.in.c. ſane.⁊.c.ſi qs inſaniens. Qno Pa. in.c. qꝛ diucrſitatẽ. de ↄceſſ. pᷣbẽtʒꝙ ñ ĩputat᷑ niſi idiqð ex culpa ĩmediate ꝓccdit non qð mcdiate. et facit qð no. in tex.
in gloxxiij.q.v. de occidendis.⁊ in.c. de te ſtibus.vnde dicit ꝙ bʒ quis ercõicet᷑ꝓpt ſuã
cnlpã̃ non tñ impuratur poſtea ci ꝙ bñficiuʒ non contulit infra tpᷣus debitum. niſi fuerit ĩ moꝛa petende abſolutionis.qꝛ culpa nõ eſt cã imediata.ſed excõicatio que eſt pena.ſic inꝓ poſito lʒ ſumptio potus ſupfiui fucrit culpa ⁊cã̃ ĩmediata pꝛiuationis vſus rationis non tñ eſt cauſa imediata homicidij uel alteriꝰ qð facit.⁊ ideo non crit irregularis ſᷣm iſtã opi⸗
monẽ. Ricar. tñ in.iuij. di xv.tenet ꝙ erit irre
guiaris.⁊ ꝙ ei imputant᷑ ad penã omnig que ſequunt᷑.ſcd mihi placet magis opinio Pa.⁊ ꝓ eo cſt ter.cum glo.in.c.de cetero de homi⸗ cidio.niſi volũtarie inebꝛiare voluifſet ut †ꝰ ea neſciens occideret.qʒ ſic ei vnputaretur. ſi cut tenet glo.in.d.c de cetero.ctiã quodcunqʒ quod ſecutum eſt qᷓ;uis mediate pꝛoceſſiſſet.
C Wtx cbꝛietas largo mõ dicta qᷓ quis ñ tota
liter pinat᷑vſu rõnis ſed bñ aitcrat᷑ ſci 1ñ qp fecit. ſilr fit peccatũ moꝛtalc.⁊ excuſet.ſe. abſ qʒ vnbio non excuſat a malo qð perpetrat ex quo icit qð fatit. nec ctiã credo talẽ ercuſaria pctõ moꝛtali qui ſcienter im̃ biberet ꝙ talem
grauedinẽ incurreret.tũ ꝑp periculũ cbꝛietati
tñ qꝛ ſinc notabili leſionc rõnis hoc fieri non
poteſt. In eo ãt cui accidit inaduertenter ſi ue raro ſiue ẽ̃t frequenter non credo ſit pcim̃ moꝛtale. qꝛ non facit a pꝛopoſito ⁊ ſcientcr.qꝛ non ita tenctur talem alterationem vitare ſi cut ebꝛictatem.que pꝛiuat vſu rõnis totaliter 5 ¶rxꝝ tencãt geſta ꝑ ralẽ ebꝛiũ. K. ꝙ ñ qñ ꝓ⸗
pꝛie ẽ cbꝛius.ſed qñ nõ ẽꝓpꝛie cbꝛius.ſʒ ↄfoꝛ
tarus ⁊ ſcit qð facit tũc tenẽt.lʒ in multis ſuc
currat᷑ ci ut in iuramento ⁊ ↄfeſſione ⁊ ſiłibꝰ ꝑmiſericoꝛdiam iuris. ut. ð. diri blaffemia. c eñ 9 ſumitur multipliciter ut 7 1 lwiij. di.c. quo:um vices. ⁊.vij. q.i ſcirc debes ⁊ ne pꝛelati vices. cvltimo.de verbo.ſigni.c.cauſa.⁊.c.cum clcri ci.in gloſis ⁊ ibi vide. ¶Eccleſia vniueſalis qᷓ ẽ collectio fideliũ nõ
pt errare in fide ſcu cius articulo.neq; in his que ad bonos moꝛes neceſſarios ad ſalutẽ ꝑ⸗ tinẽt qꝛ xps ꝓ ea oꝛanit ut nõ deficcret fides
ciꝰ.⁊ ſic inteiligc vrxiiij.q.i.a recta In alijs ãt
bñ põt errare. q ſcquit᷑ opinionẽ que pt falli.
⁊ ſic intellige.c.a nobis.el.ij. ve ſen.excõ.
¶Eccleſia romana ibi eſt vbi ſunt boni. ut di ⁊ cit glo.in.c.qᷓ;uis.xxi.di. ⁊ ſic pʒ ꝙ tẽpoꝛe moꝛ
tis xpᷣi remanſit in ſola virgine maria. ¶ Eccleſia an dicat᷑ illa que nõ eſt ↄſecrata.ſe Pa. in rubꝛica de conſe.cc.uel alta.qꝙ ñ ꝓpꝛie ſed Haſilica.i.vomꝰ regis.allegat glo.cũ tex. in.c i.de relig.do.⁊ facit ad ſtatuta.ut delictũ cõmiſſum in eccłia nõ cõſecrata nõ ſit cõmiſ ſum in eccłia. lʒ impꝛopꝛie accipiatur vnũ ꝓ altero. Item equiuoce d eccleſia oꝛatoꝛiuʒ lʒ ppꝛie ðꝛaroꝛiũ ſit locus aptuſad oꝛandũ.quẽ quiſqʒ in demo ſua edificare poteſt. ¶Eccleſia Matrix. Aliqñ cſt cathedralis.ut in.c.vencrabili.de ver. ſigꝰ aliqñ eſt baptiſma lis ſcu parrochialiſ.ut in.c.extranſmiſſa.de p̃ ſcrip.⁊ in.c.ad audienriq el.ij. de eccleſijs edi fi.no. do. Lar in cle.ne romani.de elec. ¶Eccleſia materialis cuius auctoꝛitate dʒ fũ dari k. ꝙ auctoꝛitate eÿᷓi dioceſam.ut in aui. de eccła.ti.ð.ſi gs aũt.⁊ de ↄſe.di.i.c.ncmoꝛel i ⁊ hoc vex in locis non exemptis in exẽptis Vo nullus poteſt edificarc ſine licentia ſedis apłice.ut in.c.auctoꝛitate.de pᷣuilegijſli.vi.⁊ ſic intellige c.de locoꝝ cũ.cſe ve conſe. di.i. ¶ Ptx debeat cccleſia edificari ſine dote K. ꝙ eccleſie mendicantiũ ſic. alie vo non. niſi ĩ monaſterijs que hñt redditus.ut no in.c.i de cenſibus.⁊ dos eſt manſus terre. qui multipli cit dr.ut no. glo.in c. fᷣm cuno nicã.vxxiij.q.viij ⁊ in. d.c i no Pa.ꝙ accipit᷑ hicꝓ dote neccſſa ria ꝓ ſuſtentationc muniſtri qui manſus dʒ eſſe liber ab oĩ feruitute tꝑali. ut in dictis iuri
bus.⁊ no. Inno.? Mo.⁊ Jo.an. in dci.
¶ Quis tenct᷑ ad ecclic rẽparationẽ K. Pa. in.c.i.de eccle.edifi ꝙ de iure tenet᷑ pꝛclatꝰ da re quartã partẽ redditus.ſi ſpeciales nõ! t ad hoc deputati ucl ſi conſuctudo nõ tranſtu lit onus fabꝛice ĩ populo. nec valet ↄſuctuco in contrariũ.ut inc.cognouimꝰxij q.ij.⁊ i.d. c.i.qð intellige qñ ſupeſt aliquid detractis ne ceſſarijs ſibi als non tenet̃ fᷣm cundem Pa. in.c de his qui.ecclc cdifi ⁊ qð dico ð pꝛelato intellige de omnibus bñficiatis in ea. ut di⸗ ctis.c.i.⁊c̃ de his. Si Vo conſucrudo tiſtu lit onus fabꝛicc in ſcculares tenent̃ ipfi. arc. ad apoſtelicam de ſymo.qð limito miſi eccłia abundaret.⁊ ip ſi ſeculares in magna egeſta⸗ teeſſent ar c.aurum.cum ſimilibus.xij q.ij.
¶¶ A quo debet conſecrgri ⁊ de reconciliatiõe cius vide.ð.conſccratio eccleſie. De eius ĩmu

nitate.vide.j.immunitas*
3 ¶ Mixꝝ oblatões q̃ fiũt capelle cedãt ecckie x⸗
10
rochiali j. quẽ ſita.h. Pa.⁊ voc. Anto.iñc paſtoꝛalis.ð his q̃ fiũt a p̃la.ꝙ ſic ꝑ locũ a ſpe
ciali.in.c. ad audiẽtiã pᷣmo.ve ec.edifi Infert ẽt.d. Anto.ibidẽ ꝙ oblatõ qͥ fit imagini picte
in muro alicuius pꝛochie cedit eccłie ꝑꝛochia li Fᷣacit glo.in.I ſtatue.ff. de vſufr.⁊ Angelus in ſua diſputatõe qᷓ incipit in refulgenti pala tio. B limito vex qñ intuitu eccłie ꝑꝛochialis als nõ de quo.j.votũ. iij. ff. xxvi. Idẽ do. An ⸗ to.nõ.ſuꝑ. R. de ꝑꝛochijs ꝙ oblatões q fiunt celebꝛanti in alteriꝰ ecckia funt rectoꝛis illius eccłie.niſi ſit eps ĩ ꝓpꝛia dioceſi. uel archiep̃s in tota ꝓuicia dů vifitat.qꝛ tũc epo vel archi ep̃o cedũt.qꝛ tota dioceſiſcenſet. Parrochia de rapto.c.i.de ꝑꝛo.c.ſuꝑ eo.? eſt par rochia archicp̃i.c.romana.I.fi.de cenſi.li.vi. ¶ Eccłia nõ ↄſecrata an gaudeat codẽ pᷣuile⸗ gio qͥ conſecrata.ſe. Ma.in.c.fi. de cõſe. eccle. uel alta.ꝙ ſic. qñ autcoꝛitate ep̃i eſt edificata:
multa pꝛo hoc allegantur in glo.ibidem.
u ¶ccleſie parrochialis collatio ipſo facto eſt
nulla fi fiat ei qui non attigit. xxv.annũ. Itẽ collata ei qui non eſt ſacerdoſ ſi infra annum a tempoꝛe conceſſionis ⁊ adepte poſſeſſionis non fuerit ſacerdos oꝛdinatus vacat.licet al teri conferri non poſſit niſi completo anno tranſacto.de quo dic vt.ð.clericus.ᷓ.vꝛ
¶Eccleſie parrochiali pñtatus pᷣt admitti qᷓ;
uis nõ ſit in ſacris.dũmõ infra tpᷣus debituʒ poſſit oꝛdinari in ſacerdotẽ.c.ſi is. de inſti.li. vi.ſʒ ſine pñtatòe inſtitui nõ pt niſi diſpenſa tiue ᷣm Jo.an.in.c.pꝛeterea.de eta.⁊ q̃li.oꝛ. N. ecti 0 ẽ alicuiꝰ ꝑſone idonee ad vignitatẽ vel fraternam ſocietatẽ fᷣuata foꝛma canõice fcã vo⸗ eatõ: B colligit᷑ ex.c.cũ ĩ cũctiſ.⁊.c.cñ eccła vul tergna.x.c.qꝛ ꝑp.de elcc.⁊.c.cuʒ olim.de arbi. ¶Ad quẽ ptinet electio. K. ð iuie cõi ſpectat ad collegiũ. Mã̃ q̃hbet congregatio dʒ ſibi ð iure cõi cligere pᷣlatũ.niſi ↄſuetudo ſit in ʒiũ de elec.c.i.xvi.q.vlti. congregatio.xviij. q.ij. abbatẽ.⁊.c.ſe. vñ ad eã ſpectat ẽt ſi vuo ſoluʒ vel tres fuerint de elec.c.i.de ↄſue.c.cũ dilectꝰ imo ut tenet glo.in.c.ij. depoſtu.pꝛe· Inno: Mo.⁊ cõiter doctoꝛes. Jus vniuerſitatꝭ po
teſt remanere in vno ſolo oibus alijs moꝛtuif
nel pꝛiutis fuſpenſis uel excõicatis tex eſt in l.ſicut. I.ſed ⁊ fi vniuerſitas.if. qð cuiuſ. vni⸗
uer.cñ glo.⁊ Bar. vñ in iſto caſu ptãs eligen
bilis ad eligendũ.puta excõicati. uel ſuſpenſi ⁊ ſic minoꝛ pars repꝛeſentat totũ collegiũ cũ habiles nõ cõpꝛebendant᷑ ĩ numero. Facitce. illa. de elec. bona gl. in cle. qð circa. de eiec Iſſe
tñ ſolus nõ poſſet ſe eligere.qꝛ notareturum i bitioſus.c.per veſtraſ. de iure patro pertinet k
di ꝑtinet ẽt ad paucioꝛes qi maioꝛ psẽ inh
etiam aliquando conſuetudine uel pꝛiuilegio iub ad alios qᷓ; de collegio.c.cumana. de elec. mi ¶ Dtxꝝ ptãs eligẽdi deuoluat᷑ ad alios decol; in legio.qñ alij ſunt pꝛiuandi ꝓtãte eligendi ʒ ſwn ca vice.K. glo. in.d.c.ij. ꝙ nõ anteqᷓ; priueni: ſnu Quid ſi nõ vocent᷑ alij qui ſunt pꝛiuatiuc; n inhabiles ad eligendi. R. Ma. in. dc.ij. ꝙtz; an electio ⁊ alia capitularia.lʒ nũdũ ſit diſcuffũů n an ſint pᷣuati qʒ ſufficit ꝙ poſtea pñt ↄuinci. i ¶ Mtxꝝ ↄuerſi ſint de capitulo ⁊ hẽant vochi mu electòe pꝛelati.K. ndo.ð ro. in ſuis notãdis un tenct ꝙ ñ allegat.c.ex eo.de elec.li.vi.niſianti in qua ↄſuctudine haberent Vm Inno incij hn de inſti Idẽ tenet Zᷣederi. confliõ. cvj pter un in.c. ⁊ i xÿps. de iurciur: in verbo vos ⁊cõuer ii
ſ quod eſſet fruſtratoꝛium monaſterij ven ¶ poſſʒ vnñ uel plures ꝓcurao ʒ mnu i
res inſtituere ad eligẽdũ..ꝙ ſic ſiipſe fta nn ſens ⁊ iuſto impedimento detinet.ſed opop linn tet ꝙ ſi plures ꝓcuratoꝛes inſtituit ꝙ quilibʒ iir ſit inſolidũ aliter non admittetur.⁊ſi ſimulʒ twin currant potioꝛ erit ↄditio pꝛcoccupantis. Si tiim NVo nullus coꝝ pᷣoccupat. ant capitulũ admit pinn tet quẽ voluerit.vel ſi maioꝛ pars capitulinõ ſuut ↄcoꝛdat.admittet᷑ qui pꝛioꝛ eſt inſtitutꝰ Iteʒ tn oʒ ꝙ pcuratoꝛ ſit de collegio ⁊ ſi nulluſ vellet vian effe non poſſet extraneũ capitulo nolẽte depduu tare neq; ꝑlras votũ ſuũ expᷣmere Itẽ tertio ihn oʒ ꝙ ꝓcuratoꝛ inſtitutus non eligat vnũ ſuo noĩe ⁊ alteꝝ noĩe pcuratoꝛio q; nihil valeret niſi dñs ſpeciale mandatũ dediſſet de aliquo ſhu noĩando. qꝛ tũc illũ noĩe vñi ⁊ alteꝝ ſuo noi nin poterit nominare.c.ſi quis. de elcc.l.vi. wui ¶ Mtxꝝ illi g nõ ſunt ꝓfeſſi tacite nelcrpꝛeſe 6 in locis regularibusſunt admittendi K œꝓñ i ut patet in. d.c.ex co·nec illi qui per coꝝ resu mi lam ucl cõſtitutiones ꝓhibent᷑ ſicut minoꝛes n ¶MDx illi qui nõ ſunt ſubdiaconi hẽant yo 7 jfi cẽ in capitulo in cathedralibus collegiatis ſe⸗ ui cularibꝰ nel regularibus ccclefijs. K. ꝙ nõ win ſi ab alijs libere ↄcedatur.cle. ut hi qui de etai iunn ⁊ qua. Quidã tñ limitant quo ad ilos quin umt lunt oꝛdinari laici. ꝓfeſſi tñ cũ clericis admit min
44
tidñt de iure cõi.it in.c.meſſana.de elcc.no

rantur. ut no. glo. in verbo electionibus. in
d.c.ex eo.ut in. d.cle.ut hi. quia dictuʒ.c.ex co. om edudit ſolum laicos conuerſos. 6 —0 ¶ Quis nõ põt eligere. K. ſm Inno.⁊ Pa. in — dc.ij. de poſtula.multipꝛiuant prãte eligẽdi. uun x— excõicati maioꝛi excõicatione.c.con⸗ — itutus.de appel.ſecus de minoꝛi.ð cle.excõ. myii⸗ mi.c.vlt. Scðo ſuſpenſi ab officio.de cõſue.c.
cum dilectus. Tertio interdicti.de elec.c.cũ in tcr. Quarto quibns interdictũ eſt cligere ſine ſuperions licentia. de elec.c.fi. Quinto qui ſcienter cclebꝛauerunt in loco interdicto. de ſen. excõ.c.is qui.li.vi. Sexto illi qui in ca va catione.cligerunt ſcieni indignũ.c.cũ in cũctꝭ ⁊.c. innotuit.in fi.ð elec. Et idẽ ſi peccauerũt in poſtulando.c.ſcriptũeo ti.qꝛ ꝓ ea vice ſũt
ta fuit poſtulatio uel electio: Secus ſi non fit ſecuta qꝛ nõ ſunt pꝛiuati.c.ꝑpetue.codẽ.li.vi.
laici conuerſi.Vono non pꝛofeſſi. Decimo ñ ſubdiaconi. de quibus dic vt.ð. dictum eſt
VPndecimo illi qui per laicalem abuſum ele⸗ wmn i⸗ gerunt eo.ti.c. quiſquis. Duodecimo non eli⸗ rnlo onn gentes infra rempus debitum. vt. j. dicam. nipur n ¶ Añ vebet fieri clecrio. K. ꝙ in catbedralibꝰ hmoidi ucl regularibus eccleſijs infra tres mẽſes ali
pcrioꝛ ſi infra pꝛefatum terminũ nõ elegerit deuoluitur ad alium ſuperioꝛem ⁊ ſic vſq; ad
mpedimento fnerint impediti. deinde tenen tur electoꝛes pꝛeſentare electionẽ electo ⁊ pe⸗ tere ↄſenſũ eius infra.viij. dieſ poſtq; cõmo nos ab oibus bencficijs ipſius eccleſie.c.cupi
ſijs dʒ pꝛouideri infra ſex mnenſes.aliter ad ꝓ
de pꝛeben.⁊ in.c.nulla.de conceſ.pꝛcben.
pemn 3. 10 ¶ Mtx poſſit fierieleetio ante ſepulturẽ pꝛe „„ deceſſoꝛiſ.tex in.c. bone memoꝛieel.ij.eo.ri.tʒ m Mvn 1 ꝙ non·ſi tamen fieret valeret fᷣm.glo.ibidem punt( In quo loco debet fieri electio· E. ꝙ poteſt n l ficri in quocunq; loco honeſto maxime Fʒcõ ( ſuetudinem ut in.c. cauſis codem. dummodo non kit locns clandeſtinus.· qu ia electõᷣes que tiunt in camtris per occulta conuenticula re
probantur· lrxix. di.c.ij. ⁊c. ſi tranfitus. pꝛo⸗ bterea clectiones epiſcopoꝛum ſolent fieri in
ndůt d
tic conuerf niſ vbihʒconſuetudo ꝙ admit
pꝛiuati ptãte eligendi K facta noĩatione ſecu⸗
Septimo pupillic.ex eo. eo.ti.li. vi. Octauo
ter deuoluitur ad ſuperioꝛeʒ pꝛoximũ qui ſu⸗
apam. ut in.c.ne,p defectu.de elcc. niſi iuſto
de poterunt alioquin ſunt ſuſpenſi ꝑ tres an entes.ᷓ.ceterũ.li. vi eo.ti. In alijs vero eccle⸗
rimü ſuperioem denoluitur. ut in.c.de młta got u e uf — nFicit vocatio ꝑ ſonũ campane. Sed abſentes
eecleſijs.e. ꝙ ficut eodem titulo. ¶ Mtx i loco interdicto facta valeat.h. Ma. le in.c.i.de poſtu.pꝛela.ꝙ licet Archi.in.c.in no mine. xxiij. vi.teneat ꝙ non valet.tñ Mugo. vercelleñ.⁊ Jo.an.⁊ cõmuniter doc. poſt euʒ
tenent.ꝙ vãlet ⁊ poſtulatio ⁊ electio:quia ſũt
quidam contractus. ⁊ pꝛobatur per tex.d.c. Fallit hoc in electione pape.ut in.c.vbi peri⸗ culum.de elec.li.vi.codẽ titulo. 8.
¶ Qui ſunt vocandi ad electionem.e. ꝙ om ʒ nes qui ſunt pꝛeſentes ad quos ꝑtinet elige⸗
re ⁊ etiam abſentes ſunt vocandi fm ꝙ con⸗ ſuetudo ſe habet.c.coꝛam.eodem ti.quia licet de iure abſentes ſint vocandi. vt in.c.qu pꝛo⸗ pter.codeʒ ti.tamen conſuetudo poteſt intro ducere vt nõ vocentur.⁊ valeat electio. ut no
tat Pa.in. d.c.coꝛam.⁊ in.c.cumana.co.ti. ¶ uomodo ſunt vocãdi. K. ꝙ vel verbo vłI4 ſcripto vel conſueto ſigno campanc ⁊ huiuſ⸗ modi ᷣm conſuetudinem. ¶ Mtx poſſit ſtatun terminus minoꝛ triũ mẽ Iᷓ ſium in quo ſi non conuemant licite pꝛocedat᷑
ad electionẽ.he. ᷣm Mo. ꝙ ſidue paites pꝛe⸗ ſentes ſunt ⁊ cã coartationis aſſignet᷑ ſic po teſt.quia tunc poteſt abſens ſalteʒ vni de col legio cõmittere vices ſuasc.qꝛ pꝛopter eodẽ ti. Si vero due partes abſentes ſint vel non ſit cauſa coartationis· ſic non poteſt ſed debʒ expectari vſqʒ circa finem trium menfium. Et ſic intellige doc. ⁊ concoꝛ. in.c.cum inter
niuerſaſ.⁊.c.cum nobis.codem titulo.
¶ Otrum pulſata campana ſi minoꝛ pars ſit I6 que conuenit poſſit fieri electio.ſe. Pa.in.c. ex cauſis eodem titulo.ꝙ in negocijs que poſ ſunt expediri ꝑ pᷣſentes quod eſt regulare iu⸗ rta nota.ꝑ glo. in.c.ij. de teſti.li.vi.ſufficit vo⸗ catio ꝑ ſonum campane.dũmodo talis ſit cã⸗ pana ꝙ ipſius ſonus poſſit peruenire ad in⸗ telligentiam exiſtentium in loco. Sed in ne⸗ gotijs in quibꝰ abſentes ſunt vocandi nõ ſuf
dñt vocari.ꝑ nuncium vcl per litteras. vtin d.c.cum inter.⁊.c.quia pꝛopter.eodem ti.⁊ ita videtur ſentire Inno in. d.c.in cauſis.⁊ in.c. ij. de no. ope. nun. Sed quia Bar. in. l.omnes populi.ff. de iuſticia ⁊ iure.tenet ꝙ quantum cunqʒ pulſetur campan niſi cõueniant vue partes vniuerſitatis ſaltẽ nõ valet qð fit ꝑl. noiĩationem C.de decurio.⁊ in. l.nulli.ff. ꝙ cu iuſ.vniuerſi.⁊.fi. C. de pꝛe decu.⁊ ſie cõmuni ter tranſeũt legiſte. Tu tamẽ dicas ꝙ opinio m 4

i 3 3 1
legiſtarum eſt vera qñ campans pulſatur ab
co qui non hʒ poteſtatem.puta ꝑ aliquem de
*
vnuerſitatc.q minoꝛ pars de duabus vni⸗
uerſitatis nõ hʒ auctoꝛitatẽ conuocandi vni
uerſitatem.uel qñ pulſando non intelligitur
P vocatione ad tale quid peragendũ. ſcd in⸗
differenter pulſatur.ſecus qñ pᷣulſatur ꝑ euʒ
ad quẽ ꝑtinet aduocare. ⁊ tali mõ ꝙ omnes ſciunt ſc vocatos. Et ſic intcllige ⁊ limita no minationẽ ⁊ pꝛedictã l.nulli.l.aũt fi. pꝛedicta
nihil ad, pꝓpoſitũ qꝛ dicit ꝙ decretũ non dʒ ex
tabella recitari. Intelligo ibi tabella.i.tabelli
onc qꝛ iſtud non eſt delcgab ile.⁊ ſic non facit ad pꝛopoſitũ.lʒ har. exponat tabella ꝓ inſtru mento pulſatili.ſed no. bñ. ⁊ ſic tene ꝙ valet qñ ſunt pñtes.⁊ qñ pulſatur ꝑ eũ qui poteſt vocari.⁊ tali modo ꝙ intelligant ſe vocatos.
Pt ſic concoꝛ.dicta canoniſtarum.in.dc.ij.⁊
17 ¶ Quid ſi aliquis ſinin ciuitate uel monaſte
18
10 ¶ Vtxꝝ clectoꝛ poſſit renũgiare voci ſue. he. ꝙœꝙ
in.c.i.de ma.obe.⁊ in d.c.in cauſis.de hoc vi⸗ de.j. ſtatutum.J.xij. ⁊xiij.
rio infirmus.h. m Mo. ꝙ ſcrutatoꝛes dñt ire ad eũ ⁊ inquirere votũ cius.ſicut vota pꝛe ſentium.qꝛ pñs eſt qui in oꝛtis eſt.ff. deꝓcu. l.i.iuncta.l.v. nec erit neceſſe ipſũ in coliatiõc aut ulijs que ſequuntur requircre.ſed ſufficit cõſenſũ in ſcrutinio habitus,⁊ concoꝛ. Inno. Moſſet ctiam talis ꝓcuratoꝛem conſtituere vnum de collegio cum iuſto impcdimento ð tineatur.ut ſupꝛa dictum eſt.
¶ WMtꝝ vno clectoꝝ contempto ncc vocato ſit irritanda elcctio:k.ꝙ ſic ſi ipc vult.põt ẽt ratam habcre ſi vult.c.ꝙ ſicut.codem ti.
ſic. qꝛ quilibet poteſt renunciare iuri ſuo; C.de pac.l.ſi quis in cõſcribendo, i tñ acccdat ad mittendus eſt in oĩbus que circa ipſã cleciio
nẽ facienda reſtãt.c.eccłia veſtra codem i.he.
20 ¶ Quis dʒ eligi. he. ꝙ melioꝛ non ſimpliciter
21
ſed qui melioꝛ crit tali pꝛclationi. vnde Jero. viij.q.i..lʒ qui pꝛeſtantioꝛ eſt ex omni populo qui doctioꝛ qui ſanctioꝛ qui etiam in oĩ virtu te eminentioꝛ ille cligatur.lxxxiij. di.c.metro⸗
politano dicitur.optimus debet eligi. Intel⸗
lige Fᷣm iudicium conſcientie eligentis.
¶ VDx pcccet moꝛtaliter qui non eligit melio
rẽ illi pꝛclatõi ſᷣm indiciũ ſuc ↄſciẽ.ſ. Mcn.ð gan in. iiij. quol.a.xxxij. dicit ꝙ ſi duo bonap ponantur vni ſi cetcra ſunt paria.puta eque pꝛccepta.eque facilia.⁊ hmõi tenetur ſub pec
cato moꝛtali eligerc melius bonũrõ qcligẽ dare Tho. vi. quol.q.vi.ʒ obſcure.q; ibi dici
do minus bonũ contẽnit bonũ vbi hʒ rõnem perfecti.ſ.maius.⁊ ſi. pꝛefert in fua clectione defectũ boni ipfi bono.ex quo duo ſcquũt᷑ ab
ſurda Pꝛimũ ꝙ ſtatuit ſibi ĩ bono illo mino
ri finẽ boni.in co qð excludit maiꝰ ſeu q; am
plius eſt in maioꝛi:ð qð dicit glo.ſuꝑ iludad phm Mon ꝙ iam acceperim aut ꝑfectus ſim
Memo inquit fidciiũ ⁊ ſi multũꝓfecerit dicat
ſutficit mihi qui eni hoc dicit exiji de vi añ
finẽ. Scðᷣum abſurdũ eſt ꝙ contẽnendo illud bonũ qð eſt ampliꝰ in maioꝛi bono.cũ nõ ſitĩ
co niſi rõ boni.contẽnit in co bonũ qʒ bonũ quarc cũ rõ boni contẽni nõ poſſit.niſi contẽ nendo pꝛimũ ⁊ ſummũ bonũ.qꝛ omne bonuʒ eſt aliqua rõ pꝛimi boni ergo cligendo min bonũ contẽnit pꝛimũ bonũ nõ ſolů indircte ſicut quilibet alius pctꝛ qui vellet ſieſſʒ pof ſibile fůmũ bonũ⁊ ẽt illud delectabilc. ⁊ꝓpi⸗ ea ne delectatiõʒ amittat ↄtẽnit ſũmũ bonũ. ſte vcro non ſic. ſed abſolute non vult ſibiil lud bonũ adeſſe.⁊ ita neqʒ bonũ ſimplrqꝛbo nũ.ſed qꝛ hoc.⁊ ſic ſimpłr contẽnit abſolute bonũ ſimplr nolens in bono ꝓficerc. qðᷣcſta bono deficere. ᷣm Bernar.⁊ fᷣm glo.ad phm in, Ad ea No que ſunt pꝛioꝛa cxtendẽs dicit ad futura merita.a quibus ſi ceſſaret pderett
pꝛeterita. Secusſi ex carnali affectione. ta
lis affectio mutat rõnem contẽptus q iſte qui pꝛefert minus bonũ ſine affectõne nõcõ rẽnit niſi bonũ q bonũ. qð nõ vult.⁊ ita dire cte ⁊ex malicia Ille vcro quiex affectionep⸗ fert ñ cõtẽnit bonũ. qꝛ bonii qʒ bñ vellet he maꝰ bonũ.tñ ꝑp affectõʒ p̃fert minꝰ bonũt ↄtẽnit indirecte maius bonũ. ⁊ ſic fm cxigen tiã illius affectõis ⁊ libicinis in ea poteriteẽ ↄtẽptus venialis. ille Ex h ergo collige ꝙq cquc facilirer poteſt eligerc melioꝛẽ ad illã ᷓ⸗ lationeʒ ſeu officium ſi folũmodo idco nõ cli git melioꝛẽ qꝛ non vult.ꝙ peccat moꝛtaliteri quacunqʒ electionc. Pivcro ideo non ehgit melioꝛẽ ſᷣm iudiciuniſue cõſcientie ex aliqus affectione puta qʒ eſt ſibi inimicuſ ille melio: uel qꝛ minus idoneus eſt ſbi beniuolus ⁊ hu iuſniodi tunc diſtinguendũ eſt anclectio ſt ð maioꝛi dignitate puta papatu. ẽatu.⁊ iẽ de oibus curaʒ animaꝝ habentibug⁊ fic pee cat moꝛtal ter· ar.c nihil. de clect. Si vero ſt de alijs clectionibus crit peccatũ vemale· dů modo ſit dignus hoc eſt non habeat aliquod canonicũ impedimemtũ his videtur concoꝛ⸗

e
eN vc
dm
— 14 ¶Wtx cletio dc tali habente aliqð pꝛedicto⸗
m
uwcum,
opoꝛtet addere que vicit ve acceptione pſo⸗ narum nec obſtat quod dicitur inc.cuʒ olim ccnm dilecti.⁊.ccũ inter ganonicos.⁊ ibi gi. co.ti.ꝙ ſufficit ſit dignuſ qꝛ. K. Tho. vbi.ð. ꝙ iſta intelliguntur quo ad foꝛum contentioſũ in quo non repꝛobat᷑ clectio dummodo ſit di gnus Si autem eligit indignum in eccleſia⸗ ſticis. ſic eſt— tempoꝛalibus vero non credo moꝛtale niſi in maioribus dignita tibus.puta domimo in alijs autem officis ñ niſi ſit talis qui eligitur ꝙ ex eius clectõnc ſit ſecururum aliquod notabile damnuzʒ in illis quibus habet exercere tale officium.ut quia tabcllio qui neſcit dictare inſtrumenta vcl iu der qui neſcir dare ſententiam ⁊ huiuſmodi. ¶Mtxꝝ eligentes incognitũ ſaluẽt ↄſciam.& Pa in..bone mcmoꝛie cl.ij. de poſtu.pꝛela. P non. ꝑ tex. ibidẽ qui vult ut plenã hẽant no tiriã imita hoc uel per ſe uei pe cos cũ qui⸗ hus conuerſatus eſj.c.ſcriptum eſt codem.
uc ſunt canonica impedimenta. K. redu cunt᷑ ad viij Pꝛimũ ſieſi malus ⁊ male vite vnde dioꝰ.in epła ad demophilũ monachũ.g non eſt gra illuminatus non eſt iſie ſ. acerdos ſed ininicus doloſus deluſoꝛ ſui ipfins ⁊ lu⸗ pus ʒ dñicum populũ pelle ouina armathec
ille Et ex hoc dicit Tho. vbi.ð. ꝙ exñs ĩpctõ
moꝛtali eſt indignuſad pꝛelaturã ecckiaſticã
⁊officiũ ſpũale erequendũ, Secunqũ ſi eſt ex
v icatus maioꝛi excõicatione.c.conſtitutis.el i.de appel Tertiũ ſi eſt ercõicatus minoꝛi ex⸗ cõicatòne c.fi. de cle. excõ mini. Quartũ ſi eſt ſuſpenſus ucl interdictus aut interdictũ non
ſcruauitc.i.de poſtu pꝛela.c.cũ dilectus.ᷓᷣcõ⸗ ſue. Quintũ ſi non eſt legitime natuſctatis ð
bitc ⁊ littcrature ↄuenientis. ut in c.ců in cun
ctis eo.ti uel hʒ aliqð de alijs impcdimentis circa oꝛdinañ. de quibꝰ vide.j. Dꝛdo.ii j Sex tů ſi ſemel ꝑpꝑ vitiũ ꝑſone fuit repꝛobatus.c. ſup eo.co.ri· Secꝰſi caſfata fuit eicctio ꝓp vi⸗ tiorũ ꝓceſſũ.c. innotnit.co.ti. Septimũ jñ eſt
epᷣſqꝛ ñp̃t eligi ad aliã dignitatẽ:ſed dʒ poſtu
lari c.fi. de poſtu pꝛcla Sctauo in aliqua rcli
gionc nõ pt cligicrpꝛeſſe nõ ꝓfeſſus in eac. nullus co. ti li vi.⁊ clc.cum rõni.co.ti in epᷣm
tn poteſt eligi nouitius d.c.nullus.
rum impedimentoꝝ ſit nulla ipſo iure e. ꝙ ſie excepto in hñte pꝛimũj impcdimentũ⁊ ter
„
mi.⁊ clectoꝛes ſint pꝛiuati ipſa vice clectione
tiuʒ qꝛ eſt caſſanda.ut pʒ in dc.fi. docle excõ.
⁊ ſuſpenſi triennio ab cecleſiꝰcis beneficijs ipſofacto.ut in.d.c.cum in cunctis. ¶ Quomodo dʒ fieri clectio.&. ꝙœ tres ſunt 25 foꝛme a iure nobis tradite. ut in.d.c. quia pꝛo prer.eo.ti.⁊ ideo electio quc non fit m vnam ipſarum eſt nulla ipſo iure. ut ibidem. ¶ Mꝛima df̃ foꝛma ſcrutinij in qua regrunt᷑ ꝛ6 iſta de neceſſitate. aliter cẽt nulla electio, ſoꝛi mũ ꝙ oẽs qui vᷣñit eſſe ⁊ volũt congregentur pñtialiter ſimul. Scᷣum ꝙ ab ipis aſſumant᷑ tres de collegio.⁊ deputent᷑ ad ſcrutãda vota oĩuʒ.de collegio.⁊ nõ ſint nec plurcs nec pau cioꝛes ßʒ cõeʒ opinionẽ Poſſet tñ teneri opi nio Vin. ⁊ Tancre.in.d.c.qꝛ ppañ ĩ collegio eſſent pauci ſufficerent duo. ⁊ qñ nõ eſſent niſi duo ſufficeret vnus vocatis teſtibus ᷣm Inno.⁊ placet Pa.in.d.c. qꝛ pp tenent etiaʒ alqui ꝙ ſi pꝛedicti tres nõ eẽnt ðe collegio cli gentiũ ñ eẽt inualida electio. ſed cõis opinio tʒ ꝙ oʒ ſint vc collegio.aliter ſit nulla·⁊ cõuc⸗ nit magis littere. Tertiũ ꝙ iſti tres cxquirant vora ſingnloꝝ in ſecrero. Lab alijs ð collegio qꝛ bñ poſſunt eſſe alij teſtes qui nõ fůt de col legio. dũmõ non ſint taleſqui poſſent timoꝛẽ incutere eligentibus: qꝛ tunc poſſent refutari ſicut ⁊ ſcrutatoꝛes ſi talcs eſſent uel aliquis ip ſoꝛũ ⁊ eſſet iuſta cã appellandi. fm Ma. ind c. qꝛ pꝛopcer Quartũ ꝙ iſta inquiſitio fiat ſigil latim nõ bini uel trin ſunt vocandi. Quintũ ꝙ votaoĩiuʒ exquirant᷑.qꝛſi vnus contẽnerct᷑ non valcret. Sextũ ꝙ ſcribant uelꝑ ſc ipſos uel ꝑ tabellionẽ vota oium. Geprimũ ꝙ mor poſt qᷓ; fucrit in ſcriptis redacta vota oium publicentur in cõi.ibi vicit glo. mox.ſ.incon⸗ tinenti nullo actu ꝛio intermiſſo poſt vota ſcrutataꝰ? ſcripta.⁊ vno contextu. O ctauũ ꝙ facta publicatione fiat collatio numcri ad nu mexꝝ mcriti ⁊ ʒełi.ad mcritũ ⁊ ʒelũ. Monũ ꝙ facta collatione fiat electio ꝑ vnũ de capitu lo noĩe capituli.⁊ ꝑ verba finularis numeri ut in.c.ſicut.eo.ti.ſi.vi.dicat ſic Ego.yi.noie meo ⁊ oĩum vcſtrũ qui mecũ in ipſũ conſenſi ſtis eligo. M. in epiſcopũ ⁊c̃.nel ſi ipſe cligens non conſenſit dicat noĩe oĩium veſtruʒ qui in ipſum ⁊c̃. Decimũ ꝙ electio fiat de co in quẽ maioꝛ ⁊ ſanioꝛ pars totius capituli cõſenſit ⁊ ſanioꝛ pars pꝛeſumitur ſempꝑ maioꝛ pars.c. vudũ.co·ti ⁊ in.c eccleſia veſtra co.ti. dicitur vbimaioꝛ eſt numcrus ⁊clus maioꝛ pꝛeſumit᷑ Vpndecimũ ꝙ dicta electio ſolẽnit᷑ ⁊ publice denunciet. Duodecimũ ꝙ ſeruet᷑ oꝛdo oiuʒ

N len Ccũ expediat.li. vi eo
ppoſteret nibil valet. Addunt aliqui multa ſarius coꝛã oibꝰ extrabat oẽs dictas cedulas Uũ in quẽ maioꝛ ꝑs totiꝰ capi
aiia que dicũt foꝛe de ſubſtantia hꝰ fonme. ſʒ; ⁊ poſtea cligat illũ maioꝛ tuli ↄſenſit. ⁊ ſic cõ pꝛomiſſariꝰ ñ poterit ſcire
cõiter nõ tenet᷑ niſi de ſupꝛadictis. Ex quibꝰ OPꝛO qs dedit vocẽ iſti vel illi nec fraudẽ facere. Et nnã ſicut ⁊ pꝛimã ſufficit
pʒꝙ difficilis eſt iſta foꝛma inq̃ mlti ⁊ docti
deficiũi ignoꝛantes pꝛacticãʒ. ut dicit glo.in ad ſeruandã iſtã fo
— vi.eo.ti. Dicoẽt ꝙ eſt ꝑiculo Emnaioꝛ pars totius capituli conſentiat fm
par ſa religioſis.⁊ illis qui viuũt fimul.qꝛ cu intel ispũ quẽ ſequit᷑ He.i. d.c.cũ expediat. qꝛ nulli ligũt aiiq̃s nõ dediſſe voces mo q voluiſſent fit pꝛeiudiciũ cũ quilibet noiet quẽ vult Fit
ipaſſiões. ⁊ ſepiſſime eligentel ſcðo cõpꝛomiſſũ ſimplicii.ſ. ut cõpꝛomiſſarij
aliquo humno reſpectu ñ eligũt ᷣm iudicii eligant quẽ volunt.⁊ iſto mõ non poteſt fieri conſcientie Wñ tex. in. c. vbi periculů.in. ð· ce niſi oẽs hſentiãt. als vno õdicente nõvsleret terum. de elkc.li.vi. dicit cũ arbitrii uel inon; ꝙ fi oẽs ↄſentiunt non requirit niſi ur eligãt
dinatus captiuat affectus uel adcertuʒ aliꝗd obligatõis cuiuſqʒ neceſſitas adijcit ceſſat ele pꝛomiſſarioꝝ meoꝛumn virtute cõpꝛomiſſi in ctio dũ libertas admittit cugendi. hec ibi. Et nos facti eligo in eßᷣm. M.⁊ ſi pꝛedieti nõ ele⸗
„
te.ut cõpꝛomiſſarij teneant eligere illumin niant in vnã ꝑſonã.q ſi vnus non kconneni⸗ quẽ maioꝛ pars totius capituli fustis votls ret non cſſet ꝑ inſpirationẽ.ij· ꝙ fuerit facta
oium de capitulo ſigillatim ⁊ ſecrete ab ipſis ſine vitio ſymonic ucl alicuius tractatus ſpã
ↄſenſcrit.⁊ iſia eſt foꝛma ð qua in.c.cũ dilectꝰ lis in quo nominetur certã ꝑſona.ſed tracta⸗
eo.ti.⁊ in.c. cũ expediat. co.ti·li vi. ⁊ iſta ẽme tus generalis pꝛo bono pꝛelato in genere be⸗ lioꝛ oĩbus fomis· qꝛ clectoꝛes non abdicũt a ne conceditur fm Jo. n ſcd non ſpecialis. q
ſe ptãtem noĩationis. Er ad iſtam foꝛmã nõ ſir cſſet perſuaſio non inſ piratio.
reqnirit᷑ de neceſſitate niſi pꝛimo ꝙ cõpꝛomit ¶ ix( pꝛadicte ſoꝛme ſint ſeruande inoi tentes fint ſimul ↄgregati⁊ oẽs qui dit ⁊ Vo electione· h. Pa.in. d.c.qu pꝛohler· ꝙ non ſcd lunt intereſſe. Scvum ꝙ cõpꝛomutanti Vnn ſolũ pñt locũ in electionibus ep̃oxĩ glioꝛum aut quot volunt ſiue fint ve col clatoꝛum eccleſiarũ collegiatarũ qui habẽt
vel vnos tres. aut q nt e co legio velnon· dũmõ ſint clerici non laici.c.cõ generalẽ iuriſ ditionẽ. quod patet per. n ꝓ bi. Tertiũ ꝙ cõpꝛomiſſariꝰ vel co defectu eo. vbi pꝛclatos appcllat cathedraliũ
tingit vc ar dictis fufticit
ſigillatim Quartũ ꝙ cligat iliũ in quẽ maioꝛ alioꝛum bencficiatoꝝ a ſupꝛa ulo vümò
1 pars totius capituliↄſenſit dicendo. Ego.n. fingulares cõſenſus illoꝝ de capit
miſarioꝝ meoxſi pz alios virtutecðᷣpꝛemiſ ¶quam foꝛmamiſtarn ſed electus ſinplici j in nos factieligo ĩepᷣmM. in quẽ maioꝛ pf a maioꝛi parte ⁊ fanioꝛi habchit ius. torius capituli ↄſenſit. Et ſi in pꝛima ſcrutà ¶ Btxꝝ electꝰ teneat᷑ ↄſentirẽ.&. Be. in c.ſi
plicare dʒ t in iſta q; in ꝑꝛia foꝛma icrutinij peccat moꝛtalii.ſiputat ſe dignũ ad platurs; donec ↄſentiant in aliquẽc.cũ terra eo iij. d.i dubitaret aliquis de fraude ↄpꝛomiſfai
Et ſi iſpol pturis: qð credit veꝝ. Jo·an qñ non cſtequ
tres nel duãs ccduias in quax qᷓlibercẽt ſeri Vo dicocũ Ricar.in. iij. quol. q·xri pitri
vnlt noiare in aliq̃ ſcatula qͥ ſit coꝛã ↄpꝛomi dici ſue conſcientie videt ſii veriſiier vñ
b
⁊expeditioꝛ qᷓ ſegtẽ gerint uel maio? pars ipᷣoꝝ elegerit indignũ
„
pꝛedictoꝝ ſucceſſine ſicut enumeraui. Aliter ſario quibus a zlibet fic poſitis tñc ↄpꝛomiſ⸗
ſic. Ego. V.cõpꝛomiſſarius de conſenſucom
ppea ẽ alia foꝛma ſecurio: c
7 i. Secunda foꝛma dicit foꝛmã copꝛomn iut ſcienrerelectio veuoluitur ad capituluʒ quod
q.c. qꝛ pꝛopter.ſ cõmittẽdo aliquibꝰ viris ido in eos compꝛomiſit. 4 neis prãtẽ eligendu iſta ãt cõmiſſio ſiue iſtud ¶ Tertia forms dr̃ founa cõis inſpirationis 1
cõpꝛomiſſũ poteſi fieri duplr Pꝛmo üimita sd iſtam foꝛmã requirit pꝛimo ꝙ oẽs cone
—
pꝛomiffarij ſcrutent᷑ vota finguloꝝ ſecrete? ⁊ regulariũ eccleſiarum In electionibus añt
copꝛomiſſarius de cõſenſu?voluntate cõpꝛo pꝛeſtent᷑ in capitulo nec eſt neceſſe ſeruãre ali
o
tiõe nõ ↄlenſit maioꝛ pars totius capitulire electòco. li. virefert Archi. vicentẽ ꝙ ſcals ⁊illa fibi oblatã non acceptat. viij i. inni ſẽteligẽtes glibet ipſoꝝ ſigillatim facere ficri idoneus ꝑ quẽ illi ccclcſie poſlit conſuli 466
Lipſis acceptis a cõpꝛomiſſario ponat ynãð cari· Nꝛimo añ a ſuperioꝛe obedientis co⸗ pdictis cedulis in qᷓ ſit ſcriptũ nomẽ illiꝰ qnẽ geret. de— priac Scoſgi ßmin

vertunmn; 2 tdhe s
eſt qui velit ⁊ poſſit ſalutẽ aĩarum pꝛocnrare qud iple poſſet. ⁊ er hoc.yide. tpꝛobabiliter ec cleſie imincre notabile diſpendiũ ⁊ periculuʒ niñ aſſentiat..c.in ſcripturis.⁊.c.olim cadeʒ cã.ij. q.Fallit hoc in religioſo qui fi ↄſentiret electioni de ſe facte extra ſuũ monaſteriũ ſine licentia ſui ſuperioꝛis perita ⁊ obtenta ipſo iure electio eſſet nulla· quã licentiꝗ ſolus pꝛe
latus ſine conſenſu capituli ſui poteſt dare.c.
ſireligioſus. de elecli. vi Similiter fallit in dicatòꝛibiis minoꝛibus ⁊ alijs mendicantibꝰ quiẽt de licentia ſuoꝝ pꝛclatoꝝ election po⸗
ſtulationipuiſioni ſen vocatõief adminiſtra
tionẽ ſui oꝛdinis in diſcoꝛdia celebꝛate ↄſen⸗ tire nõ pñt aliter eſt irritũ ⁊ inane.c. q̃rundã coli. vi Tertio peccat moꝛtaliter qñ ꝑ vã illi citã refugit. puta abſcindendo ſe. niſtex ſpãli inſtinctu ſpũs ſancti. Si ãt non cogitur xer obedientiam nec ĩminet pꝛobabile periculuʒ ecceſie ſi refugitꝓpter pigritiam per viam licitam peccat venialiter. i vero per humi⸗ litatem reputans ſe indignum ſic meretur.
¶ Infra qͥ;t tpᷣs tenet᷑ ↄſentire electꝰß? infra
menſẽ a die p̃ſentationis clectõis alit ẽ nulla ipſo iure.nifi ſuperioꝛis requirat᷑ aſſenſus.c. qᷓ; ſit. de elec.li.vi. Quid fit electio tenuit de iure nqli.puta qꝛ interuenit conſenſus cligen tiũ.ſed non tenuit de iure qꝛ obmiſſa fuerunt
ſubſtantialia iuris.. m Inno.quẽ ſequunt᷑
cõiter doc. in.c. qð ſicut. dẽ elec. ꝙ clectꝰ ſi ẽcõ
firmatꝰ. ẽ verus pꝛelatus ⁊ñ tenet᷑ reſignarc.
Lemoſyna fᷣm ſctũm Bo. in
iij. di xv. ꝑte ſe⸗
runda articulo.i.q.iiij. accipit᷑ commu⸗ niſſime fm ꝙ compꝛehendit omne opus mi⸗ ſericoꝛdie impenſuʒ.ſiue pꝛorimo ſiue fibi.in rta illud eccłiaſti.xxx. miſerere aie tuecõ̃iter
ᷣm ꝙ impoꝛtat oẽ pietatis opus · im penſum Ppꝛoximo coꝛpoꝛalc ſiue ſpirituale. ꝓpꝛic vo
fm ꝙ impoꝛtat opus pietatis impenſum pꝛo rimo ad releuandam indigentiã coꝛpoꝛalemi ⁊df̃ ab eleo qð eſt verbũ grecũqð idem eſt ꝙ miſereoꝛ cuius impatiuus eſt eicyſon.i.miſe rere a quo elcos.i.miſericoꝛdia.⁊ ideo debet dici elemoſyna non cłea vel elia. ¶ Vrxꝝ elemoſpna cadat ſub pꝛecepto ße. ᷣm Ricar.in.iiij. di. xv. ar.ij. q.ij. ꝙ ſic ſub pꝛece⸗ pto legis nature.pꝛime Jo iij. qui habuerit ſubſtantiã hꝰ mndi ⁊ viderit fratrẽ ſuũ ne⸗ ceſſitatem hre. ⁊ clauſcrit viſcera ſua ab co qͥ
mõ charitas vci manet in eo.⁊ legis diuine.
WMath. xxv. Eſuriui⁊ ñ vediſtimihi mandu care.⁊ legis canonice. lrrxvi vi.nõ ſatiſ. ⁊. vij
qi.omneslſed qꝛ pꝛeceptũ eſt affirmatiuũnõ obligat niſi ꝓ loco ⁊ tempoꝛe.Et iõ ↄſiceran da eſt facultas hẽntis⁊ inopia ind igẽtis. Si enim homo habet aliquid qð non ſit neceſſ 3 riũ ſuſtentationi ſue nature nec illoꝝx quibus tenet ꝓuidere. ſiẽ ſunt vxoꝛ filij ſerui.ancille. pater ⁊ hmõi.⁊ ſit tanta neceſſitaſqꝙ ĩmineãt ſigna pꝛobabilia extreme neceſſicatis in pau⸗ pere tunc tenet᷑ de pꝛecepto. Si vo habet ali quid ſupfiuũ nõ ſolũ ſuſtentationi nature. ſʒ ẽt conuenientie ſui ſtatus tenet᷑ de illo facere elemoſyndẽt ſi nõ inuenirent᷑ tales qui eẽnt in neceſſitate pᷣdicta Et ſi plures occurrerẽt quibus omnibus non poſſes ſubuenire.tene tur ceteris paribus illi qui magiſ indiget. Si vero non habet vltra conuenientiam ſui ſta⸗ tus nec eſt qui ſit in extrema neceſſitate non tenei de pꝛecepto concoꝛ. Tho.xxij. q xxrij. ¶ Quis debʒ pꝛeponi in elemoſ vna.he. ꝙ ipe met deinde ſuiweinde notidemũů bonildein⸗
de extranei. de quo vide tex.pulchꝛũ in.c. non
ſatis. lxxx vi. di.⁊ tex. cñ glo.in.c. quieſcamus.
xlij. di que quidẽ iura intellige ceteris paribꝰ
2
vt dicat eſt.qꝛ poſſet eſſe extraneus in tamar
ta neceſſitste ꝙ veberet pꝛeponi noto ⁊ con⸗ iuncto. qui non eſt in taliſed pater malus ve bet pꝛeponi cuicunq; bono in cquali neceſſi⸗ tate pꝛopter pꝛeceptum dei. Vtxꝝ deputatus executoꝛ ad viſtribuendũ cetera bona paupcribꝰ poſſit diſtribuere ini ſuos conſanguineos K. Pa. in.c.i.de copabi ta.cle.⁊ mulie. ꝙ ſic nã clericus poteſt in pau peres conſanguineos de rebus eccleſie vare quieſt viſtributoꝛiut in. d.c.i.⁊.xvi.q.ic.fi.ſic ⁊ pꝛelatus. r. in.l.ſi mandaucro.⸗.ſi tibi cen⸗ tum.ff. mandati. Sibi autem non poteſt di⸗ ſtrihuere·ut in dicto.v.ſi tibi centum. ¶ Vꝛxꝝ ci qui poteſt laboꝛare ſit dãda elemo—
ſynake. ꝙ non ar. lrrxij. diſtin c. epiſ copus.
quod verum intellige quando per laboꝛem ſi
bi poteſt ꝓuidere⁊ ſic limita.l.vnicam.C. de mendi.vali.de quo.ð.colonus. ¶Vtrum ſit danda peccatoꝛibus Reſpon. ꝙ ſic ut in dictoc.quieſcamus.⁊ pꝛima.gſe⸗ cunda.qᷓ;pionifi quando ꝑꝛopter ſecuritateʒ cibi negligeret iuſtitiam quia tunc ſubtrahẽ dus eſt. v.q. v.non omnis.
¶Auis poteſt facere clemoſpnamReſpon. Pquilibet qui poteſt donare
quibus dictũ
—
ex

eſt fapꝛa· Donatio pꝛimo. ⁊etiam aliqui qui non pñt donare ſicut monachi. filij⁊ ꝓmði⸗ qui ſunt in poteſtate alterius ut ſerui. qui in quatuoꝛ caſibus poſſunt facere clemoſinam Pumus exñti in magna neceſſitate pñt face ẽ elemoſynam qñ non eſt tempus ut poſſint habere recurſum ad ſuperioꝛẽ: ut norat Pa. in.e.ſi quis.ve furtis.? no.glo.in.c.nõ dicatis xij. q.i. Secundus quando pꝛedicti ð licentia ſuoꝛum ſupr rioꝛum peregrinantur uel ſunt in ſcholis quia poſſunt facerc elcmoſynas ds alij boneſte peregrini? ſcholares communi⸗ ter faciunt. arg.l.vlti.C.ad macedo.⁊.ſi lon⸗ gius.ff. de iudi.⁊.ij. ff. de iuriſdi om.iudi.⁊ c.pꝛeterca. de officio delega. Iacit glo.in cle⸗ men..ij. ð.penul de vita ⁊ poneſtate cleri. Ter tius quando vident aliqueʒ in extrema neceſ fitate etiam contra ſuperioꝛum pꝛohibilionẽ poſſuntci elemoſynam dare· quiã tune omiĩa funt cõmunia iure diuinoimo tenentur fm Ricar.vbi.ð.q.vi.⁊ glo.xij. q.i.in. no dicatiſ Quartus poſfunt de voluntate erpꝛcſſa uel pꝛeſumpta utputa quia habent adminiſtra⸗ tionema ſuis ſuperioꝛibus cõmiſſam. ar. ff. de dona.l.filiuſfamilias.F. i. ¶ Quid de vroꝛe nůquid p̃tiße. ꝙ ſi babet bo na parafrcnalia nulli dubium cſt ꝙ poteſt qꝛ ſua ſunt:· de quibus dic. ut infra parafrenalia Si vo nihil habet pꝛeter dotem non pt face re elcmoſynã.xxxiij q.v.ꝙ donatio niſi i.vůj caſibus pꝛimus ſchᷣus. tertius.⁊ quartꝰ ſunt de quibus.ãin pꝛecedenti vixiꝙ filij poſſunt Quintus ſi conſuetudo loci ita hʒ ꝙ vrxoꝛes de pane ⁊ vino ⁊ hmõi faciant elcmoſynas qꝛ ↄſue tudo dat iuriſ ditionem.⁊ k viri aliqñ ꝓhibeant· dʒ ſibi foꝛmare conſ ciam fᷣm Ro ⸗ doñ.⁊ Jaco. de lau.in fũmg. ꝙ iõ faciũt ne ni⸗ mis ventſed temperate. Sertus qñ vtili ge rit negociũviri. puta qꝛ videt virũ crudclẽ ⁊ ſccleratũ.⁊ ut veus ſuſpendat iraʒ vel eũ illu minct dat moderatas elemoſynas occulte ʒ Rodo· Mã pp clemoſynas deus ſuſpẽdit fia gella. ut· xvi.q.i.rcuertimini.⁊ iõ bñ facit mu ſier dando elemoſynas occulte ſine ſcandaio viri ut deus eü adiuuet. Facit..ſoluendo.ff. ð ne geſt. cũ ſi ⁊ meliꝰ exemplũ Abigail pꝛimi. k. erv. que libcrauit virũ a moꝛte pp panes datos Wauid voluntatẽ viri ſui. Septimꝰ ſi vir aſſignanit ſibicertũ quidꝓ victu ⁊ ipſa abſſict nt inde clemoſſnã faciat q ſuũ videt D ctauus ſi mulier eſt iucroſa.puta qꝛ exhibi
pbus ſuis. nec intelligo deducendas expeñ. vi⸗
ta gubernatõe domũs ⁊ familie lucrat ex opi
ctusqꝛ vir tenet᷑ eã alimentare ꝑpꝑ dotẽ. ut di ctũ eſt.ð. dos⁊ ẽt ꝑꝑ obſequia ab vxoꝛ cœxhi⸗ bita de hoc tñ vide.j.vxoꝛ.ð. ij⁊ ꝙ poſſit ð lu cro facere clemoſynã.tener. S. Tho. Kicar. in.iiij. di x v⁊ cõuer ſũmiſte ſ cquunt᷑ hic cuʒ theoiogis. ut Ja.vc lau. in ſũma. Miſtingue tñ ſic. ꝙ aut luẽrum eſt neceſariũ ſuſtentatio ni ſuc ⁊ viri?⁊ ſic nõ poteſt facere elcmoſynã qꝛ magis tenetur ſibi ⁊ viro q; alteri. Si vo lucrum ſuperabundat.ſic poteſt.⁊ ideʒ de pa rafrenalibus.vide.ſ.vxoꝛ J.ij. n ¶e quibꝰ dʒ uel poteſt ficri clemoſyna. 3 ut colligitur ex canoniſtis.i qiinc. nõ eſt pu tanda.⁊.xiiij. q.v.⁊ ꝑ theologos.in. iiij. di xx. ꝙ pt fieri de oi re que cſt pꝛopꝛia ipſiꝰ dantis ⁊qͥ nõ eſt obligata reſtitutioni alicui certeꝑ⸗ ſone ſiue licite ſit acquiſita ſiue turpiter Añ ãt fit reſtirutõi obligata vide. j. Reſtitutio⁊ vſura ⁊ ĩ multis alijs ti Limita ẽtĩ rebꝰpßil ßʒ Rica.vbi.ð.q v. dũmõ ñ ſint neẽia ad ſuſeẽ tationẽ nature ſue ⁊ ſuoꝝ qʒ oꝛdine charitat magis debet ſe diligere qᷓ; alium niicſſer t⸗ lis perſona de cuius moꝛte imineret notabile nocumentum reipublice.⁊ pꝛofectui animaꝝ quia tunc eſſet perfectionis non neceſſiatis de tali dare clemoſynam.
¶ Quot ſunt genera elemoſynaxꝝ he·lria ut
vr in.c.tria. xlv. di. Pꝛimũ coꝛpotalc/⁊ hocↄ
ſiſtir in oꝑibus miſerſcoꝛdic coꝛpoꝛalis qͥſůt paſcere efurientẽ. poĩgre ſiticntẽ. xeſtire nu⸗
dũ hoſpitẽ recolligerc· infirmũ viſitare rei⸗
mecre captiuũ. moꝛtuũ ſepellire. vñ Vſi us. H ſito.poro cibo redimo.icgo.colligo. cõdo · Se cundũ ⁊ tertiũ genus eſt fpũale remitterei iuriã.⁊ coꝛrigere delinquentẽ ut in. d.c. iriã. Adduntur aiia quinqʒ.ſ.cõ ſulcre dubitanteʒ con ſolari triſtẽ ſuppoꝛtarc oneroſos. docert ignoꝛantes oꝛarc ꝓ oibus de quibusj Mi⸗ ßicoꝛdia..i. Et quc ſint dignioꝛes. vide K. vbi.ð.q iiij. ⁊.j. Satiſfactio.F.ir. ¶ Aducrte ꝙ dare clemoſynũ intẽtiore ſub o leuandi neccſſitatẽ pꝛorimiẽ opus miſericoꝛ
—
qieiſed darc intentione recompenſandi ꝓde bito diuine offenſe.ſic eſt opus iuſtitievlc ſatifactoꝛia ꝓpꝛie ⁊ ptinet ad meritũ dimi ſioniſ pene ſeq pꝛimo modo pertinet ad mer tum vite ᷣm Jaco de lau. in ſummã.
CMtꝝ paupibus competat gliq̃ actioꝰ hin k tes ut eis ſubueniãt. ſ. Pa. inc.ſi gs. de fur
.
mi hin jun huih
4
6 ſiin mnſt

i do ado
nð ſed bñ poſſunt imploꝛare offm̃ iudicis ſeu ſuperioꝛis vt eos cogat!⁊ eccła poteſt eoſ
cogerc. vt no glo.in.c.ſicut eleiſet Zarg.
in.c.nullus laicus.de iur.pa. Auod limita ve rũ qñ ſunt ĩ tali neceſſitaie ⁊ diuites ĩ tali ab undanria ꝙ tenentur eis facere elemoſynam de pꝛecepto. als noan ¶ Mtrum quis poſſit furari vt faciat elemo ⸗ ſynam K. ꝙ non. qꝛ non ſunt facienda mala. vt veniani bonaxiiij. q.v.foꝛte. e f1 eſt rclaxatio 4 ncpa t0 patrie pote⸗ ſtatis.coꝛq̃ iudice cõpetente voluntate patris ⁊ voluntate filij concurrente ⁊ in vtri uſqʒ pꝛeſentia dicta ex eo ꝙ extra manum.i. prãtem patris ponitur filius.elicitur h ex..ñ
nudo. C. de eman li.⁊ quod ibi no.⁊ inſti.qui
bus modis ius pa.po.ſol. ᷓ pꝛcterca..
¶ Qus poteſt emancipari. infans de ſpe ciali licentia pꝛ ncipis.
¶ Mtxꝝ teneat᷑ pater cmancipare filiũ. K. nõ
regularit.qꝛ patrie ptãs ineſtimabilis eſt.ff.
de lega i.l.filiuſfami.. vt quis heredẽ. Silr nec filius põt cõpelli vt emancipetur a patre
imita niſi ex cã̃ Fᷣm Bar.inl.quidã cum fi⸗ lium.ff. de vcr. obli. aliter dicat glo.inſtit.q. mo.ius pa.po ſol.F.fi. Mã in his que ſuntvo luntarie iuriſditionis nõ pᷣt quid fieri altero
inuito. vt in qui.qui.mo.nat.effici.ſui.ð.ſio
Fallit hoc pꝛimo ſi pater male afficit filiũ ver beribus 5 pictatẽ. Itẽ ſi cõpellit eũ peccare i coꝛpus ſuũ. Itẽ fi filius eſt arrogatus impu⸗ bes.⁊ pubes factus ꝓbat nõ ſibi expedire cẽ arrogatũ. Item ſi pater agnouit ſibi relictuʒ legatum vt cmanciparet filium.qꝛ in iſtis ca ibus tenctur pater eum emancipare.vt no. Aʒo. in ſumma. C. de · mancipa.ſi. Mphitheoſis vrabemi P in ⁊ fitos.i. fides ⁊ theſis.i.poſitio.qꝛ res fidei acci pientis cõmittitur.vcl dÿ melioꝛationis con troctus ſiue datio ad liuellũ.⁊ eſt medius con tractus.inter locationẽ ⁊ venditionẽ de quo vide glo.ĩ.c.potuit ve locato. Pñ emphitheo ticarius.vel emphitheora cſt qui accipit rem imobilẽ perpetuo ⁊ hereditario iure colendã vcl melioꝛandã vel ad tempus ꝓuta ſccundã ⁊tertiam generationem. vt in aui.de nõ alie. Semphitheoſim. Et quomodo cont rahitur. nõ̃t. in.l.i.C.de iure emphi. ¶ Vrxꝝ contractus emphitheoticus differat
acontractu cenſuali.h.ꝙ ſc*& ꝑ contractuʒ emphitheoticũ tranſit folũvtile dñium.vt in l.i.Jqui in ꝑpetuũ. ff. ſi ager vegti. Sed ꝑcen ſualẽ tranſtertur non ſolũ vtilcſed etiam di⸗ rectum ⁊ fit quando dicit᷑.concedo tibi taleʒ rẽ ⁊ traffero ĩ te quicquid iuris habeo in ea⁊ ſoluitur ãnuatim certus cenſus.tex.eſt fingu laris in.c.conſtitutus.iuncta glo.de reli do⁊ etiã ſi vicat concedo tibi taleʒ rem in emphi thcoſim perpetuã tranſferendo in te quicqd iuris habeo in illa pꝛo certa annua penſione crit contractus cenſualis.caſus eſt fingularif in. d.e. ↄſtitutꝰ.⁊ ila verba in emphithcofim impꝛopꝛiantur.vt.l.ſi vno in pꝛin.ff.locati.⁊ in iſto contractu nõ habet locum pena.c.po⸗ tuit de locato.x.l.ij.C.de iure emphi. ¶ Otxꝝ accipiens emphitheoſim vſqʒ adter tiã gencrationẽ. nec dicit incluſiue.vel alia e pollentiali. vſq; intelligatur excluſiue.ſe.ꝙ ſi vſq; ponit᷑a lege ſup gradu.ſic ſtat inclufiue. vr inſti.de ſucce.agra..fi.nð. C.vñ legitimi. l.certũ.⁊ in.c. non dʒ. de conſan.⁊ affi. Sedi ponit᷑ ab hoie in contractu obligatoꝛio tunc ponit᷑ ercluſiuc.l.vctcribus.ff. dẽ pac. Ged ꝗ⸗ dam intelligunt hoc in eo ꝙ augerct obliga⸗ rionẽ ſed in caſu nr̃o non auget· ſed facit eaʒ tranſmiſſibilẽ.⁊ ideo includit;ᷣ; Lal.⁊ placet Bal.tñ in.l meminiſſe.f de offi. ꝓconſul.diẽ in re ecclefie ſi dicatur. vſqʒ ad tertiam gene⸗ rationem ſtabit inclufiue. Si vero vſque ad quartaʒ ſtabit excluſiue qꝛ vltra tertiaʒ gene⸗ rationem nõ poteſt fieri inueſtitura. vt in.d. S.cmphitheoſim. ¶ed nunquid ſtipes cõputabit᷑.he.ꝙ nõ.qꝙꝛ accipiens nõ eſt generatio ſui ipſius.⁊ in gra dibus ſtipes non computat᷑ in numcroff.de gradibus.l.iuriſconſultuſ. ſicut vnus non eft numerus.ſed pꝛincipium uumeri. ¶ Wtx emphitheoſis que fit de generatiõe i encratõʒ aſimilet᷑ inueſtiture feudali.N. ꝙ ic. vt no. Bar.in.l.ſi mihi.⁊ ticio.ff.ðver.ob. ⁊ tex cũ bal.in.c.i.de vaſallo decrepite etatis ¶ Mtꝝ ius cmphitheoticũ tranſeat ad extra neos heredes K ꝙ fucrũt opiniones ſed mi hi placet opino Jo.dc imo.in.c.fi.de locato- dicentis ꝙʒ ſic etiam in re eccleßaſtica· dũmõ ſit data cum illa ſolẽnitate.c i.de re cc.nõ alie. li.vi.⁊.c.ſine exceptione. xij.q.ij. de qua vide.
.—
ð. Alienatio..ij. iij.⁊.iiij.
¶ Prx pr qui accepit emphithcoſim ꝓ ſe ⁊ ſuis filijs poſſit illd pꝛclegare vni filioꝛũ ſe.

pal. in e.i.in ti.an agnatꝰ.in. vi. colũna. tenet ꝙ ſic emphitheoſim · ſed nõ feudũ.⁊ mlti alij Ange. vero conſilio. xvnj.tʒ. ꝙ non· qꝛ ius eſt queſitum filijs niſi alteri filioꝛum tãntundẽ de alijs bonis pꝛelegaſſet · allegat. i.ð. aſſi⸗ gnare.ff. de aſſi iiber. iuncta. Lficum dotẽ..ſi pater.ff. ſolu.ma. vbi pater poteſt dinunuere ius filie ex pꝛima pꝛomiſſione. vñmodo tan⸗ tundem eidem relinquat quantum diminuit ⁊ ſic concoꝛda dicta doctoꝛum. ¶Mtx veniant filie qů accepit pꝛo ſe ⁊ ſuis filijs.&e. ſᷣm Jo. de imo.in.c.fi. de locato. ꝙ ñ per ſingularẽ dictum Archi in c. ſi quis ſua⸗ dente. xvij.g.iiij. vbi voluit ꝙ in materia cõ⸗ tractuũ maſculinuʒ non concipiat femininũ ꝑl.veteribuſ. ff. de pac. hoc idem tenet MWui. de ſuc. qui fuit voctoꝛ. Archi.i legibꝰ.⁊ Rax. de foꝛli.in.l.tres fratreſ.ff. de pac.⁊ Au. de ro. conſilio.xxxiiij.. ¶ Mtxꝝ emphiteota poſſit dimittere remem phitheoticam.⁊ ſe liberare qñ vult. K. licet aliqui diſtinxerunt an ſit obligatus rõne rei. ⁊ ſic poſſit. an ratõne ꝑerſone.⁊ non poſſit. ut dicit. d. Qdoar. Tñ Jaco.eſt contra.tenens ꝙnullo modo poteſf. ⁊ idem Na. in.c.iudi catum.de ĩmu.ec. qꝛ quod a pꝛincipio eſt vo⸗ luntatis. ex poſt facto eſt neceſſitaris..ficut. C de ac ⁊ ob. Item quia perſonaliter eſt obli gatus ad penſionem li.⁊.ij. C· de iu. emphi. ergo tenetur perſonalitet. cum omnes actio⸗ nes ſint perſonales inſti. de act.ᷓ appellamꝰ ⁊ſic dimittendo rem obligaretur adpenſionẽ quia perſonales actiones ſunt affixe oſſibus noſtris.l.quis ergo.ff. de pecu. Wtrum poſſit alium emphithcotam facere vł alteri locare.& ꝙ ſic. inſti.locati.. adeo.qꝛ non eſt pꝛopꝛie alienatio vera.
„„—
10 ¶Mtx emphitheota cuiuſcunq; etiam eccle
poſſit donare aut legarc melioꝛationes q̃s fe cit ĩ re emphithcotica nel ipſã rẽ emphitheo ticã fine alia ſolẽnitate.&. glo. in.c.fi. de loca.
ſic ⁊ cõiter ſequuntur doc. bar.tʒ. nec verũ in emphitheota fiſci.ſed non in emphitcora pꝛiuati.in fi. C.de in. emphi ꝑl.ij. C.eodꝰ. Bʒ bal.in.l.vſufructu.ff. ſolu ma.rep̃hẽdit. bar.⁊
vicit eum male intellexiſſe. d.l.ij. qꝛ loquitur
quando alienatpꝛopꝛietatem.⁊ ſic ius domi⸗ nij. ſed quando glienat donando. uel legando ſaiuo iure dominico ſemꝑ tenet donatio nel legatũ.vñ bicit Pa in. d.ẽ.fi. de locato. ꝙ vbi cunq; ꝓhibet᷑ vẽnditio facta cõmemoꝛatiõe
de pꝛetio. ut in. d.e.fi.⁊.d Lfi. nõ intelligit᷑ de
alia alienationis ſpecie. ut in.l.fi.C. de pꝛedi. curi. Et ꝑhoc infert ꝙ ẽt permutare poteſt. ⁊ ſic limitã.I.ſtatuliberi. quintus.ff. de ſtatuli ber.⁊ quod.no.in l.ij. E. de vſuca.pꝛo empto. vbi tenei ꝙ nomine emptionis ⁊ venditiõis intelligitur omnis contraerus. Ner qxẽ do⸗ minũ feitranſfertur. Tutius tamen eſt ut nõ
permutet ſine conſenſu domini pꝛopter doc.
multos qui tenent ꝙ non poteſt permutareĩ d..fi.⁊.d.c.potuit. pignoꝛi tamẽ obligare po teſt.l.tutoꝛ.. fi. ff. de pig. ac licet ſit tutius fa cere cum conſenſu vomini ᷣm Spe. ¶ Ptx poſſit vendere rem emphithcoticam 1 ecckie uel melioꝛationes pꝛedictas. h. Pa in c.fi. de loca.ꝙ ſic dũmodo hanc ſolẽnitãtẽ ſer uet. Pꝛimo ꝙ requirat pꝛelatũ uel rectoꝛem ecclie qui dr ecclia ut. vij qi.ſcire. Scðo ꝙ ð nunciet pꝛetiũ qð offertur vere.fi. C de iure cmphi. Tertio ꝙ ecclefia non reſpondente là bantur duo menſes. Hec pꝛobatur in. de fi. Quarto ꝙ non vendat ꝓhibitis pſonis 36 ponit glo ibidem.⁊ ſunt oẽs ꝑſone que non funt faciles conneniri. ficut capitanei? hmi ex qu s pꝛciudiciũ poſſet patiecckia. ut. fi qui fatiſda. cogan. lij. Quinto ꝙ nð vendat niſi vtile dñium fibi competens ⁊ melioꝛatio nes quas in re fecit. Berto ꝙ pꝛius nõ cecide rit a iure ſuo puta non ſolucado canonẽ qꝛi lnemo.ff. de re.iur.dicitur. Nemoplus iuris in alium tranſferre poteſt quam habet. ¶Mtxꝝ pꝛedicta debeat obpᷣuare ſuꝑficiariꝰ l cccleſie quando vult vendere qui eſt dñs ſuꝑ ficiei qui ſuper ſolo alicuius edificat domu donando ſibi cenſum paruũ. K. bar inlij. pe. ff. de ſuperfi. ꝙ ſic. per..ij·C. no rei dwine ucl tempoꝛaliũ. Sed. d. Lar.eſt contra. Ange. Vo dicit ibidem Pictum bar. equũ. ſed iure non pꝛobari.⁊ ideo ante factum ſequen poit factum ar. Mon tamẽ Vm bl in autẽ qui res. C.de fa. ſanc.eccle.ꝙ qui cadita ſolo cadit aſ ¶ Wtxꝝ pꝛefatã ſolẽnitas ſit ſeruandain em 6 ppiteota paiuati ſeu ſecularis.. ꝙnon mfi ſolum urrequiratur dominus an emerevelit melioꝛationes ⁊ non vendat talibus ꝑſonis quibus dominus cõmode non poſſit hate ius ſuum ut potentioꝛibus? huinſmodials caderet a iure ſuo. ut in lfi. C. de iurc em ⁊ no glo. in. d.c.fi.de leca. ¶ Wiꝝ frater fi poſit alienare line pefus 4

F
nnofd n
nMm nt
K hn
——
M nn
voM n
vn ywer.
vunun
—
nen
1 6
ſolsnitate ſe Pal in.voluntas.c. de fidet⸗
cõmiſſis. ꝙ ſic. qñ duo fratres hñt emphithe oſim paternam eccleſie etiam ꝙ vnus poteſt iura ſua alicnare altcri fine conſenſu eccleſie. ¶ Mtrum poſſit dari in dotem.vide.ð. Dos. F.ſeptimo.
¶ Dtxꝝ dẽat fieri remiſſio canonis.i.nue uł
regularis ſolutionis pꝛopter guerram.K. ꝙ
k ſit diuerſa opinio.tu dic ꝙ ſi quantitatis ca
nonis eſt ita magna.ꝙ ſi res locaret᷑ de anno in annũ non plus perciperet᷑.tũc ꝓcedat opi nio ꝙ fiat remiſſio non ſolũ ꝓpter gucrram. imo etiam ꝓpter aliaʒ ſterilitatẽ ut dicit bal. in. l.i.C.de iure emphi. ⁊ ibi dicit Part.ꝙ nõ eſt pꝛopꝛe contractus emphitheoticus tunc qñ datur tanta quantitas ſicut ꝓ locatõe. Si NVo eſt modicus.ut cõiter fit tunc non fiet re miſſio.ar.l.ſi merces.ᷓ. vis maioꝛ.⁊.lex cõdu cto.s.i.⁊.l.ſi vno. ff. locati niſi ſubſtantia rei penitus ledatur.uł᷑ niſi fundus captus ab ho ſtibus deſperaret᷑ poſſet rehaberi.qꝛ tunc fiet remiſſio.vide glo.in.d.c.fi.⁊.l.i.C.de iure em⸗
phi. Et idem dic de augmẽto rei ꝙ nõ auget᷑
penſio in caſu in quo non minuitur pꝛopter cius ieſionem.ᷣm Bar.in l.i.Ceo.ti.
¶ Mtxꝝ fundo inundato a flumine liberetur em phitheota a canone. K Pa.in. d.c.fi. ꝙ ſic qꝛ dr̃ deꝑpditus.l.iij.. labco.cum ſimilibuſ. ff de acqui.poſ. Itẽ fundus inũdatus ⁊ occupa tus ab hoſtibus equipgratur.l.cuʒ vnus.ðfi. ff. de bo.auc.iudi poſ. Qð veruʒ credo qñ nõ eſt ſpes recupcrationis. intellige ſi in totum pcrijt ucl vltra dimidiꝗ. Secus ſi ſola medie tas perijt.qꝛ nõ liberat᷑ ar.l.ẽt partis.ff.ðᷣ vſu fru.⁊.I.que de tota.ff.ð rei vendi.iʒ. alij velint ꝙ. vij partes pcrierint ſi dʒ liberari. Sed ma⸗ gis placet quod dixi.qꝛ in dubio partiſ appel latione intelligitur dimidia.d.l.etiam partis ¶ Mtx deſtructa re emphitheotica. Vbi gra domo ex igne foꝛtuito ſi reparct᷑ tencaturem phiteota ꝑſeuerarc. ſ. ᷓᷣm Micho.de ma.in l. i.C.de iurt emphi. ꝙ nõ.qꝛ illud dicit᷑ nouum Jacit qð dicit Bart.in.l.dãni.ß. fi is qui. ff.ð da.infec.vbi vult ꝙ ſi quis obligauit ſe alicui hñti domũ in villa dare.ð aqua recenti in eſta te deſtructa domo veſtruitur obligatie licet poſtea reficiatur. Facit ẽt quod voluit Part. in. l vc pupillo.ð ſi quis rinos.ff. de no.oper. nunc. vbi dicit ꝙ qui reficit dc nouo facit.i.in ter ſtipulantẽ.v.ſacrdff. de. vcr. obli. Ideʒ vo kuit Angc. in..i..ſi quiſcdificiũ.ff. dẽ no. op.
muncia.⁊ Bal. in.l.ſi ut pꝛoponis. C de nuy vbi dicit. Wictat conſtitutio eccleſie ꝙ nemo
faciat foꝛtilicium nouuzʒ inconſulto papa an
filij poſſint reficere deſtructum caſtrũ ꝓpter rebellionem patris.⁊ dicit ꝙ nõ.ita facit.l.cũ alijs. C de curs furio.vbi ſi furioſus afficit᷑ ſa ne mentis expirat curatoꝛis officium.nec re⸗ uiuiſcit fi poſtea redit in furiaʒ.ſed dʒ ſibi da ri nouus. Idem facit quod no.doc.de eccleſia reparata an ſit eadem.ut no.in.c.de fabꝛica.ð conſe.di.i.⁊ in.c.pꝛopoſuiſti.⁊.c.ligneiſ.de cõ ſe. eccle.uel alta.⁊ in. d..ſacram.⁊ ᷣm illud li mitg omnia iſta. MDtx emphiteota non ſoluens canonẽ ca⸗ dat a iure ſuo. K.ꝙ ſi ꝑ trienniũ non ſolnit.a iure cadit fi eſt pᷣuati.ut.i.ij. C.de iure emphi. Si No cſt eccleſie. ꝑ biennium non ſoluens cadit ipſo facto.niſi celeriter ſoluat.ut in.d.c. fi.⁊ non dÿ celeriter ſoluere ᷣm bal. in addi. ad Spe.ti.da locato. Si expectat libellum ut᷑ requiſitionẽ. ᷣm glo.nõ.in.d.c.fi.iſta celeritaſ erit in arbitrio iudiciſ ut conſiderata pauper tate.⁊ alijs iudicet.quod eſt valde equum.qꝙʒ cum iſta moꝛe purgatio per celeritatem pꝛe⸗ dictam nõ habeat locum in cmphithcota pꝛi uati ᷣm Joan. de imo.in.l.inſulam.ff. de ver. obli.⁊ Ange.ſed ſolũ eccleſie que mitius agit Eiere merito arbitrium boni viri magii eſt ſcquendum in hac celeritate.
¶ VMtrum emphithcota non ſoluens per biẽ nium uel triennium cadat a iure ſuo.ſi domi nus tenebatur ſibi in tanta quantitate uł ma ioꝛi.he. Pa.in c.bona fides de depoſito.qꝙʒ ñ qꝛexceptio compenſationis quo ad euitandã penã debentis ſolucre fit ipſo iure.ut eſt tex. nõ. iuncta glo. in.l. ſi conſtat.C.de compen. vbi doc. ſic determinant.
¶ Mtx dñs recipiẽdo canonẽ ab emphitheo ta qui cecidit a iure ſuo ꝓpꝑ non ſolutionẽ pꝛe iudicet ſibi.K. Ma.in.c.fi.de loca. aut eũ ex⸗ pulit. ⁊ ſic non pieiudicat ſibi.aut non expulit ⁊ tunc aut recipit canonẽ pꝛo tꝑe poſt moꝛaʒ Ictam.⁊ ſic pꝛeiudicat ſibi.qꝛ videtur ꝑactũ contrarium renunciaſſe iuri ſuo.c.ſolicitudi nẽ. de ap.aut recipit canonẽ ꝙ pꝛeterito cũꝓ teſtatõe ꝙ non intendit ſibi piudicarc.⁊ ſic ñ pꝛeiudicat aut ñ fecit ꝓteſtationẽ.ſcd ſimpłr recipit.⁊ in hoc fuerũt opi. Sed ð ſubtilitate iuris dicñ.ꝙ nõ piudicat.q in vnbio ñ vf gs Velle renũciarc iuri ſuo.ut in c.ſuꝑ ß.ð re nũ.
f. de pꝛoba.l.cum de indebito. Facit glo.in. I

eum quid.ff fi cer. pet. que dicit ꝙ fi trado ma gnam quantitatem pecunie dicendo tolle.nõ pꝛeſumit᷑ donatio ſimpliciter ex hoc. ſed mu⸗ tuũ vel depoſitum niſi aliud appareat reſpe⸗
ctu perſone. Sic in pꝛopoſito.⁊ licet gl. dicat
verum eſſe ꝙ recipiendo canonẽ pꝛeiudicat i pꝛiuato.non in eccleſia que habet capitulum tamen Pa.vbi.ð.vicit ꝙ non dicit vcruʒ. qꝛ ſolus pꝛclatus in acquirendo pꝛeiudicare po⸗ teſt ⁊ deterioꝛem facere.vide gl.xvij.q.vi.· pe.ſentit Inno.in.c.ij. de dona.⁊ doc.in.c.qm̃ de decimis.⁊ ideo ſolus pꝛelatus recipiendo canonem ſine conſenſu capituli pꝛciudicat ec cleſie. Sed aduerte hic ꝙ Pa. in.c.vt ſuper. ð re.eccle.non alie. Pimitat Fede.conſi. clxxxiiij qui tenet ꝙ res emphitheotica reddita ad ec cleſiam pꝛopter non ſolutionem penſionipo teſt iterum dariei qui cecidit a iurc ſuo ſine aliqua ſolẽnitate ⁊ cauſis requiſitis in aliena tione rei eccleſiaſtice a pꝛelato eccleſie.ſic di⸗ cens hoc vcrum.vbi pꝛima cauſa conceſſiõis duraret.puta qꝛerat caſtrum in feudum qð pꝛopter cuſtodiam crat potius dãnoſum ec⸗ cleſie ⁊ huiuſmodi.qꝛ non eſt noua alicnatio ſed executio oꝛdinationis antique. Sed vbi pꝛima cauſa conceſſiõis ccſſaret.puta qꝛ ager datus ad excolendum tractu tempoꝛis excul⸗ tus reuertitur ad eccleſiam.tunc dari non po
terit in emphitheoſim vel feuduʒ ſine debita
ſolẽnitate ⁊ cauſis requiſitis in alienatiòcrei eccleſiaſtice. Et ſᷣʒ hoc videretur vera opinio glo.pꝛedicte. Sed hoc non poſſit darið nono
ci qui cecidit a iure ſuo pꝛopter non ſolutõeʒ
penſiors quando non ceſſat cauſa pꝛopter quam fuit data in emphitheoſim ſine ſolẽni⸗ tãtibus ⁊ cauſis requiſitis in alienatione rei eccleſiaſtice non credo Pa. quando fit ei qui
cecidit vel eius hercdibus.qꝛ videtur ter.d.c.
fi.contra eum ⁊ conſuetudo.ſed bene eſſct ve rum quando alteri qᷓ;; ei qui cecidit vł eius he redibus vellet vari.vcl quande iam eccleſia ꝑ aliquod tempus pacificam hahuit poſſeſſio⸗ nem talis rei. Et ſic concoꝛda opiniones.
¶ Queritur in quot caſibus emphitheota ca dit a ure ſuo. K.ꝙ in. vcaſibus. Pꝛimus qñ negat penſionem domino petenti eam ⁊ ne⸗ gat ſe emphitheotam illius m Me helie. in trac. de contractu emphithcotico. Ratio qꝛ magis debet operari contumacia erpꝛeſſa qᷓ; tacita.I.ſi ita erpꝛeſſum.ff. de condi.⁊ demon. ſed emphitheota non ſoluente per trienniuʒ
canonem res cadit in cõmiſſum vt.j. dicetur quia tacite negat vominium recognoſcere.er go multo foꝛtius vbi expꝛeſſe negat. ¶ ecundus caſus eſt qñ venit ü
vbið. Quod limita ᷣm Spe. in ti.de loca.⁊ WBar. in.l.ſequitur.ᷓ item labco.ff. de vſuca. imolam ⁊ canoniſtas in.c.potuit de loca.veꝝ ſi res ſit tradita.qꝛ ſi non eſt tradita licet ven dita non cadit in cõmiſſum.⁊ etiaʒ fi cſſet tra dita tamen hac lege vt ſi dñs vellet emereꝓ tantundem illi emptoꝛ reſtitueret eam.qꝛ ſic non cadit.vt no. Ange.in.l.voluntas C.de fi deicommiſſis.
¶ Quid ſi vendidit ⁊ tradidit ſimpliciter ſʒ 1
poſtea redemit.e.nihilominus cecidit a iure ſuo.qʒ ꝑ alicnationem ius eſt queſituʒ dño.⁊ ideo ſine facto ſuo non poteſt auferri ab eo. ¶ Sed pone ꝙ ſunt duo dñi rei emphitheo/ 4 tice ⁊ vendidit rem de conſenſu vnius tantũ
⁊ non alterius.k& ꝙ cadit ſolum peo parteil⸗ lius.quia non plus puniri debet.qᷓ; delique⸗ rit.l.heres.ff. de his qui.vt indi.
¶ Tertius caſus eſt qñ res emphitheotica eſt ꝛ6 data ꝓ ſe ⁊ ſuis filijsnepotibus⁊ heredibꝰ tunc ſi filius vel nepos refutat hereditatem cadit.qꝛ ea non poteſt habere vt no har in.
vt iuriſiurandi.ð.ñ liberi.ff. de oper.liber. ſe cus ſi non poneretur verbum ⁊ heredibuſq
ſic refutata hereditate nõ caderet.q; cõceſſio
in pꝛimo caſu requirit vtrunqʒ vt. ſ.ſit fiius vel nepos ⁊ heres.vtjin anten. de non lie q emphithcoßi.⁊ ideo fenda quc traſeunt afi lios vt filios ita ſi heredes ſint vicuntur v⸗ nire in hereditatis petitione.vt in.l.item vi⸗ dendum eſt.ff. de peti. herc.
¶ Quartus caſus eſi qñ quis accepit empbi theoſim. pꝛo ſe vt ſuis filijs ⁊ moꝛitur ſine ji lijs legitimis relictis ſolum naturalibus. q reuertitur ad vñim. Qð limito ᷣm Bar inl erfacto.ð.ſi quis rogatus.ff. ad tre. vcriqů emphitheoſis ẽ dataiab eccla.qʒ pꝛeſumẽdi eſt ꝙ de iliegitimis norcogitauit ſed qi dã⸗ ta eſt a pᷣuato cmphitheoſis ſic veniet ad il⸗ gitioſ in tali caſu. Et ſic intellige ⁊ limita ſe ¶Quintus caſus eſt quando emphitheota ꝛ non ſoluit canonem.de quo dic vt.ð. xil ¶ Quid ñ ſunt plures heredes ⁊ omnes pꝛt vnum ſoluerunt penſionem. Kglo. in di ꝙ non cadunt ſi foluerunt totam. ſecus totam qꝛ caderent omnes ⁊ ideo ſoludt tois
ne dñi volũ tate rem emphitheoticam ſᷣm eundem Me.
zjit u wu ni ſü 0 m

poſtea agant contra non ſoluentem. 30 ¶ Ptrum heres ignoꝛans rem emphitheoti cam ⁊ non ſoluens cadat.K.glo. in. l.ij. C. de iur. emphi.⁊ Bar. ibidem ⁊ glo.⁊ Wy. in.I.cũ filius.y.in hanc.ff. dever. ob. ꝙ cadit.ſed reſti tuitur de equitate: Idem dic de minoꝛe qui non ſoluit per.l.fi. C.in quibuſcau.in inte.re. non eſt neceſſaria. B ¶ Quid ſi dñs ſit moꝛtuus ⁊ hereditaſ iaceat ꝑ triẽniũ in quo emphithcota non ſoluit. h. ꝙ nõ potcrit expelli.neq; cadit.ut pʒ ꝑ pᷣdicta 31 ¶ Ptrum filia pꝛiuetur emphitheoſi qñ inſti tuta eſt in certa re beres ⁊ iuſſa eñ eſſe contẽ⸗ tam.⁊ ꝙ non poſſit de bonis ſuis pluſ petere K. War. in. d..ſi liberi.ꝙ non. q.d.vcTba de bent intelligi ꝙ non poſſit peti plus iure here ditario.ſed non iure emphitheotico vel ut pa tronus.⁊ poſito ꝙ pater ex diſpoſitione ſua poſſit filiũ pꝛiuari abſemphitheoſi.tñ illa ver ba non impoꝛtant. Idem dic ꝙ ꝑ talia verba nõ pꝛiuat᷑ quin poſſit petere dotẽ maternam Fᷣm cundẽ Bar.ẽt ſi bona ſibi a patre relicta ſint vltra legitims.qꝛ bona intelliguntur de⸗ ducto ere alieno.⁊ es alienum eſt dos.⁊ ſimili ter res emphithcotica. 3 H Ptrum tutoꝛ pupilli quihabet emphithe⸗ oſim ab co non ſoluendo per quinquennium cadat.hK.ꝙ ſic. x iſte tutoꝛ⁊ dcbuit exigere a ſe ipſq l.ſi pupilli.ff. de nego. ge.ᷣm Pe. vbi.ð.
34 ¶ Ptrum laudemiũ ſit ſoluendũ qͥñ res em
phithcotica tranſit ad aliam emphitheotam K. ꝙ ſic.⁊ vebetxcedere quingeſimã partem prꝛetiy rci emphitheotice.l.fi.C.ð iure emphi. ſed de conſuetudine eſt.xiij.pars. Fᷣm Moſt. que. ruanda eſt. Fallit hoc fm Mc.vbi.ð.in quatuoꝛ caſibus in quibus non debetur:
Pꝛimus qñ heres ratione hercditatis em
phithcoſim adijt Fm Pe.vbi.ð.qꝛ dñs ꝓꝑ la boꝛem habet laudemiu qꝛ laboꝛat mittendo nouũ emphitheotam in poſſeſſionem ſed in additione hereditatis non requiritur talis la boꝛ cum heres poſſit adire pꝛopꝛia auctoꝛita te.vt in auten. de here.⁊ fal..in oĩbus. Qui⸗ elem tenent ↄtrariũ per.I.fi. C.de iure emphi. vbi patet ꝙ cum quis de nouo adipiſcit᷑ poſ⸗ ſeſſionẽ rei emphitheotice tenetur ad laude miũ ſed in additõne hereditatis eſt fic.l.cum heredes.in pꝛin.ff. oe acqui. poſ.ᷓ. debef. Itẽ atet qꝛ per alicnationẽ debetur laudemium ſed additio heredisatis eſt alienatio. qꝛ ꝑ eaʒ tranffertur dñium ergo vebetur. Scd pꝛimũ
97 eredo verius niſi cõſuetudo ſit in contrariũ⸗ ¶ Sed quid fiemphitheota donauit reʒ em phitheoticaʒ.ke. Pe. qui.ð. ꝙ debetur laude⸗ miũ.qꝛ magis faucñ.eſt illi qui rem habuit ti tulo oneroſo.ſicut qui emit qᷓ; ꝗ titulo lucra-
tiuo Et ideo ſicut pꝛimus debet ſic ⁊ iſte.⁊ꝙœx
pꝛimus debeat haber᷑ in.I.fi. C.ð iure emphi. Rum quia legatum ⁊ donatioequiparantur ed ex legato debetur.l.is qui.ff. ve le.iij. ergo x donatariuſ. Mec ob.ꝙ emphitheota poteſt donare ſine volũtare dñi.qꝛ hoc conceſo nõ ſequitur ꝙ nõ debeatur landemiũ contrariũ tenet Ipe.ti. de locato.ſ.ꝙ non tenetur. ¶ Fecundus caſus eſt qñ res emphitheotica fuit vendita ⁊ tradita.ꝓoſt retradita fnit ex antiqua cauſa. Secus ſi fuiſſet tradita ex no⸗ no.qʒ iſta retraditio eſſet fimilis peioꝛi tradi⸗ tioni in qua fuit vendita. Item ad multitudi nem traditionũ ſcquitur multitudo laudemi oꝛum.l.quicunq;. C. de ſernis fugi. Intellige exnona cauſa. Secus in antiqua.quia non vi detur alia traditio.ſed pꝛima. ¶ Tertius caſus eſt qñ plures habentes rem 6 emphitheoticam cõmunẽ diuidũt cam inter ſe.qꝛ cum hoc poſſint facere dño irrequiſito. ut no. Bar.in.l.voluntas.C. de fideicommiſ. Ratio qꝛ cauſa pꝛopter quã pꝛohibetur alie nari in extraneũ eſt. qꝛcxtraneus non habet neceſſe recognoſcere dñm ut no.in.d.I.fi.que cauſa ceſſat qñ vendit alteri emphitheote ſo cio ſuo.⁊ ideo non debet᷑ laudemiũ 5ʒ; Buil. ⁊ Bar per. l.per diuerſas. C. mandati. qꝛ iſta eſt alienatio neceſſaria. Alij tenẽt ꝙ debetur qꝛante diniſionẽ nullus eſt vñs iſtins partis magis qᷓ; illius.ſed poſt diuiſionẽ quilibet eſt dñs partis ſue.ff.de le.ij.l. meuius.s.duobuf ergo videtur alienatio. Sed tu tene pꝛimam opinionẽ Par.quã nõ.in l.⁊ ideo.ff. ð condi. fur niſi conſuetudo ſit in contrarium: ¶Q uartus caſus qñ quis vendit. ſed re inte 3 gra diſccſſum eſt a venditione.qꝛ vñs non ha bet mittere nouũ emphithcotam in poſſeſſio nem. Scd tñ Pe. vbið. dicitꝙ debetur. quia per eum non ſtetit. Ideo perinde cſt ac ſi mi⸗ ſiſfet. Quod credo verum de rigoꝛe iuris. Se cus de cquitate. ¶ Ptrum emphithcota cadens a inre ſuo ꝑ/40 dat melioꝛationes quas fecit in re.ſE. ¶a.in d.c.fi. ꝙ ſic x.q.ij. hoc ius ⁊ in.d.l ij. C. de iure· emphi. ¶ Vtꝝ emphitheota cadat ex melioꝛatione 41 — n 1

————
facta ab ipᷣo. N. Ne. vbi. ð.ꝙ fi q; cauſa fina liceſſante ceſſat effectus.l.adigere.ff. ve iure pa..qᷓ;uis.ſed canſa finalis eſt melioꝛstio.ut
i.fi. C. de iure emphi.ideo cadit. quia Frangẽ
ti fidem ffides frangatur eidem.
41¶ Dtxꝝ vñs poſſit pꝛopꝛia auctoꝛitate expelle
re emphitheotam.. a.in. d.c.fi. dicit Lx. poſt Accur.ꝙ non poteſt. quia emphitheota habet ius in re.vt in.li.ff. ſi ager vecti.⁊ ideo
pꝛopꝛia auctoꝛitate non debet expelli.facit..
creditoꝛes.C.ðe pig. hec opinio eſt tutioꝛ.
¶ Mtrum res eccleſie poſſit dari in emphi⸗
theoſim.k. vt.ð. Alienatio.in pꝛincipio.
7 ℳ. ⁊ venditio eſt alenatõ „ P tio quedã qᷓ dñium ⁊ poſ⸗
ſeſſio rei vendite tranſfert᷑per traditũ nem ipfius vñi.vcl ſi non eſt dñs vſus capiẽ⸗ di conditioin ementem ꝑꝛo ipo ſoluto pꝛetio ¶ An ãt veniat ſub noie venditõnis oĩs alic natio. Bal.in.l.voluntas. C.ve fideicõmiſ.tʒ ꝙ non. lz in pꝛincipio iuris ciuilis veniret.ut pʒl.ſtatulibe.. quintus.ff. de ſtatuli. vide qð diri.s. Emphitheoſis F. x. Aduerte hic ꝙem ptio ⁊ venditio tribus modis ꝑficitur. ut no. glo.inſti.de emptio.⁊ vendi.in pꝛin. Pꝛimo quo ad hoc vt non poſſit diſcedi ab altcra ꝑ⸗ tiũ fit ꝑconuentionẽ ẽt conditionalẽ. Scðo quantũ ad periculũ quod tranſit ad emptoꝛẽ fitpure.ut.j.. xi. Tertio quo ad tranſlationẽ vñij vel vſucapiendi conditionem fit traden do rem venditam.S.vendite.inſti.de rerum viui.l.clauibus.ff. de contraben.empt. ¶ mptio ⁊ venditio nõ aliter facit rem em ptoꝛis niſi aut pꝛetium ſolutum ſit. aut ſatis co nomine factum.vel aliter fidem de pꝛetio habuerit venditoꝛ ⁊ tradatur res.ut.lquod vendidi.ff. de contrahen. empt. nec poteſt eſſe emptio ſine pꝛetio.ſ.pecunie numerate.
ut inſti.de emp.⁊ vendi.S.item pꝛetium.Mã
vbi aliud ꝑꝛo alio vatur permutatio eſt non venditio.ff. de contrahen emp.l.i.
¶ Sed nunquid tradendo rem venditoꝛ vi⸗
deatur fidẽ habere de ꝓꝛetio.he.glo.in. d.l.qð
vendidi.qð ſic. niſi foꝛte emptoꝛ dicebat pecu
niam habere ad manus cũ non haberet. ⁊ ſic
tradidit. ut. ff de pi.act.l.ſi quaſi. Similii ha⸗ bet fidem de pꝛetio ſi vcdit diem ſolutionis
emptoꝛi. arg.I.ad ſolutionem.C. de re iudi.
¶ Mhtxꝝ quiibʒ qui poteſt vendere poſſit fidẽ
habere de pꝛetio.ut tradendo rem cmptoꝛi
tranſferat in cum dominiũ.he ꝙ non.pꝛocu⸗
ratoꝛ fiſci eccleſie ⁊ minõꝛis· ut no. Barila diuo pio.J. ſed ſiemptoꝛ.ff. de re. ven. ⁊ Ly. in lin ciuile C.de rei ven. ⁊ eſt tex in d.glo. in.
ſi pꝛocuratoꝛ fiſci.ff. de iure fiſ. no. Na. ine. cum olim el.i.de offi. dele. 2 ¶Dtx vendens poſleſſionẽ uel domũ ⁊ hu/
iuſmodi.⁊ qꝛemptoꝛñ hʒ pꝛctiũ tradit caʒci
pacto.ꝙ donec ſibi ſoluerit pꝛctiũ vult ſibi ſol uat penſionẽ vebitã̃ ð ca re. ſed pꝛetio ſoluto nihil ampliuſ vult.licite poſſit facerc. he. ꝙſic ter.eſt in. l curabit. C. de ac. emp.⁊ ven. ⁊ fin Aʒo. in gl. Bar.⁊ Bal. ibidẽ.⁊ Pali.⁊ Ange. in l. Julianus.ff. ve ac emp.⁊ Jo. de anaime. conqueſtus.de vſur licet ẽt iure canonũ. ⁊ fa cit gio.in c.conqueſtus.quã cõiter ſcquuntur doc.de vſuris. Mec ob.ꝙ loquitur de eo qui eſt in moꝛa poſi terminũ.qʒ ſic ĩ moꝛa poteſ conſtitui a pꝛincipio. Et licet aliqui theologi ⁊legiſte. ut Butr.in d l.curabit dicant vſurz rium qñ ſolũ ꝑcipit fructum.qʒ non ſoluit.ſe cus qñ ð pecunia ſua lucratus fuiſſet. vłexes aliquam vtilitatem feciſſet. qꝛ tunc habet lo⸗ cum pꝛima opinio.tamen mihividetur ꝙ ſin plicit.pꝛima opinio ſit vera.qʒ nihil iniuſtuʒ facio ſi nolo tibi dare poſſeſſionem meam ut fructus tuos facias niſi dederis mihi pꝛetiuʒ ctiam ſi illud volebam ſeruare in capſa. ¶ Quc non poſſunt vcndi K. mults. Pꝛime 6 ſpiritualia.vt de hoc vide Simonia. Scdo hber homo. dic ut.ſ. Seruitus.F.i. Tertio ila quoꝛuʒ vſus eſt ſolũ malus.vt. ð. Ars. Quar to res aliena. Dnuomodo autem teneatur qli emit. vide.j. Reſtitutio pꝛimo. in verboemẽl Quinto res pupilli non poſſunt emia inloꝛ l.cum ipſe. C. de contrahen. emp.⁊ vendi. ¶ Quo pꝛetio poſſunt vẽdi velemi res heꝙ licet varie fuerint opiniones tam legiſtaꝝin L.i. C.de epi. audien.qᷓ; cano.in.c.i.⁊.c. ců dil⸗ cti. deemp.⁊ vcn. Tñ ſaluo melioꝛi iudicioß ꝙ colligo ex dictis coti in iiij. di. xx. Vico ꝙ res tãti vendi poteſt quanti emptoꝛez inne nit. ⁊ econtrario emi poteſt quantuʒ vendio rem inucnit. dũmodo hec quatuoꝛ concurril Pꝛimũ ſcientia.ſ.ꝙ nulla fit deceptio xple qiterius.ſed glibet ipſoꝝ agnoſcat rem ⁊ ei quslitatẽ ⁊ valoꝛẽ.acit gio. penul inl mon cauſa cadi.fᷓ de dona.cauſa.moꝛ. Secundum libertas voluntatis.ſ.ꝙ non faciat ex tain ceſſitate q̃ͥ excludat rationẽ voluntarij · Auo autem poſſit perpendi g non fiat voluntau cõſidera ſi talis res ꝑtinet ad neceſſitatẽ vi

kent ſunt granum. medicine. vinnu. veſtes:
domus.⁊ huiuſmodi.ſinc quibus viuere quiſ q; non poteſt.qʒ talia non poſfunt vendi ad libitum.ſed iuſtum pꝛetiũ debet taxari. Attẽ ditur ctiam ꝙ non fit libera voluntate qů ꝗs vendere uel emere vult tali pꝛetio ꝓpter eui⸗ tandum notabile ⁊ enoꝛme damnũ. Mam qñ quis niſi venderet tali pꝛetio.uel emeret eſſet incurſurus.puta amiſſionem maioꝛis partis
ſuoꝝ bonoxꝝ.uel notabilioꝛeʒ.certe neccſſitas
Tomniſ timoꝛ qui cadit inconſtantẽ excludit hbertatem voluntatis ſccundũ nõ. in.c.cũ lo cum.de ſpon. ⁊ in c.abbas.qð me.cã. Secus ĩ minoꝛi metu. Mã dicit Sali.in aui.ad hec. C. de vſu.qð eſt ʒ chariiatẽ addere afflictionem afflicto.qð non k.l.diuus ff. de of.pꝛela. Ter⸗ tium ꝙ ſit pꝛudens.qꝛ magna mentis leuitas redderet contractũ illicitũ. Quartũ ꝙʒ ille qui vendit ucl emit plus vebito poſſit donare.ar. c.ij. de dona. Si Vo hec quatuoꝛ nõ ↄcurrũt tunc non licerct emcre ucl vendere niſi iuſto pꝛctio.⁊ ſcient᷑ notabiliter plus vendens.uel
minus emens peceat moꝛtalicer.⁊ tenet᷑ ad re ſtitutionẽ.qð qu idẽ pꝛetiũ dʒ attendi m cõ⸗
munẽ eſtimationẽ. ut dicit.I.pꝛetia.ff. ad.l.fal.
no.glo in c. hoc iuſ.x.q ij.⁊ cñ ſequunt᷑ cõiter
doc. Quõ q̃t iſta eſtimatio dʒ fieri qñ non eſt cõitas talis cõmertij. dico ꝙ penſatis rarita⸗
te laboꝛibꝰ ⁊ ꝑiculis iudicio boni mercatoꝛis
veterminabit᷑.qꝛ alia regula non pᷣt vari.⁊hi re mobili. In ĩmobili Vo eſtimat᷑ fᷣm fructꝰ ß̃m glo.⁊ Bar.in.l.ij. C. vc reſcin. ven. quẽ ſe⸗ quunt᷑ cõiter doc. ⁊ tali pꝛetio deberet vendi xemi.ðᷣ hoc vide.j. ſtunatio.ð.i. cũ ſe. Si tñ
pꝛedicta concurrant credo ſimilitcr. vt mobi
les emi poſſe ⁊ vendi. Et no. ꝙ quo ad valoꝛẽ attendi dʒ tempus contractus emptionis.ut in.d.c.cum dilecti.⁊.d.l.ij. C. de reſcin. vendi. niſi ſit dubiũ an tempoꝛe ſolutionis ſit plus valitura.ſm ꝙ dicam infra. Wſura.i.ʒ.xxxiij
duerte tamen pꝛedieta non habere locũ qñ „wa plus venditur ratione tempoꝛis.qꝛ pꝛetium
„wnm non ſoluitur. quia licet foꝛet ſciens ⁊ ve lens.
u tum tamen non excuſaret vſuram.ut plenius in⸗ n mn fra Pſura.i.s.lviij. dicetur.vide etiam quod
bmi vico ſupꝛa Polus J.ix. Pimita etiam pꝛedi⸗
mt cta. niſi in caſu de quo.j.ð. x.
Wtrum venditoꝛ teneatur dicere defectus
creton ementi. h. ut colligo ex dictis ꝑ An⸗
— gein.l.ſi quiſcũ aliter. ff. de act. einp.⁊ vendi.
* ⁊a.in.c.iniuſtum de rerum permu.cũ di⸗
. 1
55 ſtinctðe.ꝙ aut ñi ſciret nullo mõ emeret.puta qꝛ cquus hʒ defectũ talem ꝙ potiꝰ ſtaret fine equo.⁊ tunc nullo modo licet celare. Si vcro emerct.lʒ non ita libenter.tunc ſi nullů pericu lum imincat vł damnũ cmptoꝛi.⁊ res non vẽ datur vltra iuſtum pꝛetium attento defectu latente.⁊ emnptoꝛ ſit induſtrius non tenct̃ ei reuelare.nec peccat non reuclando qñ ſolum ⸗ facit vt iuſtum habeat pꝛetiuʒ. Et quod dico de defectu.intellige ꝙ de miſtura alterius rei utputa vino limphato ſpecicbus quibus imi ſcet.aliud qᷓ; eſtimetur.ſi auteʒ ĩminet pcricu⸗ lum uł damnů emptoꝛi ſeu alteri tenetur ma nifeſtare.aliter teneret᷑ ad reſtitutiõeʒ damm ſi accideret.ar.l.in rebus.ð.item qui ſciens.ff. cõmo.⁊..Julianus ff. de actio. emp. Aduerte tamen ꝙ ſi vendens intendit venderc vnam rem ⁊ emens intendit emere aliam in ſubſtã⸗ tia non valet venditio.ut ſi vendens intendit vnũ agrum vcndere.⁊ emens alium cmere.I. in venditionibus ff. de contrahen.emp. Idẽ dic in matcria.ut ſi vendatur auricalcum pꝛo auro.d.l in venditionibus. Idem dic in quali tate ſubſtantiali.puta in vomo que eſt com⸗ buſta.ar. l.quid tñ.ff. de contrahen emp. Se⸗ cus in qualitate accidẽtali.utputa in agro ſte rili quẽ credit vberẽ. xrir.q.i.. is ita reſpon⸗ det᷑.Fraudans vero in quantitate.puta in fal ſa menſuratione ut faciunt tabernarij qui ñ umplent menſuras.uel in numeratione ⁊ hu⸗ iuſmodi.licet teneat venditio.tamen tenetur reſtituere nec conſuctudo excuſat eum. ¶Pixꝝ liceat vendere rem ᷣm ꝙ vendens eã 9 ſibi eſtimat vtilẽ qᷓ;uis emenſnõ libere emat ke. ꝙ ſic. ſi ex tali venditiòe tale damnũ incur rat quantũ plus vcndit. ucl qñ talẽ affectionẽ ad rem hʒ ꝙ potius vellet eaʒ ſibi dimitti qᷓ; tali pꝛetio emi.niſi ſit in tali abũdantia ꝙ gra tis teneat᷑ ꝓximo ſebuenire.cõcoꝛ. Tho. Fa ße q. lrxvij. Sed non liccret vendere tantũ plus quantũ erit vtile ementi.qꝛ ſic herba medici⸗ nalis valeret.c.ducatos.ᷣm co.vbi ſupꝛa: ¶ Mtrum liceat carius vendere rem que im/ Io mutata venditur in codem loco qᷓ; ſit empta vide.j. Megocium.ᷓ.iij.
—
¶ Ad quẽ ꝑtinet ꝑiculũ
rei vendite.ſi aliud ĩ
pacto ſpecialiter nõ eſt deductũ.ſe. ut colligo
ex Aʒo.⁊ Pof. ꝙ aut venditio ẽ ↄditionalis.
⁊ tunc ante euentũ ↄditionis periculũ ꝑemp⸗
tionis ꝑtinct ad venditoꝛem.ſed deterioꝛatio
nis ad emptoꝛẽ. ut in.l.id quod.ff. de periculo n 2

„
⁊core. ven. Jiiter fi venditio fit in ſcriptis
ꝙ doncc ſcriptura ꝑficiatur periculũ eſt ven
ditoꝛis.l.ctus. C. de fi. inſtru. Nimita hoc ve rũ qñ ↄuenerunt.ut nõ valeat anteq; ſcriptu ra ſit facta. Secus ſi ſimpliciter ſit factus 5⸗ ctus poſtea faciunt ſcripturã. Idẽ dic qñ vẽ⸗ ditio fit in genere.puta aſini.q; genus nõ pᷣt perire.l.in rõne.ᷓ.vexꝝ eſt aũt. ff. ad I.fal. Sed ſecus cẽt qñ genus eſſet vetetmiatũ.ꝓuta ad aſinos q̊s habco. Vbi gr̃a. Vendo tibi vnuʒ de ſeruis meis vel aſinis ⁊ hmõi.ſi oẽs ꝑeũt venditoꝛ eſt liberatus.ſiẽ in legato.d.l.in rõe F.incerti. Hoſti.tñ videtur tenere ꝙ emptoꝛ poterit repetere pꝛetiuʒ quaſi ſine cã ſit apud venditoꝛem. Secus in legato qꝛ pꝛetiũ rei le⸗ Fate non eſt legatũ. Et iõ ſiperiht res legata
liud non debet᷑. Sed mihividet᷑ ꝙ nec ẽt pꝛe tiũ poterit emptoꝛ repetere ĩ caſu iſto. nec ex
cipcre ut non ſoluat niſi venditoꝛ eſſet in mo ra.qꝛ pꝛetiũ non eſt niſi cũ cauſa.ſ.emptiõis Et idẽ dico ſicut qñ aliquid alternatiue emit᷑ puta titius aut ſeius. Si titius perijt pcribit cmptoꝛi.⁊ ſeius erit in obligatione ſoluʒ. Sꝛ vcro ambo.ſic venditoꝛ liber erit.⁊ peribit ſe ius emptoꝛi qui ſolus remanſerat.faci.l.ſi in einptione.I.pe.ff. de Zhen. emp. Aut venditõ ſit pure.i.ſine conditione ⁊ fine ſcriptis ⁊ de re certa ſiue in ſpecie.⁊ tunc ſᷣm glo.in l.i.ff. peri.⁊.co.re.ven. dic ꝙ in vino ⁊ cetcris que deguſtationẽ requirunt.ẽtañ deguſtationeʒ periculũ eſt emptoꝛis. Si vo vendit᷑ non in ſpecie.ſed ad menſurã.periculũ eſt venditoꝛiſ
& donec ſit mẽſuratũ ⁊ ibi multas diuerſitates
potcris videre ſed iſtud ſufficit libi confeſſoꝛi
Sumiliter ſi nõ exigit deguſtationẽ periculũ
eſt emptoꝛis. excepto caſu publicationis. ſi publicetur añ traditionẽ vel poſt ꝑp malefl. ciũ venditoꝛis periculũ erit ipfius venditoꝛiſ
1.fundus.ff. loca.⁊ ibi glo. Silr ꝑ pactũ.⁊M o
ram dolum vel enlpam periculũ eſt vendito⸗ ris.puta qꝛ pactũ fuit ut teneret.Item ſi fuit in moꝛa tradendi rem. Si vo tam emptoꝛ qᷓ;
venditoꝛ fucrunt in moꝛa. poſterioꝛ moꝛa p⸗
ponderat pꝛime ⁊ illi nocebit quo ad ꝑiculuʒ
Aimita niſi poſterioꝛis moꝛe pꝛimus moꝛoſꝰ? fucrit cã.qꝛ ſic non nocebit poſterioꝛi.caſus ẽ
iuncta glo in Lſi ꝓemptoꝛẽ.in fi.ff.ð ac. emp.
⁊ven.qð nõ. Idem dic ſi venditoꝛ fuit in do
lo vel culpa lata ſcu keui perditionis rei ven⸗ dite ꝙ periculũ crit ſuũ. ſicut in cõmodato ⁊ depoſito. Et idẽ dic de deterioꝛatione ſen me
lioꝛatiòe rei vendite ꝙ ptinet ad emptoꝛẽ qñ res ẽ vendita in ſpecic ᷣm legiſtas.ſine nume ro ᷣm logicos qð idemſeſt. Secus in fructibꝰ rei vendite qui ꝑtinent ad venditoꝛẽ donec ꝑ fecta ſit venditio.niſi vẽditoꝛ ſit in culpa.d. curabit. Mec ob.l.fructus poſt.⁊.l.pe.C.ð ac. emp.⁊ ven. qꝛ loquuntur in perfecta venditõ ne.quã voco perfectam quo ad hoc quando p tium eſt ſolutũ vel habita fides de pꝛetio. ut not.in glo.l.i.C.de peri. ⁊ co.reiven. licet als ſit perfecta quando res eſt tradita.ff. de acti. emp.⁊ vendi.l.ſi quis alienum. ¶ Mꝝ emptũ de aliena pecunia ſit ementis ſ. ꝙ ſic. fi noĩe ſuo emit.l.ſi ex ca.C. de rei vẽ. Fsllit in emptoex pecunia ecckie.xij. q.iijci ⁊.ij. ⁊.q.v.fixũ. Qð ideo eſt vexꝝ qʒ ſi clericus habens pecuniã de pꝛebenda emerit pꝛediuʒ amplius non poterit illũ dare intuitu pieta⸗ tis.iʒ pecuniqᷓ potuiſſet dare. qʒ ſtatim pdiuʒ fir ecckie.ſiue emerit noie ecckie.ſiue ſuo. ſiue alieno.c.i.de pecu.cle.⁊.c.ingrendũ. Bilr dici empro de pecũia pupilli. uci minoꝛis a tutoꝛe uclꝓcuratoꝛe.qꝛ mioꝛ ſibi vẽdicare p̃t.lijf. qñ ex fac.tuto. Idẽ vic de empto ex pecũiami litis. C. de rei vẽn l.ſi utꝓponis. Silr inem⸗ pto à marito ucl vxoꝛe de pecũia ſibi ab alte ⸗ ro eoꝛum donata ſi efficiatur non ſoluendog vonũñ accepit.l.vxoꝛ marito.ff. de dona inter vi.⁊ vxo. Pec limita qñ pecunia non fuit a⸗
kr —
teri miſta.quia ſi fniſſet miſta tranſiret in do
minium etiã furis..ſi alieni nůmi ff. de ſolu.
⁊ ic non eſſet eccleſie uel pꝛefatoꝛum. ¶ Quomodo poteſt pater vendere fiium. t quomõ liber homo poteſt vendi. vide.j. Ser uitus.I.i.circa finem.
¶ Quid ſi res vendat᷑ duobꝰ.he. ꝙ potioꝛeſt l ſcðs ſi res tradat᷑ ſibi vel pꝛimꝰ. ſipꝛimo ſbi det̃.⁊ idẽ in vonatõe.l.qͥtiens.C. de re. ven ni
ſi pꝛimus emiſiſſet noĩe eccłie.ſpãle eſt in boc ut vñium acquirat ſine traditiõe. ar.c.ex i de conſue.⁊ expꝛeſſe. C. de ſa. ſanc ec. ut inter diuinũ publicumq;. ẽt ſi ſcðᷣus emiſſet. ⁊ iple nomine ecckie.qꝛ pꝛeferret pꝛimus. f. de ꝓel lin cauſc.ſed venditoꝛ tenetur crimine falli ut patet.ff. ad.l.coꝛ. ð fal..qui duobus. Si ve ro permutanuit aut alteri in ſolutũ dederit. uel aliter diſtraxerit poſtqᷓ; eaʒ obligaucratien
tur grimine ſtelionatus.ut.l.iij f. de cri ſtel.
ditione vaſoꝛum poſſit ilud euacuare in ler⸗ ra ſi emptoꝛ nð euacuat.&. ꝙ ſic. i vinden
¶ Mtx vendens vinñ qni nihil dirit de ere 5

99 Kpueniat. vel ſi venditoꝛ eſt mercatoꝛg ſolet cõpꝛomkttatur⁊ puiuſnodi? hoc ðenunels vendere ⁊ emere. f. de peri.⁊ co. re. verl.i.. nit venditoꝛi. ſm bar.in. d.. fi in arbitriuʒ ⁊ pe. ſᷣm Boffre. Vnde tu dic ᷣm Moſt. ꝙfiin bal in.Ii.C. de peri.⁊ co.re. ven. Quintꝰcaſus diget vaſis ⁊ eo ãmonito nõ vult.poteſi coꝛã qñ emptoꝛ potuit vñi ucapere ⁊ non vſucepit. teſtibus vinum menſurare ⁊ effundere. Dð d.l.ſi victum.p.ſicum poſſet. Sextus caſus fi limito niſi emptoꝛ ſit in tali neceſſitate ꝙ vẽ ⸗ rem alienaʒ ſcienter emit. niſi de euictõne ſpe ditoꝛ teneatur ei ſubuenire ex debito. cialiter fibi cauerit.l.ſi fundum.C.de euit. Se 1s ¶ Ptxꝝ venditoꝛ teneat᷑ de euictione empto ⸗/ ptimus ſi aliquid caſuale contingat.C.eo.de ri. K. m glo. ⁊ Ma.in:c.ſi venditoꝛi.de emp. jega.fi. de re·ec. non alie c. ad noſtram.vide ⁊ ven.ꝙ ſic niſi in tribus caſibus.— ſi alios caſus per Poſt. in ſum.eo.ti. in pꝛincipio litis. vel ad minus poii litem cõ⸗ ¶ Quid ſi fecit pactũ venditoꝛ ꝙ nõ vult te⸗ u teſtatam nõ denunciauit venditoꝛi: ut eum neri de euictione.. nihilominus tenebit᷑ ad defenderet. ut. C. ve euictio.. emptoꝛ fundi. t pꝛeriů re enicta uel emptoꝛẽ.J.i.ff. de ac. emp. Lauctoꝛe.⁊.ff.eo.l.ſitem.p fi. Asõ limitat Audo. de ro.in nõqñ pactum fit 1 ¶ Sed quid ſi ſciebat liteʒ motã venditoꝛ. NK. in genere.ſ.a quocunq; euincat. Secus ſi ſpe bar in. ldenunciaſſe. ff. de adul. videtur ſenti cificatur perſona.q tunc etiam non tenebit reꝙeliam rencatur denũciare. Ratio m eũñ ad pꝛetium.caſus eſt in.l.qui libertatiſ.in pᷣn. qñ denunciatio requiritur ad aliqʒ facien; ff. de euic.⁊ ibi gio. de hoc. uz ut in caſu idto. tunc nõ ſufficit ſibiſcia ſo CSed quantũ tenet᷑ venditoꝛ emptoꝛi reem podepe la. ut in d.. denunciaſſe. Becus eſſet qñ denůñ pta euicta in caſibus in qbus tenet᷑ ð euictõe — aãtio requirit ad ſimplicem ſciam habendaʒ K. ꝙ in ſimplũ tñ. ⁊ fifuit in culpa in venden — qʒ valet ut regula qui certus eſt.de reg iur. li. do tenet᷑ ẽr ad intereſſe. In foꝛo tñ contentio — vi.⁊.l.i.ff. ve gc. emp.⁊ ven. Blo.tñ ⁊ Lv. i d. ſo in rebus pꝛetioſis arbitrio iudicis cogitur „* lemptoꝛ.⁊ Dy. in. d.regnla qui certus tenent duplum ꝓmittere.aliter ↄdẽnabit᷑ in dupluʒ Pnontenetur denunciare.⁊ multi alij. ñ tu pꝛetij conuẽti.ff de euic.I.ij.d.l.emptoꝛi. tius eſt ꝙ denunciet ꝑ..ſi controuerſia inv. ¶ Btxꝝ venditoꝛ teneat ad omnes expenſas auctoꝛi. hercdi. ve eius enuncia. C. de euic.x quas emptoꝛ fecit in indicio qꝛ cum nõ defẽ⸗ ic fit denunciatõ qð impoꝛtat nõ ſimpliciter dit venditoꝛ poſtqᷓ; ſibi hoc denunciauit.k. iudicare.ſed per officialem facere ei notum li Ma. vbi.ð.ꝙ ſic. fiue obtinuerit ſiue non. nt. l⸗ tem motam.ut veniat ad defendendum. i.C.ve euic.⁊.l.venditoꝛes.ff. de verb.obli ⁊
„
1 K Fecundus caſus qñ emptoꝛ citatus cõtu⸗ vtrobiqʒ per bar. Secus ſi non denunciaſſet mciter affuit tpe ſnie. qꝛ videtur condẽnatꝰ vendito?i litem motam. pp ſuã cõ̃tumaciã.d.i. emptoꝛ.⁊.ff de euic..ſi C Mtxꝝ emens domũ ꝓcentů in qua poſtea ½
iceo.irñſo. Adem ſi venditoꝛ abſente non ap inuenit thefaurũ valente ducenta teneat. K. mmf pellauit a ſentential.herẽnius.ff. de euic. udo. de ro.tenet ꝙ ſic.⁊ dicit ſe conſuluiſſe ⁊
CTertius qñ ꝑ iniuriam ſnia lata fuit 3 em/ obtinniſſe in curia ꝙ in hoc hʒlocũ remeqͥiũ wimmt t ptoꝛẽ·. emptoꝛ. q iniuria que fit emptoꝛiñ c.cum cã̃.de emp.ſ.ꝙ reſcindatcontractus ul ktun contingit venditoꝛem.l.ſiper impꝛudentiam reſtituatur plus. Sed Sꝛium de iure eſt veriꝰ — 3 in pꝛin f de euic. Idem dic fiꝑ violentiam er ſ.ꝙ nõ teneat. Rõ qꝛ theſ aurus eſt res mobi —— tra iudicialiter auferat. d. ſi per. ẽt ſi notariꝰ lis abſcondita ab ignotis dñis tpe vetuſtioꝛne poſuit ꝙ abligat ſe defendere de inre ⁊ de fa ut l.vnica. C. de theſauris ð vñs nullus erat cto. q illud de facto intelligirur ſi lis meueat᷑ ipſius. ut caſus eſt in.d.l.i I.nũqᷓ;.F. theſaurꝰ. de facto non de iure ᷣm Pa. vbi.ð.ꝙ violen ffde acqui.re.do. Sic ergo remanebimus in tia extra iudicialis non venit ᷣm naturã cõ⸗ viſpoſitione iuris cõis.ůt ſit dñi ſoli ſi data rractus. de quo dic. ut no.per bart. in.l.ſtipu/ opera uel a caſu inuenit in ſuo. uł ſi data opa latio iſta.ff. ve ver. ob. ĩalieno ſolo erit dñi ſoli.ſi vo a caſu crit me⸗ 20 UAddo quartũ caſuʒ qñ emptoꝛ cõpꝛomiſit dietas dñi ſoli. alia inuentoꝛis ut in d.l.vnica
.
⁊iam ſniam repoꝛfauit.l.ſi dictũ. ᷓ. ſi in ar Cum ergo iſte emptoꝛ ſit dñs ſoli erit ſuus. bitrũ cõpꝛomiſſero.ff. de euic. intellige hoc ve de hoc caſus eſt in.l.a tutoꝛe.iuncta glo.ff. de rum ſi voluntarie cõpꝛomiſit qꝛ ſecus ſi actꝰ rei vendi. vbi pecunia inuenta per modũ the ſuel a ſtatuto ꝙ ſic vult ut int cõſanguineos ſauri cedit emptoꝛi. Secus ſi nõ eſſet ꝑ modũ n 5

theſauri ut nnrata ab aliqus in muro.ut viẽ
tex.in. d.ð. Cheſaurꝰ.qꝛ tunc non eſſet empto
ris. Mcc ob. ꝙ vendiroꝛ non vendit theſauꝝ qꝛ conccdo. ſed ſtamus in diſpoſitione iuris cõis.ut cedat dño ſoli.⁊ hoc habco pꝛo idubi taro ſi emptoꝛ nihil ſciebat de theſauro.ſed ñ ſcicbat ⁊ pꝛopterea emit tunc videtur dubiũ
Micholaus tñ de lira ſuper Math.xiij.in il⸗ ja parabola ð theſauro.⁊. S. Thoxxij ꝙirvt gr. v. videntur tencre ꝙ licite cmat᷑ ⁊ de ſubti litate iuris eſt veꝝ ꝙ poteſt licite fieri.ſed de equitatc videretur ꝙ aliquam partẽ deberet dare venditoꝛi.vidt de hoc ſi placet.qð no. in lſi quis cum aliter. ff. ð ver. ob. ſcd quo ad cõ ſciam er quo ſciebat videtur inueniſſe.⁊ ſia caſu. ſic medietas erit ſus. Hi vcro a pꝛopo⸗ ſito.ſic totum cedet dño ſoli. ut. d. Ivnicd.
15 ¶ Eũ hoc ſit ꝙ iura nõ cogant reſcindere con
—„
tractũ emptionis uel ſupplere mſtũ pꝛctium niſi qñ deceptio oſt vltra uel citra dimidiã iu ſti pꝛetij. ut.ð. Dolus.ð ix. cui dat᷑ electio tůc ße ꝙʒ qñ eſt vltra dimidiqͥ electio erit vẽdito⸗ ris ʒ Aʒo.ꝑ ar.a ʒꝛio qñ cſt citra dimidid.tẽ eſt emptoꝛiſ ut no. Bcr. in.c.cũ dilecti.⁊.c.ců cã de emp.⁊ no. Pa.in d.c.cũ dilecti. ꝙ ſi pe⸗ riret res empta minus dimidia ꝑiret empto⸗ ri. qꝛ cũ duo ſũt in alternatiue.vno pempto remanet aliu l.plcrůqʒ.ff.ð iure do. ?.l. ſticum.ff. de ver. ob. Et idem dic qñ eſt plꝰ vendita ꝙ ꝑiret venditoꝛi ꝑeandẽ rõnem.tñ pꝛedicti nõ tenent᷑ niſi ad reſtituendũ id plus quo vendidit uel ſupplere illud minus ã emit vſq; ad inſtũ pꝛetiũ.⁊ poterit agert deccptuſ vſq; ad.xxx.ãnos ſiue agat ↄditione ex.l.ij. C.
de re.vendi.que ↄditiones cũ ſint res ꝑſona
les ſunt ꝑpetue. Siue ex co pctu.Lex vendito ut no. Pa.⁊ Inno.in.d.c.cũ cã. Si Vo agerc tur officio iudicis. ut volũt aliqui ſic nõ poffʒ
agcre nifi vſq; ad quatuoꝛ annos.qꝛ vſqʒ ad
iliud tempus oat᷑ reſtitutio in integrũ.I.vl.C. delin inte.re. NMa.tñ vbi.ð. vult ꝙ etiaʒ ſi aga tur officio indicis detur vſqʒ ad.xxx.annos.
26 ¶ Hrrum mercatoꝛ qui ſcit plures alios poſt
ſe venire tencatur minus vendere qᷓ; ſit cõiſ
eſtimatio.nel dicere ꝙ plureſ veniũt.K. Tho.
rxij. q.xx vij. ꝙ non niſi de perfectione.
27 ¶ Quid ve mercatoꝛibus qun inter ſe conue⸗
niũt ut vnus ſolus vendat.K. ꝙ ſi hoc faciũt in leſionẽ reipublice ſunt damnadi perpetuo exilio ⁊ bonis ſpoliãdi.ut.C.ð mono.l.vnica.
Secus ſi faccrent pꝛopter aliquem bonum fi
nem.q liceret ð iſts materia habes.ð. Wolus F.ix.⁊.j. Negociatio.⁊.ð. Ars..i
¶¶ Mtruz ille cui datum eſt aliqui
merces ꝓ laboꝛe.quia illa datur.ut inneniat
empteꝛem pꝛo.x.⁊ ſic non tenetur neceſſario
reſtituere. Gecus ſi daretur ſibi fimpliciter ut venderet.quia tenetur vẽdere melioꝛi pꝛetio quo poteſt.⁊ totum dart domino ex quo mer ccdem habet pꝛo laboꝛe.
¶ Quid de vendente poſſeffioneʒ uel emente 5
j.tales confines que eſt plus uel minus q; fit dictum.vide ſupꝛa. Donstio.ð.xl. ¶ Queritur de.q.quotidiana vtrũ ditio vel alius contractus collatus in alteriuſ arbitrium.&. ꝙ ſi eſt in certa ꝑſona cuius ar⸗ bitrium cõmittitur non valet.l.ſi merces.ſ ff. locati niſi ĩ caſu qñ fimpliciter fuit cõmiſſi in arbitriũ boni viri.qꝛ tůc intelligit in arbi⸗ triũ iucicis.l.vir bonus.ff indi. ſol ⁊ ſie vci cõmiſſũ in certam perſond. Si vero perſona cui cõmittit᷑ eſt certa.tũc licet varis fit opinio in.l.in ementis. C. de emp.⁊ ven. tñ dic fm.d. Lucam de graſſis inl.ſi quis arbitratu. f. de ver.obli.g ſiue ſubſtantialia ʒctus. utputap
tiů in venditione ⁊ ſiłia.fiue accidentala.yu
ta vendit ſeruus fi rõnes redididerit ⁊ hmõi cõmittant in arbitriũ certe ꝑſone valet ↄdus ſi ille voluerit arbitrari. nũ ñẽ ſũt ſubſtãtia vltimc voluntatigpt ferri in arbitri heredi
l.ſi ſic. f̃. ve lega.i.ita in ʒctibus.l ſeruũ qui fi
lij. ð eñ qui.ff.de lega.i.⁊ pꝛo hoc videi caſus in.I.ſi libertꝰ iurauerit..de ope. liber. vbiv let pꝛomiſſio liberti facta de operibus ad ar⸗ bitriñ patrom.⁊ ſi male arbitratus fuerit ſt cogi ut arbitret᷑ ſicut bonus vir. Sic in ꝓpoll to g ſi arbitrari nolucrit uel nõ pᷣr. ſi no vale bit. ð. pꝛetiũ.inſti.de emp.⁊ ven. i o mot⸗ tuns fucrit alter contrahentiũ ſi futt cõmifſů ſup ʒctu ꝑficiendo non poterit arbitrari. S
Vo ſup ↄctu perfecto ſic non expirat eins a
bitrinm led ſicut contractus tranſit ad here⸗ dem ita obligatio de ſtando arbitrio dicte ⸗ ſonc ᷣm Bar.in.d.l.ſi quis arbitratu.
Cuomodo autem contractus emptiri
venditionis reſcindatur pꝛopler doli.habes
d ad vendẽ 23 dum pꝛox.⁊ vendidit pꝛo.xij.teneat illa vuo reſtituere vño rei.ſ.qꝙ non.qꝛ ſi illa duo ſunt vltra iuftum pꝛetium tenctur reſiituere emẽ ti. ſᷣm ea que dixi ſupꝛa.. vij. Si vero non ꝙœ⸗ ceſſit inſtum pꝛetium ſed ſua induſtria habu it.ſic ſibi acquiritur. Mec ob.ꝙ datur ei certa
valeat zo
——
—
1 l. ini ju ih por
„
i hnuh ſiiei inu iec
mi

KRni 3 ſinla 3 Uirm pmo 8
nn Sn nml
zimen„
ʒdolus.· ir.nel pꝛopter minoꝛitatè pꝛetij.qñ eſt citra dimidiam infli pꝛetij. uelꝓpter als cauſas. vde Poſti.in ſum.co.ti.⁊ Aʒo.in ſũ.
C.de reſcin. ven· quia parum ad confeſſoꝛes
d ſufficit quod dictum eſt.
— Munitas yide Immuni⸗
— omis iniuria quando dicat᷑ ſc. cum illoꝛum de . ſen. excõ. exemplificat fi mẽbꝛum muti lek ·ieffuſio ſanguinis fit. Etiintelligunt doc. ibidem quando effuſio eſt in abundantia.⁊ ð membꝛo de quo ſanguis de facili non erijt. — ſi in epiſcopum aut in abbatem nel pꝛe
atum ſeu ſuperioꝛem ſit iniecta manuſ.inſti. de iniur.ð.atrox vicitur ſi quis vulnetet᷑.In⸗ tellige ſi vulnuſeget medicamine cirugine uł einplaſtroꝝ.ſeu alioꝝ medicinalium ʒ Mo nal. Item ſi quis fuſtibus ceditur ſi ĩ theatro
uel foꝛo.aut in conſpectu indicis verbcretur.
Item Fm alios ſi in eccleſia uel cimiterio.aut doꝛmitoꝛio verberet᷑.ar.de ſen.ex.c.cum pꝛo cauſa.xvij. q.iiij. quiſquiſ.⁊.S.qui autem.Itẽ ſi ſacerdoti induto veſtibus ſacerdotalibus.
C. de iniur.l.atroceʒ. Sed bꝛeuiter dic ꝙ iniu
ria v enoꝛmis. Pꝛimo ex ꝑſona ⁊ in iure nõ habemus expꝛeſſum niſi qð victum eſt in.d.c. cuʒ illoꝛum.⁊ in.d.l.atroceʒ.⁊ inſti.de iniur. F. atrox.⁊.ff. co.ti.l.pꝛetoꝛ F. atrocem.vhi dr de magiſtratu parente ⁊ patrono ep̃o pꝛelato ⁊ ſacerdoti induto.ut.ð.dictum eſt. Vecũdo ex loco.utputa ſi in cõſpectu pꝛetoꝛis fiat ſeu pꝛelati.ut in.d.l.pꝛetoꝛ ⁊ in teatro nel foꝛo.ut in. d.S.atrox.⁊ l. ſed eſt queſtiõis in pꝛin. ff. ð iniurijs. Tertio ex tempoꝛe. ⁊ hoc eſt arbitra riũ.utputa ludi nel magni feſtiuitatis. Quar to ex re.pnta.ex vulncre.vnde dicit.l. Mulne⸗ ris magnitudo atrocitatem facit ⁊ non nũq;
locꝰ vuineri.uł vti oculo penſſo hec ibi.ff de ĩ
inrijs.ita incipit Quinto ex modo.vnde diẽ Pa.in.c. cuʒ illoꝛum de ſen exco.ꝙ percuſſio in eccleſia uel in plstea ⁊ exccſſus notoꝛius di citur cnoꝛmis d.ᷓ.atrox ⁊ ꝙ epiſcopus non poteſt eum abſoluere ex talibus iniurijs no⸗ toꝛijs factis eccleſiaſticis perſonis. ¶Sed qs habebit àrbitrari.an ſit enoꝛmis ĩ
iuria. he. ꝙ ille qui habʒ abſoluere ⁊ ligare an ſit ſue iuriſdirionis.ut puta poſſit eum abſol
nere uel ne.ar.c. ſuper litteris de reſcrip.⁊I.ſi uis cx ↄliena ff. de indi. Hed caucat vbi ius determinauit atrocem ne ipſe velit leuem. ar
bitrari. qꝛ non abſolueret. ſed deciperet. Se⸗ cus vbi ius non determinat. 11 grece latinc ſpecu⸗ P ſcopus latoꝛ methr ur dr. xxi. di.c. cleros.⁊.viij. q.i.qui epif copatũ. Specularc enĩ debet moꝛes ⁊ vitam populi ſibi ſubiecti⁊ intendere ad coꝝ ſalutẽ Vnde ep̃s hec negligens eſt in peccaio moꝛ⸗ tali ⁊ dñ canis ipudicus.ij.q.vij. g nec.⁊ dʒ le ctioni ⁊ oꝛationi vacsre.ut in.c.epiſcopi.ibi⸗ dem. nec debet habere familiaritatem pꝛaui hoĩs ut in.c.pcruenit eadem cauſa.⁊.q.imo pᷣ ſbyteros. diacones.clericos. boni teſtimonij, debet penes ſe habere.ut in. d.c.epi.⁊.c.cũ pa ſtoꝛis.⁊ de conſe.di.i.c.epiſcopus deo. ¶ Mtruʒ pꝛincipalius debeat intenderc mul tiplicationi tꝑalium.K. ᷓᷣm Tho.in quoł. ꝙñ ſed eius pꝛopꝛia ⁊ pꝛecipua curg debʒ eſſe cir ca cuſtodiam gregis ſibi cõmiſſi oꝛando. pꝛe⸗ dicando.ſacramenta diſpẽſando.⁊ ſua. iuxta quod reſexigit erogando. Poteſt tñ intende re multiplicationi tpaliuʒ ad vtilitateʒ eccle quando opoꝛtunitas adeſt ⁊ fieri poſſit ſine
vamno ſpũalium notabili.als non. Alc. autẽ
ßa ſe ti. ve auaritia dicit ꝙ eÿp̃s non poteſt cõ gregare ad ſui tuitionem ſiue eccleſie ſiue rex
pt ſed dʒ conuertere res eccke invſum eccleſie
quod facit panperibus dando. Ratio cſt. ꝙꝛ rex ad hoc conſtitutus eſt. ut ſubditoſ in pacc teneat ⁊ defẽdat ab aduerſarijs·⁊ ideo poteſt adhoc congregare.nõ ſic eß̃s ſed ut faciat bo nñ ecclefie quod facit dando panperibus.faẽ xij. q.ij. aurum. Mñ tcnet Tho.ᷣa ß̃e.q.cltxxv
ꝙ ſi bona eccleſiaſtica non diſpenſat in pios
vſuslſed notabiliter deficit ꝓeccat moꝛtaliter Secus ſi in modico deficiat. Addit tamen ꝙ ſi neceſſitas non ĩiminet pꝛo paupcribuſqꝙʒ po teſt reſeruarc in futuꝝ ucl emerc poſſeſioneſ ut tempoꝛe necccſſitatis pꝛonidere poſſit. Bo na Vo patrimonialia poteſt tenere ad libitũ.
¶ Vtrum liceat appetere epiſcopatũ.K. ꝙ nð ꝛ
viij. q.i. qui epiſcopatum ihi dicitur locus ſu⸗ perioꝛ ſine quo populꝰregi non poteſt. ⁊ ſi ita rctineatur atqʒ adminiſtret᷑ ut decet.tñ inde center appeti᷑ q;obrem ocium ſanctũ qucrit gratia veritatiſ. ncgocium inſtum ſuſcipit ne ceſfitas charitatis quã ſarcinam ſi nullus im ponit ꝑcipende atq; intuende vcritatis va⸗ cañ.eſt. Pi ãt imponit᷑ ſuſcipiẽda eſt ꝑp cha⸗ ritatis neceſſitatẽ. Scd nec ſi oĩo veritatis ðᷣ⸗ lectatio veſcrẽda ſʒ ſubtrahst illa ſuauitaſut n 4
2

non oppꝛimat᷑ inſta neceſſitas. hec Augu.Ex qᷓ pʒ ꝙ appttit illicite. Et qñ ſit moꝛtale vide ðAmbitio pꝛimo ⁊ oblatus recuſat᷑ cũ pctõ moꝛtaliſi eſt dignus.⁊ eque dignus nõ eſt cui debeat dari. Facit fimiliter ad hoc ei in ſcri⸗ pturis ea.cã.⁊.q.vide.ð. Electio.ð.xxx. ¶ Quã iuriſditionẽ habeat. vide de of. oꝛ. ꝑ totum. quia ad confeſſoꝛes non pertinet. 4 ¶ Drx ep̃s poſſit ↄcedere auctoꝛitatẽ nõ epᷣiſ quã ipſe hʒ.he. Pa.in.c.accedentibus. de ex⸗ ceſ.pꝛcla.ꝙ nõ ea que ſpectã ad oꝛdinẽ ep̃aleʒ ſicut oꝛdiare.chꝛiſmare.ↄſecrare.⁊ ſimilis.ut in.c.aqua.de conſe.eccle.uł alta. Ea vero que ſpectant ad iuriſditioneʒ cpalem bene poteſt ſicut cognoſcere de cauſa matrimoniali! iniũ gerc publicã pniam.concedere indulgentiaʒ. iudicare de clericis ⁊ hmõi. ut. xvi.q.ij viſis. ꝛeter infignia ut vſus mitrie.⁊ pontificaliũ que ſolus papa conccdit.ar.c. ut apoſtolice.de pꝛiuil. li.vi.ea etiam que ſunt iuriſditionis poteſt concedere.·;uis nondum ſit conſecra/ tus nec ſacerdos m eundem Pa. vbi.ð.poſt Jo. an.⁊ Lalde.ut ibi notat Panoꝛ. 5 ¶ In quibus poteſt epiſcopus diſpenſare.vi⸗ de.3. Diſpenſatio.S.v. 6 ¶ Vtrum eß̃s cadat in penam ſuſpenſionis aut interdicti.be. ꝙ non ex nulla conſtitutiòe niſi in ipſa de ipfis epiſcopie fiat ſpecialis mentio. Similiter nec eoꝛum ſuperioꝛes ut i c.quia periculoſum. de ſen. excom. li.vi. Idem dic de ſuſpenſione a heneficio a iure poſita. ut in c. ſi compꝛomiſſarius.. huiuſmodi de elec.li.vi. Secus de ercommunicatione ut no tatur in dicto.c.quia pericuioſum
7 M Ptrum eps poſſit diſpenſare in pluralitate
beneficioꝛum. vide.ð. Beneficium.ð.xxxviij.
s ¶ Ptxꝝ executõe deuoluta ad epiſcopum pꝛo
pter negligentiaʒ executoꝛis teneatur epiſco⸗
pus ſeruare foꝛmã quã tenebant executoꝛes.
ße. Bar. in. l.ſi puellam. C.ſi man.ita fu.ali.ꝙ
ſic. ⁊ facit tex. in cle.i.ve ſupplen. negli.pꝛcla.⁊ quod no. Jo.an. in. c publicato.de elec.
¶ Prrum moꝛtuo epiſcopo expiret officium
vicarij.h. Pa in.c.i.ne ſe. vacan.ꝙ ſic.ut no⸗
tar. glo.in. cle.fi. de pꝛocura. Idem videtur de
officio p̃oꝛiſↄſtituti ab abbaic moꝛtuo abba
te. ar. ex nõ.in. d.cle.fi. Secus ſi conſtitutus
eſſet ab abbate cum capitulo.ar.c.ij. de ſta.re.
1o ¶ Epiſcopus in finodo dʒ cõſtituerc aliquos
idoneos viros per totam dioceſim quos de⸗
bet iuramento aſtringere ad denuntiandum
ſibi vel per euʒ miſſo quicquid perpenderim
fieri contra voluntatẽ dei ⁊ totaʒ xpianitatẽ quod pertinet ad iuriſditionem eccleſiaſticaʒ
ut habetur inc. epiſcopus in ſinods. xxxv.qᷓ
vi.⁊ tales appellantur teſtes ſinodales. ¶ Epiſcopus poteſt cogere religioſos mendi u cantes ut vadãt ad ꝓceſſiões.c.nimis pꝛaua. de exceſ.pꝛela. Ex quo tex. dicunt doct.ꝙ ex qͥ Phibetur eis ne ex leui cã compellant cos ire ad ꝓceſſiones ſequit᷑ ꝙ ex magna ⁊ graui eqͥ poſſũt utputa nono introitu epi uel legati u iminẽte peſte aut alio fiagello·uel in generali bus letanijs que ſunt tres dies rogationum. hec nð. Pa.in.c.dilectus. de offi.oꝛdi. Quod eſt verumniſi ſpeciale pꝛiuilegium haheant. ¶ ps in eccleſijs baptiſmabilibus debet oꝛ j dinare magiſtros qui voceant pueros in ſtu dijs lrax liberaliũq; artiuʒ aſſidue vbi neceſ ſitas occurrcrit xxxvij.di.de quibuſdam. ¶ Epiſcopus fingulis annis ſinodũ tenet ad iʒ monendo clericos conſtitutiones legendꝙ ⁊ laicis pꝛedicãdo. ut.x. q.i.placnit. Item ſingu lis annis ſi poteſt viſitet omnes cccleſiasimo naſteria.⁊ hoſpitalia ſibi ſubiecta. ¶ÿs tenetur veputari in ecclefjscathedia iz libus ⁊ alijs ↄuentuaiibꝰ viros idoneos ad d dicandũ ⁊ cõfeſſiones audiendũnaliter peccat moꝛtaliter. firr qñ ipſe nõ ꝑpꝑ amplituninem dioceſis uel alia occupationcitenei bre vrol potẽtes in opere ⁊ ſermone qui viſitent ⁊ do ceant vice coꝝ plebes ſibi cõmiſſas ⁊ eis ꝓui deant de ſuſtentatòc.ut ĩ c.ini cetera.ð ofoꝛ ¶ Epiſcopus dʒ quos vult oꝛdinare iquinere ij pꝛimo de etate debita ad illũ oꝛdinem · di u j. Etas.⁊ de litteratura. Mã oꝛdinans ſubdi conũ uel diaconũ qui neſcit officium videtur
peccare moꝛtaliter. qꝛ pꝛebet ei cauſam pecci
do moꝛtaliter. Quantũ vo ad illos quos ꝙ⸗ mouet ad curam aiarum ꝙ habeant ſcienti neceſſariam: de quo.ð. Confeſſio.iiij..iij. als peccat moꝛtaliter. Item non permittat ꝙ no tarius petat ſalarium in ſcribendo oꝛdinan⸗ doſ.quia pꝛohibitum eſt.i.q.ij. ſicut epiſcopi inteliige vm gloſam.ibidem quando eſt ſal⸗ riatus. als poteſt.accipere aliquid dũmodo epiſcopus non participet in lucro licet con⸗ trarium tencat glo.ibidem. 5 ¶ piſcopus poteſt qucrere de titulo beneji i cij fui ſubditi ſi non conſenſit in euʒ. vt volu it Fcde. conſilio. xcviij.⁊ idem dic de quocun q; alio cuius intereſt.
ln ſtl nin
tirh

uet cnmn
n na
etmwn ——
u m..
1 CEpðs eccleſiaſtica officia non dʒ cõmittere
pꝛopinquis nec adminiſtrationẽ reꝝ eccleſia ſticarum.ut in.c.iudicatũ cſt nobis jxxxix.vi. cum.cſe. ſed hyconomus debet eſſe clericus honeſte vite. ut pꝛobatur ca di.per totum.
1s ¶ Epiſcopus in conferendo beneficia debet
attendere ut det dignis. aliter pcccat moꝛta⸗ liter ᷣm Tho.⁊ Alber. in. iiij. facit quod not. lri.diſt. c. in ſacerdotibus.
19 ¶Epiſcopus in publico debet lineis vti niſi
fit religiojus.ſuper indumentis. ut in.c.cleri⸗ ci officia. de vi.⁊ hone.cleri.
ꝛ0 ¶Eps tpe interdicti poteſt celebꝛare ⁊ cele⸗
ꝛari facere vbicũq; ⁊ audire diuing.ut in.c: fi. de pꝛiuil lib. vi. Quod limita.ut in.c. quod nõ nullis. de pꝛiuil.ſ.interdictis excluſis ſub⸗ miſſa voce. ianuis clauſis.⁊ campanis nõ pul ſatis. ⁊ ipſe ſpecialiter non ſit interdictus ul non fuerit cauſa ipfius interdicti.
i ¶ Epiſcopus poteſt vbicunqʒ cũ altari poꝛta
tili celebꝛare ⁊ celebꝛari facere.dc. fi. ¶ Aps nõ ſcruans canones uel non faciens ſcruari eſt ꝑiurus: nõ. Pa. in.c.ego.de iureiu
rꝗᷓ. allat glo. in.c.ſacerdotes.el.i.ij.ꝗ.vij. que
dicit ꝙ a pꝛclato nõ ſeruante canones pᷣt rece di ſicut ab excõicato receditur ⁊ pꝛeciſo. Qð intelligit victus Ma. verum quando ex con⸗ temptu non ſeruat nec ſeruari facit. ałs ſecꝰ. ¶ Ptxꝝ cpᷣs ꝓ pſccutione ſui coꝛpoꝛis poſſit fugere K. ßʒ. S. Tho.ßa ße.clxxxv.ar.v.ꝙ vbi ſubditoꝝ ſalus exigit ꝑfone pñtiam non põt fugerc pꝛopter aliquod damnũ tꝑale nel coꝛ
poꝛale imo tenct᷑ ſicut bonꝰ paſtoꝛ aiaʒ pone
re ꝓ onuibus ſuis. Wbi vo ſufficienter in ab⸗
ſentia ꝑ aliũ En ſaluti ſubditoꝝ puideri? tũc licite poſſet fugere necẽ mercenariꝰ tunc Moc idẽ pʒĩc.ſciſcitaris. vij. q.i.vide Inno. in.c.niſi. de renũ.⁊ glo.in. ð.hoc totũ.vij.q.i.
2 ¶ Epiſcopalis dignitas liberat a conditione
ſeruili ⁊ a fcriptitia.liiij. di.ſi ſeruus ſcientic. el.ij.⁊ etiam a ciuili ᷣm canones· ut tenet glo. in dicto.c.ſi ſcruus.
25 ¶ Eps ſi hʒ iuriſditionẽ tpalem in aliquo lo
co dʒ conſtituere iudicẽ laicum qui in cã pꝛe⸗ cipue criminali faciat iuſticiam⁊ poteſt ẽt in ſpãli ſuꝑ aliqͥ maleficio delegare ut faciat in⸗ ſtitjam? nõ efticitur irregularis. dũmodo ꝑ ſuã reſponſionẽ neq; directe uel indirecte in dicet indici qꝙ debeat penã ſanguinis irroga- re ſcd ſolum in genere ꝙ faciat iuſtitiã⁊ ꝙ ſi
dubitat conſulat peritos. iudex aliter eſſet ir⸗
—
7ol regularis.clitteris. de erceſſi. pꝛela. Tenet tñ Rodo.ꝙ etiam poteſt dicere ꝙ puniat reum m ꝙ ius vult.vũmõ non expꝛimat de moꝛte uel de mutilationc. ut ẽt nð. Mugo. diſt.iij.c. ois aũt lex. pꝛeſens tamen non debet eſſe vin dicte ſanguinis. ut in dicto.c.ex litteris. ¶ Vtrum epiſcopus peccet moꝛtaliter reſpõ dendo in oꝛdinatione ſua cũ interrogat᷑ yt ſciat nouum ⁊ vetus reſtamentum.ꝙ ſcigt. ßm Ricar. in quol.iij. q.xxiiij. ꝙ ſic ſi eſt ita ignarus ꝙ neſciat in generali mandata dei. articulos fidei virtutes.⁊ vitia etiq ſacramẽ ta.qꝛ tunc mentit pernitioſe. Si vo non eſt ita ignarus quin ſciat vetus ⁊ nouũ teſtamẽ tum quantũ ad ea que neceſſariũ eſt ſcire pꝛe latd ⁊ ſine quoꝛum ſcientia non poteſt conue nienter excqui officium ſuum tunc nõ credit ꝙ peccet moꝛtaliter. licet in alijs ſit indoctus quia videtur ꝙ conſuetudo ſic ſolum velit. ¶ Prxreligioſus pꝛomotus in epᷣum teneat᷑ ad obſeruãtias regulares.K. ꝙ ſic. vide infra
Ponachus.ᷓ. vij. ⁊ religioſus.. xxxiij.
rare eſt aliud pꝛo alio putare. ñ Aug. xxx viij. di. in.c. Nuis. inquit. Quiſquis ſe exiſtimat ſci re qð neſcit jp vero quippe appꝛobatfalſum qð erroꝛis eſt ꝓpꝛiũ. Ad idẽ. xxij.q.ij. in qui⸗ bus. Et iõ in. d.c.qᷓ;uis d ꝙ non eſt ↄſequẽs vt continuo erret quiſquis aliquid neſcit. ¶ Ptrum erroꝛ fit peccatum. K. ꝙ in his que non pertinent ad regnum dei capeſcen: vel
non ſic non eſt peccatum.aut ſieſt.minimum
cſt.xt in dicto.c.in quibus.— ¶ Frrantes non videntur conſentire.I.nihil
cõſenſui.ff. de reg.iur. Ratio habetur.j.Ma
trimonium.iij. Impedimento.iiij.in pꝛin.
¶ Erroꝛ iuris an excuſet a volo ⁊ conſequen ter a pena que debetur pꝛopter dolum.ſe. ꝙ ſic. vide ſupꝛa. Dolus.F.i. ¶ Erroꝛ communis aliquando facit ius. ar. xcv. diſt.c. ecce ego.quaſi in fi.⁊ in.I.barbariꝰ ff. de offici pꝛeto.
¶ Erroꝛem ſuum quilibet debet coꝛrigere. xxxx.qix.. quia ergo.⁊..ſequenti. ¶Erroꝛ quando dicatur intolerabilis.e.qñ aliquid cõmuniter vel in ſuo gencre eſt pecca tum ut in.c.venerabilibus.v.poteſt. de ſen. ex.lib. vi. WMel ſi contineat aliquod impoſſibi⸗ le ut in glo.c.per tuas.ve ſen. ex velcõtra ius vel legem. vel excommunicct. quia bonum fe cit puta elemoſynam. vide in.d.glo.

—
———————— ⸗—
3
b ſc be bonoeſt E centia pctm̃ filia accidie·⁊ cõtingit quadruplicii. Nꝛio num erube ſcit de defectu nature utpuia qꝛẽ claudꝰ ⁊ hmõi.⁊ hoc eſt pctm̃ ſi eft nimia. lvi. di.naſci.⁊.c.nunqᷓ; erubeſcamus. Scvo cum erubeſcit dicere veritatem. ut pꝛedicare.teſti⸗ ficari coꝛrigere. Et bec aliqũ eſt moꝛtalis ſi ñ facit qůñ tenetur de pꝛecepto. Certio cum eru⸗ peſcit confiteri mortalia peccata?t ſi omittit pꝛopter hoc moꝛtalis ẽ. Auarto cũ erubeſcit ieiunare.oꝛare.⁊ huiuſi modi nc dicatur ſcũs ⁊hoc eſt peccatum veniale qñ omittit nõ ne⸗ ceſſaria ſecus quando neceſſaria qꝛ moꝛtale. Fgg determinata requirit᷑ in mul tis neceſſario a iure· ita ꝙ no tenet geſtum ante. Et pꝛimo in ſponſa libus.vij. annoꝛum completoꝛumut in. Vn co. de deſpon.impu.lib.vi.— ¶In matrimoniovero.xij· annoꝝ in femina ⁊Niiij. in maſculo niſi malitia ſupplcat etatẽ qð tunc eſt qñ ſunt potentes ad coeundũ ſil⸗ ut not. in. d.c. vnico. In voto religionis ſeup feſſiõe fienda requiitur.xij. In mulicrexiiij In maſculo completus: ut habet᷑ de muliere ĩn.c.cum virum de regulã.? in.c.puelle.xx.q.i ⁊ in c puella xx.qide maſculo. in c.fignifica tum.de regula.⁊ in.c.i de regula li. vi.fallit in caſu de quo.j. Mouitius.ᷓ.ij. ¶ In oꝛdinibus capiendis pꝛime tonſure eſt. ij annoꝝ complctoꝝx ut in c in fingulis· lex vij. di. ⁊ ẽt trinm minoxꝝ oꝛdinũ ut in. d.c in ſingulis. ⁊ quicunc; conferrent ante pꝛedictã etatẽ niñ religionẽ intraret ſuſpenſuſeſt ißᷣo factò ꝑ annũã collatiõe eiuſdẽ oꝛdinis vc tẽ. oꝛc nullus.li.vi. Acolitatuſ poſt. xij annũ. ut in. d.c. in Engulis. Subdiaconatꝰ eſt xviij. an nus inchoatꝰ. Eiaconatus vero · xx. Mꝛeſby tcratus.xxv.ut in cle.generalẽ. de cta.⁊ quali. oꝛdi. Si tñ oꝛdinet᷑ añ dictã etatẽ quis ſuſci⸗ pit quidẽ characterẽ oꝛdinis ſed ñ executõeʒ vſq; ad completũ tpᷣs.ut no. in. d.cle gencra⸗ lein nec epiſcopus poteſt diſpẽſare. ut ibi no.
N In beneficijs regularibus in abbatiſſa.xxx
annoꝝ completoꝝfilr ⁊ in pꝛioꝛiſſa. ſeu mfc nel miniſtra que habet regere monaſterium. ut inc. idẽnitatis. de elec.li.vi. In abbate.rxv annoꝝ inceptoꝛum per. ccunrin cunctisĩV. inferioꝛa vc elec. vbi regulariter ad quqlibet dignitatẽ obtinendã requirit illud ÿg. licet nõ de abbate ſit aliquid ſpãliter expꝛeſſũ. In
xxv. annoꝝ inceptoꝝ · ar. clc ne in agro..cete
rum de ſta. regula. In pꝛioꝛatu vero non con
uentuali fi habet ciram aĩarum.quã habcat ꝑſe exercerc requirit xxx annoꝝ inceptoꝛuʒ qi oʒ ſit ſacerdos.ſccus ſi non hzꝑ ſe exercere tunc ſufficit eras.xx. annoꝛum completoꝛum d.v.ccterum. In pꝛioꝛatu autem qui nonbʒ curam aĩarum̃ requiritur etaſxiiij· annoꝝ cð pletoꝝ.qꝛ opoꝛtet ſit ꝓfeſſ us.c. nuillus.ð clec. ii.vi. Et ita tenet Pa.in.c.ſuꝑ inoꝛdinata de pꝛeben licet Sede. dicat ſufficerc etatem.vij unnoꝝ cui non credo.q opoꝛtet ſit pꝛofeſſus in religione. ut victuʒ eſt in beneficijs. ſecnla ribus que habent dignitatẽ. In epiſcopo.xxr annoꝝ completoꝝ.c.cum incunctis. de elce. Infcrioꝛa vero ep̃atu requirunt ꝙattigerit. ix v. annñ.d.c cũ in cunctis.. inferioꝛa. Eÿs tñ poteſt diſpenſare in dignitatibus uelpſo natibus curam gĩarum nõ habentibuſ.uIt annũ completu habcant.c.ꝑmittimuſ·de eta. ⁊ quali li.vi. In bñficijs vo fimplicibus ſit⸗ epiniones ſed̃ mihi placet opinio Tald. qud ſcquitur Ma.in.c. ſuꝑ inoꝛdinata. de pꝛebẽ ꝙ ſi bñficiũ ſonat in nomen rectoꝛie.utputa qꝛ eſt eccłia uel capella ꝑ ſe ſtans hñs ad regi men clericũ.tunc requiratur etaſ xiiij anno completoꝝ.ut in. dc. indecoꝝ de eta. quãli oꝛdi.qꝛ qui neſcit ſe regere nce ccckaʒ. Hi vo⸗ nõ ſonat rectoꝛiã ſed eſt beneliciũ in eccleſia. tunc ſi requirit maturitatẽ cõſilij m in cano nicatu ceckic cathedralis. Poſt. ⁊ Archite⸗ nent ꝙ requiritur etasxiiij. annoꝝ. anlen poteſt iura ſapientũ tractare. ficut diimsi milite volenti teſtari ante illã etatẽ inlMeti ff de te. mili. Si vero non requirit malus tẽ conſilij.tunc. vij. annoꝝ eſt etas.⁊ iſta ſunt bñficia in mulris eccleſijs pꝛo clericis pus ¶ Inclectionibus monialiũ requitit ctas xi annoꝝ completoꝝ aliter nulla admittitur rligeñ un in.c. idẽntatibus ðclecii. vl Ini ramẽto ⁊ teſtimõ io requirit᷑ pubertas · utno in.c. paruuli.xxij. q.v. ⁊ unc teſtes iiij· M⸗ ¶ In teſtamentis ⁊ multis alijs que omitto. q ad nos nihil requirit᷑ pubertas in clectõne ſepulture requirit᷑ ꝙ ad annos puberlatis p ueniat.ar lʒ. de ſepul li. vi. Quõ cognolet qñ requirit᷑ etas cõpleta gñ de mente ignoꝛn
——
ſtatuentis nel diſ ponentis. Beſ pondit Pal⸗ in l.ſi cui.f. de le.i ꝙ qũ erãs pfertur in gemn⸗ tiuo requirit᷑ ꝙ cõpleta ſit in ablalin
o cũ piõ
„ nin
wid
lum ii
nin ſün
vün un hin pui it
ℳ gin uin

iti n n ngmnt hm
r n ven
un m r Ainn tr nr
de fauoꝛc agitur ſufficit inchoaſſet ſi de odio
poſfitione in ſufficit ſit inthoata ſine pꝛepofi tione requiritur completa cle.i.de ſe.poſ. In accuſatiuo cũ verbo ſignificãte rem perfeciã
ut pꝛepoſitio.ꝑ. uel cum futuro coniunctiui
requiritur comperta.l non putabam.⁊.Iſi in annos ff. de condi.⁊ demon ſine tali verbo ſi
requiritur completus l.ad rem publicaʒ.ff.ð
mu.⁊ ho. In accuſatiuo cum pꝛcpoſitione ad
ſufficit inchoari.l.qui filium.ft. ad mentis eñt filia acci⸗ — Ei 9 9 AlOdi. ꝓpter tediuʒ bo ni oꝑis euagat᷑ varia cogitando ut ipʒ tedium cuitet.⁊ hec inducit ad multiloquinʒ ⁊ vaniloquium.⁊ audieũ.noua.⁊ facit inſta⸗ bilem in loco.que tunc ſunt moꝛtalia cũ fit ꝑ pꝛedicta contra aliquod pꝛeceptuʒ ałls vcnia
ke. hec ex ſancto Thoma.fa ße.q xxxv. In oꝛa
tiõe autem an ſit peccatum.vide. Dꝛatio.ð.x nlegẽs ſacerdos diaconus.xxxij. di eccleſiaſtica. Cuan⸗
gelium non ſedendo ucl genuilexo ſed ſtando audire debemus de conſe.di.i.apoſtolica.
2rfribona gratia ab
N 5 ariſt 14 eu ð— 2 haris gratia.⁊ ſic noĩatur ſᷣm ꝙ conti
net realiter xpm qui eſt plenus gratiaʒ o qð eſt fignũ rememoꝛatiuũ paſſionis xp̃i.que fuit facrm verum vdieitur ſacrificium Vm aũt qð eſt ſignũ demõſtratiuũ vnitatis ecclie cui
hoies aggregantur per ipſam dr cõmunio p
nt vero eſt pꝛefiguratiuũ diuine fruitioniſ.q̃ eſt in pria dr̃ viaticum qʒ pꝛebet nobis viam pcruenicndi ad illam vel qꝛ datur tranſeunti
bus de hac vita ad ipſũ xpᷣʒ vnũ tñ eſt ſacm̃
in quo ſũt tria.ſ.ſpẽs.viſibilisꝰcoꝛpus xp̃i ve rũ:⁊ coꝛpuſxpi myſticũ.ſ.eccleſia.⁊ ᷣm ꝙ diẽ Mug. Pꝛimũ eſt ſignuz ſecundi ⁊ tersij Se⸗ cundũ ẽſt res ⁊ ſignũ ⁊ cauſa tertij·Tertiũ eſt ſes ſecũdi ⁊ vcritas pꝛimi.de quo de celc.mif ſa. in.c.cum Parthe..diſtinguendum eſi.
Que eſt materia debita huð ſacfi.he.ꝙ pa nis triticeus⁊ vinũ vitis.xſus.n.huius jacti eſt refectioqᷓue ad ſuiintegritatem cibũ ⁊ po tum requirit. Higniticatio ẽt eins eſt vupiex
vna paſſio xp̃iin qus ſanguis fuit ſeparatꝰa
coꝛpoꝛc/alia eſt cibatio coꝛpoꝛis ⁊ aieꝰ⁊ pꝛo⸗ pterea ꝑp cõueniemtiã vſus ⁊ ſignificatiõis duplex materia exigebatur.
2CMexꝝ poſſit cõfici de pane farris ⁊ ſpelte u
1o1 3 ſliginis tzeIʒ altqui dixerint ꝙ ſic/ tutñ tene ꝙ non pᷣt confici hiſi in pane triticeoi.frumẽ ti.ᷣm Sco. in.iiij. diſt. xi.⁊ cõiter theologos. ¶ Mrum in paſta facta de tritico poſſit con ſcie m Sco.vbi.ð.ꝙ non. 2 ¶Wtxꝝ poſſit conſici in pane coꝛrupto. K. ꝙ nõ/qj tanta eſt coꝛruptioq panis ſpecies ſoi
uunt᷑hicut qñ ↄtinuitas ſolui⁊ fapoꝛ ⁊ coloꝛ
⁊glia gccidentia mutant᷑. ſccus ſi eſſet aliqua diſpoſitio ſolũ ad coꝛruptionequaʒ declarat aliqua immutatio ſapoꝛisqꝛ ſic poteſt cõfici
¶ Mtxꝝ in amido poſſit conficiſe. Gco.vb.ð
ꝙ multo ꝓbabilius gſt ꝙ noniõ peccat ⁊ iu⸗
dicio meo grauiter quiex tali materia ↄficit ſcienter ſiue ꝗ pʒeparat.ille ãt qↄficit ignoꝛã
ter. lʒ nõ ↄſecretꝰti nõ ẽ idolatriaʒ Pco.vbiĩ 5. nec idolatrarc facit. qꝛ quantũ in ſc eſt mãʒ
eſſe idoneam ⁊ab alijs adoꝛandaʒ ſupponit. ¶ Vtrum poſſit confici in pane fermentato 6
—
kK. ßᷣm Sco. in. iiij. di.xi.qꝙ ſic.⁊ tex.eſt in.c.lit⸗
tcras.de ccle.miſſa.⁊ in.c.in ſacfo.ðᷣ conſe.di. ij. ſed grauiter peccat latinus ſi celebꝛat ĩ fcr⸗ mentatoꝰ⁊ ut dicit Sco.foꝛte etiam grecus graut᷑ peccat pꝛopter multa que adducit ibi⸗ dem ſed maxime qʒ xp̃s in aʒimo conſecrauit
¶ Vtrum poſſit cõfici in facto de aqua
roſea uel endiuie ⁊ hmõi. K. quidam theoio⸗ gi in. iiij. di.xi.tenent ꝙʒ non poteſt confici de
pane facto cx quocunq; alio liquoꝛe ſcd opoꝛ tet fit factus de aqua vcra aliter vere panis ñĩ effet. Alij autem theologi tenent ꝙ põt ↄfici qꝛ aqua ipſa non requiritur ut maneat in ſpe
pꝛopꝛia· imo mutat᷑ in naturaʒ aliamſed ego
credo ꝙ non poteſt. q chꝛiſtus fecit in pane facto ex aqua natutali.⁊ ſic ſerus.
Vtxꝝ ſi grana alterius gencris admiſcean ⸗ tur cũ tritico poſſit conficii.ᷣm cõiter theo logos in. iiij. di.xi.ꝙ ſi admixtio ſic pꝛedomi⸗ nãs uel cqᷓlis eſt virtꝰ inytroq; miſcibiliuʒ ꝙ non poteſt conficijq mutat᷑ ſpecies ⁊ cogno⸗ ſcitur ex coloꝛe pꝛecipue ⁊ ſapoꝛe. Accidentia enim magnam partem conferunt ad cogno⸗ ſcendumquod quid eſt pꝛimo de aĩaſecus ſi non eſt equalis admixtioq;ꝛ confici poteſt. ¶Kirca materiam vint queritur vtruʒ poſſit confici de alio vino q; de vino vitis ſe.ſʒ cõi ter doc. in.iiij di. xi.ꝙ non⁊ ratio potiſſima qꝛ ſic chꝛiſtus inſtituit. Nu.xxij.
¶ Mtxꝝ poſſit ↄfici in acetoK. Inno. de offõ miſſe dicit ꝙſic ſed pᷣm theologos.marie Ri. in. uiij. vi.xi. dic ꝙ non poteſtqꝛ vinũ ⁊ acetuʒ ldifferunt Fm phm.vijj. Methaphiſice. ſicnt
8

6 S
vinnm ⁊moꝛtuũ. In vino tñ f̃m Ricar. vbi ð.⁊ cõ̃iter alios qð acedit ad accedinẽ manen te tñ adpuc foꝛma ſubſtantiali vini poteſt cõ fici. Idẽ dic qñ putreſcit ꝑfecta putrefactõne que redire nõ poteſt ad complexionẽ viniꝙ non poteſt ↄfici.ſi Vo ſit in via ad coꝛruptio nem poteſt conficiſilr ſi vino fit cum ſapoꝛe vinoſo ſapoꝛ aromaticus · uel ponticus uel acerbus ex minus perfecta vigeſtione vini. n Mtrum in agreſto poſſit confici.&. ꝙ non⸗ qꝙʒ nibil recipit ſpecieʒ niſi fit in termino ſue generationis·⁊ ideo non eſt vinum. 1x Mtꝝ in muſto poſſit confici e.ꝙ ſic. ſi eſt ꝛeſſum extra vu ſed non in eo qð ad hoc continetur in vna maturaar. ð conſe.di.ij. c. didicimus.⁊c.ſe.⁊ hec eſt verioꝛ opinioiq; ſic non eſt ſub ſpecie potabiliſed porius edibili. 13 ¶ txꝝ poſſit confici in poſca ſeu in aqua vi⸗ nata ſeu in aqua ſuperfuſa ſuꝑ aceruos vua⸗ rum poſtq;;vinũ eſt expꝛeſſum aut in aqua ru bea in qua iotus eſt pannus vino rubeo tin⸗ ctuſ.K. ᷓᷣm cõiter doc.ꝙ nonq tollit virtutẽ vini aqua addita. facit de conſe.di.ij.c.cuʒ oẽ ⁊ de cele. miſſa.c.pernitioſus. 1 ¶ Quid ſi aqua eqᷓliter miſceat᷑ vino · K. Ri. ypi.ð. ꝙ aut fir hm quantitatẽ equalcʒ molis aut vᷣm pꝛopoꝛtionẽ equalẽ virtutis.pꝛimo mõ nõ tollit ſpẽm vini qꝛ eſ magis actiuum qᷓ; aqua. nec tñ vinũ poſſet cito in ſui naturã aquã cõuertere. ⁊ iõ ſola vini ſubſtantia trã⸗ ſubſtãtiaret in ſanguine. ſcðᷣo mõ generatur tertia nã. ex vuobꝰque nec eſt vinũ nec aq̃ ſed nõ ſtatim.qꝛ natura nõ operatur in inſtantj. qᷓ;uis caꝝ termini ſint in inſtanti⁊ iõ tam ti to poſſet ſacerdos confucere poſt talẽ appoſi⸗ tionẽ i illud qð fuit ibi vinũ cum adhuc nõ cſſet tranſmutatũ ad cõpoſitionẽ natureter⸗ tie ↄuerteret᷑ in ſangninẽ xp̃i. Si tñ añq;; pꝛo⸗ ferret verba ↄſecrationis eſſet tertia nã ↄſti⸗ tuta nõ poſſet ↄfici ſanguis xp̃ᷣiqꝛ ſpẽs cõpo netiũ ex quibus pꝑ eẽntiã ↄſtituit vinũ incom poſito nõ remanẽt ſᷣm eſſentias niſi foꝛte di⸗ minute·uel ſᷣm quid qð dico ꝓpꝑ opimonẽ illo rũ qui dicũt eas manere incõpletas. Aduerte gꝙ licet ut dixi poſſit cõfici in mã panis uel vi ni qñ admixtio uel coꝛruptio non tollit virrtu
tem ipſoꝝ tñ peccat qui ſine neceſſitate ↄficit pꝛeterqᷓ; ĩ pane triticeo puro ⁊ incoꝛrupto
klr in vino non acetoſo ⁊ purificato pp irre⸗ nerentii ſacti ᷣm omnes doc.in.iij. di xi.
5 C Mixꝝ debeat aqua admiſceri in vino calici
t.ꝙ ſieelras.de cele. miſe⁊ de conſe. di. ijcꝗ Lcomne crimen.⁊ qf hoc.vide ibideʒ.⁊ in. c. cum marthe. decele. miſſa. ¶ Sʒ nũgd ſufficit g fuerit appoſita in dolio lẽ ſẽ. S. Bo. in. iiij· vi·xi.ꝙ nõſʒ tũc dʒ apponi qñ ſacra miſteria ichoãtẽt ſi als fuiſſʒ poſita ¶Auid ſi omittat᷑.. ꝙ nihilominus ↄficit᷑ 1 de conſe.di.ij.ſcriptura.ſed peccat moꝛtalrg ſcienter eam non apponit.arc. litteraſ.de cel miſ. qui vero omittit ex negligentia er hocꝙ půit viligentiã ſemiplenã peccat venialiter. ſed grauiter?q quantuʒ iſtud ſacfm pꝛecellit alia facta ⁊ operatm̃ in eo magis qᷓ; in alijs negociys pꝛeponderat negligentia ſᷣm ſanctũ Bo. in.iiij. di xi.Si autem omiſit ex negligẽ tia eo ꝙ nullam viligentiam adhibuit moꝛta liter peccauit ᷣm Ale. ¶ Que aqua debet apponi.h. qꝙ ſola aqua n l turalisc.in quadam de cele.miſſa ¶ In quanta quantitateie.ꝙ lʒ aliqui cano /j nifie aliter dicãt. tu dic ꝙ modica aqua dʒap poni maxime ſi vinũ eſt debile vt ſic ↄuertat in vinũ m—— opinionẽq eſſe non poſſet niſi eſſet modica appoſitiolaliter ſi ap⸗ poneretur in tanta quantitate ꝙ ſolnerentur ſpecies vini non conficeretur. ut dictum eſt. q Quid fiendũ in illis ꝑtibus vbi vinuʒ hii ⸗ nõ p̃t. he. ꝙ papa pt diſpẽſare ut ſine ſangue coꝛpus xp̃iconficerent.ne ꝑp defectů ſacfi in currerent maximũ damnũcum coꝛpus nõſt ſine ſanguine in hoſtia ⁊ ideo papam adeant ¶ Circa fonnã huðꝰ ſacti qucritur que ſit foꝛ ma tranſubſtantiationis panis.. ꝙ eſt iſa Moc eſt enim coꝛpus meum facit.c.cuʒ mar the.v.ex eo.dicitur de cele. miſ. ¶ Ptxꝝ hec cõ̃iunctio eni ſit de ſubſtantia lo n me.R ꝙ nõ.ſed ponit᷑ ibi ad denotandũ oꝛi nẽ confecrationis ad vfum materie ↄſecrate⸗ qui tñ nõ eſt de neceſſitate ſacti. vnde necc iunctio ſilr.ſcienter tñ omitti nõ dʒvbi vſus eccleſie illius antiquꝰ vero Sco ·in · iij di. viij lin. ibi ponitur ad coniugenduʒ neſ verba foꝛme ſine pꝛecedentibus pꝛoferantur Ideo credo moꝛtaliter peccarẽt. qui ſcienicꝭ õmitterent tam in conſecratione panis ðᷣy ni. qꝛ ita habet vſus gencralis ecciſie romane ¶ Quid demonſtrat li hoc ꝓnomen demon ſtratiuũ.ſe mihi placet opi. Ricar. de ſancio victoꝛe li.ð triniꝙ ibi ſit demõſtratio mirià ſpartim ad ſenſuʒ ⁊ ꝑtim ad intelectũſ ubb ſenſu illud ĩ qð trãſubſtãtiabit᷑ ẽcoꝛpꝰ með
utt is wüh ihni ii cyi tinß Man Pii Kdiſ M n ui istit hin
—

an Kt
unit 3
3
W .
W 6
1 n 7
6. 6 Vixꝝ ſacerdos virtute verboꝛum pꝛefato⸗
q ſicut iſta pꝛepoſitio eſſet vera ⁊ magis ꝓ prꝛiã ſi demonſtrando cibum viceret hoceſt coꝛpus mcũ.lilluc in quod iſte cibus eſt trãf mutandus eſt coꝛpus meũ qñ virtute eius in pꝛolationis termino ille cibus fieret coꝛpus meũ. Hic in pꝛopoſito· quia ibi virtute ver⸗ boꝛum in complemento ⁊ termino ipſiuſoꝛa rionis panis fit verum coꝛpus chꝛiſti. Alij tñ aliter vicunt.vide in.iiij. ſniarum.di.viij.
4 ¶ Dtxꝝ pꝛeſpyter vicens ſolũmodo pꝛefata
verba ſuꝑ panc conſecret.k. ᷣm Sco.iu.iiij. di.viij ꝙ nonratio qʒ dicendo hoc eſt coꝛpuſ meũ non refert᷑ ad coꝛpus chꝛiſti·⁊ ideo licet non ſint alia verba de ſubſtantia foꝛme qᷓ; pᷓ⸗ dicta.tñ de neceſſitate requiritur ut expꝛimã tur aliqua verhã ex quibns pꝛefata foꝛma ſo lũmodo veterminet᷑ ad coꝛpuſchꝛiſtiſicut fit cum dt̃ fiat dilectiſſimi dñi noſtri Jeſu chꝛi ſti qui pꝛidie ⁊c̃. aliter nihil fieret.⁊ hoc tene quis quidam teneant contrarium ⁊ malec.
1 ¶ Mtx ſacerdos poſſit quantũcũq; materiã
panis virtute pꝛefatoꝛum verboꝛũ tranſub⸗ ſtantiare in coꝛpus chꝛiſti.h. ᷣm Ale.in.iiij: tractatu de euchariſtia ꝙ non. ſed folũmodo illam quantitatẽ qua rationabiliter poteſt ſu mia fidelibusqʒ ſic intentio dñi dantis foꝛ⸗ mam conficiendi fuit ut ſumeretur qð patet cum dicit. Accipite ⁊ comediteſic eſt intentõ eccleſie ⁊ debet cſſe cuiuſlibet ſacerdotis con⸗ ficiendiut ſumatur in vſum ſacramenti im⸗ plicite vel explicite.⁊ ideo ſi intenderet conſe crare totum panem qui eſt iu foꝛo qꝛ non con foꝛmaret intentionẽ ſuã intentioni ecclefie ſic non conficeret non ex vefectu virtutis ⸗ boꝛum que vna vice poſſet conficere tot ho⸗ ſtias ꝙ ſufficcrent toii mundo ſi eſſet neceſſi⸗ tas eccleſie ſed pꝛopter defectũ intentionis il lius qui hor ſacramentũ inſtituit qui non in⸗ tendit in ludibꝛio nel ſtultitia fiat cõſecratio ſed pꝛo vtilitate cccleſie generalis uel particu laris. ⁊ ſic patet ꝙ multominuſconſecrat qui conficit ad irriſionem vencficia ⁊ huiuſmõi ⁊ licet Tho. in.iiij. di.xi.teneat ꝙ ĩmo cõficit non cures ſed tene quod.s.dixi. ut tenct. S. Bo. in.iiij. di.x. Me.ea.di.⁊ multi alijqᷓ;uiſ etiam opi. Tho. poſſit ſuſ ineri ſᷣm ꝙ ctium Ri ca. di ſuſtinet ſi intelligatur ꝙ conficienſ intendat.pꝛimo conficere licet conſequenter ad veneficialſcd puma magis videtur ratio- nahilis.⁊ idco tene cam.
rum poſſit vnam partem ipſius hoſtie conſe crare ſine alia hoſtia continue remanenteße. ßᷣm Ri. in.iiij di x.ꝙ ſic/ſi intenderst detcrmi nate ad alteram partem.puta dexteram ucla tali figno citra.qꝛ verba non operantur niſi ſuper illam materiam ad quaʒ pꝛeciſe fertur intentio conſecrantis.ſccus eſſet ſi intentio ↄ ſecrantis nõ emß; determinata magis ad vnã partem qᷓ; ad aliam ſed in vago·q; tuncſi nõ intenderet niſi medietatẽ conſecrare ſolũ nul la pars eſſct cenſecrata reales opcrationeſ nõ ſunt circa fingularia vagaſed circa deter minata.⁊ ideo opoꝛtet ꝙ intentio ad quam ſe quitur realis determinatio aliquod determi natum ⁊ determinate reſpiciat. Et ex pꝛedi ctis ſoluitur alia queſtio de ſacerdotequi ha⸗ bet.xx.hoſtias ⁊ ex illis non intendit cõſecra⸗ re nißi. xvrijꝙ nullam conſecrat niſi intentio ſua ſe determinet determinate ad quas vult xviij· Secus ſi credens ꝙʒ ſint ſoluʒ xx.⁊ſunt xxijtamen intendit conſecrare quicquid eſt ante ipſum· ſic omnes ſunt conſecrate. Item patet ꝙ hoſtie in altari ex obliuiõe reſcuate ⁊ gutta vini in pede calicis ⁊ huiuſmodiꝰnõ conſecrantur. quoniam ad cos non refertur inten tio conficientis. ¶ Quid ſi ſacerdos acceptis pluribꝰ hoſtijs 17 conſecrandis quando venit ud actum couſe⸗ crationis non aduertit niſi ad eam quam ha ⸗ bet in manu. K. ᷣm Fran.de Mapy. in. iiij. di. xij. quidam dicunt ꝙ non ſunt alie conſecrate Sed tu diccum Sco.ꝙ omnes ſunt conſecra telquia non requiritur de neceſſitate inientõ actualis. ſed virtualis que fuit quando pꝛefa⸗ tas hoſtias accepit ut eas conſecrarct. ¶ Circa foꝛmaʒ vini conſecrandi queritur q̃ ſit.. ꝙ hec.ſ. Pic eſt enim calix fanguinis mei noui⁊ eterni teſtamenti qui pꝛo vobis ⁊ ꝛo multis effundetur in remiſſionem pccca toꝛum hec quotienſcũq; feceritis in mei me⸗ moꝛiam facietis.ut in. d.ð.ex eo nõ. Mñ ſan⸗ ctus Bo.in.iiij. vi viij.⁊ młti doctoꝛes ibidẽ tenent ꝙ ſolum de ſubſtantic foꝛmc pꝛedicte ſunt iſta verba Mic eſt calix ſanguinis mci. Alia vero ſequentia non ſunt de ſubſtantia⸗ ſed pertinent ad oꝛnatum⁊ ad oſtendendum vſum vel dignitatem ibi accipite ⁊ bihite ⁊c̃ñ aut effectumut ibi noui ⁊ cterni.⁊c̃. Alij te⸗ nent vt ſanctus Tho.in. nj.q. lrxviij. ꝙ omiĩia ſunt de ſubſtantia foꝛmc vſqʒ. Nec quotienſ
cunqʒ ⁊c̃. Scd Sco.ea.di.vuj. dicit ꝙ cuʒ nõ

——————————
non ſit nobis traditũ ꝓ certo an ad foꝛmam ſubſtantialẽ ꝑrineant aliqua verba poſt liſã
guinis mei iò periculoſu eſt aſſerere ꝙ pᷣciſe
ſit in illis verbiſ.ex quo ſufficiens auctoꝛitas non habet᷑.⁊ ideo oĩa dic vſq; ad Mec quoti⸗ enſcunqʒ ⁊̃ac ſi eſſent de ſubſtantia foꝛme! licet cõiter doc. concoꝛdent cum beato Bo.
29 Ulota ꝙ que diri.ð· in conſecratione paniſ
dopent ſimiliter dici de vini conſecratione.
30 ¶ Bilr de platione verbox aut coꝛrupta aut
diminutaaut addita dic ut.ð. dictũ eſt de ba ptiſmo Baptiſmus.ij.. xv.cum duobus ſe.
31 ¶ irca conuerſionẽ que fit in hoc ſacfo per
virtutẽ verboꝝ pꝛefatoꝝ eſt frrmiter tenen⸗ dũꝙ ſubſtantia panis ßm totã ſuã materiaʒ ⁊foꝛmã exiſtens actu trãſuhſtantiat in torũ coꝛpus chꝛiſti actu exiſtensꝰitaꝙ materia matcriã.⁊ foꝛmai foꝛmd.ſ.coꝛpoꝛcã tranſub ſtantiat᷑ ſolis accidentibus remanentibus ʒ ſanctũ Po.⁊ Ri.⁊ Met. in.iiij dixi.⁊ ſanctũ Tpo.in.iij. q. lexv. Sed ßm Sco.in.iiij. dixi. ii non eſi conuerſio fubſtantie in ſubſtantiã qᷓ;tů ad eiſe ſubſtantiale ſimpliciter ſed q;tů ad eſſc hic. quia coꝛpoꝛi xp̃i nõ acquirit᷑ ſim⸗ pliciter eſſe ſcd eſſc hic.ſ.ſub ſpecie panis. vñ acquirit nouã pñtiam ñ amittendo antiquã. panis vo deſinit eẽ ibĩ nõ acquirẽdo aliquã piitiam alibi. vñ licet illa veſinitio panis m ſe ↄſideſata ſit anihilatioipſa tñ cõuerſio nul lo mõ eſt anihilatio· qꝛ eius terminus non eſt nibil ſʒ noua pñtia coꝛpoꝛis xpi ſub ſpecie pa nis. Hec Fco. Et idem dico de ſubſtantia vi ni ꝙ tranſubſtãtiat in ſanguine rpi ita ꝙ pa nis in coꝛpus ⁊ vinũ in ſanguinẽ puꝝ virtu
te verboꝝ tranſubſtantiat᷑. nõ in aligd aliud
ſed qꝛcoꝛpus non eſt ſine ſ anguinc ⁊ ceteris bumoꝛibus ſuis nec ſangui⸗ ſine coꝛpoꝛc ⁊ venis ⁊ neruis ſuisiõ in hoſtia eſt coꝛpꝰ xpᷣi
„
tranſubſtantiatõeʒet ſanguis eius ꝑ ꝑmi⸗ jtionẽ ꝓmirtus.n.⁊ diffuſus eſt in coꝛꝑe⁊ iõ vbicunq; eſt coꝛpus xp̃i ibi eſt fanguis cius. Aiĩa vo eſt ibi rõne ↄiunctionis ců coꝛpꝑe cui inſeꝑabiliter eſt ↄiuncta. Quãtitas ãt ⁊ alia accidentia ſunr ibi rõne inſeꝑationis a coꝛpe Diuinitas voròõe vnionis diuine cũ hũana natura. Pilr in calice vinũ tranſubſtantiat᷑i ſanguinẽ folũ virtute tranſubſtantiatiõis ſj qꝛ ſanguis non eſt ibi effuſus.ſed in venis. iõ eſt ibiẽt coꝛpus xp̃ip cõcomitantiã ⁊c̃ ut di ctũ eſt in coꝛpoꝛe.⁊ ad hoc facit.c.firmiter.ð. vna de ſumtri.⁊ fica. ⁊.c.in quadã. de ce.mi.
Et pee omnia fiunt in inſtanti cõpleta ratðe verboꝛum dei virtutt aſſiſtẽte virtuti foꝛme pꝛefate. Eſt etiam totuimn coꝛpus xpi ita in to
⸗
ta hoſtia quod eſt etiam in qualibet eius par te in qua ſaluatur ratio totius. cum nm fit
totum homogeneum nõ eſt maioꝛ ratio ꝙ vna pars cõuertatur in Vnà partẽ qᷓ; in alid ita tenetur cõiter. Eſt etiã coꝛpus Ipᷣi ſub ho ſtia quantũ.ſed nõ modo quãtitatiuo. N licct ſit ibi coꝛpus quãtum no i compsratur a« ſpecies ui qᷓ;tů.ſicut q;uis ſit ibi claxꝝ.ñ tamẽ vtitur claritate ſua iliuminãdo medium ita qᷓ;uis ſit qᷓ;tus nõ vtitur quãtitate ſua oceu ⸗ pando locum ſicut deus poteſt facere ut hoc ſit ignis nõ exercendo combuſtionis actum. Eſt etiã coꝛpus xpi ſub hoc ſacto.ſeu ſub ſpẽ ñ localiter ꝓpꝛic loquẽdo. ꝙꝛ cſſet localiter pꝛo pꝛie eſt cẽ dimẽſiue ſiue cõmẽſuratiue· Cſt tñ coꝛpus xp̃iĩ loco ſpeciei. Et ex hoc ſequitur ꝙ coꝛpus xß̃i eſt in pluribus locis ſimui ᷣncſſe facfale.qꝛ vere ⁊ realiter cõrinetur ſub diuer
ſis ſpeciebus.
que ſunt in dmerſts altarbus
Eſt ctiam i hoc ſacfo coꝛpus xði imobile loc liter ⁊ ꝑ ſe loquẽdo.lʒ ſit mobile ꝑ accidens ſ ad motum hoſtie. ſicut aĩa mouefurad motů coꝛpoꝛis.vñ per accidẽs mouetur ad motum hoſtie ⁊ quiſecit ad quietẽ alic hoſtie. iẽ mo uetur ſurſum⁊ deoꝛiũ ſimul⁊ ſemelad motů diucrſax hoſtiaꝝ. hec eſt Ricar. in. iiij· di. ¶ Fed nũquid vertit᷑ coꝛpus xpᷣi verſa hoſtiaʒ
ſicut mota m
ouet᷑. K. Ri.vbi.ð. ꝙ nõ. qliet
ptes oꝛdinẽ habeãt in ip̃o coꝛpe abſolulenin ꝑcomparatione ad ſpeciẽ. Vñ nõ poteſt dici ꝙ pedes habeãt in vna partẽ poſtie.⁊ capul
in alia.⁊ ſic deccteri
„
s mẽbꝛis. quia oẽs pall
ſunt ſimul ſub qualibet parte hoſtic. ¶Mtruʒ fracta hoſtia ucl paſſu aliquidcoꝛyt ʒ chꝛiſti patiat.ſicut mota mouct᷑.K. ꝙ ñ. qui mutatio ⁊ paſſio inouaret ixp̃o aliquid abſo⸗ lutum.ſed motus localis nihil fm Pe. dil. ¶ Eſt ctiam coꝛpus xp̃ᷣi penitus iuiſibile ocu 4
lo coꝛpoꝛalis
m Ricar.⁊ Pco. di x. qꝛñ pol
videri nec per naturã.ncc per gloꝛid. nec per
miraculum o
culo coꝛpoꝛali ſicnt nec exiſen⸗
tia fubſtãtie ſpirituaiis ĩlocoad cuiusin 36 coꝛpus xpi eſt ſub ſacto inquanti eſt ibipns ⁊pſe ratiõe ſubſtantie ⁊ quantitas no cſtibi
n iſi per cõcoi
nitantiã. vñ Fᷣm Ricar. vbi. ð·i
aliqñ apparet ibi ſpecies paruuli. vel fruſtiu
carnis nõ eſt
coꝛpus chꝛiſti Maioꝛes en it
dimẽſones coꝛpis xp̃iqᷓ; ile que ibi appãſe
——— —.—
———————————
—

dmivo pwrckn kmidui e Fevip
⁊ſiibi vere apparet eoꝛpus xpi ñ apparet ut ſub ſaco.vnde dicit Ricar.ibidem ꝙ illa pa rentia paruuli que aliqñ ibi viſa eft. uł deſcri bitur in imaginationc vel in ſenſu cõi viden tis. vel etiam ſi eſt realiter extra non credo ꝙ ille dimẽſiones fnundentur in dimẽſionibus ſpeciei panis.licet tunc appareant vnde ſpe⸗ cies ſacramẽti ſub qua cõtinetur coꝛpus xp latet ſubilla figura que apparet nulla ĩmuta⸗ rione facta eirca ipſam.⁊ cõfunditur tantum ipſa ſpecies qujbuſdam accidentibus carnis vel pueri que nõ ſunt pꝛopꝛie accidentia coꝛ⸗ poꝛis chꝛiſti vei liniamenta.
3 ¶ Eſt tñ coꝛpus chꝛiſti viſibile fub ſacramẽ⸗
to ſᷣm Sco. vbi.ð.per naturã omi intellectui nõ alligato ſenſibus in intelligendo. ſiue an geli. ſiue aic ſeparat. Ricar. tñ vbi.ð. tenet ꝙ nõ per naturam.ſed tm̃ per gloꝛiam. nõ ſolũ in verbo.ſed etiam in pꝛopꝛio genere.
6 ¶ Eſt etiamcoꝛpus chꝛiſti ſub hoc ſacramẽto
intangibile ĩmediate ab alio. ſicut nec ſubſtã⸗ tia ſpiritualis tangitur a loco. vñ quantũcũ⸗
q; aliquis ſpeciem penetraret chꝛiſti coꝛpus
tangere nõ poſſet ᷣm Ricar.vbi fupꝛa.
a 37 ¶ Füt q̃t in hoc ſacramẽto accidẽtia ſine ſub
iecto pꝛio.ſ.ſine ſubſtãtia virtute diuina.Itẽ ſicnt ſpecies ſacramẽtales retinẽt eſſe quod habebãt pꝛius ex virtute diuina.ſic ⁊ agere. Wñ poſſũt exterioꝛa coꝛpoꝛa ⁊ ſenſus immu⸗ tare. nõ poſſũ tñ alia in ſacramẽtum cõuerte⸗ re.qð nõ fit ſine verbo. Mñ aqua medica po ſita in ſacramẽto calicis licet Fᷣm aliquos cõ⸗ uertatur in vinũ.⁊ hoc virtute ſpecierum illa rum.nõ tamẽ in vinũ qð ſit vinũ fᷣm ſpeciem ſcd eſt vinũ ſᷣm materiã tm̃.ſicut caro ᷣmſ pe cicm cõuertit᷑ in carnẽ ßʒ matcriꝗ. Vel dic ꝙ ibi foꝛma ſubſtãtialis aqᷓ nõ ſoluit᷑; alterat᷑ q mutatur coloꝛ⁊ ſapoꝛ.⁊ odoꝛ.⁊ ſenſus per cipit pꝛopꝛietates vini.⁊ idco quãtũ ad ſenſũ cõuertitur in vinum.nũq́; tamẽ in ſacramẽ⸗ tum. bec ex ſancto Bo. in.iiij. di.xij.
35 ¶ Quid cũ accidẽtia ſub quibꝰeſt coꝛpus xp̃i
in ſacfocoꝛrumpunt᷑. K. ꝙ accidẽtia illa aliqñ imntant᷑ ex parte quãtitatis ſicut cũ diuidit panis vcl vinũ ĩ multas partes.⁊ tũc ſiĩ ipis partibus nõ poteſt ſalnari nã panis vcl vini deſinit coꝛpus xß̃i ſub ipfis eſſe. Siłr de imn ratione ex parte qualitatis.ut cũ ita ĩmutant᷑ coloꝛ fapoꝛ⁊ odoꝛ⁊ alie qualitates paniſ⁊ vi ni ꝙ nullo mõ poteſt cõpati nã panis ⁊ vin Pno manet coꝛpus xp̃i ſub ſacto.ſccus ſi coꝛ
ruptio accidẽtium vł qualitatis aut qudtit
tis nõ ſufficit ad coꝛruptionem panis ⁊ vini
qꝛ ſic nõ deſinit hic eſſe coꝛpꝰchꝛiſti.vel ſan⸗ guis ſub ſacramẽto. Aduerte tamẽ circa coꝛ⸗ ruptionẽ que eſt reſpectu admixtõis alterius liquoꝛis.qꝛ ſi eſt vinũ t additur ĩ maioꝛi quã titate vel equali ſic ſoluitur totaliter. ⁊ tollit
cõtinuitatẽ ſ
eciei cũ ad oẽs eius dimẽſiões
Perueniat.⁊ ſic incipit quo ad actuʒ eſſe aliud nouũvinũ.⁊ ſanguis ibi deſinit eẽ j guis xpi Xredo tñ ꝙ ſi additũ nõ ſit notabiliter exce⸗ dens pꝛopter vubium ſi tutius vti toto illo
liquoꝛe tanqᷓ; ſacfo. Si vo addituʒ ſit mino
ris quqᷓtitatis ſic nõ deſinit eſſe ibi ſanguis
.
xpi. niſi ſub illis partibus ad quas peruenit vinum additum.que cuʒ diſcerni nõ poſiint ſimiliter toto illo liquoꝛe debemus vti tanq;
ſacramẽto.⁊ idem dic de alioliquoꝛe addito. ¶Prrum deſinente eſſe euchariſtia fub illis Accidentibus redeat ſubſtãtia compoſita he.
F̃m Sco.in. iiij. vi.xij poſt repꝛobaiionẽ mul⸗ toꝝ modoꝛum dictoꝛuʒ ꝙ ſic redit ſubſtq̃tia compoſita cui talia accidẽtia cõueniũt quam etiamafficiũt ⁊ hoc in inſtanti coꝛruptionis ⁊ imediate a dco. Pꝛima pars huiuſ fentẽtie
ꝓbatur. qꝛ deusſtãtuit illas ſpecies manere
ſine ſubiecto tĩ ĩeuchariſtia. ergo ſtatuit nõ ſtante cuchariſtia ñ ſint accidẽtia ſine fub iecto.⁊ ꝑcõſequẽs in inſtãti illius coꝛruptio⸗ nis fit liqua ſubſtãtia. Sccũda pars pꝛobat᷑
qꝛ fi redijt aliqua ſubſtãtia nõ eſt alia q; illa que potefi illis accidentibus affici. qꝛ alia ſub ſtãtia nõ cſſet coꝝ capax. Tertia pars.ſ.ꝙ n redijt niſi immediate a deo patct. qꝛ nullum aliud agens hoc agere poſſet. hec Sco.
¶ Vtruz ſpccies ſacfales poſſint nutrire.K vt pʒ ex ſupꝛadictis ſicut pñt ↄuerti ĩcincres vel in vermes ⁊ huiuſmodi ſic per candem ra
40
tionem poſſunt conuerti in coꝛpus humanũ
Vch gri 6 ti 9 Scðo.circa mini
ſtrum querit᷑ qs boteſt cõficere iſtud ſacfm.K. q ſolus pꝛeſbyter poteſt conſecrare coꝛpus Zſangui
nem dñi noſtri ieſu xp̃i.xxv.di.perlectis.⁊ de ſum.tri. ⁊ fica. firmitcr.ʒ. vna. hoc ſequũtur theo.in.iiij. vi xii).
¶ Quid ſi quis credat ſe pꝛeſpyteꝝ eſſe cum nõ ſit ⁊ cclebꝛet. K. glo. inc.apłicam. de pꝛeſ. nõ hap. ꝙ non cõficit in veritate. Sed tu dic ut ſupꝛa. Baptiſmo.vij.. vlrimo. ¶ Ptruz quilibet pꝛeſpyter poſſit hoc ſacm
2

—
4
eonficere.&. m Ri. in. iij. di. xiij. ꝙ ðe iure ñ poſſunt nec irregularis nec interdictus aut iuſpenſus ab executione eoꝛum que ſunt oꝛdi nis nec ſimoniacus.ſciſmaticus.excõicatus. aut degradatus fine depoſitus. vel quilibet publicus ⁊ notoꝛius peccatoꝛ.ſed de facto ſi
„
ſupꝛa vebitam materiam pꝛoferat verba cũ
intentione debita vere conficit quantũcũqʒ ſit nephariusqꝛ character ſuꝑ quem funda poteſtas conficiendi eſt indelebilis.licet moꝛ taliter peccet confitendo ·
¶ MDtxꝝ plures teri— int eandem ho
7
ſtiam conſecrari. E.licet viuerſa fit opinio.i. iiij. di. xiij. ego tenco ꝙ non.qꝛ qui pꝛius pꝛo⸗ tuiit verba ille conſecrauit alij nihil faciunt. Et ideo credo in oꝛdinatione pꝛeſbyteroꝛum ſit melius nõ dicere qᷓ; dicere verba conſecra rionis.niſi dubitaret᷑ ð epᷣo ꝙ nollet ↄſecrare f— coꝛpoꝛe viciatus pꝛelbyter poſſit cõfi ctre.BE.vt.. Coꝛpoꝛe viciatus per totum.
§S ¶ Quid de pꝛeſbytero quipoſtq; indutus eſt
recolit ſe de aliquo moꝛtali.R. ꝙ fitenetur ce lebꝛare ⁊ habet copiam idonei confeſſoꝛis te⸗ nctur confiteri.ſi vcro non habet conteratur cuʒ pꝛopoſito confitendi.⁊ ſi ufficit nec peccat ſi cum verecundia accedit. Si vero non iene tur celebꝛare.tunc nõ debet celebꝛare nifi pꝛiꝰ conteratur ⁊ confiteatur.qꝛ ad hoc tenet᷑ m F. Bo in. iiij. di. xiij.⁊ glo. in. c. de homint· 5 celeb. miſ.⁊ aliagl.in.c.nihil. vij.q.i.ar. de ſen. erc.de cetero.⁊ xxvi.q.vi. qui recedunt. Et h idem tenet do. Anto.in. d.c. ve hominc. Scd alij.tenent contrarium.qʒ ſufficit confiteat᷑ ſemel in anno. Et Pa. in.d.c.de homine. dit eſſe verius.licet pꝛiinũ turius. Sed tu dic fm cõᷣmunem opinionem theologoꝛuʒ ꝙ pꝛimũ
verius.tñ Ricar. in.iiij. di. ix. diſtinguit ꝙ fi
non iminet ſcandalum vel perſone aut popu li.aut non incepit miſſam ſieſt ſacerdos ſu⸗ mens coꝛpus xp̃i quantũcunq; contrituſ.ſed non confeſſus.dũmodo habeat copiam ido⸗ neiconfeſſoꝛis tempus ⁊ loquelam ad pfiten dum ꝙ peccat moꝛialiter.⁊ ſic debet dici ꝙñ deber celebꝛare vel cõmunicsre. Si vero ali⸗ quod trium pꝛedictoꝛum ĩiminet.ſ.vel ſcanda lã perſone. vel popnli niſi celebꝛet. vel q iãi⸗ cepit miſſam. ſic ufficit contritio. Et ſic põt intelligi ꝙ tunc poteſt celebꝛare.ar. t.ve cete⸗ ro.⁊.c.a nobis.el.ij de ſen.ex.⁊.c.qui recedunt xxvi.qvi. adde tñ ᷣm Ricar. in. iiij. di xvij. ꝙ qᷓ;uis habeat idoneumi confeſſoꝛem.ſed tñ ex
tur.ꝙ tunc abſq; poteſt ſumere eucharitis ſola. Quod limito dũmò
in anno. Item
nicare.als nõ cre dalo populi vel pſone. qi p
pectat alium cuĩ denotius ⁊ ſecurius cõfitea
confeſſione ⁊ ſine peccato pariſtiam cum contritione ſit confeſſus ſemcl
qʒ tenetur celebꝛare vcl cõmu
do ſi poteſt deſiſtere ſine ſcã
ꝛius dʒ confiteri.
¶ Quid ſi celebꝛando recoleretſe comediſe uel bibiſſe. be. ꝙ in difficultatibꝰ ſempꝑaccipi⸗
endum eſt quod ius autem pericu
minus hʒ de periculo. Wa ⸗ luʒeſt quod eſt contra ſacra
menti eccleſie perfectionẽ. qꝛ hoce ſt ſacrilegi um qᷓ; quod eſt pertinens ad qualitatẽ ſumẽ⸗
tis.⁊ idco ſi pꝛe ceptaʒ meminit ſe coꝛ perficcre ſacramentũ. cõmunicatũ vcl debita.⁊ ſic nõ peccat
conſecrationẽ Tho. in. iij. qlxxxiij. tenet ꝙtn tius eſt dimittere miſſam inceptam niſiſcan dalum graue imincret. Scd. S. Bo. in iüj. ſine peccato poteſt inchoataʒ to confitendi ⁊ cumc tur. nec videtur ibi eſe cit etiam. S. Poibidẽ
di.xiij.tenet ꝙ perficere cum pꝛopoſi tritione totum ſupple contemptus. Idem vi
ſpyter poſt conſecrationẽ in⸗
nediſſe nihilominus dʒ
entũ. Idem ſi meminit ſecx in moitali cũ contritione tñ
eccat ſ ed fructuoſe ſumit. It in hoc concoꝛ.cõiter doc. Sĩ vo meminit añ
.
„„%
de eo qui meminit ſe irregularẽ. q pꝛobibitõ
pꝛopter irregula
qui acceſſit ſi
inchoauit miſſam.
ne con
ritatẽ non extendit ſead ei ſcientia irregularitatis.⁊ Wnde pꝛopter reuerentiꝰ
ſacramenti ⁊ ſcandalũ populi dicun ꝙ ſido let. ⁊libenter faccret quod in ſe eſt a dñocſi
diſpenſatũ p
non incepit ſi non poteſt
o tunc. Idem viccremctiamq
deſiſtere ſine ſcan⸗
dalo. nec in hoe caſu incurrit irregularitaten ar.c. clcrici.x.c. latoꝛcs.⁊c. fraternilati qeꝛ
quirunt temcritatem de cicrico excð min⸗ totum. Mec ob.c.apoſtolice. co.ti ꝙꝛibi ſnti culpa non intelligẽdo quod vñt Sedbie iſt cſt in neceſſitate. Ft hoc credo vcrum niſtt ret ſcandalum phuriſcoꝛum vel qis acce⸗ ret ſcandalum pꝛo aliqua admiratione qu tunc non liceret ſine nota irregularitãis ¶ Quid de eo qui incepta miſſa habet conſii entiam ꝙ non ſit pꝛeſpyter.&. ßʒ ꝙ. Bov ð. ꝙ ante ↄſecrationẽ dʒ dimittere miſſam in firmitatẽ fingendo aut cõſcientiã deponce
¶ ed quid faciet facerd eiſe aquam in calice. k. ꝙ ſi hoc aduc
os qui ppendit non tit ant
conſecrationẽ eam apponat. ſed poſt conle⸗ crationem nullo mõ.qꝛ non eſt dt neceſlitate

p
1
o0u p
S —— utkwt — edner 3
mpnr i umpin 3
vnmm ji
1
V
—
ſucramenti.ut fupꝛa dictum eſt: Et ð bac ma teria vide. I.Miſſa. ,„ri iii circa ſũptio⸗ Vcharitigiii nlhri⸗ tenetur ſumcre.h. ꝙ pꝛimo quilibet ſa eerdos cũ celebꝛat.de conſe. di.ij. relatum.q ſactm in ſumptione complementũ ſur ſigni⸗ ficatiõis accipit.⁊ ſi deficeret alius vebet ſup plere pꝛo eo qui ſit ieiunus ſi iam hoſtiam ſal tem conſecrauerat.vij. q.inihil. Si Vo dubi tatur an compleuerit conſecrationẽ hoſtie.tẽ ßm Inno. in.c.pꝛeſpyter. de ſa.nõ iterã. Inci⸗ piendũ eſt ibiaddendo.ſ.dñs nf̃ Ihs xp̃s pꝛi die.q; xc.q nõ̃ dr reiteratũ qð nẽſcit factũ.c. apoſtolicã de pꝛeſby.non bap. i autem cer⸗ tum eſt ꝙ non inceperat verha conſecratiõis tune nõ eſt neceſſe fupplere. Si tñ quis vellet ſupplere poſſet.ſed nõ deberet reincipere ſi iã ſigna ſuper hoſtiũ fecerat.ſed pꝛoſcquendum eſt vbi deficit ᷣm Ale.⁊ placet.als incipiẽdũ eſt a capite.⁊ ſi pluries celebꝛat ĩ die.ſcmpꝑ dʒ ſumere omiſſa purificatione in pꝛecedentibꝰ miſſis. Secundo tenet᷑ quilibʒ chꝛiſtianus cũ ad annos diſcretionis peruenit.ut in.c.oĩs ð pe.⁊ re.de quo dic ut.j.J.ij. niſi ex rõnali cã̃ ð conſilio pꝛopꝛij ſacerdotis ad tempus vuxe⸗ rit abſtinendũ. Tertio tenctur quilibet in ar⸗ ticulo moꝛtis conſtitutus pꝛopterea appellat viaticũ. Mnde credo peccat moꝛtaliter qui in tali articulo contẽnit ſumere coꝛpus chꝛiſti. Quarto rõne ſtatuti. Quinto rõnc officij. ſi ſacerdos qui tenetur celebꝛare ſaltem in ma⸗
gnis feſtiuitaribus.ut. j. Miſſa..xliij. i Qnot modis ſumit᷑.he.ꝙ tribus modiſ.ali
qñ ſumit ſolũ ſpũaliter. aliqñ ſolũ ſacfaliter. oliqñ ſacramentaliter ⁊ ſpiritualiter fimul.
2 ¶ Quid cſt manducare ſpũaliter.ſE. Fᷣm ſctm̃
Wo.in. iiij. di.ix. ꝙ manducatõ ſpũaliter trãſ lata eſt a coꝛpoꝛalibꝰ.⁊ iõ ſiũ in manducatõne coꝛpoꝛali funt vuo pꝛinciptr.ſ.maſticatio ⁊ ĩ⸗ coꝛpoꝛatio. ſic ⁊ in ſpũali ſunt ðᷣuo ſuo mõ.ſ. ſpũalis maſticatõ q̃ ẽ recegitatio ꝑ fidẽ.ſ.car nis xpi ꝓ nobis ex poſite in pꝛetiũ ĩ cruce ad redimendũ ⁊ ſpũalis incoꝛpoꝛatio per chari tateʒ.ſ.dum recogitans ei quem recogitat iũ gitur ardoꝛe charitatis.? ita ei incoꝛpoꝛatur ¶ Qñ dr quis ſolũ manducare ſpñaiiter ⁊ ñ ſacfaliter.ſe.ꝙ tunc qů ſaefm eſt in voto ⁊ ef fectus cius percipitur.qꝛ ſicut quidij anteqᷓ; baptiʒentur ex deſiderio baptiſmi percipiũt effectum ipſius.ſic ⁊ in hoc ſacfo.nec fruſtra
inducit᷑ poſtea ſacfm.qʒ plenius inducit effe⸗ ctum ipſa ſuſceptio ſacfalis q; ſolũ deſideriũ
Fm. H. Tho.in. iij. ꝑte.q.lxxx. Mel melius m
S. Bo. in.ij. di.xl.qꝛ non eſſet vera voluntas mifi deduceretur in opus cum adeſt facultas. ¶ Quid eſt manducare ſacramentaliter ſolũ ke.fm. S. Wo. in. iiij. di.ix. ꝙ eſt maducare ſa eramentum ut ſacramentum. Ad hoc autem ut manducet ſacramentum ut ſacf̃m neceſſa⸗ ria eſt intentio.⁊ intenitonis regulatio. Intẽ tio inqᷓ; eſt neceſſaria.q ſi quiſ iret ad mẽnſc
⁊ intenderet coꝛpus reficere.⁊ aliquis pꝛo pa
ne cõi ſacramentũ ſicut panem offerret.⁊ ipᷣe omnino intenderet cibum ſumere non dicerẽ ſacramentaliter manducare. neceſſariũ eſt ẽt ut huius intentio dirigatur ſᷣm fidem que eſt in ipſo nel in altero.qꝛ opoꝛtet credat ꝙ ſub illa ſpecie aliquod ſpirituale lateat qð ſumere intendat.uel opoꝛtet ꝙ ſaltem ſumerc inten ⸗ dat qð alios credẽ exiſtimat.licet ipſe noncre dat.⁊ ſic pʒ ꝓ quanto quis vicatur ſacfaliter manducare. quia.ſꝙ ſacramentum vere exi⸗ ſtat ibi.⁊ ipſe qui manducat illud ut ſacr̃m ſu mere intendat.ſiue qꝛ credit eſſe verum ſacra mẽtum.ſiue quia exiſtimat alios crederc. hec ſanctus Bonauen.vbi.ð. Adde ꝙ tunc ſoluʒ ſacramentaliter ſumit qñ xpter aliquod im⸗ pedimentum qð in ipſo ſumente eſt. ucl malã cius diſpoſitionẽ caret effectu ⁊ fructu ipfiuſ ſacramenti qui eſt ſpũalis mãducatio hoc eſt ſpirittaliter incoꝛpoꝛari coꝛpoꝛi myſtico per fidem ⁊ charitatem.uel magis incoꝛpoꝛari ꝑ augmentum fidei ⁊ charitatis? manducatio non conuenit indigne ſuſcipientibus.
¶MDtx vere in hoc ſacfo xps manducetur. K 3
Em Ricar.in.iiij. di. ix. ꝙ eſt in ſumptione hꝰ ſacramẽti quedam manducatio carnalis qua comeſtum maſticatur.⁊ in ſtomachũ trahit᷑. ⁊ poſtea digerit.⁊ vltimo in ſubſiantiũ man⸗ ducantis conuertit.⁊ ſic vere manducat᷑ illa ſpecies ſub qua realiter continet᷑ verũ coꝛpus xpi· Eſt ⁊ alia manducatio ſacramentaliſ qua coꝛpus xpi verum realiter ſub illis ſpeciebus panis contentũ ſumitur.ſed hic ſumptũ coꝛ⸗ poꝛaliter non maſticatur.⁊ ſi ſpecies ſic in oꝛe
maſticentur ꝙ ꝑ digeſtionem ibi factam nõ
coꝛrumpatur in eis foꝛma pꝛopꝛia ſed deſcen dant in foꝛmã pꝛopꝛiam in ſtemachũ deſcen dit ⁊ coꝛpus xpi in ſtomachů· ꝑ deſcenſũ ſpe⸗ ciei ſub qua continetur.⁊ tamdiu ibi manet coꝛpꝰ xpi q;diu in eadem ſpecie foꝛma ꝓpꝛia
o0 1

pecieꝝ ſaluatur. Si ãt ſpecies panis tãdiu ĩ oꝛe maſticctur ꝙper digeſtionẽ in oꝛe factaʒ coꝛrumpatur foꝛma pꝛopꝛia in cis ⁊ non de⸗
ſcendit in ſtomachum. runc nec coꝛpus xpᷣið ſcendat in ſtomachum.⁊ ſic intelligitur illud de conſe. di.ij.c.tribus cum d̃.q; cito ſpccicſ
dentibus atterit᷑tam cito in celum rapit᷑ coꝛ⸗ pus xpi. Adde tñ m ſanctum Ponain.iiij.
di.ix. ꝙ cum coꝛpus xpi maneat ſub illis ſpe⸗ cicbus qᷓ;diu illa ſpẽs ſit habilis ad refectõeʒ
humanaʒ.quiaad hoc eſt ſtatuta ⁊ ad hoc oꝛ dinatur. ⁊ hoc habeat cuʒ eſt extra ſtomachũ
? in ſtomacho.quia ibi reficit. ⁊ tadiu ibi coꝛ
pus xpi moꝛetur donec refectionis operatio
cõpleat᷑. õ ſiquis enomat illaſ euomit coꝛpꝰ xpi.⁊ ſi ſpecies pñt diſcerni ab alijs dñt ſumi
cũ reuerentia ⁊ crcmari.⁊ cinereſ iuxta altare
recondi.ut in.c.ſi per negligentiã ð conſe.di. ij. Si qt ſpecics ille tranſcant ꝑ ſtomachũ in⸗ digeſte ꝑꝑ aliquam infirmitatem.tunc ſunt extra pꝛopꝛietatem refectionis.⁊ ið ſi vadãt in ſeceſſum non eſt ibi coꝛpus dñi.⁊ hanc opi nionem ſanctus Vona.vbi.ð. dicit pꝛobabi⸗ lem.⁊ placet cum qua conuenit Ricar.vbi.ð.
6 ¶ Quis poteſt idonce ſuſcipere ſacfm eucha
riſtic.k. Pe. aurco.in.iiij. di. ix.q.ij. ꝙ idoneꝰ ſuſceptoꝛeſt homo viatoꝛ adultus fidelis mẽ te pꝛeditus. Jciunus deuotus apparitiòe mi raculoſa noñ pꝛohibitus ſine conſcientia pec cati moꝛtalis legitime confeſſus in conuerſa tione crimine non notatus coꝛpoꝛc mundꝰ
aminiſtro idoneo tempoꝛe debito ⁊ recta in
tentione ſumptꝰ vbi.xv.notãda cõmemoꝛat
„ ¶ Pꝛimo dicit homo.qꝛ kʒ angeli beati man⸗
dutent xp̃m in ſua ſpecie inquantũ ei vniunt᷑ in fruitionc charitatis perfecte ⁊ viſionc ma⸗ nifeſta.non tñ contingit eis ſpiritualiter mã ducare hoc ſacm quod eſt per fidem credere in xõᷣm cum voluntate ſumendi hoc ſactm.
3 ¶ Ptrum bꝛutum poſſit ſumere coꝛpus xpi
ſacramentaliter.he.ut.ð.patuit ꝙ non.
9 ¶ Sed nungd ſi mus comedit illas ſpẽs trãs
ibit coꝛpus xpᷣi in cius venfreʒ.he. S. Bo. in. iiij. di.xiij. quidꝭ dixerunt ꝙ ſic ꝑ rationẽ ſu⸗ pꝛadictam. cd alijs videtur ꝙ non.qꝛ xp̃us non eſt ſub illo ſacfo niñ eatenus quatenus ẽ oꝛdinabilis ad vſũ humanũ.ſ.ad mãducatio nem.ſed ſicut qᷓ;cito mus rodit.ita ⁊tam cito inhabile facit. ⁊ ſacim eſſe deſinit. t hec eſt opinio cõioꝛ hᷣm ſctĩ o.⁊ magis pia. Et ſic patet ꝙ ſolis hominibus debet dari non bꝛu
tis uel quibuſeunq; ẽt angclis.qʒ illuſo cſſet.
¶ Sccundo dicit viatoꝛ. quia nulli moꝛtuo l⸗ vcbet dari.⁊ ſi petunt illuſio eſt.
¶ Tertio dicit adultus.qꝛ licet greci antiqui i tus pueris darent.ut de conſe.di ij. paruuli.
tñ ſacfaliter ſumere non poſſunt. qꝛ nõ vtun tur ſacramento.ut ſactamento. ſed ut cõm⸗
ni cibo pꝛopter carentiam diſerctionis.
¶ ᷓed qñ eſt etas debira. h. Aureo. vbi.ð. ꝙ 1
relinquendũ eſt arbitrio boni viri. Et iõ dico ꝙ tunc eſt etas debita qñ pucri hñt vſů rõis ꝙ pñt concipere deuotionẽ huius ſacfi ⁊ di⸗ ſcernere ⁊ diiudicare coꝛpuſxp̃i.⁊ reucreri ab alio cibo.ſaltem ex alioꝝ inſtructione qð põt eſſe in.x.uel ſalteʒ in. xij.anno.vñ ſi apparerẽt in eis tunc ſigna diſcretionis ⁊ reuerẽtie pñt ſumere 5̃ʒ Tho.in.iiij. di. ix. ĩmo debent ſaltẽ ſemel in anno ſumere. vnde tenentur ad hoc cos inducere qui eoꝛum habent curam.
¶ Quarto dicit fidelis.qꝛ nulli infideli. dʒda z ri.imo nec infidelis poteſt ſumere ſacramen/ taliter etiam nſi habeat intentionem ſumẽdi ipſum ut ſact̃m eccleſie.licet ipſe non credat. ¶ Sed nunquid cathecuminis debeat dari I K. Aurco. vbi.s. ꝙ non. quia non ſunt defa⸗ milia chꝛiſti per baptimum. S
¶ Q ninte dicit mente pꝛeditus.vñ demon/ k acis ⁊ amentibus non debet dari. diſtinguit tñ Aurco.vbi.ð.aut talis amens nunq; půtt vſum rationis. ⁊ tali non dʒ dari. Aut aliq habuit vſum rõis. Et tunc ſubdiſtingui. ꝙ aut oſtendit figna deuotionis extra. ⁊ſcpõt cõicari.aut non pꝛetendit ſigna deuotiõisi tunc recurrẽdũ cſt ad tps pꝛeteritũ qꝛſiami ſaniã petijt ⁊ deuotionẽ ad ipſũ habuit pot dari ⁊ vʒ in articulo moꝛtis.ſi nõ timet de pe riculo euomendi vcl alterius irreuerentie u hr in.c.is qui.xx vi.q.vi. i Vo nullã denolò nem ad ipʒ habuit tpe ſanitatis nec eů petijt debito tpe nullo mõ eis dʒ dari. Idẽ dic de ð moniacis vᷣm pꝛefatã diſtinctioñ fm Thoĩ iiij. di. ix.⁊ in tertia parte.q.lrxx. mentibis Vo qui hñt dilucica interualla pᷣt dari tun qñ hit vfum rõis ᷣm Aureo. pꝛedictum. vbi ð. Multe foꝛtius poteſt vari illis qm lrgo modo dicuntur amentes.ſ.qui habent debiẽ vſum ratioms dummodo poſſit aliquam de uotionem huius ſacramenti concipere. 16 ¶ Perto vicit iciunus. nã qucunc; dliqðco meſt ibile uel potabile pꝰ medi noctẽ ſipſt nullo mõ p̃t cõicarc.ſiuc digeſſctit fue no· d
(w wb i ii
i yn
4 ſ0
ji
ſin ii zit ſit hil 4j ſ it jam in wu ci
üt mi uu l sq mſ ui
——
— —

conſe. di.ij.c.liquido.vij. q.i.nihil. de celebꝛa. miſſa. c.ex parte. Excipitur caſus infirmitatꝭ qʒ ſi de coꝝ periculo moꝛtis dubitat᷑ ẽt poſt cibum ſunt cõicandi ne ſine cõione deced ant ve conſe.di.ij. pꝛeſpyter. Mec ob.c.ſacfa.ð cõ ſe. di.i. qꝛ obꝛogato eſt.⁊ de hoc vide.j. Miſ⸗ ſa.v.iij.q.v.vi.⁊.xiiij.cum tribus ſ equen. ¶ Septimo dicit deuotuſ.lã ſicut qui cibũ coꝛpoꝛalẽ non põt vigerere uel maſticare nõ eſt aptus manducare ipſũ.ſic qui deuotioneʒ non habet. non eſt dignus cõicare de conſe. di.ij.c.illo.⁊.c.tribus gradibuſ. vñ. S. Bo.in iiij. di xij. Maioꝛem inquit efficatiã recipit
hõ in vna miſſa uel manducare cum bona p⸗
paratõe qᷓ; in multis ſi ſe nõ p̃paret diligeni. ¶D ctauo dicit apparitione miraculoſt 4 nõ Phibitus. Mã ſi apparet in foꝛma pueri uel hmõi nõ ðʒ ſumere m pꝛefatũ Aurco.vbi.ð qꝛ nõ apparet ſub ſpẽ conueniẽti humane re fectioni. Dicit tñ ſctũs Tho.in. uj.ꝑ.qlrxxij. ꝙ conſulendũ eſſet pꝛeſbytero ꝙ iterato coꝛ⸗ pus ⁊ ſanguinẽ dñi ↄſecraret ⁊ ſumerct. Sed ego nõ credo. qꝛ que fiunt miraculoſe nõ ſũt
ſub legibus I.nã ad ca.ff. de le. Et ẽt qꝛ veriſi⸗
militer poſſet ẽt in alia conſecratõne ſic appa rere. ⁊ ſic eſſet pꝛoceſſus in iñfmtum. Mono dicit ſine conſcientia pcti moꝛtalis. Mã ſuſcipicns cũ conſcia pcti moꝛtalis pec⸗ cat moꝛtaliter ᷣm Aurco.vbi.ð. ⁊ cõiter oẽs. ſed ſi conſciam nõ hʒ de moꝛtali.lʒ ſit in moꝛ⸗ tali ꝓctõ.nõ peceat moꝛtaliter ᷣʒ Aureo.vbi ã. niſi fit ignoꝛantia craſſa nel affectata.qꝛ de bitã diligentiam de cõmiſſis non adhibuit. Landul.in.iiij. di ix dicit ꝙ diligentia debita eſt qñ facit illa que pꝛudens facit de re quam vcllet ſtudioſiſſime examinare. Et Sco.i.iiij. di.ix. dicit ꝙ tenetur quis ſeæxaminare fᷣm di ligentiã nfe fragilitati poſſibilem. Addit tñ Aurco. ꝙ qñ quis dolet de pꝛeteritis peccati moꝛtalihus commiſſis.⁊ hʒ pꝛopoſitum non peccandi.⁊ deuotionem ad facramentum ꝙ poteſt pꝛeſumere ꝙ non ſit in moꝛtali. ¶Mtx pꝛeſpyter peccet moꝛtaliter dando ei quẽ ſcit in peccato moꝛtali conſtitutuʒ.K. ᷣm Ri.in.iij. di ir. ꝙ ſi talis nõ petit ſibi dari ſie peccat ſibi dãdo. Gi vo petit ⁊ tũc diſtingue ant eſt notoꝛius peccatoꝛ.⁊ ſic peccat ſi ei dat qꝛ hʒʒ ip̃ʒ legitimã exceptionẽ. Aut non eſi notoꝛius q;uis poſſit pꝛobari ꝑ duos teſtes neltreſ.⁊ ſi petit in occulto. vʒ ei denegare. qꝛ hʒ legitimã exceptionẽ ʒ euʒ·⁊ moneat nc pe
1o6 tat in pnblico ut hf de cõſe. di.ij ne ꝓhibeat qð petit. Si vero petit publice tũc ſi eſi ſacer⸗ dos extrancus non dʒ ſibi dare qꝛ legitimam hʒ cãm de conſe. di.ij.tribus. Si autem eſt ſa cerdos pꝛopꝛius parrochialis.ſic dʒ ſibi vare qꝛ nullam hʒ exceptioneʒ quã in publico pof ſit obijcere de offi.iudi.oꝛc.ſi ſacerdos. Mec ob.ꝙ ſit maius peccatũ ſumere cuʒ pctõ moꝛ tali qᷓ; infamari qꝛ ſacerdoti miniſtranticoꝛ pus xpi peius eſt peccarc moꝛtaliter infam do iniuſte peccatoꝛem occultum qᷓ;ꝙ ille moꝛ talirer peccet.qꝛ nullus dʒ moꝛtale cõmittere ut alium a moꝛtali liberet. Peccatoꝛ tamẽoc cultus fm ſanctũ Tho.iij per.q. lxxx. potius debet eligere infamari qᷓ; indignc ad menſ a xbi accedere. Quod credo veꝝ qñ quis indi⸗ gne accedit.ſ.cum mala voluntate. puta qꝛ ñ penitet de peccatis. Secus eſſet de indigne ſumente. qꝛ non eſt confeſſus.de quo dic ut.ð Euchariſtia.ij..v. ⁊.ſ. ð. xxiiij.— ¶ed nungdeſſet minus malũ varc tali ho A ſtiã non ↄſccratã uel nõ ↄſecrare ⁊ ſic ſumeie E. ꝙ non.ut pʒ in c.de hoĩe. de ce.mif Jõ vr pꝛoꝛſus quidẽ falſa remedia ſunt abijcienda que ſunt veris periculis grauioꝛs.ibidem. ¶Duid ſi ſolů ſit ſuſceplus de crimine moꝛ⸗ 22 tali K. ꝙ ſi ſuſpitio fit violenta ⁊ notoꝛia di⸗ cendum eſt ſicut ve co queʒ ſcio in moꝛtali 63 ꝙ. ð. dictum cſt. ałs nõ elicitur.ij. q.ic.ij.⁊.in in glo.⁊.xxxiy.q.i.dixit vominus. ¶Ptx cxiſtens in pctõ moꝛtali peccet vidẽ⸗ 23 do coꝛpus xpi K. ꝙ non. dũmõ cũ hůilitate ⁊ reuerentia videat. Bilr nõ peccat tangẽs ex neceſſitate.puta qꝛ cecidit in terrã ⁊ hmõi 65 ſanctum Wo.⁊ ſanctum Fho. in.iiij.di.ix. ¶Quid de illo ꝗ lz vere nõ ſit in pctõ moꝛta 4 li.tñ ſᷣm ↄſciam ſcrupuloſam ſe cxiſtumat eſſe h. ꝙ peccat moꝛtaliter. niſi eꝗᷓ deponat. qxgœc quid fit ʒ ↄſciam edificat ad gehennã. vñ ni ſiſit ex pꝛobabili ↄiectura dʒ deponi.ut in.c. inquiſitioni.de ſen. excõ.q ut d in.c nõ ſolũ de regula.li.vi. decet ⁊ expedit ut conſcic pu⸗ ritati nõ deſit iudiciũ rõnis. ne dů ſpũalis p fectꝰ q̃rit᷑ ſalutis diſpendiũ incurrat᷑. hec ibi. ¶ ecimo addit legitume ↄfeſſus qꝛ quantũ cũq; doleret de pctõ cõmiſſo nõ ſufficeret ut digne ſumat ſʒ oʒ ut legitime ↄfiteat᷑. alit pec cat moꝛtalit niſi ut eſt dictũ.ð. Euchariſtia.ij Fv. Tenet tñ Aureo.vbi.ð.ꝙ ſacerdos parro chialis qui nõ hʒ aliũ ſacerdotẽ.⁊ religioſus in via cũ ſocio nõ ſacerdote ꝙ pñt celebꝛare 60 1

eñ contritione ⁊ ců ꝓpoſito ↄfitendi ex quo ñ pʒ cuifiteat. qi religioſus non pᷣt extra ſunʒ oꝛdinem confiteri i eligione minoꝝ. Qð li⸗ mito tñ veꝝ qñ ſine alioꝝ admiratione veſi⸗ ſtere non poteſt. aut qꝛ tenet celebꝛare. Idem dicas de eo qui volens cõicare coꝛã ſ acẽrdote celebꝛante recolit aliq moꝛtale nõ ↄfefſů legi time ꝙ poteſt cõicare cũ ↄtritione ⁊ ꝓpoſito confitendi qñ ſine admiratione ⁊ gliquali nõ non poſſet deſiſtere quin cõicuret nec hʒ aut tpᷣs.aut ſacerdotem cum quo c nfiteri poſſit 26 Mndecumo dicit in ↄuerſ atõne crie nõ no tatus.vñ hiſtrionibus ⁊ hmõi nõ dʒ dari de conſe.di.ij. ꝓ dilectiõe dr̃. Puto nec maieſta ti viuine nec euãgelice diſcipline ↄgruere tã turpi ⁊ infami contagione fedetur. vñ fᷣm gl. widem.nec talibuſ. nec cuicunqʒ infami noto rio manifeſte danda eſt euchariſtia. Si tñ re⸗ nertantur ad dñm. eis cõmunio ⁊ reconcili tio non negatur. ut ibidem vf in. e· ſe. Monẽ tñ intelligendum ſic ut ſtatim vebeatei dart euchariſtia. ſicut fit a multis ⁊ male. ſed d renerentiam ſacramenti vʒdifferri vſqʒ po peractamn penitentiam quã publice debet fa⸗ cere niſi articulus neceſſitatis uel pietatis ali quando in caſu.aliter fieri perſuadeat. 7 ¶MPrrã ſit vanda euchariſtia ſuſpendendis uel decapitandis pꝛo ſuis maleficijs. K. ꝙ ſic ſi peniteant ⁊ pure confiteantur.uel cupiant ↄfiteri ſi poffent. qꝛ nec euchariſtis nec ſepul tura eſt eis deneganda. ⁊ miſſaꝓ eis poſſet ce lebꝛari ⁊ oblatões offerri. xxvi. q vl. ꝛ. vl.⁊ diſt.l.penitentes.⁊. xiij. q.. ꝓ obeuntibuſ.im mo hodie in cle.i.ve pe.⁊ re.⁊ pꝛccipitur offi⸗ cialibus ꝙʒ eis adminiſtrare ꝑmittãt ſi petůt. 25 ¶QAuid de excõicatis interdictis ſcimaticiſ ⁊pmõi.K. ꝙ nullo mõ dʒ eis dari. Addit coꝛ⸗ poꝛe mundus.ſab e imundicia qͥ tolli pt alit nõ tollendo ʒ Aureo.vbi.ð. peccat grauiter cũ tali imundicia ſumendo euchariſtiã. Bed imundicia quc tolli non pᷣt. puta lepꝛa flurus ſauguinis nel ſeminis.⁊ alia infirmitas mon impedit ſumptionẽ cuchuriſtie.ſʒ bñ celebꝛa tionẽ miſſe Fm ꝙ dictũ eſt.ð.coꝛpoꝛe viciatꝰ. 29 ¶ Vrx nocturns pollutio ipediat ſumptiõeʒ puiuſ ſacti. K. ut colligo ex ſan. Bo in.iiij. di. xij.⁊ Aurco. vbi.ð.⁊ ẽcõis opinio. ꝙ aut pol⸗ lutio ꝓuenit ex cã peli moꝛtalis certa uel ꝓ⸗ babili puta ex crapula uel moꝛoſa cogita tiõe ⁊pmõ ⁊ ſic neceſſario rene abſtincre. aliter peccaret moꝛtaliter. ut colligit in. c.nõ eſt. vi.
vi.⁊ eſt ar. in.c.qu lutio ſᷣm ſe nõ po
pctm̃ moꝛtale ãnerũ rõ puſqᷓ; rat de pctõ ⁊ ↄfiteat᷑· ꝙ eſt de petõ.⁊ nece celebꝛandũ uel ſumen ceſſitate tñ ñ credo ẽt ↄ ſumere uel celebꝛare.
limito vex.niſi
„
5ᷣm Jo.de ſaro.i
Anẽ pollutio ꝓneni
tñꝓbabiliter. ⁊
„
de ↄgruo niſi potioꝛ cã
iſquis. xiiij. a.i q lʒ ip̃a pol
ſſit e
nſum. ⁊ Pe.
„
ſſc pctm̃ moꝛtale. hʒ tñ ne ſue cde. Iſtud ego ſumat aut celcbꝛet ꝓte ſi conterit ⁊ confeſſuſ ſſitas ucl ſcandalũ cogat ad dũ non peccabit. ſine ne feſſus poſſit fine pctõ ſed bñ ſine moꝛtali petõ 1 de pal. in. iijj ta cã que ẽ pctm̃ veniale ſic non impedit neceſſario.ſʒ vꝛgcat Fᷣm Ricar. in
üiij.⁊ ᷣm Tho. in. iij. par. q. rrx· peccãt tñveni
aliter fi ſine cã nece niſi in duobus caſibus ᷣm
mus qñ eſt dies
re. Scðus qñ imin puta qꝛ alius non
celebꝛare ⁊ hn uenit ex illuſiõe
mů pꝑ ĩmundiciã coꝛpoꝛis.
„—.
tionẽ mentis ſine ineßtitudinẽ. puenit ex cã que nu
abſtincre. In hoc ca diſtinguit dicens ꝙ aut ſentit illam inclinaſſe multũ aĩam.⁊
ſaria cõicet uel celebꝛet. pꝛedictũ Jo. Nꝛi
feſtuſ in quo eſt ↄſuetũ cõica
viabolica.⁊
cret ſcãdalũ niſi celebꝛaret on eſt ucl eſt pꝛelatꝰ ꝗ ↄſueuit pmõi. Siliter dico de illa que ꝓ⸗ hoc ꝑp duo. Pi Scðuʒ ꝑp cuaga 1 Idem dic q liũ ẽ pcim̃ ꝙ de ↄgruodʒj ſu ſanctꝰ Bo. vbið.⁊ bñ nquinationẽ fic conſulendũ
cſt ꝙ · faciat reucrentiam ſacto 7 abſtineant.
Si autem ſentit magis expeditam natuam
⁊ vlterius deuotio ue
multum recom
penſet.putac
lſolẽniras uelaliud g paritas alterius
qui cogeretur celebꝛare i moꝛtali uel comp
ſio aĩarum ⁊ huiu
ſmodi ad ſumendũ uelccl
ꝛandũ trahat.tunc arbitroꝛ dicit ipſum ſine
remoꝛſu conſcientie accedere poſſe
lutio pꝛouenit ta qñ cũ maioꝛ
aut rõne ſolẽnitatis ⁊ hmõi citius po
de illo legitur i
hanc patiebatur in feſtis qñ ey decretum fuit ut ſemper cot ſauit talis illuſio.⁊ ſic nõ debeta
cui decretum
Autpol
er diabolica tentatione ulpr⸗ idcuotione diſponit celebi
lui.
ncollatiõibus patri quiſent
—
¶ Sed per quantum tempus d
ß. ꝙ per.xxiiij. hoꝛas fm Pe. de pal.limitãt
mediam nocte
gccideret abſtinere non tene
pꝛouenit ex cauſa moꝛtalis p ſ. crc
cturna. niſ
¶ Quid vc co
dũ foꝛe ut de pollutiõe noct ꝙexigens pcccaret moꝛtaliter⁊ inre
Alb.?
m.ſed ſi ante
itu ↄiugali.
vcrum cum med
c
6
crat cõicaturus
aret.⁊ ſie c
bſtincrt
bʒabſtinere
ſan. Tho. ð
gccidit circ iam nocten tur niſi quand
eccmi... qo diſingn
ſicptce n

—
5*
hitus ñ peccaret. ⁊ ſic ſolũ in exigente caderet
ꝓhibitio non in reddente.⁊c.omnis homo. be conſe.di.ij.⁊. xxiij.q.iiij.ſciatis.dʒ intelligi de conſilio in coitu de quo non eſt pctm̃.vel ſaltem ſolũ veniale. Credo ti ꝙ exigens non dignc ſuſcipiat.ſed pcr.xxiiij hoꝛas ad minꝰ debet abſtinere ð bono conſilio non de pꝛece pto.vt no. in glo.in d.c.omnis. ⁊ ſequit Nec. de pal.⁊ Tho in.iij.parte.q.lxxx.
¶ Mtxꝝ menſtruata vel mulier poſt partũ im
mediare dz abſtinere. h. ꝙ nõ de neccſſitate. fi tñ ex reuerentia abſtinet nõ peccat. vi.v.c. sd eius.⁊ ð puri.poſt par.c.vno. vñmõ cõicet
Fm inſtitutionẽ eccleſie in.c. oĩs. de pe ⁊.re. ¶ Ptxꝝ ſomniũ homicidij. vel alterius pcti
moꝛtalis impediat ſumptionẽ hmõi ſacti.ſe
ꝙ hmõi ſomnia non inducũt pollutionẽ coꝛ⸗
poꝛis nec tantã diſtractionẽ mentis ſicut ſõ niũ foꝛnicationis ꝑꝑ intentionẽ delectatõis
xiõ nõ ipedit. Si tñ ſomniũ homicidijꝓue⸗
niat er cã que eſt moꝛtale pcĩ ipedit ſũptõʒ ſacri õne ſue cãe vᷣm ſctm̃ Tho in.iij. par.q. lrrr. Intellige niſi pꝛius conterat᷑ ⁊ ↄfitcatur
34 ¶ Tertiodecimo dicit a miniſtro idoneo.ſ.ſa
cerdote.de conſe. di.ij. peruenit. nã nullus tã gerc ðʒ ẽt diaconus niſi in neceſſitate.ut ſi ca
ſu caderet ĩ terrã vel aliquo alio caſu.lriij. vi.
diacones. Weꝝ eſt ꝙ diaconus cũ pꝛeſbyt᷑ eſt feſſus vel als impotens ⁊ neceſſitas coget de
iuſſu pᷣbyteri pᷣt diſpẽſare. uł ẽt ſinc iuju qñ
inſſus cxpectari nõ pᷣt.ut no. Nug. in.d.c.dia 8
conos.alig ẽt tenent. ut no. Pa in.c.q̃nto. ve dſuc. ꝙ ẽt laicus pᷣt adminiſtrare tꝑe neccſſi⸗ tatis articuli moꝛtis qñ nec ſacerdos vel dia
conꝰ adeſt. allegat..vex.xxij diſt. Itẽ alij te⸗
nent ꝙ in tali neceſſitate moꝛtis. lʒꝙ ſe eucha
riſtiãaſſumere. nec ob.c.fi. xxiiij.q.i.qꝛ loquit᷑ de hereticis a quibus nõ lʒ accipe. Sed tamẽ
„
Pa. tenet Zꝛium.ſ.ꝙ non. niſi ſi acerdoti ad
miniſtrare.⁊ credo ſit ſecurioꝛ opinio.qꝛĩ ta- li ncceſſitate ↄſtituto dr̃ cred e⁊ manducaſti.
5 Sʒ an dcbeat a ꝓpꝛio ſacerdote ſolũ ſumi
3
R. ꝙ poteſt ſumi a, ꝓpꝛio epiſcopo ⁊ archipꝛe
bytero. de officio archipꝛeſbyteri.c.ij.⁊ aꝓp pꝛio ſacerdote ⁊ ab habente licentiam ab eis.
caucat religioſuſ.qꝛ fi miniſtrat cxcõicationẽ incurrit. vt. vr̃.j.excõmunicatio.v.caſu.xij.
¶ Quartodecimo dicit tpe debito.qꝛ qͥ ad ce⸗ lebꝛationẽ miſſe requirit᷑ dies.⁊ nõ nox.vt.j. Miſſa. xli. Quo vero ad alios cõicare volẽ des nõ inueni quin poſſit oĩ hoꝛa recipi.dum
70 mõ ſint leiuni.veꝝ eſi ꝙ mane viei eſt ↄgrus tioꝛ hoꝛa.Itẽ ꝙ nõ omittat᷑ gn ſumat faitẽ ſe mel in anno in paſcha.qꝛ ad hoc tenct᷑ glibet ficelis poſtq; ad qnos diſcretõis ꝑuenit. niſi ex aliq̃ rõnabili cꝗᷓ ad tÿs de ↄſilio ꝓpꝛij ↄfeſ ſoꝛis duxerit abſtinendũ. ut in. d.c. oĩſ.alit pec cat moꝛtaliter. ð ãt quidam volucrũt intet ligere pꝛeciſe ð die paſce nõ bñ ſenſerũt. Pñ papa Eugeniꝰ declarauit ad remouẽdas am⸗ biguitates ꝙ ſufficit ꝙ ſuſcipiat in die iouis ſctã ⁊ vlterius vſq; ad dñicam poſt paſcha ĩ⸗ mediate ſequentẽ incluſiue qñ magis ſue de⸗ notioni videbitur expedire.⁊ ſic ſatiffacit pᷣ⸗ cepto.⁊ credo ꝙ magis artantur quo ad pue⸗ ros ſub pena moꝛtaſis peccati habenteſcure pucroꝝ.ut ad hoc ſacfm cos inducant tꝑe pa ſce qᷓ; ipſe cũ ignoꝛãtia eos excuſet ſaltẽ vſq; ad tpa.xviij. annoꝝ vel circa. Item tpe debĩ bito.ſ.vt ſolũ ſemei in die cõicẽt ſʒ ſan. Tho. in. üiij. di.xij. ar. de cõſe.di i.ſufficit. Pluries autem non licet. niſi ut dicitur.ſ.de ſacerdote in ritulo. Miſſa.ð xlv. Item dic tempoꝛe de bito.ut.ſ.non vadat ſtatim ad ſumenqũ poſt qᷓ; confeſſus qui in multis fuit peccatis ⁊ ma gnis.ſed dʒ pluries confiteri pꝛius ⁊ oꝛatio⸗ nibus ⁊ ieiunijs ſe odoꝛiferum redderc.ar.de pc.di.i non ſufficit.⁊.c.in actione. ¶ Sed nunquid videt᷑ rõnabilis cꝗᷓ abſtinen di cũ quis dicit ſe odiũ habere aliqueʒ.. ꝙ non. nec alind pctm̃ moꝛtale qꝛ tenet᷑ veſiſte⸗ re ⁊ cõteri ⁊ confiteri ⁊ cõicare.aliter nõ cõi⸗ cans ſaltem ſemel in anno excõmunicandus eſt. de conſe.di.ij ſi quis intrat.⁊.d.c.omnis.
Mtxꝝ liccat q̃tidie ſumere.te. ſᷣm ſan. Po. ʒ8
in iiij. di. xij. ꝙ quantũ eſt er parte ſacti cuiuſ virtus eſt hoĩbus ſalutaris. vtile eſt hoibus ipſfũ qtidie ſuſcipere. Facit c.ſi quotienſcũqʒ. de conſe.di.ij.ſed cxparte ſumentis in quo te quirit᷑ ut cũ magna deuotione ⁊ reuerẽtis ad hoc ſacfm accedat.aliq expedit quotidie ſu⸗ mcre.⁊ laudabiliter qñ quotidie ſe pꝛeparatũ inuenjt.⁊ hoc voluit vicere ug.ð conſe. di. ij. c.nõ iſte. Gic viue inquit vt mercaris quo tidie accipe. Ped qꝛmultotiens in pluribus hoĩibus hꝰ denotionis impedimẽta occurrũt px indiſpofitionẽ coꝛpꝑis vcl aĩc non eſt vtile oĩbus ad hoc ſacf̃m quottidie acccde.ſcd tiñ qñ ſe pꝛcparatũ inuenit. qꝛ maioꝛeʒ efficaciã recipit homo in vns miſſa vel mandncatòne cum bona pꝛeparatõne qᷓ; in multis ſi ſe non pꝛeparat diligentcr. Et iõ ſi gs cogno ſcat ex⸗
0 3

perimentaliter g ex frequenti ſumptione hꝰ facti feruoꝛcharitatis gugeat᷑ in eo · ⁊ reuerẽ⸗ tia ad ſacim nõ minuit᷑ quottidie dʒ cõicare nel faltẽ frequentcr. Si ãt ſentiat ꝑmultam frequentatianẽ ꝙ reuerentia minuitur⁊ fer⸗ noꝛ nõ creſcit vʒ interdum abſtinere.ut poſt ea cũ maioꝛi reuerentia ⁊ denotione accedat. 39 ¶ Quintodecimo dicit recta intentiõe. Lut ꝑ ipſum vniamur xpᷣo per charitatis amoꝛem. ⁊muniamur contra diaboli tentationes.
40 ¶ Wtxꝝ debcat dariad accipiendũ aliqð expe
rimentũ.k.ꝙ non.ij. q.v.cõſuluiſti.⁊ de pur· ca.ex tuaxꝝ.Vec ob.c.ſepe contingit.ij.q.v.qꝛ illud abꝛogatũ eſt. vñ nec ꝑpꝑ purgationẽ infa mie. uel ꝑꝑ aliud tempoꝛale dʒ dã ri ucl ſumi- Addo. Tvi. in ſumptione Em Murañ. ut.ſ. ſamatur diſcrete ⁊ leniter dentibus anterio⸗ ribus teratur ⁊ lingus moliat ne aliqua pars eius dentibus inhereat. 3 4 UAddo ⁊.xvij. m eundẽ Durañ.ſ.ut nõ ſta tim poſt cõionem expuat pꝑ reuerentiam ſa cramenti. ne ſi aliqua pars ſacramenti inhe⸗ ſiſſet dentibuſ expui contingeret. Itemut nõ ſtatim vadat ad manducandũ aliũ cibũ. Bñ debet eſſe aliqua moꝛa ⁊ tanta ꝙ ille ſpẽs ſint conſumpte uel alterate pꝛopter reuerentiam ſacti. Pnde debet ſaltein aliquas oꝛationes pꝛiuatas dicere anteq; aliquem cibuʒ ſumat: non requritur tñ tale ſpaciuʒ ſicut vr in.c.tri bus de conſe.di.ij. quia illud abꝛogatum eſt. 43 ¶ Quid fi cuomat.ſ&. ꝙ ſi per ebꝛietatem nel voꝛacitatẽ euomerit.laicui xl.dies vʒ penite⸗ re.c.ſi quis per ebꝛietatem. de conſe. di. ij.cleri cinel religioſi per. lex. Epi vero per xc. Si ve ro per infirmitateʒ euomerit per. lrx. dies pe nitere debet.d.c.fi quis per ebꝛictatem.
4 ¶ Wrx actus coniugalis fit pꝛohibitus poſt cõnem.he. ꝙ non quo ad rcddenteʒ.qꝛ tene tur ad hoc ſed quo ad exige ntem eſt pꝛohibi⸗ tum codem die. non tamen peccat moꝛtaliter ſi cxigit. ſed ſolum venialiter fᷣm—
rpr 1circa effica⸗
Vch riſtia iiii ciam ſacra⸗
menti huius quero quis ſit eius effectꝰ
. ᷣm ſanc. Bo. in.iiij. vi.xij.⁊ cõiter alios ꝙ pꝛimo confertur gratia cum virtute charita tis. Dmnẽn eſtectũ quem facit cibus ⁊ potꝰ quantũ ad vitã coꝛpoꝛalem. facit hoc ſacm
ad vitam ſpũalem. Jo.vi. Caro mea verc eſt cibus. Mñ reficit ſpũalr qð ſine gr̃a eſſe non poteſt.⁊ confert᷑ gf̃a cũ virtute charitatis. qꝛ
iſte panis ñ eſt ñmplr panis ſed ↄiunetus ci dininitate.⁊ i eſt ficut carbo igni vnitus. Et amoꝛ non eſt ocioſuſ. Ideo ꝑ hoc ſactm qᷓ;tũ
eſt de ſui virtute.nõ tmñ habitus gre ⁊ virtutj
confert᷑.ſed ẽt excitat᷑ in actuʒ. Et ideo aĩa ſpi ritualiter reficitur.⁊ ꝑ hoc delectat.⁊ quodd modo inebꝛiat᷑ a dulcedine bonitatis diuine. Scðo virtutes augent᷑ ſicut per cibũ coꝛpus augumẽtat. Tertio pctã venialia remittunt᷑ ſicur ſi cibũ coꝛpus reſtaurat qð quottidie ve perdit. Wñ remittunt᷑ pctã vcnialia que mi⸗ muñt charitatẽ.⁊ plura ⁊ paucioꝛa ᷣm ꝙ hõ magis uel minus ſc diſponit. Quarto remit⸗ tit ẽt moꝛtale.qñ exũs in moꝛtali nõ hʒ ↄſcisʒ ipſfius nec affectũ. Wñ reuerenter accedẽs qᷓ uis antea de eo non fuerit ↄtritus. conſequit gram charitatis.que ↄtritionẽ pficit ⁊ remii ſionẽ pcti.imo nedũ valet ſumenti.ſed etiam offerenti.⁊ ullis pꝛo quibus offertur ad remiſ ſionẽ pene debite. ſuis pctis. ᷣm deuotionem maioꝛem nel minoꝛẽ. Aduerte tů bic fʒ Pe⸗ in. iiij. vi. ix. ꝙ fi quis fecit debitã diligentia qᷓ;uis fit in moꝛtali ignoꝛans non peccat ſe merct᷑. ⁊ ei valet ad remiſſionẽ pctõꝝ. Si Vo fecit diligentiã non debitã ſed m ſuam fra⸗ gilitatem quantũ potuir fic non mereineci peccat. Siautem non adhibuit diligentim poſſibilem humane fragilitati ſed fuit negli gens in diſcutiẽdo.⁊ ſic peccat moꝛtaliterſu⸗ mendo ſieſt in moꝛtali qᷓ;uis ignoꝛans. limitat Ricar.in. iiij. di. ix. qñ ſi adhibuiſß di ligentiam im humanã fragilitatem peccalt moꝛtalis recoꝛdatus fuiſſer. Quinto yler⸗ uatur homo a peccatis qʒ ſpũaliter roboꝛi. — riſtia liberat a malo·on eruat in bono.delet venialia.⁊ cauet moꝛl⸗ lia. huius etiam virtute ſacramenti virtules augentur.oĩum gratiarum fructus cxuberat ¶ rꝝ in oibus habeat efficaciã ſ uam. 9 non.ſed oʒ. Pꝛimo iſtũ cibun ab alijs diſcn nere per fidem. Scðo hoſpitium pꝛepararep ſui pꝛobationem. Tertio in hoſpitio pꝛeparꝰ to recipere cuʒ honoꝛe ⁊ deuotione. pꝛimun ⁊ ſecundum nõ.pꝛime.coꝛin. xi. Mon diuꝰ⸗
„
cans.⁊ pꝛobet antem kt quiu multihoc non
„
faciũt.iõ imbecilles infirmi ⁊ dormiũt mulli
¶ Mtx incurrat culpũ moꝛtalẽ ꝗ non recipt
eſcetũ hꝰ facti.ſe. S. Bo. in. iñj. dirij. ꝙ vir iuſtus ex quadã coꝛruptiõe vel diſtractoe non pꝛeparando ſe debite nullã nel modicij repoꝛtct efficaciã ñ tñ incurrit culpã mon⸗

gecus ãt de illo qui nõ fuſcipit effeetũ huiꝰ ſacramẽti quia indigne accedit.ſ.exiſtens in moꝛtali ⁊ huiuſmodi.qꝛ ſic moꝛtaliter peccat ¶Mrꝝ iſtud ſacfm habeat efficaciaʒ in aliq̃ qui eſt in pctõ moꝛtali. ſe. S. Wo. vbi.ð. ꝙ nõ ſit artanda dei largitas quin aliqñ faciat ⁊ poſſit facere oĩs culpe remiſſionẽ.iñ ſᷣm fo⸗ rum cõe ⁊ generalẽ rõnem inſtitutionis huiꝰ ſacramenti.quia ſic datum eſt in cibum illis qui ſunt ð coꝛpoꝛe myſtico xp̃i.⁊ omnes tales hñit charitatem. Ideo non hʒefficaciaʒ in co qni eſt in peccato moꝛtali ſed in ſolis inſtis. ¶ Ptx venialia pctõ impediant cffectũ huiꝰ ſacti.e ᷣm Tho.in.iij. q. lxxix. ꝙ non loquen do de venialibus ꝓut ſunt pꝛetcrita. Sed ꝓ⸗ ut ſunt in actu non impediunt ex toto ſed in parte. Mam ſicut dictũ eſt effectus huius ſa⸗ cramenti eſt non ſolũ adeptio habitualis gre ⁊charitati.ſed ẽt qdã refectio actualis ſpũa⸗ lis dulcedinis qͥ qdẽ impedit᷑ ſi aliqs accedat ad hoc ſacfm mẽtc diſtracta ꝑ pctã venialia. ñ ãt totałr augmentũ ſpũalis gre ⁊ charitatꝭ
5 M Ptxꝝ hẽat maioꝛẽ efficaciam in ſumptònt
pluriũ hoſtiarũ ſimul qᷓ; in vna. h ᷣm Tho. vbi. kK. ꝙ nõ.q lʒ ſacerdos in vna miſſa con· ſecret plures hoſtias.ñ tñ multiplicat᷑ effectꝰ? h ſacti qꝛ nõ eſt niſi vnũ.nec eſt plus virtuti in multis hoſtijs cõſccratis qᷓ; in vna cũ ſub oĩbus ⁊ vna ſit totus xp̃s. Idco ſumens plu⸗ res hoſtias ſimul non ꝑcipit maioꝛẽeffectuʒ In pluribus Vo miſſis multiplicat᷑ ſacriticij oblatio.⁊ ideo młtiplicat ſ . an poſſit oꝛdinari Qnuchus wiieLoro viciatus.Jᷓ.i. ¶ An debeat poꝛtare puluerem.&.ꝙ non.lv. di. eunnchus. + gti Onon eſt vbi gs ſponte ſol 6 nit.vide glo.⁊ Car. in cle. pꝛeſenti ve cenſibus.⁊ ibi dicit Mau. pexigere ⁊ extoꝛquere dicit violentiaʒ. ut.ff. de le.iij.l.fideicõmiſſa.ᷓ. ſi rem ſuam. Wicit tñ ꝙ ſi pꝛeceſſit extoꝛſio licet ſequat᷑ volunta⸗ ria ſolutio ꝙ ſatis eſt exactio.facit fimile qð nõ. Moſti. in.c.pꝛererea.de iurc patro.⁊ de pe nis.c.conſtitntus. Exactio aliquando dicirur talia. de qua habes.j. Talia. £ 9 tati 0 filia ſuperbie vide.j. Guperbia.S.ij.
que debet fieri in Fam mnalio oꝛdinandis · vide
705
J. Oꝛdo.vij. ⁊ in ↄfirmůdis.við.ð. ↄfirmatio
intelligutur in generali (EpP ta ſermõe perſona loquẽs S 8 e firmat regulam.vide.ð Kcep ti0 Alienatio.. x. Ecommunicatio i ⸗ pa. ſup Rubꝛi. eiuſdem tituli. Ercõicatio eſt cenſura u canone vel a iudice eccleſiaſtiro pꝛolata pꝛiuans cõmunonem ſacfoꝛuʒ. ⁊ qñ q; hominum. Facit ad hoc.xi.q.iij.c.audi. q Quotuplex ẽ ercõicatio.he.ꝙ duplex. vns dr maioꝛ.⁊ hec pᷣnat a ſacramentiſ.⁊ ↄſoꝛtio hoium.⁊ ab ingreſſu eccleſie ⁊ multis alijs de quibus no.in.c.a nobis.cl.ij. ⁊.c.ſi vere.eo.ti. xi.q.iij. in multi.c. Et hec dr̃ anathema.ut.xi. q.iij.F. euidenter. Alia vr̃ minoꝛ.⁊ hec ſeꝑat a ſacramentis tñ̃ ut in.d. eiudenrer. Intelli⸗ ge percipiendis nõ miniſtrandis.c.ſi cclebꝛat de cle. cxco mi.⁊ etiam ab electiõe paſſiua.vñ reddit ipſuʒ cxcõicatũ inhabilẽ ad quodcũq; beneficiũ cccleſiaſticum conſequendũ.ut no.ĩ c.ſi celebꝛat.de cle.exco.miniſtran. vnde dicit Inno.ibidem ꝙʒ nec dignitatem aliquam cõ⸗ ĩequi pᷣt niſi pꝛius abſoluatur. ẽt ſi eligentes hoc ignoꝛani ut tenet glo.ibidẽ.⁊ cõiter voc. ¶ uot modis inſligitur cxcõicatio. K.ꝙ tů maioꝛ qᷓ; minoꝛ infligitur duobus modis. Aliquando a iure communi ſeu municipali vel ſiatuto.⁊ hec dicitur excommunicatio a iure.de qua.j.excommunicatio.v.⁊.vi.⁊.vij. Aliquando infligitur a iudice poteſtateʒ ha bente. Et hec dicitur ab hominc.vel a iudice. de quibus dicitur.⁊ nð.in.c.nuper.eo.ti. ¶ Quis põt ercõicare.K. ꝙ cxcõicare excõi⸗ catione maioꝛi pꝛopꝛie ſpectat ad officiũ epᷣa le. vr patet in.c.coꝛripiant᷑. xxiiij·q.iij. qꝛ dicit mucro epᷣi in.c.vifisxvi.q.ij. Item ſᷣm glo.ĩ c.nemo epiſcopus.ij. q.i.⁊ in.c.cum in cuncti de elec.de iure cõmuni poſſunt omnes eccle⸗ ſiarum pꝛelati.ut in.c.cum ab ecclefiarum.de offi.oꝛdi. vbi de hoc plene no.⁊ voco pꝛelatuʒ ⁊ iudicem oꝛdinarium ſuper plebem ſuam B quẽcunq; fᷣm glo.in. d.c.cũ ab eccleſiaꝝ qui pᷣ ficit collegio vel vniuerſitati eccleſiaſtice ab eo qui hʒ adminiſtrationem cum iuriſditiõe nt pnta ab ep̃o nel qui eſt electus a coilegio ſi ue vniuerſitate. licet ſubſit alteri.pura ep̃o.ut ertra de clectio.cixciij. di. legimus. ⁊ hoc ve rum niſi ep̃i pꝛeſcripſiſſent ne poſſent excõi⸗ 0 4

care. nel niſi vellent excõicare cum illa ſolẽni⸗ tare. de qua in.c. debent.xi.q.iij. ſcilicet cum
xij.ſacerdotibus circũſtuntibus habentibus
candelas accenſas in manibus.q ſolũ ep̃i ta⸗ li modo excõ icare poſſunt.poſſunt ẽt excõica
re illis quibus ex conſuetudine uel indulgen⸗
tia competit. ut capitulũ.ut de reſcrip.ex ꝑte
decani. Moſt.ẽt vult ꝙ in notoꝛijs que nõ in digent indagine iudiciali poſſũt excõicare ẽt ſacerdotes parrochiales.pᷣmiſſa tñ monitiõe qð poſſet tolerari vbi ex conſuetudine habe⸗ rent.uel ep̃i pꝛohibitio non obſtaret.alias nõ nec.c.cũ inhibitio.de clan. veſpon.qð allegat Moſt. pꝛobat hoc. poteſt etiam dici ꝙ quipᷣt facere ſtatutum poteſt excõmunicare. inteili go in eccleſiaſticis.etiam ſi non ſit ſacerdos. Ercõmunicatione minoꝛi poteſt excõmuni⸗ cari quis fiue ſimpliciter. de pe.vi.i.in actiõe ſiue ad tempus. lrxxvi.di.tanta.⁊ ab illis qui poſſunt excõmunicare maioꝝ.ut in dicto ca⸗ pitulo cum ab ecclefiarum notatur.
¶ Wtrum pꝛelati excõmunicati interdicti ſu — a iuriſditione intruſi ⁊ huiuſmodi poſ int ercommunicare.K. ꝙ non.xxiiij.q.i.audi umus.c.quia de conceſ.pꝛeben.cum fimilibꝰ ⁊qui non ſeruauit interdictum.c.fi.de con ⸗ ceſ.pꝛeben.de quo tamen dic. ut infra excom⸗ municatio.iij.ð.ij.
5 ¶ Ptrum ille pꝛelatus qui tantum habet tem
6
7 TD
poꝛalem iuriſditionem poſſit excommunica⸗ re.he. ꝙ non.ar.de offi.oꝛdi.c. vilectus.
¶ Dtxꝝ ſola conſuetudo reddat aliqueʒ excõi catum.K. ᷣm Poſti.ꝙ ſic. quando eſt appꝛo⸗ bata per Papam.uel per alium pꝛelatuʒ quo ad ſuos ſubditos.qꝛ perinde eſt. ac fi cſſet ſta tutum.alias nen quantũcunqʒ it longa.
m poſſint excõicari.K. ꝙ vmnerſitas ⁊ collegium pꝛohibentur excõicari ne contin⸗ gat in noxios ligaric.romana.ᷓ.in vniuerſi⸗ tatem.de ſen.exco.li.vi. Si tamen excommu nicaretur teneret ſententia.ut ibidem no.gl.
8 ¶ Wtrum excõicatuſ poſſit excõmunicari.he.
g ſic.⁊ pꝛo cadem cauſa ⁊ ꝓ diuerſis.⁊ ab eo⸗ cdem iudice.⁊ a diuerſis.c.engeltrudam.iij. q. iiij. c.excellentiſſimus.xi.q.iij. ⁊ de hoc vide glo.in.c.officij. co.ti.
„ U Ptxꝝ epiſcopus vel alius pꝛelatus poſſit ex
excõicare nõ ſuum ſubditũ he. ᷓᷣm cõiter doc. ꝙ non dũmodo rõne delicti uel Sctus ſeu rei de qua agitur non ſit effectus de eius iuriſqi tionc. ut no. in.c.i.de pꝛini.li. vi.imo plus di⸗
co ꝙ pꝛopꝛius pꝛelatus non poteſt ratam hie
ßᷣm Inno.⁊ alios in.c.pꝛudentiam de offi. de
le.ẽt ſi ſit lata in cius territoꝛio.qꝛ quod nullũ fuit non põt ratificari.⁊ excꝰ municatio aut eſt nulla aut ſtatim ligat. ut in.c.paſtoꝛalis ð appel. niſi feratur ſub conditione.
¶ Qui ligant᷑ ſententijs excõicationis quoꝛũ i⸗
cunq; pꝛelatoꝛum platis per modum ſtatuti K. ut colligo ex Pa. in.c.a nobis.cl.i.ð ſen ex co.⁊ Wc.in.d.c. ut animarum.⁊ viſtinguo ſic quod aut fit contra ſtatutum ab exiſtentibuſ in territoꝛio ſtatuentis ſiue ſint ſubditi ſiue foꝛenſes ⁊ ſciunt ſtatutũ.⁊ ſic ſunt excõicati. Limitat hic Inno. ut refert Pa. in.d.c.a no⸗ bis.vex qñ ſtatutũ ẽ aptũ ↄpᷣhendere tã ſub⸗ ditos q; ñ ſubditoſ. Si vo ſũt ignoꝛantes ſie nõ ligant᷑.niſi ignoꝛantia ſit craſſa uel ſupina Si Vo ſit ð ſtatutũ ẽ dioceſim ſtatuentis ſie nõ ligant᷑ foꝛenſeſ. Subditi vo ſtatuentis li gant in q̃tuoꝛ caſibus. Pꝛimo ſi ſtatutũ agit ꝛiginare cãm in territoꝛio ex facto negatiuo cõmiſſo in limitibꝰ alte riuſterritoꝛij. Exẽplũ puta ſtatuto cauet᷑. ꝙ quicũqʒ fecerit vbicůqʒ furtuʒ. nifi.j.menſẽ a die cõmiſſi cris cõpare at coꝛã indice delicti.uel coꝛã nobis ſit excõi⸗ catus iſte faciens furtũ ligat᷑ nõ rõne furtiñ
fiendi. qꝛ eſt factũ negatiuũ in territoꝛio ali⸗
no.ſed ex es parte qʒ nõ cõparuit.qð ↄparere cſt factũ affirmatiuũ ʒꝛium faciendũ in limi⸗ tibus territoꝛij ſtat nentis. Rõ qꝛ ꝑedictum ad hoc potuit artari.ut in.c.ex tue. decle.non reſi. facit qð no.lde rapto.c.pe.⁊.c.roman. Zhentes. de fo.cõpe. li.vi. Scðo ligant᷑ qñſta tutũ pꝛincipaliter concernit rẽ ſubiectã ſtatu entis.puta epᷣs excõicat ꝑ ſturutũ clericos nò reſidentes ligant᷑ clerici ẽt extra vioceſim re⸗ ſidentes.rõne rei qua ſubiecti ſunt cpo quc ta eſt in eius dioccii de foꝛo compe.c.fiẽtſiꝝ ſona ſit extra diocefim ut ꝓbat᷑ in. d.ʒ.hen⸗ tes.⁊ ꝑ hoc qð hic ſequit. Tertio vbi quis te⸗ ner̃ ad aliqð faciendũ.⁊ illud nõ facit factũvi vbi illud facere debebat. ut.ff. de regiur lqui nõ facit.⁊ de vſu.c.i.li.vi.⁊ qð no.glo. magnd in cle.i.ut lite nõ conteſta. Quarto ligant qñ factũ eſt pꝛincipiatũ in territoꝛio lʒ ſit cõple⸗ tum alibi. facit qð no. Jo.an.in.c.i.de pꝛiuili vi. de ſagittante in loco nen exempto ci ipſe ſit exemptus utefficiat᷑ ſubditus vtrinſq; iu dicis.⁊ ꝑ hoe pʒ ꝙ religioſus facieus ʒſtatu tů qð excõicat quẽcunqʒ qui aſſentit pꝛclatòt extra oꝛdinem niſi pꝛius reſtitutis libꝛiſcſc
———————
——————
n nulh umi mu uinn viun gin mn Wl ſhi ſun jgu ſt wi gin ju zein ſoi iit ichi unß unin juu iliui Unm ſüuit tit ni umn imn wiüli m hni unn nii iwe iſhi nn wa nn n uc pin ucen Min ia bige ulnſt

tcuyn
an
4uk
u in
mnt
vbh
m
cõicatus ſi aſſentit.qꝛ oꝛiginatõ facti fitĩ ſub
iectione pꝛclati ſtatuentis licet efficiatur ex
emptus ab co poſt pꝛeſtitũ conſenſum.⁊ ſic ð terminant dñi de rota per no.per Inno.in.c. pꝛeterca requiſiti fuimus de ap.dẽ illo qui ex cõmunicauit ſi elegerit.t ideo limita tex.d. c.ut aĩaꝝ ꝙ ſtatuto non ligantur extra terri⸗ toꝛiũ delinquentes.qñ delinquens ⁊ res circa quã delinquit᷑.⁊ ẽt ipſũ delictum ſunt totalit extra pꝛouinciam ſeu territoꝛium ſtatuentis. ¶ MQui ligant᷑ qñ jnĩa pfert᷑ non ꝑ vi ſtatuti ſed ſnie hois. K m Ma.⁊ Me. vbi.ʒ. Aut ꝓ fertur generaliter pꝛo pꝛeterita culpa.⁊ ſic nõ ligat eũ ꝗ cã cõmiſit extra territoꝛiũ ſnĩantis ſed bene iigat fubditũ qui eã cõmiſit in terri⸗ roꝛio q;uis ſit extra territoꝛiũ tꝑe ſnie. Sʒ eñ qui nõ eſt ſubditus ſen de territoꝛio lʒ ibi de⸗ liquerit fiue pꝛoferatur generaliter ſiue ſpãlit Zeũ nõ ligat eũ extra territoꝛiũ exiſtentẽ niſi
fuerit citatione pꝛeuentꝰ anteqᷓ; recederet uel
niſi ad requiſitionẽ iudex ꝓpꝛius ſub quo de git ipſũ citaret ꝓut tenet᷑ requiſitus ut irct ad reſpondendũ.q ſi nõ faceret poſſet excõi⸗ cari. Aut pꝛofert᷑ ſpqliter pꝛo lata culpa.⁊ ſic ligat ſubditũ qui delinquit extra territoꝛium ⁊ ibi exñteʒ. Rõ qꝛ cũ coꝛã vtroqʒ oꝛdinario poſſit ↄueniri de fo.cõpe.c.fi. Ergo pt cogi ꝑ oꝛdinariũ ad cõparendũ.⁊ fi nõ ↄparet efcõi cari pt. Et lʒ nuncius cxequat᷑ citationẽ extra territoꝛiũ ꝓpꝛiũ. tñ ciratio vecernit᷑ facta in ꝓpꝛio territoꝛio ipſiꝰ iudicis quo ad omnes effectus.niſi ante talẽ citationẽ alibi capcret domiciliũ qꝛ tunc non poſſet citari nec con ſe quenter excõicari tanqᷓ; ↄtumax ᷣm cõmunẽ opinionẽ.lʒ Pa. in cle. paſtoꝛalis. de re iudi. tencat ꝙ ẽt ſubditus ẽ territoꝛiũ citari non poſſit. Aut ſnia ꝓfertur generaliter uel ſpãli ter pꝛo culpa futura.⁊ ſic equiparat᷑ ſtatuto qᷓ ad ſubditos ſolũmõ in hoc. ut non liget igno rantes nec extra territoꝛiũ deliquẽtes. Wno vero ad foꝛẽſes poſtea deliquentes nullo mõ ↄparatur ſtatuto nec ligant᷑.qꝛ cũ ſumat jnĩa vires incontinenti contra quos pꝛofert᷑ ſic ñ poteſt compꝛehẽdere niſi ſubditos fᷣm cõiter legiſtas in.l.cunctos populos. C. de ſum.tri. Et aducrte ꝙ iſta fnĩa pꝛo futuris culpis nõ poteſt ferri niſi moꝛa erhibenda ſatiffactione ucl culpa ſeu offenſa pꝛeceſſerit aut alia rõna bilis cã que in ipſis ſententiis expꝛimenda ẽ ut in c.romana.ᷓ.caueat.eo.ti.li.vi.ſi tñ ferat tenet. licet ſit iniuſta.ut ibidem tenet He.
709
¶Mtxꝝ archieps in dioceſi ſui ſuffraganei de it linquens liget ſtatuto epi excõicantis taliter delinquentes ⁊ ſiłr eps qui fecit ſtatutũ fi faã otrg.K ꝙ diuerſa fuit opinio.ut pʒ ꝑ Archi. ⁊ Be. in. d.c.ut aĩaruʒtñ mihi placet opinio Jo. de ligna.in trartatu de cenſura eccleſiaſti ca ꝙ aut ſtatutũ dicit ꝙ quilibet exercens iu⸗ riſditõʒ in tali loco ⁊ tꝑe uel celebꝛans in pon tificalibus ſit excõicatus. ⁊ tunc facientes cõ trariũ non ligantur: qꝛ ſic ep̃s ut eps.⁊ archi epiſcopus ut archiepiſcopus faciunt contra ⁊ nð pñt ligari: t ſic intelligit opi.dicentiũ ꝙ non ligant; Aut dicit ſtatutũ ꝙ faciens fur tum uel aliud maleficium ſit excõicatus.⁊ ſic liganturiqꝛ non cõmittunt ut eps uel archi⸗ eps.ſed ut pꝛiuatus.⁊ ſic intellige dicentes ꝙ ligantur. Deſtruat ergo ſtatutum ſi nõ vult ligaru abſolui tamen poterit a ſuo confeſſoꝛe Quid fi archiep̃s participat in crimine ex⸗ cõicati ab epiſcopo ſuò ſuffraganeo.ſe.ꝙ li⸗ gatur ſententia iuris.⁊ erit abſoluendus ab epiſcopo ſuo ſuffraganeo.c.nug. de ſen. excõ. ¶MPtx inferioꝛeg pꝛelati ab epiſcopis habe⸗ ant territoꝛium.k. ᷣm Jo.an.in.c.cum con ⸗ tingat.de fo.compe.⁊ ſequitur MBec. in.d.c.ut aiarum.ꝙ nõ Limita niſi eſſent exempti cũ ſuis ſubditis vᷣm Jo. de ſancto geoꝛgio.
¶ Quõ ligant᷑ fubditi religioſoꝝ exemptoꝝ extra loca delinquentes.ſe hc. in.d.c.ut aĩa rum.ꝙ eo modo quo ligantur ſubditi epiſco poꝛum erxtra vioceſim qꝛ ſubiecte eccleſie ſũt eis pꝛo territoꝛio.ut ſunt iudices perſonaruʒ ⁊ non loci ſimpliciter dic. uʒ.j. Sentẽtia.ᷓ.v. ¶ An loca exempta ſint dẽ territoꝛio: Bide Statutum..ij. ¶ Wtrum ignoꝛantes ligentur ſtatuto excõi i cante factum ðamnatum.ꝓuta falſificantem inſtra. vide.j.excõicatio. vijcaſu vlfimo:.ij. ¶ Mtx excõicatio ex iniuſta cauſa iel falſa ii i get. h. ꝙ non quantum ad deum.xi.q.iij.. ex his:ſed quo ad ecclefiam ſi cſt ab co qu iuriſ⸗ ditionem habet ſuper cum ſic ligat:ſed debet eam reuocare uł abſoluere quando cognoſcit erroꝛem ſuum uel ininſticiam.non obſtante contradictõnt᷑ aduerſarij/ſcd caueat iudex ne pꝛetendat crroꝛem vcl iniuſticiam in pꝛeiudi cium glterins partis in debite.c.ſacro.ð ſen. excõ. Et pꝛopterea caucat ille qui ſe tenet ex⸗ cõcatum iniuſte·uel ex falſa cauſamnc ercõica tiõnem contẽnst:qꝛ contẽnendo eñ peccaret moꝛtaliter ⁊ poſſet excõicari.xi.q.iij.ð.cum;

niñ in caſibus ðe quibus.ſ.exccðicatio· iij⸗
9 ¶ Dtx excõicans aliquem conditionaliter.
puta ſi non ſolnerit titio binc ad paſe haliget eũ ſinõ oluiteh non potuit vide pena.ð. xij. 10 ¶ MPtx ſnia excõicationis edua in fauoꝛem alicuius liget ſi ille cuiꝰ fauoꝛe agitur Sſentit ur nõ faciat qð ei pꝛecipitputa mandat᷑ ticio ſub excõicatòis late ſnie penã ui ſoluat Sem pꝛonio centuin j.paſcha S empꝛonius eſt cõ tentus pꝛoꝛogare terminum vſqᷓ; ad penthe coſtẽerit ne ercõicatus titius non ſ oluens i⸗ fra paſcha.N. ꝙ nðõ. ᷣm Pe.in.c.i. de locato. facit.c.ꝓꝛetcrea.de appel. War. in.l.i.5.? po operum.ff. de no · oper nune. ⁊ Joan. an. in c· quicunq;. de ſ enten excom libvi. Ego ad do notabile dictum Bal.in. l. maximum vitium C.dc liberis pꝛetcritis.vbi dicit ſtatuto caue ꝙ frater excludat ſoꝛoꝛem ſucceſſione pris. Moꝛtuus eſt pater. filus habet multos crẽ⸗ qitoꝛes qui vult admittere ſoꝛoꝛem ſuam à ſucccſfionem.⁊ ſic renunciauit ſtatutoan cre ditoꝛes poſſint impfdire renunciationẽ tan⸗ qᷓ; in fraudem creditoꝛum fiat.·⁊ determinat ꝙ non. Et ſic tene etiam de alijs penis Intel lige tñ ſi conſenſus pꝛeſtatur ante commiſſaʒ penam quia poſt penam inflictam conſenſus juperueniens non tolleret eamfaciunt noiã⸗ ta per War.in l.i.ᷓfilius.ff. de lega.ij. 2 ¶ Sed ponc ꝙ pꝛoꝛogato termino Titius nò ſoluit etiam in termino pꝛoꝛogatoꝛ crit ne e cõmunicatus. K. ꝙ non.fi pꝛoꝛogatio ſt ſine auctoꝛitate iudiciſ Gecus ſi fieret cum aucto ritate iudicis pꝛoꝛogantis mandatum quod crat ut ſolueret in paſcha ut ſoluat in penthe coſte ſub eadem pena. quia ſic ligarctur Ali⸗ ter non. quia ſecundum Baldum in.Ltale pa ctum.ff. de pactis. excommunicatio non po⸗ teſt naſci ex pacto.ſed ex ſententia. ¶ Quare debet quis excò municari.K. ꝙ ſo⸗ lumn pꝛo pcccato moꝛtali cui eſt anncxa contu macia:puta qꝛ monitus nõn vult reſipiſcere. ut eſt tex. in. c nemo epiſcopoꝛũ.xi.q.iij. Mec mirum quia nulla maioꝛ pena in cccleſia.ut in.c.coꝛripiantur xxiiij. qiijt vnde dicit Pa. in.c per venerabilem. qui filij ſunt legirimi. vbicunq; in iure cccleſiaſtico reperitur pe⸗ na moꝛtis pꝛo excommunicatione: debet ex⸗ oni. ut in dicto.c. ꝑ venerabileʒ. pꝛobatun/p pteres dicit textus in. c. cum medicinalis. de ſenten. excommu.libꝛo ſexto. ꝙ iudex in ea, ferenda debet ſe oſtend vet ſe oſtendere pꝛoſequi quod coꝛ
rigentis eſt t medentis. hoc ibi..„ Xcommunicatioii v
godebet quis excommunicari.
¶ Wtrum requtratur monitio pꝛecedens. K. 1
ꝙ ſic.triplex. vel vnd B tribus coꝛam ꝑſonis idoneis facta cũnnteruallo dierum niſi neceſ ſitas aliud ſuadcat.ut not. glo.in.c.ſtatuimꝰ co.ti li.vi. Aliter excommunicans ſine mont tione per menſem vnum eſt interdictus abiĩ⸗ greſſu eccleſie ipſo facto. ut in.c.ſacro.codem kitu. niſi fit epiſcopus vel ſupe ioꝛ in c. quia
pcriculoꝛum.eodem titu.libꝛo ſexto. Aduer⸗
tc tamen hic ꝙ quando pꝛelatus pꝛecipit ſub excommunicationis late ſententie pena ſubi⸗ to ne faciat tale crimen. tunc non requiritur alia monitio.ſed faciens contra.ſtatim excõ⸗ municatus eſt cum habcat annexam conlu⸗
maciam ᷣm Jo. de lig. in tractatu de cenlur
Wtrum dẽbeat pꝛoferri in ſcriptꝭ. xſc 1
⁊canſam excommunicationis expꝛeſſe con⸗ ſcribere pꝛopter quam pꝛofert. Et exempluʒ puiufmodi fcripture requiſitus teneiur ⸗ dere infra menſem excõicgtoꝛ quilibet aliter ꝑmẽſem vnum ab in greſu eccleſie ⁊ diuinis officijs eſt ſuſpenſus ſ eſt inferioꝛ epiſcopo. ut in c.cum mcdicinslis. eo.ti.li.vi Fimililer in ſententia ſuſpenſionis ⁊ interdicti eſt ſer⸗ nandum ſub cadem pena ut ibidem.
¶Wiꝝ in hanc penam cadant pꝛclatircligo
ſoꝝ ñi hoc non ſeruant. h Aapu refert Be· ind.c cum medicinalis ꝙ nõ. co ꝙ continut pẽant moncre ⁊ coꝛrigereſ ubditoſ.⁊ ſi opot terct ſemp habere calamũ. Ego autemn crcd verum. ꝛimo qñ periculum eſſet in mon ut non poſſet ſeruare pꝛcdicta. quod etiamie⸗ net Jo. an. ibidem.⁊ glo. in ver. temerſus⸗ ecundo qñ ſtatuta ſui oꝛdinis alim fom traderent.⁊ illam ſeruarent licet nol iſtam. qꝛ ut no in c. qualiter? quandoel ij in fine⸗ accu.oꝛdo iuris non ſeruatur in regularibus Tertio crederem excuſari ſi ex ignoꝛnli⸗ facerẽt. qꝛ faciliter reliʒioſi ignoꝛan iura. ut in cveniens de ſimo. Ilias nõ crcdo ercuſu ri⁊ ſiclumita Jo.an ibidem qui tenet g li tur iſta pena ſi non ſeruant ptedicl.
¶ Miꝝ ſit certa foꝛma verboꝝ peteln ß ꝙ non. opoꝛtet iñ ꝙ vtatur tglibus verbis que expꝛimant conſcnſum iudicis ve pꝛeſen crcõicantis ſicut in fimil di. de ſponĩen ter virum.⁊ ð ſpon. duo.c.i.ar. ⁊pꝛi ſenſun
ninata 4
mei ſu ſin ich Unnt Ui
uh l6
fu hint inn iſt hul ſuh (hde

dnnum ſr uncann — ndm wel h (nw h — nLmmt
np ee nt
caudi.xi.q.iij. Mon auteʒte pꝛeterito vel fu turo. Vnde ſi dicas denunciamus talem excò municatum. quẽ tamen pꝛius non excõicauit non crit excõicatus.· Similii ſi dicat volo ſit ercõicatus vnus de iſtis duobus ncuter erit excõicatus. Et licet quidam dicant ꝙ ſi inten tio ſit excõicandi qualitercunq; loquatun erit excõicatus.non credo.ſed tene quod dixi qꝛĩ excõmunicatione requiritur vltra intentiõeʒ expꝛeſſio certa.quod etiam tenet Po. Et fat qð no.in.c.cum deſideres.co.ti.⁊ no. Inno.in ccum olim el pꝛimo. de pꝛiuile. Et idem dicẽ dum de abſolutione. Ex quibus collige ꝙ ex cõmunicandus. Pꝛimo debet moneri. Secũ do debet ſubeſſe cauſa iniuſta. Tertio animꝰ bonus iudicis. Quarto verba congrua. Et quinto ꝙ ꝓferarur in ſcriptis. Et ſexto ꝙ exẽ plum ſcripture ſi requiratur det᷑ infra menſẽ
5 ¶ Dtxꝝ ercõicatio maioꝛ poſſit ferri ad tp̃us:
4
ꝙꝙ ſic Fm do. Anto.⁊ ẽt eius abſolutio!ut recitat Ma. in.c. veniens.el ſcðg. de teſti.vbi dicit ꝙ poteſt abſolni ut teſtimòniũ det. ⁊ pꝰ ea reincidat.ſed ſuſpendi non poteſtſed oʒ ꝙ aut totaliter liget.aut totaliter tollat᷑ ᷣm glo. in.c.pñti.de ſen.ercõ.li.vi.poteſt bñ ferri con ditionaliter.⁊ deficiente conditionc non liga bit. ſed abſulutio non poteſt fieri conditiona liter. qð intellige de conditione pꝛopꝛia que ſupendit actũſed ve conditione pꝛeterita.q pꝛopꝛie non eſt conditiobenẽ pt fieri utputã ſi feciſti ſic ego te abſoluo. ficut dicimus. Si tu non es baptiʒatus egote baptiʒo.
6 ¶ Quidi dicat hẽo te ꝓ erchicato. K. ꝙ ercõii
catus crit.ut pʒ per ea que dixi.ð. 4 uis.ð.i.
7 Ex quibus verbis cognoſcit quòõ excõicatõ
ſit late inĩucl ferende:ſe m. Pa in.c.ſi dili genti. de foꝛo compc. ꝙ qñ pꝛofertur ſnĩa in iure reſpectu pꝛeteriti tempoꝛis.utputa excòi catus ſit vcl interdictusitunc ipſo iurc regu⸗ lariter ligat.c.cupientes in.ð.ceterum: t ibi te net gloſa.in vcr.fuſpenſos.de elec. li.vi. facit. c.ij. de teſti.cogen.⁊ glo. hoc tenet in c.quicũ⸗ q;. de here li.vi.⁊ gl. in.l.in criminali.C. de iu riſdi vm.iudi. Et hoc vexꝝ nifi alio iure appa reat ꝙ fint ferende ſnie.ut no.in.c.ij. de foꝛo compe.in verbo ſi ſcqueſtratus.⁊.xxx.di.ꝑ to tum.vbi d̃ anathema ſit.ſ.ꝓer ſniam feren⸗ damꝝᷓi vcro verba non ſunt reſpectu pꝛete riti tpis.tunc ſi ſunt veclaratoꝛia ſic ipſo inre ligant.ut fi dicat decernimus excõicatõi ſub. iacere ⁊ hmõi vel viribus carere:pꝛo hoc tex.
5 170 ců glo.in.e.nouit. ðe his que fi.a pꝛela. Si añt verba ſunt diſpoſitiua.tũc fi ſonant in futuꝝ eſt canon ferende ſnie niſi addat᷑ aliqð verbũ qð oſtendat ꝙ ipſo facto:vide bonã gloꝛin re — tenetur cõiter de B verbo ſubiaceat ꝙ ſit late ſnie.lʒ ſonet in fu⸗ tuꝝ Similiter verbum habcatur.ut no.in.c. vnico.de iniur.li.vi.⁊ pꝛobat᷑ in.c.ſi quis ſua dente.xvij..iiij Et ſic intellige quod dicitur in rubꝛo.C.cõminationes vel epiſtolas. ¶ Rtrum cum dicitur ſiue a iure.ſiue ab ho ⸗ mine· pꝛecipio ſub pena excõicationis. ſit lata ſnĩa.ita ꝙ contra faciens incidòt ipſo facto: ke. ꝙ non niſi aliud appareat ex coniecturis. ira concludit gloꝛnotabilis que cõmuniter te netur in.c.vnico.de ſagita.⁊ in.c.ij.de ſimo.⁊ in.c.ij. de matrimo.contra interdic.eccle.con tra. nec appꝛobo diſtinctionem Moſtienſis ⁊ Mug. qui volunt ꝙ ſi pzꝛofertur a iure ſit late ſententie allegat.xxx. di per totum.ſed paruʒ faciunt. Si autem pꝛofertur ab homine. tůc non ſit late ſententie.ſed pꝛimum tene. ¶Mtx vhicunq; fit mentio de exeõicatione intelligatur de maioꝛi.K. ꝙ ſi pꝛofertur a iu⸗ dice eſt certum ꝙ fic.ſi aliud non expꝛimatur ꝑter. in.c.penul. de ſen. exco Idem poſſet dici quãdo pꝛofertur a iure ⁊ iſtã eſt ratio.qꝛ ver· ba debent intelligi Fm cõmnnem̃ conſuetudi nem.ut in.c.ex litteris.de ſpon.⁊.l.labeo.ff.de ſupe.leg. vnde quia communis vſus habet ut accipiatur pꝛo maioꝛi ſic faciendum eſt. iij. in g⸗ commnnicatioii ing⸗ bus excõicatõ ab homine lata nõ tenet ſec eſt timenda.ſ.ꝙ in. xv.m cõmunit᷑ doc. in.c.ſolet.⁊.c.ꝓꝛeſenti.co.li.vi. Mꝛimus qud do eſt a non ſuo iudice.de conful.c.ad noſtrã cum ſuis concoꝛdamin glo.⁊ hoc verum nifi ex certa ſcientia quis conſenfiſſet in eum tan⸗ qᷓ; in iudicem ꝓpꝛium.ff. de iuriſdi.om.iudi. .ſi per erroꝛem.⁊.ff. de indi. kij. ¶ Secundꝰ qñ eſt a ſuo iudice fed exeõicato: ⁊ licet aliqui teneant ꝙ quando cxcõmunica⸗ tio eſt occultaqꝙ ratione publici officij tener. tu tamen tenẽ ꝙ nõ yalet.vt eſt tex.in.c.audi uimus.⁊.c.aperte.xxiiij.g. i.⁊ tenet glo.in.ð.i xxiiij.q.i.verum eſt ꝙ excõmunicatus ab ex⸗ communicato occulto non debet in aperto celebꝛare vel immiſcere ſe diuinis quia ſi nõ poſſet pꝛobare cum excõicatum ſcandaliʒaret populum. Ma.in.c.vcritatis.de dole ⁊ cõti.

5
7
8 7
10
tenet poſt factů iſtaʒ opinionẽ.ſed ante kaetů dicit tenendũ ꝙ valeat· ſed non credo niſi vt dixi quo ad hot vt non celebꝛet in publico.ni ſi poſſit pꝛobare ꝙ ſit excõicatus Idem dic ſi eſt a ſuo iudice.ſed intruſo:xij. qiſ. alienatõeſ nel ſuſpenſo ſeu interdicto a iuriſditione. de conceſ.pꝛebeti quia cum ibi notatis. ¶Tertius caſus quando ille pꝛelatus qui eã tulit violauit interdictum hominis.c. tanta de exceſ.pꝛcla. ꝑt hoc verum niſi fuiſſet abſo lutus a dicta violatione.qꝛ tunc teneret ſnĩa excõ̃icationis ab eo lata poſt abſolutionem. ¶ Qnartus quando quiſ excommunicat ſub ditum contra pꝛiuilegij ſui tenoꝛem de pui le.c.cum capella.⁊.c.quanto. ¶ Quintus quãdo pꝛclati excõmunicant ſub ditos qui noiunt eos pꝛocurare vltra euectio nis ⁊ perſonarum numerum taxatũ. in. c. cuʒ apoſtolus. de cenſi dum cos viſitant. ut in.c. qupꝛundam.de exceſſibus pꝛelatoꝛum. ¶ Sertus qñ fertur a delegato impetrato ab ercõmunicato in caſu non permiſſo· ut de re⸗ ſcrip̃ili.vi. Mam ſolũ poteſt impetrarc ex cõicatus reſcriptum ſuper articulo excõica⸗ tionis vel appellationis.alias nonut ihidem ¶Septimns quando fertur contra inſinua⸗ tes uelexponentes ſuperioꝛibusaut apoſtoli ce ſedis legatis uel inquiſitoꝛibu s ſtatum cc cleſiarum monaſterioꝛum.ſeu locoꝛum ſuo⸗ rum. perſonarum. ⁊ rerum ipſoꝛum.ut in.c. quia pleriqʒ de officio oꝛ.li.vi. ¶D ctauus quando velegatus excõmunicat Stra intentionẽ delegantis. de pꝛeben.c. vlti. ¶ Monus qñ excõicatur quis poſt appellatio nem legitimã ut in. cſolet. ⁊c. venerabilibus eo.livi.⁊.c ꝑ tuaſeodẽFallit hoc ut no. Na· in.c.vcneradili de cenſiqñ pꝛelatus pꝛocedit ertraindicialiter ut pars ad conſeruationẽ in rium ſuoꝝx.qꝛ ſicut poteſt ſe defendere gladio materialigic ⁊ſpũali.nec tenet admittere pꝛo bationes in contrariũ uel appellationẽ. ut in c.dilecto.co.li. vi. Qð limito verum gñ eſt in poſſeſſione· uel ſaltẽ non ↄſtat ꝙ nõ ſit in poſ ſeſſione· Secus eſſet qñ conſtaret eũ non eſſe in poſſeſſione.utputa qꝛ coſtat monaſterium eſſc exemptum.⁊ conſtat epiſcopum non eſſe in poſſeſſionc ipſum viſitandi qꝛ tunc ſi excõ municaret poſt appellationem non teneret. ¶ rxꝝ appellario poſt ercõicationẽ inflictã ipſã ſuſpendat. K. Fᷣm Ma. in.c. ꝑtuas.co ti. xñ.ſed ſolũ defert iuriſditionẽ ad ſupioꝛem.
ut patet in e paſtoꝛalis. ⁊ qð ibi no. de appel.
¶ Wtꝝ allegans ſnĩam nullã.⁊ nõ petens ab i
ſolutionẽ ad cautelã ſit audienduſ.K. Ma in d.c.per tuas ꝙ ſic.⁊ licet in. dc per tuas non ponant᷑ niſi duos caſus in quibus dʒquis au diri.tñ hoc intclligitur gratia exempli.⁊ pꝛo prerea pꝛo oĩ caſu in quo duis dicit ſniĩaʒ nul lam debet audiri qᷓ;uis non petat abſolutio⸗ nem ᷓm cõmuniter doc.in. d.c. per tuas.⁊ in dc.ſolet. Gecus de allegante ſententiam iniu ſtam.quia non auditur ante abſolutionem: ¶ Decimo qñ cõtinet intolerabilẽ erroꝛẽ uti! c. ꝑ tuas codẽ.⁊ victis.c.ſolet. ⁊ vencrabilibꝰ. Et dr intolcrabilis erroꝛ qñ alid ſub vi pꝛe⸗ cepti ↄtinetur in ſnĩa qð cõiter vciin ſuoge⸗ nere eſt pctm̃.vcluti ſi excõicat qʒ clemoſynã pauperi tribuit. ucl qꝛ faciebat aliquid quod in ſe bonum eſt. aut qꝛ non operabatur illud qð ex ſuo actu illicitũ eſt.⁊ pꝛauũ. ut vrĩc.ve⸗ ncrabilibus. Addit glo. in. d.c.per tuas ꝙeſt intolerabilis erroꝛ qñ p̃cipit impoſſibilc. ʒi qñ pꝛonunciat expꝛeſſe contra ius ſcriptum. utputa qʒ dicit ꝓnuncio excõicationẽ valere qᷓ;uis ſit lata poſt legitimam appellationem. ed hic aduerte qʒ aliqñ crroꝛ eſt expꝛeſſus? tunc clarum eſt ꝙ non ligat per tex pꝛedictol Aur nõ eſt expꝛeſlus ⁊ ſic glo.in. d.c.per tuas tenet ꝙ ligat ſed Pa.in. dc.cum apoſtolus. tenet verãm glo.qñ non conſtat notoꝛie decr roꝛe.ſed.qñ notoꝛie cõſtat. utputa ꝙ quiã vo luit eum pꝛocurarc vltra numerum debitum ercõmunicat ꝙ non ligat.cle paſtoꝛal. iſ⸗ ſana de re iudi.ut no. per Innocen. in c. fra⸗ ternitatis.ð fri.⁊ male.⁊ placet mihi iſta op ¶ Quicd ſi ↄtinet erroꝛẽ facti pnta. q dicitct 6 cõico te qʒ feciſti furtũ cũ non fecerit hgl de ꝑ tuas. ꝙ ligat. ſʒ cgo credo glo yeãtiſ notoꝛie ↄſtaret de erroꝛe facti.q ſicñ ligart. ¶ Mndecimo qñ ſnĩa pꝛoferẽ generaliterꝰii facientes puta reſtõem.vel non ſoluentes.⁊ aliquis non facit qꝛ non poteſt qꝛ fnò lic ßm Fede. conſilio rciij. Ratio fm P ine PM. ⁊. W. de officio dele. quia verba ſimil debent intelligiciuili mõ. ar..ſicui ff de ſer ui.vide pena.ᷓ.xiij. ¶ Duodecimo añ ſententia excõmunictio⸗ nis ponitur ut aliquid faciat quis icerloi⸗ mino⁊ terminus pꝛoꝛogaturab ilo cuibebe bat facere. de quo vide. ð excõᷣicatioi rt. 6 ¶ Tertiodecimo qñ iuder ferens ſnam noni i tẽdit ligare. qꝛ ercõmunicatio ſumit virto
—
iin uin vit itin ſm iij ſin Mil M 56 wb it hn ſiſt

—
— n ſ —— Hcuz ube — m drmd] 6 nmg mtnun npr n im uwn
„
3 1
8
5
20
intentõe excðicatoꝛis. fm Ma. ineex pte el.i ve offi. oꝛdi facit qð no.glo in.c.ij. de teſti.co⸗ gen.⁊ in.c. N.⁊. B. de offi. dele. ⁊ in.c.i.de iu⸗ qi. ⁊ iõ qñ iudex generaliter excõicat non reue lantes. nel qui fecerunt aliquid ſi intendit ali uos eximere ab hoc non ligantur quod nõ. Quartodecimo qñ aligs ihferioꝛ a Papa excdicat aliquẽ cũ ꝑticipuntibus cũ co in caſi bus in quibꝰminoꝛexcõicatio incurrii. Mãð tales ꝑticipantes ipo iure eſt nulla. niſi fuerit noĩatim moniti tribus vicibus.uel vna ꝓtri bus cũ aliquoꝝ dierũ interuallo.ne cũ taliex cõicato ꝑticipent.c.ſtatuimuſ iuncto. c. Mitu tionẽ. coli.vi.⁊ ſine dicta monitiõe excõicãs eſt interdictus ꝑ menſem iß̃o facte ab ingreſ ſu eccleſie.c.ſacro.eo.ti ⁊ no.i.d.c. Statuimuſ Secus cſt de papa ꝗ p̃t cxcõicare aliquẽ cũ
ticipantibꝰ. ⁊ ſic ligarent eadẽ ſnĩa.⁊ ab ipſõ
ſolo eſſent abſoluendi.c.qð in dubijſ.eo. Silr ßm Jo. An.⁊ Ab.⁊ ſequit᷑ Pa. in.d.c.qð ĩ du bijs Si gʒ index excõicaret pᷣdictos ꝑricipã tes cũ aliquo excõicato ab alio nõ a ſe teneret excõicatio qᷓ;uis non eſſent moniti. Et ſic in iſtis duobus caſibus timenda eſſet.ałs non ¶¶ Quintodecimo qñ excõicatio fert᷑ ſub con ditione.⁊ ante conditionis euentũ moꝛit ex⸗ cõicatoꝛ qꝛ ſic expirat ⁊ non ligat poſt moꝛtẽ eius Fᷣm Ma.in.c.cũ ad hoc de cle. non refi.⁊ quelibet ẽt alia ſnĩa expirat cx quo nõ habuit effectũ in vita ſnĩantis.facit.l.fi.ff. de pe.⁊ ſi⸗ militer dicit Be. in. d.c. ut aiaꝝ ꝙ ſubdituſq efficit foꝛi alterius pendente conditione non ligat᷑ ᷣm Archi.ſʒ ᷣm Jo. An.ligat᷑ niſi appel lauerit ð foꝛo cõpetenti.c.pe.de of.dcle.c.gra tum.x.c. rclatum.⁊ idem Inno.tenet ⁊ veriꝰ. ¶ In oibus pᷣdictis caſibus ſnĩa excõicatòis nullo mõ eſt timenda.nec quo ad deuʒ. nec q̃ ad eccłiam.qñ notoꝛie conſtat de aliquo ipſo
rum. Sed qñ non conſtaret tunc quo ad eccle kã eſſct timenda.⁊ ipſaʒ contẽnens peccaret
moꝛtaliter.⁊ poſſet excõicuri.⁊ ſic intelligẽdũ eſt capitulũ pꝛimũ.xi.q.iij. vbi dr̃. nia paſto ris ſiuc iuſta.ſiue iniuſta fuerit timenda eſt.
¶ Ex pꝛedictis patet deciſio notabilis ⁊ quo tidiane qõnis. Eÿ̃s cxcõicat oẽs qui ſciunt ꝗſ accepit aliquid ſi non reuelant.an teneat᷑. Et dic ꝙ ſi aliter non cxpꝛimit non tenentur.nifi ſcicntes ⁊ qui ꝓbare poſſunt. ut.ð.venuncia⸗ tio. ð.xiij. Si ãt expꝛimeret in ſnĩa ꝙ ſiuc pꝛo bare poſſit ſiuc nõ ꝙ teneant᷑ venunciare.ſic
continet crroꝛeʒ intolcrabilẽ.⁊ non valet niſi
7 adderet ꝙ qui non poteſt pꝛobare teneat᷑ ſibi dicere tanqᷓ;; patri ⁊ pꝛouiſoꝛi ut ſecrete ꝓui⸗ dere poſſit.⁊ tunc tenerentur ei vicere fm di⸗ ſtinct ionẽ quam habes.ð. Denuuciatio..x. Irtem alterius gõnis. Eÿp̃s excõicat oẽs non audientes miſſaʒ in parrochiali eccleſia in fe ſtis.qꝛ ſi aliud non addit ſolum erunt excõic ti qui ſine rõnabili cã̃ ẽ non audiunt.aut in caſu a iure.vel generali conſuetudine ꝑmiſſo ⁊ iõ illi qui pꝛopter aliquam infirmitatem ñ audiunt ⁊ hmõi non erunt excõicati. Bilrg audiunt in eccleſia minoꝝ ⁊ pꝛedicaioꝛũ. Si vero in ſnĩa adderet fiue ex rõnabili cꝗ̃ dimit tant.ſiue nõ ſiue in caſu ꝑmiſſo a iure.uł a cõ ſuetudine.ſiue non. ſic continet intolerabileʒ erroꝛem ⁊ non ligat.qꝛ ſicut epᷣs attentãdo 5 ius nihil facit.c.vides.x.di.⁊ qð no.in.l.non vubium.C.de legi. Ita ẽt attentatũ 5 conſue tudinem generalẽ totius oꝛbis eſt nullũ.ut in c.his.⁊.c.catholica.xi.di.ꝙ eſſet ſi poſſet pꝛo⸗ hibere ne audirent in cccleſijs minoxꝝ ⁊ pꝛedi catoꝛum ⁊ huinſinodi. Idem dic qñ mandat ne quis laboꝛet in feſtis Fᷣm pꝛedictaʒ vi.Itẽ qñ pꝛecipit alicui ut ſoluat in tali terminò ti⸗ cio centum ſ̃m pꝛefatam di.⁊ faciunt ad pꝛe dicta quod die.j. pena.xiij. vbi plene vide⸗ bis pꝛo hac materia ⁊ ſimilium queſtionum: iiij. in g Ecommunicatio ii rz Rbus incurritur minoꝛ excõicatio ipo inre. Ad quod dicendũ eſt ꝙ licet plures caſꝰ numerentur in iure nihilominus omnes re⸗ ducuntur ad iſtos duoſ. Quoꝛum pꝛimus eſt peccatum moꝛtale. Mam quotienſcũq; quis peccat moꝛtaliter eſt excõicatus minoꝛi excõ̃i catione ipſo facto.ut pʒ in.c.audi.xi.q.iij. vñ ſicelebꝛat uł recipit eccleſiaſtica ſacta niſi pꝛi us conteratur ð peccato peccat moꝛtgliter.c. fi.de cle.cxcõ.mim. Quod limita.ut.ʒ. Bap⸗ tiſinus.v.ᷓ.xi. Et hec excõicatio minoꝛ eſt ſo lum quo ad veum ſi peccatũ eſt occultũ.ut in d.c.audi. Gi Vo eſt notoꝛiũ ſic excõicatus eſt ẽt quo ad eccleſiaʒ.ut in.c.veſtra.de coha cle. ⁊ muli.de quo dic ut.ð. Tlcricꝰ.viij. I.iiij. Et ad iſtum caſum reducit illud quod habetur ĩ c.minoꝛ.xvij.q.iiij.⁊ in.c.tanta.de fimo.⁊ in. c.ſi quis deinceps.xvi.q.vij. cum ſimilibꝰ. Se cundus caſus eſt cum quis participãt cuʒ cx⸗ cõicato maioꝛi excõicatione in locutione.oꝛa tione.ſalutatione.comeſtione.⁊ ſimilibus de quibus dic ut.j. Excõicatio.viij. per totnm.

commnnicatio⸗ ſibusm uibus quis incurrit ipſo facto excõi⸗ oatõʒ maioꝛẽ.⁊ a qua nõ põt abſolui niſia ſe de apłica. Mꝛimus caſus eſt in.c.ſi quis ſua⸗ dente.x vij.q.iiij. iuncto.c.nõ dubiũ.⁊.c.veni⸗ ens.⁊.c.ad eminentiã.⁊.c.cũ illoxꝝ.⁊.c.de mo nialibus.co.ti.cum.c.religioſo.co.ti.li.vi.vbi excòicantur quicunq; ſuadente diabulo in clericuʒ vel monachũ vel monialẽ canonicuʒ
aut cuiuſlibet religionis conuerſum vel con
necrſam.aut nouiciũ quẽlibet cuiuſlibet reli⸗
gionis violentas manus iniecerint pꝛo cuuſ caſus declaratione queruntur infraſcripta.
¶ Qñ dicat inijcere ſuadente diabolo.h. ꝙ qñ doloſe facit.nã dolus regrit ut excõicatio
hec incurrat᷑.ut no. Jo.an.in.c.quantc.in no⸗
nella.de ſen.excõ.⁊ ẽſt ter. apertus in c.i.⁊ in c.cum voluntate. eo.tiex quo patet ꝙ ꝑcutiẽſ clericum in. viij. caſibus non eſt excõicatus.
1 ¶ Pꝛimo ſi indeliberate ſiẽ facit ludens ꝑcuſ
5 4
futz aliqñ ſine deliberatòe reꝑcutit. ut in.d.c.i ſᷣm Wonal.qꝛ h ẽ ↄditio ludi. ut ꝑcuſſus Zui ter repcutiat ne vidcatur inferioꝝ ĩ ipſo ludo ¶ Secundo ſi ex ludo ⁊ ioco intellige leuiter. ⁊ non in deriſionem.ut in. d.c.i.
¶ Tertio ſi cã coꝛrectionis ut in.d.c.cũ volun tate.intellige de his gbus eſt ꝓmiſiũ ſiẽ ſunt piati q ꝑ ſeipſos clericos uel religioſos vbe rare poſſunt exceptis cpiſcopis quibus non licct aliquẽ pecutere.ut in.c.non liccat.Ixxx¶vi pi. ſod per alinʒ faciant.ut.v.q.v.illi qui. Mõ tamen per laicum ſi clericus eſt qui verberã- dus eſt. ut in.c.vniuerſitatis.co.ti.
5 ¶ Quid ſi ſit pꝛelatus.ſed nõ illius clerici quẽ
verherat.. ꝙ eſt excõicatuſ.qꝛ Pᷣm Pa.in.c. ut fame codcʒ. opoꝛtet fit ſuus pꝛelatus:⁊ ſe⸗ cundo ꝙ ad eum ſpectet coꝛrectio.qꝛ non ſuf ficit habeat auctoꝛitatem in ciuilibus ſicut re ctoꝛ vniuerſitatis habet aliter iſtis duobus non concurrentibus crit excommunicatus.
6 ¶ Mtx verbcrantes ex mandato pꝛelatoꝝ ex
cuſent᷑.he.ꝙ ſi eſt inferioꝛ ep̃o pꝛelatus dʒ ip̃e verberare niſi cñ vꝛgeataliter eſt excõicatus tũ pꝛecipiens q; obediens ſi ꝑ aliũ facit: ut in di.c. vniueſitatis. Si Vo eſt eps vel ſi non eſt eß̃s.⁊ cã̃ vꝛgeat excuſat verberãs de coꝝ mdã dato. ut in.c.cx tenoꝛe codem vñmõ ſit cleri⸗ cus monachus uel ↄuerſus ſi verberare vult clericũ monachũ nel conuęrſũ: q lʒꝑ laicum poſſit capi clericꝰ ex neceſſtate ucl monachꝰ
aut conuerſus.ut in.c.ut fame eodem.tñ ver· berare non licet aliquo modo niſi cauſa ſubſi ſtente.aliter excõicatus cſſet. ut in. d.c. vniuer ſitatis⁊ hic capio laicum pꝛo ſeculari ꝓpꝛie. ut in dc. vninerſitatiſ. ⁊ ſic conſuetudo inter pꝛetatur.d.c.vniucrſitatis.ut pꝛo cauſa ratio nabili ⁊ per conuerſos ſen laicos religioſos poſſint de mandato pꝛclatoꝛum verberari. ¶MPtrum pꝛelatus ucl alius de eiꝰ mandato detinens clericum ſit excõicatus.K.ꝙ nõ niſi modũ excedat.utputa cũ clericus quiete ſeca pi ⁊ duci ꝑmittit. ⁊ capiens calce vel pugnoi
pingit. ut dicit Jo.an. in.c.clcricos. co.i.vi.
vel niſi clericus fideiuſſoꝛuam de parendo da ret.quia tunc non poteſt detineri. niſi exceſ⸗ ſus enoꝛmitas.ucl alia rationabilis cauſa ali ud ſuaderet.vt in. d.c.ſi clericos. ¶ Mtxꝝ pꝛelatꝰ verberans clericũ ex odio nõ cꝗᷓ coꝛrectõis ſit excõicatus.R ꝙ ſic. ar.d.c.cũ voluntate. Sed not. ᷣm Monal.ti.excõicatò ꝙ nõ requirit᷑ ꝙ pꝛelatus verberans cogitet de coꝛrectiõe ſed ſufficit ſit ꝑſona qͥ hʒ aucto ritatẽ a iure verberandi ⁊ ci ſubſit ꝓpiquã debeat pnniri.vñ ꝑcutcre ex coꝛrectione eſt cutere pꝛo culpa digna coꝛrectõe.que ſnia ſit benigna.ſecurius tñ eſt ᷣm cundẽ ut jaltẽ habitu cogitet de coꝛrectionc.q lʒ tũc moue atur ex ira non crit cxcõicatus.ſed longe me⸗ lius eſt ut differat donec ira quieſcat.ut drĩ c.illa pꝛcpoſitoꝛuʒ.⁊.c.ira.⁊.c.cũ a pꝛe.xi.q iiji ¶ Mtx mgt poſſit ſiłr cã̃ diſcipline vᷣberare ſe. ꝙ.ſic. c.i.⁊.cex tenore.⁊c.cũ voluntatc j. fi. co.ti nec diſtinguit᷑ an clcricus ſit in facris aut in minoꝛibꝰ ſiẽ nec in pꝛelato in dictis c.
—
¶ Mtx pr̃ ucl vñs familie velꝓpinquns ſilr lo
poſſit.&. q; ſic ſi ſũt in minoꝛibꝰclerici. d. cců voluntatc.facit.I.ſi filiꝰ. C. de pa.po.⁊.l. ynic C.de emenda. ꝓpin. xlv.di.. neceſſc. ad fi.tj Jo. de lig. pe. de ꝑu.⁊ Mau.ꝙ ẽtſi pffamiliaſ verberaret exñtem in facris cã coꝛectòis no erit excõicatus.⁊ plʒ poſt factũ licet añ faciů teneam cũ Pa.in. d.c.cũ volũtate ꝙ incidat Mec ob. dicto pꝛefatoꝛum doctoꝝ ratio glo. in.d.c.cum voluntate. qꝛ ut dicit Paibidem ⁊ in.c.conſtitutus.de in inte.re.ſola dignitãs epiſcopalis. non ſacer oꝛdo liberat q patii poteſtate.ar c.per venerabilem.qui fi int le.
¶ Silr ÿt pᷣrbyter ucl glibet alius. rõe officij!
qð hʒ in eccłia q cui officiũ cõmittit. ⁊ ia ne quibꝰ offm̃ creg nõ pt.ar. ci. de of dele Et ſi talis clcricus ꝑturbat offm̃ in ecclia ʒ hus
un dm mni inc ſich ic imb imn kſd g pi din nöl it m h ni ii ſi m miip ſuin itun myrh iun ſlii in

1—
van 1 nnnen
nuct
vſficiũ nõ habeat magiſteriũ ſup eñ. pᷣttñ eñ
12
— **
erpellere ⁊ vererare. vt no. Inno.⁊ Poſt. in c. veniens.co.ti Pa.ẽt ibidẽ dicit ꝙẽt ſi nõ hʒ pꝛelationẽ exchſatur in tali caſu percutien do. Bilr pñt facere ſenes clerici cã deuotòis in pucros clcricos ⁊ iumoꝛes in minoꝛibꝰ oꝛ dinibus conſtitutos. ut in. dc. cuʒ vojuntate F.fi.⁊ hec intellige de leni percuſſionc nõ gra ni. qui tñ oẽs ſupꝛadicti ſi cxcederent moduʒ dũmodo non ꝙœx pꝛopoſito non crunt excòõica ti. ut no. Bcr.⁊ Moſt.in. dc.cum voluntate. ¶ Quarto rõne cohertionis pᷣt detincri ſine cxcõicatione.puta ꝰ tinust actũ malũ nec p̃t cõpeſci aliter ᷣm Inno in c.ſi vero.el ico.ti. qꝛ iudex pᷣt eũ capere ⁊ quilibet alius.⁊ ligare dÿmodo qᷓ;pꝛimũ reſtituat pꝛclato ſuo. Hiłi mõ poteſi m Pa. in.d.c.ſi vcro familia po⸗ teſtatis inneniens clericum de nocte qꝛ pᷣt ti⸗ merc ne vclit facere aliqð maluʒ. qʒ eſt 5 cum pꝛeſumptio.c.conſuluit de offi.dele. Iteʒ qñ capit᷑ pꝛopter malũ qð egit ut ducat᷑ àd pꝛcia tũ ſuũ ut puniat᷑.⁊ vubitat᷑ de fuga eius Fᷣm PMa. in.c.cũ non ab hoĩc. de iudi.facit in ar. C de decurio.l.generali. Idem dic ſi creditoꝛ ti met ð fuga clcrici debitoꝛis 5̃ʒ Inno. ⁊ Ma. in.c.ut fame.co.ti.facit.l.ait pꝛctoꝛ ff. de his qᷓ in frau.credi. Itẽ pt ſi fecit aliqð delictũ de tineri ꝑxx. hoꝛas.ad vocandũ teſtes ne fit lo cus inficiationi facit.l.capite quinto.ff. de ad ul. ⁊ in aut. vt licc.ma.⁊ auic..is quoqʒ ¶ Quinto ròe defenſionis tã ſue q; ſuoꝝ ſeu ẽt alioꝝ lʒ detinere cũ ⁊ ad iudicẽ ꝓpꝛiũ duce reſm Pa in. d.c.cũ non ab hoic.⁊ ẽt ꝑcutere mutilare ⁊ occide recũ mode ramie inculpate tutclc, ĩimo dicit glo.in. v.i xxiij.q.viij. ꝙ ncc ẽt peccat.ſcd Pa.in.c.olim.cl.i.de reſti.ſpo. nec ſolũ pꝛo defenfionc ꝑſone.ſed ẽt rerum ʒ pcutcrc. ut in.d.c.olim.⁊.c.dilectus.de ſen.ex cõli.vi.⁊ in l. furẽ.ff.de ſicca.non tñ occidere vcl mutilare licct.qñ ablatũ eſt recuperabile ꝑ udicẽᷣm Bar in. d.l.furem.qꝛ ſic incurreret cxcõicationẽ/ſecus ſi eſſet irrecuperabile ab⸗ latum:ut in. d.c.olim.⁊ in. d.c.dilectus.⁊ no.ĩ dfurem.⁊ de hac materia vide.ð. defenſio. Idem dic de auxiliatoꝛibus taliũ. duerte F ꝙ licet non ſit ercõicatus faciens violentiam
dkrico pꝛo recuperatione reyũ ſibi ablataruʒ tñ ſih facit ex interuallo poſtq́; clericus ꝑue⸗
nit ad locũ deſtinatũ ⁊ adeptus eſt poſſeiſio⸗ nem pfectam rerum ablataꝝincidit in ercõ⸗ municationeʒ m Pe. de cenfu.eccleſiaſticis
⁊ qñ dicatur ex interuallo vide.ð. defenſio.
Bed pone ꝙ ercedat modũ ꝓcutiẽs cicrici i4
cã defenſionis.h. ßᷣʒ Pa. in. d.c olim.qꝙ pph no erit excoicatus. dũmõ exꝓpoſito ñ faciat! qꝛ ut dixi requirit᷑ dolus ut incidat in excõica tionẽ: facit glo.in.c.ſigniſicaſti el.ij. de homi. ⁊.ſi ex plagijs..tabernariꝰ.ff. ad.l.aquivið bonã glo in.d.c.cũ voluntate:⁊ in pꝛincipio. xxiij. q.i. Jecus ſi ex pꝛopoſito. t dr excede- re quando non ſeruat moderamen inculpate tutelc.de quo habes.ðdefenſio.ᷓ.iiij.
¶Sᷓcd pone ꝙ fugiendo poteſt euadere ſed ñ is
fugit ⁊ ſic percuti inuaſoꝛẽ. K. ᷓᷣm Par.in.l. i. C.vñ vi.⁊ ſcquitur Pa.in.c. olim.ẽl pꝛimo. de reſti.ſpo. ꝙ licite poſſet percutere. qꝛ fuga eſt qucdam iniuria:l. Item apud labeonẽ.jj de iniurſ⁊ dicit Ly in d.ᷓ.tabernarius.ꝙ fu⸗ ga reddit quẽ vilioꝛẽ. hoc limita vcrũ qñ eſſet talis ꝙ fuga eſſet ei confuſio cum ergo in⸗ inria coꝛpoꝛalis ſit maioꝛ qᷓ; iactura rerum.l. in ſeruoꝝ.ff. de penis.⁊ pꝛo iactura reꝝ liccat percutere ut victum cſt. ergo a foꝛtioꝛi pꝛo in iuria coꝛpoꝛaliſed tñ non cuitaret irregulari tatem ſi occideret Cle.ſi furioſus de homici.
¶ Sexto ratione turpis operatiõis cũ vxoꝛe ig
matre.ſoꝛoꝛe u filia a clerico facte. Mã ſic cũ talibus ꝑſonis inueniens eũ ſine excõicatiõe percutitenec diſtinguo inter leuem ⁊ atroceʒ pcuſſionẽ cũ ius nõ diſtinguat.ut in c.ſi vero el. i.co..vlcũ ẽt lex permittat occidere ut.ff. de adul.l.qð lex ait.ð.qð ait. Peccat tñ graui ter ſi mutilat vel occidit.ut no.in.d.c.ſi vo.ex cõicatus ve ro non eſt.licet aliqui vixerint ꝙ ſic. Fgo tñ quia vifficile eſt iuſtuʒ tempcrare doloꝛem.ut. C.de adul.l.graccus.tenerẽ ꝙ cẽt ercõmunicatus occidendo ucl mutilando qñ maturo conſilio ⁊ penſatꝰ animo id faceret non ex caloꝛe ire ſubito quia tunc ceſſarct rõ qua canon excuſat ab excõmunicationt.⁊ lex ab occiſione.ałs non ſit excõmunicatus
¶ Quid ſi inuenit non cum pꝛedictia perſo⸗ nis aut aliqua carumſed cum aliqua alia cõ⸗ ſanguinca/K. ᷣm tex dc.ſi vero.ꝙ erit cxcõi⸗ catus percutiens: qꝛ pꝛefata conceſſio non ex⸗ tenditur ad alias perſonas Mo.tamen exten dit filiam ad ncptem ⁊ vxotem ⁊ ad ſponſam vt in aui.vt lice.matri ⁊ auie.ð.qꝛ vcro.⁊ In no. matrem ad aſcendentes.⁊ filiam ad deſcẽ denteſ.pꝛma tñ opinio tutioꝛ cſt vt non extẽ datur.ar optimũ in.l.ꝓurc.⁊ qð ibi nota.ff.ð
—
adulte.vbi nomine patris cui licet filiam in
7

22
*5
adulterio occidere non veniunt aſcendentes ¶ Quid ſinon venit in actu coitus cum pꝛe⸗ dictis ꝑſonis ſed in oculis amplexibus.⁊ hu⸗
iuſmodi fignis pꝛopinquis coitus.uel explen
di. uel expleti.he. Mo. vbi. ð. ꝙ ſi huiuſmodi fiant in loco ſuſpecto non erit excõmunicatꝰ verberans eum. Secus ſi in publico oſculare tur ᷣm moꝛem patrie.
¶Ptrum poſt expletum opus nephariuʒ cũ aliqua pꝛefatarum ex internallo percutiens
t excõmunicatus.h. Dire.li.iij. ti.ij. ꝙ ſic.ni
ſ foꝛte ter monuiſſet eũ.ut in aui.ut lice.ma. ⁊ auie.ð.his quoqʒ.⁊.C.de adul.ani.ſi quis ei vbi patet ꝙ ſi ter coꝛam teſtibus monnuit ſu⸗ ſpectum.⁊ poſtea inuenit confabulari cũ vxo re poteſt eum occidere credo.tñ ꝙ ſit etiamex cõmunicatus ſi monuit ter.dũmodo non in⸗ ncniat cum in actu aut pꝛopinquitatibus.ar. d.e.ſi vero.poſſet tñ eũ capere poſt talem mo nitionẽ inueniens eũ colloquentẽ ⁊ iudici pᷣ⸗ ſentare.argumen in. l.capite.v.ff. de adulte.
20 ¶ Quid ſi pꝛocurat ut clericus vocet᷑ ab vxo
re ad turpitudinẽ ⁊ ſic eum verberat.he.Mo na.vbi ſupꝛa ꝙ excommunicatus eſt tam ip̃e qᷓ; vroꝛ.quia in volo ſunt. ¶ MPtrum mulier petita de turpitudine a cle rico licite eum percutiat.heẽ. Mona.vbi.ð. ꝙ ſic.ſi eam inuitam tangebat.uel vim coꝛpoꝛa lem inferebat.dummodo faciat cum modera mine inculpate tutele. Secus ſi eam non tan gebat.ſed ſolum verbis eam impetebat. Qð verum credo quando ſolum verbis potuit cũ repellere.alias licite eum percutit. nec etiam cxcommunicata eſt ſi ʒclo caſtitatis accenſa modum excederet. non ex pꝛopoſito ſed ſubi to ⁊ impꝛouiſe. ar.eoꝛum que notant in glo. pꝛincipio.xxiij.queſtione pꝛima. ¶ Septimo ratiõe perditionis pꝛiuilegij cle ricalis.quod quidem perditur multis modis aliquando ratione inhoneſtatis.de quo vide ſupꝛa Clericus.ix..iij. cum ſcquentibꝰ.⁊ le ricus.x.ᷓ.i. Aliquando ratione bigamie. de qᷓ ſupꝛa Wigamia.ᷓ.x.cum ſequentibus. Aliqᷓ ꝛopter qualitateni perſone ſicut clerici con⸗ ſi non deferunt habitum ⁊ tonſuram ine aliqua monitione omne pꝛiuilegium per dunt ᷣm Johan. Mo. ⁊ Archict lo Johannes de cleri.cõ inga.tex.eſt in.c.vni⸗ co.de clericis coniugatis li. vi. ¶ Sed nunquid ſi iſti reaſſumunt habitum ⁊ tonſuram gaudeant pꝛiuilegio.ſe. Johan.
mo.⁊ Archi.⁊ Johan. de ligna. ꝙ ſic. per Cie. pꝛimaʒ. de vitã ⁊ honeſtatẽ cleri. Alij dicunt quod nunquam ſed pꝛimũ verius. Aduerte tamen hic ꝙ eſt vuplex pꝛuilegium ᷣm Pa. in.c.i.de apoſtu·ſcilicet foꝛ.ut tantum conue⸗ niantur ſub iudice eccleſiaſtico· Aliud cano⸗ nis ſi quis ſuadente.de quo hic, Pꝛimũ cum maioꝛi difficultate ꝓditur qᷓ; ſecundũ.qꝛ nec er ſola dimiſſione habitus.aut imirxione enoꝛ miũ ⁊ hmõi.perditur. ut in.c.ſi iudex.eoli. vi ſed bene quandoq;ʒ; ſᷣm nt dictum eſt. ¶ Aliqñ ꝑp depoſitionẽ.utputa qʒeſt degr: datus actualiter.de quo vide.ð. degradatio. Aliquando pꝛopter hereſim. quia hereticus perdit omne pꝛiuilegium.c.ercõmunicamus de here. ita tenet Inno. in capitulo ſi vero. ⁊ ſequit᷑ Pa.in.c.contingit. clpꝛimo.eo:ti. Ali⸗ quando pꝛopter excõmunicationem ſecundi aliquos. Lõmunioꝛ tamen opinio eſt ꝙper⸗ cutiens excõitatum clericum eſ excõmunica tus. quia non amittit pꝛiuilegiũ ſᷣm Jo. Pin cen. Bofrc. Inno. Jo. an. nõ. de B.in.c. multi ij. q.i.⁊ in.c.excõmunicatoꝛum xxv.q.v. ¶ Septimo ratione ignoꝛationis. Putaq 1 comam nutricbat.nec aliquid apparcbat de clericatu.⁊ ſic credebat laicum.ut inc.ſi vero el.ij eo.ti.uel ſi habebat habitum non cum vi debat.qʒ de nocte erat.qᷣm Hoſt.⁊ Innoĩ c.cum nõ ab hominc. de indi.⁊.d.c.ſi vero. ꝙᷓ ergo intendar percutere clcricum. urlintende re debeat ut ſit excõmunicatuſ. Si vero vi ret ei tonſuram licet non crederet clericũcẽt excõmunicatus percutiens? quia credere ve⸗ bebat. Intellige ji ille erat ciericuſ. quia aliter non eſſet excõmunicatus.ctiam ſi clericũ er⸗ didiſſet qui clericus non eſt. pcr. d.c.ſi veroſe cundũ Wer.⁊ Inno.nec ctiam irregularis e ßᷣm Fede. conſũio.xiij. ſi in rali dubio celebuſ ſet.ut ſequitur Pa in. d.c.ſi vero. ¶ Octaue ratione qualifintionis facti nðj opoꝛtet ad hoc ut quis incidat ad excõmun⸗ cationeʒ percutiendo clericum ꝙ petcet mo⸗ taliter quãdo ergo iniectio manuũ eſt tallc qualificata ꝙʒ peccatum moꝛtale non eſtetcò municatio non incurrit.ſicut pꝛobatur in bů ero qui non eſt doli capax qui pereutiendoi incidit. ut in.c.i.eo.ti.pꝛopter quod tenco Pe. de peruſis ꝙ fugiens inimicos ſicqu ur gladiũ violeni de manu clerici accipiatu ſe defendat nõ incidat in excõ municalion q;ᷓuis Ber. bꝛix.⁊ Tancre.tcneant contraru
„—2 —
„ u
mi nſ tn ſnun giem wn v ſi ſiht ſin züi oh pn py 10 wWy ht tün u (iu uinn Unz win ſun hm iun in mn uh uha ſot i n Mn unin mu inn iin un Meh nn ſ mit
ii w dut

Sed verius eſt dictum Metri per rationem ſuũ qui dicit fic. Mullus ſapiens diceret hũc ccaſſe moꝛtaliter. Ercum excõᷣmunicatio ñ inferatur niſi pꝛo moꝛtali. xi.q.ij. Memo epi ſcopoꝛum. ergo non crit crcõmunicatus.qð no. bene pꝛo multis, Idem dic ſi quis violeni includit clericum ne ab inimicis ledatur.qꝛ fi fit violentia nõ tamen ineſt dolus ᷣm Inno. in.d.c.nuper.duo enim requiruntur.ſ.qnimꝰ doloſus ⁊ opus ſᷣm nõ. Jo.an.in.c.perpetue. de elec.li.vi. Similiter ſocius qᷓ;uis turbatuſ clericum impellit non er deliberatõne.ſed ex ubito motu nõ erit ereõõmunicatus. ut tenet Ricar in. iiij. di xvuj. facit tex. in. v. notañ.⁊ q.iij. mnconſultus caloꝛ calũnie vitio caret. ⁊ ob hoc nullam penam erogari opoꝛtet. ⁊ pꝛo pterca dicitur. Si quis ſuadente diabolo.qð pꝛopꝛie nõ.dolum ⁊ moꝛtalc peccatum.
6 ¶ Munc reſtat videre quis dicatur cicricus
vel monachus. K ꝙ nomine clerici hic com⸗ pꝛchenditur omnis habens aliquem oꝛdineʒ etiam pꝛimam tonſuram ſolum. ut de eta. ⁊ qualuccum contingat.⁊ no.p. Me.de ancha. c.i.de cle coniuga.li.vi Mominc monachoꝝ vel monialium veniunt bic omnes pꝛofeſſi quãcunq; regulam appꝛobatam. Et nomine noicioꝛum veniunt ingreſſi religionem ap⸗ pꝛobatam ut pꝛobent fi in ea mancre debent lomine vcro conuerſoꝛum ⁊ conuerſarum hic venunt oẽs qui mutato habitu ſe ⁊ ſua
alicui de religionibus appꝛobatis dedicaue/ runt perpetuo.ſiue fint maſculi.ſiue ſint femi ne. Et licet glo.in. c quiſquis.xvij. q iiij. tene
at conuerſi ⁊ penitentes gaudeant pꝛiuile⸗
gio clericali. Et per hoc inferatur ab aliqui
bus ꝙ mulier inciuſa ut totaliter vacet deo ⁊ heremite qui contemptis mundanis. ut deo vacent deſerta loca inhabitant. Et conuerſi eccleſiarum ſecularium qui ſe ⁊ ſua dedicarũt beo.⁊ incedunt tonſoꝛati.uel mutauerunt ha bituz ⁊ interſunt cõmuniter hoꝛis diuinis ⁊ huinſmodi.ſimiles ſicut ſunt fratres ⁊ ſoꝛo⸗ res tertij oꝛdinis ſancti Franciſci qui viuunt in congregatione ſicut cẽteri religioſi ꝙ gan dent iſto pꝛiuilegio ita ꝙ verberans cos Ker cõmnnicatus. Poc tamen ego non tenco pꝰ factum ſed bene ante factum. tum quia non ſunt religioſi pꝛopꝛie eo ꝙ tria vota non pꝛo mittũt vni de religionibꝰ appꝛobatis ⁊ cras poſſe nt eſſe mere ſeculares ſi volunt. tum ẽt ꝙ nec ſunt conuerſi religionis appꝛobate.⁊
ter. in. d.c. non duhinʒ.⁊ alibi non loqui᷑ fim pliciter de conuerſis.ſed de conuerßs religio nis · multo minus heremite qui cauſa queſuf ut ſunt cõiter noſtri tempoꝛis ſibi foꝛmant habitum. ⁊ illi connerſi ecclefiarum qui ſibi pꝛopꝛietatem ſuoꝛum retinent ⁊ fratres ter⸗ tij oꝛdinis pꝛefati qui in domibus ꝓpꝛijs cũ vroꝛibꝰ ⁊ filijs viuũt gaudent iſto pꝛiuilegio ar. ¶duo.ſũt.xij.q.i.⁊ qð nð. ho.⁊ cõiter: doc. in. dc.non dubium.⁊ Lar. in cle.de veci ¶ Poſtremuz ſciendum eſt. quid eſt inijcerc 1ꝙ manus violentas.⁊ vic ꝙ eſt omnis violen⸗ tia que fit perſone.vnde m Pa. in.c. nuper co.ti.canon. d.c.fi quis ſuadẽte ponderat po⸗
tius effectum violentie qᷓ; ipſum modum in
ferendi violentiam.⁊ hoc patet in. d.c nupcr. vbi detinens clericum in cuſtodia publica vł̃
pꝛiusta.vel in domo aliqua.ququis manus ii
inijciat eſt excõmunicatus.ex quo libere non põt ire. Item iniurioſa manus iniectio abſq; violentia in clericum facta inducit hanc ercò municationeʒ. ut in.c.contingit. el pꝛimo.eo. ti. Ex quo patet ꝙ non ſolum qui cum percu⸗ tit etiam voluntarium eſt excõmunicatus.ſ 5 etiam ſi cleriens ſeipſum percutit ex ira vel
odio.ſicut faciunt qui tedio vite uelalia de⸗
ſperatione ducti ſcipſos interficiunt uelmu- tilant. ut tenent cõmuniter doc.in. d.c.contin git. Similiter qui ſpuit uel aquam aut aliud effutidit ſuper eum uel ponit cuſtodes ut ca⸗ cum ſi cxierit de domo. Similiter ſi vis
iat rebus ſibi inherentibus.utputa cquo cui inſedet. vel gd aliud quod tenet eripitur vio⸗ lenter. Aut ſcinditur ſiue frangitur.ut tenet Lar in. cle.i.de penis.niſi ſit res quam Pppꝛia auctoꝛitate capcre poteſt.qꝛ tunc non incidit
¶Sʒ quid ſi ſolo metu inducat ut ei aliquid 16
det.k&. dire. li.iij ti.ij. ꝙ non eſt excõmuica⸗ tus. Similiter qui euz in aliqua domo obſer⸗ uant ſolum.ut ei verccundiam aliqus faciãt Mec ctiam qui cum doꝛmit uł non fentit fur tiue ʒonam uel burſam uel quid ſimile aufert qꝛ in huiu modi violentia per ſone nõ fit. nel rebus ſibi coherentibus. Toncoꝛ. Tar.in cle. ide penis. Item nec eſt excõmunicatus qui licet habeat animũ ledendi non tñ eũ tangit licet vibꝛet enſem ſuper caput cius.nel ſi tan git ei vim non infert nec leſionem. quis ver⸗ ba ſunt cum cffectu accipienda.c.relatum. de cle.non reſi.nec obeſt conatus ſinc effectu.de ſpon.c.iuuenis.

7 ¶ Mtxꝝ pfequens clericũ · ur percutiat. ⁊ ipſe fugiens cadit ⁊ ledit ſit excõicarus.&. Rod. ꝙ nõ niſi quaſi coactus ut cuadat ſe pᷣcipitet vel in aliud periculũ ſe ingerat. Sed ego cre⸗ do ꝙ ſit tutius dicere ꝙ ſit excõicatus q ſatꝭ manum imponit.⁊ eſt fecuruus hoc tencrẽ. ʒo ¶ Mandãs ẽt dr inijcere manus.qʒ ut dr in c.mulieres. eo.ti is vere cõmittit c mandato vel auctoꝛitate fit. ⁊ iõ eſt excõicatus ſi man⸗ qatarins clericũ percuſſit.ut in. d.c.mulieres.
¶ Quid ſi mandatoꝛ reuocauit mandatũ ſed
antcqᷓ; veniret ad noriciã mãdatarij ꝑcuſſit. E.ʒ Inno tencat ñ cẽ cxcõicatũ.tñ f̃m Bcr. ⁊ Moſt. ut refert dire. vbi.ð.niſi re integra re nolauerit mandatariũ.⁊ cũ certificauerit ſuꝑ poc crit excõicatus ar.I.ſi mãdaſſet.ff. mãda. de pꝛocu.ex inſinuatione de reſcrip.ex ꝑte de cani. Poc ẽt tenet Jo. xxxvi. di.tibi domino ʒ ¶ Q nid ſi poſt maſidatum moꝛtuus eſt mã⸗ qatoꝛ re integra.h. ßʒ Dire. vbi.ð. ꝙ hcet mã datarius poſiea percuſſerit non erit ñ man⸗ datoꝛ excõicatus. quia ſuperſtes tĩ ligatur. xriiij. q.i.quodcunq;.licet ſi notoꝛiũ ſit de mã dato.⁊ ſigna penitentie non oſtenderit nõ ſit ſepeliendus in ſacro. nec eccleſia oꝛabit ꝓ co ratione peccati notoꝛij. ut tenel Mo. t Ber. 1 Inno/ Pa.aũt. in. c. nobis.cl.ij co.ti.vide tur tenerẽ ꝙ niſi mand atarius habuerit noti ciam de eius moꝛte erit cxcõmunicatus.etiã ñpenituerit in moꝛte ⁊ eſt tutius. licet de ri⸗ goꝛe iuris non ſit excõ municatꝰ. cum in vcri tate mandatum reuocatunmn fucrit moꝛte. vt no.idem Pa.in. d.c mulicres.—
55 ¶ Duid ſi nõ mandauit. ſed dixit aliqua ver ba voloſe. ut inducat ad percutiũ. h. ꝙ ſi ta⸗ lia ſunt verba que coopererent᷑ mandato vel conſilio. puta dicit faceret mihi ſingularẽ cõ⸗ ſolationẽ. vel ſempꝑ vellem ei bonũ qui ꝑcute⸗ ret.nulli dubiũ ꝙ ñ ſequii pcuſſio ex hoe erit eycõicatus.ut in.d.c.muieres no.qꝛ nõ refert quid ex equipollentibus fiat. Vnde ut refert Bar. in I ſi quis mihi bonaI iuſſum.ff. ð ac
qui. here. ꝙ dñs verberatus quodam dixit coꝛam famulis ſ uis.niſi aliud vc tali audicro anteqᷓ; domũ reuertar ero male contentuſ. ꝓ pter quod famnius interfecit ꝑcuſſoꝛem fuit Punitus ipe dũs de homicidio.⁊ꝓpterea dic Painc ex liſ de erceſ pla. ꝙ nõ refert an di recte vl idirecte aliqd ↄſulat᷑. ut ꝓbat᷑ in.d.c. exlitteris in epᷣo. qui dixit oẽs dicũt ꝙ maluʒ eſt ſi cuaſerit cui homicidiuʒ imputatur. ⁊ fa
cit ad poc.lcertum.ff ſi cer. pe. ⁊.l.cũ quldeo: ti.facit qð no. Bal.⁊ Ang.⁊ Raph. ⁊ Innoi .quid ergo.v.pe. ff. de lega.i.qui volunt ꝙ in ſtigans ⁊ ſolicitans aliquem ut pcrcutiat ſit ereõmunicatus ſi ſequatur percuſſio. Secns
„
—
non habent ex officio ſi non pꝛobibẽt doloſe fimiliter eſt indubitatum. ꝙ ſunt ercᷣmuni⸗ cati. Si vero hoc non facit doloſe.ſed q non vult ſe ĩmiſcere rumoꝛibus vel ex timoꝛe vel negligentia non pꝛohibet. tenent cõmunuer doctoꝛes ꝙ non excò municatus.in. d.c. quan te.vbi Jo· an in nouella dicit notabile verbi in hunc inquit vel alium canonem nullus in cidit niſi ſit in volo.ar. ff. de adulte¶ penulti ff. de ſicca li. Idem Jo.de ligna.
ãt ſi nõ ſunt talia verbã qꝛ nõ erit excõicatꝰ ¶ Cooperans auxilio vel conſilio non ſolum eſt exrcõmunicatus.ſed etiam ꝓhiberc valẽs ſi nõ obuiat ne verberetur.c.quante coti.qð indubitatum eſt ᷣm omnes.⁊ in eo ſub cuiuſ poteſtate eſt verberans. In alijs antem qui
—
¶ Sed quid de clerico qui volũtarie ſubijcit 5
ſe verberibus an ipſe ſit cxcõicatus. h. ꝙ non vt tenet Pa.in.c. contingit.el i. Mec obſtt quia non õbuiat. quia non facit doloſe.ſedin fatiffactionẽ.⁊ vt maius foꝛte malum cuitet nec etiã obſtat quod participat in crimine. q Fm Jo. an. in. c. delictum. de regu.iuli.vi in merẽurialibus.talis verberans vno impetu plures ictus vat.⁊ eſt ſolum cxcõicatus vnn ercõicarione.q pꝛo vno facto habct. poc i no Bar.in. l numnquã.ft. de pꝛiua deliccꝙſt vcrioꝛ opinio ptet in dc. comtingit. vbidi
tex cxcommunicandum talem clericum.
¶ Ratum habens ꝙꝙ aliquis nomine ſuoi iecit manus violentas in clericũ eſt erchid⸗ tus. q ratihabitio mãdato comparai. Se ſi nõ ſit factum noie eius.q licet ratum hůbe at non tů eſt cxcõicarus. quãuis peccet mo⸗
talitcr. de ſenten excom·(cumquisliv
¶ Queritur vtx pꝛefati inijcientes manis ecceſiaſticam perſonã ſint ſemperi edeapo ſtolica abſoluẽdi. K. ꝙ diſtinguendi ctinct iniuriam leuem mediocrem? cnomẽ ylp iniuria leui quilibet epiſcopus poliu abſou re iure ſ no anctoꝛitatec. peruenit.eoli p⸗ iuria vero mediocri non poteſt cp
„
mſi pꝛiuilegiatos.⁊ qui ſint noim. 4. pꝛimo eo.ti.⁊ inc. quoniã. de vi bock⸗ n poc eſt pꝛiuilegium ciericoꝛum ccmmn
viuentium ⁊ciauſtralium. Ininiuri uun
— —
n u
in
——
we inn ſib imn i wil zo ji
in
in
ni pi i vil inen uyh wir in ſunt ſioi um ui wi ſn y ſu W hi um 0 hin ni win diü nin ktr M W viim Mhn
n
— — —
3
—
nf

3
38 1
*
4⁰
enoꝛmi regulariter nullus poteſt abſoluere ci tra ſedem apoſtolicã. vt in. d.c.ſi quis ſuaden te. vel legatoxꝝ cius.de quo vide legatuſ..iiij niſi in caſibus de quibus.j..xxxrviij.
¶ Scd nũquid inferioꝛ epᷣo qui hʒ quaſi epa lem iuriſdutionem poterit abſoluere ſicut epi ſcopus poteſt in iniuria leui vel mediocri.&. ꝙ cõmuniter tenetur ꝙ non.quna.d.c. ꝓcrue⸗ nit loquitur de epiſcopo ⁊ nõ de inferioꝛi.qꝛ dicit fratenitati. nam inferioꝛes dicuntur fi lij. vt in.c.qᷓ; graui de cri.falſi. allit hoc in ha bentibus auctoꝛitatem epiſcopalem a papa quia poſſunt ſicut epiſcopi quoſcunqʒ in foꝛo penitentiali abſoluere. Bimiliter fallit in pꝛe latis religioſoꝛum quoꝛũcunqʒ quiſi ſunt ſa cerdotes poſſũt abſoluere ſibi fubditos ſe ad inuicẽ ꝑcutientes dũmõ iniuria non ſit enoꝛ mis.vi in.c. cuʒ illoꝝ.co.ti.⁊ extenditur iſtud pꝛiuilegium ad magiſtrum ⁊ fratres hoſpita lis icroſolimytani.vt in.c.canonica.co.ti.qui poſſunt abſolui a ſuo pꝛioꝛe ſi pꝛeſbyter eſt.⁊ dÿj ille pꝛelatꝰ qui non habet ſuper ſe maioꝛeʒ in conuentu.nũ autem ille pꝛioꝛ trium vel qᷓ⸗ tuoꝛ qui inſtituitur ⁊ amouet᷑ ad arbitriũ ſu⸗ perioꝝ niſi ſuper hoc habcant pꝛiuilegiũ ſpe cialc.poteſt tamen ep̃s cõmittere hanc aucto ritatem abſoluendi inferioꝛi.vt no.in.c.fi. de offi. oꝛdi.⁊ ſimiliter pꝛelati religioſoꝝ cũ illð competat eis ex pꝛiuilegio rõe dignitatis. vt in c.eis quib is de offi.oꝛdi.in tex. ⁊ in glo.c. fi. de offi delc loquit᷑ quando cõmiſſio fit rõe perſone. quod bene no. pꝛo limitatione.d.c.fi. ¶¶ Sed quid ſi pꝛelatus pꝛedictoꝛum religio⸗ ſoꝛum non eſt facerdos.vel eſt ercõmunicatꝰ vel moꝛtuus. vel aliter impeditꝰ.K. m Mo. ꝙ in defectũ ipſiꝰ ſꝑ eſt ad epᷣm pꝛopꝛium re currenduʒ vt patet in.c.monaci.⁊.c.cũ illoꝛũ ⁊.c.canonica.co.ti.⁊ concoꝛ.cum hoc Fede in quodam conſilio. ⁊ Be. in.c. rcligioſo. pꝛopt rationẽ ne cuagandi ⁊c̃. Sed Pa.in.d.c.mo naci tenet contrarium in religioſis excmptis ⁊ dicit ſimilit᷑ in contrariũ facere nõ per Jo. an. in regula ſcienti de reg.iu.in mercurialibꝰ Et hoc credo veriuſ per.c.pe. de offi.oꝛ.⁊ tex. iuncta glo.notabili in cle pc. de ſen. cx. Ibunt ergo ad papã de q̃ vide infra eremptus.s.vi. ¶ Quis abſolnct abbatem cxcõmunicatum pꝛo inicctione. K. Pan.in.c. vniuerſitatis.ꝙ cpiſcopus.vt in.d.c.monaci niſi iniuria ſit cnoꝛmis. vel niſi ſit eremptus.
4 ¶ Vtrum ſi regularis percutiat regulareʒ al
7
terius cłauſtri.pꝛclatus e poſſit ab ſoluere. K. m Pa. in.d.c.cũ illoꝝ cùũ Poſti. ⁊Ber. ꝙ debet aduorari pꝛelatus percuſſi ñ vt abſoluat ſed ut iniuriaʒ remittat.aliter ab ſolui nõ debet.⁊ iſtud eſt verius.lʒ do. Anto. tencat ꝙ ambo debent abſolucre.vel com⸗ mittere vnus alteri vices ſuas.
¶ Mtrum regulares cxtra clauſtrum ſe per⸗ cutientes poſſint fimiliter abſolui.K. ꝙ licet Moſti.vicat ꝙ non. Ego tenco cuʒ Ma.in.c. cum illoꝝ.⁊ coꝛuʒ pꝛclatus potcrit eos abſol ucre.quia dicta.c.cum illoꝛum.⁊.c.canonica loquunt᷑ indiſtincte. nec repetunt in clauſtro. ¶ Sed quid ſi regularis percuſſerit clericum ſccularem ſue vcl altcrius dioceſis.kK. ꝙ pꝛo⸗ pꝛius epiſcopus abſoluet cum in co caſu in q; poſſet clericum ſuum ſi percuſſiſſet alium ab⸗ ſoluere.vt in.c.religioſo.co.ti.li.vi.⁊ non pꝛo pꝛius pꝛelatus ſuus. niſi ſit eremptus taliter ꝙetiam ratione delicti non poſſit conueniri niſi ſub ſuo pꝛelato.quia abſcluctur a ſuo pꝛe lato de conſenſu epiſcopi. ¶ Qucrit᷑ quid tenendũ ſit de momalibus q̃ ſe inuiceʒ percutiunt.h& qꝙ abſoluent᷑ ab cpo. in cuius dioceſi ſunt earum monaſteria.⁊ non ſolũ ñ exempte.ſed etiam exemptc.ita te nent communiter doctoꝛcs ⁊ glo.in.c.dc mo⸗ nialibus.co.ti.niſi aliud habeant pꝛiuilegiũ.
„
45
44
¶ Quid ð ſoꝛoꝛibus ſancte Clarc ⁊ſ. Domi 45
nici.he. Pa.in. d.c.de monialibuſ.dubitat an poſſint abſolui a ſuis pꝛclatis.ſed hodic claꝝ cſt per pꝛiuilegia ipſarumn ꝙ poſſunt.
¶ Ptxꝝ nouicius qui iniecit manus violen · tas anic nouiciatum poſſit abſolui a ſuo pꝛe lato.K. F̃m Jo. an. in. c cuʒ illoꝝ cxtra de ſen. ex.⁊ We ind.c.religioſo. ꝙ abbaa ñ pᷣtabſol ucre nouiciũ tempoꝛe nouiciatus. niſi ſit ex⸗ pꝛeſſc vel tacite pꝛofeſſus.⁊ lʒ Inno.⁊ Po in d.c.monaci.⁊ Archi.in.d.c rckigioſo vidcant᷑ tenerc contrarium.ſ.ꝙ poſſit.tamen cos limi ta quando percuſſio fuit facta tempoꝛe noui⸗ ciatus.non ante niſi ſint pꝛiuilegiati.
46
¶ Quid ſi nouicius percutiens in noniciatu 4
⁊abſolutus egrediat.& ꝙ ſi egrediat niſi ſe repꝛeſentet quã pꝛimũ cõmode potcrit ei qui
de iure eñ abſoluere poterat incidet in eandẽ
vt in c.cos co.ti.li. vi. Mec oia locũ hñt qñ in iuria eſt leuis.vcl qñ cſt mediocris vel grauiſ non qñ iniuria eſt enoꝛmis. qꝛ a papa ſolum. vel ab eius legato poſſunt abſolui. vt in.c.ad cminentiam.co.ti.iuncto.c.cum illoꝛuʒ co.ti.
p

45 Queritur in quibus caſibus expꝛeſſe con ⸗ ceditur epiſcopis.ut ab enoꝛmi uel graui in⸗
₰
Fo
51 ¶ Tertius in no
51 ¶ Quartns in mulieribus cuiuſcunq; con⸗ ditions ſint.d.c mulieres.⁊ qualitercunq; ꝑ⸗
Qnando autẽ iniuria dicitur enoꝛmis. vide
ſupꝛa. Enoꝛmnis. Quãdo nõ.grauis uel leuis aut mediocris relinquii arbitrio iudicis ᷣm
Pa. in.c.peruenit.eo.ti.
iuria abſoluant..ꝙ in. vij. caſibus.
¶ Pꝛimo in articulo uel periculo moꝛtis cõ ſſituto.ut in. d.c.ſi quis fuadente.⁊.d.c.non dubium.⁊.c.ea noſcitur.ð.fi.⁊.c.quod de his eo.ti.nec ſolum epiſcopus ſed quilibet ſacer⸗ dos ſecundum modum de quo ſupꝛa Abſo⸗ lutio iij. ð. xvi.Et quis dicat᷑ in periculo moꝛ
tis.vide moꝛs F.vi.
¶ Secundus in habente legitimum impedi⸗ mentuz pꝛopter quod non poſſit adire papã uel alium qui poteſtatem habcat abſoluendi. ut in.c.de cetero.⁊ in.c.quod de his eo.⁊ in.c eos.co.li.vi Et quid ſit legitimũ impedimen tum.he. ꝙ eſt omne qued arbitrio boni viri rationabiliter impedit.utputa quia habet ca pitales inimicitias.d.c.de cetero.etiam ex cul pa ſua l.nec timoꝛe.ff. quod mc.ca.de ſpon. ve niens. uel eſt intirmus.ut i.c.quod de his co. licet non ſit periculum moꝛtio! uel eſt pauper non mendicans qui viuit ex artificio quod ñ poteſt ĩ via excrcere.uel ſi mendicans ſibi. uel vxoꝛi. el alteri ſubueniebat quod alibi non piſet Secus in mendicante qui ſolum ſibi hʒ pꝛonidere. qꝛ ſi eundo ⁊ mendicando poſſet neceſſaria inuenire non poſſet abſolui.ut no. Pa.in.c. ea noſcitur eo.ueleſt multum ſenex
in.d.c. quamuis.⁊ huiuſmodi. Imponetur ta men eis ut ceſſante impedimento ſe repꝛeſen tent.exceptis ſenibus.qꝛ ſenectus nunquam veficiet.⁊ licet videantur foꝛtes.tamen quia pcriculum eſt abſoluentur ᷣm Inno.⁊ Mo. in.d.c. quanuis.⁊ de iſtis impeditis dic ut.ð.
abſulutio.iij. F. xvi.
bilibus magne potentie qui
non poſſunt terras ſuas relinquere pꝛius ta⸗ men antcqᷓ; abſoluantur intimanda eſt eoꝛũ conditio ſummo pontifici.⁊ fecundum eius conſilium abſoluentur. niſi fit periculum in
moꝛa.c.mulieres.I.i.eo.ti.
cuſſcrinr etiam atrociter.
53 ¶ Qnuintus in his qui ſui iuris non ſunt ſiẽ ſunt filij famił.ſerui ⁊ huiuſmodi.ctiam ſi fi
lius habet.⁊ ipſe familiam, Et hoc intellige
in iniuria mediocri ſimpliciter. in enoꝛmio
non poſſunt abſolui. nifi fecerint in fraudem
nel nifi quando dominus uel paterſamilias non eriſtens in culpa ex coꝛum abſentia gra⸗ ue damnum incurreret qꝛ tunc poſſunt etiaʒ ab enoꝛmi abſoluinifi ſit facta per dolum. ut no. in.c.relatum.eo.ti. Mec diſtinguo in filijj familias ᷣm Pa. in.c.relatum. ⁊ placet quia ſufficit ꝙ non ſint ſui iuris.
¶ Sed an hoc idem erit in viro qui in fraudẽ
vxoꝛis fecit.uel in liberto. K. glo.in. d.c relatũ ꝙ non q cum hoc edictum ſit pꝛohibitoꝛiuʒ non ertenditur niſi ad expꝛeſſe exceptos ar.c. cum illoꝛum.eo.ti.⁊ no. Ma. in. d c. relatum. Moſti tamen ibidem tenet ꝙ idem erit indi cium ſicut de ſupꝛadictis quia tales perſone non ſunt ſui iuris.⁊ placet mihi.d.cmuliereſ quando patronus uel vxroꝛ graue damnũ pa⸗ teretur pꝛopter coꝛum abſentiam. ar. dcck tum Lum autem efficuntur pꝛedicti ſui iun uel liberitenentur ſe pᷣſentare apoſtolice ſeai
¶ Sertus in iuuenibꝰ nec diſtinguo anſint
ſui iuris uel non. ſiue ſint diuites uel non q fimpliciter non tenentur ire. q; eoꝛum itine⸗ ratio periculoſa eſt. ut no. Ma in. dc.ea noſci tur mpedimento tamẽ iuuentutis ſublato tenentur ſe pᷣſentare pape· ut no in. d.c.qᷓ;uis
¶ Septimus in hoſiario uel officiali quipꝛe ji
textu officio arcendo turbum percuſiit deri cum. ut no. in.c. ſi vero.el pꝛimo.eo·ti. ocin tellige verum in mediocri non autem in gr ni percuſſione. ut no.ibideʒ:⁊ hic accipiog uem pꝛo enoꝛmi mediocrem pꝛo graui. N ßm Monal. inter enoꝛmem? leuemeſt m⸗ dia que grauiſ dicitur.que ut dixi arbitrioi dicis extimabitur exqualitatibuſ⁊ circumſi tijs. ft. de verbo.ob.l.continuus.⁊de volo ꝙ ſuꝑ his, Aduerte etid hic ꝙ ſi officialis lai cus aliter qᷓ; arcendo turbam inijcit manum in clericum ꝙ non poteſt abſolui niſa papa qualitercũq; leuiter percuſſerit. qꝛ inuricii grauis· qꝛ vſurpat ſibi inriſditionem indn cumſita no. Naã.in. dc.ſi vero.⁊ ibi ter per⸗ tuſ. Quod vèrum intelligo quando hoc fid tanqᷓ; officialis. Secns ſi percuſſerit tanchß⸗ ſona pꝛiuata.quia niſi eſſet iniuria grauis yo eſſet mittendus ad papam.
¶ O ctauus pueri impuberes qui doli capa
ccs percuſſerunt. ut in.c.i·eo.ti. fue anie be bertatem petant abſoiutionem fiue poſtan eo.ti.nec tenentur lepꝛeſentare ceſſante ſů
u ſu ſu

ritia.d.c.fi.⁊.c.q;uis qꝛ nihil ve inramen⸗ to.⁊c.q̃;uis excipit pueros. Mñ dicit Ma in d.c.fi. ꝙ beneficium ſemel indultum minoꝛi ex quocepit habere locũ nõ extinguit᷑ per ſu⸗ peruenientiam maicuis ctatis. quod nota. La ſu 8 ij. eſt in. c.querẽti.ve offi. dele.ĩ obedientẽ ſnie delegati vltra an num. de quo dic vt.ð.abſolutio.ij. in pꝛin. ₰ 9 ſu 8 iij. eſt in. c. dura. de crie fal. vbi ex cõicati ex generali fnia ſuoꝝ dio ceſanoꝝ hñtes Nas apoſtolicas falſas.inſi in fra. xx.dies poſtq; cognouerit ſe hre littcras falſas illas deſtruxerint aut reſignauerint il⸗ lis non poſſunt abſolui poſt lapfũ dictoxꝝ xx. dieꝝ niſi a ſcde apoſtolica. vł de eiꝰ ſpãli mã datoꝰAliqui tñ tenent ꝙ iſti xx.dies incipiũt currere a die noticie.ſ.ꝙ habent pꝛedictaf lit teras falſas. vt Moſt. ſed Pa. in.d.c.dura.tʒ ꝙ incipiunt currere a die ercõicationis pꝛo⸗ late per oꝛdinarios contra tales: ita ꝙ niſi il⸗ la pꝛeceierit non erunt excõmunicati. ⁊ hoc credo verius.ſaltem poſt factum:⁊ hac etiam ſentẽtia ligantur ſi excõicatio pꝛeceſſerit.q;;⸗ uis ipſis litteris falſis nõ fuerint vfi. ¶ Quid de falſarijs litterarũ apoſtolicarum ße ꝙ omnes tam clerici qᷓ; laici qui per ſe vel per aliũ vitium falfitatis exercuerint cñ fau⸗ toꝛibus ⁊ defenſoꝛibus ſuis ſũt excõicati ipo facto.⁊ hodie per pꝛoceſſum annualem factũ in die cene dñi n poſſunt abſolui citra ſedeʒ apoſtolicam.necnon falſarij ſupplicationum gratiam vel iuſticiam conccrnentiũ per pon tificem vel vicecancellariũ aut regentem offi cium canzellarie fignatarum. 1 ¶Ptꝝ vtentes litteris apoſtolicis falſis ſint ercõicati ipſoiure: ſe.ꝙ fic. ſi ſunt laici tamen poterũt abſolui a ſuis oꝛdinarijs. vt patet ꝑ c.ad falſarioꝛum de cri.fal clerici vero nõ ſůt ercommunicati ᷣm PMa.in.d.c.ad falſarioꝛũ qᷓ;;ᷓuis Hoſti.teneat contrarium. ¶ Vtxꝝ coꝛrigentes lyas pape ſint excõicati. e. ᷣm Po.vt recitat Ma.in c.ex litteris. de fi. inſtru.ꝙ ſic etiam ſi vnam figuram ſiue lit teram vel etiam vimidiam abꝛaſerint deleue rint.aut cãm elauerint ſine licentia illius ad quem ſpectat poſteᷓ; littera eſt bullata vel ſi⸗ gnata.nec poſſũt abſolui citra ſedem apoſto⸗ ſicam Poſſet tamẽ impetrãs totam litteraʒ lacerarè ſeu bullam ſi illa non vult vti.exjquo patet ꝙetiam ſimplex notarius qui litteras apoſtolicas ſcripſerit nõ poteſt illas coꝛrige
.— re poſtq; ſůt bullate vel ſignate ſine lictia of ficialis ad hoc deputati. hoc tamẽ ⁊ bñ limi⸗
tat Ri. in. iiij. di.x. ar.xij.q.iiij. verum ſi talis
abꝛaſio.vel coꝛrectio. ſeu mutatio faciat. vt bulla que añ erat inualida efficiat᷑ valida vel ſierat vtilis ſit magis vtilis. ¶ Mtxꝝ impetrãs litteras dñi pape tacita ve ritate.vel ſuggeſta falfitate ſit ercõicatus.ſe. Mi. vbi.ð.q.iij ꝙ licet ſit falſarius nõ tamen eſt falſarius litteraꝝ vñi pape qꝛ veras litte⸗ ras impetrat.⁊ ideo nõ eſt excõicatus. ¶ WMtx recipientes lras apłicas exñtes ipi in curia ðᷣ manu alteriꝰ qᷓ; pape vel officialiũ ad hoc deputatoꝛũ fint excõicati.h. ꝙ ſic.ſi ſunt laici.vt in. dc.dura. attamẽ ſᷣm Io.an.⁊ pe.ð ancha.in.d.c.vura.qꝛ quottidie fir ↄ nõ ligat. M au glii eſt in c.ſignificauit.eo.ti. vbi . Sexcõicant᷑ clerici qui participãt ĩ diuinis officijs tam in ecckia qᷓ;; alibiſpõte ⁊ ſciẽter cũ ercõicato a papa ſnĩalit᷑ vel iudicia liter ᷣm cõem lecturãlʒ glo.ibidẽ alit᷑ ſentiat ex quo collige ꝙ quinq; regrunt᷑ vt iſta excõi catio incurrat᷑. Pimo ꝙʒ ſint clerici. Scðᷣo ꝙ ſciẽter. Tertio ꝙ ſpõte. Quarto ꝙ in diuini ticipẽt. Et quinto ꝙ ille cũ quo participant texcõicatus a papa iudicialiter. ⁊ iſti ñ pñt abſolui niſi a papa. vt in.d.c.fignificauit. K aſ u veſt in. c.tus nos.co.ti.vbi oẽs ĩ cendiarij pꝛopꝛie victi poſtq;; fu crint publice excõicati ⁊ denũciati nõ poſſũt abſoluicitra ſedem apoſtolicam. Caſu 8 vi.eſt in. c.conqueſti.eo.ti. vbief⸗ fractoꝛes cum ſpoliatione eccłia rum poſtq; fuerint denũciati nõ poſſũt abſol ui niſi a ſede apoſtolica. Pꝛo cuius caſus ⁊ p cedẽtis. maioꝛi cuidẽtia eſt ſciendũ ꝙ incen⸗ diarij ⁊ effractoꝛes eccłiaꝝ cum ſpoliatione ſũt excõicati ipſo iure.ſed incẽdiarij alioꝝ lo coꝛũ nõ. niſi cxcõicent᷑.velper ſtatuta vel alio modo. Añ tñ venũciationem nõ ſũt mittẽda ad ſedem apoſtolicam. Sed ſi aliqui pꝛedicto rum denũcientur cxcõicati ꝓublice tunc non pñt abſolui niſi a papa.fᷣm cõem ⁊ veraʒ opi nio.in. d.c.tua nos.⁊.c.cõqueſti. ¶Qui dicuntur incendiarij pꝛopꝛie. vide.j. Incendiariꝰ.in pꝛincipio. IQui ãt dicant᷑ effractoꝛes. K. ꝙ ſůtiilli qui dolo malo aut p iniuriã violẽter ꝑietem fo⸗ diũt.aut vitream feneſtram frangũt. ſen ſe⸗ raturam vel hoſtia.vel cardines. ſeu vectes. dů tenẽt hoſtia firmata.aut ipſũ tecrũ eccłie 3

ſᷣm Archi. Alij autem qui faciũt enoꝛmia in
ecclcſia.ut rapiendo coꝛpus xp̃i⁊ huinimõi.
frangendo calices ⁊ f̃milia non ſunt effracto res pꝛopꝛie nec excommunicati ipſo iure fᷣm Poſti.⁊ Jo.de ligna.nec ctiam ſi cxcõicaren tur ⁊ denũnciarentur eſſent mittendi ad pa⸗ pam.ſed poſſent ab illo quieoscrcõmunica⸗ uit abſoluiopoꝛtet ergo ꝙ ſi poliatio fiat cum effractione vnde ſola effractio per ſe nec ſola ſpoliatio facit aliquẽ inuidere in hunc caſuʒ. ut denũciatus ſit mittendꝰ ad papam.qð no. qʒ pauci aduertũt.ſed ſic eſt. ut in. d.c. ↄqueſti
ʒ ¶ Sed nunquid hic noĩe ecckiaꝝ veniãt mo
naſteria ⁊ loca pia. bꝰ.ᷓᷣm Pa.in.d.c.iua nos ꝙ ſic per tex.liiij. dic.abbati.. hac auẽte.no. glo.in.c.grandi.de ſup.ne pꝛcla.li.vi.⁊ in.c.fi. de ſen. er· Katio eſt quia iſta excõmunicatio pꝛincipaliter eſt in fauoꝛem eccleſiarum.⁊ iõ latiſſime accipitur reſpectu ipſarum licet als non veniant monaſtcria.neq; pia loca nomi⸗ ne eccleſie. quia in iure ponuntur vt diucrſa. ut patet in.c.ſciant cuncti.de elec. in vi. ⁊ id. cfi de ſen exco. Addit etiam Manoꝛ. inc.fi de eccleſijs edi. ꝙ eccleſie non conſecrate ⁊ ho ſpitalia veniunt hic nomine eccleſiarum. In tellige ſi auctoꝛitate epiſ copi aut pape ſunt edificata.aliter nõ eſſent loca religioſa.ut no · in.c ad hec. de reli. vomi.* ¶ Ptxꝝ effractoꝛ cũ ſpoliatione domusexũt in ſpatio pꝛiuilegiato eccleſie fit excõicatus⁊ poſi denunciationẽ habeat ire ad papam. h. ꝙ non. qꝛ talis domus non dr locus religioſꝰ nißi ſit eccleſie nelclericoꝛuʒ. ut in.c. quiſquis. xvij.q.iiij. Et effractoꝛes locoꝛum non religi oſoꝛum etiam poſt denunciationem non ſůt mittendi ad papam.ut patet in.d.c.conque⸗ ſti.⁊ allatis ibi in glo. Intelligo hic ꝙ nõ ſint ecclehe vcl clericoꝛum quo ad dominium.ſed tali modo ꝙ vicantur loca religioſa.
5 ¶ Bed quando vicuntur tales publice denun
ciati.E. ꝙ quomodocũqʒ publice denuncien tur ſiue nominatim ſiue in genere. puta denũ ciamus excõmunicatos omnes qui fecerunt talc incendium ſeu effractionem talis eccle⸗ ſie.ſeu loci religioſi ⁊ huiuſmodi.ut paict in d.c.tua nos.quod non diſtinguit aliter.
s ¶ Dtx incendiarij ſint abſoluendi etiam añ
denunciaitonẽ anteqᷓ; ſatiſfecerit dãnũ paſ⸗ ſis. ße qꝙ nõ. ut noin.c.peſſimã xxiij.q.vlti
C aſu 8 ſcquentes vſq; ad caſum.xi.ſũt
in. vi li. decretalium.
vij eſt in. c.füdamẽta ð elec. vbi Laſus excõicant᷑.ſꝛimo oẽs qui ſine
ſede apoſtolice noĩationi electioni uelaſſum⸗ ptioni in ſenatoꝛẽ capitaneum patriciuʒ aut rectoꝛem.vel ad regimẽ vꝛbis rome aſſentiãt vel le intromittunt per ſe uel per alium vltra annuale ſpaeium niſi ex ipᷣu vꝛbe naturaliter ſint oꝛiundi aut continui habitatoꝛes.nec ha bent extra territoꝛiũ talem poteſtateʒ ꝙ poſ⸗ ſent euacuare rõnem conſtitutionis pꝛedicte tem ſcðo ercõicant᷑ intendentes uel obediẽ ĩes eiſdẽ ſic aſſumptis. Item tertio excicant qui ipſos noĩauerunt clegcrunt nel aſſumpſe runt. Itẽ quarto excòicant᷑ dantes auriliũcõ ſiliũ uel fauoꝛẽ publice uel occulte tã noiato⸗ ribus ⁊ aſſumptoꝛibus.qᷓ; noĩatis ⁊ aſſůptis nec oẽs pꝛedicti poſſunt abſolui niſia papa. gus viij eſt in.c.clericis. de iynn ec * ſcd quia— liga perce.
vnicam.eo.ti. id— ro.
ix.eſt in.c.felicis.de pe·vbi eycõ aſns municant᷑. Pꝛimo— inſe cutoꝛes cardinaliũ roeccleſie hoſtilr. uelderi coꝛum aut religioſoꝝ familie pape uelcni naliũ pꝛedictoꝛũ. Item ſcðo percuſſoꝛes ⁊cu ptoꝛes. Ztem tertio ſocij talia faciẽdauei mů dantiũ. Item quarto per factũ ratum habue rint nel ↄfiliũ vederit aut fauoꝛẽ. Itẽ quint qui tales poſtes receptauerint nel defenlmue⸗ rint ſcient. Itẽ ſerto excõicant᷑ pᷣncipes ſen⸗ toꝛes ↄſules ptãtes rectoꝛes fiue alij vñitco rů officiales qui.j.menſẽ a die noticie biebe pꝛedicto delicto ñ puniunt pꝛedictos reß tenoꝛẽ.d.c felicis. nec poſſũt abſolui niſaẽ
„
pa. erceptis iſtis vltimis.ſ.pꝛincipes ⁊c qu
poterunt abſolui a ſuis oꝛdinarijs Aducn pic ꝙ inſecutio ſumit᷑ in malã partẽ ⁊pe
telligit᷑ cũ effectu.q ſi nõ capiat ſedfit inſul tus ad vom ut ei fiat iniuria. uel fiobſdent uel claudunt in domo.nõ ut coſ ibicuſtodiãt ſed ur eis inferant verecundiã nõ hẽbit loců pena iſta.m qð normeinen x.eſt i.c. quicũqʒ.eo.ti. vy elt — gſustn licentià alcui occidendi capiendi ſeu als in pſonis aut bo⸗ nis ſuis.uel fuoꝝ grauandi eos qu ſniascł⸗ cbicutionis nel interdictituleruntʒ quẽtic ſine cos occaſione quoꝝ ſũt pꝛolate ucl obte uantes tales ſnĩgs.ſen taliteræxcõicatisn tes cõicare niſi jnĩam ipſaʒ ſi fuit ad plonas grauandas reuocauerint antech in aliquon

eeſſum uel ſi ðicta licktia fuit ad bona koꝛñ
capienda. niſi.j. octa vieꝝ ſpaciũ reſtitutionẽ
fecerint fieri.uel ſatiſfactionẽ ⁊ licentiã reuo
cauerint. Itẽ ſcðᷣo excõicant oẽs qui pꝛedicta licentia data. ut auſi fuerint. tẽ.iij. qui aligd — ad que cõmittenda vari licentiaꝓ
hibet᷑ cõmiſcrint ſuo motu.niſi ut dictũ eſt re
integra ſi ad perſonaſ.⁊ fi ad bona infra octo dierum ſpacium reſtituerint uel ſatiſfecerint In qua excõicatione omnes pꝛedicti ſi ꝑ ſpa
cium duoꝛum menſium manſerint non niſi
per ſedem apoſtolicam poterunt abſolui. ¶ Querit idem Archi. quid veniat noĩie fno⸗ rum.⁊.he.ꝙ veniũt oẽs qui ſunt ſub ptãte eo
rum.ut inſti.de hig qui ſut ſui uel ali.iu. ꝑ to⸗ tum.Item ꝙ veniũt ↄſanguinei.ut in.c.ſciãt
cuncti.de elec.in.vi. Jtem domeſtici.ut.C.de his qui ad ecc.confun.l.pꝛeſenti.ᷓ.ſane.⁊ qui dicant᷑ vomeſtici familiares.vide familiaris. ¶ Item graue dicuntur qui pꝛohibent ne eiſ
coquatur molatur vendatur ⁊ huiuſmodi.
L aſu 8 ſequentes ſunt in cle.vſq; ad ca
ſum.xvij. B C ſusrien in cle.multoꝝ.de here.vbi 9 excõicant᷑ oẽs inquiſitoꝛes here
tice pᷣuitatis inferioꝛes epis qui odio gr̃a uel
amoꝛc lucri aut cõmodi tꝑaliſ obtentu cõtra inſticiam ⁊ conſciam ſuam omiſerint ð quẽ piam ꝓcedere. vbi fuerat pꝛocedendũ ꝓ here ſi. Itẽ ſcðo excõicant᷑ pꝛedicti ſi obtentu eodẽ pꝛauitatẽ ipſaʒ hereſis. vel impedimentũ ſui officij alicui imponendo pꝛeſũpſcrint aliquẽ quoqͥ mõ vexare ñ pñt abſolui niſi a papa. ni ſi in moꝛtis articulo pꝛemiſſa ſatiſfactione.i⸗ tellige ſi poteſt fieri.aliter non valeret abſolu tio. Vnde aduerte Fᷣm Car.in cle. pꝛedicta ꝙ od incurrcñ.iſtam penam opoꝛtet fiat contra inſticiam ⁊conſcientiam copulatiue. Item no. ꝙ quoquo modo vexent aliquem ſiue in citationibus fideiuſſionibus ⁊ fimilibus in⸗ currunt iſtam penam ᷣm Pau. ¶ Quid ſi omittũt er timoꝛe nei ad euitandũ ſcandalũ.he glo.ꝙ nõ incidũt in hãc penam. N am 8 rij. eſt in cle religioſi. de pꝛiuile⸗ gijs. vbi pꝛimo excõicantur oẽs religioſi qui clericis aut laicis ſacramentum vnctionis extreme uel euchariſtie miniſtrare pꝛeſumunt.uel ſolẽniʒant matrimonia ſine li centia ſpali pꝛeſpyteri parrochialis. Item ſi pꝛedicti abſoluunt excõicatos a canone pꝛe⸗ terq́; in caſibus a iure expꝛeſſis.uel per pꝛiui⸗
6 legia ſedis apoſtolice conceſſa eiſdem.uł ſi ab ſoluũt a ſententijs pꝛomulgatis ꝑ ſtatuta ſi⸗ nodalia uel pꝛouincialia.ſcu a pena ⁊a culps nec poſſunt abſolui niſii a papa. ¶ Qucritur an ligentur oẽs religioſi.K. Fm Lar. ibidem ꝙ non.ſed ſoluʒ religioſi religio nis appꝛobate.quia alij non ſunt pꝛopꝛie reli gioſi.ut in.c.vno.de voto.li.vi. ⁊ licet quidaʒ itud reſtringant ad religioſos cxemptos. ut Metrus de ſtagno.tamen communiterte netur ꝙ habeat locum etiam in nõð exemptis ⁊ in religioſis pꝛefectis cccleſie parrochiali.ſi alijs qᷓ; fuis parrochianis miniſtrant m gl. in clemen.i.de deci.⁊? Pau.ibidem. ¶Quid ſi nouicius faciat aliquid pꝛedictoꝝ he.ſecundum Lar.ꝙ ligatur.ar.c.religioſo. ð ſenten. excom.in.vi.
Wixꝝ rcligioſi conuerſi ſimiliter.hK. Car. ꝙ
Pe. de ancha.tenet ꝙ non ligantur ſicut nec monialcs.ex quo oꝛdinem non habent. ſed Jenze.tenet ꝙ ligantur.⁊ videtur verius. ¶ Ptrum religioſi miniſtrantes alijs rcligi⸗ oſis ſacramenta pꝛedicta ligentur pꝛefata pe na.. Car. ꝙ Me. deſta. dicit quendam cardi nalem conſuluiſſe. ꝙ nõ ſᷣm Lap.tenet q ver bum clerici intelligitur tam de regularibus q; de ſecularibus ſed verbum laicis etiam compꝛehendit religioſos uel monachos lai⸗ cos. BHed pꝛimum credo verius per ea que di xi ſupꝛa. Llericus pumo.
¶ Mtxꝝ tꝑe moꝛtis poſſit miniſtrare euchari
ſtuam licite.he. Kar. Pau.⁊ Lap. ꝙ nõ. Jo.⁊
Archi.xx vi.q.vi.ſi pꝛeſpyter. Inno.⁊ Jo.in c.omnis.de peni.⁊ re.tenẽtq ſic ut recitat di rectoꝛia.li.i.ti.x v.⁊ hoc credo verum ſi alius ſacerdos non poteſt haberi qui miniſtret.
¶ Otxꝝ rectoꝛ eccleſie qui non eſt ſacerdos uł 4
vicarius rectoꝛis poſſit dare lnĩam pictis re⸗ ligioſis miniſtrandi pꝛedicta ſact᷑a.K. Kar. ꝙ ſic.⁊ ſic ſerua licet alij teneant contrariũ. Gi⸗ militer Pau.tenet ꝙ epiſcopus ⁊ archipꝛe⸗ ſbyter ciuitatis poſſint predictam licentiam dare.⁊ Zen.⁊ Ste.idem tenẽt de vicario epi⸗ ſcopi in ſpiritualibus nel delegato.aut cius penitentiario.tutius eſt tamen Fᷣm Mau.nõ recedere a littera.non tamen eſt neceſſarium.
¶Q uid eſt ſolẽniʒare matrimoniuʒ kK. Car.
in. d.cle. iꝙ Jen. dicit g compꝛchenditur om nis ſolennitus.que obſeruatur iuxta ritum
eccleſiarum religionis. de ſpon.c pꝛimo. ſiue
fiat benedictio ſolẽniſ.ſiue dicat᷑ miſſa ſpãlis v 4

ſuper Zhentes ⁊ huiuſmodi. Induceꝛe aũt fe
dus mrimoni) vel pꝛonuncidre verba inter
Shentes nõ eſt eis pꝛohibltũ Zen.⁊ Ste.
s Drxꝝ verbũ excõicatos a caione intelligat
ſolũ de maioꝛi excõicatione.. Car. vbi.ð.ꝙ ſic. ÿᷣm. Lau.⁊ nõ de minoꝛi.facit.c.ſi quem.⁊ c.nuper. de ſen. ex. Idem tenet Lap.⁊ facit. c· i.de reſcrip.li.vi. Be. aũt in.c. vnico de his q̃ vi.li.vi.dicit ꝙ etiam intelligit de minoꝛi.qꝛ lex penalis pꝛohibenſ abſolutionẽ ab excõica tione includit etiam minoꝛis abſolutionem· pꝛo hoc eſt glo. in cle.i.vc pꝛiuilegijs. Itẽ vbi cunq; fit mentio de excõicatione.⁊ matcria ĩ q̃ pꝛofertur eſt pꝛopoꝛtionabilis etiũ minoꝛi
de vtraqʒ intelligitur.vt no· glo. Me.in.c.pꝛe ſidentes. de here. in.vi. Et licet hẽc opinio ſit tutioꝛ tamen pꝛima mihi videtur verioꝛ.
3 ¶ Queritur de quo canone inielligit. h. Car. vbi.s. Pau.⁊ Lau.ꝙ intelligitur de quocun q; a papa pꝛomulgato.qʒ ille pꝛopꝛic per ex⸗ cellentiam vÿ canon. licet aliquando impꝛo⸗ pꝛie accipiat᷑ ꝓ illo epiſcopivt.iij. di.ð. poꝛro·
10 ¶ Quid ſi ſupꝛadicti abſoluunt excõicatos per ſententiam hominis etiam pape. K. glo. Lau. Pau.⁊ Jen.ibidem tenent ꝙ nõð ligan⸗ tur pꝛefata pena quia ſi voluiſſet intelligi ex⸗ pꝛeiſiſſet.ar.c.ad audientism. de deci.
u ¶ Ptrum nomie ſententie hic veniat excõi⸗ catio ſolum K. glo.⁊ Pa.ibidem ꝙ ctiam ve nit ſuſpenſio ⁊ interdictum ſed Car. dicit ꝙ
vcrius eſt ꝙ ſolum intelligitur de ſentẽtia ex cõicationis quod bene pꝛobat littcra per al⸗ ternatiuam q.ð. dicit de his qui abſoluunt
excõicatos a canone.⁊ poſtea ſubijcit vł a ſẽ
tentijs per ſtatuta⁊ ſic reſtringitur verbum
ſententijs per verbum excõmunicatos.ar. in
de religioñ de pꝛwilegijs ⁊ de reſcriptis.c. ij 2 ¶ Quid de ſententijs latis per ſtatuta lega⸗
toꝛum de quibus habes de offi.le.c.fi.he. Vm
Lau.⁊ ſequitur Car. ꝙ ibidem eſt ſicut de ſta tutis ſi nodalibus vel pꝛouincialibus.
3 ¶ Prxꝝ religioſi pdicti abſoluẽtes a pcna tĩ ligent᷑ pꝛedicta cenfura. K. fm Zen. quem ſe⸗ qutur Kar.ꝙ nõð · qʒ littera loquit᷑ copulatiue a pena ⁊ a culpa.d.cle. religiofi. de pꝛiuile.
4 U Quid ſi pꝛedicti religioſi abſoluunt a pec⸗
cato ⁊ non ab excõicatone quam quis incur
rit pꝛo peccato.. Jen ⁊ Car tenent ꝙ non
incidunt in penam.⁊ placet ne fiatextenſio. 15 Dx religioſus ignoꝛans penam hůc.⁊ ad
miniſtrans ſacim cuchariſt ie vel extreme vn
etionis ſine licentia retroꝛis parrochialiſ. nð tñ in contemptũ ipfius incurrat hanc penaʒ k. Lar.ſe conſuluiſſe per litteraʒ.d.cle. que di cit pꝛeſumpſerint. quod nð. dolum ⁊ temeri⸗ tatem miniſtrantis ꝙ non ligantur.⁊ placet mihꝛ per ea que dixi ſupꝛa. dolus.j.v.⁊. j.Ex communicatio.vij caſu vltimo.J.ij. ¶MHtx recipientes pꝛefata ſacta a dictis reli ii gioſis ſine licentia ſuoꝝ rectoꝛum parrochia ſium ſint excõmunicati.K.iꝙ non pꝛima vice vt patebit infra. Excommunicatio.viij. j.i. ¶Mixꝝ ſitcredẽdũ. Dicẽti ſe bre licentiã.&. l .ꝙ ſic.⁊ ↄcoꝛ. au. Pau.⁊ Ste. qꝛ nemo vr immemoꝛ pꝛopꝛie ſalutis.i.q.vij. fancimus. ¶Quid de mercenarijs Scbolaribus ⁊ hu/ it iuſmodiK. glo. ꝙ ſufficit licenria ſacerdotis parrochialis incuius parrochia inhabitant. niſi cã recreatõiſ vel alia tꝑali ſtatim reuerſu ri ad pꝛopꝛia adueniſſent: q ſic nõ ſufficeret. qſiusrielin cle.i.de pe. vbiexcõica Stur quilibet qui iniurioſe velte ⸗ mere ꝑcuſſerit.cepit. aut bãnierit aliquẽ eÿm ſeu qui pꝛcdicta mãdauerit. vel facta ab alijs rata habuerit vel ſocius fuerit his faciendis aut cõſilium.aut fauoꝛem dederit vel defen ⸗ ſauerit eodem nec poteſt abſolui.pꝛeter qᷓ in articulo moꝛtis.niſi a papa ⁊ cumabſoluenti bus fucrit in articulo moꝛtis nõ valet abſol⸗ ui niſi pꝛius caueat idonee ꝙ carebit pene in ponẽde ⁊ pnĩam dño auxiliante faciet. ʒim ſcðᷣo excõicantur oẽs officis les quocũc; nol cenſeant᷑ qui in aliqͥ pꝛedictoꝝ fuerint culyu⸗ biles nec valent abſolui miſi vt pꝛediciuʒcj ¶ Sed quid ſi eßs nõdũ erat ↄiecrarꝰ hegl qñ nõ erit locus iſte peneqꝛ non eñt epiſcoh de cele mi.cle.ij: Secus de eo qui renunciaui epatui.qꝛ habebit locum in eo illa pena. q An habeat locuʒ pꝛedicta pena in induſo ne facta epiſcopo ad vcrecundiam.h Larc nõqꝛ hic capere accipit pꝛo detinere. ſcut?i c.felicis. de pe li. vi accipit᷑ vt ſupꝛadiclu et.
A ſi riiij eſt in cle. cupientes. in. 3 USde pe.vbi excõicant᷑ oẽs religio⸗ ſi ⁊clcrici ſeculares qui inducunt ad vouẽdi iurandũ ⁊c̃.de eligeñ.ſepulturis apud ecclal ipſaꝝ: de quo dic vt.jſepultura.Ixxv. rveñ in cle.·grauis.ð ſenxvbi L gſ 1ercõ icant᷑ omnes dñi tempales etiam ſi ſunt cᷓi qui in terris ſe locis S interdicto ſuppoſitis cogůt quomölibel— na ofiicia celebꝛarẽ aut qui voce pꝛeconile
—
—————
0 10h i mi uſt
ſhi
10 in ſin
(lh n ſi
0
in ii qn
(h hit
„ im 4.
uhe
iz ſgi
l
itz

ꝑcampanaꝝ pulſationẽ ad officia eadẽ audi enda aliquos pꝛeſertim excõicationis aut in⸗ terdicti fententia ĩinodatos cuocant. vel qui excõicatis publice aut interdictis pꝛohibent ne de eccleſiijs excant vum miſſarum ſolẽnia agunt᷑a cclcbꝛantibus moniti generaliter vł ſpecialirer vt excãt Item ſcðᷣo ñ excõicati pu blice ⁊ interdicti qui in ipfis ſunt eccleſijs pꝰ qᷓ; fuerint noĩati monitia celebꝛãtibus vt ex eant remanere pꝛeſumpſerit ſnĩiam excõica⸗ tionis incurrũt. a quaſolum a papa poſſunt abſoluiEt ſic collige ꝙ hec pena eſt cõtra co genics.enocantes pꝛohibẽtes. ⁊ remanẽtes. Item aduerte quod verbuʒ quomodolibʒ cõ pꝛehẽdit omnem modum compulſionis rea⸗ lem vel perſonalem.directũ vei indirectũ vt puta cõſanguineos vel ipſos in perſonis aut rebus grauando vt noglo.in. d.cle. ¶ Quid ſi euocarẽt nõ excommunicatos vel nõ interdictos.&. Car.poſt Pau.ibidem ꝙ incidũt in pꝛedictam penam cum locus ſit in terdictus.⁊ dictio pꝛeſertim ſtatꝓ maxime.
4 C Ptrum hec pena habeat locum in ceſſatõe
a diuinis ꝑofita in dictis terris: he ꝙ ſic.quia quãdo ceſſatio a diuinis eſt generaiis habet vim interdicti. yt in cle.i.eo.ii.in.. ĩ ceſſatiõi bus ſecus ſi ceſſatio eſſet ſpecialis.
5 ¶Q nid intelligitur hic nomic diuina officia
kE. Car. poſt au ibidem ꝙ reſtringit ſoluʒ ad miſſas⁊ ideo ſi aduocarẽt ad alia officia pꝛeter miſſas nõ haberet locum hec pena.
4 AQuid ſipꝛedicti recipiãt nõ ſubdiris ſuis
vel pᷣdicta nõ faciũt in terris ipſoꝝ ſedĩ alie⸗ nis K ibidẽ Far.⁊ nõ habet locũ hec pena.
5 ¶ Ptrum pꝛedicti aduocantes ſecrete per nũ
cium ad diuinaligẽtur pꝛefata pena ße. Car. ibidem poſt Pau.⁊ Jen.ꝙ nõ niſi voce pꝛe⸗ conia: vcl voce tube. autcoꝛnu: vel per cam ⸗ panarum pulſationem aduocent.
6 ¶ Quu ñi cõpeliũt ĩ loco ñ ĩterdicto:he. Pau.
ibidem ꝙ nõ habet locum hec pena.
7 De quo interdicto intclligitur- e. glo:ibi⸗ dem ꝙ tamde interdicto a iure qᷓ; ab homie.
— xvi eſt in cle.cum ex co.eo.ti.vbi L— fratres minoꝛeſ
recipiẽtes tempoꝛe interdicti illos de tertio adic ad diuina Sed quia hodie vacat ꝑpꝛi⸗ uilegiũ vñi Sixti quartiptrãſeo q ñ ligati. 7 gn g* nentes ſũt perpꝛoceſſum cu⸗ iric ãnualem factum in die cene dñi vſq; ad caſum.xxxij.
19 L aſu grvijeſt cõtra herẽticos gaʒaros patarinos.⁊ alios quocũqʒ noĩe cenſeãturac ʒ oẽs fautoꝛes. receptaꝝoꝛes. ⁊ defenſoꝛes coꝛũdem. kir ſi grviieſt cõtra pirataſ.curſarios La UsS: latrũculos maritumos ac oẽ̃g receptatoꝛes eoꝛũdẽ cũ dãtibus eis auxilius ↄſiliuʒ yel fauoꝛeʒ Et dicitur pirataꝰquicũq; in mari depꝛehẽdatur niſi habeat iuſtum bel lum cõtracos quos cõpꝛehẽdatur quod no. quia pauci aduertũt credẽtes ꝙ niſtne in⸗ differenter depꝛehẽdetur in mariñ fit pirata ⁊ ñ incidit in hãc penam ſed falſum eſt. C aſt Srir eſt cõtra omnes qui in terris RSſuis noua pedagia imponũt vel pꝛohibita exigũt. ſed a ſponte ſoluẽtlbus pe⸗ dagia recipiẽs ñj incurrit excommunicatõem ßᷣm glo.⁊ Mau.in cle.quoniam.de immu.ec: quia exigere eſt ab inuito extoꝛquere. 5 aſ grr.eſt cõtra omnes falſarios bul U larum apoſtolicarum de quo di⸗ ctum cſt ſupꝛa.caſu tertio.
— ſi Qxxieſt cõtra illos qui equos ar⸗ Lq USma ferrum.lig amina.⁊ alia P⸗ hibita deferunt ſaracenis. turcis. ⁊ alijs xpꝛ noĩs inimicis quibus xp̃ianos oppugnãt. ꝓ cuius intelligẽtia querũtur ifraſcripta. ¶ Quid venit hic nomie armoꝛum. glo.i. c.ita quoꝛũdam.de iudeis.ꝙ etiam fuſtes. ⁊ lapides pꝛo machinis veniũt.ſed nõ lapides pꝛo edificijs fiẽdis in.l.ij. C.que res expoꝛ.ñ de.dicitur ꝙ loꝛice ſcuta.arcus.ſagitte.ſpate gladij.⁊ ſella nomie armoꝛum veniunt Ego vero dico ꝙ ila que communiter lũt pꝛo viu offendendi vel defendendi ſe ⁊ non pꝛo alio vſu veniunt n omie armoꝛum Illa vero qui⸗ bus poſſumus vi pꝛo armis ⁊pꝛo alio vſu. puta pꝛo inſtrumento dicuntur arma ex intẽ tione vteudi his pꝛo armig pefenſionis vel offenſionis. alias non vt noin cle.ne in agro de ſtatu mona Et ideo gladius ad inciden ⸗ dumpanem nõ venit nomine armoꝛum ſe⸗ cundum Panoꝛ.in.c. cicrici. e pꝛimo. de vi· ⁊ho.cle. S ¶ Quid venit nomine ferri hic. he.ꝙ; accipi⸗ pitur hic ferrum pꝛo ferro infecto. vel facto ſub quacunq; foꝛma. vt in.l.ij. Cque res ex⸗ poꝛ.ĩ de.quod tamẽ limito per rationem ex pꝛeſſam in.d.l.ij. de ferro.per quod poſſẽt pu gnare vel ſe munire. quia bꝛochete ⁊ſimilia non credo ſint ſub ipſo compꝛehenſa.

41
3 C
Quid intelugit᷑ ſub nomine ligaminuz ·&. intelligit quodcunq;ʒ lignũ ꝑ qð naues ga⸗ eas aut alias machinas poſſent facere ad im pugnandum uel defendendum ſe a xpianis ſecus de alijs lignaminibus quibus non poſ ſunt vti ad offendendum: uel defendendum
¶Quidintelligit᷑ noĩe pꝛohibitoꝝ.b ꝙ ſunt
dia quibus pñt xp̃iani impugnari. vel ipfi in fideles ne impugnentur ⁊ xpianis muniri q̃ oi tempoꝛe pꝛohibent Similiter quecũqʒ vi ctualia nel mercimonia tꝑe guerre cuʒ eis ha bite ab aliquibus xp̃ianis legitime Tpe o pacis mercimonia quecũqʒ.⁊ ricthalia non jůt ꝓhibita eis deferri.niſi in diſpendiũ xpia noꝝ fieret puta q timentes de guerra mun uni ſe uel ut inuadant xpᷣianos Tenet tñ In no.? Mo.. in.c. fignificauit. de iudeis ꝙ ꝓre⸗
dimendis captiuis tpe guerre arma eti fine
4
pena excõicationis poſſum deferri. qð ante
factũ nõ tenerẽ. ſed bñ poſt factũ. de alijs vo
mercimonijs nõ eſt dubiũ inter doc. ꝑꝑ pꝛe⸗ dictũ.c.fignificauit.ꝙ pꝛo redemptione capti noꝛum poſſunt deferre etiaʒ tempoꝛe guerrẽ ¶Quid ſi tempoꝛe pacis de ferantur armd.⁊ alia ꝓhibita nõ tñ ea intentõne ut impugnẽ tur xp̃iani.. ꝙ nihilominus ligant᷑ ſi ſür ta⸗ lia quibus poſſunt pugnari Fᷣm glo. Jo. an. ⁊ 12 a0Mincie quoꝛundan Quidã tñ tenent ꝙ non ligantur nifi ea intehtione
——
ferant ut xpiani impugnentur. uel ne poſſũt nfideles impugnari.⁊ cõuenit ſatis hec opi⸗ nio cum tex. in. d.c. ita quoꝛundam. licet pn⸗ ma opinio ſit tutioꝛ. maxime ante factum. ¶ Mtx deferentes, ꝓhibita infidelibus ⁊ pe nitentibus poſtea eã repoꝛtantes ⁊ nõð dimit tentes infidelibus ligentur·K. ꝙ nõ. qꝛverba cum effectu ſunt accipienda Idem dic de de⸗ ferentibus arma pꝛo ſ— ad terras ĩ⸗ fidelium ꝙ non ligantur.niſi poſtea ea ipſis venderent qnia ſic ligãtur Si autem ſtatim vendita recuperarent nohllominus ligaren⸗ tur Idem dic de permutatiene. ¶ Quando dicitur tempus guetre ke. ꝙᷓ dici tur quãdo aliquis pꝛinceps xp̃ianus auctoꝛi⸗ tate pꝛincipis. vel papa facit cum eis bellum quo ad illum dominum.puta Soldanum uł Thurchum non quo ad alios dominos infi⸗ deles. niſieſſent tali in ſubſidium.
s ¶Aduerte hic ꝙ lʒ Nlicolaus Bonifacius ⁊
Clemens multos ligauerint circa pꝛedicta tñ qꝛ hodie vacant ꝑtranſeo.ſolũmò remanent
ti que incipit poſtulaſtis. N 5 ſu S rxij. eſt ʒ impedientes ſeu inua⸗ dentes victualia.uel alia ad vf ro.curie neceffaria adducentes.ſeu ne adipſů adducantur vel deferant᷑ impedientes aurꝑ turbantes ⁊ cõtra defenſoꝛes talia facientii. K au S xxiij. eſt 3 oẽs qui illos qui ad ſe deʒ apoſtolicã veniũt ⁊ recedit
ab eadem temeritate pꝛopꝛia capiũt ſpoliãt: vetinent aut cx pꝛopoſito deliberato verbe⸗ rarc mutilare nel interficere pꝛeſumunt⁊cð
tra omnes qui talia fieri
ßrriiij eſt 3i Caſus inariq uel de
excðicati exercentes regimẽ in galeis aut na⸗ uibus infideliũ in.c.ita quoꝛũdam.ſed nõ eſt papalis ſed oꝛdiarius poterit abſoluere Ve rum eſt ꝙ tam iſti qᷓ; ſupꝛaſcripti nõ debent abſolui niſi qnicquid acquiſicrint ex tali com mertio damnato expendant in ſubſidiuʒxpi anoꝛum.⁊ vltra tantundem de ſuo ſi poſſunt ¶ Quid de dantibus coꝛdam vcl anchoꝛam ⁊ huiuſmodi ut poſſint negociari cum infide libus tempoꝛe pacis. h.ꝙ requiritur licentia apoſtolica.qꝛ per talia pñt xpᷣianiimpugnari ¶ Dtrum poꝛtantes clauos paruos ⁊ cultel“ l⸗ los pꝛo pane incidẽdo ſint ercõicati.he. ꝙ nð quia non compꝛehenduntur ſub nomine ar⸗ moꝛum.vel ferri vel alioꝛum pꝛohibitoꝛum. ¶ trum poꝛtantes ferrum arma.⁊ lia pꝛo hibita de vna terra ſarracenoꝛum ad alam vel ſarracẽos cum armis ſuis. utputa de ma rica in alexandriam ſunt excommunicati he: ꝙ non. niſi hoc facit in diſpendium chꝛiſtia⸗ noꝛum ſicut declarauit Bꝛe.ix.in extrauagi
faciunt uel mandit llos qui iuriſditione legatã nõ habẽ
tes moꝛantes in cadẽcurig temeritate ꝓpꝛi
capiũt ſpoliant?⁊ detine
nt aut de ꝓpoſito de
liberato verberare mutilare vel interficere p
ſumunt⁊ qui— ficri. xxv.eſt 5 oẽs illos qupit L aſus ſeu alias quaſcũq; perſ onaſ
—
faciunt ſeu mandit.
vel ꝑ
ſeculares uel eccleſiaſticas ad romanam un
am ſuper eoxꝝ caufis Illa que in ea pꝛoſequen uel pꝛocuratoꝛes ipſoꝛ
um. ü
⁊ negocijs recurrenles. tes aut pꝛocuranles cl aduocatos leu
iudices ſuper dictis caufis deputalos vccan one cãꝝ ndl negocioꝝ hmõi. verberant muti
lant. uel occidũt.aut bonis auxilium conſilium vel fau rxvi.ẽ oẽs illos qui ne
CLaſus
lris aut m
ãdatis aplicis
ſpolidt.⁊ důles oꝛem in pꝛediclis i ne pares
⁊legs
e
pu lon lii ken i . ſe im
w

toꝝ ⁊ nůcioꝛum.⁊ iudicum delegatoꝛum eo rũdem gratiam ⁊ iuſticiam cõcernẽtibus. de⸗ cretiſqʒ ſuper eis ⁊ re iudicata ſcu pꝛoceſſibꝰ crecutoꝛialibus nõ habito pꝛius eoꝝ bñpla⸗ cito ⁊ aſſenſu.ne ve tabelliones ⁊ notarij ſup huiuſmodi litteris ⁊ pꝛoceſſibus executoꝛiaii bus inſtra ſeu acta cõficere.aut cõſecta parti cuius intereſt tradere ſub grauiſſimis penis pꝛohibere.ſtatuere feu mandare pꝛeſumunt. ⁊ cõtra dantes auxilium cõſilium uel fauoꝛẽ. g1 u8 rxvij. eſt cõtra omnes qui ſe ab „* obediẽtia ro.pontificis pertina citer ſubtraherc. vel quomodolibet recedere pꝛe ſumunt'⁊ cõtra dantes auxilium cõſiliuʒ vel fauoꝛem pꝛedictis. 1 Kaſu 8 xx viijeſt ð oẽs qui iuriſditionẽ — S ad eccleſiaſticas perſonas perti nẽtẽ vſurpant per ſe vel per alium ſeu alios directe vel indirecte. aut in ciſdem cõſilium auxilium vel fauoꝛem pꝛeſtare non verentur Cal u8 xxir. eſt 5 oẽs mutilãtes. vulne⸗ — rantes. interficientes.ſes capiẽ tes ⁊ detinentes.ſeu depꝛcdantes romipetas ⁊ peregrinos ad vꝛbem cã̃ peregrinationis ⁊ deuotionis accedentes.⁊ in es moꝛantes. vel recedentes ab ipſa cum omibus in his dan⸗ tibus conſilium aurilium vel fauoꝛem. Caſu 8 xxx. cſt 3 oẽs illos qui per ſe vel K Pꝑꝛaliũ directe vel indirecte ſub quocũqʒ titulo vel coloꝛe occupãt.detinẽt.ul hoſtiliter diſcurrũtſeu inuadut in totũ. ſeu ĩ ptẽ almã vꝛbeʒ. aut alias ciuitates.vel terras ⁊ loca ⁊ iura ad romanã eccleſiũ ſpectãtia cũ adherẽtibus. fautoꝛibꝰ.⁊ defẽſoꝛibꝰ coꝝ. ſcu dãtibus auxiliũ vel— eiſdẽ. xxxi.eſt 3 quoſcũq; pꝛeſumẽtes C 3 ſus abſoluere quẽlibet ꝑ dictũ pꝛo⸗ ceſſum excõicatuʒ.niſi in articulo moꝛtis pꝛe⸗ ſtita pꝛius de ſtando ſancte mris ecclefie mã datis ſatiſfactione vcl officienti cautione ẽt ꝛetertu cuiuſcũq; pꝛiuilegij vel conceſſionis apoſtolice nõ facientis plenam ⁊ expꝛeſſaʒ. ð pꝛedicta pꝛohibitione mẽtionem.nec abſolu tio aliter impenſa valet. Et licet MPaulus ſe⸗ cũdus plures alios caſus poſuerit quos ĩ nul la conceſſione volebat intelligi vel miſi ſpecia liter expꝛumeretur. Tñ Sixtus quartus ſolũ⸗ modo ad pꝛcdictos ſupꝛa expꝛeſſos ſe reſtrin rit.⁊ iõ caſus Manuli in dicto ꝓceſſu omitto Aduerte ẽt ꝙ pᷣfatus Sirtus in ertrauagãti qͥ incipit. Et ſi dñici gre.excõicat oẽs abſoluẽ
Rs tes a q̃cũck pdictaꝝ excõicationũ ꝑ ꝓceſſũ fa ctaxꝝ.vel diſpẽſãtis ĩ votovltra mario.ſctõꝝx Petri⁊ Pauli.ſcti Jacobi.⁊ caſtitatis ex qᷓ⸗ cũq; cõceſſione ab ipfo Sixto habita. niſi de d.extrauagãti de vVbo ad verbũ in ipſa cõceſ ſione fiat mẽtio. Et bñ aduertãt cõfeſſoꝛes q̃ ad illos ꝗ ↄfeſſiõalia habuerũt ab ip̃o excepti illis ↄfeſſiõalibus qͥ data fuerũt tꝑe cruciate mihi cõmiſſe. qꝛ quo ad illa nõ valet dicta ex trauagãs.ſicut patet in bulla pꝛedicte crucia te. Et ego auribus pꝛopꝛijs ab ipſo audiui. ¶ SGiit ⁊ alij caſus per extrauagantes in qui: bus ſnĩa excõmunicationis infligitur ipſo fa cto.⁊ nõ poteſt impendi abſolutio nifi per ſe dem apoſtolicã. Et qꝛ multe ſũt reuocate.aliq̃ nõ ſũt in vſu ſolũmõ pon que cõiter hñtur in vſu.⁊ ſũt ſequẽtes vſq; ad Excõ icatio.vi. X ſu grtrij eſt ſub heica de ſepul.⁊ eſt 2 Bonifacij.viij. vbi excitant᷑ oẽl exẽterãtes.vel in fruſta incidẽtes.aut in ags coquẽtes ut carnem ab oſſibus euellãt coꝛꝑa defũctoꝝ.ut alibi tumulãda veferãt.vbi nõᷓ. ꝙ ad incurreñ.pꝛedictã penã opoꝛtet tria cõ currãt, Pꝛimum ꝙ ille moꝛtuus circa cuius cadaur volũt facere pꝛedicta.ſit moꝛtuus in rerra.vbi viget cultus xpᷣianus.qꝛ ſi eſſʒ moꝛ tuus in terra infideliũ nõ caderẽt in penã fa ciẽdo pᷣdicta. Scᷣm ꝙ pꝛedicta faciãt cadaue ri moꝛtuo. Tertiũ ꝙ faciã̃t aĩo ut alibi tumu lañ. deferãt.qꝛ ſi facerent ex odio vel ꝑpꝑ cpru giam nõ inciderent in penã pꝛedictam. La ſug xiij· ponit᷑ de regularibuſ. vbi Martinus excõicat oẽs religio ſos mendicãtes euntes ad oꝛdines ſeu mona ſicria nõ mẽdicãtu.ut ibi fint fratres.ẽt ſub pꝛetextu cuiuſuis licentie ẽt apoſtolice gene⸗ raliſ. Itẽ ſcðᷣo excõcat ip̃os recipiẽteſ. Sʒ hec pena ñ extẽditur ad euntes oꝛdinẽ cartuſieñ. La ſus xrriiij.ponitur de ſimonia. vbi Maulus ſecundꝰ excõicat oẽs cũq; dignitate pᷣditos.g quõlibet důdo ve recipiẽdo ſimoni ↄmiſerit.aut g fuerit me⸗ diatoꝛes.ut ipſa fiat in oꝛdine vei bñficio. E aſu 8 xxxv.eſt ſub Kica ð ſnĩa excõica tionis. de quo Jo.an.in.c. nemo de ſimo. facit mẽtionem ʒ vãtes aligd ꝓ gr̃a obtinẽda apud ſedẽ apoſtolicã. quã ꝑtrãſeo qꝛ reuocata eſt ꝑ cle.v. ut dicit Jo.cal ⁊ reci⸗ tat Ao.ve lignano ibidem. am Srrrvi ponit ſub Kica de pꝛiuile. —vbi excõicant g libelloſ famoſoſ

aut cantilenas vel rithmos faciũt. detinent vł publicãtin infamiũ ſtatꝰ oꝛdinũ minoꝝ? pꝛedicatoꝝ.⁊ Ale. quarti. que incipit Er alio. CLat us xxxvij.eſt in dicta eFuagãti vbi
3 excõicantur pꝛedicantes docen⸗
tes vel defenſantes.ꝙ pꝛefatoꝝ oꝛdinum fra
tres non ſunt inſtatu perfectionis. ⁊ ꝙ non licet eis de elemoſyniſ vinere. Aut ꝙ non poſ ſunt pꝛedicare.ſiue confeſſiones audire de li⸗ centia Ro · pon. ſeu alioꝛum pꝛelatoꝛum oꝛdi narioꝛum.ſine conſenſu curatoꝛum.
Caſu Srrrviijeſt ibidem contra facien⸗ tes violentiam damnabilem in
locis pꝛedictoꝛum oꝛdinũ. ⁊ tam iſti qᷓ; dicti. in. xxx vi.⁊.xxx vij. cau pꝛecedenti non poſſunt abſolui mifi a ſcde apoſtolica.aut a ↄſeruatoꝛi bus dictoꝝ oꝛdinũ.pꝛeter qᷓ; ĩ articulo moꝛti. E a us rxrix.eſtcontra omnes intran⸗
— tes monaſteria fancte Tlare ⁊ oꝛdinis pꝛedicatoꝛum qui ipſo facto ſunt ex⸗
communicati ſi intrant.pꝛeterq;; in caſibus
per coꝛum regulam ⁊ ſtatuta conceſſis. Ecommnnicatio jtre fibus ex cõmunicationum qui reſeruantur in iure epiſcopi ſolum qui ſunt duo. Pꝛimusẽ mn.c.peruenit.eo.ti. de quo dic vt. ð. excõicatõ v.calu.i.ᷓ. xxxviij. Secundus caſus eſt in cle. cum ex co.eo.ti.contru fratres minoꝛes reci⸗ pientes. ad diuina tempoꝛe interdicti fratreſ tertij oꝛdinis. Sed qꝛ hodie vacat per pꝛiuile gium domini Sirti quarti, ideo pertranſeo. communicatio jünse fibus ex Mõmunicationũ non reſeruatis a iure glicui.⁊ a quibus poteſt abſoluere quilibet oꝛ dinarius.vt patet ſupꝛa.abſolutio.i..ij. ₰ alu Simns eſt in.c.adminiſtratoꝛes riüij. q.v. vbi excommunicantur omnes pᷣncipes ⁊ officiales qui tertio admo⸗ niti abepiſcopis vel eccleſiaſticis pꝛelatis re⸗ cuſant eis facere inſticiaʒ ſuper eoꝛum cauß̃. Caſus el in. ec.ʒ de elec. vbi excõicat ille qui electus a paucioꝛibus qᷓ; a duabus partibus cardinaliũ in ſummũ põ
tificem aſſentit electioni ve ſe facte. Scðo
ercõicantur oẽs qui talem recipiũt pꝛo papa.
J aſu 8S iij. eſt inc. quoniam.de offi. oꝛdi. contra illum qui ſe ingerit in ec⸗
cleſia in qua eſt epiſcopus ſe pꝛo epiſcopo, ge rens.ſine conſenſu illius cpifcoptt 2 3
E aſn Siiielt in e.i. de loca. vbi excðicʒ⸗ EAili Stur magiſtri.⁊ ſcholares bonõie conducẽtes hoſpicia vomoꝝ alioꝝ magiſtro rum ⁊ ſcholariũ in leſionẽ vel impedimentũ inhabitantiũ. niſi— tempus conductiõis ſit elapſum. vel nili de conſenſu ipfoꝝ magi⸗ ſtroꝛum vel ſcholarium inquilinox. Et no. ꝙ nomine magiſtroꝝ veniunt docſoꝛes.ſed no mine ſcholariũ non veniunt eriſtentes in ſtu dijs pꝛo ſcholaribus. vt ſunt cartarij ⁊ ſeri⸗ proꝛcs ßᷣm Jo.an.⁊ Boff. qᷓ;uis pꝛedicti gan deant pꝛiuiegio ſcholariũ. vt no. in Aui. habi ta. C. ne filius pꝛo patre.⁊ hoc tene q;uis In⸗ no.⁊ Pau.teneant ꝙ etiam ligantur. ¶ tꝝ locatoꝛes ligent᷑ pꝛefata pena. K glo. in.d.c.i.tenet ꝙ non. War.in. I.fi. C.de accepti la.⁊ in multis alijs locis.⁊ We.in.c.ij. de con feſ.li.vi.⁊ in.ccupienteſ.de elec li.vi. tenet g ligant.ſed tu dic km Ma. ind.c.i.ꝙ vbi perſe eſſet eadem ratio in coꝛrelatiuis.ſic eſſet ver ſcðᷣa opinio.ſed in caſu noſtro non eſt eadem ratio.⁊ iõ eſt verioꝛ opinio glo.qʒ locatoꝛcer tat de dãno vitando.ſed ↄductoꝛcertat delu cro velcõmodo.⁊ in odiũ aliquoꝝ aliqñ ficit c.fuꝑ eo. de vfuris. vbi pena non ertenditui mutuo accipientẽ. qꝛ non eit cadem rõ. ic. i.de conſan.⁊ affi. Idem dic in ſtatuto qð in ponit penã vendẽti frumentũ ꝙ nõ ertenda ad ementẽ facit qð dico.j. lex.. vi.⁊.jpena v. poſſet tamen locatoꝛ incurrere pꝛeditajpe nam exparticipationc. Mam conducto ipſꝭ incurrit tractando. de conductiõe.⁊idco ip tractatum in alio tempoꝛe venit ad locatio⸗ nem erit locatoꝛ excõicatus ꝑcnupercoli ¶ Wtrũ debeant pꝛedicti expectare temhus e finitum locationis. he. Jo.· antenet ꝙ nõſei ſolum tempus conducẽionis fienãe ſed P⸗ tenet ꝙ tutius eſt expectet.⁊ videturmag conuenire tex.d.c.pꝛimi. ¶Mtꝝ iſta excõmunicatio ſit t̃ localis.ſ. cõiter tenetur ꝙ fic. ſed Ho.tenet ꝙ fi gen ralis ad oĩa ſtudia que ſunt ſub vominiop⸗ pe.⁊ glo in. l ne cun. Clocati.⁊ iſtud eſtlulus per pꝛologum in verbo doctoꝛibus? chola ribus bononic commoꝛantibuſ· quia comn hendunrur etiam alibi exiſtentes· E ſi v.eſt in.c.nõ minus inncto.cal K A NSuerſus de imu ecclefiaꝝ· vbi cõicantur pꝛimo omnes officiales laici 3 cũq; locoꝝ qui angarias.⁊ exaciòes iuchin⸗ eccleſijs ⁊ eccieſiaſticis perſonis imponun
n p lhe en icu
4 jn
ni

—
Becundo cxcõmunicantur pꝛedicti qui inriſ ditionem pꝛelatoꝛum.⁊ auctoꝛitatem quam habent in ſuis hominibus euacuant. Mam tam iſti q́; alij pꝛimi ſi moniti competenter non deſiſtant ipſo facto.tam ipſi qᷓ; fautoꝛes coꝛum ſunt excõmunicati nec debent abſol⸗ ni donec ſatiſfecerint competenter. Tertio ex cõmunicantur ſucceſſoꝛes pꝛedictoꝛum offi⸗ cialium mñi infra menfem exceſſum ſuoꝛum pꝛedeceſſoꝛum purgauerint ⁊ ſatiſfeccrint. ¶ Mꝛo quoꝛum intelligẽtia eſt aduertendũ ßm Pa in.d.c.aduerſus.qꝙ ſucceſſoꝛ non eſt cxcõmunicatus ipſo facto.niſi pꝛedeceſſoꝛ de liquerit pꝛetextu officij ad cõmodum ipſius officij uel vniuerfitatis.ſecus ſi deliquit ad cõmodum pꝛopꝛium.vel ad libidinem ſuam ſatiffaciendam.nam tunc ipſe reus ſolus te⸗ netur.⁊ ipſe.uel cius heres conueniri vebent iuxta illud quod legitur ⁊ not.in.l.i.⁊.ij. ff. ad 1.iul.repe in.c.i.ve ſolu. ¶ Qucritur an pꝛefatus officialis teneatur ſatiſfacere de ſuo.etiam ſi nihil habuit ſi cõi⸗ tas in cuius vtilitatem eſt verſum extoꝛtum non vnlt fatiſfacere.he. ßᷣʒ Ma. in. di.c.aduer ſus.ꝙ ſic per argumentum pꝛedicti.c.⁊ ꝑ no. Inno.in.c.ſicut dignum. de homi.aduerte tñ m Bof. ꝙ coͤmunitas in cuius vtilitatem ẽ verſum ſi eſt affecta locupletioꝛ tenetur ſatiſ faccre.facit.l iulianus.ff. de actio.emp.
¶ Sed pone ꝙ officialis ſeu rectoꝛ non con ⸗ ſenſit. ſed reſiſtit quantum potuit. nunquid tenetur ad reſtitutionem ſi non dimiſit offi⸗ cium. K. fᷣm Inno.in.c.nouerit.de ſen. excõ. ⁊Jo. an.in. dic.aduerſus.ꝙ fic. ⁊ eum vident᷑ ſequi communiter doc. ¶¶ Auid de ſucceſſoꝛe qui non negligit indu⸗ cere vniuerſitatem ut ſatiſfaciat.ſed eam in ⸗ ducit pꝛo poſſe.⁊ tamen mihil facit.ſe.ꝙ tene tur dimittere officium ut ſic communitas co gatur cx neceſſitate officialis ſatiſfacere.⁊ eſt tutius ſ̃m communiter doc. ¶WMtrum dantes cõſilium pꝛedictis ſiue oẽs conſiliarij talis vniucrſitatis teneantur. he. PMa. in. d c. aduerſus.ꝙ ſi dederunt cenfilia ad hec grauamina inferenda.⁊ moniti nõ re⸗ uocaucrint indubie ſunt excõmunicati.ut in d.c aduerſus.⁊ in.c.nouerit. de ſen.ex. ⁊ tenet᷑ P in ſolidum ad ſatiffaciendũ
m Inno. in. d.c.ſicut dignum. Bi vero tacue runt ita ꝙ non conſuluerunt nec pꝛo.nec con tra.tũc dic ꝙ inuoluuntur pena ⁊ peccato cũ
his qutexpꝛeſſc conſenſe no. Inno.in c.i.ve his que fiunt a ma.par.ca pi.de quo vi⸗ de ſupꝛa cõſentire.I.ij. Si autem cxpꝛeſſe cõ⸗ tradirerunt.ſed non dimiſerunt officium.an inuoluantur peccato ⁊ pena. Inno.in. d.c.no⸗ uerit.recitat opiniones contrarias.tamẽ ego tenerem ꝙ licet non dimiſerint officium non teneantur per no. ꝑ Inno.in. d.c.i.niſi eſſent tales ꝙ ex ceſſatione conſiliationis induccrẽt cõmunitatem ad defiſtendum.
¶ Mtrum pꝛcdicta pena habeat locum in quo 6
cunq; ſucceſſoꝛe officialis excõmunicati pꝛo pter quodcunqʒ delictu n nno. ꝙ nõ ſed ſolum habet locum in ſucceſſoꝛe excõmu nicati cx cauſis pꝛedictis.uel aliter qualiter- cunq; pꝛopter libertatem eccleſie violatam. uel niſi ᷣm Poſti.ſucceſſoꝛ foueret factũ dã⸗ natum.pꝛopter quod pꝛedeceſſoꝛ fuit excom municatus.puta quia te nct clericum poſituʒ in carcere a pꝛedeceſſoꝛe ſuo.uel quid ſimile. facit.c.ſi coucubine.de ſen.exco.
¶ Mtrum iudex ſecularis compellens clericũ 3
ucletiam ſecularem perſonam que alias eſt de foꝛo eccleſiaſtico.etiam ſine diſtrictione ſone ſit excõmunicatus.h. ᷓᷣm Ma. in.d.c.ad uerſus.ꝙ ſi monitus non deſiſtat cxcõmuni⸗ catus eſt ipſo facto.quia turbat iuriſditionẽ eccleſiaſticqm.ut eſt tex. in. d.c. non minus.t tenet Moſti.⁊ Jo.an. hodie autem per pꝛo⸗ ceſſum curie ſunt excòõmunicati excõmunica tione papali.ut.ð.excõicatio.v.caſu.xxviij. ¶ Sed que ſũt perſone que non poſſunt iudi cari a ſeculari iudice.h.ꝙ fũt ſſnimo omnes illi qui gaudẽt pꝛiuilegio canonis.ſi quis ſua dente. de quibus dixi.ſupꝛa. Excõmunicatio. v.caſu.i.exceptis clericis coniugatis. de qui- bus dic ut ſupꝛa. Clericus, vlti.ð.pe. Secũdo ſunt omnes perſone aſtricte perpetuo ſerui⸗ tio eccke.uel pꝛedictis qui gaudent pꝛinilegio pꝛedicto.ſi quis ſuadente.v.no. Pa. in.c.nul⸗ lus de fo.compe.⁊ Fede.facit.c.i.ꝑ exceptio⸗ nem.de pꝛuilegio.li.vi. in verbo perpetuo. Secus ſi nõ ſunt ꝑpetuo obligati. t fic limi ta glo. in c.clericuʒ.xi.q.i. Tertio ſunt omnes de familia epiſcopi ᷣm cõmunem opi.ut no. Pa.in. d.c.nullus. Quarto vxoꝛ clerici qui ð fert tonſuram ⁊ habitum.⁊ non eſt bigamus tex eſt ĩ.l.fi. C.de incolł. Mulieres inquit tex. honoꝛe maritoꝛum cingimus.⁊ genere nobi⸗ litamus.⁊ foꝛum ex eoꝛum perſona ſtatuimꝰ h ibi. Quinto rectoꝛes hoſpitalium pioꝛum

ſi tunt perpetuo obligatim eundem Pa · in C Quid ſi religioſus exiuit vt audiret pꝛedi⸗ d.c.nullus als non. Sexto fratres tertij oꝛdi ctas ſcias poſtea mutaro ꝓpoſito audit theo nis beati Franciſci.⁊ ſoꝛoꝛes fʒ Bar. in. i.f. logiam.K. Inno. tenet ꝙ nihilominus ligat de pe.⁊.l.ſemper.ff. de inre imu.⁊.d. An.in.·d. Sed Pa.in. d.c.fitenet ꝙ ñ eſt neceſſe vt re⸗ Cnullus.⁊ hodie non eſt dubium.ut patel ex uertatur ad monaſterium. nec mcurrit penã pie domini Birti quarti quod dicitur ſed cautius eſt ut faciat ꝙ abbas ſignificet ci ulla aurca. Jeſuate aut heremite ßm com ꝙ ſtudcat theologic. ⁊ ſic cenſetur reuerſus munem opimonem non pertinent ad foꝛum ad clauſtrum.⁊ hoc erit magis tutum.
aſus vi. eſt in. c.non magno. ne cle. vel ſuo monaſterio ligetur pꝛedicta pena.. mi⸗ mo.ʒ quoſcũq; religioſos tacite hi placet opinio Pa in. d.c.fi. ꝙ non ligatur vel expꝛeſſe ꝓfeſſos. audiẽtes leges velphiſi nec ſimiliter decani ⁊ alij. de qbus ĩ.vij. caſu. cã nifi.j.ſpaciũ duoꝝ menſium adclauſtꝝ re ¶ged nũquid peccãt pꝛefati ſtucẽtes in cz⸗ dicrint· Addo quod dicam.j caſu xxxij. mera pro pꝛia. vel monaſterio in legibus K.
Caſu Svi eſt in.c.fi. ne cle. vel mo. vbi Pa in. d.c.fi ꝙ nð.·ſi hoc faciũt ad finẽ intel cxcõicatus ʒ religioſos de quãi ligẽdi melius canones.ſecus ſi pꝛincipabter pꝛecedenti caſu cxtenditur ad archidiaconos ſtuderẽt pꝛopter ipſam ſciam ciuilem. Idem decanos.plebanos.pꝛepoſitos.canto. os clericos perſonatum habentes.⁊ omnes us viij. eſt in. c.clcricꝰ.ne de.vel mo. ſfacerdotes niſi infra ſpacium duoꝝ mẽſium S vbi cxcõicantur oẽs ſacerdotes deſtiterint audire leges vel phyſicam. Nꝛo ui pdſt monitõeʒ officium vicccomitis. aut cuius caſus ⁊ pꝛecedentis declaratione. pꝛepoſiti ſecularis habucrit. ⁊ cõiter docid. ¶Queritur quãdo incipiũt currere pꝛedicti c.clericus debẽt compꝛchẽdi nomie ſacerdo rum oẽs exiſtẽtesi ſacris. Et ſic tene.
duo menſes. K. Fᷣm Pa. in dictis capitulis.— ſacris. El C gſu 8 ix eſi in.c.i.ðᷣ ſciſma. vbiexcoicà
quo ad religioſos ihcipiũt a die exitus mo naſterij.vt pꝛedictas ſ cientias audirẽt in de⸗ tur oẽs inuitãtes oꝛdinatiõibus canis vero ⁊ alijs de quibus in. vij. caſu inci vel alicnatiõibus factis a ſciſmaticiſ. de quo
piũt ᷣm Ma. dic cxitus pꝛopꝛioꝛum larium vide Sciſma.v.ij. ⁊.iij cum effectu auditiõis pꝛefatoꝛum ſcientiarũ L g1 u 8 r in c. excõ̃i. de rapro. vbi ercõi⸗ ¶Quid ſi nõ exeunt pꝛopꝛios lares. nec reli⸗ Pcqtur oẽs qui xp̃ianos naufragi gioſi monaſteria.ſedi vomibus pꝛopꝛijs aut um patleles dãnata cupiditate ſpoliãtreh ſuis niſi ablata reſtiruãt qᷓ;pꝛimum poterit
monaſterijs uudiunt ſcientias pꝛedictas. he. oꝛopinio Pñ fm Pai.d.c. ⁊ videt᷑ etium tencre ſic gl ibi
ßm Pa in. d.c.fi.⁊ eſt cõmuni
crunt excõmunicati.⁊ ſic tene quãuis quidã dem.⁊ eſt tutius. Fm autem Jo. an requiri teneãt ꝙ nihilominus ſũt ercõicati. monitio vt reſtituãt. aliter añ monuiõemn ¶ Mtrum religioſi qui excũt monaſteria ex crũr ercõicati. Sc ñ placet. 6 aliqua alia ratòabili cã. ⁊ ſic audiũt ꝛedictat ₰ ſi 18 ri.eſt ĩc.ad falſarioꝛum de rim ſcias ligẽtur pena pꝛedicta.ſe. ᷣm Ma.in.d. giS ne falſi. de quo habes ſupu Ey⸗
cfi. ꝙñ· auiã vrligẽtur victa penã requirit communicatio.vcaſu.iij. rijẽ in.c.noucrit fraternitaſtus
vt exeãt monaſterium? ſcðᷣo vt ereãt iſtain ¶ 18 tentiõe. ¶ſtudendi in pꝛedictis ſciẽtijs.⁊ ter⸗ L. qS de ſen exco. vbiercõicant. Pi tio ꝙ ſtent per duos menſes ertra monaſte mo oẽs illi qui ſtatuta edita ⁊ ↄſuetudinesh
rium.ſiue audiãt ſiue i. xx quo patet ꝙ ſier/ troductas ʒ eccleſie libertatẽ feccrint ſeruari dem ſtaruta nò fe
iret errra monaſterium ex aiiqua rationabili Scðᷣo excõicant᷑ oẽs qui ca ano cã non vt audiret pꝛedicras ſciẽtias.⁊ ex ta⸗/ cerint deleri qᷓ; pꝛimum ciuerint. Dð limit ſirõabili cã pſeucrãs ertra monaſieriũ vitra vexꝝ.ſi pñt ptãtem delendi ertio excõicant
duos mẽſes. Interim audiret pᷣdictas ſcias ñ ſtatuarij pdicti Quarto ſcriptoꝛes pdicioꝛ eſſet ercõicatus.ſecꝰ ſi ſolũ ſtaret ⁊ pᷣncipalii᷑ ſtaturoꝝ. Qninto prãtes ↄſules rectoxs⁊⸗ exra monaſteriũ. vt andires qꝛ tũc tps duoꝝ ſiliarij locoꝝ. vbi pᷣdicta ſtatuta cdita fnerit mẽſ inciperet a die ceſſatiõis cauſe ꝓpter ¶ Serto quicũq;iudican m pꝛedicta ſtnut quã cxinit ⁊ diſpoſiuõis ſtãdi extra vt audiat Septio ꝗ iudicata redigũti public fomi
cſ.⁊ali dic de pꝛedictis tenẽtibus libꝛos pꝛedicte ſce
eccleſiaſtieuʒ. quia cras poſſunt eſſe ſeculares ¶ Mtrum religioſus legẽs pꝛedictas ſtias in
6
——
——— S——— 2
—— ——.—
S.
—
— —
—

mywirzdht u nrun n Padtn n rtt nn 3e
. Wnit
¶ Quid vr ʒ ecckiaſticã libertatẽ.e. fʒ Pa.
in d.c.nouerit. ꝙ eſt vẽ illud qð ſtatuit᷑ pꝛi⸗ nilegiũ datũ vniuerſali eccleſie a deo. Ht illð Qðcũq; ligaueris ſuper terram.xxiiij. q.i.vł a papa.utputa ꝙ ad pias cãs legata valeant coꝛam duobus teſt ibus ⁊ huiuſmodi.vcl ab i
peratoꝛe.ut verbi gratia ꝙ nullus iudicet cle⸗
ricos ⁊ eccleſiaſticas perſonas.niſi eoꝛuʒ pꝛe⸗ latus ⁊ ſimilia.ſccus ſi tale ſtatutũ eſſet ʒ pꝛi uilegium datum alicui particulari eccleſie. qꝛ non eſſent excõmunicati ᷣm cõmuniter doc. Adde tamen ᷣm Bar. in aũt.caſſa C.de ſacr. ſan.ec. ꝙ ſtatutum quo clerici efficerentur ti⸗ midioꝛẽs.⁊ iaici audacioꝛes eſſet ʒ libertateʒ eccleſiaſticam. ut verbi gra.ſi ſtatuerctur ꝙ qui percutit clericũ ſoluat.x.quivo laicũ.xx.
2 ¶ Sed qd ſi ponat in fine ſtatutoꝝ ꝙ ſi eſſent
aliq ʒ libertatẽ eccleſie habeant᷑ pꝛo non ſcri⸗ ptis h. Fm Pa. in. d.c.nouerit. ⁊ Bar. in.d. aũt.caſſa. q ñõ ſufficit ad cuitandã excõica⸗ tionẽ pꝛedictam ſed opoꝛtet ꝙ veleri faciant. ¶ Mtx ſcientes ſtatuta. ſed ignoꝛantes eẽ 3 libertatẽ eccleſie ligent᷑&. Inno.tenet ꝙ non ligantur. Jo.de ligna tenet ꝙ nõ ſũt audiẽdi ſed tu tene opinionem Inno.que eſt vcrioꝛ.
4 ¶ Ptxꝝ ↄſiliarius aut officialiſ qui nõ ↄſenſit
ſed Sdixit talibus ſtatutis fiendis.nec ea ſer⸗ uari fecit ſit exrcommunicatus ſi non dimiſit officium. K. Eᷣm Mo. in ſum.titulo.ve ſenten.
erco. ꝙ ic. Bed ego dico ᷣm g.ð.caſu.v. F. v· 5 ¶ Dñ ligant᷑ ſupꝛadicti. e. Pa.i.d.c. nouerit ꝙ ſtatuentes dictantes ſcribentes.aut ſeruat
facientes ſtatim ligant᷑. O fficiales vero ⁊ cõ ſiliarij rũc ligant᷑ qñea ſcientes ſeruauerunt vel ut ſcruarentur operam dederunt. aut cuʒ poſſent ea deleri non fecerunt.aut officio nõ renunciauerũt. Intellige tamen ꝙ debet da ri eis aliquod tempus ad delendũ vel renun⸗
ciandũ.qꝛ nõ incõtinẽti poſt ſciaʒ tenent᷑ cur
rcre.ar. in. l.ratum.⁊ inA.dicimus.ff. de ſolu.
La u8 equentes vſq; ad caſum.xxxv
ſunt in. vi.decrctalium.
F 2 u 8 riij. eſt in.c.vbi periculum de ele
ctione.vbi excõicontur omnes. Pꝛimo qui mittũt ſcripturam vel nuncium vel ſecrete loquunt᷑ cardinalibꝰ.vł alicui coꝝ exñtibus in conclaui pꝛo electionc pape.vbi no.ꝙ miſſio aut locutio opoꝛtet ꝙ ſit ſecreta Fᷣm Archi ⁊ Pe. idem.aliter nõ eſſet ercõi catus. ꝓꝑ qð di Me. ꝙ qñ ſtatutũ enumerat
Plura pꝛohibita. ⁊ vltimo ꝓhibito qualitatẽ
aliqud reſtrictiuã adiungit. illa q̃litas reſtrin
gens refert᷑ ad oĩa numerata. Iteʒ ſcðᷣo excõi cant᷑ oẽs dñi rectoꝛes alijq; officiales cuiuſcũ qʒ dignitatis aut conditionis exiſtant qui di ligenter nõ obſeruant.aut fraudẽ circa ea cõ mitrũt q̃ ſibi pᷣcipiunt᷑ obſeruãda i moꝛte põ⸗ tificis moꝛientis in coꝝ terra.ut habet᷑ in.d. c.vbi periculũ.qð intellige ᷣm e.ibidẽ. vex niſi tales officiales impedirent de iure vel de facto ad ralia ſeruanda.qꝛ ſic non ligarentur. CLaſi Sriij eſt in.c.ſciant cuncti.de elec. vbi excõicant oẽs qui ꝑ ſe vel ꝑ alios ſpoliando.ſeu alias iniuſte ꝑfequendo grauare pꝛeſũpſerint in bñficijs feu alijs bo nis ſuis clcricos.vel quaſſibʒ ꝑſonas ecclefia ſticas.aut coꝛuʒ conſanguincos.vel eccleſias moaſteria ſeu loca cetera ex eo ꝙ tales ꝑſone eccleſiaſtice.ad quos ſpectat clectio noluerũt vel nolunt eligere eum pꝛo quo rogabantur. Et no. ᷓᷣm Archi.⁊ ſequitur We.ibidem ꝙ ꝑ verbum ſpoliando intelligitur.ſiue auferant latenter.ſiue vaſtent quocunq; modo.ſue in nadant imobilia. ſiue rapiant mobilia ꝑ vim ⁊ public ſiue fraudent per dolum. ¶ Quen t̃ an pꝛedicta pena habeat locum. ſi grauant affines. K. ßm Be. ibidem ꝙ non. IMpſq; ad qnẽ gradũ itelligunt᷑ iſti ↄſangui nei.ſe. pᷣm Be. ibidẽ ꝙ vſq; ad.vij gradum. ¶ Mtxꝝ hec pena habeat locũ in pñtatõe po⸗ ſtularione vel ↄfirmatione.K.ᷣm glo. in.d.c. ꝙ ſic. dũmõ hẽat fieri a clerico vł ꝑſona eccle ſiaſtica. ſecus ſi patronus eſſet laicus. Idem dicit Be.ibidem in conferente ⁊ poſtulante Ex quo collige ꝙ conſtò penalis quatenus cernit fauoꝛem eccleſie eſt extendẽda ad aliũ caſum qᷓ; expꝛeſſum dũmodo caſus ad quem fit extenſio concernat fauoꝛẽ eccleſie. facit qð S. dixi. Excommunicatio.v.caſu.vi.S.iij.
¶ Otx mãdatariꝰ ſit ercõicatus. K. ßᷣʒ. Pe. 4
de anch. quem ſcquit᷑ Be. ibidem ꝙ aut man datarius ſcit qualitatẽ facti.qꝛ ſcit hoc fieri ĩ contẽptum eligere debentis. ⁊ tunc eſt excõi⸗ catus.⁊ ſic limita ⁊ intellige glo. ibidem. Si vero ignoꝛat qualitatem facti tunc q nõ fa⸗ cit in contẽptum canonis nõ erit excõicatus. facit.c.ſi vero.de ſen.ex.⁊ placet hec opinio Jo ve imo.ſed punietur aliena pena.
N am 8 rveſt in. c.generali de elec. vbier K cõicant᷑ pᷣmo illi qui regalia.i.co⸗
lectã que fit noie regis vel impatoꝛis.ſeu ve⸗
ctigalia conccſla eccleſijs a rege.aut cuſtodiã

eu guardiaʒ fleut in ecckeſia Marmenſi.vbi laici debent cuſtodire.donec eccleſie ſit pꝛoui ſum uel aduocationis ſeu defenſionis titulũ quo i idem eſt quia aduocatus vicitur defen ſoꝛ in cccleſijſ monaſterijſ.aut alijs pijs locis vacantibus de nouo vſurpando bons eccle⸗ ſiarum monaſterioꝛum aut locoꝛum ipſoꝛuʒ occupare pꝛeſumunt cuinſcunqʒ ſint digni⸗ tatis.vbi no. ᷣm. Sc. ibidem. ꝙ duo requi⸗ runtur ut ſint excõmunicati.pꝛimum ꝙ pꝛe⸗ dicta iura de nouo vſurpent.⁊ vicũtur de no no ſi a quadraginta annis citra ᷣm War.ꝑc. fi. de conſuc. Secunduʒꝙ virtute illius vſur pationis bona vacantium pꝛedictoꝛum occu pent.aliter nõ ſunt excõicati.⁊ addit Bar. ꝙ non ſolum ſi.ð.nominata iura.ſedetiam qð ⸗ cunqʒ aliud per quodioccupẽt bona pꝛedicta vfurpent.incidunt in penam pꝛedictam.ſecũ do excõicantur clerici pꝛedictarum eccleſiarũ monachi monaſterioꝛum. ⁊ perſone certe io⸗ coꝛum eoꝛundem qui pꝛedicta fieri pꝛocurãt intellige ᷣm Jo.an. ſi pꝛocurant opere.confi⸗ lio verfuaſioñe aut cooperatione. Caſu rvi. eſt in.c. idẽnitatibus.de elcc. vbi ercõicantur deputati uel vo cati ad dirigendas moniales in elecrionibus qui ſe non abſtinent ab his per que inter cas ſuperfaciendis electionibus ipſis oꝛiri poſſit viſcoꝛdia. nel exoꝛta nutriri. vbi dicit Be. ꝙ non euocatus ad clectionem.uel vocatus ad alia qᷓ; ad dirigendam electionem non in⸗ currit hanc penam. licet nutriat diſcoꝛdiam. ⁊ non ſolum iſta pena habet locum in electio nibus monialium.ſed etiam in his qui nò re nunciant pꝛopꝛijs. ſed viuunt ſicut canonici ſecnlares in ſecularibus eccleſiijs. N g1 us rvij. eſt in c. hac conſtitutione de offi.deleg.vbi excõicatur qui libet pꝛocurans ut conſeruatoꝛ fibi datus ſe ĩ rromittat de alijs qᷓ; vc manifeſtis iniurijs. de quo dic ut.ã.conſernatoꝛ.J.i. ¶ Eſt ⁊ alius caſus in.c.cum gentes. de offi. leg de quo dic ut.j. legatus..vlti. gius vi eſt in. c.vnico de his que vi metus ue cau. vbi excõicantur omnes illi qui abſolutionem uł reuocationẽ quãcunq; a ſententia ercõicatõnis ſuſpenfio nis uel interdicti extoꝛſerint ꝑ vim. aut me⸗ mn.quod intellige Fᷣm glo.⁊ Archi. ibidem. ſi abſolutio ſeu reuocatio ſit facta.q ſi iuder noluiſſct abſoluere ſeu reuocare non baberet
locũ pꝛedicta pena ⁊ ſi vis aut metus ſitillat?
¶ Quid ſi ſententia erat iniuſta. K. ꝙ nihilo minus ligabuntur pꝛedicta pena.ſi ꝑ vim uel metum obtinucrunt reuocationcʒ.ãr. xi.qiij c.i.⁊ ſiue faciat per ſe ſiue per alium.c.mulie ⸗ res. de ſenten.excom. ¶D uid ſi obtineretur talis abſolutio per vz num metum de quo timerc non debebat. h. ßm War.ibidem.⁊ Archi. ꝙ non ligabuntur quia pꝛopꝛie non appellatur metus talis n⸗ moꝛ.I mctum cum.l.ſequen.⁊.l.non timo em ff. quod me.cauſa.. ¶ Dtrum habcat locum pꝛedicta pena in ab ſolutione a minoꝛi excõmumnicatione ſic obtẽ ta. K. ꝙ non. ar.c.ſi quem. de ſen.exco. N aſu 8 xix.eſt in.c.mulieres de iudi vbi ercõmunicatur qui fingit cům. vel facit fraudeʒ ut iudex perſonaliter vadat ad mulierem pꝛo teſtimonio ipfius capiendo vbi dicit glo.ꝙ iudex ut poſſct viſitare dñam facicbat eam nominare in teſtem ſi tameniu dex non iret ad cam licct fingatur cauſa nõi curreretur iſta pena ᷣm Jenſi N aſu 8 rx.eſt in.c.ad apoſtolice de te iu di.quod quia vocat omitto E aſu 8 rxi.eſt in. c hoc conſultiſſimo de . re.ec.non alie. vbi excòicanur omnes compellentes cuiuſcunqʒ conditioniſ ſint pꝛelaros uel ecclefiaſticas ꝑſonas ad ſub mittendũ eceieſias.ſubijciẽdo bona imobilia oel ſupponendum iura eccleſiaram laicis uel recognoſcendum ſeu pꝛofitendum ſe tencſe ab illis tanqᷓ; a ſuperioꝛibus ucl ad ſtatuc. eos laicos tanq;; patronos ucl aduocatos e⸗ cleſiarum ſeu bonoꝛum ipſarum in perpetui ſeu ad non modicũ tempus ſinc capituli con ſenſu ⁊ licentia ſpecialis apoſtolicc ſedis ut no.ᷓᷣm glo. ibidem ꝙ ut incurratur iſta pens requiritur. Pꝛimo ꝗ ſint bona imobili ue iura que in imobilibus computantur. Selun do ꝙ ſupponantur tãq;; ſint ſua.vel recogno ſcantur ab eis. Tertio ꝙ non ſit ad modicum tempus.qʒ ſi fieret ad modicum tempus ct aliqua iuſta cauſa cum conſenſu capituli no incurreretur hec pena. Quarto ꝙ fiat ſne i centia capituli ⁊ pape. Secundo ercoicantur omnes laici qui ex licentia pape.⁊ cõſenſui pituli contractusſinierunt de ccclefiaſtici in mobilibus. vel inient in futurum ſi alqu pluſq; inpoꝛtat natura contractuũ ipſoum vel pãctum in cis factum vſurpauerunt
—
wi
iun 1
ui

eregerunt: ſi moniti legitime nõ defiſtunt ab pmõi vſurpatione:reſtituẽdo etiã taliter vſur pata.vbi dicit archi.ꝙ ſiẽ pᷣctus emphitheo⸗ ticus accipiãt:qð ẽ a: iure ꝑmiſſũ ⁊ nõ vltra. ⁊ ſic de alis ʒctibꝰ initis. tẽ dicit ꝙ nõ ſufficit abſtinere a tali vſurpatione ad euitandum pe nã pdictã:niſi vſurpata reſtituant. ſ c rrij· eſt ĩc.vnico.de reli. do. vbi Ca uS excõicãt᷑ nouũ oꝛdinẽ aut religi onem inueniẽtes:vel habitũ noue religionis aſſumentes. intellige.ſ.vt cũ alijs fimul viuãt als ſcoꝛſum aſſumere nõ ꝓhibent. Scðo ex⸗ cõicant᷑ oẽs fratres mẽdicantiũ oꝛdinũ pꝰ cõ⸗ cuiũ iugdunenſe inſtitutoꝝ:ꝗ aliqd ĩ ꝓpꝛio ha bere ñ pñt er coꝝ regula:ſi aliquẽ recipiũt ad ꝓfefeſſionem:ſiue ſi domos vel loca eoxꝝ alic⸗ nant ſine licẽtia ſedis apoſtolice ſpãli: aut eti am Fm archi.ſi alienãt bona mobilia. Ercipiũ tur ab iſta pena fratres minoꝛes ⁊ pꝛcdicato⸗ res ⁊ heremitaꝝ ſci angi.⁊ carmelitaꝝ.vt pʒĩ d.c. Lõciliũ aũt pꝛedictũ celcbꝛatũ fuit ab In⸗ noiij. anno domini.⁊M. cc. xv. K ſi xriij. ẽ in.c.q;;qᷓ;ᷓ. de cen. vbi ex⸗ 9 us cõicant᷑ qcunq; ꝑ ſe vłꝑ alios ſuo noie:vel alieno ab ceclijs vel eccliaſticis ꝑ onis erigũt pedagia vel guidagiaꝓ rebꝰ ſuis ꝓppꝛijs quas deferũt vel deferri faciũt nõ cã negociatiõis. Intellige ſi ſunt ꝑſone ſingula⸗ res g hoc faciũnt. Secus ſi cẽt vniuerſitãs: vł rollegiuʒ qꝛ nõ excõicãt᷑ ſÿ ſubijcit᷑ ecckiaſtico interdicto. Quid aũt ſit negociatio ꝓpc. vide ð.dericus.ir..ij. hodie tñ papalis eſt vt.ð.di⸗ cũeſt. Excõicatio.v.caſu.xir. C ſi rriiij.eſt in.c.clericis. de ĩmu.ec. 2 us Sqꝛ ꝑcle.vnici.co ti.eſt reuo catus pertranſco. C gſus rxv.ẽ inc. qm̃. de ĩmu.ec.vbi er⸗ S cõicant᷑ oẽs ꝗ ĩpetratoꝛes lraꝝ apoſtolicaꝝ vl alios ad foꝝ eccłiaſticũ recur⸗ rẽtes ſuꝑ cãis q̃ͥ ad idẽ foꝝ de iure vel ãtiq̃ cõ ſuetudine ꝑrinere nolcunkedpelut ſeu cõpelli Pcurãt:aut ꝑ ſe vel ꝑ aliũ ĩpediũt ne coꝛũ iudi cibꝰ eccłiaſticꝭ delegatoꝝ ſeu oꝛdiarijs poſſint iuſtiriã obtinere vłq̃relã de dictis cauſiſ coꝛã cis ꝓponere iudices ccckiaſticos: vel ipetrãtes aut lirigãtes ſeu litigare volẽtes aut ꝓpinqᷓs iploꝝ ſeu res illoꝝ aut ecckiaꝝ ſuaꝝ etiã ꝑca⸗ prionẽ modis ne alijs quibuſcũq; aggrauant cũ dãtibꝰ auxiliũ ↄfilium vl fauoꝛẽ ad pᷣdicta. nec tales debẽt abſolui niſi pᷣus itegre ſatiffece rint tã iudici cuiꝰ iuriſditionẽ ꝑturbauerũt qᷓ;
dti prurbate de iuria dãnis ⁊ expẽſis ⁊ ĩleſe
Prim papalẽ. vt pʒ.ð. Ercõicatio.v. caſu. xxv.
742 aſus xxvj.ẽ in.c.cog. de im u.eccl.vbi C. exrcõicãt᷑ oẽs ſeculare dñiuʒ hñ⸗
tes g ſuis ſubdiris iterdicũt ne platis aut cieri
cis ſeu ꝑſonis eccliaſticis quecũq; vẽdãt aut emãt aſiqd ab eiſdẽ:nec ipjis bladũ molẽt co⸗ quãt panẽ aur alia obſega erhibere pꝛeſumãt vbi no. ᷣm We. ibidẽ ꝙ pdicta pena locuʒ hʒ ſolũ in iſlis ꝗ hñt dñium.⁊ nõ in alijs ⁊ qñ pᷣ⸗ dicta inidicũt ſuis ſubditis.ſecus ſi pꝛedictaĩ terdicũt non ſuis ſubditis.
Qucd ſi fiat tale pᷣceprũ vłſtatutũ ne glpoſ 1
ſit võdere vl alienarc ñ ſubditꝭ vl illis ꝗ non poꝛtãt onera cõis.h.ßᷣm Be. in. d.c.cos ꝙ nõ ligãt pꝛedicta pena:qꝛ nõ ẽ ð libertatẽ eccłia⸗ ſticã.ex qͥ nõ fit mẽtio de ecckijs vel eccłiaſti⸗ cis perſonis:niſi illud intelligeret᷑ de ipſis.vñ põt iudex eccłiaſticuſ ipſos cõpellerc.vt decla rent ꝙ hẽant locũ quo ad laicos:nõ q̃ ad eccle
ſiaſticas ꝑſonas. ꝛ aſu 8 xrvij.ẽ in.c.vt piculoſa. ne cleri. — V vł mo.vbi ercòicãt᷑ tria genera pſonax. Mꝛimo oẽs retigioſi tacite vel expᷣſ⸗ ſe ꝓfeſſi aliquã religionẽ appꝛobataʒ temcre habitũ ſue religiõis dimittẽteg.vbi no.ꝙ ad ĩ currẽdũ hãc penã̃ duo regruut᷑. Pꝛmũ ꝙ di mittãt ef monaſteriũ egrediẽdo:qꝛ ſi iteliige⸗ ret ꝙ eẽnt excõicati dimittẽdo in monaſterio eriſtendo:ſcquerent᷑ duo incõuenientia. Pꝛio ꝙ tex. fuiſſet ſupfluꝰ dicẽdo ĩ ſcholis vl dlibi. Suffeciſſet.n. dicẽ vbilʒ ꝙ eẽñ dʒ. vel dicit gl. in Kica.ff. qð me.cã. Sðo ſequeret᷑ ꝙ religio ſus doꝛmiẽs ſine hitu eẽt erchicatꝰ.qꝛ temere dimittit.Z.c.vidua. xx.q.i.⁊ ʒ.c.ſanctimonia⸗ lis.xxii. di. ad hoc.de vi.⁊ ho.cle.c.fi.in fi.que iura volũt ꝙ ſemꝑ habitu vti dʒ. qð cẽt vaide amax Vbů ſi ligarẽt ſine hitu doꝛmiẽdo.qð ñẽ credẽdũ ſᷣm Jo an.in. d.c.vt piculoſa ĩ no⸗ uella. Et iõ dic ꝙ oʒ dimittant hitũ vt ſint in ſcholis vel alibi ẽ monaſteriũ.q ſic euagãdi hñt materiam.vt vult rò.d.c.ałs. q;uis dimit tant ĩ monaſterio nec e egrediũi ñ credo ligẽ tur.qꝛ ceſſat rõ..ſi maiia euagandi. Scðm qð regrit vt igrat᷑ hee pena ẽ vt dimittãt temere ſ.ſine rõabili cã ſeu licita rcligioſo.qꝛ lʒef̃ mo naſteriũ appareãt ſine hĩtu ⁊ ei dimittãt:tñ ſi hec faciũt ex cã licita religioſo quã iplcre non pñt cõmode cũ hĩtu.puta ꝑpp balnea vel piſca tionẽ licite fiendã no ligãt᷑ pp vbuʒ temcre ⁊ noi gl. ibidẽ ⁊ in.c.i.de ſen. excõ.li.vj. q i

¶ Sed gdñ religiolus deferat hituʒ ſʒ oecul
te puta ſubveſtibꝰ laucalibꝰſine rõabili cã ⁊ et̃ mõaſteriũ. K. Jo.an. i.d.c. ðs g. de vi. ⁊ ho · ce· ⁊ glo i dle.ij.es·ti.vident᷑ tenẽ ꝙ ſit excoicatꝰ.
Pa.ãtĩ.d.c. vᷣsꝛ tʒ ꝙ nõ.⁊ ego poſt factuʒ ſitr
reneo.q ↄſtõ penaliſ nõ dʒ extẽdi ad caſuʒ nð
hñtẽ oĩodã rõeʒ:vt no. Jo·anĩ rła odia. de re: inr. in. vj in mercurialibus.iʒ ante factum ſit tenenda opi. Jo.an.⁊ glo. ¶ Duid ſi aſfumit hitũ alteriꝰ religiõis.R· ꝙ mihi plʒ opi. Bc.ibidẽ.ꝙ nõ icurrit pꝛcd ctã penã. Et ita cõſuluit ap. Allone.xrxiiij. Mec ob. vbum ſuc religiõis:qꝛ vna ẽ religio genc⸗ ralr ſumpta quo ad tria vota. G Scðo ercoicænt᷑ oẽs religioſi g accedũt ad uis ſtudia lraxꝝ.itellige er clauſtrũ. nifi a ſuo — cũ ↄſilio maioꝛis ꝑtis ſui ↄuẽtuſ ſibi eũ⸗ di ad ſtudiũ licẽtia pᷣmitus ſit cõceſſa. ¶Mũgqd ligabit᷑ abbas ſine pꝛefata licẽtia va dens.E. We. ibidẽ ꝙ non. ¶ Tertio excoĩcant᷑ oẽs doc.ſiue magrig reli giofos habitu ſuo dimiſſo leges vel phificam docẽt vel ĩ ſcholis ſuis pꝛeſumũt retinere. Laſus xxviijeſt in. c. qcũcʒ ð here. vbi — ercoĩcant᷑ oẽs qui pꝛeſumpſerit cccleſiaſtice ſepulture tradere hereticos credẽ tes receptatoꝛes:vefenſoꝛes vel fautoꝛes eoꝛũ ſcientnec debẽt abſolui niſiꝓpnjs manibꝰpu blice extumulẽt huiuſmõi coꝛpoꝛa dãnatoꝛũ. ¶ Quid ẽ tradere eccleſiaſtice ſ epulture.he. hʒ Archi.ꝙ ẽ taliũ cadauera in cimiterio eccleſie tumulare.vel etiã alibi ad modũ xpianoꝝ cuʒ pſalmis ⁊ ofonibꝰad ſeꝑulturã deducere.xuj q.ij. qui diuina.⁊.c. queſitum. ¶Qui aũt dicant᷑ fautoꝛes receptatoꝛes ⁊ hu iuſmodi.vide.j.hereticus. C aus rxir. eſt in c. vr ĩgſitõnis ð hfti. Svbi excoĩicant᷑ ptãtes: dñi tꝑaleſ recroꝛes: vel eoꝝ officiales:ſeu balini ꝗ de cri⸗ mine hereſis cognoſcũt vel iudicãt: fiue ſi ca⸗ ptos ꝓ codẽ crimine abſcʒ epᷣoxꝝ vel ingſitoꝝ ſicẽtia a carcere liberãt:vel executionẽꝓ huiuſ modi crie eis a dioceſano vcl igſitoꝛibꝰ iniun⸗ ctã nõ iplentꝓut ad coꝝ ſpectat offm̃. Item fi virecte vel indirecte pꝛcſumũt ſniam dioccſa noꝝ vel ingfiroꝝ aut ꝓceſſum impediret vel ſi dioceſano vel ĩquiſitoꝛibꝰpꝛeſumpſerit ſc op⸗ ponere ĩ his qᷓ ad pꝛcfatũ fidei ncgociũ incum bũt:aut aliter ĩpedire cum oĩbus dãtibus eis in pꝛedictis auxiliũ ↄſiiũ vel fauoꝛem. Limi- tat tñ Mattheus ibidem vcrũ ſi facit aĩo ĩpe⸗
qiendi officiun· Seeus ſi Po⸗ offendẽ⸗ ic
diqʒ eſt inimicns ſuus: q lic non eſſet excõca
tus:licet impediret. n C ſu 8 rxx.eſt in.c.vnico. de ſciſma. gt 4
3 P q vacat hodie omitto. 6 Caſus rrriẽ in c.i.de homi vbi ecði& canf᷑ vẽs ꝗ ꝑaſaſſinos aliquẽi terficiũt. de quo dic vt.&. Aſaſinus.. T aſus rxxij. eſt ĩc.i. de vſu. vbiercõci tur oẽs ꝑſone ſingulares ecciei ui aſtice epᷣis inferioꝛes que vſurarijs alienigẽis g ↄcedũt domos ad fenus exercendũ:de quo vi⸗ m de ifra vſura.ij.S. xiij. u ¶ Quis dr̃ oꝛiũdus.&.ꝙ is ꝗ oꝛtus ẽ ibi vl 1 i in vico ciuitatis illius.ff. ad munici..gex vico i velctiam ſi pf cius inde oꝛiginem duxit ffeo. 4 ti.l.aſſumptio.J.filius. u ¶ Quid ſi vfurarius nõ ſit ve tetra oiiqus ſʒ de dñio ſub cuius ẽ terra.. ᷣm Lar.⁊ʒrà ibidem non hʒ locũ hec pena. ¶ An pꝛedicta pena ↄpꝛehẽdat ↄduckteſie ʒ. os.E. ar. ice. i.e vſu. Be.ic. vſuraꝝ ðru ſt in. vj. ⁊ MPau.⁊ Bal.i quodã ↄfilio: qð iipi u Inter iudeos.⁊ Lau.⁊ Rodol.i ſuo tracu ſ de ↄtractibꝰ tenent ꝙ ſic. Et ſic tenelʒ alig M neãt Zꝛium.vt.j.vſura.ij.. xiij. Caſus rrrij eſiic. vnico deinin n i excõicant᷑ ↄcedẽtes repeſuus in 3 ꝑſonas eccleſiaſticas vel eoꝝ bonxelſ g neraliter cõceſſas pꝛetextu cuiuſuis ↄucrudꝰ uu niſ ad eaſdẽ refcrũt ſen extẽdũt niſi ira m ni a die ↄceſſiõis reuocẽt. Intellige ſi ſunt pone 3 ſingulares. Itẽ nõ. ᷣm Archibidẽ gyu ptiner ad ↄõedẽtes ⁊ extẽdere ad eos qb es repꝛeſſalie ſunt ↄceſſe. ¶Quid ſi añ mẽſem ꝓceſſerũt ad acti&.g. e. wide ꝙ lantcichicriqprun i ⁊ pꝛccipit reuocationem infra mènſem z
xxxiiij. eſt in c.·felicis depe ded
C aſus pẽg.. Excõicatio. vcalu. 4 ₰ ſi ſequentesvſq; ad caſuʒv it E US ſunrin clementinis. 7
. 3
Caſi rrrveſt ince. vnicadeſcjho. 9 USvi ercòicant oẽs g ſequcſro* — arit ori efitio 6h
nem que dʒ ficri ꝑ oꝛdinariũ loci de bencli
nõ poſſeſſo pacifice ꝑ triẽnium inegrůp un tentiã diffinitiuã ʒ poſſeſſoꝛẽ apud ſcdca ſtolicam dũtarat in petitoꝛio vel poſe mulgatã ĩpedire:vel fructus ſcquchrawlal i ꝑſunt oneribꝰtenẽtis ſequeſtratu buiiciu pare pᷣſũpſerit a q̃ nõ abſoluant niſi vſurpꝰ ₰ u

— „
2
reſtituant ⁊ impedimentum remoueant. ¶ Quid ſ ſeqſter ↄuertit fructꝰĩ vtilitatẽ bñfi
cij.K. gl. Pau.⁊ ʒe.ꝙ ñ põt ꝑꝑ Vbů jſtituat
xxx vi.ẽ in clc.i.de ſepul.vbi ex⸗ Laſus cõicani oẽs g interdicti tpe ĩ ca ſibus nõ ↄceſſis a iure:vcl excõicatos publice ſ.maioꝛi excõicatiõe nõ minoꝛi hEm Inno ic.
ſacris de ſcpul.aut noĩatiʒ iterdictos. Intelli⸗
ge a diuinis ⁊ ꝑticipatiõe ſacfoꝝ ſ̃ʒ Mau.qꝛ iterdicti a inriſditõe vel ab aliqͥ offõ dõ puãt᷑ ſepultura vl vſurarios maifeſtos ſciẽter ſepe hre pᷣſumũt ĩ cimiterijs nec debẽt abſolui niſi pus ſatiffeccrit illis quibꝰ iniuria facta ad ar⸗ birriuʒ dioceſani. ¶Mixꝝ ad icurrẽdũ pdictã penã regrat᷑ ꝙ lo⸗ cus ſit bñdictꝰ. K. fʒ Kar.ibið ꝙ ſic. qꝛ ñ vÿ ci⸗ mitiũ niſi ꝑ bñdictòeʒ. ar.c.nem̃o.ð̃ ↄſc. di.i.⁊ B veriꝰlʒ alig teneqt Zꝛiuʒ: quoꝝ opi. põt eſſe Va qñ locꝰdiu hreiꝓ bñdcò lʒ ĩ vitate ñ eẽt. ¶ QAuis dr̃ publicc excõicatꝰ.e.ßʒ gl.i.c exce ptõeʒ de excep.q ſi agit᷑ de pena icurrẽda re⸗ ſpectu cõicãtiũ ipfi excõicato itelligit᷑ ſi index rulu ſniaʒ ĩ loco vbi publice iudicare ↄſueuit pñtibꝰofficialibꝰſuis ⁊ ptibꝰ.vcl alia abñte ꝑ ↄtũaciã al ſecꝰ. Gʒ gl.i.d.cle.i.vult ꝙ ex q̃lita⸗ te foꝛi ⁊ ex multitudie aſtãtiũ vłl paucitate di cat publicũ vl nõ publicũ. vñ ßʒ eãdẽ gl.ſepe⸗ liẽs occłte excõicatũ:lʒ ſciat nõ icidit ĩ penaʒ. Mau.i.d.c.exceptõeʒ limtat h vex qñ nõ eẽt cłcõicatꝰ ßʒ modũ quẽ diẽ gl.i.d.c.exceptõnẽ aut ſi eẽt tñ ſepeliẽs iqrabat ⁊ magis plʒ.qᷓo ad excõicatũ dÿ publice cxcõicatꝰex qͥ a iudice fuit excõicatꝰ.ipſo pꝛeſente vł ↄtumacit abſen te.lʒ nõ fuerit denũciatꝰ ßᷣʒ Pa.in. d.c.exce. ¶ Quis dicat᷑ noĩatiʒ interdictus vel excõica tus. vide noĩatim. ¶ Quid ſi vſurariꝰmanifeſtus fecit cautionẽ K. Car. i.d.cle. ꝙ poterit ſepeiri licite.⁊ ita tʒ glo.⁊ 2Mattheus ibidem. ¶ Mrꝝ hec pena liget ſolũ humo vl tumlło i⸗ ponẽtes an ↄcomitãtes vłl poꝛtãtes ſeu offi⸗ ciãtes. K. pau.tʒ ꝙ ſolũ tumio iponẽtes. Ste. t3ꝙ oẽs ẽt ↄcomitãtes. Blo.diẽ caſuʒ dubiũ Ego credo niſi fiat frauduleni ꝙ ſolũ ẽ excõi⸗ catꝰ ĩponẽs i tumłlo cũ mãdãtibꝰ⁊ auẽ̃tẽ pᷣſtã tibꝰ ſil cũ p̃latis voloſe nõꝓhibẽtibꝰſʒ ꝑmittẽ tibꝰ ſepelire ⁊ officiãtibꝰ ym moꝛẽ ſepuiture.
C aſu icle.i. de deci. vbi excõi — cãt oẽs religioſi admiſtratõcʒvł bñficia nõ hñtel ꝗ noualiũ aut aliaſ deciaſec⸗ dijs vᷣbitas ⁊ ad eoſ ñ ſpectãteſ ſibi appꝛopar
i?:
pᷣſumũt:ſeu ꝗ ð aĩalibꝰ failiaꝝ aut paſtoꝝ ſu oꝝ vl alioꝝ ẽt aĩali ĩmiſcẽtiũ eoꝝ gregibꝰaut g ð aialibꝰ q̃ ĩ fraudẽ eccłiaꝝ emũt ẽptaqʒ vẽ⸗ ditoꝛibꝰvł alijs ab ip̃is tenẽda tradit ſen ꝗ ð tris qᷓs tradit alijs excolẽdas decias ſoluẽ nõ pmittũt aut ꝓhibẽt:ſi pꝰregſitõcʒ factã abeiſ q̃x inieſt nõ ðſtiterit.j.mẽſcʒ: vłſi ð hiſqͥ 5 p miſſa vſurpare vł reticre pᷣſůũpſerũt ifra duos mẽſes eccłijs dãnificatꝭ emẽdã ñ fecerit cõpe tẽtem:nec debent abſolui niſi ante ſatiffactio⸗ nem ↄdignam fecerint. ¶ Quid de decimis debitis pᷣuato ex pꝛiuile gio vl feudo.&. gl ibidẽ nõ eſſe locũ iſti penc. ¶Quid ſi pꝛedicti ʒ nõꝓhibeãt alijs:ti ipfi nõ ſoluũt decias cũ debeãt.&. gl.ibidẽ. Pau. ⁊ Ze.ꝙ nõ erũt excõicati aliter peioꝛiſ eẽnt cõ ditionis qᷓ; laici nõ ſoluentes decimas. 6 X ſi xxx viij eſt in cle.i.ð ſta. mo. vbi
9 US ercõicant᷑ duo genera ꝑſonaꝝ Pꝛimo oẽs mõaci ⁊ canonici regulareſ admi niſtratõeʒ aliquã nõ hñtes g ſine lñia ſpãli ſu oꝝ her ſe trãſfcrũt ad curiaſ pꝛicipũ vt dã nũ aliqð ſuis pꝛclaris aut mõaſtcrijs inferãt. Vbi no.ßᷣʒ glo.⁊ Car. ibidẽ ꝙ ad icurreñ. hãc penã duo regrũt᷑. Pꝛio ꝙʒ intrauerit curiã:qꝛ ex ſolo exitu clauſtri ob hãc cãʒ nõ ligarẽt᷑. Sc cũdũ qð Tgrit ẽvt cã dãnificãdi mõaſteriũvł pᷣlatũ curiã intrauerint.vnde lʒ dãnũ nõ itule rit:vtputa qꝛ pẽttuit cos:tñ ex quo pꝑ hãc cãʒ curiã intrauerũt ligant᷑:licẽtiã vo hre vł nõ hr̃e nõ puto põderandũ:vt dicit glo.ibidem. ¶ Qnid ẽ admiſtratio. K. Car.in·d.clc.⁊ Nau. ꝙ P adminiſtratõe vᷣbemꝰintelligere ꝑceptio nẽ rꝑaliũ fructuũ nõ aũt ſpũaliũ officioꝝ. ¶ Itẽ ſcðo excõicant᷑ mõaci g ſine licẽtia ob⸗ tẽta abbatũ ſuoꝝ tenẽt arma itra ſepta mona ſterioꝝ.vbi dicit Lar.ꝙ ſepta ẽ clauſura mõa ſterij quã nõ lʒ egredi niſi de licentia. ¶ Quid ſi talis ẽ abbas ꝗ parit ↄtumeliã cre⸗ atoꝛi.vl iniungit mõacis intolerabilia: vłl cos ꝓſegt̃ odio capitali poterũt ne mõaci ſine licẽ tia arma ſumẽ. Si alijs remedijſ nõ pñt ſibi uidẽ.h. Car.ibidẽ q ſine p̃dicta pẽa pñt aſſu⸗ mere.xi.q.ij.c. Julianus. ¶ Quid ſi tenẽt arma in aliquo mõaſterio nõ in ſuo. K. ꝙ non erunt ercõmunicati. Et no.ꝙ nominc armoꝛum intelliguntur ea que cõmu niter ſunt ad inuadendum vel defendendum. Si vero eſſent talia quibus poſſent vti vt ar⸗ mis vl vt inſtrumẽtie:ſicut baculus lapis fur cha ⁊ huiuſmõi:tůc talia ſumũt ſignificatũ ab
d

itentione dekerentis. Itẽ no. ꝙ pꝛcfaticaſus ñ opi kʒ gliq Sdicãt. Itẽ dicit ꝙ noie pecunie in⸗ i pñt locũ in alijs monãchis niſ in nigris. telligi᷑ qðcũq; exiiabile.facit.lei..ij. C. de con
C ſi xxxix eſi. in cle. attẽdentes.ð ſla. ſti.pecu.⁊.i.ꝗi.totũ. Itẽ dicit ꝙ ſolũ hʒ locuꝝ AS mo. vbi ercdicani ipediẽtes vi iſta pena qñ pᷣrextu õfficij h faciũt. t aduer ſitatoꝛes monialiũ quarũcũq; ⁊ ẽt canonicax te ꝙ pᷣdicti nõ pñt abſolui pterq;; in monar regulariũ in his q̃ ꝑtinẽt ad officiũ viſitatiõis ticulo:niſi puus ſatiſfeccrint de pecunia ſ er m earüdẽ. Vbi no. ym Lar.ibidẽ ꝙ ad incurren toꝛra:nec puilegiũ aut pactũ vel remiſſio v i dũ pᷣdictã penã oʒ. Pꝛimo ꝙ impedimentuʒ let 5 hoc. vt in. d. ck&.
„„
effectualit pꝛeſtei. Scðo ꝙ admonitio vt deſi N aſu 8 xliij· eſt ĩ cle. vnica.de vfur. vbi in
ſtãt ſit eis ictã ꝑ viſitãtẽ. Tertio ꝙ monitio S excõicãẽ prãteſtcapitaneirto in ñ pꝛecedat ipedimẽtũ: als nõ ligarcni iſta pe⸗ res: ↄſules: iudices ↄfiliarij: aur alij quis offci i
na. Et dicit ſufficere vnicã monitionẽ etiã ge ales q̃rũcũq; cõitatũ g faciũt ſtatuta:ſcribunt N neraliter factã: dũmõ fiat a viſitante. vl dicrãt ꝙ vſure ſoluant᷑:aut ꝙ ſolute nõre⸗ n ſi xleſt ĩ cie.i.de reli.do.vbi excõt ſtituãt cũ repetũt᷑. Itẽ ſcvo g ſciẽi iudicare ſʒ Laq uS cãt oẽs ſtatũ bighinaꝝ aſſumẽ illa ſtatuta pᷣſůũ pſerit. Itẽ itio ſi pᷣdicta ſtatur tes vel aſſũptũ ſectãtes. Scðo excõicant᷑ reli· hactenꝰ edita de libꝛis cõitatũ ipſaꝝ ñ delene giofi q dictas bighinas fouẽtĩ coꝝ ſtaru: ſen rintſi hñt ptãtẽ ſuꝑ hoc ifra tres mẽſes iuli
uetieoE ftalu: tãtẽ ſuꝑ hoe eſc vt aſſumãt dictũ bighinatũ dãt cis cõfiliũ fa/ ge tã de prãte iuri q; fci fm glo. ⁊ Lar iide uoꝛẽ vel auxiliũ directe vel indirecte. Itẽ q̃rto gcũq; pᷣdictoꝝ pᷣſumẽtes obfuarep K gſu gen ice.vnica.de ↄſan. ⁊ affi. dicta ſtatuta ſeu ↄſuetudiues effectũ eoꝝ bi⸗
vbi excõicãt᷑ oẽs ſciẽtcr ↄhẽtes tes quoquo mõ. Sʒ alij a pdictis fnãtes u mimoniũ in gradibꝰ ↄſanguinitatꝭ vel affi⸗ ſtaruta nõ ſũt excõicati fm Lar ibidẽ ʒtẽ nitatis ꝓbibitis. tẽ ſcðo Zhẽtes cũ momli ꝙ is g ſcribit. vel dictat vt incidat ipeni pe buſ.Itẽ itio religioſi vl moialel aut clericiĩ ſa dictã oʒ hec faciat tanq́; officialis fin Pu. z
cris ↄſtituti Zhẽtes mimoniũ c abuſcunqʒ. gliter nõ ligarei. Similiter nõ ligatur ſcidi ji
¶ Qui ſi ignoꝛauit qñ ↄtrarit:ſʒ poſtea ſciuit ſnĩam cõfoꝛmẽ ſtatuto:niſi ponerei tenoꝛſtui ph
gradũ ꝓhibitũ.&. ců glo. ⁊ Lar.in. d.cle. ꝙ nõ in ſententia. i
1 üigat iſia pena:niſi Zhat de nouo quãtucunc; ¶Quid ſi faciũt ſtatutũ ꝑp vſurarios reÿnẽ i ijt cohabitet:lʒ peccet moꝛtaliter. dos vtñ exigãt niſi tm̃.. gl.⁊· Car. ꝙ nõ igůt i 1 Ptrum Shens cũ ĩpubere ſibi ↄſanguinea vel ¶ Quid ð dñjis ꝗců iudeis vſuras errti 1 affine liget pꝛcdicta pena. K. Lardi ⁊ Nau. ibi ¶pacta faciũt.&. Lar. ibidẽ ꝙ ſic ſunt erchtu dem ꝙ nõ ligat qꝛ ſpõſalia potius iſti iuris i Fᷣm Lau. maxie ſi vſure exigãt a rßinisſiut
terpꝛctatiõe Zhũt qᷓ; mimoniũ.c. vnico. de de qñ faciunt pacta cumx bianis vſuntis. z
ſpõ ipu.li. vj. ⁊ ʒhẽtes ſpoſalia nõ ligani pdi⸗ K aſu grüet ice cupiẽtes depei 4
cta pena.vt tʒ gi. Ste.⁊ Pau. ibidẽ. qð itellige excõᷣicãt oẽs religioſi mendian ſ
niſi ꝑ copulã carnalẽ efficiãt matrimoniðũ. tesg loca· ðᷣ nouo accipiũt ad hitãdi.t 6
5 Btrum cõtrahens cũ furioſa ſibi affine liget pdicti g accepta loca hucuſq; mutãt velniſe
pꝛedicta pena.&. ꝙ nõ· rũt ĩ alios quouis tirulo. de q̃ dic vl· Loc(
¶ Quid ſi ſolũ Zxit ꝑ vba de pñti:ſʒ nõ ↄſũ ¶ Aduerte tñ ꝙ licʒ ſir nouũ qð fuit⁊ poſteane⸗
mauit.kK. glo.ꝙ nihiominus ligat. ficit᷑. vt no. xviij.q.ij. de mõchis. tñ fm c
S ¶ Quis dicat᷑ religioſus vt icidar i iſtã penã hic nõ ꝓhibẽi loca deſtructa reficere. Imili
ſglo. ꝙ glibet tacite vdl erpꝛeſſe ꝓfeſus ali ¶ Pau. vernʒ niſi ißᷣa ioca deſirincſedevt
quã religionẽ appꝛobatã. dominiot⁊ poſtea ex houo iure.&. acuit. li
ES e bcicti mẽdicãtel polintangmn
AlS vbi excõicãt oẽs ingſiroꝛes ſeu loca i capta.&. Nap. ↄſilio: clexxviij⸗ i
cõmiſſarij ſuꝑ hereſi deputati g pᷣtextu officij ßpdicta penafacit.c.fi. de ↄceſl pbeniſie ih
ingtidis quocũq; mõ jlliciro pecuniã ertoꝛ ʒſuluit de iude. ⁊ciei· de juꝑ ne· fla· Nalu⸗ vi
quẽt ab aliqbus. Itẽ ſcðᷣo ſi ſciẽter pᷣdicti acce ẽ de nouo caꝑe aliud augmẽtare. plele hic n
ptẽt bõa cccłaꝝ. Itẽ ttio ſi fiſco ẽt eccłie obcle accipit locus · vti.locns.fde V. g.ß chu
ricoꝝ delictũ app̃licẽt bõa ecckiarum.vt dicit ꝓ alio loco diuerſo pluralii. vñ pp augu* ü
Lar. ꝙ hec pena ñ comphẽdit epos.⁊ ẽ vioꝛ onem nõ dñt hre duo loca. Ilẽ terti ibidẽe i

eðicat oẽs religioſi galiqᷓ pꝛoferre pꝛefumunt ĩſermonibꝰ ſuis vel alibi iſta itentiõe vt a de cimaꝝ debitaꝝ ecckijs ſolutõe retrahãt audiẽ tes. Mnde tria regrũtur vt ĩcidãt in pᷣdictam penã. ꝛimũ ꝙ dicãt itẽtiõe retrahẽdi. Scðʒ ꝙ decime a qbꝰretrabere inrẽdũt fint debite. Tertiũ ꝙ dicãt ꝑſonis audiẽtibus que ex ðᷣbi to debeãt ſoluẽ dictas decimas. Itẽ q̃rto ibi dẽ excõicant oẽs religioſi g pꝛcdicare pᷣſũpſe⸗ rint negligẽtia nõ purgata de ↄſcia facicnda circa decias nõ ſoluẽtibꝰfitentibꝰ vt ſoluãt. Pꝛo q eſt ſciendũ ꝙ in. d.cle.pꝛecipit᷑ ſub ĩter⸗ minatiõe maledictiòis eine ꝙ in pꝛima dñica
q̃rta ⁊ vltima q̃drageſime:⁊ in feſtis aſcẽſiò iſ
dñice:penri.natiuitatis btĩ Joannis bapriſte: aſſũptiõis:⁊ natiuitatis btẽ vgis Marie pᷣdi cãdo ppłis ſi a p̃latꝭ ecckiaꝝ aut eoꝝ vicarijs vłl loca tenẽtibꝰcoꝛũdẽ fuerit regſiti audiẽtes
erpſſe de ſolutiõe decimaꝝ ifoꝛmẽt.Itcʒ ſcðo
pꝛecipit᷑ pꝛedictis religioſis ꝙ reqſiti a pꝛedi⸗ ctis ↄſciaʒ faciãt illis quoꝝ ↄfeſſiões audiunt ꝙ decias ſoluẽ nõ omittãt ꝙ ſi pꝰtalẽ regſitio nẽ ſciẽter poſtpoſuerit ↄfitẽtibꝰↄſciaʒ fac de huiuſmõi ſoluẽdis decimis tãdiu ab officio pᷣdicatiõis ipſo facroſunt ſuſpẽfi:donec ꝓfitẽ ribꝰipſis nõ fecerint ↄſciaʒ ſi P ip̃m ſibi dicen di cõmode facultatẽ habuerit:⁊ iõ h̊ nõ facien do pᷣdicãdo interi ſũt excõicati ipſo facto.oʒ ð ꝙ ↄſcĩaʒ faciãt ſibi ↄfitẽtibꝰſi cõmode pñt an qᷓ; pꝛedicẽt.alr nõ cuitãt pꝛcdictã penam. Lgſ ug xrxxv.ẽ in clc. i.de ſen· excõ.vbi excõicant᷑ oẽs religioſi cuiuſcũ q; oꝛdis ⁊ ↄditõis exñti g inidictũ ĩpoſitũ a ſe⸗ de apłica.vł a locoꝝ oꝛdiarijs qð matex ecckia F̃uat nõ ſeruauerit. Ideʒ dic de ceſſatiõibꝰ ge⸗ neralibus a dininis:⁊ ligat hec pena etiã ſi in terdictũ ſit nullum. aſu 8 rxxxviꝗ aliqñ ẽ papalis. aliqñ S epal.aliqñ nõ:nõ.i.c.cos.de ſen. ex.li. vi.vbi illi ꝗ a ſnĩa cãonis vel hoĩs ꝑp mõ tis ꝑiculũ vł aliud ĩpedimẽtũ fuerũt abſoluti ab alio q;; ab eo a quo de iure erãt abſoluẽdi ſi liberati a tali ĩpedimẽto qᷓ;cito cõmode pote⸗ rũt ↄtẽpferint ſe pñtare illi g legitime debebat eũ abſoluẽ ⁊ ſatiffacere ꝓut ab eodẽ eis iniun get᷑ ipſo facto ſniaʒ excòicatõis incurrũt ⁊ ab eo ſolo poterũt abſolui a quo a pꝛia excõicatõ ne erãt abſoluẽdi. Idẽ dic de illis ꝗ cũ abſoluũ tur a papa vl legatis ipſiꝰ a gbuſcũq; ſenten⸗ nijs iniũgit᷑ eis vr ſe oꝛdinarijs aut aiijs qbuſ cũ; repñtẽt ꝓ ſuſceptòe pnĩe vlꝓ ſatiſfactõe
17 ipeaẽaa pis qbojniuriã fecertjj nð faat ið pmũ cõmode poterũt eãdẽ ſnĩaʒ ipſo facto in currũt.de qͥ vide.ð.abſolo.iij.ð.xvi. Et aduer⸗ te hᷣ ꝙ Jo.an. diẽ ꝙ iſið hʒ locũ tã in ſnĩa iur q; hoĩs.⁊ ita ſcquunt᷑ vñide rota.
C aſus xxxxvij. ꝗẽ alqñ papalis.aliqñ ep̃al.aliqñ nõ ẽ in.c.nup.⁊ in.c ſi ↄcubine.de ſcn. exco.õ ꝑticipãtes cũ excõica tis. de qͥ dic vt.j. excõicatio.viij..i. M ſi alius ẽ ꝑ et̃uagãtẽ pauli ßi pofi 9 us tã ſub hEica de re.ec.nõ alie.vbi ercõicant᷑ alienãtes res eccłiaſticas ſiue facien tes pactũ ꝑ qð ipſoꝝ dñiuʒ trãſferat ac oẽſcõ cedẽtes:hypothecãtes:ifendantes:vł inẽphi⸗ teoſiʒ ↄccdẽteſtaut locãtes niſi in caſibꝰ a iure ↄceſſis:excepti fructibꝰ⁊ bõis q̃ ßᷣuãdo ßᷣuari ñ pñt. Itẽ ſcðo excõicãt᷑ g talr alienata recipiũt ¶ Sũt ⁊ muiti alij caſus excõicationũ tã— pales qᷓ; p ſtatuta oꝛdinarioꝝ ĩ coꝝ dioceſibꝰ Pꝓmulgati q́s omitto bꝛeuitatis cã.⁊ etiaʒ ꝑꝑ ea que inferam in ſequenti queſtibe. ¶ PMꝛo declaratiõe oĩuʒ pᷣdictoꝝ caſuũ tã in iſto.c.q̃; in duobꝰpcedẽtibꝰqͥruut᷑ ifraſcripta. ¶ Mtrũ ignoꝛãtes pꝛedictas ſnĩas excõicatio nů ligent᷑ q̃ ad deũ ⁊ ↄſcĩaʒ faciẽdo vel omittẽ do id ꝑp qð ſnĩa excõicatõis ĩponit. K. Aut iqᷓ rãtia ẽ affectata craſſa vel ſupina:⁊ ſic ligaren tur hʒ cõiter doc.ꝑ tex.caꝝ in.c.vt gĩaꝝ picuł de ↄſti.li. vi. Aut ignoꝛãtia nõ ẽ affectata nec craſſa aut ſupia. Et ſic quo ad foꝝ ↄſcic ex nõ. in.c.cog;ſcẽtes.de ↄſti.⁊ in.c.a nobis.el.i.de ſẽ⸗ tentia excõicatiõis.⁊ in.d.c.vt aĩaꝝ diſtinguo⸗ Aut id qð cõmittit᷑ vł omittit᷑ pp qð excõica- tio infligit nõ ẽꝓhibitũ vł pᷣccptũ a lege diuĩa ſʒ ſolũ a iure poſitiuo vel ꝑ ſtatutũ. Et tũc tał ignoꝛãs nõ ligat᷑ ſnia excõicatõis: qꝛ ad eaʒ in currẽdã regrit᷑ dolus verꝰvci pꝛcſumptꝰ ſicut eſt lata culpa.l.ꝙ nerua.ff.ðᷣpoſiti. tʒ Jo.an. in.c. quãte.eo.ti.in nouella:vbi dicit notabile Vbũ.Mõ ꝙ in hũcvel quẽcũq; canonẽ nuluſ icidit niſi ſit in dolo. Hoc idẽ tenere videt᷑ In no.in.c.cũ medicialis.co.ti.li.vi.⁊ facit qð no. Bar.in.l.qcunq;. C. de ſeruis fugi.vbi dicit ꝙ vbicũq; loqmur de penacapitali vel coꝛpoꝛa li ſubitelligit᷑ dolus.ð Bvide.j. Pena.ð.vi. ꝗᷓ a foꝛtioꝛi ſubintelligit᷑ ĩ excõicatòc q̃ punit aĩaʒ Lũ ᷓ talis nõ ſit in dolo vo.vt pʒ.ð. Poluſ.ʒ 1nec pꝛeſumpto qꝛ nõ ignoꝛat craſſc nec ſupi ne.qð ẽ lata culpa.q nõ ligabit᷑ ſnĩa excõicatio nis. facit qð no. Inno.in.c.nouerit.eo.ti.vbi dicit ꝙ faciẽs ſtatutũ ʒ eccleſiaſticam liberta⸗ 3

tem ignoꝛans foꝛe eccleſiaſticã libertatẽ non ligatur ſnĩa excõicatiõis. Itẽ pʒ per ea que no.in..q3̃.⁊ in. ſigs inceſti.⁊ in aui.inceſtas. C.de incc.⁊ inuti.nup.vbi pʒ ꝙ ignoꝛantia u⸗ ris excuſat a pena impoſitavetitaſ nuptias ⸗ penti.facit.l.ſi adulterium cũ inceſtu.ᷓ̃.i.ff. de adul. Aut id qð cõmittii vcl omittitur ꝑꝑ qð excõicatio inſligitur eſt cõtra legem diumam ⁊ cõmittens ſcit foꝛe ↄtra legem dei:lʒ ignoꝛet eẽ ꝓhibitũ per ius cõe vel per decretales aut ſtatuta quecũq;.⁊ ĩ hoc eſt diuerſitas ĩter doc. Mã glo.in. d. c.a nobis.⁊ War. in.l.cũctos po⸗ pulos.C.de ſũ.tri. ⁊ fi.ca. videt tenere qð liga tur qʒ eſt in dolo faciendo rem quã ſcit fibieẽ ꝓhibitam.pꝛo qbus facit. I.nec exemplũ. C. ad i.coꝛde fal. ⁊.c.cum illoꝝ.in fi.co.rij huiꝰ opi. vñ etiam Sco.in.iiij. di.vi. Cõtrarium tʒ Jo. an.in.d.c.vt aĩaꝝ.⁊ quo ad excõicationem. d. Anto.⁊? Pa.in. d.c.a nobis.? Be. in.d.c.vt aiaꝝ. Sed pꝛo ↄcoꝛdia ſic diſtinguo:aut loqui mur de cxcòicatõibꝰ que infligũtur a iure cõ̃i: aut per cxtrauagantes vel ſtatuta quecũq; ſuꝑ facto dãnato a iege diuina que cõiter in dioce ſibus publicant᷑ ⁊ ſciuntur. vt eſt illa de nõ cõ trahẽdo ĩgradu ꝓhibito:de nõ vberando cle ricũ ⁊ filibꝰ: ⁊ fic ligat᷑: qꝛ ẽ latackpa iꝛarc qð oẽs ſue ↄditionis fciunt: qꝛ ſi ẽ hõ boni ſenſus non ignoꝛaret talia ſi faceret que cõiter hoies ſue ↄditiõis faciũt.ſ.fi iret ad eccleſias ⁊ ad pᷣ⸗ dicationes:⁊ ſiłia ipſa non ignoꝛaret. Lum ð
talis nõ ſit extra cuipã ignotantie ſic non eui⸗
tabit penã. Et ſic itelligo ⁊ limiro glo. War. tenẽtes ꝙ ligant᷑. Aut ſoqmur de excõicatiõbꝰ
iuris cõis ⁊ extrauagantiũ vel ſtatutoꝝ quoꝛũ
cũq; ſuper facto dãnato a lege diuina que coi ter nõ publicãt ĩ dioceſibus nec ſciunt᷑. Et ſic cũ talis ignorãs ſit ẽ oẽm culpã ignorantie nõ ligabit pena excõicatiõis:niſi ſit ꝑſona cui cx officio ignoꝛare ſit ꝓhibitũ.⁊ ſic intellige ⁊ hmita Jo.an.⁊.d. Anto.cũ ceteris ꝗ tenent ꝙ non ligat᷑ ſnia excõicatiõis. MRõ ẽ qꝛ quãtitas pene dʒ ꝓpoꝛtionari quãtitati culpe.c.felicis. de pe.li. vi.ſed talis peccãs ſolũ offendit legẽ viuinam 3 quã ſe ſcit facere.non aũt offendit ↄditoꝛẽ canonis cũ iᷣm canonẽ ignoꝛet ⁊ ſinc ci culpa. ʒ ſolũ dʒ puniri pena legis diuĩc quã pᷣuaricatnõ pena excõicatòis que nõligat: mi ſ rõne ↄtemptus regularii.vt in.c. ſacrũ.co.⁊ c.nemo epᷣoꝝ · xi.q.iij. cũ ſilibus ꝗ ↄrẽptus non eſt in caſu nr̃o qͥ ad canonẽ vł ſtatutũ qð igno rat: qꝛ vbi dat ignoꝛãtia ceſfat ↄtẽptus f̃m.d.
An.in. ð. ea nobis.facit·c.fi.ꝗ matri.aeeu pol
Itẽ qð no. Inno.⁊ doc. in c· fi vero el. ij codeʒ Ibi pʒ ꝙ pcutiẽs clericũ ignoꝛãs clericũ eẽ nò ẽ ercõicatꝰ.lʒ faciat faetũ dãnatũ lege diuia. ꝙ nõ ↄtẽnit canonẽ cũ ignoꝛet clericũ eſſe:⁊ ſic ñ ligat. Mecob. ꝙ ſepe inexcõicatõipꝰ df ꝙſuffi
ciat affixio in valuis. S. Metri rome.q; iddʒĩ
telligi quo ad pꝛeſumptionẽ foꝛi ↄtentiofivel q̃ ad illos g ſunt in culpa: vt non poſſint publi cari in eoꝝ terris. Aliter ſequerei ꝙ quilibʒ te nere hreꝓcuratoꝛeʒ in curia: vel ſtudere iuri canonico.qð ẽ ĩpoſſibile multis.
—„
¶Mtrũ mãdãs fieri aligd qð ꝓhibet alq̃p
fataꝝ excõicationũ ſit ipſo facto excõicatꝰ. ßm diſtinctioneʒ.de qᷓ.j. mãdatũ..i.
¶ Sed qd ſi qð mãdauit nõ habuit cſectů k 5
ꝙ nõ eſt excõicatus in nullo caſu pꝛedictoꝝ ni ſi ſolũ in illo de quo.3.in caſu.xxxi.ſ.in.c.i.ð ho mi. in alijs aũt caſibꝰvt incidat in ercõicatõeʒ nõ ſufficit ꝙ ſolũ mandauerit: ſed oʒ effectus mandati ſeqtur. vt no.in.c.felicis. de peliviꝑ MBof. ⁊ alibi per doc.
¶ MDtrũ ratũ hñs maleficiũ qð aliq̃ pꝛedicta/ 6 rũ excõicationũ ꝓhibetur liget filr cũ faciente ke.ꝙ ligat ſi tñ interueniãt qͥ regrũtur ytrati habitio habeat locũ que vide.ð.ↄſentire.j.iij. ¶ Mtrũ ↄſulẽtes vel fauoꝛẽ dãtes: inducẽtes alios ad aliqð pꝛedictoꝝ faciẽdũ filr ſintexcõi cati..q nð.niſi vbi expꝛimit ẽt dãteſyfiũ auxiliũ vłl fauoꝛẽ:⁊ excepto ſi darent ↄliũ: au xiliũ: vel fauoꝛẽ ad factũ dãnatũ poſtq; ulecli dãt ↄſiliũ:auriliũ: vel fauoꝛẽ iã cit ligarqfc ligarent᷑ cadẽ pena ⁊ ab eodẽ cẽnt abſoluẽi vt ĩc.nup. de ſen. exco.⁊.j. excõicatio. yijhi. ¶ Quero de qͥ ↄſilio intelligit qñ excòicaio figirur cũ dantibꝰↄfiliũ. · vt colligoer Lor in cle.ſi qs. de pẽis.ꝙ intelligit de frauduleno ſilio non de nudo qð nihil addicit ad pecca vt no.l.d.c.nuꝑ.in gi.ij. ⁊ in. c.ficut dignuzde homi. Et dicit Pau.ꝙ ʒↄſiliũ pꝛeſtat ſuadẽio rogando:mandãdo:inſtruẽdo: vel vtiitden inde ſecuturã oſtendẽdo.vt no. Inno.in. ad audientiaʒ. de homi. Iteʒ dicit Pau· ꝙern do ꝓfilio regkr qs noñ tenet᷑· vt inſti mandali S.tua tĩ gratia. Et di nudũ ↄſiliũ velfimnler fauoꝛ illius q ad maleficiũ faciendi nibilãuci cit.puta qꝛ ſic oĩno faceret ⁊ cũ tanto anioꝛſe vbiquis magis efficaciter inducitur: aus eſſet facturus tunc noncſt nudum confiiũne ſimpler fauoꝛ vt clicio ex glo. in d clicts⸗ Item nõ.ſccũdum Mau in. dc.fclicis ¶ ai⸗
—
— —
———
ſa
ſn w

(drain
currendam penam excðicationis:oʒ ↄſiliuʒ fa uoꝛ vel auxiiium ſint circa factum damnatuʒ per qð incurritur excõicatio qu ſi cſſet circa a⸗ lia non haberet locum.
9 ¶ Quis dicatur defenſoꝛ vel receptatoꝛ hẽs.j.
hẽticus.I.xxiij. ců ſequẽtibus:⁊ Fᷣm pdictã de
clarationeem ligabũtur in quocũq; de ip̃is fut
mentio ſpãlis.
io I Auis dicat᷑ ſociꝰ. K.gl. Lar.⁊ Mau.in. ð.c.
felicis ꝙ eſt ille g aligd coopatur ad actum dã natũ. Wnce no.ꝙ qñ ſunt plures ad delinquẽ
dũ:⁊ nullus eſt pꝛincipalis tůũc dicuntur agen⸗
tes. Bed qñ vnus ẽ pꝛincipalis ⁊ alius coope⸗
rãs:tůc ſtricte dr ſocius in cẽſuris.lʒ large ſo⸗ cius criminis dicatur tripłr.ſ. ↄcomitans: fa nens:⁊ non conipiens.vt. xvi.q.iiij. ira plane. lxxxvi.di. facientis.⁊ in. d.c.ſiẽ dignum.J.ij. ⁊
tales reglr non puniũtur cadem pena.
Qucritur qʒ in pleriſq; caſi bus excõicatio nũ pꝛedictaꝝ dr ꝙ non ſunt abſoluendi niſi pᷣ us ſatiſfecerint vel aliud fecerint. Vtrů tene⸗ at abſolutio ante ſatiffactionem ⁊ impletionẽ ilioꝝ que mandant in dictis caſibus.k.⁊ ꝓ re
gula ẽ tenendũ ꝙ vbicunq; ius vtitur iſto ver
bo põt negatiue.q tunc abſolutio impenſa 5
id qð ſie imponit᷑ ẽ nulla: vt pʒ ꝑglo.in regula pᷣma.de reg.iu.li. vi. Idem dic qñ canõ vtitur NVbo non valcant.⁊ tales caſus ſũt.xi.⁊.xiij.⁊
vvij.⁊ oẽs caſus ſcqͥntes vſʒ ad caſuʒ.xxxj.iclu
ſiue.ð. Ercõicatio.v.⁊ xvij. ⁊.xlij.ð. Excõicatò vij. vbi aũt canò vtit᷑ vbo nullatenꝰ.tunc m Jen. in cle.vnica.de ſeque.nõ valet.ſʒ F̃ʒ Lar. widẽ valet. Sed ego dico ꝙ vbi als abſolutio alicui ꝑtinet de iure tũc tʒ abſolutio ſi omitta tur qð pꝛecipit canon fieñ. quãtũcũq; vtatur bo nullatenus:aut vbo non mereat᷑ vł nð abſoluat᷑:ſed vbi abſolutio de iure non compe tit tali.puta qꝛ ↄditoꝛ canonis ſibi vel altcri re ſeruauit ⁊ ſolum ↄcedit in aliquo caſu. verbi gr̃a in articulo moꝛtis ⁊ huiuſmodi jub aliqᷓ foꝛmna ſit fub qbuſcũq; verbis velit:tũc nõ va let abſolutio niſi ſeruata modificatiõe ſeu foꝛ⸗ ma ĩ ipſo canone exp̃ſſa. facit gl. in cie.i.de iure patro.in verbo:inhibentes.qð bñ nõ.
communicatio
— diij. de ꝑticipantibꝰcũ excõicatꝭ maio ricrcõicaione:? qꝛ diuerſimode participatur diuerſas inferã qõnes ꝑ quas intelligerc quis poterit qñ participando ligat᷑ maioꝛi excõica⸗ rione vel minoꝛi:aut quãdo liciic ⁊ ſine pecca⸗
i14 to participat. ¶ Mtrũ participãs cũ excõicatis in crimineĩ currat aliquã cenſurã.K. ꝙ autercõicatus cuʒ quo pticipat ẽ excõicatus:cũ dantibꝰci auxiliũ ↄſiliũ ⁊ fauoꝛeʒ.⁊ tũc ſi participat in eodẽ deli
cto:ſiue anteq; ſit excõicatus ſiue poſt.ſ.dãdo
auxiliũ: ↄſiliũ vel fauoꝛẽ ad ipſum facieñ.vł cõ tinuañ.ſic ligat᷑ eadem ſnĩa excõicationis.⁊ ab codeʒ ſolo põt abſolui a quo poteſt excõicgtuſ cũ quo ſic participauit. aut talis nõ eſt excõica tus cũ dantibꝰei auxiliũ: ↄſilium vel fauoꝛem ⁊tunc ſi participat cũ eo dãdo auxilium cſili um vel fauoꝛem in facto dãnato anteq; ille cõ miſerit factũ ꝑp qð excõicatꝰeſt:ſic ſolũ peccgt moꝛtalr. Si aũt ꝑticipat poſtqᷓ; ille commißit factum důnatũ:⁊ eſt excõicatꝰ fic ligat eadem ercõicatione.⁊ ab codẽ poterit abſolui a q̃ põt cxcõicatus cũ q participauit.⁊ ſic intellige c. nup.⁊.c.ſi ↄcubine.de ſen.ex.
¶ Muid ſi participat non in codeʒ vclicto ꝑꝑ qð excõicatus ẽ ilie cũ quo pticipat:ſed in alio peccato moꝛtali.ſe.qꝙ peccat moꝛtalr.⁊ ſolum cſt cxcõicatus minoꝛi excõicatiõc: niſi talis fu iſſet ercõicatꝰa papa cũ participãtibus eiĩ ca⸗ ſibus nõ ↄceſſis: qꝛ ſic ligaret᷑ cadẽ ſnĩa.ſi autẽ eſſet excõicatꝰcũ ꝑricipãtibꝰab inferioꝛibꝰa pa pa.dic vt.ð. Excòicatio.iij. ð.xvij.
¶ Mtrũ ꝑticipãs in diuinis liget᷑ cadeʒ cẽſu⸗
ra.he.q aut talis cũ quo ꝑticipat fuit excõica⸗
tus ſnialr:⁊ noĩatim a papa.⁊ ſic ſi ſunt clcrici dic vt.ð. Excõicatio.v.caſu.iiij. Sivero nõ ſũt clerici.dic ꝙ peccãt moꝛtalr.⁊ ſũt excõicati ſo lũ excõicatiõc minoꝛi.ar.c.ſignificante.coti. ßm cõem opi. doc. in c.ſacris.qð mc.cã. Autẽ excõicatus a quocũq; infcrioꝛi a papa:⁊ denũj ciatus.⁊ ſic clerici participãtes in diuinis pec cant moꝛtalr:⁊ eſt cis interdictus ĩgreſſus ec⸗ habes.j. Suſpẽſio.i.ᷓ.xxiiij. Laici ve ro ſolũ peccãt moꝛtalr. Aut cſt excõicatus ge⸗ neraliter a papa vel a quocũqʒ alio pꝛclato ſeu a canone vel per ſtarutum.⁊ ſic tam clerici qᷓ; alij non peccãt nec ſunt excõicatietiam mino ri excõicatione:niſi ſit talis cxcõmunicatusꝓ ſacrilega inicctione manuum in ꝑſonã cccleſi aſtic:ita notoꝛie ꝙ nulla poſſit igiuerſatõc ce lari ⁊ h ꝑ et̃uaganteʒ factã in ↄcilio ↄſtãtienſi ſub Martino.v.⁊ vt dicit Archi.Fio.in ſum⸗ ma ſua hũit ipſe a duobꝰ notabilibus fidedi⸗ gnis ꝗ fuerũt pñtes ꝙ fuit acceptata ĩ.d. cilio ab oĩibꝰ:⁊ cſt ꝑpetua. uit etiã vt habui cgo a f. dcidgnis cõfirmata ⁊ appꝛobata in ↄcilio còᷣ g iiij

ſtamienſi cuius tenoꝛ talis eſt. Ad euitandum ſcandala ⁊ multa ꝑicula que ↄſcientijs timo⸗ rat ↄtingerc poſſuũt xp̃ifidelibꝰtenoꝛe pꝛeſen tiũ miſcricoꝛditer indulgemꝰq nemo deiceps a cõionc alicuius ſacoꝝ adminiſtratione vel rcceptõe:aut alijſ gbuſcũq; diuinis int?⁊ cᷓ p texiu cuiuſcũq; cenſure aut ſentẽtic ecclaſtice a iure vel ab hoĩe gencralrꝓ mlgate teneat᷑ ab ſtinere:vcl aliquẽ vitare aut iidictũ ecclefiaſti cũ obſcruare:nih ſnĩa vel cẽ ſura huiuſmõi fue rit illata 3 ꝑſonã:collegiũ: vniuerſitatẽ: eccłiã cõitatẽ:vcl locũ certũ a iudice publicata: vl de nũciata ſpãlr ⁊ expᷣſſe ↄſtõibꝰapłicis ⁊ alijs ĩ
Ziũ faciẽtibꝰ nõ obſtãtibꝰgbuſcũqʒ. Saluo ſi
quẽ ꝓ ſacrilega manuũ iniectiõe in clericũ ſen tentiã latã a canone adco notoꝛie cõſtiterit in cidiſſc ꝙ factũ non poſſit aliqᷓ̃ tergiuerſatione celari nec aliqͥ ſuffragio excuſari.nã a cõione il liꝰ:lʒ denũciatꝰnõ fucrit volumus abſtinẽ iuj canonicas ſanctiones.hec. M. cxtrauagans. ¶ Mtrũ ꝑticipantes cũ pꝛedictis excðicatis noĩati denũciatꝭ a quocũq; pꝛelato ĩ alijs qᷓ; in criminibꝰ⁊ diuinis peccẽt moꝛtalr. K. Pa in d.c.ſacris.recitat diuerſas opi. ⁊ dicit ꝙ cois opio eſt ꝙ ſolũ peccat venialr ⁊ eſt excõicatuſ minoꝛi excõicatõe niſi in ſex caſibus. Quoꝝ pᷣ meſt qñ cõicat in ↄtemptũ clauiũ. Scðs pᷣ⸗ ceprũ ſuꝑioꝛis. ar.c.ij. de ma.⁊ obe Tertiꝰ qñ in diuinis. Quartꝰquãdo in crie moꝛtali. Qui rus qñ cſt cxcõicatuſcũ pticipãtibꝰſibi. Sextꝰ ſi cõio ſit nimis frequẽs. Et lʒ pᷣdicta opi. ſit ſa tis rõnabilis:tñ magis mihi plʒ opi.ſci Bõa⸗ nenturt in.iiij. di.xviij. q.pe.q tʒ ꝙ ſolũ peccat moꝛtalr in duobꝰcaſibꝰ cõicans in actu exiio⸗ ri alijs a crie ⁊ a dinins.ſ.qů cõicat in ↄtẽptũi ſentẽtie late.aut ſcðᷣo qñ credit ꝓbabilr ꝙ ex ta li cõionc Inĩa venit in ↄtẽptũ. Sed fi ꝓbabilit extimat ꝙ fnia nõ magis ↄtẽpnet᷑ ex ſua cõio⸗ ne ⁊ cũ timoꝛe B faẽ ex q̃dã affabilitate aut pu ſillanimitate ⁊ hmõi:ſic ſolũ peccat venialr: ⁊ ligat minoꝛ cxcõicatione:cũ qᷓ Inĩa ↄcoꝛ. Tho. i.iiij. ea.di.q.ij ar.iiij.⁊ Mc. ea. di. Intellige pᷣ dicta ſi cõicat in ꝓhibitis que ſũt vltra crimẽ ⁊ diuĩa iſta q̃ cotinentur in iſto v ſu.os orare vale cõio menſa negatos.i.locutio quã Mui⸗ do ⁊ PMugo in.c. qm̃ miultos.xi.q.iij. extcndũt ẽt ad literas recipiẽdas vcl mittẽdas.⁊ nun ⸗ cios ⁊ munera. Allurgere aũt vel ci reuerẽtiaʒ facẽ aut inclinarc ſe ſalutãti vel mouere jabia důmõ nihil dicat nõ inducũt minoꝛeʒ excõica nẽ ſmn Rodo.cũ pene ſint reſtringẽde ꝑ regu⸗
lã odia. ð re.iur. in. vi· O ꝛare phꝓhibetur n ſolũ ꝑticipatio in diuinis ⁊ ſacfis: ſed ⁊ẽt ne gs oꝛet in ecckia: vel eᷓ fil cuʒ excõicato. Dicit tñ Inno.in. d.c.nup.ꝙ ſi excõicatus ſit in eccle ſia vel ĩ alio loco non cã oꝛãdi:ſedʒ alio nego cio ꝙ non ꝓhibet᷑ gs ibi oꝛare cũ in oꝛatione ſi bi non cõicet.⁊ plʒ mihi:lʒ Moſti.ibidẽ tenegt Zꝛiũ. Wale.ꝑ p ꝓhibet ſaiutatio quelʒ fiend excõicato:ſed loco eiꝰ dʒ dicere vðᷣs emẽdet vof vel fi ſcribit loco ſalutationis vicat ſpm̃ ſanio ris ↄſilij ⁊ huiuſmodi. q ſic non eſt ipm ſaluta re modo q̃ ꝓbibet᷑. Cõio ꝑ B ꝓhibetur ne qʒ facto cõ icet excõicato.puta cooperando in qli quo exercitio:vcl habitãdo in domo ců excõi⸗ cato. Dicit tñ Inno.in. d.c.nupꝑ.ꝙ ſiego ⁊ ex⸗ cõicatus ſumꝰin aliqᷓ domoꝛegoꝓ meis nego⸗ cijs ⁊ ipſe ꝓ ſuis ꝙ non dicoꝛ cõicare ei: ſdqᷓ ego ⁊ ipſe ſil ꝓ codẽ negocio cohabitamꝰ. Si militer dicit ꝙ ſi ego ⁊ ip̃e haberemꝰvnã ſoli camcraʒ cõem ꝙ liceret mihi in ea ců codẽ ex⸗ cõicato iacere comedere ⁊ huiuſinodi důmo⸗ do non cõicent ei in cadem menſa:nec in codẽ lecto aut locutione vel oꝛatione. Menſa. ꝑh hibetur comeſtio vel potatio cũ cxcõicato⁊ð his oĩbus hr̃.xi.q.iij.c.ſicut.⁊ in tribus.c.ſe⁊ no.in.d.c.nuper. n ¶Sunt multe ꝑſone que licite communicue ð pñt cũ excomunicato.de qbꝰ.xi.qiij.c. q̃ mul tos que cõpꝛehẽdũtut his vſibꝰ. Ptiletlex u mile:res ignoꝛata:neceſſe.hec anathema ꝗdeʒ faciũt ne poſſit obeſſe. ¶ MPtile. ſ.cũ quis pticipat ꝓ ſua vtilitate pu ⸗ ta nd ab eo debirũ quo ei tenetnc c.ſi vere.⁊ eti in iudicio ꝑꝑ h poteſt cñueni re. Itẽ ꝑpꝑ vtilitateʒ aĩe excõᷣicati vʒ ců conigẽ do vel inducẽdo ad pnĩam.licet ẽt interponat alia verba vt magis efficaciter poſit e iqucẽ c.cũ excommunicato.xi.q.iij. facit.c.cũ volita te. eo.ti. ꝓpterea ad pꝛedicationẽ admittuniin de ↄſe. di.i.c.eps.facit.c.reſponſo nfo co.i. ⸗ cuſant᷑ etiam ꝑꝑ hoc gcã pꝛedicationis velc feſſionis habitant inter eos ⁊ elemoſſynas Ie⸗ cipiũt ab cis: qůñ alias id facere bono modon pñt eis non cohabitando. d. c.ců volůtate gẽ licite poſſum participare cuʒ excommunicdis P ſalute aie mee ⁊pp vtilitate tpali.puiã querẽ do ab eo ↄſiliũ:cũ alios peritos hre non polu⸗ Dicit tñ Ray.ꝙ in hoc non ſunt multũ laran de habenc:ſed diſcrete ⁊ cũ intentionc ſoli vn litatis pꝛedicte ↄſcquẽde ⁊ non alio mod. tã diu poſſunt pticipare pꝛo ſaluc aiaꝝ iot
5

ercõicatoꝝ qᷓ;diu ſpeʒ de eoꝝ coꝛcetione ꝓba buliter habent ⁊ non plus. ¶er.ſ.matrimonij ꝓpterea vxoꝛ cohabitã do viro ⁊ obediendo q;uis ſit excòicatus non peccat niſi excommunicatio eſſet inflicta pꝛo⸗ prer tale matrimonium. ¶ Sed nũquid licitũ ſic ſit viro cõicare cum vxoꝛe excõicata.. quidã dicunt ꝙ nõ.ſÿ tu te ne ꝙ ſilr licite cõicare poteſt qꝛ ad ĩparia non indicant᷑ vir ⁊ vxoꝛc.gaudemus de diuoꝛ.ve⸗ rũ eſt ꝙ ſi vir cum debeat eſſe caput mulieris. xxxiij. q.v.hec imago.nð inducit vxoꝛeʒ ad pe tendam abſolutionẽ ᷣm ꝙ dʒ ⁊ tenet᷑: peccat moꝛtaliter.ij.q.vij.c.negligere ⁊ eſſet excõica⸗ tus minoꝛi excõicatione:ſecus qñ non poteſt eam cogere ⁊ ſuſcepit neceſſaria ab ea vel effi⸗ ceretur peioꝛ. ¶ Sed qd ſi vir vocat ad mẽſam excõicatum nũqd mulier potit licite cũ ẽis comederc..q nõ.ſʒ comedat in aliu mẽſa diuerſa ab illa. ¶ Mumile ſub excuſant᷑ filij ſerui ⁊ ancille. Rodo.tamen intelligit de filijs ꝗ ſũt ĩ patria prãte ſccus de cmancipatis qꝛ tenent᷑ euitare eñ niſi ipſi cõmenſales eius eſſent ⁊ ab eo ne⸗ ceſſaria haberent.qʒ ſic excuſareni. Ideʒ dicit Mugo de patre reſpectu filij qð tenet᷑ vitare kiliũ excõicatũ:niſi ab eo recipiat alimẽta ⁊ idẽ tʒ Inno.qð limitandũ puto:quãdo non facile põt aliũde neceſſaria habere. ¶ Erxcuſantur ẽt ſerui ancille ruſtici ſeruĩẽtes ⁊ oẽs alij ſubditi de familia excõicati qui non adeo curiales ſunt vt eoꝝ ʒſilio ſcelcra perpe⸗ trent᷑:tales eniʒ ꝑſone ex qᷓ erant ante ſniaʒ la⸗ tam ad familiare obſcqũ exhibendũ aſtricti:ex cuſant᷑ cõicando ẽt poſt ſnĩam.c.int alia.co.ti. dem intelligas de nutricibus ⁊ illis ꝗ Zxe⸗ rũt ſocietatem vel alio modo ꝑ aliqueʒ ctum eis erant obligati. Að limitat Mo.⁊ Ber.qñ
ſine eoꝝ incommodo non poſſunt abſtinere.
ſilr ↄductoꝛ mercẽnarij facẽ põt:q;uis poſtca excõicet᷑. Ideʒ dic de vaſallibꝰ⁊ habentibꝰem phiteoſiʒ ab eis ꝙ poſſunt eis reddere penſio⸗ nes ⁊ alia ad que obligãtur Fᷣm verioꝛeʒ opi. Sed ꝗd dicemꝰ de illo g vel ex ʒctu vel er iuramento tenet᷑ aliquid ſoluere vi darc alicui icerto imino g poſtca excõica. kK.ꝙ ſuꝑ h̊ fu it diuerſa opi.int doc. ſed mihi plʒ opi. Poſti⸗ ꝙ ſi talis obligatus poteſt deſiſtere a tali ſolu tione vel datione ſine ſuo ĩicõmodo vel dãno: ꝙ non tenet: nec dʒ cũ excõicato ꝑticipare dan do vcl ſoluẽdo qðꝓmiſerat:qꝛ in oĩ uramẽto
12 vel obligatione ſubitelligitur iſta enſiet talis ꝑmanſerit cui liceat cõicarc.ar. xxij.q.ij. nc quis.nec peccat non adiplẽdo qð ꝓmiſerat facit ex celo ecckiaſtice diſcipline:ſccus ſi facẽt ſolũ ex cupiditate auaricie:qꝛ ſic peccaret quo ad deum. ¶ Quid ſi qs Zhat cũ excõicato nũgd excuſa⸗ bitur ꝑticipãdo poſtea.k.ꝙ ſi facit ex maqᷓ ſua neccſfitate.puta qꝛ non poteſt alit viuẽ bo no modo ſic excuſat᷑ ꝑ.c.fi vere.eo.ti. i auteʒ nõ fuit compulſus a tali neceflitate ſic non ex cuſabit᷑ ꝑticipãdo cũ eo:ſi modo Zxit ſciẽs cũ ercõicatũ.hᷣ eticiũtur ex dictis doci.c.nos ſan⸗ ctoꝝ.xv.q.vi.⁊ in.c.vcritatis de do.⁊ ↄꝓtu.⁊ in d.c.ſi vcre. ¶ MRes ignoꝛata.ſ.qñ ignoꝛãdo eũ excõicatũ i4 ꝑticipat qð ĩtellige vexꝝ niſi ignoꝛãtia ſit craſ ſa vel affectata:⁊ ſic nõ excuſaretur.
¶ Sed ꝗd ſi audiuit de aliq̃ ꝙ ſit excõicatus i
nũqd tenet᷑ eũ vitare.ſe.qꝙ autꝓbabiliter cre⸗ dit cũ excõicatũ.puta qꝛ habuit a pſoniſ gra uibꝰ ⁊ fidedignis.⁊ ſic renet᷑:ſi aũt non credit ꝓbabilr cxcõicatũ ſic non dʒ eñ vitarc: ſcd de ponat ↄſciam.ſ.ꝙ non ſit excõicatus:qꝛ multi multa loquũtur.⁊ ꝗ cito credit lcuis eſt coꝛde qð ſi nõ põt cam veponcre tenetur eũ vitare ar.c.ingſitioni.co.ti.
Mtrꝝ ſcł excõicarus ſit ſemp vitãdus..
ꝙ ſic niſi ↄſtet de abſolutione ꝑ regulaʒ ſemel malus de re.iur.in. vi.⁊ eſt bonus tex.pꝛo Bĩ c.ꝓpoſuit.de cle.exco.mi.qð limito quo ad cõ ſciam vcꝝ:niſi eſſet taliſ ꝑſona de q̃ pꝛobabili ter poſſet credi dicto ſuo affirmanti ſeeſſe ſo⸗ lutũ.ar.c.cx ꝑte.dc offi.oꝛdi.— ¶Mcceſſe ꝑp neccſſitatẽ coicãſexcõicato excu ſaĩ.vñ ſi neceſſitas cſt abſoluta que dÿ vir:ſic claꝝ eſt ꝙ excuſat ꝑc.ſacris de his qᷓ vivł me. ¶ Sʒ ꝗd de neceſſitate ↄditiõata que eſt metꝰ i ße.ꝙ aut metus ẽ talis qui caderet in cõſtantẽ viꝝ:⁊ ſic ex tali metu ꝑticipans ctiã in diuĩs non peccat nec minoꝛeʒ cxcõicationẽ incurrit: nifi ꝑticipet in crie. vel niſi cã excõicatiòis cẽt pꝛo fide defenſanda.rõ qʒ ex qͥ qs nõ tenctur obedire plato pᷣcipienti ꝙ ſe cxponat moꝛtivł cruciatui:⁊ huinſmodi.niſi ꝓ fide ⁊ cõi ſalute qñ als nõ põt defenſari.vt pʒ.&.charitas.j.v ⁊j religioſus.. xrix. Sic nullus tenet᷑ cuitare excõicatos qñ id faccre nõ põt ſinc tali piculo qꝛ pꝛeccptũ de excõicaris vitãdis cũ fit iuris poſitiui nõ põt ad hoc lgarc aliquẽ. Si ñt me tus nõ ſit talis ſic ꝑticipãs ex tali metu nõ cui

tat minoꝛẽ excõitioneʒ.⁊ ſᷣʒ h intcllige. d.c.ſa⸗ eris. dũ diẽ ꝙ ꝓ nullo metu dʒ qs pctm̃ moꝛ⸗ tale incurrere:qꝛ pᷣſupponit taicʒ facere 3 p̃ce ptũ qð buare tenetẽ.vel dic ꝙ logrur ð ꝑticipa tione in crie vel de metu g ñõ caderet in cõſtã tẽ ⁊ Fᷣm pᷣdictã di.ↄcoꝛda doc. ꝗ ſũt varij in. d. c.ſacf᷑is.q ad eam non aduertunt.
i9 ¶ Quid de neceſſitate victus ⁊ huiuſmõi.nůũ
2
2
qd talia poſſint peti ab excõmunicato.&. ꝙ fic ym cõiter doc.i.d.c.ſi vere.⁊ ĩ.c.inter alia.e.ti. Mnde bꝛcuiter concludendo dico ꝙ qñ cõico excõicato nõ ĩ eins fauoꝛẽ aut cõmoduʒ ſed ꝓ euitando meo dãno vel ſubleuãda mea necef ſitate nõ incido ĩ minoꝛeʒ cxcõicationẽ.dũmð nõ participẽ in crie aut in diumis et̃ caſuʒ iu⸗ ni metus.ar.eoꝝ que nõ.in. d.c.nos pꝛedeceſ⸗ ſoꝛum.⁊.c.veritatis. ¶ Dũo debeo euitare excicatũ.&.ꝙ aut eſt occultus ⁊ ſic debeo eũ euitare in occulto: pu⸗ ta ereũdo eccłiaʒ fingẽdo aliã cãʒ ⁊ huuſmõi ⁊ talr ꝙ nõꝓdã eũ.ar.c.ſi tm̃. vi.q ij.⁊.c. cum nõ ab hoic. eo.ti. Et voco hic occuitũ excõica- tũ illũ g cõiter h ꝓ nõ cxcõicato:Iʒ aliꝗ pauci ſciãt.⁊ niſi ſit cius pᷣlatus ꝗ cũ eo cõicat.qꝛ tat᷑ platꝰtene eũů monere vt eccliaʒ excat:⁊ ſi non vult ſi põt pꝛobare dʒ eũ publice icrepare. Si NVo ẽ publice excõicatus.puta qʒ cõiter ſcitur ſic dʒ cũ publice euitare.vnde ſi intrat eccłiam cq̃ oꝛãdi vcl audiẽdi diuina dʒ cũ publice ino nere vt cxeat: ꝙʒ ſi nolit põt ad pꝛcceptũ ſacer dotis violẽter eici ſi mõ nõ imincat periculuʒ effuſiõis ſãguĩs.vel ſaltẽ vᷣbẽt ð eccla ipi exire ¶ Quid faciet ſacerdos ſi inccpta miſſa ꝑpẽ⸗ dit ibi excõicatũ eẽ.he.ꝙꝙ ſi eſt occultus non dʒ dimitterc officiũ.vij. q.i.nihil. limita niſi ſit ð⸗ latus ſuus:⁊ poſſit B pꝛobarc:qꝛ tunc facict vt dcm̃ cſt in. ð.pꝛccedẽti.ſi vero eſt publicc excõi catus. Pi publicc moncat cũ vt cxcat:ꝙ ſi nõ vult cxire ⁊ ſacerdos nõdũ inchoauit canonẽ dʒ dimittere miſſaʒ.ar.c.oĩs.xxiiij.q.i.⁊ hic no minc canomis itclligo a Te igitur:⁊ vltra ᷣm Archi.in.c.de hymnis. de ↄſc. di.ijſquãuil do minus. Aler.vincẽ.in.c.cũ marthe.de cele. mi. recitat Poſti. Inno.⁊ Pa.tencre ꝙ canon in cipit a verbis ↄſecratiõis. i vcro inchoauit ꝓſcq̃tur vſq; ad ſumptionẽ ſacfi:qᷓ facta itcꝝ moneat eũ vt excat ꝙ fi non vult cxire dimit⸗ tat poſt cõionẽ ⁊ in ſacriſtia cã dicat. d Wtrũ participãs ců excõicato ctiq̃ ab infe⸗ rioꝛi ſuo vel a ſe ligetur minoꝛi cxcõicatione. L. ſm Pa. in.c cũ deſidercs.co.ti.ꝙ ſic:ſi eſt ĩ⸗
—
*
—
ferioꝛ a papa.⁊ addit ꝙ etiã ſi vellet eũ pfexꝝ ð ſoluto nihilominus ligarei.q non põt eñ tali. modo abſoluere.“ 6 ¶ Vptrũ ercõicatio tranſeat in tertiaʒ pſonʒ 3 &t.ꝙ nõ niſi qñ participãtes ligantur ciã m
ioꝛi excommunicationc. 8
communication
mo.ð malis qͥ ĩducit maioꝛ excõicatio vt õſtẽdat᷑ quantũ eſt timẽda. Vbi ſciendũ xxi.malum inducit. t ¶ Pꝛimo pꝛiuat participatiõe glioꝝ.naʒ er cõicatus tencẽ᷑ euitare alios ᷣm Ma.inc.nuli de ſencxco.⁊ ↄtẽnendo euitare qlios totiens peccat moꝛtalitcr. facit.c.illud. de cle.exco. mi c.ſicut.ij.q.vij. vnde licet excòicato poſſint cã humanitatis in ſubſtẽtatiòeʒ vite etĩ nonex pectata extrema neceſſitate neceſſaria vite mi niſtrari.vt alimẽta:veſtes:⁊ hoſpitiũ fm glin c.qm̃.xi.q.iij. tñ vtẽſilia ⁊ alia iſtra line quibuſ viucre põt non ſunt ei miſtranda. Solimõj in caſu in quo homo ex pꝛecepto charitatis
i i
l 7
—-——
netur cõicare cũ co põt Fᷣm theo. ¶ Sco cxcludit hoĩem a ſactis eccleſie.ijq h iiij.engeltrudam. ¶ Tertio pꝛiuat ſuffragio ceckie qð ſuffragiiʒ 6 ᷣm theo in. iiij. di. xxij. valct adqᷓttuo:vj at augmẽtum gratic quã habent ad mernm
rãm quã nõ hñt: ad pꝛotectionẽ dei hiben· Se ad defenſionem ab hoſtibus ꝓmenndũ Et pꝛopterea dj tradi ſathane.c. audiiig vij.
vnde ſacerdos excõicatus non pot diure di
vobiſcum in officio. wo
¶Quarto non põr intereſſe diuinis ofics 4 6 aut cũ alijs oꝛare in eccieſia als peccat mon liter nec dʒ ej ita ꝓpe ſtare ꝙ audiat. de penn i remiſ.c. qð ite. polſet tñ ſolus ĩ cccieſa oun· 4 ¶ Quinto excjudit a regno ccloꝝ xxiiqiq; 5 cũqʒ.⁊.n.q.iij. nemo. 4 ¶ Sexto ſi ĩgeru ſe diuinis cxñs i aliquo oui 6*
ne irregularis efficit:vt.jirregularitasiſu ¶ Septio efficit᷑ infamis. vi. q. rifames. B tñ poc refert ad excõicationem notons ¶ Octauo nullum bũficii ccclefiaſticũ pẽta. d
grere.c. poſtulaſti. de cle. crcomi inc bonet 6 fi.de eta.⁊ quali.. ¶ Mono nõ põt cligere de appellaſilul 4 i ¶Decimo ſi ſic excoicatus recipit bificni 6 abſoluat᷑ poſtea ⁊ ci ↄcedat tñ fructuſ anuns
res reſtitucre tenctur.c.ſacro. coti⁊ c palo⸗ 4
lis. in fi. de appclla.

n ncimo ap officio⁊ beneficioẽ ſuſpen
CWuodccimo obligati
ſus. d.c. paſtoꝛalis.in fi.
eiex debito fidelitatꝭ
ſcut ſunt vaſalli non tenẽtur ei quãdiu durat
ercõicatio fm Ma. in. d.c. veritatis. ¶ Tertiodecimo nõ põt here matrimoniuʒ ſine peccato moꝛtali licet tencat.
14 ¶ Quartocecimo nõ valẽt littere ipetrate a
— ꝑeñ ſuper alio articulo.c.ipſo iure de re criptis li.vi.—
i Quintodecimo nullus põt pꝛo eo oꝛare itelli⸗
ge ſolẽniter.
i Sertodecimo nõ põt ↄſtitui pꝛocurato:ð
¶San 13
Fin niw
emn
u umn
unc
1* ltrummit Epmm
ꝓba. pꝰ ceſſionẽ:nec ꝓcuratoꝛeʒ ↄſtituere.c.fi.
de ꝓcura. qð limita vœꝝ vt actoꝛ:ſecus vt reꝰ
ad defendẽdũ ſe. c. itelieximus.de iudi. ¶ ecimoſeptimo ꝙ ſtãs excõicatus ꝑ ãnũ põt pᷣuari oib ꝰñficijs:ſi qͥ hʒ. xi.q.iij. rurſus. ⁊.c. qcũq;.qð limitat gl.in.c.cũ ↄtumacia ð he re.li.vi.⁊ Inno.in. d.c cũ bone.⁊ do. An.in.c.i ð iudi.veꝝ ſi excõicatꝰfuit ꝓ cã̃ criali.ſecꝰ ſi ꝓ ciuili:qꝛ ſi ſtetiſſʒ ꝑ mille ãnos nõ poſſʒ pᷣuari. gl.ẽ fingularis in.c.ↄtingit. de dolo ⁊ ↄtu. ¶Wecciooctauo ꝙ dʒ ſoluẽꝓ ſinglo die vnů groſſuʒ añqᷓ; abſoluat᷑ ᷓᷣm ſtatutũ aliqꝝ epoꝝ qð qdẽ lʒ videat᷑ ſimomacũ ꝑ.c.ad nf̃am.⁊.c. nemo ð ſimo.tʒ Moſti.⁊ Jo.an.in.c· ad aures de ſimo. deminãt ʒꝛiũ:⁊ qð licitũ eſt: qð itelli go vexꝝ ſi fit in penã:⁊ vt citiꝰ q̃rat abſolonẽ. Mecionono nõ valẽt pctus facri ꝑ excõica tů rõnc publici officij fi erat pnblicꝰ excõicatꝰ vnde actus publici ⁊ ciuiles nõ tenẽt: puta qꝛ rutoꝛ exñs inipõit auctoꝛitatẽ alienãdi:ſeu ſu⸗ ſccpitꝓcuratoꝛis offm̃ vel admiſtrationẽ bo⸗ noꝝ eccleſie:aut inſta ↄficit:ſiue vt arbii lau⸗ dũ ꝓtulit:qꝛ tales ſunt actus publici. Si vero cõpꝛomiſſum fuit in eũ vt ĩ arbitratoꝛẽ ira ꝙ arbitramẽtũ accipiat effectũ ex ↄſenſu partiũ vt eſt qñ reducit partes ad ↄcoꝛdiã bene tʒ nõ ex vi ſue ſnie ſed ↄſenſus partiũ. Beſta aũt ꝑ occulte excõicatũ rõne publici officij bene te⸗ nent ſi modo officiũ eſt publicũ auctoꝛitate ⁊ vtilitate:ſecus ſi fuiſſet publicũ auctoꝛitate: ſʒ vtilitate pꝛiuatum ᷣm Pa.in.c.poſt ceſſionẽ deꝓba.quo tñ ad actus ſpũales ſi ſunt tales iĩ gbimpꝛimit᷑ character ſic tenẽt:vt collatio oꝛ dinũ ⁊ huiuſmodi:; indigeat diſpẽſatiõe talr oꝛdiatꝰ vt.j.irregularitaſ.i.ᷓ.xxx. Alij aũt actꝰ ſpũales in quibus nõ impꝛimit᷑ character: vt collatio bencficij⁊ huiuſinõi tenẽt qñ publice non ẽ excõmunicatus ròe publici officij.l.bar
is
„ **
barius.ff. de offi. p̃to.ſunt tñ retractandiſi is ĩ cuius fauorẽ ſũt facti ſciebat cũ excõicatũ:ſed dubitat᷑ de excõicarionc:an teneat rõe publici officij lata ab excõicato occulto. Pa.i.d.c.ve ritatis de do.⁊ ↄtu.tʒ poſt factũ ad penã irre⸗ gularitatis cuitãdã ꝙ non valeat ⁊ plʒ. Ele⸗ crio ẽt licet videat᷑ qͥ ad capitulũ ꝑtinere ad of᷑ ficiũ publicũ:tñ quo ad ſingulares non ẽ offm̃ publicũ ſed ẽ quedã fraternitas.⁊ ideo non tʒ facta ab excõicato etiaʒ occulto. Alij aũt ʒctꝰ ſuꝑ tpalibꝰ initi nõ rõne publici officij ſed pꝛĩ uati vt emptio: võẽditio ⁊c̃·cõiter tenctqꝙ tenẽt vt no. Ma. in.c.ſi vere.co.ti.⁊ in. d.c.vcritati. quãuis multi doc:teneãt foꝛc nullos Ictus. ¶¶ igeſimo non põt teſtm̃ facere Fᷣm aliqͥs cõius tñ tenetur ꝙ põt teſtari.vt no. Albꝛi.i.i. i.C. de here.inſti.⁊ Car.in.c.qᷓ;qᷓ;. de vſu. li.vi. ⁊ Pa.in.c.ad pꝛoban. de re iudi.qꝛ equiparat᷑ relegato. ¶ Vltimo pꝛiuat᷑ eccleſiaſtica ſepltura qꝛ cui nõ cõicamꝰviuo:nec moꝛtuo cõicare debemꝰ c.ſacris.de ſepul.qð limita niſi abſoluatur.vi de multa alia ſi plʒ i.d.c.ad ꝓbandũ.⁊ in.c. ve ritatis.⁊ in.c.ſi vere notata a doctoꝛibus. £ cu ſatur qs a peccato ex ðᷣe 41i cem. Pꝛmo ex a⸗ lienatiõe mentis illicitũ agẽs quã ahe nationẽ adducit qñq; facti qᷓlitas. ſicut Loth qñ voluit filias pꝛoſtituere vt liberaret quos ſuſceꝑat.vt dicit Aug.in.c.qð ait.xiiij. di. Ali qñ furoꝛ fiue inſania. Iliqñ ebꝛietas. Wñ quã do ex toto qs eſt extra ſeip̃m excuſatur a toto. vt pʒin.c.æliquos ſcimus.⁊.c.illa cauẽda.xv.q i.⁊ ĩ.c.ichꝛiauerũt.ibideʒ pʒ ꝙ eſt puniẽdus ꝓ ebꝛietate:ſed non pꝛo commiſſo in ipſa.⁊ ſic vi detur tencre glo.ibidem.de quo vide.ð. Ebꝛic⸗ tas..iij. Secũdo ex coactione: intellige abſo⸗ luta.facit.c.non eſt.xv.q.i.⁊.l.di.c.pꝛeſ bytcrol Tertio ex ignoꝛantia fiueerroꝛe:intellige vt.j. dicam: Ignoꝛantia.ð.iij. facit ꝓ hoc.xv.q.vi. ſi a ſacerdotibus.xxxitij.q.ij. in lectum. Nuar to excuſat conſuetudo.de quo.ð. Conſuetudo. F. ir. Quĩto neceſſitas.de cõſe.di.v. diſcipulos Bexto pietas:vt pʒ in.c.conqueſtus.de ferijs. Septimo iocatio ⁊ ludus.vt in.c.i.de ſen. exc. ⁊.Tv. q.i.illud rclatum.dummodo non ſit noxi us.qꝛ.ff.ad..acgl.I.nam ludus noxius i culpa eſt. Octauo quando fecit diligentiam debitaʒ vtĩ.c. Joãnes.⁊ in.c.qdã vt aſſeris.de homi. Mono ideliberatio mẽti.xxiij.q.iiij. nabucho donoſoꝛ. Decio ex obediẽtia ſuꝑioꝛis.xuij.q.

—
v.c.dixit ergo.xxiij. qi.qd cul⸗ parur. Intellige ſi nõ ſunt cõtra legem ſupio⸗ ris. vt. xi.q.iij. ſi dominus.⁊.c.ſe. ¶ Mtrů clericus cui ep̃s prccipit vt vadat ro⸗ mã poſſit ſe excuſare:qꝛ alij ſũt melioꝛes ⁊ ma gis apti.K. gl.in. d.c.qd ergo.⁊. xxiij.q.i.c.fi.ꝙ nõ.qꝛ legatõibꝰoꝛdo nõ eſt ſeruandus ff. ð le⸗ atio. l.ſciẽdũ.ᷓ. pe. Itẽ qꝛ Jo. vltimo reſpon⸗ it dñs petro.qd ad te:tu mie ſcqucre.
pꝛopꝛie dicit᷑ g rẽ iudi⸗ Eecutoꝛ catã ducit ad effectũ: vt dicit gi.in.c.ſuꝑ qõᷣnũ. de offi. dele. de quo ha⸗
bet᷑. ij. q.vi. c.ei qui appellat. V. ab cxecutoꝛc.⁊ in.c.nouit. de appel.⁊ multis alijs locis g ali⸗
quãdo dr̃ merus executoꝛ qñ cã eſt cognita a
ſupioꝛe ⁊ mera cxecutio kibi mandat᷑. vnde ab iſto appellari nõ põt tam de iure canonico q; ciuili.vt de re iudi.c.qð ad ↄſultationẽ.⁊.d. V. erccutoꝛe.⁊.C. quoꝝ ap.non re.i.ab executiõc. niſi exccutoꝛ ſententic modũ excedat: vt dicit tex.in. d.l. Aut niſi male interpꝛetet᷑ ſententiã ⁊ huiuſmodi. de quibus ꝑ gl.in. d.c. qð ad con ſultationẽ. Aliquãdo vero dicitur mixtus:⁊ ẽ qñ aliqd a ſuꝑioꝛc mandat exequendũ fimpli⸗ citer. vnde talis dʒ admittere rõnabiles exce⸗ ptioncs.c.ex partẽ.el.ij. de offi. dele.⁊c.caʒ te decet.de eta.⁊ quali.⁊ in.c.cũ a deo.de reſcrip. Et hoc vexꝝ niſi ↄſtet ꝙ ſupioꝛ ex ccrta ſciẽtia ſic velit.vt no.gl. in. d.c. ex parte. Et ab iſto cxe cutoꝛe mixto põt appellari ſi aggrauat vcl in⸗ iuriatur.vt.C. de appel..ſigs pꝛouocationc.
¶ Quis põt eſſe executoꝛ in cauſis eccleſiaſti⸗ cis.K. merus exccutoꝛ põt cẽ quilibet cicricus Mirtus vcro nõ niſi in dignitate ↄſtitutus. vel canonicus eccleſie cathedralis vei ꝑſona habens alias ſi cõmiſſio fit ei auctontate lirte rarũ apoſtolicaꝝ vel legatoꝝ:aut delcgatoꝛũ apoſtolicoꝝ. Secus ſi ab alijs.qꝛ tunc quilibʒ
clcricus poteſt eſſe:vt pʒ per no.in.c.ſtatutum
de reſcrip.li.vi. ¶rxecutoꝛeſ teſtõꝝ:ſiue fiðᷣicõmiſſarij g pñt dari.K.qꝙ ſinc teſtòꝛ ſit clericus ſiue laicuſ põt deputarc cxecutoꝛes tã laicos qᷓ; clericos ſecu larcs:⁊ ctiam religioſos quoſcũq;.dũmõ reli⸗ gioſi a ſuis ſuperioꝛibꝰobtincãt licentiaʒ exe⸗ quẽdi exceptis fratribus minoꝛibꝰquibus cſt ꝓhibitum in cle.exiui.in..pꝛoinde vir ſcũs. de v.ſig. Fallut hoc ᷣm Bar.in minoꝛica qñ
diſtribntio dʒ ficri in frẽs ipſos vel moniales· Scẽ clare ſubiectas curc iploꝝ herede volun ⸗
taric ſoluẽte:qꝛ ſic frat minoꝛ põt cẽ cxecutoꝛ.
⁊ꝙ tã clericus religioſus qᷓ; laicꝰpoſſit eſſe ete cutoꝛ.nõ.in.c.religioſus de teſta.li.vi.⁊ ꝑ doc. in.c.tua nobis.⁊ ibi Ma.⁊ in.c. Joãnes de te⸗ ſta.etiã ſi ſit minoꝛ.xxv.annis Fᷣin gl. in. d.c. re hgioſus.⁊ h de ↄſuctudine. Et ſegt Albꝛi.in nulh licere.C.ð̃ epi.⁊ cle.dũmodo aduitus ſit.
Zue⸗ nõ admittit ſeruꝰ nec ſurdus mutꝰꝓdigꝰ urioſus:qʒuis alig tenuerit ꝙ ẽt ſeruꝰ⁊ pupi us poſſit cẽ.vt ibi no. Albꝛi.ſʒeſt veriꝰ ꝙ nõ.
¶ VMtrũ fcia poſſit deputari.glo. Jo.an.ĩdc.
religioſus tʒ ꝙ ↄſuetudo que ẽ oprima inipꝛeſ legũ hʒ ꝙ ſic. Pa.in. d.c.tua nobiſ. dicit ꝙals fnit ↄſuitũ ꝙ nõ põt. ʒ Bal.iʒ cũ Joã· an plʒ.qꝛ mulier nõð cõparet:vtꝓcuratrir:ſed intẽ tat actionem noie ꝓpꝛio.de quo per eundem WBal. in. l.id quod pauperibus.⁊ in.l.ſiquis ad declinandã.C.de epi.⁊cle.Et ſic nõ ob.l.neq;ʒ femina.ff. de ꝓcur.⁊ l.alienã. C.eo.⁊ij f de reg.iu.⁊.iij. q.vij.. tria. qꝛ vt dixi n vt pꝛoc ratrirlcomparet. ¶ Mtrã poſſint deputari mirti.ſ.ſeculars religioſus fimul vei clericus.h.ꝙ ſic fm Jo. an. in. d. c. Joannes. ¶Mtrũ cũʒ fimplr depurant᷑ tres vel q̃un cxecutoꝛes.vno moꝛtuo alij poſſint ꝓcedẽ&. ꝙ ſic. vel etiam ſi viueret ⁊ nollet exeg poſſent ip̃i exeg niſi teſtõꝛ aliud exp̃ſſeritvtẽ tex ind. c.religioſus. ¶ Quid ſi vnus executoꝝ viuit ſedẽ inemo 1 ris.ke.ꝙ nihilominꝰ ccteri exequẽtur:vtide. religiolus ĩimo Im glo.ibidem non eſt necit vocet:tũc ficut ⁊ in elcctõe. vt in.c.q propter ⁊ in.c.cũ ini vmuerſas.de elec. Secſinõ mul tũ diſtaret:qꝛ tũc vocãdus eẽt:⁊ ſi iniminoa ſignato nõ veneritꝓcedẽt ceii. Eth inelige qñ ſimplr ſũt deputati. Sechſi cũ ali limita tiõc:puta ꝙvnꝰline alio non poſſit ⁊ hmõq tẽ ßuq̃dũ ẽ ꝙ teſtõ ſtatuit.vri.d.creligioſus. ¶ptrũ offm̃ pᷣfati executoꝛis trãſeat in hẽti bus.ße gl.in. d.c.religioſus.ꝙ nõ niſiteſtõc pꝛeſſerit. Et k tene ꝑ dictũ tex.lj alig tenert ꝙ trãſeat ꝑl.cũ vn⁊. a filio. ĩp̃n. ⁊Alimn ta.in pᷣn.ff. de ali.⁊ ci.le. Alij vero ꝙ re inlel nõ tranſibit ſed non integra ſic. vt de elcccn cauſis.⁊.l.mandatũ.C.man. ¶ Quidi ſit putaterccutoꝛ abbas. ð P. culi an eo moꝛtuo ſucceſſoꝛ eiexequei.& g .d.c. religioſus.ꝙ ſi abbas moꝛtuns crat vy quus teſſatoꝛi non tranſibit ad ſucceſſoum quia videtur electa perſona er affection ve nomen eiusfucrit expꝛeſſum vcl non. facit a
i

poe xij.qiij. pontifices. de teſta. regſiſti. i ãt nõ erat ꝓpinquuus:tũc ſi nomẽ erat expᷣſſum non tranſibit. Si vero nõ crat expꝛeſſum trã⸗ ſibit. de offi.dele.qm̃ requiſiſti. ¶ Querit an teneat᷑ vᷣputatꝰexecutoꝛ accepta re. k. a.in. d.c.ioannes.qꝙ nõtniſi tacite ac⸗ ceptaſſet vcl exp̃ſſe. q nõ poſſet renũciare. Et d tacite acceptare qůñ auqd fecit qð ptinet ad B ⁊ hmõi. Itẽ ſi ſciẽter recepit lras qbus ſibi offm̃ deferebat.ar.I.i.ð..ff. de ꝓcur.aut ſi pſe ↄſenſit qñ teſtatoꝛ ad illud offm̃ eũ depurabat ad.l.vxoꝛi..i.ff. ad.I.coꝛ. de fal. facit.ex ſen⸗ tentia.ff. de tẽ.tu. Poſſʒ tñ ep̃s ĩ legatis ad pi as cãs citra acccptationẽ cõpellere ſi vt exe cutoꝛẽ ſaltẽ vt delegatũ. ſicut ĩ q̃libet alia de legatione.vt. C. g pꝛo ſua iuriſdi.l.vnica: ⁊.c. paſtoralis.de offi.dele.
io ¶ Quando tenẽtur erecutores cxequi&. Pa.
in.c.nos quidem.de teſta.q aut teſtatoꝛ pꝛoni
dit fibi de tempore. ⁊ ulud ſerua. Vnum ta
men ſemper nota.ꝙ licet teſtatoꝛ mãdet alid fieri infra certum tempus computandũ a die mortis. intelligitur ⁊ ſuppletur ⁊ ſciẽtic ⁊ adi⸗ te hercditatis.vt ꝓbat tex.i..ſtatuliberos.. ſi quis heredi.ff. de ſtatuliber.facit text.iuncta glo.in.l.fina.ᷓ. ſi autem dubius.C. de iu. deli. Si vo teſtatoꝛ nõ pꝛouidit ſibi de tẽpore:tũc Pa. dicit in.c.ſi heredes.de teſta.ꝙ ſi res lega taeſtin patrimomo teſtatoꝛis põt abſolui ſiñ mora. Wã dominiũ illico adita hereditate trã ſirin legatariũ.vt in..ſi tibi homo.ðᷓ.cum ſer⸗ nus:⁊ qð ibi no.ff. de le.i.⁊ in..cuʒ res.i pꝛin. ibideʒ dicitur ꝙ ſi nõ ſoluatur ſine moꝛa here des cõdẽnant᷑ ad pꝛeſtandũ vſurã ⁊ oẽm vtili tatẽ. Idem etiaʒ ſi eſſet pecunia legata:vr ĩi..ſi domũs.v.ĩ pecũia.ff. de leg.i.vbi dicitur ꝙ ad ſolurionẽ tẽpus modicũ dãdũ eſt. Sed gl.ibið illud bꝛeue tẽpus dicit foꝛe.x. dies a pꝛecepto
iudicis:vel ſaitem arbitrariũ pẽſata quãtitate ⁊ qualitate hereditatis.⁊ fi nõð hʒ dʒ repire vn decũq;.l.ſi pecunia.ff.de le.ij. Et hoc tene quo
ad obſigationẽ.quo aũt ad penã.ſ.vt cogãtur ſoluere cũ oĩ emolumento ⁊ itereſſe:dic ꝙ ĩ le⸗ gatiſad pias cãs eſt tẽpus ſex mẽſiũ:vt ĩ auti
de eccle.ti.ð.ſi aũt legatũ. Idem diccrẽ in lega
tis ad non pias cãs per at.a maioꝛi.in. d. ð. ſi
aũt legatum.⁊ hoc a die ĩſinuationis teſtamẽ ti ꝙ ſi per annum a die monitionis per iudicẽ
ſibi facte nõ iplet quecũq; relicta pꝛiuatur to⸗
ta hereditate ⁊ vcnict ad ſubſtitutos. vel ſi nõ
ſunt venict oꝛdine ſeruato coheredibus adeũ⸗
t7 tibus· vel generali fideicõmiſſario ⁊ ceteris.ᷓʒ 3 habet᷑ ĩ auti.amphus.C. de fideicõmiſ.ʒ poſ it iudex cogere etiã ante pꝛefatũ tpᷣs cxecuto res vel hercdes alio remedio. ¶ Mtx erecutore non exequẽte deuoluat᷑ ad ii epiſcopũ executio.&. Pa. in d.c.nos quidẽ:ꝙ ſi pᷣceſſut duplex monitio poſt negligẽtiã debẽ tis exequiſtati in legatis ad pias cauſas deuol nit᷑:nec requirit aliud tẽpus.vt vr inuere tex. in auti.de ec.ti. ᷓ.ſi aũt.qui hoc iuſſi ſůt. Et ſic intelligerem nõ.per Bar.in. d. auti.amplius. Si ſola vnica monitio pᷣceſſit expectatur ãnꝰ ã̃teq; deuoluat ad epᷣm. Sed aduerte ꝙ hodie epiſcopi ꝑ ſtatuta diſponũt vt currat dnus die mortis admonẽdo generaliter quoſcũq;.⁊ ſic poſt oĩum deuoluetur intelligẽdo a die moꝛ. tis ⁊ ſciẽtie ⁊ adite heñditatiſ vt ſupꝛa dixi. i. mitat Ri. in.iiij. di. xxxxv.hoc verũ ſi hẽt bo na ĩ prõptu:de ꝗbus poſſit infra annum lega ta implere:aliaſ nõ deuoluitur ad cpᷓʒ. Qð nõ ·
¶ Queritur:quidam reliquit centum pauperi iꝛ
bus deckandis per ſempꝛoniũ:an clapſo ũno declaratione nõ facta epiſcopus poſſit eligere vigore ſtatuti pꝛefati ĩ pꝛccedẽti.q.
Bar. in.l.cũ quidam.ita.ff. de le.ij. ⁊ ſequit᷑.
Pa.in. d.c.nos quidẽ ꝙ non.quia ſtatutuʒ lo
quitur de exccutoꝛe:⁊ in eo haberet locũ vt. nõ poſſet amplins le ĩtromittcre.ar.c.litteras.de ſup. ne.pꝛela.ſcd habens declarare nõ eſt execu toꝛ.ſicut dicimus dꝛĩam iter udicem qui decla rat ⁊ executoꝛem.C.de cxe.reiiud.l.cxecutoꝛeʒ qð no.quia pꝛobat ꝙ frater minoꝛ qui nõ põt eſſe exccutoꝛ bene poſſet eẽ declaratoꝛ ⁊ ſimili ter conſultoꝛ.cũ nullo iure pꝛobibcatur.ð quo dic vt infra.ᷓ.xxvi. ¶ Mtrũ pꝛefata denolutio babeat locum taʒ i in legatis ad pias cauſas qᷓ; nõ pias.ſ. Pa.i c.ſi heredes.de teſta.ꝙ in legatis ad pias cau ſas non eſt dubium.In alijs autem eſt dinerſi tas iter doc. Sed ipſe Pa.ſic cõcordat ꝙ aut ep̃s vult ſe ĩpedire añq; heres ſit pꝛiuatꝰ he reditate.ſ.ante lapſum ãni.⁊ ſic poteſt ſe impe dire ⁊ compellere. Similiter ſi heres ĩcidit ĩ pe nã pꝛiuationis.ſed de facto eaʒ poſſidet. qꝛ ne mo eam petit.nam tũc ceſſat ratio.d. auti.am pliꝰ:⁊ que vult vt hereditas cũ honoꝛe excquẽ di tranſeat ad aliũ.⁊ habebit locum.d.c.ſi he redes.qð logtur generalitcr. Mec ob. ꝙ nð dʒ eps ĩpendere officiuʒ ſuũ non iploratũ ad vti litatẽ pꝛinatũ 5 dertermiatai.c. bone memoꝛie el pꝛimo.de poſiu.pla.qꝛ pꝛo quo ipendit ẽ mi

¹5
—
ſerabilis ꝑſona.⁊ ideo põt:vt ibi no.qꝛ defun ⸗ ctus ẽ deſtitutus oĩ auxilio.⁊ iõ merito etiam
nò imploꝛatus põt iudex impẽdere officiũ ſu⸗ um. Qut vult ſe ĩpedire poſtq́; ꝑuenit ad alioſ hereditas ꝓp pꝛiuationẽ pꝛimoꝝ.⁊ ſic nõ põt reſpectu exccutõis:ſʒ bñ reſpectu cõpulſionis fiẽde heredi nouo vt exeq̃tur qʒ tũc habebit lo cũ.d.aui.amplius. Et ſic ↄcoꝛda.d.c.ſi heredeſ cũ.d.aui.amplius.
¶ Quid ſi teſtatoꝛ expᷣſſe ꝓhibuit ne ep̃s ſe ĩpe diat. Pa in.c.tua nobis.de teſta.ꝙ quo ad eõpulſionẽ exccutoꝝ ñ valet qʒ ficnt ipſe ſi vi ueret nõ poſſct ſe eximere a foꝛo ep̃i.ita nec ex ccutoꝛes ſubtrahẽ potuit.vt pʒ in. d.c.tua nob Quo vero ad deuolutionẽ executõis dicit idẽ Pa. ibidẽ ꝙ ſi teſtatoꝛꝓuidit ð alio executoꝛe mn caſu negligẽtie pꝛmi ille exequet᷑ nõ epᷣſar. in. l.nulli.⁊ in.i.ſigs ad declinãdaʒ.C. de epi.⁊ cle. Aut ſolũ ꝓhibuit ep̃ʒ exeq nõꝓuiſo ſibi de alio executoꝛe:⁊ tũc in legatis ad pias cñs ni⸗ hꝛlominꝰexequet᷑ nõ obſtãte ꝓhibutõe.tex.bo⸗ nus ẽ in aui.de ec.ti.ᷓ.ſi qs aũt ꝓ redemptõe cũ duobꝰ.y.ſe.⁊ in. d.c.tua nobis. In alijs au⸗ lez non.
¶ Mtrũ cxecutoꝛ hẽat actionẽ ð heredem.ke. Pa.in.c.ioãnes.de teſta.ꝙ aut ẽ purus cxecu toꝛ.⁊ ſic nec de iure ciuili nec canonico hʒ. ſed põt iploꝛare officiũ iudicis ʒ derinẽtes bona
defunctiar. in.. hereditas.in fuff. de pe. hr̃. ⁊ ĩ 1. qntꝰ.ff. de an. le. Et B voluit Dy. in. I.luciuſ.
F.menia.ff. ad tre.⁊ Bar.in.l.ſi qs ticio.ff.ð le.
ij. Blo. in. d.. menia limitat vexꝝꝛ:niſi in lega
tis ad pias cãs:qꝛ tũc diẽ hfe actioneʒ 5 here dcs.alłat.l.nulli. C.ð epi.⁊ cle. Idẽ tʒ glo.in. d. l.ſigs ticio. Si vero nõ eſt puus executoꝛ ſed legatariꝰ:ſicut qñ vba diſpõis ↄferũtur in eũ tacite vłexpꝛeſſe. Cxẽplũ dicit teſtõꝛ relinqͥ ti⸗ cio centũ:⁊ volo illa reſtituat ſeyo:tũc poterit agere 3 detinenteʒ bona tanq; legatariꝰ.⁊ cſt vtile:qꝛ ſi veficeret fideicõmiſſum ex ꝑſona fi deichᷣmiſſaria accreſceret ſibi ⁊ nõ heredi.vt ĩ d..ſi qs ticio. Idẽ erit vbi tacite ↄfert in eum diſpoſitio.puta qʒ eſt particeps illiꝰ relicti. ᷣm gl. in. d. F.menia.⁊ ĩ gl. d. l.ſi gð ticio.⁊ ibi vide:
is I Mtrũ exccutoꝛ poſſit vendere bõa defuncti
ꝓ exccutiõe vltime voluntatis.ſ& Pa. in. d.c. Zoãnes:ꝙ ſi eſt cxecutoꝛ vnuerſalis: puta qꝙꝛ via ſunt diſtribuẽda paupibus.ſic potcrit. d.i. ſi gs ad declinãdũ. Sioẽ ꝑticularis nõ põt: niſi teſtatoꝛ expꝛeſſe ↄccſſerit.vt in.I.alio heret
f. de ali.⁊ ci.le. Sicut cõiter hodie ẽ in teſtamẽ
tis vat᷑ libera vendendi auẽitas ipſis ꝓ execu⸗ tionc vltime voluntatis. Et ꝗd impoꝛtẽt deã
Vbavide Bar.i.d.l.alio. Et cautela ẽ ꝙ addat᷑
ſic. Dans eis generale mãdatũ cũ libera admi niſtratiõe agendi:exigendi:diſtrahendi ⁊̃. ¶¶ Ptrum cũ reſtatoꝛ relingt centum reſtitu endis male ablatis:⁊ nõ reꝑiũtur male ablata vſq; ad illã ſummã reſiduũ ſit diſtribuẽdi.& Pa. in. d.c.tua nobis: Ja.ð are. in tractatu ex⸗ ecutiõis.vt refert ⁊ ſeꝗt Bal.in. d..ſigs ad ð clinandaʒ.diſtingnit ꝙ aut teſtatoꝛꝓhibuit in aliũ vſuʒ ↄuerti.⁊ ſic cedet heredi reſiduũ: quẽ admodũ qñ deficit aliud legatũ. vt. d..ſigs t⸗ cio.⁊ expſſio cãe lumitat legatũ.vt inl.fi.jf. de au.⁊ ar.le. Aut fimplr diſpoſuit:⁊ tůc dʒ dictã reſiduũ dari pauꝑibꝰ.vt in.l.legatũ.ff. de vſu. ⁊ vſufruc. le.q ficut deſtinatũ in vnum pium vſum:ſi nõ pot dʒ ↄuerti in aliũ piũ.vt ĩ.c.nos gdem.de teſta.⁊ facit in ar.d.legatũ.ſic ⁊ hic. Et hoc puto veriſſimũ.qð tenet eriq. Jo. an.i addi.ad Spe. in ti.de inſtru.edi.ð.nůc veroali q. v.⁊ ſcias. Et maxime ᷣm Pa. vbi.ð.q er quo expꝛeſſit certã quãtitateʒ pꝛeſumendũeſt illã deberi:lʒ nõ apparcant creditoꝛes. Et idẽ dicit foꝛe ſeruandũ in cautiòõe quã faciũt yſu ⸗ rarij.vt etiam no.in.c.quãquaʒ de vſuris lvi Cõſulo tñ hoc fiendũ de ↄſilio epi vel beredi ⁊ iſtud ſequendũ in ↄſcientia quãuis alij diſi guant fi executoꝛ eſt nudus miniſter⁊ ſi red⸗ det heredi.d.l.ſi quis ticio.⁊.l.codicill. in pꝛin⸗ eo.ti. Si vero nõ eſt nuduſ execurortic refdu um crit ipfius executoꝛis. Poſſet hec opiicõ ſcientia pꝛocedere quãdo legaſßʒ dicto creculo ricũ expꝛeſſione creditoꝝ ſecũdum ꝙ in libꝛo ſuo inueniet ⁊ huiuſmodi quia tunc reſduun ſumme videret᷑ voluiſſe legare erecutoii· vi pater..tuſculanus.ff. de le.iij.⁊lfilio. m⸗ ¶ Mtrũ executoꝛ cui teſtatoꝛ dedit aligd addi is ſtribuendũ vbi ei videbit᷑ ⁊ placuerit: lencã ilud diſtribuere in pios vſus.ſqꝙ ſc ſi aiu non apparet de mente teſtatoꝛis.· facit. cu tů bi. de teſta. Sʒ melius vbũñ videbit. ⁊ verbi placuerit ꝙ refert᷑ ad arbitriũ boni viri ft. de kideicõmiſili.I.thais..ſoꝛoꝛc ſua.⁊fideicom miſſa libertas. la.ij. Bonaũt vir rbitrabitur magis ad ſaluteʒ aie teſtatoꝛis diſ penſandum qᷓ; alias de fo. ↄꝓpe.c. ↄqueſtus. Et ad umn magis facit vt inter paupes diſpenſerur. quod paupcribus.⁊.lnuli.⁊.l·ſi quis ad du nandũ.C.de epi.⁊ cle. nec impeditur diſpollu
m
ichn ij
Mn ii in

eſtatoꝛis:lʒ non ſint expꝛeſſe ꝓlone qbus de⸗ beat fieri: vt in dictis legibus. Item qʒ debe⸗ mus interpꝛetari volũtatem teſtatoꝛis in me lioꝛeʒ ⁊ fauoꝛabilioꝛem cãm ꝓpter regulaʒ: qꝛ in teſtamentis fit melioꝛ interpꝛetatio.ccũ di lecti.de dona.ff. de re. iur.l.in teſtamentis.ff. ð vitri. oleoq; le.l.ij.Cum ergo nulla fit melioꝛ qᷓ; vt in pauperes xp̃i diſpenſetur. ita fiet alit R non fiet:cpiſcopuſ reuocare poterit ⁊ debet exccutionem. Me.tamen de ꝑu.tractatu de ca no.poꝛ.ep̃i.c.ix. tenet ꝙ medietas debet dari pauperibꝰ:⁊ medietas pijs locis. Mihil tamẽ allat.⁊ eſt ſatis equa.
¶ Mtrů executoꝛ etiã cũ ↄſenſu ep̃i poſſit imu
tare vſum deſtinatũ per teſtatoꝛeʒ in melioꝛeʒ vide infra Negatũ.ij.ᷓ.xi.
¶ Mtrũ religioſus exemptus deputatꝰ execu toꝛ ſi in exequendo deliquit poſſit puniri ab oꝛ dinario. K. ꝙ ſic. tex.eſt in cle.vnica.de teſta. vbi etiam eis religioſis ĩponitur vt reddãt rõ nẽ de executione oꝛdinarijs. ⁊ ſilr oꝛdinarijs vt exigãt. Nimitat Ri. in.iiij. di. xlv.ar.v.q.U. vex iñ religioſis ꝗ habent exemptioneʒ cõeʒ g tamen poſſent ↄueniri rõne ↄctus vel deli⸗ cti:ſeu rei.vt in c.i.de pꝛiuile. lib. vi. Secus in alijs. qui etiam ex pꝛedictis conueniri non poſſunt:qꝛ non poſſunt tales puniri ab oꝛdi⸗ narijs.⁊ placet. i ¶ Htrũ pꝛelatus religioſi ꝗ dedit licentiaʒ ac⸗ ceptandi executioneʒ religioſo poſſit caʒ reuo care re etiam nõ integra.k.glo.in. d.cle.vnica ꝙ ſic. cũ religioſus nõ habeat velle nec nolle ⁊ executio fiet per collegam:aut ſi alius deputa rus nõ eſt per eõᷣ m.
HPtxꝝ executoꝛ poſſit diſtribuẽ ĩ filios vł cõ ſanguineos ꝓpꝛios.við.ð. lemoſyna..iij. ¶ Mtxꝝ dilatio executiòis pie pꝛeiudicet aĩe te ſtatoꝛis.kK. m Ri.vbi.ð.qiiij. ꝙ ſic.cuius rõ eſt duplex. ꝛima qꝛ eccleſia ⁊ paupes nõ ex⸗ citant᷑ ad oꝛãdũ:ſicut facerent ſi eis daret᷑ lega tũ. Accelcratio aũt feruentiuʒ or̃onuʒ pꝛo aĩa defuncti multum valet ad eius alleuiationem ⁊ celerioꝛem expeditionem. Scða rõ qꝛ fiẽ aia ĩ charitate decedens ⁊ aliquid purgabile ſecuʒ poꝛtãs in hac vita meruit vt ciemoſyne ſi pꝛo ea dent᷑ꝓfint nõ ad augmentum gratie:ſed ad alleuiationem ⁊ bꝛeuiationẽ pene. Et iõ quan to citius implet᷑ tanto citius alleuiat:⁊ ecõuer ſo quanto tardius impletur tãto tardius libe rat nõ tñ ꝑp hoc ſi nunqᷓ;; implerent᷑ ꝑpetuo ſtarẽt in penis.ſed ſolũ multo tardiuſ liberare
— 1¹5 tur· Er quo pʒ ꝙ grauiſſime peccant ⁊ magnã ꝓditioneʒ faciunt ꝗ qᷓ;citius poſſunt nõ exe⸗ quũtur.vnde vocant᷑ necatoꝛes egentiũ in.c.g oblatiões.el pꝛimo.cũ vuobus.c.ſe· xxiij. q ij. ⁊ in. c.ꝗ oblatiões.cl.ij. t dicũt venire ad exina nitionem fiden ⁊ ꝙ habẽdi ſunt ſicut g nõ cre dũt iudiciuʒ vei. Idẽ dicendũ de reſtitõc quã ſtatuerũt fieri.vride in croniciſ minoꝝ legitur ꝙ quidã impediebat᷑ intrare ꝑadiſuʒ quouſq; facta fuit reſtiturio.q niſi fiet luet in penis.fa cit ad hoc.c.in lris.de rapto.— ¶ Sed nungd excuſant᷑ pꝛefati exccutoꝛes ſi ꝓpterea tardant vt res defuncti melius ven⸗ dant᷑.ſe.ßm. S. Tho. in qͥlibet.ꝙ moꝛa modici
tpis nõ videt eſſe magnũ piculum. Vnde ſi ex
ecutoꝛ ꝑ modicum tpus differat vt rebus de⸗ functi melius venditis amplioꝛes elemoſpnaſ facẽ poſſit.licite facit. Að intelligo veꝝ qñ tã tů eſt augmentũ ꝙ pꝛcualet tarditati.puta qꝛ elemoſyna ula quã habuiſſet de illis rebus ci⸗ to venditis ⁊ tÿs tardatõis in quo penã ſuſti nuit nõ iudicantur tantũ ſatiffactoꝛia quãtuʒ ẽ elcmoſyna que elicitur ex tardatiòe.ałs non liceret qꝛ nõ eſt fiendũ malũ mihiꝓ bono alte rius. Et hoc pʒ ex eo qð ſubiungit. Gi vero in quit.ſ. Tho.ꝑ multũ tps vifferat: vt in modi⸗ co amnplioꝛes elemoſynas faciat nõ excuſatur a culpa qꝛ foꝛte defunctus a purgatoꝛio libe⸗ ratur interi. Et ſic fruſtrat remedio quo mltũ indigebat.Faciat ergo ꝙ magis rõnabilit vi⸗ detur expcdire aĩe defuncti.
¶ Quid ſi qs deputauit executoꝛẽ cũ iſta ↄdi tiõe:vt ereqᷓt᷑ cũ ↄſilio tal.K.ꝙ aut dixit cũ ↄſi lio.⁊ ſic executõ lʒ teneat᷑ petẽ ↄſiliũ tñ nõ tene tur ſeg. Si vo dixit ꝙ exeqᷓt᷑ ʒ ↄſiliũ:fic tenet᷑ ſeꝗ ipᷣm.vt tʒ Albꝛi.i..nulli.C.de epi.⁊ cle.vi⸗ de.s. Conſilium.F.iiij. ¶Quid ſit frat mĩoꝛ ille cꝰdſilio exeg dʒ.&.qꝙ diuerſaẽ opi.iter doc. ᷓʒ tu dic ꝙ frai mioꝛ nõ poſſit cẽ exccutoꝛ:põt tñ eẽ ↄſultõ:qꝛ exccu tð oʒ ꝙ ſit ʒctatõ pecũiaꝝ ⁊ vẽditoꝛ reꝝ ⁊ hu iuſmõi qͥ nullo mõ ↄueniũt fri mioꝛi:ſʒ dar̃ cõ filiũ i nullo derogat ſue ꝓfeſſiõi. Et ſic ꝑ cua cuat rõ. Be.i.c.fi. ð te.li.vi.ꝗ tʒ ꝙ ñ põt eẽ ↄfi liariꝰtali mõ ꝙ alr nõ poſſit fieri diſpẽſatio:ni ſi Em ſuũ ↄſiliũ. Et ſic m pᷣdicta limita. Mã ſi teſtõꝛ religd.c. dãda paupibꝰdeclarãdis ꝑ frẽʒ minoꝛẽ.h nõ derogat ſucꝓfeſſiõi ⁊ lʒ. De hꝑ MBar.expꝛeſſe in tractatu minoꝛicarum.
dr̃ g nõ ſubeſt iuriſ Kemptus dlentiwe

patet ⁊ no.in·ec.cum perſone.ðe pꝛiuile.lib.vj. Solus ergo papa vel legatꝰ de latere põt co⸗ gnoſcere de cauſis cõtra exẽptũ.vt no.in. c. qð trãſlarionẽ.de offi.le.ſecus in alijs legatis.vt ibi.vñ eximere pꝛopꝛic ẽ aplice ſedis.xvj· q.i· Frater.vj.q.iij. nunc vero.no. Jo.an.in glo.d.
c.i.de pꝛiuile.li.vj.
¶ Quot modis dat᷑ cxẽptio.fE.vt no. Ma.in
ctuaꝝ. de pꝛiuie.ꝙ duobus modis. Mꝛio ra⸗ tione loci.puta mõaſterij vel ecckie ⁊ hmoði.⁊
in iſtis habet locum.c.i.de pꝛiuile.li.vj. ꝙ rõe
delicti cõmiſſi extra locũ exẽptum.vel rõne cõ tractus alibi initi.vel rãtione rei alibi ſite pñt coꝛũ oꝛdinario cõueniri ⁊ ab eo puniri. Et cxẽ pta eccleſia vel monaſteriũ intelliguntur exẽ⸗ pti etiã ipſfius monachi vel canonici clericiẽt ⁊ cõuerſi perpetuoq; oblati:nõ aũt ciuſdeʒ ecclefie pᷣſbyt qui parrochianoꝝ curam habet qᷓ ad ea que ad eandẽ curã prinẽt.nec ipſi par rochiani.vt in.c.ꝑ exẽptionẽ.de pꝛiuile.lib.vj. Erximitur etiaʒ exẽpto monaſterio Fᷣm glo.in d.c.ipſius cimiteriũ:⁊ domꝰ ⁊ theatrũ cũ hoꝛ tis ⁊ areis que ſunt iurta eccleſiã.ar.xij. q.i.ne ceſſaria.⁊.c.nulla.xvij.q.iiij. diffinunt. Idẽ dic in doꝛmitoꝛio ⁊ domibꝰ clericoꝝ qᷓ ſũt iu ec⸗ deſiam cũ eoꝝ hoꝛtis· ar. d.c. neceſſaria. ⁊ diffi nit. Scðᷣo dat᷑ exẽptio rõe ꝑſone ⁊ nõ loci.vt ĩ puilegio ↄceſſo capellanis ⁊ famiiaribꝰ pape ⁊ de ralibꝰ nõ hʒ locũ.d.c.i.qꝛ nec ẽt rõne deli cti pñt puniri ab oꝛdinarijs. alr coꝝ pꝛiuilegi um cẽt inutile:qð eẽ nõ dʒ· vt ĩ.c.ſi papa.de pᷣ⸗ uile.li.vj. ex qbꝰ oibus ↄclude ꝙ exẽptꝰ rõe ali cuius loci vel rei nõ cẽſet᷑ exẽptus ròne alteriꝰ rei vel loci. Wñ pᷣuilegiũ ↄceſſuʒ ꝑſonis reſpe ctu certi loci nõ extẽdit᷑ vltra locũ. Mñ cẽſet p uilegiũ potius reale qᷓ; ꝑſonale.vt no. Pa. in c.cũ capella.de pᷣuile.ſecꝰ ĩ exẽptione reſpectu ꝑſone vt pʒ. Aduerte ꝙ ſi canonici glicuius eq cieſie eximãt᷑ ipfi ſoli ſůt exẽpti:nõ ãt eccłia vł alij eð clerici. Si aũt clerici cuiuſuis eccłie exi mãt tũc tã canonici q; alij clerici ſũt exẽpti:ñ ñũt ecckia miſi aliud expᷣmat᷑:vt in. d.c.ꝑ exẽpti onẽ:nec etiã ↄuerſi vł oblati.vt dicit gl.ibidẽ.
¶ Quibus vbis ꝓbat exẽptio.h. ꝙ multipli
citer. vt ꝓbat in. d.c.ſi papa.puta ſi dicatur in pꝛiuilegio a papa vel ſentẽtiãdo eccłiaʒ iuris beati petri exiſtere.ſiue adius ꝓpꝛietatẽ roma ne ecclie pertinerc. vel ad romanã cccłiaʒ ſpe cialit aut fine medio ⁊ ſimplripertincre.vel ſi vicat ꝙ eccleſia ſit libera:ſeu ꝙ potiat romanc ccelie libertate:ſiue ꝙ cp̃s ñ audeat illic cathe
ais collocare: ſeu aliquod imperium ereete
vcl ptãtem:aut ꝙ eximit a ptãte ep̃i. Irẽ ſire
cipiant᷑ in ꝓpꝛios ſubiectos ꝑ hmõi ẽ ſiliaco gnoſcit᷑ exẽptio.vt ibi pʒ. ſecjs ſi reperiẽ ſub defenſionevt in. c.ex ꝑte. el.ij. de pꝛinile. vel in ꝓpꝛios filios:qꝛ nõ cſſent exempti. vt ibi vici⸗ tur.⁊ ibi vidc.⁊ quod ibi no. ¶ Ptruʒ erefns teneatur citatus ab oꝛdina rio cõparcre.ſ. Ma.in.c.cũ oꝛdinẽ. de reſcrip. ꝙ aut ẽ notoꝛie exẽptus ⁊ iã diu toleratus pꝛi uilegio exẽptionis:ſicut ſunt mendicantes:⁊ ſic ñ tenet᷑ nec valebit ſnĩa ſuꝑ pncipali: gꝛeſt a nõ ſuo iudice:neq; tanqᷓ; ↄtra ↄtumacẽ. Ad poc tex.in.l.nõ vr̃.ff. de iudi.⁊ bonus texic. paſtoꝛalis.ð.piſana.⁊ ibi bona glo.ff.de re iu⸗ di.⁊ glo. in.c.veniẽs.de accu.⁊.ij. q.iij. ſi eß̃s. per Inno. in.c.ij. de dila. Bar. in. rii ftig in iũs vo.nõ ie.lʒ in aliis terminis. Si Vo nõ conſtat ita notoꝛie:tunc tenetur comparere⁊ allegare pꝛiuilegium ⁊ in loco ↄgruo ⁊ ſecur infra terminum competentem oꝛdinario oñ⸗ dere.ᷣm ꝙ d̃ in.c.cũ ꝑſone. de pile.li.vi. ¶ WMtrum pendente litte ſuper validitate pn uilegii:ſeu an fuerit ↄceſſum vel nõ debeatqʒ pꝛiuari vel interdici vſu poſſeſſionis. vel qu ſietiam ſi poſſeſſio ſit contra ius.&. Na inc. i.vt lite pen. ni. Inno.ꝙ non.tex.eſt in dicto. cum perſone.in..ꝙ ſitales. cum.j. ſequenti ⁊ hoc idẽ tenent ibi docto.vt dicit Jo. mo.vt ibi no. Be.ꝙʒ pendente lite non eſt turband in poſſeſſione ſua: etiaʒ fi poſſideat contraius commuue:dummodo ex aliqua pꝛobatoneʒ non ſufficienri ad finalem intentumiple iuſi ficet poſſeſſionem.⁊ ita videtur ſonart ibter. vnde Jo.an. in glo vltima ibidem dicit. 30 quanfus fauoꝛ pꝛiuilegio debetur.· kſt enijcr ſe pꝛiuilegium fauoꝛabuc:led pꝛeſcriptio od⸗ of. de deeic.ex parte.⁊.c. tua. de re. iur. odi Mec Jo.an. ¶Quid ſi excmptus litigat cum oꝛdinario? non allegat cremptionem an perdat cam per hoc K. Pa.in.c.i. de ſentẽ. ⁊ re indi. ꝙ nõ;n renet ſententia. Mec ob.taciturnita quia Et ſi voluiſſet non potuiſſet in illum conlentire vt in iudicem.de arbi.cum tempoꝛe.⁊ boc 3 Jo.an. in regula ſcienti. lih. vi.in mercuriai facit quod no.in.l.i.C.vbi de cri.agi o. Köe ſᷣm Pa.in. d.c. cum tꝑe. qꝛ eremptus nõ pot renunciare cxẽptioni:qꝛ tangit᷑ ne dum fauo erempti:ſʒ etiã ſupioꝛis qui ipſum cremil vi ĩ.c.ad aplicqᷓ.de rla.⁊ in..ſigs in ↄſcribendo
—
—

2
1
5
6„
——
C.de epi.⁊ cle. Albꝛi tñ in. d.Lſi quiſ. tenet ꝙ ex emptus pot renunciare pꝛiuilegio exemptõis ꝑd..ſi quis. Et ad..contrarias reſpondit ꝙ ioquunt᷑ de pꝛiuilegio iuris cõmuns introdu cto in fauoꝛẽ oꝛdinis clericaliſ renunciari non põt ſed ſuo puulegio ſpũali bene poteſt. ⁊ vcri us credo qñ ipſe impetrauit. t pꝛima opinio eſt vera quãdo ſupcrioꝛ pꝛòpꝛio motu aliquẽ eremit. Quod nõ bene. ¶Mtrũ exremprus poſſit abſolui ab ep̃o ab er cõicationq inflicta a canone quã ſibi conditoꝛ canonis non reſeruauit.K. Ma. in. c.ſignifica ſii. de fo. compe. Fede.conſi.xuiij.⁊ Jo.de lign. in clc.ne in agro. de ſta. rłla.tenent qꝙʒ ſic. Sed o· an in rla ſcienti pꝛcalle. dicit ꝙ non. Ma. oc ſequit.qꝛ non eſt ſuc iuriſditionis: nec põt ſe ſubmittere ſine licentia pape rõne dicta in pꝛccedẽti.q in fi. Exciperc tñ videt᷑ Jo. an. in crcligioſo.de ſen. ex. li.vi. excõᷣicatos pꝛo inie⸗ ctione manuũ violenta ꝑ rõnem tex. ibidem.ſ. ne materia euagandi. cũ tñ priũ teneat incle. cũ er eo de ſen.ex.in glo.fi. Et ꝓpterea tenco g nec in illo caſu.c.religioſo.nec in alio exem⸗ ptus poſſit abſolui ab cp̃oꝛ niſi vbi ſpecialii ei cõmittit᷑ a papa.⁊.d.c.religioſo loquit᷑ de non exemptis quos antea non poterat abſoluere pꝛopler.c.cum illoꝛum.de ſen.ex. Et hoc tenc. q ſi de exemptis intellexiſſet ſic dixiſſet ſicut dicit in. d.cle.cum ex co.in fi. ¶ AQuid poteſt exercere archiep̃us vel ep̃s in loco cxcmpto.vide.ð. Archiepiſ copus.J.iij. ¶trũ exemptus rõne loci ſi deliquerit aiibi vel contrahat aut res ipſa cõſiſtat poſſit in lo co domicilij conueniri aut puniri p oꝛdinariũ k. ꝙ non. nec habet ptãtem remitttendi ců ſi conueniat᷑.vt in. d.c.i.de pꝛiui.li.vi. Similiter ſi delictũ vel contractꝰ vel res ipſa litigioſa ſit in loco exempto nõ poterit impedire ſ e. Intel kgit ergo. d.c.i.q rõne delicti velcontrãctus pñt ꝑ oꝛdinarios ↄueniri.ſ.ſi inueniant᷑ extra locũ exemptuʒ vel remittentur.vt no.in.d.c.i. Bunt tñ quidẽ exempti rõne locoꝝ ⁊ perſone qui etiam rõne delicti aut contractus vcl rei nullo modo poſſint conueniri. vt fratres mi⸗ noꝛespꝛcdicatoꝛes:⁊ ciſtercienſes ⁊ multi alij ¶ Ptrũ delinquens in loco exempto ligetur ſtatuto ep̃i.vidc.j. Statutum.J.ij. ¶Vtrũ cũ ſtatuto ep̃i cauet᷑ ne quis acccdat ad quelbet monaſteria monialiũ ſub pena ex⸗ cõicationis quã incurrat ipſo facto ſint excõi
. cati qui acccdunt ad monaſteria exempta mo⸗
nialiũ. h. ꝙ ſic.fi ſine licentia ilꝰᷣadquẽptin accedunt Ratio qʒ ſine pfata licentia acceſſu cſt pꝛohibitusvt in.c.periculoſo. de ſta. moli. vi Et ideo ſi cp̃i vt compeſcant tales acceſſus addunt penã licite faciũt.⁊ idco ligant᷑.nec di⸗ cendũg delictũ cõmittat᷑ in locoerempto ſolũ ſed etiã in nõ exempto.vʒ cũ accedũt añqᷓᷓꝑ⸗ uenerint. Item pʒ ꝑ hoc qð no. War. in I.rcle⸗ gatoꝝ.ff. deinterdic. qui dicit ꝙ ciuitas Ppter cõmodũ ciuitati vel odiũ coꝝ ad quos nõ vult vadãt ꝓhibere põt ciuibus ſuis ne vadant ad talem terrã. hoc no. Ma.in.c.poſtulaſti.de fo. compe. ergo ſimiliter in caſu pꝛedicto, Et hoc tenet. d. Whi. de peruſio in.c.vt giaꝝlde cõſti. li.vi.ſecus ſi pꝛohiberent nc quoqͥ mõ ſinc coꝝ licentia quis accederet: q nifi pꝛeſidentes mo⸗ naſterijs eſſent culpabilcs in admittendo non valeret eoꝝ ſtatutũ cũeſſct cõtra ius cõmune vt in. d.c.periculoſo.ʒ qð eps nõ põt ſtatuere niſi ex iuſta cã.vt tenet Bgl.in.l.oẽs ppli.ff. ð iu. ⁊ iure. ⁊ do. Anto.in.c. veſtra. de loca.poſſũt imo obligant᷑ pumateſarchiep̃i⁊ ep̃i vnuerſi ſub pena eterne maledictionisin pꝛopꝛia dio⸗ ceſi monaſteria exempta que ĩmediate ſubſi öt romane ecclcſie auctoꝛitate apoſtolica cogere vt ſeruant clauſurã.vt in. d.c.periculoſo. Si⸗ muliter dñt en viſitare eadeʒ auctoꝛitate fingu lis annis. vt in cle. attendentes de ſta.reg.⁊B de pꝛecepto ᷓᷣm glo.ibidẽ pꝛopter v. debcant quod eſt pꝛeceptiuuʒ.vt in.c.oblate de ap. ⁊ in c. vt fame. de ſen.ex.iʒ.in.c.i.de deſ pon.impu. ſapiat honeſtatem.— ¶ Ptrũ erempti poſſint oꝛatoꝛia vel capellas n in locis nonexremptisedificare. K.ꝙ nõ necin ſic cõſtructiscelebꝛare vel cclebꝛari facere: niſi de licentia dioceſaniloci.vt in.c.auctoꝛitate. ð pꝛiuile.li.vi. Intellige niſi ex licentia pape hoc facerent:alutẽr dioceſanieoſcõpeſcere poſſunt vt in.d.e.auctoꝛitate. Et intellige de oꝛatoꝛijs publicis:qꝛ in pꝛiuatis pñt. vt no.glo. ibidcm. Mec inteiligo in publicis factis oꝛatoꝛijs q non poſſunt ceiebꝛare.verũ qñ eÿi pꝛohibitio⸗ nem feciſſent:ne in eis celebꝛarct: alias qů cõi⸗ ter in eis celebꝛat ſi fiat de ↄſenſu illius qui cu ram eoꝝ hʒ ſufficit ſine alia licentia ep̃i.
¶ trũ in locis exemptis pꝛedicta in pꝛecedẽ 2
ruq. facere poſſint.RK. ꝙ non. niſi lcentiam vel pꝛiuilcgiũ ſedis apoſtolice habcant ſpcciale.vt in. d.c.quctoꝛitate.ᷓ.inhibemus.
¶Mtrũ cauſas ⁊ lites ſuoꝝ hoĩm ac lberoꝝ 13 ſeu cenſualium poſſint cxemptiaſſumcre..ꝙ

„
rir. Tertio
ſi vroꝛi fue velↄcubine ſe cðmiſtut
6
v
nð · vt in. d.c auctoꝛitate. ʒ.eauſas. n Kemplum maluʒ dantes rit. Quarto ſi reſtari in quo poterat ꝓhibuit. — pꝛecipue picla⸗ Quinto ſi nõ egit curã eius cũ eſſet furioſus. — i qui habent aliosregere moꝛtaliter Serto ſi captus a ſarracenis non redemit Et j peccãt. Et vr dr.xi.q.iij.p̃cipue tol moꝛtibꝰdi ſi moꝛitur inteſtatus ibi non ſuccedet ſene gni ſunt:qᷓt ꝑditõis exẽpla ad aliostranſmit⸗ cleſia. ⁊ vabunlur bona eius pꝛo redemptione i tůt. ar lrxxi. ði nemo· rcii]. di· enit ad nos:in captiuoꝝ· vt in.d.auti.cum de ap.co. kiß fi.ij. q.vij. paulus.⁊c.cũ paſioꝛis.xvij. q.i.qui ¶ Mtrũ in iſtis caſihus in quibus põt erpere winn bona. De hac materia no.infra Scandalum. dare poſſit alimenra ſilr denegate.K. Jo an. ⁊ zni equie pompatice;curatio fu J a.ſequit᷑ in.c. quintauallis. de iurein. vbiẽt w UiE neris: conditio ſepul⸗ in gl.ponũt᷑ pᷣdicti calus ꝙ ſic. Et idẽ tʒ Bar. i Vufe:potius ſunt viuoꝝ ſolatia qͥ; moꝛ in.I. diuus adrianuſ.ff. de parici.per..ſi quiss u tuoꝝ ſubſidia. xiij. ꝙij·. aic. ʒ. curatio. Hinc uberis.ff. de l. agno. Et idẽ tʒ Paincerle tcx.in.c.nd ertimemus.ea.· ꝗ. dicit coꝛpoꝛi pu/ rarã. de eo qui du. in ma. quũ po. ꝑadul. de pa ſ mano quicqd umpendit nõ eſt pꝛcſidiũ ſaluti tre ingrato 5 filiũ. Qne limita niſi ipſos pem ſui ſed hũanis officiũ Fm cffecrũ quo nemno car⸗ tcat.pꝛo qᷓ facit glo. in..fi. C. de epi. ⁊ ce. ⁊ ter. 3 nẽ ſuãodio hʒ. Wñ opoꝛlet vr qᷓ;diu põt pꝛo in.c nð liceat.xix. qiij. vbi dr. ꝙ ꝑ religiõis in in carne pꝛorimi curã gerat cũ iie inde receſerit greſſũ purgat ois ingratitudo.⁊ qð no. Spe qui gerebat. hec ibi. Et de vide.j. ſepulturs. in ti. qui fi. ſinr le· ver· q ſi filia.⁊ ſcqui ſ 0 Lh eredatio fiioꝝ hodie vbi.. diẽ ꝙ ſifiia foꝛnicatrit vult penient au no pot ficri de pctò pf̃ tenct᷑eã alere. ar. c. ferrũ..di. ⁊ pe i ni pf habeat inſtã cãm guã dʒ veſcrr ↄñs dicit Pa.vbi.ð.ꝙ ẽt tenei eaʒ dotare. ꝙ bere in teſtamento. vt. C. de inoffi.te.autj. ſed cã dotis no minꝰ eſt fauoꝛabilis qᷓ; cãalimen. toꝝ. vt no. Cy. in. ñ vi. C de admi tu. ⁊ Bꝛr. 1¶ Scd que ſunt iſtc cauſe.h& xiij. que ponunt in aui. ex cõplexu.(. de ince. ⁊ inutinup· u in aui. vt cuʒ· de ap. co.cãs. Mꝛuna ſfiius ¶ Btx liccat exberccare filiũ vtherccẽfzeict 4 dh arentibus manꝰ intulcrit. Scða ſi grauẽ in⸗ ecelcſiã h. Ang.in. c. quicũq; xvij gůij· Aui üſ iuriã eis feccrit. Tertia ſi eos criminaliter ac cũq; erperedato filio heredẽ vult facere œ it cuſauerit de cã que nõ ſit aduerſus pꝛincipem ſiã querat alium qui ſufcipiat non anguſtmi ü vel rempublicã. Quarta ſicũ malcficis couer& Mtrůft exhercdet᷑ a fie.. ꝙ ſic in tnbus n ſat. Quinta ſi malcficus cfficiat. Sexta ſi vite eaſfibus. Pꝛimus ſi inſidiatꝰ cſi vite ipſ· Je ſt parentũ inſidiat. Septima ſicuʒ nouerca ſua cunq; ji de crimine inſcripſit ðeñ. teni aut cõcubina patris ſui ſe ĩmiſcuerit. Octaua in bonis eius. notabiliter ieſit. Et hocct babÿ ſ ſi pꝛo perſona ipſiꝰ vel debito cinſ incarcerati locũ qñ moꝛit ab inteſtato fr· vt non ſuccedat i inquantum poreſt fidciubere noluerit. Et hec ei frater. vt in aui. de nup. Fingratitudinn. 3 octau cã intelligit᷑ ſolũ de maſculis.Vonaſi ¶Mtrũ vir ⁊ vroꝛẽꝛt ccontra ſor vrñpoſ gobibnerit cos faccre teſtamentũ. Vecima ſi ſit exheredare. hK. ꝙ ſic vt no in. d.ᷓcaulus 6 3 pentũ volũtatẽ inter arcnarios ⁊ mnimos b ineöi p ſucrauerit cũ pf illius pꝛofeſſionis non fu Lor it ani dedẽt trahi 3 rit. Vndecimna ſi filia virã luxurioſ aʒ elegcrie ad ſequelã.ð reg. iu li. vi. quc airech i ců parentes eaʒ veliẽt pꝛo poſſe nubere ⁊ dot etoꝛbitãt ncquaqᷓ; ad ↄſcquẽtiã ſ ũt trahẽd. 6 tare:niſi neglexcrinteam nubere vſq; ad.xxvx r ex greco in latinumn annũ. Duodecima ſi parenribus furioſis de„ Loi ciſte adiurantes ſuc in⸗ 6 bitd cu3 impenderit. Tertiadecimaſ de car trepantes vocantur. dicit ter.in ccl cere parentes deducere neglererit. Ade.xiiij. ros cica fi rri di 8 3 ſi volũtatẽ vltimẽ execurione demandarc no ¶ Quid prinet ad eoꝝ officium. K.ter nc
lucrit. vt.ð. executoꝛ. ð r.⁊.xv. ſi filius eſt here⸗ ſcctis. xx v.di.ad exoꝛciſtam ptinel crocimes il ricuscum pater fit catholicus. vt. d. cãuſae· memoꝛiter tenere manuſq; ſup curgim ¶ Similuer fiius põr patrẽ exheredare. Pꝛi i.lunaticos? obſeſſos a demonibus ⁊cathecu mo ſi de crimit eu accufauerit. exccptocrimie minos in exoꝛcigando imponere. beci teſe mãieſtati. Scðv ſi vite filij inſidiatus fue ¶ Cuʒ oꝛdinatur debet aceipert de manu epi un
14

130
ibellum in quo exoꝛciſmi ſunt fcripti cuʒ iſtis paſcendo equuʒ ⁊ huiuſiodi:vel ad oppoꝛtu verbis. Accipe ⁊ cõmenda memoꝛie.⁊c̃.vt in nam mlioꝛationẽ:vt curando aĩal moꝛbo ſũ⸗ c.exoꝛciſta.xxiij. di. nutriendo poꝛcum ⁊ huiuſmodi:⁊ placet per — X ſi eſt adiuratio rõnem dictarũ.l. Bimiliter dic ðᷣe co qui ſcri Orcimis cõtra diabo ⸗ pſir vel pinxit in re aliena: ſeu edificauit ꝙin
lũ. vt de conſe.di.iiij. in. c.añ.xx.dies. ↄſcĩa poterit petere: ⁊ ille in cuius re cxpẽſas Auid vʒ croꝛciſmus añj baptiſmũ.K. Rii fecit tenetur non inquantũ erpenſa võ ſed ſo
iij. di. vi. ar. vltimo.q.iꝑ ipſuʒ virtute diuina lũ inq̃ntũ ſibi dicta res eſt ꝓlꝰ vtilis arbitrio artatur ptãs diaboli ne poſſit de cetero tantũ boni viri· Si aũt crat poſſeſſoꝛ bone ficei ſie
quantũ ccteris paribus poſſet ſi nõ eſſet oroꝛ poterit oẽs expenſas quas fecit tollere ſi ſine
cigatus ⁊ marimc umpedtẽdo ne baptiſmũ ſu/ jeſionc rei poteſt ficri.·iulianus·la. iijf. de rei
ſcipiat. faciat ad hoc.c.fiẽ noſtis. de ↄſe. di.iij. ven. vel ſi non poſſunt tolli dñs rei ſoluet cas
ꝛ ¶Quid ſialiquis baptiget finc exoꝛciſmo.ẽ. 1.in fundo. eo.ti· aut vendere cirem in qua c⸗
Ri. vbi.ð.ꝙ debet poſt baptiſmum exoꝛcigari penſas fecit. qꝛ.ff. de peti. he.l.ſi quid poſſeſſoꝛ. facit..c.ſicut noſtis. Ratio qʒ lʒ in baptiqato ᷓ.ſiẽ ante dr̃. ꝙ quis nõ debet culparide admi
paru o nð ſit peccatũt:tñ in eo remanet actu/ niſtratõne rei quã tenet vt ſuã bona fide. Icẽ aliter komes peti. Et ideo ctiaʒ poſt baptiſmũ vic qñ fecit credens vtiliter gerere negoci ꝓ⸗
habet efficaciam repꝛimendi diabolum. ximi ſui.f. de neg.ge. per totum. n2 3 Per quẽ debet quis exoꝛcigari.K. ꝙ per ſa/ Erpenſe nõ veniunt nomine damnoꝛñ vei cerdotem.de conſe. di.iiij. ſacerdotes. ⁊ de hoc intereſſe:qꝛ expenſa eſt quam quis fecitcundo
vide.ð. Catheciſmus.qꝛ idem eſt. rcdcundo: vel maioꝛem familiã tenendo: aut
E2 en ſe tam in cibarijs qᷓ; in aduocatis ſoluendo ⁊ huiuſ modi. Dãna vo
C veſtibus debent fieri vel intereſſe ſunt in re vel circa rem⁊ ideo qui Eᷣm dignitatẽ illius cui ſunt pꝛeſtande remittit vnũ non videtur remittere aliud. vt
⁊ facultates illius qui dʒ pꝛeſtare. hoc colligit de iniurijs.c.in in noſtra.in tex.⁊ in glo. in.l.habitatio.ff. de ven. in poſ.mit.⁊ in.I.ſed ⁊¶ I¶ Erxpenſe dicuntur neccſſarie: que ſi facte nð
ſi quicẽ..i.in vcr.veſtiri.ff. de vſufruc. Et ꝓ fuiſſent perijſſet: aut facta fuiſſet veterioꝛ res
pterca dicit Bal.in.d.ᷓ.i.ꝙ abbas dʒ melius circa quã ſunt facte. Wrilcs ſunt que rem me⸗
veſtiri q; monachus:ngf̃ in theologia qᷓ; alij lioꝛẽ faciũt ⁊ deterioꝛẽ fieri non ſinunt. Wolũ fres:doctoꝛ qᷓ; ſcholaris. Et idẽ dic de cibarij tarie Vo ſunt quc rem tantũ oꝛnãt:ſed fructũ pclegantem doc. Pal. in. l.i.C. de epi. audi. non augent.l.impenſas.ff. de ver.ſi. Quõ aũt ¶Mtrũ ille qui aliũ vulncrauit tencat᷑ ad ex debcantur qñ ſunt facte in re aliena ſcienter ⁊ penſas.h.ꝙ ſic. ad oẽs quas pꝛocuratione fẽ bona fide. vtputa in re locata. habes.j. locatio
vt. f. ſi qug.pau.fe. di.l.ex hac.⁊.ff.de his qui F.xxi.⁊.ð. Lõmodatum.;xiij. ⁊. ð. dos.j. xx v
glo. in.c.ſi quis mẽ x.j. Peculium.Jᷓ. xxij.—— ox.xxiij. q.vltima.⁊ in.c.i.de iniurijs.—„ facit artez. 2 ¶ Prrũ in ertimandis facultatibus ſit habẽ„ E rien tiq da rò cxpenſaꝝ. K. ꝙ ſic. vt no. glo. in.c.qm̃ de X ſumi.metaphiſice. vñ in.c.quaʒ ſit. de vi.⁊ ho.cle. vñ illi fructus exrtimandi ſunt qui eſeci.vi in pꝛin. dr̃ magiſtra rerum.⁊.ff. de le. ſuꝑſunt deductis expenſiſ. C. de fruc.⁊ liex.l.i. iij..legatus.ð.oꝛnatricibus vf̃. ꝙ pꝛcbet cuili⸗ ¶trũ expenſe facte in re aliena ſint attendẽ bet artificio nutrimentũ⁊ in.c.vt conſtitueret᷑ de. RK. ꝙ aut erat poſſeſſoꝛ male fidei.· ⁊ ſic de ri 1.di.dr. Cogunt cnim multas inuenire medici gore iuris ñ poiit hre niſi ſolũ illas q̃s feẽ gfa nas multoꝛum experimenta moꝛboꝛum Ĩructuũ querendoꝝ congregandoꝝ aut con⸗ X f ri ſacre ſcripture ⁊ ca * ſeruandoꝝ:qua ctiã a male fidei poſſeſſoꝛe de 0 tio nonũ ex cã ꝑſona ucunt. vt in.ſia patre. fructus.ft. de peti. M toco ⁊ tpe debet fieri.vt. xxix. di..ſcien z he.⁊.l.plane in fi.ibidem.⁊ in.d.l.i.alias ſiqs dũ.⁊c.ſe. Quoꝝ modi q medulitus nõ inda⸗ fecit amittit.vt..ex argento.ff. de condi. fur. gantur in crroꝛis labcrinthũ nõnulli intrudẽ Zin ſti. de re. di.ð.ex diuerſo. ed in foꝛo con/ do impingunt᷑ cũ ante iudicant q; intelligant cicntie Em Mo.ti. Wſura.v.poterit ctiã re/ ante incuipant qᷓ; iterando lecta perquirant. 3 petere cas quas kecit ad conſeruationẽ rei vt hec Iſi ⁊ habetur in. d.c.ſciendum. 8
r1

1¶Ptrů liceat varijs modis ſacrd ſcripturaʒ
vł iura exponere.kK. glo. in.c. ꝗd hoc eſt.l.di.ꝙ aduocatus põt varijs modis iura exponere. Qð limita vcrum qũ eadem ratio legis hoc re quirit aliter nõ excuſant᷑.q vt d in.c.intelli⸗ gentia.de V.ſi. intelligentia dictoꝝ ex cauſis eſt aſſumenda dicendiqꝛ non ſermoni res:ſed rei debet ſermo eſſe ſubiectus.⁊ in.c. in his. eo. ti. dr̃. Werba intentioni vñt deſeruire cũ ſuis concoꝛ.ibi.nõ.in glo. Idem dic de ſacra ſcri⸗ prura q̃ exponit᷑ quattuoꝛ modis. Pꝛimo m hiſtoꝛiam.hiſtoꝛia eſt rei geſte narratio.ab hi ſtrion qð eſt videre vel cognoſcere qꝛ apud ve teres nemo ſcribebat hiſtoꝛiq̃ niſi interfuiſſet. Scðo allegoꝛice.a leon qð eſt aliud ⁊ goꝛe.qðᷣ eſt dicere vel locutio.⁊ eſt qñ ꝑ vnñ factũ dat intelligi aliud:qð ẽ credẽdũ. Tertio anagogice ab ana qð eſt ſurſũ: ⁊ goge qð eſt ductio. ⁊ eſt qñ ꝑ vnũ factũ datur intelligi deſiderandũ.ſ. gloꝛia. Quarto tropologice.a tropos qð eſt cõ uerſio:⁊ logos qð eſt ſermo.⁊ eſt qñ ꝑ vnñ fa⸗ ctum datur intelligi faciendũ. Et pꝛopterea dicit Picro.in.c.hereſis.xxiiij.q.iij. Quialiter ſcripturã intelligit qᷓ; ſenſus ſpũs ſancti flagi tat:a quo ſcriptura eſt.lʒ ab eccleſia non receſ⸗ ſerit:tñ hereticus poteſt appellari:⁊ de carnis operibus eſt eligens que peioꝛa ſunt. hec ille. facit ad hoc.c.relatũ.xxx vij. di. Qð bene nõ.
4 Oſitu— infans a patre: P 1O fiue ab alio eo ſciente vel ratum habente eoipſo liberatur a pr̃ia ptãte. Idem in ſeruo ⁊ liberto expofiris qui li berant᷑ a dñica ptãte. Idẽ in languidis cuiuſ⸗ cunqʒ etati ſint expoſitis.vel ſi alicui alimẽta negari ↄtigerit impie. vt in.c.vnico.de infan. expo. Si No co ignoꝛante vei inuito ſit crpo⸗ ſitus poterit eũ repetere.ſed reſtituet expen⸗ ſas infra.x.dies poſt eplam conteſtationis fa ctam.vt ibidem no.⁊ in.c.fi.lxxxvij. di. ¶ Otrũ talem expoſituʒ acquirat aliqð ius in co.K.ꝙ non.vt in dictis iuribus. ¶ Vtrũ expenſas factas poſſit repetere.ſ. ꝙ ſi ſunt alimenta vel cauſa glimentoꝝ facte nõ repetet:niſi in duobus caſibꝰ hm glo.in. d.c.fi. Pꝛimus ſi pꝛoteſtatus eſt ꝙ volebat repetere vt.ff. de negi.ge.l.nenſenniuſ. Moc limito niſi eſſet ꝑſona que ad hoc tencret᷑: ſicut cccleſia q̃ tenet᷑ alere pauperes:qꝛ qualitercunqʒ ꝓteſtet᷑
non repetet.vt.c.ſacroꝝ.xij.q.ij. ⁊.I.alimenta.
c. de neg. ge. ⁊ qð ibi no. Limito ſcᷣo ꝙ in cõ⸗ ſcia potcrit repctere perſona quc ad boc non
renebat᷑.lʒ nõ fecerit ꝓteſtationẽ qñ a pꝛinci· pio habuit aĩum repetendi. ar. eoꝛũ que no.j ler..uuj. Scðus caſus eſt qñ expoſitus ⁊ col lectus nõ vult ducere filiã collectoꝛs in vxoꝛẽ C.de nup.l.patrem. Si Vo ſunt alia ab alimẽ tis q̃ erpendit.puta in erudiẽdo puero in aliq arte ⁊ hmoi repetere poteri.C.de infa.ex.i.
¶ Sed nunquid excuſent pꝛedicti exrponẽtes:;
ſiex neceſſitate.puta qꝛ eos alere non poterãt expoſuerũt.k.gio.in. d.c.fi. ꝙ nõ. qꝛdebuit cũ mirtere in renoncʒ.ſ.hoſpitale.vt. C.de ca.tol. l.vnica..ſed ſcimus.ꝙ ſi talis locus non erat tunc videt᷑ glo.dicere ꝙ excuſat᷑ de filioꝛſed de ſeruo non. ꝑ.d.l.vnicam.⁊ in auten. de nup.q. ⁊ multo potius. Sed ego credo veruʒ quo ad penã pꝛedictã.in.ð.i.ſed nõ quo ad deum: quãtũ in ip̃oeſt occidit:niſi foꝛte expoſitio tali mo fieret ꝙ nullů periculũ expoſito imineret.
vendi.⁊ in.l.ij. C. de reſcin. ven. ¶ Quantũ fieri debeat. ſ. glo.i emphi.ᷓ.ſanctiſſimas.
Epꝛeſſio
nõnunq;.ff. de con
di.⁊ de.dicit. Mõnũqᷓ; contingit vtqᷓ dã noĩatim expꝛeſſa officiant: quãuis omiſu tacite intelligi potuiſſent nec eſſent obfutur inde dictũ eſi.expꝛeſſa nocent:non expꝛeſſanòõ nocent:hec ibi. facit ad hoc.i.ſi quiſ. f. de her inſti.⁊ glo.in.c.conſulti.de pꝛocu.ff. de regin l.expꝛeſſa.
rei qñ debeat fcri Etimatio Kenn
tractus.vt in.c.cum dilecti.de emp. ⁊
„
naui deali t
ꝙ debet firiᷣmnii
tus quos res exrimanda aſfert. facit u. vilẽ
„
⁊ in aut᷑
7
ſi quos.C.de reſcin. ven. ¶ Auaiiter fiet m redditus.&· ꝙ tamt bel⸗ valere res quot fructus pꝛoducit in· vxvãn⸗ vel ſi eſt res que debet᷑ eccleſie in rrxv. Inn vt in. d.ð.ſi ante eſt tex. de wrigin⸗ taquinq; annis.⁊ ibi no.
¶ Quid ſi res eſt nõ fructuoſa.K. ꝙertimi
tur ᷣm ꝙ citer ap
pꝛcciat᷑.i.pꝛecis in pᷣn
de ec.titu..ſi autem annale.t texinl
ff. a
l.fal. Nt hoc habet iocũ hodie cõiter in oĩbus
rebus.⁊ ꝙ ðd̃res t põt p.l.i..ſi heres.
ad.i fal.⁊.l.ſi quis vxoꝛi.ð intelligiveꝝ nõ habito re
ſingulariũ ꝑſonar
„
ũ:ſed cõium · vtiſn miſiaffectio eſſet rõnabilis reſpectu ert
antũ valet quantum 4. ff. ad treb.⁊..qucrebat.i.
vlti de fur debet ſpectu ad affeclion in. d.pꝛecl iman
de quo dic vt.ð. Emptio.j. vij · iM
———

in duobus caſibus. Mꝛimus cũ co aio fit exti⸗ mario vt ipſa pꝛeſtet.ſecus ſi fiat vt appareat quanti res ſit facta deterioꝛ.vt.lſi inter viruʒ C. de iu. do.&ð tunc apparet qñ in pacto eſt vt tranſacto certo tꝑe res que extimata data eſt reddat. qꝛ tunc non facit venditionẽ.vt. d. l.ſi inter. Scvus caſus eſt qñ res ſimplicit dat erxtimata in contractu: de cuius natura eſt vt tranſferatur dñium. vt in.l.quotiens.⁊ Lple⸗ rũq;.ff. de iure do.⁊.l.extimatio.ff.ſo. ma. Ex⸗ emplũ mulier dedit rem extimatã.c.viro ſuo cenſebit vir emiſſe. Fallit hoc quãdo natura contractus repugnat vt faciat venditionẽ. vt in.ſeruos.ff. fa. herc. Exemplum ego ⁊ tu ſu⸗ mus heredes ⁊ facimus extimationem ð here ditatc.tunc non facit venditionem. ¶Vtrum extimatio faciat tranſire periculuʒ in accipientem.vidc.ð. Caſus.ᷓ.vi.
X tr em 9 vnctio. vide.j. Vn ⸗ ctio cxtrema.
Ab ocioſe vel ſeculariũ ne⸗
7 U E gocioꝝ nõ debẽt recita⸗
ri in conuiuio cicricoꝝ aut religioſoꝛũ
vt in.c.cõuiuia.⁊ in.c.pꝛo rcuerentia.xliiij. di.
nec fabularũ oblectamenta excitantiũ menteʒ ad incentiua libidinũ.c.ideo.xxx vij. di. A cilit 8 venie incentiuũ pꝛe⸗ 9 bet delinquẽdi.xxiij. q.iiij. eſt iniuſta.de vi.⁊ ho.cle.c.vt cle⸗ ſicõ· vñ · Stephanus papa dicit. ccleſiaſtici vigoꝛis oꝛdo ↄfundit fi aut temere illicita pꝛe ſumant᷑: aut non conceſſa impune tentent᷑ ꝓ⸗ inde ſi negligẽter ea que male vſurpant᷑ omit⸗ timus exccſſus viã ꝓculdubio R dicit᷑ qñ ſine diffi Ae ultas põt quis facere. vt no. Inno. in.c.in pñti. ⁊ in.c. romana.de ſen. ex.li.vi. A ciu m legitime retractari nõ dʒ.lʒ caſus poſtea cue⸗ niat a quo nõ potuit inchoari.de reg. iur.li.vi.ſa.in.c.diſcretionẽ de eo qui co.cò⸗ ſan. vxo.ſue.dicit verã reguiã qñ factũ iam eſt ꝑfectũ.puta matrimonũslicet ſuꝑueniat affi⸗ nitas nõ retractat.⁊.i.ſi ame fucrit.ff. de iudi. cum alijs que videntur contraria intelligunt᷑ qñ factum non crat perfectum ſed ſolum in⸗ choatum:quia tunc retractatur. ¶ Strum ſit dicendum factum quod nõ du⸗ rat.R. glo.in.c.ad noſtram.de regula. ꝙ quan
v 4 ¶ Wtrẽ ertimatio faciat venditionẽ.he.ꝙ ſic
131 do ex facto volumus iudicare anernnent verum ꝙ nõ dicitur factum.ſ.gĩo faciendi qð nõ durat.⁊ ibi ponit multas cõcoꝛ. Adde tex. in. c nam ⁊ ego. de ver. ſi. cum concoꝛ.in glo. ¶ Vtrů factũ illegitime cenſcat᷑ factum.&. ꝙ nõ.vt in.c.veniens. de pꝛcſby.non bapti. ſicut inutilc ⁊ nullũ. paria iudicant᷑.c.inter coꝛpoꝛa⸗ lia. de tranſla. pꝛela. ſic etiã dicitur nõ eſſe: qui minus idoneus eſt.vt in..i.ff. qð cuiuſqʒ vni. facit tcx. cũ glo.in.c. fraternitatis.de fri.⁊ ma⸗ le. Vnde Bar.ꝑ.d.l.i.dicit ꝙ ſi pꝛocuratoꝛ nõ facit fidem de mandato.pcrinde eſt ac ſi non comparuiſſct:⁊ dñs tanqᷓ; cõtumax deber pu⸗ niri. tem exciperc ⁊ non pꝛobarc idem eſt ſi⸗ cut non excipere.c.cum ſuper. de conceſſ.pꝛc. Et paria ſunt quo ad iuris effectum non eſſe ⁊ non apparere.l.duo ſunt titij. ff. de te.tu.tẽ non kieri ⁊ tarde fieri: vel eo modo quo fieri non debet. ar.c. auditis.de pꝛocu.ff. qui ſatiſd. co.l.quotiens.⁊ ibi glo. ¶Ptrum plus ſit facto conſentire qᷓ; verbo. K. ꝙ ſic. glo eſt in.c.in cauſis de elec. vide glo. in. c. dilecti filij. el.ij. de ap.vbi plus factis log mur. Factum alienum pꝛomittens quomodo tencatur. vide infra Sponſalia.. xiiij. Factuʒ vbi ꝑꝛomittitur venit qð intereſt in obiigatio ne.ff. ſi quis in ius vo.non ie.l.cum quis. Alcidia vide infra Negitima. 3 dicitur quis diuer⸗ A ſan u8 Rmode vt no.in.c. in memoꝛiam.xix. di.⁊ in.c.quiſquis.xi q.in. ⁊ de cri.fal. per totum. ¶Vtrũ fit falſarius qui abſentiũ noĩa in in⸗ ſtrumẽto ponit:vel qui ſigiliũ furtiue ſ urripit K. ꝙ ſic. vt no.in.c.quanto.⁊c.ea. de his que fiunt?a pꝛelatis. Item m Bar.in aui.pꝛcſbyi E.· de ſacroſan.ccfalſitas nõſe olum.cõmittitur in dicendo falſu:ſed ctiam in tacendo verum. ¶Vrrů apcriens littcrã alteruis vt legat ſit falſarius.K. glo. in.c.cũ olim.cl.ii.de. o i.dele. tenet ꝙ debet puniri tanq; falſ arius.allegat. colim. de reſcrip.⁊.c.ad audicntiam.de cri.fal. Inno. Vo tenet ꝙ iſte minus pcccat qᷓ; ſi falſi ficaſſʒ ſigulũ apponẽdo aduiterinũ.tñ falſariꝰ eſt:pꝛopter qð dicit Me.de anch.ꝙ ſolũ debet puniri pcna ertraoꝛdinaria.c.de cauſiſ.de offi. deic.⁊ concurrunt cõiter doc. ⁊.C. allegata per glo. loquunt᷑ de falſario qui facit raſurã viciã do lfam.vt in. d.c.olim.vel apponcndo ſigillũ adultcrinũ.vt. d.c.ad audiẽti m. Bar. dicit ꝙ
T 5

ſi aperit oſtendendo aduerſario mittentis pot puniri vt falſarius.ar. bonũ in. li.. is qui. f. ad.l.coꝛ. de fal. ver. is qui depoſita inſtrumen⸗ ta oſtendit aduerſario incidit in crimen falſi. ð no.contra notarios ⁊ aduocatos qui oſtẽ dũt iura partis aduerſario. Si Vo aperit: ſed nõ oſtendit aduerſario.ſic non punit crunine falſi.⁊ videt tex. in. d. c.ci olim.⁊ft. de cri.ſtelli. ꝑtotũ.⁊ ad..qui reſtm̃.ff. de fal. dic ꝙ eſt ſpãle in eo qui aperuit teſtm̃ clauſũ vt puniat᷑ pena falſi. Ex quo collige ꝙ peccat moꝛtaliter apcri ens ifas alterius vt legat niſi ſpem habcat in ratihabitione. Qð intelligo qñ aduertenter? ſtudioſe facit cum veniat puniendus crimine ſtellionatus. Qð limito vcrũ niſi habcrent ꝓ derclictis.puta eas pꝛoiecit vel lacerauit ⁊ hu iuſmodi. qſi tales legit ꝓ aliqᷓ bono fine. licet alias curioſitas eſt non tñ moꝛtalis de ſe. ¶Mtrũ lacerans vcl cõburẽs vel cclans ſcri⸗ pturas publicas vel pꝛiuatas quc ad aliũ ſpe⸗ ctant ita ꝙ amplius nõ apparcant:ſit falſariꝰ
K. ꝙſic. vt eſt caſus.⁊ ibi Bart. in. l.paulus.ff.
de fal. vbi dicit ter. legis coꝛ. ꝓena œẽs tencri qui etiã extra teſtamẽta ceterd falſa fignaſſẽt ſed ⁊ ceteros qui in rõnibus:⁊ tabulis:Iis pu⸗ blicis. aliaue qua re ſine ſignarione falſum fe⸗ cerint.vel vt verũ nõ appareat quid cclauerit furripuerit: deleuerint: ſubicccrit:⁊ reſignaue rint. eadem pena affici ſolere dubiũ nõ eſt. hec Ibi.glo.in vcr. ſurripuerint. dicit ſic vt nõ cſſct cõburendo. Et ſic patet quid dicendũ de faliã nbus libꝛos mercatoꝝ:cõburentibus: vel oc⸗ cultantibus: vel alias ſcripturas. ⁊ vitra dictã penã tenet᷑ ad reſtitutionẽ totius intereſſe.tex. eſt in. lqui tabulas.ff. de fur · de quo vide infra Reſtitutio.i.in verbo ſcripturas. ¶ Ptrũ falſficans monetã fit falſarius ⁊ pec cet moꝛtaliter. K. ꝙ ſic. ᷣm Mo. Jo. an. Ne. ⁊
o. de imo. in.c. quanto.de iurciuran. ⁊ patet ꝑ
ĩer.ibidem. vbi dicitur ꝙ ſeruans falſam mo⸗ netam agit inique. ergo foꝛtius falſans. patct etiã per extrauagan. Jo. xxij. qu cxcõicat oẽs tales in regno franciẽ ⁊ tenct᷑ reſtituere omnne damnũ datumilli perſo ne:communitati vel populo dãnificato.vt no. pꝛefati doc.vbi.ð.vl
neſcitur ſpecialis perſona:ſaltem pauperibꝰ ar. coꝝ que no · in. c.cumtu. de vſuris.⁊ in rła
ccatũ. de re.iu.li.vi.⁊ vide Mo. in ſum.ti.de cenſi.ᷓ.ex quibus. vcr. quid ſi moneta. Idem dic ſᷣm Bira. obdo. de illo qui recepit falſam ignoꝛanter quã po ſtca ſciens expẽdit ꝓ bona
Qs limito in pecũia alicuiꝰimpoꝛtãtic·ſecꝰjn denario vſuali.ſi dico ð furto.j·furtũ.ð. xxxiii
¶Quot modis falſatur moneta. K. ꝙ tribus modis ßᷣm cõiter doc. in.d.c.quanto. Pꝛimoĩ foꝛma.ſ.quando umponitur ſignum illius qui eam cudi non facit. vt in.I.falſi nominis.⁊ in qui nomine·ff. de fal. ⁊ in.d.c.quanto. ecũdo ex materia mctallica.ſ.quando fit de ere vel de ſtagno:vcl non de debita liga.vt in.l.paul ff. ve folu.ᷣm Bar.vcl cum talis matcria imi ſcetur vbi non debet.vt in. l.qui nůmos.⁊ in! coꝛnclia. ff. de fal. la.i.Tertio ex pondere. Nam iſta tria requiruntur de ſubſtantia monete. vt in.l.i.. i.. de contrahen. emp. ¶Scd quero quod pondus debet habere.. i ſᷣm glo.⁊ doc. in. d.l.i.⁊ Har. in.l.ij Fi.ftſicer. pe.ꝙꝙ de iurc tantus debet eſſe valoꝛ comate rantũ pondus quantũ crat pꝛius in materiañ deductis cxpenſis nec laboꝛe que de iure debẽt fieri de publico. Sed ᷣm Inno.quẽ cõmuni ſequuntur doc.⁊ ſeruatur ex conſuetudinetã⸗ tum debet eſſe in pondere quantũ crat in m⸗ teria deductis expenſis ⁊ laboꝛc. qꝛ nemouis erpenſis tenctur cam facerc.ff. qui.er cau. ma. l.i.⁊.c. qui ſentit. de re. iur.li.vi. Inmo pluſen dit Innocẽ.ꝙ ſi pꝛinceps indißet poteri inde ſeniire aliquid lucruʒ ⁊ ſic minuerc a pꝛdicto pondere. Scd N.in.d.c.quanto. deinteiurꝭ limitat vcrũ. niſi ſpargatur extra regni qꝛci deno non ſubditoꝛum ſuoꝝ non potcſt· qus; crcdo veriſſunã. Credit Inno.etiam ꝙpiin⸗ ceps cũ cõſenſu populi pſſit min. hoceſ ꝙſit minoꝛis ponderis qᷓ; deberelãerben⸗ datur ac fi eſſct iuſti pondcris. Katioq qui⸗ bet poteſt renunciare iuri ſ uo. vij. qi. qᷓ bericu loſũ.⁊ dicit ſufficere conſenſũ maioꝛis hãrls magnatuũ regni. qꝛ negociuʒ regni repulaiin negociũ vniuerſitat isar.in.iij. ſanctiſim C.de iureiurãdo pꝛopter calum. Sed Pa. ð dubitat de hoc.cũtractetur de pꝛeiudi in guloꝛum coꝝ.ar.coxE qut no.in. c cum olð· de conſti.⁊.C. que ſit lon. conſuc. in Rica. Eicho credo requiri conſenſum ſinguloꝝ niſi qy cl lia cauſa pꝛopter hoc alleuiarent. vul aban garijs ⁊ huiulmodi per ea quc no·l dictis iu ribus. Dicit tñ Inno. non ſufficere conſenlu populi vt expendatur extra regnum. 30 ¶ Mtrum pꝛinccps fraudet monelai quãoo repꝛobat valentem ⁊ minus valcnle accepta vt derepꝛobata habeat bonunifoꝛum: confari facit ⁊ cudi. K. Hoꝛ vt vcitat ſ

vbi ꝙ ſic. facit tex.in.l.cleganter.ð. qui repꝛo bos.ff. de pi.ac. ¶ Ptrum radentes vel tondentes ſint falſa⸗ rij. vel ſubtilius cx aqua particulaʒ auri vel ar genti tollendo ita ꝙ cognoſci non poteſt. K. ꝙ ſic. vt in glo. d.c. quanto.⁊ tenentur ad reſtitu tionem dãnificatis.vclſi ipſos ignoꝛant pau⸗ peribus de neceſſitate.c.fi. de iniurijs. ¶Mtrum illi qui ſingulos denarios ronde⸗ rant ⁊ grauioꝛes retinent ⁊confiari faciũt fint falſarij. kK. vt colligo ex Ho. Jo· an. Pe.de an cha.⁊ Imo.vbi.ð. Si illi qui cudunt pecuniã quia aſiqui denarij ſunt quandoq; minus:ꝓ⸗ ptcrea dimittunt alios ꝓlus in pondere qꝛ nð poſſunt cqualner omnes ſculpere. tunc tales
„„
junt falſarij ⁊ tenentur ad reſtitutionẽ cõitati qʒ coꝛpus pecunie dãnificauerunt. Sigurem omnes denarij ſunt iuſti ponderis: ſed aliqui ſunt amplioꝛes ⁊ illos radunt: dũmodo rema neant iuſti ponderis: ſeu conflant non credo falſarios.licʒ male faciant: ⁊ nullo modo ſit eij conſulendum. Quod fi nolunt abſtinere: non credo eos foꝛc extra ſtatũ ſalutis pꝛopter hoc. ¶Quid de falſario litterarum apoſtolicarum vidc.ð.excõmunicatio.v.caſu iij. ¶ Vtrum falſificans menſuras ⁊ pondcra te ncatur.. ꝙ vltra moꝛtale tenetur ad reſtitu⸗ tionem totius damni dati. vt patet ex c.ij. de emp.⁊ ven.⁊ deberet.xxx. diebus in pane ⁊ q̃ penitcre. vt ibi: lʒ ſit arbitraria hodie. Idem dic de vtente ſcienter falis. Et falſans menſu ras tenctur.i.coꝛ. de fal.ff. de cxtraoꝛ.cril.an⸗ nonam circa fi.que eſt pena publicstiõis om⸗ nium bonoꝛum cum depoꝛtatione ſi liber eſt. ſi ſcruus vltimuʒ ſuppiicium.vt.l.i.in fi.F.de fal. Mtens Vo falſis poteſtpuniri in duplum ⁊ relegari in inſulam. vt.ij. de fal.l.pe.
1¶ Etrũ inſtrumenta confecta ꝑ falſum nota
rinm ſint nulla. K. vt colligit Pa.in.c.frater⸗ nitatis. de here.ꝑ Inno.ibidem:aut loquinur de inſtrumentis cõnfectis poſt falſitatẽ cõniſ ſam.vel ẽt ante tñ nondũ dãnatũ ſed toleratũ in officio.⁊ ſic valcnt p̃textu officij: lʒ poſtea Damnet̃.facit.l.barharius.ff. de offi.pꝛc. Aut loquimur de inſtris confectis poſt dãnationẽ notarij. ⁊ ſic non valent vt.l.ſi aliquid.C.de ſu ſcep.pꝛepo.⁊ archa.facit tex.in.Iſi quis ex ar⸗ gentarijs.ð. fi.f. de eden. Par.tñ in.Ii.ff. ad.i. in.repe.limitat verum qñ notarius fuit dam⸗ natus ꝓpter faiſitatẽ cõmilſã in officio tabel⸗ lionatus.⁊ lic loquit.d..ſi aliquid. ſecus ſi als
2
fuiſſʒ dãnatus de falſo cõmiſſo ex cã extra officiũ tabellionatus:ſicut in quodã ↄfilio ip̃e Bar.cõſuluit ꝓ quodã notario dãnato.qꝛ ex traxcrat duas chartas de libꝛo cõuati valebãt eius inſtra.lʒ ſit infamis effectus. Et hoc veꝝ dũmõ illud officiũ non habeat in ſe dignitatẽ vt qʒ eſt notarius pꝛincipiſ..i.C.de man. pꝛin. vel ſalariũ de publico.vt qꝛeſt notarius in bã cho. qꝛ tunc non valerent. alias ſic. ¶trũ inſtrumẽtũ factũ a notario nõ dãna toqð hʒ diuerſa capitula ſit falſũ ſi falſitatẽ hʒ in vno caplo.e. Pa. vbi.ð. ꝙ aut falſitas ꝓue nit ex vitio notarij.⁊ tũc aut ↄcernit ſubſtãtia lia inſtrumẽti.pnta qʒ in indictionc aut die.⁊ tũc totũ coꝛruit.vt no· in. c. inter. de fr inſtru.⁊ in aui.vt pᷣpo.no.impa.circa pᷣn. Aut ↄcernit ſubſtãtialia negocij.⁊ tůc diſtigue. Aut capła ſůt ↄncxa:⁊ tũc totũ repꝛobat᷑. Aut ñ ſůt ↄne⸗ ra ſed ſepata.⁊ ſic ſolũ illud caplm falſũ repꝛo bai. Et ſic limita Par. ĩ fi ex falſiſ.C.ð trãſa. qtʒ ꝙ qñ venit exvitio notarij totũ coꝛruit. qð Inno.ẽt tʒ. Fi Vo falſiras ẽ circa extrinſeca: dt qʒ ſcripjit Shẽtes eẽ ↄſanguincos:vel aliqð aliud qð ñ facit ad negociũ.lʒ ſit falſũ nõ re⸗ pꝛobat᷑ ꝑꝑ hoc inſtfm.qʒ hoc nõ eſt vitiũ notã rij. Et icẽ dic in teſte. Et idẽ voluit Inno.in dc.fraternitatis.vide glo.in.d.l.ſi ex falſis.
A ma eſt illeſe dignitatis ſtatus
legibus ⁊ moꝛibus copꝛo
batꝰ.l.cognitionẽ.ᷓ extimatõ.ff. de vg⸗
⁊ extraoꝛ.co.⁊ in glo.c.vr̃a.de coha.cle.⁊ mu. ¶Mtrũ fama ſit defendenda. N. m glo. inc· ſenti.xi.q.iij.ꝙ aut ſumus inter tales ꝗ parati fũt imitari.⁊ ſic peccat moꝛtali q cã nõ defen dit ꝓ poſſe. Et ſic intellige.c.nõ funt audiendi ea.q.ij.c. nolo.xij.q.i.⁊ de ↄſe.di.i.iubemꝰ. Aut ſumul imer tales qui ſolũ parati ſunt repꝛchẽ dercenõ imitari.⁊ hc ſufficit nobis conſcia nf̃ ⁊ non tenemur defendere. Et ſic intellige.c.qd obeſt homini.cum.v.c.ſe.xi.q.iii. ¶ Qnot modis leditur fama:⁊ quõ Rt reſtitu enda.vide.ð. Detractio. CA quibus eſt abſtinendũ pꝛopter famam cõ ſeruandam.vide.j. Scandalum.ᷓ.iij.— ¶ Fama pꝛopue eſt qñ tota ciuitas vł vicinia vchmaioꝛ pars acclamat aliquid; vel dic ꝙ eſt cõmunis locutio ex veriſimilibus coniecturis ſurgenſtvt colligitur ex no.in.c.ſi duo.xxxv.q. vi.⁊ in.c.ſuper eo: de eo quico.conſan.vxꝙʒ. ſue.⁊ in. d.c.veſtra WMnde pꝛimo op oꝛtet ꝙ fit ex vcriſimilibus coniccturis.quia alias ꝓpꝛie

non eſt fama quo ad iuris effectůſed funt va⸗ ne voces populi/de quo ꝑ Bar.in.l.de minoꝛe S.toꝛmenta.ff. de queſtio. ꝑ glo.⁊ doc. in.c.inq⸗ ſitionis.⁊ in.c.cũ opoꝛteat. de accui⁊ non ſunt audiende vt in.c.ij. ð elec.⁊ tex.in..decurionũ filij. C.de peniſ.l.diuo marcho.C.de ma.te.⁊.. ñ pꝛiuatus.ff. qui ⁊ a qui. Mnde dicit Na in c.veniens.el.i.de teſti.q teſtis deponens de fa ma debet reddere rõnem:ſeu cãm ſufficienteʒ ſui teſtimonij. Scðo requirit᷑ ꝙ ſit ſaltem ma ioꝛ pars.qꝛ vt dicit Ma.in.c.cũ in tua.de ſpõ. ꝙ dicta paucoꝝ non infamant; Et pꝛopterca differt fama a rumoꝛe. qꝛ rumòꝛ eſt qñ aliqua pars vicinie aliquid aſſeritiſed fama qñ maioꝛ pars. Vnde ſe haber in plus.vt dicit glo.in.d. c.ſuꝑ eo. ꝛo quo nio.qꝙ noie partis venit me dia parſ.vt in.c.ij.ð.i.de deci.li.vi.⁊ in.l.nomẽ filiax.ᷓ.poꝛtionis.ff. de ver. ſi. Sed qñ addit aliquaitunc verificat᷑ in qualibet minima par ticula: qꝛ dictio aliqua ·reſtringit. Attamen lʒ requirat᷑ maioꝛ pars ad famd faciendam tñ ad pꝛobandũ ſufficiunt duo teſtes. vt no.glo. ij. q.i.S.qñ.el.ij. ⁊ in.l.iij. ff. de teſti.⁊ no. Bar.iĩ d.y.toꝛmentajEt contra pꝛobationẽ fame ad⸗ mittitur contraria ꝓbatio.⁊ ſi ſecunda eſt cla⸗ rioꝛ offuſcatur effectus pꝛime. Et ideo eo caſu quo infamia ſufficeret ad toꝛturã:ſi pꝛobaret per aliam partem bona fama tolleret᷑ pꝛeſum prtiopꝛuma.⁊ ſic pꝛobat tex. in.d.c.cum in tua. ⁊ qð no. Bar.in.l.fi. C. de queſtio. Amilia quid cõpꝛchendat. K. Archi.ðᷣ pꝛiui.Iʒ li.vi. Dicit ꝙ triplex eſt familia quedã ꝑpe⸗ tua⁊ religioſa:vt religioſi clerici ⁊ conſimiles ⁊tales gaudent pꝛiuilegio cõuentus vel col⸗ legij de ſta.mo.recolẽtes.C.loca.l.milites. Alit tenerent᷑ duplici iure ð.c.cognouimꝰ.ců ſi.xij q.ij.⁊ ð hac loquit᷑.c.cũ olim.de arbi Eſt ⁊ alia I.que non eccleſiaſticos tĩ cõpꝛchendit:ſed ẽt laicos:ſicut ſunt vxoꝛ:filij:nepoteſ:ſerui:famu li: qui in cius domo cius ſumptibus viuũt cõ tinue de qua intelligit.ff. de publi.l.i.ᷓ. familie C.ad.l.coꝛ.de ſic. Lſi foꝛte: que ponit᷑ de pe.di.i. ⁊ de here.c.filij. li vi. in fi.⁊ de teſti.c.in litreri vbi de hoc.⁊.iij. q.v.c.i.Et de tali intelligit᷑ qð di in. d.c.licet. de qᷓ vide.j. Interdictũ.vi.ð.iiij Eſt ⁊ alia familia q̃ nec ẽ nec ꝑpetua mercena ria:ſicut clerici ⁊ religioſi ⁊ alij eccleſiaſtici di⸗ cunt᷑ de familia cecleſic. de quibus.xvi.q.vi.de lapſis Eſt ⁊ alia de qua in.i.fi. C. de ver. ſi.vbi nomen familie cõpꝛehendit parentes liberos
omneſqʒ ꝓpinquos ⁊ ſubſtantiã ⁊ libertos&t ⁊ patronos necnon ⁊ ſeruos.⁊ hec ſignificatõ habet locũ in fideicõmiſſis: vt ibi patet.
¶Ad quid tenet᷑ pf̃fa.k&. ꝙ ad duoſtenet deß/
cepto.ſ. ad adminiſtratõeʒ neceſſarioꝝ advitã ⁊ ad diſciplinã tam verbo qᷓ; exemplo monʒ vt colligit᷑.i.ad thimo.v.⁊ ad ephe.iij. ⁊ no. in F. neceſſe.xlvij.di.aliter eſt peccatũ moꝛtale de fui natura:nifi excuſet aliqua circũſtantia pu⸗
ra neceſſitas ⁊ huiuſmodi.vel niſi ſit famulus
de quo in ſe.iij..dicam: vel ſit circa ea quenõ ſũt neceſſaria ad ſalutẽ omiſſio coꝛrectionis ⁊ ſic intellige.xxiij.q.iiij. duo iſta.⁊.q.v.ñ putes. ¶ Sed nungd infirmanti teneat᷑ ſubuenireg ex mercede locauerat operas ſuaſ.K. quo ader penſas ᷣm Bar.in..ſi cũ dotẽ.ð. ſui aůt.ffſo. ma.⁊ in.l.in rebus.ff. cõmo.ꝙ ad magnas ex penſas nõ tenet̃. Að limito verũ rõne famu⸗ latus.ſecus ſi teneret᷑ vt paupi. Quo Voadſa lariũ. Jo.an.do. Anto. Jo.de imo.⁊ Painc i.de cle. egro.⁊cõiter doc.tenentꝙ nõ qꝛcaſus contingens in ꝑſona:que locauit operas libe⸗ rat cõductoꝛẽ a pꝛeſtatione mercedis.Ii vno F.itẽ cũ quidã.⁊ qð ibi no.ff. loca.⁊ qð no in in rebus.ff.cõmo.⁊ glo.in.I.fi..idem iuris el ij. ff. ad.l.ro.de iac Moc tñ limitat Pa. vbid. qñ ſalariũ debet̃ ſolũ rõne ꝑſone· Secusſ da retur rõne alioꝝ etiã Mñ ptãs g habet fam los ⁊ iudices quibus habet ſolucre:z infimei vel moꝛiat:tenet᷑ nihilominꝰ heres. ⁊ ideo ipſe põtpetere ⁊ debitoꝛeſ debentei ſoluere ter eſ in..pecuniam in pꝛin.ff. de condi obeiʒ.fucit
qð no. in.l.dieʒ functo. ff. de
det᷑ tenere qð debeat᷑ ſalariũ in.c. ꝓpter ſer⸗ tatem de loca.facit.c.i. de cle. non relivi.⁊ ibi We.ꝑ illũ tex. dicit doctoꝛi vel famulo nõ debet ſubtrahi ſalariũ ꝓpter infirmitaẽale gat qð habet᷑ in Spe.ð cie. nõ reʒ. poſtqᷓ; v. quid ſi mercenarius. Et iſtud tʒ ali inllicct. C.loca.⁊ pulchꝛe Ang. in diſputatõne. Eroꝛã guerra.facit..queſitũ.ff. de re iudi. Et hoc pio cedit indubitanter. vbicõſuctudo ficeſt. qlc debet᷑.qꝛillud videt᷑ actũ qð eſt conſueri·q nolit.. qui aſſidua.ff. de edi. edic. Sed vbico ſuetudo nõ eſt:tene ꝙʒ nõ debet: niſi vt dicmn eſt.⁊ in caſu ſpeciali.vt. C.de aduo. di udiuoꝝ l.poſt duos. vbi aduocato debei ſaluriũetpu⸗ biico conſtitutũ.licct moꝛiat infra anniſcu eſſet de ſalario pꝛomiſſo a parte qno deben niſi ꝓ rata tpis ᷣm Bar.in. d· diẽ F militer in.i.cũ bereſ ᷓ.ſtichꝰ f. de ſta.vbi
—

R
ꝑſeruũnõ ſtat quin ſeruiat:nihilominus liber tatẽ legatã ꝓpter cõſequit.de qͥ dic vt.j. Zo catio.ð.xv. vbi pulchꝛe tangitur hec matcria. ¶ Mtrũ cũ dñs nõ põt coꝛrigere ſuũ familiaʒ vel aliquẽ ipſoꝝ teneat᷑ ipſii expellere.&. ꝙ ſi nec verba nec verbera cmẽdant:ſed ſubtractio neceſſarioꝝ ſeu expulſio coꝛrigeret tenet᷑ erpel lere.ar.eoꝝ que.no.in.c.nõ oĩs.v.q.v. Si o licentius peccaret expellendo faciat quantum poteſt. ⁊ lʒ ille nõ ſe coꝛrigat excuſat᷑.vt pʒ ĩ.c. qᷓ;růũlibet.⁊.c.ſe. xwij. di.
¶ Mtrũ poſfit cã coꝛrectionis verberart cle⸗ ricos.vide.ð. Excõmunicatio.v.caſu.i.ᷓ.iiij. ¶ Mtrũ pr̃fa.tencat᷑ de furtu familie. vide.ʒ. Hñs.v.iiij.⁊.j.obligatio.F.pe.⁊ vltimo.
¶ trũ familia ep̃i gaudeat pᷣuilegio foꝛi.ſẽ. Ma. in.c.nullus.de fo.cõpe.cõiter tenet᷑ ꝙ ſic. Ptrũ familia vel aliquis cox teneat᷑ reuclare delictũ dñi ſui requiſitꝰ ꝑ obedientiij ſupioꝛis KK. ꝙ nõ ſi criminaliter vult pꝛocedere. vt.iiij. q.tij.c. lege iulia.el.ij. Si ãt ciuiliter ſic credo te neat᷑.qꝛ nulla lege repellit᷑.vt no.glo.iij. q v.c.i Qðcredo verů qñ nullůũ malũ ſibi ĩmineret ex hoc.alias ſecus q nõ teneoꝛ cũ malo mco face re bonũ pꝛorimi tempoꝛale.
¶ Mtrů dño familie qui fecit iurare familiaʒ
de veritate dicenda ſit parendũ.h. ſm Murã. aut iſte dñs eſt truculentꝰ? ꝓbabiliter habet᷑ ferus.⁊ ſic nõ tenet᷑:qʒ illicitũ fuit inramentũ. Si Vo eſt manſuetus:⁊ ꝓbabilitercredit᷑ ꝙ ñ ꝓceder niß rõnabilit. tũc diſtingue ꝙ aut res puta aſpoꝛtate erant ad cuſtodiã ſuã deputate ⁊ ſic ſicut põtꝓſequi aſpoꝛtantẽ ſic ⁊ dño reue lare. Si Vo nõ erant depurate ad eius cuſto⸗ diã:tunc ſi põt ꝓbare tenct vicere veritateʒ ſi No nõ põt ꝓbare nõ debet reuelare niſi tali ꝗ poſſit pꝛodeſſe ⁊ nõ obeſſe.⁊ fi alio mõ iurauit nõ fuit licirũ iuramentũ nec obligatoꝛiũ. Ideʒ
dicit Nug. de teſtibus ſinodalibus ꝙ nõ enet᷑
venunciare ep̃o lʒ iurauerint niſi crimina que
pñt ꝓbare.xxiij. q.iiij. quiſqs.als eſſet ꝓditoꝛ.
ij. q.i.fi peccauerit. niſi hoc faciat ſecrete illi ꝗ
babet coꝛrigere paternaliter. ar. xxij.q.v. hoc videtur. De hoc vide.ð. Denunciatio.Ix. ¶ Ptrũ obligatꝰ ꝓcurare aliquũ familiã vel
fratres alicuius domus teneat᷑ excreſcenre fa⸗ milia vel fratribus in numero.. fm Pau.ꝙ
ſi familia vel fratres habeant numerũ derct⸗ minatũ:tunc nõtenci. Si añt indeterminatũ:
vx ſunt fratres minoꝛes alicuius cõuentus.ſic encẽ.facit.c. quanto de cenß.ſi tñ nimis gra⸗
1 naret᷑ ꝑ iudicis officiũ vĩpnoniqebiur Etſic patet ꝙ quolad conſcientiam non tenetur.
Amiliaris jriyi ßᷣm gl.iij.q.v.
in ſũma.qð large dicunt᷑ oẽs qui coha
bitant cũ aliquo.vt in.c.in litteris.de teſti.⁊.c. inſinuante.de offi.dele. Wlo.in. d.c.in litteris. dicit familiares appellant᷑ ↄſanguinei colonꝰ aſcripticius:mercenarius filius in ptãie:liber tus:ſeruus ⁊ oẽs habitantes in domo. Dome ſtici vo ſũt quibꝰ rõne patrie prãtis vel dñice imperari põt ᷓᷣm glo.in.d.c. in lis. Qñ eni dt̃ familiares vomeſtici intelligunt᷑ oẽs qui in ex penſis alicuius cõmenſales cõtinue exiſtunt: etiam ſi aliqñ abeſſe ꝓ eius negotijs gerendis conringat vt no.in.c.fi.de ver.ſi.li.vi. Amiligritas dunnu
H bus ꝓhibet eccleſiaſticis. xxxij. di. interdixit.⁊ duo⸗
bus.c.ſe.xxxiiij. di. quoꝛũdaʒ.lxxxi.di.clericus. xviij. q.ij. cognouimus.de coha.cle.⁊ mu.ꝑ to tũ.vide.ð. Ciericꝰ.vñĩmo vt diẽ h Miero.in.c. hoſpitiolũ tuũ.xxxij. di.i pot digne cũj deo ha bitare ꝗ feminaꝝ acccſſibus delcctat Familia ritas nimia parit ↄtẽptũ.ð iudeiſ.c.⁊ ſi iudeoſ.
Atu m* credit moꝛtalii peccat
xxvi.q.vij. nõ obſerueti. Au ere peruerſis. idem eſt. ac R ipſe facerẽt.xi.q.iij. qui conſentit.lxxxiij. di. nemo.⁊.c.ſe.xxiij. queſtione. iiij.ſi quis. ticus.I.xxiiij. Emina nò debʒ tonſari etiã cã — 1 religionis.c. vxoꝛatus — in fi.de cõucr.cõiu Et intelligit᷑ nõ ſo⸗ lũ de tonſura que dr̃clerica.ſedetiũ de raſura. que fit ꝑabſciſſionẽ capilloꝝ vſqʒ ad aures fa cit. xxx.di. quecũq; mulier.⁊.xx.qij.c.ij.⁊ cle.at tendentes. de ſta rła Blo.iñ in. d.cle. videt᷑ te nere ꝙ cõſuetudo Zria excuſati⁊ ꝙ.c. quecũqʒ mlier. Intelligit ð illa q̃ vult remanere in ſecu lo nolẽs vcligiõi deſeruirc: ſed můdialii viuere ⁊ placet Peccat ergo moꝛtalii talis tonſurãs ſelcũ in. dc. quecũq; mlier ſit ercõicanda. Qð etiũ intellige niſi ex neceſſitate hoc faceret: vel cauſa religionis ſen mundicontemptus. uare femina citius pubeſcit. h.glo.in.I.ij C. de his g ve. eta.impeſqꝛ mala herba cito cre ſcit; Sedeſt alia rõ quã rcddũt doc. in.c.Faſ.ðᷣ deſpon. impu.ſ.qʒ ſexꝰ mulicris ẽ debilioꝛ ⁊ ci

*
tüus deficitĩ⁊ iõ citiꝰ ꝑficitiſiẽ in alijs videmꝰ ¶ Que ſunt illa que mlier nõ põt exercere: multa;Iõ põt pꝛedicare: nec docere publice. rrrij di. mulier nec ↄfelſiones audirenec alij bñdicere.vt in.c.noua.de pe.⁊ re; Itẽ nec tan⸗ gere ſacra vaſa xxiij. di.ſacratasi nec ſacrutas pallas ↄringereinec incenſũ circa altaria defer re.vt in. d.c. facratas; Item nec actũ alicuius oꝛdinis cxerccre.vt ind.c.noua.⁊ in.c.tanta.ð ex.pꝛe. ⁊ no.in.c. dilecta.de ma.⁊ obe: Iteʒ nec iudicis nec magiſtratus gerere officiũ: niſi in caſibus de quibꝰin glo. xv. q.iij. ʒ.inec poſtula re:nec ꝓcurare niſi in ꝓpꝛia cã̃ ⁊ ſuoꝝvt no· unl.femine.ff. derc.iu.⁊.iij. q.vij. ð. tria. xv.q. inj..i. Itẽ nec teſtis eſſe.ð quo dic vt. j. Teſtis F. vincẽ ꝑſonaliter poſſet trahi ad iudiciũ cã fe renditeſtimoniũ:aut alia qualibet cã que in iu re non expꝛimi contraeius voluntatẽt ⁊ ſieſt religioſa nõ poteſtetiã ſi vult trahi ad iudiciũ er quauis cã ꝑſonaliter.c.mulieres. de iudi.li vi Item nec viri habitu vti ſub pena anathe⸗ matis xxx.di.ſi qua mulier/ Item nec accuſare niſi in certis caſibns de quibus.xv.q.iij..i.in tex.⁊ in gloſ Item nò poteſt ſe obligarc:ſcu ꝓ pꝛiã ſubſtantiã pꝛo debito viri nifi creditũ ſit
conucrſum in ſuam vtilitatẽ.vt in aui.vt nul.
iudi.ð.⁊ illud vo; Iteʒ non debet incarcerari vel detrud pꝛo aliquo debito. vt ibidem.
—+ eſt vſura; ſed differt in B 4 Enusg ab vſurag vſuraẽ lucrũ de capitali acceptum· enus Vo eſt lu erum ðc vſura Vnde Sꝛaciſmus Eſt vſura ſuos cum quis tradit mihi nummos. Sepe lu cri fenus duplex vſura vocatur Quod quidcʒ fenus impꝛobum exercentes ſunt infamcs.l. impꝛobum.C.ex quica.infa.irro. De quo dic vt infra Wſura/ qꝛ cõmuniter vnum pꝛo alte ro accipitur.vt in.d.l.impꝛobum Tri e dicuntur qʒ pꝛeſtant vacatio — nem ab his quefiũt in foꝛo iudiciali:⁊ opcribus ſeruilibusꝭ quarũ ʒique ſunt obreuerentiã dei introductc.vtin c.conqueſtus.de fertjs.⁊.C.eo.ti.l.dies feſtos! Alie ſunt ob reuerentiã pꝛincipis vel ciuitatiſ vt dies natiuitatis ſue:vel dics pᷣncipij de im⸗ perio]C.eo.ti..oẽg Alie ſũt ad rcquiẽ laboꝛis vt tempus meifium ⁊ vindemiarum.de qui⸗ bus in.d.c. conqucſtus.⁊.ff.eo.ti.l.i. ¶Mptrum partcs polfint renunciare dictis fe
rijs.&. ꝙ pꝛimis ⁊ ſecũdis nõꝛtertijs ſic: vt in
„„„
d.c.conqueſtus.⁊.xv.q.iiij. in ſumms.
¶ Mtrũ nullo mõ poſſit quis compelli ad indi: cium in pꝛefatis ferijs R.ꝙ nõ.niſi in cabus de quibus.ff. eo.l.i.⁊ de quo in. c. vltĩo. de iudi. ⁊ niſi neceſſitas vꝛgeat.puta qʒ res erat peritu ra.vt exempla habes in.l.i.ij.⁊.iuj. ffeo.⁊Liff. de dam. infecſAut pictas. ꝓuta cã debiliũ vel miſerabiliũ perſonarum.d.c. conqueſtus qꝛin operibus miſcricoꝛdie non eſt habenda diſtin ctio dierũtar.lxxvi.di.vtinã̃ de conſecra.di v. nunqᷓ;:⁊ ſũma Ratio eſt que pꝛo religione fa⸗ cit. ff. de reli.⁊ ſump.fü.l.ſunt perſone. ¶ Feſtũ ſcu ferie ſolẽnes:que in honoꝛemdei ſunt introducte:⁊ in quibus abſtinendũ eſt ab opibus ſeruilibus q̃ ſunt&. ſunt.j.ſcriptapo ſita in.c cõqueſtus. de ferijs.ſ. Natiuitas ðñi S. Srephan B. Jo.euange. Sctõꝝ Innock tiũſ. Silueſtri. Lircũcifio dñi. Epiphaniado mini. Septẽ dies dñice paſſionis Meſurrectòõ dñi cũ.vij. diebus ſcquentibus. Penthecoſte cũ duobus ſequentibꝰ Matiuitas bti Joãnis baptiſte. Sctõxꝝ.xij. apoſtoloꝝ. S. aurentij purificatio Maric virginis. Annũciatio eus Aſſumptio cinſdem.⁊ Matiuitas ipfius dedi catio ſancti Michachs archangeli Feſtů oin ſctõx. Vies vñici; Dmnes alij dies quos eᷓi in fuis dioceſibus cũ clero ⁊ populo durerint celebꝛandos. In.c.pꝛonũciandi. de cõſe diij vbi pꝛcfate ſolẽnitates ponunt:addunt etim tres dies rogationũ. Dedicatio cuuſciqoꝛu roꝛij. Feſtũ ſctĩ MWartini pontificis xconfeſo; ris. In.c.crucis.d.nf̃i.de conſe. diiij ponilur. Feſſů inuenrionis ſancte cruciſ. In ce fſioñm de reli.⁊ ve.fan. ponit feſtũ coꝛpoꝛl riAd ßᷣm Jo. an. quẽ ſcquitur. d. Anlo·⁊eii P. in. d⁊ conqueſtus · cum non repꝛobet feſtaqꝭ⸗ toꝛ doctoꝛũ ccclefie Sed in iſtis ⁊ oibus ali pꝛedictis ſtandun eſt conſuetuiniim Po Pu. in. d.c. conqueſtus; imiliter de feſto lei Bartholomei quo ad diem in quo futccon lunm.de obſer.ie. Wnde hodie dies pů ?⁊ ſeptimana reſurrectionis ⁊ dedicalion on toꝛij. ⁊ quattuoꝛ dsctoꝛů ⁊ euangeliſtari non ſeruant᷑ Sed limita vt videicet intelligamus ꝙ conſuetudo deroget pꝛefatis feſtiuitan ue dñmodo non ſit dñicus dies. vel con cſt feſtum natiuitatis dñnrelurrectionisni ſionis: penthecoſtes:⁊ epiphanie v incli de ferijs. dicitur in glo. quã ſequnnt᷑ d addit Jo.an. aſſumptionem virginis& ar.c.fide ſen ex.li.vi. qꝛnon credo valcre e
uetudinem in contrariuʒ:cũ vidcantur qui

iuris dinini. vt patet in. d.c.licet ¶trů conſuetudo poſſit alias a pꝛefatis fe⸗ ſtiuitates introduccre:ita ꝙ de pꝛecepto tene⸗ amur ad illa. ſ.ꝙ ſic. ſicut poteſt facere aliam
legem ⁊ qñ ſit vide.ð. Conſuetudo.ðᷓ.ij.
x Wtrũ eps cũ cicro ſolũ poſſit inducere feſtũ
ſE.ꝙœñõ.ſed opoꝛtet q· faciat cũ pplo.vt.ð.pʒ.
¶Feſtũ ĩmaculate conceptionis gloꝛioſe vir⸗
ginis mris vei Marie.ʒ ecclefia romana anti quitus nõ celebꝛauerit.vt pʒ ꝑ Tho. in.iij· pte q xxvij.⁊ ꝑ. S. Bonanen.in. iij. di. iij. ⁊ ꝑ glo⸗ de cõſc.di.iij in.c.ꝓnũciandũ. qꝛ eius puritas nõdũ erat reuelataꝰtñ hodie de ipſa cõceptiõe facit ſolẽne officiũ ⁊ feſtð cũ largitione indul⸗ gentiarũ que in feſto coꝛpoꝛis xp̃i ſũt date illiſ qui interſunt diuinis ⁊ hoc ꝓpter multa mira cula ꝑ que manifeſtũ eſt ꝙ ſine pctõ onginali fuit concepta/ Et iõ hodie ad cuitanda ſcanda la pꝛecipit᷑ ſub pena cxcòicationis late ſenten⸗ tie a qua nõ poſſint abſolui niſi a romano põ⸗ tifice:pꝛcterq; in moꝛtis articulo oĩbus cuinſ⸗ cunq; Katuſ:gradus:oꝛdinis ⁊ conditionis fu erintnc de cetero auſu temerario pꝛcſumant in ſermonibus ad populuʒ:ſeu alias quomõ⸗ libet airmarc ꝙ tenentes virginẽeſſe pꝛcſer⸗ uatã a pctõ oꝛiginsali in ſua conceptiõe polluã tur labe hereis vel moꝛtalis pcti velfeſtũ eiuſ dem conceptionis celebꝛantes: ncq; tenere li⸗ bꝛos vel legere aut habere ꝓ vcris hoc conti⸗ nentes; Similiq; pena etiã ligant qui auſi fue rint aſſererc ꝙ contrariã opinionẽ tenentes.ſ. ꝙ ſit conccpta in peccato oꝛiginali incurrant
hereſim vel moꝛtale peccatũhec habent᷑ in ex⸗
traug. Pirti quarti.que incipit. Wꝛaue nimis ¶Quid ve iſtis feſtis. S. Anromj. S. Micho lai. S. Latherine.⁊ hmõi que ex conſuetudine
celebꝛant: Ignoꝛat̃ tñ an ex tali conſuetudine
ſint introducta qͥ habeant vim legis pᷣccptiue h.ꝙ nõ credo peccare moꝛtaliter nõ ſeruãtes. niſi ellet ſcandali Rõ qꝛ non ſunt introducta vt de pꝛecepto:ſcd cx deuotione Mbi aũt cſſet ſcandalũ.ſic ibi ẽ ↄſuetudo obligatoꝛia.exqͥ tã⸗ diu eſt ꝙ eſt pꝛcſcripta: ⁊ reputat᷑ obligatoꝛa ¶ Dñ incipit dics feſtus:vide.ð.dies in pꝛin ¶ A quibus eſt abſtinendũ diebꝰ feſtiuis pꝛe⸗ dictis?&.ꝙ ab oĩ opere leruili:nõ ſolũ pctiiſed ctid mechanicis vt agricultural vt ðr in.c.lʒ. de ferijs Mꝛo cuius intelligentia eſt notandũ ᷣm Ri.in ·iij. di. xxx vi. ar.itj. q uiij. ꝙ opus ſer nile dr triplicit, Aliqñ materialiter ſolũ ſed foꝛ maliter liberũsvt verbi gfa ſcribere nõ ꝓpter
134 tpale lucrũ:ſed ad edificationẽ B ꝓpter di⸗
uinũcultũ ⁊ huiuſmodi⁊ iſtud non pꝛohibet᷑ imo conccdit᷑.vt pʒ in. d.c.conqucſtus.vbici pietaris que als ꝓhibent᷑ ꝑmittunt᷑.facit.l.di uus.ff. de fcrijs.vbi ea q̃ faciũt ad diſciplinam militarẽ poſſunt ꝑagi diebus feriatis/ Scðo dr̃ opuſſeruile foꝛmaliter ſolũ materialiter ã̃t liberũ eſtivtputa cũ aduocatus cogitat de his que die craſtina debet pꝛoponere ꝓpter lucrũ tpaletruſticus de ararione terre ⁊ oꝛdinatione boum ⁊ kʒ ab iſto abſtinerc debeamꝰ in diebꝰ feſtis non tñ aſtringimur de pꝛecepto. Vnde non peccat moꝛtaliter talia faciens niſi ꝑ hoc opus excludatur illa vacatio quã dʒ cultui di⸗ nino ex neceſſitate quã explicabo ĩ ſe.q.que ſit. Tertio df̃ opus ſeruile materialiter ⁊ foꝛmalit ſeu finaliter.⁊ hoc eſt oẽ opus coꝛpoꝛale oꝛdi⸗ natũ:ſicut ad pꝛopnum ⁊ pꝛoximũ fineʒ ad bo num coꝛpoꝛis tempoꝛale ſeu ad lucrũ.⁊ iſtud eſt illud qð pꝛohibetur de pꝛecepto diebus fe⸗ ſtiuis Vndc ſemꝑ peccat moꝛtaliter ipſum fa ciens nifi excuſetꝓpter iſtoꝝ quattuoꝛ vnum Fm.F.de may.in tractatu de.x.pꝛcceptis; Mꝛi mũ operis modicitas ſcu paucitas:que nõ im pedit ſpũs libertatem. Scm neceſſitas oꝑis que nõ poſſit perueniri cõmodt nec differri: vt decoctio ciboꝝ pꝛo illo die:vel neceſſitas co actionis quã faciunt dñi.aliter coꝝ bona pꝛe⸗ ſcriberent.facit.c.licet.ve ferijs. Tertiũcoꝛd. pietas.vtan.c.conqueſtus. de fe.vt.ð.dictũ eſi Quartũ publica vrilitas.vtpote pꝛo pace ⁊cõ coꝛdia ꝓ ponte ⁊ hmõi:quc etiaʒ ſunt pia.qð⸗ lbet enim iſtoꝝ excuſat ꝙ nõ ſit moꝛtale:ſaltẽ laboꝛare in dicbꝰ feſtiuis, Ex qubus pʒ quid
tenendũ ſit de multis queſtionibus:quc redu⸗
cuntur ad infraſcriptas queſtiones.xxiiij. ¶ Pꝛima de mulieribus que aliqua pũcta po 10 nunt vel ſcopant domũ: vel de ĩlio qui vcndit vnazʒ ſolũ rem:vel qui pufat ramũ:facit coqui
namtitincrat modicũ:⁊ hmõi.ꝙ non peccant
moꝛtaliter pꝛopter modicitatẽ operis; Rõ qꝛ Pm. B. Wo. in.iij di. xxx vij. ſuꝑ litteram.⁊ cõ̃i⸗
ter theolo.rõ pꝛohibitõiſ operũ eſt:vt vacemꝰ
dco.⁊ qꝛ iſta modica non impediunt vacatio⸗ nem pꝛedictã:iʒ aliqualitcr minuant.idco non eſt pctm̃ moꝛtale talia facerc niſi quis talibus per notabile tempꝰ occuparct᷑: vl vſqʒ ad vlti mam defatigationem:qð quidẽ arbitrio boni viri relinquendũ eſt vt attendat ſi ratio legis cuacuatur vel non.ſed ſolũ minuat᷑.facuntad
hec quc no.in.c.intelligentia. de verbo.ſig.

3²
13
¶ Scha ðe carnificibus qui ꝑ notabile tempꝰ
occupantur:qʒ fi faciunt pꝛopter neceſſitatem
quam nec pꝛeuenire poſſuntputa quia eſtas eſt vel ſunt plura feſia: excuſantur. alias non/ ¶ Tertia ð tabernarijs qui ſi faciũt ꝓpter ne⸗ ceſſitatem excuſantur. Gecus ſi ad ebꝛietatem ad ludũ ⁊ hunuſmodi. Et idẽ dic de hoſpitibꝰ. ¶ Quarta de his qui panem: herbas:fructus ⁊ huiuſmodi vendunt:qꝛ ſi faciunt pꝛo neceſſi rate diei feſti excuſant᷑.alias nõ:ficut qui ven⸗ dunt multa que ſunt ſolũ ad guloſitatem: niſi eſſet modicitas diſtractionis:ſicut eſt in his q̃ vendunt candelas ⁊ caniſtria ingucharata ⁊ bmõi: in qbꝰ nõ oʒ facere pꝛecia:ſed glibet ſcit ꝙ tantũ hʒ ſoluere.⁊ ſic ſoluit:⁊ accipit ꝓ quò ſoluit ſine alio ſtrepitu: qꝛ in modico diſtrahii
14 ¶ Quinta de medicis minutoꝛibus:aromata
¹
rijs ⁊ huiuſmodi de quo dic ꝙ kcet: quia me ⸗ dicinalia ſunt neceſſaria. ¶ Scxta de curſoꝛibus ⁊ mulionibuſ qui ſine neceſſitate magna differre nõ poſſunt: ⁊ alijs viatoꝛibus ⁊ conductoꝛibus rerã.⁊ dic ꝙexcu ſant᷑ Itineratio tñ nõ ſic ſtricteꝓhibet· qꝛ põt ẽt irinerando intenderc deo. Et ideo niſi it vſq; ad vitimã fatigationem non credo fit pꝛohibita:vcl cum omiſſione diuinoꝛum.
16 ¶ Septima de ferratoꝛibus equoꝝ.dic ꝙ ex⸗
cufant.qʒ ſicut illi neceſſe habent ambulare.ſic
iſtis licet pꝛincipaliterꝓpter neceiſitatem eoꝝ quibus ſeruiunt.q;uis lucrum habeant.
7 U Dctaua de facientibꝰ vitros.ſimilii de tin ⸗
18
1
ctoꝛibus ⁊ coctoꝛibus laterũ qui dicunt foꝛ⸗ naſarij ⁊ huiuſmodi.qui ſine magno damno deſiſtere non poſſunt.dic ꝙ licet. ¶ Mona de molẽdinis ſiue cũ iumẽtiſ:ſiue ad aquã: vel ad ventũ. Dic ꝙ ſi faciunt ꝓpter ne⸗ ccſſitatem illoꝝ quibus inſcruiũt excuſantur: qᷓ;uis etiam poſſet dici ꝙ molendina ad aquã ⁊ ventũ nõ ſint pꝛohibita laboꝛare cũ ex modi co opcre hoĩs exerceri poſſint non vident᷑ cua cuare rõnem huiuſ pꝛecepti. Mclius tñ eſt ab ſtinerc ⁊ ſecurius niſi neccſſitas rcquirat. ¶ccima de ruſticis qui cõpelluntnr a dñis laboꝛarc. Dic ꝙ ſi iuſto metu faciũt eſt neceſſi tas que cxcuſat:alias non. Idem dic de famu⸗ lis:filijſfa.vxoꝛe:⁊ huinſinodi.
20 ¶ Pndccima de conducentibus laboꝛatoꝛes
in feſtiſ.⁊ qui exigunt debita a ſuis debitoꝛibꝰ Mic ꝙ ſi alijs diebus non inucniunt ercuſan tur dũmodo diuina non dimittant.
1 Uuodcciumna decuntibꝰ ad mercata vel nñ⸗
dinas. Dic ꝙ ſi auditis diuinis ꝓpter necel tatẽ faciuni.puta qʒ nõ alio loco vel tpe tulia poſſent vẽdere vel emereꝙ bono cõᷣuãtis: aut vt ex lucro pꝛouideãt ſibi ⁊ ſuc familie: vel vt dent pauperibus 5ʒ Me. de pa.in.iij. Er quo pꝛelati ſciunt ⁊ tolerant excuſantur g moꝛtai niſi foꝛte a pꝛelati locoꝝ eſſent interdicta. In telugo verũ in feſtis minoꝛibus dñica. qꝛ iilis tolcrantia pꝛelatoꝝ videt᷑ derogare illi feſto. ſccus in maioubus.qꝛ nõ credo liccat:niſi po neceſſitate vł pietate ſolũ:q;uis pꝛelati nõ in/ terdicant.qꝛ tunc locũ haber illud. Multa per patientiã tolerani ⁊c̃. J.de may. in tractau x.pꝛcceptoꝝ tenet ꝙ ſolum eſt peccatũ mon le. Pꝛimo ſi dimittit miſſam. Secundo fießs ꝛecipit ne fiant. Addo ⁊ tertium quando ſo ⸗ lum fit ex lucri cupiditate.c.i.de ferijs ¶ Tertiadecima de bellatoꝛibus. Dic ꝙ p/ n pter neceſſitatem licct. ¶ Quartadecima de habentibus ſegetes vel 3 fenum in agro pꝛopter inundantiam aquari ⁊ huiuſmodi.dic ꝙ licet coligerc. ¶ Quintadecima de habenic domũ qͥ ruinsʒ 1 minat᷑.dic ꝙ pꝛopter neceſſitatẽ reparare licet ¶ Sertadecima de doctoꝛc qu vt expediti/ ꝛ lũ qui de longe venit facit confiliũ. dic ꝙ licet. ¶ Decimaſeptima de vcnatoꝛibus. K. ꝙnõli cet. qꝛ fi nõ licet in quadrageſima et dichꝰ rin nioꝝ vᷣm glo. lrxx vi. di.in. c. ꝗ venatoꝛibꝰ quũ⸗ tominꝰ in die feſto.Mõ credo tů peccent moꝛ talit qui dicbꝰ feſtiuis ipſis intendit ni idfs ciant cã lucri pꝛincipalii vel dimiſſis diuns. ¶ ecimaoctaua decithariſtiſ⁊ alislonalo 1 ribus.he.fi ad laudẽ dei ⁊ ſanctoꝝ pulſanve ꝓpter recrcationẽ alicuius ⁊ hmõipia velne⸗ ceſfaria cxcuſant᷑: ſi pꝛincipaliter ꝓph facun ʒ ſecũdario ꝑꝑ lucrũ.ſecꝰ ſi ꝑp cãm nõ p ve neceſſariã:veĩ ꝓpter lucrũ puncipaliter. ¶no excuſani: niſi ficut alij ex quattuoꝛ pꝛediclis ¶ Decimanona de laboꝛantibus agros pa⸗ perũ vel reficicntibꝰ domos coꝝ vcl laboun bꝰ circa cdificationẽ eccliaꝝ aut monaſicuot ⁊ hmõi. Pic ꝙ licet ſi fiat p pietatẽ ⁊ deñ no ꝓpter carna amoꝛẽ vel jpe remuneratiii future.qꝛ opcra pietatiſ⁊ miſericoꝛdie nõ du ceſſare dicbus feſtiuis. dicto.c.conqueſus. ¶ Migeſimo de ſtudentibus. ic ꝙ ſiſtucii fit pꝛincipaliter ad iluminationẽ ꝓpꝛij ucꝭ lectus ⁊ alioꝛũ.licet conſcquenter vent luru nõ erit peccatũ.vt tenet Pa. in· ci· de fe. ar c cum ex co.de clec.li.vi. q ſudi tale cſt vpl
—
—=
uu

publicam vtilitatẽ: maxime in theologia ⁊ iu⸗ re canonico. Studere autem pꝛincipaluer pꝛo prer lucrum non lcet. 30 Vigeſimapꝛima de ſcholaribus legentibꝰ in diebus feſtiuis porius vt doceant᷑ q; voce⸗ ant:aſſuefaciãt ſe. Dic ꝙ lʒ ᷣm Ma.vbi.ð.dũ mõ pꝛincipaliter non faciant pꝛopter lucrum ſed ſi in conſequentiã nõ nocet.ar.i.ff. de au⸗ cto.tu.⁊ in.I.rogaſti..i.ff. ſi cer.pe.⁊ in.c.quid poderit ri di. 3 Wigeſimaſecũda de ſcriptoꝛibus.K. ꝙ ſcho aribꝰ lectiones ſeu recollectas notare ſcribere vel ſermones:aut legendo libꝛos coꝛrigere no eſt illicitũ.dũmodo nõ nimis intendant huiuſ modi ſicut qui de quinterno ad quinternũ ſcri bunt:vel non faciant cauſa lucri habendi.⁊ de pictoꝛibus g diebus feſtiuis vt addiſcant ſtãt in eccleſijs ad deſignandũ. Scribere tñ ſpũa⸗ lia ⁊ pꝛopter ſpiritualem cauſam non eſt illici⸗ tum·etiam in quantitate.d.ca.conqueſtus. ¶ Migcſimatertia de laboꝛantibus circa põ ⸗ tes reficiendos: viã̃ aptandã:poꝛtꝰ reꝑandos ic ꝙ lʒ. dũmõ nõ ꝓpter lucrũ pꝛincipalit: q publica vtilitas ſub noiĩe pietatis cõpꝛchẽdit. 3 Pigeſimaqᷓrta de facientibus ſerta ⁊ glias umNng* vanitates.dic ꝙ non licet.eo ꝙ nulla publica (b vtilitas ineſt. 34 UScd ſi qucras pꝛo quanta neceſſitate pꝛedi ccta liceant..ꝙ licet quidã in.c.licet de fe.di⸗ rerint licere pꝛo neceſſitate vite ſuſtentande ſo lumttii hoc nõ credo verũ cũ pꝛefatũ.c.licet.qð
4 8*
loquit de allectibus que nõ ſunt neceſſaria ad vitã: qꝛ ſine ipſis viuere poſſumus ſit contra eos.⁊ xp̃s in Matth.xij.c. Cuius veſtrñ bos vel aſinus cadat in foueã nõ extrahet illũ.⁊c̃. ꝓpterea dicendũ ᷣm Tho. ha he.ꝙ non ſolum pꝛo neceſſitate quc ꝑtinet ad con ⸗ ſeruandũ ꝑſond ſuã vel alioꝝ ⁊ rerũ: ſed etiaʒ ad quodcũq; dãnũ vitandũ.⁊ ſatis confirmat᷑ hoc dictũ ꝑ.li.ij. ⁊.iij. ff. de ferijs.⁊ melius.xv. q.uij.in ſũma.⁊ qð no.in. d.c.conqueſtus.Iteʒ etiã neceſſitas excuſat qua laboꝛat᷑ ꝓ acquirẽ⸗ do aliquo vtili qð alio tꝑe nullo modo haberi poſſct. ſic paret in. d.c.licet. vbi piſcari allecia concedit᷑: qꝛ alio tpe nõ poſſent haberi. Et idẽ de quocunq; ſimiii. Ratio eſt qꝛ nõ eſt tã arta obſeruatio dñice: quo ad opera ſicut fuit ſab⸗ bati. Et lʒ ille qui laboꝛat habeat lucrum: tñ ſi pꝛincipaliter ſeruit pꝛopter neceſſitatem illoꝝ pꝛo quibus laboꝛat excuſat᷑.ſicut ſi illi laboꝛa⸗ rent excuſarentur.
¶Mõ tñ q ad hoe vt neceſſitas pietas er cuſent pꝛefatos oẽs oʒ q nõ dimittãt diuina illa quibus neceſſario eſt infiſtendũ diebus fe⸗ ſtiuis niſi foꝛte eſſet tãta neceſſitas g arbitrio boni viri excuſarent᷑. Itcʒ ſcðᷣo qñ ineſt neceſſi ras ꝓ acquirendo aliquo vtili requirit diſpen ſario:ſi pot habcri cõmode ⁊ ab epᷣo ſi poteſt: vel a pꝛopꝛio ſacerdote ſiepᷣum cõmode adire non põt. Item tertio ꝙ ſi pꝛouenit aliqð lucx ex ↄñia.iʒ pꝛincipaliter fiat ꝓpter neceſſitateʒ alioꝝ ꝙ faciat aliquas elemoſynas in rccõpen ſationẽ. hec nõ.in. d.c.licet: quãuis nõ credam iſtud ſm eſſe neceſſariũ.ſecurũ tñ eſt. ¶Mtrũ opꝰ moꝛtalis pcti ſit 5 iſtud pꝛeceptũ ʒ Sabbata ſanctifices. K. m Micho. de lira ſu per Ero.xx.ꝙ ſic. cũ ſit opus totaliter ſeruile. vñ erunt duo pctã̃ moꝛtalia.ſ.qꝛ foꝛnicaꝰꝰ eſt. ⁊qꝛ opus ſeruile fecit in feſto. Et hoc veꝝ Fm Ale.in.iij. ꝑ.ſum.tractatu de iſto pꝛecepto ròe reatus:ſed rõne actus non erit niſi vnũ ſolũ:⁊ ſic erit circũſtantia cadens ſub ſpeciali ꝓhibi⸗ tione:⁊ ideo neceſſario confitenda. Mctm̃ aũt veniale nõ rũpit feſtũ F̃ʒ. S. Tho vbi.ð.ar.iiij. ¶Mtrũ citatio facta ad diẽ feriatũ tencat. K. 37 glo.in.c.vlt. xv. q.iiij. ꝙ ſi citat vt rñdeat die fe ſiato eſt nulla ipſo iure.ff. de ferijs.I.i.⁊ ſic cuʒ liqucat ꝙ eſt nulla nõ tenet᷑ cõparere.ſecus ſi eſſet dubiũ an tencat citatio vel ne. qꝛ dz iread allegandũ pꝛiuilegiũ feric.iij. qij.ſi epᷣus.⁊ ibĩ glo. Si aũt citet nõ ad reſpondendũ:ſed vt cõ pareat die feriato bene tenct citatio.vt.ff. de adul.l.miles.J.ſexaginta. ¶ Vtrũ cã agitata in die feriato teneat. K. ꝙ 35 non.etiã ſi de conſenſu partiũ ꝓceſſerit.intelii go de ferijs ob reucrentiã dei ſtatutis. ꝓpte⸗ rea oĩs pꝛoceſſus iudicialis debet ceſſare ð pꝛe cepto.vt in.c.i.de fe.niſi ncceſſitas vel pictas aliud requirat.vt no.xv.q.iiij. in ſũma.⁊ in.d c.conqueſtus. ¶ Wrrũ actus qui ꝑtinẽt ad voluntariã iuriſ⸗ ditionẽ:vt emancipãre:contractus inire: iuſti ciam facere:ſcriberc:inſtrumenta conficcre: ⁊ humſmodi valeant in dicbꝰ pꝛedictis.k. Ma. in. d.c.conqueſtus ꝙ ſic. vt videt᷑ expꝛeſſum in l.actus. C. de ferijs.ʒ peccent moꝛtaliter faciẽ⸗ tes:niſi excuſent᷑ pꝛopter aliqð de quattuoꝛ: quibus ſupꝛa dictum eſt.ᷓ.it.. ¶ Quibuseſt inſiſtendũ in pꝛefatis feſtiuta 40 tibus.ſ. dicit tex.in.c.iciunia.de conſe.di.iij. Die aũt dñica nihil alind agendũ eſt niſi deo vacandũ nulla operatio in die illa ſancta agai
35
32

dicentes·⁊ etiã ſeculares ꝗ hoe ſciunt diſcerne re niſi audiant illã de officio.de quo habes.j Miſſa.. xxxiij. Bi ãt audit᷑ in parrochia vel aibi an ſufficiat.vide.j. Miſſa..ix.
niſi tñ hymnis ⁊ pfalmis ⁊ eanticis ſpůalibꝰ
vics illatranſigatur. hec ibij Et k talibus ſit
iniiſtendũ:tñ non de pꝛecepto niſi.v.
4l ¶ Pꝛimũ vt conterat᷑ vel ſaltẽ atterat᷑ de pec cato moꝛtali cõmiſſoꝛin q̃ iterũ eſt. ⁊ hoc ꝓb qꝛ de p̃cepto tenemur vacarc deo in aliq̃ hoꝛd vici feſti m oẽs ſed hoc facere nõ põt:qui cſt in moꝛtali:niſi de co ↄterat᷑ vel atteratj ꝓpte⸗ rca di Acui.xxiij. Vabbatũ requietioniſ eſt af Kigeriſq; aĩas vrasjx iterũ. Aia que nõ fuerit aficta die hac peribit⁊ ꝙ hoc ſit de pꝛecepto in eo qui ſe eſſe in pctõ moꝛtali recognoſcit ha beo pꝛo indubitato ꝑ eaque dixi.ð. Contritio
J. v Hed de co qui nõ aduertit nec recogitat ẽ magis dubiũ· ſed credo potius eũ tencri ſaltẽ gencraliter in aliqᷓ hoꝛa dolcre ⁊ eſſe male con tentũ de petĩs oĩbus ſalteʒ in generealiter nõ vidco quò excuſet᷑ a moꝛtali. ꝓpterca in miſſa piemittit᷑ confeſſio vt ſit admonitio· Ad hoc faciunt que dicam.j. Obligatio.ᷓ viij. ¶ Secundũ vt audiat miſſã integrã. de cõſe. di i.oẽs fideles.⁊.c.miſſas Hicit tñ Ri. in qͥli bet.i.qxir. ꝙ ſi er vero contemptu omittat᷑ vł interpꝛctatiuo eſt moꝛtalej Et vocat ↄtemptũ interpꝛetatiuũ qñ ſine aliqua legitima cd ad ñ audiendũ miſſũ in feſtis aſſucfacit. Woco ego legitimã cauſq coꝛpoꝛalẽ infirmitatẽ:hre pue ros tenellos vel intirmos conſuctudinẽ pfie que hʒ vt moꝛtuo aliquo nõ egrediani ꝑ tpᷣus imiliter ne puelle nubiles ducant᷑ ad miſſam dñmõ non ducant᷑ ad coꝛeas ⁊ ſpectacula als nõ excuſant᷑. Caſtellani ⁊ ⁊ fimiles · vel timoꝛ inimicoꝝ vel aliquid aliud qð fʒ rectũ iudiciũ P ci egitia crcuſatio dẽat appellari] Bi ãt omittut eſſet omittere: niſi qñ ſacerdos dicit ſitas. eraliqua palſione aĩ vei pigricia:vel nõ cãrõ; Aduerte tñ ꝙ nõ excuſarem a moꝛtaliili qui nabiliꝰ ſi tñ ad hoc nõ eſt aſſuetus eſt veniale diceret aliqua ad que tenetur. puta officuʒqj pctm̃ Ji Vo ex legitima cã erit nullů pct̃; dr̃ miſſa ⁊ eſi de pꝛecepto: vtaudiat ar cerli Et qð dico de tota dic de parte notabili ſecus teris.de pꝛoba.cum ibi nota.in ver. vlces duo ⸗ de modica.puta introitu.⁊ huiuſmodi qꝛ tex. rum:ſecus ſi miſſa cſſet de conſilio audiendi vult vt totã vſqʒ ad bñdictionẽ incluſiue au ¶ Quintũ ad qð tenentur omncſfm aliquos 4/ diat in. d.c. miſſas Itẽ dicit Archi in. d.c.oẽs in diebꝰ feſtiuis eſt oblatio quã quilibet tene ficeles m Pug. ꝗᷓ iſtud pꝛeceptũ ñ remonet facere in pꝛcdictis feſtis. Oe quo dic vt infra. quin cã neceſſitatis vel honeſtatis ſeu cx cã Dblatio.ᷓ· i. minus inſta nõ poſſit ante finẽ miſſe quis di] ¶ ¶ Sůt ⁊ alie ferie que canonice dicunt li üi 4 ccdere ſinc hac pena Qð limita niſi ducat in ⁊.vi. de quibus in c.de illis. xi.ꝙ iij.indu us conſuctudinẽ Idẽ dic ſi nõ audit ſacerdotem carnes non debemus comedere:ſed podie co⸗ eam dicentẽ qꝙẽxcuſant᷑ qñ cõmode audire nõ ſiliũ eſt vm Moſti. ⁊ Inno.niſi.vi ferig Min poſſunt dũmð exiſtant ibi pñtialiter Idẽ dic c.ieinnia. de conſc.di iij:t addit dies labballd
ꝙ excuſant᷑ ſeculares qui neſciunt diſcerncre quo inc.ſ abhato.de conſe. di.iij· ⁊ di. vin q
jnter miſſã de oſficio vel votiud ſi audiũt vo⸗ dies. dicitur in ſabbato debet acarnibus abſii
tiuã in die feſto.ſed nõ facerdotes publice cus nere qui particeps religionis xpiant denc
oꝛatio ſit de pꝛccepto.vt.j. Dꝛatio.videtur q
dies feſtus ſit tempuſ determinatũ. Et hocei
indubitatum ꝙ homo tenetur in aliqua hon oꝛare. Wncdc ſi ſtat ad miſſam illud ſufficit ni⸗ ſi voluntarie alijs intendat. qꝛ tunc non ſuffi ceret cum ſit vacandũ deo in aliqua hoꝛa:ſaltẽ de neceſſitate ᷣm omnes.
pꝛecdicet. Quod verũ intelligo de illis qui neſci unt neceſſaria ad ſãlutem:⁊ fᷣm eam diſtinctio nem quã ſupꝛa poſui de miſſa.ð. xlij Alios qt non credo teneri niſi rõne ſcandali Et.c.ſa⸗ cerdotc.de conſecra.di.i. Intelligo de eo qui egreditur ex contemptu vel cum ſcandalo al oꝛum ꝙ tũc peccat moꝛtalitcr.⁊ venit excõᷣmu nicandus.vt ibi dr̃. alias non. ¶ Sed quero qð magis eſt pꝛceligendũin fe ſto:an auditio miſſe:an pꝛedicationis:ci vtr⸗ qʒ nõ poteſt audiri. K.ꝙ auditio pꝛedicatiõis qurõ legis in hoc magis mnilitat. vt paret inu enti iura.de conſe.di.i.in.c.oẽs fidcles.⁊c.ſ⸗ cerdote.⁊.c. ep̃us nullum: que magis rõne au diendi ſanctas ⁊ verbum deipeci piunt miſſam auciri qᷓ alia ratione facit gů hoc.i.q.i.c.interrogo vos. 5
¶ Mtruʒ audiens miſſam dicendo ſuas ofo/ 4 nes ſatiſtaciat.ſ.qu non:licet nõ credã ꝙ pec⸗ cet moꝛtajiter: qñ ex deuotione facit ſd mel
*
¶ Tertiũ eſt vt in oꝛatione perfiſtat. Namcũ
¶ Quartũ eñ vt audiat pꝛedicationẽ ſieſt qji 4

—
AQuorupler eſt fendũ h. Val. in ꝓlogo pꝛe
ene niſi teſtuʒi.natiuitatis: vel infirmitas im diat. hec ibi. Sed hoc eſt pꝛeccptũ vbi con⸗ uetudo eſt. vt in.c.conſilium.de obſerua.iciu: Pbi autem conſuetudo non eſt ꝙ non come⸗ dantur carnes in ſabbato.conflliũ eſt ᷣm glo. in.d.c.qꝛ dies. de conſe.di.v.
„.
9 ¶ Sed ſi natiuitas dñi veniat in· vi. feria vel
ſabbato nunquid carnibus vti poſſumus?&. ꝙ ſic. niſi quis ſe voto vel regulariobſcruãtia aſtrinxerit ad non comedendum. vtin.c.fi. de obſeruan iein.
d eſt bñficiũ qð ex be⸗
Eu um niuolẽtia ↄcedit᷑ ali⸗
cui ita ꝙꝓpꝛietas reiimobilis bůficia
rie penes dantẽ remaneat. Vſuſfructꝰ ůt illiꝰ rei ita ad recipientẽ trãſeat vt ad eũ heredeſqʒ uos maſculoſ ⁊ feminas ſi de hocnoĩatim eſt dictũ in ppetuuʒ ꝑtineat ad hoc vt ille fiue ſui
bperedes fideliter dño ſerniant:ſiue illud ſerui⸗
tiũ ſit noĩatim expꝛeſſuʒ quale debeat eſſe ſiue nõ.tex.eſt in.c.i.qfi.ſub rubꝛica.i qui.cau.feu. amit. in li. de conſue.feu. Mñ nõ.ꝙ ſi feudũ da
tur vt ex eo pꝛeſtetur ſeruitium reale nõ eſtꝓ
pꝛic feuduʒ ſed contractus innoĩatus ᷣm L.
in aut. ingreſſi. C. de ſa.ſan.ec.⁊ exemplificat
Bal. in pꝛefatoli.in rubꝛica. de pace conſtan.
in ver.libelloꝝ.vbi dicit ꝙ in quibuſdã parti bus lumbardie ꝓꝛo feudis eccleſicſoluitur par
caponũ vel ſpatula poꝛci ⁊ hmõi.ᷣm eũ equi⸗
parat᷑ emphithcoſi. Bimiliterſi eſſct emptũ ñ
hʒ naturã feudi fm Bal.vbi.ð.de feu.dato.c.
i.⁊ in. l.qui ſe. C.vndeli. Sed qñ ponit᷑ onuſꝑ⸗
ſonale vtire ad parlamentũ regis vel excrcitũ vel caualcatam ⁊ huiuſmodi: tunc pꝛopꝛie eſt
feudum ⁊ regulat᷑ lege feudoꝛum.
fati li.ſuꝑ pꝛin. ꝙ multipler Aliud regale. Ali⸗ ud nõ regalc· Itẽ aliud ſimpler.aliud conditio natũ.i.nõ ſub conditione datũ ſed ſub qualifi
ratione:vt cũ cõcedit᷑ fcudũ pabitationis Itẽ
aliud antiquũ ſeu paternũ.ſ.qꝙ fuit illius qui fuit cõis parens agnationis. aliud nouũ. Itẽ aliud patcruũſcuius natura aſpicit tm̃ maſcu⸗ los deſcendentes vſq; ad.iiij. gradũ ⁊ nõ plus: ſed ſi addit ⁊ antiquũ extendit᷑ vltra. vt not. Bal.ð ſuc. feu.I.hoc quoq;.in fi Iliud mater
nũ cuius natura aſpicit pꝛimo miaſculos:dein
de feminas.Itẽ aliud hñs ꝓpꝛiã̃ naturã feu⸗ di.aliud impꝛopꝛiã. Itẽ aliud reale qð tranſit ad heredẽ. Aliud pſonalc qð ſolũ ad vitã alicu ins cõcedit. ʒtẽ aliuq ligiũ vbi iurat fidelitas
eontra oẽm hoĩem.aliud nõ ligiũ in quo pꝛioꝛ dñs excipit᷑. Iteʒ aliud franchũ.ſ.a ſeruitijs ⁊ operibus exhibendis. aliud nõ franchũ. Item aliud annale ⁊ eſt feudũ guardie ⁊ caſtaldi⁊ ꝓ mercede alicuiuſ rei.Caſtaldꝰ eſt is cui res dñi gubernanda mandat᷑: vt in.l.iubemuſ.C. de ſa. ſan:ec.aliud nõ annalc. Item aliud nobile qð nobilitat poſſeſſoꝛẽ. aliud burgenſe.ſ.qð non nobilitat. Itẽ aliud eccleſiaſticũ.⁊ hoc tripler. Mmuz qð dat᷑ eccleſic. Seðᷣm qð recipit᷑ ab
eadem. Tertiũ qð datur vel recipitur a cierico
aliud ſacramentalc. Et qñ quis inueſtit᷑ de du⸗ catu dr̃ dux. de comitatu comes.de marchio natu marchio. Qui aũt cſt a pꝛincipe inucſtitꝰ vel a poteſtate de aliqua plebe dr̃ capitancus. Qui ã̃t a capitaneis antiquoiure dr̃ valuaſoꝛ Qui aũt a maioꝛibus valuaſoꝛibus ſunt inue ſtiti dicunt᷑ valuaſin.ſ.minoꝛes valuaſoꝛes. hoc dicit Bal.in.c.quis dicat᷑ dux:marchio.in pꝛin.in li.de conſue.feu.
* *
¶ Qnis poteſt feudũ darc.h&. Bal. de his qui 2
fen.da.poſ..abbatiſſa.ꝙ quilibet tam maſcu lus qᷓ; femina:tam nobilis qᷓ; ruſticus: dũmõ habeat legitimã ſuoꝝ bonoꝝ adminiſtratio⸗ nem vt in.c.i.ð. noui.ꝑ quos fi.inue. Hoſti.tʒ ꝙ etiã poteſt minoꝛ.xiiij. annoꝛũ ſi feudum ſit vetus:ſi Vo ſit nonũ opoꝛtet ꝙ ſit pubes ⁊ iu rauerit non contrauenire.
¶ Mtrũ pꝛelatuspoſſit rem eccleſie infeudare
ſinc alia ſolennitate vel licentia. R. ꝙ ſic anti⸗ quũ:q;uis ſit reuerſũ ad eccleſi etiã nõ obſtã te iuramento qð faciũt pꝛelati de nõ alienãdo cũ modificatione tñ de qna.ð. Emphitheoſis. F. ri. De nouo aũt nõ põt.vt in.c.fi. de feu·
¶Quis põt inueſtiri.&. ᷣm Moſti. ꝙ quilibʒ 4
ẽt ſeruꝰ dũmõ ſciente vño faciat- Et tam ꝑſe qᷓ;; ꝑ pꝛocuratoꝛẽ põt quilibet inueſtiri.
¶ Quot modis acquirit᷑ fendũ.K. Ho.ꝙq̃t⸗
tuoꝛ Pꝛimo ꝑ inucſtiturã dando ſibi
poſſeſſionẽ coꝛpalẽ. Scðᷣo ꝑ aliqð equiualens inueſtiturc.ſiẽ cũ dñs diẽ. vade ĩ poſſeſſionẽ ta
lis fundi ⁊ tene ꝓ feudo:Tertio ꝑ pſcriptionẽ
vrſi. xxx.nis tenuit feudũ⁊ dño ſcruiuit: lʒ ĩ⸗ ueſtitus nõ fuerit. Quarto ꝑ ſucceſſionẽ.
¶¶ Quis ſuccedit in feudo.hE. Bal.de his qui 6
feu. da.poſ.ð.⁊ qꝛ.ꝙ h̊ repit᷑ tale capitulũ. Fide abſq; liberis ex ſe deſcendentibꝰ⁊ in feuduʒ
uccedẽtibꝰ ſi qdẽ feudũ fuit cõis parẽtis frcs defũcticũ filijs pᷣmoꝛtuoꝝ fratrũ in ſtirpẽ ſuc cedamt. his Vo nõ extantibus ad agnatos ꝓ⸗ xumioꝛes id volumus ꝑtincre: ⁊ ſi qdẽ in pari

gradu funt pariter admittunt᷑ ſi vo ex vno ẽ vnus ⁊ ex alio plures non in ſtirpem ſed in ca pita ſuccedere debere oꝛdinamus. hec ibi. ¶Wtrũ femina ſuccedat. K. Bal. in. d.p. ⁊ qꝛ dicit glo. hic ꝙ nõ.niſi in tribus caſibus Mꝛi mo qñ noiĩata eſt inueſtiturã. Scðᷣo qñ feuduʒ redemit a dño. Tertio qñ dñs ei dedit ꝓpter ſeruitiũ pr̃is. in quibus caſibus ab aliquo er parentibus nõ eſt inquietanda.vt in.c ſi quis Rne filio maſ.quẽ ad.feu.ad fi.per. Adde quar rũ ſi feudũ ſit datũ ad nullů ſeruitiũ qꝛ nõ ex⸗ rantibuſmaſculis ſuccedet femina fᷣm Bal.in d. ð.⁊qꝛ. Quintũ qñ feudũ erat queſitum iure
emptionis ᷣm Ddofre.in ſum.ſua.potius ex
natura contractus qᷓ; feudi.
¶ Mtrũ conceſſo feudo titio ꝓ ſe ⁊ deſcendẽ⸗ tibus filijs maſculis ⁊ feminis filiabus filia ſimul cũ maſculo ſupſtue admittat.&. Bal. in Nica ep̃m vel ab. aut abba.feu.da.nõ poſ.ᷓ.cũ etiũ ꝙ nõ:ſed maſculus ſolũ: qꝛ natura fcudi eſt vt pꝛeferat᷑ maſculuſ. Et ſi poſtea filius de⸗ cedit ſine filio nõ admitteret᷑ femina ſoꝛoꝛ pꝛe moꝛtui fratris:qꝛ ſemel excluſa fuit ꝑ maſculũ ⁊ʒideo reuertit᷑ ad dñmqð verum eſt in feudo ſimplici ⁊ recto.ſecus in feudo ↄceſſo ad certũ ſeruitiũ qð femina poſſet explicare ꝑ ſe vel per alium:qꝛ tunc admittet᷑ cũ maſculò fimul.ff.ð vſufru.accre.l.ſi quis titio.⁊.l.ſi mulieri.ᷣm aco.de bel. qui dicit ꝙʒ fuit in facto in regno pulie. Ex quo infert Bal. ꝙ ſtatutũ excludẽs
feminã extante maſculo ſemel excluſam non
ampliꝰ ſuccedere niſivt fratri habet ſuccedere non vt patri moꝛtuo ſine maſculo.
¶ Btrũclericus ſuccedat in feudo. K.vt colli go ex diuerſitate opi.pꝛo ↄcoxia ꝙ aut feudũ erat ſibi apertũ.⁊ tũc ſi pꝛomoueat᷑ ad ſacros oꝛdines ſic renunciare videt᷑:qꝛ trãſit ad ſtatũ cõpatibilẽ. facit.c.de multa.de pꝛebẽ.⁊ clc.gf̃a de reſcrip.nec poterit iſto caſu ſeruire ꝑ ſubſti tutũ:niſi eſſet feudũ ex quo pꝛeſtaret᷑ ſolũ ſerui riũ reale:qð nõ eſt ꝓpꝛie feudũ vel feuduʒ ex q pꝛeſtarct᷑ ſeruitiũ qð nõ repugnat cius oꝛdini qꝛ tunc ſuccedet eo ꝙ ꝑ clericatũ nõ ꝓdunt᷑ iu⸗ ra ſucceſſionis.xij q.iij.c.i.cũ ſi. Si vo ꝓmo⸗ uer ſolũ ad minoꝛes oꝛdines ſuccedet: qꝛ põt
ſcruire ꝑ ſubſtiturũ:vt vult glo.in.c.i.ð bñ. fe.
Aut feudũ nõ erat ſibi apertũ: puta qꝛ erant tres fratres.⁊ pꝛimogenitus poiſidebat feudũ ⁊ipſe erat vltimus qui effectus eſt cardinalis Poſtea moꝛtui ſunt alij fratres ſine herede.⁊ tunc ſuccedit:qꝛ nõð poteſi dici ꝙ habuerit ani
mů renunciandi:nec etiũ facultatẽ:⁊ tůc deeg tate iuris admiutet᷑ ꝙ poſſit ſeruire ꝑ ſubſtitu tum ſecus de iuris rigoꝛe niſi tale eſſet ſerui tiũ qu de ſun natura poſſet per quẽlibet erpli⸗ cari: qꝛ tunc etiã de iuris rigoꝛe ſuccedit. ar ↄtinuuſ.ð.ſi ab eo.ff. de ver. obli. Et heceſt de ⸗ terminatio Val. in.l.quiſquis.C. de epi ⁊cle. ¶ Quid ſi efficit religioſus quis ſuccederꝰſe. j Sdofre.⁊ D ldo. in aui.ingreſſi.C.ð ſa. ſan cc. ꝙ trãſit ad monaſteriũ eo mõ quo erat penes ingreſſũ.l.ſi quis. C.de epi.⁊cle. Inno inc.in pñtia. de pꝛoba.limitat veruʒ ſi ſeruitiũ ad qů tenet᷑— pꝛeſtariab eccleſia:alial ad dñmre uertet᷑.C.de ca.tol.l.vnica.ð.ne autẽ. Albꝛi. in d. aũt.tenet ꝙ Fᷣm ius ↄſuetudinis feudoꝛum reuertit ad dñm indiſtincte. vt eſt caſus ſi de feu.contro.fue.c.qui clericus.⁊ de va.mi. qi bene.ar.de c.pꝛimo. 14, ¶ Sed quid fi pater obtinuit pꝛo ſe ⁊ ſuis he. redibus ⁊ ſucceſſoꝛibus quibuſcunq;tranſibit ne ad extraueũ vel legatariuʒ vel clericum. K⸗ Bal. in.l.i.ff. de re.di. ⁊ ſcquitur Audo.dero. in. l.id tp̃us.ꝗᷓ.i.ff. de vſuca.ꝙ ſic ſed ipſe Bal. in.c.i..donare.ti. qualiter olim feu. po. alucoꝛ rigit ſe ⁊ dicit ꝙ dictio quibuſcunq; intellgit de ſuccedentibus ab inteſtato.ar.I.ſiquando. C.de moffi.teſta. Mñ dic ꝙ non vemet extra neus. Ratio qꝛres non debet regulari fm na turam contractus.ſed contractus ipſe fmna turam rei deducte in co.vt.l.ſtipulatio iſta.ʒ. ſi quis.ff. de ver. ob. vbi lʒ ſtipuiatio ſt tranl⸗ miſſibilis in heredẽ de ſui natura.vt in· vete ris.C. de contrahen.ſti.tñ non tranſmintiu qů res in ea deducta nð eſt tranſmiſibilsvt eſt videre in feudo nec legatarius etiam ven et nec clericꝰ. Et ſic dictiò quibuſcunqʒreſtrin gitur ꝑ nõ.in I.i.C. de ſa. ſan.ec.⁊ per Zacode are. in.i.i. Item nunciatio.ff. de no. ope ni Limita tñ de clerico Fᷣm ꝙ dii.ð.in q. ¶ Sed nunquid ſuccedet frater vel fiius fra tris qñ quis fuit de nouobeneficio inueſtius ſi decedit ſine liberis.h. ꝙ non· ſed ad dñmt uertetur. vt in titu. de natura. ſuc.feu. Et ð dictũ eſt.ð. ꝙ deficientibus filijs veniitãgrs ti inrelligitur de feudo acquiſito ab antiquon. ab co qui fuit cõis parens totius cognãtion⸗ ¶Ptrũ vaſallus poſſit vni er filijs pꝛelegit totuʒ ius feudi.k. Bal.in ti. de pꝛohi.feu·al· ꝙ non vllo modo niſi de voluntale ⁊cõſenſu filioꝛũ. qꝛler feudoꝝ dictat ꝙad oẽscquale ꝑucniat. yt in ti. qui fen. da.pol.ʒ.ſcd cuz hoe
hi u ſu

imita niſi fit ducatus vel marchionatus: ⁊ huiuſmodi qui debent᷑ pꝛimogenito ſolũ. Ja. tñ lotharius tenet ꝙ illud.c.i.ð ſuc. feu. vbidr ꝙ vltima volũtas vaſalli nihil valet in feudis ſimitat᷑ ad eam diſpoſitionẽ que eſt vltima vo
luntas. ſecus in ſtipulatione.qꝛ in coherentibꝰ
ꝑſone pater põt ſtipulari vni cohercdũ. vt.ff. de pac.l. auus.⁊ ſic poſſet aſſignare in totũ.ar. l.filio.F.fi.ff. de ri. nup.cum multis alijs.
14 ¶ Mrrũ feudũ poſſit dari in dotẽ.h.glo. in.e.
5
fi. de feu.ꝙ ſic ad tpᷣs vite feudatarij ⁊ nõ plꝰ. ¶ Mtrũ vaſallus valeat grauare filium here⸗ dem vt de vino qð educitur de vinea fcudali det oĩ anno ꝓ aĩa ſua.&. Bal.in ti.de ſuc. feu. c.i.q ſic. qꝛ teſtatur de fructibuſ non de feudo qui fructus ſunt res pꝛopꝛe heredis.vnde nõ dr̃ alicnatio feudi qñ alicnantur fructus ſepa⸗ rati.ff.de do.l.in edibus.ᷓ.ex rebus.
6 ¶ Ad quid obligat᷑ vaſalius dño · K. ꝙ ad.vi.
que no.de vfi. feu.in.c.i.de foꝛ.fi.⁊.xxij.q.v.de foꝛma.⁊ de iurciurando.ego. Pꝛimũ ne ſit ei in aliquod damnũ coꝛpoꝛis ſui ⁊ ꝙ impediat pꝛo poſſe. Secũdũ nc dãnũ in tꝑalibus faciat vcl vtilitatẽ impediat. Tertiũ ne reddat ei dif ficile vel impoſſibile qð faccre eů velle vidct. Quartũ ne rcuclet eius ſecreta ꝑ que vel mi⸗ nus tutus: vel noceri ci poſſit. Quintũ ne ſit contra eius iuſticiã vcl honeſtatem.ſ.maculã do vxoꝛem vel filiam eius vel famã dicto fa⸗ cto vel cõſenſu. Sextũ vt fideliter ei pꝛcbeat conſiliũ auxilium ⁊ fauoꝛcm. Adde ſeptimum ꝙ tenctur iurare fidelitateʒ niſi cx pacto ſit re miſſum.Foꝛmã aũt iuramenti ponit Po. fic. Ego. D.iuro ſuꝑ ſctã dei cuangelia ꝙ ab hac hoꝛa in antea vſq; ad vltimũ diẽ vite mec cro fidelis tibi.C.dño meo contra quẽcũq;: exce⸗ pto impcratoꝛe vel rege. Intcllige in cã iuſta ⁊ ctiam debet excipere ſi habet alium dñm an tiquioꝛem. Adde octauũ ꝙ tenet᷑ m ꝙ conuẽ tum eſt vel natura feudi ⁊ regionis ipfius ſeu conſuetudo requirit.
¶ Scd quid ſi dñs moꝛiens reliquit plures fi⸗ lios:vtrũ iurabit oĩbus.K. ꝙ ſic.ſi oẽs cqualii ſuccedunt. Poſti.tñ tenet ꝙ non.ſed ſolũ vni ſimiliter iurabunt oẽs kilij fen heredes vaſalli ſi fendum indiuiſum habent. Si Vo ad vnuzʒ peruenit:ille ſolus iurabit. ¶ Mtrũ vaſallus poſſit per alinm feruire. N. Bal. in.c.mutus.ep̃m.vel abba.feu.da.ñ poſ. ꝙ ſi ſeruitiũ debet fieri pꝛincipi vel non põt fieri per ſubſtitutũ niſi devolitatc pꝛincipis
137 vt.C. de murile.l.ſi quis ex Et ideo N incurrit᷑ talis infirmitas ꝙ ſeruitiũ exhibere ñ poteſt perdet feudum niſi cſſet a caſu foꝛtuito ſine culpa pꝛecedente.vtputa qꝛ a latronibus cecatus: quia tunc nõ perdet ne detur afflictio afflicto.ar. C.de fur.auten.naui.⁊.C.de epiſco. audien.l.tam dementis. ¶Quõ amittit feudũ..ꝙ.xij. modis. Mꝛimꝰ 19 ſi vaſallus efficitur clericus vel rcligipſus.de quo dic vt.ð.in.q.ix. ⁊ facit. xxiij. q.viij..i.qꝛ arma nõ poꝛtat. Scðus ſi heres vaſalli ſtetcrit ꝑ annũ ⁊ diem ꝙ nõ petierit a dño inueſtiturã feudi. Intellige h ⁊ in ſeqͥnti eſt ſi maioꝛ.xiiuj. annis vel puelia.xij.vt no.in.c.veritatiſ.de iu reiurã.ꝑ ſa. Tertius ſi vaſallus moꝛtuo dño ab eius heredibus infra tempus pꝛedictũ in⸗ ueſtiturã non peticrit de quibus duobus ha⸗ betur in qui.cau/ fcu.ãmit.c.i. Sed pꝛedicta li mita qñ iurauit ꝑſone ſoluʒ. vt ců dicit. Juro tibi. Sccus ſi iuraſſet ſibi ⁊ ſucceſſoꝛibus vel ſub noic dignitatis.qꝛ non tene amplius iu⸗ rare ſucceſſoꝛibꝰ niſi magna longinquitate pe riret memoꝛia.vt no. Pa in.d.c.veritatis. Itẽ niſi eſſet miles.qt habet annũ ⁊ mẽſẽ. Itẽ ðiſi iuſta cã̃ eñ impedicru vt habci de ꝓhi.fcu.ali. ꝑ lotharium.c.qm̃ inter dñm. Quartus cũ va ſallus tribus vicibus requiſitus coꝛã paribus ⁊ huiuſmodi fidelitatẽ iurarc nolucrit: q;uis dñs ſit paratus facere inueſtiturã. AQuintus ſi vaſallus interficit pꝛopꝛium germanũ ſuũ vel filium germani ſui vel aliud commiſcrit quo paricida nuncupari poſſet vt totam heredita⸗ tem haberct. Sextus ſi vaſalluſ dimittit dñm in pꝛciio:non moꝛtuũ vel ad moꝛtem vulncra tum. Septimus pꝛopter multas cauſas ingra titudinis que enumcrãtur quibus modis feu. amit.c.i.⁊.ij. ⁊ de feu.ſi.cul. non amit.c.i.⁊.ij. puta concubuit cũ vxoꝛe:filia:vel ſoꝛoꝛe ⁊ hu⸗ iuſmodi. O ctauus ſi ſcienter negauerit feudũ vei partẽ aut conditionẽ eius.ſccus ſi ignoꝛã tcr. Monus ſi ifeudauerit feudũ alia lege qᷓ; ea quã habet ipſe vcl in talem vaſailũ qui fendũ ſeruare nõ põt. Occimus ſi dñm accuſaucrit aut teſtimoniũ 3 cum tulerit in cã criminali. Et quidã dicunt ctiq in cã̃ ciuui. Vndecimus ſi vocatus a dño ꝙ ſecũ vadat in expeditione publica.puta vocatus ab impcratoꝛe vt ſccuʒ vadat pꝛo coꝛona ſuſcipicnda ⁊ hmõi non ve nerit nec aliũ acccptum dño miſerit:vel ſtipen dia militic non dederit. Duodecimus ſi feudũ alicnaucrit. Iſti caſus hñt᷑ in ſũ. Hoſt.ti. codẽ
8 1

——
20 ¶ Sed querit᷑ an alienans feudũ ſine cõfenſu vñi ipſo factocadat. K. Ma in.c.vlt. de feu · ꝙ ſic.⁊ põt ſine alia ſententia expeli ⁊ alteri con⸗ ferrretiã ſi alienando dircrat. ſaluo iure dñij Im Bal.qᷓ ſit cã bene. amit.c. iqꝛ factũ ſequẽs eſt contrariũ.ar.c.ca tc.de iureiur.⁊ qð no.ibi Secus ſi dixiſſet. Et aliter vel alo mõ nõ in⸗ rendo: q operantur vt dño ↄtradicente nõð vi deatur facta alicnatio. Et hoc verũ niſi aliqua captio dño poſſʒ interuenirc.puta daret caſtcl lunn tali quem dñs expellere poſtea non poſſet ¶Quid ſi nõ ahenat niſi partẽ.&. Jo. an. quẽ ſequit᷑ Pa. vbi.ð.ꝙ ſolũ perdit illã partẽ quã alicnauit.ctiam ſi cſſet maioꝛ pars.de pꝛohi. feu.alic.imperialem.ᷓ.i. 2 ¶ An poſſit alicnare pꝛo aĩa. K. ꝙ nõ. neq; le⸗ gare:neq; diſponcre p aia.vt in.c.i.qᷓtiter feu. aue.lʒ. nec ctiã de iure canonico ᷣm Mo. in ſũ. de ĩmu.eccle. Limira pꝛedicta.ſ.ꝙ feudũ non põt alienari: verũ ſi cit tpale: ſecus ſi eſt perpe tuũ.qꝛ põt alienari ⁊ ꝓ moꝛtuario ecclefic do⸗ nari: m Poſti. quẽ ſequit Pa. vbi.ð. ¶Quid ji alienat ſuas cõmoditates ad tpᷣus longiſſimũ.K. Bal in ti. de pace cõſtan. iu. fir. in. viij. charta ꝙ nõ cadit:dũmodo actũ ſit ꝙ dñium vtile nõ tranſeat.allegat glo. fingularẽ in.I.codicillus.ᷓ.inſtituto.ff. de le. ij. Idem di⸗ cit in emphithcota. Idem tenet Bar.in.d.ʒ inſtituto.vbi dicit ꝙ vendens fructus domuſ ad centũ annos non videt᷑ alienare. Scd non
placct: ſed ſi vult alicnarc faciat ſic. Vendo vł
concedo fructus vel ipſam pceptionẽ fructuũ cũ poc ſi dño placucritvel dñs nõ reuocaucrit Er ſic ſaluo ⁊ ſaluato honoꝛe ⁊ iuriſditõe ⁊ cõ ſenſu dñi:⁊ ſi de iure poſſuʒ nec aliter nec alio modo. Si autem dño non placuerit: vel non conſenſerit vcl reuocauerit vel de iure nõ poſ ſum: res ſit inempta vel venditio vcl alicna⸗ rio ſit irrita ⁊ ip̃oiure nulla.⁊ ſic crit tutiſſima cautela niſiſit captio domini. vt dixi.
14 CMtrũ poſſit pignoꝛi dare. K. Pa. vbi..ꝙ non. qꝛ que pꝛohibent᷑ alicnari generaliter a le ge vci ꝑ teſtatoꝛẽ velꝑ pactum contrahentiũ: aut pꝛohibent᷑ a iudice pignoꝛi dari.fi.c.de re bus alie.nõ alie. ⁊ per Bar. in.l.in quoꝝ ff. de pig. Kõ q ꝑ ↄſtiturionẽ ꝑignoꝛis de facili ꝑ⸗ uenit᷑ ad diſtractionẽ rei.ff. de diſtrac.pig..ij. ⁊.iij. ⁊. C. de iurc domi. impctran.l.ij. Et pꝛo⸗ pterea vno ꝓhibito pꝛohibet᷑ oẽ per qð ꝑueni tur ad illud.l.oꝛatio.ff. de deſpon.cum concoꝛ. ibiin glo·poſitis. Becus eſt qñ quis pꝛohibet᷑
emere:q in pignus põt accipe:niſi fiat in frau dem ꝓ tanta quantitate ꝙ nõ eſt veriſile debi
toꝛẽ iuiturũ.ar..qui habebat in pꝛin.ff. de leg iij.m Bar. vbi.ð. ¶ Ad quem reuertet᷑ feudum vaſallo pꝛiuato. kE. Bal. qui. mefeu · amit. ʒ. aut fi libcllarioq ſi pꝛiuat ex volo cõᷣmiſſo in ꝑſong vñiad dim reuertit᷑. vt que ſit pꝛima cã amit. bencciq. deniq; Qñ vo delinquit extra pſonamttunc veniunt agnati ⁊ non dñs Añ Voer cã alie nationis:tunc ſunt opi.ſed Val. ibidem dicit ꝙ ſi fecit in fraudẽ agnatoꝝ:tũc ipi agnanve nunt nõ dñs Si No non in fraudẽ fecit tunc rcucrtit᷑ ad dñm:tñ filij vel agnati ĩmo ctiam filia maſculis non eriſtentibus debet redime re a dño ⁊ cogitur dñs eos inueſtire. vt dehis qui feu. da.poſ.ʒ. cum Vo. Qð intellige fifeu⸗ dum nõ crat nouũ ᷣm Jo.de beluiſio Par iñ vt recitat Ma.vbi..in.l.cũ.ft. ð inter. ⁊ eleg. ⁊ in.l.vt iureiurãdi.p.ſi liberi.ff. ð opcli dicit ꝙ ſi pater cõmiſit vclictũ ꝑꝑ qð directe vent pꝛiuãdus feudo.puta qʒ alienauit ⁊ hmõi vel cõmiſit aliquid contra tenoꝛẽ iuramentitunc nocct filio etiam ſi pꝛoceſſiſſet ab anterioꝛge⸗ nerationc.ar.in.L.i.ff. ſi quis ali.ic.pꝛo. ⁊ inlců ratio.ðfi.fᷓ. de bo.pꝛoſcrip. vbi pʒ ꝙ ſiquis ꝓ hibuerit aliquẽ teſtari: vel interfecit cõſangu ncum cui debebat ſuccedere ab inteſtato fiſc occupat hereditatẽ. nec veniunt aliqui conſan guinci qui ſunt pꝛohibenti vl occidenigradꝰ inferioꝛis: vt ibi pʒ:cun nõ Si No deltum non eſt pꝛopter quod directt fit pꝛnancnſed per quandã conſequentiaʒ: puta dan pꝛopter aliquod maleficiũ:ita ꝙ eils bona v niunt publicanda:tũc pꝛocedar diſinn N. in regula nõ debet.i.vi. qui diſinguitiuclut ꝙ ſi feudũ a pfis ꝑſona habuit oꝛiginẽ nocidt filio? Gecus ſi cſt a genere vlterioi: qtun non noces. Cum qua diſtinctione llan it Jo. an.⁊ do. Anto in.d.c.fi. ð feudis. Viſtincu t Baldi mihi videtur equio?ꝰ. 5 trum vno feudatario deficiẽt accxeſtu feudũ altcri.e. Ma.vbi.ð. ꝙ nð. n ifuiſet c pꝛeſſũ. vide Bar· in.ſi mihi.ff. ð Vobltu ¶ WPtrum vaſallus vaſalli mei fit meus vli lus.he.q non. ſicut nec libertus liberi meic meus iibertus ff.pꝛo ſocio· lnam ſocij ¶ Mtrum filius repudiata heredirale paitis poſſit feudum tenerc.&. fm Moſtich nol Scd aut totum deber retinere: aut toluln ſo pudiare:niſi dominus de noho bencficio inu

7 xr * m Kn N
—
₰
Fumtu 3 —⸗
vunnn
Kiat a
natis conſentientibus Agnati vo be
ne poſjunt feudum retinerc repudiara hercdi
tateivt in conſtit. Fe.an agna.vcl fi.de fun. re.
he. poſ.feu.re.c.ſi contingcret.
¶ Ptrum vaſallus inuito dño poſſit refuta⸗
re feudum.kK. Jo. de imo. in.c.i.defeu. ꝙ nõ al⸗ legat glo. ſingũlarem in.c.fina. de capi. qui cu. ven. 7 Pa.in. d.c.iIdem tenet glo. in. c. que in eccleſtarum.de coñſli Bar. vo in.l.is cum quo.ff. de aqua plu. ar. ⁊ Dy. conſil.xiiiij· ⁊ Ja co.de bel in·d.c.fi.ſic concludunt ꝙ ſi eſt datũ ad certum ſeruitium non poteſtði Vo ad ſer uitium incertum:tunc poteſt anteqᷓ; Ulud ſer⸗ uitium ſit indictum:quia nondum cit purifi⸗ cata obligatio. facit in fimili glo. in l.incola.ff. ad munici.mñi iuraſſet ſpecifice non poſſe re⸗ futarc ᷣm Bal. in pꝛeludijs feu. Fallit ſi dñs eſſet in pꝛclio:⁊ tunc vellet refutare:qꝛ dñs tůc
non poſſet fibi pꝛouidere de cquali vaſallo.
ar.l.filic mcc.ff. ſo. mat Maʒ cederc feudo eſt quoddam diuoꝛtium. ⁊ non valet niſi poſſit conſuli indẽnitati domini. Poſti.in.c.vno. de va. qui contra conſti.lo.feu. alie.tenet ꝙ poteſt Sed tu tene opi. Bart.
₰
¶ Ptrum vominus tencatur vicem repende⸗
Sm um nxxxn
i ¶ WMtrum eccleſia poſſit fine vſura recipere in
re vaſailo fidcii..ꝙ ſic. alias cenſcbitur male
fidus. vt in li. fcu.de foꝛ.fi.c.i.in fi. facit. xxij.q.
v. de foꝛma.xcv.diſtin. eſto ſubicctus.⁊ debct
pꝛiuari fcudo per ſuperioꝛem ſi perfide ſe ha⸗
bet contra vaſallum ſuum.
pignus feudum ⁊ facere fructus ſuos. h. hm c.i.de feu.qꝙ ſic dũmõ interim non recipiat ſer uitiuʒ a vaſallo Et iſtud habet locum ctiaʒ in feudo laicali m cõmuniter doc.⁊ lʒ glo.ibi ſit contraria non curabis de ea Micit tñ Lardi. ibidem quem ſequitur.d. Anto.⁊ cõiter alij q· ſi feudum eſſet liberuʒ non poſſet retincre fru⸗
ctus:qꝛ pꝛefatum.c.i.intelligitur quando non
eſt uberum. Sed iudicio mo non habuit re⸗ ſpectum ad ſeruitium:qꝛ cõitcr ſeruitium non tantũ valet quantũ fructus feudi:aliter nõ cẽt bencticiũ feudum. Et ideo mihi videtur ſaluo melioꝛi iudicio q tcx. fundaucrit ſc ſuper na⸗ turam feudi. que eſt vt dñium rectũ remancat apud dñm ⁊ vtile pencs vaſallũ: ſedcum obli
gatione ſaltem fidclitatis:iʒ nulluʒ ſeruitiũ ſit
debitum. t ideo dimiſſa obligationc de con⸗ ſenſu ipfius vaſalli.conſolidatur ipſum dñiuʒ vtile cum directo:non ex aliena re ſed pꝛopꝛia ⁊ ſic non opoꝛtct attendere an ſit liberum vel
1428 ne.ſed ꝙ nullo modo retineat einhigamm ad aliquod. Et ſic declaret ꝙ interim eſt abſo⸗ lutus ab oĩibus ratione feudi debitis. ¶ Quid ſi dñs recipit interim ſeruitium à va⸗ failo..ꝙʒ ſi vaſallus facit tanq; ex debuto:tũc fructus tenercẽ reſtitucre: niſi ꝓteſtetur. ar. in l.ij. C.de iure. domi. impetrã.⁊ in.ccum· M. ð conſti. Secuſcſſet ſi ex iibcraltate ſciens ſe nd tencri vaſallus exhibet conſueta ſeruitia.
¶ Mtrum idem ſit in cmphitheoſi ⁊ locatione 33
ſẽ.ꝙꝙ ſic. vnde Spe.in ti.de feu. quando.ver. rl.q feudum ⁊ contractus emphitheoticus ⁊ linelarius ſunt ciuſdem nature. Et dicit Bal. in pꝛefata.viij charta.in ti.de pa.conſtan. ve⸗ rum in feudis in quibus non debetur ſcruitiũ ſed certa quantitaſ pecunie:vini:⁊ huiuſmodi glias non. Sed quo ad hoc non video quin lu ceat recipere fructus liberando a ſeruitio'ra⸗ tione iam dicta.ſʒ Jo.an.⁊ Moſti. ⁊ alij dirc⸗ rint indigere declãratione papali:ſcd non pla cet. Et dico ꝙ vbicunqʒ lex feudalis non eſt cõ tra iuris ciuilis aut naturalis rationem habet locum in emphithcoſialias nõ.vt tenet Bar. in..ſi mihi ⁊ titio.ff. de ver.obli.⁊ Wal.i.c.i.de inue.ð re. alie. fac. Aduerte etiam in conſcien⸗ tia ꝙ melioꝛationes que cõmuniter in contra ctu emphitheotico fiunt nõ poſſ ratione mu
tu tenere. Idco pꝛefata omnia limito tam in
hoc dubio qᷓ; antepꝛccedenti de feudo ⁊em phirheofi vbi meloꝛatio nõ eſt facta q tuncli cet. Item quando eſt a cauſa libera: qꝛſi exbur ſaſſct quantitarem pecunie vcl quid aliud dvño pꝛo ipſo habendo.ſic non liccret quando fru⸗ ctus diſpꝛopoꝛrionarentur a ſeruitio ſine a fi⸗ ctu Quod benc nð.qꝛ pauci aduertunt. ¶ Vtrum idem fit in vſufructuario obligan /34 te pꝛopꝛictario.K. ᷣm Mo. in n pa⸗ bet a cauſa libera a pꝛopꝛietario: als non. vbi fructus diſpꝛopoꝛtionantura ſeruitio. cti 0 vide.j. Simulatio:⁊ quo⸗ modo fictio iuris valct ⁊ qũando.vide.s. Lonſenſus: ᷓ.iij.
„— Icdeicõmiſſum n 1 315 tis cã dõnatio legaroꝝ appellatõc continent᷑ f. dele.iij..⁊ ñ fideicõmiſſuʒ.ſed fideicõmiſſũ ideo factum eſt. q fidcicõmiſſa olim petebant᷑ er fide heredũ:ſcd hodie fere excquata ſunt fi⸗ dcicõmiſſa ⁊ legata. habent tñ aliquas differẽ tias de quibꝰ vide in glo.d..⁊ fi ficcicõmiſſuʒ ⁊quod ibi no.⁊ cſt tex.in.l.i.ff. de lega.i. 98 2

*
pjeſt g pꝛo alienis Icdeiuſſor debit itercedit.
Et differt a mandatoꝛe: qꝛ mandatoꝛ
interuenit a pꝛincipio:fideiuſſoꝛ Vo põt acce
dere tam ante factum qᷓ; poſt: vt habctur in uten. pꝛeſente. C. de fideinſ.pꝛopterea tam in P ih. C. co.ti. additur ⁊ mandatoꝛibus. Tideiuſſio non tenet quando eſt acceſſoꝛia ei quod non tenet. glo.in.c.grauis.de cenſi.cuʒ
concoꝛ.ibi poſitis.
¶Duis pot fidciuberc.k&.q quilibet qui ha⸗ bet liberam adminiſtrationem ſi uoꝝ bonoꝛũ. ¶ Wtrum mulier poſſit fideiubere pꝛo viro-
ꝙ non.⁊ ſi fecit non tenctur ipſo urc.l.ij.i glo.ff. ad ſe. conſul.velle.
4 ¶ Wtrũ mulier poſſit fideiubere ꝓ altero. k.
ꝙ nõ. Em ꝙ no.in.l.q;uis.ff. ad vclle. Et ᷣm ꝙ ibi diſtinguit᷑ ponunt᷑.vi.caſus in quibus mu lier põt fidciubere. Pꝛimus qñ fideiubet pꝛo pꝛecio dando vt quis manumittat ſeruũ. Se⸗ cundus qñ pꝛo dote alicuius mulieri Tertius qñ renunciauit beneficio velleiano certioꝛata de co Quartus qñ accepit pꝛeciũ pꝛo fideiubẽ do vcl aligd loco pꝛecij· Quintus qñ in fraudẽ fidciuſſit: vt deciperet. Sextus qñ pignus vel fidciuſſoꝛẽ pꝛo alio dedit poſt bienniũ a dicta cautione numerandũ iterũ ad idẽ ſe obligauit vcl pignus vel fidcinſſoꝛem dedit- Secus ſi infra bienniũ conſenſit:qꝛ non valcret. ¶Ptrũ clericus poſſit eiſe fideiuſſoꝛ. ꝙ ꝓ laico nullo mõ poteſt.⁊ ſi facit eſt abijciendus: vt in.qi.de fideiuſ/ ed aliqui limitant in fre⸗ quentia fideiuſſionis ꝓpter verbũ inſeruiens in.d.c.poſitũ.qð notat frequentia.i.valde ſer⸗ uiens. ſicut ⁊ ponitur in.gallus..ille caſus indifficilis.i.valde difficilis.ff. de lib.⁊ po. Sʒ mihi videtur ꝙ nullo modo debeat fidciuſſoꝛ eſſe pꝛo laicis. vt xi.q.i.c.te quidem. in tex. ⁊ ün glo. niſi in caſu neceſſiratis in quo ſicur obli gatur ſubuenire indigenti.vt.xij. q.i.videntes ſic ⁊ fidciubere. Et hoc tenet glo.in.d.c.te qui dẽ.⁊ glo. in.c.pe.co.ri· Sedꝓ eccleſia vel ꝓ alio clerico bene poteſt fidciuberc.vt in.c.ij. eo.ti.⁊ in.d.glo.d.c.te quidem.
CSed nũad obligat᷑ ſi fideiuſſerit. K. ꝙ ſic. vt in.c.peruenit.⁊ in.c.conſtitutuſ.eo.ti Nimitat tñũ Mo. ꝙ ſolũ tenct᷑ de patrimomo ſuo vcl ð rcdditibus beneficij quos facit ſuos: non gůt in pꝛeindiciũ eccleſic Archi.in.c.ſtatutũ. de re ſcrip.ii·vi tʒ ꝙ nec ẽtð fructibus bůficij Sed cðis opi.eſt in ʒrium⁊ cũ opi. Ho. ⁊ ſic ene.
¶ Mtrũ religioſus poſſit fideiubere.te yns
vt inc.pe.co.ti.nec ctiaʒſi eſſet abbas niſi poc fiat de maioꝛis partis conuentus capituli ⁊ abbatis licentia.vt ibicem
¶ Mtrum heres fideiuſſous obligei ſicut fide iuſſoꝛ.ſE.ꝙ ſic.l.põt accipi.ff. de fideiuſ.
¶ Btrũ fideiuſſoꝛ qui ꝓmiſerat aliquẽ pñta re libcret᷑ ſi ralis pꝛo quo fidciuſſit poſt fideiuſ fionẽ cõmiſit capitalc crimen pꝛopter qð fuit condẽnatus ad moꝛtẽ vel bãnitus ⁊ fugũlj ꝙ ſic. vt eſt caſus in.. ſed ⁊ ſi qus rei.f. ſigs
cau.in pᷣn.⁊ no.in..ſi deceſſerit. ff. qui ſatiſda.
coyt ibi dr̃ ꝙ. d. Albꝛi.cũ fideiuſſiſſet ꝓquo dã ſcholar Bonomne accuſato de qͥdã malefi cio de co pꝛeſentando ſub pena mille libꝛaruʒ. poſt quã fideiuſſionẽaccuſatus fuit pꝛefatus ſcholaris ab alio:de alio maleficio qui fugitt nõ cõparens citatus fuit bãnitus ⁊ diffidatꝰ ßᷣm conſuetudinẽ Bononic? condẽnatus a moꝛtẽ:poſt quã ↄdẽnationẽ obtinuit ꝙ ñcrat obligatus ſue fideiuſſioni. Et hoc verũ niſfi⸗ dcuuſſoꝛ eẽt in dolo vel lats culpa reſpectuma leficij poſtea perpetrati: qʒ in conſcia tenere ad reſtirutionẽ dãni pꝛoximi.alias non.
¶ Vtrũ fideiuſſoꝛ rei decapitãdi cui dict re jo
fuerat aſſignatus ⁊ fugit ſit ipſe decapitand KWyin. Lad cõmentarienſẽ. C. decuſio.reox Bar.⁊ ibi tex.in l.ſi quis reũ.ff. de cu.rcoꝙñ ſed pecunialii puniet᷑Rõ qʒ nemo põtſeobii gart ex cõtractu ad pinã capitalẽ. q nemoeſt dñs mẽhꝛoꝝ ſuoꝝ.xxiij.q.v.ſiñ lʒ. ⁊in lber ho.ff. ad..acqui. Si tñ fucrit in dolopuni
pena arbitraria.vt no. in dictis locisin g.
c.cũ hõ. rxiij. q.v. Mec ob. d.l.ad cõmenturin
ſem.qʒ loquit᷑ de illo qui habetex officocuſo diam qui punitur eadem pena qua erat puniẽ dus incarceratus ſi eſt in dolo fuge velin ne⸗
gligẽtia nimia.vt ibi no. ¶ Ptrũ poſſit quis interponere fideinſſoꝛem in cã criminali.Ma in Ruhnica de fidein. ꝙ ſi nõ venit imponenda coꝛpoꝛalis pena pot als nð Et ſic intellige.⁊ſi clericus. de ſenerli vi. facit..l.ſi quis ſeruũ. iunctal.diuus pius. ff. de cuſto.re.⁊ eſt bonus tcx.in. d.c. cñ pomo. ⁊ibi etiã glo. Fallit in mulierc:de quo diciti auten.vt nulli iudi.; neceſſariũ.
¶Mtrũcum plures inſolidũ ſunt fideiuſſors debeat diuidi debirũ inter cos. he. Ma in ꝑ⸗ ucnit.eo.ti.ꝙ ſic.ſi ſunt oẽs pꝛeſentes: ⁊ ſoluen do.⁊ hoc poſtulent ante litem conteſtatã·&. de fideiuſ.i.ſi dubitct..i.Et iſtud eſt bene
—— —
—
—
—
—zjᷓz zj ꝛz—————
in ch v M
N Ru

7555 — ubevvv*
*½, 3* 2
an
*
wRop
26
diui adriani pofitum.C.de cõſti. pe.. diui adri ani. ⁊ habes in effectu.inſti.eo.ti..ſi plures.⁊ poc veruʒ niſi huic beneficio renunciaſſent.
6 ¶ Ptrum pꝛeſente debitoꝛe pꝛincipali⁊ indiſ
cuſſo poſſit conueniri fideiuſſoꝛ. K. ꝙ non vt in aui. pꝛeſentc.C.eo.ti.ẽt ᷣm Ma. in. d.c.pue⸗ nit. ſiconſtituerit ſe pꝛincipalẽ debitoꝛẽ: vt fit cõiter hodie Et hoc verũ eſt niſi renũciauerit huic bñficio.vt. C. de duo.re.ſti.aui. ita.⁊ niſi debitoꝛ notone ſit nõ ſoluendo.vel non poſſit conueriri:vt nõ.in.d.aui.pꝛeſente.
as fideiuſſoꝛi.&.qꝙ ſic· Intellige quas habet 5
eum ꝙ quo fideiuſſit. giter poreſt ei denegare ſolutionem debiti.vt.l.modeſtinus.ff. de ſolui. ⁊.l.ficeiuſſoꝛibus.ff. eo.
¶WMPtrũ debiroꝛ teneatur ſariſfacere fideiuſſo
ri de oĩ dãno.h.ꝙ ſic. Intellige qð ei euenit cx ſua culpa ꝓpter fideiuſſioneʒ.c.ij.⁊.iij. eo.ti.⁊ de fo.compec.fi. qꝛ officiũ ſuũ nulli debet eſſe dãnoſum.ff. de fur.l.ſi ſeruus cõmunis.ᷓ. qð NVo. ff. ad velle. l.ij..i.ff. quẽadmodũ te.aperi. l.ſed ſi quis.ff. qui.ex cau.maio.l.videlicet.iiij. i.q.iij. ð. venturis.⁊ in glo.d.c.ij. ¶ WMtrũ repetere poſſit vſuras quas ſoluit fi⸗ deiuſſoꝛ pꝛo creditoꝛe.. Jo.an.in regula dã⸗ nũ.li. vi.in mercu.⁊ ſequi᷑ Pa.in. d.c.ij. q aut ſimpliciter erat ſolũ obligatus ad debitũ ſoluẽ dum.⁊ ſic nõ repetet:ſed fibi imputet fi ſoluit qꝛ nõ crat obligatꝰ.facit.l.centũ.ff.de eo quod ccr.lo.niſi ſoluiſſet vſuras vt intereſſe, Et hoc verum qñ fideiuſſoꝛ obligaſſet ſe nõ ſolũ ſim⸗ pliciter: ſed etiam in omnem caſum venien ⸗ tem ex debito pꝛincipali: qꝛ teneretur de au⸗ gmẽto debiti. vt.d.l.centum.⁊.l.quero.J.i.ff. loca.⁊.l.moꝛa.ff. de verbo.obli. als ſimpliciter fideiubens nõ tenctur ad intereſſe: nec ad au⸗ gmentum debiti.vt no,glo.in. d.c.iij.⁊ ſcquun tur doc.⁊ ideo fibi imputabit ſi ſoluet iure foꝛi lʒ iure poli debitoꝛ teneatur ſi ipſe crat obliga tus in vero ad intereſſe:ſeu augmentũ credito ri. alias non Aut obligauerat ſe fideiuſſoꝛ ad vfuras ſoiuòdas. Et ſic ᷓᷣm legiſtas: ⁊ canoni⸗ las diſtinguitur:quia ſi ſoluit ſponte:non re⸗ petet m gloſam in dicto.c.ij. quia indebite erant.vt in.c.debitoꝛes.de iureiurãdo Si Vo ſoluit coacte: ſed non oppoſuit exceptionem: non repetet. Si autem oppoſuit: ſed per ini⸗ quitatem iudicis fuit coactns ſoluere. Et ſic non poſſet repetcre nec debitoꝛ tenetur per le⸗ gem cxceptionem.ff. eodeʒ titulo.ff. de euictio.
¶ Mtrũ creditoꝛ teneatur cederc actiones ſu
35 l.ſi per impꝛudentiam. Sed in bn ſe⸗ cundum Theologos:⁊ in conſcientia tene fir⸗ miter ꝙ tam in iſto caſu quando ſoluit coacte qᷓ; eriam quãdo ſponte ſoluit:co quod ſic pꝛo⸗ miſit eas ſoluere ꝙ poſſit repetere ⁊ ꝙ debi⸗ toꝛ ſibi teneatur.quia ſic intelligitur mandaſſe vt ſoluat debitum.vt lege ſi pꝛocuratoꝛ.ff. de condition. indebi Et ſic ſibi imputet debitoꝛ qui euz fideiubere fecit pꝛovſuris niſi ſolucret in fraudem vt faueret vſurario: qʒ ſic non re⸗ petet Aut non ſolum fideiuſſit ſoluere vſuras ſed etiaʒ iurauit. Et ſic repetet ſecundum om⸗ nes: quia lʒ poſſet petere abſolutionem a iu⸗ ramento.non tamen tenetur ſecundum Bof freduʒ:quia lʒ teneatur fideiuſſoꝛ excipere.vt notatur in gloſa. dict.capitul.ij per multa iura:non tamen tenetur agere. ¶ Mtrum fideiuſſoꝛ remaneat obligatus pꝛo rogato termino a creditoꝛe. Reſpon.ſecundũ Manoꝛmita. in capitulo conſtitutus.eodem titulo. communiter tenetur ꝙ aut fideiuſſoꝛ erat obligatus ad tempus ſoluʒ.puta vſq; ad annum.⁊ ſic non tenetur poſt annum pꝛo ro⸗ gato termino per legem: item queritur.ð. qui impleto.ff.locati.vbi paret ꝙ ſi locaui tibi do mum vſq; ad annun dato fideiuſſoꝛe. Si con ducis poſtea tacite ad aliud tempus:fideiuſſoꝛ non tenetur niſi de nouo pꝛomittat Qut obli gatio crat pura: lʒ ſolutio dilatata ſit ad tem⸗ pus: ⁊ ſic lʒ ſolutio ſit pꝛoꝛogata non tamen liberatur: Ratio:quia nulla facta pꝛoꝛogatio⸗ ne termini tenetur fideiuſſoꝛ etiam poſt termi num ſicut ⁊ reus pꝛincipalis. argument.ca⸗ pitul.cum dilecti.de dolo. ⁊ lege celſus.ff. de arbitris.
¶ Mtrum fideiuſſoꝛ ante tempus poſſit agere is
contra debitorem vt liberet eum. Reſpon.ꝙ
ſic. in tribus caſibus Mꝛimus ſi diu in debiti ſolutione ſictit. Sechndus ſi diſſiparet bona
ſua dehitoꝛ incepit. Tertius ſi condemnatus
fuit ſuper hideiuiſione.ð quibus habes in c.fi. co.ti.⁊ vide quod ibi not.
¶ Wtrum fidciuſſoꝛ pꝛo alienatione rei dota⸗ lis vel donationis pꝛopter nuptias conſtante matrimonio teneatur de enictione. Reſpon. PManoꝛmita.in capitulo cum contingat.de iu reiurando. Warto.in lege cum lex.ff. codem ti tulo. ⁊ Jo.andre. poſt multas opinioncs. vi⸗ dentur concludere.q ſi mulier vendit non te⸗ nctur:nec ipſe:nec ipſa mulier. dicta lege cum lex.ſed ſi vendit: maritus vcl, alius tenentur
8 5
„
¹9

20
—
vendens ⁊ fideiuſſoꝛ vel ad rem tradendiã vel
ad intereſſe.ᷣm ꝙ notatur in lege rem alienaʒ
ff. de contrahenda emptione. argumen. leg.⁊
ſiis. C. de pꝛe.mi. Ratio: quia lex non reſiſtit
venditioni ⁊ actioni perſonali.ſed alienationi
id eſt tranſlationi dominij. Wnde vxoꝛ nõ ob⸗ ligatur:quia teneretur ad tranſlationem do⸗ minij.l.ex empto.in pꝛin.ff. de ac.⁊ emp.⁊ ven. nec fideiuſſoꝛ qꝛ hret regreſſũ 3 mulerẽ. Et
verum niſi mulier iuraſſet qꝛ ſi iuraſſet tenere tur tam ipſa qᷓ; fideiuſſoꝛ. Et hec opini.placct omiſſis alijs multis in.d.c:cum contingat.per Joan.⁊ do. Anto.tactis.
IHtrũ fideiuſſoꝛ poſſit aliquid recipere ſine vfura a debitoꝛe. N: quidã tenent ꝙ nõ qʒ eſſet vſura. Rõ qꝛ videt ꝙ fidciuſſio ſit qðdã mu⸗ tuũ interpꝛetatũ. ed ego credo ꝙ nõ ſit vſu⸗
ra aliqd accipereHũmð fraus neqʒ dolus in⸗
terueniat.puta qꝛ conuenit cũ aliquo ne credat debitoꝛi niſi fideiubeat vt ſic lucrari poſſit: qꝛ tunc non liceret. als ſic. qn hic nõ eſt mutuũ ve rũ neq; ẽt interpꝛetatũ. Sed ſi rõe facti aligã acciꝑet bñ eſſer iniuſticia ⁊ charitatẽ gñ nul lũ periculum habet vel laboꝛẽ in fideiubendo: ſed qñ aliquid accipit rõne periculi cui ſe expo nit: vel foꝛte laboꝛũ ⁊ ceteroꝛum que faciliter incurrunt᷑ in talibus fidciuſſionibuſeſſet oĩno licitum aliquid accipere: moderate tñ · ⁊ ſic eſt contractus innominatus:non mutui. d dr̃ dupliciter.ſ.pactiõis ⁊ eS conſenſus.vt pabet in.c.i de ſpon. vᷣuo. Diĩs pactio quantucunc; ſimplex dr fides. WMnde veniens ð ꝓmiſſionẽ di venire 3 fidem pꝛeſtitam. Et ſie capitur in li.ff. de pac.⁊.ff. de conſti.pecu.li. Vñ dr fideſ quaſi fiet.⁊ hec reſpectu ꝓmiſſionis de futuro Alia eſt que eſt conſenſus de pꝛeſenti. Et hec facit matrimonium:vt no.in.d.c.i.de hoc ha⸗ bes etiam.j. Juramentum.i.ð.vi. ¶ WMtrum fides ſit frangenti ſcruanda.vide.j. Juramentum.v.ð. xvij. ¶ Eſt ⁊ alia fides que dr̃ ſubſtantia ſperanda rů rerũ.arg. non apparentiũ ad hebꝛe.xi.c. Et de iſta intellige que.j.dicam in toto iſto capi. ¶ In quo differt fides ab opinione. Reſpon. vt.j. O pinio. ¶ Due ꝑtinent ad fidẽ.k. Tho.ßᷣa fe.q xi.ar. ij. ꝙ directe ⁊ pꝛincipaliter articuli fidei. Indi recte vo ⁊ ſecundario ea ex qbus ſi nõ crede⸗ rent᷑ ſcqᷓret᷑ alicuiꝰ articulicotruptio. Et circa vtraq; poteſt eſſe hereſis eo mõ quo ⁊ fides.
¶ Quot ſunt articuliffidei.h. cõiter dr ꝙ ſunt xij. qꝛ quilibet apoſtoloꝝ qui fuerunt.xij ſuum poſuit. ⁊ oẽs inſimul oẽs articulos appꝛobaue runt. Sed verius dicendũ eſt ꝙ ſũt. xiiij ſeptẽ ꝑrinentes ad diuinitatẽ.⁊.vij. ad humanitatẽ xp̃i qui oẽs ponunt᷑ in ſymbolo minoꝛi gſunt infraſcripti. Pꝛimus quẽ poſuit Netruseſ. Credo in deũ patrẽ oĩpotentẽ creãtoꝛẽ cel ⁊ terre. In quo tria ↄtinent. Pꝛimũ vnitaſ dei tatis.ſi credo in deũ:nõ deos. Scðᷣm diſtin ⸗ ctio ꝓſone patris:ibi patrẽ oĩpotentẽ:Et vt di cit Ri.in.iij.ſen. hic oĩpotentia includit omnẽ ſcientiã:ſũmã bonitatẽ:pꝛouidentiũ reſpectu oĩm ⁊ omnẽ perfectionẽ. Tertiumcreatio oĩn ibi creatoꝛem celi ⁊ terre.i.viſibiliũ perterram ⁊ inuiſibiliũ ꝑ celum ſignificans. Sepus arti⸗
culus quẽ poſuit btůs Andreas eſt. Etinieſà
xp̃m filiũ cius vnicum dñm noſtrum:eius di⸗ cit.i.patris.⁊ vnicum: qꝛ ſolus vnus eſt filius ⁊ dñm noſtrů.ſ.iure creationis:gubernationiſ ⁊ redemptionis. Tertius articulus quẽ poſuit Ioannes eſt. Qui conceptus eſt de ſpũ ſanct natus ex Maria virgine. Quartuſquẽ poſit Jacobus maioꝛcſt. Paſſus ſub pontio pilato crucifirus moꝛtuus eſt ⁊ ſepultus. Quintus articulꝰ quẽ poſuit homas eſt Veſcendit ad inferoſ:tertia die reſurrexita moꝛtuis In quo continent᷑ duo articuli. Pꝛimus deſcendit ad inferos.ſ.ßʒ aĩaʒ. Scðus reſurrexit a monuis ſ.gloꝛioſus ⁊ ĩmoꝛtalis. Gextꝰ articuquã po ſuit Jacobus minoꝛeſt. Aſcendit adcelos:ſ⸗ det ad dexterã dei patris. Aſcenditenimnon ſolũ ſuper oẽs celos.i.ſuper oẽm crciturã co poꝛalẽ:ſed ctiq̃ ſuꝑ omnẽ ſpiritualẽ: ꝙ ꝓpter dignitatẽ vnionis oẽs exccilit.ephei ꝓpleleã addit:ſedet ad dexteram dei pris.iin polio⸗ bus bonis pr̃is. Septimus articulus quẽ po⸗ ſuit Philippus eſt Inde venturus cſtiuii re viuos ⁊ moꝛtuosã.eos qui in eius adueni vui repcrient ⁊ in momẽto moꝛieni: polt reſurgẽt cũ eis qui pꝛimo erant moꝛtui. cl⸗ uus articulꝰ quem poſuit Bartholomeuseſ. Tredo in ſpm̃ ſctm̃. qui. ſeſt tertia pſonã in ni nitate. Wonus articulus quẽ poſuit Watie eſt. Ganctam ecclefiã catholicam. i congreg⸗ tionẽ fidclium. Decimus articulus quẽ poſut Simon cananeus eſt. Sanctoꝛuʒ cõmnon rcmiſſionem peccatoꝛũ. Et ide articulus ſe illo quẽ poſuit beatꝰ Mattheuseſt vnus⸗ culus ⁊ àd vnů ⁊ eundem articulum plineiq
eſt de opcratione dei per quam dat nobis cll
.

Mide etiam qð.j.dicam. Here ¶ Mtrũ oẽs tenean hẽ. m ſanctũ Bo · in co. Ricar.ibidẽ ꝙ cre eſt fidei pꝛoue
fficium docendi Credere vo imp ſufficit habenti v ſint notoꝛie diuulgata rare ſine conte lutis. Credere grticulos ⁊ quo rium ad ſalutem ad illos articulos ex manifeſtat non tm̃ pꝛe uetudo:vt ẽ de vn gnatione noſcere po mine patris ⁊ filij ⁊c It one ⁊ reſurrectione què ſionẽ peccatoꝝ noſcere poſſunt.
tredo in ſpiritum ſan⸗
am eccleſiam catholicaʒ
ſt cõmunio ſanctoꝛum
Et ideo non debet dici vel eſt ſenſus. Lredo ſſe ſanctam.ſ.per ope⸗ uam habentem cõ iſſionem peccatoꝝ m reducitur fides de municant fideles ⁊ ſanctificandi.⁊ ex conſcquẽ VMndecimus articulus Judas tadeus eſt. Tarn Muõdecimus articu
Witam eternaʒ. Et eſt le deus reſuſcitabit nos
ternam. bonis · ⁊ exco⸗ it malis penam eter⸗
gratie. Et eſt ſenſus. ctum facientem ſanct i.vniuerſalem in qua e ⁊ rcmiſſio peccatoꝛum. In ſanctannſed ſa cutholicam eccleliame rationem deicccleſiam in q munionẽ ſanctoꝛum ⁊ re Tamen ad hunc articulu ſacramentis. quia ſunt inſtrumenta ti peccata remitt
iij. di. xxv.⁊ conuenitcuʒ dcre explicite ⁊ diſtincte ſt neceſſariũ:niſi illis pabent manifeſtare pꝛedicandi ſũpſcrũt-
is:qꝛ cum qucdaʒ ſſet quis illa igno
mpſicie.ſ.quoſdã
Tenent᷑ eni etiam dendos quos eiſ ſed ẽt eccliaſtica te ⁊ trinitate quã ex ſi⸗ ſſunt cum dicunt. In no⸗ em de natiuitaie paſſi feſta pꝛcdicãt.⁊ remiſ pꝛcſbyteroꝛum ꝛantia taliũ nul
lus eſt quem po
ſuit Matthias. iſtoꝛum duoꝝ. ⁊ dabit nobis vitame ſequenti ſcquitur ꝙᷓ nam. hec ex Ricar. in WMtrum ſimplices qu errant peccent& nõ pertinaciter per particulari 5 vniuer ti.de here.Aluarus. ꝙ peccant moꝛt allegat.xxiiij. q.i. ius vocan.l.veni allegat.vi.q i.qu in ipſarum Sed ego cr Tho. imo plus dico ꝙ eſſe mcritoꝛiusꝭvtputa a pꝛedicatoꝛem fai caſſe aliquẽ ertoꝛ endi fidei.paratus tanc tione opera iudicantur.
btilitatibus fidei ßa ße.qij. ar. vi. ꝙ ñ.ſi nerſe voctrine inherent in ſalis ecclie fidẽ; Spe. Vo vt refert Jode litenẽt ſunt heretici, Specu. ſciſma.C. de here.l.ij. ⁊ de in a. Txx vij. di.c·fi. Alugrus Vo ero. xvi.q.i.ſi cupis.xxij.q.. cdo vcram opinio. S. liqñ talis erroꝛ poſſet liquis audit aliquem lepiſcopum pꝛedi⸗ em.⁊ fimplex credit aĩo obedi comigi nam ex intẽ cũ voluntate.de ſen. ato veniali: vtputa ve ſſe vnã feminã: ⁊ qꝛ cre⸗ edit:⁊ tamen non liter credit ſi eccle Aliquando eſt cum moꝛ⸗ ſcienter credit aliqd vcl determina ex.c.dãnamus.in fi. doucit Ppecu.hij. cũ a ipſum.l.venia.n loquitur de hereticis para d iura Aluari que viden ſet.loquuntur de turalis que non ercuſat. ſicnt tenet etiam Inno. in Rubꝛi ⁊ Car.in cle.vñica. de ſumtri.
quam ex actu
Ideo ab igno ſat vtens ratione:qꝛ noP negligentia ⁊ contem usxp̃s nec ꝑſe inſpirationemi non tenentur cre debatur in lege nature. pa ße.titulo de perp in carcere ſarra pm Aug. de que
ne fidei perueneri cum non habeat impoten di.dicit Alex.ꝙ ſi minabit eum vel vel per angelum: Mtrum ſit nece ea que ſunt fidei. Tho.ſa ße.q.iij. a
ſint ᷣm Ri. vbi nec per alium: nec P locutus cſt.qꝛ tales niſi id quod cre ẽt Alex.de ales e conſcientie ꝙ puer ncluſus ab infantia ⁊ vcteris teſta
ſtionibus noui
timunis eru.⁊ ommno credẽ od in ſe eſt deus illu per occultam inſp irationem tula credit trinitatẽ e dit eccleſiam ſic tenere fic cr eſt heretica:qui ſia ſic tenet ⁊ credit rali: vt cſt quando homo quod eſt contra àr tionẽ cceleſie:⁊ hoc patet de ſum.trini Adiuraqᷓ;a ſua glo.eſt contr materiam.c.ſciſms. tis ſe ñ coꝛrigere. A velle ꝙ ignoꝛan
diſaluteʒ confiteri co⁊ tempoꝛeᷣm ſi aliquil interro taccret ⁊ ex hoc haberet fidem vel ꝙ alij per eius tacitur tur ⁊ huiuſmodi caſi tus deo ⁊ vtilitas pꝛo trahitur nifi confeſſio
non eſſet vera:vłF fide auerteren⸗ ponoꝛ debi⸗
fiat eſt neceſſaria de pꝛe ſibus non eſt neceſſaria ſi modovtilitas fidei ſi confelſo fidei qñ bationem infidcliuʒ dicen⸗ olite ſctm̃ darc canibus
ſperatur Wituper ſolum cſt ad pertur te dño: atth.vijM
ca. de ſum.tri.

facit.c. in mandatis.xliij di. WDuid de illo qui licet interius credat: tams Pꝛoptcr timoꝛem facit aliquem actum infide⸗ iatis.puta exhibet reuerentiaʒ idolo poꝛtat aliquam veſtem deſignatam ac aliquod deter minatum ſignũ infidclitatiſ:⁊ hmõi.kK. ꝙ pec cat moꝛtalitcr. quia ᷣm Augi.xxxij.q.iiij.ſicut anctius eſt moꝛi q́; vti idolatico/hec ille. Ge cus eſſet ſi non defignaret determinate infide litateʒ ſicutlegimus in beato Gebaſtiano qui vtebat᷑ chlampde militari cx bono geloꝛ: vt lu⸗ „craretur animaſ xp̃o.⁊ huuſmodi. io ¶ Mtrum liceat pꝛece vel pꝛecio liquem ad⸗ 1¹ ducerc ad fidem.vide.j. Judeus..xxxiij. ui ¶ptrum hiccat diſputãre de fide. vide. ð Miſ putario. De hac materia vide.j. Infidelitas. J liu 8 quidã dr̃ ſpurius.⁊ pꝛo pꝛie eſt natus ex matre hobili ⁊ patre ignobili:vel patre incer to ⁊ matre vidua ſed in iure ſpurius df̃ omiĩs natus ex illicito coitu:pꝛeterqᷓ; de cõcubina in domo retenta ab eo qui non eſt cõiugatus.vt no. in. ctãta.qui fi.ſint le. ⁊ no. Par. in.l.lxxxi gener.ff. de his qui. vt indig.qᷓ;ᷓnis natꝰ de ad⸗ ulterio pꝛopꝛio noĩe vocct᷑ manger. Peutero. rriij. ⁊ in.c. niſi cũ pꝛidẽ.ʒ. ꝓſonc. de renũ.⁊ ois talis ſpurius in nihilo ſuccedit pr̃i:vel ↄuncti ꝑ lineã paternã:qꝛ nõ dr agnatus.de quo tex. in.c. dicat aliqs.xxxij. q.iiij.⁊ glo.in.c.ꝓ vencra bileʒ. qui fi.fint leg. ⁊ qð no.in aui.cx cõpleru. C.de ince.⁊ inuti.nup.⁊ inſti.de ſuc.co.g. vul⸗ go.⁊ iſti ad oꝛphi.ᷓ nouiſſime. Immo nec pr 4 põt taleʒ inſtituere heredẽ.aut.. C. de na.li.⁊ d.c.dicat aliquis. Wnde dicit Pa. in. d.c.ꝑ ve nerabilem.ꝙ baſtardi nobiliũ non dicunt᷑ de parentela parentũ: qʒ ſoꝛdes non computant᷑ inter pꝛecipuos.C. ad oꝛphi.l.ſi qua ilinſtris. nec arma parentum poꝛtarepoſfunt.⁊ eſt ſnĩa Bal. in.l. cum legitime nuptie.ff. de ſta. ho. ⁊ zi ſequitur.d. Anto.in. d.c.per vencrabilem. ¶ An tales ſuccedant matri. Piſtingue ꝙ aut 3 eſt vulgo queſitus ⁊ pꝛopꝛie ſolũ ſpurius:⁊ ſic ſuccedit cum legirimis filijs:niſi m ſit iluſirẽ 3 femina. vt in. q.l.ſi qua illuſtris. ⁊ ibi ꝑ glo. ⁊ 1 Bar.⁊ Inſti.de ſi ucceſ.cogna.ᷓ. vulgo queſitꝰ Icdẽ dic de notis. Aut ſunt ẽt mangcres: ſicut nati de ea quc non poterat eſſe legitima vxoꝛ ſiuc qꝛ alreri nupta vel ipſe:ſiue qꝛ ↄſi angumeꝰ vel affinis:⁊ ſic in nihilo ſuccedũt:vt ind.aui. ex complexu.põt tñ heredes cos inſtituere ᷣm Mar.⁊ 2Mo.⁊ videt᷑ tenere glo.in.d.c. tanta.
¶ Ducrii an parẽtes ſuccedant p̃faris ſpurijſ Be. Pa.in. d..tanta. ꝙ non in eo caſuq iphiñ ſuccedunt parcnribus.⁊ hoc verum de auibuſ cunq;ʒ filijs illegitimis.
¶ Quero an pꝛefati ſpurij poſſint inſtitui be redes ab alijs cxtrancis.ſ. Pa.in.c. cũ habe⸗ ret · de co qui dux. in ma.quam po per adul. ſic. qꝛ non pꝛohibentur niſi parentes: vt nog in aut. qui.mo.na.effi. ſui.ᷓ. vlti.
¶ Ptrũ parentes poſſint pꝛefatis ſpurijs qi 4 ad relinquere rõne alimentoꝝ.&. ꝙ ſi
.. vt no. War. in.d.aui.ex cõplexru. Immo tenei ðcqui
tatc canonica eoſalere fᷣm jacultates eoꝝ.⁊tã pater q; mr̃:tũ qʒ tales non ſunt in ptaãte nec pris nec mfis. Inſti.de nup..ſũt ⁊ aue pſone ⁊· vulgo ↄccpti.f. de ſta. ho.tũ qꝛ alimẽlade⸗ bent᷑ inſtinctu naturc que ſic mem obli at ſiẽ prem. vt no. Inpo. in.c.ij. de regula. ⁊ Pa.in d.c.cũ haberẽt. Secus de iure ciuili vt in. d.au ten.excompleru. Wiñ dicit Ral. in!fi..ſigſo cero.ff. de his que in frau.cre. ꝙ de equitatecz nonica põtꝓf̃ donare ſpurio:vt habeat pali⸗ mentis. Et ſilr legare pꝛo alimentis no. Ba. in.Ifi ff. de his qui. vt indi.⁊ Cy.in.jnonviti tulo. C. de admi.tu.dicit ꝙ ẽt ſpuria dʒ dotart. vt naineinlluciul xi ſffe le.ij Jimi ta pꝛedicta niſi eſſent in nimia quantitate in fraudem legata. Et conclude ꝙ pꝛefati conta pꝛedicta a patre recipiendo de ci bonis nenet reſtituere etiam in conſcientia.
¶ Filius alius dr nothus:vt no.in. dſ ſuntt 5
alic perſone.qui aliqñ dr naturalis tij qᷓ;uis
ſpurij etiũ fint naturales tm̃.⁊ talis eſtile qui cſt natus ex coitu neqʒ dãnato:neq;ʒ appꝛoba to de iure ciuili: vt eſt filius concubint ſolute in domo retente a ſoluro:qͥ poſſet eſſe ci vroꝛ legitima.puta qꝛ nõ eſt confanguinea necaffi nis. vr inl.in ↄcubinatu.ff. de cõcubi⁊ iſe ſue ccdit patri ab inteſtato in duabus vncijs toti us hereditaris: dũmõ nõ exiſtant filijlegitimi vel vroꝛ legitima:vt in auten.liceat patri. de natura.li.qꝛ filijs legitimis eriſtentibus vlne potibus non poteſt niſi vnã vnciam relinque re ei ⁊ matri ⁊ non vltra.vt.l.me.C.de natu⸗ ra.li. ed ſi nihil reliquerit ci in nullo ſucte det. ſed tñ debet alimentaria legitimis.
Sed nungd ſi nõ habet filios legitimos po terit rales heredes inſtituere..ꝙ ſc etiam in toruʒ legitima tamen reſeruara parentibusſi habet. vt no. in. d.autẽ.liccat patri. 4t lʒ Bof. tencat ꝙ non ſuccedat.cum hodie talis coitus
mn Wih uim nh miu
n
ſn ſihn gu Nd in m N U

6
— — 3 vNmm 1*
*
C Prruz bral per ſequens matrimoniũ inter patrẽ ⁊ matrẽ
ſit repꝛobatus.vt in auten.de leno.col.iij. ⁊ in auten. ſcenicas.colla.v.⁊.C.de concubi..vni⸗ ca.tamen ego teneo cum glo.in dicto.c. tanta. ⁊ in.c.niſi cum pꝛidem.de renun.ꝙ ſuccedunt ctiam de iure canonico.qꝛ exquo ius canom-⸗ cum non ſtatuit oppoſitum non debemus in hercditatibus recedere a diſpoſitione iuris ci⸗ uilis.facit.c.pervcnerabilem.qui filij ſint legi. ⁊ſequitur Pa in. d c.tanta.
¶ Fiins alus dicit legirimus tm̃,⁊ iſte eſt ad⸗ optatus vel arrogatus. Et dicunt᷑ legitimi tm̃ qꝛ non natura ſed legis inſtuutione ſunt filij. vt de cogng.leg.in rubꝛo ⁊ nigro. r iſti ſucce dunt patri legitimo ſimul cum filijs legitimis naturalibus vt no. C. de adopti.I.fina.⁊ Inſti. de here. que ab inteſt. def..item adoptinos ⁊ in.l.ſi pater.ff. de adoptio. Intellige vcrũ ſi nõ ſunt legitime mancipati a patre adoptante:qꝛ ſi ſunt mancipati in nullo ſuccedunt. vide ſu⸗
Adop. F.i.⁊.ij.
¶ Filius alius dicitur ſpiritualis ⁊ legitimus ſicur eſt ſuſceptus de baptiſmo vcl chꝛiſmate. Et iſtc in nihilo ſuccedit. qꝛ cum ſit ſpiritualis non extendit ſe ad tꝑalia. Filius alins di ſpi⸗ ritualis tm̃:ficut ſunt om̃es xpiani pape.⁊ de dioceſi epiſcopi:⁊ de parrochia pꝛeſbytcri: vt in.c. omnes.xxr.qi. Et iſti ñimiliter in nihilo ſuccedunt parentibus ſuis iſto modo. ¶ilius alius naturalis ⁊ legitimus.natura⸗ lis dr. qꝛ naturaliter eſt generatus. legitimus qꝛer legitima parentum ↄiunctione appꝛoba⸗ ta ꝑ leges:iſti fucccdunt ab inteſtgto parenti bus oibus alijs excluſis: vt in gut. de pere.que ab inte. Limita niſi in caſu in qᷓ aliqui ſpecialit admittunt: vt dictũ eſt in filijſ adoptiuis:⁊ ſůt quaſi dñi viuẽtibus parentibus:ſolũ eis deeſt adminiſtratio.vt inſti.de herc. qua.⁊ dif.ᷓ.ſed ſui. Vnde ex conſuctudine lege iuuata filij co mitum appellant comites: ⁊ filij regum reges etiam in vita parentũ. vt. xxiiij. q.ic.fi. ⁊ per Mar. in. Ifi. C. de digni. filius naturalis tĩ efficiat᷑ legitimꝰ
eius.h. Ma. in. d, c.tanta.qꝙ ſic· quicunq; ſit fi
lius natura is:ſi tpe quo genitus fit potcrãt cẽ legitime vir ⁊ vxoꝛ in mimonio parentes
eins. Et lz Bar. in. I.pe.ff. de cõcubi. velit ſolũ boc eſſe verum in concubina in domo retenta
poſtea pꝛo vxoꝛe capta.tñ canoniſte cõmuni⸗ ter tenent contrariũ: ⁊ hoc tenegs. ccus cſſet ſi tꝑe generationis non potuiſiet eſſc mr̃imo⸗
4T
nium inter parentes: qʒ licet per pẽſationẽ vel alio modo ſit poſtea contractũ mfimoniũ non tñ erunt legitimi.ſᷣm Joan.an. in quadã apoſtilla. Pal.in. li. feu.ti. ſi de feu.contro.fue. vult ꝙ niſiinterueniat inſtrumentum dotale. vt volunt iura.inſti.de nup.ᷓ.aliquando.⁊ in⸗ ſti. de here. que ab inte. defe.poſt pꝛin.⁊ in aut᷑. qui.mo · natu.effi. ſui.j.fi.qᷓʒuis ſequatur ma⸗ trimoniũ non legitimant᷑. Jed ego teneo con⸗ trariuʒ:ſicut tenẽt modernioꝛescanoniſte cõ⸗ muniter ⁊ in pꝛactica ſequuntur legiſte.
¶ Mtrũ filij nati ex clamdeſtino matrimonio ii
fint legitumi. Reſpon.glo.in.c. quod nobiſ.qui
f. ſint legi. ꝙ ſi nullum eſt impedimentũ poſt
appꝛobationẽ matrimonij erunt legitimi ſiue
ſint nati ante appꝛobationeʒ matrimonij:ſiue
poſt. Et hoc ſcquuntur omnes.⁊ ꝓbatur in.c. ij. de cdamde.deſponſa. Maʒ appꝛobatio retro
trahitur ⁊ perinde eſt ac ſi a pꝛincipio fuiſſet
contractum in faciem eccleſie. ĩmo plus dicit
Alanus ꝙ lʒ clamdeſtinecontrahentes nõ pꝛe ſumantur coniuges.vt dicit glo. in.c.latoꝛ. qui fr ſint le. tamen hoc pꝛocedit reſpectu nuben⸗
tium:ſed reſpectu filioꝝ pꝛeſumunt᷑ coniuges
quod eſt notandum. Ex quo infert Pa.in. d. c.latoꝛ. ꝙ natus cx viro ⁊ muliere ſimul coha⸗ biranribus pꝛeſumit legitimus: q fauoꝛc legi⸗ timationiſ pꝛcſumit᷑ inter eos matrimoniũ.ꝓ quo facit. lin libere mulieriſ.ff. de ritu nup. Et marxime ꝓcedit ſi vocabant ſe cõiuges. vt no.
Inno.in. c.ex parte. de reſti ſpo. dicit ẽt Poſt. ꝙ ſi multo tꝑe fimul tanqᷓ coniuges cohabita
runt pꝛeſumendum eſt eſſc matrimonium.fa⸗
cit quod nõ. ipſe in.c.illud. de pꝛeſũp. Si auteʒ
erat impedimentũ: tunc ſunt opi. Jo.an. ⁊.d.
Anto.tenẽt ꝙ poſt appꝛobationẽ legitimant᷑.
lʒ poſtea ſeparent᷑. Blo.tenet ꝙ hoc eſt veruʒ
in natis poſt appꝛobationẽ:ſed non in ante na
tis. Jo.cal.tenet ꝙ nullo mõ legitimantur. xt hoc putat Ma. verũ de rigoꝛc iuris. facit.c fi.
in..ſi quis. de clam.deſpon. Et hanc teneoꝓ
pter pꝛefatũ.c.fi. vbi eſt tex. apertꝰ. vide ð poc S. Ela mdeſtinũ qñ dicatur in pꝛin.
¶ Ptrum natus de ſponſa de futuro ſit legi⸗
timus. K. Ma. in.c. per tuas. qui filij ſint legi
timi. q ſic.ſi nullum ſit impedimentũ.alias ſe⸗ cus: hᷣm ꝙ dictum eſt in pꝛece.q.
¶Ptrum filius qui cõmuniter reputatur fili iʒ us viri⁊ vroꝛis teneat᷑ credere vroꝛi dicenti cum iilegitimũ.vide.ð. Adultcriũ..v. ¶ Wtrum ex tractatu parentũ quis conſtitna i4

rurfilius.K. Manoꝛ. vbi.&.ꝙex nominatione filij ⁊ tractatu vt filij conſtituitur quis in poſ ſeſſionc filiationis etiam ſi ſit natus extra do⸗ mum. Wnde ibideʒ dicit dominus Anto.quẽ ſequitur Panoꝛ.vbi.ð.⁊ not. Butri.in.l.qui⸗ dam.ff. de pꝛobatio.ꝙ tractatus parentuʒ· pu ta quia illi tractabant eum vt filiuʒ:⁊ ipſe eos vt parentes pꝛobat aliquem filum altcrius imo plus vult gloſa in capitul.tranſmiſſe. qui
filij fint leg. ꝙ pꝛobatio huius tractatug Pꝛe⸗ tem do. Anto.
in. d.c. vuit ꝙʒ etiam ſola famã pꝛobet filium ſi
fertur negationi parentum.
nihil pꝛobctur in contrarium. i6 ſir adulterium quo
⸗
⁊ capitulo per tuas.codeʒ titulo ꝙ ſi pater ſeu maritus cohabitabat eo tempoꝛc cum V& reputabitur legitimus. quia cum poſſit eſſe fili us vtriuſq; debemus fauoꝛe filioꝝ pꝛeſumere
„
ꝙ ſit filius mariti porius q̃j adulteri. pꝛo hoc eſt tex. in.l.mileſ..defũcto.ff. de adulte.facit..
„
qꝛ ſemper. ff. de in ius vocã. Idem dic de filio
nato de concubina retenra iñ domo. vt ſemꝑ
pꝛeſumatur filius concubinarij. vt habes glo am ſingularem in capitulo michacl.de filijs
pꝛeſpptcroꝛum. Becus ſi fuiſſet abſens tanto
tempoꝛe ꝙ non potuiſſet eum generare. vt. ff.
de his qui ſunt ſui:vel alie.iu.l.filium.
7 ¶ Wrrů fiius natus ex illis q poſt matrimo⸗ niũ Ictũ de cõi ↄſenſu fecerũt vorũ:vł qñ alter intrauit religionẽ ⁊ rcpetitus fuit ſit legitimꝰ
„—„„
vide.j. Matrimoniũ.iij. Impedimẽtũ.v. ð v. trũ appellatione vcniant natura les tm̃.N. Pa. in c. in pᷣſentia. de pꝛob.ꝙ aut
is ¶ WPtrũ appellatione filioꝝ
apparet de tacita volũtate diſponentꝭ: vtqꝛ
cadẽ rõ de legitimo ſicut de naturali.⁊ tůũc ve⸗ niũt ẽt naturales:ſiue tractet᷑ de pena: ſiuc de cõmodo ſiue in legibus:ſiuc in ſtatutis vel te⸗ ſtamentis ⁊ hmõi.chi Vo nõ apparet de men tertũc ſi tractat ð cõnodo veniit ẽt naturaleſ xxxv.q.vij. c.vnico.it hocer benigna interpᷓ⸗ tatione potius qᷓ ex ſignificationc ꝓpꝛia: qꝛ er ꝓpꝛia ſignificatione noie liberoꝝ vel fioꝛum vcniunt ſolũmodo naturales legitimi nð ad⸗ optiui vel naturales tm̃ vt in. ſi ita quiſ.ð.fi.
„
ff. de.le ij.nõ veniunt etiam vbi tractat᷑ de cõ⸗
modo:ſpurij:⁊ ex coitu dãnato nati.
„
¶Mtrũ filius venominet᷑ a patre. K. ꝙ ſic de iure. vt in. c.ij· de cõucr. infi. ⁊ inſti. de le. ag.tu. F.i.Et hoc qʒ ſequit familiã ⁊ agnationẽ pris
Mec ob.c.rainutius. ð reſta. q ßᷣm Jo.anillud crat per ſuperbiam: quia maler eral nobilioꝛ. Wnde filins ſequitur pꝛiuilegiuʒ patris intri bus. Pꝛimo quo ad honoꝛcs. Secũdo quo ad curialem conditionem.C. de decurioncos. eremplo.⁊.l.nullus. Tertio quo ad oꝛiginem. f. ad munici.l.i.vide glo. in.c. dicat. xxxij. q.iiij ⁊glo.in l.cum legitime.ff. de ſta. ho. De illegi⸗ timis dic vt in..ſc. ¶ Wrrũ filius ilegitimꝰ ſequat ↄditionẽ ſir 3 pr̃is.&. ꝙ nõ de iure:ſed mfis yᷣm glo. quã ſe⸗ quunt᷑ cõiter doc. in.c. i· de cõiu.· ſer· que vult ꝙ partus ancille erit penes dnm ancille.l.⁊ ſeruo
¶Quid ſi pꝛobet᷑ ꝙ vroꝛ codẽ tempoie cõmi rũ.in. pꝛin.ff. de ſta.ho. ꝓ q facit tex. in. partů um quo talis cõccptꝰ eſt. Reſpon. Panoꝛmitan. in dicto capitulo tranſmiſſe
.
C.de rei ven.⁊ not. in. c. vnico. de na. exli. ven. ⁊inc.ſi. de ſer. non oꝛ.⁊ inſti. de iu. perſo. fi Ncc ob.c.liberi. xxxij. q.iiij. vbi dr ſemperi naſcit᷑ deterioꝛẽ partem ſumit: ſedexpohe dete rioꝛẽ.ſ.matri que fragilioꝛ eſt. oc iñlimitt Pa. in c.licet. de cõiu.ſer. verũ niſi cõſuetudo vel ſiatutũ habeat aliud. ſicut hodie eſt ꝙ nan er ancilla nõ eſt ſeruus ſi pr eſt liber. Sð not. ¶ Wtrů pr ⁊ m̃ teneant᷑ alere filios.&. ꝙ ſi. ꝛi de quo vide.ð. Alimenta.I i.niſi in. v. cahbus quos no. Pa.in.c.cũ haberet.⁊ de co qui dur. in ma. quã po. ꝑ adul. Pꝛimus ſi filꝰ eñac⸗ ſauit. vrI.ſi quis a libcris. item uder fel⸗ agno. Secundus ſi pater eget ipſe:qnõ tenei vſtra qᷓ; poteſt. d. Lſi quis.ð ed ſi fiius. Lel⸗ tins ſi fiius cõmiſit crimcn ingratituinis⸗ patrẽ.I.ſi patrẽ.in glo. C. de alen. ib. Quarus ifilius habet artẽ vel aliud vñ vinnd⸗ ſe i filiuſ.⁊.ð. alimenta ibidẽ. Aimitã pochm Bar in tractatu alimentoxꝝ.niſi ſt fiiusnobi lis ꝙ eũ dedeceat in tali arte operari Puihius ẽ ſunt oẽs cauſe ex quibus pr poteſt erhercdu filiunrita ⁊ dencgare Mmenta. de quibus ᷣ de.& gerbercdatio·⁊.j. ngratitudo.ij ¶Sed ſi diuoꝛtiũ fiat apudquẽ debet aig bus expenſis.&. ꝙ ertumabit iuder penſaid cũſtantijs:puta qꝛ minoꝛ triennio ap ⁊ hmõi. vt no.i.l.vnica. C · de diuoꝛ fac⁊ u quẽ li cdn. ⁊ in autem ſi pater ibideʒ poſiu dicitur: ꝙ ſi pater fuit cauſa diuoni.. apud matrein expenſis patris. imodo m non conuolauit ad ſecũdas nuptias ſi Vo dedit cauſaʒ apud patrẽ expenſis pletis: niſi pr minus idoneus ſit. ꝙigeis matrẽ locupletem: niſi aller cox eſſet mii
qʒ apud fidelem ſunt alendi vt parct dixi.ʒ. Waptiſinus. vi. eri.
.
— S—2
i

„— —
——
— —
3 ¶ Ptrũ filius magis teneat᷑ ſubuenire pani
q; ertraneo.. ꝙ patri ẽt infideli q; extraneo fideliceterꝰ paribus. vt no.glo.xxx.di.c.i.⁊. xlij di. quieſcamus.⁊.lxxx vi.di.non ſatis.
14 ¶Ett filius qui non hʒ niſi vnů panẽ ⁊ habet
patrẽ qui fame perit:⁊ filiũ ſimiluer cui debet jubuenire.kK. Cy.in.l.ij. C.ð pa.qui fidi.ꝙ po tius patri qʒ poſſet cum vendere. Ego addo qꝛ ius diuinũ ſic eũ obligat: quod dicit. Ponoꝛa patrem ⁊c̃. Et qñ dicitur ꝙ amoꝛ magis deſcẽ dit qᷓ; aſcendat.l.iſti quidem.ð.fi. ff. qð me. cã. Lliberoꝝ.f.de vcr.ſig.⁊.l.liberi.⁊ ibi glo.ff. de inoffi.teſta. Reſpon. Ja.ibidem.ꝙ verum eſt quo ad oꝛdinem dilectionis: non tamen quo ad effectum obligationis. nam per natiuitateʒ filioꝛum non debet conditio aui ficri deterioꝛ: q iam habet illum obligatum. Sed in contra rium facit quod no. Bar. in.I.ſiquis a liberis. in.. fi. vel parens.ff. de li. agno.vbi dicu poſt glo.ꝙ pater tenetur alere filium de iure natu⸗ rali.⁊ filius tenetur alere patrem de iure gen⸗ riũ:⁊ ſic videtur foꝛtius vinculũ quo tenet᷑ pr filio qᷓ; quo tenet᷑ filius patri.Contrarium tñ determinat in.l.i.in fi.ff. de iu.⁊ iure.facit etiã contra quod no. Bar.in.l.non quẽadmodum ff. de li. agno.vbi vult q ſi quis habet patrem ⁊ filium diuites ⁊ indiget alimentis ꝙ potius debet petere a patre ſuo qᷓ; a filio rõe pꝛedicta
15 Ptrũ filius poſſit nubere ſine licentia pris
h.ꝙ ſic. tam mgſculus qᷓ; femina;qᷓ;uis nõ cx pediat.vide.ð. Mos.Et quõ tenei cam dotare que nupſit fine ſcitu patris in..iiij.
26 ¶ Mtrñ poſſit vouere. vide.j. Wotum.ij.. v. 27 ¶ Filiuffa. viuente matre emancipatus acqui
rit vſũfructũ in maternis bonis pꝛo virili.i.ꝓ media parte ſi eſt vnus filius ⁊ pater pꝛo alia poſt moꝛtẽ matri:caſus eſt. C.de bo. mater.I.ſi viua matre. Idem dic in nepotibus ⁊ ꝓncpo⸗ tibus. Idem dic ſi ſunt plures filij. qꝛ ꝓ virili parte ſimul cũ patre. Sed ſi aliqui ſunt eman⸗ cipati:aliqui in patria ptãte pꝛo virilibus par tibus veniẽt vẽs.ſed vſuſfructus nõ emãcipa toꝛũ remanebit apud patreʒ.vt in.d.l.ſi viua. ¶ hed nunquid idem erit in alijs bonis aduẽ ticijs.ſ.ꝙ non ſed ſolum in matcrnis. vt no. glo.in. d.l.ſi viua
¶ Wtrum filius poſſit agere contra patrẽ.ſe. Pa.in.c.nõ eſt.ð ſpon.qꝙ ſic rõne pcti.als nõ eſt admittendus vt no.glo in.c.ſi eccleſia.xxiij. q.iiij. Sed glo. in.c.qucrit.ij.q.vij. tenet ꝙ ᷓᷣm canones pòt conqucri de patre taʒ in ciuili q;
142
in criminali negocio:ſed m ege non poteft niſi in caſtrenſi cã ciuiliter non in alia.ff.de iu dici.l.is nulla.⁊ etiaʒ in quaſi caſtrenſi.vt.ff. ð fur.l.ſi qs vxoꝛi.i.rñſo.nõ tñ de furto ſed actio ne in factũ.C.de dolo ma.l.ſuperſtite. Et nõ exiſtens cmancipatus:ſed emancipatus bene poteſt agere petita venia ⁊ impetrata.C.de in ius vo.l.vlti.ſed in criminali cã nð auditur:ij q.i.pꝛohibentur.niſi iniurtam · in ipſũ cõmiſe⸗ rit.vt. C.de pat.poteſtate.l.congruentius.
¶ Qd quid tenentur filij parentibus. K. vt col ʒo
ligo ex Alex.de ales.in.iij. par.ſum.in tractatu de.iiij. pꝛecepto.q ad tria de pꝛecepto. Pꝛimũ eſt ꝙ tenetur eos diligere. Ratio quia cum fi⸗ lius ſit obligatus anime patris ⁊ matris ex cu ius operationis virtute generatus eſt tenet ei rependere.quod non poteſt in alio niſi aman⸗ do.qꝛ ſic conſolat eos cuʒ hoc perpendunt. Et hoc eſt qð dicit Hicro.in li.ðᷣ honoꝛe parentũ Redde amoꝛis vicem.⁊ Joan.xiiij.vt cogno⸗ ſcat mundus.⁊c̃q.d.exem̃plum capiendo ꝙ di ligo patrem:⁊ non ſufficit ꝗ conſiſtat in coꝛde ſed opoꝛtet oſtendat᷑ in ſigno:nec dʒ eſſe amoꝛ quo obligamur omnes diligere:ſed ſpecialis ⁊ pꝛecipuus. Et pꝛopterea non excuſo g moꝛtali filios qui nunq; ſigna amoꝛis oſtendunt parẽ tibus ĩmo ſemper loquuntur dure ⁊ videntur cos habere exoſos. Secundum ad quod tenet᷑ eſt obedire in his que pertinẽt ad diſpoſitionẽ rei familiaris:⁊ młto magis in neceſſarijs ad ſalutem.vt ſunt ea que pertinẽt ad bonos mo res. In his ſcienter contẽnens obedire moꝛta liter peccat. Secus ſi ex inaduertentia vl raro ſine contemptu:quia videtur veniale. Ad alia autem obedire eſt de conſilio ſolum. Tertium eſt ꝙ debẽt eis ĩ neceſſarijs ſubuenire:ſiuc ſint infirmi vel alia neccſſitatc.vñ moꝛtaliter pec⸗ cant qui cum poſſint coꝛum neceſſitatibus nõ ſubueniunt niſi foꝛte eſſct quid minimũ.
¶ Mtrũ malitia patris noccat filijs. ße. ꝙ ſic. ʒi
qᷓ;tum ad penã tempoꝛalem.vt patet.C.ad.l. iul.maie.l.quiſqs.⁊ in.c.cum Fm.de herc.li.vi. ⁊ in.c.niſi.cum pꝛidem.S.i.de renun.lvi.di. nũ qᷓ;ᷓ.⁊.c.naſci. Item etiam ad penaʒ cternã pꝛo pter malum excmplum vel malam curam.vt de Hely.i.ß&.i.facit.c.ſi gens.lvi.di. Bimiliter malitia filij inducit pꝛeſumptioneʒ contra pa trem.vi.q.i.qui crimen.xxxvij. di.legant.
¶ Vtrum poſſit filius intrare vcligioncm⁊ 32
an teneatur ad eius miniſtrationem ingreſſuſ vide.j.religioſus.ꝗ. xi.⁊.. Ixxi.

—
6*
—
ʒ ¶ De filijs ilegitimis oꝛdlnandis,vide:j. Dꝛ
do.iij.ð. xiiij.
34 ¶ Quomodo filij acquirunt ſibi ⁊ non alijs
fratribus. vide.j. Meculium. nis aliqñ inſpiciendus eſt: ali⸗ qñ medium:aliqů pꝛincipi um:vide multas allegationes in.c.ſci⸗ entes.de cenſi. Et eſt queſtio bꝛocardica. ſcn S eſt burſa ceſaris vłpᷣnci pis.xvi. q.vij: maioꝛes. vel põr dici ꝙ fiſcus hodie ẽ ſaccꝰ ſine ↄſcia ꝗ imburſat oĩa q̃fita male.ff. ð calũ.l.ĩ he redẽ.⁊.ff. de inoffi.te.l.papimanus meminiſſe. ¶ Wtrum fiſcus pꝛeferatur alijs creditoꝛibus vide.ſ. Reſtitutio.ij..xvi. ¶ Fiſcꝰ turpia lucra ẽt ab hercdibꝰ extoꝛquet k crimina fint extincta.d.i.in heredẽ in pꝛin. N U quomodo ſunt ſa .gl 2 tiſfactoꝛia. vide.j⸗ ſatiffactio.ᷓ.viij. Letus de moꝛtuis impꝛobat. P xiij.q.ij. qᷓ; pꝛepoſterũ. — W mes eſt lãguoꝛ nature g car * nis ↄcupiſcẽtia appel⸗ latur.xv.q.i.ð.vt itaq;. Qui quidẽ non eſt pctm̃ ſcd pena pcti.ibidem.J.i. r eſt que dat eſſe rei Fm mq Inno. in Rubꝛica. de conſecra.eccle.vel alta. ¶ Quid ſi omuttat᷑ foꝛma in ſacramentiſ.K.ꝙ nihil fit.i.q.i.qui perfectionem.in glo. B rni c gti 0 ẽ ois illicitꝰ coi⸗ tus.vt. xxxij. q. ij. S. g ergo.⁊ ĩ.c.meretrices.ea.cã.g.iiij Sʒ ꝓpꝛie foꝛnicatio ẽ inoꝛdinatꝰ ↄcubitꝰ na⸗ turalis q ſolutꝰ ſolutã naturali vſu cognoſcit Nt intelligit᷑ ſolutꝰ qͥlibet vinculo.ſ.ↄiugij:cõ⸗ ſanguinitatis:affinitatis:oꝛdis:religionis ſcu voti. Etiq̃ dr̃ naturalis ad dr̃am illius vfus g di 3 naturqᷓ.vt nõt.in.d.c.meretrices. Et ſic ẽ ꝓpꝛia ſpẽs luxurie.vide.j. uxuria..ij. ¶Quid de clcrico foꝛnicatoꝛe.vide.ʒ. Clericꝰ. v.⁊.viij..iiij. ¶ Mtrũ accedentes ad meretrices excuſent᷑ ꝓ⸗ pter ignoꝛantiã neſciẽtes eẽ ꝓhibitũ..ꝙ nõ imo peccãt moꝛtalit accedẽdo:⁊ totiẽs qͥtiens qꝛ ignoꝛãtia iuri naturalis ⁊ diuini ĩ tali caſu ciaro neminẽ excuſat.i.q.iiij. ꝑtotũ. Irem pec cat moꝛtalii ſi qs induxit aliquẽ ad eãe ꝗ nõ intendebat.de pe.di.i.noli.⁊.ij.q.i.notum. ¶ Que differentia eſt inter foꝛnicationẽ ꝓpꝛie
inceſtum:ſtupꝛum. ⁊c̃.vide.j. uxuria.ij.
veraeſt pquiat W 1 titudo meoioœht d ⁊ auder ad hoc inclinatꝰ ex hitu ꝑp bo nů finẽ ꝗ eſt ↄſeruatio bom cõis ĩ ꝑiculis inoꝛ tis. vt elicit᷑ a pho.iij. ethi. Eſt ãt foꝛtitudo vt
bidẽ di circa timoꝛes ⁊ audacias qᷓſi cohabiti ua timoꝝ ⁊ moderatiua audaciaꝝ.⁊ gdẽ circg
timoꝛes piculoꝝ moꝛtis eſt foꝛtitudo fimplici circa vo alia eſt foꝛtitudo fm gd. Actuseniʒ foꝛtitudinis pꝛincipalioꝛ eſt ſuſtinere.iĩmo⸗ bilii fiſtere in ꝑiculis qᷓ; aggredi.q;.iij.ethi.in ſuſtinendo triſtia marime dicunt᷑ alig fones ¶ Vtruʒ homo teneatur ſuſtinere moꝛtem. vide.ð. Charitas.ᷓ.v. rus eſt exercendarũ litiů lo⸗ cus a fando dictus.c.fo⸗ rus. de verbo.ſigni. ¶ Quõ ſoꝛtit᷑ qs foxꝝ.t.gl.i.c.i.iij. q.vi. ꝑiſos verſus. Lõtractus crimen reus res religioq;. Mir rõ ſilis vcl ꝓuocat atq; recuſat. Excedit iuſſus vł ſi conſentit vterqʒ. Et ibi vide erpo⸗ ſitionem cum allegationibus. 6 quomodo diuidunt ql ES8 per alquẽ ipſoꝛum.vide.j. Peculium. R aus nõ põr eſſe ſine dol.ßʒ X bñ dolus ſine fraude.i fraudi ineſt dolus ſicut ſpecies generi. Ita dicit Ma. in.c. ex tenoꝛe de reſcrip. ¶Fraus ⁊ dolus nemini dʒ patrociniaritet. i eſt in. d.c.ex tenoꝛe.facit. xvi.q.vi.c.ixx.qij. conſtituit.xxx.q.i.dictum eſt. ¶ Fraus legi fit aliqñ de ꝑſona ad ploni ſ̃ ꝛ qñ mulier vult donare viro ⁊ ecõuerſoꝛců nd poſſir vt de dona.inter vi.⁊ vrxo.cvlti ſuppo⸗ nit aliam ꝑſonam.puta q ſbluat eius crcdito ri:vt. ff. de do. inter vi.⁊ vro.l.hec r. ð. vltimo Siliter tutoꝛ qui non põt emere rem pupili interponit aliã pſonã que emat. Aliqů fitei ad rẽ. ſicut cũ quis dat frumentů fiiofa.vlſ mile vt vendat ꝓ co ꝙ pecuniammutuo dar non põt.iiij. ʒ.iff. ad mace. q idẽ eſt afim tuaret.ar.xiiij. q.iij. pleriq;.i.q.i. ſunt nõnli⸗ Aliqñ fit vnius contractus ad aliũ ʒctů ri vt cum vxoꝛvendit viro qð donare intendit! ſi ſponſus.ff. de do. inter vi.⁊ vro. ar. xl. l ſi facerdotes. Aliqñ fit vnius pᷣctus adali⸗⸗ ctũ ſilem.vt cũ mulier que fideiubere nõ pot⸗ facit ſe pᷣncipalẽ debitricẽq;uis. dſicũ eẽm. ff. ad vel.⁊. l.ſe. Et omnes talcs pꝛeuaricantun
—
—
1
—
—
2
—— —

legem ⁊ in cõſpectu dei non excufant᷑.facit qð nð.in.c.intciligentia.de ver.fig.⁊ in.c.quanto de pꝛiui.⁊ in.c. conſtitutus.de conceſ.pꝛeben. ¶¶ Fraudare nemo vidctur cos qui ſciũt ⁊ cõ⸗ ſentiunt.ff. de reg.iur.I.nemo.* ¶ Fraudẽ videt᷑ facere ẽt is qui nõ facit qð dʒ faccre. fde his quc in frau.cre.l.in fraudem. Rrigiditas a 8 mfimoniũ. vi de.j. matrimoniũ.iij. impedimento.xvi. R u ctu 8 fm Bar. in.l. ex diuer ſo.ff. de rei ven. Qui⸗ dã ſũt naturalcs.vt poma ⁊ hmõi.que naturaꝓducit ⁊ ſicut ꝓducit vrimur.alij ſunt partim naturales:partim induſtriales.vt lac: lana:ſegetes:vinũ:⁊ hmõi.qui naturales ſunt inqᷓ;ᷓtũ a natura.⁊ induſtriales inqᷓ;tũ in aliaʒ ſpeciẽ ex induſtria ipſis vtimur. In.d.l.ex di⸗ uerſo.x⁊.l.certũ.C.ð rei ven. cõiter dr ꝙ relingt᷑ arbitrio boni viri an ſint naturales vel indu⸗ ſtriales.vt ſi plus verſat᷑ de induſtria hoĩm di cant᷑ induſtriales.vt.de vino:lang:caſco:⁊ hu iuſmodi.ar.l.querit.ff. de ſta. ho.⁊.iiij.q.iij. her mofrodita. SGi Vo magis de natura dicant naturaleſ. Alij ſol ſunt induſtrialcs.ſiẽ fructꝰ qui acgrunt᷑ cx artificiovcl negociatõe ⁊ hmõi qui alio mõ dicunt᷑ ciniles:eo ꝙ nõ ꝓueniant er re ſed ex pꝛouiſione hois pcipiunt ꝑꝑ rẽ:vt eſt penſio domꝰ ⁊ hmõi vt in l.ſi naues.ff. de rei ven.x.l.domũ.C.co.ti. Et iſtoꝝ quidã ſunt honeſte ꝑceptoꝝ.quidꝭᷓ ihoncſte: vt ſi locauit domũ 4 exercẽdũ q̃ſtũ inhoncſtũ.l.ancillarũ. ff. de peti.here. ¶Mtrũ bone fidei poſſeſſoꝛ faciat fructus rei quã bona fide poſſidet ſuoſ.kK.vt colligo cx.c. grauis.de reſti.ſpo.⁊.d.l.ex diuerſo.ců ibi no.
q longa eſt diſtinctio doc.quo ad foꝝ conten
rioſũ eã omitto ⁊ ſolũ dico quo ad obligatõeʒ rreſtitutionis in conſcia ꝙ oẽs fructus tã na⸗ rurales qᷓ; induſtriales:fiue poſſide teũ titulo
uc ſinc titulo tenet᷑ reſtiruerc ſi ertãt: ſi vo cõſumpſit tenet᷑ ſolũ reſtituere inqᷓ;tus factus eſt locupletioꝛ. puta qꝛineã rẽ expẽdit in quã opoꝛtuiſſct expendere tãtũ ð ſuo vel aliqᷓ emit ex quibꝰ ampliauit patrimoniũ ſuũ. facit.d.l. certã.⁊.l.ſi me ⁊ titiũ.ff. ſi cer. pe. Verũtñ dimi nuct de fructibus induſtrialibus ex re lucroſa quãtũ induſtria ſua eſt cxtimanda in dicto ne gocio excrcitata in vtilitatẽ ſen augmentũ di
ctoꝝ fructuũ accipiẽdoꝝ:qꝛ nemo militat ſti⸗
pendijs ſuis.de lucro ãt facto ex re que de ſe
nõ eſt lucroſa:dic vt.jreſtitutio pꝛiino.in ver bo poſſeſſoꝛe.ᷓ.i. Si Vo nõ eſt factus locuple tioꝛ nõ tenct᷑ de conſũptis.ff. de peti.he.l.vtrũ ex quo dolo non deſit poſſidere. ¶ Mtrũ pꝛefati bonc fidei poſſeſſoꝛes poſtint vſucapere fructꝰ pꝛedictos.ſe. Ma. in. d.c.gra uis ꝙ fructis naturales indubitabiliter vſuca piunt ꝑ trienniũ:vt no.in.I.ſequii..i.ff. devſu ca.facit.l.ĩ bello.ᷓ.ſi qs ſeruũ.ff. de capti.Alioſ ãt cũ fecerit juos nõ põt vſucapꝑe.qꝛ qð meuʒ eſt vſucape nõ poſſũ.d.l.in bello. ⁊ videt᷑ tex. in. d.l.ſequit᷑.F.lana. Sʒ bñ vſucapit aduerſus iudicis officiũ ꝑqð tenebat reſtituere:qꝛ poſſũ pꝛeſcribere rẽ meã aduerſus actionẽ q̃ poterã cogi ad reſtitutionẽ cius.vt eſt tex.in.d.ᷓ.ſi qs ſeruũ. Et hoc volucrũt glo.⁊ Bar. in.d.i.ſegt. in.ᷓ.fructus. Et ſic pʒ ꝙ in conſcia poſt trien⸗ niũ bona fide tranſactũ erũt ſui oẽs qualiter⸗ cunq;:nec tenctur reſtituere. De poſſeſſoꝛe ma le fidei quomodo tencatur.vide.j. Reſtitutio 1in. ver.poſſeſſoꝛ. ¶ Sed nõ.ꝙ fructus ſunt illi qui ſuꝑſunt de⸗ ductis expenſis que fiunt gr̃a fructuũ queren doꝝ:congregandoꝝ:⁊ conſeruandoꝝ.ff. ve pe. here.l.ſi a dño vcl patre.ᷓ. fructus.⁊.l.plane.ĩ fi.⁊. C. de fruc.⁊ li.ex.l.i.vbi dr hoc fructuũ no mine continet᷑ qð iuſtis ſũptibus deductis ſu⸗ pcreſt. Mam nullus caſus interuenire põt g hoc genus deductõis impedire poſſit. ff. fam. her.I.fundus qui.i.rñſo.ff.ſo.ma.l.fructꝰ. Wñ fructus intelligit deducti neceſſarijs impenſis ff. de opcr.ſer..fructus.ff. de vſur.l.qð in fru⸗ ctus.⁊.ff. man.l.qui mutuãin fi.⁊ in glo.d.c. grauiſ.⁊ vide.ð. Expenſe.F.iij. Vnde dicit tex. in. d.. fructus.intelligunt᷑ deductis expenfis que querendoꝝ:collocandoꝝ:⁊ conſcruandoꝝ coꝛum gratia fiunt:⁊ non ſolum in bonc fidei poſſeſſoꝛibus naturalis ratio expoſtulat: verũ etigm in pꝛedonibus.hec ille.
4 cre*n poſſit pꝛelatus ꝓ
8 perſecutione. vide.ʒ. Epiſcopus..xxiij.
¶ Mtrũ incarccratus ꝓ delicto ſuo poſſit fu⸗ gere.&. ſi tenct iniuſte:eſt claꝝ ꝙ ſic. Si vo te net᷑ legitime:tũc diſtingno ꝙ aut tenct᷑ nõ pp moꝛtẽ inferẽdã vel aliqð mẽbꝛũ abſcindeñ. fed ꝑp aliud puta ad punitionẽ ⁊ hmõi ⁊ ſic nõ lʒ facit qð no.glo.in.c.ius gentiũ. di.i. Si o tẽ ncĩ ad moꝛtẽ vel abſciſionẽ mẽbn.tũc ſᷓʒ dñm
Anto.fi pctm̃ eſt manifeſtũ peccat fugicndo:ſi
fugit vt in pctõ ꝑſeuerct. Sio vt penitcat ñ

tñ ſi fugit nõ tenet ſe reſtituere. Secus ſi oc⸗
cultũ: qꝛ põt fugere. Mã nullo iure cauetur ꝙ
debeã cxpectart moꝛtẽ niſi violentia alicui fic
ret in fngiendo:qꝛ tunc haberet iniuſtũ bellu
Idem dico de ↄcoꝛdantibus cũ eo vel auxiliũ
tibus:dũmõ fiat ſine violentia alicuius ⁊ aĩo
cõpaſſionis:nõ aĩo fouendi tales in peccatis ⁊
ſine ſcandalo alicuius maxime cuſtodiſinec di
ſtinguo vtxꝝ ſnia vel nõ:qꝛ qualitercũq; ſit cre
do fugerc poſſit ſi bono mõ vt dixi põt facere
facit glo.in.c.inter cetera.ð.ſed cuʒ his.xxij. q.
iiij. in fi.que dicit ꝙ k reo coꝛrũperc aliquẽ ꝓ
vita ↄſeruanda.facit. ij.q.iij. ð. notañ. in fi fa⸗
cir.l.i.ff. de bo. coꝝ ꝗ moꝛ.ſibi ↄſcie. vbi dicit tex. Ignoſcẽdũ cenſuerũt ei qui ſanguinẽ ſuũ quaſitercunqʒ redẽptũ voluit.⁊. S. Tho.ßᷣa ſe q.lrir. dicit ꝙ ſi gs eſſet dãnatusvt famc ꝑiret poſſet cibũ ſumere.imo videi tencre ꝙ tenci ſi põt ip̃ʒ ſumere. Silr dic de fuga.ſʒ ꝙ tencat ñ credo neqʒ comedere vltra ↄdẽnatòeʒ vl fu⸗ gere:ſʒ poſſʒ patieni ferreꝓ peti ſui ſariſfactòe
2 Muid de co ꝗ queritur vt capiatur an poſ⸗ ſit fugerc.he.ꝙ liue ſentẽtia contra eũ data ſit vel non põt kugere.non tñ cum violentia oſfi cialium qui vellent cum capere:qꝛ ipſi habent iuſtum bellum contra cum.iij.q.v. non pntes. xi.q.iij. qui reſiſtit.⁊ ſic eos impugnando moꝛ⸗ raliter
debet fieri in fũptibus
E RuSs ßm ene fa
cultatem defuncti.l.ſi quis ſepulchꝛuʒ. Frlumptus. ff. de reli.⁊ ſumpti.fu.
i ¶ Funeris impenſa ſempꝑ er hereditate dedu⸗ citur que ctiam oẽ creditũ ſolet pꝛecederc cum bona ſoluendo non ſunt.l.funcris.cũ duabus U.ſe. ff. de reli.⁊ ſump.fu. Poc limita in ſũpti⸗ buſ neceſſarijs non ad pompam vcl ſtatum:qꝛ non liceret ex alijs debito in conſcientia.
2 ¶de ſuo expedit moꝛtuũ funerari. Ideo mu lier de dote quaßi de pꝛopꝛio patrimonio fune rerur.l.in cum.ff. de reli.⁊— 2
J an poſſit in aliqͥ ca
10 ſus ſe obligare. K. ĩ
c.ſiẽtenoꝛ.ð regula.ꝙ nõ.cũ nõ conſen
tiat. Wñ nõ.ꝙ ẽt hñ faciẽdo nõ pꝛeſumt ſane mentis. x quo infero ꝙ lʒ faciat eſtamentũ
ranqᷓ; glibet mẽtis cõpos:nõ valct. Idẽ videt᷑
ſi darct bona ſua ꝓ aia.fatit..fi.de ſuc.abiĩte.
¶ Ptrum poſſit baptigari. Mide ſupꝛa Ba⸗ prinmnus.vi.ð.x.
2 Pirum debcat ci dare coꝛpus chꝛiſti. vide
s. Euchariſtia.iij. xiii. ¶Mtrũ imputet᷑ ſibi illu
d qð facit ad
culpam.k. ꝙ nõ facit cle. fi furioſus.de homi. nã̃ ſatis ſuo furoꝛe punit.fj.ad. pom. de pari l.pe. in fi.f. de offi. pꝛeſi.. diuus.ireſ põſo. NPa ti ẽt põt iniuriã:ſed non facere.ff.de iniuril⸗ lud rclatũ.que ex poni ĩ.c.illud.xv. qi. Vnde qð facit pcrinde eſt ac ſi ſine facto ꝑlone acci⸗ diſſct.ff. de ami.tu.l.vlti. in fi.
Mrtum
Ppꝛie eſt ctioreiqi cne mobilis coꝛpalis
frauduloſa inuito vño fcꝗ̃ aio lucrandi ſiue ipſiꝰ rei: fiue vſꝰ rei:ſiue poſſeſſiõis.ffeli a In quo differt fur a latrone. K. Pain cij. i de fur.qꝙ fur ꝓpne di qui de nocte furz.Ia⸗ tro ãt ꝗ de die.facit.d.i.i.que dicit ꝙ fur dra furno.i nigro.co ꝙ ↄbſcure ⁊ ðᷣ nocte plerũq; fit. Bar. vo in auten. ſed nouo iure. Cde ſer fug dicit ꝙ fur dr̃ qui furat clam fine aggrel⸗ ſura. atro vocum aggreſſura:fiuc cũarmis ſiue ſine.vt in.d.aui.ſcd nouo. Lapiunt tumẽ ſepe equiuoce.vt in.c.tua.de homi. ¶Wtrũ ſola voluntas conſtutuat aliquẽ furẽ.: E. ꝙ nd.quo ad hoies.vt pʒ in. d.li.hꝛi.iðoʒ ſit contractatio. Secus quo ad deñ. de pe di. i.vulgaris.⁊.c.fiꝓpterca.xiiij. q. vltic.vli; contra pꝛeceptũ. Mon concupiſces rempꝛoti mi tui.⁊ eſt moꝛtale peccatũ ců limitatõne im ꝙ. j dico furtũ moꝛtale eſſe. Ixxriij. ¶ Vtrã in re ꝓpꝛia poſſit eſſe furtũ.hꝙnõ.
niſi alius habcret in ea aliqð ins. puta q impi gnoꝛata vl cõmodata ⁊ hmõi.viffelſcãpi gnoꝛe.⁊.I.ſi is q rem. N.i. ꝓptercã vñ reisliene vdem dic fi credebat uam lʒ nõ elletꝙndc nittit furtũ. iſti. vi borap..qꝛt.edqu a pctm̃ ſic pꝛopter crronc conſcientim. ¶Mtrũ in re ĩmobili:puta in agro thmöin 4 non coꝛpoꝛali: vt ſuntactiones ⁊ ſeruilues c mittat furtũ..ꝙ non. ffe.l.verů.aipropl⸗ rea dr̃ mobilis coꝛpoꝛalis. ¶ Htruin fine animo furandi cõmirtatu r tum.K q non. vr.l.furtũ.ff. de vſucã in pun inſtit. de ob.que ex quafi delic.na. futunsn tem fit. xiiij. q.vi.c.vlti.⁊.d.ð. quiã tamen ⸗
prcrea dicitur frauduloſa.
¶ Sed quid ſi credebat pꝛopꝛi aiut ſuaʒ poſſe accipere. K. ꝙ furtũ no perdit ius qð habebat in re. d. ʒ. hi·
⸗
gt poc de iure foꝛi.ſccus de iure pol.
¶ Quid ſi eredit dũm permiſſurã e
egröch
⸗„*„. 4( mittit furtã.ff.e.l.ſi is qui rem la.ij. Intelig
penã vl
6
—

—
ñ fuberat eauſa kgiime eredendi:ałs non: ¶ Quid ſi dñs vi
is videt ⁊ non contradicit K. ꝙ ſi non contradicit ex timoꝛe vel verecundia per⸗ inde eſt ac ſi contradicerct.l.pe.ff. co.als videt᷑
cõſentire. lrxxiij. di. erroꝛ. Failit hoc in iſto ca⸗ ſu:qꝛ hic expꝛeſſus conſenſus exigit᷑:vt. ff.eo.I.
qui vas.ßᷓ. vctare.⁊ caſu.l.ſi quis ſcruo.C.de fur.vbi perſuadens ſcruo vt tollat rem a dño lʒ ſeruus eam tollat dño ſciente:tamen talis te netur furti ⁊ ſeruicoꝛrupti.
ↄ ¶ Ptrum rapiens ancillam aĩo foꝛnicandi ſit fur. K. ꝙ non. l. verũ. la ij. als incipit cert uʒf.
co.pꝛopterea df̃ aĩo lucrandi.
¶Prrũ ille qui ſolum vſum vel poſſeſſioncm vſurpat ſit fur.&.ꝙ ſic.I.diſtin. qui ſaccum.fi. eo.l.qui iumenta.ſicut vtens re depoſita vcl re cõmodata ad alium vſum ⁊ huiuſmodi.⁊ tc⸗ net᷑ ad reſtuutioneʒ eſtimgtionis ipſius vſus. ¶Quot ſũt ſpecies furti.h.ꝙ multe. Pꝛima d ſacrilegiũ.vt.j. Sacrilegiũ. Bcða d pecula tus.ſ.de re religioſa vel publica.ſf. ad.l.iul.pe⸗ cu.l.i.xxiij.q.iiij.quid ergo. Tertia abigeatꝰ.ſ. diſpergendo gregẽ ⁊ inde furãdo.ff. de abige. l.i.F.i. AQuarta d̃ plagiatus.ſ.hominis liberi venditi vel empti ſciẽter.if.de plagia.l.i.x⁊.iiij. Et eodem modo ſi ſcruum alienum ſolicitaue rit vcl aſpoꝛtauerit:vel ad aliam regionẽ furti
ue duxerit. C. de pla.l.i.
¶ Mota etiam ꝙ furtũ aliquando dicitur ma nifeſtum.ſ.cum fur depꝛehenditur cum re pꝛi⸗ uſqᷓ; veniat ad locum deſtinatum: ſiue depꝛe⸗ hendatur ab co cuius eſt res:ſiue ab alio.fj.e.l. iij. Aliquando d̃ non manifeſtum.ſ.cum non depꝛehenditur cum re furtiua: vel ſi depꝛchen ditur cum re furtiua:iam delata ad locum de⸗ ſtinatum crat.l.ſiue igitur.ff. co. ¶ Auot modis participat quis in furto ⁊ te⸗ netur ad reſtitutionẽ ſi pꝛincipaliſ nõ reſtituit he.x.modis. Pꝛimo cooperatione:ſicut faciẽs ferramina pꝛo furtis facicndis vel ſchalas vel faciens ſcoꝛtam: vel alio mõ pꝛeſtãs opem vel conſiliũ. Mam talcs tenentur furti. Inſtitu.ð obligatio.que ex quaſi diic.naſcun.ꝗ.interdũ ⁊.ff. codem.l.is qui opem. ⁊.ff. de ſiccs.l. nihil intereſt. ⁊ tenetur inſolidum. Et ſic nihil habu it quando finc ſua cooperatione non fuiſſet fu ratum.als non mifi de peccato moꝛtali.
i ¶ WPtrũ dantes ſignũ: puta fumi quo parati
au furtũ vcl rapinam vadant teneãtur. K. fm Inno.⁊ Moſti.ꝙ fic. Gimiliter illi qui verbis
animatiuis aut inſtrumentis bellicis: vt ſunt
. 144 tibicines. tem qui ignẽ ponũt in vna domo:
vt illuc alij currentes alias domos pꝛedent᷑ ⁊ conſimiles m eoſdem ⁊ inſolidũ reſtituere te⸗ nentur ſi alias nõ fuiſſet factũ finc coꝝ opcre ꝙ ſi factũ fuiſſet ſine ipſis etiam tenent ᷣm ꝙ magis vel minus fuerunt efficaces in hoc.
¶MPtrũ illi qui cum raptoꝛibus velfuribus ⁊ iz
hmõi vadunt vt ipſos defendant ab illis quof dãnificare volũt indebite tencant᷑. K. Inno.⁊ Mo. in.c.ſicut dignũ.de homici.ꝙ ſic. ſiue aſſo ciauerint eos vt retraherent a rapinq:ſiue nõ. vũmodo raptoꝛes ſiue fureſ non iuilſent ſi ipfi eos non aſſociaſſent. Wnde ᷓᷣm pꝛedictos tenẽ tur reſtituere in cõſcia id qð pꝛedicti rapuerũt vel que eoꝝ auxilio rapta fuerunt. puta qꝛ cui rapiebant᷑ ſe defendiſſent ſi ipfi nõ fuiſſent.vł qꝛtales non iuiſſent ſi cos nõ aſſociaſſent: vel
non tantũ rapuiſſent. Bimiliter tenentur qui pacificandiaĩo cum eis vadunt tñ aduerſarijs timoꝛẽ incutiunt quo res ſuas nõ audent de⸗ fendere niſi eiſdeʒ hoc fignificent.qꝛ dant cau ſam efficacem.Concoꝛ. Dir.ti.reſti.
¶ Mtrũ cũ multi ↄcurrũt ad furandũ vel rapi endũ. nec hñt aliquẽ capitaneũ ſeu dñm ſup ſe nec vnus magis animauit alium q́; alius ipfũ teneant quilibet inſolidiũ.he. Inno. in.d.c.ficut dignũ.⁊ ſcquit᷑ ibidem. Pa. diſtinguit ſic. aut vnus fuit in culpa in ſubtractione facta ꝑaliũj aur nõ. Si fic:aut dedit cõſiliũ.⁊ ſic tener inſo- lidũ in conſcia:ſiue pꝛincipalis inueniat᷑ ſiuc ñ
ſiue dãnñ paſſus 3 pꝛuncipalẽ vclit agere ſiue
nõ. Si tñ pꝛincipalis eſſet abſolutus a dãnuʒ
paſſo.tunc etiam libcrat᷑ ꝗ dedit conſiliũ. niſi
ad cũ aliquid perueniſſet.qꝛ id tenet᷑ reſtituere
Econtrario tñ ſi abſoluatur conſultoꝛ nõ libe
ratur pꝛincipalis ꝑ regulã. Acceſſoꝛiũ cõuenit
ſequi naturam pꝛincipalis ſui.de reg.iur.li.vi.
Aut nõ dedit ↄiliũ ſed auxiliũ.puta qʒ aſtocia
uit ⁊ hmõi.⁊ ſic tenet᷑ inqᷓ;tũ dãnũ eſt plus da
tũex auxilio ſuo. Et fi in totũ:puta qꝛ ſes erat
ponderoſa ⁊ vnus ſine alio poꝛtare ñ potcrat
vel vnus ſine alio nõ iuiſſet: vel niſi cũ aſociaſ ſet.tenetur in totũ.ff. de fur.l.ſcd ⁊ ſi guis ſurri
puit.ð.ſi duo. Et rõ diuerſitatis eſt inter dam
tem ↄſiliũ ⁊ auriliũ:qꝛ cõfiliñ vagat᷑ ſuꝑ totuʒ
furrũ. Auxiliũ Vo nõ.ſed ad id ſuper quo pꝛc⸗
ſtat. Qut nõ fuit inculpa ſubtractionis re alte
rius.⁊ ſic nõ tenet᷑ reſtituere niũñ inquantũ ip̃e
aſpoꝛtauit. No.tñ indiſtincte tonet ꝙ oẽs te⸗
nentur inſolidũ:etiam qᷓ;uis vnus per ſe potu
iſet. allegat.l.ita vulneratus.y.fi.f. ad legem

11
—
acgl. ⁊Iſi plures.ff.ar. fur. ce.⁊iᷓ.fifᷓ. ſi ge te.ii.eſſe iui.fue. Scd iſte leges loquũt᷑ quo ad penã.qꝛ oẽs tenent᷑ inſolidũ. vt no.glo.in. d.. ſ plures. Ged in conſcia tene cũ Inno.⁊ Pa · vbi nõ hʒ locũ pena niſi poſt condẽnationẽ ꝙ ſolũ tenent᷑ ad reſtitutionẽ.vt dictũ eſt. Aduer te tñ ꝙ qñ plures dolo malo dederũt damnuʒ alicui.ſi vnus reſtituat alij liberati ſũt.ſi plu⸗ res.ff. de dolo. Mec credo in conſcia etiã de ne ceſſitate teneant᷑ pꝛimo ſatiſfacienti. qꝛ obſtar ſibi turpitudo ſua:niſi iſte fuiſſet cã ſinc qua ñ induxiſſet eũ ad talc quid faciẽdã:ſed de bono conſilio debet dari panperibus ſi quid habuit i7 ¶ Scðo participat iuſſione ſeu mandato ⁊ te netur inſolidum ad reſtitutioneʒ de omni dã no etiam ſi nihil habuit vtilitatis.⁊ ſimiliter exequens. ar.c.iulianus.xi.q.iij.
is ¶ ertio confilio. de quo dic vt. ð. cõfiliũ.i.
ih ¶ uarto cõſenſu. Intellige vt teneai adreſti
tutionẽ ficonſenſit erpꝛeſſo cõſenſu ſᷣm Ki in
jj. di. xv.ſine quo furtũ nõ fuiſſet factũ.als cõ ſentiẽs ſolũ moꝛtalit᷑ peccat.ſed reſtituere non tenet᷑. Et ſic intellige ⁊ limita.ij.q.i.notũ.cum noratis in glo. quc volunt vt cõſentiens ligei eadem pena.de hoc vide.ð.conſenſ us. F. 1j.
20 ¶ Wtrů ille qui audiens aliquẽ ſuo noĩe intu⸗ liſe dãnũ ꝓrimo habet ratũ teneat ad reſtitu tionem..Motti. reſti.qꝙ ſic inſolidũ.xi.q.iij. qui cõſentit cũ duobus.c·ſe. ⁊ de reſti.ſpo.c.cũ ad ſedcm. qꝛ ᷣm Sco.talis eſt conſenſus inter pꝛetatus Nimitat tñ Mo. verũ qñ ex tali rati habitione damnificati impcdiunt᷑ recuperare dãna: rcdo ego etiam ꝙ tenct᷑ qᷓ;uis nõ im⸗ pedirent᷑ recupcrare dũmõ tale dãnũ non fu⸗ iſfet datum ſi ndn pꝛeſumpſiſſettalis damni⸗ ficans eum ratum haberc.
ꝛi ¶ Quinto palpando.ſ.adulando vel laudãdo
—
eů fubtiẽ:ſtrẽnnũ ⁊ hmõi.⁊ tenet inſolidi f̃m i.vbi.ð.ſi ꝓbabiliter credit ꝙ ex hac adula⸗ tionc ſunt moti ad dãnificandũ ꝓximũ · qꝛ ta lis adulatio ẽ quidd ↄſenſuſ.lrxxvi.di.c.nemo ⁊ff. de ſer. coꝛ.l.i.ᷓ. pſuaderc:qᷓ;uis Mo. vbi.ð reneat hoc vcrũ ĩ ꝑticulari adulatoꝛe nõ in ge nerali.tñ tu tene idem ᷣm ꝙ Ricar. dicit. Idẽ de detractoꝛe qui eſt cauſa ſine qua non.
2 ¶ Bcrro recurſu.ſ.qñ dãnificantes hñt ad cũ rẽcurſũ ſicut ad patrociniũ pꝛeſtanteſfm Ri. vbi.? xi.q.iij. qui conſentit pcecantibus.
¶ Beptimo receptationeVlã ſcientreceptãs
rem furtiuaʒ ⁊ furẽ tenet᷑ furtivt eſt tex. in I.
cos.⁊ ibi Wal. C de fur·nõ tñ puniet᷑ ac hi fur⸗
tum keciſſct.ſed ſtcut qui furto oper pꝛeſtitit
Et ita intelligit Bar.in.I.furtũ. ff. de fur. d.
coðſed quoad reſtitutionẽ tenci m Inno.
Po. in.c.ſicut dignũ. de homi ⁊ oĩ damnno qð cx receptatione aut defenſionẽ factů eſtqʒ fa. ctũ nõ fuiſſet. Reccptatione Vo rerũ furat⸗ rũ tene ſi ex ſua receptatione res que furata eſt habita nõ eſt a vero dño.d.l.cos. ar. Lꝗ vas F.ij. ff. de fur. Et hoc ſi ſcienter fecit.. quo nau fragiũ.ff. de incen. ru.⁊ nqu.ᷓ.nõ tantũ. Sec
ſi ignoꝛantcr vel vt rem feaderct dño;tunc
non tencretur.vt in d.J.non tantum.
5
¶Sʒ qu ſi iã receptauit an tencat eas res r ſtitucre dño. K.Mo. reſti.v. ꝙ ſic.niſi imincat
piculũ ĩ reſtituẽdo: vel latroni vel alteri pſone ¶ Octaua participatione.ſ.rei furtiue come dendo vel alio mõ ſcienter recipiẽdo niftinca ſu extreme neceſſitatis. ⁊ teneĩ ad reſtitutionẽ
„—
.
inquantũ participauit. t hoc verũ niſi resfu
rata tranſiſſet in dñum furis. puta qʒ pecũiu ⁊cſt mirta cũ alia:vel granũt vel vinů xeſtci glio mixtũ taliter qꝙ nullo modo polßᷓ diſceni ab illo cũ quo eſt mirtũqꝛ tunc trãſit in dʒ furisl.ſi alleni nůmi.ff. de ſolu. ⁊ naʒ⁊ffur ff.ſi cer. pe.⁊ in.l.ſi frumentum. n pꝛimj. de rei ven ⁊ nccipions non tenetur reſtituerne peccat ſi fur eſt ſoluendo als ſicʒhecus lign ranter ⁊ in bona fide cõſumpſiſſet᷑net faclus
eſſet locuplerioꝛ als ſi cxtat vel factus eſt u
plerioꝛ poſtq; ſcit tenctreſtitucre. niſ fn qð dixi.s.fructus.J.i.⁊.ij.
CMono nõ obuiando fm Ri vbis lauick
mando vel alio mõ poſſet ꝓhibere ne ſurtů fi ar⁊ nõ facit Intelligo ꝙ tenct qñ doltnon pꝛohibet qñ non habet ex officio.ar. coꝛu que
no.in.c. quante.de ſen. excõ; Et ſi limitarßi.
qꝛ non vult ſc imiſcerc rumoꝛibus vei alun periculo: Et ſic intelligo ⁊ limito gl incol inferenda rriij.q iij.⁊ in. c. dilecto · de ſen erco⸗ i.vi. vel quando habet er officio vt ſunt pcl lti officiales:tutoꝛce:⁊ huuſmodiqlenentu ar.c.facicntis. lrxx vi. di. cum fi. ⁊ quodno in dicto.c.ſicut dignum.⁊ tenct Pal in· quol⸗ am iudiccs.C. de appel. ⁊ Dy. in quonian muſta facinoꝛa. C.ad linliam. de vipun al in. l.mancipia. in pꝛinci.C. de ſcr. fu. qui plus dicit ꝙ non faciens reſtituere eun polſu er negligentia iuder tenetur ipſe; El co miůiter dicit ꝙ non faciens reſtilucłt cum po
ſit er oficio⁊ debeat ꝙ tenctur inſoluiunt
vbi.3. Becus q nõ ꝓhibet er negigeniu
5
edi ſun lizn u Riu ſn ſujn chü un iun ni

Et hoe intellige ᷣm eůdem Sco. quando hot faciendo non vergu periculum reipublice ſeu maluʒ euidens velpꝛopꝛie perſonẽqꝛ ſi ſc nõ peccaret nec teneretur ad reſtitutioneʒ nòn fa ciendo:dummodo pꝛoponeret his ceſſantibus obuiare.
17 ¶ Hecimo nõ manifeſtans.ſ.requiſitus in iu
dicio vel extra tali modo ꝙ res reſtituerer ſi di ceret vcritatẽ quã ſine piculoꝓpꝛie ꝑſone põt dicere ⁊ etiã alterius perſoneqꝛ tenetur inſo lidũ. Vnde ſi in iudicio regſitus tacet vel non vult reſpondere ⁊ dicere veritatẽ quã ſcit Em Mal.in.l.pꝛeſ byteri. C.de epiſ.⁊ cie.cfficitir te ſtis falſus ⁊ tenet᷑ ad reſtitutionem inſolidum facit qð no. Pa.ĩc.qui cũ fure.de fur.⁊ Bar. in.l.ciuile eſt.C.eo.Fallit hoc ſi ſcirer in cõ feſſi one.c.dilectus.de exceſ.pꝛela.
13 ¶ Scd quero vtrũ tenent᷑ ſilr reuelare furem.
gl. in. d.c. qui cũ fure.ꝙ de iure ciuili non te net᷑. qꝛ põt aliquid accipẽre:vt indicet. f.ð ple⸗ ſcrip. ver..ſolent.ff. de cõdi.ob tur.cau. 1.4. 5. vlti.ſed de iure canonico ſic. Sed mihi videt᷑ dicendũ pᷣm Inno.in. d.c.dilectus.⁊ in. d.c. qui cũ fure.⁊ de ſymo.c.nemo.⁊ War. Ang. ⁊ Ra pha.ind.l.ciuile eſt.qꝙ taʒ de iure canonico q; ciuili ad inſtãtiam partis non tenetur niſi re⸗ uelare furtũ:?nò fürẽ ad penã.ſʒ iudex vl ex of⸗ ficio ĩploꝛato vcl dũ pꝛocedit per ingſitionem generalem põt cõpellere ad indicandũ furem arl.iij.⁊.l.ↄgruit. ff. de offi. pᷣfi Et ſic recte eÿi pñt admonere ⁊excõicare non indicãtes non ſolũ furtuniſed ttiam fures:q ſupcrioꝛes te⸗ nent᷑ expurgareꝓuinciũ malis hoibus, imi⸗ to B̊ qñ non iminet periculum moꝛtis in fure Em Moſti.⁊ multomagis ſibij Et etiã limito m ca que dicaʒ.j. ingſitio.p.i.ij.⁊. denun⸗ ciatio.ð.xij Mec obſtat pꝛedictis ſi dicat᷑ ꝙ ad inſtañ. partis tenct᷑ gs perhibere teſtimoninʒ 5 furem.ar.I.nullum.C. de teſti. qꝛ aliud eſt ici care aliud ꝑhibere teſtimoniũ?qꝛ qñ quis teſti ficat iam fur eſt detectus ꝑ acchſationẽ: ſʒ nõ ſic qñ indicat:⁊ i non tenet᷑ ad inſtantiqᷓ ptis
9 U Etrũ iueniens reʒ alienã cõmittat furtuʒ
accipiẽdo eã.&. Paic.ex littcris. co.ti. ꝙ aut
habebaturꝓ vᷣrclicta⁊ ſil nõ cõmittit:aut nõ hẽbaturꝓ derelictaꝰ⁊ ſie committit.Ifalſus. g alienũ.ff. eo.ti.xiiij.q.v.c.ſi quid iueniſti.⁊.c. multi. niſi acciperet aĩo nedaßdi dño. vt no.gl⸗ in. d.c.ſi g· Fallit hocĩi theſanro occulto. dei dic yt no· glo. in. d.c. ſi quid.⁊ vide.. emptio.ʒ xxiuij.⁊.j.innẽta.per totum.
141 Quid ſi non inuenit᷑ vñs cuierat.he. Pa. vbi.ð. dabit᷑ pauperibus.ar.c.cũ tu. de vſuris. ⁊ in aut.oẽs peregrini.C.co.de ſuc.
¶ Vtrũ inueniens aĩaldans ſibi dã̃nũ ĩ ſua
— qui ip̃m accipit ⁊ ducit ad domnʒ uam cmittat furtũ. K. videt᷑ ꝙ ſic. vt in.liij. ff. eo. Sed vic ꝙ ſi animo celãdi eũ dño:furtuʒ cõmittit· i vero nõ aĩo celandi: ſed qꝛ igno⸗ rat cuius ſirincludit donec ſciat::vt no.in I. quintus.als icipit q̃ʒns.ff.ad..acquil.nã̃ nõ lʒ in eo agere aliqd mali:ſed dominum admõe re vt ſunz recipiat⁊ de damnò ſatiſtaciat: vt ibidem.
¶ Mtrum emens rem furatã teneat᷑ reſtituẽ.
vide. j. reſtitutio pꝛimo.in. emens.
Mtrum quis poſſit vſucapere in re furtiua vel vi ablata 5 ðñm rei.&. ꝙ non tam quo ad furem q; quo ad eius heredeſit etiã quo ad cũ qui emit quãtũcũqʒ bona fide emerit:ſeu quo ad quẽcũq; quocunq; titulo habuerit.inſti.de yſuca.ð. qð aũt dictů eſt. De quo tñ dic vt. j.pᷣ ſcriprio..ix. qꝛ 5 pꝛeceptũ Erxo.xx.Mõ furtũ facies.in quo pꝛecepto non ſolum ꝓhibet᷑ furtuʒ ꝓpꝛie ace⸗ ptum.vt. ð. diffinitum eſt. ſed etiam ois illicita vſurpatio rei aliene. xiiij.q.v. penale.xxxij.q. iiij. meretrices.⁊ quãtũcũqʒ modicã vt.xiiij.q vlti.c.vlt. ⁊ inſti. de re. di. ʒ. gallinaꝝ.vbi dicit glo. ꝙ etiã in vno vuo: ð ſimita quo ad pec⸗ catũ moꝛtale.qñ.ſ.voluntas etiam maioꝛa ſub traheret: vel quando itendit darc notabile no cumentumꝓximo.als minima accipere non crit peccatum moꝛtale.facit.c.⁊ ſi qõncs. ð ſi⸗ mo. vbi nõ cõmittitur ſunonia in modico.⁊i .elegãter.ð.vlt. ff. de dolo. vf Mam niſi cx ma gna re ⁊ euidenti calliditate non dʒ actio dari de dolo. ⁊ ibi gl. dicit magna.i.vitrã duos au⸗ reos· Quod limito verum circa magnũ dñm Secus circa cões perſonas qʒ videtur magnũ facit ad;ᷣ de ↄſe.di.ij.c.re vera.in pꝛin. vbi dr ꝙ œẽs in deſcrto moꝛtui ſunt.cũ tamẽ Caleph ⁊ Joſuc ſuperuixcrint.
30
51
5e 35
¶ Prrum furt ſit peccatũ moꝛtale.kK. ꝙ ſic.ʒ 4
¶ Mtrũ vroꝛ quc habens viꝝ ꝓdigũ celat deʒ§
bonis eius 3 cius ꝓhibitionem vt ſibi ⁊ viro Puideat rꝑe neceſſario tõmittat furtũ.&. Ro do · ꝙ non· nec pecat nec tenet obedire viro p
cipienti ſibi ꝙ ci dia tradat: qꝛ ſic eſſct dare gla
diũ furioſo.
——* 7. ¶ Mtrů furãs er neceſſitate peccet moꝛtalr. ʒ6
ke. M. in.c. qm̃. de ſimo.ꝙ quedam ſunt mal t

59
inſe. vt adulterare:periurarẽ: t huiuſmodi illa pᷣtextu pauptatis nõ ſunt cõmittẽda: vnð
in ipſis hʒ locũ illud.c. ita ne.xxxij. q.v.⁊ c. ſa⸗⸗
cris.ð his qͥ vi me.cã.fi.ꝙ potiꝰ dʒ qs quelibʒ mala tolerare qᷓ; malo cõſentirenec ignoſcit pꝛetertu ſi talid cõmittãturã.palꝗ. F nõ eſt. f. de ri. nup.vbi d Nõẽ ignoſcẽdũ ei qui obtẽtu pauꝑtatis turpiſſimã vitã egit⸗ Quedã ſũt mala qtñ neceſſitas excuſat vt fur tũ qꝛ tpe neceſſitatis oĩa ſunt cõia. xvij· di. ſiẽ hiEt iõ nõ cõmittit furtũ nec peccat moꝛalr qʒ tpe extreme neceſſitatiſ cibũ vl veſtitũ ⁊ hu iuſmodi furat᷑ vt n pereat co ꝙ nõ cõtractat reʒ inuito dño. facit. c. diſcipulos. de ↄſe. di.v· Si o nõ eſt neceſſitas extremã:ſʒ magna ex cuſãt a tãto:ſed nõ a toto; Et ſic intellige. c.fi quis. eotiPoſſet ctiã exeuſaria toro quãdo üle a qᷓ acipit abũdat.vt dicã in ſc. S. 37 ¶ Sed nũgd tenetur reſtituere talis ſivenerit ad piguicꝛẽ foꝛtunã N. ꝙ ſi neceſſiras fuit ma na ſolũ ſic nõ tenet᷑ pꝛeciſe reſtituere! ſed vel reſtituere fi põt cõmode finc magna inedia:vl quãdo nõ excuſat a toro peniterẽ tres hebdo⸗ madas:vt in. d.c.ſi quis Et iſta extimatio reli quit᷑ arbitrio boni viri quãdo debeat dici ma na vcl nõ Si vcro ẽ extrema non tenetur re ituere:qꝛ de iurc ſuũ factũ eſt Moſſer etiam dici ꝙ lz aquis nõ ſir ĩertremã neceſſitatc ꝙ ſine peccato ⁊ obligatiõe ad reſtituẽdũ põr oc culte ⁊ bono modo accipere rẽ altcriꝰquãdo.ſ. ile ita abũdatꝰ⁊ iſte ralr neccffitatur ꝙ de pꝛe cepto ſibi tenetur ſubucnire qð quãdo ſit. við 5.clcmoſyna.S.iQdð no. kt qð diri licere exñ⸗ t in extrema neceſſitateꝰ dic ctiam licere alte⸗
riꝓ eò faciẽti:g alio mõ ꝓuidere nõ pr fᷣm.ſ.
ThoIimita tamẽ iſta vera niſi ille cui furatꝰ
ẽcẽr ĩcqᷓli neccſſitatelq ſic nõ liceret:⁊ reſtituẽ tenet᷑ ſi abſtulit De q̃ vide.j. reſtitutio.iij. ʒ. iij ʒ6 ¶ Mtrũ cõmittat furtũ ⁊ peccet q xpianos ca ptos ab infidelibus furat ⁊ liberat. K. ꝙ non. qꝛ nullo mõð potcrant cos hyc captiuos. vt.C.
ne xp̃i.man. ha.vel.pa. in rubꝛo ⁊ nigro. Et iõ
cũ iniurioſe cos reneãt nõ peccat ꝗcogliberat Sir dicendũ eẽt deco quiliberat detẽtũ iniu⸗
ſie a xp̃iano.facit qð no.xxiij.g. ij. dñs.
ſieflet indictum bellum contra cos liceret· d.c. dominus.als nõ.ſicut nec a xpiano.
o ¶htrů ille quinõ põt hfe ſibi debitum poſ ſit furtiue Kbiſatiffacere.&.ꝙ ſic..ſi non ſoꝛtẽ
in pꝛin.ſ.de ↄdi. inde. ar. de oꝛ.co.c.cũ dilectus
q Sᷓcd nũgd liccat res infideliũ capere. N. ꝙ
ꝛino dolus cũ dolo eðpenſari dʒ l.ſi duo..de dolo.⁊ paria delicta mutua cõpenſatione tol⸗ lũtur.c.intellexrimus.de adultc.cũ ↄcoꝛdũ. ſuis Et hoc veꝝ credo fi nullum iſtoꝝ. iij. ↄcurrit. Mꝛimũ ꝙ poſſit iudice ſententiante ſuun re habere:qꝛ nemo dʒ ſibi iuſdiccre Secũduʒ ſcã dalum ſui vel pꝛoximi innocentis cuius foꝛte cuſtodie erat res cõmẽdata. Tertium periculi moꝛtis coꝛpoꝛalis vel alterius leſionis magne Anartum pcriculum moꝛtalis peccati.ſ. per⸗ iurij ⁊ huiuſmodiiq aliquo iſtoꝝ interuenien te nõ lʒ:immo ſi accepit ⁊ imminet periculum aliqð iſtoꝝ trium poſtremo dictoꝝ tenet᷑ reſti tucrc.ar.c.cũ ex iniuncto.ðᷓ. ſuꝑ quoq;. de no. ope.nun. Concoꝛdat Pa.in.c. olim el.i.de re⸗ ſti. ſpo. Vbi addit ᷣm Inno.ꝙ qũ quis nõ hʒ copiã fupioꝛis põt ꝓptia auctoꝛitate ſibi iu dicere.ar.c.pcr vencrabilem.qui fi.ſunt leg.⁊ bona gl.in. ð.ius gentiũ.di.i.— ¶ Sc quid fi cpiſcopus vel alius pꝛelatus/ cipit ſub pena excõicationis ꝙ qui habuit ali⸗ quid de rebus talis teneat᷑ reſtituere tẽ Nun quid talis g ſibi furtiue ſatiffecit tenea.&.ꝙ non.qʒ ex quo licite põt fibi in recõpenſatio⸗ nem detinere iã ſuũ eſt factuminec ampliusẽ altcrius necẽt ſi diceret in ſnĩa.ꝙ etiũ qui zio rccõpenſandi: vel qualitercũq;: qꝛ tunc inach tinet erpꝛeſſe intolerabilem erroꝛem:Et iõ nõ tʒ nec ſirr ligatur qui non reuelat quando ſcit talem retinere aĩo recompenſandi certus ð de bito q; talis debet hfeſecus ſi non ſit cnuſq talis debeat habere:qꝛ licet ipſe dicat:non ꝙe do excuſaretur nõ reuelãdo: q multe fudes aliter poſſent fieri Qũo teneatur fuclare ⁊ qu vide.ð. denũciatio!ᷓ.xij.. ¶ Btrũ liceat accipere rem meã apudaliun 4ꝛ depoſirã.K. ꝙ non.l.ſi qs. C. depo · nec et ſi eẽt comodata.I.pꝛetertu.C.como. in ↄſcia tamcn ſi comodatario vel depoſitario nullum din nũ pot cuenire Em Vldericũ.⁊ Poſti allat · bonafides.F.i.ff.depo. ¶ Wtrum iiceat furari vt faciat elemoſſnas 4 ſe. ꝙ non.xiiij. q.v.c. foꝛte aliqs cogitat immo tenct᷑ reſtituere ji fecit ⁊ qᷓ;uis ſit vſuraricii furatur:tamẽ non licet niſi faceret pꝛo cxiſten ti in neceſſitate hᷣn ꝙ dem̃ ẽ.ð·. xxvi· ¶ Wtrũ ſi res furata pereatliberei fura reſti 44 turione. K. ꝙ non:qʒ fur ſicut ⁊ quilibet alius malefidei poſſcſſoꝛ lemp eſt ĩ moꝛa vnde ide⸗ tcrioꝛatẽt tenetur ßmeam ertlmationeminq melius valuiſſet apud dñm a tpe poſich can
w wW 0 ſuh * m y ſil mi ſi⸗ ehw vn vjit ſtri nth mn ſit iu (i it mit.
im
imni
0
uin iun ſign iit
vich eig
gi cm 5 le d ſuc
tyu bin ult ſh

n
—
49
accepit. Facit.c.grauis.⁊ qð ibi no.in gl. de re⸗
ſi.ſpo. ⁊..in re furtiua.ff. de ↄdi.fur.⁊ in.L.na⸗ uis..generalr.ff. de re. ven.Ercipitur caſus quãdo rem dño loco ⁊ tꝑe obtulit ⁊ ipe recipe recuſauitun purgauit moꝛã.d..in re furtina. nec tenetur ſi perierit vel detcrioꝛata fuerit.. viti. C.de cõdi.fur.
45 ¶ Ptrã teneatur fur ad reſtitutionẽ fiuctuũ
rei& ꝙ ſic.nõ ſolũ perceptos ſeq ẽt percipien dos a vero dño ſeu quos ꝑcepiſſet.d.c. grauis ⁊.d. l.ĩ re furtina..ſi ex cã.
46 ¶ Ptrũ fur poſſit repetere ſeu retinere expẽ
ſas quas fecit in re furtiua.&. ꝙ nõ.nifi vt di ctũ eſt.ð.expenſc.F.iij.
7 ¶ Dtrũ filiuſfamilias vel vroꝛ religioſus ⁊
huiuſmodi poſſint 3 voluntatem patriſfa. vel mariti ⁊ hmõi reſtituere rem furãtã ab ciſ.ſe. ꝙꝙ ſi res extat apud cos ꝙ tenentur.l.in ciuilcʒ rẽ.C. de kurtis Qð inteliige ſm qð dem̃eſt.ð: rriiij.ſi ñine pcriculo ficri põt ſi vero nõ extat ſedẽ ↄumpta vel ulienata.tũc ſi pꝛcciũ vl res eſt verſum in vtilitatẽ dñi vel mariti põt bo⸗ no modo de bonis dñi vel mariti reſtitucre ẽt co Zdicente. Et voco hic vtilitatem dñictiam ſ ſe veſtiuit vel calciauit m conueniẽtiam ſui ſtatus ⁊ hmõði. Si vero expendit inutilitei: vt puta in vanitatibus ⁊ hmõinõ põt ʒ volũta⸗ teʒ dñi reſtitucre niſi habcat vltra dotem vel peculiũ caſtrẽſe vel q̃ſi ↄcoꝛ.mõal.reſtõ.ij.
43 ¶ Sed qd ſi maritus ipſe furatꝰeſt vel pater
poterit ne vxoꝛ vel filius reſtituere ʒ ſuã vo⸗ luntatẽ. K. ꝙ ſicſi res eſt in eius ptãte.d.l.ĩ ci⸗ uilem rem:ſcd ſi ẽ i ptãte patris vel mariti nö Si tamẽ faccrent bona fide nõ peccarẽt moꝛ taliter qua nõ cõmittũt furtũ cum nõ ſit frau duloſa nec anumo lucrandi. ↄcoꝛ. Kodo.⁊ Jo. xiii, q.v.c.vltimo.
¶ Mtrũactio furti det᷑ contra quẽcũq; furẽ. hE. ꝙ ſ ic. facit.l.impuberem.ffeo/ Inteliige ſiẽ doli capar Item nõ ſolũ cõtra furem:ied cõ tra eũ qui dedit opem vel ↄſiliũ.l.is qui rẽ pi⸗ gnori..ſi tu.ff. co· Iallit in patre cõtra fili.⁊ ecõtrario ⁊ in vxore tõtra maritũ:⁊ ccõtrario ↄſtãte matrimomo.ſed dat eis actio reꝝ ãmo taxꝝ.l.ſi quis vrxori.ff. co.⁊..ſi. C.co.ti.
o CDuc pena furiſ.K. qꝙ fi agatur criminaliter
pena eſt vt fuſtiget᷑ vcl vt exulet vel alio mo
do puniat᷑ arbitrio iudicisnò tamẽ vt occida
tur vcl demẽbꝛet᷑.vt. C. de ſer. fu.aut.ſcd nouo iure hoc verũ ſi eſt ſimplex latro.ſecus ſi cũ
armis ſiue violenter aggredit in domibus vł
ſuſpẽditur.l.capitaliũ. Fcraſſatoꝛes.⁊.. famo ſos.ff. de penis] Sed quid de cõſuetudine q̃ ſu
ſpendũtur oẽs latrones quantũcũq; fimpliceſ
i vltra certã ſummã furati fucrũt. Ray.tʒ ꝙ neccſſitas pacis cõis ⁊ frequens inconigibili⸗ tas huius malitie hoĩum facit rõnabileʒ dictã ↄſuctudinem. Gi vero agat᷑ ciuiliter.tunc ſi ẽ manifeſtum pena q̃drupli.ſi vero non ẽ mani feſtũ pena dupli.vt inſti.de obli.que ex delic. na.J.pena.⁊..fi. Et põt hec pena peti ctiam poſt annũ ⁊ ĩ perpetuumInſti. de ꝑpe.⁊ tꝑa. act.. furti.⁊ ʒ pꝛimo egerit crimialr potcrit iteꝝ agere ciuiliter ⁊ ecõtrario.C.quãdo ciui. ac. pꝛeiu.cri.l.vnica.⁊.fi.ff. co ti. An aũt hec pena in ↄſcientia ſit ſolucnda.dic ꝙ non. vide j. ler. F.iiij.
¶ Ptrum fur poſſit occidi a pꝛiuato:vide ho⸗;1
micidium.i.s.v.
¶Mtrũ fur ſit ercõicatus ꝗ furatur calices pa ꝛ
ramẽta ⁊ hniõi ſacra.K. Ma.i.c.ex litteris.co. ti.ꝙ nõð.niſi.cũ furto ſimł fregerit oſtia ccclic vel armaria vei feneſtras ⁊ hmõi. facit.c.ↄquꝭ ſtus.de fo.cõpe.⁊.c.cõqueſti.de ſen. excõ. ⁊ qð ibi no.vide excõicatio.v.caſu.vi. ¶ Mtrũ fur g ſuſpendit ſit ſepcliẽdus · in cimi terio. K. ſda.in.c.ij. co.ti.ꝙ ſic.⁊ oẽs alij quiꝓ pter ſua delicta vita pꝛiuant᷑.⁊ ẽt oĩa alia ſacfs miſtrãda ſi peniteãt de peccato. vtẽ tcr.ĩ.c.fi. xiij.q.ij ncc valet ↄſuetudo in Zꝛiũ.cle.i.ð pe.⁊ re.gl. tñ in.d.c.fi. dicit verũ quo ad ſcpulturaʒ dũmõ fiat de auctoꝛitate pꝛincipis.aitat.if. de cadauc.puni.l.i.⁊ bene.nec cle. logtur niſi de ſa cramẽtis repꝛobans cõtrariam cõſuetudineʒ. ℳ clauſula ↄtinet oĩa N nera IS niſ Sꝛia mẽs ap⸗ pareat teſtatoꝛis.ff. de penu.legato.l.q penũ legat.⁊.ff. de peculio.l.qpeculij. E.ð ĩoffi. teſta.l.ſi qñ. in glo. Mõ eni viderur qs genera liter cõcedcre qð ſpãliter non eſt cõceſſurus. qᷓ res pigno.obl.po.I.i.in gl.nec etiã maioꝛa ex pꝛeſſis:niſi ſpãlr cõmittant.ff. de pꝛocu.I.ꝑõ⸗ ponus.in pꝛin.⁊.l.mandato. ¶ Bencrali per ſpeciale pꝛoculdubio deroga tur.dc reſcrip.paſtoꝛalis. ¶ In generali mandato multa ſunt que nõ wismr niſi expꝛmantur.de offi. leg.c.i. in glo. ¶In generali locutiõe ꝑſona loquẽs itelligit
erccpta.c.petitio.in gl. de iurciur.cũ ↄcoꝛdãtij
ibi poſitis. vnde ſiꝓmiſi tibi dart aliquid ↄtru
in itinere vel in mari:vel ſi palã ſurripit:qꝛ tũc
5
₰

oẽm hoiem nõ tencoꝛ darc ð me. J 9 dius nõ cſt reddẽdus fu rioſo effecto etiã ſi iuraſſet. xxij. q.ij.ne quif arbitrei. Et fa cit adꝓbandum ꝙ ex iuramento vcl voto nò
tenet᷑ hõ qñ venit ad cũ caſum in q̃ nullo mõ iuraſſet vel iurare nõ potuiſſet.
J MWide vana Or19 nanq gloꝛia. R ti accipitur multipłr:ali⸗ 9iq qñꝓ amoꝛe ⁊ ſic accipit᷑ 1.c.i.como. aliqñꝙ ↄceſſione bñficij:ſeu alicuius indulgentie vel auctoꝛitatis.ſiẽ cle. gre de reſcrip.⁊ qð hr in regula.qð ob grãm· ſi. vi.⁊ intellige qñ ad illud beneficium facicn dũ nõ eſt obligatus: qʒ g facit id ad qð cſt obli gatus rõne naturali non facu gram. vt dicit Bal.i.c.i.ᷓ. hec ſacfa.de pace iur. fir.ĩ verbo ꝑ gr̃aʒ ecclic.⁊ facit tex.pꝛedictꝰꝓ co.⁊.I.ticius. ff. de obſeg.patro. Aliqñ accipiiꝓ dono ſpũs ſcã.i.q.i.gr̃a.⁊ ĩ cle.i.de magiſtris in gl. ⁊ ꝑ ma giſtrů in ſecũdo ſen. Et hecẽ duplex.ſ.gratia Fraris data. Et B ſtat cũ peccato moꝛtali.Et ẽ oẽ bonũ additũ naturalibꝰnris.ſicut gr̃a pꝛc⸗ dicandi ꝓphetandi: faciendi muracula ⁊ huiuſ modi. Alia dr gratů faciẽs. Erhᷣ fᷣm Ricar. i ij. di. xx vi.ar. i.q.i.nõ differt a charitate Fm ali quid ablolutũ. Et iõ idẽ ẽ realr qð charitas ſʒ Frã.de may. in. ij. di. xxix.qꝛq̃ non pñt ſepari funt idẽ realr. Sʒ ꝑ rõncs foꝛmales reſpecti⸗ uas differũt qꝛ hñt habitudines diucrſas ha⸗ bẽtes diſtincros terminos. Thariras enim dr ad obm.ſ.eſſentiã diuinã ſed nullus eſt in gr̃a eſſentie diuine ſʒ voluntatis:⁊ ita differũt foꝛ⸗ malr ⁊ plʒ.lʒ alij tencant alr:hec nũq;; põt eẽ cũ pcrõ moꝛtali:⁊ ſine hac nullus ſaluabit: e quo vide ꝑ theologos i.ij. di.xxvij.⁊. xxviij. ¶ Wtrũ bãnitꝰꝑꝑ aliqð delictũ cuius bona ſůt ʒfiſcata ſi a dño recipiat᷑ ad gr̃aʒ eoip̃o fit reſtitutꝰad bona:⁊ remiſſa ſibi cuipa.ſ.qdam tenent ꝙ ſic ꝑꝑ tex.in. l.i.j.fi.ff.ð queſti.vbi di cit Bar.ꝙ bãnitꝰqñcũq; rccipit ad gr̃am pꝛin cipis videt᷑ reſtitutus. Idem vr̃ẽt ſenfiſſcn.. fi. ff. de ſen. pa. Scd ſalicetꝰ i.d.fi. dã nat dem̃ War.⁊ dicit cũ Ly.ibið ꝙ ñ reſtituii⁊ magis pł ꝑ icx. in ti. de pace cõſtã.i pꝛin. in vbo ple⸗ nitudinẽ gie nf̃ereceptus: ⁊ ibi dicit Wal.q qñ gs recipit᷑ ad plenitudinẽ gr̃e ꝙ remittuni culpe ⁊ reſtitu it ur ad fauoꝛes. Ergo qñ ſolum fimplr ad gr̃am recipit᷑ nõ reſtituitur ⁊ meri⸗ to. Facit ctiã qꝛ reſcripta fiſco dq̃noſa ĩ dubio
ſunt reſtringenòa ad minus pꝛeiudiciũ ar.ſi qñ.C. de oꝑ. publi.⁊ War. iclligẽdus ẽ qñ faci ens gram mãdat ſnĩaʒvel bũnũ cã̃celari: qꝛad duci.ð.fi.pᷣdcm̃ qð no. Mide.ð. dãnatus..ij. ¶¶ Mtrů gra ſcðᷣo mõ acccpta ↄceſſa alicui per papã expiret ꝑ moꝛtẽʒ ciꝰ. h. qdã doc.renẽt ꝙ ſi gra ↄccſſa hʒ ãnexã iuriſditionẽ:⁊ ſit ↄceſſa ſinc liis ꝙ expirat.ſi vo ñ hʒ ãnexã iuriſditõ nẽ.ſic ñ expirat ẽt ji ſit ↄceſſa ſolovbo. Sʒʒo. an.ĩ ꝓlogo ſup.vi.li.ĩ noucl.tʒ funplr ꝙ ñ cxpi rat ẽt ſolo vVbo cõccſſa. Idẽ tʒ Archi.ibideʒ.⁊ eſt veriꝰ ꝑ cle.dudũ. de ſcpulturis. Item dicit ꝙ kʒ reuocetur nõ expirat ante certificationeʒ de reuocatiòõe ym gc.in.c.i.de ↄceſ.pꝛcbẽ.li.vi. niſi papa expꝛeſſe vellet ſtatim nð valere. ¶ Quid de gr̃a ↄceſſa ab iferioꝛibꝰpape: vtrů expiret moꝛte.vide indulgẽtia.ᷓ.vij.
— adus cõſang uinitatis ⁊ affinit atis qũo cõ
putani. Vide.j. matrimonium iijipe⸗
dimẽto.vi.⁊.xv. M erra qũo ⁊ qñ ſit licita. við
— S. bellum. 1 9 eſt inoꝛdinatus appetitus ßm Aug.
¶ Quot ſunt eiꝰ ſpecies.R. Bre.xx.li. moꝛa.⁊ ponitur de ↄſc.di. v. quinqʒ modis ſůt qnq;. Prima ſpẽs ẽ quando hoꝛa puenitur ð bita de quo hẽs de ↄſe. di.i c.ſolent. Scða quã
do cibos lautioꝛes querit qᷓ; cõueniat ciusqli
tati. de qͥ xli.dicc.i.ij.⁊.iij. Tertia quãdo nimis ſtudioſe ⁊ accurate cibos pꝛepat ð quo dic: vt rli.di. c. iij. Quarta quãdo ninus comeqit vel bibit qᷓ; menſura refectionis exigat. Quinta qů cum nimio deſidcrio affectai de quo dixli c.i.vnde verſus. Pꝛopere laute nimis ardẽter ⁊ ſtudioſe.
¶ Mtrum gula ſit peccatũ moꝛtale.K. Alc. de
ales in cõpendio ſuo:ꝙ appetitus comedendi vel bibẽdi poreſt eſſe quiqʒ modis. Pꝛimoci bũ vel potum ſolummõ appetendo:⁊ hoc nul lum eſt peccatũ:qꝛ naturalc eſt. Secundo qů i li appetitui adiũgit delectatio in cibo vel polu Et ſic ẽ veniale pctĩ. Tertio qů taliappetilui adiũgit᷑ trãſgreiſio alicuius p̃cepti pulã q ra
git ieinniũ de pꝛecepto ad qð obligat ſicẽmoꝛ
tale peccatũ. uarto quando tali appetiui fi nali affectu inheret.puta paratus facere quecu ; vtců ↄlequat: ic eſt moꝛtale:⁊ grauð fiut fecit Kſau. Suinto quãdo pp talẽ delectatocʒ appetitꝰ ducit rotam vitã juã huiuſ modi dele
W
at

nniðſu⸗ depntare ſicut diues g epulabatur quotidie. Et B eſt multum vicinũ moꝛtali.ad⸗ do.vi. ꝓ clarioꝛi intelligentia:qñ tali cibo vel potu ſeu tanto ſciẽter ⁊ aduertenter vti vult: qð notabile nocumẽtum ꝙpꝛie ꝑſone p̃ſtat.pu ta tĩ bibu vel comedit aduertẽter ꝙ ꝑdit vſů rõnis:qꝛ tũc peccat moꝛtalr. Silr ſi comedit a liquid ſciẽter quo notabilem ifirmitatem vel malũ incurreret cſſet moꝛtalc:qꝛ cõtra pᷣceptũ Mat.xxij. diliges ꝓrimũ tuum ſicut teipſuʒ. Secꝰ ſi iaduertẽter niſi ita cſſet frequẽs ꝙ ic⸗ nẽtur aduertẽ.ſicut vicimus de ebꝛictate. xxv. di.ð. alias ea demũ.vcl etiã ſecus ſi modicum nocumentum ex tali cibo incurrat aut verifilr credat icurrerẽ.ſẽ ifirmus g potius vult pati augmentũ febꝛis q́; fitĩ t hmõi:qꝛ tẽ ẽ vẽiale. & De iciunio ⁊ hoꝛa comedẽdi ⁊ cibis quibuſ veſci lʒ.vide.j.ieiunium. ¶WQuot ſunt filic gulc.R.ꝙ ſunt. vi. Mꝛima cbꝛietas. Scða hebetudo mẽtis. Tertia iepta leticia. Quarta multiloquiũ. Quita ſcurilitas. Berta imũditia.de quibꝰ— ſuis— 1 aliqñ dr quedã quali Ab itus— animi acqita ex frequẽtatis actibus vel ex vno multũ vchemẽti quo aĩa facilit᷑ diſponit᷑ ad aligd fa⸗ ciendũ g differt a diſpõne:qꝛ illa de facii mo⸗ bilis.ſed habitus de difficili Fm Ari.in pꝛedi- camẽto qualitatis. aliqñ dr̃ veſtis ſeu tegumẽ tů q̃ hõ tegitur. de quo in.c.pꝛecipimus.xxi.q. iiij. ⁊ de.vi.⁊ ho.cle.c.deus qui. ¶ũo aũt ſit peccatum in veſtimẽtoꝝ oꝛna⸗ tu.vide Dꝛnatus.
¶Quali habitu debẽt vti clerici.K. glo.ĩ ſum.
rxi.q.iiij. ꝙ pñt vti pãnis ẽt pꝛecioſis ᷣm ↄſue tudinẽ regiòis vt ↄfoꝛmẽt ſe moꝛibꝰ eoꝝ iter qᷓs viuũt:⁊ ne vileſcat clerical dignitaſ.vt.lxxx di.cp̃i.de qͥ vide.ð.cleric.iiij.⁊.j. oꝛnatus. ¶ AQualis dʒ eẽ habitus religioſi.k. ſilr ʒ ſta tuta ſue regule ita tamẽ ꝙ ↄueniat religioni t penitẽtie.vt.xx.q.ic.viduas. ¶ Quo tpe dʒ vti hitu feligiõis.ſ. ꝙ oĩ tꝑe ſeu lectulo quieſcẽsſeu in quocũqʒ ldco conũ⸗ ſtens. vt dr in. d.c.vidus. C Ptrũ peccet moꝛtalr religioſus dimittẽs habitũ.h.ꝙ ſic fine cã rõnabili ⁊ eſt excõicatꝰ de qͥ vide. ð. excõicatio.vij. caſu. xx vij. ¶Prů liccat tã clerico qᷓ; ex cã rõ⸗ nabili occultare hĩrum ſeu tranſfoꝛmare.kK. ꝙ ic. vt in.· d.c. cierici officia. 7 ¶ Ptrũ vir poſiit vti veſte mulicris vel econ
747 trario. K. ꝙ ñ. imo vf petm̃ W ſiꝓpoſfite malo vki põt erchicari. vt. xxx. di.ſiqᷓ muli cr:⁊ ſᷣm aliquos ſunt excõicati ſed nõ credo. ¶ AQuid de vtẽte habitu monachali vl alio re ligioſo ed ludibꝛij.ſe.gl. in.c.cũ decoꝛẽ. de vi.? ho·cle. ꝙ ꝓhibirũ ejt ſic videt᷑ moꝛtale pctĩ ⁊grauit puniẽdus vt in aui.de ſan.epi.ᷓ.vl. de cpi.audi l.minime. mẽtiſ ẽ groſſi⸗ Ebetudo ties intellectuſ q̃ hõ nõ põt ꝑringẽ ad cognitionẽ rei:niß F mutarei fit expoſita:nec tũcẽt ꝑfecte põt ↄſiderare oĩaqͥ ꝑtinẽt ad rõnẽ rei.⁊ dr̃ he bes eo ꝙ accuto opponit Accutum.n.ẽ pene⸗ tratinum.ita hebes ſiue obiuſſuʒ ẽ qð nõ põt penetrareñ inquãtum ipoꝛtat debilitateʒ mẽtis circa ſpũalia ↄſiderãda ſic opponit᷑ do⸗ no intellectus qð ſubtilr penetrat!? differt a cccitate mẽtis: qꝛ iſta ĩpoꝛtat oĩmodã pꝛiuatio nẽ cognitiõis ſpũalis.ſʒ hebetudo nõ:qꝛ nõ to talr pꝛiuat cognitione. ¶Mtrũ hebetudoò ſit pctm̃.kK. ꝙ in tantũ qᷓ;tũ hʒ rõnẽ volũtarij ſicut ⁊ cecitas mẽtisivi pʒ ĩ eo g eſt affectus circa carnalia:⁊ de ſpũalibus ſubtilr diſcutẽ faſtidit vlnegligit. Hec oĩa ex ſcõ Tho.fa ße.q.xv.ar.ij. Ex qͥ pʒ ꝙ nõ ẽ moꝛ tale niſi qñvoluntarie ita implicat ſe irenis ꝙ omittit ilã diſcuſſionẽ que de neceſſitate ſalu tis ẽ:ſiẽ in ↄfitẽdo pctã vłĩ coqſcẽdo neceſſa
.
riã ad ſalutẽ:⁊ ẽ filia gule ᷣʒ Wrec. xxxi.mõaliũ K d f 8 in ſolo alicno ð
1 Can ſuo iure efficit᷑
hedificiũ dñi ſoli.iſti de ⁊ex diuerſo; Secus ſi in littoꝛe maris vt piſcatiõi itẽdat caſaʒ hedificaucrit:qꝛ qᷓ;diu caſa dura⸗
nuerit ſua eſt:vt in. l in t̃.ff. de— Fallit hoe
ꝙ hedificiũ ñ efficitur dñi fũdiqñ hẽdificatuʒ ẽ de rebus ecckie:qꝛ ſolũ cedit hedificio.xij. q.ij aplicos ᷣm Jo. ibidẽ. ⁊ inc.inueſtigãdũ.de pe culio km Wẽr. Intellige tñ ꝙ eccleſia ſoluet pᷣ⸗ ciũ ſoli Gilr itellige pᷣdicta qñ ſciẽter qs hedi⸗ ficat in alicno ſolo qʒ ſi bõa fide credẽs hedifi care in ſuo:hedificat i alieno ĩ ↄſcia tenct᷑ dñs ſoli vel ad vendẽdũ fũdũ vl ſatiſfaciẽdũ ꝓ he dificio arbitrio boni viri/ Gilr fallit qñ hedifi cans hʒ cãm vł ius in re k dñlvt ẽ emphitco ta vł feudatariꝰcolonus aut ĩglinꝰq hedificãt vt plenioꝛẽ vſum hẽant in re tali:qꝛ lʒ ſcienter hedificauerit in alienoꝛtñ dñs tenet᷑ eis: vt in caſu pᷣdicto: vt nõ. Ang.ar. in. d.j.cx diuerſo. So gʒ bedificat de aliẽo ĩſuo ſolo tůc hedi 15

ficatũ ẽ ſuũadeo qdẽ.j.ců in fůo.ff. de aegrẽ. re. do.ſʒ reſtituet extimarionẽ de iure ſi fuerit ↄdẽnatꝰin duplũ.d..cũ in ſuo.⁊.l.gẽma.ff. ad
exhiben.⁊ſi deſtrucret᷑ hedificiũ polũ; petẽ ſuũ
puta trabẽ. ſi mõ duplũ nõ fucrit ↄſecutꝰiſti. de re. diui.cũ in ſuo.⁊.d.ð. cuʒ in ſuo. Scd in ↄſcĩa ſi nõ fuerit cõdemnatus ſufficit reſtuuat extimationem ſolũ.
¶ Mtrũ hedificans cũ dãno vicini ſui teneat᷑ ad reſtitutionem.h.qꝙ nõ.ſi nõ facit aĩo nocẽ⸗ di ꝓximo:ſed fibi ↄſulẽdi.l.i.ð. deniq;.ff. de aq̃ plu.arMã vſq; ad celũ põt qs cleuare ſuũ he dificiũ ſi eſt ſibi vtile ⁊ ſeruitutẽ nõ hʒ.l.altius ff. ſi ſerui.ven·Et tʒ gl. in.c.cũ eccleſia. de clec.i Vbo iniuriax Secus ſi aĩo iniuriãdi ꝓximo B facẽt. nã rũc ſiue denũciatio noui oꝑis ſit fa cta vel nõ: In ↄſcia tenct.d.ð.deniq;. ¶Mtrũ tẽncat᷑ hedificãs demoliri hedificiuʒ ſuis ſũptibꝰaliqũ.&.ꝙ ſic. qñ pꝰ denũciationẽ noui opis ſiue iure:ſiue iniuria hedificauit.ff. de ope. no.nũ.l.pᷣtoꝛ ait..i.c; eo.ti.ꝑ totum. ¶Quãdo qs pofſit hedificarc caſtrũ vel noua pedificia.vide.ð. emphiteoſis.ð. xviij. 4 ¶ Pträ quis poſſit in alieno aliqd facere inui to dño.ß. Ang. ð aretio.inſti. de lege ſuffia.ca ni.tollen.ꝙ ſic:qñ facienti ꝓdeſt:⁊ dño nõ no⸗ cet.vt ibidcʒ.⁊ in.I.i..fi.ff. de aqᷓ plu.ar Secꝰ ſi lederet.C.de ſerui.⁊ aqᷓ.l.aquam.⁊.ff. ſi ſerui. ven.l.⁊ ſi foꝛte. in pꝛin.⁊.l.ſicut.ᷓ.pe. Idem diẽ ꝙ nemo põt facere in ſuo qð alteri nocet.⁊ fi⸗ bi nõ pꝛodeſt.⁊ ꝙ ſi facit aio nocendi tenetur de dolo.d.l.i.ᷓ.deniq;.⁊.ff.ð dã.ifec.i. ꝓculus.
vocat asi.põdus Ereditas xij. vnciax: ⁊ diui
dit᷑ in. xij. ptes que vocant᷑. xij. vncie qᷓ
vocãt diucrſis noĩbꝰ.ſ.ſecũx vncia.ſ.vna· Alia ſertãs.i.ſexta ꝑs hereditatis que ſunt due vn⸗
cie Quadrãs.i.tres vncie que ſunt quarta ꝑs.
Trienſ.i.q̃ttuoꝛ vncie que ſunt tertia ꝑs. Qui⸗ cũx.i.quiq; vncie. Semis.i.ſex vncie· Septũr i.ſepteʒ vncie. Bes.i.octo vncie.Modrãs.i.no uem vncie. Dextãs.i.decẽ vncie. Decunx.i.vn dccim vncic. Appellatiõe vero aſſis duodecim vncie ↄtinentur.vt inſti.de here.inſti.. heredi tas. ᷣm Inno.etiam in.c.ex lr̃is.de iure patro. Mereditas eſt quoddã ius vniuerſale:⁊ ea vẽ dita vel data trãſit uus patronatus:⁊ oĩa iura Etiõ hercditas eſt ſucceſſio in vniuerſum ius
eð defůctus habuit tempoꝛe moꝛtis.l.nihil.ff
de verb.ſig. Ad quos dʒ hereditas deuenire defuncto alið
nõð difponente vel inualide. hẽ. ꝙ ĩlaicis be iu⸗ re cõijjſpꝛimo vemũt legitimi deſcendentesſ ſunt oĩbus alijs excluſis:⁊ ſi ſunt pnmi gradꝰ multi cq̃liter ſuccedũt. Si vero ſunt nepotes ⁊ vlterioꝛes ſolum ſuccedũt in ſtirpes.iin eaʒ partem quã pr̃ eoꝛum ſi viueret haberet nec diſtiguitur an ſint maſculi vel feie etiũ adopti ui:qꝛ indiſtincte oẽs admittuntur. vt. C. de ſui ⁊ legi. here. aui.in ſucceſſiõe/ Si Vo deſcenden tes nõ ſunt:tũc veniũt aſcendentes. Puta pa ter auus abauus ⁊c̃· cũ fratribus ⁊ ſoꝛoꝛibus er vtroq; parente cõiunctis defuncto vel eoꝝ filij quos fratres vł ſoꝛoꝛes ſeu filios ſi nõ hʒ ſuccedũt aſcendentes:ſalua ſemp pꝛerogatiua graduſ.ſ.quia pater piefert auo: ⁊ ſic eñ erc⸗ dit:⁊ ſic de ceteris. Et ſic ſolũ venit de aſcendẽ
tibus qui eſt ꝓrimioꝛ defuncto cũ fratribus: ſi
ſunt in capita.ſʒ cum filijs fratrum mn ſtirpes excluſis fratribꝰex vno parente tantũ. Si aůt dicti aſcendentes ſunt ĩ eqᷓli gradu:puta er ꝑte patris in pꝛimo vel ſecũdoi⁊ ex parte matris ſilr in pꝛimo vel ſecũdo ⁊ huiuſmodi:ſic equa liter paterni ꝓ dimidia:⁊ materniꝙ alia dimi dia ſucctdunt qᷓ;uis ſint plures perſoneer pie vna qᷓ; alia. puta auus ⁊ auia ex vna parte ter alia ſolũ auus vł auiaꝰvt in aui. de here. abite. F.i.⁊.ij.⁊ in aui.defuncto poſita.C. ad tertulia
num ⁊ quod ib no.in— qui eſt inpꝛori i
mioꝛi gradu defunctòt ſiue paternus ſiue ma⸗ ternus ſit admittitur:vt in. d. aui. defuncto. ꝙ
ſi nec aſcendentes fint veniũt collateraes Et
pꝛimo fratres ⁊ filij alicuuus fratris pꝛemo⸗ tui qui.ſ.crant cõiuncti ex vtroaʒ parenle de⸗ functo de cuus hereditate agitufnõ ñin ca pus ſed in ſtirpes:quo ad filios fratrum pꝛ⸗ moꝛtuoꝝ ipſikratres bene ſuccedũt in capita. ⁊ iſti pꝛeferũtur fratribus qui ſunt er vopd⸗ rente ſolum.vt. C. de legi. hẽ.aui.ceſſante. Diẽ tñ Bar. in.l.omnes.C.cõ̃ia. de ſucceſ. ꝙ qñ pa⸗ rentes veniũt ad ſucceſſionem in bonis queſ⸗ tis ex linca materna: pꝛeferũtur paremeser i nea materna/ Et ĩ bonis paterms parẽleset li nea pf̃na.l.iij. C. de bo. mai. Silr quando ſunt duo filij ex diuerſo matrimonio pꝛeferuntur! lucro matrimonij illi qui ſunt nali ex ilo mã⸗ trimonio alijs natis ex alio. ¶¶ ʒ nũquid ců fratribꝰpꝛefatis vemant fili fin aiterius fris.. ᷣm Bu. ꝙ non. f. ꝗ ců co qui in alie.po.l.ſed ſier pte.
¶trů filij fiioꝝ dfatoꝝ fratrũ pᷣkerãtur fri
bus ex vno parente ſolũ.&. ꝙ ſic.
5
—
—
jwſn im tun n iu ihn
hin
iht ilu
wnn

4 ¶ ptrů filij filioꝝ ſoli ſine patruis ⁊ amitl ſu
ꝑſitcs admitrant᷑i capita. K. Ago ⁊ Moſt. ꝙ ſic quãnuis ſint filij diuerſoꝝ fratrũ:ſed nõ ne⸗ pores. nati ex eis. S 5 ¶ Scðo nõ cxũtibꝰpꝛedictis vel aliqͥ coꝝ vc⸗ niunt fratres exvno latcre tantũ cõiuncti⁊ eo rũ filij qui pꝛeferũtur patruis defuncti.
¶ Tertio pꝛefatis nõ exñtibꝰpꝛeferũtur ꝗ gra du ſunt ꝓrimioꝛes defũctò⁊ ſi pares ſũt parit admittũtur: vt. C. de legi.hẽ.aui.pꝰ frẽs:⁊ cxtẽ dit h cõputatio vſq; ad decimũ gradũ ⁊ vltra ẽt.vt hr. rxxv.q.v.cad ſedẽ:Iʒ iꝑatoꝛ ſolũ dire rit ð decimo gradu expꝛeſſe Etĩ pᷣfata ſucceſſi one tã aſcẽdentiũ qꝙ; deſcẽdentiũ ſeu collatcra li ceſſat oĩs dꝛĩa tã ſexuſq; emãcipatõis:; tñ
attẽdo:vt cũ agit᷑ de ſuccemõe pris ſolos ↄſan
guintos admittas: de rebꝰ vero mainis vteri⸗ nosfilij Vo naturales tm̃ vl ſpuri m ange lũ in aui. qũo natura.effi.ſui.ᷓ.fi. ſi ſůt ex codẽ pfe nõex eadẽ mfe nõ ſuccedũt ad iuicẽ vnus aAteri. Si Vo ſür ex cadẽ mfettũc vnus ſuccc⸗ dit alii àb iteſtato: qꝛ coſcũtur ad inuicẽ.lij. ft vnde cogna Si vo vnus ſpuriꝰ deccderet re licto fratre ſpurio ⁊ alio legitimo cx eadẽ meĩ⸗ tãc venir legitimꝰ⁊ ercluc ulegitimus qꝛ qñ de ſucceſſiõe tractat᷑ ille frat pꝛeſeri ꝗ pluribꝰ neribꝰ eſt ↄiũctus:vt dem̃ ẽ:de ſucceſſiòc vcro fratrũ ad iuicẽ ſerua qð dem̃ ẽ:⁊ durat in infi⸗ nitũ quouſq; memoꝛia poſſit hri de cognatõe inſti. de gra.cog.ꝑ totum. ¶ Mrefatis aũr oĩbus aſcẽdentibus deſcen⸗ dentibꝰ⁊ collateralibuß deficiẽtibꝰwenict vir ad ſucceſſionẽ vroꝛis ⁊ vroꝛ viri: vt. C vñ vir
⁊ vx.i vnica.qð ſi nõ eſt veniet fiſcus.vt.C. de
bo · vacan.li. Si Vo cẽt pactũ vl ſtatutuʒ aut ↄuetudo cõtra oĩa vel aliqð pꝛedictoꝝ illð ſer ua:ſi tale ẽ ꝙ iuricõi poſſit derogare.
¶ Si vo loqmur in clericis ab inteſtato mo⸗ rientibꝰ diſtingut᷑ aut ſint bona Ppꝛia clcrici: de qbus libere potẽrat diſponere. Hc quibus dem̃ ẽ.ð.clericꝰ.xiii Et in talibꝰ ſucccdũt agna ti ſn ꝙ dem̃ eſt. Si Vo nõ hʒ ſuccedet cece fia cui ſeruiebattpe moꝛtis vl altarc ſi ſolum Fuebat ajtari qð hẽbat boa diſticta ab eccleſia ipñ altari deputata: vt no.xij. q.vlt.c.vl in aut᷑. de cccleßi.titu.ð.ſi gs ep̃syfallit; in pꝛeſ bytis cx ſeruitute ꝓmotis ad ſaccrdotiũ cum ↄſenſu dñoꝝ qꝛ de coꝝ honis ſiab iteſtato deccdũtfi unt qttuoꝛ ptes q̃x vna epoalia eccłie: tertia paupibus:⁊ q̃rta parẽtibꝰaſſigner: ⁊ fi nõ ſint idonci vtputa heretici.xxiuij. q.ij. ſanc ⁊ hmõi⸗
148 ep̃s in vſum eccleſe dinribuat:t in.c.ij. de ſue ce. ab inteſMec ẽ abꝛogatũ.vt ibi doc. cõiter te nent.lʒ gl. voluerit ꝙ ſic Gi o ſunt bona cc⸗ cleſie quibꝰdiſponere clerici nõ pñt:ſucccdit ce cłia:vt in.c.i.de ſucce.ab inte.⁊.c.i.⁊.c.relatũ el ij.⁊c.requiſiſti.de teſta. ¶ Duicd de ſucceſſiõc in feudis.vide. ðFeudũ F. vi.cũ ſequentibus ⁊ emphitheoſis.vide em⸗ phitcoſis..v.cũ duobus ſcquentibus. ¶ Quid de ſeruis manumiſſis decedentibsab inteſtato. K. ꝙ ſuccedent deſcẽdentes vł aſccn dentes vl collarcrales 5ʒ ꝙ dom̃ eſt:excepto ꝙ patronus vendicat partẽ nõ tñ totũ: vt inſii. de ſucce.liber..ſʒ ntea ↄſtitutio.⁊ ibi vide de coxꝝ ſucceſſione Bar. i defuncto. Cfi in frau. patro. biẽ ꝙ ſivnꝰpatronꝰviuit pfert filio aliið patroni:⁊ filius patroni p̃fert᷑ nepoti alterius patroni. ¶ VMtxꝝ clerici laicis ſuccedãt ᷣm ꝙ dem̃ eſt:⁊ co oꝛdine. K. ꝙ ſic idubitani: q iura pꝛeallega⸗ ra nõ excipiũt cos ĩmo ẽt rcligioſi. Intcllige ꝗ pñt hr̃e ꝓpꝛiũ in cõi ẽt ſi dů laici erãnt cõmiſe rßt vitii ingraritudinis: vt. xu. q. vlc.ſi. Fal⸗ lit h in feudis. De quo.ð feudũ..ir.
Mtrů filjus aliqů ercludat ab hereditate pa i
tris:vel alius de pꝛedictis. K. ꝙ ſic in. v.caſibꝰ Hꝛimo ſi pr fuit hercticus:qꝛ ipſo iuye bona hereticoꝝ funt cõfiſcata.de hẽ.c.cuʒ ſ̃mli. vi. Scðo ſi pr̃ cõmiſit crimen leſe maicſtatis.I.qſ⸗ qs. C. ad.I.iul.ma.⁊.vi.q.i.ᷓ. verũ hoc Aduerte tn q pena icapacitatis nõ extẽdit ad fiios ni ſi qñ crimen eſt cõmiſſum in cũ quiñ rccogno ſcit ſuꝑioꝛẽ Gecus ſi eſt cõmiſſuʒ in e quirc⸗ cognoſcit ſi ioꝛcʒ: qꝛ lʒ ſit crimen leſc maicſta tis. vt.l.i.ff. ad.l.iul.ma.non tñ quo ad incapa⸗ citatẽ q̃ ad filios ſᷣm ſa lice. in. d.l.quiſqsEt ẽt aducrte ꝙ crimẽ leſe maieſtatis cõmittii a ſub dito tm̃ cle. paſtoꝛalis. de re iudi Tertio ſi pat᷑ erat patronꝰ vel habebat aliqð us ſeu feudũ in eccicſiã qð deberet trãſirc ad filios ⁊ ipſe i⸗ terfecit vel mutilauit rectoꝛem vei ciericim U lius eccleſie q; ipſo iure perdit omuc ius ⁊ di⸗ Sintatem ⁊ ad filios non perucnict.de penis. cin quibuſdaun: qꝛ talia denoiuuntur adecclc- fiam cui iniuriꝭ facta eſt. immo fuij taliũ vf q; ad quartã Sencrationeyĩckericeꝝ collegio nul latenꝰ debẽt admutinec ĩ aliq rcligiòc pñt cẽ pꝛelati niſi fucrit cũ cis diſ pel atũ: vt i.d.c.in buſdã. cßs tñ diſpẽſare potlex q̃ cõditoꝛ cano⸗ nis nõ ſibi reſcruat: ar. e.nupcr.de ſen. excom. Quarto ſi filius vel alius qui poteſt ſucccdere

turioſo vebitã curã nõ ipenderit ſ ſuccedet il l qui cũin ſua domo ꝓpꝛijs ſũptibꝰ vſqʒ ad tinẽ vitc ꝓcurauerit euacuataẽt inſtitutõe illi us qui neglexit:ſi mõ talis in ſcriptis àmonue rit cos vt curã haberẽt?vt in aui.cũ de appei. cogno.ðᷓ.cãs.vbi ẽt dicit gl.ꝙ lʒ nullus extra⸗ neus cũꝓcurauerit.tñ hẽditas ab agnatis au⸗ feretur vt. ff. de his g.vt in.l.ʒ. vbi inſtitutꝰ i dignus iudicatus eſt ſucceſſiõe qui ꝑ negligen tiũ ſuã ⁊ culpã id egit vt mulier a qᷓ iſtitutus fuerat moꝛerct: vbi dicit gl.ſ.nõ adhibẽdo me dicũ vel malũ Quinto ſi in captiuitatẽ cos ꝗ⸗ bus ſuccedere deberet moꝛi ꝑ ſuã negligẽtiã ꝑ miſit vt ĩ.d.ðᷓ.cãs.⁊ ſic ſuccedet ecclia ciuitati cx q̃ oꝛit᷑ vt ibidẽ.⁊ ẽt in caſibus ĩ qbꝰpõt exhe rcdari.vt.ð.exhertdatio.pᷓ.i. iʒ ¶ Mtrũ filiꝰpoſſit erheredari ꝑ patrẽ. K. vt.ð erberedatio.⁊ fr frem. ⁊ vir vroꝛẽ ibidem. i4 ¶ Mtrů dñs qui de cõſuetudine rotũ accipit ꝙ crat ilius q ſine filijs moꝛtuꝰ eſt tencat᷑.K. yin Boſti ſi talis cõſuctudo pꝛeſcripta ẽ excu
ſat.cn põt allsgarc ꝙ hoc pactũ ab initio fue⸗ ſicut eſt ĩingrediẽtibꝰoꝛdinẽ minoꝝ g nihilin
rit qʒ terra ſua crat. i ð ¶dũo ſuccedẽt filij legitimi.vide.ð. filius in pꝛi.cũ ſc.veꝝ eſt ꝙ Ago tenet ꝙ naturales tm̃
fuccedũt ad inuicẽ de ſucce.cogna.ᷓ. vulgo.ſʒ Poſti.Sdicit.aut.qui.mo.na.cffi.ſui.ᷓ. filium ſed tu dic:vt.ð..vi.
i6 Quis ſuccedet damnatis ex aliquo delicto ad moꝛtẽ.he. ꝙ deſcẽdentes vel aſcẽdentcs Vm ꝙ dictũ ẽ.ð.ſed collaterales nõniſivſq; ad tertiũ gradũ.vxoꝛes vero taliũ ſolũ habebũt dotẽ? donationẽ ante nup! Si vero dotẽ nõð habue⸗ rint accipient ꝑtẽ legibus diffinitã. Bo.dicit quãtũ er moꝛe iucrarent᷑ ſiue habeãt filioſſiue nõ.⁊ ſi neminẽ pᷣdictoꝝ habeant fiſco applicã tur.vt. C.de bo.dãnd.aut.bona.
7 ¶ Ptrũ bona ingrediẽtis religionem ab inte
ſtato pꝛoueniant monaſterio.. Wa. in.c.in pñtia. de ꝓba.ꝙ quo ad fratres minoꝛes nõ: quo autẽ ad pᷣdi atoꝛes ⁊ alios mendicãtes lic. nõ tñ vt ĩmobilia aut iura ꝑpetua fibi retine⸗ ant:ſcd vt vẽdant:⁊ iploꝛatione officij iudicis dẽ dic ĩobus alijs relictis pꝛeiq; ꝑ religiõis igreſſu ẽtĩ fribꝰminoꝛibꝰ.ſ.ꝙ petẽt iploꝛatõeʒ officij indicis:⁊ vt vendant: quo aũt ad alios religioſos nõ mẽdicãtes indubitãter ſuccedit monaſteriũ.— is ¶ Sed quero ꝙ moaſteriũ ſuccedet cũ mendi cãtef nullũ habeãt: ⁊ alig trãſferãt᷑ ad placitũ ßlatoꝝ.. Ma. vbi.ð.ꝙ nõ ꝓucniũt ĩ pꝛcdictiſ
monaſterio ꝑticulari: ſed erũt ĩ ptãte illius qui
pꝛceſt: vt pꝛouidcat ꝓut ſibi videbit.
¶Mtrũ nouitio moꝛiẽti ab inteſtato ſuccedat i 9
mohaſteriũ.vide.j.nouitius.ᷓ.xi.
¶ Quid ſi ingrediẽs erat vſufructuarius ſolũ ꝛ6
ſẽ. Pa. vbi.ð. ꝙ trãfibit ĩ monaſteriũ vſulfu ct:iʒ ſolũ durabit ĩ vita igrediẽtis:⁊ nõ plus.
¶ Auid de collatis tali ĩgrediẽti ea lege vt nõ ꝛi
aliencnt᷑.h. Jo.an.tʒ ꝙ ſuccedet monaſtennʒ gar.l.i. K. de fũ. inſtr. ⁊..pi.ð. iulianꝰ agrippa t. de le.iij.⁊ in eo qð no.de iure patro.ex jris
Da. vbi.ð. ↄtrarti tʒ. ⁊ quidaʒ alij ꝑar.peto lucij ticij. it.de le. ij. Facit qð legi ⁊ noiſiit
gs.ð.ca lege.ff.ðᷣ v. ob. Ego No ſic ↄcoꝛdodiſ
tinguendo. Siꝓphibita ẽ alienatio vt in fami⸗ lia remaneat. ficẽ vera opio Jo.an ꝑ.d peto F. fi.a qꝛio ſenſu. Si Vovt ad extranei ꝑueni⸗ atꝓhibitũ ẽ.ſic nõ fuccedet monaſteriũ.
¶ Sed quero qñ accipiet ꝙ ſibi debet᷑ aliquis
ex hẽditate ingrediẽtis ſiue fecerit teſtamẽti vł non. K. a.vbi ð. Bar. dic ꝙ qñ mons iſ⸗ ciuilis oꝑat᷑ oẽm effectũ quem moꝛs naturalis
cõi vel particulari pñt hĩe tũc ſtatim hẽbit y ingreſſum cũ effectu.i.ꝓfeſſioneʒ expꝛeſſaʒur. l.deo nobis.C.de epi.⁊ cle.ſed qů nõ operaur oẽm effectũ in quẽ moꝛs naturalis. phta ga habent ſaltẽ ĩ cõi.tũc dʒ expectare moꝛẽ natu ralẽ ipſfius igredientis!⁊ iteri diſpoſitio fiſecit erit ĩ luſpẽſo.Et cũ hac opĩone trãſit L. do minꝰ Anto.⁊ Ma.ĩd. c.ĩ pñtia. imitaiñ nij iteſtõ alr de tꝑe deiminaſſet: q iluderitfuã⸗ dũ. Itẽ limita vera pꝛedicta niſi quoad fiios legitimos: qui legitimam habebũter equilale ſtatiʒ pꝰ ingreſſuʒ. nõ aũt alimẽta ᷣm pcicio doc. Að veꝝ credo qů legitima cis ſu ficiralt nõ faltẽ in cõſcia:ſʒ vel monaſteriũ dabit e ſtatim qð debent hre ex bonis igreſſi vl a alimẽta pꝛeſtabit:donec cis talia bon dederi Facit ad boc. d.l.dco nobis. ʒ. nam ⁊ můruus ? qð no.ibi in glo.
¶ Bẽditas qũo dinidit᷑ ini frẽs g pñt peculi 3
caſtrẽſe vł q̃ſiaut aduẽticiũ viß perilii aliqũ ꝓrimũ.i pꝛinui
E res icht 6 vltioꝛẽ vt fö v.
ñg. l.ſciendũ. ſed regularii nomenbun
dis ꝑ muitas ſucceſſiõeſ acipit vtd ſceni
⁊.vit. C. de here. inſti. vpi heres herciis ui⸗
toꝛis di beres. vide gio in cer trãſmniſſe·de·
pꝛeſ by. Aliqñ tñ bebtientcs ppꝛimi.
vocant᷑ ꝓheredes. vt tenct go inclidepen
——

ichhuis alias ꝓhẽs vicat᷑g ſe putat heredeʒ 3 ſit.. de pe. here.ĩl. Pherede.⁊ iſti. deĩi terdi.ʒ.adipiſcende. Aliqñ quilʒ deſcendẽſ cui relinquit᷑ aliquid dr̃ꝓheres. vt in. d.glo. Mo⸗ mine vero ſuoꝝ heredũ nõ vcniũt extranci he redes. de quo ꝑ War.⁊ alios in. gallns. if de libe. ⁊ poſtu·&ð limita verũ in his qͥ nõ trãſe⸗ unt ad heredes extraneos. ¶ Mtrum ðs inſtituerit ꝙ aliquis fit heres. ꝙ ſic. vt ꝙʒ in c. non oĩs.xxxij.q.ij. ⁊.q.iiij. di⸗ cat ibi. Eijce anciilam ⁊c̃. Mon eniʒ erit heres fuius tẽ.. ¶ Mtrum heres inſtitutus ſolũ in certa re qui Ppꝛie non di. heres ſed legatarius.vt in.l.que tiẽs. C. de here.inſti.poſſit in foꝛo anime nõ da o alio herede adirc totam hẽditatẽ m ꝙvult L.i.in..ſi ex fundo.ff. de bere. inſti. K. Ma. inc q ingredientibus.de teſta. ꝙ Fe.ↄſiliò. cxxvi. ⁊ multi alij doc. in ſacra pagina ↄſulucrunt ꝙ ſic. qꝛ ius humanũ non cotrariũ diuing dʒ ſer⸗ nari in foꝛo aie. Ergo licite poterit:ſimitet tñ dümõ doloſe nõ ſit iductus teſtatoꝛ ad iſtituẽ dũ eũ in certa re:vtputa qꝛ perſuafit ꝙ nõ poſ ſet hfe regreſſum ad alia bons: Auid ſi ita ſit inſtitutus ĩcerta parte B ad⸗ dite: ⁊volo ꝙ de bonis meis plus nõ poſſit pe tere ſed fit cõtentus ⁊c̃⁊ inſtituii alius heres vniuerſaits qui non vult adire hereditatem: an ſupꝛaſcriptus poſſit ipſe eg adire.K. videt᷑
ꝙ ſic. ar. d. ſi ex fundo. d. lquotiens. Sedʒ rium eſt vexꝝ ꝙ nõ poteſt. vt in. l quotiens.. d ſi dno.ff. de here.inſti.vbi pʒ q· ᷓ⸗ pꝛedictꝰ ſier fundo.⁊ pꝛedicta. quotiens. hʒ locum.qñ volũtas teſtatoꝛis ẽ ſimplex ⁊ non reſtricta er pꝛeſſevt in caſu iſto. Et idco vcnient ſ uccedẽ⸗ tes ab inteſtato: qꝛ teſtamentũ nõ reperit᷑ hfe
heredẽ:⁊ nõ põt quis ꝓ parte decedere iteſta tus:⁊ pꝛo parte teñtatus.i.ius noſtrů. ff. de re. iur: Si dicis qũo põt pꝛohibere ꝙ nõ plus
toꝰphibet ins accreſcendi.⁊ caſus eſt in.Li. f. de iniuſto. rup.teſta. Ptrum heres tencaturex delicto vel q̃ſi de⸗ licro defuncri. K. vt colligo ex Par. inLi.ff. de pꝛiuatis delictis: ꝙ aut actio eſi penaliſ exvtra q; ꝑte· vtpura qñ perit᷑ pena que ẽ applicanda parti. Mã tã ex parte rei qᷓ; actoꝛis eſf penalis
Et ſic nõ tenet᷑ aliq iure. Si Vo actio ẽ penal
er parte rei ⁊ pꝛoſecutoꝛia rcier parte actoꝛis.
puta qꝛ agoꝓ ſatiſfactiõe dãni mei:⁊ ſic de
reciuiltſi delictũfuit cõmſſum circa ʒctum
— 2 qui gdẽ cõtractus tenuit:ſic tenei heres:q nõ fundat᷑ intentio actoꝛis imediate ex delicto ſeq ex cotractu:puta qꝛ agitur actõe cõmodati vel depoſiti ⁊ hmõi:⁊ nõ ex dolovel delicto. Caſuſ eſt in. Lex depofiti.f̃· de ac. ⁊ obli⁊.ſex cõtra⸗ ctibuſ ibidem.⁊ bonðtex.in..ſi hoĩem.pᷓ.datur actio.ff. vepo. Si vero fuit cõmiſſuʒ delictũ cir ca 3ctũ qun non tenuit. vtputa qꝛ dolis decit cãm Zctui.qꝛ nõ tʒ.vt in.c.delicti.de cmptio.⁊ ven · ſic nõ tenet᷑: qꝛcũ agere nõ poſſit ex cõtra ctu cũ non ſit:opoꝛteret ageret ex delicto ↄtra heredeʒ ⁊ cnimina moꝛte extinguũtur.xxiij. di. quoꝛũdã.⁊ nullus poſt moꝛtem põt accuſari. rxiiij.q. ij.c.i.ff. de bo.co. qui au.ſen.moꝛ ſi. ↄſ.l. vl. xxxiij.q.ij. admonere.niſi in cafibus hereß. xxitij.q.ij.ſane.vcl ſi hereticos ĩſtituit heredes de here.c. ſi gs eps.vł ſi in crimine notoꝛio de⸗ ceſſit.vt no.in glod.c. quoꝛũd.⁊.xxiiij. q.ij. in ſumma.vł generalr dic qñcũqʒ cõmiſit defun ctus crimen ꝑꝑ q; ipſo facto pena ſit inflicta a lege ſicut in hẽſi ⁊ crie leſe maicſtatis qꝛ tũc accuſat ⁊ agitur cõtra hẽdeʒ nõ vt pumat᷑ ex illo velicro:ſʒ vt bona auferãtur ab co que ĩ cõ miſſuʒ ceciderũt. Facit..cõmifla.ifde publi.⁊ ter.bonus ĩc.ij. de bſcrip.li.vi.als nõ tcnetur hẽsꝓ q̃cũq;ʒ delicto cq̃miſſo a defuncto ſiue ĩ contractu nullo fiue ef omneʒ cõtractũ:niſi in duobus caſibꝰ. Pꝛimus ſi lis fuit ↄteſtata cũ defuncto. vt.l.vnica. C. ex delic. defi. Rð qꝛ in iudicio q̃ñ cõtrahimus.vt in.I.i j. F. idem ſcri⸗ bit. ff. de peculio. Et ið videtur initus ctꝰcuʒ defuncto ꝑↄteſtationẽ litis. Scðs ſi aliquid ꝑ nenit ad hẽdeʒ ex delicto defuncri.qꝛ in t̃ tẽ netur ⁊ nõ plus:vt in. d..vnica. Fallit in ↄdi⸗
tiõe furtiua.qʒ in..ſi pꝛo fure.ff. de cõdi. fur.di
cit tex. furti actio penam petit legitimam cẽ⸗ ditio reʒ ipſam ⁊ ſequit᷑ ↄditio rei furtine: qꝛ rei hʒꝓſecutionem heredeʒ quoq; furis obli⸗
be gar nec tãtũ ſi viuat ſeruꝰ furtiuus ſed ⁊ ſi de⸗ teret.K. p.l. domus.ᷓ.fi.. de vſufr. vbi teſta⸗—
cefferu.ſ.viuo fure vłmoꝛtuo. De inre aũt ca⸗ nonicotʒ Var. indiſticte teneri qñ̃quis agit P ſatiffactõc dãni cõtra heredeʒ.⁊ hoc ſequũ
tur cõiter doc. Et ſic intelligende ſunt glo.in. e
er pꝛeſentiũ. de pigno.de ſoju.c.i.de rapto.i lit teris.de vſu.tug nos. Intellige iquãtum here ditas ſe extendit. Et plz in ↄſcia.ʒ Ma. in.c.fi. de ſepul.ſolũ admittat veꝝ qñ defunctũ peni⸗ uit: qꝛ iura canonica loquunt᷑ ꝙ tenet᷑ qñ de⸗
nunctũ penitu. vt no.gl.ſingularis.in.c.a no⸗ bis.el.ij de ſen. ex. qꝛ tũcagiter q̃ſi cõtractu nõ
er delicto. Si Vo nõ penituit nõ tenet ðʒ eü⸗

deʒ. Ma.⁊ gl.dict.c.a nobis. niſi quatenu iure ciuili tenet.
¶ Vtrã beres teneat ſoluere legata ĩ teſtamẽ to minus ſolenni facta. K. ꝙ in foꝛo iudiciali nõꝛde quo dicendũ. vtin. veritas.⁊.Ifi. C. ð fideicõmiſ. Sed in foꝛo aie pendet hec queſtio er alia.ſ.vtrũer volũtate defuncti oꝛiat obliga tio naturalis:⁊ cõiter vitramõtani tenẽt ꝙ nõ Ciſmõtani ꝙ ſic. De quo vide ꝑ canoniſtas ĩ c.fi.de ſolu.⁊ ꝑ Bal.⁊ Kegiſtas. in.l.cũ gs.C. vð
iuris⁊ facti ignoꝛãtia. Et ibi dicit Abꝛicuſꝙ gulariter quili ria.C. de act. here.I
opio ciſmõtanoꝝ ẽ cõis opio:⁊ ſic tene caʒ: qꝛ vcrioꝛ. Ex qua opĩone do. Anto · motus dic ſe cõſuluiſſe in facto ĩ quo tm̃ vnus teſtis fuerat adhibitus tencbatur heres ĩ foꝛo anime. Ma. gůt in. c.qꝛ pleriq;. de imu.eccleſiaꝝ diſtinguit ꝙ aut defunctus non egit ſ olẽniter rehnqucre ſed torũ cõmiſit fidei heredis. Et ſic teneturci
uilr ⁊ naturalr. Et ſic in vtroq; foꝛo caſus eſt? duabus.
notabilis ym vnã lecturã quã ſcquitur Bar· i d..fi. Aut nõ cõmiſit fidei hercdis:ſed ſimpli⸗
ſicte tenet heres in foꝛo aie ſi ei de hoc cõſiet. Rõ qʒ ſolẽnitates fucrunt iducte ad falſitateʒ rollẽdã. Wbi ergo cõſtat ꝙ nulla falſitas itcr⸗ nenit debet ceſſare:⁊ diſpoſitio legis ⁊ ſeruari equitas ⁊ obligatio naturaliſcʒ oꝛit er diſpoſi tiõc defunctii.cũ ampliꝰ.ð. is natura debci. de reg. iu.⁊ pꝛo hac opione facit qð no. Inno. de ciec.in. c. ſicnt.⁊.l.ex teſtamẽto· C.de fideicõ mil. Ego dico ꝙ ſi erat legãs doctꝰ:⁊ non cat neceſſitas que ercluderet folẽnitatẽ debitam:⁊ ſic non valcat: qꝛ videt᷑ voluiſſe potius illude⸗ re. Si vo erat ignoꝛãs vcl foꝛte nõ potuit fo lẽnitatem obſeruare:fic valcat in ↄſcia alio nõ cõſtãte de mente. vide de hoc.j.teſtamẽtum.ð ix.⁊.x.⁊ legatũ.ij..viij. ¶ Ptrum̃ heres teneat ſatiſfacere ex ctu vel quaſi defuncti in quo ipſe defũctus erat obli⸗ tus vltra vires hereditarias.K.ꝙ ſi fecit in uẽtariũ nullo mõ tenetur. Si vcro nõ fecit in uẽtariũ ĩ foꝛo aic nõ tenet᷑ ſʒ Jo.an.⁊ do. An. *Pa. in. d.c.qꝛ pleriq;. In foꝛo vero contenti oſo ſic.vt in· Lfi. C· de iur· delibe. Fede. rñ ↄſilio rri.dicit ꝙ etiã teneai in ↄſcia vitra uires. Sʒ pꝛima opio videt᷑ cquioꝛ quo ad cõſciam. ¶¶ WMtrum hercditate exauſta ꝑ legata poſſit pcres aliquid de ipfis legatis detrahere. Mñ. ꝙ aliqñ detrahitur falcidia: aliqñ trcbeliiani ca: aliqũ legitima. de quo dic vt.jlegitima. Bi
s de alias ne teſtamẽ munis a grauamine ſicut eſt a lucto in.l.ſcimꝰ F.⁊ ſi pꝛefatam.cũ quiq;..ſcquẽtibus.C.de in re delibe. ¶ Mtrum heres ſciẽter ſoluẽs legata:nec ret ſibi falcidiã poſſit repetere vel ſi ignoꝛů ⸗ ter.vide ſolutio. xxi. ¶ Quid ſiplures ſunt tur inſolidũ ad oĩa debita vel legata.K. ꝙ re⸗ bet tenet᷑ ſolumꝓꝙ parte hẽdita⸗ 4. ꝓ hereditarijs. Fallit hoci vij. caſibus. Mꝛimus qñ defunctus gliter diſ⸗ poſuit.ff. de lega. ij.. cũ ab vno. Scðs ſi obliga tio ſit pꝑ impenſas funeris vroꝛis: quia nõ ſo lum obiigantur hercdes:ſʒ ⁊ vir fm poꝛtioncʒ quã hñt.puta ſi vir habet centũ ⁊ heredes ce. tunc vir tenct᷑ pꝛo tertia:⁊ hercdes ſolum po Tertius ſi bona defuncti crãt expieſſe vel tacite hypothecata debitoꝛibug: qꝛ vnoeri ſed fimpli⸗ ſtẽte nõ ſoluẽdo tñ glij obligant. Quartus in citer relicta fecit ſine ſolẽnitate debita: ⁊ indi/ glimentis legatis qñ ſic ꝑ iudicẽ eſt diffinitum vel detunctů.l.iij. in pꝛin..i.ff. de alimen lega. Quintus quãdo res legata poſſidetur ab vno inſolidum dicta..pꝛo hereditarijs. ⁊.f. cõm. .ſed mihi.ð. heres. Bertus quando obligatio cõſiſtit in implendo pollicitationem factams defuncto ad honoꝛem dei vel ſanctoꝝ vel ⸗ .i.J.ſi quis.⁊..ex pollcita⸗ ndo obligario eſt indiui⸗
nens
publice. ff. de poli. tione. Septimus qua dua.ff. de vcr.obli.l.in executioni ⁊ de habes in glo.d. ¶ Quid ſi hercs ẽ pupi ſolutio debitoꝝ vcl legatoꝝ. pꝛctextu.C.de act. here. ¶ Mtrũ dilatio re atũ in purgatoꝛio ſt cõpeilert heredes nõ excqu es ⁊ multa alia ad hoc: vide ð·
ſtituere heredits/ i
longet ſt ep̃s pote ahos exccuto executoꝛ.
¶ Mtrum heres rogatus rc ienare aliquid de ea. munia. de je.l.fi.niſi in calibus p res que ibidem poſita:qui tis ⁊ donationis pꝛopter nup.⁊ beris nõ in extrancis. poteſt tam quartam trebellianicam.vt in· 4.c. Rapnaldus.de teſtamentis. tus ẽ reſtituere quicqui te:tunc ad minus quartam p ſtituto.vt. C. ad trebelli.aui.co
tẽ poſſit al
mi itcr añ oĩa deducere põt expẽſas funcris ⁊
„
ceſſarias quas fecit cã herediratis: vti to ⁊ in inuẽtario ⁊ hmõqʒ ſic dʒ eẽ ĩ⸗
₰ hẽdes an quilibet tenca 0i
l.pꝛo hercditarijs. lus nũquid differelur is
ſtitutõis facta ab herede ꝓ defuncti ⁊ quomo
d ſupcreri
16 wm wi
it

vide de hoe jn glo. in. de. in pꝛefentia. Aduer⸗ te ſm glo.ĩ.d.c.in pꝛeſentia. ꝙ licet quis ſit pu re rogatus reſtituere hereditatem nulla facta mentione de filijs. Si tamen poſtea habucrit lilios: vel nepotes ſubſtitutio euaneſcit. C. de fideicommil..cum acutiſſimi.C.de inſti.⁊ fub⸗ fii..generaliter.ff. de condi.⁊ demonſtra. cuʒ iz ¶ Prrů bona ingredientis religionem nõ ca pacem vr ſunt mendicantes: qui nec in com⸗ muni debent habere ſint pꝛopinquoꝛum. K. communis opinio eſt.ꝙ ad ſ uccedentes ab in teſtato venianr:per auten. bona.C. de bonis 5 ſcrip. Sed hoc limita niſi pꝛedicta bona fuerit ei relicta ſub cõditione ſi deceſſerit ſi ne liberis reſtitucndum: q tunc debent crogari ad pias cauſas. Taſus eſt ſingularis in aui.de ſci.epi. Sſed ⁊ hoc pꝛeſenti.in fi. ct hoc ſequitur An⸗ elus in diſputatione que incipit. Mobilis g⸗ amn genere· Hec omnia limita verat niſi im⸗ ploꝛatione officij iudicis ea vellent vendere ⁊ pꝛecium in ſuas neceſſitates cõuertere:qꝛ ſuc⸗ cederẽt. vt. ð.hẽditas.. xvij. dictum eſi. 4 ¶ Mtrum heres dedicans ſe monaſterio ex⸗ dudat ſubſtitutum.K.glo.in. d.c.in pꝛeſentia. ꝙ ſic:ſi eſt pꝛiuatus ⁊ etiam cum rogatus ẽ re ſitucre pꝛiuato. Secus ſi ſubſtitutꝰ vel cui ro gatus eſt reſtituere eſſet eccleſia vel locus reli⸗ gioſus vel alia pia cã:qꝛ nõ ercluderet:vt in.d. I. ſcd ⁊ hoc pñti.vnde ſumpta eſt aut. niſi ro- gati. C. ad trebel. is CSed ad ſi non ingredit᷑ monaſteriũ: ſed effi citur clericus.&.glo. in pꝛefato.c in pꝛeſentia. Pnon euaneſcit fubſtitutio niſi duo cõcurrãt. Pꝛimum vt perpetuo maneat in eccleſia. Se cũcum vt redditus expẽdantur in piaſcãs:vt in pꝛefata aui.dicitur. Sed Pa. ibidem reſtri git ad clericum conuerſum alicui monaſtcrio: Sed magis placet:vt ſimpliciter intelligatur: ſicut glo.intelligit. is ¶ Btrum cõuerſio ſeu deqicatio ſi uipfius ⁊ ſuarum rerum eccleſie ſeculari euacuet ſubſti⸗ tutionem. K.glo.in. d.c.in pꝛeſentia.ꝙ aut fit clericus. dic vt. ð. pꝛecedenti. Aut non fit cleri⸗ cus. Et ſic non expirat.licet alij dicant ꝙ etiaʒ erpirat. Sed pꝛimum vcrius. Secundum equius.
„ 17 Duidſi quis ingreditur religionem in fraudẽ
ain. d. c. in pꝛeſentia. abbas te net non euacuat ſubſtitutionem:qꝛ dolus ⁊ uð nemini patrocinatur.c.ſedes. de reſcrip.
ſubſtituti.K. P
eplaeet communiter boc.
—
Vbi inductio facta cauſa quifitionem coꝛum:ergo interuenit.
¶Mtrum heres inſtitutus cum conditione ſi i
ſine liberis er ſe legitime deſcendẽtibus veler coꝛpoꝛe ſuo naſtentibus ſi ingrediatur mo⸗ naſterium euaneſcat fubſtitutio.&. Ma.in. d. cin pꝛeſentia. poſt diuerſas opiniones recita⸗ Ias condudendo cum War.⁊ Ey · in. ſi ita qs.
de le.ij. ꝙ euaneſcit:⁊ credo ſit verioꝛ.cõcoꝛ. Archi.⁊ Jo.xir. q.vlc.ſi qua.
¶ed quid ſi non intranit ſed inſtituit mona in
ſterium heredem.R. Archi in. d.c.ſi qua.ꝙ nõ euaneſcit ſubſtitutio Fm Bof.
Ptrum heres teneatur foluere legatum cã 20
dotis facrum ſi illa ingrediatur monaſterium. K. Pa. in.d.c.in pñtia.ꝙ ſic. ⁊ idẽ ſieſſet ei reli ctum cã donationis ꝑp nuptias. CMtrum ſubſtitutio erpiret facta ſub iſta conditione ſi ingreditur monaſterium vel ſi nupſerit vel non nupſerit. ke. Ma. in dicto.c. in pꝛeſentia: ꝙ non: quia communiter tenetur
P habetur conditio pꝛo non adiecta in ſubſti⸗ impedit religionis ingreſſum: ſi⸗ cut illa que impedit matrimonium carnale.I. cumn tale· Kede condi. ⁊ demon.ij. C. de indic. vidui. Et ideo mulier non tenetur reſtituere relictum ſibi cum oncre reſtituendi ſi nupſerit l. quotiens.ff. de condi. ⁊ demon. Vbi legatum factum ſi non nupſerit tenet:q;uis faciat con trarium.l.fulie.ff. de condi.⁊ demon. Idem di⸗ cit Albꝛi.in.l.deo nobis. Cdee iſ.⁊ cleri.ꝙ pu ella cui rclinquuntur centum ſt nupſerit. Si vero religionem intrauerit. ꝙ nihilominus
„
fi intraucrit habebit centum:quia in caſu pꝛe⸗
dicto omnis conditio dilario
1*
⁊grauamen re⸗
miſſa intelliguntur:cum pꝛedicta inſtitutio ſuc
cedat loco debiti bonoꝛũ ſi ubſidij:vt eſt expꝛeſ⸗ ſum.C. de inoffi.teſta.l.quoniam.in pꝛoꝛibus Et hoc dicit verum in filia cui bonoꝛum ſubſi dium debetur:ſed in cxtranea nõ:ſed ſolum ſi conditio extet ⁊ etiam non ha beret filia quan⸗ do legirima eſſet ſibi legata:⁊ iſtud eſſet vltra bonoꝛum ſubſidium. Et de hoc vide cundẽ ibi dem viffuſe:⁊ in dicta.l.quoniam in pꝛioꝛibꝰ.
Ricar.malumbꝛa—— ⁊ tenet ꝙ firelin i
quatur alicui centuʒ ſi nupſerit. ⁊ ſi ingredia tur rcligionẽ ꝙ nihilominus ingrediẽdo habe bit cẽtum:nec diſtinguit: an ſit filiavcl ef̃nea:⁊ eſt verum. Et ſic tene.

U Statnto eauerur: us filijs non ſuccedãt ſed debeãt de bonis pa
kiie ertantibus maleu inceftuoli ci monacha. xxvij· ꝙi. ſi quis lolic tauerit in gl. Vndecimo erimẽ leſe maieſtatis neritur ſi patre moꝛ cõmittentes de pe.di. ic.ſi quis tamen in mi
ternis dotari—— ö pe.di.ic.ſi qu ⁊ anteqᷓ; trater ſoꝛo litibꝰ. Duodecimo ſimoniaci ᷣm aliquos: qꝛ
tuo qui religd filiũ ⁊ fil
6
parificantur ledẽtibꝰmaieſtatẽ. Certiodecimo
rẽ dotaret mortueſt relicta filu ſua dicr⸗ ami partie maieſte ta debeat hie ſolũ dotẽ vel tanqᷓ; peres.&. Al uli qui non poſſunt hreꝛnec in pꝛopꝛio nec in cõi.vt ſunt krẽs minoꝛes.cle.exiui.ʒ. cupientes
bꝛi.inI· publico. Cad. iul. de adul.quidam te⸗ nẽt ꝙ ſic: qꝛ neptis non fuccedit vr maſculus de ver⸗
ſed verivr ßm Mugolinum de la fontana ꝙ ſ.legatum ⁊ teſtamentum.
33 CPt
4 UAuis põt heres inſtity
ſuccedet neptis nõ amita. Rð qꝛ er moꝛe pa⸗ Nit d̃ qui vere? uri tris iam ins fuit queſitum filio:⁊ illud tran⸗ Cre mia erime vi⸗ mittit tilie. vt. C. de ca. tollen.&· in nouiſſimo am. xvi.q. qʒ in hoc repꝛeſentat perſonam palris ſui.ar N Wtrũ poſſit hreꝓpꝛiũ.k.gl. in. d.c. qui ve/
C.de here.vel ac.ven.
tam.xvi.q.i.qui ve.
lempta.⁊ ſufficit ſemel re·ꝙ ſic.⁊ ẽ tex.xix.q.iij. ð.econtra. ius fuiſſe queſitum.v de quo vide.ð. feudũ.ᷓ.viij. Sed ſi filius pꝛe⸗ gioloꝝ.ſ.gl. vbi.ð · dicit ꝙ monachoꝝ Intel moꝛtuus fuiſſet ante patrem relicta füia.vera ũge in heremitis qui nõ ſuntreligioſi. eẽt opinio pꝛima: qʒ tale ft q per maſculos conſeruatur tio.vt.f. de jgl. vbi·d· ꝙ ſic· ⁊ dicitꝓbarip· d· qvereſi ven.inſpi.l.i.ᷓ. pe. Ergo non debet porig ad iudicio meo nihil pꝛobat:niſi ꝙ ſunt digni ho fexrum femincũ. vt in. d..publico · vide.ð. excõi noꝛe. Etꝓpterea dico cnʒ Jo. de igna. inceꝝ catio:i.ð.xx. Qũo frater pot admittere ſoꝛoꝛẽ̃ litteras. de pꝛebẽ.ꝙ ſicut lãici nati ſunt: italai⸗ in fraudẽ creditoꝝ. rũ heres teneatur ſeruare oꝛdinẽ in ſol nð adueniat aliquid eripiẽſ cos abipius iuri nẽdo creditoꝛibꝰ vellegatari s. Ke. ꝙ ſic· qꝛ cre⸗ ditiõe:qð duplex eſt.vʒ receptio ordimsvłcò iitoꝛibus pnus ſatiſfacere. ſiue ex cõtractu uerſio ad aliquã religionẽ approbatã.inc.fi vel q̃ſiaut delicto vel quaſi Kint poſtea legala⸗ de religio. do. xvij. qiiij ſi quis ſuadẽte. de ſen rijs. Si tñ pꝛius ſolueret ſine dolo legatarijs rcerco⸗n dubiũ.cũ ſimilibus.⁊ ſequi᷑Ma. pius veniẽtibꝰnõ poreritinquietari acredito ic.nullus. de.fo.cõ.lʒ ſit equum dicere ꝙ ſunt ribus:ſi nihil ei remanſit de hereditate: ſʒ ba/ ecclefiaſtice ꝑſone ⁊ de foro eccleſiaſtico perc. bebũt regreſſum 3 legatarios. Quis aůt icre⸗ nulla ratiòe xciij. di. ⁊.c. Kaũt. xiq ij.
ditoꝛibus ſit pꝛeponendus. vide.j. reſtitutio. U iꝝ religiofi poſſint vitã permiticiclge 4 ij.. xvi· rrre ·&. ꝙ fic. de licẽtia ſuoꝝ prelatoꝝ ⁊celas ſi ik.ꝙ oĩis qui nõꝓ ue habitacula in heremo ſiue locis: vbi nõ ſit
pidet᷑ a iure · ar. de ſpon.cũ apud · Et quis ꝓhi⸗ pominũ habitatio de ꝓpinquo capere? beat.ge. ꝙ.xiij · Pꝛimo herericus aut paganꝰ tare.poſſũt etiã religioſi mẽdicdtes. vtin. c depẽcſigrepo· Scðᷣo credẽtes: receplatoꝛes; erto ß ercel. pla. l. vi. Ped plati nemini debt ⁊ defenſoꝛes bereticoꝝ. de here. excõicamus. dare licẽtiã: niſiiã inidcietate perfectiscſi el.i.ᷓ. credẽtes. Terto apoſtata. Quarto colle⸗ periculoſiſſimũ ſolitarie habitare ĩpfecto. eu gium illicitum. Muito depoꝛtatus.C. de pere. dicii. Pe ſoli qꝛcũ ceciderit nõ habet ſubleu uſtil.i. Bexto dãnatus ob crimen famoſum. tem. Et ideo ſàctus Tho. ſa he. qclrrrvij di⸗ Septimo inſecutoꝛ cardinalium. de penis.c. fe cit:ꝙ vita ſocialis neceſſaria eſt ad exexcitisp ieis livi. Octauo excõicatus. ã qui tꝑe in/ fectõnis· qꝛ mutus ſe inſtruũt verbo ⁊ erẽp ſtitõis vel moꝛtis vładitõnis pereditatii erat ⁊ coꝝectiòe que ad perfectionem perducunt· ercõicatus nõ valet inſtirutio. Secus ſi poſt i· ¶ Solitudo aũt competit iã perfectis: quialꝝ itutionẽ fuit ercõicatus: ſed ante moꝛtem ab regiminc nõ indigẽt. Et idco ſiabſtjʒ erercitio ſolutus:vel poſt moꝛtem fuit excicatus ⁊n pꝛeccdẽti talis vità aſſumai pcriculoſiſimam te aditonem ablolutus tener inſtiturio.. vc ſi ſupplcatur per dininam gratiã.h ile.
exe. inſtil. ſed ſi inↄditiõe.ᷓ.ſolemus. ⁊ I.fi a/ ſj eſi m archi in c ſenũ.ʒ. inertruneis. Nono ſpurij natier dã/j rEtic Scunq; de ber. it nato cwitu. de quibꝰ.ð.filius in pꝛin. Mccimo vi. MPrimo qui tenct conir quatnuo
ſi. De materia hẽdis. vide.ð. hẽditas.
t.ff. qð me. cãI.videamꝰ WDue eſt ſtrictioꝛ vita:an heremitaꝝ an rei/
atutumeſt factum: W Ptrũ heremita gaudeat pꝛiuilegio ceriul
ci ꝑſeuerãt ⁊ ſub iuriſditione impatoꝛis cůeil·
—
— S. ò—
—
— —. —

—
8
eðciia · Iten qui aliter ſentit de ſacramentis. ſcorpore xp baptiſmate:cõfeſſiõe ⁊ alijs qᷓʒ ſucroſancta pꝛedicat ⁊ obſeruat eccleſia.c.ad
abolendã.de here. Jtem qui conatur auferre
builegium eccleſie romane ſibi a xp̃o traditũ. vt in.. ohnnes.xxii.di.ꝙ eſt vt ſit caput omni⸗ um eccleſiarum.Iteʒ dubius in fide.c.dubius de herc. Item om̃nis ſciſmaticus. rxiiii.q;ii.i⸗ ter hereſim. Item omnis ſimoniacus.i.q.i.qſ⸗ quis. tem õmnis pᷣciſus ab eccleſ ia.iiii.q.i.c. ij. Item omnis iterp̃tãs male ſacrã ſcripturã xriiii.q.ii.heret grece.tẽ qu nouᷓ opimonẽ
—
iuenit. xxiii.qui hereticus ẽ. Itẽ qtrãigredit becpta apoſtolice ſedis.xir. i nulli. Item qni non tenet articulos fidei. Scd loquendo de
hercticoꝓpe:⁊vt ſit cxcomunicatus.⁊ ſubiace
at alijs penis cõtra hereticos ſtatutis. Dic ꝙ
tria requirũt᷑ fm Ale. de ales fa fe.ti. de herefi Pꝛimũ falſacredulitas in rationalii.ᷣm glo. xxiiij. q.iij.. qꝛ vero ſermo.ꝙ erret i articulos fidei ⁊ eius ſacramentis.vt in.c.ad abolendã de hereti. Addit Pau.in clemẽ.vnica.eo.ti.ꝙ
etiam ille q falſam ⁊ extortam expoſitionem i
diuinis ſcripruris ponit cõtra id qð tenet ec⸗ deſia. Intelligo.ſ.ꝓ articulo fidei eſt hereticꝰ. VBlo.iamẽ in cle.i.ᷓ.ſane.de vſu. dicit indiſti⸗
cte de tenẽte aut gignẽte ꝑuerſuʒ dogma vcl
falſas opiniões ꝗ hereticus ẽ. Cardi in. dcle.
etiam voluit hoc extẽdere ad tenentem cõtra
canones ⁊ multi doc. ibidem.ſed ego dico cla rius:ꝙ falſa credulitas cõtra fidem ẽ duplici ter. Primo directe ⁊ pᷣncipalitcr. Et hor eſt omne qð ẽ ↄtra articulos fidei. Secũdo idirc- cte ⁊ ſecũdario.ſicut ea ex gbus ſequitur conu ptio alicuius articuli ſicut dicere aliquid falſũ in ſcriptura diuina ↄtẽtum.qꝛẽ coꝛꝛi ptõ illiꝰ articuli de ſpiritu ſãcto qui locutus ẽ pꝓphe tas. Similiter dicere ꝙ cccleſia male qeterm i⸗ nauit in aliquo circa fidẽ ẽ ↄtra illud.ſãctã ec⸗ cleſiã cathoiicã ⁊ hmõi. Secundũ qð requirit᷑ vt qs ſit hereticus ẽ ꝑuerſa volũtas ĩ cõcupi⸗ ſcibili. Tertiũ impughatõis ptinacitas ex ꝑte iraſcibilis.ſ.ꝙ ꝑtinaciter ß tencat:qꝛ lʒ quis er ret in fide ⁊ alijs pᷣdictis. Si tñ patꝰ ẽ conigi nõ ẽ hereticus.tex. ẽ.xxiiij.q.iij. diẽ apoſtolus ⁊.c· in eccleſia.⁊ glo.ibidẽ.⁊ glo· in.c. nec licu
it. xvij. di.⁊ tcx.planuſ.in.c. per& fides.vxiiii.q
i.⁊ in c.dãnamus.de ſũ.tri in vᷣbo ptinacter
Pprerca dicit. Lau. ꝙ g errorẽ nõ defẽdit:imo paratus ẽ intelligere rõnẽnõ ẽ putãdus here
ticus. Similiter ille q dubitat ex animi infir⸗
i51 mitate:nõ tñ ptinacit inſtitLrꝰdubiᷣ t he reti.itclligatur qñ in dubio ptinaciter inſinit. Qua pena puniũtur hereticiꝓppꝛie. N. vt col ligo ex diuerſis iuribus ꝙ vltrã moꝛtale pecca tũ. riiij. penis. Pꝛima ꝙ ipſo facto ſůt excõica ti de quo.ð. excõicario.v.caſu.xvij. Wec dů he reticus ercicatur:ſed etiã ſuſpectus de hercſi niſi ad arbitriũ ep̃i ſe purgauerit.c. ad abolẽdã vlaicus. de hereticis.⁊ de ſen. exc. vt famc. Et ſi ercõicationẽ ꝑ annum ſuſtinuerit animo ĩ durato:tunc vel vt hereticus cõdemnabit c. cxcõicamus.p.i.de here.cum ↄtumacia.de hẽ. li.vi. Requiritur tñ vt ſpecifice ſit vocatus vt de fide reſpondeat vm Jo. an. ibidem:⁊ ſe ð ta li ſuſpitione purgct. ¶ Sed quid jĩ ſit occultus oĩo:puta qꝛ tʒ here ſim in coꝛde ſolum erit excõicatus. K. glo. in. 5 ixxiiij. qi. ꝙ ſic. Idem tʒ Ray.⁊ Wof.⁊ Jo. de anco. in ſuis ſum̃mis coti.⁊ gl. in cle.i.dẽ hẽti. quã ſequitur Lardi. que allegat multa iura a hoc. Archi. aũt in.c.ců quis. de here.li.vi. allc⸗ gat multa pꝛo ⁊ ↄtra. Et finalr reliquit diſ pu tationi. Sed ſaluo melioꝛi indicio mihi videt᷑ dicendũ ꝙ ſi hereſis ſit folum in coꝛde:nec gli⸗ quid oñdarur in ſigno vel opcre ꝙ nõ ẽ excõi⸗ catus. Et tʒ Me. de Malu.in. iitj. Po. in.c mulieres. de ſen.ex.⁊ ſcquit glo.in.c.cuʒ ꝗs.de ſcn.excõ.li.vi.loquendo de co qui ratã hʒ ver⸗
berationem clerici ſolum in coꝛde ꝙ non ẽ ex⸗
cðicatus quo ad eccicſiã.Mec obſtãt iura que Aegat gl.i.d.cle i.qꝛ ↄcedo ꝙ ſi aliquid p̃cipit ecclia in opere faciendũ c:vel non faciendum cum tali intẽtione vcl aĩo:ꝙ faciens3 ligat ẽt quo ad ecclefiãlicet eccleſia nõ iudicct exquo occultum eſt. Et ita loquunt᷑ iura per.d.gl.alle ta. Mam in. d.cc.i.ingitoꝛ mittens pꝛocede⸗ re ꝰ cõſciam ligatur. Ecce qð pꝛecipitur fiẽdũ ce.i. de ſta. moha.loquitur de actu extcrioꝛi: 3 quis ad curias pꝛincipum vadit co aĩo vt offẽ dat. Ecce pꝛecipit abſtinẽdũ ab acceſſu tali aĩo Et oĩa alia ſemper habent opus annexum fa⸗ ciendum vel non faciendi:ſi bene attendant᷑. Et idco quãtumcũq; ſit occultuʒ tale opus fa ctũ tali aio vel non erit ligatus. Scus vbi co gitationi coꝛdis mhil additur opcris:qꝛ ſoluʒ deum habent vltoꝛem.C.de iureiur.l.iurciurã di rxriij. di.c. habuiſſe.⁊.I.di..ſed illud.. quo rů. Si vero aliqd oſtendat in ſigno.ſ.verbij fa ctis ⁊ huinſnodi.ſic erit ligatus quãtũcunq; fit occultus. Et ſic patet qeccleſia ligat oĩo oc⸗ culta. Et tamen non ligat ca quc ſolum ꝓliſtũt
£
i

in còꝛde ſine aliquo opere adiuncto tacto vc ¶ Quid ſi habet filios eacholicos. K. ſm omiſſo. Et ſic cõcoꝛdã doc. in h. ſunima.xxiij. q.vij. ⁊ in.c.xergentis eo.ti.ꝙ ni ¶ Quid de illo qu oſculatur ſepulchium ma/ hilonminus confiſcantur. Et ſic nihil habebůt cometi vcl aliquid facit ad eius vencrationc; de bonis parentum filijnec etiaʒ agnati. Vn ſicut alij infideles. K. Alcr.de ales Fa ſc ti. de de pcr.d.c. vergentis coꝛigitur aui. de neſtoꝛi⸗ apoſtaſia ꝙ ſi faciunt qʒ ita credũt ⁊ idco ꝓli⸗ anis. C. de hercti. que volcbat vt deuolucrent tent᷑.ſic ſunt apoſtate heretici ⁊ excommunica ad filios vel agnatos catholicos bona hereti⸗ ti. Si vcro hoc faciũt ſolum verbo vci ꝓptel coꝝ.quod ⁊ ſcquitur Aychi.in pꝛin. xxiij. g.vij
—
metum nõ in coꝛde:ſic peccant moꝛtalr.nõ tñ Et Ly. in.l.qſ quis.C. ad.l.ul. maicſtatiſ. of. ſunt heretici ncc excõicsti. dicit hoc verum in terris eccleſic:ſed non in a⸗ ¶ Secũda pena eſt ꝙ nemacum pereticis de lijs. Et iſtud vltimum cſt magis pium:quãuiſ bet habere negociationem nenßz in domo vcl imum ſit verius. ſcrra ſua eos tenerevcl fouere. Facit.c.ficut air ¶ Quarta pena eſt ꝙ heretici:credentesrece eo.ti. t ᷣm Pa.ibidem extẽditur. d.c.ad ocs ptatoꝛes: defenſoꝛes:⁊ fauroꝛcs: ipſoꝛũqʒ filij pereticos.licet ioquatur de tolloſanis. Et no. vſq; ad ſccũdam gencrationem nullum cccleſi
ꝙ licet cum nulio cxcommuniato ſit partici/ aſticũ bencficium vel officium publicum adi
„
pandum:tamen cum hereticis multominus. piſci poſſunt:vt in c. ij Co.ti.li. vi. Poc intelli⸗
Wnde licct non excommunicẽtur omnes par ge de ſccũda generationc per lincam patris ꝗ ricipantes cum eis eadem excõicatione: tamẽ eſt filius ⁊ ncpos:ſed per lincam malernãʒ nò credentcs:fautoꝛcs: receptato?es: defenſoꝛes niſi ad pꝛimum gradum.ſ. filiam extenditur: pereticoꝛum benc ligantur.vt patet.ð· excõica vt in.cſtatutum.cl.ij. co. ti.l.vi. Et etiam nif tio. v. caſu.xvij. poſſet ramen aliquis finc pctõ emendati tales heretici:fautoꝛest:receptatoꝛes participarc cũ eis in his que ſpectant ad coꝛuʒ ⁊alij eſſent ⁊ reicoꝛpoꝛati cccleſic parati adpe⸗ falutẽ:ſilr ⁊ filij:vxoꝛ ⁊ huiuſmodi qui iudicio nitentiam peragendam fuiſſent: vt in dc.ſt⸗ bom viri aliter comode facere nõ poſſunt: nec tutum·
ineſt periculum peruerſionis ⁊ ctiam ceteri in ¶ Quinta pena eſt ꝙ ſi quis vir eccleſiaſtcus
.
caſibus in quibus licct participarc cum crc 5“ ad pꝛeces pererict:fautoꝛis:receptatoꝛiſe⁊ alio municatis.de quibus habes.ð. Excommuni rum fimilium peſtilentium dignitates perſo⸗ catio.viij. natus ⁊ quecũq; alia cccieſiaſtica benciicia ſciẽ Tertia pena eſt ꝙ hong ipſoꝝ ipſo facto quo terẽ adeptus ipis eſt pꝛiuatus iplo facro ⁊i
——
crimen incurrunt hereſis applicantur fiſco in abilis ad ſimilia. ſi vero ignoꝛanter ſolimodo
.
rerris.ſ.imperij:ſi ſunt ſecularcs iudicis ſecu⸗ ſic hitus ẽ pꝛiuarus: vt.d.c. quicũq;ivi
gloi 7
laris. In terris vero eccleſie? vel ſi ſunt clcricu ¶ Sexta pena eſt ꝙ filij hercticoꝝ ipſo facto. i
applicantur fiſco eccleſie:niſi clericoꝛum bona quo ſnĩatum ẽ cõtracoꝝ parẽtcs de pereſicki ciſent eccleſie:vel ipſi haberent ſtipendium ab ciuntur ſui iuris ⁊ effecti inrcligũturã di c cccicſia: qꝛ applicabuntur eccleſie a j ſtipendiũ miſſi criminis. Vnde cmãcipatio factanò vã pabebãt vel cuius erant:vt in.c. vergenti.co. lct poſt cõmiſſum crimẽ: vt in. d.c· quicũch. ti.hec in c.cum Fᷣm.eo.ti. li.vi. Verũtamen ere ¶ Septima penã eſt ꝙ vxoꝛcs qut rarcrut cutio ipſius confiſcatiõis vel occupatio dicto matrinonium cũ illis quos ſciebãt bercices rum bonoꝛum non fiet donec per aliquam ꝑ⸗ amittůt dotes ipſo facto. Secus ſi ignoꝛabůt ſonam cccleſaſticam fuerit ſententiatum ſuꝑ licet poſtca ſciucrint: vt in.c. decreuit.codem pꝛefato crimine hereſis cõtra ipſum hercticus titu.li.vi.
vt in. d.c.cũ ſᷣm.dc quo vide.j. Pena.ß. iij. ¶ Octaua ꝙ appellare nõ poſſunt hereiicicte
¶ cq quid ſi in vita ipſoꝝ hercticoꝝ nõ fut dentes:receptatoꝛes:fautoꝛes⁊ defenlors eo ſniatũ ipſos hereticos.ſe. Pa. inc. fi. ꝙ ſi pꝰ rů: vt in c.vt ĩquiſitiõis negociũ. co· il.· vn moꝛtem ipſoꝛum ſnĩatum łacrit ſuper coꝛum ¶ Wonacſt ꝙ ʒhercticos credenles? 410 crimint nihilominus applicahũtur fiſco:vt in pꝛedictos admittuntur ercõicati ⁊ participes c.ij. dc reſcrip.li.vi.qꝛ confiſcutio fuit facta in vcl ſocij cris ad teſtumoniũ:vt in.c.i fideifauo vita ipſoꝝ eoipſo ꝙ inciderunt in hereſim. ꝑt rẽ.co.ti.li.vi. It officiaes ʒ ſint crchicati pit de hoc cſt tcx. in.c. accuſatus.co.tili.vi.in.. in Zcoſdẽ ſuũ exercere officiũtſi regiti fuclinte co vero caſu. ipſis vl igitoꝛibꝰ vcl eoꝝ delegatiſ licuc bu
ios ij
iin ſun
uin wib ſi we 4 i i 6 ſin ſh
—
ſnin
ſün nin ut mun in 3 id üi h ni ſtit int ui

——
—
eos regrere:vt in. e pꝛeſidentes eo.tili.vi. i4 ¶ecia g herericis ſiue fint nihiẽ rclinquẽdũ ſeu nõ pñt vti.c.ſiqs ep̃s.cũ.c. cus faciẽtes ſi ſunt dieriã poſt moꝛtẽ. i5 ¶ Vndecima q hereticis aliqᷓ muli liberti ⁊ hin ⁊ notat᷑.in.c.fi.co. ſiſſet eis hereticis to certo die nõ te tellige ſi eſt manifeſtũ ipm tdic xt dicit phil.idẽ etiã Pbari poſſit:ſed Jo.an.lim rũ:ſi ad pꝛob tio facit delictũ manifeſtum:vt in N. ſig. Gecus ſi nõ eſtꝓceſſum ad a.Vo ibidem vult qꝙa die cõm ſunt liberi:qᷓ;uis n
ſolutio niſi facta manifeſtatione tenco cũ ter. ꝙ eo ipſo ꝙ eſt mani fim incidiſſe tales abſo nia nõ feratur ʒ eos. B petitionem elident.
16 ¶ Duodecima ſecularibus poteſtatitus linquantur aĩaduerſiõc a ſuis oꝛdinib
mus.el.ico.ti.⁊ iſta aĩaduerſio eſi pena ignis de cõſuetudinc.I
ue ʒ de iure ſit pena moꝛtis. vt in l.arriani.C. de hereti.iuncta.l.vltimum ſu ppli cium.ff. de penis.
¶ Sed quero quid ſi here eccleſiaʒ velit redirc nunq an.in q̃dam apoſtilla.in. d. ſicEt idem gio.ſingulari
ſcg.⁊ qð ibi no.de here
vtĩ dciſ.c.notat᷑.
5 3*2
—5
puniendiciericis pᷣus
1——
6
ticus damnstus ꝑ uid ci parcet.k&. o. c. cxcõicamus.tʒ ꝙ s. in.c.excõicamus.el
3 1.
8
m. ij. co.ti Hediʒ iſtud ſit humanum.tamen ego ni B credo de iure cõtrarium. Mam vt acceptetur un ohoꝛtet ꝙ ↄtinuo poſt depꝛehenſionẽ erroꝛis m ad fidei catholice vnitatem ſ ponte rccurrat?⁊ erroꝛem ſuum ad arbitrium pꝛeſidentis publi c& abiuret ⁊ ſatiſfactionem condignam exhi⸗ beat. vt in c.ad abolendam.eo.ti. qð nõ facit g „ expectarcondemnationem. t. d. excõicamꝰ. el. ij. qð videtur Hjum:loquitur de depꝛehẽſo — non cõdemnatoydrchi.tamen in·c. vt cõmiſſi 3 co.ri li. vi. dicit qð relapfis důtarat non parci turſemel tñ lapſis parcẽdũ eſt ex quo volunt * ad ficẽ redire. Et yt diri hocẽ mitius. * Wtrů rediens iponte dᷓ ycritatem fidci⁊
ↄiũeti ſiue er̃nei iſtitui heredes: Fe nitétiã:hod epi vel clerici ſunt excõic
ꝙ vaſalli hercticoꝝ ⁊ gciq; alij ꝗobligariõeerãt aſtricti vt fa⸗ õi ipſo facto liberãtur:vt dr ti. Pꝛopterea ſi aligs ꝓmi⸗ ſolũcre ſub pena vel iuramẽ nel. vt no.gl. ibidẽ. ꝑt hoc in
hercticuʒ icidiſſe ꝑ⸗ ſi ſit occultꝰ:dũmõ
itat dictũ ſuum ve ſi ationem ꝓceſſum ẽ:qꝛ tunc ꝓba⸗ c.cũ olim.ð Pbationem iſſi criminis & poſſit allegari pꝛedicta ab da ſniaʒ. go hpere.li ſtũ in herc luti ſunt quantũcunq; qꝛ per exceptionem eoꝝ
pena eſt ꝙ dãnati pꝛeſentibus aut coxꝝ baylinis re⸗
us degradatis. vt in.c. excõicg⸗
152 reconeiliatus recuperet bona.&. ꝙ non.ſed ſo lũmõ euitat penã moꝛtis. Et ꝙ olim debebat detrudi in perpetuum carteèrẽ ad agendam pe
ic ꝑ ingſitoꝛes vna cuʒ pꝛeſidente põt cõmutari.vt in.c.vt cõmiſſieo.ti.li.vĩ x ſilr recupabit bona ſi ex miſericoꝛdia ci conce⸗ qãtur. alr nõ. vt idæ.vergentis. ¶ertiadecima pena ꝙ nullus clericus dʒ ei 1 pꝛebere eccleſiaſtica ſacfa:neq; traderceccſefia ſtice ſepulture:neqʒ elemoſynas aut oblatiões coꝝ recipere· alr cicricus pꝛiuandus ẽ ſuo offt ciotregularis ſua pꝛiuilegia ĩ illa dioceſi vbicõ trafecerint non ei ſeruentur. vt in.c. excõicamꝰ el.ico.ti Modie tamẽ quicũ q; tradiderit cccle aſticc ſepulture eſt excõicatus ipſe o facto per cquicũq;.eo.ti.lib. vi.de quo.ð.exehicatio.vij. caſu. r viij ched hec oĩa limita: niſi penitean ⁊ ſigna manifeſta penitentie in eis appareant tunc eccleſiaſtica ſacramẽta poſſunt⁊ debẽt rietiam ſi foꝛent relapſi. vt in.c.ſi uper eo.de ¶Quartadecima ꝙ nullus tabellio publica ĩ 20 ſtrumẽta vel ſcripta ꝓ hereticis credentibꝰfau toꝛibus ⁊ ceteris facere põt:ncc aduocatus in aliqua cꝗᷓ vel facto põt eis patrocinium pꝛeſta rc:nec litigantibus ſi ub eoꝝ cramine:alr ipſo facto ſunt ſuſpẽſi ab officio:⁊ ꝑpetuo ĩfames: vt in c. ſi aduerſus. co.ti. ntellige m dẽ. niſi reuertãtur ad fidem.q tunc poſſunt 5 dicta ꝓ cis impendi. ¶ Qua pena puniuntur cred ceptatoꝛes:⁊ defenſoꝛes here penis. Pꝛima qꝛ ſunt excõi quo.ð.excõicatio.v.caſu.xxv excõicationẽ infra annum rint extunc ipſo iure ſunt i publica officia ſe
ſ.
5
ẽrcs:fautoꝛcs:re ⁊1 ticoꝛũ.K. ꝙ. xviij cati ipſo facto: de ij. Icðda ꝙ ſi poſt ſatiſfacere cõtẽpfe nfames:vt neqʒ ad uHſilia ſeu ad eligẽdos ad hu iuſmodi aliquos:neq; ad teſtimonium admit tuntur: ſunt inteſtabilcs:etiam nec ad ſ ucceſſi onẽ admittuntur, Mullus cis cogatur reſpon dere ſuper aliquo negocio:ſed bene ipſi alijs. ſi ſunt iudices ⁊ dant inĩam nulla ẽ. Mec ahquiſ põt cãm agitare ſub cis. Si aduocutiſi unt:nõ ſunt admittendi ad patrocinium.Si rabellio⸗ nes iſtrumẽta per eos ↄfecta nihil valent: ſed cumn auctoꝛc ſuo vamnꝗᷓtur. Si vcro clericus fuerit ab oĩ officio ⁊ bijficio deponatur. Mec habẽtur in. c.ercõicamus ci.icõri. r quibus collige.xij. penas cõtrg pꝛefatos.Adde quartã qntã:octauã:nonã:tertiidecimꝭ:⁊ quartàde- cimã in pꝛccedẽtibus.§. dictas.

11 ¶ Quis dicitur eredens hereticis. h. Archi.
in. d.c. quicũq;.co. ti. li.vi. ꝙ ille qui oꝛe ꝓpno dicit ſe velle moꝛi ĩfide talis heretici. vł qu di cit ſe credere erroꝛibus eoꝛum. ad hoc de peni. di.i.c.põt.ſimiliter qui adoꝛauerit:reucrentiaʒ ſuo moꝛe exhibuerit:ↄſolationem vel commu nionem in moꝛte ſeu in infirmitate ab hereti⸗ cis receperit:vel fimilia ꝑpetrant que ad rituʒ eoꝛum ptinent credentes dicũtur: qꝛ plus fa⸗ ctis q;; verbis loquimur.ar. de appel· dilecti. d j. Et ioquoꝛ de his factis in qbus erroꝛ expꝛi mitur.qʒ in alijs factis vt vifitare cos vcl ali⸗ moniam pꝛebere non eſt credere:ſed potiuſ fa uere. Nrcdentes tamen eoꝝ erroꝛibus hereti⸗
ci ſunt.c.excõmunicamus.el.ij. eo.
13 ¶ Quis dicitur receptatoꝛ. K. Archi. vbi.ð.ꝙ
74
ille qui ſcienter recipit hereticos ⁊ ſi non fre⸗ quenter.qꝛ lʒ Fm grammaticum ſit verbũ fre⸗ quentatiuum:tamen i iureꝙ ſimplici vbo po nitur: vt pꝛobatur.ff. de recepta. fi. In iure ci uili receptatoꝛ dicitur qui latẽter recipit ⁊ ce⸗ lat:vt cõſcruatus manus iudicis cuadat.vt.. iff.de recepta.⁊.. ↄgruit. F. de offi.pꝛeñi. ⁊.l.vl ti. C. de his qui la. occul. Et ſic accipitur ctiam de iure canonico niſi ſolum in caſu iſto hercti⸗ coꝝ. Rõ q ſpãliter oĩs receptioꝓhibetur. vt in.c.ſicut ait.co. ¶ Qui dicũtur fautoꝛes. N. Archi.vbi.ð. ꝙ ſi lunt perſone que publica ptãte fun ant᷑ ex ſola omiſſione dicũtur fautoꝛes. ꝓuta fi ab ec⸗ cleſia cõdemnatos non fugant vel non puniũt ſicut debent ⁊ pꝛccipitur i.c.ad abſoluẽdã.co. 2 i.c.excõmunicamus.el.i.eo. Hocꝓbai. xxiij. q.iij. qui poteſt.⁊.q.v. qui vitijs. ⁊·· viij. pꝛe⸗ terca. ⁊.x vij. q.iij. ð. qui autem. Item dicit idẽ Anchiꝙ ſi pꝛelati nõ faciũt carceres ad cuſto- diam hereticoꝝ: vel ſitia que ad eoꝛum officiũ pertinẽt ex auaricia:non dicũtur fautoꝛes: ga id in fauoꝛem herericoꝝ non faciunt. ſecus ſi ꝓpter cos non faciunt. Si ſunt pꝛiuate perſo ne lʒ non capiant hereticos ex omiſſione ſola non dicũtur fautoꝛes: ſed ſi celant cos poſtqᷓ; jurauerunt indicare poſſunt dici fautoꝛes cuʒ peccent moꝛraliter in hoc celando vcritatẽ. xi. q.iij. qſquis. Idem dic de pꝛuatis aſtrictis ꝑ
iuramentuni ad indicandum ⁊ celant in caſuĩ
quo tenent᷑ indicare qð quando ſit. vide.j. In quiſitio.. xi. Secus in glijs pꝛuatis nõ aſtri⸗ ctis: qꝛ niſi omittant doloſe non dicũtur fau⸗ toꝛes. Ix commiſſioncvero oẽs dicũtur fauto res:qꝛ vei verbis excuſant cos vel laudant ⁊
puiuſmodi. vnde ſi pꝛedicta verbapuecãtim
plices ad amoꝛeʒ hereticoꝝ:? deuotionẽ quaʒ pabent ad eccleſiã habeãt minucre.⁊ talia no dicantur ex lubꝛico lingue:qꝛ lubꝛicum lingue ad penaʒ non debet trahi.ff. ad. Liul. maie. fa moſi.tunc fautoꝛes dicũtur. xi.qiij. non ſoluʒ Uj.q.e.fi. Multomagis fautoꝛes ſunt qui fa⸗ cto eis fauent:puta alimoniũ miſtrandoꝛipᷣos lberando: vel per que liberari poſſunt dãdo⁊ ſilia. ad hoc.xxiij. q.iiij. eſt ininſta.ff. de furtis. Lſi pignoꝛe.Et idem dicit in eo ꝗ pꝛecibus coſ liberat.ar.xiiij. q.vi.c.i.
¶Qui dicantur defenſoꝛes.k&.g.3. Archi ꝙq y
cunqʒ defendentes erroꝛem hereticoꝝ ⁊ tales dicũtur hereſiarche. Item dicũtur defenſoꝛes illi qui perſonas ipſoꝝ defendũt refiſtendo yi ribus vel potẽtia ne ad manus iudicis veni⸗ ant puniendi:vel examinandi. t de hocxxiq v.ꝑ totum.xxvij. q.i.ſi cuſtos. vel ne fiat execu tio:vt inc.ex litteris.de offi.dele. Mota tamẽ
defendens hereticũ ne ledat a pꝛiuato velg in iudicio eidem patrocinatur credens eũ bie iuſtam cãm non dr defenſoꝛ vel fautoꝛ etiam ſi poſtea appareat ꝙ non crat iuſta cãqbecẽ iuſta defenſio que talibus reſeruatur. Secus ſi cõtra ↄſciam ei patrocinatur: q defenſoꝛcſt ita nõ. Car.in cle.i.de penis.
¶ũo heretici fautoꝛes credẽtes defenſoꝛes 16
receptatoꝛes coꝝ ⁊ etiam infaman de heref recipiantur ad pnĩam. K. ꝙ ad arbitriũ epipi us debent abiurare erroꝛẽ⁊ pꝛemitter ꝑ ſri pturã ꝙʒ tenebũt firmiter fidem catholicanr? boc publice vel pꝛiuate ſicut crimenẽ publi vel pꝛiuatũ.i.q.vij. quotiens. de cõſe diij ego berẽgarius.⁊.d.c. ad abolendam poſte dʒ 2b ſolui ᷣm eccleſie foꝛmam de qua hẽt uch. c alijs. de fen.ex. c deſideres. Et poſte iſo⸗
ni qð talibus ſolet iniungi.vrin. dc uotens
⁊ego. Si rñ tp̃s non adeſt⁊ ſigna pnie in tremo demõſtrent pñt ab olui ſine ſolẽniu pꝛcfata fᷣm Mo.⁊ Inno·in·c. a nobis elij· de ſen.cxcom. 4
Ermofroditus n
hʒ vtxq; ſexũ.ſ.virilem? femineum. ¶ MPtrũ poſſit ciſe teſtis iteſtamẽw.glüt qãij. Itẽ idonei.v hermofroditꝭ no⸗„ nec niulier inſti de teſta. ðteſtes · In iuau⸗ tñ ſic eo modo quo mulier. Et h inilio qun do magis hʒ de femina qᷓ; de viro ecus ci
„ ⸗
ſi ſexus viriiis magis inealcſceret. Si veroeſt
—

pariitas:gio. pdicta nõ determinat. Sed di⸗ cerẽ nõ admitti niſi quatenus mulier admittit ¶ Ptrum poſſit oꝛdinari.ke.q nõ.qꝛ eſt mõ⸗ ſtruoſus.ar.xxxvi. di.illitteratos.⁊.xlix.di.c.vl ti. Si rñ oꝛdinatur ⁊ ſexus virilis magis ica⸗ leſcit recipit characterẽ. als ñj.etiã ſi equaliter incaleſcerct ſecundum Rodo. ¶ Mtrum poſſit Zherc ⁊ an debeat ʒhere cũ vno vclcũ muliere. K. glo. pᷣdicta ꝙ ſexus ma gis incaleſcẽs dʒ attendi:⁊ ſic determinari. r oni 92¹ mẽdaciũ ĩ vbisvl feis dictũ: vt qgs minꝰ extime
tur ꝙ ſcipſum cxiſtimet.vt puta cum aliquis aſſerit ve ſe aliquod vile: quod inſſe non reco⸗
gnoſcit. aut negat aliquod magnum quod ta⸗ mẽ cxiſtimat in ſe eſſe.⁊ eſt aliqũ peccatũ veni ale:qñ id qð dicit vel oñdit ĩ ſc eẽ vel nõ eſſe ñ ẽ
ſcãdalũ nec ꝓpꝛic fame vel altcriꝰ. Aliqñ eſt
moꝛtale qñ eſſet in ſcãdalũ ꝓpꝛiũ vel alioꝝ vłl qñ hoc fieret ex inoꝛdinata ambitiõe: vt pᷣfice retur glicui plature ſpũali.puta qꝛ vadit male veſtitus ⁊ deſpectꝰ ꝑp hoc ſolũ vt pꝛeficiat᷑ ⁊ veliberate. Er intellige ſi eſt iqignus. vł ſi pꝛo prer honoꝛẽ ſolũ ⁊ hmõi fm g diri ambitiõʒ eẽ moꝛtale.de quo vide. ð Ambitio. Et de taſi dr ecclclia. Eſt qui nequit ſe humiliat:interio ra aũt eiꝰ plena ſunt dolo.als eſſet veniale pec catũ talis ambitio cũ tali hyronia. Et ſic intel lige dictũ. Aug.i.c.cũ humlitatis.xxij.q.ij mi noꝛa tamẽ de ſe dicere ſalua veritate ⁊ maioꝛq abſcondercꝓpter hůilitarẽ nõ eſt hyronia nec peccatũ Em genꝰ ſuũ ſᷣm ſan. Tho xxij. q.cxiij. W ri 0 quis dicatur. K. ꝙ iile qui
de plona ſua luduʒ facit.
¶ Mtrij ſit peccatũ. R S. Tho. xxij. q.cxlviij. ꝙ non. ſi fiat modcrate ⁊ loco ⁊ tꝑe ⁊ pſonis ↄgruis ⁊ geſtibꝰ vcl verbis honeſtis vt ꝙ ſub leuatiõe ai alicuiꝰ.vñ ⁊ licite tales recipiũt ali quid ꝓ merccde. Et ſic nõ intelligit᷑ de iſtisc. donare.⁊· qui venatoꝛibꝰ. lrxxvi.di. nec.c.ꝓ dilectiõc. de. ↄſe.diſt. ij. als autẽ ludum faccſe de perſona cum geſtibus inhoneſtis aut tur⸗ pibus ſeu in loco aut tempoꝛe ꝓhibito ẽ moꝛ tale peccatũ: vt pʒ ꝑ.d.c.ꝓ dilectiõc.i quo de⸗ negatur ei coꝛpꝰxpᷣr⁊ talibus donare eſt pec⸗ catũ moꝛtale ſi fiat ꝓ eoxꝝ ludo exercẽdo. Se⸗ cus ſi fiãt ꝑp neceſſitatem ad naturam ſuſicn⸗ tãdam vel ne abeis infamarẽtur ᷣm Rodo. ¶Ptrũ tales hyſtriones ꝓhibiti poſſint oꝛdi nari.. ßʒ gl.i.d.c. donare q nõ. vt i.c.maritũ rrriij. di. qꝛifameſ ſũt. iiij. q. ic.iff.ð hiſq nõ.
infa.l.ij. ð. vlt. Nimitat tñ Peiline de vi.⁊ hone. cle. veꝝ qñ bis exercuit artẽ ilã in publico. Facir.l.pald. ff. de. ri nup.xxv. ij. ita nos. Inno. Vo i.d.c.cũ decoꝛẽ. vultvt ſit i⸗ famis ꝙ hẽat hoc offĩ ĩcuria:vel ꝙ aſſueſcat ſe in illo actu:als nõ ſit infamis: ⁊ eſt opimo
magis pia.⁊ mihi placet.
D eſt qñ qs facit dgiMpminio⸗ alte ri gehibꝰ flexis ⁊ manibꝰ ĩtra manus illiꝰ poſitas. ita ꝙ efficit hõ illiꝰ nulliuſalteriꝰ fidelitare ſalua.? talis appellat᷑ homoligiũ:⁊ fit ſolũ imperatoꝛi vel regi ⁊ hmõi g non hñt ſuper ſe ſuperioꝛẽ ⁊ talis hois ligins differt 4 valallitico in quo reſeruat ſaltẽ ĩperatoꝛis fidelitas vł auctoꝛitas: nec põt gs cẽ hõ ligiꝰ duoꝝ:ſcd bñ põt cẽ hõ ligius vnius ⁊ vaſalꝰ alteriꝰ vel pluriũ. De qͥ homagio nõ.i glo.cle. paſtoꝛalis i.ð rurſꝰ.v.hõq; ligiꝰ.ð re judica. ¶ Vtruʒ ſit ſimonia pꝛo re ſpũgli.puta bñfi cio ecclefiaſtico homagiũ crigere. h. ꝙ ſic vtẽ tex ĩ.c.ex diligẽti.de ſimõia:⁊.i.c.fi. dere.iur. Katõ qꝛ homagiũ ẽ ſeu ↄtinet tpale cõmodũ illiꝰ cui pꝛeſtat:qꝛ efficit᷑ eius ſubditus ⁊ obli⸗ gat ſibiad certa ſeruitia, idcltatis aũt iura⸗ mẽtũ bñ põt exigi ſine ſimonia:qꝛ tm̃ obligat vt ſibi ſit fidelis ⁊ pᷣſtatur potiuſ dignitati qᷓ; ꝑſone. Et hoc vcꝝ qñ ẽĩ rali dignitãte cui de⸗ bet fidelitas talis: als etiam eſſet ſimonia fm vnam lecturam in · d.c.ex diligenti. Dmicidiumisyoit riũ qð aĩo ⁊ intẽuõe occidẽdi hoĩeʒ ppetrat cũ effe ctu. vñ dr̃ hõicidiũ hoĩſ ab hoĩe feꝗᷓ occiſio· t iſtud cõmirtit facto: pᷣcepro: ↄſilio defenſiõt: ⁊ diſuaſiõc:cooꝑatõe:aiatõe:auxiliatõẽ Mꝛo quoꝛũ declaratiòe multa dubia ſubinferutur ¶ Mtrũ homicidiũ volũrariũ ab hoĩe factũ vt eſt hõ ſit pctm̃ moꝛtgle. ſe.ꝙꝙ ſic ſem ꝑp:qꝙ5 pᷣceptũ· Mon occides Frodi.xx.ĩmo terribile
pctm̃vt pʒ.l.di.c.ſi gſ volũtarie.vbivult tex.ꝙ
iponat ei pnĩa:vt ſemp.ſ. hoꝛis ſtatutiſ iaceat ad ianuãjcccłe ⁊cõionẽ in cxitu vite ſue nõ re⸗ cipiat.dicit glo.ſi nõ feccrit pꝛcdictã pniam Et notãter dixi eſſe moꝛtale peccatũ homici⸗
diũ volũtarium ab hoĩe vt hõ ẽ Mõ añt ab
hoie vt a lege ſiuc vt ẽ legis miniſter.qꝛ nõ ẽ pctm̃ dũm nõ deſit iuſtꝰ oꝛdo:iuſta cã̃:iuſtꝰ aius Deeſt iuſta cꝗᷓ: qñ aligſ ſine demerito oc dit iuſtꝰ animꝰ:cũ ex liuòꝛe vindicte occidit: Juſtus oꝛdo cñ occidit ille cui lex nõ cõmittit. v1

vel eum occidit᷑ non eo oꝛdine quo lex ſtatuit: de quo. xxiij.q.v.in.c.rcos.⁊ ꝑ totam.q. ¶ Mtr liceat alicui occidere ſeipſũ aut muti⸗ lare. R. ꝙ ſi.ſine moꝛtali pctõ. q nemo mẽbꝛo⸗ rũ ſuoꝝ eſt dñs:xxiij.q.v.ſi nõ licet.⁊ in.iliber põ.la.iff. ad.l.aqli Pꝛopterea dicit Augꝰ. in d.c.ſi nõ licet⸗His ẽrgo exceptis quos vel lex iuſta gencralr vel ipſe fons iuſticie deꝰ ſ pãlit iubet occidi quiſqs hoĩem vel ſcipſũ vel quẽli bet occiderit homicidij crimine tenet᷑.hec ille. Fallit hoc in mutilatõe q̃ fit cã medicaminis licet: Et de hoc.lv.di.c.ſi quis.el.ij.⁊.iij. VMtx liceat alicui occidere ſeipſũ ne aligs co gat cũ ad pctm̃.&. ꝙ nõ· vtin. d.c.ſi ñ lʒ. ⁊ xxiij q.iuj. diſplicet vñ Micro.i.c.nõ eſt ñm.xxiij. q.v. dicit. vñ ⁊ in ꝑſecutionibus nõ licet mihi pꝛia manu perire abſq; co vbi caſtitas picli⸗ tat᷑. hec ille; Et lʒ aliqui ex hoc dicto dixerit q vbi caſtitas impugnat᷑: lʒ ſe occidere. Hoc eſt
falſuʒ vt pʒ in pꝛeallegatis.c· Et iõ hec dictio
abſqʒ ponit᷑ incluſiue ſicut ibi. Pulchꝛe ſunt genc tuc abſqʒ co qð intrinſecꝰ latet. Sic ⁊ di ctio vſqʒ ẽt incluſiue ponit.ff. de pigno. ac..i. xiij. q.ij. ebꝛonj Et qð legit᷑ ð ſanſone qui ſe in⸗ terfecit.⁊ idẽ de aliq̃ alio dicẽdũ ꝙ hoc fuit cx ſpeciali reuclatione dei. vt dr in. d.c.ſi nõ licct. ¶ Quid ſi iudex occidat malefactoꝛẽ oꝛdine iu ſiicic non ſeruato· h. ꝙ peccat moꝛtalitcr.ſi ⁊ qů ex aĩo vindicte vel ex cupiditate occidit: qꝛ iuſte qð iuſtũ eſt exequeriſ dicu tex.in Vcute. ⁊ nõ.in. d.c.rcos.qð credo verũ: niſi ex aliq̃ vꝛ genti cã hoc faceret ⁊ notoꝛie cõſtaret occiſũ dignũ moꝛte. Et ꝓ hoc facit.c.ð occidendis.⁊ c.officia· Sed melius.c.nõ fruſtra.iij. q.v. ¶trũ liceat occidere furẽ. K. glo. in.c.cũ hõ xxiij. q.v.g latronẽ inſidiantẽ in itincribus:⁊ nocturnũ depopulatoꝛẽ agroꝛũ lʒ cuilibet occi dere.C. qñ lice.vni ſine iudi.l.i.⁊.ij. Latronem ſeu furẽ nocturnũ ſilr licet. viurnũ Vo nõ niſi armis ſe defendat. vt in.c.ſi perfodiens.de ho miciimitat tñ Pa · in.c.i.de homicidio.⁊ pᷣ⸗ dicta glo.verũ:qñ aliter nõ põt compꝛehendi. Faciti.furẽ.ff. de ſicca.⁊.c.ij· de homici. Limi⸗ fant ẽt ſcðᷣo:dicentes ꝙ qñ fur nocturnus vel diurnus cognoſcii.⁊ res poſſunt rehaberi per iudicẽ qꝙ non licet oceidere. Facit qð no. Bar. in. d.l.furẽ. aliter ſic. ⁊ nõ ſoſi ꝑ eũcui furatur ſed ẽt ꝑ quẽlibeti Irregularis tñ erit tam iſte occidens qᷓ; ẽt iudeꝝ de quo in pꝛecedenti du⸗ bio dictũ cſtetiam ſi ſeruarct oꝛdinẽ iuſticie.
¶ Vtrã vrxoꝛ a viro filia a patre cõmittendo
adultertꝰ fimnl ců adultero poſtitoccidi xꝙ pater in ipſo actu in domo Ppꝛia vel in domo generi põt interficere vtrũq;:ff. de adul.nec in eo.⁊i.ſe. Marito ẽt ignoſcit ſi occidat adui terũ quo ad mitigationẽ penc.C.ð adul grac cus.ſi mõ eũ adulterũ depꝛehendat in domo ſua cũ adultera.vt.l.marito.ff. de adul.als n de iure antiquo:ſed ð iurc nouo põt poſt tres
denũciatiões factas vbiq; occidere. vt in au
vt liceat matri ⁊ auie.j.penl.⁊ vl. Dicit tj g. in.c.inter hec. xxxiij.q.ij. ꝙ lʒ tales:⁊ ſimilcs er cuſent᷑ a pena ciuili:nõ tñ excuſant᷑ a culpa ſcu a pctõ homicidij. vnde in.c.quicunq; percuit xxiij. q.vlti. d̃ qui fine aliqua pubiica admin ſtratione maleficũ:furem:ſacrilegum:adulte⸗ rum:periurũ:vcl quẽlibet criminoſů interfc rit: trucidauerit aut mẽbri debilitaucrit veht homicida iudicabi.⁊ tanto grauiꝰ quantonò ſibi a deo cõceſſã ptãtem vſurpare nõ timit Aduerte iñ ꝙ aliud eſt qů lex aligd pmittit ĩ puniendo:vt in occidendo adulterũ. tſic nõ licct ſine moꝛtali pctõ. Aliud eſt qñ lex conce dit:ſicut qñ diffidat aliquẽ. vt in.c.ꝓ humani de homi li.vi. ⁊ ſilibus.qꝛ tunc fi aliqs taẽvc⸗ cidit nõ aĩo vindicte:ſed gelo iuſticie.ſicñ pe⸗ cat ᷣni Jo. an. in addi.ad Spe. qxfacit vtmin ſter legis.qð iʒ.xxiij.q.v.nõ eſt crudelis.tſc concoꝛda iſtud qð hic dr cũ eo qð dr in dubio ꝛecedenti. Ille autem qui aliqueʒ occidit de⸗ fendendo ſe vei pꝛoximũ non pꝛopꝛie d ho⸗ micida.de quo dic vt.j. Homicidium iij.
¶ WMtrum ſit homicida qui perchtitmulierem
pꝛegnantem.ſ.ꝙ ſi partus crat im foma ⁊ex percuſſione interijt homicida eſt lecus ſi non crat foꝛmatus:hec pꝛobantur. ff. de penis l.ſi quis aliquid.ᷓ. qui aboꝛtionis ¶ Mtrũ letaliter aliquẽ pcutiens qui uls poſtea ab alijs occiſus ẽ ſit homicida j. ꝙ ſc vt eſi tex.in.c. ſignificaſti el ij eo.ti. iliterf non apparet anictaliter percuſſerit vclne i homicida cſt:iteʒ homicida eſt ſi aium occii di habuit ⁊ pcuſſit q;uis nõ letaliter ſi poſta ab alijs ꝑcuſſus interijt:vt in. d.c. ſgniſicaſti ¶ Mandato ſeu pꝛecepto cõmiſſũ pomiciis imputatur non ſfolum mandatario ſedctin mandanti: qꝛ vt d in. c. mulieres. de ſen ercò Is vere cõmittit cuius mandato delictumc mitti pꝛobatur. Et iõ ſic peccat moꝛtaliteraut cxcufatur ſicut ſi ipſe faccret: ⁊ perind delel⸗ minandũ eſt de mandatonbus quo ad ilrezu laritatem ſicut de mandante perculi ckericum
—
—

quo ad excõmunicationẽ.vt. ð. Excõᷣmunica⸗ tio. v. caſu.i..xxxi.⁊ tribus ſcquentibus. 0 ¶ Wtrũ pꝛelatus habeus iuriſdirionem tem⸗ poꝛalem qui iniungit ſuo officiali q ſuper tali malcficio inquirat ⁊ inſticia exequatur fit irre gularis ⁊ homicida ſi officialis mandatuʒ exe quens aliquem occidi faciat. K.ꝙ non.qꝛ dicit tex.in.c.epiſcopus.ne cle.vel mo. li.vi.ꝙ lʒ cle⸗ ricis non liceat cauſas ſanguinis agitare: eas tamen cum iuriſditionem habent tempoꝛaleʒ debent ⁊ poſſunt metu irregularitatis ceſſan te alijs delegare.hec ibi. 2 n Wonſilio eriamefficitur quis homicida qñ ex conſilio ſeqnit homicidium nec ſoluʒ qñ cõ ſilium eſt directe de moꝛte alicuius ſed etiã̃ qñ cõſulitur in cã̃ pꝛopinqua ad moꝛtẽ.ſ.aliquid ex quo ſequit᷑ moꝛs.vt nõ. Ma.inc.ad audien tiam.eo.ti. Et B intellige quo ad cãʒ ꝓpinquã ᷣm Inno.ibidẽ. vbi cõſulit᷑ res illicita ex qua moꝛs ſequit᷑. Sed vbi ↄſulit᷑ res licita. puta cõ ſuluit vt maleficus capiat᷑:vł vt exponat ſe ꝓ patria vel fide chꝛiſtiana:q lʒ homicidiũ ſeqᷓt non imputat᷑ ei. Facit. xxiij. q.viij. oĩ timoꝛe.⁊ melius.c.hoꝛtatu.⁊ pꝛecibus adriani.⁊ ſic nõ eſt homicida ßᷣm eũ. Bed ʒ eſt qð no. Po.in cex litteris. de excc.pꝛela.⁊ per Pa.in.c.i.de furtis.⁊ eſt tex.in.c.ſi quis viduam.l.diſtin. ⁊ in.c.ſicut dignum.eo.ti. ⁊ibi determinatur ꝙ cericus vel alius interrogatus de pena delicti ſireſpondet qʒ eſt moꝛs eſt homicida.ſi caſus iminet de pꝛeſenti per dicta iura. Sed ego cõ⸗ coꝛdando dico q dieit verũ Inno. quo ad pec catum:ſed quo ad irregularitatem dicit veruʒ eſt in conſulendo rem licitam.⁊ non omicidium:⁊ qñ homicidium poſſet non ac⸗ cidere:iʒ veriſimiliter debeat euenire. ſicut di⸗ ctum eſt.. Bellum.ꝙ lʒ pꝛelatiſ dicere:pugna te viriliter ⁊ hmõi. Et dictum Hoſti.⁊ Pa. intelligitur quo ad irregularitatem non quo ad pcrm̃ in eo qui conſuiuit ſuꝑ moꝛte que in⸗ fallibiliter excquct᷑: qꝛ dicũt ꝙ ſi nõ iminct ca ſus de pꝛeſenti ꝙ lʒ ciericus conſulet ꝙ eſt pe⸗ n⁊ moꝛtis puniendus malefactoꝛ: nõ ꝓpterea eſt homicida.ſ.quo ad irregularitatẽ:nec etiã quo ad peccatum: niſi malo animo hoc faciat vt. ſ. Arregularitas.i.ᷓ. uij.
¶ Prrũ conſulens alicui vt aliñ interficeret g
volẽs inrerficere interfectus eſt ſit homicida ße.ꝙ quo ad pctm̃ moꝛtale eſt iudubitatũ quo autem ad homicidiũ:quidã vt Inno. ⁊ Mo.
in. d.c. ad audientiam.rcferunt.qꝙ ſi veriſimile
E erat ꝙ non poterat interfici ab illo nõ erit ho⸗ micida:nec cõſequenter irregularis. Si vove riſimile fuit ꝙ potetat interfici:ſic erit homici da. Sed Jo.an.in.c.fi eoti.li.vi.⁊ Pa. in. d.c· ad audientiã.tenent indiſtincte talẽ cõſultoꝛẽ homicidi cẽſeri quo ad penã irregularitatis. Eti iſtud magis aſſẽtit ẽt Inno.⁊ eſt verius ¶ Quid de co ꝗ ꝓſulit ĩ gnẽ ꝙ adulteri ſũt oc cidẽdivłalij g tñ de iurc nõ ſũt occidẽdi. K. ßʒ Rodo. ſi reputabat iuris peritꝰ ⁊ crrauit nõ ĩ apicibꝰ iuris ſed ĩ iure claro ⁊ certo. ſic eſt irre gularis ſi ↄſultus cx ſuo ↄſilio cõfiſus aliquẽ occiderit. Si No ñ erat repuratꝰ peritꝰ: ſʒ ſim plex vłidiota aut errauit iu ſubtilitate aliqᷓ ĩqᷓ ſũt opiniões diuerſe.ſic ñ erit irregularis: dũ⸗ mõ caſus nõ imineret de p̃ſẽti: vt.ð.dictũ eſt. ¶Mtrũ ↄſulẽs alicui vt aliquẽ interficeret 14 q;uis ille cui dedit ↄfiliũ per multuʒ tpᷣs ſtete rit añq; iterfecerit ſit pomicidã.&. fm Inno. vt Ma. recitat ⁊ ſegt ĩ.d.c. ad audientid.ꝙ ſic. qꝛ debebat reuocare cõflliũ Et ſi putabat ami cum nõ deſiſtere:debebat inimico intimaf: vt caueret:als nõ euadit q;uis doluerit decõ ſilio Mõ credo tñ ꝙ debeat reuclarc ſpecifice illum cui dedit cõfiliuʒ: ſed bono modo ſerua ta cius fama auiſet inimicuʒ.⁊ ſufficit.ex quo conſfilium reuocauit. ¶ Quid de ↄſulẽte alicu vt ſe exponat ꝓ pa tria vł iure ſuo·ſE. Inno.i.d.c.ad audiẽtid. nõ ẽ homicida nec irregularis ẽt ſi ĩterficia᷑. xxiij.q.iij. ꝓ mẽbris.⁊.q.viij. hoꝛtatu.ſi tamẽ ſciret cũ ibi moriturũ: ſic videt᷑ hõicida ⁊ irre gularis ſʒ Inno.⁊ Mo.ibideʒ/ Quos limita qñ ↄſuluit ꝓ iure pꝛopꝛio ita ſc exponerej Sed ſecus cſſet ſi ↄſuluiſſet ꝙ ꝓ xp̃o moꝛtẽ ſuſtine ret vł ꝓeccleſia ẽt ꝓ pr̃ia:qꝛ ſciat moriturũ non eſt homicida: nec irregularis. Et ſic intel lige Inno.⁊ Moſii.vbi.ʒ. ¶ Defẽſiõe cõmittit homicidiũ:puta aſſociã 6 do homicidã ad factũ homicidij. vt eũ ſi opoꝛ teat defẽdat:⁊ talis qᷓ;uis ẽt ei hõicidiũ diſſua deat tñ fʒ Mo. homicida crit. facit.c.hẽricus. de ce.pu.i due·Mec ĩ hoc diſtiguitur an als ef ſet facturꝰ vel ne quo ad irregularitatẽ. Sed quo ad reſtitutionem bene eſt diſtingnendum qꝛ ſi als erat facturus non tenctur. ¶ Permiſſiõe ẽt cõmittit homicidiũ ñ ꝓhi/ I bẽdo ci põᷓt:vt pʒ in.c.ñ ĩfcrẽda.⁊.c. ſe.⁊.c.fi. xxiij. q.iij. Sed lʒ gio.in. d.c.nõ inferenda. hoc referat ſolũ ad pᷣiatos:tu tñ dic ꝙ cũ iura lõn tur vniuerſaliter.ʒõ eſt diſtinguẽdũ in illis g v2

nõ ſunt hlati nec hñt ex officio an voloſe omit tant Phibere. Et ſic credo homicidas ſi aliqs occidit; Gi Vo nõ doloſe hoc nõ ꝓpibent: ſed ex negligentia vcl puſilanumitate:aut qꝛ nolũt ſe imiſcere rumoꝛibus: vel nolũt aliũ hmõi ru moꝛibꝰ imiſceri ſiẽ mñj filiũ vxoꝛ virũ ⁊ hmõi. nòcredo cẽ homicidas Et ad hec faciũt nota ta i.c.q̃nte.de ſ ſcquẽtes lʒ pec cent:⁊ foꝛte moꝛtalit qᷓñ ſine ꝑiculo oĩ pñt ob⸗ uiarc ꝑ iura pᷣallegata: nõ tñ fũt irregulares ñ
obuiantes niſi doſoſe vt occidcret᷑ defiſterent.
is ¶ Wtrũ cũ quis vult aliquẽ interficerc iniuſte
niſi ego dem ſibi aliquã certã̃ pecuniã meã te near he glo. in pᷣn.lrxxiij. di.ꝙ quidã dicũt ſic. qdã nõ. Ipſa videi tenere ꝙ nõ niſi ſit pꝛelatꝰ Sed egoò credo ꝙʒ ſiue ſit pꝛelatꝰvel nõ ꝙ tenct᷑ alii pœtm̃ moꝛtale nõ euadit ſi mõ habet vltra neceſſitatem ſue vite ⁊ illoꝛuʒ quibus tenetur pꝛouidere:qꝛ ſicut tenetur exiſtenti in extrema neceſſitate ſubuenirc.ſic ⁊ taliEx quo alio mõ non poteſt eum a moꝛte liberare.
io ¶ Htxꝝ ñ reuelãs tractatũ homicidij ſit homi
cida ſi ſcquat᷑.. Ma.in.c.pctrꝰ.eo.ti. Alig di⸗ cũt ꝙ nõ: ſufficit ꝙ ꝓhibuerit. Jo.an. diſtin⸗ guit ꝙ aut doloſe nõ reuclat:⁊ ẽrit homicida aut non doloſe nõ reuclat:⁊ nõ crit homicida ⁊ hoc placet Ma. ibidem Ego credo ꝙ ſi non
rcuelat illis qui poſfunt pꝛodeſſe ⁊ non obeſſe
10
v —
ꝙ erit homicida quantũcũq; pꝛohibucrit. ꝑt
de hoc vide Inno.in.d.c.petrus.
¶ Mtrũ iniuriatus ab aliqͥ audiẽs amicos ſu⸗
os vel parentes velle vindicare ſit homicida ſi
non pꝛohibeat expꝛeſſe. K. ſᷣm glo.in. d.c.petrꝰ i homicidiũ ſequit᷑ crit homicida niſi exp̃ſ⸗ e pᷓdicat:qꝛ tractantibus ralia ſi nõ ʒdicit vi⸗
det᷑ ↄſentire; Gilis caſus eſt.i.qiiij. qꝛ pᷣlatus.
¶opatiõe ẽt cõmittit᷑ homicidiũ.vñ ĩ.c.ſiẽ
dignũ. ð.i.eo.ti. dr̃ ꝙ uli q ad capiendũ ip̃ʒ aĩo
feriẽdi aut occidẽdi acceſſerint:; manꝰ in co ñ
21
impoſucrit:tñ ex q̃ moꝛſ ſecuta ẽ homicide ſũt Fscit ẽt.c.ſtudcat..di. Wbi ꝑcutiens aliquẽ g interijt ex ꝑcuſſione ſiue directe.puta qꝛ vulnꝰ letale fuit fiuc occaſionalit.puta qꝛ ex pcuſſio⸗ ne de cquo cecidit vel de alio locoex quo caſu interijt homicida eſt. Et ſic intellige de coopa tione ſimili in quocunqʒ homicidio:vtputa qꝛ multi vulnerauerunt: de q̃ etiꝗᷓ.xxiij. q.vlt.c.fi. ¶ Ptrũ exhibens pñtiam ſuã in bello ininſto aĩando ↄſulẽdo vel inmicis timoꝛẽ incutiẽdo fit homicida ſi aliquis ibi occidit.ꝰHa.inc. ſignificaſti.eo.ti.ꝙ ſic Gecus eſſet in bello iu⸗
ſto. vt. ð. bellũ.? in.c. petitio tua. in glocoti.
¶ trũ erhibẽs pñtiã ſuã vbi fit homiciqiũ ſit homicida ⁊ irregulari.&. ꝙ ſi
tate ſtant ad videndũ:peccãt tñ grauit erici.
Homicidd.? irreFulaww. h. ꝙſi eſt p̃latus ibi pñz iuriſditõʒẽ homicida ⁊ irregular ðerce.
pꝛela.c. ex lris Alij Vo nõ. vbi cx ſola curioſi⸗
3
¶ tx ingſitoꝛ hereticoꝝ ſciẽs ꝙ cũ Pnũcia/
uerit talẽ hereticũ occidet᷑ efficiat irregulans ꝓnũciando. K. pᷣm Po. in. d.c.ad audientii. ð homi.ꝙ nõ. xxiij.q. viij. legi.⁊.q.v.ſi audieris. ¶ Niatiõc incurrit᷑ homicidiũ. vt pʒ in. dc ſi dignũ imitat tñ Ma. ibidẽ veꝝ qñ incitati
5
ſeu inaiatio ẽ ad homicidiũ ſpãlr· q tũctenei
Secꝰ eẽt ſi eſſet incitatio ad odiũ in genereq ñ teneret᷑ ð delicto poſtmodũ inde ſecutoljdẽ dic qñ aiatio eſt ad factũ licitũ:iʒ homcidii ſe⸗ quat᷑. Siẽ cũ pꝛelatꝰ hoꝛtat᷑ in bello inſto vt vi ruiter pugnent.de quo vide.ð. Bellũ Fuij
¶ Auxiliatõe ẽt cõmutit᷑ homicidiũ:vtĩdeſẽ s
dignũ. Vñ dicit Ma. in. d.c. ꝙ p̃ſtanſ qðciq; auxiliũ quãtũcũqʒ modicũ ĩ delicto cõmittẽdo tenet: ẽt cuſtodiẽdo veſtumẽta ʒ diſtingueſ vis bñ itelligere:ꝙ aut auxiliũ pᷣſlatud ppetrã dã factuʒ legitimũ ⁊ iuſtũ:ex qͥ tñ facto ſeqxit homicidiũ.⁊ ſic nõ tenct᷑ de tali homicidiotl auxiliatoꝛ qͥ ad pctm̃:ſʒ qͥ ad mregularitarẽi auxiliatꝰ fuit directe homicidio bñ tencice ⸗ cus ſi indirecte:ſiẽ dicti ẽ de auxiliante pugnã teſ in bello iuſto ⁊ hmõi. Aut pſtat auxii ſup fcõ illicito:ex qͥ ſequit᷑ homicidiũæt ſi homi⸗ cida reputat᷑ quãtũcãq; auxiliũ ſit idirectigt ſic loqi. d.c.ſiẽ dignũ. Silr fi auxiliipſia ſup homicidio ꝓpctrando ſiue iuſte ſiue iniuſe in⸗ currit᷑ irregularitas:ſi homicidiũ factumeſt.
¶ Vtrũ clericus accomodãs arma alteri ftir
regularis ſi ille interficit.&. ꝙ ſi in bello iuſto vcl vt ſe defendat ʒ iniuriantẽ nõ crit. Secus ſi in bello iniuſto.c.fi. de homi· Ve materia bo micidij qͥ ad irregularitateʒ. vide.j.irregulri tas.i.;.i.cum muitis ſequentibus.
„
Smncium
tatẽ euenit ⁊ cx caſu foꝛtuito: de qͥ·di.
S.ccotitra.cum multis capitulis ſequentibus. ¶ Mtrũ ſit homicida quo ad culpã vdl pendʒ qa caſu hoieʒ occidit.&. vt colligo er 6be in.c.ſic. de homicidio: ꝙ aut dabat operã reili cite ⁊ adhibuit oẽm diligentiã quã debuit kt ſic excuſat: ac ſi nõ feciſſet. c.ex liis.eli.⁊cdil ctꝰ.co.ti.⁊.l.di.ſi duo· ði Vo nq adpibui de⸗ bitã diligẽtiq imputat ei quo ad culpã ⁊ pen

.
„
tn
Bu *
3
. 3
* . i mi —
„
₰ .„ 5
viſpẽſari cũ eo vt in oꝛdine ſuſcepto miniſtret Fm Jo in. d.c. clerico. Bi o dabat operam rei ilicite:ſiue adhibuit diligentiã vel non im putat ei. vt in.c. quantũ.l.di. x quo patet ꝗd tenendũ de multis qucftionibus.
¶ Quid de clerico qui rixam faciẽs ſuꝑueniẽ⸗
tibꝰ eius amicis occiderũt cũ cũ qͥ rixabat. Ad quã rñdendũ eſt ꝙ ẽ homicida ⁊ irregulari.ita no. Pa. in. c. petrus.co.ti.⁊ doc. ibidem.⁊ facit ter. ibidẽ. Limitat iñ Pa.ſi rirã illicite exerce bat:als nõ · qꝛ ſi fuit ſiſje culpa: factũ alioꝝ nõ debet ſibi imputari.c. ñgnificaſticl.ij. eotii mitat hoc ẽt Eᷣm Mo.in. d.c, ad audientiã.veꝝ ſi nõ ꝓhibuit quantũ potuit. Silr nõ eſſet ho micida nec irregularis ſi inimici illius cũ quo rixaʒ facicbat ſupueniſſent ⁊ occidiſſent:q;uis rixa fuiſſet illicitc: qꝛ nõ intuitucierici eñ bcci⸗ derunt:ſed ꝓpter inimicitiã quã habebant cõ tra eum. Ita no.doc.in. d.c.fignificaſti.el.ij. ¶ Quid de eo ꝗ pcuſſit latroneʒ ꝗ aſpoꝛtabat res ſuas:ex q̃ ꝑcuiſiõe fugere nõ potuit:ex quo ab alijs poſtca occiſus cſi.h. ꝙ eſt homicida ⁊ irregularis vᷣm cõiter doc. in c.ſignificaſti.el.ij ro.ti.⁊ in.c. de cetero.ibidẽ. qꝛ dedit operã rci illicite. Sed ſi tcnemus ꝙ ẽt iericꝰ licite ꝓ de⸗ fenſiòe rcrũ poſſit ꝑcutere nõ erit irregularis dũmõ letalii nõ ꝑcuſſerit nec aĩo occidendi fe⸗ cerit:⁊ magis placet qᷓ;; opinio doc.qꝛ dictum cde cetero loquit᷑ de cã ꝓpinqua homicidijvt ſit irregulari. Secꝰ in cã remota.vt eſt in caſu iſto cx qͥ nõ habuit aĩum occidendi. Et ꝓ hoc facit, d.c.ſignificaſti.⁊.c.exhibita.eo.ti.⁊.ff. lo⸗ ca.i.q domũ.in fi. Et videt᷑ ſenſiſſe glo.in.d.c. de cetero.⁊ in.c.tua.de homi.niſi foꝛte dicaſ: ꝙ kʒ daret operã rei licite.tñ debuit cogitare ꝙ ñĩ vulncrarct eũ nð valens fugere ꝙ occideret᷑ ex qᷓ crat veriſile. Et ſic crit irregularis. Sʒ mihi nõ placet. Mã vt habet᷑ in. d.c.tua.cicricꝰ vul⸗ neranſ grauiter furẽ ingreſſũ ſuã domũ:lʒ fur poſtea captꝰ fit vuctus ãd officialẽ:qui officia⸗ lis mittens clerico pᷣdicto:vt exponcret ſi qᷓ ſci ret de pᷣdicto fure interũgna:ſed nũcijs.tribu ens cultcllũ ⁊ ſotularcs quos a furc abſtulerat ſi in nulio alio ſe inpediuit:Iʒ taliſ fur occidat nõ eſt irregulariſtergo nec a foꝛtioꝛi pꝛedictus ¶Quid de eo ꝗ videns jgtronẽ ciamauit:ex qᷓ clamoꝛe captus fuit ⁊ occiſus latro.h.ꝙ ẽ ho⸗ miciqa ⁊ irregularis: vt tʒ Inno. ⁊ Ho.⁊ ſcg tur Pa.i.d, g fignificaſti. ci.ij. ẽt fi nõ habuit aim ad moꝛtẽ:qi debuit cogitare pe homicidio
6
15 ſirregularitaris.l.di. de clerico iacente, poteſt qð cõiter ſequit᷑ in tali clamoꝛe. Sdoe eredo
verũ ßᷣm Mã. ibidẽ;ñi cõiter ſequit᷑: als nõ· ex quo aium nõ habuit vt occideret᷑. Silr nõ eſt irregulariſ.qñ clamauit pꝛo ſua libcratione:qꝛ ille volebat eũ interficert. Secus fi pꝛo rebus vcl alijs. vt.j. dicet Homicidiũ.ij. ¶Quid de ludentecũ pꝛegnante qᷓ diſpergit᷑. K. ſm Jo. an. ⁊ ſcquit᷑ Mã, in.c. ſicut ex lfaruʒ. co.ti.ſi ↄditio ludi erat gracilis ⁊ ludꝰ fuit lici⸗ tus rõne ꝑſone: vt qꝛ maritus ft̃ ył alia ꝑſona ↄiuncta nõ erit irregularis: qꝛ nõ eſt in culpa aliqua.eo ꝙ ludus lẽuis nõ eſt ꝓhibitus in p⸗ gnante: dũmodo ꝑſone cõueniat ludenti cum ca.als ſic.§ ¶ Quid de clerico vclquocũq; alio qui implo rat officiũ iudicis ꝓ recuperandis ſuis rebus k ſciat ꝓ certo ꝙ ſine ſanguinis effuſione nõ oterit recuperare. K. ꝙ nõ eſt irregulariſ Fᷣm Et eſt tex. ic.ij co.ti,li.vi. dũmõ pᷣmit tat pꝛoreſtationẽ ꝙnñõ intẽdit ad vindictã ſu guis.⁊ h tenc. lʒ Min.tenuerit ʒriũ: q ita decis rgrũ eſt in. d.c.ij. Et credo vcrũ qñ alio mõ nõ pot recupare. Et ſic itellige pᷣfatů.c.ij. qñ moꝛ⸗ tẽ nõ intendebat ſcd recupcrationẽ ſuã:qꝛ ſiĩ⸗ tentio erat maculata erit jrregulari:ſi moꝛs vf mutilatio eſt ſecuta ᷣm Po. Et ſic intellige.c. ex lris.de exceſ. pꝛcla.⁊.xxiij.q.v.c.ij. de pe. dii. cpericuloſe. Idem tene ẽt fi furem capiat ⁊ iu⸗ dici tradat hin limitationẽ pꝛedictam. Quid ſi poſt ſuſpẽſionẽ ſeu occiſionẽ letet᷑ ⁊ hẽat ratũ..ꝙ nõ crit irregularis: qꝛ lex ꝓmo tionis attendit factum.xv.q.ic.fi. ¶ Auid de ſacerdote qui ꝓ edificatione eccłie vel domus aduocauit aliquẽ in adiutoꝛiũ qui a caſu interijt.. ꝙ non eit irregularis ſi nihil de contingentibus omiſit.c.fi.eco.ti. ¶ Quid de ludẽte cũ alio ꝗ a caſu occidit ſociũ K. ꝙ fi iudebat cũ ꝑſonis cũj qbus crat licitũ ⁊ ludo licito ⁊ verifirex ↄditiõe ludi talis caſus euenirc nõ debebat nõ eſt irregularis:vt pʒ in catoꝛ eo.ti. vbi clericus ludenꝭ cũ cierico qð lʒ ⁊ nihlominꝰ vnus ipſoꝝ altcrũ accipiens 7p ſternẽs ad terrã cultellũ ſibi infixit vt moꝛtuꝰ eſt:⁊ tñ ꝓſtratus nõ eſt irregularis: qꝛ cõditio ludi nõ erat ꝓſternẽdi;⁊ ideo nõ fuit in culpa ſcd ꝓſternens. Si No nõ ꝓſidcrauit ↄditionẽ ludi ex q̃ tale ꝗd euenire poterat crit irregulart vr in.c.ꝓtinebat co.ti.vbi volẽs cquitare ſuꝑ ſociũ ꝗ habebat falcẽ in latere occiſus eſt.⁊ ſo⸗ cius eſt irregularis.qꝛ ↄditio ludi eratvt gteti giſſet baculũ alterius ſuꝑ eũ equitarct.gi ideo

10
H
12
vebebat deponerefalcter quð ludi iſta erateõ ditio· Si tñ pꝛohibuiſſet ne eũ equitaret. tenct
Pa in.d.c.q nõ eſſet irregularii. Ho.tñ ⁊ alij tenent ꝙẽt pꝛopter ludi conditionẽ: qꝛ potuit cuenire. Sed Pa. opinio magis placet:põt tñ ep̃s diſpenſare in caſu quo efficitur irregulari vt in ſubdiaconatus officio miniſtret ſi ſubdi⸗
aconus erat vt in.d.c.continebatur.
¶ Quid de eo qui dat poculũ amatoꝛiũ.ex quo
ſequit homicidiũ q̃;uis nõ intẽderet.K. ꝙ ho⸗
micida ẽ ⁊ irregularis: vt no. Pa.in.c.ſi aliqs eo.ti.Facit.l.ſi quis aliquid.I.qui aboꝛrionis ff. de peniſ. Rõ qꝛ dat opcrã rei illicite. Sccus ſi ñ ſequit homicidiũ:puta qꝛ fetus nõdũ erat foꝛmatꝰ:g lʒ peccet moꝛtalit quicũqʒ dat aligd ad potãdũ vel ex libidic vel odio ⁊ hmõi.vt ñ poſſit gnãre aut ↄciꝑe vł naſci ſoboles ↄcepta vt pʒĩ.d.c.ſi aligs.tñ irregulari ñ ẽ: vt ibi glo. ¶ Quid de eo g inſcquẽs aliũ qui ꝙx fuga ceci dit ⁊ moꝛtuus eſt.&.ꝙ eſt homicida ſi fugiens timebat de graui malo ſibi infligendo miſi fu⸗ geret. Secus fi de leui⁊ cã ludi. Wñ Ma.in.c. exhibita co.dicit q ſi qs ꝓijcit lapidẽ:vt aliuʒ ꝑeutiat:dũmõ ꝑcuſſio non poſſit eſſe grauiſ:⁊ qus ne ꝑcutiat᷑ fugiens cadat ⁊ occidat᷑ non erit irregularis: vel ſi pꝛoijceret lapidẽ a remo tis ⁊ alius timens fugeret ⁊ coꝛruenl intcriret Rrr nõ eſt irregularis. Secus ſi vt grauiter ꝑ⸗ cuteret:vel iactus potuiſſet grauẽ ꝑcuſſionem facere niſi alius fugiſſet:qꝛ tũc tenet᷑ de homi⸗ cidio:qꝛ tñc noxius eſſet ludus etiã in pueris. ¶ Quid de illo puero qui veſicaʒ poꝛci inflatã violenter frangens ex terremotu mulicre gra uida expauefacta fugienſ diſperſa eſt.&. ꝙ nõ eſt homicida:nec irregularis ꝑ doctrinãà Ma. in.d.c.exhibita.qᷓ;uis Inno. Abbas:⁊ Min. vi deant᷑ ſentire ꝙ tam in iſto qᷓ;; in pꝛecedenti im putet᷑ ei homicidiũ. Sed mihi videt᷑ durũ nec tex.in.d.c.videt᷑ velle. vñ nõ quelibetcꝗ̃ dʒ at⸗ tendi ſed ꝓpinqua ad hoc vt ſit irregulari. Fa cit. ff. ad.l.coꝛ. de ſicca.I.nihil intereſt.iglo.Mð enĩqʒ faber facit cultellũ ẽ homicida: ſi tñ aĩo nocendi facit ⁊ minoꝛẽ diligentiam adhibuit tunc cõſiderat᷑ cã̃ remota ᷣm Wer.in.c. de ccte ro.x⁊.c.pꝛeſpyteroꝝ.de homi. Wnde cum quis percutit alium vulnere nõ moꝛtifero:tñ ex im peritia medici vel incuria vel expoſitione ad laboꝛes ⁊ ſudoꝛes ille mont᷑ non eſt irregulart ßm Ber. in.c. cxhibita.de homi. ¶ QAuid de clcrico qui venando vcl ſe exercen do iaculũ pꝛoiecit ⁊ aliñ a caſu interfecit.&.qꝙ
tenet᷑ de pomicidio⁊ eſt irtegularis ſue adhi
bucrit diligẽtiã vel ne: qꝛ dabat operã rei ſibi
illicite.c.hi qui arboꝛem.qᷓ.ſi VoIdi.
¶ Quid de cuſtodientibus infirmos qadeo
expꝛeſſe dediſſent: qꝛñ excuſarent: vt noĩd. tua nos.de homici. Idem dic de vertentibus infirmos vnde vel apoſtema frangitur velan helitus obturatur ⁊ ſuffocat.
¶ Quid de parentibus qui a caſuꝓpꝛios flics
occiderũt. K. ſi ex culpa graui vel leui tenenð
homicidio:vt pʒ in glo.c.fi. de his qui ꝓpifi occi Mã dat᷑ eiſ ꝓ culpa graui pnia. vij velv annoꝝſoꝛd leui triũ· Siaũt nullaculpapr⸗ ceſſit:nõ tenent᷑Mõ tñ m No.⁊ Ma.taios doc. in. d.c.fi.ꝙ ſi culpa ſit occulta ſiue grais vel leuis nõ dʒ dari pnia publicd.5 qð jciun multi qui imponunt publicamn pnĩam:de qu i.c.ĩcapite.l.di.⁊ male.qꝛ fieri ñ dʒ talis phia niſi crimen adco fucrit graue gtotã cõmðue⸗ rit vꝛbẽvt in.d.c.in capite Lollocare tñ apud ſe filios tenellos parentes nõ debentaliter ſit in culpa.ij. q.v.ↄſuluiſti:⁊ cis imputat homici diũ ſi ſequitur?niſi foꝛte ita pauperes eſent ꝙ nõ poſſent eos pannis fouere contra frigoꝛ qꝛ tunc tenendo apud ſe in lecto ſi debitum ſ⸗ ciunt diligentiã in reliquis non tenent alin
culpa· qꝛ duobus malis cõcurrentibus muus
eligi᷑.xiij. di nerui.⁊ iõ ſi eſt minꝰ periculco locare penes ſe qᷓ; aliter tenere excuſanu.
¶ Quid de tenentibus aialia quc aliquẽ inel⸗ feccrunt.ſe.ſi nõ fuerunt in aliqua culpã noie nent᷑ de homicidioals ſic. puta qꝛerãt fero ⁊ non tenucrunt ligatd ⁊ huiuſmodi ar. h
arboꝛem.⁊.c.ſepc.l.di.⁊ qð nõ in.c. de occiden
—
—
dis xxiij. q.v Et hoc tene fm Poʒ Innoin
c.ac audientlam.de homi. videatur tener nullo modo ſit wregularis.
¶Quid de illo qui vocat milites ad defenſo
nem ſui iuris ſi aliquis ibi occidat.. non l
netur de homicidiotvt in. d. c. dt occidends. q.iij.cadem cauſa.c.maximtanus. ¶ Quid de medico cuipꝛeter volũtatẽ in fi moꝛtuꝰẽĩ mãbꝰſen ſub cuna. Niiſta qiuet
rm1
peritionẽ dederũt ei vinũ vł aliquid hmõi 3 14 ꝙ ſi certũ eſt eos moꝛtuos ꝓpter hoc. ⁊ ipñß poruerũt ꝑꝛeuidcre ꝙ irregulares ſunt:nò dit tñ facere ſibi hanc conſcientiaʒ ꝙ pꝛopter hoc ſint moꝛtui ſm Rodo.qñ bono aio id fecerit niſi ſit euidens culpa vei diſſoluta negligenti Et ſi habent conſcientiam dñt deponere adc ſilium boni viri:niſi contra pꝛeceptum medici

—
70
zi
—
13
cõcurrãr nõð hʒ culp Pꝛimũ ꝙ iſtud offm̃ ſi⸗
bi Zueniebat: qꝛ nõ crat ci ꝓhibitũ exercere ſii eñ clericis ⁊ religiofis cirogiã in.c.ſniam.⁊.c.ñ magno. ne cie. vel mo· Secundũ ſi erat perituſ in arte Tertiũ ſi cxpibuit omnẽ duligẽtiã m artem. Quartũ ſi infoꝛmauit de his que ſunt ʒria egritudini infirmMã iſtis ſeruatis non imputat ei homicidiũ. ita no. Pa.in.c.ita vos co.ti.als tenet᷑.de eta.⁊ quali.c.ad aures. ¶ Quid de co g impellit in aliũ ⁊ ule moꝛit᷑ vel de co qui declinãs eũ qui volcbat ꝑcutcre per⸗ cuſſus cſt alius ex tali declinatiõe Zocciſus.ſ. 5m Mu in.c.ſepe..di.non eſt irregularis nc homicida:niſi in fraudem fecerit. ¶ Quid de eo ꝗ mandauit aliquẽ verberari in hibendo ne interficiat vł mutilet.&.ſi manda rarius interfecit vel mutilat ſeu interficit᷑ vel
mutilat᷑ ꝓpter talem percuſſionẽ faciendam?
Momicida iudicat᷑ mandatoꝛ:qꝛ mãdando in culpa fuit.c.is qui.co.tilli.vi. qm̃ veriſilr hoc poſſit eucnirc debuit cogitare ibidẽ. Idem dic de eo qui mandat aliquẽ capi: qñ veriſilt moꝛſ poterat ↄtingere.⁊ hoc quo ad eũ qui iuſte ⁊ ex officio mandati Secus in alijs qꝛ qualitercũqʒ moꝛs ſequatur irregulares ſunt q̃ʒuis veriſi⸗ militer non debebat euenire.
¶Quid de illo qui volenti fugere inimicos ꝑp
timoꝛẽ moꝛtis ↄſuluit vt remaneret ⁊ pacẽ ꝓ
curaret ꝓpter qð remanſit ⁊ òcciſuseſi. k.nõ tenct᷑ qñ bono aio fecit hñs ꝓbabileʒ cãm cre dendi ꝙ ex remanſione nõ imineret periculuʒ puta qʒ inimici erãt eiꝰ conſanguinei vcl ralef amici ꝙ eos poterat cohiberc. Sccus eſſetfi ñ babuit ꝓbbilẽ cauſam credendi vel ſi habuit non tñ fecit quantũ potuit: q; ſi imputarctur ei homicidiũ:vt in.c.tua nos.eo. ¶ Quid de co ꝗ miſit puerũ ad aquandũ equũ monẽs vt caueret a flumie g ſubinerſus ẽ.K. ſirʒnabilr potat dubitariẽ irregulari alit nõ. ¶ nid de illo qui cũ coꝛrigia qᷓ habebat gla⸗ diũ verberans famulũ interfecit.k ꝙ cſt irre⸗ gularis: qꝛ pꝛobabiliter debebat credere occaſi
—
onem non remouendo gladiũ.
14 M Quid de illo qui interrogatus de malefacto
re ipſũ eis oſtendit. K. ſi ꝓbabiliter potuit co⸗ gitare ꝙ ad moꝛtẽ eũ quererent eſt irregularis als nõ De hoc etiꝗ̃ habes. j. Irregularitas.in pꝛn. Et ibi vide multos caſus. Omicidium inint 1 neceſſirate.
.defenſionis;que quando ⁊ quomodo
liceat.vide.ð.defenſio. ¶ Quid ſi violentia infert᷑rebus ſolũ. WMtrum 1 occidens pꝛo ipſis ſaluandis ercuſet. K. Ma. in.cſignificaſti.el.ij. co.ꝙ nõ clericus necẽt ꝓ ipſis recuperandis:vt in.c.ſuſcepimus.eoꝛ Si Vo eſt laicus de iure ciuili eſt clarũ ꝙ põt im⸗ pune occidere fi aliter ſaluare ñ potergt eas. vt in.I.furẽ.ff. ð ſicca. ⁊ in. l.irac;.f. ad. aqui.⁊ habebit locum in oi foꝛo contentioſo ſeculari⸗ Sed quo ad irregularitatẽ tam clericus qᷓ;; lai cus occidens vel mutilans ꝓ ipſis ſal andis crit irregularisvt pʒ in.c.ſuſcepimus.conð glo.xxiij.q.iij. in pꝛin An autem peccet moꝛta liter occidendo pꝛo tebus ſaluandis: die vt.ð. defenſio.S.iij. ⁊.v.— ¶Quid ſi violentia infert ꝑſone ſolũ: vel ꝑſo ne t rebus ſimul. K. Ma. in.· d.c. ſignificaſti. ꝙ aut põt cuitare fugiendo aggreſſoꝛẽ:⁊ ſic cleri cus tenet᷑ fugcre ꝑ.d.c.ſuſcepimꝰ. In laicoo Bar. in.l.. C. vñ vi.videt᷑ tenerc ꝙ nõ tener᷑ fu gere· qꝛ fuga eſt iniuria.vt. L.ita apud labconẽ. ff. de iniur.⁊ dicit Ly. in.l.fi ex plagijs.ᷓtaber narius.ff. ad.l aquil:q· fuga. reddit fugientẽ vi lioꝛẽErgo ſicut lʒ pꝛo iactura rerũ multo ma⸗ gis ꝓ iniuria coꝛpoꝛali qͥ eſt maioꝛ iniuria.l.in ſeruoꝝ.ff. de peniſ Tu dic ꝙ ſiue in clericoſiue in laico ſi põt fugere nõ licet occidere vcl muti larctaliter incidit in penã irregularitatis Fm Ray. ⁊ Ber. Bof. tñ tʒ ꝙ poſt peractã pnĩaʒ potcrit in ſuſceptis oꝛdinibus miniſtrare ſine diſpknſatiõe:ſcd nõ aſcẽdere ad maioꝛes.⁊ ita intelligit. c.de his clericis.l.di. Gi o aliter nõ põt effugere nec euadereè:niſi mutilet vel occi⸗ dat:ſic licite tã clcricus qᷓ; laicꝰ occidit vcl mu⸗ rilat ⁊ ſine oĩ pena irregllaritatiſ: vt in cle.vni ca. eo.⁊ ſine oĩ pctõ ita ꝙ ſtatum ÿpſpyter poſſʒ ceiebꝛare 5ʒ Jo.ð ligna.tractatu de iuſto bello Facit.c.olim.el.i.de reſti.ſpo.dũmodo non fa⸗ ciat aĩo vlciſcendi. Facit pꝛo hoc.c.ij.co. ¶Quid ſi interfecit pꝛo defenſionc pſfone alte rius quã aliter nõ poterat ſaluarc.k.q lʒ hoc⸗ poſſit fine oĩ pctõ qñ volebat iniuſte taicʒ ꝑſo⸗ nã interimere:tñirregulari efficit᷑. vt nõin. d. ce.vnica.eo.vide.ð.clcricus.x.. vlti. Smicidium n 6 cõmittit᷑ in aſa ſolũ:multis modis. Paimo pꝛelatꝰ nò arguens.xliij. di. epheſijs. Scðo adducens ſubditos in deſperationẽ ꝓpter auſteritatem rlv. diſt. recedite. Tertio quicunq; defraudet res ccclie.xij. q ij. quichꝛiſii.x.c. qui abſtulcrit. v4

Auarto nõ ſoluens legata defunetoꝝ.xiij·q.
ij. qui oblationes. cum duobus.c.ſc. ⁊ dicunt᷑
mẽbꝛa diaboli.xij. q.ij. cũ deuotiſſimã. Quito
de rebus aliens faciens elemoſynas.xiiij. q.v
imolans.xvi.q.i.decime. Sexto alios ad malũ Pnocans.de cõſe. di. iiij. queris. de pe.di.i.noli Septimo decimas debitas non ſoluendo.d.c. decime. Octauo ꝓuocans ad iuramentũ quẽ ſcit falſe iuraturũ.xxij..v.ille. Wono odiũ al⸗ teri gerendo. de pe.di.i.homicidioꝝ.i. Jo.iij. Decimo alteri detrahendo.d.c.homicidioꝝ.⁊ vi.q.i.ſumma iniquitas. Vndecimo moꝛienti pniam negando.xxvi.q.vi.agnonimuſ. Duo⸗ decimo de ſe malã ſuſpitionẽ dando.xi. q.iij. ñ
ſũt audiendi. Tertiodecimo oppꝛeſſionẽ vł in⸗ inſticiam:aut iniquitatẽ exercendo.de pe.di.i.
ois. Quartodecimo cã libidinis cxplende vel odij meditatione hoiĩ vel mulieri gliquid faci⸗ endo vel ad potandũ dando:vt nð ppſſit gene
„
rare aut ↄcipere:vt in.c. ſi aliqui.ð homicidio. Smicidium vMc
4 n,ſ.irregu
laritatis?⁊ als dc iure canonico. Mtrũ
dis homicida ſit irregularis.he. ꝙ ſic. quilibet goccidit pꝰ baptiſmũ ꝑ induſtriã ⁊ ꝑ inſidias vt no. Ma.in. c.i.de homiecidio.⁊ ibi pʒ ex tcx. ⁊ ẽt ẽ irregularis oĩs homicida volũtarie occi dẽs ſiue ex iuſticia fiue legis aut canonis ꝑmiſ ſõcꝛſiue ex vindicta ſiue ſine pctõ fiue cũ pctõ ſolũmõ excipit᷑ ille g occidit nõ valens alii eua dere:⁊ B intellige hi hʒ occidens vſũ rõnis: qꝛ oĩs furioſus infans ⁊ doꝛmiẽs ſi occidũt non ſůt irregulares.cle.vnica.co.ti. Dñ iudex quq⸗ tũcũc; ex iuſticia ꝓcedit eſt regularis.li. di. aliquãtos.⁊ accuſatoꝛ aut teſtis vel ẽt notariꝰ niam ſcribens vel ꝓferens aut atteſtationes ſcribens vel legens dũ publicant. Aduocatꝰĩ⸗ tellige 3 reũ vc ẽt ꝓ reo ſi moꝛs infligat᷑ accu ſatoꝛi·aſſeſſoꝛ ⁊ glibʒ aliꝰ officjalis in cã moꝛti vel mutilatiõis mẽbꝛi irregularis eſt.vt no.in d.c.aliquãtos.⁊ ꝑ totũ.ef ne cle.vęel mo.fniam ⁊ĩ glo.i ſũma.li.di. Et nõ ſolũ qů gs interficit vel mutilat ꝑ fe ſed ẽt ex mãdatoꝛↄfilioꝛdefen ⸗ ſione:ꝑmiſſibeʒcoopatiõe:aĩatione: auxiliatõe Fm ꝙ.ð.in.i.c. hꝰtituli declaratũ eſt foꝛe homi cidas ſolũ excipis ꝗᷓ ad irregularitatẽ eũ ꝗ non obuiat cũ poſſit: qꝛiʒ ſit homicida ᷣm ꝙ dixi.ð non tñ credo erit irregularis niſi fᷣm ꝙ.ð. dixi Pomicidiũ.i. xxij. qꝛ lex ꝓmotiõis factũ re grit. xv.q.iſi qs nõ iratꝰ. Et ꝓ his oĩbus facit c.ſ dignũ.eo.ti.ẽt ſi occiſus vcl mutilatus ſit
paganus.l.di.clerirũ. homicidavo caſualis in
cafu in quo ci impurat ſilii irregularis eſt:als nõ. Et g ſunt dictũ eſt in. ij.c. huius ti. Homi cida ſiliter ex neccſſitate nõ excuſat:niſi ꝓcna
ſione ſue ꝑſone: vt dictũ eſt.c.iij. huius ti. Ho
micida Vo ſpũalis nullo mõ irregulari cfficii
per baptiſmũ ẽt tollit irregularitas homicidij
añ cõmiſſi. vt.ð. Paptiſmus.vij.ij.
¶ Dtrũ cũ homicida voluntario ſolus papa i
poſſit diſpẽſare.&. ᷣm cõiter doc. in. c.ſicutdi⸗ gnũ.eo.ti.ꝙ ſic. q;uis glo. tenuerit ꝙ necẽt pa pa poſſit. Sʒ tu tene cũ cõiter doe.ꝙ põtimo dicit Pa.in.c.ego. de iureiur.ꝙ cicrici pñt vi armis ẽt offenſibilibuſ de lnia pape q; ſolů eſ ꝓhibitũ de iure poſitiuo.ſed eo inferioꝛ nemo põt diſpenſare quãtũcũqʒ ẽt fit occultuſcvl. de tempo.oꝛdi. Mincentius tñ tenet ꝙ ſioino occultũ eſt:⁊ egit pnĩam ꝙ nõ indiget diſyen⸗ ſatione:qꝛ ecclie nõ eſt obnoxiuſ: qꝛ pctm̃ occul tũ.vxxij. q.v.chꝛiſtiana.nec deoꝓpter pniamqᷓ ei ſatiſtecit. Et iõ celebꝛare põt ⁊ vti n ſine alia diſpenſatione. Nau. Vo ⁊ Jo. coꝛci Min. ſi mõ dilpẽſatio epᷣi interuenit. Na o in.c. ex tenoꝛe.de tẽpo. oꝛ.tʒ ꝙ ji eſt oino ocul⸗ rũ ꝓut occultũ diſtinguit᷑ ʒ ꝓbabile ſic reſyici cndo legẽ ꝓmotõis publicũ ſic nõ ſiaſpiciamꝰ ad legẽ ↄſcie ifoꝛmatã ex lege po tiua:ſic indiget diſpenſatõe qð intellgode dil penſatione nõ papali: ſed epᷣali vt ſutiſtaciut ↄſcie. Et ad.e.fi. de tempo.oĩ.qð videtconn⸗ riũ. Rñdet᷑ ꝙ loquit᷑ de diſpenſatòe nõ papali ſed ep̃i que ẽ neceſſayia:vt tʒ Lau⁊ Jocyide tenere ẽt Ma. ne quis cõſtituat ſeiidicẽ incã ꝓpꝛia exiſtimando oino gccuiti qʒ oꝛte non not.qꝛ facit ad multa;
C
.
trü cũ homicida caſuali geſt inculyainfe i
rioꝛ papa poſſit diſpenſare.ſẽ· Pa in.ccõline
bat. eoti. ꝙ ep̃s põt diſpenfare in minoꝛib o lũ.vt in.c.àd audientiã.eo.ti. Archieps Voxt
cõmiſfarius pape põt in ſubdiaconatu m̃ In
diaconatu No vł pꝛeſbyteratu ſolus papadi penſat:vt in. d.c.contincbatur.
¶ Dtrũ mutilatio mẽbꝛoꝝ extra caſi intinni
tatis parificet᷑ quo ad pctm̃ moꝛtale:⁊ quod irregulariratẽ ⁊ eius diſpenſationem bomu⸗ dio..gl.ſingularis in cle.vnica. eo.ti ꝙ. f citc.aliquãtos.li. dꝛ. cum multis alij iiiem ⁊.cclericis. ne cieri. vel mona. ⁊ cin archicp tn. de rapto.c.is qui de homici.l.vi. alijs.
kegaris in victa glo.
¶ Ptrũ eps poſſit diſpenſarc ců homiadair 4
6. ſ
i
6
———
S 8
ſ in whi wiſt pin ſi ipe n Mu. eh d h tin

in —
5
*
„„
ea bůficiũ.&. m Mo.ꝙ circa fimpler põt. ſed circa curatũ nõ.ſed ſolus papa.ar.c.fi. de fili:
pꝛeſpy. Mo. Ma. in. cfi. de pu.in due.
5 ¶ Quid ſi nõ mutilat ſed debilitat an ſit irregu kris. K. Ma. in c. de diacono.g cie. vel vo. qð nõ. ar.i.q.iſicut vꝛgeri: qꝛ lʒ mẽbꝛũ debilitarũ ſit quaſi inutile quo ud operationẽ:tñ valet ſal tem ad decoꝛem: ⁊ in ꝑenis facienda eſt mi⸗ tioꝛ interp̃tatio. ↄcoꝛ. Baſpar. in. dc.iacono In Z̃rium tñ facit qð not Lp.in aui.ſed nouo Edeſer. fugi. Vnde Var.in.l.ij. ff. de pu. iudi. in fi. dicit ꝙ mutilario ꝓpꝛie eſt: qñ mẽbꝛũ ledi tur:ita ꝙ nõ põt exercere ſuũ officiũ. Hoc pꝛo batur in.l.ideʒ ophilius. in pꝛin. ff. de edil. edi. Truncatio Vo cſt qñ ex toto abſcindit᷑ mẽbꝛũ dcle. vnica. Mon dicit rruncat ſedmutilat. gt iõ intellige ꝙ nõ eſt irregularis: qñ quis non debilitat ex toro:ſed qñ ex toto:ita ꝙ nihil põt facere:ſic reneo ꝙ ſit irregularis p.d.cle.vnicũ ⁊c. qui percutit. xxiij. q.viti.
CVtrũ truncatio vł mutilatio digiri inducat irregularitatẽ. K. do. Lardi.in cle.pꝛedict q nõ:ſed cum fit in pꝛncipalibus membꝛis Landul. all. c.i.de cie.pug in due. qð loquit᷑ de mẽbꝛo. ꝛo quo not.ꝙ mẽbꝛum pꝛopꝛie ſum
Ptum⸗ ſtricte eſt fm War.⁊ Jo, de imo.in.l.ij circa fi. f. de publi iudi. pars coꝛpoꝛis habens
officiũ ſeparatuʒ ⁊ diſtinctu ſicut manus ad
palpandũ ⁊ pes ad ambulandũ. acit.c.fingu⸗
la. lrxxix. di. iũcta gio.Facit ter. in. d.c.ſicut vꝛ⸗
geri videon⁊ in auten pꝛedicta.ſed nouo iure.
Digitus aũt non eſt pꝛopꝛie mẽbꝛuʒ:ſed pars membꝛi ſeu officium membꝛi:vt ĩ.nõ ſunt li beri. ff. de ſta. ho.⁊.d.l.idem ophilius. Et idco optime tenendum non eſſe irregularem talem truncatoꝛem vel mutilatoꝛem. ¶Aua pena punit᷑ pater qui occidit filium vl filius g occidit berſ Meini de his qui ſi.ꝓ.occi. fᷣm leges ponat̃ in ſacco de cœꝛio cuʒ cane ſimia vipera? gallo.⁊ ſic pꝛoijciat in fiu⸗ mine. Si nõ habet᷑ poꝛtatur in inſulã a feris deuoꝛandus.l.vnica.C.de his qui pa. vel fi.ꝓ. occi.⁊.l.i ff. ad..pom.de paricidis. Qua pena puniunt᷑ alij homicide. Clericus dʒ deponi ⁊ ſine alia incoꝛrigibilitate tradi cu rie eculari: hoe intellige qñ volũtarie occidit. Sioa caſu.tunt gio.in.c.fi. de illis qui fi.oc ci. dicit, ꝙ ſi a caſu nulla culpa pᷣcedente: ſic nul la penitentia imponit᷑:niſi foꝛte ad cautelq̃:qꝛ bonaꝝ mentiũeſt culpã agnoſcere: vbi culpa no eſtc. ↄſiliũ..ij. de obſcru. iein.xxv. di. ad
157 eius.⁊ be pe.⁊ re c. queſitũ. Si vo culpa pꝛece dente:dic vt.ð. Homicidium.ij. ʒ. xv..
CAdquid tenẽtur homicide:vide.j. Reſtitu⸗
tio pꝛimo in. v. homicidas. cõſtituit᷑ ex aĩa ⁊ coꝛpoꝛe mO atero iſtoꝛ deficiente ñ Leſt homo.vt patet ex.c.cuʒ chꝛiſtus. de here.⁊ inc.in quadam.de cele. miſſ.⁊ in.c.ſicut de homici. 1 ¶Ptrũ liber hõ poſſit dari in pignus ⁊ in ſub ſidiũ aliarũ rerum deficientiũ.. ꝙ non · Facit clatoꝛ. de pigno. imo perdit recipiens eũ in pi gnus debitůt? rantundẽ de ſuo dare tenet de⸗ tento vel eius penribꝰ: yt no.glo. in.c.ex reſcri pro · de iureiu.?. C. de aci. ⁊ obii. autẽ· oĩo. Mbi dr ꝙ quadruplum reſtituat. Rõ qʒ illa que nõ ſunt in noſtro cõmertio obligari non poſſunt l.i.ᷓ. cam rem.ff. que res pigno. Sed ſiber hõ non ęſt dñs membꝛoꝛum ſuoꝛuʒ.Iliber homo. la. i.ff. ad..aquil. Et ideo pulchꝛe dixit Wal in
2
L.ij C· de patribus qui fi. diſtra. ꝙ ila.l.ijhabu
it oꝛtum a legibus antiquis ſm quaſ pater po
rat occidere filios.i.in ſuis.in fi.ff. de li ⁊ po.
que hodiceſt coꝛrecta.Et ideo ſolum permitti turvenditio cauſa paupertatis ſcu egeſtatis vi ctus: quia filius ſic venditus poteſt fe redume⸗ re pꝛecium offerendo ipſe vel alius pꝛo eo vel mancipium. vt in dicta.l.ij. Mtrũ liber hõ poſſit dari in obſidem. ke. ꝙ de ure j põt niſiꝑ p ⁊ imperatoꝛẽ: vt no. in.. obſides.ff. de teſt Z.. diuuſ.ff. de iure fiſci ⁊ꝑcũ qui non recognoſcir ſupcrioꝛem: vt no. ar. in.l. famẽ. ff. de publi iudi ⁊ inI.hoſtes; ff. de cap.⁊ in.l.i. de qus.ff. de poſtulai. Tñ v conſuetudine yſurpatũ eſt contfariũ ſᷣm glo.i l.ij. C. de patribus qui fi.diſtra. Et ſic de facto ſeruat᷑:vt etiã ciuitas que recognoſcit ſuperio rem det obſides ⁊ alij ſimiles ⁊ habet talis cõ ſuetudo vim legis.I.de quibus ff de legi. ĩimo videtur licere de iure cõi dare obſides: 20 pa⸗ ce ſeruanda ᷣm glo. in.c. vt pꝛidem.xriij. q viij ſed non ꝓ pecunia.vt in.d.c.ex reſcripto.⁊.d.j⸗ ex reſcripto.⁊.d.l.i.qꝛ liber homo nõ poteſt ob ligari pꝛo pignoꝛe.nec poteſt haberi in eo ius pignoꝛis:ſed tm̃ ius rctentionis. B neſta requiritur in oĩ ne gocio: qꝛ eſt vnuʒ Pꝛeccptů iuris.inſti. de iuſti.⁊ iur. F. in ris pꝛecepta ſũt hec:honeſſe viucre ⁊̃. In ma⸗ trimonijs.ff. de ritu nup.l.ſemp.in coniunctio
nibꝰ.nõ ſolũ qð liceat coſiderandũ eſt. ſed ⁊ qð

.
₰.
boneſtum ſit. hec ibi. In lege di.iiij erit· aut. in voto.c.magne.de voto. In iuramento.xxiyj.q. v. de foꝛma:nec fiſco rẽ quã vendit retractare ꝑmittit᷑ꝓpter honeſtatẽ.l.vlti.C. ne fiſcus reʒ quam ven. euin.l.x. Mec actio furti dat᷑ viro ʒ vxoꝛẽ:nec pri contra filiũ vel econtrario pꝛo⸗ pter honeſtatem.ff.de furtis.l.ſi quis vxoꝛi.in pᷣn.⁊..i.C. de fur.l.fi. Mec arrogatio.l.nec ca. F. pe.ff. de adop.ꝓpterea dicit tex.in.l.ex dãni infecti.in pꝛin.ff. de dãno infecto.honeſtꝰ mo dus ſeruandus eſt ⁊ non ĩmodcrata cuiuſq; luxuria ſequenda eſt.pꝛopterea d in.l.filiꝰ qui ff. de condi.inſti. Mam que facta ledunt pieta tem:extimamus verecundiã nf̃am.⁊ vt gene⸗ raliter dixerim que 3 bonos moꝛes fuunt: nec nos faccre poſſe credendum cſt. hec ibi. eſt maximum exterioꝛũ nOr bonoꝛum.vndc potenta tus ⁊ diuitie pꝛopter honoꝛes deſidcra bilia ſunt.iiij.ethi. ¶Cui debetur honoꝛ.&. ꝙ ſolum virtuti m philoſophum.iiij. ethico. ¶ An ſit honoꝛ pꝛeferendus vtilitati.ſę.ꝙ ſic ar. in.l.iulianus.ff. i quis ob ca.te. ¶ Mtrũ poſſit appeti honoꝛ ſine pctõ. K. ꝙñ. Mnde phus.iij.ethi.dicit ꝙ non ſunt vere foꝛ tes qui ꝓpter honoꝛes faciunt foꝛtia. Mec ob. ꝙ honoꝛ eſt pꝛemiũ virtutis.iiij. cthi. ⁊ Ppte⸗ rea ſit apperibilis: q illud eſt verum qð eſt pꝛe miũ virtutis ex parte alioꝝ:qui.ſ.non hñt ma ius qð retribuãt.ꝓpterca dicit idẽ phus ibidẽ ꝙ honoꝛ eſt ꝓpter virtutem nõ virtus ꝓpter honoꝛẽ. Mec ob.ꝙ ideʒ phᷣus dicit ꝙ honoꝛũ amatoꝛ pluſq; opoꝛtet?vel vñ non opoꝛtet vi⸗ tupcrabilis eſt. Ergo ſine pctõ aliqñ poteſt ap peti:qꝛ concedo qñ non pꝛopter ſeipſum appe titur:ſed ad gloꝛiam ⁊ laudem dci vel ſalutem aĩarum.als ſemper peccatum eſt. ¶ Vtrũ ſit moꝛtale pctm̃ inoꝛdinatus appeti⸗ tus honoꝛis.K. ꝙ ſic. ᷣm q ambitio eſt moꝛta le peccatum:de quo vide ambitio:als non ¶ WMtrũ oblatus honoꝛ ſit ſuſcipiendus..q· nõ.niſi ᷣm ꝙ d̃.i.q.i.non eſt in fi. Quiſqs igit ſacerdotiũ non ad clationis pompam: ſed ad vtilitatem adipiſci deſiderat pꝛius vires ſuas cum eo ꝙ cſt ſubiturus honoꝛe ictiat᷑ vt ſi cſt impar abſtineat:⁊ ad id cũ metu etiaʒ cui ſuffi cere eriſtimat accedat.hec Sꝛego. ¶Mtrũ querenti ſit dandus.k.qꝙ nõ.ĩmo au⸗ ferendus. vt.i.q.vi.c.ficut his. Fugienti Voẽ vandus ibidem.⁊.viij. q.iin ſcripturie.
¶ Mtruʒ voctoꝛ qui in docendo pꝛincipalitr querit fuũ honoꝛeʒ peccet moꝛtaliter.l. Men
ri. de ganda.i.quol. q.xxxiiij. ꝙ qun vrit aliquo
pꝛincipaliter ad qð non oꝛdinatur in quo deůñ contẽnit peccat moꝛtaliter. Et ſic conciuditꝝ doctoꝛ qui pꝛincipaliter querit honoꝛem ſunʒ
in docendo:⁊ ſic pꝛefert honoꝛem ſuum hono
ri diuino peccat moꝛtaliter. qꝛ vt dicu Augꝰ.
li.i.de doctrina chꝛiſtiana:ad fideʒ:ſpem:⁊ cha ritatem tota militat diuina ſcriptura que pꝛin cipaliter oꝛdinatur ad honoꝛẽ dei. In quo de contẽnitur fi pꝛincipaliter ad alterius honoꝛ oꝛdinetur. Sed ſane intellige ⁊ limita verum
quando legit aliquid quod eſt pꝛincipaliter o⸗
dinatũ ad honoꝛem dei. vt cum pꝛedicat ⁊hu iuſmodi.qꝛ ſecus credo quãdolegit aliqudq
non eſt pꝛincipaliter ad honoꝛẽ dei vt ſunt le⸗
ges ⁊ multe ſcienrie que ad pacem hominũ ⁊ vtilitatem pꝛincipaliter oꝛdinantur:qꝛ tc nõ
7
contẽnitur deus. Et ſic non erit moꝛtale per
⁊ de hoc vide vana gloꝛia.
Bracanonica
eſt officiũ diuinũ certa hoꝛa diei natu ralis deõ ꝑſoluendũ ab eccleſiaſticis ꝑſonis. ¶ Quot ſunt hoꝛc canonice. K.bm glo. inc. .de cele.miſ.ꝙ ſunt.vij.ſ.matutinũ: pꝛimater tia:ſexta:nona:veſpere:⁊ completoꝛium. ¶ N quibus debent dici. ke. ꝙ ab õibuseccleñ aſticis perſonis. Facit.c.fi.xcij. di. 4 ¶Ptrũ omnes eccleſiaſticitencantur de pꝛec pto ad omnes hoꝛas canonicas ditendas&. hm gloſa. in. d.c.fin. ꝙ ſic. ⁊ cam videiur ſequi Inno.in.c.i.de cele. miſſa. Sed doc. comuniler m.d.c.i.dicunt ꝙ nõ omnes tenentur. Seſo⸗
25—
—*
lum triplex genus eccleſiaſticoꝛum. Pimũge nus eſt illoꝛum qui ſunt beneficiati. hot pale
p.d.c.fi. vbi dicit eccleſie deputati.ſ per benefi cium:⁊ ſic ſoluitur opinio glo:pꝛedicticfi cit.c. cum ſᷣm.de pꝛeben. Secunduʒ genus ſit criſtentes in ſacris: lʒ non fint bencficialip batur pcr.d.c.pꝛimum.⁊ in.c. dolentes. oli?
quod ibi no. Et qᷓ;uis Pa in. d.c.i. dial e
tutius qð ctiam exiſtentes in minoꝛibusc⸗ uis non ſint beneficiati teneant: ex quoin e tem dñi ſunt aſſumpti: tamen ego non 2 n niſi de bono conſilio. ertiũ genus eſt qui per pꝛofeſſionem vel votuʒad id facien
ſe obligauerunt.clicet. de voto. ni⸗ CMhtrůclericus beneficiatus eriſtens in noꝛibus cum eſi abſens ex ců legitima?de
—

nit ecceſie per vicarum teneatur ad hoꝛas ca nonicas. K. fm Ma. in. d.c.i. q ſic.⁊ hoc eſt de mente Innocen. in. d.c.i. Jo. an.⁊ eſt tutius. j Abbas ⁊ quidam alij dicant ꝙ non tenetur: quos credo dicere verum fi nuiam vtilitatem in abſentia reciperet ab eccleſia:als non eſt ve ra opinio:cum non ſolum beneficium detur: vt ſeruiat eccleſie. ſed etiaʒ vt oꝛet pꝛo his qui beneficium conſtituerunt. Concoꝛ.cum hoc Lar.in. d.cle pꝛima. ¶ Ptrum clericus ercõmunicatus teneatur ad hoꝛas. Reſpon. ꝙ ſi eſt minoꝛi excõmuni⸗ catione innodatus poteſt ⁊ debet dicere etiaʒ cum glijs ſᷣm ꝙ infra dicam. Si Vo eſt excõ⸗ municatus maioꝛi exrcõmunicatione:ſic ſolus tenerur dicere fine. Vñs vobiſcum. ⁊ eriaʒ de⸗ gradatus ſi eſt in ſacris:vel ſi non eſt in ſacris tamen tenet beneficium. Facit quod legitur Tno.in c. legi. xvi.q.i.in pꝛima glo.⁊ concoꝛ.cõ muniter doc. in hoc. ¶ Prrum papa poſſit diſpenſure vt pꝛefati ñ teneantur ad hoꝛas canonicas.h&t. ſm Pa.in
dicto.c.i.ꝙ non. quin ſepties in die tenean⸗ tur laudare deum. In modo autem dicendi
diſpenſare poteſt. ¶ Btrum dimittens officium ex infirmitate ercuſetur. Reſpon. ſecundum Innocen.in. d. c.i.ꝙ ſic. ſieſt talis infirmitas in qua directe vel occaſionaliter ſibi obeſſet vel obeſſe time- rerur ſi cclebꝛationi intenderet. Dicit tamen Panoꝛ un. d.c..ꝙ ſi nocumentum eſſet leue vllin febꝛe quartana vel longa vel modica: nõ ercuſaretur ſi non diceret. ¶ AQuid ſi ex obliuione aliquam hoꝛam dimi ſit. K. nõ credo fit moꝛtajc peccatum.debet ta men ſupplere quod omiſit⁊ doleat de negli⸗ gentia ſua. Inno.aurem in. dc i.videtur ſen⸗ tire ꝙ confeſſoꝛ poſſet ei imponere aliam pe⸗ nitentiam etiam ſi voluntarie dimiſit. lʒcon⸗ ſulat vt imponat ꝙſ uppleat que omſit niſi quando videret non pꝛoficere. Sed hoc tene de bono confilio:⁊ qð confeſſoꝛ poſſit ei impo nere aliud qð ſit ad jaudem dei.puta.vij. pſal⸗ moð⁊ hmõi.tenet Tho.in quol:⁊ Pe. de pal. in. iiij. di. xv.etiam ſi dimiſit voluntarie. ¶ Mtrum non habens libꝛum vel carens vi ſu ⁊ huiuſmodi excuſctur: ſi non dicat hoꝛas. Reſpon. ꝙ ſic. ar. cle.fi.ſde vita ⁊ honeſta.cle. dum tamen ſuppleat noſter:x huiuſmodi. io 4 Mtrũ pꝛefati obligati ad hoꝛas peccẽt moꝛ
per plalmos vel pater
172 tali ipſas omittendo ex negligentia.x. Hen ri. de ganda.in quol.tenet ꝙ peccat moꝛtaliter omutendo:niſi rõne infirmitatis vel alterius cauſe legitime impediat᷑. Riga. Vo anglicus in quol. dicit ꝙ ſi dimittat ex negligentia:non auderem diccre ꝙ moꝛtaliter peccaret. Sio ex faſtidio diuinicultus vel cõtemptu:ſic moꝛ taliter peccat. Credo etiam ꝙʒ conſuetudo in huiuſmodi dimiſſione ſit moꝛtale peccatum.
Mec Riga.quc opinio eſt humanioꝛ. MPtrů clericus beneficiatus non dicens offi cium tencatur reſtituere fructuſ quos interim recepit ab ecdefia. K. Jo.cal. in. d.c.i.dicit ꝙ fic qꝛ pꝛopter officium vatur beneficium: vt in.c. diuerſis. de cle. coniuga. Et ideo cũ aliquid da⸗ tur pꝛoprer cauſam: cauſa nõ ſecuta repetitur ff.⁊. C. de condi.cauſa da.ca.non ſe.per totum. Do. Lar. tenet contrarium.⁊ Pa.dicit ꝙ pꝛi⸗ ma eſt nimis rigida. Sed ego credo ꝙ lʒ ſit ri⸗ gida tñ eſt vera:⁊ ideo ſequenda. Et reſponſio Ma. ad motiua Lalde. nõ eſt valida: qꝛ lz dent᷑ redditus vt viuat:vt dicit.c. dyaconi j unt.xciij di.⁊.c.ij. de pꝛcben. non quidem tamen ſimpli⸗ citer:ſed vt viuat m cultũ dei. ⁊ facit pꝛo hoc cclericus victum.xci.di. argucndo a maioꝛi. ?hoc tenet eriam Lau.in cltricis qui non im⸗ plent officia ſua:ſed voluntatibus vacant Pte nentur fructus reſtituere. ¶ Quid debeat dici pꝛo hoꝛa. kK. Car. in cle.i.ð cele. miſ. Jau. dicit ꝙ ſi eſt conſtitutio vci con⸗ ſuetudo illa ſeruet᷑.xij. di. noun. qꝛ nec hoc vcꝭ illud dicere eſt in pꝛecepto:cum diuerſ diuerſa dicant. de conſe· di v. in die reſurrectionis. Me rum eſt ꝙ clerici ſeculares debent dicere ᷣm oꝛ dinem romane eccleſie. dicto.c.in die. vel fm ec cleſiam metropolitanam xij.di.c.fi.nec repꝛo⸗ batur vſus alicuius eccleſie antiquus ʒ Nau. vbi clerici ſunt cõtenti tribus pſalmis.jʒ eccła romaha vel metropolitana hoc nõ ſeruet. Se cus eſſet ſi pꝛiuata pſona hoc ſibi faceret. Ad- uerte ctiã qʒ dicit directoꝛiũ li. i.ti.viij. ꝙ cleri ci oꝛdinati ad titulũ ſii patrimonij poſſunt di cere quodcunq; officium volunt:qꝛ nõ obligã tur ad iſtã vł illã eccteſiꝗᷓ. In regularibuso dicit feruandã coꝝ reguld vel ſtatutũ in poc rij. dic.fi. Et hoc verũ niſi ſint pꝛiuilcgiati vt ccrici ⁊ religioſi g ſunt cõmenſales domeſtici alicuius cardinalis ſeucp̃i graʒ ⁊ cõmunionẽ ſedis apoſtolice habentis qui licite ſe eis con⸗ foꝛmare debent. vt in cle.fi. de celc.miſ. ¶Auid de eo gex diſpenſatiõc eſi bñ ficiatus
*
3. 1
17
—
15

in duabus ecclefiijs..ꝙ dʒ dicere officiũ ᷣm ilã ĩ quã tenet facere relidẽtiã: ꝙ ſi ad nullius reſidẽtiã tenet.tũc credo ꝙ põt ſe ↄfoœꝛmare il⸗ liecclie ĩq̃ ſe reꝑit officia ẽciebꝛare. Si vo diẽ ꝑſe tũc 5ʒ Tho · in quolibet vide ꝙ debcat di cere Fm oꝛdinẽ illius eccłic in q̃ hz maioꝛẽ di⸗ gnitatẽ:qͥuis foꝛte in alia hẽat pinguiꝰ bñficiũ qð credo de bene eſſe. nõ de neccſſitate foꝛevc⸗ rũ:ci poſſit dicere qð vult. vt ſatis pʒ ꝑ nõ in c.i.de cele.miſ.ꝑ Inno.⁊ alios doc.
i4 ¶ Otrũ peccei m̃oꝛtalii ꝗ ad libitũ ſuũ mutat
&
5
offm̃ ↄſuerũ. K. credo ꝙ ſic ĩclerico pᷣbẽdato ⁊ religioſo. Sccꝰ ĩ alio oꝛdiato ad ſuũ primoniũ ¶ WMtrũ monachꝰ pᷣpoſitꝰ eccleſie ſcculari tene atur dicere offm̃ monachale. K ꝙ ſi ꝑpetuo ẽ aſſũptus:⁊ ſic tranſlatꝰ.ſic cũ nipil habcat cõe cũ monaſterio.xvi.q.i.ncꝓ cuiuſlibet.nã dicet monachalc:ſʒ illius ecclefie ad quã tranſlatus cſt'⁊ placct Jo.xviq.i.c.iij·⁊ Bof. in ſũma de ſta.mo.⁊ o. in ſum.eo.ti. Secus eſſet ſi non eſſct tranſſatus niſi ad tp̃s.qꝛ dʒ dicere mona⸗ chale:⁊ videt ſentirc glo. in cle.fi. de cele. miſ. Et facit tex.ibidem in argumentum. ¶Auidſi dicendo officiũ in choꝛo cũ alijs ex aliqᷓ ncceſſitate intermiſit pſalmũ vel lectionẽ ſ. ᷣm Inno.in.c. dolentes.de celc. miſ.ꝙ non ꝙ nõ tẽnci illud reaſſumerelʒ ſit cautiuſ reaſſu mat.dũmõ nõ ſubtrahat vocẽ ſuaʒ ab officio choꝛi.imo plꝰ dico ꝙ ẽt ſi aligd omiſit ex negii gentia ſua. q nõ dʒ ſupplere ſubtrahẽdo voce ab officio choꝛi: ſed poſtea ſuppleat ſi aliquid notabile omiſit. Si Vo eſſet verſus vel d mi nimũ ſuppleat ꝑ aliquem pſalmũ vcl pater no ſter. Idem dic ſm Henri. de gan in quolibʒ ꝙ ſi qs nõ ex malitia:ſed cũ cã legitima no inter⸗ ſit in puncipio officij vel fini ꝙ non opoꝛtct à capite reincipere vel finẽ perficere ꝓpler ꝑfe⸗ tionẽ charitaris: qua vnũ coꝛpus reputant᷑.⁊ qð vnus dirit extimatur alter diriſſe. Et hoc verũ niſi choꝛus multũ in pꝛincipio ꝓceſſiſſei: vel multũ de fine reſtaret.hec ille.
i7 ¶ Otrů tencat᷑ gs dicere id qð Fʒ ↄſuetudinẽ
is C
choꝛi aliquis ſolus dicit vł aſſociatus:qñ dicit officiũ in choꝛo.k.ꝙ nõ ᷓm Pe. de pal.in.iiij di.xv qꝛ id qð dicit vnus reputat᷑ dici ab oĩbꝰ qñ ex aiiqua rarionabii cauſa ita eſt conſuetũ vt ſolus tale quid dicat.
trũ dicens officiũ ſi pꝛetermittat vnq̃ ho rã ex obliuione vel quidſiſe. puta lectioneʒ vel pſalmũ tenest᷑ ueꝝ reitcrat᷑ totũ. K. vr coliigo ex doctrina Inno. vbi.ẽ.⁊ ſequii Landul. ꝙñ
ted fufficit fupplere qð omiſſũ eſt. Vñgdimi⸗ ſit hymnũ vł pſalmũ pꝛimi nocturnicũ aduer tit: ⁊eſt in. ij. nocturno.nõð oʒ reincipiat diſtur vando offm̃: vel g dixit tertiã ⁊ aduertit nõ di xiſſe pꝛimã non oʒ dicat iterũ tertiã. Sed poſt otfm̃ ſuppleat omiſſũ:⁊ doleat de negiigentia. Dicit Pe.de pal. vbi.ð. ꝙ g notabilit male di xit offm̃ꝛſi vult euadere moꝛtale dʒ redicere to⸗ tũ. Sʒ ſi modicũ dimiſit: puta pſaimũ vel ſi vł dictiõʒ tenet᷑ illud repetere pꝰ offj̃ vlalga loco eius dicere:ſi vult cuadere petm̃ vcniaſe.
¶ Mtrũ debeat dicere pr̃ ñ poſt hoꝛas..ꝙ ij
ſic.poſt veſperas ⁊ matutinů· de cõſe. di vcid ſempꝑ.⁊ de cõſuetudine dr in fine oim houꝝ qꝛ matutinũ accipit᷑ ꝓ gi officio vſq; ad noni ⁊ ꝙ veſpere oẽ aliud qð reſtat:vt pʒůd.c.id ſy x.c.conuenit. ibidem. 3
¶ Qua hoꝛa ſunt dicẽde hoꝛe canonice.dt i
pici tempoꝛe ſuo.ſ.matutinum in nocteyꝛin in oꝛtu ſolis. Et ſic de ceteris: niſi ex neceſun vt hic.j. dicam.
¶ Sed nungd in ſero poterit qs viceremnui i
nů fine pctõ. K. vt ex pdictiſpʒ. ꝙ ficſeron bili cã facit. qꝛ fm Tho. in quol. Weliſẽ ſideo debitas laudes pᷣuenicndo reddamꝰ ⁊ aliaho⸗
neſta officia poſtea faciamꝰq;ſi ꝑ ynñ dludi pediat. Secus eẽt ſi faccret nõ ex rõnabilicꝭ
qʒ ſic eẽt pctm̃.arc.clericus.clixc. di ¶Wtrů ſit moꝛtale pctm̃ nõ dicere boꝛis debi tis ſine cã rõnabili. K. ꝙ nõ. niſi gs faccretic temptũ dei vel ecclic:cũ nullũ ius peipit ꝙ di cat hoꝛs debiti. niſi cle.i. de ceie. nilqᷓvigetß⸗ ceptiua ꝑp vbũ ſancimꝰ. ꝙ offfi hois debi
— S
tis ĩ cathedralibꝰ regularibꝰ ⁊ coleginiccce
ſijſ deuote pſallat. Et iõ crcdo ꝗ peccemo talit plati.ſiĩ pfatis ecclijs hoꝛis debitionðji cerẽt dicere:⁊ ẽt illi g vł ſůt bñficiati in pfatis ecclijs vel ſubditi pᷣatoꝝ regulariũ cuipoh eis a p̃latis ſi ñ dicerẽt. Mec accipias holi do⸗ bitã ita ad punctũ:ſed groſſo mõ? largoʒſicut dicere maturinũ in auroꝛa vel q;i cenlea in dia nocte:⁊ hmõi als ãt a pticularibꝰ ꝑlonð vł inalijs ecckijs a pᷣdictis nꝰ dicere hous do⸗ biris erit pctm̃ veniale ſinc rõnabilicã. rc NVo rõnabili ẽt ĩpᷣdictis ecclijs liceret vlpuls
qi ꝓceſſio eſt ficnda vel pdicario? bmokip pterca pꝛcucniunt tempus debitum. nilad
i Vtrũ matutinũ ſit dicendi ancc; LBon idem ſit de pꝛima. vidc ibidem.
Vbi dñt dici hoꝛe canonicc..xin ecdis
4
———————
amt
u un nii inßi in
m mi ſihn ti ſißht min niit tihit mn wich uft
dh ioni neii
ſih hnn
plid
nz
üfj
gin
1 ſjg
hi u Uh itt
——

vt nð.gl rcij. di. in.c.fi. Sed hoc intelligo ð ad actũ interioꝛẽ:jʒ ſit temeraria ⁊ grauis foꝛre: ñ clericos ꝗ in ipſa ſüt bijficiati ꝑꝑ vbñ poſitũ tñ eſt moꝛtale niſi Pꝑ ↄtẽptũ:qꝛ eccta nõ hʒ iu 1.d.c.fi. eccle deputatꝰ.ꝗᷓ videt᷑ cericꝰ bñ ficiatꝰ dicare de interioꝛibꝰ actibꝰ mere ꝑppꝑ qð miſter Ppeccet moꝛtalit᷑ ſine rõnabili cã ibiñ dicẽs ecclic b dicẽdo offm̃ aliud cogitet:ñ vidct᷑trãt officiũ:qꝛ dicit ibi tex. in. d.c.fi. ꝙ ꝗ ñ ↄuencrit greſſoꝛ pᷣcepti ex natura facri. Siã̃t cuagatio deponat a clero.⁊ q̃ ad eccłias collegiatas vel mẽtis ſiter ꝙ aliqs ſcieni ſe occupat in actu regulares.clarũ eſt ꝙ eſt de pꝛcccpto:vt ibi di⸗ erterioꝛig nõ ſecũ patit ttent ionẽ:ſic vide᷑ cẽ cat᷑.vt pʒ in cle.i.de ceje. miſn. Inno.in.c.i.ð morꝛtale petm̃ ⁊ directe ʒ pᷣccptũ.c.dolentes. ð cele.miſ.quo ad alias non credo. cele. niſ. vbi pᷣcipit vt ſtudioſe parit ⁊ deuote
6 ¶ Scd nũqd peccet totiẽs moꝛtalit quoticns dicat᷑. nõ obſeruant q occupantes ſe in actu ñ ↄuenit clericꝰ bñficiatꝰ vłreligioſꝰ ad choꝝ erterioꝛi ſcieni ſibi attentionẽ ſubtrahũt. Idẽ ſine rõnabili cõ. K. ꝙ ñ crcdo.qꝛ materia nõvi Tho.i.iiij. di xv. diẽ ꝙ qñ aliqs mẽtẽ exꝓpoſi det᷑ ita ponderoſa:ſʒ qñ duccret in ↄſuctudinẽ to diſtrahit ad alia i oꝛãdo:ſine culpa nõ ẽx⁊ pᷓ vcl qñ oſtm̃ eccke pateret᷑ iacturã in celchꝛatòe cipueſi in alijs ſpõte ſe occupat qᷓ mẽtẽ diſtra⸗ tũc nõ excuſarẽ moꝛtali. Et ſic limito ⁊ intcl hůt:ſẽ ſũt exfioꝛa opa. Et ſi mens ad ʒriũ cua ligo. d.c.fi. ex aliq̃ tñ rõabili cãtʒ p̃latis ⁊ alijs get:erit culpa moꝛtalis. Si/qt ſine B ꝙ ꝑcipia⸗ ſe abſentarc:dũmõ offm̃ dicãt eũdo vel ſtãdo mus: mens ad alia euaget᷑:vcl culpa caret: vel in domo ſua. Mec ob.c.ep̃s. de ↄſe. di.iij. QDð puiſſima erit: nifi pᷣcedes cogitatio:ex qj ↄtigit videt innuere ſufficere cpo.ſi dic dñico ad ce⸗ euagatio talis eſſe dicat᷑ in culpa. hec ille. Eti ceſiã ↄueniat.qꝛ illud.c.nõ dat lniam abſentie tencas limitando tñ dictuʒ Tho.verũ quo ad ſednõ vult vt ꝓ alig cã qᷓ; infirmitatis ⁊ j lis ofonem que eſt de pꝛecepto:ſiẽ ẽ off̃:⁊ hmõi abſit diebꝰ feſtiuiſ. t ꝙ alijs diebꝰ debeat in⸗ nõ ãt qͥ ad ofonẽ q̃ cx deuotiõe eſt ⁊ volũtate tereſſe facit.c.puenit ad nos. vij. q.i.⁊.c.ep̃s vi ſolũ. vduerte tñ fm Tho·xij. q.lrxrij. ar.i.ꝙ lem rli. diſ ceſfante. intellige impedimento. deuotio nihil aliud eſſe videt᷑: qᷓ; volũtas q̃dã
7 Quo ad attentionẽ ſcu deuotionẽ. Qucrit᷑ Pmpte ſe tradẽdi ad ca q̃ ptinent ad dei famu vtrũ peccẽt moꝛtalii nõ dicẽtes otjm̃ deuote 7latũ. Silr attẽde ſᷣm Tho.in, iiij. di. xv.q regri
ſtudioſe. k. glo. incle.i.in verbo fruciꝰ. deccl. tur ꝙ attẽtio remaneat in orone:nõ p eſſentiã miſ.tʒ ꝙ ſufficit dicere oꝛe:l nõ coꝛde. Et cũ ca actus: nec ſufficit q ſit in habitu ſolũ:ſed ꝙ ſit ↄcurrũt multe canoniſte in.c. dolentes. de cele. ßᷣm virtutẽ q̃ ẽ mediũ ꝗd inter pdicta duo. Et mil. Alij ãt tenẽt ꝙ ẽ de pᷣcepto vt dicat deno tũc videt᷑ manere ſʒ virtutẽ: qñ accedit adofo te ⁊ſudioſe p. d.c. dolentcſ. Pt ſic deuotio de⸗ nẽ cũ intẽtiõe aligd impetrãdi vel deo debitũ notet attẽtionẽ:⁊ ſtudioſitas modũ dicẽ di. Gʒ obſequiũ reddẽdi.ẽt ſiĩ Pſecutõe mens ad alia tu dic ſm Me de pal.in.iiij. di. xv. Farcntio rapiai:niſi tãta ſit euagatio ꝙ oĩino depeat vis ad officiũ ſẽ ad qolbet bonũ opus põt regri pꝛimeitẽtiõis. Et i oʒ ꝙ ſepius hõ coꝛ reuo duplex. Mꝛimo vtoffm̃ ab intẽtiõc ꝓccdat. ⁊ cet ad ſeip̃m. Etex his pʒ qd renẽdũ de ↄfabu iſio mõ attentio regrit᷑ ad officiũ.nð ſolũ ꝓpt᷑ lãtibꝰ⁊ als diſſolutões faciẽtibꝰ ĩ offõᷓ aut ip meritũ:ſʒ ẽt ad euitãdũ pctm̃:qꝛ nullũ opusẽ ſũ dicẽtibꝰfaciẽdo aliqð exercitiũ manuale:qð meritoꝛiũ nifi er intentõe ꝓcedat. alit nò cſſet bene nota. Et Fᷣm pꝛedicta intellige ⁊ limita. humanũ:cũ hõ ſit hõ ꝑrõnem ⁊ volũtatẽ. Si d.c.dolentes ⁊ doc.ibidem. milit ad cuitandũ trãſgreſſiones pᷣcepti: qꝛ p̃ce ¶ Mtrũ clericus cãtqᷓs ieccleſia offm̃ diuinũ 28 ptů dat hoibus. Et 10 o ꝙ no pcedat ex ſola yt placcat populo peccet.K. Pa.ĩ.c.vt quiſqs unauntoe qchis eſt nobis ⁊ bꝛuti. Sʒer de⸗ de vita⁊ hone. cle.q ſice grauit. Wnc dieit In liberatòe qͥ regrit attentionẽ. Scro mõ vtro⸗ do. Deuzʒ moꝛibus ſimulat qui populũ voci⸗ tũ offm̃ attentio ↄcomitet᷑ actualit⁊ hoc nõ re pug mulcet.Facit qð dÿ ⁊ nota.xcij. di.c.i.⁊ ij arit. nec in officio nec in alijs bonis ofonibus e quo tam̃en vtrum ſit moꝛtale vel veniale vloꝑibꝰ: qꝛ e ipoſſibilir hũani fragilitati. Reg vel nullum. Ddic vt.j. Placere. rittñ ꝙ oꝛãs ſcient nõ diſtrahit mẽtẽ ab off future vite eſt filia luru- h nõ poſſet eſe ſinc moꝛtali pctõ vcl veniali 20 rie inq;tum reputat bo⸗ ccnngaio ẽ prer intẽtionẽ⁊ pp pcecẽtẽ nñeternũ vt bonum arduũ. q propter vecupatõeʒ licitã nõ eſt pctm. Secꝰ ſi pp iliici delectationes vcnereas non appetit: imo faſti td. Bed cuagatio qͥ eſt aducrtentis ⁊ ſe oluʒ fᷣm dit bona eterna ac ſi nõ eſſent ardua ⁊ ſũma.
—

— ſi itale qð alio vocabulo P E d̃ ſinodochiũ:ali Mudd fiigioſũ: aliud nõ religioſi ũ. Ho ſpitale rcligioſũ dicitur quãdo auctoꝛitaic epi ſcopi edificati eſt.c. ad hec. de religi. domi.⁊ tũc pertinet ad ipſum epiſcopũ:non vt diſpo⸗ nat ð redditibꝰ ad libitũt:ſed vt ordinet vt diſ pẽſent ad vſũ deſtinatũ.ar. cle. qꝛ contingit. de reli. do. Poſpitale qð nõ eſt religioſum eſt illud quod ſinc auctoꝛitate epi cõſtructũ ẽ: ncc epiſcopus põt ſe deeo intromittere.ſed patro nus ꝗ cdificauit ad libitũ diſponet:vt in.cãter dilectos.⁊ ibi ꝑ Inno.de dona. Et qʒuis cps
exercucrit ibi vnñ̃ ius epiſcopale:nõ põt tñ ꝑ hoc alia crerccre ßᷣm Fede.conſi.xxv. quia de poſſcſione vnius articuli non eſt inferẽdum ad aios articulos: vt in.c.cũ contingat.de de⸗ ci. Mec obſtat c.primũ.de reli.do. qꝛ locus de quo logtur neccſſario debebat cẽ ſubiectꝰ ali cui epiſcopo.⁊ ideo ꝑꝛeſumitur pꝛo eo qui cxcr cuit vnñ ius in eo. Gimile infert Jo · an.in re⸗ gula.quod alicui.lib.vi.ĩ mercurialibus qd pã tronus qui exercuit ius pꝛeſentãdi.alio nò ap perẽte pꝛcſumitur patronus ex quo ius patro natus ad aliquẽ debet pertincre ⁊ alius nõ ap parcat.niſi iſte g exercuit actus patroni no ſic in caſu noſtro:qꝛ hoſpitale neceſſario nõ eſt re ligioſum: vt patct. Limita tamẽ hocvcrumꝙ epiſcppus nõ poteſt ſe itromittere quãdo nõð eſt religioſum.ᷣm Pa. in. c.i.⁊.c.de ſinodo⸗ chijs. d reli. do.verů niſi patronus qui ipſuʒ edificauit eſſet moꝛtuus: qꝛ tunc ad curam ehi ſcopi pertineret vt voluntas defuncti pia mã⸗ daretur executiõi:vtvidetur tex.in autcn. ð ec cleſi.titu.j.ſi quis edificatione.⁊.j.ſeq· Vnde k talis locus nõ teneatur epiſcopo reſpocere: in epiſcopalibꝰ tamen epiſcopus curam habe re poteſt ex quo pius locus eſt. Quod vcrũ ẽ
niſi teſtatoꝛ qui ipſũ edificauit aliter expꝛeſſe diſpoſuiſſet:qꝛ illud ſeruanduʒ. vt in dicto.ð.fi
quis. Erquo patet ꝙ quilibet poteſt hoſpitale
edificare etiam cum oꝛatoꝝo. ᷣm Moſticn.⁊ Panoꝛ.in dicto.c.ad hec.ſine alia auctoꝛitate Ged ĩ oꝛatoꝛio non poteſt celebꝛari ſine licen ⸗ tia epiſcopi.de conſecra.diſt.i.c.unicuiq;.⁊.d. c.inier dilectos. 3 ᷓ Muis poteſt pꝛefici ꝓ rectoꝛe hoſpitalis.he finodochijs ꝙ religioſi nõ poſ⸗ unt deputari niũ talia hoſpitalia habcant cu rã animax: vł niſi hoſpitale cſſer ſubiectũ mo naſterio:⁊ monachus deputaret per abbatem
D ſtiariusui veteri telt
tanq;; obedientiariꝰ ᷣm Jede.cõſi. cv. lcrici ſeculares poſſũr eſſe rectoꝛes ſed non poſſunt habere in titulũ beneficij. vt in cle. qꝛ contin⸗ 4 git. de reli.do.⁊ cle. per litteras.de pꝛeben. Jai. ci omnes poſſũt inititui rectoꝛeſ: dũmodo ſint uu viri idonei ⁊ pꝛouidi⁊ boni teſtimonij:g ſciãt un velint ⁊ poſſint loca ipſa ⁊ ura eoꝛũvtiliterye gere: vt in cle.pꝛcdicta.quia contingit. F VQuid debẽt facere pᷣdicti rectoꝛeſ. Reſpon. 1 ꝙ debẽt ad moduʒ curatoꝛum ⁊ tutonmiu⸗ ramentũ pꝛeſtare ac inuentarium facere de bo 6 nis ipſoꝛũ locoꝛũ ⁊ annuarim rcddere ratio⸗ nem oꝛdinarijs ſub quibꝰ ſunt vel ab eis depu. tatis:alioquin collatio: ꝓuiſio:⁊ oꝛdiatio tali⸗ um eſt nulla ipſo iure.vt in. d.cle.qꝛ cõtingit. Verum q nõ extenditur hoc ad hoſpialum t litariũ oꝛdinum aut alioꝛũ religioſoꝝ. Pꝛec⸗ pitur tamẽ omnibꝰ rectoꝛibus ſub obleſtatõ ne diuin iudicij ⁊ per obedientiã vt redditus 1 in vſus paupcrũ conuertant ⁊ non in alios x ſ ctoꝛes tamen militariũ ⁊ religioſoꝝ hoſpi 1 lium ſufficit ꝓuideãt hm coꝛum oꝛdinumin⸗ 4 ſtituta ⁊ antiquas obſernãtias pauperibꝰ qð 5 eſt limitandum qñ quod ſupereſt exponit x. fide vel pie. als nõð excuſantur ſi male erpen⸗ dunt in nõ pios vſus: qꝛ negari nõ poteſt qn„ tales redditus fint inſtituri pꝛopter pios vſus w ¶ Quid de adminiſtratiõe ſacramentonmn?* cciebꝛatiõe in ipſis hoſpitalibus pauperbus ibidẽ. Reſpon. ꝙ debet ſcruari antiquacol⸗ ſuetudo quo ad exercẽda ⁊ miniſtrand ſpin 3 tualia ſupꝛa dicta. vt in. d. cle. qꝛ contingu. in ¶ Pꝛecipit᷑ omnibꝰ ad quos de iule veſcõſue 4 tudine vl ſtatuto vł pꝛiuilego ꝑlinet curaho uin ſpitaliũ q · bona depdita alicnats indebite in u ſtatũ debitũ reducãt ⁊ refoꝛment v rectous iurta facultates pꝛouẽtuũ inſiſtãt ſuſtẽtariõt xreceptiõi miſerabiiũ perſonarã. In qoh i negligẽtes fucrãtoꝛdinarijsuũginx ip 1 ſi nõ ſunt exempta auctoꝛitate pꝛopꝛia. Slve jn ro cxempta ſũt auctoꝛitate apoſtolica 6 u lant ad pꝛedicta facienda per cenluram eœ aſticam compeſcendo tã coſdem Ia n ↄtradictoꝛes cũ dantibus auriliũ⸗ iliũ v norem. Mon obſtantibus Fibuſn in kegijs quo ad hoc.d. cic. quid — ſpitalis dericvücluu Clericus.iij. diidẽ qð ini

125 33————
hmi paralipo. v. Moſtiarij ejecti funt ad cuſto diã templi vt nõ ingrederct in ilud imundꝰ ſpůs in oĩ re. Wñ hoſtiarij dicti ſũt co ꝙ p̃ſint poſtijs tẽpli. Ipſi enĩ tenẽtes claues oĩa intꝰ ertraqʒ cuſtodiũt atqʒ iter bonos ⁊ malos ha bẽtes iudiciũ fideles recipiũt ⁊ infideles abij⸗ ciunt.xxi.di.clcros.in fi.⁊.xxv.di. pcriectis S. ſti ſcruãda ẽ fidesꝓmiſſa.xxiij I Lt q.i.noli.⁊.xxij. q.iij. innocẽf O limita. vt.ſ. Juramentũ. v.. xvij. n l vcra requirir tria Mmilitas Pꝛimũ ſui ipfi⸗ nihilationẽ. hoc eſt ꝙ feputet ſe oĩbus vilioꝛẽ. Et lʒ cognoſcat ſe haberc aliqua dona dei que alij non habent. tanto magis debet in ſe vilcſcere cogitans ꝙ ſi deus talia alijſ dediſ ſet gratioꝛes dco eſſet qᷓ; ipſe. ꝑt ſic cum veri⸗ tate poteſt ſc cxiſtimare viliorcm omnibus ⁊ magis ingratũ. Et hoc eſt quod voluit diccre Mcdda in omel. ſabbati tertie dñice quadra⸗ geſime. Lũ alium inquit peccantẽ conſpicimꝰ mor aium dcoꝛſum inclincmus.⁊ qᷓ; abiecti ex nra fragi itate ſumus.ſi nos dinina pietas nõ ſuſtẽtet humiliter inſpi iamus.hec ile. ⁊ Jo. riij. Tum feccritis hec oĩa dicite:qꝛ ſerui iu⸗ tiles eſtis:quaſi dicat cx conſiderationc humi li obligationis quam habemus:qꝛ cuʒ augent᷑ dona rationes ctiam creſcunt donoꝝ. Scm pꝛomptam alioꝛum obtemperationẽ. Wñ de renun.c. niſi cum pꝛidem.tunc vcram humili⸗
tatem oſtendis cũ ꝑ cam locum ſublimeʒ effu gies. ⁊ tñ ꝑobedicntiam non dimittes. Nam vera hunn itas farit vt quiſq; iagis alijs ð ſe credat qᷓ; ſibi ipfi:qꝛ dicit Bꝛe.ſi ſe meclioꝛẽ alijs non crederet nequaqᷓ; glioꝝ conſilia ſue
deliberationi poſtponeret. Et hoc verũ in oĩ dubio ꝙ potius debet alijs credere qᷓ; ſue opi nioni.ſecus in alijs. Tertiuʒ qð requirit humi litas eſt: vt dona dei que in ſe habʒ abſcondat ⁊ ſe ſolum vilem ab extra demonſtret: niſi in⸗ quantũ honoꝛ dei ⁊ bonũ pꝛorimialiud rcgrit
Mam non eſſet humilitas qñ pꝛo ſalute pꝛoxi
mi⁊ adcdificationem aĩarum poſſetoſtende re⁊ pꝛedicgre dona dei que habet ſi ea occulta ret. qꝛ dr Matth.v. Juceat lux veſtra x. Mõ tamen debet magis vileſcere in apparentia qᷓ; impoꝛtet conditio ſua ⁊ qualitas reſ pectu co⸗
rum cũ quibꝰ viuit: qꝛ ſic potius eſſet ſ uperſti⸗
tio qᷓ; humilitas.xli.dic.quiſi qs rebus.in pᷣn: — A ct antia PpPit impoꝛtat ꝙ hõ verbis ſe extol⸗
160 lat ſcðm Tho. xxij. q.cxxij. ar. i. Et patet er c.imitare.vi. q. i. Et pꝛocedit ᷣm Mꝛego. in li. xxiij. moꝛaliũ Aliqñ cx ſuꝑbia ſiẽ a cã intcrius motiua:qꝛ ex hoc ꝙ quis ꝑ arrogantiã interiꝰ ſupꝛa ſe eicuat᷑.plcrũq; exteriuſ maioꝛa quedã de ſe iactat. Pt pꝛopterea ponit᷑ a Wꝛego.ibi dem. ertia ſpecics ſuꝝ erbie: lʒ non ſit idẽ qð ſupbia:ſed eſt tanq; a cã impeliẽte. Aliqũ vo Pccdit ab inani gloꝛia. ſicut acã finali inquã⸗ tů.. iactatoꝛ intẽdit: ꝙ ꝑ ſuaʒ iactantiã gloꝛiã ↄſequck. Et iõ ponit᷑ ẽt a Pe. filia inaniſ glo rie ratõe finis. vt not. Ilcx.de ales.xxij.tico. ¶Wtrũ iactãtia ſit peccatũ moꝛtale. N. vt col ligo ex Aler.⁊ Tho. vbi.ã.qꝙ ſic quadruplicit. Pꝛimi duo modi ſunt inq;;tum conſiderat᷑ ex ſe. Scð̃i duo inqᷓ;tum cõſiderat᷑ ex cã vel fine ꝛimo eſt moꝛtale peccatũ qñ iactatoꝛ ꝓfert qð eſt 3 gloꝛiã̃ dei. ſicut ille ð qᷓ Epechie. xxviij Eicuatũ eſt coꝛ tuũ:⁊ dixiſti deus ego ſuʒ. Ta⸗ les ſunt qui iactant ſe ſuis meritis haberc gliqᷓ dona dci:vel a ſe habere:vel illi qui de pecca moꝛtalibus que feccrunt vcl non:iactant ſe: vt ſtrẽnui videant᷑:vel ctiũ laudãt alios ⁊ iactãt de pctĩs moꝛtalibus quc fecerũt:vt no.glo.in cſit plurimi. viq.i. Secus eſſet de veniali: qꝛ nõ eſt contra deũ. Scpo eſt peccatuʒ moꝛtale qñ iactantia eſt ʒ charitatẽ ꝓrximi:ficut cñ g2 iactando ſe pꝛoꝛumpit in contumeliã Primi: ſicut phariſcus uce.xviij. Non ſum jicut ce⸗ teri: velut ⁊ hic publicanus.als aũt iactare ſe de eo qð nõ eſt cont a. dei vel charitatẽ primier ſe eſt veniale. Tertio eſt moꝛtale pec⸗ catũ qñ ꝓcedit extali ſuperbia vel vana gloꝛia quc ſit moꝛtale peccatũ. Si Vo nõ crit moꝛta
le peccatum talis ſupcrbia vel vana gloꝛia: ſic
nec iactantia er eis pꝛocedens. Quomõ aũt ſu perbia vel vana gloꝛia ſit moꝛtale. vide ſuper⸗
bia ⁊ vana gloꝛiq. Quarto eſt moꝛtale qñ pꝛo⸗ cdit ꝑ appetitũ lucri in dãnũ Primi notabile ſicut cũ quis ſe iactat magnũ medicũ: aduocg
tũꝛperitũ: mltas ſanctitatẽs facere:ſiã ceratani
⁊ hmõtqui falſe in nocumentũ ꝓximi ſe iactẽt
ſecus ſi nq eẽt in nocumẽtũ ꝓrimi· qꝛ eẽt veni ale pctm̃. Intellige ẽt ſi ſit nocumentũ alicuius inpoꝛtãtie: qꝛ id quod minimũeſt:rõ appꝛehẽ dit quaſi nihil. ij. ꝓhi niſi intenderct etiam no⸗ cere in multo:ſi poſſct.
¶ Mtrũ iactantia poſſit eſſe in factis ſiẽ in di⸗
ctis.. q ꝓpꝛie nõ:ſed equiualẽter ſic: ſicut cũ
gs in veſtibus:in cquis: in domibꝰ:in ↄuiuijs in familia:in pulchꝛitudine: ⁊ hmõi. vt appa-
2

—
reat diues de magna vomo ⁊ nobili ꝓſapia: ⁊ huiuſmodi. Et ſic erit moꝛtale peccatũ: ficut iactãtia in dictis:ſi pᷣdicta que facit ſint 3 glo riã dei ⁊ charitatẽ ꝓximi.vel ex ſuperbia ⁊ va kã gloꝛia moꝛtali vel in deceptionẽ pꝛoximi. X on mus dt̃ cui res eccieſia⸗ — 0 ſtica gubernanda mãdatur.vt.lxxxix.di.qꝛ in quibuſdam ⁊ idẽ eſt iconomus ꝙ ſindicus:⁊ dʒ cẽ clericꝰ nõ laicus:vt patet in.d.c.⁊.c.indicatũ.ibidẽ.⁊ in c.qm̃.in quibuſdam.xvi.q.vij. de quo dic vt. j. laicꝰ.ð.i. Sed aduerte ꝙ eſt differentia int᷑ ac⸗ toꝛem ꝓcuratoꝛem ⁊ ſindicum ſcu iconomũ ßm glo.i.c.erga epᷣm.ij. q.vij. qꝛ actoꝛ cõſtituit᷑ a nõ dño ⁊ auctoꝛitate iudicis:⁊ ad pñtes lites tm̃. Mꝛocuratoꝛ Vo ſꝑa vero dño cõſtituit: ſiue ad vnã litẽ:fiue plures:ſiuc pᷣſẽtes ſiue fu⸗ turas. Sindicus autẽ ſiuc iconomꝰ ab vniuer ſitate ↄſtituit᷑ſeu a collegio:⁊ ad vnã cãʒ ⁊ plu res ⁊ pñtes ⁊ futuras:⁊ auctoꝛitate epi.ðᷣ iura. calũ.c.iperatoꝝ.in fi. Canõ tñ oẽs adminiſtra toꝛes eccle: vocat ꝓcuratoꝛes.i.q.iij. ſaluatoꝛ. vide glo.ibidẽ.⁊ ĩ.d.c.ĩpatoꝝ.cũ ſuis allegatio nibuf. Tenet tñ Ma.in.d.c.impcratoꝝ.qꝙ ſi ad vnã certam cãm ſolum conſtituit᷑ ꝙ põt ficri ſine auctoꝛitate ſuperioꝛis.als non. Duli g eſt quedã renerẽtia ſiue adoꝛatio. de qua.ã. Ado ratio.per totum — di.xv. Partẽ.ij.ar.i q.iiij. df̃ cõmuniſſimeꝓ abſtinentia ab dĩ moꝛtali. ſa.lviij. Mõne hoc eſt ieuniũ qð clegi diſſolue colligatiòões colli tui.dr̃ẽt cõiter oĩs afflictio que conſiſtit in vigilijs flagelliſ ⁊ diſciplinis. Pꝛopꝛie ãt dr ieiuniũ afflictio car nis ꝑ ſubtractio nẽ cibi ⁊ potus factũ ſᷣm inſti tutionẽ ecclie. Et ſic diffinit ieiuniũ m Bof fre.eſt ſubtractio pꝛaudij:⁊ poſt cenã cuiuſſibʒ cibi pꝛiuatio vſqʒ in diẽ ſcquentẽ.⁊ abſtinẽtia a carnibus ⁊ trahentibus ſementinã oꝛigineʒ ab ipſis.vt a lacte a caſeo ⁊ ouis.Elicit᷑ hec dif finitio.iiij. di.c.deniq;. Et ponit̃ a Ma. in ru⸗ bꝛica.de obſeruatiòe ieiunioꝝ. Mꝛo cuius de⸗ claratione queruntur dubia infraſcripta. ¶ Mtꝝ ſit aliqᷓ hoꝛa determinata in qᷓ in viebꝰ ieiunioꝝ ſit comedẽdũ. videt᷑ ꝙ ſit cena. ibi p cenã:ergo vſq; ad cenã eſt abſtinendũ. Sʒ bꝛe uiter notandũ eſt ꝙ in iure nulla hoꝛa eſt deter minata ꝓ comeſtione in die ieiunij:mii ſolum hoꝛa veſperoꝝ tꝑe quadrageſimali.vt in.c.ſo
lent. de cõſe.di.i.que ideo deputata eſt vt ſicn celebꝛatis veſperis non reſtat aliud officiũ di⸗ urnũ:ſic fictõne iuris videamur.xl. dies ieiuna re. de quo ꝑ Archi. in. d.c.ſolent. Et per Ma.in rubꝛica.de obſer.ieiu. Et ideo ſcruanda eſtcon
ſuctudo circa hoꝛã comeſtionis que cõiter cſti
hoꝛa none vel circa ſm Archi.in. d.c.ſolent. ¶ Sed nungd frangit ieiuniũ ꝗ añ p̃fatã hoꝛi mãducat.h.videt᷑ ꝙ ſic. in.xl. ꝑ tex. in. d.c ſolẽt qð dicit ꝙ nõ ſunt credendi ieiunare ganteqᷓ veſpertinũ celebꝛei officiũ mãducãtin.x.ðʒ nõ credo ẽt in. xl. frangat iciuniũ g añ ſtatui hoꝛã comedit ẽt ſi ꝑ notabile ſpatiuʒ pueniat niſi faccret in fraudẽ ieiunij: qꝛ ſi quis attẽdat ad verba pꝛefati.c.ſolent. potius loqu᷑ depe ctione q; de neceſſitate. Et lʒ glo. in. xxv.dil. als ea demũ tcneat ꝙ ſit pœtm̃ moꝛtale añ hoꝛ comedere. Tñ.c.i.ð ↄſe. di.iiij. qð allegat ꝓſua opinione nihil facit pꝛo ea. Melius foꝛte fac ret pꝛo ea.c.vtinã oĩ tꝑe.lrxvi. di qð innuitcõ ſuetudinẽ pr̃ie eſtimãdã legẽ. ð quidẽ admit terem qñ talis conſuctudo cſſct introducta ca mente vt frangeret jeiuniũ qui añ pꝛedictẽ bo ram comederet:qð quidẽ nò credo niſi vt din qñ in Fraudẽ iciunij fieret.t iõ cõcludo cun Augl.in.d..als ea demũ:qð quotiens goco poꝛc ſanus alijs ieiunantibus pꝛandere vck rit.ſ.ante hoꝛã qð eſt pctm̃ venialeEt c tene Si Vo ex cã rõnabili nullũ pct̃ erit: q qui⸗ dẽ tʒ ẽt Inno. in pfata rubꝛica. Et ſic dlt be⸗ bere intẽlligi.d.c.ſolent. Aduerte tñ fin doti nñ ſcri Tho.in. iiij. di. xv.ꝙ vbi hoꝛacomeden di in die qñ nõ ieiunat᷑ eſſet hoꝛ tertic. In bie ieiunij hoꝛa comedendi eſſet ſexta. Nñ diciꝙ qꝛ iciuniũ cccłe dʒ cẽ penalc ⁊ ſatiffactoꝛiũ ſupꝛa tÿs cõiter comedendi aligd aòdi nõt tantũ ꝙ penitus humoꝛ cibi alſumpli erct aut virtus naturalis debilitc: vñ puo refiꝰu tꝑe.ſ.a ſexta vbi cõiter ſumit᷑ cibꝰ non oech rit in qua cibus m inſtitutionẽ eccleſie ſmn dus eſt in dichus iciunij. hec ille. Ex quo pi ſi eſſet tertia venuret. vi. Qð benchol.; ¶Mtr plus qᷓ; ſcmel comcdere ſit frůgeſei iniũ.K. ꝙ varia fuit doc. opi. Bof. ⁊ ci the oiogi in iiij. ſen. tenent ꝙ ſicſi comedatpno⸗ dũ cibi. Et iõ idiffinitiue d cuinſlibet cibi uatio. Secus ſᷣm cos ſi aligd ſumerei pmodi medicine:ſicut ſunt electuaria ⁊ hmi. E Inno.in hica. de obſer ieiu.ſol lickt ꝓ rem⸗ . 63 ed Ael uenda infirmitate vcl fugienda. Sed nanda lanitate: vbi nõ eñ ſignũ infirmilan
— —
——
—

Z22
F. 132
½
nõlz niñ qtenus tʒ vtialijs cibis· Alij tenẽt ꝙ nullo iure cauetur ꝙ ſoluʒ ſemel in die iciunij
omedamus. Et pꝛopterca dicũt licere pluries
in die comedere ſine fractiõe ieiunij: důũmodo fiat ex rõnabilicã:⁊ hm conſuctudinẽ illoꝝ i⸗ ter quos viuit. Et huiꝰopionis vr fuiſſe Pai pꝛefata Kica. Rõ ᷓᷣm eñqʒ cũ non habeamus ius ſpecificum recurrendiũ ẽ ad cõſi uetudineʒ loci. Facit.c.vtinãᷓ.xxix. di. It ad dictũ Mo. in.c.ij. eo.ti. qui dicit ꝙ ↄſuetudo in ieiumjs i⸗ dictis ab eccieſia nihil põt facere. Picit veruʒ qñ ↄſuetudo ex toto aufert ieiuniũ:⁊ nõ hʒ rò nabilẽ cãʒ in ſe. ſed fuit inductavt hoĩes ſe vẽ tri dedicẽt ꝑꝑ tpalia gaudia.als ſecus vt no. gl. in. d. c. ij. Et pterea dicit idẽ Pa. putareʒ ꝙ aligd comedere ꝓ collatõe d? ſero magis ionẽ nature q; ad deli s non ſit ãgere ieiuniũ:dũmodo fiat ᷣm ↄſuetudinẽ loci⁊ tẽperate. hec ille. Facit pꝛo k qð no. Inno.in. d. rubꝛica ꝙ pꝛãdere pluries ĩ die ieiunij eſt cõtra ↄſuetudinẽ a ceſic:⁊ ſic vr ſentire ꝙ nõ ſit de iure ſpecifico tẽ Inno. dicit ibidẽ ꝙ ciſtercienſes fecerunt ſtatutũvt ſeruiẽtes alij ſaliquid ſumãt ĩ die ie iunij ⁊ licite. Itẽꝙ ſeruiẽtes dñis qui faciunt
redentiam mõ frãgũt ieiuniũ. Mihi vero vñ
P opio quetʒ ꝙ ſoium ſeme dere fit verioꝛſi non verba: Eten volumus ampjectiin.c. q̃drageſima.de ↄſe. di.
v. Et iõ cõciudo ꝙ comedens plus q; ſemel in die aliquideoꝝ qcõiter in cibumſ olent ſumi: vt panem fructus ⁊ herbas:qꝛetiã ſci: herbis ſunt ꝓ cibo frãgat ieiuniũ niſi comeſtio oꝛ dinet᷑ potius ad medicinam qᷓ; ad cibuʒ reſpe⸗ ctu ĩtentõis comedẽtis ⁊ pꝛincipalr ex modo ⁊ quãtitate ſumptum ad idoꝛdinct: lʒ conſe⸗ quenter aliqᷓliter nutriat: vtputaqꝛ indigens potu ⁊ timẽs ne dilauet ſtomachũ ẽ noceqt ali d ſumit ſiue ſit electuariũ ſiue ctiãᷓ panis vel ctus ⁊ hmõi:ꝓ euitando nocumeto potus nõ ad ſuſtentationẽ ꝙ nonfrã gat ieiunium:
uodcũm; aliud qð ſumitur per modũ medicine.ar.c.ad eiuſ. v. di. Et hoc etiã vñ tenere Pe. de pal. in quarto. Cõueniẽtius tñ ẽ a pane abſtinere cum ſit pꝛi cipalioꝛ cibꝰin vſu:niſi ſit alteratꝰe⁊ niſi ſit ca rẽtia alteriꝰrci.Mec obſtat ꝙ talia nutriant. qłm Tho. in quarto di xv.eccleſia nõ attẽdit in ſtatuẽdo id qð quocũqʒ modo nutrire põt: ſedid qð pꝛicipalrad nutriẽdũ oꝛdinatũ eſt.
6 ile. Et fictene qꝛ finis legis nõ fruſtrat er hu
uſimodiſumptione. ¶ Vrrũ pluries bibere vinũ vel aquã frãgat ieiunium. K. Inno. in pꝛedicta rubꝛica ꝙ nð:fi
uc añ paſtũ ſiue poſt. Poſſet tñ Em Ric. in. itij
di. xv. ar. iij. q.vij. frãgerc ieiuniũ:qñ vʒ qs in mane biberet vinũ vłceruiſiã nõ ad extiguen dũ ſitĩ ſed famẽ. Silr etiã nõ frangit ieiuniuʒ q ctiam ante paſtum comedit ficus aut polẽtã aut aliquid hmõi ꝑmodũ medicine ne deficiat in die ieiunij m De.de pal.in.iiij. ¶ Auibus cibis frãgit ieiuniũ.ß pᷣm Ricar. vbi.ð. ꝙ pereſum carnum:⁊ ſictrã ſeũt cõiter doc.in pꝛefata.h. Archi. in. c. rogatões. de ↄſe. di. ij. facit. d.c deniqʒ.⁊c.conſilium.coti. De ouis o ⁊ caſeo ⁊ alijs lacticini. Boin pꝛe fata diffinitione vñtenere ꝙ ſilr irgᷓ gant. In⸗ no. in pꝛefata Kica dicit ꝙ põt ſtatui vt pꝛopi penurij piſciũ vtamur iſtis lacticinijs in alijs iciunijſpꝛeter quadrageſimd. Tu dic ꝙ cũ nõ habemus tex. expꝛeſſum qui oua ⁊ lacticiniaꝓ hibeat niſi ſolũ in xl.vt in. ¶deniqʒ.qꝙ cõſue tudo ſeruanda ẽ in alijs iein mijs extra quadra geſimã ᷣm Ricar. vbi.ð.q.v.⁊ da. in. d.rubꝛi ca. acit. d.c.vtinã.⁊ eſt cõis opio. Et ideo ſunt comedi vbi ſuetudo ẽ in oĩbus i
vhi cõſuetu⸗ do non ẽ.qñ non per guloſitatẽ:ſed ex aliq̃ rõ⸗ nabili cã faceret. Mota etiq ſm Moſt. in ſum. co.ti. ꝙ cuicũqʒ cõcedit᷑ vfus onoꝝ ⁊ caſci itel
ligit cõceſſum ꝙ etiã põt vti ſagimine.ilardo
ar.c: pꝛelbyrer jrxxij. di.⁊ ibigio. Ptrũiciuniũ cadat ſub pꝛecepto..fʒ Ri⸗ car i·iiij. di·xvi. ar. iij qij ij. ⁊.iitj q iciunium aliquãdo accipit largiſſime ꝓut eſt actus natu re ⁊ſic quilibet ieiunat anteq; comedat.⁊ iſto modo nec eſt actus virtutis:nec de pꝛecepto. Scðᷣo modo accipitur largeꝓut eſt actus vir⸗ tutis abſtinẽtie.ſ.frenare delectatões:guſtus: parationẽ adcibũ ᷣm regulam rõnis:ſiue ſemel omedat in vie fiue pluries. Ctſic cadit gencraliter oĩbus ſub pꝛeccpto.n intciligas tñ ꝙ ſemp moꝛtaliter peccet quãdo excedit: F ſolũ quãdo rõ virtutis totaliterertiguitur. xꝑt hoc eſt ĩcaſibus quãdogula ẽ moꝛtalis: deq̃ vide.ð. gula. Tertio mõ accipit ꝓpꝛic ꝓut ab⸗ ſtinemus etid ab illis quibꝰvti poſſcmus ſal⸗ uo Actu virtutis. Et ſic accipit᷑ idiffinitõe pꝛe miſſa ⁊ oĩbꝰſuꝑioꝛibꝰ ⁊ ſm cõeʒĩtelligẽtiq vo x
—
.
6

cabujli.⁊ iſto modo cadit ſub pꝛecepto in duo⸗ bus caſibus.. qñ ex iuramẽto gs vel ervoto ſe obligauit. Scðo qñ ex pꝛecepto ei idicii ab ec⸗ deſia vcl ab alio pꝛelato. Facit. d.c.vtinã. ðcõ ſe.di.v.c.iciunia.— ¶ Sed quero qñ ⁊ quibus diebꝰiciuniũ indici tur ab eccleſia.ſ.ꝙ i infraſcriptis rpibꝰ. Nꝛi⸗ mo quadrageſimã tota exceptis diebꝰ dñicis vt in.c.quadrageſima de cõſe. di. v. vbi dr ꝙ ſumma obſeruatiõe eſt obſeruãda:⁊ incipit in quarta feria que pꝛecedit pꝛimã dñicã q̃drage ſime quo ad ſeculares:vt in. d.c.quadrageſima Quo añũt ad clericoſ icipit ſcðᷣa feria pꝰ dñicã qnãjgeſime:vt in.c. deniq;. iiu.di. Sʒ cõiter te ncr᷑ ꝙeſt ↄſiliũ nõ pꝛeccptũ:ſed ſolum in quar ta feria pꝛedicta. Scðo quattuoꝛ tpa: vt i.c.ſta tuimus · di. lxx vi.ſtatuimꝰ:iquit vt q̃ttuoꝛ tpa anni ab oĩbus hoibus cũ ieiunio obſcruentur Pꝛima tꝑa cadũt in q̃drageſima.ſ.quarta fe⸗ via ⁊.vi.? fabbato poſt pꝛimã vñicã quadra⸗ geſime. Scðo cadunt.itij.⁊.vi. feria ⁊ ſabbato poſt pent. Tertia cadũt.iiij.⁊.vi.feria:⁊ ſabba to poſt exaltationẽ ſcẽ crucis. Mltima cadunt iiij·⁊. viferia:⁊ labbaro poſt feſtũ ſcẽ Aucie. vt pʒ in.c. de ieiunio. lrx vi. di. ⁊ per lolu. Tertio oẽs vigilie duodeci aploxꝝ ſunt in obſeruatòe weiunij celebꝛãde pꝛcter vigilias apłoꝝ Mhi⸗ lippi ⁊ Jacobi ⁊ bti Joãnis euãgeliſte.vt diẽ rer · in·ciliũ nim.cõ.ti.⁊ ſunt he.ſ.vigilia ſci Watthie. Petri? Mauli. Jacobi. Bartolo⸗ mei. Matthei. Symonis?̃ iude. Andrece ⁊ Thome. Quarto vigilia aſfũptõis dñc: vr ic. i eo ti. Quinto vigilia natiuitatis dñi noſtri· in d.c.i. Serto vigilia oium ſcõꝝ ⁊ ſcĩ Zoãnig ba priſte:⁊ ſci Laurentij. fʒ Inno.vbi.ð.⁊ cõiter doc. Nulio tñ iure inuenit᷑ expꝛeſſam:ſed rõne ↄſuetudinis hoc dicũt.qꝛ vt dicit Ricar.ĩ.iiij. dixv.ar. iij. q.viij.ſi in aliqua regione ẽ alqð ieiuniũ cõfuetum qð rñ nõ eſt pꝛcceptuʒꝑ ius ſtriptũ nihilominus obſeruãdũ eſt ab cxñtibꝰ ſbicẽ. Facit pꝛo hoc.c.cõſuetudo, di.i.⁊.c. eccie⸗ ſiaſticaꝝ.⁊c.in his rebus ·ri. di. Sed dico ego veꝝ qñ cõſuetudo hʒ oĩa requiſita: de quibꝰ.ð. conſuetudo. Septimo vigilia pẽthecoſtes. vt lrrvi.di.c.de iciunio. Etiʒ Mratianus teneat
ꝙ ſit de cõfilio. in. ð neceſſario.ea. di. Tñ veriꝰ
vr̃ ꝙſit de pꝛeccpto ᷣm glo. Jo.ibideʒ in. d.ð. Et pʒ eudenter in. d. c· dẽ ieiunio.
¶ Auid ſivigiliaaliqᷓruʒ pꝛefaraxꝝ ſolẽnitatũ veniat in dñica.&. ꝙ in ſabbato piecedẽti iciu nãdaẽ.vt in.c.i.⁊ij· de obſerna. ieiu.
¶ dʒeelebꝛari vigilia ſci Matthie tpe i ſcẽri. vide. ð biſertus. ¶Sunt ⁊ alie vigilie leu ieiunia indicta aber i⸗ cleſia ſed nõ ð pꝛecepto:yt cõ̃iter tenct.ſ.aduẽ tus dñi.De quo in. d.c. cõfilium ⁊ rogationes de quibus in.c. rogatiões · de cõſe. diiij. Juem iiij. ⁊. vi. feria. vt in.c.ieiunia.ea.di.⁊ ſabbata oĩa.vt in.c.ſabbato.ea. di. ¶ Ptrum ieiunia indicta de e ab ecce u ſia poſſint trãſterri de die in diẽ.&. Im Inno. in pꝛefata rubca ꝙ ſic:ſicut di fieri in frãci vbi ſunt eccleſie ſancti Quitini. vbivigilia oi⸗ um ſcõxꝝ ieiunat᷑ tertio die pꝛecedẽti. Limitu Pa in. d. ruhrica dũmodo fiat auctoitne ep̃i.ar.c. ij. de obſer. iciu. in fi.⁊ bene. ¶Drrů pꝛefata iciunia dẽ pꝛecepto ab ecce/ i ſia poſſint redimi vel in aliud cõmutari. g In no. vbi..ꝙ nõ niſi c vel neceſſitas in icinã te ſubſit. Qð itelligo ab iferioꝛe a papa. Sed eſt de iciunio voti vei pnie. De quo.ð. ↄfeſſi vi.I iiij.⁊.ſ.votum.iiij..ij. ¶ Vtrũ oœẽs teneãtur ad ieinnia indictaab ec ij cleſia de pꝛecepto.h. Inno.vbi. d. ꝙ ſic. œẽſqui funt ſane mẽtis doli ̃apaces ⁊ potenteg ad⸗ iunãdũ cũ peccare poſſint ⁊ peccata deflei: v in.c.i.de delic.pue. ¶ Btrum ſemp peccẽt moꝛtalr pꝛefati qñ ſol i nunt ieiunia eccieſie que ſunt de pꝛccepto.&. glo.in.ᷓ. als aũt ca demũ.xxv. di.⁊ cõiter doe. tenẽt ꝙ ſic:ſi ſine ratõnabili cã quis ea ſoluat. Dñs Tar. in.c.ij. de obſer.iein.ʒ ꝙ nõniſ er cõtẽptu vel inobediẽtia hoc facijt. vlpul qt nõ vult ſe ſubijcere pꝛecepto ſupiois· Et dicit B tenẽ Archi.in. d..alias. Sed rchi ibidem recitat Jo. de fant. hoc tenentẽ. Scdego diſi guo n ꝙ.j. dicã inobed ientia.inpu ¶ Que ſunt rõnabiles cauſe excuſantesꝭ ieu 5 nio.he. vt colligo ex Ric. vbi.ar ij.gii⸗c quo ↄcurrũt cðiter doc· ꝙſ unt.v. Nima eiàs vt ſunt pueri qui ᷣm aliquos vſcʒ ad puben tẽ ercuſantur a ieinnio.ar. c.ex lis. deſpoĩhu vcl ᷣm alios vſq; ad plenĩ pubertatẽ qu: m.xvij. in muliere.⁊ in. xviij. anno in maſcuo Aut ᷣm alios vſq; ad. xv. annů.ar· ſi quis. liqd.C.de his qui veeta. ipe. Hoſtic·ii·deo ſer. ieiu.⁊ cõiter theologi tenent ꝙ vſ geſimũ:alij vigeſimũpꝛimũ ann exculan c.cũ viceſimum. de offi. dele. Intellige ꝙ no ſ. nent᷑ ad oĩa ieiunia ſed bñ ad aliq eis cõme
rãda ſm augmẽrũ? ꝓpigtatẽ ad dam n můpꝛimum annů m Tho.innij·di IV
——
S= S᷑ SS S——
—
n
—
ſ E u ju *

pterea dicoh remittendi arbitrio boni viri: vt pẽſata q̃litate ctatis ira iudicet᷑ ar.c.de cau- ſis. de offi. dele. Et icẽ dico de ſenibꝰ:lʒ ꝗdã di cãtxos nõ teneri pꝰ ãnos. lv. ar.l.ij. fi.ff.ð de curio. in tex. ⁊ in gl. ibidẽ:vbi excuſant᷑ a mune ribus ꝑſonalibꝰpoſt. lv. annũ. excepto a tutela ⁊cura.a quibꝰ ſolũ excuſant poſt. r.annum. C. qui eta.l.vnica. Scða cã eſt infirmitas:q ĩ eis natura debilis ẽ ⁊ cibũ ncccſſariũ in vnavi ce ſi ſumerent nocerct.Et idẽ dico de debilibꝰ radẽ rõne. Tertia laboꝛioſitas:ficut in illis qui laboꝛãdo victũ acquirũt:ſeu rõne itineris vel alio modo nõ pñt fimul cũ laboꝛe ſufferre ieiu niũ. Aduerte tñ ꝙ intentio maioꝛis lucri non excuſat ᷣm Aſtẽ. Silr non excuſant᷑ gnolunt ↄducere oparios niñi iciuniũ ſoluant niſi cã̃ fit ——— Aſten. que feſtinantiã requirit. uarta mẽdicitas qñ cibũ ncceſſariũ ĩ vnavi ce hf̃e nõ pñt. Quita q̃litas mulicris pꝛegnan tis aut nutriẽtis ex appetitu extraneo! aut nu trimẽto fetus nõ pñt iciunare ſine periculo vi eaꝝ vel fetus ſeu pucri:nõ ſolũ excuſant᷑.imo tenentur ſolucre ieiuniũ ᷣm Ro.vnde dicit.ſ. Tho. in. iiij. di. xv.ꝙ ſubtractio cibi per iciuni- um ſi ĩpediret ea que neceſſarie ſunt agẽda cũ quibus ↄuiuit ex ſocictate vel officio tenct: nõ eſſet licita ſed diceret᷑ rapina. ¶ Sed nũquid ſeruientes mẽſis nobiliũ aut legentes ad mẽſam religioſoꝝ g aliquid pꝛeli bãt ne deficiãt in legẽdo vel huiẽdo ſoluũt ie inniũ.g. Rod. ꝙ nõ ſi hoc faciũt poſitiſ mẽſif vl paꝝ añ: ita ꝙ ꝑꝑ cõtinuationẽ tꝑis dici de bear torũ vna mẽfa. Idẽ dicẽdũ de illis giam ſcepto pꝛãdio poꝛtã enceniũ ad vicinũ.vłl ali quid aliud faciunt:⁊ poſtea redeũt ad comeſti⸗ onem pficiendam. 8 i7 WDtrũ vxoꝛes ꝑpꝓphibitionẽ viroꝝ excuſeẽt kK. bʒ Inn. i heicd de obſer.ie. ꝙ ñ a ieinnijs ĩ⸗ dictis ab eccłtia: ſʒ a volũtarijs ſic. xxxiij.q. vlt. maniſfeſtũ. Trcdo tñ ꝙ p̃ſ— ꝑp ſcãda⸗ lů viricui aliq̃ mõ nõ põt obuiari poiſʒ diſpẽ ſare cũ eis. ar. c. vrcõſtitueret᷑.i fi.di. qꝛ pꝛece⸗ ptũ iuris poſitiui nõ obligat quẽ cũ ſcandalo. ar. ij.. de no. ope.nñ.⁊.c. nihil. de pꝛeſcrip. cum ſimilibus. is ¶ Dtrũ peregrinãtes ex denotòe excuſent᷑.K ꝙ ſic.ſi talis ꝑegrinatio nõ põt differri ⁊ ſił ců cd eiunare j pfit. Mec ob.ꝙ pᷣceptũ dʒ pᷓponi ↄſilio. qꝛ ʒ Aſtẽ.itẽtio dãtis hmõi pᷣcepta ñ ẽ cludẽ alias pias cãſ⁊ magiſ neceſſarias. Se us E ð pꝛeceptis legis nature:q̃ ꝓhibẽt B qð
i61 fʒ ſeẽ malũ. Idẽ.. Tho · vbi.&· Et addit qð dʒ fieri cũ diſpẽſatòc ſuꝑioꝛis. Idẽ dic de quacũ⸗ qʒ alia opatiõc bona. puta obediẽtia pꝛeiati: ᷣ⸗ dicatiõe: auditione cõfeſſionũ ⁊ hmõ.ar.c.nõ mediocriter.de ↄſe.di.v.
¶ Querit ſi alie cãe a pᷣdicti poſſint aſſignariq̃ i
ercuſent a ieiunio idicto ab ecckia.K. ꝙ ſic mul te. t iõ tã i pꝛefatis cauſis qᷓ; ĩ alijs ẽ notãdũ ꝙ ſi cã ſit euidẽs cx q̃ nõ põt ex toto ieiunare: licite hõ ꝑ ſcipʒ põt frãgẽ ieiuniũ:pꝛeßti ↄſue⸗ tudinc iterueniẽte:vel recurſus ð facili nõ põt hri ad ſuꝑioꝛẽ.ar.pꝛefati.c.ↄſiliũ. Sio ſit du bia vel nò ex toto tollit facultatẽ ieiunãdi: ſed ſolũ in ꝑte: vrputa debilitas vcl pegriatio aut laboꝛ ⁊ hmõi· dʒ ad ſupioꝛẽ recurri ꝗ ptãtẽ hʒ ĩtalibus dꝛſpẽſandi ſᷣm Aſten. ¶Quis ẽ ſupioꝛ gpoſſit ĩ h diſpẽſarc K. Po. ꝛ ic. ſiliũ. de obß. ieiu.ꝙ ẽ epᷣs nec ſuffiẽ licẽtia ſimplicis pᷣſbyii ẽt er iuſta cã niſi ſũma necceſſi tas imineat: ita ꝙ ad epᷣm nõ poſſit hri recur⸗ ſus ſine ꝑiculo. Kod.ãt dicit arbitrio boni vi⸗ ri mtddũꝓ quãta neceſſitate fit frãgẽdũ po tiꝰqᷓ;ᷓꝑ doctrinã generalẽ:⁊ ſic cũ ꝓpꝛiꝰ ſacer⸗ dos ſit oꝛdinariꝰ iuder ↄſcie: vf ꝙ ipſe poſſit. 2 credo ꝙ ſi loq̃mur de diſpeſatiõe q̃ẽ q̃dã relaratio iuris: ꝙ tũc ꝑtinet ad ep̃m ſoluʒ q cã ſubſiſtẽte ĩ ieiunare debẽte põt diſpẽſare ⁊ĩaliud bonũ cõmutare talia ieiunia. Et cũ le gitima ẽ debilitas ꝑſone ſiue ꝓueniat ex defe⸗ ctu nature ſiue laboꝛis. ar. d.c. ꝓfiliũ.i fi. Gi ve ro loq̃mur de declaratõe.ſ.vtꝝ ſit cã legitima vel nõ:ſic credo ſufficiat illa ↄfeſſoꝛis ꝓpꝛij q E bonus vir ⁊ ẽt ↄſiliũ medici:ſʒ medicuſ peccat ſi ſine rõnabili cã vt frãgat cõſulit.ar.c. quid culpat.xxiij.q.i.Et ſic itcũige Rodo. ¶ Vtrů nõ ieiunãs vno die teneat᷑ altero die ieiunare. RK.ꝙ licet tex.c.i.de obſer. ieiu.videai velle ꝙ ſic:quaſi ſit obligatus ad duo.ſ.ad iein nãdum:⁊ illo die. Facit etiã ad hoc in ar.c.cuʒ dilecti.cũ notatis in glo.in v. foꝛma.de dolò contuma. Tamen per.c.ij. de obſer. ieiu. xgo teneo ꝙ non tenetur:quia ibi non imponitur frangentibus:vt alio die ieiunẽt. Facit ad hoc quod no. Inno.in.c.i.de cele.miſ. de illo qui di miſit officium:ꝙ non renetur illud reaſſumere quaſi ſit ſeruitus cuiuſcunqʒ diei ⁊ vgrictur cx tempoꝛe. Mam ſi tencoꝛ pꝛeſtare opcras certo tempoꝛe ⁊ impedioꝛ non ſum obligatus alio tempoꝛe:qꝛ non ſunt eedeʒ opere ſed variãtur cx empoꝛc: vt cſt tex. noĩ.Iſi non ſoꝛtem.ᷓ. li⸗ bertus.ff. de cõdi.inde. Itẽ ſi religẽ mihi vſu⸗ x 2

fruetus per bienniũ futurum ⁊ impedioꝛ non poſſum petere vſumfructum alterius biennij: qꝛ nõ eſt idẽ vſufructus.l.ſi vſufructus mihi. ff.de vſufruc.⁊ reddi.⁊ habita.⁊ tex.c.i.dʒ itel ligi de traſlatiòe fiẽda ex cã ꝑp ſolẽnitatem. ¶ Sed nunquid totiens peccat moꝛtalr quo⸗ tiẽs comedit ĩ die ieiunij fracti ſine cã. K. Jo. de neap.i quol.tʒ ꝙ ſic:qꝛ vf reduci ad pᷣceptũ negatiuum:ſʒ magis plʒ opi.durãdi in. iiij. ꝙ non niſi ſemel:niſi comedens nouo cõtemptu menris pluries comedcret.qꝛ tunc totiens pec caret moꝛtalr. t hecẽ cõioꝛ opi. alit obligare tur ad ĩpoſſibile:qꝛ exqͥ ſemel ieiuniũ fregit: iã illud non põt amplius facere illo die. Et ideo pꝛcceptũ è hbi factũ ipoſſibile. Becus eſſet de ieiunio qdragefime:qꝛ lʒ fregerit vno die pot tñ iciunare ⁊ tenet᷑ altero die. Et ſic quot dies omittit in q̃drageſima tot pctã moꝛtalia com mittit.
23 ¶ Mtrũ liccat ieiunare ĩ dñica ⁊ glijs feſtis ſo
14
15 ¶ Diuerſis intenti erſu vbtinet eger:egens:cupidus:gula:ſimia: vir⸗ tus. Eger: vel qꝛ nõ põt comedere vel ꝑp mc⸗
lẽnibus.h.qꝙ ſic. niſi qs faceret q̃ſi volẽs deuia re a cõſuctudine ppli xp̃iani: qꝛ turpis eſt oĩs pars que ſuo toti non congrnit:põt ẽt cſſe illi⸗ citũ ßᷣm Tho.vbi.ð.ſi adco ꝑtinaciter ieiuniũ teneret ꝙ non credẽt ꝑ deuotionẽ feſti vtilita tẽ ieiunij cõpenſari poſſe. Idem dic qñ ex alia ſupꝑſtitione hoc faceret. ¶ Mtrũ icuniũ factuʒ in peccato moꝛtaliqp⸗ ſit&. ꝙ ſice quantum ad obedientiã mãdati ſi ẽ pꝛeceptũ ab eccleſia vel ex voto ⁊ hmõi· Se⸗ cudo valet ad macerationẽ. Tertio ad oĩa alia vʒ ad que valẽt opera facta ef charitateʒ de q bus.j. ſatiſfactio..vi. iõibus ieiunat᷑.vñ verſus.
.
dicinam. Egens qꝛ non hʒ. Cupidus ne expẽ⸗
dat. Bula vt poſiea auidius comedat. Simia
i.hypocrita: vt laudet: virtus.i.virtuoſus vt
mereatur..* Snoꝛantia a onn —— z1i quis igꝛat ea j que ei eſſent occaſio peccati.vt in.c.qᷓ;⸗ ũlsvi. xxx viij. Alia neq; mala neq; bona qᷓ qs ignoꝛat que non expedit ſcire Alia mala qua quis ignoꝛat que ſcirc expedit. Et hec multi⸗ plex eſi. Alia iuris. Alia facti. Ignoꝛãtia iuris glia iuris diuini:alia iuris naturalis:alia iuris canõici ⁊ ciuilis:⁊ de iſtis ſcribitur.xxx viij. di. in ſumma.⁊.i.qiiij. ð. vlt. in tex.⁊ in glo. hic ãt nõ intẽdo tractare de ignoꝛãtia facti:qꝛ hecex
cuſat vt in regula ignoꝛãtia li.vi.ſed ignoꝛan/ ria iuris. ꝓ cuius declaratiõe querunt᷑ plura. ¶ Mtruzʒ ignoꝛãtia mala ſit pcccatũ.&.ꝙaut ignoꝛantia dicit pꝛiuationem cognitionis ne⸗ ceſſarie ad ſaluteʒ. Eĩ ſic Fm. S. bona.in. ij.di. xxij.q.penul. põt cſſc duplr. Pꝛimo ita ꝙ eſti nobis:ſed nõ a nobis:⁊ hocmõ culpa noneſ. ⁊ cum nõ ſimus eis pꝛincipium in ipſa:nec me remur nec demeremur. Scðo ita ꝙ eſt in no ⸗ bis ⁊ cx nobis:⁊ hec ignoꝛãtia eſt culpa.⁊ hec fit tripłr. Pꝛimo mõ cũ ſumus in via vitatif volũtarie ab ea recedimus in viaʒ erroꝛis nos pꝛecipitãteſ. Et hec eſt ignoꝛantia erronea: v in hereticis. Scðᷣo modo cũ ad viam poſſumꝰ pertingere veritatis cupimus in tenebas eſſe. Et hecẽ ignoꝛãtia affectata. Tertio mõ ců er quadã pigritia ⁊ negligentia nõ curamus ve⸗ ritatem addiſcere. Et P dicitur craſſa ⁊ ſupins Scd pꝛima maioꝛ culpa qᷓ; ſecũda:⁊ ſecũda q; tertia. Et de hac df̃ in.c.ignoꝛãtia.xxxvij. di. ⁊ in.d.y. fi. Si vero ignoꝛãtia dicit pꝛiuationẽ cognitiõis coꝝ que nõ ſunt neceſſaria ad ſaln tem:ſic non ẽ peccatum.vt.xxij.q.ijc.ĩ quibus rebus. ¶¶ Sed que ſunt neceſſaria ad ſalutem ſcire&: pᷣm Tho. pꝛima ße.q.lxx vi. ꝙ omnes teneni ſi re cõiter ea que ſůt fidei ⁊ vnuerſalis iuris ʒᷣ cepta. Singuli aũt ea que ad eoꝝ ſtatũ ſeu õ cium ſpectant ¶ Mtrũ ignoꝛãtia excuſet aliquem a peccato. ſE. ᷣm S. bona.vbi.⁊.q.vltima.ꝙfitůta ſi:g pꝛiuet rõnẽ volũtarij ⁊ rationem cõtemptus· ercuſat a toto:ſicut eſt ignoꝛantia inuincibius que pꝛiuat ſimpliciter cognitione iuris icu i furioſo ⁊ in infante:niſi in talem ignoꝛãm veniſſet ex culpa ſua: qꝛ tũc nõ excuſat à tolo: ſed a tãto.de quo dic vt.ð. cbꝛietas. ſ ij· Item dic ᷣm Tho. in quol. de eo qui hʒ ſuffciens in pcdimentum ꝑp quod ſcirc non potuit: pulà fuit in carcere vel in terris ad quas cõſtirul pape non peruenit ⁊ huiuſmodi. ꝙ non peccit faciens 3 cõſtitutioneʒ. Si vero ignoꝛãlis o⸗ no non pꝛiuat rationẽ volůtarij ⁊ rõnem con temptus.ſic diſtinguo ᷣm Ricar. eadẽ dili ꝙ aut eſt ignoꝛãtia cõmiſſionis ꝗ quis nõrul feire:vt liberius peccet: que di affectata· Ihe nec excuſat nec allemat peccatũ. Aur eſt rhe omiſſionis qua quis negligit ſcire quc len fatis faciliter potuiſſet feirẽ. Et hec drerai ſupina.⁊ hec excuſata tanto.ſ.ꝙ noc 3 uc peccatum:ſed nõ excuſat quin ſit moꝛtalc
—,—————————
— —

ecirca ea qͥ lunt uini re. ꝙiſi gs dederit. ⁊. xxx viij. dic. ꝗ ea. Si aũt ſit cinca ea q̃ ſũt pᷣcepti iuris poſitiui:ſic credo ꝙ aliqñ ercuſer a moꝛrali ꝰm eã diſtictionẽ: dicã.j.inobediẽtia. Et ſᷣm pꝛedictã itellige q dr. vi. q.i. quero.⁊.xxiiij.q.i.c.ſciſma.⁊. xxxij.q. vij. quẽadmodũ.xxviij. q.i.ᷓ. ex his.. Er pꝛedictis ⁊ ad enitãdũ cõfuſionẽ multoꝛũ qcirca ignoꝛãtiã ſcribũtur: aduerte ꝙ fi ex iꝗ⸗ rãtia qs facit aliqd qð nõ eſt ð legẽ dei nec na ture:credẽs nõ foꝛeꝓhibitũ aliqᷓ lege cũ tamen ſit ꝓhibitũ:⁊ talis ignoꝛãtia non eſt affectata nec craſſa vel ſupina:puta qʒ laboꝛat ꝓ viribꝰ ſcire fibi neceſſaria:puta ſi eſt mulier vcl ruſti⸗— cus: mercatoꝛ ⁊ hmõi.vadit libẽter ad pꝛedica tões ⁊ alia loca vbi declarãtur talia:⁊ facit qð cõiter faciũt alij de ſua q̃ litate ⁊ ↄuenit facere Siẽ religioſus ſtudet liben interrogat: ⁊ hu⸗ iuſmodi: ꝙ talis ignoꝛãtia excuſateũ ab oĩ pe na etiã excõicatiòis in iure poſita quo ad foxꝝ nie eriã ab oĩculpa. per tex. claꝝ ĩc.fi. qui ma⸗ tri. accuſa.poſ ⁊ ꝑ rõnẽ.c.cognoſcẽtes. de ↄſti. Abãurdũ eni eſſet ad penã obligari ignoꝛãteʒ Facit. fi ff. de decre. ab oꝛ facien. Jura vcro q vident᷑ innuere Zꝛiũ fundãt ſe ſug pꝛeſ ũptiõe vt euidẽter colligit glo.in.I.i.C.de interdic ma tri. appꝛobata ꝑ doc.ibi.⁊ĩ.fi. ff. de ritu nup. xin.i. qui. C. de ice. ⁊ iuti. nup. Et magis ap⸗ te colligit᷑ ex his q̃ notãtur. in. d.cognoſcẽtẽs vbi determinat᷑ ꝙ volẽg ꝓbare ignoꝛantiã ad euitandã penã ſit audiendus. Mec non intelli go de pꝛclatis officialibus:medicis artificibꝰ hmõirg erercere hñt aliq̃ officia:ex quibꝰ dã nů notabile poſſet inferriꝓximo ex ignoꝛãtia nõ debẽt officia talia aſſumere:niſi ſint ſuffi ciẽter inſtructi ad ea exercẽda:aliter eis iputat Si aũt ignoꝛãtia ſit affectata nõ euitat penaʒ q in dolo eſt. Si vero ſit craſſa vel ſupina: pu ta qꝛ neſcit q cõiter oẽs ſue ↄditionis ſciunt: puta qꝛ pꝛedicat: ſed ipſe pꝛedicationeʒ nunqᷓ; vult andire vel nõ curat itereſſe:vbi talia pu⸗ blice dcciarãtur:cũ tñ comode poſſit:nõ cuitat penã:yt in.c.vt aĩaxꝝ.de cõſti li.vi. De iſtis dr rrx viij. di.c. fi. Qui eni rebelliter viuit ⁊ diſce⸗ re atqʒ agere bona recuſat: magis diaboli qᷓ; rp̃i mẽbꝛů eſſe oñditur:⁊ potius infidelis qᷓ; fi delis eẽ mõſtrat. Gi vero id cõtra qð facit ex Siärie eſt ʒ legẽ dertũc diſtiguo:aut expſ⸗ ſum ẽ⁊ explicitum ĩ lege dei vel naturc. Et ſic noꝛãtia non cxcuſat à moꝛtali peccato. xxi.q ĩ cupis:nec ctiã cõſequentexcuſat a pena iu⸗
ßeepti viuini aut natire. xrijj
ris diuini nec poſitiu m Gco. in. iij. di vi ſc⸗ cit qð no.gl.in cle.eos.de cõſangui.⁊ affi. Facit . venia. C de in ins vocã.⁊.fi.iq iiij. Sᷓð li⸗ mita quo ad penã iuris poſitiui fᷓʒ ꝙ ſupꝛa di i caſuvltimo.;ᷓ.ij. Si aũt nõ ẽ erplicitũ ſed reducibile:maxime cũ ſubrilitate ſi credo excuſari g culpa ⁊ a pena illos ꝗ ñ ſůt iqrãtes ißrãtia affectata:craſſa aut ſi upia xt eni duꝝ eſſet dicere:ꝙ peccat moꝛtalr qui facit ßᷣm ſubtilitatẽ cõtractũ illicitũ:credens licituʒ ⁊ huiuſmodi. Facit ꝓ hoc.xv.q.i.merito ⁊.c. fi. xxxvij. di. ¶Mtrũ ignoꝛãtia iuris tollat bonã fidẽ quo ad faciendũ fructus ſuos. K. ꝙ non:tex. ẽ in 1. ſed⁊ ſilege..ſcire.ff. de petitio. here. Qð limi to niſi ſit affectata vel craſſa. ¶ Aue differentia iter ignoꝛãtiã neſcientiã ⁊ erroꝛẽ. K. ꝙ ignoꝛãtia ẽ neſcire qð ſcire tenct᷑ ⁊dʒ. xxxvij. di.cſi. Meſciẽtiaẽ ignoꝛare qð ſci re nõ tenetur. Erroꝛẽ vnũ ꝓ alio putarc. xrij. gij. in gbus. ⁊ rxx viij. di.c. q;uis. Sed melins Fm Frd.in.ij. Meſciẽtia ſimplicẽ negationem ſcie ipoꝛtat. Jgnoꝛñ̃tia vero ſcie pꝛiuationem. Mnde ignoĩꝗtia nihil aliud eſt nij carert ſcia quã quis natꝰ ẽhfe. oc eniẽ ve rõne cuiuſſi bet pꝛuatõis Qñc; aũt ignoꝛãtia eſt aliquid ſcic cõtrariũ qᷓ dr̃ ignoꝛãtia pnerſe diſpoſitio nis: pã cũ aligs hʒ habitũ falſoꝝ pꝛincipioꝝ ⁊ falſarũ opionũ:ex quibus ipeditur a ſcia ve ritatis. Erroꝛ aũt ẽ appꝛobare vera P falſis. Vnde acdit actum quendam ſuꝑ ignoꝛãtiq: RPorduis ignoꝛs eſſe ſine boc ꝙ fniaʒ ferat ſuper ignotis:⁊ tũceſt ignoꝛãs ⁊ nõ errãs:ſed qñ iam falſam ſentẽtiaʒ fert de his que nefcit· tũc ꝓpꝛie dr errare. Etqꝛ peccatuz in actu cõ⸗ iſtit. rroꝛ hʒ rõnẽ peccati qꝛ ſine pꝛeſum pti one eſſe non põt: qð quis ſnĩam ferãt de pið ignoꝛat maxime in quibꝰ piculũ cõſiſit. Me⸗ ſcuẽtia vero de ſe nec rõnẽculpe vel pene hẽt. Mnde ꝙ aligs neſciat q̃ non eſt aptus natus ſcire non eſt nem; culpa neq; pena:qꝛ eſt ẽt in beatis. vt di Dyo.i.v.c.ccckiaſtice hierarchie. Llegitimus i nt 3 ũo ſuccedit 7 quot ſunt differẽtie:⁊ qũo legitimat vide. filius ⁊ legitimatio. gůtur.K. Bre.i
c.perlatũ. de cõſe. di iij. ſie inquiẽs: qð legẽtibus ſcripturas ß ⁊ iiotis pꝛeſtat pictu rã ccrnẽtibus g in ipſa ignoꝛãtes vidẽt qð ſe⸗ 3
ſcõꝝ quare depi

—
7
vnde pꝛecipue gentibus ꝓ lectione pictura ẽt pecibi. ¶ Vtrũ imagines ſcõꝝ fint adoꝛãde.&.glo·ĩ venerabiles. de ↄſe. di.iij. ꝙ ſic adoꝛatõe du⸗ lie que ſolũ reuerẽtiam exhibet nõ latria:⁊ iõ non ſunt violãde.de cõſe.di.iij· ꝑlatuʒ cũ duo⸗ bus.c.ſequẽtibus. ¶ trum imago xp̃i ſit pingenda ſub foꝛm agni. e. ꝙ non. ſed in foꝛma humanã: vt in.c. ſcrtã janctam ſinodũ. de cõſe. di.iij. Dicit tñ gio. ꝙ non ẽꝓhibitů pigere Tpm in ſpecie hu mana ⁊ ſub ipſo agnů:ſed ſolum pingerc ipᷣm in agnoꝓhibetur.. ¶Strũ liceat imagines ſcõꝝ iaggrauationẽ ccſſatiõis aut excõmunicatiòis in ira pꝛoſter⸗ nere lapidibus aut ſpinis ſupponere? hmõi: K. ꝙ nõ:qʒ id ficri diſtricte ꝓhibet in.c.ſi ca⸗ nonici. de offi. oꝛ.li.vi. ¶ Mtrũ liceat ſculpere fignũ crucis ĩ ſolo vel ſilice aut marmoꝛe humi poſitis..ꝙ non.C. nemini lice.ſig.ſal l.vnica. ⁊ videtur eſſe pꝛece ptũ:qꝛ vult grauiſſima pena puniri. vbi dicit o.foꝛte moꝛtis. exquo valde repꝛchenſibiles iunt qui ſupꝛa ſepulturas humi poſitas cru⸗ ges impꝛimũt. miſericordia? lia audritie qua non ſubuenit indigẽ⸗ tibus:vide auaritia.p.iij· * i filia gule
Mmundicia 3̃ quis pꝛo nocat ſe ad vomitũ vt ſepius comede⸗ ve poſſit. Vcl tantũ comedit ꝙ neceſſe hʒ euo⸗ mere cõiter eſt veniale pctĩ. Dliqñ tñ moꝛta le ſicut qñ comedit intendens euomere ꝑh de lcctationẽ gule:nulla alia cã bona adductꝰ ad poc: vel qñ ex hoc generat ſibi notabile nocu⸗ mentũ in coꝛpoꝛe necꝓpiea vult deſiſtere hoc aduertẽdo. Aut qñ hoc facit vt habeat pollu⸗ tionẽ in nocte voꝛmiẽdo ⁊ huiuſmodi. munitas Snm neribuſ data libtas ab ĩ qð ẽ ſine:vel imũitas q̃ſi pu ſias ide dr qs imunis a petõ.de ur.ca.c. fi. D ẽt emunitas: qð idẽ ẽ q libertaſ q̃ſi ef mu nia.i munera data libertas abe qð eſt extra. ¶Ad quid ſe extendit imunitas cccleſie ⁊ ci⸗ miterij.ſ.ꝙ ad.xxix. Pꝛimo qꝛ ſecularia pla eita non funt in eccieſia vel cimiterio tractan atcccleſiaſtica tñ pñt:vt in.c.i.de ĩimu.ecclc.⁊
nivebeãt in ipfaleguntuſttera keſcunt
veñ ecceſia: ⁊ fentẽtia iudicis lecularis datai
ea ẽ nulla ipſo iure:⁊ maxime ſnia ſanguinis que ſub anathemate ꝓhibet ibi ferri in. d.c⸗
cũ eccleſia. Nimita niſi ſit data alia a ſanguine ꝑ viã volũtarie iuriſ ditionis:q ſic tʒ ᷣm Pa. in.d.c. cũ in ecceſia. de cauſis ecclefiaſticis añt bene tʒ ar.c.q̃ fronte.de appci. ¶ Dtrũ quis poſſit doctoꝛari ĩi eccleſia.&. jo. an.in. c.decet.eo.ti.lib.vi.ꝙ ſic.⁊ plʒ Ma.¶d.c. cũ eccleſis. ¶ Mtrũ cõtractus facti in eccieſia teneãt. k. a.in.d.c.cũ eccleſia. m gl. in. d.c.decet. ꝙ ſic q ilud.c.decet.logtur ſolũ de ſtrepitu iudicio⸗ rũ ⁊ cũ ſit penale nõ dʒ extẽdi ad ʒctus. Exqj aduerte ꝙ diſpoſitio odioſa cõcepta ſuꝑãſicò tractu non extẽdit ad cõtractũ purũ. Mãin in dicio quaſi Zhimus.iij. ʒ. idẽ fcribit.f. de pe⸗ cu. Idẽ dic de cõccpta ſupꝛa ↄtractu puro: nõ extẽdi ad quaſi cõtractũt ita dicit Bar.i.mo⸗ re.K. de acqui. hẽ. vbi vult ꝙ ſi ſtatutũ ꝓhiber mulierẽ ʒpere ſine certa ſolẽnitate ꝙ põt pihĩ lominus adire hereditatẽ qꝛ tůc nonxere zhit ſed q̃ſi cõtrapit ci debitoꝛibus hereditarijſad qð vide qð legitur i.apud iulianũ.ff.g.ex ca ĩpo. cat.ð.pe.⁊ fi.
¶ Scðo nõ debẽt in eccleſia vel cimiteriofie⸗
.
ri cõclamatiões: ſeditiões:ipetus:vninerſita tů cũctiones ⁊ publica parlamẽta negociatio⸗ nes nůdinaruʒ ⁊ foꝛi:vt ĩ.c.decet. de imu. ecd. co.ti.li.vi. Jo. an. tñ tʒ ꝙ parlamẽta⁊ ſocicta⸗ tes ꝓ actu pietatis aut ſpiritualitatis pñr fri vt refert Pa.in. d.c. cũeccleſia.
¶Sed nůqd peccat moꝛtalr quigliquid pꝛedi ctoꝝ in eis facit.&. q nõ. vnde dicit tex mdc decet. oꝛqiarij locoꝝ hoc faciãt obſeruarilus⸗ dẽda ſuadeant interdicta cõpeſcant. Ex qcon cludo ꝙ illa q̃ totalt ĩpedirẽt oꝛationẽ tꝑe de⸗ bito ſint ꝓhibita ſub peccato moꝛtalialia non nii ex ſe ſint mala: vel qs ex cõtemptu faccret Et ſic intellige.c.pe.⁊ fixlij. di. ¶ Tertio qꝛĩ eccieſia nõ debẽt ſepelir niſeßi vcl abbatcs vel digni pꝛeſ byii aut fideles lai⸗ ci. xiij.q.ij. nullus. Et intelligũt quidi de laic fideli qui miracula facit a virtule fidci. Alijð quolibet fideli: cuius bonitas fut manteſt Mo. vcro itelligit de quolibet fideli in digm⸗ tate ↄſtituto vt comite:rege:ipatoꝛ. Szbo die nõ ßuat᷑ ⁊ male: qꝛ de iure ciuili nullus dzl eccicſia ſcpeliri: vt no. Ilbꝛ inl.nemo gplot C.de ſa. ſan.ec.⁊ ẽt Ago ibidẽ in ſumm. ¶ Quarto nõ dʒ cccleſia incaſtellari:nec m7
—
—

—
1„ pugnaeula edificari vt inde fiat guerra vł vt ibirecipiunt᷑ q guerrã faciũt nifi iuſta neceſſi- % tate ⁊ auctoꝛitate ep̃i.de cuſtodia eucha.c.reli⸗
g.ſ.vt boni viri defendant᷑ a malis. Et cõi⸗ ter tenent doc.ᷣm Pa.in.d.c.cũ eccleſia ¶ Quito intra ecclefiã vel cimiteriũ nõ debẽt uppellectilia poni vel hoſpitari ĩ ea nißi ꝓ ne ceſſitate. als videt᷑ moꝛtale in iſto ⁊ in pꝛecedẽ ti. vt in. d.c.relinqui. 2 C Ptrũ venditio candelaꝝ q̃ fu in eccleſia ſit Pphibita.h. ꝙ videt ſit tolierabilis. Mec obſt. ꝙ dñs eiecit vendentes in tẽplo:qꝛ ibi fichant
—
— —
pacta ⁊ multa ꝑturbantia cultum diuinũ. Sʒ b in vẽditiõe candclarũ nullus ſit ſtrepitus. Et 1 iõ non ꝓhibetur. Secꝰ eſſet ð alia negociatiõe 1 qʒ illa eſt pꝛohibita. 1 10 W Serto ꝙ in cccleſia vel cimiterio nõ dʒ vl 1 la violẽtia ficri vel aliquis violenter ertrahi: — aut eius cõfinia frangivt in.c.ſicut an tiquitꝰ xvin· iiij· nec ea que in ea poſita ſfunt ꝑ vi aut . furtũ auferri.alr igcrilegiũ cõmittũt. e gſt qsi netus. Tvi. q. iiij. Et ſic peccat moꝛtakr.vt ĩd. c· qſquis pʒ. 1 N 1 ¶ Mtrũ excõicatus ↄfugiẽs ad eccleſiã gau
deat pꝛefata imunitate.ß?. ꝙ ſic: qꝛ cũ lex non
3 cxcipiat.nec nos. i? NPtrũ ſeruus fugiẽs ad eccleſig poſſit violẽ a n ter extrahi.K. ꝙ aut venit fine armiſ.ſ.vt dño 1 ſe ſubtrahat:⁊ ſic reddet dño.pꝛeſtito tñ pᷣus 1 uramchto de ipunitate.c.inter alia.eo.ti. Aut — venit cũ armis. Et ſic ↄtiuo ertrahit᷑.I.ſi ſeruꝰ 4 de his g ad ec. ↄfu.itellige Pmiſſa ĩpunitate
CPtrũ iudesↄfugiens ad cccleſiã gaudeat . ito pꝛuilegio.&. mgl. in..i. C. de his qad ec.
cofu. ꝙ nõ. Et dicit Wa.in.c.inter alia.eo.ti.ꝙ erioꝛch opi- gl.d. inter. q lex pdictaiducit pſũptòeʒ üur.⁊ de inre ð quã ñ admittit᷑ ꝓba⸗
tio¶. di. ferꝝ. ꝙ ↄfugit nõ ꝑpꝑ gelũ fidei:ſʒ ppe⸗ — nafionẽ debitoꝝ vel criminũ. Inn.tñ ẽ ci gl. Sfati.c. ini.&go dicerẽ ꝙ ſi veñit ad ecceſiꝗ ⁊ petit baptiſmũ ꝙ gaudebit:als non: qꝛ vf̃ ve niſſe vt effugiat nõcã fidei. i4 CMůclericis religiofi ↄfugiẽtes gaudeãt 3 iſta imunitate.K. Pain. d.c iter alia.ꝙ nõ gn
⁊ pꝛelatis fuis nõ poſſint ertrahi bmõi dũmõ nõ faciãt ex odio ſed cã diſciplie vide ꝑeũ diffuſe ſi placet. i5 ¶ Btrö ofugiẽs ꝑp debitũ gandcat iſto bnile h gio K. A.i.d.c. int alia. ꝙ legiſte i.l.pñtiC. de
5 bis Aad ec. ↄfu. diſtiguũt autẽ debitñ pp tr
*—
⁊ flagellari ⁊
4
dia ⁊ depᷣdatões qᷓs faciũt burũt agros illoꝝ g cis ñ ſᷣuiũt vł ſit ʒꝛij. Tõ̃ ſtrati. Tertiũ noꝛme cõmittũtĩvna ecclia Secꝰ ſi cõmitterẽt ef eccleſiã vł cinuteriũ ſub ſpe vt defenderet᷑ ab ea:qꝛ ti. Et lʒ loq̃t᷑ de homicidio hʒ locũ ĩ alijs delictis grauibꝰ: ᷣm
ſi delinquẽtee. Sedcpᷣmuniter tenet ⁊ v
————
ie4 butů. ſ. debitũ pᷣncipi· Et ficef̃pit: vt in aut. de mã pn.· publicoꝝ vero tributoꝝ. ⁊ ibi no. in gl. Sʒ Pe. vr refert Cy.tʒ ꝙ nõ ẽhet:ſʒ ibici tabit:⁊ ſi ſe defendet bñ qdẽ:ſinaut ꝓcedet᷑ ad miſſionẽ ĩ poſſeſſiõe bonoꝝ:⁊ ita iteiligit dcã 5 aui.⁊ plʒ Ma. Sio debitũ ẽ ꝑꝑ aliud:tũc nõ ethet᷑ inuitꝰ ᷣm oẽs.d. l.pñti. Sʒ ĩ mõ ꝓceden di ſunt opi. Mihi plʒ opi. co.ð raue.q dicit ꝙ dabit ſibi ſecuritas ſtãdi ⁊ ereũdi et̃ eceliaʒ ꝑerxx. dies infra qs reſpõdebit aduocatus ad iudiciũ ⁊ iudex ſi dabit ſnĩam ð enʒ ↄdẽnabit ꝙ aut redeat ad eccleſi aut pareat ſnic:⁊ cum hac opi.trãſit Cy. ₰ Mtrũ cõmittẽs maleficiũ ⁊ vadẽs ad vccle is ſiã gaudeat iſto pᷣuilegio.. Pa.i.d.c. int alia ꝙ ſic qͥ ad duo pᷣncipalr. Pꝛimũvt/nõ poſſit ĩ⸗ de violeni et̃hi. Scðʒ vt non poſſit ampliꝰ de illo dãnariad moꝛtẽ vel ad aliqᷓ penã coꝛpoꝛa lẽ ſen coꝛꝑis afflictiuã. Nõt tñ pecuniatt dã⸗ nari vłalia pena e coꝛpꝰ⁊ cogi ad pniaʒ agẽ⸗ dã ⁊ aliq̃ ſatiffactionẽ:ita tñ qꝙʒ violẽter nõct̃ hat᷑ ᷓÿʒ cõioꝛẽ opionẽ. Etad uerte ꝙ lʒ egrediat᷑ de ecckia:erqͥ ſełↄfugit ad eã:nõ põt ampliuf de illo coꝛpoꝛalr dãnari.⁊ hoc dicit gl. in.c.re⸗ um.xvij. g.iiij. Et fuit ſnĩa Hugo. vt firmat: ⁊ ſequit᷑ Archi.ibidem. ¶ Excipiũt᷑ ab iſts ĩmunitate ded.ð.ᷓ.x.q̃ttuoꝛ genera hoiʒ. Primũ latronũ publicoꝝ g palã ⁊ publice furdt᷑:vt ſũt pirate:vel illi g publice ſtãt ĩ ſtratꝭ vt dephẽdent᷑ oẽs trã ſeũtes. Scʒ ẽ nocrurnũ depopulatoꝝ agroꝝ:⁊ differt iſtð genꝰap ſʒ Inn. qꝛ iſtð ĩ nocte fegetes deſtruit dů ibi ſe abrcõdit vł iacet:vl qꝛ vltra homici⸗ in ſtrata publica cõ
iy
ueniũt tñ iſta dus genera:qꝛ
qðlibet dep̃dat᷑ ĩ genꝰẽ illoꝝ ga
liqð maleficiuʒ e⸗ vt defẽdãt᷑ ab alia
gaudẽt: vt ĩc.fi.eo. vel mutilatõe:tñ ẽt Pa. ibideʒ
idẽpritatẽ rõnia. Secus eſſet ĩ nõ enoꝛm
P ibidem cõmiſſis: qꝛ gaudẽt. Scd qd ſi cõ⸗ miſit maleficiũ ĩecclefia: fendat ab ecclefia. dat. altj ʒx magis plʒ p.d.c.fi. Quartũ gcnus
ſed nõ ſub ſpe vt de⸗ Pa.d.c.fi. vult vt nõ deft̃.
de ancha.eſt raptoꝛum virginum ho
micidaꝝ ⁊ adulteroꝝ: p aui· de mã. pnc.j. Dð
—
rius

is
i9
ꝙ eſt conecta illa aui. ꝑ ius canonicũ.⁊ ꝙ gau⸗
dent hac imunitate.
¶ Ptrũ cõfugicntes ad ecckiam tꝑe belli ſint capicndi.&. ꝙ nõ.·ſi ipſas non icaifellauerunt aut ide pugnauerunt.ar.c.fi. co.ti. nec res eoꝝ ibirepoſitẽ: niſicſſent ad pugnandũ:vt in.c.ſiẽ antiquitus.xvij.q.iiii.
¶ BStrũ detentus ſub iuramento redeundi di miſſus cõfugiẽs ad eccleliqᷓ ſit educendus. K. Jo. an. in addi. ad Spe.ti.ð iureiu.ꝙ ſi iniuſte ðetinebatur nõ redibit.maxime fi ĩminet peri culum moꝛtis vcl mutilatõis:ſed petet abſolu tionẽ a iuramẽto. Secus ſi iuſte detincbat: q
tũc cõpellẽdus ẽ redire vt voluit. War. in.l.re⸗
legati ff. de penis· Mõ tñ dʒ pati eccleſiavt in⸗
uitus abſtrahat: niſi pꝛeſtita cautiõe de ipuni tate moꝛtis vel trũcationis.
10 ¶ Mtrũ violentcr abſtrahẽs aliquẽ de eccle⸗
21
ſia niſi in caſu permiſſo teneat᷑ illum reſtitue⸗ re.ſ. Ma.in. d.c. iter alia.cũ Bar. in. pñti.C. ð his ꝗad ec. ↄfu. ꝙ de iure pot peti ſe reſtitui cum de facto ſit pꝛiuatus. Loncoꝛd. Oldra.cõ ſilio. liij. ⁊ eccleſia põt agere cum ſit ſpoliata li bertate. vt in. c. miroꝛ. xvij·q.iiij. Et ideo non liberant niſi reſtituãt etiã ſi dñs pꝛeſtaret iu⸗ ramentũ vel cautionem de ſeruo extracto. Et
facit ad qõnem. An captus ĩ territoꝛio alieno
poſſit peti.⁊ ꝙ ſic. ꝑ. d.c.miroꝛ.⁊ firmat Var. in..ſi cui.ff. de accuſu.
¶ Qua ꝝena punit᷑ de iure ciuili qui tales vi olẽter extrahit cõſtrigit aut regem aut veſtes vel victum negat.K. qð crimẽ leſe maieſtatis icurrit ⁊ vltimo ſuppiicio fericndus.d. pñti.
„
De iure canonico dʒ excõmunicari⁊ cõdem/
nari pecunialiter ⁊ imponi ſibi publica penitẽ tianec reſtitui cõmunioni:niſi reſtituat quem violkter extraxit.vt in. d.c.miroꝛ.iũcto c.ſi qs cõtumax.⁊.c. quiſquis.⁊ qð ibi no. x vij. q.iiij. Et ſic pʒ ꝙ peccũt moꝛtalr tales. Et not. ꝙ ne dũ in eccleſia vel cimiterio hʒ iſtud pꝛiuilegiũ. ſed etiã per.xl.paſſus:ſi eſt eccleſia maioꝛ.ſ.ma trix:vcl per.xxx.ſi eſt minoꝛ vt capella.xvij.q. uiij.ſicut antiquitus.c.fratcr.c.miroꝛ. Kapelle tamen que ſunt intra ambitũ muroꝝ ciuitatꝭ vel caſtri ſeu ville nõ ponunt᷑ in. xxx.paſſuum obſernatione ᷣm Moſtiẽ.xvij.q.iiij. quiſquis. Et no.ſᷣm Züdo⸗ paſſus eſt menſura quinq; vcdũ pes vero.xxvdigitoꝝ.vide glo. in. d.c.ſiẽ antiquitus: vbi hoc drMimita iſtud ſpatium qñ vadit ad requiſita naturc. Sccus ſi iret vt acccderct ad alia vomos.vt i.c.diffiniuit.x vij
g.iiij. q poſſent tñccapi ifra dictũ ſpatiũ. ¶ Quis faciet expẽſas ↄfugiẽtiad eccleſiã.K, u ha.in. d.c. inter alia.ꝙ ipſe ſi hʒ de ſuo vel la⸗ boꝛabit ſi põt vt viuat:qð fi nõ põt vel nõ hẽt de ſuoꝛecciia ſibiꝓuidebit fm Arch. poſt Hu go.in.c. diffiniunt. xvij. qiiii. I Ptrum criſtẽs in ecckeſia ⁊ vulnerãs exñtẽ c violet imunitatẽ. K. Ma.in.c.fi. eo.ti ꝙ ſic. qꝛ delictũ fuit ibi pꝛicipiatuʒ ⁊ habebit locũc. fi.eo.ti.ſ.vt non defendai. 4 ¶ Btrum mãdans fieri delictů exñs in eccle/ 14 ſia violet imunitatẽ.h. Bar.in.l.ſi vt ꝓponit ff. de fidciuſ.⁊ latius ꝑ eů in.I.nõ ſolũ.j. ſi mã dato.ff. de iniur.tex.in cic.paſtoꝛalis.in v. decj peret igit᷑. de ſen.⁊ re. iudi. vbi innuitur ꝙ cit⸗ tio facta extra tcrritoꝛium ciuitatis non valet Ergo videtur ꝙ debcamuſ attendere locüvbi mãdutũ exequitur:nõ vbi mandat. ed ego dico ꝙ ctiam attribuet factuʒ in loco vbimã daturtqñ excquẽs exequitur neccſſitate iuris.
Ad qð facit qð.j. dic mãdatum.J.i.
¶ Vtrum eccleſia non conſecrata gaudeatß/ fata immunitate. h. fuerũt gpiones.ſed mipi plʒ opinio glo. Po. quã ſeqũitur Pa in.ec cleſia:eo ꝙ ſic.⁊ ibi videtur tex. etiãʒ mouet ſe qʒ palatiũ ep̃i gaudet hac ĩmunitate. vt. xxij. q.uij.c. id cõſtituimus. Ergomulto foꝛtiusec deſia. Itẽ facit quia oĩa pꝛiuilegia ↄceſacce ſijs exiẽduntur ad hoſpitalia in.loĩa pꝛiuile⸗ gia.C. de epiſ.⁊ cle. Itẽ ꝙ de pꝛoximo faciẽdũ eſt hꝓ iam facto.vt.l.non tiñ. in pꝛin ff. de er cuſa tu.⁊ in. l.penul.ff. de teſta.mili. Panc le⸗ net Car. in. d.c. eccleſia.⁊ Jo. de ligna ꝑ laur. in cle.i.de pe.⁊ re. Intellige ſi auctoꝛilalt cpi vel pape edificata ẽ.
¶ Btrum hoſpitale ⁊ pꝛiuata oꝛatoꝛa ſimi/ 16 liter gaudeãt.K. Bof. ꝙ ſic. ſi auctoꝛilale eßi funt fundata.Et facit qð ipſe no in cfi dece. hedi.⁊ tʒ au.in. d.cle.i.⁊ placet Paind.ccc cleſia. ꝑ.d.i.oĩa. als non. ¶Mrrů ccckia ĩterdicta ſilr gaudeat.&. Bof. 7 ⁊MBin. qꝛ Ric. ar. pꝛefati.c.ecelcſia. ⁊ ſequuniur cõiter doc. ¶ Vtrũ cõfugiens ad coꝛpus xßi ſil ſit defen! fandus. R. Mo. ꝙ ſic. lʒ hocĩ iure nõ expꝛim
qʒ vbi maioꝛẽ rõ:⁊ ibi maius ius· ⁊ mulicrt gens fimbꝛiã xp̃i ſaluata ẽ. Mal·i. I Septimo ccciefia hʒ imunitqtẽ ꝑeiruſii nõ pñt eius rura deſcrerẽ⁊ als ſe tranſfen⸗ vt in.c.iii co.itellige fm glo. ibidẽ de illis qm
glebe funt aſtricti:⁊ g nt vide. d. colonus.
— —
imu ſmn ſih W uul nun uun jufun lini uuu inin min emn t i mmn ign ihm ſm iju wint ſirit l ijn lbhſ witc ſrni un nd Mö
ami
F ſ
bi

i65
50 TDectauo quilibet põt regulariter rẽ fuan ri pertinẽtibnscuius coꝛpoꝛi nõ ſunt anne⸗ eccleſe relinquere. · generali.⁊..iubemus. C. xi habe ãthec ibi. Ex quo pʒ ꝙ nõ ſunt de vni de ſa ſanec·⁊ etiã donare inter viuos ſine i/ nerſitate nec in eã vocem pfit hfe:vt tʒ Inno. ſinuatione in infinitũ.l.illud ibidem.⁊ ĩ aui.ð in.c.dilecta pꝛope finem. de erce. p̃. Günt ẽt nõ alie. eec. ʒ. ſi minus.qᷓ;uis gl.i.d.y. teneat quedam alia munera perſonalia que non pñt 5ꝛiũ:ſcd pꝛimũ verius.vt.ð. donatio..xx. nec honoꝛem nec vuperium annexunivt le⸗
iMWono trãffert dominiũ rei in eccleſias ſo gatio:tutcla vcl cura ⁊ huiuſmodi.lʒ cnim ab lo pacto.i.ſola nudaꝓmiſſionc.l.vt ſit iter di iſtis ſint excmpti:vt in.I.generalr.C.de epiſ.⁊ uinũ. C. de ſa.ſan. ec.in gl.⁊ hãc ſegt Albꝛi.ibi cle.poſita in cgeneralr.x vi. q.i.tamen Fᷣm gl. dẽ. Et idẽ eſt ᷣm Rodo. qñ dat aliqd cccleſia iuncto ler· in. c. puenit. Ixxxvj. di.poſſunt ſi vo⸗ ſice pſone ituitu cccleſie. In emptione tñ reg lunt legitimã turclũ clcrici acciperꝭ non dati ritur folurio pꝛecij vel fides de pᷣcio alr domi uã:aut teſtamẽta ramſedep̃i ⁊ monachi non niũ non acquiret ᷣm glo. pꝛedictam. rrryiij. di. cpᷣs⁊ xvlqi monachi· Tutelã ãt Decimo gcgd fucritemptũ de pecunia ec/ miſerabiliũ perſonarum omnes clerici ⁊ mo⸗ clefic reuerti dʒ ad eã.xij.q.iij. c.aplicos iglo. nachi pñt ſuſcipere:qꝛ officium pium eſt: vtĩ ⁊q. v. firũ. Et hoc ſiue ſit emptũ noie ecclievel d.c. peruenit Et in oĩbus pꝛedictis muneribꝰ nõ. de pecu.cle.c.i.x.c.inquireudi. perſonalibus quo ad eccleſias ⁊dcricos bẽnt
353 ¶ Vndecimo ꝙ nõ tenet᷑ ad munera mere p locũ pꝛedicta taʒ in oꝛdinarijs qᷓ; ctoidinarijs ſonalia. Et dicũtur munera mere perſ onalia muneribus ſeu indictis vel ſuperidictis:vt in que animiꝓuiſione ⁊ cpꝛpoꝛali laboꝛe fine ali l.plʒ. C. de ſt A.ſan.ec. ⁊ aut. itẽ nulla cõitas.C.de quo gerentis detrimẽto ꝑpetrã tur. vt in.l. fi.ĩ cpi.⁊ cle.⁊.cq;ᷓqᷓ;:de cenfi.li.vi Erque dicant pᷣn. ff. de mu.⁊ ho. Quoꝝ munerũ merc ꝑſona oꝛdinaria vel extraeꝛdinaria: idicta et ſuper⸗ liũ quedã ſunt ſoꝛdida vt cloache mundande: indicta vide. j.munus. calces coquẽde: harene fodiẽdeifoſſati vel ſia⸗ ¶ Mtrũ clerici tencã tur cu ſtodire ciuitatem 34 buli mũdandi⁊ hmõi:de quibns in..maxiaꝝ ſeu oppidum. K. Pa. in.c.pcruenit co.ti.ꝙ nõ C.de excuſa.mu Et ad hec non tenent᷑ eccleſie mſi marima neceffitas ſubeſſet:vt no.gl. xvi.q nec earum mancipiaut clerici vel co vro⸗ i..plʒ. que quidem ber laicum non dʒ diſcer⸗ res aut familie ⁊ coloni.vt.xvi.q.i.c. generalr nim Moſti.in ſummatſed per ep̃m ⁊ per eñ F. nouaꝝ.⁊.. plz. ij. C. de epi.⁊ cle..ij. ⁊.. nemi compellãtur:vt in.c.eccleſia ſcẽ Maric.de cõ nẽ. Cde ſa.ſn.ec. que vult ꝙ in aduẽtu pꝛici⸗ ſti.puta qꝛ aliter non põt defendi fine cis.nã pis tcneanturtnõ valet quo ad clericps eccleſi tůc tenent. ar..nullus penitus. C. de curſu. pu. as atq; ſeruos qui ſunt dñio eccleſiꝝ ſubic⸗ ⁊ in.d.c. peruenit Mam quilibet debet ſuqᷓ pa cti: q iure diuino ſunt erẽpti.vt in.c.ſj impe⸗ triã defendere. Fcit lex· in. c· pcnul. de homic.
ratoꝛ. xcvi. di.⁊ no. Innocẽ.in.c.ij de maio.⁊ MVbi tꝑe inuaſionis pñt cierici vna cuʒ laicis
obe.Facit. l.reſcripio.⁊ qð ibi not. Bart.ij de arma ſumere ⁊ pugnare nec ſunt irregulares mu.⁊ ho Et hoc itelligo de familia ppctua ec lzʒ multi ſint occiſi: dũmodoꝓpꝛijs manibꝰnul clefiarũ ⁊ eaꝝ ſcruis:fed benc valct quo ad co lum occiderit q;uis vulncrauerint. lonos hberos g ſeruunt pꝛo mercede:cuʒ ſint ¶ Mtrũ teneꝗ tur irc ad belluʒ vbi volũt alioſ 8 ſub ĩperatoꝛc:iurra no.in.c.iudicatum. lrrrix. i pugnore. K. Pa.in. d.c ꝑuenit. ꝙ non.etiaʒ ſi di.⁊ ab ipſo a multis excmpti: vt in. l.i.⁊.ij. C. agerctur de recuperatiòõc terre ſanctẽ:qꝛcleri⸗ de epi.⁊ cle Et idco potuit eoꝝ ĩimunitatẽʒ li⸗ catus reddit cos inhabiles ad pugnãdũ ctiaʒ mitare:vt in ſimili no.glo. in.c.cũ pm leges.de cum Arracenis: vt pꝛobat᷑ in.c. ex multa. in.§. here.li.viyMã tales renentur ad gabcllas ⁊ a⸗ fi. de voto.— lia oncra de parte eis ↄringente ᷣm Fedc.con ¶ Duodecimo ecclcſia non tenct᷑ ad munera 56 ſilio.iijj Sunt ⁊ quedã alia munera berſona/ patrimonialia ſeu rcaiia. Et dicũtur patrimo lia que hõ funt ſoꝛdidã:ſed habẽt anneruz ho nioꝝ muncra quc umptibꝰ patrimonij ⁊ dã noꝛem:vt ſunt officid ſecularia ſic non tenẽ⸗ nis admiſtrantis rpediunt᷑: vi in.L.fi..patri⸗ turcerici per.c.ſacerdotibus.⁊c.ſed nec Pcu/ moniox. ff.de mun.⁊ ho. Et hec muners ſunt rationes. ne clc.vel mo.vnde in. L.plʒ. C.ð cpi. duplicia. Quedam ſunt mere patrimonialia. ce dr̃. Placet noſtre clementie vfclcriciini Et pectriplr indicũrur Nꝛimorci de eo qð fi hil comune cu publicis actionibus vcl ad cu⸗ endũ ẽ de ipſa rc:vt ꝙ nauis cccleſie vł equus

vel currus vadat ad ſeruitium reipublice Se⸗
cũdo ĩponunt᷑ ſupereo qð percipit ex ipſa? vt
ſderur certa ps fructuum:⁊ de iſtis habes i.d. F. patrimonioꝝ. Tertio ĩponũtur ipſi rei de eo
qð non percipitur ex ipſa re nec eſt in ipſa re:
vt pꝛeſtare certã quãtitatem pecunie annuati
de quo habes in.l.hactenus..uff. de vſufru.⁊
in. c.i.de cen An aũt eccleſia tcneat ad iſta. K. ßᷣm Pa. in· c.fi. de vi. ⁊ ho· cle.ꝙ ſi tales res qui bus iponunt᷑ talia munera habebant onus 1a je ꝑpetuum annexum ⁊ innariabile ac certum ſiuc ex diſpoſitione publica puta pꝛincipis: ſi⸗ ue er diſpone pꝛinata: vt. c. quanto. de cenſi. ⁊ anteq́; venirent ad eccleſiam:ſicut pʒ exemplũ de tributo: vt in.l.iperatoꝛes.ff. de publ.⁊ in. c i·in fi. de cenfi. vbi innuuur ꝙ queliber poſſeſ⸗ ſio ab antiquo eſt onerata pnere ſoluẽdi tribu ra⁊ ſic cccleſia de talibus rebus teneturqꝛ res tranſit cũ onere ſuo:de deci. paſtoꝛalis. ⁊ de pi gno. ex litteris Fateoꝛ tñ ꝙ italia tanqᷓ; pꝛin⸗ ceps pꝛouiciaꝝ non obligat hodie ad talia tri buta:vt no. inli.ff. de cenſi Si vcro nõ crant onerate tali onere certo ⁊ inuariabili qů perue
nerunt ad eccleſiã:ſic nõ tenetur ecclefia qᷓ;uis
eſſent oneratc oncre incerto ⁊ variabili: vt ſůt uſte deſcriptiones que fiũt hodie:q extimãtur bona cuiuſcũq; vt ſoluat plus vei minus ſʒĩ⸗ poſitionẽ coliccte:⁊ hãc opinionẽ tʒ Inno. in c.non minus.co.ti. t recitat Pa. ibidem Jo. de ligna.in cle. pñti. de cenſi.⁊ Jo. an.· poſt Ar⸗ chi. in.c.i.co.tiii.vi.⁊ placet.lʒ aliqui teneant 3 ſi poſſeſſiones pᷣus erãt aſcripte vt tantum Fluat ꝙ ſolido vellibꝛa ꝙ tũc teneat cccleſia: ſed pꝛima tutioꝛlʒ iſta nõ fit cõdẽnanda. Bůt tñ aliqᷓ oners que rõne naturali ſnccũbũt ipfis rebus ⁊vt reficcre ante domũ viã ⁊ ſic eccleſia rencf: vt no. Bar.in.l.ad inſtructiões. C.de ſa.
ſan.ecj tẽĩ purgatione putci neceſſarij tote vi
cinie ii qᷓeſt eccleſia:vt no. Spe.ti. de cẽſi. teʒ ſolnere ad poꝛtã vel põtẽꝓ piauſtro pꝛo ipfiuſ põris vel poꝛte ↄſeruatione:qʒ deſtruũt viam: vt no.in.d.l.ad inſtructiões.⁊ no. Bal. de pa⸗ ce conſtã: Et idẽ de ſilibus, Manſus vero ec⸗ cleſie qui ẽ dos eccleſie Fm cõem opionẽ doct. dʒ eſſe liber ab oĩ munere anteqᷓ; ↄſecretur vt in.c.i.de cenſi. ⁊ dʒ eẽ tãta quãtjtas terre ex qᷓ vnus ruſticus cuʒ ſua familia viuere poſſit: vt dicit gl. xxiij. q.viij. fm canonicamiunt ⁊q̃ᷓ⸗ dã mũera patrionialia mixta ⁊ dicũt᷑ mixta:qꝛ
hñt onꝰcũ ſůptu.ff.ð mu.⁊ ho. fi. ʒ. murta. pri ripãt eni de onere ꝑſonaliq̃tenꝰ hñt onns ãn⸗
nerũ: ⁊ cũ patrimoniali quatenus ſũt cũ ſum⸗ ptu ⁊ hec duplr indicũtur.¶ꝛmo pſone pa⸗ bito reſpectu ad rẽ ſeu bona patrimonij⁊ hoc diſfert a tertio modo ĩponẽdi onera ĩ rebꝰ me re patrimonialibus: qꝛ ibi quclibet res tenetur ꝓ munere qð eã reſpicit ʒ nõ vltra.d. impe⸗ ratoꝛcs:hĩc vcro eſt ꝑſonã obligata:⁊ per ↄñs oẽs res patrimonij.i.aufert..fiſcui.ff. de iure fiſci.⁊ ad iſta nõ tenet᷑ eccleſia nec ẽt laici non ſubditilʒ habeant patrimoniũ in loco.xeſcri pro.ß.fi. ⁊ ibi per Bar.ft. de mu.⁊ ho. nili glið habeat cõſuetudo quo ad laicoð:vt no. Bar.i l.vna. C. de capitatiòe cimũ.nõ quo ad eccieſiã qꝛ ↄſuetude nõ valet. aui.caſſa. C.de ſa.ſan. cc. iuncta aui.Itẽ nulla cõitas.C. de epi.⁊ cle. Et iſto modo põt intelligi tex. c. non minus.eoti ⁊.c. fi. de vi⁊ ho. cle.⁊.c.qᷓ;qᷓ;. de cenſi.li. vi. Se cũdo modo ĩponũtur perſone nulla facta men tione de re.⁊ ſic dr capitõ qꝛ ĩponii per capita nõ habito reſpeciu ad bona patrimonij. vr. d. l.vna.⁊ ad iſta ſilr nõ tenct eccleſia nec clerici qꝛ nõ ſunt ſubditi ipcratoꝛi.d.c.qᷓ;qᷓ;. imo net laiciciuiles ſʒ tĩ ruſtici: vt ĩ.d.l.vn.no. Var. ⁊ hec oĩaꝓcedũt regulariter.
¶ Sed dubitat de ↄcernẽtibus pictatẽ vt in 3
ſtructio põtium ⁊ viaꝝ.. Inno · dicit ꝙeccke ſia tene᷑ ꝑd..ad ĩſtructionẽ. ⁊ ꝑ.c.ijcoti ſit ĩ hedificatione muroꝝ ciuitatis vel vill. Silr glo. in. dc. nõ minus. Idẽ Mincẽ. Mod.d. Tar.⁊ Phili. Me. de anch. ⁊ Albꝛi.i.d..ad iſtructionẽ. Addẽs qð idẽ putat de fontibus t putco cõi.ar. ff. ne quid ĩ lo.pu.l.ij..viax. ⁊ di cit᷑ humus opionis cẽ Dx.⁊ Dld. Sed in coils⸗ riũẽ cõis opio canoniſtaꝝi.cfi. ð v.⁊ hoe: ⁊ĩ cle.pñti. de cẽfi.⁊ ꝑ Jo.de ligna. ⁊ ꝑ Var.i kreſcripto.ff. de mu.⁊ ho.⁊.d..placet.⁊ glrVt q.i.ᷓ. nouaxꝝ. Jo. an. ⁊ Pa in. d.c.nõ minus ꝙ muita motiuã. Et iõ dic ꝙ.d.L.ad inſtructione ⁊ ſiles non valẽt:q lʒc.icũ ſilibus. de no. ob⸗ nũ. dicãt ſtandũ legibus cx quo in canonibus nõ reperitur cõtrariũ tñ hoc nõ cſt vex qñ ler iperilis eſt dãnoſa eccleſijs ſen eccleſiaſticioh ſonis:qꝛ tũc nõ tenet niſi ſpecifice appꝛoberur ab eccleſia: vt ẽ cõis opio doc.in.c·fi. de ſolu. 7 m.c.eccleſia ſancteMarie. de cõſti. xc.fide re. ec.non alic. ⁊.x.di. ſi ĩadiutoꝛiũ. Diſtiguo i⸗ ßᷣm Pa. in. d.c.nõ minus.qꝙ aut neceſſitas vel pictãs ĩminens cõcernit vtilitatẽ ccclefiaruʒ⸗ remotis ꝑ quãdam cõſequẽtiam:⁊ tůc eſt ter. apertus in.d.c.nõ minus.ꝙ nò tenent niſi ſpo te velint appꝛobãteep̃o ců clero? pꝛius cõſi
48
iih un vln inwn mjint iihui luun min ſumn ſ n i ſiw h pliii mun gnerl iit tic

to romano pontifice pc. aduerlus eo. ti. Ad⸗ uerte tamen ꝙ i tantãeſſet neceſſitas vel pie⸗ ras ꝙ non polſet ſine ſcandalo ⁊ periculo ha beri pꝛius romani põtificis recurſus ꝙ tunc ſufficeret deliberatio cleri cũ ep̃o. Facit.c fi. de ec. cdi⁊ qð ibi no. Aut neceſſitas vel pictas cõ cernit de directo ⁊ puncipalr vtilitatẽ eccleſia rũ ⁊ laicoꝝ:vtputa qꝛ pꝛaua ſocictaſ territoꝛiũ ciuitatis icendit. deuaſtat pꝛedia in quo eccle⸗ fia multas poſſeſſões hʒꝛ⁊ tũc ecclefia dʒ con⸗ tribuere:nõ tñ ad deliberationẽ ſolum populi ſed opoꝛtet ꝙ clerus ⁊ populus pꝛicipalr cõue niãt ⁊ deliberent:qꝛ qd oẽs tangit dʒ ab oibꝰ appꝛobari.in cle.⁊. ij. de cenfi.⁊.c.ad hoc. de offi. archi. Fateĩ tñ Pa. vbi.ð.in. d.c. non mi⸗ nus. ꝙ ficlerꝰ nollet fine legitima cã conſenti⸗ re ꝙ poſſent laici imploꝛarc auxiliuʒ i uꝑioꝛis eccleſiaſtici vt cõpellat eos:vt ic. nuilus. de iu⸗ re pa.in ar. ⁊ in hoc caſu nõ habet locuʒ diſpo irio. d.c aduerſus. de conſultatiõe romani põ tificis: qꝛ hec ĩpenſa nõ fit ꝑꝑ publicam vtilita tẽ ſed ꝑp pꝛiuatam ccclefiaꝝ⁊ ſic ſumus extra caſũ pꝛefati.c.aduerſus. Facit cle.i.⁊.ij. de cẽſ. 55 ¶ Tertiodecimo hʒ imunitatẽ ꝙ ecclefie vel clerici nõ tenent᷑ ad S que hodic ĩponũ lur ĩ vino ⁊ filibus m Ma.in.d.c.nõ minus in fi· ꝑd.aut. itẽ nulla cõttas.tʒ Pal. in. d.l.pla cet. C. de ſ. e fuiſſet ĩpofita ꝓ oneribus ad que tenetur eccleſia: q tunc ſucce dit loco oneꝝ.vt voluit Butri.i.d.l.ad inſtru⸗ ctiones. 36 39 A. Mtrůccciefia teneat᷑ ad gabeilas ſi aligd do natur vel ligat ci m ſtatuta quoꝛũdam. N. ꝙ nõ. xxiij. q.viij. ᷓ. q;uis.ci duobus ſcquẽtibꝰ. Idẽ ſi donat᷑ cierico. ar.c.fi. de vi. ⁊ ho.cle ⁊ ibi 2.7 qð no. in.c. filr. xvi.q.i. 4 ol Muid ſi ciericus trãſferat res eccieſie ad ali um locum negociationis cã. K. Ma. in. d.c. fi. g no poteſt exigi pedagium vel gabella: qꝛ de lictũ cierici nõ poteſt nocere eccleſie vide Fe⸗ de. ſi.cc.ſccus ſi ſunt ſue nõ eccleſie 4 i NW Ptrum clerici debeant ſoluere gabellam ꝓ vino vel frumẽto qusd vendunt er pꝛcbenda ſua habito. K. Pal. ⁊ Me.⁊ L in.l.omnis.c. de epi.⁊cle.ꝙ non:nec etiam ad poꝛtam. Ideʒ Bar.in.d.l.plʒ. nec etiam m Pa.in.c.fi. de pa trimonio debet ſoluere gabelias vel pedagia: ciemẽ. pꝛeſenti. de cenfi.⁊.c. quãquã.co. ki.iib.vi. 4*. T Quid de gahella que ponit᷑ ſ uꝑ carnibusvi no ⁊ huiuſmodiquã cccieſie ſoluunt indirecte
165 cũ emank earius ab illis qui vendũt pp talem gabellã. K. ᷣm Ricar. in quol. ꝙ ſi coſules po nũt talem gabellã pꝛoprer abuſum ⁊ exceſſum eoꝝ.ſic nõ iʒ ſed ſoinãt de fuoꝓpꝛio. Si vero ponũt pp cõem vtilitatem tam dericoꝝ 3jlai coꝝ.ſic B eis. Si vo pꝑp vtilitatẽ laicoꝝ pꝛici⸗ palr idirecte Vo cleriòꝝ ⁊ rcmoti: puta qꝛꝓ ſperitas ciuiũ redũdat in vrilitatẽ eccleſie ⁊ ꝑ⸗ ſonaꝝ eccleſiaſticaꝝtũc diſtinguo: aut faciunt aĩo extqꝛquẽdi pecunias ab eccieſiaſticis quas alio modo nõ pñt. ⁊ ſic non lʒ. Aut nõ aĩo ex⸗ toꝛquendi ab eccleſiaſticis hoc faciunt: qꝛ ẽt ſi nõ eſſent ecdeſiaſtice ꝑſone que emerẽt talẽ ga bellã ponerẽt:tũc lʒ cis habita auctoꝛitate dñji tpalis ⁊ habita moderatione ne ponat magis ſuꝑ his que ſepius emũtur a ciericiſtaut abe⸗ neis:aut a pauperibus qᷓ; ab alijs ciuibuiſe⁊ ſic derici nõ poſſunt conqueri: cum poſſunt alibi emere:lʒ non ita cõmode. hec pꝛobãtur.ff. de no.ope.nun. ¶Que pena collectantiũ cccleſias vel clericoſ E.m us.de ĩmu. ec.d. Anto. in ſuis fepoꝛtationibus voluit ꝙ poſtqᷓ;tucrit ercẽ icari ſeu incidcrunt cxcõicationẽ poſt mo nitionẽ p.c.non minꝰ ſiue tollerẽtur ſiue igno rent᷑: nõ teneãt ſnie:aut ſtatuta taliũ ipſo iure ſue fint edita cõtra eccleſiã:ſiue 3 quãcũqʒ ꝑ⸗ ſonã eti laicd. Alij volunt ꝙ ſubito exquo cũ effectu collectauerũt ipſo iure ſint nulle:⁊ huiꝰ opio. vr Ma.⁊ mihi plʒ: qꝛ ex verbis pꝛoemij colliguur mens diſponẽtis. vt.fi ff dt here.i⸗ fti. ⁊ ꝑ Bar.il.ambitioſa.ff. de decre.ab oꝛ. fa. rquibus patet ꝙ. d.c. aduerſus. voluit aliqd addere ad ius antiquũ qð pʒ in verbo addici⸗ mus.ibideʒ. De alia aũt pena vide. ð. excõ̃ica- tio. v.caſu. xx viij. ⁊ ercõicatio. vijcaſu.v. Tenẽ tur etid vltra pct⸗̃ moꝛtale cõmiſſum ad ſeſti⸗ tutionẽ omniũ ablatoꝛum.xiiij.q.vic.ſi rescũ fimilibus. CDuartodecims hʒ ĩmunitatẽ ꝙ nec eccleſia 4 4 nec monaſteria vl hoſpitalia renẽt᷑ ad lucrati⸗ uũ deſcriptionẽ. vt iſancimꝰxriij. q.viijjEt no · ꝙ lucratiua deſcriptioẽ q̃rta ps bonoꝝx qᷓ curialibꝰ reſiquebart: quã fiſcõvẽdicat erceptꝭ rclictis curialibꝰ⁊ coꝝ ↄiũctis. de quo habeſ.C q ⁊ a gbquarta ꝑsI.i.⁊.ij.⁊.C. de ipo.lucra.ð Vnica. ¶ Quitodecio
ſuꝑ rebus eccle
45
laicoꝝ ſtatuta nõ hñt locuʒ 45 c.c.fi. de re. ec.non alie. vide. 6
ſtarurũ.;. vij. Nꝛedictũ pꝛiuilegium.Nimitãt
adã verũ niñ papa appꝛobaret tale ſtatutum.

3
3 ₰ *
vt in glo.c. eccleſia ſcẽ Marie. de cõſti. Qð ve rũ credo Fm Bal.ibidẽ. qñ expꝛeſſe ⁊ noĩiatim appꝛobat᷑ a papa:ſecuſ ſi generalr appꝛobaret ſtatuta: q n valerẽt eccleſiã per talẽ appꝛo bationẽ:cũ ſit cõtra libertatẽ ecclefiaſticam:⁊ ſic tene ⁊ vide eũdem Wal.in. c.i.per quos fiet inueſtitura.
46 ISed qd de ſtarutis laicoꝝ ipediẽtibꝰquo⸗ qũo iiberam facultatẽ donãdi eccleſijs: aut ꝓ
dia.ſe. Ma.i.c. relatũ.el.i.de teſta.ꝙ non valẽt vt no. in.I.i.C. de ſa.ſan ec. Facit qð no. Jo:an. in.c.fi. de immu.ec.li.vi.vbi dicit ꝙ nõ obſtan te ſtatuto quo qs ꝓhibetur donare foꝛenfibꝰ: ſeu nõ ſuppoſitis iuriſditioni ꝙ poterit dona ri eccleſie:qn nõ poſſunt iferioꝛes tollere pꝛiui legiũ ſuperioꝛis. Et hãc opĩonẽ fouct aperte MBal. in.l.generali. C. de ſa. ſan.ec. It idẽ ĩ aui. caſſa.eo.ti.ponit aliã qõnẽ notabilẽ. Statuto cauetur ꝙ teſtamẽtuʒ inſinuet᷑ per heredes in fra ſex mẽſel:alr ſit irritũ ipſo iure. Clericus ẽ
peres ⁊ nõ inſinuat nũqd ſit nullum teſtamẽ⸗
tũ. Et rñdet ꝙ non:qꝛ ſtatutũ non aſtrigit ce ricũ nec foꝛtiꝰecclefiã qñ fuiſſet heres iſtituta. Et ex his infert Panoꝛ.in. d.c.relatũ. ꝙ qᷓ;uiſ ſtatuto caueat᷑ ꝙ inulier nõ poſſit donare ec⸗ cleſie ſeu ad piam cãʒ ſeu teſtari⁊ ſe obligare eccleſie vel ad pias cãs ſine pñtia duoꝝ agna toꝝ ſuoꝝ:tamẽ poteſt donare:teſtari:⁊ ſe ob⸗ ligare eccleſie:vel ad piũ cãm ſine hac ſolẽni⸗ tate: qꝛ relicta vel donata eccleſie: vel ad pias cãs debent determinari m canones ⁊ nõ ᷣm keges vel ſtatuta que ſunt pars iuris ciuilis.. omnes populi f. de iuſti.⁊ iure. Idẽ tʒ domi⸗ nus Anto. in.d.c.relatum.⁊ per War.in. l.i.C. de ſum.tri. Sed Wal.in.c.eccleſia ſcẽ Marie.
⁊.c. que in eccleſiaxꝝ. de cõſti.tenet valere ji diſ
——
ponat ſtatutũ de re ĩmobili. Sed eũ eſt ca⸗ ſus in.c.fi.de re.cc.nõ alie.⁊ ibi.imo ⁊ bene.
47 U Ptrum laici poſſint ſtatuere ſuꝑ moꝛtua⸗
rijs.. Jo. de imola in. d.c. fin. ꝙ ſic. quatenus diſponit in his que nõð applicãtur ecclefie. Ad dit Pa. ibidẽ:aut cõcernunt diuinũ cultũ vel refrigerium aie:qꝛ cũ hec fint annexa iuri ſpiri tuali non valeret.vtputa ꝙ non dent᷑ niſi tot cerei vel nõ inuitent᷑ niñi tot clerici ⁊ huiuſmo di. Igit᷑ ſolũ valet ĩ ↄcernẽtibus pompas mũ danas que ſunt potius cõſolationes viuoꝛuʒ q; ſuffragia moꝛtuoꝝ:nec eccleſia talia appꝛo bat:vt in.c. quã pꝛepoſteꝝ.xiij. q.ij. Et ſic trã ſeunt cõiter doc.in. d.c.fi. Et qꝛ dicit Bal.in.l.
arma buctiadſepulturam militis:⁊ cerei dẽ⸗
i.C. delati.liber.tollen. per iſtum tex.ꝙ cqui ⁊
bẽt remanere apud clcricos vel frẽs ſepelien⸗ tes quaſi ſequela cadaueris ar.l.medico..fi. ff. ve au.⁊ arg. le.ideo non valcret ſtatutuʒ lai⸗ coꝛum. ¶ Mtrũ iſtud pꝛiuilegiũ.d.c.fi. ð re. ec.nõ ali. 4 de quo.ð.i.ᷓ.xlv. extendatur ad res patrimo⸗ nialcs clericoꝛum.K. glo. in.c.ecclefia ſcẽ xha⸗ rie. de conſti.ꝙ ſic. ⁊ ĩ.cfi. de vi.⁊ ho. ce.⁊ in.c. ex lirteris.de pigno.⁊.x vi.q.i.in.c.filr.eſt etiaʒ glo. ſingularis apud legiſtas ſm fran·tigni in ſfi.patrimonioꝛum.in verbo pontifex ff. de mu.⁊ ho. habes.decernimus.C· de cpi. audiẽ. In cõtrariũ faciunt que dico.j. pꝛeſcriptio.. fxx viij. Er credo verius. ¶ Sextodecimo ꝙ nec etiã pꝛelati aut pſone eccleſiaſtice pñt eccleſijs nouos cenſus ponere aut vcteres augẽ aut alio mõ grauare: vide h S.cenſus..i. ¶ Mtrũ archiep̃i aut ep̃i poſſint aligderigere z⸗ ab eccleſijs vela clericis. K. Pa in. c.cũ apls. de cẽſi.qꝙ dñ viſitãt pñt exigẽ obuẽtioneʒ que eis ↄcedit᷑ in..c.cũ apls ·aliud non de qͥ vide viſitatio..iij Talias ãt ⁊ exactões eis facne nõ pñt:ſed adcharitatiuã ſubuentionem pñt cõpellcre:ſi rõnabilis ⁊ manifeſta ſit cãlputa
vuit ire romã pꝛo cõi vtilitate vel neceſſitate
⁊ hmõi:⁊ nullo modo põt pꝛeſcribi iſtud ſub⸗ ſidium charitatiuum Ab oꝛatoꝛijs auteʒ ⁊ a⸗ lijs locis non religioſis ctiam rõne viſitatio⸗ nis non pñt exigcre pꝛocurationẽc. vlde cẽf.
⁊ ibi Panoꝛ. 1 ¶ Mirũ rectoꝛ ecłie poſſit rẽ ecclie ꝓ ſua ne ʒt ccſſitate obligarctputa qꝛcrat ifirmus velcge bat idumẽtis: velꝙ neceſſitate ecdeſie: he Jo. an.ĩc.ex pñtium. de pigno.ꝙ; ſic⁊ ſucccſſoꝛ te nebit:⁊ cũ co trãſcũt cõuer doc/ Sʒ ego lini⸗ to ſic. ꝙ aut eccleſia hñ abũdabat fructbꝰ⁊ ſic nõ tenebit ſucceſſoq fructus futuri tpis le⸗ ſeruantur ſucceſſoꝛi:vt de ipſis viuat ꝑ· pnli⸗ S. poro.de offi. oꝛ li. vi. Aut fructus nõ ſufi ciebãt ad neceſſitatẽ ⁊ ie ẽ va opi. Jo an. Pi ſtiguit ẽt a.ĩd.c.ex pñtiũ. ⁊ bñ. ꝙſ cccleſia erat ĩpotens a pꝛicipio qñ cã ipetrauit- ſic ſi bi ĩputet nec poterit obligare niſi pꝛo ſud vil ſed tenet᷑ viuere de ĩduſtria aut foꝛrijs cI půã⸗ trionio.ñ ãt vẽdẽ vł obligare rẽ eccle·ex. no⸗ cũ gl.xxi.q.ic.i. Fac.c. clericꝰ victũ.xci· di.ꝛ NVo ẽ facta ipotẽs poſtqᷓ; eã accepit ẽti iſto c ſu j põt eã obligare.ſʒ dʒ agẽʒ parrochiunol
—
vt p̃ſtẽt ſibi neceſſaria ex qͥ fuitcisĩ dininis. i
—
zunue id mui witht itici
in
ſi
inu Min ummn ſuch milil min iut m
ihn mmn Shi
Mat niin miin wpe iun in

—
di verũ:dũmõ res quc donat ſit mobilis ⁊ mi⸗
* ²
nc plu. ar· dubitauerit.
53 C rus ecclie poſſit de dare remunerãdi cã. R. gl.i.d.c.cõſenſus: ꝙ ſie
eſt cã licita ſubtrahẽdi parrochidis diuina: vi de bonã glo. de cõſe. di.i.hõ rpianus.
51 C Mtrum debeat fieri cõpenſatiocũ pditiſer negligẽtia admiſtraroꝛis cccleſie cũ acgitis ex eius diligẽtia. h. Pe. de ancha.in.c. ↄlenſus.ð re. cc.nõ dlie. ꝙ ſic. allegat.l.cũ querit᷑.ff. de ad⸗ mi.tu.⁊.l.gayus.⁊ ibi Bal.eü ſegtur.ff. de vß. ſ5 cos facit qð no Ma.ic. ex pñtium. de pig.
Mbitʒ ꝙ ſi rectoꝛ ecckie potuit acquirẽ aliqd ecclie ⁊ nõ fecit ꝙ tene ipſi eccleſie:⁊ pꝛo ha bes tex. cũ gl. xij.q.iiijc.fi. ad inſtar tutoꝛis qui adᷓ renct᷑ vt in. qœqd.C. arbi·tute. ⁊ ſic pʒ qð etiã tenet᷑ de lcui culpa.vt pʒ in. d.l.quicqd.ſi ñ laboꝛat vt acgrat eccleſic.⁊ in. d.c.fi Sed k nð intelligas ꝙ tencat᷑ laboꝛare pſonalt vel er do ctrina aut artificio vt acgrai ð ſolũ cũ ſollici⸗ tudineĩ rebꝰecckie ⁊ ex tali ſolſicitudie acgſitũ ẽ eccleſie:⁊ iõ nõ põt dari in recõpẽſationẽ: ſʒ d. Pe. intclligit de acquiſito ꝑexercitiũ coꝛpo rale vel alio mõ in quo acgrit fibi. de quo hẽs S.clericus.xiij. de quo bñ põt recõpenſare:⁊ ſic intellige.l.per ipſum all.
Vtrũ pꝛelatus eccłie poſſit de rebꝰ eccleſie
Facit.c.ſi quos.⁊.c.cũ redẽ toꝛ.xij.q.ij. Et di⸗ cit gl. in. d.c.ſi pr..i.⁊ in.Ifiliuifa in pꝛi.de do na.⁊ ter. in..ẽt.p. ex pᷣtcrito.ff. de ma.vidi. Faẽ lcũ plures.ff. de admi.tu.⁊ qð no. Bal. in.I.i.C mã. Vnde dicit idẽ Bal. in. l.iubemus.C. ð ſa. ſan.ec.ꝙ pꝛetertu bñficij coloꝛati nõ põt pꝛela lus remuncrarc amicũ ſuum.⁊ iõ vera merita debẽt eſſe. Facit gl.in.d.c.fi quos.ex quo aduer te ꝙ remuneratio nõ ẽ reſtricta ad regulas iu⸗ ris. gl.ẽ fingularis in.I.acglius regulus.ff. ð do na.⁊ facit. d..i. Adeo ꝙ quilibet admiſtratoꝛ donare põt remunerãdi cũ.l.tutoꝛ m dignita tẽ. ʒ fi. f de admi.tu ⁊ ex gi.c.ep̃s qui mãcipiũ rij· q.ij.ſil iunctis. Addit etid. d. Anto.⁊ Pa. in · c.ceterũ. de dona.qʒ eti põt dare ex cꝗᷓ alia pula vt eccefia hẽgt amicos ꝓ ſua defenſionc ⁊hmõi. Limitãt tñ in iſto calu ⁊ cã remunerã
nima:vel eaibnetctinobiia Zctiam mo bilia magna nõ põt niſi cũ debita ſolẽn
cauſis. de quibꝰ.ð.alienatio.
54 C— imo ſe extẽc itã ꝙ ecclcſia ſi caret ꝓpꝛio pꝛelato nõ currit ſi
1 bipꝛeſcriptio:lʒ pꝛelatꝰ ſupioꝛ poſſit ꝓ ea agẽ m Inno.inc. oiim el. 1. de reſti. ſpo. rex.ẽ i.c. de rc·ec.nõ glie. li.vi.lʒ VBar. in.ij. ff. de aqua
i67 ¶ Decimooctauo ꝙ res ecclie nõ pñt alienari ð ſine certa ſolẽnitat vide.ð.alicnatio. 5 CDecimonono ꝙ vnã eccliaʒ nemo põt lede I5 re qn videat oẽs ledere: qꝛ particulares eccicſie ſunt mẽbꝛa vniucrſalis eccłie. Facit.c. loquit᷑. rxiiij. qi.ſicut in ſilid: qui tãgit aurẽ totů ho⸗ minẽ tetigiſſe dicat.c.vulgaris. de pe.di.i.
¶ Bigeſimo ꝙ de ꝑſonis ecclefiaſticis nemo 5 põt iudicare niſi iudex eccicſiaſticus de fo.cõ. per totũ. Et que fint iſte ꝑſone habes cxcõica⸗ tio.vij. caſi u.v.ᷓ. vij. ₰
¶ Bigeſimopꝛimo q de rebus cccleſiaſtici t ðð ẽt patrimonialibꝰ clericoꝝ aut de cauſis ſpũa libus iuder ſecularis iudicare non põt. Et de iſtis vide.ð. excõicatio.vij. caſu.v.
¶ Bigeſimoſecũdo ꝙʒ loca pia ſunt ſub iuriſ 59 ditiõe eccleſi.c.ad hec. de reli. do.⁊ in cie.qꝛ cõ tingit. de reli.do. ſm Ma.in. c.cũ ſit generale.ð fo.cõpe.⁊ iõ ledẽtes cã ſunt ſacrilegi cenſendi.
d. c. cũ ſit generale.ſed ledẽs ĩ bonis clericoꝝ ſi⸗
ne violẽtia ꝑſone nõ cõmittit ſacrilegiũ:lʒ ſuꝑ ipſa ſit iurijditio iudicis eccleſiaſtici.vt in.c.ſi clericus.de fo.cõpe.
¶ Pigeſimotertio ꝙ relicta in teſtamẽto mi 6o nus ſolẽni facta eccleſijs ⁊ pijs locis valẽt.c.cũ eſſes.c. relatum c.indicante. de teſta.de quo.j. legatum.i.x.ij.
¶ Vigeſimoquarto qʒ eccłia vłeins poſſeſſio/ 6i nes nõ pñt ꝓ aliẽis debitis obligari ⁊ obligãs.
ẽ ſuſpenſus ab admiſtratiòe tpaliũ ⁊ ſpũaliuʒ
de ſolu.c.ij. que tñ ſuſpẽſio põt ꝑ ep̃m relaxari cõſulto idẽnitati ecclie pꝛimo.c.cx parte.cl.i.ð;
V. ſig. nõ cõpꝛehendit tñ hec fuſ penſio ep̃os.c qꝛ periculoſum.de ſen.ex.li.vi.
¶ Migeſimoqnto ꝙ excõicant᷑ vſi urpãtes re/ 2 galia:cuſtodiã ⁊ huuſmodi· de quibus.ð.excõ municatio.vij. caſu. xx.
¶ Pigeſimoſexto ꝙ clericus qui eccleſiã ex col 6ʒ latiõe aici tʒfi nõ reſignaucrit ſ uſpẽdendus ẽ
ab officio bñticio laicus ercõicandus. de iure pa·c. Pꝛeterea.⁊.c.relatũ:iuncto.c.ſi git vobis. ri.q.iij.⁊.c.cũ nõ ab hoĩe de iudi. Pigefimoſeptimo ꝙ in choꝛo nõ debẽt lai/ 64 ci cũ clcricis ſtare. de vj.⁊ ho.cle.c.i.de cõſe. di.
ij. ſacerdotum..
¶ Bigeſimooctauo ꝙ eccłia ⁊ eccleſi aſtica oꝛ⸗ namẽta nõ debẽt in vſuʒ ſecularii uerti.ð cõ
ſe di.i ligua.⁊.v.c.ſe. de re. do.c.ad hec.
¶ Migeſimonono ꝙ ludi teatrales cuʒ laruis e6 ⁊ ſilibꝰ inhoneſtis nõ pñt fieri ieccłia.c.cũ de⸗ coꝛcz. de vi. ⁊ hocle.ſecus de honeſtis qui du⸗

57
g ee
cũt ad deuotionẽ.ar. de dſe. di.ij. ſemel.⁊ di.iij qucris.quaſi in ti. ¶Qua pena puniunt᷑ violãtes ecdefiaſticaʒ imunitatẽ.. ꝙ diuerſa ſʒ ꝙ diuerſimodevio latur.Mã ſi qui violãt quo ad pꝛimũ puniun tur nullitate jnĩe:vt dixið. Si Fm: erit ſoluʒ moꝛtale pctm̃. Si tertiũ:nec moꝛtale peccatũ ẽ ꝑp diã cõſuetudinem. Si contra quartũ vl⸗ ta moꝛrale nõ adiuuãtur ab eccleſia. Si cõtra quitum vf̃ moꝛtale. Si 3 ſextũ peccãt moꝛtali ter ⁊ alia pena de qua dixi. Si 5 ſeptimũ com pellunt᷑. Si ð̃ octauum credo tencãtur ad reſti turionẽ de dãno dato vltra moꝛtale qð com⸗ mittũt. Idẽ dic fi 5ix x.xi. xij. xiij.⁊ puniũt᷑ pe na vt ibi diri.Si ʒᷓ decimũquartũ idẽ dic. Si⸗ militer ſi cõtra. xxv. dicit Albꝛi.i. aui.caſſa. C. de ſa. ſan.ec. ꝙ faciẽtes ſtatuta ʒ libertatẽ eccleſia ſiicũ puniũtur pena pꝛiuationis iuriſditõnis ⁊mille marcaꝝ. Rectoꝛes:ſtatutarij:ſcriptoꝛeſ iudicãtes ßᷣm talia ſtatuta ſunt ipſo iure infa⸗ mes ⁊ coꝝ ſnie nulle ⁊ alij actus iegitimi mhil valẽt: vt patet ĩ coꝛpoꝛe. vnde hec aui.ſumitur in oꝛiginali qð multi hñt poſt libꝛũ feudoꝝ: ⁊ ẽ cõſtitutio Federici iunioꝛis:⁊ etiũ ſunt ercõi cari.vt.ðexcõicatio.vijcaſu.xij. Si 3xvi·ibi diri. Si cõtra.xvij.xvtij. ⁊·xix. peccãt moꝛtalr Silr ſi cõtra.xx. xxi.⁊.xxij. Si cõtra.xxiij. vltra moꝛtale tenent᷑ ad reſtitutionẽ. Sicõtra.xxiiij xxv.⁊.xx vi. patet ibi. Si cõtra.xx vij. male fa⸗ ciũt. Sicõmittũt cõtra. xx viij. eſt nullitas alie natiõis ⁊ peccant moꝛtalr. Silr ſi·xxir. moꝛ
talc peccatum eſt.
. vi⸗ Mpedimentum* j.matrimoniũ.iij. 6.
meꝝ eſt hr̃e gla Mperium dij ptãtẽ ad ani maduertẽdũ in facinoꝛoſos hoĩies qð
⁊ptãs appellatur. Mirtũ vcro ipcriũ in dan
aa poſſeſſione cõſiſtit: vt in.l.iperiũ.ff. de iuriſ.
om.iudi.⁊ vide ibi glo. dt aliqñ illð Mpoſſibile qð nõ cõmo de poſſumus facere:⁊ ſic umit᷑ in c.ca thanẽſis eccłic.lxi.di.ff. de v.ſig.l.neposꝓcu⸗ b. Impoſſ.bile dr qð non eſt honeſtũ vt decõ duiti.filuſ. Impoſſibile di. að non iuſte põt
fieri.xxiiij.q.ij. ſane. el.i.⁊ eſt ĩ ar. ꝙ illud poſſi
—
mug qð de iure poſſumus. u es* maſculus do⸗ yPi nec compleucrit
riiij. annum. Femina aũt. xij. q in iſta etaic ho les incẽdiarij culpabiles nõ
mines incipiũt pubeſcere.¶fi. C. qů tutoꝛvr ra. ⁊ inſti. qui.mo.fi. tu. in pꝛi. Et hveꝝ quo ad tutelã: ſed quo ad matrimomũ ↄtrahendũ tã⸗ diu ẽ impubes maſculus vel feia qᷓ;diu nõ eſt porẽs ad generãdũ.vt in.c.puberes.de deſpõ. ipu.i tex.⁊ in glo.
¶ Impubes vel furioſus capitalẽ fraudẽ ipe nã ppꝑ quã capite puniẽdus eſt cõmittere non põt.. de edi cdic..cum aũt.ð i. Facit.C.de fal. mo.l.i.in fi.
¶ Impuberes toꝛqueri nõ debẽt:rerrcritñ ſo lẽt⁊ habena vel ferula cedi. f.ad ſenatus ↄul. ſilenianũ.l.i.ð. impubere aũt.
vide. Sonil Vcantatio vnSwn⸗ X.ð. diumatio.
Recarceratio?⸗
„„ di Vcendiarius ſhe Po. Bof. ꝙ ille quiciuitateʒ cãſtri domũ:ſegetẽ:⁊ ſilia aliena icendit mao ſtudio
.
—
vt odio vel vindicta vel aĩo iniuriãdi vrinc
peſſimã.xxiij. q.viij.xij. q·ij.c. cũ deuotiſimã de iniur fiquis domũ Secus ſi icẽderet ern⸗ gligẽtia vel caſu vel iuſto bello:q talis nõ pro pꝛic dr̃ incẽdiariusi Itẽ incẽdiariꝰꝓpꝛie dr ꝗ
malo ſtudio ignẽ fecit apponiaut ↄliliů dede⸗ rit aut auxiliũ ſciẽter:vt ĩd.c.peſſimã ¶ Btrů tales incendiarij ꝓpꝛie ſint ercicati ipſo iure. h.vt. ð. excõicgtio.v. caſu. ¶ Qua pena puniũtur iccndiarij. e. ꝙ de iure ciniſi dieit ter·in.. qui cdes. f. de incni Vui cdes accruũue frumẽtiiurta domůpofiti ch buſſcrit: ↄuictus verberatus igni necar iube ſi mõ ſciẽs pꝛudẽſcʒ id cõᷣmiſerit. Si vero ea⸗ ſu.i.negligẽtia aut noxã ſarcire iubei· autſim nus idoneus ſit lenius caſtigat: h ibi Erquo pʒ ilud. Qui nõ põt ſolucre in crelut un co⸗ poꝛe.ſf. de iuriſ. om.iu.·ſi quid id.ifuos ⸗ de ĩ ius vocã Ifi.⁊.ff. de penis.iin fin. Quo vcro ad ius canonicũ vltra moꝛtal ßileicter? volũtaric fecit vel ex lata culpaienct reſti tutionẽ totuꝰ dãni datic.ſiegreſſulcic·ci⸗ iur.⁊ ibicõiter doc. Facit.i.ſi foꝛtuitu- de in⸗ cẽdi. Si vcro fut in leui vel leuiſſimã culpai ſirr tenet᷑ ad reſtitutionẽ:ſi modotenebãtde⸗ ui vel leuiſſima culpa. non credo tů peccaueni moꝛtalr. Si aũt nihil omiſit de cõtingentib nõ tenci. Qñ aũt qs tencal de leuivl leu im
k 2—„„** 8 12 cuipa: habes..clpa. ʒiij.⁊. v. Etaducſ · S ſolũ tenent de dã
—
—

no icendij:iedẽt de rebus ꝑdit is ꝓ ĩcẽdio. ar. c.fi. de iniur. ¶ Btrů rapiens res ilioꝝ g patiũtur icẽdiuʒ reneãtur ad reſtitutionẽ. R. ꝙ ſir. c. ſi quis do⸗ mů. de iniur.niſi hẽrent᷑ ꝓ derclictis: puta qꝛ ignis tĩ inualuit ꝙ nullus ſine ꝑiculo vite po teſt eis ſuccurrere:⁊ dñſ dimittcbat cas ꝓ dere lictis:tũc ſi qs eaſ caꝑet nõ teneret reſtituere ð neceſſitate. ar. fi gs mercts.ff. ꝓ derelicto. ¶Vtr deſtruẽs domũ vicini tioꝛe icẽdij ne ſua cõburat᷑ teneat᷑ ad reſtitutionẽ. K. Dir. ti. de ĩcendiarijs. ꝙ nõ ſi erat iuſtus metus: puta q iã igniſ puenerat ad domũ vicini:vłꝓbabi titer dubitat᷑: qꝛ tpᷣs erat vẽtoſum ⁊ hmõi.l.iij. F. qð ait pꝛetoꝛ.ff. de icẽ. rui.⁊ nau. Wñ diẽ ter. .l.ſi alius fectrit.p.eſt ⁊ alia erceptio.ff. qð vi ut clã. Mullã iniuriq aut dãnũ darc vfeque ꝑituris edibꝰ facit. ſi gs fumo.ᷓ.qð df. f. ad. aql. Si aũt nõ fuit iuſtus metus:tůc tenet ad fimplũ dãnũ fm Mo. Addit tñ Ho. ꝙſia vi⸗ cinitate domꝰalicuiꝰeſt dirupta iuſto metu in⸗ cẽdijg iuder ex officio ⁊ ſumma equitate de⸗ bet facere ꝙ vicini ei ſatiffaciant quilibet ꝓP
parte ſua.ar.l.i.ᷓ.egſſimuʒ.f.ad..ro. de iactu. ⁊.iterdũ.ff. ꝗ po.in pigno.ha.
reſtitutio. vi⸗ Vcer torum dhi⸗ tio.ij. ʒ.xi ⁊ ſe. ẽ cõſanguincaꝝ ve ceſtus affiniũ buſus 2e
iceſtuoſi dicũtur qui anguineis vel af
ſinibus abutunt᷑ xxxv.qi.j.cñ ergo. ¶Mtrũ iceſtus ſit grauius adulterio.ke. ꝙ ſic rxxij. q.vij. ʒ. ſunt eni.⁊.c.ſe. vincit᷑ tñ a pctõ 3 naturã: vt in. d.c.qð incipit. Adulterij maluʒ. Mtrũ accedẽs ad monialẽ cõ mittat inceſtũ h.g ſic. xx vij. q.i.virginibꝰ: q fponſa deiẽ q pr nr̃.xij. q.ij. qui abſſulerit.nec ſolũ inceſtum: ed⁊ adulteriũ.qꝛ ſponſam alterius coꝛꝛũpit ⁊ etiã ſacrilegiũ:vt ĩ.d.c.vir ſunt tria peccata ſed vnũ ſoꝛtiat᷑ diuerſa noĩa.
¶ Mtrũ iceſtuoſus poſſit cõtrahere matrimo um. K. Ma.in.c.i.de eo g cogno.ↄſan.vxoꝛiſ ſue. ꝙ nõ.ſed nec ẽt exigere põt debitum a ꝓ⸗ Pꝛid vroꝛe qᷓ;qᷓ; pꝛius habuit anteqᷓ; iceſtũ cõ⸗ miſit. xx vij.q.ij.ꝗ doꝛmierit:niſi diſpẽſct cum coꝛ⁊ fi erigit peccat moꝛtalr m Mincẽ. qꝛ fac cotra pꝛeceptum canonis.ar. c.ij. de ma.⁊ obe. Ftu tene:vt.j.matrimonium.iij. impcdimẽto ix.in pꝛin.
inibus: ſed tñ non olum Fm Mugo. lʒ
165 Sʒ adſi zhit de facto. K. Pa.ic.traſiniſ 4 de eo · qui cogno.cõſangui.vroꝛis ſue.ꝙ tʒ ma trimoniũ ⁊ redderc tenet debitũ: erigere auteʒ nõ poterit fine pœccato moꝛtali niſi diſpẽſetur cũ co; Pa.tñ in.c.lris.de pꝛeſ umptiõibns.vf̃ velle iꝙ iſta pena.ſ.ꝙ nõ poſſit Zherc vel exige re iceſtuoſus ſolũ locũ hẽat qñ ↄſtat deincete qᷓlitercũq;.ar. d.c.litteris.⁊ piʒ mihi. ¶ Quis porcrit diſpẽſarc vt talis Zhat vel p* ʒctů crigat.. Pa.in. d.c. i.q ſi inceſius eſt ve re cõmiſſus:vtputa qꝛ cognonit cõſangnineã vxoꝛis ſue:cũ q̃ iã conſũmanit matrimonium vel cum conſanguineis pꝛopꝛijs:quodeſt vere inceſtus:vt in.d.. cum ergo.tũc cpiſcopus nõ potcrit diſpenſare niſi er cauſa: puta ratione iuuentutis ⁊ huiuſmodi. quo caſu bene pote⸗ rit.c. ſi duo. xxxv.q.vi Idem tenet ⁊ dicit com muniter tenere docto in.c.trãſmiſſc. de eo qui cogno. conſangui.vt etiam exigere poſſit Si vero inceſtus non eſt vere commiſſus: vtputa quia cognouit conſanguineam ponſe non ⸗ dum cognite:ſic epiſcopus poterit diſ penſare etiam ſine cauſa vt contrahat:non tamen cuʒ ſponſa illa de futuro:ſi commirtus eſi in vaſe ⁊ ibi conſũmauit cum eius conſ anguinea: ſed cum alia que ſibi non ſit affinis poterit etiam ſine diſpenſatione:vt eſt glo.in.c.quidã.xxvij. q. ij. cum tex Quidam pꝛedicta intelligunt de co ſolum qui commiſit inceſtum cum conſan⸗ uinea vxoꝛis ſue:ſed de alio inceſtuoſo nõ ha bent locum.ita ꝙ poteſt ⁊ contrahere ſine diſ⸗ penſatione ⁊ erigere debitum poſt contractuʒ Sed contra videtur ter.c.ſi duo viri rxxv.q. vi.⁊.q.iij. c. de inceſtuoſis. vbi tex. clarus.⁊ E. nec eam.⁊·xxxij.q.vij. ſi quis viduam. Et ideo dic ꝙ generaliter omnis inceſtuoſus pꝛohibe tur contraherc⸗ Mec obſtat ꝙ titulus de co 9 cogno.conſangui.vxoꝛis ſue: ſolum loquitur de inceſtu cum conſanguinea vroꝛis: qꝛ vnum ius ſuppletur per reliquum: ⁊ de hac mate⸗
ria vide matrimoniũ.iij.ipedimento.ixi pꝛi.
Nconſideratio au⸗ K do in⸗ ter diucrſa que occurrunt non bene in dicatur ⁊ determinatur quideſt faciendum:⁊ ideo inconfideratio eſt er defectu circa actum indiciy:ſicut conſideratio pertinet ad iudiciuʒ ſectum Quod quidem rectum iudicium mn hoc conſiſtit quando vis cognoſcitiua appꝛe hendit rem aliquam ſecundum ꝙ in ſeeſt. qð pꝛouenit ex recta diſpoſitione virtutis appꝛe⸗

——„ 5 *„ 2 6—
2—
penfiue:ſicut patet in ſpeculo quod ſi ſit vñ vii
poſitũ apparẽt imagines recte. Sio ſit ma⸗
le diſpoſitũ apparent toꝛte vel obſcure. Quod aũt virtꝰ cognoſcitiua ſit bene diſpoſita ad re⸗ cipiendũ res pꝛout ſunt contingit radicaliter ex natura conſũmatiue ex exercitio ⁊ munere gratie ⁊ directe quidem ex virtute cognoſciti⸗ ua ex eo ꝙ non ẽ imbuta pꝛauis opinionibus ſed veris ⁊ rectis. Indirecte voex bona diſpo ſitione virtutis ap̃petitiue:ex qua ſequitur ꝙ bñ iudicat de appetibilibus Wefectus autem recti iudicij ad vitium incõſiderationis ꝑtinet ex eo ꝙ contẽnit vel negligit attẽdere ea ex qui bus rectum iudicium pꝛocedit:⁊ ſic in circun⸗ ſpectus ẽ ad non intuẽdum circunſtantias ne⸗ gocij:loci:tempoꝛis: perſonc ⁊ huiuſi modi:⁊ pe ricula que poſſunt contingẽEt quia hoc ma⸗ xime facit luxuria:pꝛopterea poni filia cius. P ſt ri ſimiliter eſt fi⸗ CcOn atiq lia luxurie:quc ẽ quãdo quis non ſtat conſtans in bo⸗ no ſʒ ſine caula rationabili cx aliqua paſſionc:pꝛccipue ex amoꝛe concupiſcentie fa⸗ cit contrarium ilius quod deliberauerat õ ſicut pꝛecipitatio eſt ex defectu circa actum co ſilij:⁊ inconſideratio circa actum iudicij.ita i⸗ tonſtantia circa actuʒ pꝛecepti deficit. quia de ficit in pꝛecipiẽdo que ſunt conſiliata ⁊ iudica ta.⁊ licet ira ⁊ inuidia que impediunt ratio⸗ nem ad aliud: cauſent inconſtantiam: tamen lururia cam extinguit. becex ſancto Tho. xxij q.liiij. Bald. in.l.ea qui⸗ dem.C.de accuſa. Indicium plenum: eſt diuinatio rei per ſigna ſufficientia per quc anmus in aliquo tanquã vero quieſcit ⁊ plus inueſtigare non curat.vt.C.de rei ven.l.indi⸗ cia Gemiplenum vero indicium eſt pꝛeſum⸗ ptio foꝛtiter mouens animum ad aliquod cre dendum vel dicendum:de quo in.l.cum pꝛoba tio.ff.de pꝛoba. ¶ Qualr pꝛobatur indicium. Reſpon. ꝙ ad minus ꝑ duos teſtes:vt ẽgloſa ſingularis. ⁊ vbi docto.in.I.fi.C. fami.herc.⁊ MBar.in.l.fi.ff. de queſtio.⁊ vt pꝛeiudicẽt, reo opoꝛtet citetur ⁊ iurẽt teſtes.aliaſ non pꝛeiudicat.vt no.in..ſi quis.ff. de adul. ¶ Ptrum vnum indicium ſufficiat. K. ꝙ re⸗ gulariter non:ſed opoꝛtet fint plura.vt nota. glo. ⁊ Barto. in.Li.. occiſoꝛum.ff. ad ſileia. ⁊
Bal in Leongruit. ff.ð offi. pꝛeſiteneret tamt pꝛoceſſus ſi nõ opponerctur: quãuis plura nð
pꝛeceſſiſſent indicia:ſed tamẽ damnarinõð po
ſet ctiam ſi in toꝛmẽtis eſt confeſſus ⁊ poſi ra tificauit. vr eſt tex. cum glo.⁊ ibi Bar. in l.pe ⸗ nul. de queſtio.ſecus ſi ſponte ⁊ ſine toꝛtura ẽ confeſſus ᷣm Me. de anch. in cle.i.de homici. Sufficeret tamen aliquando vnum indicium puta vnus teſtis integer ⁊ bone famequiteſi ficatur ꝙ vidit committere tale maleficium: tunc poteſt poni ad toꝛturam ad inquirenduʒ no.glo.⁊ docto.in. l.ſi quis.C.ad.l.iul.maie. ⁊ Bar. in.l.i..ij.⁊.l.maritus.x⁊.I.penul.ff. de que ſtio. Item confeſſio extraiudicialis rei ſi eſt ho mo inalc vite ⁊ conditionis ſufficit. vt dicit War.in. l.fina.ff. de queſtio. Item iuuenis in⸗ uenitur exire de domo pulchꝛe mulieris vl in ⸗ uenrus eſt cum ea in locis ſecretis ⁊ aptis ad foꝛnicandum.vt no.in.c.litteris de pꝛeſumpti onc:⁊ huiuſmodi:⁊ ita videtur relinquendum arbitrio iudicis quando vnum ſufficit. ¶ Ptrum ſufficiant indicia ſi reo non derco /; pia ⁊ aduocato ſuo.K. ꝙ non. vt.l.cuſtodias ibi glo. Bar. Ang. ⁊ Imo. ff. de pub.iudic. Ii⸗ mitat ange. in. l.ſi vacantia.C.ð bonis vacan. niſi quãdo iudcx pꝛocedit ex mero officio ⁊ nõ ad querelã.vt no.d. Anto.in.c. quali᷑ ⁊ quido el. ij. ð accu. ¶ Mtrũ fama ſit ſufficiẽs indicium.. ꝙñnõ ₰ vt tʒ War.in. l.i.ᷓ.idem coꝛnelio.ff. de queſtio. niſi iungatur cum alijs indicijs. Fama tamen cum vno teſte in ciuilibus facit plenam ꝓbha⸗ tionẽ. vt in.c.veniẽs.el.i.de teſti. ſecus in crimi nalibus.. ¶ Btrum particeps criminis introgatus vl ð fponte dicẽdo faciet indiciuʒ contraſociiʒ.& ꝙ nõ:vt no. Bar.in.Ii. ſi ßuꝰ.ff. ð queſlio fa cit quod no.glo. in.I.ſi fiium.C. de li. c. Simi⸗ lit nec pr̃ vl filius:aut alij commẽſales de qui bus in.l.parẽtcs.⁊ liberi.C.de teſti.faciunt in⸗ dicium vt nota. Var.in. d.. idem coꝛnelio. t hec pꝛocedunt quando nullaalia indicia vꝛgen tia pᷣcedunt:⁊ iò ſocius ð ſocio non eſt inirogů dus.l.fi. C. ð accu. allit in aſciſinis. vt nogo⸗ mn.l.non ideo minus.C.de accu.⁊ in deliclis in offenſam generalitatis:vt no. Bar.in. rpert ff. de queſtio.ſicut ſunt latrones ⁊ huiumodi. eſt filia ire: VdignatiO qunn⸗ ket vidẽ vraudire eum cuiiraſcitur ⁊ cõiter eſt venialc peccatum nij y

accidens:ſ.rõne ſcandali vel ꝙ denegat loqui vel rñdere—— de pꝛccepto.de uo vide.ð.Diligere..iij. N d a km Aychi.⁊ NMduigentia tu Be 1indulgentie de pe.⁊ re. l.vi. qñqʒ diẽ remiſſionẽ pene.ijq. ij.in fi. Qñq; cõceſſionẽ fe vt lite pen.cfi. de pꝛiui dudũ. Añq; diſpẽ ationẽ lrx vij. d.c.fi. in fi. de elec. dudumel ij. Dñcʒ ius cõmune.xxriij. q.ij. interfectoꝛes. ⁊ xxxv.q.vi. de inceſtuoß. Qſiq; accipitur p va⸗ care ſen operã dare. vñ df̃ idulgere gulc noliqᷓ ventris amica eſt. Ged hic accipio induigẽtiã Pindulgentijs quc dantur in eccleſijs ⁊ hmði que ſic diffini. Jndulgẽria eſt quedã remiſſio pene debite ꝓꝙ pctõ poſt ↄtritionẽ habitaʒ de eo. hoc colligit᷑ ex no, in.c. qð aũt. de pe.⁊ re. ¶ Qualis eſt iſta pena que ꝑ indulgentias re mittitur. K. glo. in. d.c.qð aũt.recitat quinqʒ.⁊ ego addã duas:⁊ ſie fuerũt ſcptem opiniones. Mꝛima tener ꝙ ſolũmodo remittit᷑ illa pena quã deus ꝓ ſurplemento ſtatuit mponendã in alia vita ilis quiſolũmò fecerũt pniam ᷣm P canoncs imponunt: ſed, illam quam cano⸗ nes imponunt faciendam nullo modo remit⸗ tit:ſed hec opinio eſt falſa:tum qꝛ 3 tex. apertũ in.c. ců ex eo. de pe. ⁊ re, vbi d ꝙꝑ indulgẽtiaſ pnĩalis ſatiſfactio engruat:tum etiã qꝛ pꝛeſup ponit ꝙ canones pniales neceſſario hnt exe⸗ quendi ʒ tex. in.c. deus qui.eo.ti. qui vult q- pe nitẽtia hodic ꝑ arbitriũ diſcreti ſacerdotis jſit moderanda.⁊ ſic eſt arbitraria. Facit ad hoc.c. menſurã.de pe.di.i. Sca tenct ꝙ ſolũ remit⸗ tit penã taxatã a iure ſeu canonc pnĩali:ſed nõ cã quã diuina iuſticia ſtatuit imponendam.⁊ hec eſt falſa.tũ qꝛ pꝛeſupponit vnñfalſũ euqᷓ geiiũ ꝙ eccleſia nõ poſſit abſoluerc quo ad pe⸗ nã cũ etiã abſoluat quo ad culpam ꝑ virtuteʒ ſacramẽti ᷣm Sco in.iiij. di xiiij. ctid quo ad deũ cũ dicat᷑ atth.xvi. xxiiijq.i. Aðcunq; ligaueris ſuꝑ terrã ⁊c̃·tũ etiã qʒ ſic indulgen⸗ tie eſſent nociuc:qꝛ abſoluendo cos a pena hu ius můdi tranſmitteret tales ad grauioꝛa toꝛ⸗ mẽta in purgatoꝛio. Tertia opinio tenet ꝙ re⸗ mittunt penã debitã peccato.⁊ quo ad deũ ⁊ quo ad eccleſiq.ſed cõcedens onerat ſc ad ſa tiſ⸗ faciendũ ꝓ illo cui dedit.⁊ hec ſimiliter falſa. tum qꝛ aliqñ ſunt tã modica nerita ↄcedenti ꝙ non ſufficunt ſibi.tum etiq qꝛ nullus conce dens ad hoc ſe obligare intendit ⁊ nemo obli⸗ gatur niſi qui aĩm obligandi habuit.l.obliga⸗
tionũ.ff. ð ac.⁊ obli. Quarta opinio tenet ꝙ re mttit᷑ ſolũ illa pena debita peccato. P quo nõ ſatiſfecit ex negligẽtia:ſiue quo ad ccclefiã fiue quo ad deũ.nõ aut illa quã cõtẽpſit facere ſcu noluit. ⁊ hec eſt falſa.tum qʒ remunerare vult negligentiã 3..nõ.ff. ex qui.cau.ma. nõ enim negligentibus ſubuenit ſed neceſſitate rerum umpeditis. hecibi.tum etiaʒ qꝛ pꝛeſupponit ꝙ quis poſſit ↄtẽncre pniam ⁊ eſſe capax indui⸗ gentie. cum talis in peccato moꝛrali ſit. qð fal⸗ ſuʒ eſt. Quinta opinio tenet ꝙ remirtitur etiã pena inferni, allegat ter. de pe di.iij.c.vltimo. vbi patet ꝙ bonã facta in pctõ moꝛtali vglcnt ad tolerahilius iudiciuʒ ſubeundũ. ſed hec ſi⸗ mlliter eſt falſa.tum qʒillud.c.nõ inteliigit᷑ ꝙ talia bona minuãt penaʒ inferni debitã pctis ſed qꝛ malũ non cõmittendo ⁊ faciends bonũ nõ auget᷑.tum etiam qꝛ expꝛeſſe tenet 3. c.tres ſunt. de pe.di.i.⁊ de conſe. di iiij. oĩs. vbi patet ꝙ pena cterna nullo mõ poteſt remitti nifi ꝑ contritionẽ pꝛopꝛiam ſoquendo de eo qui pec cauit actualitcr.ſ de adulto. Facitc.maioict ð baptiſmo.in.ᷓ. hic Vo dicimus. Scita opinio tenet ꝙ per indulgentiaſ remittit᷑ pena tãxata deo⁊ etiã a ſacerdote umpoſita ſi modo ipſe ſacerdos qui eam impoſuit hoc ſibi conceſſerit vt eam per tales remiſſiões vel in partẽ vel in totum poſſit redimere.⁊ hec fimiliter non vi⸗ detur vera.lʒ glo.in.d.c.qð aũt.⁊ multi canoni ſtecam tenuerint.tum qꝛ videt᷑ artare ptãtem ſuperioꝛis quaſi nõ poſſit remittere pcnã im⸗ poſitam ab inferiori ſuo.ʒ id qð legit.⁊ no.in c· qð ſuꝑ his.. rurſus de vofotů ctiũ qꝛ vidct᷑ 5 ter. pꝛefati. c.cũ ex co.in verbo encruat᷑. Se⸗ ptima opinio tenet ꝙ pꝛcfate indulgentie va⸗ lent in Fran. de demay.in tractatu de ptãte cauiũ pꝛimo quo ad augmentũ gfe, Maz m Aug. Charitaſ merct᷑ augeri ſed per opa meri toꝛia facta ab erñte in gr̃ã merct augmentum gre ergo ⁊c qꝛ non datur niſi facientibus opa de ſui natura meritoꝛia. Scðo quo ad augmẽ tum gloꝛte. qꝛ cum nullus poſſit lucrari indul⸗ gentiaʒ niſi per fidem:⁊ fides ſi t virtus cui ꝓ⸗ mittit viſio gei.ergo ⁊c̃ Tertio valcnt quo ad penaʒ debitã in purgatoꝛio.qꝛ qñ alicui aliqð debitũ eſt remiſſũ ab co qui habet prãtem per⸗ inde eſt:ac ſi ſolutũ eſſet. ſed ſicut cccleſia impo nendo pnĩam remittit penam purgatoꝛiaʒ. remittẽdo ꝑ indulgentiã abſoluit ab ca. Quar to valent quo ad penam impoſitam a ſacerdo te Fᷣm partem vel totuʒ pꝛout ſonant.⁊ hec cſt

vera opinio quam ſequuntur Boffie. Jo. an. Main. d.q.qð ãt.⁊ cõiter alie canoniſte.⁊ The ologi in.iiij. ſen. di. xx. Ex quo pʒ ꝙ ille cui im⸗ poſuit ſacerdos pniam.vij. annoꝝ iciunãdoꝝ accipiendo induigentiã.vij. annoꝝ abſolutus eſt. ʒ melius ſit cam facere.⁊ hanc pꝛo purga toꝛio reſeruare pꝛs reſiduo:ſi impoſita nõ fu⸗ Meteendigna. n ¶ Querit᷑ quantũ remittit᷑ ꝑ indulgentiaʒ de pᷣlata pena vcl debita pena in purgatoꝛio.vel in hac vita ꝓ pctis cõmiſſis.kK.ꝙ diuerſa fuit opinio inter doc.canoniſtaſ ⁊ theo. Mã quidã dicunt ꝙ valent ſm internã ſuſcipientis deuo pionẽ ⁊ nõ plus.⁊ huius opinionis videtur fu iſſe Rav. Sʒ hec eſt falſa: qꝛ ſequeretur ꝙ ſine erterioꝛi operatione valerent:qð cſt contra co muniter Theo.in.iiij. di. xx. vbi volunt ꝙ niſi quis faciat ilud ꝓ quo datur indulgentia nul lo modo ipſam conſequat᷑ quantũcũctz habeat bonã voluntatẽ.lʒ conſequat᷑ meritũ bone vo ſuntatis. Scða opinio tener ꝙ valent m de⸗ notionis quantitatẽ ⁊ dati ſeu laboꝛis magni tudinẽ.vnde lʒ dicatur.qui poꝛrexerit manus adiutrices tali eccleſie habeat de indulgentia quadraginta dies.tñ ſi vnꝰ dat plus altero vel de magis longinquo venit ad viſitandũ eccle- ſiam in qua eſt indulgentia.vij. anno partici
pabit magis qᷓʒ ille qui dat minus vel venit 5 pꝛope. Sed hec opinio implicat cõtradictionẽ co ꝙ non eſſet indulgentia ſed cõmutatio · aut
opoꝛtet diccre ꝙ ecclia pꝛedicaret falſũ ſi non anbo habcrent quadraginta dies vel ſeptem annos. Et i eſt tertia opinio que tenct ꝙ tan
tum valet quantñ valeret ei pnĩa tot dierum vel tot annoꝝ ab co facta in hac vita: ꝓ quot
dat᷑ indulgentia. hoc eſt ꝙ tantũ minus punic
tur in purgatoꝛio quantũ ſi feciſſet pniam per
tot dies vel annos quot ſonat indulgentia.ex
quo concludunt ꝙ ſicut pnĩa facta cum maioꝛi
feruoꝛe ⁊ auſteritate ꝑ annũ.plus valet ccterii
paribus qᷓ; facta cũ minoꝛi.ſic illi qui plus dat ⁊ plus laboꝛat coꝛreſpondetannus efficacioꝛiſ pnie qᷓ; alij:⁊ iõ plus habebit de remiſſiõ qᷓ;;⸗ nis ambo remiſſionẽ tot annoxꝝ habcant. Et hec opinionon placet mihi. qꝛ videt᷑ derogare verbis indulgentie:cũ dieatur ꝙ datur indul- gentia tot annoꝝ:⁊ debet inteliigi de annisve ſe ⁊ optime penitentie fiende:qꝛ verba in po⸗ rioꝛi ſignificato ſunt intelligenda ⁊ latiſſime in beneficio pꝛincipis de ver.ſigni.c.olim tibi. Quarta opinio tenet ꝙ quo ad remiſſionẽ ex⸗
tenlionis pene tantũ valent his qui ⁊ be ꝓpe
cum modica clemoſyna ſicut his qui de longe ⁊ cũ muita elemoſyna ᷣm qð tenet᷑ in foꝛm.
ſed qͥ ad remiſſionẽ pene intẽſiue.⁊ quo ad diſ
poſitionẽ ſui ad recipiendũ augmentum gle
ſunt impares:q; qui plus dai ⁊ magis laboꝛut
ceteris paribus plus habebit. hec ãt opinio ni fivelit dicere qð dicit tertia opinio implicatcõ tradictionẽ: niſi quo ad illqͥ diſpoſitionem au gmẽti gre:qꝛ illudeſtvetiſſimũ. Ratio qꝛfinð debeo ferre niſi pniaʒ ſeptẽ annoꝝ:ſi dimitta mihi extenſiue ſiliter ⁊ intẽſiue remittel. Aui⸗ ta opinio eſt ꝙ tantũ valent quantũ ſonant ⁊ tantũ multũ danti quantũ parũ:vcl modiũl boꝛanti quantũ multũ.q indulgẽtia eſt quedi lberalitas que non reſpicit merita ſedlargit tem concedentis. Et hec q;uis ſit magis cõis opinio nõ mihi placet:ců videat irrationabil Mec illud Matth.xx. quo dr̃. An non licetmi hi facere qð volo an oculus tuus nequã eſtʒ me. quia jloquiturille tex. de dato ex ſuo: non et alieno. Sexta opinio eſt ꝙ nõ plus remittũt de pena:niſi quãtũ meret᷑ ille laboꝛ vel ila ope ratio:etiam ſi talis indulgenria nõ eſſer aliter videreẽ cccleſia inducere chꝛiſtianos ad dimit tendũ opera alia ſatiſfactoꝛia ⁊ ſolũintendere huiuſmodi indulgentijs. qð eſſet abſurdũ vice re.⁊ ideo dicunt ꝙ ſolum quo adnomẽ datin⸗ dulgentiam vt xpianos potins inducat adta lia facienda.⁊ adducunt dictũ Inno.qui dicit q pꝛopter indulgentias generales nõ minus tenet᷑ pnĩam agere homo in hac vita. Scd ber opinio eſt falſiſſima:tũ qꝛ pꝛeſupponteccieſũ pꝛcdicare falſũ:⁊ facerc maluʒ ſub ſpecic boni quod nullo modo lʒ etiaʒ pꝛo vita alterius ſal uanda.c.ſup eo.de vſu.tuin ctiaʒ q fundat ſ ſuper falſo intellectu ad Inno. qꝛcſt intelligen dus Inno. de pnĩa pꝛout eſt ertinctiua inclins tionis ad malũ ⁊ pꝛeſcruatiua:nõ pꝛout delct
penam pꝛo pctõ pꝛeterito. Et ieo eſt ſeptima
opinio quã puto vcriſſimã.vʒ ꝙ indulgeni⸗ quantũ ad augmentũ gratie ⁊ glone taniu V let quantũ eſt interna ðenuotio ſuſecpliohis? non plus. quantũ vo ad remiſſionẽ pent debi te in purgatoꝛio: vel impoſitea ſacerdoleinpe nitentia. Pico q indulgentia tantuʒ dimilui quantũ ſonat: dũmndo im ſanctũ Vo. lan⸗ ctum Thoin.iiij. di. xx. homo faciat quodit
imponitur ſᷣm ꝙ eum decet facere· Vñi pant dat vnũ denarium ſᷣm ꝙei conuenit vãr⸗
habebit indulgentiam qut dai porigennbis
ilm vimin wim mmin wn hur

—
—
manus adiutrices: ſicut diues qui dat vnum
ducatũ. Sed non econtrario: qꝛ ſi diues vellet dare vnñ denariũmõ cenſebitur poꝛrexiſſe ma nus adiutrices. ⁊ ſic non habebit tantum de
indulgentia ſicut ncc rex diceretur auxilium
dediſſe alicui dando obolum.ſed ſm ꝙ conue⸗
nit regi dandũ. Gimilii ſi pꝛopter honoꝛandã
eccleſiã datur indulgenria viſitantibus eque
habebit eam qui de ꝓpe ſieut qui de longe ve⸗
nit. dũmõ viſitet ſicut ei conuenit.i.nõ furtim nõ ſine ſocictate magna:ſi cſt dñs ⁊ hmõi.alit non tantũ habebu.⁊ hec opinio ſaluat eccłiaʒ vt non pꝛedicet falſa.qꝛ veram dat induigen⸗ tiam vt ſonat. Loncludit rõnabilitateʒ vt in ⸗ telligat᷑ ꝙ id qð imponit᷑ dʒ fieri ſᷣm ꝙ conue⸗ nit faciẽti.⁊ excludit diſpoſitionẽ theſauri dũ pꝛeſupponit rõnabilem largitatẽ in dupenſa⸗ toꝛc. Addit tñ ſanctus Bo. vbi.ð.qꝙ lʒ homo non facit qð iniungit in indulgentia ᷣm ꝙ eũ decet ꝙ ꝓpterea non dʒ dimittere quin faciat lud ſm ꝙ ſibi placct.qꝛ lʒ nõ habeat tantũ de illa indulgentia:tñ plus habebit de remiſſione
pene pꝛo tali facto qᷓ;; non haberet pꝛo alio Głi
ceteris paribus facto.vbi non dat᷑ talis indul gentia. Inno. Mo.iñ tenẽt ꝙ dũmõ quis fa eiat qð imponit᷑ eam habebit. Sed magis pla cet opinio ſancti Wo. nec per hoc fequit q hõ debear dimittere alia opera melioꝛa veb fatiſfa ctoꝛia:⁊ huiuſmodi ſolum intendere.qʒ lʒ iſte plus dimittant de pena.alic tñ ſunt magis me ritoꝛie pꝛemij eſſentialis quod eſt melius ⁊ pꝛe F̃uatiue a recidiuio ⁊ fubiugatiue carnis dñio rõnis· Aduerte hic ꝙ aliqñ dr̃. Damus indul⸗ gentiam oim peccatoꝝ: vel centũ annoꝛuʒ de penitentia ſibi iniuncta q tunc ſolum remitti tur penitentia impoſita a confeſſoꝛe. ⁊ ideo ſi moꝛeretur non ſtatim euolaret.quia non im⸗ ponitur eque cõmuniter. Aliquando picitur. Damns indulgenti oĩm peccatoꝝ de quibuſ contriti,⁊ oꝛe confeſſi funt. ⁊ ſic oblita non re⸗
mittuntur vel ignoꝛata· Aliqñ fimpliciter dat᷑
remiſſio oĩm peccatoꝝ.⁊ runc ſi nullũ peccatũ poſtcõmiſerit ſtatim cuolarct ad gloꝛtaʒ fi mo reret᷑. Intellige etiam ꝙ opinio ſancti Wo.pꝛe dicta non inteiligitur qñ indulgentia datur ſic Damus indulgentiãcuicunqʒ dicenti decem
patcr noſter:vel danti vnũ ducatũ tali loco ⁊ huiuſimodi. in talibus non riquiritcondecẽ tia ꝑſone vel ſtatus.ſed effectus opꝑis impoſiti Sʒ intelligi ſcũs Wo. qñ imponit aligd gene rali· q; tůũc intejligii ꝙ illud dʒ implere Em ꝙ
r70 faciẽti ↄuenit. Motaẽr ꝙ iſti anm vel dies in ⸗ dulgẽtie ñ ſũt anni celi vł purgatoꝛij:ſed anm huiꝰ vite qð ẽ vicere ꝙ tãtũ diminuũt ð pena quãtũ ſi ꝑ annũ vel ꝑ tot dies feciſſet pniam.
¶ed quero vtrum dies iſti yel anni indul⸗ 3
gentie ſint vtiles velcontinui. Reſpon. Mo: in.c.cum ex eo.de pe.⁊ rc.⁊ ſequitur Maibi⸗ dem ꝙ dies crunt vniles. annus No continuꝰ⸗ Mult dicere ꝙ ſi ſacerdos impoſuit alicui vt ieiunet quadraginta dies:ſiue ↄtinue:ſiue in⸗ terpolate accipiendo indulgentias quadragin ta dierumerit abſolutus Bi Vo deber agere pnĩiam per annũ qualiſcunq; it illa penitẽtia puta ieiunandi per annũ qualibet ſeptimana bis vel ter. ꝙ iſta ſolũmodo tollitur per indul⸗ gentiam anni. ita ꝙ indulgenria nõ diuiditur ꝑ dies: fed valet reſpectu anni integri Put pe⸗ nitentia eſt annualis Sedego hoc vitimũcre do verů qñ indulgetur annus de iniunctis pe nitentijs:pꝛout aliquando dr̃. vrin d.c.cumex eo/ Seeus autem credo quando ſimpliciter da tur annus indulgentie.qꝛ eredo ſit vtilis: ⁊ ſic dimittit de pena debita peccato in foꝛo anime ſiue ſit impoſita a ſacerdote: ſiuc a iure: fiue ⁊ diuna iuſticia.ccclxv. dierum ſi eſt plenaria ſtatim euolat ſi in tali ſtatu moꝛitur: nec pur⸗ gatoꝛium ſentiet Em Mo. ut
¶Quomodo intelligitur indulgentia.. ꝙ cer 4 ta doctrina non poteſt dari: ſcc inſpiciantur eius verba.⁊ ſic m ꝙ fonant intellige ar de pꝛiuile.c.cum ⁊ plantare Subintelliguntur tñ aliqua ſemper:ſcilicet ꝙ dans habeat poreſta temi⁊ ſuſcipiens ſit debito modo diſpofitus. de quibus infra dicetur.⁊ tertio ꝙ faciat qð in ipſis continetur:⁊ ᷣmn ꝙ ei conuenit facere⸗ Item aduerte ꝙ quãdo datur indulgentia ſie puta a pꝛimis veſperis vſq; ad fecundas vel vſc; acocto dies:ſic ſolum ſemcl habetur:ẽt ſi intrat decies, Becus ß diceretur ꝙ totiens quotiens quis viſitaucrit.vel quando eſt per⸗ petua ſᷣm ſanctnʒ Tho. in.iiij. di·xx⁊ Cal. qui allegat.c.i.de filtjs pꝛeſby.li. vi ⁊ c.non poteſt ij. de pꝛeben. li.vi.⁊ ſequitur Jo.an.⁊ Be. in. d.c.indulgentia. Matth. ramen vt recitat
Car. in cle.i.de pꝛiuile. tenet ꝙ etiam habcbit
totiens quotiens viſitat: ctiam quãdo eſt tem poꝛalis.⁊ ſcquitur ipſe Car.⁊ in cle ij. de peñ.
⁊re.⁊ creco verius. ¶ Quis poteſt darc indulgentias. K. ꝙ ſolus papa põt dare plenarias ⁊ in toto oꝛbe.qꝛ ip̃e
ſolus eſt aſſumptus in plenitudine ptãtis. d.

ccumer eo.⁊. rriijq.i· quodcunq; Item lega ti dii pape poſſunt de iure facert pᷣerpetuas indulgentias in rerminis ſuc legationis? ſicut ⁊perpetua ſtatuta.de offi. legac. vltimo in te rtu.⁊ in glo. Itcm Archiepicopi in ſua ꝓuin cla ⁊ epi in ſua dioceſi: dũmodo non cxcedant ſummã dierum quadraginta:ſiuc ſit pꝛo anni⸗ nerſario ecclefie:ſiue pꝛo quacunqʒ alia cauſa, In dedicatione vo baſilice poſſunt cõceder vſc; ad ſummã vnius anni⁊ nõ plus:ſiue de⸗ dicct᷑ ab vno epiſcopo aut archicp̃oꝛſiue a plu ribus.vt in. d.c.cũ ex eo.⁊.c.noſtro.co.ti· Hoc
no·ardi.in. dicta clemen.ij. ꝙ ſi excedant hũc
numerũ nõ valent vt in. c.indulgentic. de pe. ⁊re.li. vi. Quod intellige Fᷣm glo. ibidem quo ad exceſſũ non quo ad numerũ conceſſũ Alij auteʒ pꝛelati inferioꝛes ſiue ſeculares fiuẽ regu
lares vt Abbates ⁊ huiuſmodi non poſſunt
facere aut dare indulgentias. vt no.glo. in.d.c. noſtro niſi ex ſpeciali cõceſſione aut pꝛiuilegio
vel alia cauſa legitima:puta pꝛeſcriptiõe ⁊ hu⸗ iuſmodiid ci competat.vt in.c.accedentibus. de exce pꝛcla· Moſſũt tñ cõmunicare bona ſui collegij Item ſacerdotes omnes in foꝛo peni tentiali poſſunt dare indulgentiam iilis quos polſunt abſoluere.ita referi dñs Cardi.in cle⸗
mentina religioſi. de pꝛiuilegijs Aluaruʒ hoc
tencntem argumento.c.deus.qui de peni.⁊ re
miſſ. Ged tu vide glo.in.c. Menſuram.de pe. diique hoc tenet; Moc idem tenet Pa.in.c. ſicut dignum.de homici.allegat.c.quem peni⸗ tet de pe.di.i Moc idem tenent Inno.⁊ Ber.
in. d.c.quod autem Ged de quañto non deter
minatur: niſi ꝙ Aluarus dicit ꝙ poteſt dare indulgentiam annoꝛum vcl dierum ſicut ei vi debitur dũmodo diſcrete faciat. Noc idem te net Innocen.vt refert ⁊ ſequitur Archidiaco nus. in. d.c.indulgentie, Et ad iura que viden ⸗ tur contraria. Reſpon · Archidiaconus ꝙ eſt verum degeneralibus aut publicis remiſſioni bus que facere non poſſunt. vel debent intel⸗ hgi de pcnitentia iniuncta a ſuperioꝛc. puta epiſcopo quam remittere non poteſt.xxi.diſti. Infcrioꝛ. Quodlimita m quod dixi.ð. Lon⸗ Feſſio. vi.S.ij. Qnid ſi pzefati pꝛelati non ſunt ſacerdotes. he. Lau. in Clementina ſi dominuʒ.in fine de
reli.⁊ venc. ſanctoꝛum.qꝙ nihilominus poſſũt vare.argumen.d.c.quod autem.de elec.tranſ⸗
„
miſſam.iʒ Moſtien. dicat ꝙ non dent:niſi fint pꝛeſbyrcri. 1 f ani
¶ Mtrum durent poſt mottem concedentiuʒ en ſic fecundum Innocen.in.c.quod tranſlationem. de offi. lega.⁊ cſt dictum ſolen ne. Facit quod no. Lappus in.c.fina. de reſcri. li. vi. ⁊ ſcquitur Be.ibidem facit quod nota. gloſa.⁊ Doctoꝛes.in.c.cum ad hoc. de clericis non reſidentibus.⁊ audunus in clemen fið electis. Et facit ad litteras quod ſaluuſcondu⸗ ctus non expiret moꝛte conccdentis. Pide gio ſam ſingularem.in.c.cum eo.de elec.li.vi.jec obſtat. Lfi. ff. de penis. quia loquitur in penali bug. Quod bene nõPanoꝛ. o in.c.finali de offi. lega. Idem tenli quo ad indulgentiam:ð qua hic loquoꝛ. Sed de indulgentia ſeu licen ⸗ tia.vtputa confeſſoꝛem: vel non reñ⸗ dendi in beneficio non· Sed tenet ꝙ expirat moꝛte concedentis: Bel finito eiuſ officio:niſi ſit facta cum cauſe cognitione: ⁊ conſenſu ſu capituli.quia eſt in pꝛeiudicium eccleſie.t ſic tene ꝙ in conceſſione pꝛeiudicatiua conceſuꝑ inferioꝛes Mape ſinc cauſe cognitiont expi rat. Sccus eſſet ſi concederctur a papa.velnõ eſſet alteri pꝛeiudicatiua. Et ſic concoꝛda doc. ¶ Quid ſi tales dantes ſint in peccato mona/ð li. Reſpon. ᷣm Poſtien.ꝙ nihilominus va⸗ lent pꝛopter officium quandiu tolerantur ab ccclefia. Facit.c. Dictum eſt.i.q.i.. ¶ Mnde aſſumuntur iſte indulgentie. Reſpõ. cõmunis opinio doctoꝛum:tam Theologoꝛi in quarto q; Canonicoꝛum in dicto.c.indul gentie. Et Clementina vnica.de reli.⁊ vene. ſanctoꝛum.⁊ in dicto.c.quod auteʒ eſt.ꝙ ſunt ex abundantia meritoꝛum que vitra menſu ⸗ ram demeritoꝛum ſuoꝛum ſancti ſuſtinuerii ⁊ chꝛiſti Scd ego tenco cum Fran. de mayin tractatu de indulgentijs ꝙ cum merita ſan⸗ ctoꝛum ſint vltra condignum remunerata deoꝛ⁊ ſic exbauſta ꝙ ſoluʒ dãtur ex meritorßi ⁊ paſſionis eius cuius minima gutta ſangui nis vel ſudoꝛis ſufficeret ad expiationem om nium peccatoꝛum que nunquam fuerunt per⸗ petrata aut perpetrabuntur:quia cius reſpe⸗ ctu nihil ſunt omnia.vt in.c.damnamus circ fi. de ſum.tri. quia vcre doloꝛes noſtros ipſe poꝛtauit. de cele. miſc. cuʒ Marthe· cuius diſ penſatio tradita eſt ſuper terram illi quicur babet myſtici coꝛpoꝛis ⁊ claucʒ totius ecclef militantis.de tranſla.c.quanto.⁊.xriiij· qi⸗ quodcunqʒ. 4 v ¶ Sub qua foꝛma ſunt concedende queſto i bus. Reſpon. ꝙ ſecundum foꝛmam quc ſcri
—
E ni jun
ſun jui hnnn
i ſumn ſ uſh unn ſinin ſh ſnit inn unie inm
nn inh vimn un
hM wi u
in
li ſ U M ſu

1717 itur in dicto.e.eum er eo. attendi ilud quod ſit mere voluntatis non ne ii curi prefui pꝛelati poſſint cõcedere indul ⸗ ceſſitatis Sit etiam quid taxabile:fit etiam ali gentias nõ ſuis ſubditis. h.ꝙ non niſi in duo quo modo penale ſi recte dantur. quoꝛum pꝛi⸗ buscaſibus; Mꝛimus eſt in.c.noſtro. mum deficit in pꝛopoſito⸗ re. vbi archiep̃i concedunt fimpliciter ꝑtotaʒ ¶ Quibus pꝛoſunt indulgentic kK. vt colligo iy pꝛouinciam; non ſint eius ſubdiri niſi in caſi er Inno.⁊ Mo. in. c. quod autem. de pe. ⁊ re.⁊ bus a iure expꝛeſſi is; Intellige tñ ꝙ non valcnt ctiam a theo. in. iiij. di. xx. ꝙ vt valeant requi⸗ niſi exiſtentibus de pꝛouincia non aduenienti runtur ᷣm aliquos.vij Pꝛimũ ꝙ ſit contritꝰ bus qui ibi non habẽt domicilinʒ, Secundus ⁊confeſſus.videtur tamen ſatis rationabile ꝙ caſus eſt qñ illi qui volunt eas accipere habẽt hoc intelligatur ᷓᷣm eccleſie interpꝛetarionem. licentiã a ꝓpꝛio ep̃o ſm aliquos.vt no. Inno. vnde ille qui fuit confeſſus in paſcha ⁊ poſt ce in.c.qð autem.de pe.⁊ re. Alij vo dicunt ꝙẽt cidit in moꝛtale peccatum ſi contcratur de eo de licentia pꝛopꝛij ſacerdotis parrochialis poſ ⁊ deliberet confiteri in quadrageſima futura ſunt ipſas accipere. xt cum hoc tranſit Moſt. cenſebitur confeſſus ⁊ contritus⁊ ſic habebit Bu. Vo in Spe. dicit ꝙ tutius eſt ꝙ habeat indulgentiam.⁊ lʒ hec ſit pia opinio quq Pa. conſenſus epi ⁊ ſm eundem ſufficit etiam con in.c.oĩs vtriuſq;. de pe.⁊ remiſ. tãgit.⁊ Jo.an. ſenſus metropolitani ſui. d.c.noſtro. Addit ẽt in.d.c. quod autem.⁊ in glo. in cle. vnicaã. de re⸗ Mu. ibidem ꝙ er cauſa iuſta poteſt?pᷣus ſtatu li. ⁊ ve. ſanctoꝝ. ⁊ Car. ibidem tenet. tamen tu ens in dioceſi ſua cõcedere. vt indulgentie ſue tius confiteatur maximc cum vix ſciant Plint venientibus de dioceſi alicna· Facit. d.c. ſeculares vere contert ſi confiteri non poteſt qð aurem. non tñ poſet cõcedere ꝙ indulgen“ cõmode conteratur.? credo cam habebit:non tie ab alijs epiſcopis in cius dioceſ cõceſſe va autem exiſtens in moꝛtali. non contritus. leant. er quo pʒ ꝙ illi qui habent litteraſ diuer ¶ Secundũ q habeat deuotionem fidei qua i ſoꝝ chᷣoꝝ dantes indulgẽtias facientibus eis credat tantam poteſtatem eſſe apud cccleſiam clemoſynas non valcnt:niſi quo ad indulgen quia lʒ non habeamus maniſeſia teſtimonia tam pꝛopꝛij epiſcopi:vel niſi habeant licentiã ante tempus Bregoꝛij tamen credendum eſt a pꝛopꝛio ep̃o vel ſacerdote:vt tales indulgen ꝙ ante etiam facichant iʒ non ita frequenter rie ei pꝛoſint.de fo. compe.ſignificaſti. quia ante ſua tempora raro fieri poterant ita iꝛ N Sed quid ſi epiſcopus concedit indulgen⸗ ſolennes ⁊catholici quia erant magis perfe⸗ tiam.⁊ archiepiſ copus ſimiliter tale quid faci ctinon ita indigebant. entibus. Reſpon. ꝙomnes ſubditi epiſcopi ¶ Tertium ꝙ ſit fubditus eius qui facit: ÿᷣm 9 habebunt vtranq;t altj vo habebunt ſolam quod dictum eſt ſupꝛa.. archiepiſcopi ſᷣm Po.in. q.c.cum ere ¶ Quartum ꝙ faciat illud Pquo datur indul 20 Mꝛo quibus cauſis indulgentic ſunt fiende: gentia.als non valct:qᷓʒ;uis habeat bonam vo Fᷣm cõiter doc.ꝙʒ pꝛo dei laude ⁊ gloꝛia que luntatem· Mam Fᷣm Tho. in. iiij.xx.di. non in⸗ pꝛecipue relucet in ſanctis eius Sanctivoho ſtantc conditione nõ poteſt quis conſequi qð noꝛant᷑ in conſtructione eccleſigrũ ⁊ cõmemo/ ſub conditionc conceditur: Mec ob.ꝙ deus re ratione virtutum:⁊ ideo recte dantur cclebꝛ/ ſpicit bonam voluntatem riiij. q. vſi quid. qꝛ i mentum gratic ⁊ gloꝛie ia cuiuſmodi eſt re⸗ fe terre miſſio pene valet tamen per accidens talis ho ancte:pꝛomotione ſtudij ⁊ huiuſmodi. nd voluntas: qꝛ inquantum Augmentat grati⸗ i Ptrum poſſint dari pꝛo tem poꝛalibus t̃.ſ. am.perconſequens?contritioneʒ auget.⁊ ita non ſimpliciter:ſed bene pꝛo tempoꝛalibus operatur ad remiſſionem penc. ad ſpiritualia oꝛdinatis ßm. S. Bo. vbi ſ upꝛa ¶ Scd quid ſi aliquis facit ꝓ co. K. q ſi indul⸗ ſic non eſt ſimonia. gentiam concedens erpꝛiniit valcbit. als non i5 U Mtruʒ pꝛo ſpũalibus tm̃.E.qʒ ſic. ſicut In⸗ valebit ſi ß erpꝛimit:ẽt fi ile ꝓ q̃ facit ſit moꝛ- nocen.iiij· dedit induigentiq.x dierum oꝛanti tuus:non ꝑ modũ indulgentie ſcd ſu ffragij ⁊ bus pꝛo rege Francie ⁊ pꝛedicantibus crucem hec eſt cõis opinio theologoꝝ.⁊ẽt tʒ Inno.in 6 Vtrum pꝛò remiſſione iniurie. K. Sanctus e c.qð autem, Mec ob. ꝙ dicas papam̃ nõ hre VBo. ꝙnon· quia in datione indulgentie deber auctoꝛitatem j uper moꝛtuos.qꝛ hoc eſt verum
23

ꝑſe ⁊ ðirecte.⁊ ſic nõ valent moꝛtuis indulgẽ tie:ſed ꝑ modiũ ſuffragij bene valent. Alij aũt tenent. vt refert Car. in.d.clemen.ij. ꝙ añ eſta papa taliter data ꝙ etiam pꝛo moꝛtuis poſſit fieri id qð umponit᷑.qð valet ßm Tho.in.iiij.⁊ Ne⁊ Aug. de ancho. in libꝛo de poteſtate pa pe Etad illud qð dñ Matth.xvir Quodcũq; ſigaueris ſuper terrã ⁊c̃.&. referri ad papam crũtem ſuper terram· qꝛ cũ moꝛtuus fucrit am plius ligare vel ſoluere non poteſt. KRequirit tñ ſi debet valere pꝛo alio ꝙ ram ille qui acci⸗ pit qᷓ; ille ꝓ quo accipitur ſint in ſtatu gratiẽ. gliter non valeret:neq; per modũ indulgentie neq; per modum ſuffragij. Et placet mihn.
2 CMtrum religioſus poſſit facere id pꝛo quo
datur indulgentia vt eam habeat.K. ꝙ b non
habeat ꝓpꝛium: nec pꝛo ſua voluntate poſſit erire clauſtrũ· ſuperioꝛ tamen poteſt ci darc li⸗ ccntiam aliquid vandi vel viſitãdi loca ſancta ⁊ ſic eã habebit ſicut alij:non tñ debet dimit⸗ tere religionis obſeruantiam pꝛopler ipſas.qꝛ plus mẽretur quo ad pꝛemiũ eſſentiale religio nem ſeruando q; indulgentias capiendo:licet minus quo ad dimiſſionem pene.
3 ¶ Mtrum ille qui dcdit indulgentiam ſi facit iliud pꝛo quo vedit habeat eã.K. Bin.in.d.c. cum ex co.⁊ Sul. in Spe. ⁊ Archi.in. d.c. in⸗ dulgentie ꝙ nõ. l.vnicg. C.nc quis in ca.ſu.⁊.l. inquiſitio. C. de ſolu. Theologi in· iiij di. xx. di cunt ꝙ lʒ pꝛincipaliter non poſſit pꝛclatus ſibi dare indulgentiamtamen datã aiijs etiã ſub eadeʒ foꝛma poteſt ea vri. ⁊ ſic tene ꝙ valel vt tenet Baſpar in. d.c.noſtro.⁊ ſequitur Be. in d.c.indulgentie. de pe:⁊ re.li.vi.
14 ¶Quintũ ꝙ tanrũ det pꝛo quanto nollet ſu⸗ ſtinerc penam ſibi inunctã: vñ quantũ daret ne haberct iciunare tot diebus tantũ dicũt dʒ darc ſi vult cam habere: ſed hoc cõiter nõ tene tur a doctoꝛibus.vt tenet Ma.in. d.c. qð autẽ ſed fufficit faciat fm ꝙ ciconuenit. vt dixiẽ.
6 U Sertũ ꝙ ille qui eaʒ vult acciperc nõ poſſit
facere debit am pniĩamvt peccatũ ſuũ requirit
una ſi poſſet facere ⁊ non faccret non valerct indulgẽtia.ſed hoc falſũ eſt vt.ʒ. patuit. ⁊ ideo non requirit neceſſario iſta duo.
6 ¶ Septimũ ꝙ ſubſit ncceſſitas in cñ̃ pꝛo qua vãtur· ed hoc ſimiliter non eſt vcruin.quia etiam ſine neccſſitate poteſt dari. vt. ð. patuit. ⁊ ſic pʒ ꝙ quattuoꝛ tamũmodo ſũt neccſſaria.
CWe pena rcligioſoꝝ pꝛonunciantiũ vcl pꝛe
gicantiũ indulgeniias indiſcretas.habetur in
cle. religioli de pꝛiui. vbi patet ꝙ peccant moꝛ⸗ taliter q ꝓhibetur eis in virtute ſancte obedi entie ſub pena maledictõnis eterne. Et dicuni pꝛcdicare indulgentias indiſ cretashm glo. qñ pꝛonunciant indulgentias non conceſſas.i ãg non habent. Lar.in. d.cle. religioſi.dicit ꝙ etiã ſi ſunt conceſſe eis dummodo ſint indiſcrete: adeo ꝙ eis non potucrunt concedi dicuntur indiſcrete ſm Pau.qui dicit ꝙ dicuntur indi ſcrete quando concedens excedit quantitatem d.c.cum ex eo. Idem ctiam dicit Jenge. ꝙ indi ſcrete dicuntu quando pꝛobari non poſſunt. ar. de pꝛoba. quoniam.⁊.c. poſt ceſſionem.⁊ de fide inſtru.c.ij.ſed quomodo peccẽt moꝛtaliter tenc ꝙ ſolum eſt quando pꝛonunciant indul gentias non veras aut non validas. PNe ta leticia eſt filia gule que P quando ſit peccatum.vi de Pudus..ij. N f3 mi 4 eſt leſe dignitatis qᷓ litas repꝛobata quã⸗ tum ad vitã ⁊ moꝛes ꝑargu. ⁊ↄtrario ſenſu ficut fama eſt illeſe vignitatis ſtatus:vi ta ⁊ moꝛibꝰcompꝛobatus: ⁊ in nullo diminn tus.l.cognitionũ numerus.y extimatio.ff. de vari.⁊ extraoꝛcogni: Et ideo infamis df cui ſtatus vita ⁊ moꝛibus eſt repꝛobatus. fẽ col⸗ ligitur.ff.de in ius vol.ſed ⁊ ſi hac legl. xꝛe⸗ toꝛĩ glo.⁊.ff.de obſeg.a libe.l.honoꝛi.⁊.licet.
¶ Quotupler eft infamia&.triplex. facibp
uenit ex cõi hoĩm locutione: de quã he War. in..de minoꝛe..roꝛmenta.ff. de queſtionibus
Secunda iuris:Tertia canonics.
—
„
nĩa crimie ita ꝙ crimẽ eſt ꝓrimacã infamie ⁊ hec repellit a teſtumonio in cauſiſ grauioꝛib ⁊ in cã criminali: ſed in alijs admittunt: fm ꝙ plus ⁊ minus ſunt infamati Aliqñ cauſai in⸗ famia factiab alio.puta qꝛ fuit incarceraꝰwel fuit pp crimen repulſus a teſtimonio v in. teſtimoniũ. De teſtibusvcl cũpr ꝑ verbalur pia inſtituit filiũ peredẽ. dicendo filiũ meu ꝓ⸗ ditoꝛẽ:nequã ⁊ hmõi inſtituto peredem. vlci
¶ Quõ iscurrit᷑ infamia facti.&. ꝙ aliqñicr:
lego.vt. C. ex qun ca. infa. irro..ca que bi
cauſat ꝑ verba iudicis dickris aliui poſtut calũniaris vcl bñ faceres ſi ad frugem meli
vitc te ↄuertcres ⁊ hmõi. vt in. verbi. zinl interlocutio C.coti Multis ẽt alijs moqii⸗ currit᷑.vñ qñ apud bonos ⁊ grales viros inã mat᷑ ex aliquo facto:ſic incurrit infamiã fac
d..licct.⁊.vi.q.i.ſunr pluruni.
vt no·in· lict
jn . tnh nn m
nn wu duſ; niin un 4 ihn p. m fi itf iuuj iüi L G zig wnn M ſi mn wa iu iur inm

er quadq.de teſti Infamiã eni non faciunt di
cta paucoꝝ nec niultarũ leuiũ ꝑſonarũ: dũmõ apud graueſ⁊ bonos nõ ſit opinio lefa Et nð ꝙ h graues dicunt᷑ qui nõ ſůt leues.puta ẽ hõ
bone fame ⁊ opinionis antiquus.ſẽ bñmeruꝰ
dr g nõ demeruit.ff. de le.ij..cñ pf..rogo.⁊.. cũ quidã in pᷣn.⁊ de ſcruti.c.vno· Mñ ⁊ ſenibꝰ maoꝛ fides adhibet᷑.ff de fide inſtrul.vltia.⁊ ar. ff. fami. herciſ.l.ſi que ſunt. vbi heres in ma ioꝛ parte pᷣponit illi g in minoꝛi ꝑte eſt hereſ. ¶Quẽ effectũ operat᷑ hec ĩfamia!he.q pꝛimo repellit a dignitatibus.c.inter dilectos.ð exce. pꝛcla. qꝛ vilibꝰ ⁊ indignis poꝛte dignitatis pa tere nõ dñt.⁊ de re. iur.infamibus.li.vi. Item repellit a teſtimonio· Inrellige in cã̃ crim̃inali nõ ãr in ciuili. iſi fnĩ q; dixi de infamia qᷓ hʒ oꝛtũ a crimine.ſecus ſi eſſet infamatus:qꝛ fuit incarceratus ⁊ hmõi: vel a teſtimonio als re⸗ pulſus fuit: qꝛ ñ repellit. Ita no. Jo.an.⁊ Pa. in.c.teſtimoniũ. de teſti⁊ in.c. inquiſitionis.ʒ pe.de accu; Ricar.tñ in.iiij. di.xxv.tenet ꝙ in⸗ famia facti ipſo iure nõ iterdicitactꝰ legitimoſ alle.c.ſi qs pᷣſbytcr.ð purga.ca.ſed fũt talibꝰ ĩ⸗ rerdicẽda:donec purgationẽ canonicã fecerit. fuax de pur.ca Itẽ repellit a ꝓmotiõe oꝛ dinũ · de accu. Dipotens deꝰ lrxxi. di.tãtis da nicl. ⁊ ſuſpendit iã ꝓmotũ pᷣm ꝙ crimen impe dit?m Inno.de poſtu. pꝛela.c.fi. de clec.c.ſ up eo·de rehun.c.niſi cũ pꝛidem, Itẽ inducit que⸗ relã inofficioſi teſtamenti ʒ tẽſtm̃ fris ſi infa⸗ mis heres a fre fuit inſtitutus ⁊ rũpit. C.de ĩ⸗ vfi.teſta..fies, Itẽ purgationẽ inducit i iu⸗ dici videbit. de gccu. veniens.⁊ ibi Mo. de hoc in glo. in. l.nullã.C. ex qui. cg. infa: ali. irro. ¶uõ tollit pec infamia facti h. Pa.in.c.ex diligenti. deſimo.ꝙ tollit᷑ ꝑ ʒriũ factũ vt no. Jo. vi. q.c. oẽs ĩ gio, õtẽt pꝛinceps diſpo⸗ nere vt talis infamid nõ habeat effectũ vt no. Da in.c. cum te. de ſen.· ⁊ re. iudica. ¶Quõ incurrit infamia iuris. h. ꝙ ꝑ ſenten/ tiam ⁊ regulare eſt ꝙ non incurrat᷑ infamia in ris in criminibus publicis niſi ꝑ ſententiam.. iff. de hi.qui no.infa. nõ. Dy. in. d. regula infa mibus.⁊ Pa. in c.teſtimoniũ. de teſii. Et que ſint publica crimina habet᷑ initi de pu.iudi.ꝑ otum· de quo vide ſupꝛa Crimen.y. vij. teʒ incurritur infamia iuris ipſo facto in caſibus in quibꝰ iure cauetur ꝙ incurratur ipſo facto xt cu umperatoꝛ militi aufert inſignia: vl mit ir aliquẽ in exiliũ.i.ꝙ ait. ʒ. ignominioſa.ffð hi. qui no. infa. tem qui ex ercent unpꝛobum
fenus exigentes vſuras vfurarum.iij. q.vij.. poꝛro.⁊ ibi vide bonũ tex.cum glo. Item cum aliquis depꝛehenditur in adultcrio..palam.yᷓ. que in adulterio.ff. de ritu nup. vel contrahit ſimul cũ duabꝰ: vel ſimul habet duas ſponſas l.quid igit.ff. de hi. qui no. infa.de bigamis nu per a nobis. Item qui lenociniũ exercuit vel fi lias vel ncptes ꝓſtituerit..athletas.F.aitpꝛe⸗ toꝛ. ff. eodem.⁊ ibi de multis. Item qui pugna uit cum fera.ff.de poſtu.l.i.ᷓ.beſtias.⁊ multis alijs. de quibus vide in. d.;.poꝛro.⁊.d.l.athle⸗ tas, Et nõ ꝙ regulariter oẽs infames pʒ leges ſunt etiam infames m canoncs.pꝛobat hoc tex. notatus in.c. omnes No.vig.i.no· Inno. in. c. qualiter ⁊ qñ.el.ij. de accu, Similiter oẽs qui ex culpis ſuis ad oꝛdines non poſſunt pꝛo moucri.vt in. d.c.omnes.eſt tex.⁊ ibi vide bo⸗ nam glo. de hoc.⁊.d.J.poꝛro. Dtrñ confeſſio delicti in iudicio reddat ali⸗ quẽ infamẽ infamia iuri. K. Bar.in..infamẽ ff. de publi.iudi.no. Pa.in.c.at ſi clerici.de in ci.ꝙ non.qꝛ iudiciũ pꝛetoꝝ videtur requirere ad hoc vt ſit infamis ꝙ ſit condẽnatus de cri mine.l.i.ff. de hi. qui no.infa.⁊ in cauſa crimis confeſſus non habet᷑ ꝓ condẽnato.vt.l.ſi con ⸗ feſſus.ff. de cuſtodia.⁊ exhi.re.⁊ ideo Bar.in.I. furti.ff. de hi.ꝗ no.infa. dat cautelã vt ſoluat qñ requirit᷑ ſnia ad infamiam incurrendã con dẽnationẽ ante ſententiam ⁊ ſic euadet.ar.l.ſi reus.ff. de pꝛocur, Similiter nõ aliam cautelã ſ.x talis non litiget per ſe ſed per pꝛocuratoꝛẽ qꝛ kʒ ipſe condẽnetur ⁊ pꝛocuratoꝛ Pcuratoꝛio noie:tamẽ in hoc caſu nec dñs nec pꝛocuratoꝛ efficietur ifamis:vt pꝛobatur in. d.l.furti..ſi quis alieno.per tex.⁊ glo.⁊ ibi Bar. hoc no.⁊ doc· ⁊ no. ꝙ loquitur qñ quis conuenitur vt condemnet᷑ actione famoſa vel ex crimine: ex quo ſequitur infamia pꝛima:tamẽ cautela nõ valeret vbi infamia irrogatur ipſo iure.vt in cteſtimoniũ. de teſtibus.qʒ per ſolutionem vi deretur reus confiteri crimenI. ad ſolutioneʒ
Cde re. iudi. ⁊.i.qm̃. ff. de hi. qui no. infa. ¶trũ pꝛelatusefficiat infamis ſi remoucat᷑
pꝛopter dolum. K: Ma.in.c. licet heli.ð ſimo.
„
⁊ibi glo.ꝙ ſic. ſicut iura volunt in tutoꝛe.
¶ Mtrũ infamia iuris tollat executionẽ oꝛdi 8
nũ. ſe. Ma. vbi..ꝙ ſic. ⁊ ẽt exercitiũ cuiuſcũq; digritatis ⁊ adimit honoꝛem queſitũ ⁊ que⸗
rendũ. vt dicit tex. in. l.infamia.C de decuri.⁊
ideo pꝛclatus non erpectet ſ niam:ſcd refignet ſponte a pꝛincipio.⁊ ſicenuitabit infamiam. 74

— 5
iʒ
¶Sed nũquid talis infamia pꝛiuat titulo bñ
ficij ⁊ alijs dignitatibꝰ ipſo facto. K. Pa. in.c.
querelã.de iureiurã. puta ꝙ ſic in dignitatibꝰ
⁊ honoꝛibus citra titulos bñficiales.pꝛobat᷑ cx ter.l.ij. F. miles. ff. de hi. qui no. infa.vbi glo. di cit ꝙ ſicut infamia pꝛuat ipſo facto militẽ mi litia vt ibi. ſic pari rõne pꝛiuat militia celeſti in alijs dignitatibꝰ ⁊ honoꝛibus. Idẽ videt velle glo.in. l. fruſtra.C. de re:mili. In beneficigli⸗ bus autem non inuenio tex.dicit Ma.in.d.c. querelã hoc dicentem.vñ non debemus impo nere hanc penam ſpũalem in ipſis ex quo iure canonico non cauet᷑ expꝛeſſe. vt in ſimili dicit glo.in.c.fi. de iure patro. Fatetur bñ idẽ Pa. ꝙ collatio facta infami ipſo iure eſt nulla regu la infamibus.de re iur.li.vi.⁊.l.ij. C. de digni. facit.c.inter dilectos.de exce.pꝛela.
¶ Otrũ condẽnatꝰ de falſo cõmiſſo in officio teſtiticandiefficiatur infamis.ße.i.c.cũ dilectꝰ in fi.de oꝛ.cogni.ꝙ ſic. ſi directe funt condẽna⸗ tus ſecus ſi directe nõ fuit actum 3 cũ: ſed vt repellerct᷑ a teſtimonio.ar.d.c.cum dilectus.⁊ I.lucius ff. de hi.qui no.infa..
¶ Vtrum ſententia arbitri infamet.h. ꝙ nõ ſed opoꝛtet ꝙ ſit iudicis oꝛdinarij.I.quid ergo F.ex compꝛomiſſo.ff. de hi.qui no.infa:
¶ Quis poteſt tollere infamiã iuris.h. Pa.i
d.c.cum te.dicit ꝙ per ſolum pꝛincipem tollit quo ad eos qui ſibi ſunt ſubiecti.ſed non quo ad ſubiectos pape.ſed per ipſum papam ſolũ vt in.l.i.ff. de poſtu.⁊ in.c.cum tc. de ſen. ⁊ re. iudi.⁊ hoc directe.ſed indirecte poteſt aliquan do epiſcopus vt cum diſpenſat in caſibus ſibi à iure pꝛemiſſis.vtputa condemnatus de ad⸗ ulterio efficitur infamis.⁊ tamen epiſcopus poteſt diſpenſarc ſuper adulterio.⁊ ſic conſe⸗ quenter infamia:ſed non pꝛincipaliter ſeu di⸗ recte. Et de hoc vide Bar.in.d.l.i ⁊ in.l.infa⸗ mem.in fi. ff. de publi.iudi.
¶ Mtrum papa poſſit reſtituerc laicum non
ſubditum ſue iuriſditioni.&. ꝙ non.ij. q.iij..
hinc colligitur.niſi foꝛte eſſet ſibi neceſſarius
in clericatu.⁊ tunc ipſe tantum polſet: ⁊ non alius:illos autem de patrimonio ſuo reſtitue⸗ re poteſt ⁊ illos qui iuri alioꝛum non ſubſunt ⁊ omnes clericos.vt in.c.per vencrabilem qui füij fint legitimi. notant Ber. Innocen. Po. in dicto.c.cum te. Similiter tenent doctoꝛes ꝙ ctiam collegium Cardinalium poteſt ſicut ⁊ papa.ſed Pa.in.d.c.cum te.tenet contrariũ ſcilicet ꝙ non poteſt.
¶ Ptrum Reges poſſint tollere infamiam ju i
ris. Reſpon.q non illi qui fubſunt Impera toꝛi m Innocen. ſed bene illi qui nõ recogno ſcunt ſupᷣerioꝛem ᷓᷣm dominũ Anto. in dicto c.cum teſtamemo.
q Vtrum reſtiturus per Imperatoꝛem indi iʒ
geat alia diſpenſatione vt pꝛomoueatur. ke⸗ pon. ſecundũ Panoꝛ.in dicto.c.cum te.ꝙ nð dũmodo egerit penitentiam.vel dic ꝙ epiſco⸗ pus poterit diſpenſare reſpectu criminis: qð fuit notoꝛum vt pꝛomoucatur:ex quo reſtitu tus eſt per Imperatoꝛem vel Regeʒ: qui non ſubeſt Jmperatoꝛi. ¶Quòõmodo incurritur infamia canonica.K. 16 ꝙ ex quolibet peccato moꝛtali.vt.vi.q.i.infa⸗ mes. ⁊ in glo. in ſumma ibidem.⁊ iſta durat donec ſublatum ſit crimen. vt in dicto.c.infa⸗ mes.⁊ glo.in.c.illi.vi.q.i.⁊ ideo poſt peniten tiã ceſſat talis infamia.hec no. Pa in.c. ex di⸗ ligenti.de ſimo. MVfidelitas nk k. ÿᷣm Aſten. g infidelitas dupliciter poteſt ſum. Nꝛi mo negatuue pure. ⁊ heceſt in illis qui nihil vnqᷓ; audiuerũt de fide chꝛiſti.⁊ iſtomodonõ habet rationem culpe ſed pene.quia tali igno rantia diuinoꝛum eſt ſecuta pꝛopter peccatuʒ pumoꝛum parentum.⁊ ſic tales infideles non damnantur pꝛopter infidelitateʒ ſed pꝛopler alia peccata que fine fide nõ pñt remitti. Etꝝ
hoc facit Jo.xij. Si non veniſſem:⁊ locutus&
eis non fůiſſem: peccatum non haberen. ſmj fidelitatis in chꝛiſtum ſm Aug. Secundomõ;
.
ſumitur infidelitas contrarie:ſcilicct inquan tuʒ contrariant ⁊ contẽnunt credere quodau diunt. ſm illud Iſa.. Dñe quis credidit audi tui noſtro.⁊ in hoc pꝛopꝛie ratio infideluãlis complet᷑.⁊ ſic eſt moꝛtale peccatum? grauiſſ⸗ mů inquantum magis elongat a deo non im quo ad affectionẽ: ſed ẽt cognitionẽ. ⁊iInd⸗ gis puniet᷑ quilibet infidelis pꝛo iſto pclo W quicũqʒ alus ꝓ quocũqʒ alio ceteris paribuꝰ. ¶ Mtrũ omne quod facit infidels fit peccãlð 1 h. Aſten. glo. ſuper illud ad ro. c. xiij. Ixvll⸗ q.i.. ex his. O mne quod non eſt ex fide petm eſt. dicit q non ois vita infidelium peccqtum eſt:ſed qñ ſolũ faciunt aliqð opꝰ ex infidcita. tc:vcl relatum ad ipſam: vt quando ſarrqcen ieiunat:vel legem machometiſ erueroemi dantẽ. vł indcus ſabbatigat ⁊ huiuſinodi?t moꝛtaliter peccat: als ſecus. qꝛ poſſunt facer
n ivn

multa que ſunt de genere bonoꝛů:in quibꝰ nõ eſt pcccatũ. An aũt vendentes eis: vel alio ti⸗ tulo concedentes aliqua quibus vtunt᷑ ad eoꝝ ritum peccẽt moꝛtaliter. dico ſaluo melioꝛi in⸗ dicio ꝙ li quis hec eis venderct vt tales ritus faccrẽt fic peccaret moꝛtalit᷑ qꝛ cooꝑaret eoꝝ peccato. Sed vendens eis ſimpliciter aliquas res lʒ illi talibus vtant᷑ ſᷣm ritus coꝝ nõ crcdo pcccet moꝛtalitcr. aliter eccłia que cos tolcrat ⁊ permitrit habitarc inter xp̃ianos viderct po nere laqueũ dãnationis xp̃ianis:cum ſciat ꝙ quaſi oia vtantur Fm aliquam conditionem
wm ſuarum ſectarum:ſic iudeus carnes:palmaſ:ce „— dros ⁊ fimilia: vtitur fᷣm ſuam legem. in— ¶ Quot ſunt ſpecies infidelitatis.he. Aſten. — ꝙ fi infidelitas attendat᷑ fm comparationem fidem ſic ſunttreg. Mam peccatum infide — litatis cõſiſtit in renitendo fidei.⁊ ſic aut nõ⸗ dum ſuſcepte: vt in gentilibus ſiue paganis.⁊ ſic eſt pꝛima ſpẽs. Aut fideiſi uſcepte.⁊ iſto mõ 1 vel ſuſcepte in figura vt in iudeis.⁊ ſic eñ ſe⸗ 6 cunda ſpẽs:vcl ſuſcepte in manifeſtatione ve 1 ritatis:vt in hereticis. ⁊ ſic tertia ſpecies. Si ʒ Mint Vo attendat᷑ infidelitas ſᷣm erroꝛcs ad diuer 6u u ſos articulos fidei:ſic nõ ſũt determinate ſpẽſ tu infidelitatis cũ poſſint multiplicariĩ infiniti. un 3 ¶ Que cſt'peiꝛ infidelitas.hẽ. Aſten. ꝙ illa he vo ni reticoꝛum eſt pelſima. vndeij. Ne. ij. Melius eis erat non cognoſcere viam veritatis qᷓ; p —— iten retroꝛſum conuerti. Ptrum infideles fint ad fidẽ cogendi. vi⸗ de quod diri ſupꝛa VBaptiſmns.vi..xij.⁊ ſu⸗ 5 ¶ Prrũ ſint in eoꝝ ritibus tolerãdi.e. Aſtẽ. nu ꝙ infideles peccent in eoꝝ ritibꝰ:tñ poſfunt — tolerari ſine pctõ ꝑꝑ duo.vel Ppter bonũ qð Puenit er eis: ſicut in ritibus iudeoꝝ hoc bo⸗ num habemus ꝙʒ fides noſtra habet ab eis te nel ſtimoniũ in talibus ritibus in quibus figura batur. vel ſecundo poſſunt tolerari ſine pctõꝓ —½ pter malum vitandũ vł ſcandalũ aut diſſidii quod pꝛouenire poſſet: vel impedimentũ ſalu „* tis cox qui ſic tolerati paulatim conuertunt᷑ — afidemt ⁊ pꝛopter pumũ ſunt rolerandi ju⸗ dei. ꝓpter ſecundu ſolũ alij infideles·als nen. 4* tri fidcles poſſint cũ infidelibꝰ ↄuerſari A K. Aſten. ꝙ ſi in aliquocaſu eccla interdiceret Pprer aliqð pctm̃ coꝝ indirecte puniendũ ſic nõliceret. Si aũt eccleſia nõ interdiceret: tñc v1 diſtingue aut fideles ſunt frmi ⁊ ſie non ꝓhi mu ben ↄuerſari cũ eis:maxie ſi neceſſitas ſubeſt u
173 aut ſunt debiles in fide ⁊ fimplices: de quoꝛũ ſubuerſiõe pꝛobabiliter poteſt rimeri⁊ ſic pꝛo hibẽdi ſunt:maxime ne magnã familiaritatẽ habcant:neq; ſine neccſſitate con uerſentur. ¶ Mtrũinfideles qui non recognoſcũt dñinʒ 7 eccleſie licite poſſint rebꝰ ſuis ſ poliari.&. Mo. mn.c.qð ſup his de voto ꝙ ſic. ꝑillud Mattß̃. vlti. Data eſt mihi oĩs poteſtas in celo ⁊ in ter ra: quã quidem tranſtulit in vicgrium ſuũ.ſe⸗ cus ſirecognoſcunt dñium eccleſic.nec ſũt in⸗ feſti chꝛiſtianis. pꝛo hoc habes tex. cũ glo. xxiij q.vij. ſi ð rebus. Inno in.d.c.qð ſup his tenet ꝙ. non poſſunt? niſi fint infeſti chꝛiſtianis: vcl aliter delinquũt in lege naturc.⁊ facit pꝛo co tex.c.diſpar xxiij. q.viij. Scd mihi magis placet opinio o. ⁊ marxie in infidelibꝰ occu⸗ pantibus ꝓuincid Microſolomytanã:qͥ cum ſit conſecrata ſi anguine xp̃i ⁊ multoꝝ martyꝝ nõ dz cẽ ſub dñio infideliũ.⁊; intellige ꝙ pñt ſpoliari auctoꝛitate dñi pape ñ a pᷣuata ꝑſona. ¶Mtrum infidelibus ſit credendum in pꝛeiu s dicium alioꝛum. K. Ma. in. c.i.de here. ꝙ non Ar · d.c. pꝛimi ex quo ſunt infideles deo:nõ pꝛe⸗ ſumuntur fideles hominibus. ⁊ ideo teſtes non admittuntur contra chꝛiſtianos.ij. q.vij. non poteſt.⁊ c.pagani. ¶ Otrů liceat aſſumere habitů infideliũ. ⁊ ſic 9 ſe ſimulare infidelẽ.h. Rod.qꝙ ſi fiat ex rõna⸗ bilicã lʒ. ſẽ fecit ſctũs Sebaflanus:dũmõ in tali veſtimento non ſit aliqð ſignũ: vel aliqs character pꝛincipaliter cõſtitutus ad diſcernẽ dum cõfeſſoꝛes alicuius infidelitatis. qꝛ ſic nõ liceret:qꝛ ꝑ tale ſignũ mentiret contra fidei ꝓ feſſionẽ. ſine cã vo rõnabili nullo mõ licet ¶ Ptrũ dubitare de fide ſit pctm̃ moꝛtale.he. 10 ꝙ ſic. qꝛ df̃. Dubius in tide infidelis eſi.c.i.de here.ſed tũc dubitat cũ nõ magis declinat ad vnã̃ ꝑtẽ qᷓ; aliã.ſecus ſi titubat vel vgcillat.ſ 5 tñ nõ firmat ſe niſi ſuꝑ fide vera. de ß vide·& Mereticus. in pꝛin. Et vtrů ſit diſputandũ de fide. vide. ð. Diſputatio. Infidcles an poſſint
pᷣcio induci ad fidẽ.vide j. Judeus..xxxiij.
famulns an debe⸗
N fir mus at haberc ſalariuʒ
vide.ð. Familia..ij.— Mtrũ ſit pec
Rgratituco Arie
aurco.in. iiij. di. xxij.q.ij. in fi. ꝙ ingrati tidò põt cadere duplicii. Aut tanqᷓ; circũſtan tia actus. ficut eſt qñ aliquis pcccans ex aliquo alio fine habet tñ ingratitucinẽ tanq; circun⸗

ſtantiam. vt eſt quilibet:qui lʒ receperit multa beneficia a deo:tamen voluptate ductus con⸗ ſentit foꝛnicationi:⁊ iſto mõ non eſt peccatuʒ per ſe:ſed circunſtantia peccatum aggrauans Alio mõ cõſideratur ingratitudo per ſe: ſicut quando non eſt alius finis mouens ad tale faciendum.niſi qꝛ deſpicit beneficia: vel par⸗ nipendit:vel nõ recogitat.⁊ ſic eſt pctm̃ ſpãle.
1 ¶ Mtrũ ſit moꝛtale pctm̃.k.ᷣm Tho.ßa he.ꝙ ſi ea que pꝛctermittit facere ſũt neceſſitat ſic ẽ monale. Aut ea que cõmittit ſunt ð id qð ne⸗ ceſſario dʒ caucre.⁊ ſic fimiliter eſt moꝛtale.vł qñ ex cõtẽptu pꝛeimittit recognitõʒ bencficij vel recompenſationem.als eſt veniale.
2 ¶ Htrũ pꝛopter ingratitudinẽ reuocet᷑ dona ⸗ tio.vide.ð. Monatio.i.I.xlij.
¶ Mtrũ pater rõne ingratitudinis filij. puta qꝛ eum accuſauit.⁊ ex omm cauſa ex qua põt eum echeredare poſſit alimenta ci denegarc.
vide ſupꝛa Exheredatio.J.iij.
4 ¶ Qnot mõis cõmittit᷑ ingratitudo..ʒ. S. Tho.ßa ße.q.cvij. ꝙ tribus modiſ. Pꝛimo nõ recognoſcendo bñficia dei ⁊ hoĩm vt dʒꝓpte rea dicit Señ.ꝙ ingratiſſimus eſt ꝗ obliuiſcii
bñficiũ. Scðo qñ ñ jaudat ſeu ñ regratiat᷑ bñfa ctoꝛẽ. Tertio qñ nõ recõpẽſat bñficio recepto ſ.faciẽdo honoꝛẽ vł ſeruitiũ bñfactoꝛi tꝑe ſuo Adde. iiij.qñ in mẽte ſua contẽnit bñficiũ re⸗ ceptũ: vel ipſũ bñfactoꝛẽ qᷓfi ci iniuriã fecerit dando bñticiũ. Quito qů murmurat de bñfa⸗ ctoꝛc:vel bñficio eius cũ vilificans. Sexto qñ facit imuriã vel aliquid in contẽptũ illius bñ factons reddens malum pꝛo bono.
S ¶ Ptrů ingratis fint bñficia ſubtrahenda.he. ꝙ aut cx bñficio pꝛeſumit᷑ ꝙ attrahent᷑ ad gra tirudinẽ:vel ad minus malũ.⁊ ſic nõ ſunt ſub trahenda.aut inducunt᷑ ex benefieijſ ad pcioꝛa vcl ad ꝑſeuerandũ in maluʒ:⁊ ſic ſubtrahi de⸗ bent.ita no.in.c.non oĩs.v.q.v.
Niu ri 3 quideſt.. ꝙ quadru⸗
3 1 plicit accipit. Mꝛimo
— generalitcr. ⁊ ſic eſt oẽ qð nõ fit iure. Facit.c.qd dicã.xiiij.q.iiij. Scvo accipit᷑ ſpãlr ⁊ ſic eſt inigtas vel iniuſticia iudicantis: quaſi ius miquũ ⁊ iniuſtũ. Tertio iniuria dÿ culpa. vt in. i. Aquilia· Quarro accipit᷑ ſingularii ⁊ꝓ pꝛic.⁊ ſic fit. Aliqñ re qñ manus violente inłe runt᷑.ff. codẽ.l.i.Jiniuriã.xvij.q.iiij. Si quis ſuadente. Aliqñ fit verbis ↄꝓuitiando vcl cõtu mcliã̃ vicendo. Jacit.c.olim.e.co.ti.it ⁊ ter tio mõ.ſ.lris:cũ videlicet libꝛũ vel chartã vcl
hiſtoꝛiã ad infamiã alicuius ptinentẽ conſcri pſit:cõpoſuit:vel edidit: vel doꝛo malo fccit vt aliquid hoꝝ fieret. puta vumiſit ſcripturã ca⸗ dere in platea.ar.ff.de ver. figni.I.late.nec diſti guit᷑ vtrum noie ſuo vel alterius ediderit. vel vtrũ nomẽ expꝛeſſerit illius quẽ intendebati famare: vcl nõ. dũmõ aliter ꝑ circunſtantias cognoſci poſſit. Eodẽ mõ tencẽ ſi ſine ſcriptu ra in notã vel ſignũ aliqð iſtoꝝ pꝛodidit.put veſte lugubꝛi vtitur in iniuriam alicuius: vel coꝛnua poſuit in poꝛta ⁊ hmõi.ff. de iniur.itẽ apud labconem.ð ait pꝛetoꝛ ne quid infaman di cã fiat.⁊.v.q.i.c.quidã maligni ſpůs.⁊ de iſta quarto modo dicta hic loquoꝛ. ¶ Quid de illo g dicit alicui:latro:fur:homi/ i cida ⁊ huiuſmodicum dicat verum.K. ſᷣm Mo. ꝙ ſi facit aĩo accuſandi vel denunciandi ad puniendũ delictum ⁊ pꝛobauerit non pu⸗ nit nec tenet᷑ iniuria.f. co ti.l.cum qui inpn. vbi dr̃.peccata enĩ nocentiũ nota eſſe ⁊ exped re:⁊ opoꝛtcre.⁊.C. eo.ti.l.ſi quidem.⁊ idem j faciat excipiendo vt euʒ repellat a teſtimonio de teſti.c.ex parte. vel ab oꝛdint aut bencficio de accuſati.c.ſuper his. qꝛ hec a iure conccdi tur.⁊ nemo facit iniuriã qui vtitur iure ſuo. de elec.c.cum eccleſia vultcrana. Si Vo dicil ad infamandum tm̃ quod pꝛeſumitur quando non habet cauſam iuſtam dicendi tunc iniu⸗ riam facit ⁊ condẽnandus eſt. d..ſiquidem.? l.iij. C.eo.vi.q.i.ex merito.⁊.c. deterioꝛcs.⁊ no. Po.⁊ Ber. in.c.ſi culpa.eo.ti.
¶ Quis poteſt facere iniurii.K.ꝙ illetqi? n ʒ pati eaʒ põt. Fallit hoc in furiolox puerog tgu nõ eſt doli capãx:cui iniuria ficri põt. ip i inu alijs nõ poſſunt kacere.⁊ idem de doꝛnicnei mn Aduerte tñ ꝙ nemo iniuriam põt facere ne mni tenct de imuria: niſi g ſcit ſe iniuriã facere v wim ſcirc debeat. ẽt ſi ille cui fit neſciar:· q j gsper upl iocũ ꝑcuciat:ʒut dů certat nõ tenci iniuri⸗ un hec habent᷑.ff.eo.l.iliud. ibi ẽt dr nãc;bipan ſir iniuriã pñt ñ facere cũ iniuria affectufaciẽ uii cõſtat. xv.q.i.;.illud cle.ſi furioſus. de hon⸗ ſum ¶ Cui datur actio iniuriaꝝ.kꝙ ili qui e z patit᷑.⁊ nõ ꝙ nedũ iniuria fit in ꝑſona ꝓpuð in alicuiꝰ:ſed ẽt ei vÿ fieri ſi fit in filio·veleique up hʒ in ptãte. Inſti.co.ʒ. patit. d tñ iniurins in ſciat eũ filiũfamilias: k ignoꝛet cuius datur uln ẽt actio filiofamilias in noĩe ſuo. filiuff⸗ de ac.⁊ obligat. Item in ſponſã vl vroꝛ ⁊n inni dat᷑ actio viro ⁊ mnulieri.⁊ ſi ſit filiafamil. e u
patri.l.i.;.viti.f. co.nõ tñ cã que fit viro iniu

17
riam patitur ſponſa vel vroꝛ. qꝛ vroꝛes a viri conuitij. Poſſct tamẽ indirecte agere etiam non viri defenduntur ab vroꝛe.lij. ff. eo.de poſt annũ per vid exceptionis.puta ſi eſſeter⸗ ſponſa. dicitur in.. Jtem apud labeonem.. cõicatus iniuriatoꝛ ne abſoluerctur ᷣm Mo. ſponſů. rem dat hẽredi ob iniuriam factaʒ; ⁊ Pa in. c.ea noſcitur. de ſententia excõ. tẽ cadaueri defuncti cuius eſt heres. Item ſi fa tertio remittitur actio iniuriarum ſalutaũõe ma defuncti ſit laceſſita.d..i.ᷓ. ſedfi foꝛte ca⸗ deoſculatione:comeſtiõe ⁊ hniufmodiſignis. daueri. Itẽ datur dño ob atrocem factã ſeruo Mam huiuſi modi ſigna funt reconciliationis ql ʒrein apud labeonẽ. ʒ. pꝛetoꝛ ait. ⁊. 5ſe. ſicut fubtractio eſt ſignũ inimicitic. vt no glo. Inſti eo..leruus. Item datur epiſcopo pꝛo in.c. cum drianus riij.di. ⁊ ĩn. cum fuper iniuria facta clerich? abbari in ſuis monacis abbatia. de offi.dele. Quod intelligo verum: vt no.in.c.parrochianos. de ſen.cx. niſi a pꝛincipio pꝛouocaſſet aduerſariũ: citare 4 ¶ Munquid matrone in veſte meretricali de/ eum faciendo.qꝙꝛ tunc per oſculũ ct pꝛedicta ſi p̃henſe fiat iniuria ſi intẽptet. ße. ꝙ nõ.facit. c. gna nõ tolleretur: niſi expꝛeſſe renuncietur vl in audientia de ſen. ercõ. Mon iniuriat᷑ mi/ tranſigat. Et ſic intellige pdictã..nõ ſolũ.i monio Em Mo. Ber. qui ipſũ ignoꝛauit. C. Nõ credo ctiã ꝙ tollatur actio iniuriatum:ſi de adul. fi ca.ficut nec militie qui militẽ igno homo exhibet ſigna que neceſſario tenetur ex rat. f. loca.l.ſi ignoꝛãs.ſecꝰ ſi in hitu honeſto. phibcre inimico.qꝛ per illa nõ dicitur quiſ recõ 5 0 Drx iniuriã quis poſſitrepelere. K. ꝙ defẽ̃ ciliatus. ⁊ pꝛo hoc facit quod no. War. in.d..fi dendo ſolum licet. ſed ꝑcutiendo fuit diuerſa tibi decem. ꝙ infirmus ſacerdoti dicendo ꝙ opinio Vug in..ſi Vo ira·di, tenuit ꝙ nõ remittit iniuri ſibi illatã:intelligitur remiſiſ licet. Ber. Vo ⁊ Pan.in. c.ſuſcepimus.de ho⸗ ſe odium et nõſ atiſfactionem iniurie.qð nõ. mici.reſtringit hoc ad ciericos. Sed ego dico Item tollitur actio iniuriarum quotienſcũq; Fm doctrind Alex. in iij. parte ſnme. ꝙẽt pcn quis incitat iudicẽ vt toꝛqucat iniuriantẽ eo tiendo licet neceſſitate cogente:ſi iniuria alit ipſo qð ipſum toꝛquet aut condẽnat ad vindi vitari nõ põt:⁊ nedũ laicis:ſed ẽt clericis. de ctã:remittitur iniuria. Mñ ali ſatiſfactionẽ quo vide. 3. Clericus.x. ⁊ homicidium.iij. ⁊ pꝛo iniuria petere nõ poterit.vt eſt bonuſter. defenſio..iij.. et ibi Bar.in..ſed ⁊ ſi vnius.ᷓ.ſi ante iudicẽ Mtrum iniuriatus tencatur eaʒ remittere ÿ. de iniur. niſi pꝛoteſteris ꝙ ex B nõ vis tibi . glo. in.c.ſi quis contriſtatus.xc. di.ꝙ non.q̃ pꝛciudicari: quin ꝓ tuo intereſſe poſſis agere ad actionem.ſ. vt ſatiffactionẽ habeat.xxiij.q. gctionẽ iniuriaꝝ.vt. l.fi.ff. de iniur. Item re⸗ iiij.illic. imo dicit ꝙ bñ facit agendo:vt ſatiſ mittit᷑ per moꝛtem:qꝛ iniuriaꝝ actiò nõ tran⸗ faciat. xlv. di. ⁊ qui emendat. xxiij. q.v. de occiꝰ ſit ad heredem ante litis conteſtationẽ moꝛiẽ dendis· ꝙiniuriatoꝛ tenctur ncdum petcre ve te iniuriato.vt.l.iniuriaꝝ in pꝛin. ff. de iniur. niam ſcdetiã ſatiſfacere de dãno dato ex in- Et hec omnia limita Fᷣm Pa.in.c.olim.de iuria ſi põt. aliter nõ poteſt abſolui:nifi iniuri iniur. quo ad actionẽ iniuriaꝝ vera.ſed non qᷓ atus remiſiſſet actionẽ iniurie liberalit quo ad ad dãna et expenſas. quia per hoc nõ rollitur conſcientiam. ccd rancoꝛẽ cœꝛdis etiã in inin quin agere poſſit ad reſtitutionem.ar.c.i.de riante nõ ſatiffaciendotenct᷑ iniuriatuſdimit iniurijs ⁊ ſic ſerua in conſcientia.et etiam ſi tere vt de he.· di. ve· vltimo. Immo nunquam iniuriatꝰ nõ ageret: tenet᷑ ad intereſſe et dam dz admittere. eo q nonliceĩ aliquẽ odio hie num: qð intulir niſi ipſe remittere velit. vt in rx. Milij. cum in lege.ri.q.iij. c.inter verba. d.c.i.õ tamen fᷣm Mo. in ſum.ti.de pe.qꝙʒ ſi
.*
TOuomodo dimittitur ſeu tollitur actio inꝰ iniuriatus nollet componere cum iniuriante
iuriaꝝ. K. q tribus modis. Pꝛimo remiſſiõe vel nimis grauaret eũ tunc iniuriatoꝛ in con⸗
vt per ſupplicationẽ aut pꝛeces. xxiij. q.iiij. ſi il ſcientia poſſit tenere arbitriũ iudicis pnic.ar.
lic. aut per pactum.ff. de pac.Iſi tibi decem.S. c. veniens.de iureiur.⁊.c.ij. de arbitris.
i. Secido remittit᷑ diſſimulatione.ff. de inur. ¶Aduerte etiam qꝛ ſi quis ſoluat pccuniam 8 non ſolum..i.⁊ Inſti.co.. vltimo. Mnde ſi pꝛo remiſſionc iniurie obtinenda infamsef⸗
iniuria illata ⁊ pcr annũ vtilem: fi eſt ꝑ metũ ficitur:niſi pactum fiat auctoꝛitatc iudicis.ff.
aut continuũ:ſi alio modo eſt illata ñ agit abo pe hi. qno infa.lfurti.. pactus. no. Jo.in..c.
letur.l.fi cum erceptione.F. in cauſe.ff. quod ſi illic. Siliter eſ; infamis ſi eſſer cõdẽnatꝰ p
me.cã̃.⁊. C. de iniur.⁊ quod no.in glo.l.ſi non iudiceʒ:ſiue ciuiliter:ſiue crim inaliter agat᷑.ff.
2——

de hi.qui no.infa.l.athletas.ð.vlti. Et ideo euʒ agitur aliquẽ conſtituat ꝓcuratoꝛẽ: vel faci at cõpꝛomiſſũ. vt.ð. dictũ eſi. Infamia..vi. ¶ Quando autem iniuria dicatur enoꝛmis: vel atrox.vide enoꝛmis.. Jiiuſiicia rnene 2 4 tale.. ᷣm ſanctuʒ Tho.xxij.q.lxx.arti.i.q.xi.ꝙ iniuſticia ẽ duplex. Wna illegalis oppoſita inſticie legali ⁊ hec ſᷣm eſſentiam eſt vitium ſpeciale:inquan tum reſpicit obiectum ſpeciale.ſ.bonuʒ cõmu ne quod contẽnit.ſed quo ad occaſioneʒ eſt vi tium generale:quia per contemptũ boni com⸗ munis poteſt homo ad omnia peccata dedu⸗ ci.ſic etiam omnia vitia inquantum ſunt con ⸗ tra bonum cõmune rationem habent iniuſti cie quaſi ab iniuſticia. Alia imuſticia dicitur ßᷣm inequalitatem quandam ad alterum ꝓut ſ.homo vult habere plus de bonis ſcilicet di⸗ nitijs:honoꝛibus:⁊ minus de malis.ſ.laboꝛ⸗ bus:expenſis.⁊ ſic habet materiam ſpecialem. ⁊ eſt vitium ſpeciale oppoſitum particulari iu ſticie. de qua infra. Iuſticia. Facere autem in⸗ uſtum ex genere ſuo peccatum moꝛtale eſt:qꝛ infert nocumentum pꝛoximo quodeſt contra charitatem. Excuſatur aũt vt non ſit moꝛtale pcccatum.vel ratione ignoꝛantie ᷣm phum.v ethicoꝛuʒ. Item rõne paruitatis:vt ſi quis au ferat pomũ alicui:qꝛ deficit a rõne perfecta ei quod eſt iniuſtum facere inquantum reputari poteſt non eſſe omnino contra voluntatẽ eius qui hoc patitur.⁊ hoc pꝛobabiliter. Vobedientia n pctm̃ moꝛ tale.&.diſtinguendo. Aut eſt circa pꝛc cepta diuina ⁊ ſcicnter vel ex ignoꝛantia que non excuſat.de qua.ð. Ignoꝛantia.F.iiij. ſic ſp eſt moꝛtale.facit.xxxij. di.ð.poꝛro.⁊.lxxxi.di.c. ſi qui pꝛeſbyteri ſunt.vbi dr Idolatria.⁊.xiiij g.i.quiſqs. Si No fiat ex ignoꝛantia:que ex cuſat ſic non peccat moꝛtaliter. Aut inobediẽ⸗ ria eſt circa pꝛecepta iuris poſitiui.⁊ tũc diſtin guo:q· aut talis lex ſen pꝛeceptuʒ ꝑ longa tpa non fuit pꝛcceptum papa ſciente ⁊ tranſgreſ⸗ ſoꝛes non puniente: ſic non eſt moꝛtale pctm̃: imo ercuſant᷑. Facit qð no. Pa.in.c.cuʒ olim. de cle.coniuga.vbi declarat grecos non pecca
re.ʒ accipiant vxoꝛes clerici coꝛũ. Ex quo no.
ꝙ qñ lex generalis recipitur in vſum a certo genere perſonarum ⁊ ab alio non: ꝙ non ob⸗ ſeruantes non peccant ſaltem poſt longa iꝑa
35525
S. leges. iiij. di.⁊ quod no. doc. in.c.i.de treu.⁊ pa.nec obſtat quod ibi tenet Moſti.qꝛ loquit qñ talis pꝛeuaricatio eſt peccatum de ſua natu ra:qꝛ tunc nõ excuſat non receptio. Secus eẽt ſi eſſent eiuſdẽ generis:⁊ maioꝛ pars acceptaſ ſct:quia lʒ ſuperioꝛ non puniret:tamen minoꝛ pars non excuſaretur:ſed haberct locum. mul ta per patientiam tolerantur ⁊c̃c.cuʒ iam du⸗ dum.de pꝛeben. Idem dico ſi talis let fuit rece pta:ſed ꝑ conſuetudinem abrogata ꝙ non pec cant inobedientes vt.ð.dixi.Conſuẽtudo.q ix ⁊.x. aut talis lex non eſt abrogata neqʒ percõ⸗ trariam conſuetudinẽ:neq; per nõ acceptatio nem.⁊ tunc fuit diuerſa opinio inter doe. qui⸗ dam dicunt vt Collectarius in.c.i.de conſti.⁊ multi alij ꝙ talis inobedientia nõ eſt moꝛtale pctm̃:niſi fiat ex cõtemptu.⁊ hmõi opinionis videtur fuiſſe bearus Ber.li.xi.de pꝛecepto⁊ diſpen.vbi dicit.non qualiſcũq; mandati pꝛ⸗ reritio crimunalẽ inobedientiũ facit:ſed repu⸗ gnare ⁊ nolle obedire. Idem in li. viij. dicit j verbum loeo vel tꝑe ſilentij per obliuionẽ ſur reptum fuerit contra pꝛeceptum: veniam faci⸗ lime impetrabit.qꝛ etiam vix pcecatũ reputa ⸗ bitur. Idem in li.xij. ibidem dicit. Si iubeme ſenioꝛẽ mihi ſilentiũ verbũ elabitur reumme eſſe fateoꝛ:ſed venialiter. Si No ex cõtemptu ſciens ⁊ delibcrans ſponte in verba pꝛorůpo pꝛeuaricatoꝛẽ, me conſtituo ⁊ criminali hee ule. Alij tenent q pꝛedicta opinioſt veranij fiat ex conſuetudine 3 legem q ſic etiam eſſet moꝛtale. Et huuus opinionis videtur Ric. de media villa in quolibet. i.q.xix. Alij Vodi⸗ cunt conſideranda verba legis. qu ſi pꝛecipit p verba cõia.vtputa. Statuimus oꝛdinamust ſilia:ſic verum eſt ꝙ non eſt moꝛtalis inobedi entia niſi ſit ex contemptu. Et quid ſitcõtem ptus vide.ð. Lontemptus. Si Voler loquit per verba pꝛeceptiua ſeu equipollentu ſcel moꝛtalis inobedientia.quãuis non fiatel con temptu:dũmodo ſcienter ⁊ ſine eã rõnabili⁊ pꝛo hoc facit.c.ij. de ma.⁊ obe ⁊c. qð xꝛecpit rüij.q.i. Et huus opinionis videt᷑ Pa nl⸗ ꝛica de obſeruan.iciu. Alij vo tenent vt.. Tho. in. iiij. di. xv.ar.iij. q i.ꝙ pꝛecepta iuris poſitiui magis obligant ex intentione legiſ toꝛis qᷓ; ex ipfis verbis. Et iõ trãſareſſoꝛtali magis eſt reputandꝰ g obuiat intentionikeg latoꝛis qᷓ; qui deuiat in aliq̃ a legis oꝛdinatoe Intentioni autem legiſlatoꝛis obuiat qui et contẽptu vel ſine aliqua rõnabilicauſaprct⸗

ptum non ſeruat. Secus in caſu in quo pꝛoba biliter credi poteſt:ñ̃ legiſiatoꝛ adeſſet eum ob ligarc non vellet:talis non cſt reputandus pꝛe ccpti tranſgreſſo: nec peccat moꝛtalit. Et hec videi coincidere cũ opinionc Ricardi que ma gis mihi videtur cqua.⁊ ideo ſequenda quam ctiam ſcquitur archidi rxvi di. in.c. vtinam. ⁊ Be. in.c. gencrali.de cleci.vi. Facit ꝓ hac opi nione glo. in.c.quiſquis.itij. v. xc. honoꝛatuſ rriit di irrriiij vic.ix x. vi qui aut. Et qð no. Pa.in clemen.i.de etate ⁊ qualitate. Waʒ durum valde videt᷑ ꝙ pꝛclatus inrendat ſemp inicere laqueũ moꝛtalis pcti in ſuis pꝛcceptie. ⁊ideo ſolũ credo ſit in contemptoꝛibus ⁊ illis qui pꝛeuaricationem ⁊ inobedientii ducũt in conſuetudinẽ quc cſt quidã contemptus inter pꝛetatꝰ: ⁊qʒ ſic ex toto fruſtrat finis legis:ſcd inobedientia quc non ex cõtemptu:neqʒ ex cõ ſuetudine pꝛocedit. Credo ꝙ ſit venialc pctm̃ cũ hec non ex roto fruſtret finẽ legis:nec ſit ro taliter contra intentionẽ eius. Bimiliter dicen dum de inobedientia pꝛclatoꝛũ aut ſupcrioꝛũ Multomagiſexcuſatur a moꝛtali qui facit cõ aer ignoꝛantia non affectata craſſa vel ſupi Si No inobedientia ſit contra conſilia:aut ler conſilij eſt perfectionis.vt WMatth. Wade ⁊vende oia.⁊ ſic non eſt pctm̃. Et ſic intellige glo.in. d.c.gencrali de elec.li.vi.⁊ iura que alle gat. Si aůt ler eſt conſilij ncucrentie. qð eſt qñ ſubditus deberet facere tñ ſuperioꝛ non vult pꝛecipere:ſed potius conſulerc vt abſtincatvt no.glo.in.c. ad aures.ð tempo.oꝛdi. ſic peccat venialiter.vt no. Archidia.in.c.teſim̃. vi di. ⁊ rxv. di.. alias ca demũ. ¶rtrũ inobedientia ſtatuti penalis ſit pctm̃ k. Menri.ð gan. in quolibet.iij. q.xxij. ꝙ aliajj
„
ſic intellige glo. ⁊ Bc. in.c.
periculis.de cõjii.ji. vi.⁊ Inno.in
c.qð ſuper his. de voto.⁊ Jo. an.in.c.ſclatũ.ne cle.vel mo.⁊ Be.in.c.perpctue. de elec.li.vi.q dicũt ꝙ ſtatutũ penale hcceptiui lʒ contincat
aiam penam coꝛpoꝛalem obligat ad moꝛtale.
obligat adculpam ſi paſſim temerarie aut cã kni pꝛcaricetur. Aduerte etiam g in conſcia
175 neqʒ in pꝛimo caſu neq; in ſecũdo tẽnctur ad penã:niſi poſt condẽnationẽ fmn gloc. frater⸗ nitatis. in fi xxij. q.ij.⁊ qð lʒ ſtatutum non ſit pꝛeceptiuũ ex foꝛma:tñ obligat ad moꝛtale qñ imponit penã mutilatõis vel moꝛti coꝛꝑalis.
Nquietudo metis
eſt filia auaritie que cõiter cſt veniale petm̃ miſi ꝑcã omittant᷑ neceſſaria ad ſaluteʒ . ſi eſt alicuiuſcrimis Vqu 10 manifeſti ſaltẽ ꝑ famã ex bono ⁊cquo iudicis compctẽ tis canonice facta inueſtigatio Im Mo. ¶ Quoruplex eſt ingſitio·K. vr colligo cx Ma. in.c.qualiter ⁊ qñ.el.ij. de accu.q triplex eſt. Qucdã gencraliſſima qua inquiritur ſup ſta⸗ tu totius pꝛouincie vel dioceſiſ.⁊ in hac nõ eſt opus ꝙ infamia pꝛecedat.ncc habet locũ dicta diffinitio. qꝛ pꝛclatus tenci caʒ facerc quolibet anno.c.cũ vcncrabilis de cenſi. ⁊.c. romana. de cenſi. li.vi. Quedam eſt gen quai ſup ſtatu alicuius ciuitatis caſtri vel loci. Et de hac non loquit᷑ pꝛefata diffinitio. qꝛ nõ i infamig. vt in·c.i.de offi oꝛlcon⸗ gruit.. de offi. pꝛefi. Tertia eſt inquiſitio ſpe⸗ cialis que fitcontra certam perſon.⁊ hoc po reſt ficri dupliciter. Pꝛimo non ad imponen⸗ dam penamnſed ad peccatũ euitanduʒ ex debi to offi matrimoniũ nõ contraha tur ꝓ ẽtũ.de diuoꝛ.c.poꝛro.xxxv qvi. ſi duo.Et idem dic qñ vult inquirere de aliquo canonico impedimento eadem ratione ym Mo. Irem vbi agitur de reſtitutionc vſu narumn ⁊ debitoꝛes pꝛopter iuramentũ impe⸗ diuntur petcre. Irem generaliter qñ vult in⸗ quiſerc de aliquò crimine:non ad pꝛiuatũ cõ⸗ ũ: dpeniteniã peccati. ⁊ tunc nõ i pꝛcccdens m Inno.⁊ ſequi Ma.in.d.c. qualiter ⁊ qñ. facit.c.cum dile⸗ ctus.⁊.c.nihil.cum fimilibus.de clec. ⁊.c.fi. de dã. deſpon.⁊qð no. ꝑ Inno.in.c.i.dcexceſpꝛe la. Sco põt fieri inquiſitio ſ Pecialis ad penã inponcndã.⁊ tunc ſi fit ad denunciationẽ pu blici officialis. ſic nõ oʒ pꝛcccdat infamia.l.ca ideC. de accu c. pꝛcterca. ð teſti.cogẽ.ſed oʒ notoꝛiũ. als ñ credit ei de quo tñ dic:vt. iiij qliij·ʒ. vlti. als aũt nõ pꝛecedente infamia ꝓ⸗ cdere nò poteſt in inquiſitione ad penã im⸗ vin. d.c. qualiter ⁊ qñ.⁊ no. Pa.in
c.ad noſtramel.ij. de iureiuran. 3 ¶ Sedquerit qualis infamia dʒ pꝛccedcre.ßeẽ. 2

—— — —
—————*——
—— I—
Pain. de qualiter ⁊ qů. ꝙ ſifit inquiſitio cõ⸗ ta pꝛclatũ ſeculareʒ oʒ ſit talis ⁊ tanta ꝙ ſine ſcandalo vel ꝑiculo diſſimulari non poſſir. vt in. d.c. quahter ⁊ qñ. Si vo pꝛclatum regu⸗ iarem.puta abbatẽ vel pꝛioꝛem cõuentualem ſic debet ſeruari diſpoſitio pꝛefati.c. qualiter. Sið regulares inferiores:ſic puto ꝙ non re⸗ quiratur tanta infamia:ſed ſolũ fama publica cũ indicijs vt ſuſpirionibus aliquibus.aliter in cã criminali nð credo iuder poſſit ꝓcedere ad aliquẽ actũ:vel capture:aur greſtationis ꝑ⸗ ſone:vel toꝛmentoꝝ:aut inquiſitionis infama tionis. vt no. Inno.⁊ Jo.an.in. d. cq̃titer⁊ qñ. ⁊.d. An. ibideinſimiliter Ange. in. ſi vacan ⸗ tia.C.de bo.vaca.⁊ Bar. in.l.de minoꝛe.J.toꝛ⸗ menta.⁊..fi. ff. de alijs autem a pꝛe⸗ dictis.ſ.a captura:aut reſtõne ⁊ ccteris pꝛedi⸗ ctis ſi nõ ſeruatur oꝛdo ad vnguem nõ obeſt Patñ tenet in.c.pe. de accuſa. ꝙ ctiq̃ fine infa mia 3 clauſtrales põt fieri inquiſitio. Qð ve⸗ rum credo vbi tractaret᷑ de modico pꝛeiudicio Secus ſi pꝛoccderet᷑ ad depoſirionẽ ab oꝛdine aut incarcerationẽ ⁊ hmõi. Si vo inquiſitio ſpecialis ad penam fiat contra alios a pꝛedictꝭ ciauſtralibus. ſic non põt fieri nifi fama publi ca pꝛecedente:⁊ talis fama deb deferri iudici ſedentiſpꝛo tribunali ad banchũ.als in ſecreto nõ valet.ita nonint vacantia.⁊ cum alijs indicijs ſeu ſuſpitionibus aliter non põt pꝛocedere iudex ad aliquen actum· vt dixi. ¶Quõ ꝓcedet pꝛelatus in inquiſitione.&. ꝙ pꝛimo dʒ deſcendere ad locũ vbi cõuerſat᷑ ꝑſo na ð quã vult inquirere:q ibi veritas mclius mquirit.vt in·c.poſtqᷓ;.⁊ qð no.gio · elec. Et
k intellige ſi põt cõmodt. als nõ tenet᷑. Scðo
ſi inquiſitio eit generalis dabir iuramentũ cle ricis ſieſtcontra eceleſtã ſuꝑ his que ſciunt vł credunt in ſua eccleſia refoꝛmãda tã in capite qᷓ; in mẽbns:exceptis criminibus occultis jde mera vcritate dicenda.vt in. c. qualiter ⁊ qñ.c ij.in fi· de aceu· Mec inramentũ vel interdictũ ſeu cxcõicatio lata ab abbate vel alio 3 ſubdi⸗ tos ne reuelẽt ingſitoꝛi valet neq; liget eos. ð of. ꝛ.c:pleric; Jivi· Si Vo eſt ſpãlis cirabit i lñ 3 quẽ vult inquirerc.d. c⸗ qualit.el.ij. S. dʒ. ⁊ vq.ij. ſi pꝛimates· Tertio ꝓcedet ad receptiõʒ dictoꝝ eoꝛuʒ ckricoꝝ guos inquirit: vel teſtiũ i qui ꝓducuni ab aliquo:pꝛeſentibus tñ eis: quos inquirit niſi per contumaciũ ſe abſentẽt ⁊ ca que eis obijciuntur? nomins teſtiũ ſunt
as erponenda Fallit hoc in caſu de quo infra
*
Inquiſitoꝛ..ij. Quarto exceptiones tam con tra teſtes qᷓ; alios ⁊ replicatiões legitimas ad⸗ mittet: vt deponendi falſũ audacia pꝛohibeai vt in dictis.ð.debet.?⁊c.ſi pꝛimates. ¶ Wtrũſille 3 quẽ fit inquiſitio poſſit negare 4 infamiã pꝛeceſſiſſe. de. ꝙ ſic. ⁊ ſie opoꝛtebit ꝙ pꝛimo iuder hoc cognoſcat.vñ fi infamatusij innenitur non poterit iudex pꝛocedere:als ſi. c.cũ opoꝛteat. de accuſa.⁊.d.c. qualiter. e.ij.⁊lʒ accuſatoꝛ pꝛobet cum infamatum.mhilominꝰ reus poterit ꝓbare ꝙ ſit bone fame. ar⸗ð pur. cacuʒ in iuuentute.⁊ potentius eſt pꝛiuilegiũ bone fame qᷓ; infamie.ar.c.licet. in fi. de accu.⁊ no. Ber. in.d.c. qualiter.el.ij. 35 ¶Wrrů iile contra quẽ inquritur poſit recn ð ſare iudicem ſi habet itlum ſuſpectũ.&e. ꝙſicc. cum ſpeciali. de appella. vtputa qꝛer odij fom te pꝛocedit:vel qꝛeſtcriminoſus.ar. ijq vijin dicet. Iſta tñ quo ad omnia non ſunt ſeruãd in inquiſitione regularium: quia faciius ⁊l⸗ berius poſſunt a fuis adminiſtrationibꝰ ano neri.d.c. quatiter. eiij· Quod limita niſiin gr ui pꝛeiudicio infligendo. ar. dec. qualiter claj: in ti.in verbo facilius ⁊ liberius. ¶ Vtrũ inquiſitoꝛes generales poſſint pꝛoch⸗ dere ad inquirendũ de veritate criminũ etiam non recepris teſtibus ſuper infamia.. Na. ine. cum dilecti de accuſa. ꝙ ſic ſatis eſtꝙeis conſtet de infamia pꝛopter frequentem clano rem. Secus eſt in delegato ad vnamcquſam em̃.vt in. c. cum opoꝛteãt. de accuſs ¶ Quis poteſt inquirere.&. ꝙ quilibetprla 7 contra fuum ſubditum. Immo keneturine ſan guis ſubditoꝛum erquiratur in di iudicij de eoꝛum manibus. de officio oꝛc· irrefragabili de regulac. vitiFacit. c licet hely. de ñmo vij. di.legant.⁊.c. c.qualiter· lij. ¶ Btꝝ monaci ⁊ reiigioſ poſſint dephtarige ncralcs ingſitoꝛes a ſede apoſtolica& d.c cũ dileeti. ꝙ nõ. nifi fint in dignilaele mo naci.vt in. c ſtatutũ. ð reſcri livi·Võ qd dic Pa.inecãm.el.i· ve iudi. ꝙ appellatõe flar in ſtatutis ⁊ odioſis nõ veniũt monaci. dem die in monialibus vr non veniãt appelitbn⸗ ſoꝛoꝝ.⁊ dicunt᷑ ꝓpꝛie fratrcs mendicantes milit⁊ ſoꝛoes:ñ mẽdicantcsvo⁊ pabirte ſolitarie monaci vel moniales appelanun ¶ trů eßus poſſit dipenſare incrnib*
ne pꝛelatus anjoneat᷑ ab officio.h Pzin
qualiter ⁊qñei.ij. ꝙ ſic quanda proced k inquiſitionis.⁊ facitc.inquiitionio· d⸗
S

eirc pꝛincipiũ.vbi vicit ꝙ pðt ſuperio: penã moderari:niſi tale ſit erimen q impediat oꝛdi nis executionẽ ⁊ beneficij retentionẽ:ctiã poſt ꝑactam pniaʒ. Ergo vbicũq; iſta ceſſant:quã⸗ tũcunq; graue ſit crimentetiam maius adulte rio poterit: Medum ep̃s:ſed quilibet ſuperioꝛ diſpenſare: v nõ cmoueat᷑ ab adminiſtratio⸗ ne · Secus qñ pꝛocedit ꝑ viam accuſatiõis. Et ita intellige.c. at ſi cicrici de iudi. C Ptrũ de iurbus ſingulariũ perſonaruʒ ſit pꝛocedendũ inquirendo: vel extra oꝛdinẽ ſine inſtantia partis. K. Pa.in.c.ad noſtrã.el.ij. de iureiurando ꝙ nõ.ſed libello oblato ⁊ſeruato oꝛdinc iuris. Qð ctiam ſequit Jo. an. in.c.fi. ð foꝛo compe.li.vi. ctiam ſi factũ allegatur noto riũ. facit.. ad peremptoꝛiũ.fj. de iudi.⁊..pꝛope randũ.C.eo.vbi pʒ ꝙ iudex nõ debet cirare ab⸗ ſentem:niſi parte petente. Et fi aliter citat nõ valet citatio, vt no.in.c.i.de iudi Quod lumita Fm Bar. in.l.iiij. Ihoc aũt iudicium. ff. de d. infect. niſi ſit cauſa miſerabilium perſonarum que ſe iuuare non poſſumt Auid ſi teſtes interrogentur ſi uper oecultis criminibus.K. ꝙ non dedbent reſpondere ſi in · quiſitio ſit generalil. niſi de erimine de quo in⸗ famia pꝛeceſſit. d.c.qualiter ⁊ qñ.el.ij. multomi nus ſi inquiſitio fit ſpecialis contra aliquem. Si vo infamia pꝛeceſſit contra aliquẽ:tũc te⸗ ſes dicent ſuper oĩbus que ſciunt de eo quod nquiritur veritatem:etiam ſi illud quod ſciũt ſit oœcultũ. vt ſi de foꝛnicatione agitur ⁊ voca ur aliquis qui fimul cum co fuit debet dicere ſecretas circunſtantiasetiam quas ſecreto no nit. důũmodo ſit infamatus de crimine ſuper q it inquiſitio. pula cuʒ tali muliere cõmiſit foꝛ nicarionem.ſed ſi tantuʒ de foꝛnicatione eſſet infamatus non expꝛeſſa aliqua:tunc nõ debet teſtis reuelare foꝛnicationẽ occultam. hocnð. Innocen. ⁊ Moſtien. in c. qualiter.el pꝛimo Jo. 7 Archrij. q.v habet hoc. iꝛ ¶ Btrum ille contra quem fit inquiſitio tene aur dicere veritatem ſuper certo crimine in/ Nerrogatus. K. ꝙ ſicſi fama ſit contra cum.de quo vide.·&. Lonfeſſio dilecti in pꝛin. 3 WAQuid eſt indicuum:⁊ quomodo per indicia poreſt pꝛocedicontra aliquem ad inquiſitionẽ vidc.ð. Indicium.
M11 hereticoꝝ minoꝛ
Pquiſitor nene
A niſi quadrageſimũ etatis ſue annů at⸗ kißerit. Cie. dolentes. de hercticis.
V quibus poſſit tales inquiſitoꝛes inſtitui.
K. gio. in. d.ele. dolentes. ꝙ per miniſtros vci Puinciales illoꝛum oꝛdinũ quibus a fede apo⸗ ſtolica eſt cmiſſum. Item abepiſcopis velca pitulis ſede vacante.vt in. d.glo.
¶Ptrum pꝛefati inquiſitoꝛes poſſint alijs c ⁊
mittere vices ſuas.&. gio..cie. ꝙ fic. ⁊cõ̃miſſa rios quot vant vocamus vicarios: vel ſubſti⸗ tutos.cle.i.y. poꝛro.ᷓ. notarij. de hereti. ¶MDtruʒ inquiſitoꝛes pꝛefati poſſ int ſe impe⸗ dire de diuinationibus aut ſoꝛtilegijs aut vſu ris. K. ꝙ de diuinationibus ⁊ ſoꝛtilegijs ſi ma nifeſtam ſãpiunt hereſim poſſunt ſe intromit kere. vrputa qi faciunt manifeſtas inuocatio nes demonuʒ attribuendo demonibus aliqð diuinũ. Secus ſi folum inuocant ad exercen- um opera que naturaliter poſſunt. quia tune alis inuocatio non ſapit hereſun Im Ddra. alias non poſſunt etiam ſiſ apiũt hereſim:ſed
non manifeſte. fimilirer nec de vſuris.texieſt in.c. accuſatus.y.ſane. de herc.li.vi. Sed nunquid inquiſitoꝛes poterunt ipſi co gnoſcere: an ſapiat hereſim vel ne.&. ꝙ non. q iuriſditio eſt ſibi attributa exiſtente condi⸗ tione. vt no.glo.in. d.c.accuſatꝰ. ⁊ glo.ic.i.de offi. dele.li.vique videtur contraria intelligen da eſt vcra ꝙ inquiſitoꝛ poteſt cognoſcere an ſapiat manifeſte herefim quandoccrtuʒ eſt ꝙ ſapit hereſim:ſed dubitat an fit manifeſia vel
nõ· Quia tunc poteſt recipere pꝛobationes an
ſint manifeſta. Sed intelligo manifeſta Fm eandem glo. illa quc notoꝛia ſunt ⁊ ita paten⸗ tia ꝙ nulla tergiuerſatione celari poſſunt. de verbo. ſigni.ex ꝑre. de cohibi cie.⁊ mulic. viti. ¶Que pꝛohibentur pꝛcfatis inquiſitoꝛibus. R. ꝙ non extoꝛqucant pecuniam pꝛetextu offi cij inquiſitionis quibuſuis modis illicitis.tẽ ꝙ nec ſcienter acceptent bona eccleſiarumob delictum clericoꝛumtaut fiſco applicent: ꝙ ũ contra fecerint tam ipſi qᷓjcoꝛum cõmiſſarij: Actiam epiſcopoꝛum aut capituloꝛum ſede vacante ſunt ercõmunicati iplo facto:nec po⸗ terunt abſolui ante ſatiſfactioneʒ pecunie ſic ertoꝛte niſi in moꝛtis articulo.Cſe. dolentes.ß here. Item diſtrictius inhibetur eis ne abu⸗ tantur᷑ quõlibet enatione armoꝛum. Item ꝙ nõ habeant ni officiales neceſſarofde cle,
dolentes. Itẽ pꝛecipitur tam eßis q́; alijs ing ſitoꝛibus ꝙ nõ imponãt malicioſe aut fraudu lenter crimẽ hereſisalicut: aut ꝙ impediãt ere cutionẽ officij inquiſitiõis falſe. tem ꝙ odio
*

Fratia. vel amoꝛe lucri: ant cõmodi tꝑalis ob⸗ rentu contra iuſticiam ⁊ contra conſciam non omittant ꝓcedere vbi eſt pꝛocedendũ.als ep̃s per trienniũ ſuſpenſus eſt ab officio:⁊ eius ſu⸗ perioꝛ hec faciens. Interioꝛes vo epiſcopis ſunt excõicati excõicatione papali. e.multo rum. de here. Qð bene no. iſtos inquiſitoꝛes qui citant aliquos pꝛo hereticis qui tñ nõ ſũt qꝛ ſunt excõicati ipſo facto. Item ꝙ nõ poſſũt de crimine hereſis inquirere 5 epiſcopos niſi in lirteris apoſtolicis expꝛeſſe vt poſſint hec fa ccre contineat᷑.vt in.c. inquiſitoꝛes. de herc. k. vi. Item inquiſitoꝛes oꝛdinis minoꝛũ nõ pñt ſe intromittere de oꝛdine pꝛedicatoꝝ. Mec in ⸗ quiſitoꝛes de oꝛdinc pꝛedicatoꝛũ de oꝛdine mi noꝛum pꝛetextu cuiuſcunq; hereſis. vt in pu⸗ uilegijs coxꝝ:aliter ſunt excõicati ipſo facto:⁊ eſt papalis per extrauagantem Pau.ſecundi. ¶ Ptrũ inquiſitoꝛes hereticoꝝ poſſint pꝛoce⸗ dcre contra illos xp̃ianos qui ad ritum tranſe nnt iudeoꝛum.K. ꝙ kc. dũmodo metu moꝛtis abſolute ſeu pꝛeciſe non fuerint baptigati.c.cõ tra xpianos.de here.li.vi. ¶ Wtrum officium inquiſitionis eis ab apo ſtolica ſede cõmiſſum expiret per moꝛtem ro⸗ mane pontificis concedentis.h.ꝙ non. vt in⸗ c.ne aliqui.de herc.li.vi. ¶ ptrũ inquiſitoꝛes poſſint indicere filentiuʒ oibus pꝛedicatoꝛibus ſ.ꝙ non. niſi ſoluʒ que⸗ ſuarijs qñ continget congregationẽ ficri pꝛo negocio fidei wel dictoꝝ queſtuarioꝝ pꝛedica tio eidem negocio impedimentum afferret.c. vt officium inquiſitionis.de here.li.vi. ¶ Mtrũ inquiſitoꝛes pꝛcfati poſſint conuoca⸗ re cierum ⁊ populũ ciuitatum vel caſtroꝝ?aut alioꝝ locoꝝ.ß.ꝙ ſic. pꝛout negocio fidei vide rint expedire. Similiter conceditur eis:vt ad nocent peritos quoſlibet.vt in ſententijs hu ⸗ iuſmodi pꝛoferendis conſiliũ pꝛebeant.⁊ ꝙ ta les peritos aduocatos vt cis obediant in pꝛe⸗ fatis ↄſilijs dandis in virtute obedicntie poſ ſint cogcre.c.vt cõmiſſi. de here.li.vi. Ex quo aduerte ꝙ non poſſunt pꝛecipcre ſub obedicn⸗ ria ⁊ minus ſub excõicatione clero ⁊ populo: vt vadant ad coꝛum pꝛedicationes contra qð ſcpius faciunt dicti inquiſitoꝛes ⁊ non valct. ¶ WMtrũ inquiſitoꝛes pꝛefati poſſint pꝛocedere contra aliquos ſine epiſcopo. K. ꝙ citare cape⸗ re actute cuſtodire mancipare:necnõ in vincu lis ac manieis ferreis ponerc?⁊ inquirere il tos quos iufticia pꝛo huiuſmodicrimine cõce⸗
dit poſſunt:ſed tradẽ carceri: ita attroci qui ma gis eſt ad penam q; cuſtodiã:aut exponere toꝛ mentis:aut ad ſententiam contra illos nõ põt epiſcopus ſine inquiſitoꝛe: vel inquifitoꝛ ſine cpiſcopo aut delegato capituli ſede vgcante ſi ſui adinuicem copiam valeant hfe infra octo dierum ſpatium poſtq; ſe requiſierint. ⁊ ſi ſec pꝛeſumptum fuerit irritum eſt ipſo inre. Ce. pꝛima.de here.⁊ ibi ponitur de carcere ⁊ daui bus ⁊ officialibus.⁊ dſe vt ibi. ¶ Quomodo pꝛocedent inquiſitoꝛes pꝛefati contra aliquem. K. ꝙ ſi per viam accuſationis ſeruent oꝛdinem ſuũ. Si per inquifitionem fa ciant que ſupꝛa diri de indicijs ⁊ inquiſitione. Ercipitur tñ ꝙ accuſatoꝛesvel teſtes ſeu depo nentes qñ pꝛopter potentiam perſongrum cõ tra quas deponunt aut accuſant graue pericu lum ĩmineret eis:ſi noĩa eoꝛum publicarentur tunc nõ publice ſed ſecrete coꝛã dioceſanovel eo abſente vicario ipſius qñ inquiſitoꝛes pꝛo⸗ cedunt.vel epiſcopus aut eius vicarius coꝛam inquiſitoꝛe:ſi cõmode põt ⁊ aliquibus alijs p⸗ ſonis pꝛouidis ⁊ honeſtis iuriſq; peritis totů pꝛoceſſũ ſuꝑ quo deliberandũ eſt maniſeſtent. ⁊ de ipſoꝝ conſilio ad ſententiamvcl condẽna tionem pꝛocedere poſſunt.⁊ plena fides talibꝰ teſtibus adhibet᷑: ʒ eox noia non fuerint pꝛ mulgata:⁊ poſſunt pꝛecipere inquiſitoꝛes pꝛe⸗ fatis honeſtis perſonis ſub pena excõicatiõis quã incurrãt ipſo facto ne reuelẽt pꝛedicta no mina. Epiſcopus tij non poteſt pꝛecipere ing ſitoꝛi:nec inquiſitoꝛ ep̃o. Sed papa pꝛecipit in virtute obedientic vt tenenant ſecreta.Ceſſan te rñ tali periculo debent accuſatoꝝ:⁊ teſtium noĩa publicari. Item poſſunt ꝓcedere fimplici ter ⁊ ð plano ⁊ abſq; aduocartonũ ⁊ iudioꝝ ſtrepitu ⁊ figura.vtin.c.fi. de here. li. vi. Jtem ꝙ pꝛocedendo per viam inquiſitionis ercõmu nicati ⁊ participes:vel ſocij crimunis admit⸗ tuntur ad teſtimonium contra hereticos rece⸗ ptatoꝛes:defenſoꝛeg:fautoꝛes:⁊ credentes co⸗ rum:ſi ex circunſtantijs vera diccre pꝛeſuman tur.c.in fide. de here.li.vi. Secus ſi pꝛocedalur per viam accuſationis vel exceptionis: quiã lã les non admirtuntur m Joan · andre ibidem Item religioſi omnes qui ante religionis in⸗ greſſum erant Motarij: quantũcunq; ſit in facris libere iſtud officium tabellionis poſſunt crercere quo ad omnia que ad officiuʒ inquiu⸗ tionis pertinent:non obſtante aliquo ſtaluto contrario.d.c.vt officium.de reſcrip

iꝛ N tẽ nota ꝙ ſtatutum loei per quod officiumn inquifitionis directe vel indirecte impedire⸗ tur: vel quomodolibet retardaretur ipſo iure eſt nullius roboꝛis:⁊ per cenſuram ccclefiaſti⸗ cam poſſunt cogi rectoꝛes illoꝛum locoꝛũ ipſa neuocare vcl moderare vt non impediãt.c. ſta tutum. de here.li. vi. Et etiam poſfunt aduoca rebꝛachtum ſeculare ꝑcenſuram eccleſiaſticaʒ chtra bereticos.vt ind.c.vt officũ. iʒ ¶Item ſtatutũ de duabus dietis i.c.nõnulli. de reſcrip. nõ ipedit ĩquiſitionis oſficiũ· vt ü.d. cſtatutum.Item ſecũdum Jo an. poſfunt ꝓ⸗ cedere cõtr hereticũ:iʒ alib cõmiſerit crimen ſiĩ ſua ingſitione inuenitur. ſi trum poſſit quis ſi⸗ N R bi aſſumere. K. Pa. in.c. dilecta de exceſ.pꝛela.communiter
renerur ꝙ ſic:⁊ arma ſicut ⁊ nomen aſſumitur
ad placitum vt agnoſcat᷑ ab alio. Inſti. de le.ᷓ h quis in nominc.x.l.ad recognoſcẽdos.c.de
Mtrum inſignia alterius quis aſſume
re.he. Pa. in. dc. dilecta. q ſic.ſicut ⁊ nomen: limitat vcrum niſi ili cuius ſunt pꝛeten⸗
ercnt aliquod damnum:vtputa facinoꝛoſus aſſumens arma aiterius polſſet ille offendi lo⸗ co facinoꝛofi:⁊ talis imploꝛare poteſt officium iudicis:⁊ iuder poteſt pꝛohibere:qꝛ ad eũ ſ pe⸗ ctar quies popnloꝛum.i.ꝙ. quics.fᷓde offi. pᷣ⸗ fec. vꝛ. Idem dic vbi intereſt reipublice:ſicut ſ aliquis accipit infignia boni artificis qui non eſt ita bonus:⁊ ita decipiunt᷑ populi. De hoc habes per Bar.i tractatu de iſigniis ⁊ armis.
¶ Vtrum quis aſumere infignia digni n.ſi
tatis. K. ꝙ non.ſi non habet ilam dignitatem aloẽ falſarius.I.cos. xgt quod ibi no.ff. de falſ. Facit.c.i.de cleri non oꝛ mi. N ſcri ti 0 ſecũdum aliquos eſt quando accu- ſatoꝛ pꝛofitetur vera que ĩ libello ſunt vel ſecũd ſcqui vſq; ad finem. ed ſecũdum alios:⁊ ve ⸗ rius inſcriprio eſt quando accuſatoꝛ ſe obligat ad penam talionis.i.ſimilem:quia talio ꝓpꝛie dem eſt qð repꝛeſentatio ad conſimile:⁊ hanc tenct Jo. an. ⁊ gio.in c.ſ uper his de accu.⁊ pꝛo batur in.c.tuc. de pꝛocur Iſequitur Panor.
„
in dicro. c. ſuper his. ⁊ de iſtis opinionibus dr
in fi cui.in punci.f de accuſa.t.l.in cauſis.C. de accuſa.
¶ Ptrum acculantiſit neceſſuria iſcriptio.g&.
um alios cum pꝛofitetur ſe velle pꝛo⸗
glo. e doe. in e.fuper his.ꝙ ſic.nifi ee
bus.⁊ ibi vide:⁊ Iʒ inſcriptio non fiat:tamẽ de
ficiens debet puniri pena talionis ſecũdũ Ac⸗
qurin. ij. de fi.inſtru.⁊ ct
rto.in..ſi cuipꝛe
s. N ſtit tio ſeu inſtituere ſecũ- U dum Hoſticn. ẽ ec cleſie vel eccleſiaftici beneficij collatio. Quis poteſt inſtituere.. de jure communi epiſcopus. Jtem capitulum ſede vacante. de ĩ⸗ ſti. ⁊ fi capitulumli. vi. Item ille qui habet er delegatione epiſcopi. dẽ inſti er frequentibus Iteʒ qui habet hoc de conſuetudine.c.cum ve niſſent. de inſti. dummodo ſit clcricus:talis ta⸗ men ab iſto inſtitutus non debet adminiſtra⸗ re. nec poſſeſſionem eccleſie adipiſci:niſi de cõ⸗ ſẽſu dioccſani ⁊ eius auctoꝛirate.d.c.ex frequè tibus. Item abbates in eccleſijs ſibi ſubiectis pleno iurc poſſunt curaʒ committere ſine pꝛc⸗ ſentatiõe epiſcopo facta.ar.a contrario. di p̃⸗ ben·c.ĩ lateranẽſ. de capel.mo.c. pꝛeſ byteri.ii. vi.xvi.q.ij. viſis. P ten ti 0 Accipitur dupliciter
vei pꝛout eſt motus
vcl motiuum voluntatis: vel pꝛout
dicit fineʒ intentum:⁊ iſto ſecundo modo hie accipio. ¶ Ptrum intentio habitualis ſufficiat ad me ritum hone actionis.&. S. Bon. in.ij. di.xli q. vlti.pꝛimi.ar.in fi. ꝙ ſi loquamur de intentiõe
„
habituali qua quis refert ad deum in generali omnia opera diei vel anni ſic talis non ſuffi⸗ cit ad meritum. Sed ſi loquamur de intentio⸗ ne habituali qua quis refert aliquod opus ad deum in pꝛimoꝛdio illius opcrationis vel alte rius ad quam illa conſequenter ſe habet· ita ꝙ opus ſcquens directam habet ad opus pꝛimũ oꝛdinationem vcl conſequentiamſtet⸗ ſuf⸗ ficit ad meritum. Wnde ſi aliquis intendit pꝛo co darc.c.marchas.⁊ incipit hodie darc vnaʒ cogitando de deco actualiter: poſtea dat alias ⁊ nihil de deo cogitat: tamen actiones ille ſunt er omnnes meritoꝛie ⁊ fructuoſe⁊ per hũc mo⸗ dũ eſt in viris religioſis qui in pꝛicipi
ritate deuouerũt poꝛ
qcquid enim faciunt
intentio ſ uperueniat. Si autem opus alteriuſ
generis inciperet opoꝛteret ꝙ intentio renoua
retur vt ilud opus eſſet meritoꝛium. Mnde ſi 3

religioſus ad ea que ad religionẽ nõ ſpectant vult ſe exercere oʒ ꝙ intẽtionem renouet: quia ule habitualis ad iſia nõ ſe extendit:⁊ iõ nð eſt parue ſecuritatis ⁊ vtilitatis religionem ĩtra⸗ re. Dicit etiã idẽ. S. Boñ.ibidẽ. ꝙ intentio ha bitualis qᷓ;uis de deo nõ cogitet actualr: tñ ex ſola boni operis cõſideratiòe charitas ꝓm⸗ pta vel aliqua alia virtus charitate infonmnata ad ipᷣm bonũ opus inclinat ipſum eſt merito⸗ ria:ſicut vir obediẽs meretur obediendo pꝛe⸗ lato pꝛecipiẽti ſibietiã ſi nihil cogitet de deoꝛ ſed ſolum cõſideret qð ẽ bonũ obedire.
¶Ptrum opus ab intentione recipiat quãti⸗
tatem ſiue boni quo ad bona:fiue mali quo ad mala.kK. S. Boñ. di. xl.ar.i.q.ij. ꝙ quãtitas bo nitatis ⁊ malicie coꝛꝛñdet quãtitati itentionis m q quãtitas intẽtionis attendit᷑ quãtuʒ ad actum intendẽdi:ſed inquãtum attenditur ex
ꝑre intenti nõ ſꝑ coneſ pondet. Dñ gl.ſuꝑ ülðᷣ
Matth.xij. bonus homo ⁊c̃.dicit quantũ bo⸗ num intẽdis tantũ facis. Dicit idẽ. S. Wo.ꝙ ſili tantum ⁊ qᷓ;tum ſunt aduerbia ſic dicunt quãtitatem actus intendẽdi⁊ verũ eſt gencra liter ſiuc reſpectu maloꝝ vci bonox:qꝛ quãn⸗ tum actus intẽdendiẽ magis intenſus in bo⸗ nitate vcl maliciatm̃ operario exterioꝛ ẽ bona
vel mala:omne enĩ meritum vel demeritũ ad
actum voluntatis reducitur:lʒ circũſtantic er terioꝛes aliquo modo faciãt ad volunraris de⸗
*
pꝛauarionẽ. Si Vo li tantũ ⁊ quantũ ſunt no⸗
mina:tũc dicũt quãtitatẽ ex parte inrenti:⁊ ſic
non verum gencraliter:qꝛ nõ ſemp opcri exte rius facto mẽſuratur itentio: qꝛ frequẽter ho⸗
mo intẽdit magnũ bonũ ⁊ nõ facit:⁊ minimũ bonum ex humilitate: ⁊ facit magnũ.
¶ Prrum opns ab intentiõc recipiat qualita teʒ.ſ.bonũ vel malã.&. S. Bo. vbi.ð.. i. P 1⸗ tentio bona vel mala dr̃ duplr. Pꝛimo mo⸗
do bona dr̃ in qua eſt perfecta ⁊ bona oꝛdina⸗ tio operis ad finem:⁊ hoc modo nõ tm̃ reſpi⸗ cit bonitatem finis:ſed ctiã rectum oꝛdinẽ ei qui eſt ad finẽ. Et hoc eſt qð dicit Ber. ad Eu genium exponens illud. Si oculus tuus ſim⸗ plex. ꝙ ad hoc ꝙ oculus ſit ſimpler rcquirũtur duo neccſfario..ꝙ veritas ſit in electiõe ⁊ cha
ritas in intentionc:qð eſt dicerc ꝙ amat qðE amandũ:⁊ eligit qð eſt eligendũ.Mala oꝛdina
„.
tio di in qua ẽ indirecta:⁊ ſic eſt verũ gencra
liter ꝙ ſᷣm intentionem qualificatur opꝰ exe⸗ rus. Secůdo modo dj intentio bona:qꝛ qð fi naliter inten
dit ẽ bonum:⁊ iſto modo nõ qua
titicat· qꝛ ſi quis furat vt faciat elemoſynũ vc mentitur:vt ↄuertat aliquẽ nõ d facere: ſed à ad maliciã nõ hʒ inſtãtiũ qꝛ malcie itentiõis iputatur oẽ opus factũ qualecũq; ſit: q deus coꝛ interrogat pꝛicipalr:⁊ de iſtis inteiligitur magis coꝛdis inſpectoꝛẽ dñs q; operis. xvg. vi.c.i.⁊ illud reã linguã non facit niſi rea mẽs rxij. q.i.c. hoĩes.x⁊.c. ſe. ⁊ miniſter legis volůta rie occidens malefactoꝛem homicida reputat rxiij. q.v.c. cũ homo.⁊ illud qð no.xli. di. qui qs.⁊.xxi.q.iiij. c.omnis iactãtia. Mõ obſiat ꝙ non ſic eſt in bonoꝛq plura requirũtur ad con ſtructionem qᷓ; ad deſtructionem. ¶ Wtrũ intẽtio bona abſq; operibꝰ valeat ad merituʒ.&. S. Bo. vbi. ð ꝙ ſi ille hʒ facultatẽ bene operãdi ⁊ opoꝛtunitatem operãdi:ſic nõ ſufficit intẽtio:qꝛ nec bona voluntas dʒ dici. ſed ſemiplena. Si No facultas non adeſt tunc bona intentio ⁊ bona voluntas ſufficit ad me ritum vite eterne. 3 ¶ Mtrũ opera exterioꝛa addãt aliquid ſupu meritũ bone volũtatis.h. G. Bo.vbi.ð.gr. ij. q.i. ꝙ aut loquimur de pꝛemio ſubſtãtialie ſe de ↄdigno nihil addit opuſ extrinſecũ:qquã⸗ titas meriti penſat ex quãtitate radias de gruo:tñ abſqʒ dnbio opus pꝛiuilegiatum g⸗ dit ſupꝛa bonã intentionem ⁊ volũtatem po eo ꝙ volũtas in illo operc pꝛeparat⁊ diponi ad fuſceptionem maioꝛis gratie ꝑ quã digna eſt maioꝛi retributione. Si aũt loqmur de ple⸗ mo accidentali ſic opus extriſecum addit ſu⸗ pꝛa bonam volůtatẽ ficut pꝛiuilegiatum:?4⸗ lia etiã que diſpoſitiue addũt adrõnem mert ti: qꝛexcitãt actum voluntatis ad bonunã r dicationẽ ⁊ cõſeruationẽ gratie.⁊ illud War tini:palmã tñ ⁊c̃.intelligitur non de palma eſt aurcola:ſed de palma que eſt reſpectu pᷣmj eſſentialis que dr̃ aurca. ¶ Btrũ euentus ſequens addat ad boniqt 6 xinalitiam actus exterioꝛis.&. Tho. hma ſe. q.xx. ar. v. ꝙ aut eſt pꝛecogitatꝰ:⁊ ſic addit aut nõ cſi ptecogitatus:⁊ tunc aut per ſe ſequitur vt in pluribus:⁊ ſic addit. Cõſtat enim diumn ex generc ſolo eſſe melioꝛem: er quo ſequipi plura bona⁊ pcioꝛẽ ex quo plura mal· Autſe quitur ꝑ accñs:⁊ vt ĩ paucioꝛibus:⁊ Iune non addit: nð.n. indicat᷑ de re aliqua quod cſtꝑu cidens:ſed tm̃ qð eſt per ſt. ¶ VPtrũ gʒ per ĩtentionẽ poſſi oper lua vel 7 alioꝝ alteri applicare. K. Im Aſten. ꝙ iu.⁊ 3. tripir. Primo mö in ſingulari v cũ po d

determiſiate fatiffacit ſie glibet põt alteri bo na ſua cõicare. Setjo modo in ſpãli: vt cũ qs oꝛat ꝓ ↄgregariòe ſua ⁊ ſuis fanuliaribꝰ ⁊ bij⸗ factoꝛibꝰ:⁊ ad h ẽt oꝛdinat opa ſua ſatiſ facto⸗ ria:⁊ ſic ille g pꝛeeſt religiom põt illa opa cõi⸗ care alij applicãdo intentioncʒ cox ꝗ funt de ſua ↄgregatiõe ad hunc deterininate. Tertio mõ in generali ⁊ ſic qui pꝛeeſt cccieſie gencrali ter põt opa illa cõicare applicãdo ſuã intẽtio- nem ad hunc vel ad illum:⁊ iõ ꝗ pꝛccſt eccleſie generali põt cõicare ca que ſunt ↄgregationis ⁊ huius hoĩs:fed non ecõtrario. pꝛima cõica- tio ⁊ ſcða nõ dr̃ indulgentia ſed im̃ tertia ꝓpt duo. Pꝛimo qꝛ per còicationes ilas pꝛimas abſoluat homo a rcatu pene quãtũ ad deñ non abſoluitur tñ qᷓ;tuʒ ad ſatiſfactionem ad quã eſt obligatus ex pꝛecepto cccleſic vel con⸗ feſſoꝛis ſed ꝑ tertiã ſic:vt.ð.ꝓzʒ indulgẽtia. e cũdo q in vna ↄgregatõe nõ eſt ſufficiẽtia ne ritoꝝ: vt fibi ⁊ alijs valere poſſint ſicut eſt ĩ ec cleſia romana pꝛecipue ꝑp meritũ xp̃i:⁊ ille ſo lus ꝗ ipſi pꝛeeſt põt per intentionem ſuaʒ ap⸗ plicare opera alioꝝ alijs que dicũtur indulgen tie.alij aũt hñt ex eius cõceſſione. ¶ Ptrũ actio ꝓcedens a voluntate deliberati ua ſi per ĩtentionem ad deũ nõ oꝛdinat᷑ ſit ma la ſeu pctĩ. K. vtcolligo exſcõ Bo.ĩij.di. xi. q.i.ar. iij. ꝙ aut ꝓuenit ꝑ inoꝛdinatã affectio nem ſiuc ↄuerſionẽ ad creaturã:⁊ ſic eſt mala ex cõuerſione. Autꝓucnit pꝑ operãtis negli⸗ gentid.⁊ ſic eſt mala ex omione. Aut ꝓpter operantis ifirmitateʒ ⁊ miſeriam.⁊ hoc neu tro modo eſt mala ſed indifferens. deus enim decrenit ꝑꝑ ſuã pietarem ⁊ pꝑ nr̃am intirmi⸗ tatem multas opatiões non iputare nobis ne q; ad meritũ neqʒ ad demeritũ.⁊ ↄñter tales opationes reſpectu nfi non vident᷑ bone mo⸗ ralr nec male:vt cum quis logtur alicui ex na⸗ turali pietate:vel alium ſalutat er vbanitate: vel facit ex neccſſitate natu re:puta comeditvt reficiat: ambulat vt recrce᷑:ner tñ hoc refert ĩ del.talcs.n. actiones nõ ſunt meritoꝛie: qꝛ ad deü non referũtur. dicere ꝙcfent demeritoꝝe Duꝝ videret cũ non fiant pp inoꝛdinatã ↄuer Konem ad ꝙcqturii:nec omittunt᷑ ad deum re ferri agentis negligentia ſed t̃ ꝑꝑ quandam infirmitateʒ que eſtĩ nobis ex coꝛpoꝛc conupti bili 286rauante aĩam. Mec obſtat his MBre. ſu der ilud Parthe. riij. De oĩ Vboocioſo xt. vbi dicit ꝙ verbũ ocioſum eſt qð caret rõne n ſie neceſſitatis vel Pl vtilitatis:qꝛ vt dicit Ri
1358
car.in ij. di.xl.nõ ſꝑ oʒꝙ actꝰ explicite ad finẽ
geſt ðs referat᷑ vt nõ ſit ocioſus ſedq; referat ad bonũ finem vcl cinilem vel coꝛpoꝛis neceſſi tateʒ aut honeſtã recreationcʒ. Golũ qᷓ ille dr ocioſus ꝗ nõ refert ad aliquem bonuʒ finem. Meritoꝛiꝰaũr vite eternc jolus eſt actus ꝗoꝛ⸗ dinatꝑ intentionem ad deũ:aut merito cõdi⸗ gni fi fiat ex charitate.vel iß fiat ercha⸗ ritateʒ. Demeritoꝛius vcro ſi nõ referat᷑ĩ deñ er inoꝛdinata ↄuerſiõe vel omiſſione. ¶ Wtrũ bonitas actualis volũtatis addat ali cuã bonitatem ſuꝑ bonitatem ipſiꝰ hitus gre K. ſm. Ric. vbi. ð. ꝙ actualis volũtas elicita a volũtate potenrie ꝑ grãʒ addit hitui gre boni tatẽ ahquã a dco remuncrabilem quãtũ ad p̃⸗ miũ ſubãle ita ꝙ pᷣmiũ ſubãle hĩtui gfe ⁊ acti bꝰinioꝛibꝰ volũtatis gre habitũ elicitis coꝛ⸗ rñdet:vñ ꝑp tales actꝰ plus habebit ð pꝛemio ſubli q; 6 ſine ipſis a coꝛpoꝛe deceſſiſſet. Bterdictum oal inra co interdiciſ ꝙ ideʒẽ qð ꝓhibeoꝛ⁊ ſic ptinet aq̃ inidi ctũ iuris canõici erqͥ inidicit᷑ admiſtratio aliqͥ rũ ſacfoꝝ ⁊ celchꝛatio diuinoꝝ vel exccutio a⸗ liqꝝ ſpũaliũ m Inn.⁊ ſic eſt ccckaſtica cẽſura Aliqñ dr inidictũ.iint duos datum vł int duo dicta.vt iſti.de inidic.i pᷣn.⁊ iſto mõ accipi? in inidictis a lege ciuili:fiuc a proꝛc:⁊ qꝛdã funt publica ⁊ iſta ſũt. ir.qᷓdã ſunt pꝛinata ⁊ hſunt. rrvin. de qhꝰvide gl.⁊ docr cs imc. paſtoꝛalſ- de cã poſe⁊ ꝓpꝛi ⁊ ic.itẽ cũ qs. de reſti.ſpo.⁊ ð iſtis hic nõ itendo tractare:ſʒ vide ſi ptʒ in j pe culoeo.ti. Sʒ de inidicto ʒ mõ dicto nec etiaʒ itendo dicere de inꝭdicto quo aliqð ꝑriculare ſpũalc inidicit:puta cũ gs inidiciꝰ ab offõ vel abůficie ⁊ hmonqꝛ de h dico.j. Suſpẽſio. Sʒ hic ĩtendo ſolũ tractare de inidicto:exqᷓ in aliq erra vel eccka vel alique ꝑſone inidicũtur a ce lebꝛatõe dininoꝝ pceptiòe ſacfoꝝ aliqͥx:pul⸗ ſatõe cãpanaꝝ ⁊ cetis:de qbꝰ.j. dicã. itccm̃.v. ¶ Auot ſůt ſpẽs inidicti.K. ꝙ duc. WMna ho⸗ ninã:alis locoꝝ. Inrerdictũ hoĩm aliud gene rale aliud ſpãle:aliud fingulare. Bencrale int dictũ hoĩm ẽ cũ interdici ppłs regnicaſtri vł ville aut ciuitatis. t ſic aduerte ꝙ qñ midicit᷑ ppłs vł vniuerſitas vel cõe:ꝙ tũẽ nec locꝰ nec dcrus ẽ inidictus.tẽ ᷣm 4al. nec pſone ecce fiaſtice que ex totojunt trãſlate ĩ cccieſiq: qꝛ de ppło nõ ſ unt. xij.q.i.duo.ſicut qñ interdicit᷑ cle rus rãtũ:non eſt interdictus ppls nec vniuer⸗ ſitãs vel cõe:qꝛ funt dinerfa clerus ⁊ pplʒ.de 52

—* 3— ———,
—
—
—— ——
— —
ſen.ex. ſi Inia.li.vi. Mnde clerici poſſunt cele⸗ hꝛare ſicut pꝛius.ſm Jo. an. in. d.c.ſi ſnĩa.ſ.al⸗ ta voce pulſatis campanis:iterdictis tamẽ ex cuſis: qi pꝛohibitio.c.quod in te. de pe.⁊ re.⁊ cnõ eſt vobis.de ſpon.⁊ moderatio.c.alma.ð 1 eiit qñ locus cſt iterdicrꝰ ⁊ non expꝛcſſo loco in ſnĩa interdicti: non hẽt locum ceſſatio diuinoꝝ ⁊ alia qᷓ;uis ſit gene⸗ rale. Tal. tamen tʒ ꝙ dʒ ſeruari moderatio.d. c. alma. Sed non credo ei. Dic ergo ꝙ poflunt clerici alta voce celcbꝛare ficut pꝛius:⁊ in eccle ſijs ſuis alta voce:⁊ qð ĩ iſto caſu poſſunt ad⸗ mitti oẽs qui nõ ſunt de populo illo ⁊ nõ ſũt cã interdicti.tʒ Archi.in. d..ſi jnĩa.⁊ Fede.cõ
ſilio.lxx. Silr Fm Cal.illi poſſunt admitti qui
de illo crant populo ſed domiciliũ trãſtulerũt Aſten. tamen li. vij. ti. xvi.tʒ ꝙ non: niſi abſol uant cxqͥ ſemel fucrũt iterdicti:ſed dictũ Lal. cſt vcrius:⁊ ſequitur Me.in.d.c.ſi ſnĩa.⁊ ctiã abſentes excuſant᷑ donec ſciãt.c.apoſtolice.de cie.excõ.mi.poſtqᷓ; ſciũt tenent᷑ ſeruare.
¶ Mtrů populus nõ interdictus.ſi fiat de po⸗
pulo taliter interdicto efficiaẽ interdictus.&. m Cal. ꝙ ſic. ¶Mtrũ bãnitꝰ ꝗ ẽ de populo ĩrerdicto ſit am piius iterdictus· K. ꝙ ſic. ſi ad tp̃s ẽ bannitus: qꝛ adhuc ciuis eſt ⁊ de populo.l.relegati.ff. de interdic.⁊ relegatis.
¶ Sʒ nũgd habitãtes in ciuitate g non ſunt
neq; ciues neq; de populo illiuſ ligãtur inter⸗ dicto.K. ꝙ nõ.d.c.ſi nĩa.ſed ligant᷑ illi g ſunt
facti ciues ex gratia:lʒ ibi nõ habitent.
¶ Mtrũ ipuberes populi iterdicti ſint filr. h. o.de deo ꝙ fi nõ ſunt doli capaces non ſunt
ſterdicti:ſecus ſi ſunt doli capaces.
¶ Quid de mulieribus qͥ viris õdicũt ⁊ alijs
hoibus ꝗ ꝓ poſſe reſiſtũt.&. Zo.de deo.ꝙ m⸗
pilominus cxqͥ ſunt de illo ppło ꝙ ſůt intdicte
¶ Speciale iterdictũ hoĩm ẽ cũ interdicit᷑ ali
qð coilegiũ vel vniuerſitas i ppło icluſa:puta
ſtudiũ papie ⁊ hmõivel caplʒ. Mã interdicto
capło vel collegio vel vniuerfitate fingule ꝑſo
ne de ipſa ſunt᷑ interdicte.ym Jo.an. ⁊ Be. in d.c.ſi Inia:⁊ iſtud cõpꝛehendit tam clericos qᷓ laices ꝗ ſunt de illo collegio vel vniuerſitate. ¶ Sed quid ſi interdicat᷑ familia alicuꝰnun⸗
quid clerici de eius familia erunt iterdicti. K. Rod. ꝙ ſic niſi ſpecialr eximant᷑. Vnde aduer ne hic fm Archi.⁊ ſegt᷑ Be.in. d.c.ſi ſnĩa.ꝙ ĩ⸗
terdicto collegio vel vniuerfitate clerici g non ſunt de illo collegio vel vniuerſitate poterũt
ianuis apertis ⁊ pulſatis cãpanis alta voce ce lebꝛaꝛe excõicatis ⁊ interdictis excluſis. Secus vbi eẽt interdictus locus:qꝛ non poſſunt niſi bm ꝙ.j.dicam. ¶ Btrum ſi interdicãtur doctoꝛes oẽs alicu ius ciuitatis intelligant᷑ inidicticlerici g ſunt doctoꝛes.&.ꝙ nõ ꝑ gl.i.d.c.ſi ſnĩa. Silr ſi ini⸗ dicũtur clerici nõ veniũt religioſi nõ hñtes di gnitatẽ:⁊ de h vide.ʒ. lcricus.i. Be. tñ in. d. c.ſi ſnĩa.dicit ꝙ clero ĩterdicto veniũt clerici ſe cularcs regulares ↄuerſi ⁊ cõuerſe:q ita ſũt ad eccleſiam trãſlati ꝙꝓpꝛie de populo dici non pñt. De q̃ dicto ego valde dubito:⁊ potius cre do cõtrariũ niſi aliud cõſtet de mente:ꝑea que ð.dixi.Clericus pꝛimo.
¶ Qnid ſi vnꝰde ppło inidicto igredit mona 10
ſteriũ an poſſit diuiniſ intereſſe ſine relaxatio⸗ ne iterdictigenerausvłſ Wee ſegt Be.i.d.c.ſi Inĩa ꝙ ſic. qꝛ deſinit eſſe de pplo: purgat᷑ cius lepꝛa ſine alia relaxatiõc. ¶ Gingulare interdictũ hoĩm dr cũ aliqᷓ certa 1 ꝑlona interdicit᷑ vł ẽt incerta:vt cũ dr̃. Quife cerit ſic ſit inidictus ipſo facto:⁊ iſti quocũq; vadũt ſunt ſemp interdicti:niſi abſoluant ſii⸗ terdicti nõ eſt adtpᷣs. Mnde aduerte ⁊ nõ. bñ ꝙ tales ĩterdicti ſiue generalr fine ſpãlr vlfin gulariter nõ pñt exercere aliquẽ actũ cõceſſox ipe interdicti: de quibꝰ.j. dicet᷑ q ꝑtineã̃t ad oꝛ⸗ dines aut ad cclebꝛationẽ diuinoꝝ: aAr eſſent irregulares vel ſuſpẽſi ᷣm ꝙ infligit᷑ pena vio lãtibus interdictum:vt. j. dicetur. ⁊ ð tali iter⸗ dicto non loquitur.c.alma.. ¶ Prrum interdicti generaliter ſpãlr vlſin/ i gulariter ſint vitãdi ab alijs.&. m Moſt. In⸗ no.⁊ Ber. ꝙ ſic in diuinis officijs qů pꝛopꝛio noic ſeu alia certa locutiõe ꝑ Iniaʒ ſunt deſiqj ti. Alij aũt nõ ſunt vitãdi nifi a iudice ſpecifi⸗ cẽtur niſi coꝝ offenſa ꝑ quõ ſunt iterditi eß multũ notoꝛia ita ꝙ nuila tergiuerſatiõe poß celari. c.tua nos.dẽ coha.cle.⁊ mulic. Sʒ tu dic vt.ð. Excõicatio.viij..iij. N. di 8 locotuz generale: vt cũ iterdicit regnũ vel pꝛo⸗ uicia vei dioceſis. Aliud ſpãle vt cũ interdici ciuitas aliqua:caſtrũ vel villa. Aliud ſingulart vt cũ interdicit᷑ certa eccleſia vel capella vel cer te eccleſie:⁊ ſic interdicto loco aut generalt v ſpãliter aut ſingulariter non ſunt iterdieti bo mines vel clerici talis loci. Vnde extra ila lo⸗ ca poſſunt audire diuina ⁊ ſepeliri ſi ivi elcg
—

rint ſepulturq: vel ibi moꝛtui fuerit: q nõ ſunt iterdicti niſi fuerint ĩ culpa interdicti ponendi rex. in d.c.ſi ſnia. nõ. Ma. in.d.c. qð in te. ⁊.dc. nonẽ vobis. Aduerte tñ ꝙ id qð ſtatuit in in ⸗ terdicto generali locoꝝ hʒ loců in inidicto ſpe ciali loci. Et hoc ideo q; interdicta ciuitate vel villa itelligitur rota iterdicta generalr.⁊ ideo babẽtes pꝛiuilegium ꝙ tempoꝛe generalis in⸗ terdicti poſſint celebꝛare ſubmiſſa voce intelli⸗ get᷑ generale interdictuʒ:quãdo etiam aliqua terrs eſt interdicta quo ad illam terram: vt dr ⁊nõð. in.c.cũ partibus.de ver. ig. Jnno.tamen Poſtien. tenẽt ꝙ interdicta ecdcſia aliqua ĩ penam populi:lʒ multi ex eis non deliqucrit: ſed ſolum vrl dñs vcl vniuerſitas ꝙ talis po⸗ pulus etiaʒ qui non eſt in culpa nõ poterit ali⸗ bicligere ſcpulturam apud eccleſiam nõ, iter⸗ dictam niſi ex pꝛiuilegio ſpeciali habucrint: ſed h̊ nõ credo vexꝝ:q.c. qð allegat.ſ.vt pꝛiuile gia. de pꝛiui.loqt qñ ppls ẽ interdictus. ¶ Quid ſi iudex dicat iterdico regnũ frãcic. K ꝙ interdictũ extẽdit᷑ ad totã terrã que adheret ei tempoꝛe late ſnie ſiue rõne dñij ſiue ratione feudi. de poſtu.pꝛcla.c.i.vcl ſecũdum gio.in.d. c.extẽditur etiam ad terras que adherebant ei pꝛeſtando auxiliũ tempoꝛe interdicti pꝛolati.ſi vero dicat interdico terras regis francie:tunc m Rodoñ.non extenditur ad fenda:qꝛ pene ſunt reſtringende:ſed cõtra euʒ eſt tex.d.c.i.in verbo terrarum ipſius.⁊ i dic filr eſſe interdi cta:qu in feudis habet vtile dñium:⁊ etiam in cudũtur terre in qbus ſolũ hʒ vſufructum m Jo. an.⁊ ſegẽ Be. i.d.c.ſi ſnia.ſi vcro aliquam terram habcret in pignus nõ eſſet iterdicta.qꝛ nõ eſt ipius quo ad dominiũ.ſecus ſi diceret x interdicit oẽm terram quam tenet:qꝛ ſic eſſʒ iterdicta.c. cũ Bertolduſ.de re iudi.qꝛ creditoꝛ habet poſſcſſionem veram pignoꝛis.ff. de vſu ea.l.ſerui. Bed quid ſi habet terram cõmunem cum alte ro. kK. e.in.d.c.fi ſnia.ꝙ ſi eft indiuiſa nõ cõ pꝛehendet ne iuſtus pariatur:ſecus ſi eſt diui ſa qꝛ pars ſua ſubiaccbit. ¶Ptrum interdicta cinitate veniãt ciꝰ ſubur bia. K. ꝙ ſic. ⁊ etiã ↄrinẽtia hedificia. t idem dic de interdicto caſtri vel ville:lʒ ꝓpꝛic nõ ha beãt ſuburbia:vt in.c.ſi ciuitas. de ſenten er⸗ com.lib.vi. ¶Scd quero qd dr̃ ſuburbiũ aut cõtinẽs he⸗ dificium.Jo. de deo dicit ꝙ ſuburbia intelligũ tur illa qut ſunt ifra yltimᷓ poꝛtam ⁊ faciunt
6„179 cum ciuitate publicas functiões ⁊ vocãtur ad cõſilia ⁊ cũctiones. Vel dic fm Me.ꝙ dicunt᷑ burgi extra ⁊ꝓpe ciuitatem in quibuſ domug ſũt ↄtigue. Mel dic ꝙ ſuburbia dicũtur domꝰ per quas ẽ iter rectum eũdi ad ciuitateʒ vel lo⸗ cũ ⁊ cõtinentia hedificia ſunt pulchꝛe domus circa ciuitatem nõ intra:ſuburbia vbi nõ ſunt burgi directe introducẽtes ad ciuitatẽ. Blo.i d.c. fi ciuitas. dicit ꝙ arbitrio iudicis ẽ rcliquẽ dum que dicãtur continẽtia hedificia: qꝛ non dicit tex.cõtiguis:ſed cõtinẽtibus.xegiſte ve ro in.l.ij. ⁊.l.hedificia.⁊.l.qui in cõtinẽtibus.ff de ver.·ſig. quaſi in idem coĩicidũt. Ego vero qᷓ ad hoc attenderem ad rõnẽ legis expꝛeſſam ⁊ dicerem oĩa illa dici continentia hedificia que ita ſunt ꝓpe ciuitatẽ ꝙ in illis cclebꝛãdo con⸗ temneret᷑ eccleſiaſtica cẽſura:puta qꝛ quaſi ita cõmode eo conuenire poſſunt ſicut ſi nõ eſſet iterdictum.ſcd vbi non ꝓtẽnitur ꝑp hoc: puta diſtat ꝑ miliarc ⁊ ẽ valde laboꝛiofum illuc ire nec paſſim populus põt eo ↄuenire tũc nõ ac⸗ ciperet᷑ ſub hac ſignificatione.
¶ Mtrũ dño vendẽte terrã interdictã ſiue ge
neralr ſiue ſpãliter:aut ſingulariter alicui dño q nõ eſt in culpa ceſſetinterdictũ.h.ꝙ non ᷣm Be.i.d.c.ſi ſnia.qꝛ ſecũ poꝛtat onus ſuum.
¶ Mtrũ dño emẽte terrã poſt latã ſnĩam iter⸗ dictiʒ oẽm ſuã terrã:ſit illa tcrra iterdicta.&. ßᷣm he.i.d.c. fi ſnĩa. ꝙ nõ. niſi latoꝛ interdicti expᷣſſiſſct nedũ terrã habitã ſed hñdam.
¶ Mrrum iterdicta cccła fit inidictũ cimiteri um vel eiꝰcapella.&. ꝙ fic.ſi capella vel cimite riũ ſunt cõtiguaeccke:als nõ.⁊ iõ ĩ nõ ↄtiguis poſſet celebꝛari.d.c.ſi ciuitas.;.fi.
.„„„ ta
Nterdictum.iii.x rů q; locoꝝ gs poteſt ponere.kK.q oẽs illi qui pñt ercõicare vel ſuſpendere rõne iuriſ dictionis oꝛdinarie vł delegate quã hñt ſi uper illos quos volunt iterdicerẽ. de ver. ſig. qucren ti.de offi. dele.c.qꝛ pontificali.li. vi. Et quiſ po teſt ercommunicare.habes.ð. Excommunica⸗ tio.i..iij. ptrum eß̃i poſſint iterdicere perſonas ſin ⸗ gulares ecclefiaſticas vel ſeculares aut eoꝝ lo c vel terras que hñt pꝛinilegiun ne poſſint i⸗ terdici. K. ꝙ ſic. ⁊ etiam ercõmunicare:nifi ta⸗ lia pꝛiuilegia ſint cõceſſa regibus vei rcginis: aut eox filijs vel religioſis nõ rõne pſone ſed oꝛdinum vel locoꝝ: vt in.c. ne aliqui. de pꝛiut. li. vi.nec ẽt pñt inidicere exẽptos ẽt idirete: pu

3 . 1.* *—
—————————— 2.
————* n 2.———— 5——— S 2————
. 2*———§———————————— ———————..———————————.——
—————————————————— S
— ——
————
—— —
—
——
ꝛa interdicẽdo ne eis vẽdãt aut cõicenti⁊ ʒfa⸗ ciẽtes ſunt puniẽdi.c. quãto.de pꝛiuile.rõne ta mẽ delicti ⁊ ʒctus poſſet: vt.ð.exẽptus.ᷓᷓ.viij. ¶ Mtrũ canonici eccłe cathedralis poſſint po nereĩ aliquo loco vł eccła iterdictũ..ꝙ nõ ſi ne aſſenſu epiſcopi.c.que ſunt. de his quc, fi. ama.par.ca. 8 ¶ Pꝛo q̃ cã põt poni interdictũ. K.ꝙqꝓ ſubſi⸗ dio pecuniario vel debito pecunie vel alterius quãtitatis.laicus aliqs non põt interdici niſi ex ſpãli auctoꝛitate ſedis aplice ⁊ expꝛeſſa: als non renet ſi ponatur pcr efuagãtem Bonifa cij. viij. que incipit. Pꝛouidc attẽdentes. No nendũ eſt igitur pꝛo culpa aut vñi aut populi: ⁊ huiuſmodi nõ fingularis alicuꝰperſone que offm̃ nõ hʒ generale.vt pʒ in.c.fane. de offi.de ke.⁊ in.c.nõ ẽ nobis. de ſpon. ¶¶ Qũo dʒ poni.h.ꝙ pꝛccedẽte monitione ⁊ ĩ ſcriptis q̃ ſcriptura ↄtieat cãm ſicut ⁊ de ercõi catißᷣe decm̃ ẽ.ð. Excòicatio ij..i.⁊.ij. ¶ Mtrũ ſit aliq̃ foꝛma verboꝝ ſeruãda.ſe.ꝙ nõ neceſſario ſed ſufficit dicere. Mos ꝑpꝑ taleʒ cãm regnum vel caſtrum vel eccieſiã talẽ ſup ponimus interdicto ⁊ hmõi:vt no.i.d.c.ſane .c.nõ eſt nobiſ. ₰„„„ n * ebꝰca Nterdictum.iiii.ꝰ ſibus incurrit interdictũ.he.ꝙ gencrale interdictũ ⁊ ſpãle locoꝝ ĩi nouem caſibus icur⸗ ritur ipſo iure. Pꝛimus qñ ciuitas ĩ qua moꝛi tur ſummus pontifex nõ ſeruat difpoſitioneʒ c.vbi pcriculũ de clectione. k.vi.qꝛ tũc ipſo fa⸗ cto ẽ interdicta:vt ibidẽ. Secũdus qñ ciuitas dat auxiliũ:cõfilium: vel fauoꝛẽ: ĩſecutoꝛibus cardinaliũ vel eoꝝ captoꝛibus aut clericoꝝ vl religioſoꝝ de familia dñi pape vcl cardinaliuʒ captoꝛibus:aut ꝑcuſſoꝛibus vel mãdatoꝛibus pꝛedictoꝝ aut ſocijs talia facientiũ:vel ſi infra meẽſem ſaltem tales delinquẽtes non punierit ſ põt ipſo facto eſt interdicta.de penis.c.felict
li.vi.excipit᷑ Roma. Tertius qñ collegium vel
vniuerſitas ab ecclefijs vel ab ecclefiaſticis ꝑ⸗
ſonis cxigit pedagia:guidagia:vel alia per ſe vcl per aliũ de rebꝰ ſuis qᷓs non cã negociãdi deferũt aut ad huiuſmodi ſoluẽda compellit: tũc ipſo facto omnis ciuitas caſtrũvł villa aut alius locus dicte vniuerſitatisvel collegij ſub⸗ iacet interdicto. de cẽſi. c.qᷓ;qᷓ;.li.vi. Quartus qñ collegiũ vel vniuerſitas aut— vel ep̃i? alij tã ſuꝑioꝛes qᷓ; inferioꝛes ecclefia⸗ ſici uſtinẽt pen quã incurrerũt in cõducen
do aut locãdo bomos vfurarijs alienigenis: que eis ĩponit᷑ inc.i.de vſuris·li.vi.per mẽſem de qua hẽs vſura.ij. ð.xiij. nã poſt menſem ire oẽs ipſoꝝ ſunt inidicte qᷓ;diu ijdem vſurariji cis cõmoꝛãtur.vt in.d.c.i. Quintus qñ clerici vel religioſi inducũt aliquẽ ad vouẽduʒ aut ꝓ mittẽdũ de ſepultura ſi in eoꝝ eccłia vel cimi terio eũ ſepeliant:tũc ſi infra decendiũ ecclefie vbi de iurc venit ſepeliendus oĩa que occaſie ſepulture habuerũt nõ reſtituẽt etiam fi nõ pe tant᷑:⁊ cadaner ſi petat᷑ ipſo facto eoꝛũ ecclefie: ⁊ cimiteria ſunt interdicta.c.aĩarum pcriculis de ſepul.li.vi.⁊ tãdiu durat donec plene ſatil⸗ feccrint:vt ibidẽ. Sextus qñ ciuitas cõmittit aliquid in cpᷣm ſuum:vt capiat:ꝑcutiat: bãnie tur ipſo facto eſt interdicta. Cle.ſi quis ſuadẽ⸗ te.de penis. Septimus glibet locus vel loca in quibus eÿs detinet᷑ inuitus ſunt iterdicta ipſo iure. d.cle.ſi quis ſuadente. Dctauuſ qñ religio⸗ ſi exẽpti cccleſias ⁊ decimas recipiũt a laicis ſi ne ↄſenſu dioceſanoꝝ: vel excòicatos admit⸗ tůt ad diuina ſcu interdictos noĩatim aut iſti tuunt vel deſtituũt iconſultis ep̃is in eccleſijs non ſibi pleno iure ſubiectis:vel qñ hoſpitala⸗ rij ⁊ templarij plus qᷓ; ſemel in anno celebꝛãtĩ eccleſia pofita in loco iterdicto vel defendunt ne cõfratres exẽptoꝝ ſeu ipſoꝝ oblati gin to⸗ tũ non ſe trãſtulerunt poſſint iudicari a locoꝝ
oꝛdinarijs:tüc eccleſie coꝝ ipſo facto ſunt iter⸗
dicte Fᷣm glo.in.c.i.de iniuri.li.vi.⁊ Archi.in.c.
epiſcopoꝝ.de pꝛiui.li.vi.⁊ ſequitur Pa. inc.
cũ ⁊ plãtare. de pꝛiuile: ⁊ facu.c.ſi quis ſuadẽte
xvij. q.iiij. qᷓ;uis glo.in. d c.cũ ⁊ pltare.⁊ cõi⸗ ter doc.ibicẽ teneãt qʒ nõ ſint ipſo iure. Sedp ma opio mihi vf̃ verioꝛ. Monꝰeccleſia driter⸗ dicta qñ ẽ polluta humano ſangnine vel ſemie de quo dic vt.ð. Cõſecratio eccleſie.ð. viij. De cimo icurrit inidictũ regni:caſtri: vł loci: añ do minus coꝝ ĩpedit ne legatus aut nuncius pã pe poſſit exeg ſuum offm̃ ⁊ rãdiu donec perſi⸗ ſterit ĩ tali cõntumacia.c.ſuper gentes · de of⸗ fic.legat.libꝛo.vi.grtrauagans eſt. Aduerte tamen h̊ ꝙ licet in ſupꝛadictis caſibus aliquã terra vel ciuitas vel cccka ipſo iure ſubijciatur
iterdicto nõ tñ tenet᷑ quis illud ſeruare añ de⸗
clarationẽ per iudicẽ fiendam:ita ꝙ in ea cele⸗
bꝛãs añ dictã declarationẽ nõ incidit ĩ penas
ſtatutas 3ᷓ nõ ſcruãtes ĩterdictũ. de quibus.ſ. dicet. Interdictũ. vij. ⁊ hoc ꝓpter ↄſtlitutionée ↄſtañ.cilij de qᷓ.5. Ercõicatio.viij. S.iij.
¶ In quibus caſibus icurrii interdictũ gene⸗1

——
—
——
—
rie vel ſpãle pſonaꝝ ipſo jure.K. grin q̃ttuoꝛ caſibus. Mꝛimus qñ ep̃s cõmunitas vei vni⸗ uerfitas iponit:exigit vel recipit collectas ab
eccieſiaſticis xc. de quibs in. cdericis. de imu.
ecili. vi. ſeu qñ bona depoſita in eccleſijs areſta nerit· occupauerit:vel areſtari aut occupari fe⸗ cerit:ſeu dederit in his auriliũ:cõſilium vel fa⸗ noꝛem ſcienter:ipſo facto ẽ inidicta:nec abſol uitur niſi de ſpãli mãdato ſedis apłice:nõ ob⸗ ſtãtibus quibuſcũqʒ pꝛiuilegijs:vt in. d.c.cle⸗ ricis.qð tñ vacat per cle.vnicᷓ.eo.ti. Secũduf
ñ vniuerfitas vel collegiũ permittit in terris
ſuis vſurarios alicnigenas ↄducere domosvł eis locat ad exercendum fenus ipſo factoẽ in⸗ terdicta.c.i.de vſuris.li.vi. Tertius qñ ꝑſona ccclaſtica regularis aut ſecularis qud tũcunq; exẽpta:⁊ cuiuſcũq; oꝛdinis aut ſtatꝰexiſtat ſciẽ ter celebꝛat vel celebꝛari facit in locis ĩterdictiſ niſi ſm pmiſſionẽ iuris vel excõicatos publice vel ĩterdictos ad diuina officia vel ſacfa aut ſe pulturã admittir:tũc ipſo facto eſt interdicta: ab ingreſſu eccleſie.⁊ tãdiu doncc ſatiſfecerit ad arbitriũ eiꝰcuius ſnĩam ↄrẽpſcrunt.c. epᷣo⸗ rð· de pꝛiui.li.vi. Modie tñ ſepeliẽtes excõica- tos publice aut noĩiatim interdictos ſunt excõ municati ipſo facto.clc. eos. pe ſepul. Quartus qñ vniuerſitas ↄcedit repꝛeſalias aut ↄceſſas
ertẽdit ad perſonas eccleſiaſticas vel coꝝ bo ⸗
na:niſi ifra mẽſem reuocet: ipſo factoẽ interdi cta.c. ⁊ ſi pignoꝛatiòes.deiniur.li. vi. Sůũt alij
caſus interdicti:de quibꝰ.j. Fuſ pẽſio. Pꝛimo
porius ſuſpenſiones noiant᷑ qᷓ; interdictũ cũ
ei caſu tertio pꝛccedenti.
Pterdictum.v. u tpe interdicti vel in loco ĩterdicto exer reri.& g omne ſpũale. quod reducitur ad j er: xclarius intelligat ʒ ꝙ colligo er Inn. Pa. cter doc.in. d.c. non eſt vobis.⁊.c fi.de ex⸗ ceſ.·pꝛela.⁊.c. ꝙ in te. de pe.⁊ re.⁊.cfů de ſen.er. li. vi. Vñ aduerte ⁊ no. benc ꝙ quicquid ꝑtinct ad aliquod ſex ifra poſitoꝝ intelligitur fempꝓ hibitů tꝑe interdicti:niſi vbi inuchitur in iure ſpãliter ↄceſſum.
UEt pꝛimoꝓhibetur oẽ exercitiũ deputatum
certo oꝛdini eccleſiaſtico. Et B ꝓcedit fiue ſint cerici pꝛeſ byteriſiue inferioꝛes: vt no. Pa.in
c.ij · de cle. excõ. mi. Et dr excrcere officiim de⸗
utarũ eerto oꝛdimni: puta qñ dicit epiſtolã: vt ubdiaconus: cuangcſiumvt biaconus:vel of⸗
„ 8 ſcrẽdo calicẽ: vꝛccos:⁊ hmõi: vtlectoꝛ vł exoꝛ/
ciſta:⁊ huiuſmodi:vel dicendo matutinum ⁊ aliud officiuʒ vt hebdomadarius ⁊ ſimilia que conueniunt alicui oꝛdini.Facit.c.ſi quis epiſce pus. el.ij. xi.q. uj. vnde talia exercentes ſunt ir⸗ regulares ipſfo facto. Secꝰeſſet ſi exerceret al⸗ quod qð non eſt deputatum certo oꝛdini eccle fiaſtico ſicut cantans reſponſoꝛia vel pſalmos non officiando pꝛincipaliter:ſed tanquaʒ qui⸗ libet alius laicus. Item nec auditio diuinoꝛuʒ pertinet ad certum̃ oꝛdinem ⁊ talia exercentes tempoꝛe interdicti non erunt irregulares niſi auctoꝛipando audirent diuina.puta quia pꝛcla tus facit celebꝛare· q ſic eſſet irregularis 5 gi. in cle.archiepiſcopo.de pꝛiuile. ¶ Ptrum bencdictio ſolennis epiſcopi ſit pꝛo hibita tali rempoꝛe.K. ꝙ ſic. quia eam facit ra⸗ tione oꝛdinis. xcv.di. cecce ego. niſi in feſtiuita tibus:de quibus infra:non autem fimplex pꝛo hibetur:nec bencdictio pere vel baculi peregri noꝛum:quia non pertinent ad oꝛdinem:⁊ i cʒ poteſt dici de benedictione veſtimentoꝛum il⸗ loꝛum qui volunt intrare monaſterium: vel tertium oꝛdinem beati Franciſci quod licite poteſt fieri. ¶ecũdo pꝛohihetur miniſtratio facramen- toꝛum erceptis co modo quo ↄcedũtur de iure de quo vide.j.in.c.ſe. ¶Tertio pꝛohibetur celcbꝛatio diuinoꝝ: vt in c.reſponſo.de ſen. excom.de dle.excõ.minc. i. ⁊iij. Sed quid venit hic noie diuini officij. dic ſolũmodooꝛdinatum in bꝛeuiario vel miſfali: vt. j.pʒ. in.c.ſe..i.cum ſequentibus.
1
¶ Quarto pꝛohibetur collatio oꝛdinuʒ niſi vt 8
j. dicam in.c.ſe.
NQuinto pꝛohibetur ſepultura eccleſiaſtica: tñ extra cimiterium ⁊ eccleſiã lʒ ſine officio ci offõ nõralr clericus incurreret pcnas poſitaſʒ tales. de quibus.j. dicet.in.c.ſe. ¶Serto pulſatio cãpanaꝝ. ar. d.c.alma. Si tñ laici puiſarẽt ſine coꝝ ↄſenſuclerici excuſan tur fm Zo.de deo. Moc intelligo de pulſatiòe Phoꝛs canõicis:qꝛ Iue mariavel c pane de feſto vel pꝛo alio ſigno qᷓ; pꝛo hoꝛs non credo ſint pꝛohibite.
¶ Septimo apertio ianue eccle tꝑe celebꝛatio nis officij:niſiꝓut.j.dicet.in.cxe.
¶ Mtrum pꝛefata ita pꝛohibcãtur ĩ eccleſijs erẽptis ſicut in alijs. K. ꝙ ſic:vt in.c.auctoꝛita te · de pꝛiui.i.vi.⁊ ita ſeruabũt ficut faciũt alie cccieſic celebꝛãdo ſʒ modificationẽ calma. de ſen. excom. li.vi.
* — ₰

———— —————
=—
—
Pterdictum.vi.
dũtur tpe interdicti generalis locoꝛuʒ vl ſpecialis vci ſingularis.ſ.ꝙ vndecim: ¶ HMꝛimum celcbꝛatio officioꝝ vuuinoꝛum? milſaꝝ in eccleſijs ⁊ mõaſterijs ficut ficbat añ interdictũ cũ iſta modificatione.tñ.i.ſubmiſſa voce:ianuis clauſis:campanis nõ pulſatis:ex⸗ cõicatis ⁊ interdictis excluſis i.d.c.alma.ð. ad dicimus. Aduerte hic ꝙ iſtud.c.alma.logt᷑ de gencrali ⁊ ſpeciali iterdicto tã hoĩum qᷓ; loco⸗ rũ:nõ de ſingulari interdicto alicuius eccleſie Fm glo.in.d.ᷓ.addicimus.⁊ i ibi nõ poſſet ce lebꝛari. Quod nota bene:qꝛ pauci aduertunt. Sed quero a qubus celebꝛari debẽt pꝛefata di uina.ſ. Archi.in.d.c.alma.ꝙ aꝓpꝛijs clericis ecclefiaꝝ vcl mõaſterioꝝ monachis: niſi ⁊ ipfi eẼnt interdicti:vt.ð.interdictũ.i.ð.xi. ¶ Qui pñt admitti ad iſta diuina..ꝙ nullus niſi clerici aut monachi illaꝝ cccleſiaꝝ in qbuſ celebꝛant᷑.vnde aliaꝝ eccleſiaxꝝ clerici vel mõa ſterioꝝ monachi nõ pñt admitti m Archi.in d.c.alma. Cal.tñ vt refert We. in.d.c.alma.te⸗ net ꝙ poſt factum non eſſent irregulares: ſed ante factum non auderet cõſulere ꝙ quis ad⸗ mittcret religioſos vel clericos extrancos. Fe⸗ deri.ↄſilio. lxxx vij. dicit ꝙ videtur abſurduʒ ta les nõ admittere.⁊ Joan.an.dicit ꝙ eſt nimis duꝝ tenere ꝙ nõ admittantur. Et credo ꝙ fit veriꝰ ꝙ poſſunt admitti omnes clerici aut re⸗ ligioſi aliaꝝ ecclcſiaruʒ:⁊ verbum canonici qᷓ; clerici ccclefiaꝝ reſtringit diſtributionem non auditionem ſeu celebꝛationẽ quam permittit: ſicut pꝛius poterãt intereſſe:⁊ nũc ſilr. Fac ad hoc.d.c.ꝙ in te. Seculares aũt de terris non i⸗ terdictis nullo modo poſſunt admitti:vt in.d. c.lʒ.ar.c.quoniam ep̃i.de pꝛiuile.li.vi.qꝛ quod per pꝛiuilegium vni conceditur alteri denega⸗ tum compꝛobatur. ¶ Ptrum cũ alicui ſingulari perſonc cõcedit vt modo pꝛemiſſo.ſ.ianuis claufis ⁊c̃.poſſit ce lebꝛarc vcl audire diuina tẽpoꝛe interdicti: eiꝰ familiares qui non dederunt cᷓm:⁊ domeſtici poſſint admitti ad audiendum ⁊ celebꝛandum ſibi officinm diuinum.K.ꝙ ſic. vt in.d.c.licct vobis.. ↄceditur. Et quid compꝛehendat᷑ ſub iſtis.vide.ð. Familia.niſi ob iſtã cãm ĩ fraudẽ ſint aſſumpti c.vlti. de Vbo.ſig.li.vi. Qud ſi nõ ſit ſingularis perſona ſʒ ↄuẽtꝰ aut colegium cui cõceditur auditio diuinoꝛum tẽ poꝛe interdicti: nñquid eius famihares dome
gici ſilr ſint admittẽdi.&.ꝙ non. vt ind.c.tʒ vobis.ð.non ſic.niſi ſuper hoc habeant pꝛiuile gium. vt ibi.
i Quid ſi in conuentu vel collegio nð ſunt ni ſitres quoꝛum duo ſunt infirmi nũquit tertiꝰ potcrit celebꝛarc cũ familiari.e. Moſtie. in.c ꝙ nõnullis. de pꝛiuile.ꝙ ſic. ne pꝛiuilegium ſit iutile ficut conceditur fingulari perſone. vt in d.c.lʒ. dummodo non dederit cãm interdicto: vt in. d.c.lʒ. Archi.dubitat.ſed ego credo vcrũ dictum Hoſtien.
¶ Quomodo debet intelligi biulegiun quo 7 i
conceditur aliquibus religioſis ꝙ tempoꝛe in ⸗ terdicti poſſint recipere ad diuina confratres ſuos..ꝙ debet intclligi de illis confratribus qui lʒ in ſeculo remanent tñ coꝛuʒ oꝛdini ſunt oblati mutato habutu ſeculari: vł etiã qui iter viuos bona ſua dederũt eis retentovſufructu in vita ſua:vt in.c.vt pꝛiuilegia..i.de pꝛiuie. ⁊ in.c.cum ⁊ plantare.ð.de confraternitatibꝰ. ibidem. ¶ Quid ſi pꝛiuilegiati vt admittãtur tempo⸗ re iterdicti dederunt cãm interdicto vcl coꝛnʒ culpa:dolo vel fraude fuit interdicti ſnĩa pꝛo⸗ lata:vcl ad perpetrandum delictuncuius oc⸗ caſione interdictum latum extitit dederunt an xilium:conſilium vel fauoꝛem.K. ꝙ non obſtã te pꝛiuilegio nullo modo admitti poſſunt: vti d.c.licet..fi.
¶ Que miſſa poteſt celcbꝛari. Nñ. Be. ind. c.alma.recitat ⁊ ſcquitur Joan an. ⁊ Lal· ꝙ ẽt peculiaris.licet Joan.mo·tenuerit ꝙ ſolũ ↄuẽ⸗ tualis poterat cclcbꝛari. 2 ¶ Lõceditur aliquibus vt tempoꝛe generalis 10 vel ſpecialis interdicti locoꝝ poſſint celebꝛare in ſuis feſtis ianuis apertis ſicut minoꝛibuſ? pꝛedicatoꝛibus:nũquid poterũt tales alios ad⸗ mittere ad celebꝛãdum.&. Inno.⁊ Poſtien i c.pꝛiuilegia. de pꝛiuile. ꝙ ſi pꝛiuilegium ſit eis datum perſonalr cõceditur cũ dr:cõccdimus vobis vt poſſitis celebꝛare. Si vero pſonaliler non cſſet datum ſicut cum dr̃:ↄccdumus vobil vtĩ vris eccleſijs celebꝛet᷑:tunc pñt admiticle alios ad celebꝛãdum:⁊ ſic eſt pꝛiuilegiũ fratri minoꝛũ ⁊ pꝛedicateꝛum. ₰
¶ Vtrum ſeculares ⁊ quicũqʒ alij poſſint e tra eccleſiam pꝛedicta diuina officin gſcultare ke. Poſti. ꝙ cxcõmunicatis ⁊ interdictis non ʒ audire diuina:neq; lʒ clcricis ita alte dicele ꝙ audiãtur de foꝛis. Intellige ſtudiolepoſſit cni ita alte dicere ꝙ ſe audiant in choꝛo ad in⸗
—
—
— —
igiß in uin wnm miſnm inijr

nicem etiamſi ſie dicendo audirentur abertra gr. d.c. ama. Bilr non eſt eis apcrienda fene⸗ ſtra vel hoſtium vt videant cleuationẽ coꝛpo ris xp̃i⁊ puinſmodi:nec pax ertra poꝛtanda: nec ad offertoꝛium poſt euangelii admittẽdi. Ad pꝛedicationẽ tñ pñt admitti libere:nec di⸗ ſtiguit an dederit cãmvel nõ vel ſint excõicati vcl nõ. vt in. creſpõſo. de ſen.excom.iuncto.c. epiſcopus nullũ. de ↄſe. di.i
¶ Mtrum dicẽtes officium ꝑ vid vel ẽ eccle fiam tpe interdicti gencralis vel ſpecialis lo⸗ coꝛum frãgant interdictum.k. q ſi hoc faciãt ſtudioſe vt ſeculares audiant:ſic violant iter⸗
dictũ vtꝓbat ar.cfi. de pꝛiuile.li.vi. vbi patet etiam celebꝛatio diuinoꝝ ertra eccleſiam ꝓ⸗
pibetur tali tempoꝛe. Secus aũt ſi ſic dicendo a caſu ſeculares trãſeũtes audiant:tũ qꝛ quod modicũ eſt rõ appꝛehẽdit quañ nihil.ij. phiſi⸗
———
tũ qꝛ nõʒ rõ nem legis.
iʒ ¶ Ptrů lict at clericis vel laicis ĩ loco inidicto
i4
iʒ
is
legere euãgeliũ vel pſalmos ⁊ hmõi.he. ꝗ Rc. ſicut ⁊ pꝛedicare:ſicut ante dictũ eſi.
Ptrũ tempoꝛe generalis vel ſ pecialis ĩter⸗ dicti locoꝝ poſſint feculares ⁊ alij oꝛare ĩ cccle fia oꝛatione pꝛiuata.K. Monal. ꝙ ſic. qꝛ talis actus non continetur ſub aliquo Phibitoꝛum vt pʒ.ð. tem renct Rodo.qꝙ etiami ſint ipſi oꝛãtes interdicti vel illa eccieſia poſſunt oꝛare oꝛatione pꝛiuata.
¶ Mtrũ introductio poſt partum ⁊ bñdictio nuprialis poſſit cclebꝛari tempoꝛe iterdicti.ſ.
Moſt.tenuit ꝙ nõ licct.
ꝗ Scm qð cõ̃ceditur eſt celebꝛatio diuinoꝝ officioꝝ ⁊ miſſaꝝ alta voce ⁊ ſoſẽniter ianuis apertis:pulſatis campanis ⁊ oĩbus interdictiſ admiſſis:ſolummodo excõicatis excluſis. ꝑt B ſolum ↄcedit in feſtiuitatibus natalis dñipa⸗
ſce ac penthecoſtes ⁊ aſſumptõis virgis glo⸗
rioſc. Ira tñ ꝙ illi quoꝝ cã interdictũ eſ latuʒ
altari non appꝛopinquent.vt in. d.c.alma. Er tendit.c.ad feſtum coꝛpoꝛis rpᷣ⁊ eius octa⸗ nam ꝑ Wartinum.v. ⁊ Eugeniũ.iiij. iu efna. que incipit. ꝓrcellẽtiſſimi. Sed aducrte ꝙ iſta cclebꝛatio ſi fieret ab interdictis perſonis cẽnt irregulares.vt.ð.pʒ. Silr ſi eccka eſſet ſpecialr
interdicta.q.d.c.aima.in telligitur qñ interdi⸗
ctũẽ gencrale loci vel ſpãle ſin glo. ibidẽ.
¶ VMtrũ hñtes pꝛiuilegia vt in fuis feſtmitati bus cclcbꝛare poſſint: vel in ſ uo iocũdo aducn pvt detẽplarijs vy in.c. vt pꝛiuilegia. de pꝛi⸗ uile. poſſint celebꝛare n ſeruata modcratione
18 7
huius.c. alma.K. Jo. an.⁊ archi.ĩd.c. alma. ꝙ nõ. qꝛ coꝝ pꝛiuilcgia ꝑ iſtud.c. reuocantur quo ad h. Secuſ ſi pꝛiuilegia obtinuerũt poſt iſtud caplłm alma..
¶ Qucro q̃ hoꝛa dies ichoabit. ke. Jo. mo. i.d. c.almg.ꝙ qñ dies incipit luceſcere:qꝛ dies dra diã qð ẽclaꝝ:⁊ mane ⁊ veſ peram cõpꝛchẽdit iuxta illud. factũ ẽ veſpere ⁊ mane dics vnꝰ de of. delc.c.ↄſuluit.in aui.de iudi.. ſeciebũt. Jo. an. ibidẽ dicit ꝙ icipit ĩ vigilia feſti ad veſp̃as quo ad celebꝛarionẽ officioꝝ. de fer.c.ij. ⁊ ꝙ cõ tinuare poterũt vſq; ad veſ pas craſtine dieii⸗ cluſiue: Ged cõpletoꝛiũ ⁊ reliqͥ poſt veſpas cã⸗ tare nõ poterũt fᷣm foꝛmã pꝛedictã.c. almsa. iura allegata. Archi.vero ↄcoꝛ. cũ n 5a
dit ꝙ in veſpis cõpletoꝛiũ cõtine xi.q.iij. ſigs ep̃s.el.ij.⁊.xcij. di.c. vlti.vbi Lauren. Mugo.⁊ Jo.B nõ. t hoc dicitꝓbari p.d.c.ij. vbi Rlex. dicit ꝙ ſicut magnitudo dici crigit tardius ter minari ⁊c̃. tẽ ꝓbat᷑ qꝛ pꝛedicta conceſi io.c.al⸗ ma.eſt gratioſa ⁊ fanoꝛabilis:⁊ ſic eſi larga in⸗ terpꝛetatio fiẽda.c.q̃;uis. ve pꝛcbẽ.li. vi. ⁊ hoc ſequit᷑. Be.in. d.c. alma.⁊ ſic hʒ ↄſuctudo.⁊ ſic tenc. Vnde Icdcri.conſilio. cxi.dicit ꝙ ſicut ge ncraliter permittitur celebꝛario diuinoruʒ offi cioꝝ ſic intelligenda eſt permiſſio generalitcr. de quo de ↄiugi.lepꝛo.c.ij. de pꝛini.qꝛ circa.ma rime cum hoc ſit fauoꝛabile:⁊ per conſequens ampliandum⁊ ſic pꝛiuilegium pꝛincipis:⁊ ſit late interpꝛetãdum.t ideo in iſtis feſtiuitati bus poteſt epiſcopus altaria ⁊ virgines conſe crare:? vcla benediccre:⁊ illa im ponert moni alibus:⁊ calices⁊ paramẽta bencq icere ⁊ ſilia vt cſt benedictio aque:benedictio abbatiſſe: ⁊ abbatis: qꝛ ſub nomine diuinoꝛum iſta veniũt q ſacramẽta non ſunt cum ſint tm̃. vij. hec Fe de. Similiter poteſt ſacerdos bencdicere ſpon ſas: aquã:hmõi⁊ aſperſionem faccre: cande- las ⁊ oliuas ſilr benedicere. Intellige tñ ꝙ fic̃t a perſonis non interdictis: qꝛ pertinẽt ad oꝛdi nem:vt de aqna.de cõſc. di.ijjc.aquam. De be nedictione paramẽtoꝝ pʒ de cõſe.di.i.c. veſii mentã.⁊.c.conſulto.de ſatra vnctionc.c. vnico in fi.de cõſecratione cccic. vel alta.c.pennl.ali⸗ ter eſſent irregularcs.vt pʒ. Secus eiſet de ali⸗ s querone oꝛdinum non cõueniunt vt bene⸗ dietio mẽſe:⁊ grariaꝝ actio poſt menſam ⁊ ſi- milia. unitare tñ benedictionem mẽſe ⁊ gra taꝝ actioncs liccre: vmodo non fieret in ioꝛ ma officij. An aũt alijs tempoꝛibus a dictis feſtiuitatibus pofſu.K. Fede. ibidẽ ꝙ ſiqm

moderationem· d.c.alma.⁊ hn ꝙ viuina oſi⸗ cia pñt celebꝛari: als non.
ig ¶ Tertium qð ↄcedit eſt pnĩa quoꝛũcũq; tam
infirmoꝝ qᷓ; ſanoꝛum dummodo excõmunica ri non fucrint. Intellige ſi fuerunt cxcõicatiꝓ pter delictum pꝛopter qð interdictum eſt poſi tum:nõ de excommunicatis ex alia cã: qʒꝛ ſi ſic ſunt excõmunicati non poſſunt abſolui pꝛei⸗ qᷓ; in articulo moꝛtis ⁊ exceptis illis quoꝛum tulpa latum eſt interdictum:vel dederunt au⸗ xilium:conſilium vel fauoꝛem velicto: ꝓpter quod latum eſt interdictum:niſi pꝛius ſatiſfe cerint ſi poſſunt.vel de ſatiſfaciendo pꝛeſtite⸗ rint ideneam cautioneʒ:aut ſi hoc nõ poſſunt niſi iurauerint ꝙ cum poterunt ſatiſfacient:⁊ ad ſatiſfactionem faciendã per illos ꝗ poſſunt ⁊ tenentur dabunt auxiliun:ↄfilium: ⁊ fauo⸗ rem:ac iu poſſe ſuum laboꝛabunt ad hoc fi⸗
deliter:vt in.d.c.alma.
10 ¶ Wtrũ abſolutio gencralis poſſit fieri tpe ĩ⸗
terdicti.h. Jo.cal.q ſic:qꝛ nõ eſt offm̃ diuinnʒ ſed hec nõ ẽ bona rõ qꝛ bñ ꝑtinct ad oꝛdinem: vñ ſi talis faciens abſolutionẽ generalem cſſet iterdictus:efficeretur irregularis.ſediõ lʒ qꝛ ſi cut pnia oĩbus ↄcedit᷑:ita ⁊ abſolutio ſiue ge⸗ ncralis ſiuc particularis.
i¶ Quartũ qð concedit eſt ſacm euchariſtie
qð moꝛientibus tantũ ꝑmittit᷑.c.permittimꝰ.
de ſen. ex.⁊ etiã dãnatis ad moꝛtẽ.cle.i.de pc. ⁊ re.ſed nũquid debeat eis deferri cũ cãpanel la.h. Lal.ꝙ ſic. m moꝛem ↄſuetũ.
12Ptrů ſanis poſſit vari. K. ꝙ nõ. etiũ ſi ſint
²
ſacerdotes nõ cclebꝛãtes:qꝛ qð non ẽ ↄceſſum intciligit᷑ pꝛobibitů in pꝛefaris.ij.q.v.cõſului⸗ ſti.nec obſtat.c.qð in te.de pe.⁊ re.vbi dr̃ cõce di viaticũ cui ↄcedit᷑ pnĩa:qꝛ verũ eſt ⁊ ꝓpꝛic tunc d viaticũ:qñ dat moꝛentibus ſed quan do dat᷑ ſanis nõ ꝓpꝛie dicitur viaticũ ſʒ eucha riſtia:⁊ iõ ſanis ſiue clericis:vel laicis denega tur. Intellige in clcricis niſi qñ celebꝛant:quia rũc cõicare tenẽtur.Jo.cal. vt refert Be.i.d.c. alma.dicit ꝙ cſt duꝝ dicere ꝙ ctiã clericis ſit rerdictũ coꝛpus xp̃i. Vnde Be.ibidẽ dicit ꝙ clericis illius eccke põt ↄcedi coꝛpus xp̃i: qꝛ nõ ẽ eis ꝓhibita ꝑticipatio ſacox nec officioꝝ di uinoꝝ:vt in. d.c.pʒ.qꝛ poſſunt ſecrete cclebꝛa⸗ re:⁊ ſic ſumcre coꝛpus xpi.⁊ hoc magis plʒ ⁊ renc q verius eſt. 5 ¶ Mtrum ſaltẽ debcat dari coꝛpus xp̃i illis ſecularibꝰquibus ↄcedit audie diuina ꝑ.c. al⸗ ma. vt dictũ eſt. K. Archi. in. d.c.ꝙ licet aliqui
virerint ꝙ ſic: tñ verius eſt ꝙ non:ꝙ;i.c.ſi ſen tẽtia. de ſen. excõ.li.vi.ponũtur vt diuerſa au⸗ ditio diuinoꝝ ⁊ perceptio ſacioꝛum. Et ideo
tene ꝙ nõ põt dari.
.
¶ Btrum mulicribus pꝛegnãtibus ꝓpings 4
partui. h. Ma. in. d. c. qð in te. fuit viuerſa opi nioꝛſed ſibi plʒ vt cõſiderctur ↄditio mulieris ⁊ſi iminet pcriculũ moꝛtis ꝓbabiliter tũc pote rit cis miniſtrari viaticũ:⁊ placet:idẽ in itrãti bus mare ⁊ obſeſſis ſm pꝛedictã diſti.
¶ Ptrum ↄcedat ertrema vnctio..q nð
dicit Pa.ic.reſpõſo.de ſen. ex.⁊ do.an. de bu trio.in.c.nõ eſt nobis poſt alios. de ſpon. nec etiam clericis FEm Jo.an.⁊ Lal.
¶¶ Sed nũquid offm̃ recõmendationis ae cõ ꝛ6 cedat᷑.ſ. Cal.ꝙ ſic. qꝛ videtur annexum ſacra⸗ mento penitentie. ¶Quitũ qð cõcediturẽ ſacfm baptiſmine důũꝛ paruuloꝝ ſed etiã adultoꝝ:vt in.c.qm. de ſen. cxcõ.li. vi. Etcatheciſmus:⁊ totũ offm̃ bapti mi tanq;; acceſſoꝛiũ ↄceditur.⁊ tʒ Lal. ꝙ ſictiã quis baptigaret ĩ cccła ĩterdicta ſpecialiter nõ incurreret irregularitateʒ: q;uis ſi honeſte au bi poſſit ficri nõ liceat..
¶ Sextũ ↄfectio chꝛiſmatis in die iouiſ ſcd. d. 3 c.qm̃. Intelligit tñ Archi. ibidẽ. ꝙ non põt ↄfi ci alta voce neq; campanis pulſatis ſed ci mo deratione.c.alma.f.ianuis ciauſis ⁊c̃. Septimuʒqð ↄceditur ẽ ſacramentuʒ con/ 1) firmationis quod ctiam adultis poteſt erhibe ri. d.c.quoniam. S. ¶ Octauum qð ↄccdit cſt ſacfm mgtrimonij z0 qð legitime poteſt tali tempoꝛc ʒhi. ſed benc dictiò nuptialis m Mo. Phibetur. Pa.inc. nõ eſt nobis:vbi de hoc no. de ſpon. dubilat: ſʒ mihi vf ꝙ ↄceſſo' pꝛicipali ↄcecdat᷑⁊ acccſſo⸗ rium.c. acceſſoꝛium.de reg. iu.li.vi. Attamẽ ſe⸗ curius ẽ abſtinere niſi in dicbus i gbus licet ce lebꝛare publice. ¶ Monũ qð ↄcedit eſt fepulturs eccleſiaſtica ʒi que ſolum cltricis cõceditur qui feruanrunt iterdictũ:ſine pulſatione campanaꝝ tñ⁊ ſolẽ⸗ nitate ⁊ cũ ſilentio.d.c. qð in te.ſcd hodie elid credo poſſint ſepeliri cũ officio ſine nota diclo per ar.ccui licet · de reg iu.li.vi. fm modcratio nẽ tñ.c.alma.ſᷣm ede.ↄfilio. lxx.⁊ etiam cum campanis ⁊ alijs cõſuetis in diebus in qu põt publice celebꝛari. Sed quidfi eccka eſt ſpãtr interdicta nñgd 3 ibi ſepelient᷑.he. Inno.⁊ Mo.in.ctantã · de eh⸗ ceſ.pꝛela. ꝙ fm quoſdani non polſunt ivi ſepe⸗

ki Hoſti ritz ſie qquod facit interditã gencralit facit: ſpãle ſpãliter.. ſi duo infi.. de admi.tu. Pa. in.c. ꝙ in te.tʒ ꝙ cleri⸗ cieccke ſpãliter interdicte poſſint ibi ſepeliri. Alij vero g non ſunt clerici talis cccłe ſpecia⸗ lirer iterdicte: debent in ecdiefia alia non in⸗ terdicta ſepeliri. 35 ¶ Mtrũ penitẽtes t abſoluti fint tumulandi ieccka vel cimiterio ſilr ficut clerici.h. doct. ꝙ non. fi tñ de facto ſepclirentur nõ ſunt exhu⸗ mãdi. Sed ſi alibi ſepeliant᷑ ceſſante iterdicto tũc ſunt ad eccfas deferendi. 34 C Prrũ ↄfratres gex pꝛiuilegio religioſoꝛuʒ quꝝ ſunt ↄfratres admittũtur ad diuia: poſ 6 nt ſepeliriĩ eccta interdicta.&. ꝙnõ.zĩ alijs ibere poſſint eligere ſepeliri. d.c.vi ꝛiuilegia. 35 ¶ Prrũ ſepultura ecctaſtica: edat oibus in diebus in gbꝰlicet celebꝛare ſ olẽniter:vt dictũ ẽ&. Lal.tʒ ꝙ fic. niſi ſpeciatr ſint interdictivł cům dederint iterdicto:⁊ placct mihi ſua opio ʒ Jo. an·⁊ Jo. de ligna.⁊ Be. in. d.c.alma. te⸗ neãt Zꝛiũ quo ad laicos. Fede.etiã tʒ ↄfilio.cxi. Pclericiofficrãdo iſtis feſtiuitatibus circa ſe⸗ pulturã nõ efficiũtur irregulares. 36 Ctrũ pꝛiuilegiatus tꝑe iterq icti ſuper ad⸗ miſſiõe a diuina ⁊ receptõe ad facfa poſſit ſe deirii eimiterio. f. Lal. ꝙ fic. ⁊ iqẽ videt᷑ etiã Iſolũ eſſet pꝛiuilegiatus ſ up auditiõe diuino- rũ ſolũ nõ facta mẽtione ſacfoꝝ ꝑ reguld cui cõicamus viuo ⁊ eriã moꝛtuo.
7 UPtrũ moꝛtuaria ⁊ alic oblatiões poſſint re
„
epiꝓ defunctis tꝑe interdicti vel ab ipfis iter dictis. K. ꝙ ſic. ſi moꝛtui ſunt penitẽtes: ⁊ pꝛo eis oꝛãdũ eri giij qucic iurs. 33 ¶ Decimum qð ↄceditur eſt oꝛdinum colla⸗ tio:vt no. Inno. in.d.c.non eſt nobiſ Bidetur tñ velle ꝙ ſolum clericis poſſint dari ſed non lacis.ſed ſſa.in.d.c.⁊ in. c. quod in te. dicit ꝙœꝙ poſſet attentari ꝙ ex neccijitate tetiam kaici oꝛdinari in loco interdicto cut dictum?
de chꝛiſmate cũ non fiat baptiſmus ſine eo. d. laſt
quoniam:qꝛ exquo ↄceditur aliqua que non niſi per clericos poſſunt ↄferri cõ ſequent᷑ per⸗ mittuntur ⁊ ea ſine quibꝰ.ar.c.qm̃. de ſen. exc. li.vi.ſed ſine neceiſitate nec laici ici inari in loco interdict pſi nõ ſunt interdicti qꝛ pñt. ¶ Mndecimum quod ↄccditur:ſedeſt ſ peciale epiſcopis ⁊ Alijs ſuperioꝛibus vt vbilibet poſ tcum altari poꝛtatili celchꝛare ⁊ celebꝛari fa⸗
782
cere ⁊ audire diuina qᷓ;uis ſit intendict terra: ciuitas vel caſtrum:ſeruato tumen quod dictũ eſt.ſ.ianuis clauſis:campanis non pulſatis: terdictis excluſis.vt in. c.fi. de pꝛiuile.li.vi.ha⸗ betur ⁊ nõ.ſimile pulegium habent fratres minoꝛes ⁊ pꝛcdicatoꝛes. c. q in his. de pꝛiuile. nðin · dc.fi in gl. Secnoi eſſet interdicta ec deſia vel aliquis iocus fingularis quia nec epi ſcopus nec fratres pꝛedicti poſſent ibi celebꝛa
re. vt no. Jo. an. in.c.quefiuit. de cie.nõ reſidẽ ⁊ſequitu ibi Pa.— ¶Pnodecimum quod conceditur immo 1e46 cipit᷑ omnibus obligatis ad dicendum officiũ
vt illud quoridice ⁊ integre dicant.licet ipſi ſpe cialiter ⁊ fingulariter fint interdicti ſigillatim tamen debẽt dicere ſic vt dictum eſt de excõi⸗ catis.ð̃.hoꝛe.pᷓ.v.„
Vterdictum.vii. —es incurrunt penas.vij.
¶ Mꝛimaeſt irregularitas:hanc incurrit om⸗ 1 nis clericus qui licet non ſit ipſe interdictufta meh exercet aliquid deputatum certo oꝛdini ĩ
locò interdicto niſi ſccũdum ꝙ Fmittitur 2 iure.vt.ð. dictum eſt ntelligit hᷣ Fcderi.conſi lio. vj. verum quanqd publice ⁊ palam moꝛe ſolitò celcbꝛatur:ficut dicimus de excommuni cato vel interdicto ſicut pꝛius celebꝛante. i cle. pe. de ſen. excom. Similiter eriſtens interdictꝰ ſimplr fi exercct aliquid deputatum ccrto oꝛ⸗ dini vbicũqʒ ẽ irregularis.i.is qui.⁊.c.is cui.
de ſen·ercom. li.vi.⁊c.cum eterni.de ſenten. ⁊
rc iudi.l.vi. ¶ Scða ꝙ ſupꝛadictus ẽ ineligibilis ita ꝙ nõ põt eligere nec eligi. dc. is qui.
¶ Tertia ꝙ ſi fit ĩpoſtulabilis ita ꝙ 5 nõ põt poſtularic.i.de poſtula.pꝛela. CQuarta ꝙ talis ẽ bñficijs ccckaſticis ſpolig dus:⁊ ſi monachus vel monialis eſt dʒ retrudi iartioꝛi monaſterio ad agendũ pnĩam.c.poſtu
vio lan
ais. de Cleri excom.mini.. ¶Duid fi talis celebꝛat nõ in loco interdicto: nec ipſe iterdictus ſed tñ perſonis interdictis
qꝙ nõ eſt irre
ius cuius 15tempſit.c.cpiſcopoꝛnʒ. de pꝛiuile.li.vi. Smiliter m Feder. vbi.. Quã⸗ o admittunt᷑ laici aliãde venientes ad diuina
in ecclefia nõinterdicta eriſtente in loco inter⸗ dicto generaliter velſ pecialitcr.

+—
¶ Sed quid ſi tales clerici
exercẽt ea qᷓ nõ ſůt
deputata certo oꝛdini vtputa cãtare in choꝛo legcre pſalmos:vel epiſtolam:ſicut faciũt alij
in.c.ij. de cle excõ.mini. fatas penas:iuriſdictõali
„
kicu K. ſm Inn. in. d.c.tanta. ⁊ ſequitur Pa ·
ꝙ non icidunt in pꝛe⸗
„
a tñ exercere pñt.vñn
de ⁊ excõicare ⁊ abſoluere pñt ſiipſi nõ ſuntĩ⸗
terdicti.dicit tñ Pa· in· ſoluere cũ illa ſolẽnitatc.c. excõ.ſed ci nõ credoq
ſolutio ab excõicatiõe ne ſine ea non põtipen
d.c.ij. ꝙ nõ debẽt ab⸗ a nobis.el.ij. de ſen. no ad abſolutionẽ:qꝛ ab ſiue cũ illa ſolẽnitate
di abꝛinterdicto: ſed ſi il
k ꝗ ipendit nõ ſit iterdictus:tũc abſoluere po⸗
teſt ẽt cũ illa ſolẽnitat ergo ⁊ ſolẽnitas ↄſucta.
du.cõcoꝛdãt cũ Pa ·⁊ rct gularis qui abſoluerctcũ pꝛefata ſolẽnitate:ſʒ eis nõ credo rõne pꝛedicta. Itẽ fʒ Buliel. du⸗ rãdi ſilr eſt irre gularis clericꝰg ſolẽniter in ci
miterio ſepelit hoĩeʒ
pla.ſʒ ego dico filr ſi
ioco ĩterdicto ſolẽniter: e iſtud cõpctit certo oꝛdini
c:q cũ abſolurio pmitti
nn.tñ ⁊ PMo.⁊ Lau⸗
dũt ꝙ efficerctur irre
iterdictũ.ar. c.i.de poſtu. hoĩicznò midictũ ſepclit ĩ ſ.cũ offõ ſolito:rõ quia
ßm ꝙ cõiter ſeruat.
not.ẽt aliã penã in cle. eos.de ſepul. de qua· ð.
cxcõ̃icatio.vij.caſu. xxxvi. 7 WQumnta pena ẽ ꝙcl dictũ loci ẽ ſuſpẽſus a
„
cricus qui nõ ſcruat ini⸗ boffõ ⁊ bñficio.dc.tan
ra. de exceſ.pia.ĩ ter. ⁊ in gl.⁊ ſequũt᷑ cõit doc.
s ¶ Scxta penaẽ p religioſos q̃ſcũq;.ſ.excõica
—
tiõis qui nð ſernãt interdictũ cũ matricẽ eccle ſiã loci ſcruare ſciũt: qð itelligo de generali in⸗
terdicto.iĩ
ſito a ſede aplica vel a ocoꝝ oꝛdi⸗
narijs qʒ ſi eſſet ab eoꝝ legatis fem̃:ſpãli coꝛů mãdato:nõ hret locũ hec pena:ſilr ſi ſingulari ter cccleſia matrix cẽt interdicta nõ hʒ locum icic. ex frequẽtibus.de ſen.ex. ſi vero matrix ec clefia nõ feruarct pᷣdictũ generale interdictum qs ⁊ clerici incurrũt: de ꝗ
ſolũ incurrẽt penas
bus in iſto capitulo dicitur.
¶ Ptrũ laici nõ ſeruãtes iterdictum icurrãt
aliqhã penã.k.
„
ꝙ nulla inuenit᷑ ĩ iure ipſis im
ge. Po. ꝙ ſic.
uat eccle
—
ſi in officio ſuo cãtet.ſtãqᷓ; pſal⸗ miſta.vt in. c.pſalmiſta. xxiij· di. ¶ Bltima ꝙ clericus decedens i
ſiaſtica ſepultura.d.c.is cui.
terdictum. vii.
terdictuſ pꝛi iꝛ
gũo relaxai.K. ꝙ aut interdictũ fertur ad tp̃s ſicut cũ quis iterdicit᷑ vſq; ad annũ vel done ſatiſfeceru:vel talis ibi moꝛet: ⁊ tũc nõ requirit᷑ abſolutio aliqᷓ poſt tale quid: q anno trãſacto vel ſatiffacto vel recedendo tali inidi ctũ ẽ amotũ ip̃o facto ⁊ licite poſt hoc celchꝛat
quis. Ita no.
nec diſtingio an ſit ai vtroq; hʒlocũ qð dixi:
Pa. in.c·nõ eſt vobis. dc ſpon. udice vel a iurc: quia in ⁊ idem dic de q̃cũc; a⸗
lia ſuſpenſione tã inris q; de ſen ⸗
tẽtia excõicatõis ad tps qꝛreq
iritur
abſolu ⸗
tio. ita no. doc.in.c.fi. de mãt. Icto·cõtra imer. eccleſie. ⁊ ibi reddũt rõnem eẽ qꝛexcò icatiore qutrit certã foꝛmãĩ abſolutione: ſed in interdi
cto vel fuſpẽfionc ſufficit cõſtet de m
ente iudi
cis:⁊ lʒ aliqui dubitent de cxcõicatòe lataapa pa ad tpᷣs.iñ tenc ꝙ regrii abſolutio:niſi apte cõſtet papam velle eum abſolutum cẽ ᷣm do.
Anto.⁊ ſequitur Pa dictũ vel ſuſpenſiò nõ c
in. d.c. fi. Si vero inter⸗ ſt lata ad tpᷣs ſed ſim⸗
plr:tc requirit᷑ abſolutiõ:⁊ ficſt a iure põtsb foluerc oꝛdinarius vellegatus ſedis apoſtoli s ſibi vel alteri reſcruauit
ce: niſi cũ ↄditoꝛ iuri ar.c.nuper.ᷓ. in ſcha.de ſen
ex) Si aůt ſit a in⸗
dice ſic jlle qui tulit põt abſoluere vel eius ſu
pioꝛ tñ⁊ nõ alius: aut de m tulit. xxiiij.q.i.ſi petrus.
¶¶Htx fit ſeruanda aliqua tione.. Poſt. ꝙ ſic. dicendo re ueo vel abſoluo?⁊ ſilia verba. D
foꝛma in eiꝰabſolu uoco:velremo ebent etiam!⸗
andato eiꝰqui eaʒ
iungi eis vt ſariffaciant ᷣm ꝙ dicitur de exco municatiõis abſolutiòe:qꝛ ĩ hoc ambulat part paſſu. vide.ð.abſolutio. iij.. i. CMtrů interdictũ poſſit ad cautelã relaxari
ße. ꝙ gencrale inter
dictũ nõ poteſt.c. pꝛeſenli.
de ſenten excom.lib ·vi. Sed ſi interdictumſi
polita. pecearent tñ moꝛtatr ſi facerentĩ cõ⸗ niſi in quattuoꝛ caſibus l.⁊ cle.grauis. de ſen. exc.
tẽptum eccłe:als nõ poſiris ĩ cle.i.de ſepu
.
catio.vij. caſu.xxxvi.
—
de quibus hẽs.ð.excò
io N Sed nungd laici tenen cerdos recipit interdictũ
nal. ꝙ ñ neq; pece 11 C Ptrum clericu ſurã incidat ĩ penas
icatio.v.caſu.xv.⁊ excõi
de eccka exire ſi ſa⸗ ad diuina.&. MPo⸗
at audiẽdo ſʒ folus ſacerdos s fimplex ꝗ bʒ tm̃ pꝛmã tõ⸗ pꝛedictas ſicut akj clerici
ſingulare cõtra perſo cautclã.ar.a cõtrariò
tio qʒ ſpecialiter inter ta negantur donec abſoluat
naʒ ſic poteſt relarariad ſenſu.d.c. pꝛeſenti. R⸗ dicto omnia ſacramen⸗ ur⁊ ſic idem ẽ qð
⁊de ercõᷣmunicatione a qua qmis abſoluitur ſub ↄitiõc· vt in.c.ſolet. de ſenten · ercõibvt boc tenet Jo.an.⁊ War.in. d.c. pꝛeſenti.ꝰini⸗ ta hoc fi pẽnitet:als non. quia relarãtio daiet cauſam pcccandi niſi foꝛte in calu ſicut cũab⸗
imn ww nun lin vipiun mim i ſmn min uinn muiur uini
nnnit ſünint uhp 4 jmin

5
4
5 7
oluitur inuitus ab excõmunicatione: de quo . abſolutio.iij.. vij.
¶ trů epiſcopus vel alius poſſit ſ uum iter⸗ dictum ſuſpendere.&. Lau. Tancre.⁊ Pin. ꝙ ſic. vt no.in.c.ad hec.el.iij. ⁊.c.directe.⁊c. pꝛe⸗ terea.de appcl.
¶ Vtrum ꝑ appellationẽ ſcquentẽ ſuſpẽdat interdictum latũ. K.ꝙ non. niſi eius effectus ſit ſuſpẽſus ad tpᷣs:qꝛ ſic põt appellari a ſentẽ tia ſuſpenſa ficut a ↄditionali.d.c.pꝛciea. Eth itellige de iterdicto vel ſuſ penſione. Secus in ſnĩa excõicatiõis cuius effectus nunq; poteſt relaxari niſi in toto abſoluat᷑.c.cũ deſideres. de ſen ex. hoc no. Moſti.in. d.c.ad hec. Hoc intel lige de interdicroa diuinis ⁊ ſacramẽtis ⁊ ali is ſpũalibus. Becus eſſer in iterdicto a tpali⸗ bus.vrputa ꝙ non ingrediatur poſſeſſioneʒ ta lem.ff. de appel.l.cõſtitutionis. vnde Jo. an. ĩ d.c. is cui.reſtrigit ſolum in mere ſpũalibus ꝑ que ligat aia:⁊ iõ per appellationẽ ſu ſpẽditur interdicrum a beneficio.⁊ ſuſpenſio.de qͥ vide j.ſuſpenſio.ij. F.pꝛimo.
¶Btrum pꝛiuiiegiũ cõccſſum a legato a late re quo interdicti tpe valeat celebꝛare inidictis texcõmunicatis excluſis valcat quantum ad ſentcntias ſuas ⁊ ſuoꝝ ſucceſſoꝛuʒ oꝛdinario⸗ rum. k&e. ſᷣm Naudu.qꝙ ſic. niſi ſpecialr a ſucceſ⸗ ſoꝛe renocet᷑.⁊ tʒ idẽ ꝙ etiq̃ valet quo ad ſniaſ pape. ar. d.c.dilectus el.ij. de reſ ¶ Vtrum papa dãte licentiam celebꝛãdi ĩ ec⸗ cleſia ſpecialiter interdicta relarctur co ipſoĩ⸗ terdictum.Kn.ſᷣm Poſtien in c. vt pꝛiuilc- gia. ꝙœ non.
¶Mtrũ de aucroꝛitate ep̃i poſſit quis cclebꝛa re in eccleſia interdicta.K.fm oſtiẽ. in. d.c. ad hec quoniam.q non.qꝛ iſtud pertinet ad ſo lum papã.de pꝛiuile.c. cum ⁊ plantare. Secus eſſet in ceſſatione a diuinis: qꝛ poſſet ep̃s exci⸗ pere quos vuit ⁊ ſubiſcere ⁊ tempus ⁊ moduʒ determinare †ʒ Inno.in.d.c.vt pꝛiuilcgia. Et idẽ tenet in ecdiẽſia per eum interdicta:allegat d.c.dilectus.ſcd non põt cõcedere vt perſona inrerdicta vel ſuſpẽſa celebꝛet niſi pꝛo delicto alterius ſit ſuſpẽſa ab co.
oz 7 han⸗
N tei dictum.ix.* nõ
A indiger reiaratione:qꝛ ipſo iure nõ te⸗ nctur qs ſcruarc. K. ꝙ in duobus caſibus.
amo quãdo fertur cõtra participantes
cam ercòmunicatis in caſu quo minoꝛem in⸗
nrrüt excõmunicationem ſine canonica mo/
is3 nitione pꝛemiſſa:tunc nullum ẽ ipſo iure ſicut ⁊ ſuſpenſio quclibet. Intellige ſi feratur ab ife rioꝛi a papa.c.ſtatutin.de ſen. excom.li.vi. Et df canonica monitio ⁊ legitima qñ noĩatim admonentur.als non. vt in c. conſtitutionem co.ti.⁊ li.cõtra alios vero lʒ debcat pꝛecedere monitio quando fertur ꝓ cõtumacia m In⸗ no. in.d. c.ad hec quoniam.tñ tenet ſilr ſi pꝛo⸗ feratur ſine ſtriptis qᷓ;uiſ iuder incurrat penã de qua in.c.i.de ſen. excõ.li.vi.⁊.ð. excõmunica rio.ij..ij. Scd magis bꝛeuiter dic ꝙ ĩ illis ca bus in quibus ſentẽtia ercõᷣmunicatiõis nõ tenet:ſic nec interdictum.de quo vide.ð.excõ⸗ mumcatio.iij.per totum. Secũdo quãdo iter⸗ dictum eſt latumꝓpter aliquos:⁊ ipſi nõ ſer⸗ uant eũ tex. eſt in.c.petiſti.de pꝛiuile. Sed ad⸗ uerte ᷣm Moſtien.ibidẽ.ꝙꝙ ſi ciuitas del eccle⸗ ſia eſt interdicta Ppter aliquẽ.i.ꝓpter coꝝ de lictũ;tunc lʒ ipſi violẽt alij tamẽ ſeruare tenẽ tur:ſi aũt ſit poſitum pꝛo coꝛuʒ querela ad co⸗ rum vtilitarem.tunc ji ipfi non ſeruãt nec alij ſeruare tenẽtur:⁊ ſic efficitur nullum.d.c. pcti ſti.⁊ ſic eum intellige. trum qñ interdictũ eſt nullum:tñ matrix eccleſia ſeruat teneantur religioſi illud ſeruare RK. ꝙ ſic. aliter incurrunt penã excõicationis. dc.ex frequentibus. de ſen.cxcõ. in glo. N tereſſe Fm Bar.in.l.vnica *C. de ſcn. quc ꝓ co inter pꝛoſcr. pꝛopꝛie er ſtricte cñt ex⸗ timatio alicuius vrilitatis non habite ꝓpter alicuius factum iniuſtum vel cõceſſioncʒ iiu⸗ ſtam:⁊ eſt duplcx.aliud lucri ceſſantis:⁊ hocẽ quãdo homo impedit᷑ a lucro quod feciſſct ſi talis pecunia ſibi reſtituta fuiſſet: vel ſi rali le ſio ſibi non fuiſſʒ illata ⁊ huiuſmodi. Aliudẽ intereſſc vãni cmergentis:⁊ hoc duplex.aliud in re:aliud ertra rem. Interciſe damni emergè tis in re vel circa rem: quodetiaʒ dicitur intri ſecum fm Barto. vbi..⁊ iſtud eſt ipſa res ſeu ꝛius ertimatio· vel id quod pꝛouent imned ia tc ex ipſa re vt fructus ⁊ partus ⁊ huiuſmodi ponitur exemplum: vendidiſti mihi vinum quod valebat.xx.⁊ tibi tradidi pꝛeciuʒ nec de⸗ diſti nunc valet. xl.ſi traditum fuiſſet tantum habiturus cram:⁊ de hoc if de ac. cmp.⁊ ven. l.ſi ſterilis.p.cum per venditoꝛeʒ. Intcreſſe ex⸗ trã rem vel ertrinſecum eſt quod pꝛouenit nõ cr ipſa re ſed pꝛopter ipſam rem:cxempluʒ vẽ didiſti vinum nec traijidiſti fec ſi tradidiſſes cx co potuiſſem negociari ⁊ lucrari:vendidiſti

Lranum:⁊ q non tradidiſti ſerui mei fame pe
ricrũt ⁊ iſtud qů petat in cõtractibus habes i Liulianus.ᷓ.i.ff. de acti.empti.⁊ vendi.l.cum venditoꝛem.C.dc acti. empti.⁊ ven.⁊. ff. de ver bo.obli. ſi inſulam.⁊ quando teneat᷑ in conſci entia:habes vſura.i.ᷓ.xxx.intcreſſe quãdo ha bet certam quãtitatem vel ſpẽm duplum exce dere non põt:⁊ quãdo excedit vuplum habes in. d.l.vnica.in tex.⁊ in glo.ſed quo ad cõſciaʒ
hes.· vſura.i.. xxx.
Pterpretatio legiſ
MAd quẽ ptinet:ß. ꝙ iterpꝛetatio legis diume vcl canonice pertinet ad papam.c. per venerabilem:qui filij ſint legitimi. Scd inter⸗ pꝛetatio legis ciuilis inquãtũ concernit cieri⸗ cos ſilr pertinet ad papam.vr in.c.i.de iura.ca lum Inquantum aũt cõcernitlaicos pertinet
ad ipẽratoꝛemI.fi.C. de le. qꝛcſt eius interpꝛe⸗ rari cuius ẽ cõdere:de reg.iur.li.vi. Ei itelli⸗ ge vex generalr ſed quãtũ ad vnã cãʒ poteſt iudex etiam intcrpꝛctari.vt no. Inno· in.c.cuʒ ſpeciali.de ap.vide bonam glo·in.c.i.de poſtu la.ꝓꝛela. facit.l.vnica.C. de pꝛofeſſo. qui i. niſi eſſet ita arduum ꝙ firmus intellectus da⸗ rinõ poſſit: qꝛ tũc recurrendũ ẽ ad pꝛincipeʒ.l. pe.⁊ fi.C. de le. Pa.in.c.i.de iura.calum. ¶MDtrũ iterpꝛeratio pꝛiuilegij perticat ad pᷓᷣn cipẽ ſolum h. Pa.in.c.cũ vẽniiſent. de iudici⸗ is. ꝙ ant dubium ẽ fuper poteſtate.ſ.ſi potuit dare.⁊ ſic nulli inferioꝛi a pꝛincipe lʒ: vt in.c.. de tranlla.pꝛela.xvij. q·iiij.ð. qui autem.ix.q.iij cuncta per mũdum Mut dubium eſt ſuperva⸗ liditate vel ſurreptiòc:⁊ ſic poteſt infcrioꝛ iu⸗ dex ſᷣm cõiter doc Ant dubitatio eſt circa ver ba ſolum̃:⁊ runc ſicaſus eſt clarus? deciſibi⸗ is de facili:ſic poteſt inferioꝛ cognoſcere adpᷣ iudicium partium ſm cõiter doc. Rõ q infe⸗ rioꝛ iterpꝛetatur legem ſuperioꝛis in pꝛciudici um parti: vt no. Inn. in. d.c. eñ ſpeciali. Facit c.inter alia.dc fenexcom.⁊.d.l.fi. Si verd ca⸗ ſus eſt dubius ſic pertinct ad pꝛincipem ſi einſ ꝛcſentia de kacili põt habcri.ar.d.c.cũ vcniſ⸗ ſent.⁊.d.c.inter alia.⁊ i.l.ex facto.J.i.. de vul. ⁊ pupil. fubũi.qꝙ ſi de facili non pot adiri pꝛin ceps pp longã diſtãtianiſic potcrit interpꝛe tari per rõnem naturalem ⁊ vcrifimilem que porcſt notari per kxpꝛeiſa verba:pꝛo hoc ẽ ca⸗ ius.in. d.I.ex facto..ij. vbi iuriſconſultuſiter⸗ pꝛctat᷑ legem ex naturati rõne. Itẽ quod not. Inno.in.c. cñ ſpeciali. laeit tex in.c.cum ꝑſonc
de pꝛiuileli.vi Aut dubiũ verſatur circa intẽ⸗ tionẽ pꝛicipis?⁊ nõ põt deſidi ſine magno du bioꝛ⁊ ũc interpꝛetatio eſt ſolius pꝛicipis:ad p̃⸗ dicta facit tex. in.c.venerabilẽ. ð elec. dicit etiq Specu.in ti. de lega.ð. nũc oſtendẽdun ꝙ epſ poteſt interpꝛetari iurium allegationes:de pi⸗
gno.ſignificãte.⁊. d.c. venerabilẽ. pꝛocedit ĩar
duo negocio: vt dictum eſt. ¶ Ptrũ in contractibus ſit interpzetatio fa⸗ ciẽda:vt res potius vajeat qᷓ; percai.&. ꝙ ſic. de fide ĩſtru.c.inter dilectos.in glo.⁊.ff. de re. du. l quotiens ĩ actionibus.de V.ſig.c.abbate F.contra quod fuit. Si Vo res valcret fm in⸗ tellcctũ vtrinſq;:tũc accipiendumẽ illud qðẽ magis veriſimile.ff. de re. du.l.ců in teſõ.⁊ f. de vcr. ob.l.cuʒ qui.⁊ quod cõſucuit.xxviij. di. de ſiracuſane.⁊ quod magis conuenit iuri.de conſue.cũ dilectus.ᷓ.fi· vbi ĩterpꝛetatio fit cõ tra eũ qui legem potuit apertius dicerc. ff. de pac.l.veteribus. de pꝛinile. c.qʒ in glo. Interʒ ⸗ tatio ĩ contractibus fit plena. In leſtamemis plenioꝛ. In bñficijs quoq; pleniſſima.ð dona.
ccum dilecti. Interpꝛctatio locutionũ d firiĩ
ym perſonas que loquuni vel quibus loquit xxvi. di.deinde in glo.
Nterrogationes?
Ieſſione vtrũ ſint faciendea confeſſot. ke. ꝙꝙ ſic. ꝑ tex. clarum. Aug. de pe.di. vi.c.i.vbi
dicit Piligens ĩquiſitoꝛ:⁊ ſubtilis inueſtiga
toꝛ ſapienter ⁊ quafi aſtute interroget a pecc toꝛe qð foꝛſan ignoꝛat vel pꝛe vcrecũdia vclit occultarc: hec ilic. E ſub pena moꝛtalis peccati eas interrogãtioes facere quas cognoſcit neceſſarias cõfitẽti pꝛo validitate cõfeiſionis habens pꝛobabilem opt nionẽ ꝙ cõfitens ex obliuione vel ignoꝛnli ſeu negligentia omittit:ar.c.fit rectoꝛ xliij· di Secus eſet qñ habens ꝓbahilem opionem ꝙ cõfitens talia ſcit ⁊ aduertit:q ſic poteſt cre⸗ dere eñ vel nõ cõmiſiſſe vcl alscõftiſum funſe ⁊ ſic non tene iterrogare niſi foꝛte videret er verccũdia nõ auderet dicere. Dimitlerc at interrogarc ex inaduertẽtia aut obliuionẽ ſᷣ trodo ſit peccarũꝝEx negligentia vcro dimule re interrogationes qᷓs ꝓbabiliter cõſcia ſbidꝛ ctat faciẽdas de neceſſitate vñ moꝛtale peec⸗
tum pꝑ ea que dicã.j. negligentia..i multom
gis vñ mottale qñ ſciẽter:⁊ ſinc oi rõnabili e voluntaric vimittittenct.n. cõfeſſoꝛcir titenrẽ faccre ex ꝑꝛcccpto charitatis caq̃vli
t nota ꝙ cõfeſſoꝛ tenctur

Rbifierẽt rõnabilr ptinẽtia ad neceſſitatè fa⸗ lutis ſẽ ẽ integre ↄfieri ⁊ in viã ſalutis dirige re alr pꝛcuaricat illud pꝛeceprũ Piliges Pri⸗ mů ſicut teiðᷣmMon tñ dʒ cõfeſſoꝛ eiſe nimis ſerupuloſus in iterrogãdo oĩa que poſſibile ẽ cõmiſerit peccatoꝛ ſed ſolũ circa ea dʒ interro⸗ are que ꝓbabiliter credit cõmiſiſſe. £ Quid debet attendere confeſſoꝛ circa intro⸗ gationes. K. hᷣm Aſten. ꝙ tria Pꝛimum ꝙi⸗ icrroget de peccatis non de fabulis vel alijs mũdanis. Scðʒ ꝙ nõ inirogtt niſi ð peccktis cõſuetis:⁊ que cõmuniter ſunt nota explicite Querere eni de peccatis icõſi uctis ⁊ enoꝛmibꝰ niſi i generali ⁊a lõge ⁊ per quãdã circũiocu⸗ tionẽ nocet cõfitentũqʒ ſepe diſcit qð neſcit: pꝛoptereg drꝓuer.xi.ꝗ inueſtigatoꝛ ẽ maloꝛũ oppꝛimet ab eis:⁊ in..5.g qõnẽ.ff. de qõ. ꝓ⸗ hibet ficri qõ ſpecialis ĩ pudicii alteriꝰ Terti um ẽ ꝙ non deſcendat nimis ad particulares circũſtantias peccatoꝝ carnaliur qꝛ vt dicit phᷣs.iij. ethi. Helectabilia q;to magis ↄſiderã turtãto magis ſunt apta mouere ⁊ nocet tali ihterrogatio:⁊ ↄfelſoꝛi:⁊ cõfitenti Sufficit. n. bre vitimã ſpẽm peccati in hmõi:⁊ circũſtan⸗ nas que cadit ſub ſpaãli ꝓhibitionc ⁊ a longe ⁊ cũ verbis honeſtis: vñ nullo modo deſcẽdat ad alia ſpãlter:puta mulicr cõfitet᷑ ꝙ fuit co⸗ gnld ef vas debitum nõ querat poſtea ĩquo loco vel qũo ⁊ hmõi:ſicut faciũt gde ꝗ potius ſunt cõtamiatoꝛes qᷓ; cõfeſſoꝛes qui ſepiſſime Peccãt moꝛtalr delectãdo ſe dehmõi iterroga tðibus:t ꝑp delectarionẽ faciẽdo eas. ¶ Secũco de qbus ſunt iterrogatiões facien de.&. ꝙ ſunt faciẽde de peccatis cõibRicut eſt trãſgreſſio decẽ pꝛeceptoꝝ:cõmiſſio ſeptẽ pec catoꝛun capitaliũ: abuſio anq; ſenſuum:⁊ de circũſtãtijs q̃ mutãt ſpẽm:⁊ aiiqñ que aggra⸗ uãt notabili᷑ nõ Lenbeeibu ſed de illis que cõiter cõtingũt in tali ſtatu: qꝛ deriſio eſſz qͥre⸗ re a fcia de militia ⁊c Mñ vt cõfeſſoꝛ fimplex hẽat foꝛmam iterrogãdi h annotabo talẽ oꝛ⸗ dinẽ g erit qᷓſi vna tabula totius iſtius angcli⸗ ce ſumme circa ea que pertinẽt ad ↄſciam At- tẽde ergo o cõfeſoꝛ qui falutifere vis cõfſio nes audire ad infraſcripta. ¶ Pꝛeſentato tibi penitẽte debes pꝛmo iter⸗ rogare cũ de quo locovel terra ẽ:ſi aliter cum non agnoſcis vt er hoc intelligere poſſi:ſi ha bes auctoꝛitatem ad eu confitẽdum:qꝛ ſies ſagerdos parrochialis non habes poteſtatem niſi ſuper illos qui ſunt de parrochia tug: Fm
184
Pbabes.ð. confeſſio. iij.. ij.⁊..ir. ⁊ ſer ſequẽ tibus Idem dic ſimiliter de ilo cui commiſſa cſt audiẽtia confeſſionum a parrochiali ſacer⸗ dote Si vero eſt tibi commiſſa ab epiſcopo ta lis auctoꝛitas vel ab eiꝰ vicario gentrali in ſ pi ritualibus vel ab alio habente iuriſditionem quaſi epiſcopaleʒ. Tunc ſi es frater minoꝛ vel frater de oꝛdine pꝛedicatoꝛum aut heremita
⁊ huiuſmodi:⁊ talem auctoꝛitatem habes per pꝛeſentationẽ factam ᷣm foꝛmam cle dudum de ſepul.de quo habes..confeſſio.uj.. xvi.v es admiſſus ac ſi eẽt ſeruata talis foꝛma ſic po tes audire omnes de illa dioceſi vel iuriſditòe illius: ⁊ in illa dioceſi ſolum ⁊ non eytra ilam. Si vero non es pꝛcſentatus ᷣm foꝛmam dicte ce. nec admiſſus: ac ſi cſſet feruata:ſed ſoluʒ ri⸗ bi conceſſit icentiam audiẽdi confeſſioncstſic potes vbiq; eius ſubditos audire:de quo vide in. d.y. xvi.⁊ ſequen, Et fi inueneris ꝙ habes Auctoꝛitatem eum confitendi. Interroga.ij. ð eius ſtatu ⁊ conditione ſi alitereuin non agno ſcis:vt perpendere poſſis ſi crit capax abſolu⸗ tionis vel noMam ſi inuencris cum in tali of ficio vel in tali arte quam crercere nõ poteſt ſi ne moꝛtali:tunc indica eia pꝛincipto: ne foꝛte eum audiendqòæ poſtea volens eum abſolue⸗ re ſcand aligetur de te:poſſes tamẽ talem q ha bet aliquid quod non vult dimittere ᷣm ꝙᷓ te⸗ netur admonere ꝙ ſivult confitcri libenter au dies cum: ſcd abſoluere nõ poſſes niſi dimit⸗ tat qð erercereñ põt ſine moꝛtali⁊ quomodo k cum non abſoluas talis cõfeſſio valet ei ad multa bona:pꝛeſertim vt deus citius ulumiet cum ad pnĩiam ſᷣm ꝙ dicitur in.c.quod quidã. de pe.⁊ re Et his dictis ſi voluerit cõfiteri po teris eũ audire ⁊ monita ſalutis dars·⁊ aliquq pniam ſed nullo mõ abſiͤ lutionẽ:qꝛ ſic pecca⸗ res moꝛtalr.de quo habes.ð.cõfeſſio.i. F. xiiij. ⁊confeſſio. vi. Sij. tiij; Interroga.iij. quanti eſt ꝙ non fuit cõfeſſus ⁊ cui cõfeſſus fuit: ⁊ ſi debita bona voluntate fuit confeſſus:⁊ fi fecit penitentiam:⁊ ſi aliquid retinnit ſ cienter qð non fuit ↄfeſſus:vt ex iſtis poſſis ſcire de quã⸗ to lennpoꝛe hʒ confiteri:⁊ ñi confeſſiones facte fint reiterande:⁊ quãdo hoc ſit hẽs 3. ↄfeſſio i.;. viij. cum multis ſe⸗ Interroga.iuij. ſi adhi⸗ buit diligentiam vt ſi dõnum peccatoꝛum hẽat memoꝛiani⁊ ſi in ucnires qð non:puta qꝛ oʒ reiterarecpnfeſſiones de muſto tempoꝛe.⁊ iße penitẽſ h̊ nõ cogitabat:⁊ ꝓpterea nullꝗᷓ poſuit diligentiam ſuper peccgtis cõfeſſis.tũc admo⸗

nendus eſtvt vadat ⁊ conetur reducere ad me⸗ moꝛiam ſua peccata diſcurrendo per ſtatuſ ãs habuit per oſticia que exercuit: per ſocietates quas tenuit:per loca in quibus habitauit: per erercitia que opcratus eii: vt ſic integre conſi⸗ teri valeãt:⁊ quantam diligenriam debeat po ncre. habes.?confeſ.i.ʒ. xij. Mꝛedicris factis rinuento ꝙʒ facta diligentia ꝰm poſſe ſuum ẽ diſpoſitus ad digne confitẽdum:debes cũdeʒ penitentem inducere:vt genuflcxo dicat humi ſirer:confiteoꝛ deo ⁊c̃. vſq; meg culpa:ſi ſcit eñ dicere ⁊ ꝙ ſtet facie verſa lateri confeſſoꝛis: ſi ẽ mulier vel iuuenis:⁊ nõ permittas ꝙ aſpiciat
in faciem ruam:qꝛ multi pꝛopi h conuerunt:
poſtea bonis verbis ⁊ perſuaſionibus induc eum vt dicat peccata ſua. Et ſi ſcit oꝛdinate di cere noli eum impedire:ſed ſolum vade ſupplẽ do: vbi ipſe deficit ĩ expꝛimendo circũſtantias
vel declarando quomodo eſt moꝛtale:⁊ tenct
abſtinere vcl ad reſtitutionem vcl eſt excom⸗ municatus ⁊ huiuſmodi:ſi vides ꝙ ipſe peni⸗ tens hoc non intelligit vel non perpendit: vel ſi neſcit oꝛdinate dicere fac vt confitqatur ſal⸗ tem grauioꝛa que magis grauant cius conſciẽ tiam: vt ex illis poſſis ſcire de quibus debcas eum interrogare:Et dictis aliquihus de gra⸗ nioꝛibus: Si vides ꝙ neſcit oꝛdinate dicere. Incipe tu interrogare eum ſicut in inſraſcri- pᷣris vidcbis:nõ tamen omnes de omnibusvt diri:ſed tm̃ de his quc veriſimiliter pꝛeſumit
cõmiſiſſe vel rõne ſtatus vel exercitij aut con⸗ ditionis perſonc. Etcaue ne eum eraſpercs ꝓ
prer aliquod peccatum donec totam comple⸗ ueritconfeſſionem ne foꝛte pꝛe verecũdia non integre confitcatur: ſed cõpleta ↄfeſſione:tunc eum repꝛehende ⁊ argue ſecundum ꝙ vidcris eicxpedire.
¶ Oꝛdo aũt interrogãdi ſit iſte circa peccata cognoſcendas ⁊ dicenda. pꝛimo circa decem pꝛecepta. Circa pꝛimum pꝛeceptumn decalogi quod eſt. Mon habebis deos alienos ⁊c̃. Exo xx. quod quidem quomodo intelligatur.habes Mꝛece⸗ ptum.ᷓᷓ.iij. ex cuius expoſitione ſic faciẽs iter⸗ rogationes.* Si adoꝛauit aliquam creaturam vel cũ pꝛimo apparet fecit ei aliquã ofonẽ ⁊ huiuſmodi. Si doꝛauit diabolũ ẽt ſub angelo lucis appa rente:qꝛ moꝛtalia ſunt:vide adoꝛatio.ᷓ.x.
Si inuocauit dcmones vel fecit aliqð pactuʒ cum eis: vide ſoꝛs.J.iij.
hercticus.in pꝛincipio.⁊ per totum.
Si vfus eſt nigremancia aromancia ⁊ huiuſ⸗ modi.vide ibidem.. Si vſus eſt ſoꝛtibus vel incantatõibus ad ſcit dum occulta vel furta ⁊ hmõi.vide ibidem. Si voluit ſcire futura ꝑvanã inſpectionẽ cres
ture ibidem..
Si qñ obuiauit alteri animali credi⸗
dit pꝛeſagiũ alicuius futuri ibicẽ. K Si quãdo mulier pꝛegnãs petit ignẽ ⁊ hmõi vtit᷑ ad ſciendũ futura:vide ibidem. Si vſus ẽ lr̃is pũctis aſtrolabio aꝑtione libꝛi: ⁊ huinſmodi ad ſciẽdum futura ibidẽ.
Si obſcruauit ſõnia vt idiuinaret.ibidẽ.ᷓ.v. Si voluit colere deum ſᷣm ritum iudeoꝝ:vide ſuperſtitio.J.i·. Si vſus fuit ligaminibꝰ aut characteribusꝓ ſanitate dãda.vide ſuperſtitio.ᷓ.i. 2 Si fecit annulum qñ icgit᷑ paſſio xp̃i vł chara
eterẽ in tali die:⁊ hmõi. vice ibidẽ..ij.
ibidem.. itj. 3 Si vſus ẽ herbis 5 demones. vide ibidẽ..vi. Si vſusẽ bꝛeuibusligandis ad collum vłpoꝛ tãdis. ibidẽ.ᷓ. vij. Si incãtauit aĩalia. ibidem.ðᷓ. viij.
Si carminauit infirmosibidẽ..ix.
Si dirit vel fecit dici miſſas vl pſalmos:vt gl moꝛerctur.ibidem.Jᷓ.x. Sicolligendo herbas obſeruauit aliqua vans ibidem. xi.—* Si aliquod fecit vt ſciret infoꝛtunium ali⸗ ius.ibidem.. xij. 5 Si ꝑ maleficiũ deſtruxit alið malum ibið.·rij Si ctedidit feminas irc de nocte vel cõuerti ĩ catas ⁊ huiuſmodi.ibidem.ᷓ.xiiji. Si habet libꝛos de pꝛedictis ſoꝛtilegijs vlſu⸗ perſtitionibus teneturcos comburere: als nõ cſt abſoluendus.vt.ð.Curioſitas.v.i.— Si obſuauit dies egyptiacoſ.við ſupſtõ.q.vl. Si dedit poculũ vt amaretur ab aliquo videt moꝛtale:quia omnino ſuperſtitione vtitur Si credidit ꝙ ex cõſtellatione cogatur qui ad bonum vel malum.vide ſoꝛs.ð.ilj. 3. Si vſus eſt ſacramẽtis vł ſactalibusꝓ dand ſanitate ⁊ huiuſmodi.vide ſacramẽtum.j.vl· Si acceptauit duellumvł obtulit vl fuit cau⸗ ſa vt fieret. Wide duellum.
Si accepit ferrum candẽs vł deditꝓ manife⸗ ſtanda veritate.vide purgatio.ði Si eſt hereticus velfautoꝛ hereticoꝛum. vidt
Si vſus fuit arte notona vł cã didicit. Vide
iiunu zwem um zunn gunntn hüimit niſin
Füümmn in
inmin umm — ſuiti — üna

3 . 2 5—
2
.
—
Si fuit dubius in fide.vide hereticus. in pᷣn. infidelitas. x. Si apoſtatauit a fide. vide apoſtata.in pꝛin. Sifecit actũ ifidelitati tioꝛe moꝛti. ibidẽ..pe. Sipoꝛtauit veſtes infideliũ. ibidẽ.ʒ. vltimo. Sinimiã pꝛacticã hʒ cũ iudeis.vide iudeꝰ..i Si balneũ itrauit cũ iudeis.vide balneũ..iij. 5 ¶ Lirca ſcðᷣm pꝛeceptũ.Mõ aſſumes nomẽ ⁊ quõ intelligat habes pꝛeceptuʒ. p.iiij.ex cuius expoſitione ſic foꝛmabis interrogationes. Si vota facta non umplenit vł deliberauit nõ implere cuʒ poſſer:⁊ tenerct᷑ peccauit moꝛtalit
quando teneatur vel non. vide votum p. per
totum.⁊ votum.iij.per totum.
Si aſſenfit unpedimento non implendi votũ vide votum.ij. ð.xij.
Si facta vota ſine determinatione tempoꝛis nimis tardauit.votum.iij..ij.
Si in caſu qñ obligatur ad vota parentuʒ nõ
ea impleuit.⁊ qñ ſit. vide votum.iij. I. viij.
Si impetrauit diſpenſationem voti fine cã le
girima. vide votum.iiij..x.⁊.xi.
Si fecit votũ ſciens ꝙ vouere ñ poterat. vide votũ.ij..ir.⁊ qui non poſſunt habes ibidem. Si fecit votum de re mala fienda que ſit moꝛ tale pcccatũ: peccauit moꝛtaliter vouẽdo.⁊ te⸗
net faccre cõtrariũ. ſecus cſſet de re peccati ve nialis:⁊ quomodo non obiigat. vide votũ.i.j. v.⁊ facit ad hocqð not. in. c. periurium.ᷓi. Si fecit votum de re bona ſed pꝛopter maluʒ finem. vide votum.i.ð.iij. Si apoſtatauit ab aliqua religione vel oꝛdine vide apoſtaſia..ij.⁊ per totum. Si blaſfcmauit dcum vel ſanctos.vide blaffe mia.⁊ quot modis blgſ kematur ibidem.
Si maledixit deñ vf ſctõs.við maledictio..i. Si noiauit deũ vel ſctõs ↄppꝛobꝛioſe vel per
mẽbꝛa verecũda aduertent᷑ peccauit moꝛtalit
ẽt ſi feciter ioco. qꝛʒ pꝛceprũ pꝛedietũ directe.
Si ſacramentis eccleſie fecit aliquod enoꝛme: puta conculcando vel huiuſmodi: qꝛ moꝛtale eſt contra pꝛeceptum pꝛedictum.
Si ſacramenta recepit vel adminiſtrauit in eccalo mortali moꝛrale peccatum eſt niſ in
caſu.de quo baptiſmus.v..xiiij.
Si iurauit falſum quod credebat veruʒ. vide periurium in pꝛincipio. 3
Si iurauit veꝝ cũ tji crederet dicẽ falſñ. ibidẽ.
Si iurautt falfũ ſciẽs ſe mẽdaciũ iurare. ibidẽ Si iurauit aliquod maium ſe facturum.ibidẽ F.i.? uramentum.iij.. vij.
15 7 Si iurauit incõi ſermonc ſine debita diſcreti one ibidem.p.ij. iuramentum.px. Siiuramento affirmauitid de quo dubitabat vide periurium..iij. Siiurauit per verbum:credo quod tamen nõ credebat. ibidem..iij. 5 Si credidit contrauenire iuramento cum tñ non contrafaceret. ibidem..v. Si iurauit ex metu falſ um.ibidem.pᷓ. vij. Si induxit aliquem ad inrandum quem ſcie⸗ bat falſe iuraturũ.vide iuramentum.iij..xi. Si iurauit vituperoſe per deum vel ſanctos ibidem.p. xij. Si iuranit non fm inrentionem dantis iura⸗ mentum · vide inramentum.iiij. in pꝛin. Sinon compleuit quod ſub iuramento pꝛo⸗ miſit in caſu quo tenebat᷑ ⁊ quando hoc ſit ha⸗ bes iuramentum.v.per totun⁊ quo eſt moꝛ talc peccatum non implere quod iuramento pꝛomiſit. habes periurium.ᷓ.i. Si fecit ſe abſoluia iuramento fine cã legiti⸗ ma.vide iuramentũ.vi.ꝑ totũ.⁊ ð cj cgitima que ſit ⁊ quis poteſt ſolucre a iuramento. Bi qñ tenebat oꝛare voiũtarie ſe occupauit in his que diſtrabunt mentem.vide hoꝛe.;. xxvi. Si ſimulauit ſanctitatem quam non habebat vide fimulatio.ᷓ.vltimo. Si adiuraut hommes: vel demones: aut als ceaturas.vide adiuratio per totum. ¶ Circa tertiũ pꝛcceptu m. ſabbata ſanctificco eius expoſitionẽ habes.j pꝛeccptũ..v.cx cuiꝰ declaratione ſic ſũt foꝛmde interrogationes Si exiſtens coꝛpoꝛe ſanus ⁊ nõ occupatus in ſpiritualibus bonis ſterit ociofus nec aiquid
operatur tempoꝛc non feſtiuo:vnde viuat vci
vnde tribuat egentibus; quia magnus exceſ⸗ ſus ocioſitatis videtur moꝛtale peccatum.de quo vide pꝛcceprum.ᷓ.v.
Si in diebus feſtiuis de pꝛecepto non habuit attritionẽ de peccatis moꝛtalibus cõmiſſis: ð quibus non fuit contritus. vide ferie. F.rii. Si vacauit ludis aut coꝛcis.de quo vide coꝛea per totum.⁊ ludus.per totum.
Si non vacauit deo in dictis feſtis ſaltem in aliqua hoꝛa:qꝛ moꝛtale.vt ferie..ix.
Sife it haſtiindia quia ſunt pꝛohibita quibuf cunqʒ diebus ſcht toꝛneamẽta ſm Ricor. in i. diſtin. xxxvij. ex conſimili ra tione. vt in.c.j. de toꝛnca.
Si fecit opus manuale vel fecit ficr in pꝛcdi ctis feſtis in caſibus nð ↄceſſiſ. vide Fcrie que
11

operalicent ⁊ que nõ.⁊ que ſint feſta pꝛecepta ⁊ qũ eſt moꝛtale opus ſeruile in die feſto:⁊ qñ incipit feſtum. vide ibidem.per totũ. Si audiuit miſſã integrã in pꝛedictis diebus vide ibidem.ᷓ.xlij. Si exiſtens in miſſa occupauit ſe in vanis. vi de hoꝛa.ð. xxvi.⁊ Ferie..xliij.
Si audiens miſſũ in pᷣdictis diebus dirix oꝛa⸗ tiones qᷓs tenebat᷑ dicere ex voto vel pnĩa aut rõne oꝛdinis.vide Ferie.ᷓ. xlvi.
Si audire pꝛedicationem contempſit in feſtis vide ibidem.;ᷓ.xliiij.
Si nõ fecit oblationem in miſſa ad quam te⸗ nebatur vide oblatio..i.
Siin dicbus feſtiuis de pꝛecepto cõmiſit aliqᷓ pctã moꝛtalia. vide in.d.ð.v.⁊ Fcrie.· xxvi. Et qʒ difficile ẽ ſcire dicere que peccata cõmi⸗ ſit in feſtis.⁊ interrogare in quoiibet pctõ ſiil⸗ lud cõmiſit in feſto eſt difficile.potes ſine alio ſcrupulo peccatoꝛem interrogare ſic. peccaſti moꝛtaliter in feſtis.⁊ ſi dicit ꝙ ſic. interroga ſcðo in quot feſtiuitatibus. Et fi neſcit intcr⸗ roga cũ ſi quaſi in oĩbus vel in maioꝛi pte ipa⸗ rum vel in minoꝛi. Et tertio interroga ſi in co dem feſto aliq bis vel ſepties ⁊ ſepiꝰ.⁊ſic ſuf⸗ ficit quo ad iſtam circunſtantiã abſq; hoc ꝙ expꝛimat ſpeciem pcccati q· cõmiſit vel abſq; poc ꝙ in quolibet peccato quod confitet inter roges ſi fecit in feſto qð benc nota.
7 U Lirca quartũ pꝛecepruʒ. honoꝛa patrem ⁊c̃.
cuius expoſitio habet᷑ Pꝛeccptum..viij·⁊ ex
qua interroga vt infra.
Si nõ dilexit pr̃eʒ vel matrẽ.vide Filiꝰ.v.xxx.
Si non oſtendit cis ſigna dilectionis ſed dure
ſc habet cum cis.ibidem.
Bi dirit cis verba iniurioſa vł verberauit qꝛ
videtur moꝛale per dicta.in dicto..xxx.
Bi non obediuit cis.vide ibidem.
Si non ſubuenit cis indigentibus.ibidem.
Si non ſeruiuit in infirmitatibus coꝛum.vel
fecit leruiri ibidem.
Si malcdixit eis.vidc maledictio.ð.i.
Bi nõ fuit exccutus coꝝ volũtates ſen legata
facta poſt coꝝ moꝛtẽ. vide executoꝛ.ð.xxuj.⁊
xriiij. ⁊ Meres.J.v.vſq; ad.pᷓ.xij. ⁊ legatũ.i.⁊
ij. per totum. s( Lirca quintum pꝛeceptũ. Mon occides. vi⸗ de Mꝛeceptum..ix. ex quo ſic interroga. Bi habuit animũ offendendi pꝛoximũ in per⸗ ſona vulnerando:mutilando:occidendo:⁊ hu iuſmodi.vidc in. d..ir.
Gi vulnerauit vel oecidit aliquẽ.vide ibiceʒ, Si cõmiſit homicidiũ ſpũale.ſ.inducendo ali⸗ quem ad peccatum moꝛtale vł alijs modis de quibus habes Momicidium.iiij. per totum. Si pꝛocurauit aboꝛſum alicuius mulieris. vi de aboꝛſum.per totum. Si incarcerãri fecit aliquem indebite. vide Larcer..i.ij. ⁊.iij.
Si pueros tenellos tenuit iuxta ſe ĩ lecto⁊ ſuf
focauit doꝛmiendo.vide Momicidiũ.ij.ʒ.xx. De multis modis quibus fit homicidiũ ⁊ cũ pctõ moꝛtali hẽs homicidiũ.i.ij. ⁊.iij. per totů
Si aſperit ſpectacula in quibꝰ ĩminebat ꝑn
lã ꝓbabilc moꝛtis vel mutilatõis mẽbꝛoꝝ vt
toꝛncamenta:haſtiludia ⁊ hmõi peccauit moꝛ
taliter in duobus caſibus. Pꝛimo qñ tali aie aſpexit ꝙ ctiã ſi pꝛecipcrei ei ne ſtaret ad vidẽ dũ:nihilominus nõ deſiſteret. Scðo qñ eius aſpectio eſt cã vt fiant ſine qua nõ fierent. als eſt veniale peccatũ de ſe:niſi foꝛte rõne ſcanda li:vt in clericis religioſis ⁊ huiuſmodi. Circa.vi.pꝛece ptũ.Mõ mechaberis. videʒ⸗ ccptum..x. ex cuius expoſitione ſic foꝛma in⸗ terrogationes. Si fecit foꝛnicationem vide ibidem in.d.qx. Si cõmiſit adulterium.ibidem.
Si ſtupꝛum perpetrauit.ibidem.
Si ſacrilegium operatus eſt.ibidem.
Si inceſtuoſus fuit. ibidem. Si fuit ſodomita.ibidem. Si alio modo per ſeſe polluit qualitercunq;. vide Luxuria..ij. Si voluntarie cogitauit de hmõi peccatis ꝙ⸗ pter delectationem.ibidem. Si voluntate deſiderauit aliqð ipſoꝝ cõmit⸗ tere ibidẽ. Wñ haduerte ꝙ totiẽs peccat Inò taliter: quotiẽs B deliberate appctit ꝑpetrare ex diuerũs interuallis tꝑis vel pſonari: pula qʒ nunc deſiderat vnam perſonam ad malefa ciendũ:poſtea occupatus in aliquo alo all co gitat.demũ poſtea iteꝝ recoꝛdat de ila ꝑſona ⁊ iterũ eã concupiſcit. Similiror qñ nunevns pſonã ⁊ poſtea aliã deſiderat: qꝛ in iſtie cab funt diuerſe auerſiones alique rõne tpis:all rõne materie.vñ qʒ in hoc pctõ carnis mãgis ſũt inuoluti hoies cõier qᷓ; in alio ⁊ mltů im moꝛari in interrogatione de hmõieſt pericui
ſun ⁊ conteſſoꝛi ⁊ confitenti: vt dictů cſtʒo vt expedite poſſis que ſũt neceſſaria ꝑrraniu talem modũ tenebis. Si illa ꝑſona que coni tet eſ ꝑſona ſpũalis vel mulier aut alquis ve
—
wi . im min WW wim ſn anpit linn nmi luni unn yinid nu iunuisn zuſjn mtin lmin inm nun ku it ſun
uſu
tiin

reeundus ⁊ qui non eſt coniugatus pꝛeſertim purlia interrogabis eam. pꝛimo ſi cõmiſit ali⸗ qð petm̃ inhoneſtatis:vellururie: operc:vł vo luntatc. Si nihil dicet ⁊ tñ tibi videbit᷑ ꝙ ſit ĩ⸗ nolnta in aliquo. Tunc interrogabis eũ de co gitationibꝰ. Si delectatus eſt cogitare de hu⸗ iumodi carnalibus.⁊ inuento ꝙ ſic: declara ei quõ eſt peccatũ moꝛtale:vthabes.. Cogitatò Fij. Poſtea pꝛocede ⁊ interroga: ſi delectata eſt audire loqui de huiuſmodi vel videre: vei tangere ſe vei aliam perſonã Ppter huiuſmo⸗ di delectationem: ⁊ quotiens: ⁊ ſi in diebus
feſtis magis qᷓ; in alijs. ⁊ ſi inucneris ꝙ talia
cõmiſit potes poſtea intcrrogare fi habuit ꝗi quã pollutionẽ pꝛopter talia per ſe vel cũ alia ꝑſona vt ſic caute inducas eam ad confiendũ que ex verecundia foꝛte taceret. Si vo pſona
ne confitetur interrogata pꝛimo gencraliter ſi aliqð pctĩ lururie cõmiſit:⁊ reſpõdet g ſic interroga ſi fuit cũ femina vel femina cũ ing⸗ ſculo:⁊ inuento ꝙ ſic. interroga ſicrant ſoluti vcl non:ſi affines vel conſanguinci. Si religi⸗ oſus vel rcligioſa:⁊ huiuſmodi:vt ſcias ſi fuit foꝛnicatio vel adulterui ⁊ huiuſmodi Et inuẽ
ro ꝙ in hmõi eſt inuolutus. Tunc non opoꝛtet
interrogare de cogitationibus moꝛoſis qꝛ cõi ter funt in talibus deliberate in malũ ſi poſſi⸗
bilitas adeſſet. Ideo circa tales interrogabis
pꝛimo de cogitãtionibus pelibcratis in malũ iſtud. t qꝛ numerũ diffjcile eſt ⁊ varietatem
perſonarũ expꝛimerc:ſufficit tibi quo ad neceſ
ſiraten confeiſionis:vt interroges quantũ ꝑſe ueraui in talibus cogitationibus.puta a tpe uo als confelus eſt qð eſt annus vcl plus. ſecundo interroga qᷓ; ſepe tales cogitationes habuit. puta bis in dic vł in hebdomada:aut pius oibus computatis: vel ſi foꝛte maioꝛem partẽ rempoꝛis in huiuſmodi occupauit. Ter⸗ tio ĩterroga ſi ſic in diebus feſtiuis:ſiẽ in alijs circa pꝛcdicta vacauit:vel foꝛte plus in feſtis. Dnarto interrega ſi in eccleſijs vel locis ſacrꝭ eas habuit. Quito interroga ji ſic deſiderauit coniugatos:reli ioſos:cõſanguincos:⁊ hmõi ſicut alios indifferenter. Serto interroga ſi ſe puis vartauit mentẽ de vna perſonaadaliam Fn qꝙ occurrebant memoꝛic vcl magis ſtetit in deſiderio cũvna perſong. xt ſic ſufficit quo adcogitationcs:iʒ alo modo numcrũ vel tem pus zut locum cxpꝛimere neſciat. Et idem ſer uandũ eſt in omnibus peccatis que ſepiſſime
cõmiſſaſit pꝛeſertim quo ad quattnoꝛ pꝛima.
166
Moſtea interrogabis eum ſi vt ſuũ poſſet cõ⸗ ſcqui deſideriũ malũ dedit operaʒ in ducendo coꝛcas.in dando munera:in faciendo matina tas cantando:ſonando: pꝛocando: loquendo: ambaſiatas mittendo:litteras ſcribendo ⁊ hu iuſinodi. ⁊ quantum ſe occupauit in iſtis: ⁊ a quanto tpe ⁊ ſi dichus pꝛecipue feſtis vel in eccleſiis aut locis religioſis. Mel ſi fuit ꝑſona cui pꝛcdicta fiebant:interroga ſi conſenſit vt talia fierent vel exhibuit ſe ↄſ pectui talis vel recepit litteras aut muncra:⁊ quantũ tp̃s ꝑſe uerauit: ⁊ fi in feſtis vel in ecclcijs. Mam faci entes ⁊ ↄſentientes in hmõi om̃cs moꝛtaliter peccant. Et fi muncra ſũr q̃ inducant ad amo⸗ remcarnalem cogenda eſt vt pauperibus ero get. Si Vo talia non ſunt nõ eſt cogenda niſi de bono conſilio ſi ilc donare potuit. de quo habes donatio pꝛimo.per totum:
Poſtea habes eũ iterrogare de opere luxurie Et ſi dicit ꝙ peccauit cũ femĩa maſculus ſiue femina cũ maſculo nõ habes quererc niſi ti Pꝛio ſi erãt ſoluti vel cõiugati affines vel re ligioſi ⁊ hmõi vr ſcias quc ſpẽs ſit luxurie. de quo habes luxuria..ij. Scpᷣo interroga ſi ſic tit naturaliter in vaſe debito ſi dicit ꝙ non. Moli q̃rere quõ vel in qᷓ loco coꝛpis cognouit caimnqꝛ non expedit ſufficit dicat ꝙ nõ invaſe debito:ſed extra pollutus cſt ſiue incepcrit in vaſe ſiue nð. Tertio interroga. ſiſic peccando cũ tali qucſiuit cuitare generationẽ vcl ſtetit tali mõ ꝙ non poſſet fieri. Quarto quotiens vei quantum perſcuerauit ⁊ ſi in feſtis vt in plus vel in eccleſia ⁊ ſufficit.
Si dicit ꝙ peceauit pſe polluẽdo ſeip̃m volũ tarie nõ opoꝛtet q̃rere de mõ ſed ſolũ quotiẽs vcl quantũ ꝑſeucrauit vt.⁊. dictũ eſi de cogita tionibꝰ. Et ſcðᷣo ſi deſiderauit facere malũ cũ alia ꝑſona qñ talibus dabat operã.⁊ que ſint ille perſone.ſ. ſi ſoluti vcl affines ⁊ hmõi. Bi dicit ꝙ peccauit cuʒ alio maſculo polluẽ⸗ do ſc cñ eo non opoꝛtet quererc. de loco coꝛpis ſed de quotiens:feſtis vel loco ſacro:aut ſi ꝑſo na crat ſibi cõſanguinea.vel religioſa ⁊ hmõi ⁊ſi cum diuerſis perſonis. Et ſi conſenſit pꝛo pter lucrum vel munera:conſulat vt det pau⸗ peribus taliter acquiſita. Si confitetur qꝙ peccauit cum brutis non o3 querere de nomine bꝛuti vclloco coꝛpoꝛis ſed ðc quotiens.⁊ ſi in feſto vel in Et ſic pertranſirc. qð bene notabis. Si fuit mediatoꝛ peccatoꝛuʒ carnaliũ. Mam 3

10
tales grauiſtime deũ offendũt. vt pʒ in· c. noli de pe.di.i.⁊ tenent᷑ quantũ poſſunt raliter in ductos reducere ad bonũ ⁊ ſunt inducendi ad reſtiruendũ quicquid ꝓpter hoc lucrati ſunt. Si ſeduxit virginem ꝓmittendo eam accipe⸗ re in vxoꝛem ⁊hmõi. vide ſtupꝛum · per toluʒ · Si habuit pollutionem doꝛmiendo. vide pol⸗ lutio.per totum. Si ↄtraxit cũ alqᷓ clandeſtine. vide clãdeſtinũ ¶ Eirca.vij. pꝛeceptũ.Mõ furtũ facies.cuius cxpoſitio haber pꝛeceptũ.p.xi.vñ ſic interroga
Sifecit furtũ ꝓpꝛie dictũ ⁊ quid ſit. vide fur⸗ rum in pꝛin.⁊ qñ ſit moꝛtale.ibidem.ðᷓ. xxxiiij
Si cõmiſit rapinam que eſt qñ violenter acce
pit alienum maius peccatũ cõmiſit qᷓ; furans
vt in.c.penale eſt. xiiij.q.v. Si res naufragantium accepit. vide naufra⸗ gium.per totum. Si pedagia iniuſta vela quibus non debuit exegit.vide pedagium.per totum. Sicractões vl talias excgit. vide talia. ꝑ totũ Ii bellum iniuſtum ſecir vel in co fuit. vide bellum.per totum.
Si participauit ĩ dãdo dãnũ ꝓximo opando mandando:ↄſ ulendo:ↄſentiendo:adulãotre ccptãdo:defenſando: comedẽdo: emẽdo. Mõ obuiando ratũ hñdoꝛnõ manifeſtãdo ⁊ hmõi
de qbꝰhẽs furtũ.ĩ multi..⁊ reſtitutio.i ꝑ totũ
Si inuenit aliquid quod nõ reſtituit.vide in⸗ uenta per totum.
Si aliqua pꝛeſcripſit mala fide. vide p̃ſcriptio Si cõmiſit vſurdᷓ.vide vſura.i.per folum.
.
Si mutuauit pecuniaʒ vcigranũ vinum ⁊hu
iuſmodi vt aliquid lucretur. vide wbidẽ in pᷣn.
Fi mutuauit fuꝑ aliqð pignus vteis fructꝰ pẽat donec pecũia ſibi tradat.vide pignꝰ.ð. xv Si emit aliquid ꝓ minoꝛi q; valerct ꝓpicr p⸗ nentionẽ ſoiutionis.vſura.i..lxiij. Si vendidit pꝛo pꝛecio carioꝛi pꝛopter dilatio nem ſolutionis ibidem..lviij. Si fecit cambia ſicca ⁊ humuſmodi illicita. ibi⸗ dem.S.ii.cum pluribus ſc.ᷓ. Si dedit pecuniam in ſocictateʒ nolens ſcire aliquid de periculo.vidc focietas..vij. Si dedit ↄialia in ſocidam volens habere ca⸗ pitalc faluum.vice ſocietas.ij.per totum Si accepit fub vſuris ſine neceſſitate vci ab eo qui non crat paratus.vicc vſura.ij.ð.ij. Si acccpit in dono aliquid ab eo qui donare non poterat vide donatio.i.I. xxxviij.
Si accepit a perſonis eccleſiaſticis aliqua bo⸗
na eccleſiarum.vide alienatio.ð.xiiij. Si incendit eccleſias vl fregit aut loca religio ſa.vide excõmunicatio.v.vci alio modo fuit incendiarius.vidc incendiarius. Si fecit cencuſſionem cõminando niſi mihi dedcris ⁊c̃.vide concuſſio.per totum. Si vt haberet aliquid cõſenſit in aliquod opꝰ peccati moꝛtalis.vide auaritia.S.ij. Si per ſimomaʒ aliquid acquiſiuit.vide fimo nia.per totum.⁊ dicam circa ſtatus. ¶irca.viij. pꝛeceptum. Mon dices falſuʒte ſtimoniũ ⁊c̃cuius expoſitio habetur pꝛceeptũ F.xij. ex qua potes ſic interrogare. Si dixit mẽdaciũ in iudicio vcl extra ð doctri nam xpiane religionis vel in danmũ pꝛoximi vide mendaciũ..ij.⁊.iij.⁊ teſtis.I.xxx. Si noluit teſtimoniũ dicere pꝛoductus in te⸗ ſie m.vide teſtis.ᷓ.xx vi.⁊.ᷓ.ixvij. Si vſus fuit aſtucia.vide aſtucia.ᷓ.i.
i
—
Si accepit pecuniam vt non diccret veritatẽ
vide teſtis.ð. xx viij. ¶ Wirca nonũ pᷣceptũ.Mõ ↄcupiſces domũ ꝓ i rimi⁊. ⁊x. Mõ deſiderabis vrorẽci qᷓlit itct ligãt hẽs pceprũ..xiij.ex qbꝰ poteſinirogare Si voluit hre res ꝓrimi ſui qualitercunq; ſi⸗ ue cũ iuſticia vel cuʒ iniuſticia ⁊ deliberate qꝛ pctm̃ moꝛtale eſt ð iſtud pꝛeceptũ:ſecus eſſet ſi optaret hre ſalua iuſticia qꝛ ſic vel nullum vel veniale elet peccatum.vide auaritis. ß.i. Si fuit contentus haberc amatoꝛes velama⸗ triecs huiuſmodi.de quibꝰ dic vf. ð.cogitatio. Gi poſuit ſe ad feneſtras vt videretur. dic vt ð. hiccirca pꝛeceptum non mechaberis. ¶irca.vij. peccata moꝛtalia pꝛimo interrd ð ga de fuperbia ⁊ ſic foꝛma intetrogationes. Si pꝛopter meꝛdinatum amoꝛem Excellentie egit aliquid contra diuina pꝛeccptã. vide ſup⸗ bia.in pꝛin.⁊.J.i. Siertimauit habcre bonum quod habet ſe non a ded. vide ſuperbia..ij. Si bons que habuit credidit a deo ſibi data pꝛopter ſua merita ibidem. Siſe iactauit hre bona que nð pabebat ibidꝭ Fi veſpectis alijs ſingulariter appetit videri haberc quod non habet ibidem.. irca fitias ſuperbie interroga pꝛimo de m⸗ birione. vide ambitio quid ſit in pꝛincipuo. Si deſiderauit beneficia eccliaſtica pꝛincipã 7 ꝓpi honoꝛẽ vel bonũ tꝑale. vide ambitio. hi Si appetiuit dignitarẽ ſciẽs ſe indign ibꝛ Si queſiuit dignitates ꝑ vias illicitas. ibidẽ.
uun win im kiſun nilun uunin Ninn zwn jmi wiium hniu muii inimm wjini n uinut iünc ſuni uül umin tun

Riemit officia. vide officiũ..i. St mutuauit ſuꝑ ipſis officijs. ibidẽ..iij. Sip partialitatẽ queſiuit officia vt oĩmõ ad. iuuet partẽ moꝛtaliter peccanuit ꝓpter inoꝛdi nationcm voluntatis. De.ij. filia que df pᷣſumptio quid ſit. vide pꝛe ſumptio.ij. in pꝛin: Si uit ſe ad faciendũ que erãt ſupꝛa facul⸗ tatem ſuam.vide pꝛeſumprio. Sicxercnit officium qð neſciebat in periculũ Prini. vide ibide. Si expoſuit ſe periculis pctõꝝ moꝛtaliũ ꝓba biliter moꝛtaliter peccauit. Si aduertcbat de periculo.vt pʒ ꝑ ea que notaui Logitatio. Si nimis pꝛeſumpſit de dei miſericoꝛdia. við Ee umptio.
c.nj. filia que dic it᷑ curioſitas.vide curioſi⸗ tas.quid ſit in pꝛin. Si ſtetit ad audiendũ pec cata que aliquis confitebatur. vide confeſſio vltimo.ᷓ.x vij⸗ Si voluit addiſcere vel videre aut andire que fieri nõ pñt ſine moꝛtali pctõ.puta feꝛnicatio nes ⁊ incantatões ⁊ hmõi. vide curiofi tas.F.i. Si voluit addiſcere a quibus ñ debuit vt de⸗ monibus.ibidem
ivoluit experiri que nõ licent vt ſi incanta tiones hñt effectũ· moꝛtalit peccauit.ibidem. Si attẽdẽs curioſis dimittit addiſcere vf intẽ dere ncceſfarijſ ad ſalutẽ ẽ moꝛtale pctm̃ ibidẽ De.iiij. filia que eſt ingratitudo. Si deſpexit beneficia dei aut alterius.vide in⸗ gratitudo..i. Sinon retribuit benefactoꝛi. ibidem. Si benefactoꝛi imuriatus eſt.ibidem. De · v. filia que nũcupat᷑ iudiciũ temerariũ d
t.vide iudiciũ.ʒ.xvij.—
Si iudicauit in malũ determinate factũ alteri us.vide pꝛeſumptio.i. Si vſurpauit iudiciũ nõ diciũ.y. xvij. quò multipliciidr temerariũ. De. vi. filia quc d adulatio. Si fuit adulatoꝛ alicuius de pctõ perpetrato vide adulatio.j.i.⁊.ᷓ. v. Si adulando pꝛouocauit aliquẽ ad ſuperbiaʒ vide ibidem.
De. vij filia ſuperbie que dt irriſio ⁊ quid ſit.
„
vide deriſio.in pꝛin. Si deriſit ꝓxum ũ.vide deriſio..i.
Si deriſit ſacfa vel volẽtes ſernire deo.ibidẽ. De. viij. filia que eſt tentarc deñ ⁊ quid ſit. vi⸗ de tentare deum. S
hñs officiũ.vide iu⸗
Si erpoſuit periculo ꝓbabili moꝛtis fine ne⸗
ceſſitate.vide intimiditas ⁊ tentare deum.
De.x.filia que eſt pertinacia ⁊ quid ſit, vide Pertinar. E fuit nimis ptinar in ſuo ſenſu. vide ibidẽ. De vitima filia que eſt arrogantia.vidc arro⸗ gantia quid fit.— ¶Circa vanam gloꝛiam que quomodo aliqũ eſt capitale peccatum.aliqũ filia ſuperbie.við vana gloꝛia.. Si voluit laudari de eo quod eſt contra deñ. vide ibideʒ.. i. Si pꝛctulit gloꝛiam ſuam deo. ibidem. Si oꝛdinata ad noſtram ſalutẽ rettulit ad gl⸗ riam ꝓpꝛam.ibidem. 8 Si conſtituit finẽ in laude hoĩm. ibidem. Circa filias vane gloꝛie ꝓut eſt capirale vitiũ interroga pꝛimo de oꝛnatu indebito ⁊ qñ ſit ĩ⸗ debitus habes Dꝛnatus.p totũ.⁊ ſic iterroga. Si mala intentione oꝛnauit ſe. ibidem. Si inhoneſte.ibidem. Si nimis ſuꝑflue.ibidem. Si nouas inuentiones adinucuit.ibidẽ. De inobedientia que eſt. ij. filia. vide inobedi᷑ tia.per torum. De inobediẽtia circa pᷣcepta eccke ſic ĩ terroga Si obſeruauit feſta pꝛecepta ab eccieſia.⁊ que ſint habes ferie..iij. Si ieiunauit in vigilijs pꝛeceptiſ.vide ieiuniũ F. vij. que ſuut pꝛecepta. Siconfeſfus eſt ſemel in anno. vide confeſſio ij. F.ij·⁊.iij. Sr ſuſcepit ſacfm coꝛpoꝛis xpi ſemel in anno vide cuchariſtia.ij. in pꝛin. ⁊ ꝑtotũ Si audiuit miſſũ ĩ feſii pᷣcepti.við feric.p.xlij. Sifecit toꝛneamenta ſcu conſenſit vt fierent. vide toꝛneamentũ.ꝑ totũ. Si contraxit matrimonium clandeſtine. vide clandeſtinũ.ꝑ totũ. Si ſecit aliqð coꝝ qð Phibet ſub pena excõis late nie. de q̃ vide ercbicatio. v.⁊.vi.⁊. vij Si fuit ercõicatus ab aliquo. Si parricipauit cü excõicatis. vide excõicatio viijꝑtorũ. De inobedientia certarũ ꝑſonarum habes in⸗ fra circa ſtatus. Si fuit inobediens ſuis pꝛelatis vel dñis.við obedientia.⁊ vide inobeqientia. Si fecit 3 ↄſciam. vide conſcia..i. De iactantia q̃ẽ. iij filia. vidc iactantia in pn. Si iactauit ſe de aliquo pcecato moꝛtali facts * 5

—
vide idem..i
Siiactauit ſein vituperii alioꝝ.vide ibidẽvr
in deceptionẽ alicuius ibidem. De ptinacia qᷓ ponit᷑ ab aliqbus filia ſuperbie babes.ð.ᷓ.xiiij.— De ipocriſi. vide ſimulatio..iiij. Si ſimulauit ſctitatẽ in deceptionẽ populive
vt aſſeqͥret᷑ pꝛelationes.ibidem.
66
Et qui
vide ſolutio.ʒ.xxv.
De diſcoꝛdia que eſt. vi. filia vane gloꝛie. vide diſcoꝛdia.
Si noluit cõcoꝛdari cũ alijs in his que erant bona ꝓpter elationẽ ſuqᷓ.ibidem.
De contentione q̃ eſt. vij. filia. vide contentio. Si hũit ↄtẽtiʒ ꝑp emulationẽ alicuius ibidẽ. Si ↄtẽdit diſputando ↄtra veritatem.ibidem. Si ↄtendit in iudicio ꝓtra iuſtitiam.ibidem. Si ↄtẽdit ita ĩoꝛdiate ꝙ ſcãdalũ faẽ aliqbꝰ.ibi. Si ſuboꝛnauit aliquos i electione vel teſtimo⸗
nio ⁊ huiuſmodi.vide ſuboꝛnstio.
Si nimis vilipendit ſe.vide ironia. De aſtutia.ſi vſus eſt fimulatiõe.vide aſtutia. ¶ Circa auaritiũ que eſt capitale peccatũ.vide auaritia.in pᷣn.quid fit.
ia conſiſtit in retimendo acquirẽdo ⁊
appetendo ſic interroga. Si retinuit que reſtitucre tenebatur.vide reſti
tutio.iij.ꝑ totũ.⁊ qs tenct᷑.habes reſtitutio.i.
Si nõ ſoluit creditoꝛibus in rermino ců poſſʒ Si retinuit ſupflua ⁊ nõ fecitelemoſynas.vi Si nõ fecit elemoſynã de arte ſua.puta medi⸗ cus pauperi infirmo.aduocatus cliẽtulo pau pcri.de qͥ vide aduocatus..x.⁊ medicus.I.v. De auaritia in acquirendo.vide auaritia.p.ij. ⁊ ſatis patet.ð.in. vij.pꝛccepto.
De auꝛritia in appetendo.habes auaritia..i. Gi appetiuit illicite vel illicita vel multũ aĩo ſuffocato.vide ibidem.
Circa filias auaritie.pꝛima eſt ꝓditio.
Si ꝓdidit caſtrũ vcl terrã inimicis vltra moꝛ tale tenet᷑ de oĩ dãno. Si ꝓdidit res ꝓrximi volẽ̃tibꝰ eas auferre in ⸗ iuſte vltra moꝛtale ſilr tenet᷑ ad reſtitutionem Si habita ſub ſigillo ſecreto vel ↄfeſſionis re⸗ uelauit habes ↄfeſſio vlti..i.x⁊.. xxiij. Si apperuit lias alterius figillatas,vide falſa rius. S.ij. Si ſecreta dij ſui reuelauit in eiꝰ dãnũ vltra moꝛtale tenet᷑ ad reſtitutiòʒ.vide feudũ.ʒ.xxi. De fraude que cſt.ij.filia habes fraus.
Si fecit fraudẽ legi.ibidẽ.ᷓ.j. Si fraudauit inſtaſ gabellaſ.við pedagiũ.ʒ.vi Si vendidit vnd rẽ ꝓ alia.puta vinũ limpha tů ꝓ puro:coꝛrupta ꝓ ſanis:pecus ꝓ caſtrato ⁊ hmõi.habes emptio.ᷓ.viij. Si aliquã fraudẽ fecit in deceptionẽ pꝛoximi. vide dolus.J.ir. De fallacia qͥ eſt.iij. filia.habes falſarius. Si falſificauit aliqð inſtrm:bullã:vellibꝝ.vi de ercõicatio.v.caſu.iij.⁊ falſarius.j.i.cũ ſe. Si deſtrurit inſtta vcl ſcripturas.vide falſari us.F.iij. Si— ſcripturas.vide reſtitutio.iĩlit tera ſcripturas. Si falſificauit figilla pᷣlatoꝝ.vide falſarꝰ.j j Si falſificauit menſuras.ibidẽ.q.xi. Si monetã.ibidẽ..iiij. cũ ſequentibus. Si ex falſa cã obtinuit aliqi beneficiũ eccleſ⸗ aſticũ vltra moꝛtale tenet᷑ renũciare ſi als non obtinuiſſet.vide reſcriptũ.ᷓ.iij. Dc inquietudine mentis qᷓ quiſ nimis ſeliciꝰ eſt circa tꝑalia.⁊ tũc eſt moꝛtale pctm̃ qũ peã quis omittit ncceſſaria ad ſalutẽ.ais eſt veni le pctm̃.vide inquietudo. De violentia que eſt.v.filia ſatis patet in. vij pꝛccepto ⁊ in titulo Rapina. De imiſericoꝛdia q̃ eſt. vi. filia qᷓ non ſubuenit qs indigẽti:hẽs auaritia..iij.⁊ elemoſpna.q.i De acceptione ꝑſonarũ que eſt.vij. filia habeſ acceptio ꝑſonaꝝ. Si ĩ iudicio accepit ꝑſon vłĩ diſtribuẽdis of ficijs vel bñficijs vel ełynis.vide ibidẽ ꝑtotũ Si in electionibus nõ elegit magis dignũ.vi⸗ de electio.ᷓ.xxi. Dc turpi lucro ꝙcſt. viij filia. við turpe lucriũ ⁊ tale eſt pctm̃ quale illud ꝓpter qð acquirit. De ludo qui ꝓuenit aliqñ ex auaritia. vide lu⸗ dus.ꝑ totum. 2 Si luſit ad pillã vel aliũ ludũ in quo verſatur induſtria.vide ludus..ij. qů licet. Si ludit ad ludũ in quo verſat᷑ foꝛtuna.ibideʒ § ſictit ad inſpiciendũ ludentes. vide ibidem — eſt Zria auaritie ſed tñ pctĩ.vi e pꝛodigalitas. Si ſupflue erpendit res in pompis:cquiſ⁊ hu iuſmodi.notabilis erceſſus videt moꝛtalis. vt patet Sꝛnatus.ᷓ.vi.⁊ ibi vide. ¶irca luxuriã que eſt capitale vitiã. vide ly i xuria.⁊ de hoc habes.ð.vi. pꝛecepto.
uim i mn ui nt wu in iwi imn unin hnun uinii kilij nnm un hinimi ufſar tucm ſiin mijni nijtiu nn i.

Fima Vo filias lururie quaꝝ pᷣma eſt cecitas
mentis. de qua Cecitas mentis.in pꝛincipio. Siita occupatus fuit in mundanis mente ꝙ neſciraliqd de deo intelligere vel neceſſaria ad ſalutem · vide ibidè.. i. De pꝛeapitatiõe qͥ et.ij. filia.vide pᷣcipitatio.
Si fuit pꝛeceps in opibus ſuis contẽnens cõ
fiderare vel in pericuiũ. vide ibidẽ De incõſideratione que cſt. iij. filia luxurie. vi du inconſideratio. Si fuir incautꝰ marime vbi ĩminebat piculũ
vcl vbi tenehat᷑ de leui vel leuiſſima culpa qꝛ k
excuſet aliqũ a moꝛtali nõ tſi ab obligatiõe re⸗ ſtitutionis. vr habes culpa.ð. v.⁊. vi. De amoꝛe ſui quo quis qucrit delitias ⁊ quie⸗
tem.vide amoꝛ ſui.
diligere..iij. Si voluit ꝑpetuo ſture in můdo.vide ibidem.
De amoꝛc ſcculi qui eſt. v.filia luxuric.habes
BSi dilexit mundũ conſtituens ibi finẽ vł ad
voluptatẽ. vide ibidẽ. 8 De hoꝛroꝛe futuri jecki ex quo hõ vellet nũqᷓj moꝛi.vide diligcre..iij.
De incðſtãtia qͥ eſt. vij. filia habes incõſtãtia. e odio dei quod eſt.viij.filia luxrurie habes odium dci.
De ſnitiloquio aut ſcurilitate que ſunt filie lu rurie dic ſi vſus eſt verbis libidinoſis aut in⸗ boneſtis aut geſtibus vel ad ꝓuocandũ alios: vl vñ ꝓbabiliter hñt pꝛonocari ad luxuriũ eſi moꝛtale pctm̃. Idem dic de turpiloquio. vide ſcurilitas ¶ Lirca gulã q̃ eſt alind capitale pcrm̃ ſũt foꝛ mande interrogationes circa eius ſ becies. Si pꝛcucnit hoꝛam in comedendo. Si nimis laute comedit. Si nimis comedit.
Si cũ nimio ardoꝛe ſeu appetitu ⁊ qñ gula ſit moꝛtale pctm̃ in pꝛedictis habes gnia. De eius filiabus. quaꝝ pꝛima eſt ebꝛietas.vi⸗
Si ninnũ ſtudiũ apponit.
de ebꝛietas qᷓ eſt moꝛralc pctm̃.
Dc hebetudine mentis quc eſt.ij. filia.vide he hetudo. 72 De inepta letitia.ſcias ꝙ nõ eſt moꝛtale pctm̃ mſi ꝑ ipſam diſſoluerct quis in ca que ſůt moꝛ tals pcti.vr coꝛigando in caſuꝓhibito ⁊ bmõi As eſt veniale pcĩ
De multioquio que eſt.iiij. filia pabes mitilo
quium. ꝑ totũ. 2 De ſcurilirate q̃ eſt.v.filia habes ſcurilitaſ.
185 SBi fccir actus ita ſchriles ꝙ ad ꝓnocandu ad lururiũ ſunt efficaces videt᷑ moꝛtale. De imundicia que eſt. vi. filia gule. vide imun Si comedit vel bibit vt poſſit luxururi qʒ eſt moꝛtale ſecus eſt ſi vt ſatiſfaceret vroꝛi in red ditione debiti.qꝛ ſic nullũ pctm̃ vł veniale qñ hoc fecit vt magis delectaret᷑ cũ vxoꝛe. ¶ Circa inuidiã que eſt aliud capitale pctĩ. vide inuidig.⁊ quò eſt moꝛtale perm.. De cius filiabus.quaꝝ pꝛima eſt odiũ Pximi de quo vide odiũ dei.⁊ fic interroga.— Si deſiderauit malũ ꝓximi ⁊ quã to tempoꝛe perſeuerauit.⁊ ſi ſepe in huiuſmodi occupauit mentẽ:qꝛ quotiens deliberate deſiderauit ma lum ꝓximi totiens moꝛtaliter pcccauit fi erat notabile maluʒ ⁊ ꝑ diuerſa tpa. Siliter qñ in eadem cogitationẽ tranſibat nũc de deſiderio mali in rebus ad deſideriũ maliin pſona vel in filijs: qꝛ ſicut funt diuerſa ſubiccta ita vidẽ tur diuerſa moꝛtalia pctãᷓ. De triſtitia in ꝓſperis quc eſt.ij.filia.ſi triſta⸗ tus eſt de bono notabili ꝓrimi deliberate ꝓ⸗ pter inuidiã eſt moꝛtale peccatum vt pꝛelatꝰ de maioꝛi pꝛelatione. doctoꝛ de maioꝛi ↄcurſi u ſcholaris de maioꝛi ingcnio. Liuis de maioꝛi honoꝛe. Mercatoꝛ vel artifer de maioꝛi crcdi tu:ſpũalis de maioꝛi fama ⁊ hmõi við iuidia Dc lericia in aduerſis ꝓximi. ideʒ dic vt.ð. Et vide ibidem. De ſuſuratione.vide ſuſuratio. Si queſiuit ſeminare diſcoꝛdias repoꝛtandd malũ altcri de altcro. ibidem. De detractionc. vide detractio.ꝑtotũ quò eſt moꝛtale pctm̃.⁊ quõ tener᷑ ptotù Si dixit malũ de ꝓximo falſe. ibidem. Si vere dirit ſcd quibus nõ debuit. ibidem. Si augmentauit malũ.ibidẽ. Biaudiuit libenter detractiones ibidẽ. ¶Eirca iram que eſt alind capitalc pctm̃.de qᷓ habes ira. Si appetiuit vindictam de Primo.ibidem Si noiuit loqui cũ ꝓximo nec reconciliari.vi de duligere deũ..ij. De filiabus cius. quarum pꝛima eſt tumoꝛ mentis dic vt.ð.in.i.filia inuidie..xix. ⁊ de im plicatiõc in hmõi cogitationibꝰ ð vindicta fi enda ſm reglã ſupꝛudictã.ibidẽ. De. ij. filia.ſ.indignatione habes indignatio. Pe iij. fia que cñ clamoꝛ. vide clamoꝛ. De ·iiij filia que eſt contumclia ſ cu conuitiuʒ

habes ↄtumelia ⁊ ↄuitiũ. Aduerte hic ꝙ qs nò dicat ↄuitiũ vel ↄtumeliã:vt ei auferat ho noꝛẽ:ſed cã coꝛrectionis.ſed tñ dicit talia q̃ de
ſe notabiliter ledũt. puta mulicri ꝙ eſt putana
⁊hmõi ⁊ audientes ſcandaligant᷑ de tali cui dr ꝙ ſic credũt eſſe nõ excuſaret᷑ a moꝛtali pctõ. De.v. filia que eſt rixa.habes rira.
De maledictione q̃ eſt.vi. filia hẽs maledictio. De blaſfemia dictũ eſt.ð.y.vi.
De bello ſimiliter.ð.xi.
De ſeditione q̃ eſt.vij. filia. habes ſeditio.
Si tenct partialitatẽ vel eñ ſequit᷑ paratus qᷓ⸗ litercũqʒ ꝓ parte eſt in ſtatu dãnationis ncc põt abſoiui: niſi diſponat dimittere.
De murmuratione habes murmuratio.
Si murmurauit contra deñ deliberate tenẽs
eũ iniuſtũ:qꝛ moꝛtale.
Si contra pꝛelatos ipſos temcrarie iudicãdo moꝛtale eſt.
20 ¶ Lirca accidiã que eſt vltimũ capitale pctm̃.
vide accidia
Si dimiſit neccſſaria ꝑꝑ accidiq.ibidẽ.ð.i.
Si penituit ſe benefeciſſe.ibidẽ.
Si incurrit infirmitatẽ notabilẽ ꝑpp tediũ eſt moꝛtale qñ põt ſe iuuare.vide accidia..i.
De filiabus eiꝰ quarũ pꝛima eſt deſperatio.vi de deſperatio.
De ſcðᷣa q̃ eſt malitia q̃ eſt pctm̃ in ſpm̃ ſctũm qð hʒ ſex ſpẽs Mꝛima dr̃ pꝛeſũptio de miſeri coꝛdia dei ſine meritis · Scða deſperatio q̃ de⸗ ſperat de miſericoꝛdia dei. Tertia impugnatò vcritati agnite vt liberiꝰ poſſit peccare: Quar ta inuidentia fraterne gfe.ex qᷓ vellet oẽs eſſẽt mali ⁊ nullus bonus: ne eſſet ſibi confuſio ma⸗ le viuere. Quinta obſtinatio. Bexta impnia. vide peccatum..iij.
De.iij. filia q̃ ẽ pufillanimitaſ.við pufillanitaſ Si deſiit bona facere ad q̃ tenebat᷑ex puſillani mitate.vt puta coꝛrigere fratrẽ.vide coꝛrectio fraterna.ᷓ.i.⁊ ſimilia. Si vo dimiſit ñ necel⸗ ſaria:cſt veniale pctm̃. De..iiij. quc eſt ocioſitas dictũ eſt.?.in.ij. pꝛe⸗ cepto.⁊ habes in ti.ocioſitas. He.v. fitia q̃ ẽ pigritia ſcu toꝛpoꝛ.vide toꝛpoꝛ De. vi.que eſt euagatio mentis in illicita ha⸗ bes euagatio mentis.
De. vij.q̃ eſt negligentia.vide negligentia. Si fuit negligens in addiſcendo neceſſaria ad ſalutẽ:in ↄfitẽdo:in ſuſcipiẽdo ſacfa:in opibꝰ nit erercendis qͥ qñ ſit moꝛtale pctm̃ pʒ negli gentia.ð.i Aduerte hic qꝛ ſi gs ex negiigentia
omittit implere vnũ pᷣceptũ. puta de ↄfitendo ſemel in anno ſolũ eſt vnũ pctm̃ moꝛtale.ſed ſi deliberauit ſepius nolle confiteri tot ſunt pet cata moꝛtalia quot ſunt deliberationes facte ꝑ interualla tꝑis. qð no. ¶ Circa oꝑa miſericoꝛdie ſpũalia que ſunt cõ ſule:caſtiga: dimitte:ſolare:fer: oꝛa. Si noluit dare ↄſiliũ petẽtiĩ hiſq̃ ptinẽt ad ſa lutẽ vł ĩ re:vñ notabile dãnũ põt euẽirc ꝓrio cũ tñ poſſet:moꝛtale eſt: vel qůñ hẽbat ex officio Si nõ coꝛrexit quos debuit ⁊ tenebai.hẽs coꝛ rectio pꝛclatoꝝ.⁊ coꝛrectio fraterna. Si dimiſit rancoꝛẽ 3 ꝓximũ. dictů eſt.ð.ßᷓ xix. Si nõ fuit ↄſolatus tribulatos poſſet eſſe moꝛ tale in pꝛelato qñ ſubditi ex tali omiſſione in⸗ ducunt in deſperationẽ vel aliud malũ.⁊ ipſe bono mõ poſſet ſalua diſciplina. Si nõ oꝛauit ꝓ oĩbus poſſet eſſe graue in illis qui viuũt de elemoſynis magna negligentia.
¶ Tirca oꝑa mic coꝛpalia q̃ fũt viſito:cibo:po ⁊
to:redimo:tego:colligo:condo.q̃ tũc cũ pᷣuari⸗ cant᷑ ſũt moꝛtale pctm̃ qñ ex eoꝝ omiſſiõe nõ ⸗ bilit ledit᷑ ꝓximꝰ.⁊ hõ põt bono mõ facere. pu ta ſi platꝰ viſitaret ĩfirmũ quẽ viſitare poſſet nõ deſperaret ſed ↄfiteret Eget cibo ⁊ potu⁊ hẽs vltra ↄdecentiq tui ſtatꝰ. Eſt in captinits te ⁊ redimere poſſes de ſupfluitatibus tuis. Eſt nudus ⁊ tu caudã ducis. Eſt ſine domo t tu habes ampla pallatia. Ex dictis.ð.auaritia ⁊ elemoſyna potes colligere qñ homo tenetur de pꝛecepto. ¶ Circa qui ſtus:auditus:odoꝛatus:⁊ tactus.in quibus ſe pius põt eſſe moꝛtale. vt ſi voluit videre que ſunt moꝛtalis pcti in eo qui facit vł inductiua ad moꝛtale de quo habes curioſitaſ. Idem die de auditu; Buſtus aũt ⁊ odoꝛatuſcõiter ſunt venialia Tactus qũqʒ moꝛtale cum ců luxurie vcl moꝛoſe delectationes.vt.ð.cogitatio.
¶ Circa pᷣcepta eccle quc generalii tangũt os 14
dictũ eſt. ð.in.ij. filia inanis gloꝛie.ʒ. xxiij
¶ Mũc de ſtatibus aliq̃ ꝑticularia ſůt ponẽda 7
in qbꝰ ſũt interrogandi vitra ea qᷓ.. pofita ſit 5 pꝛeccpta ⁊ in peccatis capitalibus.⁊ pꝛnmno⸗ irca putros doli capaccs: ſũt interrogandis iniectione inanuũ violẽta in ꝑſonã eccliaſticã er q̃ poſſent eẽ excõicati.de qͥ hẽs.ð.cxcõicatio v. v.i.cũ młtis ſe. poſtea de ↄfeſſiõc ⁊ cõione i fecerũt de pniĩa:de inobedicntia:de mendacijs de inhoncſtate:auditione miſſe:de furtis ⁊ fili bus in quibus cõiter illa etas ſolet peccare·
5—5
ncʒ lenſus qui ſunt viſus: gu⸗ 5
njü ſmnm jwmn vnn
jinß li jniun iuim mniin ſutint unn immn vim tijunn ſü
minii

198 6 NLirca rpianos in cõi. Si ſuſcepit ſacfa neceſ ꝓeis 3ctus illicitos. vide reſtõ. iiifa vſurariꝰ ſitatis ⁊ que ſint. vide ſacfm.ðᷓ. vi. Lirca cõingatos. Si ʒrit clandeſtine. vide 2 Si poꝛrauit habit infidelium.vide apoſtaſia clandeſtinũ. vel in gradu ꝓhibito.vide matri F. vitimo..— mon.ij. ꝑ totũ.— Si nimiã familiaritatẽ hʒ cũ iudeis vel cũ in· ¶ Si ↄſũmauit añ bñdictionẽ. vide debitũ..i. fidelibue.vide iudeus.p.i. Si negauit vebitů pctenti vel reddidit ſe im⸗ Si fecit 3 ↄſciam.vide ↄſcia..i. potentẽ. ibidem.. yi. Si habuit ratũ aliqð malũ factũ noĩe ſuo.við Si cognouit cã ſaciãde libidinis. ibidẽ.. xxiij conſenſus.J.v. Si cognouit hñs itẽtõʒ ad alterã ibidẽ. ᷓ. xxi. Sialicui cõſuluit aliqð pctm̃ vłl malũ.vide cõ Si vſus eſt mrimonio extra vas vel mõ inde ſiiũ..i: bito. ibidẽ.. xxx.. Si ↄrempſit aliquã exhoꝛtatiõʒ ſupioꝛis. við Si tpe menſtrui ibidẽ.ᷓ. xxxij. contentus.J.i. Si in diebus feſtiuis vel in cccleſia. ididem.. Si qñ tenebat habuit ↄtritionẽ de pctis. við xxviij. ⁊.ᷓ. vl. ↄtritio.ᷓ.iiij.⁊.v. Si pꝛegnationis tꝑe.ibidẽ. ᷓ xxxiij. Si coꝛrcxit quos ſciuit velle delinquere. vide Si ꝑ tactꝰ hũit poilutiõʒ ef̃ vas.ibidẽ.ʒ.xxvi. coꝛrectio fraterna.ᷓ.i. Siexegit vel reddidit dẽbitũ adultero vcl ad Si denunciauit pꝛelatis peccata que ſciuit.vi ultere.ibidẽ..viij. 2 de denunciatio..i. Siðrit excõicatus: vel in pctõ moꝛtali exñs: Si in dubijs tutioꝛẽ partẽ elegit. vide dubiuʒ qꝛ peccauit moꝛtali? Shendo ꝑ verba de pñti. F. i.⁊.ij. vide matrimonii.ij..vl. Si exiſtens excõucatus vel interdictus ⁊ mo⸗· Sinõ Sxit ea intentione qua debuit.vide ma⸗ nitus a celebꝛantibus vt exiret eccleſiꝗ noluit rrimoniũ.ij..vl. erire.vide cxcõicatio.v.caſu.xv. ¶ Lirca vroꝛes. Si fuit litigioſa in domo.⁊ ð ʒ⸗ Si famã ſuã neglerit. vide fama.j.i. reliquis:de quibus.ð..ix. Si incarceratus fugit.vide fugere.I.i.x⁊.ij. Si habuit dotẽ de vſuris.vide reſtõ.i.ſub lra Si vſus eſt habitu feminco vir exñs: velccõ vſurarius. trario aut religiõis.vide habitus. F. vij. ⁊.viij ¶ Si fuit inobediens viro. vide obedientia ⁊ in⸗ Si fuit hiſtrionus.vide hiſtrio..i. obedientia.p totũ. Si impꝛeſſit in terra vl in lapide humi poſito Si ꝓcurauit ſterilitatẽ vł vſaẽ ſuꝑſtitioſiſ:vt ſignũ crucis.vide imagines..iiij. hfet fiios.við mr̃imoniũ.ij.. xxiij.cũ du.ſe. Sifecit aliqð enoꝛme in eccleſia.vide imuni Si dedit bona viriʒ eiꝰvolũtatẽ.við elemoſy tas. ꝑtotũ. na.. vij. ⁊ vide furtũ.ᷓ.xxxiiij. ⁊.xxxv. ⁊. xlvij Si ſciuit neceſſaria ad ſalutẽ.vide ſcia..ij. Si habuit bonã curã de filiabus marime:⁊ ſi Si fuit excõicatus ab aliquo iudice. vide ab/ docuit cas vanitates ⁊ hmõi:in qbus ſůt mul ſolutio.ij.⁊ excõicatio.i.ꝑ totum. ta moꝛtalia:nõ duxit ad miſſas:pꝛedicationcs Si iniccit manus violcnias in pſonq̃ eccleſia ſed coꝛcas: pʒ ꝑ ſupꝛadicta qñ eſt moꝛtale fticꝗᷓ.vide excõicatio.v.ð.i.cũ multis ſc. Si vſa ẽ oꝛnatu indebito. vide oꝛnatꝰ ptotũ Si noiatim interdictos:excõicatos:vcl vſura Si violauit fidẽ viro. vide adultcriũ in pꝛin. rios ſepelierũt. vide excõicatio.vij. caſu. xxxvi. ¶ Eirca viros ſi ſtetit nimis in remotis eã cu Siõ̃rcrũt mr̃imoniũ in caſibꝰ ↄſanguinitatiſ piditatis ʒ volũtatẽ vxoꝛis. vide debitũ.J.vi. vel affinitari ꝓhibiti.vide excõᷣio.vij. caſu. xii. Si nõ ſeruauit fidẽ vel hʒ ↄcubinã q nõ E ab 17 ¶ Lirca ambaſſiatoꝛes dñoꝝ vel cõitatũ. ſolnẽdꝰ:niſi a ſe eijciat.vidt ↄcubinariꝰ. F.i. Sr ſtetcrũt abſentes fine cã vel ꝓ factis ſuis ĩ ¶ Lirca patrẽfamilias. Si alimẽta dedit qui⸗ erpcnſis dñoꝝ vel cõitatũ. vide abſens..i. hus tenebat. vide alimẽta ꝑtotũ.,
18 ¶ Circa tutoꝛes vł curatoꝛes aut adminiſtra Biſoluit decimas debiras.vide decia.ð i.x.ij. toꝛes rcrum aiicnarũ. Si fecit elcmoſynas. vide elemoſ vna. s.i. Si infideliter ſc habuit in cõmiſſis fraudãdo i miniſtrauit ncẽia familie tã coꝛpiqᷓ; aĩe vel dilapidando.aut nõ bñ miniſtrando. vide docẽdo ⁊ hmõi. vide familia..i.⁊ fuiꝰ.. xxi. admimiſtratio.F.i. n Si nõ dotauit ſcu maritauit filias txt vebito Si cxegit vſuras ꝓ pupillis:aut alio mõ fecit yide dos..iiij.

„
Qnõ tenetex facto familie habes důs..vl.
Si pꝛonocauit familiam ſuam nimis cxaſpe⸗ rando:⁊ furioſe ⁊ ceteris.vt.ð.ð.xix.
Si non ꝓcurauit vt confiteretur ſcmel in an
no⁊ cõmunicaret videtur moꝛtalc peccatum.
53 ¶ Cinca filioffamilias. Si furatus eſt res pr̃i
ſui vt expenderet in ſuperfluis vel ludis aut
alijs malis qʒ eſt moꝛtale. Secus ſi accepiſſet ꝓ facicndis ſibi veſtimentis:aut calciamentiſ aut alijs neceſſarijs:qꝛ ſic liceret. cxquo pater
nõꝓuidit vt tenctur.⁊ de reliquis vt.ð..viij.
54 Circa doctoꝛes ⁊ magiſtros. Bi. queſiuit magiſteriũ ſeu doctoꝛatũ pꝛopter
honoꝛem pꝛincipaliter. vide honoꝛ.. itij. ⁊.vij Si fecit ſe ꝓmoueri ad doctoꝛatũ exñs ineptꝰ
⁊1gnoꝛãs vf moꝛtale p.c.i.⁊.c.quãto:ð mgfiſ Si legit pᷣncipalii ꝑp honoꝛẽ.við honoꝛ.Jᷓ.vij Si legit ſcientias ꝓhibitas vel perſouis pꝛo⸗ hibitis.vide magiſter.⁊ que ſunt perſone pꝛo⸗ hibite. vide excõmunicatio.vij. caſu.vi.⁊.vij. Si ex pacto receptus eſt in canonicuʒ vt ſcho
las regat.vide magiſter.ð.x.
Si eregit exiſtens ſalariatus a ſcholaribus ali quid.vide ibidẽ. I.xi.xij. ⁊.xiij.
Si exegit aliqdʒ lnia docẽdi dãda.ibiðᷣ.ð. xv Si adimiſit ignoꝛantes ad doctoꝛatũ moꝛtalit peccauit:qꝛ ex tali facto diẽ mẽdaciũ ꝑnitioſũ. Si nõ cregit iuramentũ a doctoꝛãdo ꝙ nõ ex pendet pluſq; dʒ in doctoꝛatiòe.ibidẽ.ᷓ.vlti. Si exiſtens in moꝛtali notoꝛie docuit publice in theologia: quia moꝛtaliter pcccauit fm Pe
trum.vide Pꝛedicare.ᷓ.vij.
Si ſeruauit iuramenta vnuerſitatis.vide iu⸗
ramentum.vi..ij.⁊.ij.
Si iactauit ſe de doctrina alios vituperando aliquando ⁊ in pluribus poteſt eſſe moꝛtalc.vi
⸗„„
de.ð.ᷓ.xiiii.in.iij.filia.⁊.ᷓ.xviij.
Si notabiliter fuit negligens circa pꝛofectum ſcholarium videtur moꝛtale. vide negligentia Bi verberanit aliquẽ crudcliter videt moꝛtale q ſolũ leuis caſtigatio eis ꝑmiſſa eſt.c.cũ volũ tate.de ſnĩa cxcõicationis.⁊ fi crant clerict eẽt crcõicatns. vide excõicatio.v.caſu.i.ᷓ.x..⁊.xi. Fi iniuſto mõ pnta detrahendo vel per ſectaſ ſubtraxit ſcholares alterius doctoꝛis:qꝛ vltra moꝛtale tenet᷑ ad reſtitutionem ſi iam intraue rant Fm Jo. de ligns.ſecus ſi nõdũ intrauerãt Si impediuit ꝓpter odium vel partialitatem doctoꝛandũ:vel in collegio recipiendũ idoncũ q vitra moꝛtale tenetur ad reſtitutionẽ dãni. 35 firca ſcholares. Si ſcruauit iuramenta vni
nerſitatis.vide iuramentum.vi.ᷓ.ij.⁊.iij. Si fecit ſectas pꝛo rectoꝛe fiendo multa moꝛ⸗ talia ibi adueniunt. 6 Si elegit rectoꝛem inſufficienteʒ videtur moꝛ tale Fᷣm aliquos:ſed hoc non determino in vni nerfitatibus ſcholariumn. Si ſtudet in ꝓhibitis ſcientijs. vide magiſter ⁊ ſupꝛa.excõmunicatio.vij.caſu.vi.⁊.vij. Si ſepe contendit contra vcritatem ne ſuccũ bere videatur.vide.ã.Jᷓ.xiiij.in. vij. filia.
Si ſtudct ꝓpter malũ finẽ qʒ tale peccatũ qua lis finis:vcl ꝓpter honoꝛem.vide honoꝛ.ſ.vij Si ſtuduit curioſa dimittendo neceſſaria ad ſalutem eſt moꝛtale peccatũ.vide curioſitas. Si tractauit cum aliquo ciue bononicenſi de conductione hoſpitij alterins ſcholaris. vide ercommunicatio.vij.caſu.iiij.
¶ Tirca medicos. Si exiſtens ignoꝛans mede ʒð
tur. vide medicus in pꝛin. ⁊..i. 3 Si in medendo non fuit ſecutus traditiones medicine:ſed voluit facere experumẽta ex capi
te ſuo in periculum notabilc pꝛoximi.ibidem.
Si pꝛolongauit infirmitatem.ibidem. Si conſuluit aliquid contra ſalutem anime ↄ ſanitate coꝛpoꝛis.ibidem.v.vij.
Gi non admonuit infirmũ cfficaciter vt con⸗ fiteretur in pꝛincipio infirmitatis.ibidẽ.j.viij Si pᷣgnãti aliqd deditvt filiꝰmoꝛeret᷑peccauit moꝛtalii:qꝛ ñ fůt faciẽda mala vt bõa eueniãt Si dedit medicinam de qua dubitabat an no ⸗ cerct.ibidem.ᷓ.ij. Si nõ annũciauit moꝛtẽ infirmo.ibidẽ.ð xij. Si non debito modo viſitanit infirmos pol⸗ ſet aliquando eſſe moꝛtale. Si paupibus noluit mederi gratis. ibidẽ.ʒ.v. Bi habuit partem cũ aromatario.⁊ꝓpler hoc grauat infirmos cmere ab co cũ coꝝ damno: qꝛ ſic tencretur cis ac reſtitutionem: ex quo ei ſoluerunt.ſecus ſi ex hoc nullum habent důnð
¶¶ Circa aromatarios. i in cõponendis me/
dicinis nõ poſuit qͥ medicꝰ oꝛdinauit. ſed vnũ ꝓ alie vcl coꝛrupta ⁊ qͥ virtutẽ nõ habebãt ex
.
vetuſtate ꝓ bonis ⁊ hmõi er qbꝰ ſcq veꝓið gatio infirmitatis vel aliud malũ ꝓrimoinfir
mo.qꝛ vltra moꝛtale tenct᷑ ei ad reſtitutionem· Si vẽdidit vencna vłq̃ faciũt aboꝛſũ ⁊ hinoi iłð qbꝰſciebat ñ debẽ vti ad bonũ.við arſ.ij Si ſophiſticauit aromata ponens in ſpecic⸗ bus vnnm pꝛo alio vel in firupis aut in cande lis ⁊ huiuſmodi.vide emptio.ð.vij. Si vcndit dinnnuto pondere aut falſo:⁊ hů⸗
hitw w win miiii hinumn nimi inimn imnn iünin niunl

inſmodi. vide falſarius.ʒ ri. 38 Linca mercatoꝛes. Si poꝛtauit pꝛohibita in ⸗ fidelibus.við erõmunicatio.v. caſu.xri.— Si negociat᷑ ꝑꝑ malũ finẽ. vide negociñ.ᷓ.ij. Si in loco ſacrò tenuit mercatum.vide immu
nitas..i.t negocium..ij. Si carius vendidit qᷓ; emit in eodem loco. vi⸗ de emptio.;.x.⁊.j.negociũ..iij. Si vendens pꝛo alijs aliqia vendit pꝛo.xij. ⁊ ſolum.x.dat dominis rerum.ibidem..vl. Si vendidit vnum pꝛo alio vel coꝛrupta pꝛo bonis. vide ibidem.ᷓ. viij. Si vſus eſt falſis menſuris ⁊ huiuſmodi.vide falſarius..xi. Si vendidit rem plus iuſto pꝛecio aut pꝛopter tps ſolutiõis ⁊ huinſinodi.vide emptio..vij Si fecit cambia.vide vſurai. F.li.cũ ſcquẽtibꝰ Si aliqs 3crꝰ vſurarios.vide vñ ura.i.ꝑ totũ. Si cõpoſuit cũ alijs vt vendant vno pꝛecio i damnũ reipublice quia vltra moꝛtale tenctur damnificatis. vide negocium.ᷓ.ij. Si cxpẽdit falſas monetas ſcient ẽ moꝛtale ⁊ tenetad reſtõeʒ lʒ ipſe ẽt fuerit veceptꝰ ab alio Si bonas monetas radit.vide falſarius. F. itij cum ſequentibus. Si emit res raptas vel furatas.vide reſtitutòõ in littera emens. Si infidcliter ſe habnit in ſocictate quam ha⸗ bet cum aliquo.vide ſocictas.i.x.ij per totum Si vendidit in feſtis vcl cum mendacijs per⸗ iurijs ⁊ alijs illicitis. vide negocium..ij. Circa pꝛoſonetas. Si mediatoꝛ fuit ʒctuũ vſu rarioꝛum.vige reſtitutio.i.in lra vſurarius. Si male ↄſuluit ſcieni in aliqͥ Zctu quia vltra moꝛtale tenct᷑ de dãno dato. vide dolus.I.ix. Si decepit ĩp̃cio dãs itelligere vni ꝙ vult tꝗᷓ⸗ tũ ⁊ alii ꝙ ñ põt hfe nifi tãtũ. vide ẽptio.ᷓ. vl. 40 ¶ Lirca artifices ſi fecit artein cuius opus cſt ad malum vt taxillos ⁊hmõi.vide ars..ij.
Si acccpit inſignia alteriꝰ mgfi.vide inſignia
De fraude in arte in menfuris ⁊ hmõi.
41 Tirca lanifices. ᷓi vendit pannũ vmus lane Palia vel tincture. vide emptio.ð.viij. Si ſoluit laboꝛatoꝛibus de panno aut venden do vltra iuſtum pꝛeciun ⁊ emendo ꝓ vilioꝛi. vide vſura.i.ᷓ.lviij. Si filatoꝛibus dedit. xiiij. vncias pꝛo libꝛa te⸗ net᷑ ad reſtitutionẽ niſi ſic a pncipio ↄueniſſet Si pannũ nimis trarit.vide emptio. F. viij. Ii nõ ſoluit laboꝛatoꝛibꝰ. vide ſolntio.yᷓ.xxv. Lircs tabernarios. Si vendidit vinum lin⸗
in
19
phatum ꝓ puro.vide iſit
Simiſcuit in vino nociuã.ibidem. S
Si tenuit meretrices vel luſoꝛes omnia pecca ta ciimpurabuntur. 3 Si ſcienter adminiſtrauit ad ebꝛietatem alteri us. vide ebꝛieras..i.—— Si ex culpa ſua perdidit ſibi tradita in cuſto⸗
dia. vide cuſtos.in pꝛin. ⁊ nauta.in pnn.
irca macclarios. Si vendidit carnem coꝛ⸗ 8 ſana de pecude pꝛo caſtrato ⁊ hn⸗ iuſmodi.vide emptio.ᷓ.vii.—
¶ Circa piſtoꝛes. Si fecit panem nimis pon ⸗ 44 deroſum: vel immiſcuit aliam farinam ⁊ hu⸗ iuſmodi. vide emptio.ᷓ. viij
irea ſuroꝛes. Sifecit veſes impudicas q 45
non poſſunt deferri ſine peccato moꝛtali.vide
ars.ß.ij.⁊ hoc quando ſit. vide oꝛnatꝰ ꝑ totũ.
Si male icidit ex cłpa ſua.við culpa.ᷓ.v.x. vi.
Si furat᷑. de panno ſerico t hmõ. vide furtuʒ totů.
Circa aurifices. Si vendidit aurũ alcpimi⸗ 46
cũ ꝓ vcro. vide emptio.ᷓ. viij.——
Si cudit monetã ſinc licentia pꝛincipis vide
falſarius..iiij. cũ ſe.
Si radit eã vel facit aquam vnde aliquid ĩmi
nuerct.ibidem.—
Bi emit lapidẽ pꝛecioſũ ꝓ vili ab illo qui igno
rabat.vide emptio.ᷓ.vij·
Circa anchimicos. Si laboꝛauit in dicta ar/ 4
te.vide alchmmia. 6
¶irca datiarios. Si eregit datia ininſta. við 48
pedagiũ..i. cum ſequen.—
Si exegit a ꝑſonis ecclefiaſticis. ibidem..iiij.
Si imputaũit fraudẽ darij. vbi nõ erat vltra
moꝛtale renet᷑ ad reſtitutionẽ torius dꝗᷓ m.
Si fraudauit ſocios vltra moꝛtale tenet᷑ adre
ſtitutionem.
¶Cica muſicos ⁊ hiſtrionef Si.pulſauit his 49
ꝗæx hbidine coꝛicabant vel illicite.vide coꝛcg. Si geſtus impucicos Puocãtes ad pctm̃ moꝛ rale fecit. vide hiſtrio.
Circa ſaboꝛatoꝛes ⁊ ruſticos. Si nõ laboꝛa⸗ 50 uit fidelit in notabili exceſſu rẽt moꝛtalc pctm̃ Siꝑpmiſit beſtias noccre in agris ⁊ hmoòi te⸗ net᷑ aã reſtitutionẽ ſi fuit in cuipa.—
Si fraudauit dñm in parte ſibi danda tenet᷑
ad reſtitutionẽ niſi dñs in alo grauaſſet eũ.vi
de furtum.ᷓ xl.
Si nõ ſemmauit poſſeſſiones vel coluit quas tenebat ſicut debnit. vic culpa.ð.v. ⁊. vi. Circa venatoꝛeſ. Iiĩ diebꝰ feſt pdita niſſa ʒi

5*
vel per totãdiem ſe occupanit. vide kerie.. ix. Si dedit dãnum ĩagris:qꝛ tenet᷑ ſi eſt notabi⸗
le ad reſtitutionem.
¶ Circa locatoꝛes. Si ſciẽt᷑ locauit equũ ꝑicu loſum aut vas vitioſũ vide locatio.ð. xxiiij. Si cõductoꝛ fuit in culpa perditionis rei loca te. ibidem.xxiij. Si petijt mercedeʒ quã non debuit vel ſolunt minꝰ q; debuit.ibidẽ.I.xxij.⁊..xv.
ð ¶ Circa laboꝛãtes ĩ filãco lanã:vłtigẽdo ſetã
⁊ hmõi ꝗ tenẽt᷑p ſi furãt᷑ ſecũdo ſi malc labo⸗
rãt vel deſtruũt.de q̃ vide locatio.ð. xxiij.
54
CCirca reuẽditoꝛes rexꝝ. Si finrerũt ꝙ ñ po terãt vẽdi niſiꝓ tãto:⁊ tñ vł crãt q emerẽt ꝓ
plusvl iphi ꝓ modico emerẽt:vtꝓ pluris vẽde
55
rẽt tenent᷑ ad reſtõnẽ qꝛ ꝑfraudè acgſierunt.
Itẽ ſi vẽdiderũt ꝓ plus qᷓ; tribuãt dño. vide emptio.J.xxviij. ¶ Virca iudices. Si habuit iuriſditionẽ ab aliq̃ nõ vo dño.vide dñs.in pꝛin. Si dedit iniquã ſnĩaʒ ſciẽter vel ꝑ ignoꝛãtiã aut negligẽtiã.vide iudex.ð. xxi.cũ fequẽ. Si exůs ignoꝛãs nõ elegit bonũ aſſeſſoꝛẽ.ibi⸗ dem.ð.xrxij.* Siclegit aſſeſſoꝛẽ in fraudem cũ non indige ret. vide iudex.ð. xvi. Si accepit pecuniã vt iudicaret vl nð iudica ret:aut vt iniqͥ iuſticiã.vide iuder.ð.viij. cuʒ multi ſequẽtibꝰ.⁊ ſuſpenſio.i.ð.xx. Si nõ ßuauit oꝛdinẽ iuris vf moꝛtalc:niſi ali⸗ q̃ cã vꝛgens ad hoc impelleret. Si reo dedit dilatiões indebitas qꝛvltra moꝛ talc tenet parti leſe ad reſtitutionéẽ. Si rco fecit introgatiões ad q̃s nõ tenebat᷑ re ſpõdere. vide ↄfeſſio delicti.per totũ. Si poſuit ad toꝛturã ſine legitimis ĩdicijs.vñ⸗ de toꝛtura..i. Si allegatiões friuolas admiſit:qꝛ vltra moꝛ⸗ tale tenct᷑ leſo ad reſtitutionse. Gi appellationẽ legitimã nõ admiſit vł friuo lã̃ admiſit qꝛ vltra moꝛtale tenet᷑ ꝑti leſe: ʒ ꝙ dico appcllatio.ð.xv. Si pauperibus nõꝓpuidit de aduocato. vide aduocatus.J.x. Si penã relaxauitvl auxit.ij. vide pẽa.ᷓ.xviij Si areſtauit aliquẽ vłbona ciꝰdeſcripſit vł of ficiales mifit:vt ſic pecuniã extoꝛquẽt ð iuſti⸗ ciã vel aliqd aliud iuenit ex quo pecunias hret q renct᷑ adreſtitutionem. Si ĩ ſnĩia appoſuit culpã obſcurã:vt ille cõtra quẽ dabat᷑ ſc poſſet defendẽ ʒ iuſticiã: qꝛ vltra
moꝛtale tenet᷑ ad reſt õᷣnẽ de dãno dato parti
Si ptẽ ñ ↄdẽnauit ĩ expẽſis cũ debẽt ⁊ petcrẽ
tur qꝛ vltra moꝛtale renet᷑ ad reſtõnẽ ꝑti. Sivt extoꝛq̃ret pecũias mõ ſuo feẽ ꝙ id qů in re oꝛdiario debebat expedire facẽt iu vlegato Si purgauit ꝓuiciã mal hoĩbꝰ við iudex.. vij Si iudicauit Fᷣm allegata 5 veritatẽ qu ſcie ⸗ bat.vide iudicare.. vij ·
Si ſnĩaʒ alicuiꝰcẽſire ecckaſtice ꝓtulit fine mo nitiõe ⁊ ſcriptis.vide ſuſpẽſio.i.ᷓ. xvxi. Si iudicare pꝛeſũpſit nõ ſibi ſubditos nec rõ ne rei vel delieti.vide iudicare.ʒ. xvij.
Si ꝓtraxit ſnĩaʒ ĩ lõgũ vt pecunias extoꝛque ret moꝛtalr peccauit ⁊ tenet᷑ ad reſtõʒ nõ ſolũ pecũie accepte a ꝑte que iuſticiq hẽbat ſÿʒ ⁊ ad oẽ vãnũ qð habuit ex tali dilatiõe. Si inẽpolſuit auẽtẽ in aliqͥ ↄtractu mulicrisvł minous ĩ eoꝝ dãnũ ꝑpꝑ pecuniã vcl amiciti Lan moꝛtale tenet᷑ ad reſtõʒ leſo.
Lirca officiales dñoꝝ ⁊ cõitatum 54
Si cõmiĩatꝰẽ alicui niſi ei daret ⁊c̃.við ↄcuſſie Siexegit ĩinſta grauamiĩa de mãdato ſui ſuꝑi oꝛis qꝛ vltra mottale tenet᷑ ad reſtõʒ totiꝰexa ⸗ cti.ſi ille ñ vłt reſtituẽ ĩ cuiꝰ vtilitatẽẽ exacti. Si exccutꝰẽ iniquã ſnĩiaʒ.vide iudicare.I.vij. Si non obuiauit malis quãtum potuit bono modo.vide ↄſentirc..ij. Si fuit ꝓditoꝛ terre vel caſtri habes.ð.ʒ. xxv. auaritia.in pꝛima filia. Si fuit officialis tyrãni aut iniuſti dñi. vide dñs.in pꝛincipio. Si nõ accuſauit q̃s tenebat ex offõ quñi er in⸗ ramẽto tenebat᷑: crit moꝛtale pctm̃. als nõ ſꝑ⸗ S emit offã vel ſuꝑ ipſa mutuauit. vide off̃ Si pñs ſoluere de pecũia dñi velcõitatis alij extoꝛſit tantũ ꝓ ducato cxñs ipſe ſalariaius. qꝛ reſtituere tenet.
Si quos inuenit de nocte vimifit ꝓpter pecu niũ 3 ſtatuta qꝛ videt᷑ moꝛtalc. Si feruauit ſtatuta q̃ iurauit in pꝛin offiaj. ¶ Circa cõſiliarios dñoꝝ vel cõitatũ.Si erisj7 in cõſilio cõſenſit alicui malo.vide ↄſonſus. ij. ⁊ ↄſiliũ.y.i. Si dedit fraudulentũ ↄſiliũ. ibidẽ.
„ e
Si ꝓpoſuit aliqua in ⁊ſitio in dãnũ aliquoꝝ.
qʒ vitra moꝛtale tenet᷑ ad reſtitutionẽ dãni to tius qñ ſine eo nõ fuiſſct. Si ↄſenſit ad aliqᷓ ſtatuta fienda qͥ erant iu⸗ ſta aut ð libertatẽ eccleſi.vide ibidẽ. ⁊ excoꝛ⸗ cario.vij. caſu.xij. ⁊ caſu.xliij.— Fires cõitatis ꝑmiſit dilapidarvłer inuni
ʒnün
min hinn jmin jiium uin miin Ammt ihn lnnt ijuitn cmun Ain
m i

bus cõmiſſiõ ibꝰ aut qᷓliicũq;.vide admiſtratò
56 ¶ Lirca arbitros vcl arbitratoꝛes. Si iniquã
dedit ſententiam ſcienter. vel ex ignoꝛantia. vide iuder.; xri.cum ſequcntibus. Si pmiſit erpirare cõpꝛomiſſũ. vide arbit..i. Si pꝛo ſpũgli dedit tcinpoꝛale in recompenſa tionem. vide ibidem.S.vij. Si pꝛo racc abſtulit ab vno.⁊ dedit alteri.vi⸗ de ibidem.S.vi.
S9 Lirca accuſatoꝛes. Si accuſauit aliquẽ ma
la intentione. vide accuſatio.p.vi. Si accuſauit aliquẽ calũnioſe. vide ibid.ᷓ.viij i iurauit non ccuſare. ibidem..vi.
Si accepit pꝛccium vt non accuſaret.ibidem. Siaccuſatus reſpondit calũmoſe.ibidẽ..xiij Si accuſatus tacuit veritatem.ibidem.ᷓ.xxij.
60 ¶ Circa aduocatos. Si inhibitꝰ a iurc aduo care aduocauit.vide aduocatꝰ. i.ců miltis ſe.
Zi defendit iniuſiã̃ cauſam.ibidem.pᷓ.xiij. Si amiſit cauſam iuſtam per ſuaʒ ignoꝛantiũ vel negligentiam.ibidem.ð rij.
Si ĩmoderatũ ſalariũ extoꝛſit ibidem.Fᷓ.xiiij. Si non aduocauit ꝓ pauperibus.ibidem.. x Si fecit pactum cum clientulo de quota litis ibidem..xiiij.
Si reuelauit aduerſario ſecreta clientuli.vide falſariue..ij. Si cauſam vſurariam defendit qʒ vltra moꝛ⸗ mic tenetur ad reſtitutioncm.
Si fruſtratoꝛias dilatiões queſiuit qꝛ tenetur ad reſtitutioncm parti leſe.
Ii falſas leges vel inſtrumenta pꝛodurit vel inſtruxit clicntulum de falſitate dicenda.
Si qᷓliicũqʒ fuit cñ alicuiꝰ dãni ĩ hmõi aduo catiõc:qꝛ vitra moꝛtale tenęt᷑ de dã̃no pri leſe. Si ſolũmõ attẽdit ad oꝛdinẽ indiciariũ ⁊ nõ ad merita cãe ſic hodie chit faciũt aduocati.⁊ tñ ñj excuſant᷑ a moꝛtali:⁊ ab obligatõe reſtitu tiõis vãni ſi defendũt cãʒ iniſtã qᷓ ad merita quãtũcuũq; qͥ ad modũ ꝓccdẽdi ſit ioꝛdiata: qꝛ oꝛdo ñẽ iuentꝰ:niſi ꝑppꝑ deceptiões euitandas.
si ¶ Lirca Pcuratoꝛes.ci defendit cãm iniuſtꝗ
moꝛtale eſt ⁊ tenet᷑ ad reſtitutionem jcſo. Si infidcliter vel negligenter ſe habuit.vide
locatio.. xxiij.
i in poſitionibus ponendis vel rñdendis ꝑiuranit vel fuit cã ꝑiuri moꝛtalit peccauit.
6 Nirca notarios ſi ex ignoꝛãtia dictauit ma
le inſtra vel teſt ꝓpter qð pꝛorimi dãnifica- tiſunt. vide culpa.J.v. ⁊. vi.⁊.j. tabellio.. vi. Si inſtfa qͥ recepit ñ poſuit ĩ ꝓtocoll ſuis: ex
197 magna negligẽtia vr moꝛtale pcim̃ ĩ iſttis ex qbꝰ ex eaxꝝ pditõe ꝓrimi poſſẽt notabilit ledi Si malicioſc occultauit vel deſtruxit inſtfa. vide falſarius.v.iij. Si falſauit inſtfa addendo aliquid qð nõ fuit expꝛeſſum vel alio mõ. vide falſarius in pꝛin. Si nõ bñ infoꝛmauit in renũciatione alicuiꝰ iuris ponenda in inſtro partẽ qᷓ erat ignara: qʒ tenct᷑ ci ð dãno co qꝛẽ cã veceptõis ꝓrximi Si fecit inſtra in frauc vſurarum.vide re⸗ ſtitutio.i.in littera vſurarius. Si petijt indcbitum ſalarium tenetur reſtitu cre.facit ꝙ dico emptio.J.vij.
Si notariꝰ ep̃i petit ab oꝛdinãdis ſalariũ nõ Fᷣm inſtim ſʒ Fm qjlitatẽ oꝛdis: qꝛ ẽ ſimoniacꝰ quãtũcũq; ñ fit ſalariatꝰ. við ſimõia.iij. ᷓ xxij Si recipit inſtta ꝓ teſtõ:renunciatione: dong tione vel alia obligatiõe illius ꝗ nõ crat ſane mentis qʒ vltra moꝛtale tener᷑ ad reſtõeʒ lefo. Bi ſcripſit dictauit vel redegit in publicafoꝛ ma ſtatuta ʒ ecckiaſticã libertatẽ vł in fauoꝛẽ
vſuruxꝝ. við ercõicatõ. vij. caſu. xij.⁊ caſu.xliij
Si rogatꝰ ꝓ paupibꝰ noluit gratis faccre: qꝛ tenet fm ꝙ dico de aduocato Aduocatꝰ.. x.
¶ Circa litigãtes. Si calũnioſe accuſauit ali 63
quem.vide accuſatio.ßᷓ.viij.
Si mala intentionc.ibidem..iij. Ii accuſarus dedit pecuniã acculatoꝛi vt de⸗ fiſteret. ibidem.p xi.
Si calũnioſc ſe defendit.ibidem.ᷓxiij.
Si non reſpondit veritateʒ interrogatus qñ tenebat᷑.vide confeſſio delicti.in pꝛin. Silitigauit ſciens iniuſtam caufam habere. vide litigioſa..ij..
Si hñs iuſtã cãm lirigauit nõ ꝑmedia iuſta ſed indchita: vtputa ců mendacijs piurijs ⁊ hmõi moꝛtaliter pcccauit ᷣm Tho.xxij.q.lrix no tamen tenetur ad reſtitutionem.
Si aliqd obtinuit ꝑ ininſtã ſnĩaʒ. vide ſenten tia.I, vij.—
Zi sppellauit cauſa affcrende moꝛe.vide ap⸗ pellatio.p.xv.
Si ròc ſiudij vł arti franduleni ↄuenit aduer ſariũ coꝛq̃ aliqͥ iudicc. vide argumẽtatio..iij Zi hñs ↄſcruatoꝛẽ ꝓcurauit vt itromittcret ſe de non notoꝛijs. vide conſeruatoꝛ..i.
¶ Lirca teſtes. Si requiſitus in iudicio nolu 6 idicere vcritatem.vide teſtis.I. xxvi. Si falſum teſtimoniũ dirit ibidem.ᷓ. xrr. Si dubiũ ꝓ certo ꝓpoſuit. vide piuriũ..iij. Si pecuniam accepit P teſtimonio ferendo.

—
vide teſtis.ð.xxvij.
& ¶ Circa tutoꝛes vłcuratoꝛes. Si bñ admiſtra
uit ivtilitatibꝰ pupilloꝝ.við admiſtratõ.ꝑ to. Si cõſũmauit bona ipᷣoꝝ vel ſibi appꝛopꝛia nit qꝛ tenet᷑ ad reſtitutionẽ vt pʒ ibidẽ.
66 ¶ Circaexecutoꝛes teſtõꝝ vl vltiaꝝ volũtatũ
Si alimentauit relictũ.vide dos.ð.xxvi.
Si ſoluit debita defũcti.vide hercs.ð v.⁊. vi. Si legata impleuit vel nimis deſtulit. vide cx ccutoꝛ.ð.xxiij.⁊.xxiiij.
67 CCirca curiales. Si fuit adulatoꝛ vt obtine⸗
ret bñficia ⁊ hiõi.vide adulstio.ꝑ totũ.
Si ꝓpoſuit dñis aliq̃ vnde poſſent extoꝛque⸗ re pecunias indebite.vide ↄſiliũ.I.i
Si bona ↄfiſcata iniquc ſibi fecit donari qꝛ te
netur reſtituere.
Si fuit leno ꝓ dño moꝛtalia mkta in hoc ſepe
cõmittuntur
Si totũ tps expendit in ocioſitate.vide pꝛect ptũ.S.v.
Si repoꝛtauit mala de alio vt eum ponerct in
immicitiã dñi· vide fuſurraiio. Si delectatus fuit dicere mala de alijs vel au dire. vide detractio.
Lirca pꝛincipes ⁊ dños ſeculares.
Si hʒ dñium ex inſto titulo.vide dñs. in pᷣn. Fi neglexit facere iuſticiã petentibuſ: qꝛ vltrg moꝛtale tenet᷑ cis ad reſtitutionẽ dãni qð pafi fuerũt ex h.facit qð habes iudex.ð.xxi.
Si fc( iniuſticiã alicui multomagẽ tenei ibidẽ Fi q̃ſinit ponere diuiſionẽ in populis vt poſ⸗ ſet regnarc qꝛ moꝛtale eſt. vide ſuſurratio. Si impoſuit collcctas indebitas ſubditis ſuis vide talia in pun.⁊.S.i.
Siexigi fecit pedagia inuſta.vide pedagiũ.ꝑ Si fuit ambitioſus ad maius dñium ꝓpterca ꝓcurauit bella vel aliud ininſtũ qꝛ vltra moꝛ⸗ tale tenet᷑ de oĩ dãno.vide ambitio.J.it
Si fecit ↄfederationẽ cũ aliquo de defendẽdo ſe iuſtc vel iniuſte moꝛtaliter peccauit.
Si hůit bellů ininſtũ ⁊ qñ ſit iniuſtũ hẽs bellũ . iiij.⁊ quõ tenet ibidẽ in. ᷓ.v.⁊x.⁊.xi.
Bi poſuit officiales malos. vide dñs.ᷓ.iiij.⁊ adminiſtratio.S.ij.
Si vendicit officia vide officiũ.
Si ea qᷓ erant cõitatis ſibi appꝛopꝛisuit tenet᷑
reſtituere.vide talia.S.ij.⁊ x. Si incarccrari fecit aliquẽ indebite. vide car⸗ cer.S.ij.⁊.iij.
Si bãniuit aliquẽ indebite.vide bãnũ.ð.i.
Sinð ꝑmt teſtari aliquos. vide talia.ð.x. Si coegit nubere filiã alicuius alteri vt ei ſuc ccdat põt eſſe moꝛtale Fᷣm qualitatẽ rei. Si fecit fieri toꝛncamenta vel haſtiludia vel ſpectacula inhoneſta.vide ludus.. vi. Si iuſticiã vendidit.vide iudex..xix.⁊.xx. Si fecit ſtatuta vel leges iniqᷓs. vide lex. qxxij ⁊ ercicatio.vij.caſu.xij.⁊ caſu.xliij.
„
Bi vaſallos indebite grauauit vcl ſ poliauit. vi
de talia ꝑ totum. Si ipſe vaſallus exiſtẽs fuit infidclis dño ſuo vide feudũ.ᷓ.xvi. Si tolcrauit vſurarios ꝓpter lucrũ ſuũ.vide vſura.ij..xiiij⸗ Si nõ purgauit ꝓuinciũ malis hoĩbus. vide iuder..vj. Si ꝓpter auariciã cõmutauit penũ coꝛpoꝛalẽ in pecuniariã: qꝛ vltra moꝛtale tenci leſis:ſi ꝓ prer hoc aliqua ſcelera facilius perpetrant. Si nõ tenuit vias ſecuras.vide rapina.ᷓi. Si pupillos ⁊ miſerabiles ꝑſonas non volnit audirc nõ dando publicas aliqñ audientiaſtq; vltra moꝛtale tenct᷑ de dãno qð eis inferi.vi⸗ de culpa.S.v.. Si angariauit ruſticos in laboꝛibꝰ ⁊ maxime in feſtis.vide talia ꝑ totũ ⁊ ferie. Si tẽnit nimiaſ põpal aut expẽſaſ.við oꝛnatꝰ Si nimis occupauit ſe in ludis ⁊ venationibꝰ vide iudus ⁊ venatio.ꝑtotũ. Si dedit dãnũ in agris ꝓpter venationes. vi de venatio.F.ij. S Si nð coꝛrexit familiq̃ ſed paꝝ curauit eos c peſcere a pctis.vide coꝛrectio..⁊.ijꝑ rotum quò tenct᷑.vide dñs.S.i. Si fuit excõicatus vela indice velꝓpter aliqð infraſcriptoꝛum. ſ Si inici fecit manus violẽtas in pſonas ecile⸗ ſiaſticas. vide excõicatic.v.caſu.i.ꝑ totůũ· Si fecit incendi vel frangi eccleſias vel loca e ligioſa ibidem caſu v.⁊.vi. Si fuit inſecutoꝛ alicuius cardinalis velde fa
milia pape aut cardinalis vel glicuius epi. ſið
ercõicatio.v.caſu.ix. ⁊ caſu.xiij. Si fecit ficri aliquã iniuriã iliſ qui tulerůt 4i q̃s ſnias excõicatòis vcl interdicti velg fucrũt cã vt ponerẽt᷑ vl obfuauerũt:vid ibidẽ calut Si fuit fautoꝛ hercticoꝝ evꝛum vel impediuit officiũ inquiſitoꝛis.vide hereticus· per lotum ⁊ cxcõicatio.v.caſu.x vij. ⁊ excðicatio· v caſu. xxviij.⁊.xxix. Sicoegit cclebꝛare tꝑe interdicti. vide crcoi
nu im inn miui im iui zulm Fm itijint ſiuch jihmi himunn iinin innm üunum ſinni uun uu
—
,
5, —

——.——
—— —,—
—
Si fecit ꝓmoueri indignos ⁊ ſi ꝓ pccuma qꝛ
—
tatio.v.caſu.rv. Sifuit receptatoꝛ pirratarũ vel ců eis partici pauit. vide ibidem caſu. xviij. Si impoſuit noua pedagia vł exegit ꝓhibita ibidẽ caſu.xir Si permiſit deferri pꝛohibita infidelibus. ibidem caſu.xxi. 2 Si impediuit victualia ne ad curiã poꝛtarent ibidem caſu. xxij. Si volẽtes ire romã yel redeũtes cepit:ꝑcuſſir hmõi. ibidẽ caſu. xriij. ⁊xxiiij.⁊.xxx. Si ne obediret litteris apoſtolicis ihidẽ.caſu.xxxi. Si vſurpauit inriſdictionẽ eccleſiaſticã ibidẽ cAu. xx viij· excõicatio.vij. caſu.v. Si romipetas detinuit vel ſpoliauit. ibidem
caſu.xxix.
Si inuaſit terras cecleſie. ibidẽ caſu. xx Si ſe ſubtrarit ab obedientia romani pontifi cis· ibidem caſu xxvij. Si coꝛpus alicnius defuncti fecit incidi vt ali bi ſepeliretur. ibicẽ caſu. xxxij.
Si tertio admonitus ab epis volnit eis facere iuſticiã. excõicatio.vij caſu.i. Sicxegit vel exigi fecit pedagia a ꝑſonis eccle Kaſticis vel alia oncra.ibidem caſu.v.
Si xp̃ianos naufragiũ patientes ſ poliauit bo nis ibidem caſu.x.* Si grauauit ꝑſonas eccleſiaſticas vel coꝝ con ſanguincos q; noluerũt eligere quem volcbat
ibidem caſu.xiiij.
Si regalia vel cuſtodiꝗ ⁊ hmõi ſibi vſurpauit mn eccieſijs vacantibus ibidem caſu.xx.
Si extoꝛſit abſolutionẽ ⁊b aliqua cenſura per metũ. ibidẽ caſu.xvi
Si cõpulit pꝛelatos cceleſiaſticofad ſ ubmittẽ dũ ei bona eccleſiari.ibidẽ ca u.xxi.
Si interdixit ſuis fubditis ne coquant molãt
⁊hmõi pſonis ecclefiaſticis. ibidẽ eaſ u. xvi. Si ꝓcurauit aliquẽ occidi faccre ꝑ affaſſinos ibidẽ caſu.xxxi. Sicõceſſit repꝛeſalias ʒ eccleſiaſticas ſonas
ibidem caſu. xxxiij. Si ipediuit viſitatòer moialiũ. ibidẽcãu.xxxir 1munitatẽ eccleſiaſticã violauit capiendo
hoies in ecclefia.vide imunitas.ꝑ totũ.
Si pꝛeſentauit indignos criſtens patronꝰ ali euius eccleſie. vide ius patronatus.ᷓ.xviij.
vltra moꝛtale ẽ ſimoniacꝰ. vide ſimõia.iij..i.
Si voluit ꝙ pꝛimo bñficia ab ipſo petant᷑ qᷓ;
a papa moꝛtale eſt niſi aliqͥ rõnabilicẽ faceret puta I indignis darent᷑ ⁊ hmõi. S Si fidẽ ſeruãuit pꝛomiſſã.vide pactũ.ᷓ.iiij. Si ſoluit ſcruitoꝛibus ſuis ⁊ creditoꝛibus. vi⸗ de ſolutio.ß. xxv. ¶ Eirca ecciefiaſticas perſonas ⁊ pꝛimo circa clericos in cõi. Sieſt irregularis ⁊ qñ vel quò incurrit᷑ habes irregularitas pꝛimo.per rotũ. Si eſt ſuſpenius ⁊ in quibus caſibꝰ incurrat cam · vide ſuſpenſio pꝛimo.ꝑ totũ. Si recepit oꝛdines ſimoniace vel ſimoniaco vide fimonia. vi.ᷓixr. Si rccepit oꝛdincs i pctõ moꝛtali.vide oꝛdo. ij executus eſt ea qᷓ ſunt oꝛdinis in pctõ moꝛ tali.vide clericuſ.viij. ⁊ euchariſtia.ij.. v. ⁊ en chariſtia.iij.. xv.⁊.xxiiij. Sicxiſtens excõicatus yel interdictus aut ſu⸗ ſpenſus miniſtrauit. vide irregularitas pꝛimo Si nõ poꝛtauit tonſurã vel habitũ.vide apo⸗ ſtata. ʒ. i.⁊.ij. ⁊ clericus.iiij. ʒiij⁊.ij Si imiſcuit ſe negocijs ſecularibus: vide cle⸗ ricus.ix.y iij.eũ ſcquentibus.
Bi erercuit inhoneſta clericatui.vide clericus
Ptotũ. Si eſt debite litteratus.vide clericus.ij. ꝑ to⸗ tũ.⁊ ep̃s..xx vi.
Si fuit oꝛdinatus ante etatem debitam.vide
etas.per totũ.
Si dimiſit hoꝛas canonicas victre. vide ho- rg.p.iij. cũ. viij.. ſequentibus. Si dicendo voluntarie ſe occupauit in aliquo alio.ibidem.ᷓ.xxvi.
Si nõ bñdirit menſam nec gras redqidit pꝰ
cibum vide clericus.xij.
Si erercuit officiũ oꝛdinis ſine debitis para mentis vel mõ.vide miſſa.. xxxv.
Sicclebꝛauit in ccclefia polluta: vide cõ ſecra tio ecclefie.p.viij. Si cclebꝛauit tꝑe interdicti.vide in terdictum vij. per totũ. leeebrauta faciendũ maleficia.vide mif a.. liij.
i celebꝛauit non ieiunus. ibidem.j.iij. cum duobus ſequentibus. Si in altari exccrato.vide altare. ij.
Si pluſq; ſemel in die. vide miſla.ᷓ.iiij. Si eum hoſtia vel vino coꝛruptis.vide eucha riſtia. i.i.cum ſequentibus.— Ii cũ euagatione mentis. vide miſſa.ð xij. Si nimis raro celebꝛauit. ibidẽ..xiiij.

Si ante ðiem. vide Euchariſtia.iij.. xxxvi.⁊
miſſa.. v. Siexiſtens in aliquo notoꝛio delicto.vide cle⸗ ricus.viij. ð.iiij.
Si habita pollutione celebꝛauit eadem die. vide euchariſtia.
Si pꝛomiſit alicui dicere miſſas: ⁊ non dixit. vide miſſa.ð.v.cum ſequenti.
Si exiſtens bigamus poꝛtat tonſuram. vide bigamus.ᷓ.xij ·
Si nimiam habet conuerſationem cum muli eribus. vide clericus.v..ij.⁊ alijs ſequentibꝰ. Si participauit cũ excõmunicatis in diuinis. vide excõio.v.caſu.iiij.⁊ excõio.viij. ð.iij.
Si fuit falſarius litterarum apoſtolicarum.
vide excommunicatio.v.caſu.iij.
Si ſepeliuit interdictos excõicatos vel vſura⸗ rios.vide excõio.vij. caſu.xx viij. ⁊.xxxvi.
Si vſurarijs manifẽſtis alienigenis domos conceſſit ad fenus exercendũ. ibidẽ caſu.xxxij.
70 ¶ Lirca beneficiatos vltra pꝛedicta interroge
tur de infraſcriptis.
Siobtinuit beneficiũ per fimoniã vcl per pꝛe
ces carnales: aut aliud turpe.vidc adulatio.. ij. ⁊ ſimonia.iij. ⁊.v.⁊.vi.per totum.
Si eſt indignus pꝛopter littcrarũ ignoꝛantiã vel aliud canonicum impedimentum.puta qꝛ
infamis:irregularis:coꝛpoꝛe viciatus ⁊ huiuſ
modi. quia ſic tenetur reſignare in manibus valentis accipere reſignationem. de quo vide beneficiũ.ð.xliij.⁊ niſi fuerit cum eo diſpenſa
tum vel in caſu.vide coꝛpoꝛe viciatus.ᷓ.üij.
Si obtinuit beneficiũ non intendẽs clericari
vide clericus.vij. I.v.x.vi.
*.
Si ꝑmutauit beneficia. vide ꝓmutatio..iiij. Gi renunciauit beneficio ſimoniace. vide re⸗ nunciatio.ð ix.⁊.x. Si facit reſidentiam in beneficio ſuo.vide cle ricus.vij. in multis.J. Si habet plura beneficia quoꝛum vnñ ſuffice
ret. vide beneficium.J.xxxiij. Si fecit quattuoꝛ partes de fructibus benefi⸗
cij. vide clericus.iij..i. Si habens patrimonium ſernauit vt viueret de eccleſia.ibidem.I.ij. Si expendit fructus beneficij in vſus inhone ſtos.ibidem.J.ũiij. Si male tractauit ecclefiam: ⁊ eius hediticia. vide clericus.iij.ð.i.
Si vaſa ⁊ paramenta ad diuinum cultum te net immunda.vide vaſa ſacra.
gi alicnauit bona eccleſiaſtica que ſeruando
ſeruari poterant:ſine legitima cauſa ⁊cum de ⸗
bita ſolennitate.vide alienatio.per totum. Si locauit ſub annuo cenſu vices ſuas alteri. vide ſimonia:⁊..xxv.cum.ij.ſequentibus. Gi induxit ad vouendum vel iuranduʒ de cli genda ſepultura in ſua eccleſia.vide excommu nicatio.v.caſu.xiiij.
Si leges vel phiſicam audiuit. vide cxcõᷣmu⸗ nicatio.vij. caſu.vij. Si habentes eligere non elegerunt melioꝛem vide clectio.ð.xxi.
Si appetunt epiſcopatum aut pꝛclationem ſuperioꝛem.vide epiſcopus..ij.
Si male adminiſtrauit bona ecclefiaſtics. vi⸗
de adminiſtratio.
¶irca pꝛelatos habentes iuriſdictioneʒ m yn
xime epiſcopos vltra pꝛedicta:
Si electus ſe fecit confirmari.vide confuma⸗
tio pꝛelatoꝛum.per totum Bi nõ coꝛrexit publicos criminoſoe.vide coꝛ
rectio.i.ᷓ.iij.⁊ epiſcopus in pꝛin.⁊.ßᷓx.
Si poſuit indignos in officio vel bencficio. vi de cpiſcopus.ᷓ.xviij.⁊ adminiſtratio.vij. Si fuit mmis pompoſus in oꝛnatu ⁊ huiul⸗ modi.vide oꝛnatus.per totum. Si indebite diſpenſauit in votis habes votů iiij.per totum. Si in alijs. vide diſpenſatio.in pᷣn. cũ multi.q. Si aliquid exigit pꝛo licentia miniſtrandi vel docendi.vide magiſter.ð·xv. Si contulit oꝛdines indebite quibus non de/ bebat vel quando vel non modo quo debebat vide oꝛdo.i.ij.iij. iiij. v.vi.⁊.vij. Si non examinauit oꝛdinandos ſed oꝛdinauit indignos.vide oꝛdo.iij..xxiij. Si ſacramentum confirmationis non tenuit notabilis negligentia videt᷑ moꝛtale. vide con firmationis facramentum.ð.i. Sicriſma ⁊ oleum ſanctum non conſecrauit
in cena dñi omni anno.vide oleum.per toluʒ ·
Snon fecit conſecrationes eccleſiarum alla⸗
riũ ⁊ veſtimentoꝝ qbus debuit:ẽ graue peim̃
Si non habuit teſtes ſinodales.de quibus vi⸗ de epiſcopus.ᷓx. 5.
Si non viſitauit ſingulis annis diocefim ibi⸗ dem.F.xij.
Si non deputauit in eccleſiis cathedralibus conuentualibus viros ad pꝛedicandas ⁊ au
diendas confeſſiones. vide ibidem.ð· xiiij
Si oꝛdinauit in diaconum vel ſubdiaconui

——
——
—————
—
—
—
—————————
neſcit officiũ. vide ibidẽ.. rv. ¶Circa ↄfeſſoꝛes. Si audiui 5 7 eſt vſus lineis ſi non erat religioſus hñs auctoꝛitatẽ. ⁊ ſi vis ſcire ſi habes auctoꝛi⸗ ibidem. tatẽ · vide confeſſoꝛ.iij. per totũ.
. xideildhe Si non ſeruauit nec fecit ſeruari canones.vi ¶ Si abſoluit a quibus nõ potuit.vi * eßᷣs.S. xxij. teſt. Lonfeſſio. iij.⁊.v. ⁊ Laſus.⁊ a quibus er⸗ Sicõtulit bencficia ſimoniace. vide ſimonia. cõ̃municationibus habes Abſolutio.i.y.i.⁊ vi.per totum. 6 iij.iiij.⁊.v.⁊ Abſolutio.ij. in pꝛincipio.⁊ ꝑ to⸗
Si plura contulit vni. vide beneficiũ.ᷓ.xxiiij. tum.⁊ de modo abſoluendi Abſolutio.iij. per
⁊xxxvij.
Si ratiõe ↄſanguinitatis. vide acceptio perſo Si abſoluit manifeſtos vſurarios.vide vſura narum.J.iiij.⁊.pᷓ.x. 3 F. viij. 2, Si non ꝓuidit de beneficio ilis quos oꝛdina Si diſ pẽſauit fine auẽtate. q peccauit mõtalit nit. vide beneficiũ.;. x. Si nimis feſtinanter interrogauit vel nõ in⸗ BSi viſitando accepit munera ipſe vel aliquis terrogauit. vide hic in pꝛincipio. 6 de ſuis. vide vifitationẽ..iij. Si ntcrrogauit qð nõ debuit ex delectatiõe. Si poſuit indebitas coliectas.vide taliam.in vide. s.F.i.. pꝛin ⁊..i. Si reuelauit confeſſionem. vide confeſſio vlti Si vſurpauit bona vacantiũ eccleſiarũ.vide mo. per totum.— bfificiũ.. xxxix.⁊ xl. Sieriſtens in moꝛtali andiuit confemionẽ. vi Si non ſoluit debita inſte contracta a ſuo pꝛe de clericus.viij..i⸗. deccſſoꝛc.vide dignitas.ᷓ.i. Si avudiuit cõfeſſiones pꝛincipaliter pꝛopter Si queftuarios ꝓ lucro ꝓmiſit indiſcreta pᷣ lucrum.vide ſimonia pꝛimo. per totum.⁊ ſi⸗ dicare.qꝛ tenent ipfi reddere rationem dño ð monia.ij..vi.. omni malo:⁊ ſatiſfacere ſi ubditis de oĩ dãno Si hʒ ſciam debitã. vide confeſſio.iiij.. xxxij dato pꝛopter hoc.c.fi. de iniurijs. ⁊ vide ſimo ¶Circa pꝛedicatoꝛes.
73 nia.iij.. viij. Si pꝛedicauit in moꝛtali peccato exiſtens. vi⸗ BSi incerta fibi appꝛopꝛiauit. vide reſtitutio. ⁊ de pꝛedicare.ᷓ.vij. F.xiiij.⁊.xv. Si habet ſciam debitq̃.ibidem. F. vi. Si teſtamenta ⁊ legata nõ fecit implerc. vide Si pꝛedicauit mendacia.vide mendaciũ. iiij
or Si pꝛedicauit pꝛopter honoꝛem.vide Monoꝛ Bi non tenuit bonũ vicariũ cũ ipſe nõ atten⸗ J.vij.
dat:tenet᷑ de oĩ dãno. Siꝓpter lucrũ.vide ſimonia.ꝑ totum.⁊ ſimo
Siiniuſtam ſententiam dedit ⁊ alia ſi upꝛadi“ nia.ij.. vi. ⁊ fimonia. iij. ix.
cta de indicibus. Si pꝛedicauit fine licentia qꝛ moꝛtaliter pec⸗ Si in excõicando non ſeruauit debitã foꝛmã cauit totiens. vide excõicatio.ij. ꝑ totũ. Si pꝛedicauit indulgentias indiſcretas. vide Si in diebus feſtiuis non interfuit diuinis. religioſus ᷓ luv.
vide hoꝛa.ð.xx xx.. ¶Lirca inqſitoꝛes hereticoꝝ. Si extoꝛſit pe⸗74 Si erẽptos moleſtauit indebite moꝛtalii pec cunias.vide inquiſitoꝛ..v.— cauit.ſi in aliquo notabili hoc fecit. t Si bona eccleſiaꝝ applicauit fiſco.ibidem.
Si conſecrauit cotruptã ſcienter ꝓ moniali. Siabuſi ſ untarmoꝝ multitudine.ibidem.
vide conſecratio virginũ. Bimslicioſe impoſuerunt crimẽ velinpedi- Si viſitauit monaſteria monialiũ.⁊ fecit vt mentũ ſui officij alicui.ibidẽ. ſeruent clauſu ram. vide.ð exceptio. F.r. Brobmiſerũt Pcedere 3 ↄſciaʒ ex amoꝛe: lu⸗ Si hoſpitalarios viſitauit ⁊ fecit vtfacerent co⁊ huiuſmodi.ibidem. debitũ. vide hoſ pitale.p.ij. ⁊ vltimo. 5Si inquiſitoꝛ vnius oꝛdinis ꝓceſſit ʒ fratreʒ Si dedit malum exemplum ſubditis. vide ex/ aiterius oꝛd inis ibidẽ mplum. Si impediuit ſe de diuinatiõibꝰ. vide ibidẽ. Si magiſtrũ tenuit in eccleſia.⁊ fecit in alijs S.iiij. teneri ꝓ pauperibus ⁊ clericis.vide magiſter Virca religioſos in cõi. Si intrauit ꝑſimo/ F.vij. ⁊.ð. epᷣs.. xij. niam.vide ſimonia.iiij.ꝑ totum.
51

Si intrauit latioꝛem habens votů ſtrictioꝛis. vide religioſus.ð.vxxiiij Si non fuit obediens. vide religioſus.ð.xxix. Si pꝛopꝛietarius fuit. ibidem. Si contra votum caſtitatis.ibidem · Siofficium dixit.vide hoꝛa.ꝑ totum. Si ſeruauit alia pᷣcepta reguie velↄſtitutionũ obligãtiaad moꝛtale. vide religioſus.ᷓ. xx viij· Sielegit melioꝛes.vide electio.ʒ.ij. Si infamauit alias religiones. vide detractio Fi voluit conſentire electioni.ibideʒ.ð·xxxvi. Si ſecreta ſui oꝛdinis reuelauit in ſcandalum ipfius peecauit moꝛtaliter. qꝛ ꝓditoꝛ eſt. Si in viſitatione non reuelauit que debebat. vide denunciatio.. x.— Si fecit aliquid ʒ ca que generaliter ꝓhibent᷑ religioſis. vide religioſus.ᷓ. vltimo. Si receſſu a monaſterio ſine licentia pꝛelati. vide apoſtata..iiij. Gi frequentauit monaſteria monialiumvide monaſterium.ᷓ. viij.
6 ¶ Lirca monachos. Bi ſeruauit que fibi pꝛe⸗
cipiuntur.⁊ que ſfint vltra regulam habes.j.
onachus..
Lirca abbates. Gi hũit curã ſibi cõmiſſoꝛũ
cos vita ⁊ doctria iſtrnẽdo.við abbas.ʒ.xxiij.
Si diſpenſauit cũ eis ſinc cauſa legisima.við
diſpenſatie..vij.
Si impoſuit monaſterijs aut pꝛioꝛatibus no
uas penſioncs vl auxit veteres vel applicauit
77
ſue menſe.vide abbas.ð. xxvi. Si ſeruauit regulam ⁊ ſibi pꝛecepta vt.j.mo⸗ nachus.
Si regſiuit apoſtatas. vide abbas.ð. xxiij.
8 ¶ irca abbatiſſam. Si fecit ſe benedici vbi eñ conſuetudo.vide abbatiſſa..ij. Si fecit ſeruari clauſurã vide monialis. I.iij.
79 d Lirca hoſ pitalarios. Si fecit inuentariũ. vi⸗
de hoſpitale. v.iij. ⁊.i.
Fi tenuit hoſpitalitatem.ibidem. F.vltimo.
Si bona hoſpitalis conuertit ad alium vſum
vidce legatum.ij. ð. xri.
Si perierunt ex negligentia ſua.vide Admini
so(Aduerte qꝛ pꝛefaras interrogationes ſolum
pofui qꝛ circa pꝛedicta cðiter eſt moꝛtale pcrm̃
ʒmiqñ non ꝓpter imperfectionem actus:⁊ di
miſi mnultas interrogationes: que ſunt cõiter
generalia peccata.co qꝛ non ſunt neceſſario cõ fitenda talia pcrã niſi qñ dubitat᷑ an ſint mdꝛ⸗
talia. Item ſecundo ratione ſtatuti obliganti⸗ ad peẽcata venialia confitenda tñ tunc luffice ret confiteri in genere. Item tertio videturꝙ teneatur confitcri venialia qñ eſſet periculũ ne trahercnt ad moꝛtale. Mam cum tunc teneat de ipſis ꝓenitere:multo foꝛtius confiteri pꝛo ⸗ prer cuitũdũ mõtale ad qð ĩducũt qñ h aduer tit. Addit᷑ ab aliqbꝰ quartꝰ caſus ĩqͥ tenet᷑ gs ↄfiteri venialia.ſ.qñ nullũ habet moꝛtale.⁊ in paſcha tencat confiteri ꝙ tunc confiteatur ve malia. Sed qꝛ vt dixi qualitercunq; quis te⸗ neatur confiteri venialia ſufficit confiteatur illa in genere.niſi ĩ caſu qñ dubitat an ſit moꝛ⸗ tale. Ideo pertrãſco ⁊ ſufficit quo ad venialis confiteatur ſic.peccaui multis modis: cogita⸗ rione:delcctatione: onuſſione:diſſolutione: lo ⸗ cutione: viſu: tactu: guſtn: odoꝛatu.⁊ multis alijs modis de quibus oĩbus tum moꝛtalibuſ qᷓ; venialibus dico meam culpam. Item non omittat confiteri oblita ⁊ ignoꝛata ſic. Item dico meam culpam de omibus peccatis meis moꝛtalibus q̃ ignoꝛo aut oblitus ſů nec vnq; legitime confeſſus foꝛte ex mica ignoꝛantia vł negligenria.qꝛ valet talis confeſſio vt remitti tur vel reducantur ad cognitionem ⁊ non te⸗ neatur reiterare confeſſiones.qᷓ;uis multa fue rutunc oblitus confiteri ſi modo diligentiam ßᷣm ſuam conditionẽ fecit. Quibus oibuscõ ⸗ pletis faciat terminare peccatoꝛem ſuamcon tefſionem ſic dicendo. Ideo pꝛecoꝛ beatiſſimã ⁊ gloꝛioſam virginẽ mariam oẽs ſanctos ⁊te pr̃ oꝛare pꝛo me. Quibus pactis confeſſoꝛ in⸗ crepet coꝛrigat ⁊ dulciter admoncat peccatoꝛẽ abſtincre a ſocictatibus ⁊ cauſis pctòõꝝ. Mon tñ erigat iuramentũ vel ꝓmiſſionem de aliq niſi ſolum de his in quibus iura ſic voluerunt vt in excõicatione ⁊ hmõi: poſtes imponat ei pnĩam talem quã ſtatim poſſit complere ante recidiuarionem ꝓ ſacramentali.⁊ poſtea alia quã videat ꝙ peccatoꝛ veriſimiliter faciet. vñ caucat ne imponat pnĩam talem quam veri militer non unplebit. qʒ eſſet potius illů illaq⸗ are qᷓ; ſoluere. Eſſct bene bonũ illi notificare quã pnĩam metet᷑. vt ſi magis timeat. poſtea concede ci illam indulgentid quam potes de quo circa indulgentia.j.v. Deinde abſolue e ſic. miſercatur tui omnipotens. Indulgentis ⁊ abſolutionẽ. dñs n Jeſus xp̃s te abſoluat⁊ ego auctoꝛitate iplius: abſoluo ic a vinculoer cõicationis maioꝛis vel minoꝛis inquantum poſſum ⁊ reſtituo te ſacramentiſ eccleſe. Iteꝝ

———————
——
—
v
5
te abſoluo ab vĩbus peccatis tuis moꝛtalibus
⁊ venialibus confeſſis oblitis ⁊ ignoꝛatis:⁊ a
circᷓſtantijs eoꝝ.in noie pfis ⁊ filij⁊ ſ pñſſcti amen. Poſtca imponasei ſic taliter ꝙ intelli- at. Dĩa bona que facies ⁊ mala que pacient᷑ uſtinebis impono tibi in remiſſionem tuoꝛuʒ peccatoꝝ. vade in pace. Et ſi haberet caſũ vel excõicationẽ a qua non poſſes abſoluere im⸗ pone ci ꝙ vadat ad eũ qui eũ poteſt abſoluere nec ingerat ſe ſactis donec de co ſit abi olutus hiſi rõne ſcãdali euitãdi ſi excõicatio ẽ occkta. PNteſtatus quis dr̃ decedere 8 quattuoꝛ modis Pꝛio ſi nullũ teſtamentũ fecit. cðo i fecit led ñ iure. Tertio ji fecit iure tñ poſtea ruptũ eſt poſthumi natiuitate.vel irritũ factũ eſt caput diminutõc teſtarori. Quarto ſi nulli ſũr heredes ex eo teſtamẽto.vtĩ aui.ð here. ab inteſtato. in pᷣn. pñt addi ⁊ duo alij modi ex pꝰ facto.pꝛimꝰſ.ꝑ querclã expugnato teſtamẽto ſeðus ꝑ bonoꝛum poſſeſſi ioneʒ 3 tabulas vide Ago. in ſũma.C.de ſuis.⁊ legi.here.
Ntimicitas dS Lpo
9 lr vi. ꝙ aliqñ er defectu amoꝛis Ppꝛij. vt cũ qs minꝰ debito amat vitã ꝓpꝛiã ⁊eaq̃ oꝛdinant᷑ ad eã. Aliqñ cauſat᷑ ex elatiõe
aĩ de ſe pꝛeſumentis ⁊ alioscontẽnentis. Ali⸗ qn aũt cauſat er ſtoliditate ſeu ſtultitia.
Mtrũ fit pctm̃.he. ꝙ ſic vndecũc; cauſet niſi oliditas ſit inuincibuis. ⁊ẽ rõ.iij.ethi.intimi
ditas cſt 3 foꝛtitudinẽp defectũ non timendi vbieſſet timendũ: ſicut timoꝛ ʒ foꝛtitudinẽ p exceſſum timendo vbi non timendũ eſt.
Dñ eſt pcrm̃ moꝛtale. K.illa que cauſatur er
defectu amoꝛis ⁊ elatõis tũc eſi moꝛtale pctm̃ qñ ſine neceſſitate exponit ſe periculo ꝓbabili notabilis leſionis eoꝛpoꝛis. ⁊ multo magis aie vel nõ curat de eius notabilileſione omittẽdo Puiſionẽ debitã facere.tertia vo q̃ cauſat᷑ ex ſtoliditate cõiter eſta veniali: niſi ꝓueniat ex lata culpa kenotabilis nocumẽti: ⁊ ꝓptcrea omittit debi tãꝓuiſionẽ niſi vbꝛ ſtoliditas eſt innincibilis.
in his in qbus iminct ꝑiculũ Pbabi
124 P an ſint reſtituẽda.K. uenta ꝙ quedã ſũtqͥ fucrũt in vñio glicuiuſ⁊ talia inueniens tenet᷑ reſtituere. imo furtũ cõmittit qui ea aĩo nõ re ſtituendi accipit.I.falſuſ F. qui alienũ.⁊.ᷓ.ſe. ff de furtis.et. xiiij.q. v.cfi quid inueniſti. Giue talia amiſerit vñs ipſarũex ruina vel incẽdio vel naufragio. vt.ff. dc incen. rui.nau. ꝑ totũ. Idẽ dico de iactatis in mare cã̃ nauis alleuiã de.ff. ad.I.rho.ð iac.l.qui allcuiãde. Et ibi no.i glo. vel q̃litercũq; amiit. et hoc vcrũ niſi habe rent᷑ ꝓ derelictis ct tũc credit Fede. ↄfilio.cvij Phabeant᷑ pꝛo derclictis ſi dñs tacet: nec ꝑſc nec ꝑ alios ꝑquirit:qꝛ.d..ꝗ alleuiãde.videt᷑ ſta tim imponcre neceſſitatẽ pquirẽdires amiſſaſ et ſic iſta negligentia nõ querendi tollit pꝛimã pᷣſũptionẽ quã facit lex. ꝙñ habeant᷑ ꝓ dere lictis nifi gliter cõſtet ꝑ qᷓlitatẽ:et actꝰ de vlũ tate vñi cũ nemopᷣfum̃at᷑ iactare res ſuas.d.. falſus. ſi iactãtiũet. d.ꝗ alleuiãde. Dð no. Plimitatõe eoxꝝ q̃ dico.j. naufragiũ.ð ij. nec talia inuenta qi non habent᷑ ꝓ derelictis pñt vſucapi.qꝛ in cis deficit titulꝰ ꝓ derelicto. vt in..ſ qs merces.ff. ꝓ derclicto. Wñ ↄſuetudo aliquoꝝ ꝗ iactata in mari vcl a flumibꝰ poꝛta ta occupant᷑: videt᷑ expꝛeſſe repꝛobata ꝑ.d..g al leuiãde.et ibi gl. no.et lʒ loquat᷑ de iactatis in mari tñ idẽ ẽ de ablatisa flumiĩecũ parũ diffe rãt ab ullis. Mt dicit tex. inſti.de re. diuifione
Fvl· acit aui. nauigia. C. de furtiſ. Qucdã ſũt q̃ nq; fucrũt in dñio alicuiꝰ. vt lapili in litto re maris:fere filueſtres:et hmõi.et talia fiũt oc cupantꝭ ſiue beſtic capiant᷑i fundo ꝓpꝛio:ſiue in alieno.dũmõ nõ fuerit ꝓhibitus intrare a dño fundi. Gine fuerint antea vuinerate ab aliq̃ dũmõ eas nõ ꝓſequerct᷑ inſti.de re.diui. in multis.. et.ff. de acqui.re. do.l iij. niſi ſecus
ſit de conſuetudine. qꝛ tunc ſtabit᷑ cõſuetudini . ꝙſi nolit. ʒ. qui aſſidua.ff. de edi.edic. ſ̃m gl. in. d. iij. ʒ.illud. Similiter ſi eſſent capte in re rhe alieno nõ credo ſit accipientis.ᷓᷓ gl. in.l.iĩ laqucũ.ff. de acqui re. doet inſti.de re.diui.q. finguloꝝʒ rigoꝛ iuris videat velle ꝙ ſint ca⸗ pientis ibidem. Ierc vo ſilucſtres ſed dome⸗ ſtice facte ſicut pauones:colu mbe:apes in al⸗
ed ꝑviolentiã occu neo et huiuſmodi tã din ſũt poſſidẽtis qᷓ;diu Pat honoꝛes vel be ſit ai b
nefieia eccleſiaſtica nde fur eſt ⁊ latro⁊ eſt in peccato moꝛtali et
iv.de reſti.ſpo.
hñt aium reuertendi domũſedſi bis aufugiãt eccato mo nec hoꝛis debitis non impedite rcuertunt᷑ fi⸗ nekur reſtituere omia que inde recipit.c.gra tnt capientis.qꝛ conſuetudo inducii ꝑbinum 6 Actů.l.iij. C. de epi.au et ſice non dicunt᷑ habcre anmũ reuertendi. Inimalia vo naturaliter
3 2

—
—
—
domeſtica:vt galline ⁊ hmõi.ſemper ſunt důi ⁊ capiens ea tenei reſtituere cũ fructibus: pu⸗ ta ouis ⁊ hmõi.ßᷓ.gallinaxꝝ.inſti. de re. diui.⁊ ff. de acqui. re. do..naturalem.ð.pauonum. ¶Mtrũ inueniens theſaurũ teneat reſtituere ſE.ꝙ ſiin ſuo ſolo inuenit ſic ſuum erit.ſi vVo in alieno ſolo ⁊ a caſu ſic medietas erit ſua ⁊ alia medieraferit dñi ſoli. Si Vo data opa.to tů erit dñi fundi.inſti.de re.diui.ð.theſauros. ⁊.C. de theſau.l.vnica.nec eſt verũ qð diẽ glo. in.c.ſi qd.xiiij. q.v.ꝙinuentus in loco ſacro vł religioſo ſit inuentoꝛis:ſed erit vʒ diſtincionẽ pꝛedictã.vt expꝛeſſe patet in. d.ᷓ.theſauros. ¶ Quid de rerra ꝓer alluuionẽ addita terre al terius.h. diſtinguẽdo q inſula nata in mari eſt occupãtis. In medio vo fluminis cſt cõis pabentibꝰ pꝛedia iuxta flumẽ ex vtraq; ꝑte.ſi No nõ eſt in medio.eſt illius cuiꝰ eſt ꝓximioꝛ ager vo a flumine diuiſio circundatus rema/ net cuuus erat. Et ſi fumẽ mutat glueũ.pꝛimꝰ alueꝰefficit᷑ eoꝝ ꝗ pᷣdia circa eũ hñt.⁊ ſcðus al neus eſt publicus ⁊ ſi reuertit᷑ ad pꝛimũ.ſecun dus alucus crit coꝝ qui habẽt pꝛcdia circa cũ Similiter ager inundatus aqua ipſa recedẽte remanet eius cuus erat. Hec habenij infti. de re. diui.. inſula.⁊ ſic ſerua:niſi conſuetudo ſit in contrariũ vel ſtatutum. ¶ Sed 6 tenet᷑ reſtituere ille qui neſcit cuiꝰ ſit.. ꝙ ji res nõ habebat᷑ ꝓ derelicta tenei fa ccre denunciare publice:⁊ ſi poſt nõ comparet cuius ſit. errogabit in paupercs fm Mo. vel ſi ipſe eſt pauper retinebit auctoꝛitate ep̃i vł ſui confeſſoꝛis ᷣm Ray.⁊ oꝛabit ꝓillo cuius erat Si vo ꝓbabiliter põt pꝛeſumere qꝛ dñs eam habebat ꝓ derelicta ſic poterit vſucaꝑe..ideʒ qð.ff. pꝛo dereli. ſionis rei tra⸗ ditio.impꝛopꝛic ãt ẽ alicuius coꝛpoꝛei toco poſſeſſionis in manibus poſitio. Vñ qñ dñs dat vaſalo haſtã vł aliqð ſile dicẽs ſe fa cẽ iueſtiturã.vt ĩ ti. qd ẽ ĩueſtitura ueſtire dr̃. ¶Mtrũ ſit fienda coꝛã teſtibꝰ.h.ꝙ ſic.non qꝛ nõ valcat ſine teſtibus ⁊ inſtro:ſed vt veritas ꝓbari poſſit.⁊ ꝗdẽ ſi fiet de bñficio nouo: tũc ſi pes.i.vaſallos hʒ coꝛã tribꝰ vcl ſaltẽ duobꝰ er eis tenet fac.ſi Vo pares.i.alios vaſallos nõ hʒ faciat coꝛã aiijs idoneis teſtibus. Siãt inueſtiat de vcteri bñficio põt fieri coꝛã qui⸗ buſcũq; idoneis teſtibus.vt in ti. Qui teſtes ſunt neccſſarij:⁊ ẽt fi eſt clericuʒ qui inueſtitu
ram kacit de rebus pꝛopꝛjs. de rebꝰ Vo ecclie admittunt᷑ oẽs teſtes idonei fᷣm Mo. NMui d ig*m Da. li. ij.ẽ doloꝛ de glicnis bonie.ſʒ aduer 8 te q· cũ obiectũ triſtitie ſit malũꝓpꝛiũ Jð de bono alteriꝰ poteſt eſſe triſtitia ꝓut ap pᷣpenditur vt malũ pꝛopꝛiũ. ⁊ fᷣm hoe quadru pliciter. Mꝛimo mõ ĩquantũ ex co nobis ali quod ꝑiculũ innnet.ſ.ne ab eo ledamur: ⁊ bec triſtitia nõ eſt ĩuidia ſʒ effectus timoꝛis.vt di cit phs ſecũdo retho. ⁊ poteſt eſſe ſine peccato vt dicit Bꝛe.xxij. moꝛ. Alio mõ apßᷣhẽditur iquãtũ eſt. diminutiuũ ꝓpꝛie gloꝛie vł excellẽ rie ⁊ hec triſtutia eſt ꝓpꝛie ĩuidia ᷣm phm vbi ð.⁊ ex genere ſuo eſt peccatũ moꝛtale. Job.v. puulũ occidit iuidia: cũ ſit cõtra charitatẽ.ſit tñ pꝛimi motus ĩuidie qũq; etiã in perfectis ex ſurreptiõc:qui ſũt veniaha peccata.⁊ eſt ſi⸗ mile de iuidia paruuloꝝ:ĩ quibus nõ vere cſt vſus rõniſ ⁊ de motu iuidie hᷣm ꝙ cſt paſſio ſẽ ſualitatis. Tertio mõ appᷣhẽdit bonů alterius inquantũ deeſt nobis ꝙ alius hẽt:⁊ ſic triſta⸗ tur: ⁊ hec triſtitia nõ eſt inuidia:ſʒ ꝓpꝛie dici⸗ tur zelus ᷣm phᷣum vbi.ð. Et ſi eſt de bonis poneſtis ẽ laudabilis ᷣm illud.p.coꝛ. xij. Emu lamini cariſmata melioꝛa. Si autẽ ſit de bo⸗ nis tpalibuſ: aut ð bonis ihoneſtis põt eẽ pec catũ:⁊ ſine peccato: ⁊ aliqñ cũ moꝛtali. puta ců talia ſunt cõtra deũ. Quarto mõ appᷣhẽditur bonum alterius ꝓut põt cedere in dãnũ mul toꝛum iniuſte: ⁊ ſic nõ eſt innidia ᷣm Hreg· nec peccatũ. puta cũ qs xriſtat de ꝓſperitate alic tyrãni: qꝛ videt ꝙ niagis tvrãnipabit. ¶Quot ſũt cius filie. K. ſʒ Bꝛe. vxxi. moꝛv.
f. Odium.ſuſurrario. detractio. de qbus hẽs
„
in locis ſuiſ exultatio in aduerſis.⁊ afflictioin pꝛoſperis ꝓrimi iquãtũ eueniũt ꝓrimo colr⸗ conatũ inuidẽtis:ſʒ qůñ triſta᷑ de ꝓſj peris ꝙ hñt q̃ndã gloꝛiã:⁊ ſic eſt inuidia nꝰ ei fiia Emulatio vo ⁊ inuidia idem ſůt generaliter ß pꝛopꝛie inuidia attendat᷑ in actu interioꝛt Emulatio Vo ĩ actu erterioꝛi. vt dicit glo.ſu⸗ per illud Bal. v. emulationes inuidie.
U OC riſis ſimulatio 6 . qd ſit ⁊ de ea vi D otheca dignus rotum R eſt qdã paſſio appetitus ſenſi 2 9 tiui ꝓpꝛie q̃ quis vindictã ap
petit:q̃ qdẽ paſſio in tantũ eſt bona in⸗ quãtũ regulat arõnc. Si Vooꝛdinẽ rònis ct⸗
ihni
nin in inmin ſunnt piuln tinan wign im immi uini wjn ſimf imtm wemin unt inſr wiuji i uliti

fuerit pordinata ĩpſona
cludit eſt mala. Dꝛdo dt rõnis in ira põt attè di q;tum ad duo. Pꝛimo q;tũ ad appetibile ĩ qð tendit qð eſt vindicta.vñ ſi quis appetit ꝙ ßm oꝛdinẽ rõnis vindicta fiat ſic dr geluſ.⁊ eſt laudabile. Si ãt appctat ꝙ fiat vindicta quali tercũq;ʒ ẽt ð oꝛdinẽ rõnis: ſic eſt ira ex genere ſuo pctm̃ moꝛtale:qꝛ Zriat᷑ charitati⁊ iuſticie. poſet tñ eẽ pctm̃ veniale pp impfectionẽ actꝰ ⁊ hoc vel ex parte appetentis. vf cũ appetitus pzeuenit iudiciũ rõnis:nec ſequit᷑ cõ ſenſus ad eũ: vel ex parte appetibilis: vt cñ appetit ĩ mo dicovindicare: qð ſi inferat nõ erit moꝛtale.vt
trahere puerũ ꝑ capillos ⁊ hmõi. Scðo atten⸗ dit oꝛdo rõnis in ira quãtũ ad modũ iraſcẽdi. vt.. motus ire nõ ĩmodcrate ferueſcat interiꝰ vłexteriꝰ: qui oꝛdo ſi pꝛetermittat᷑ nõ erit ſine pcrõ:ẽt ſi iuſtam appcteret vindictaʒ: ſed non erit moꝛtaleer genere ſuo.ſed poſſet eſe moꝛta le petm̃.puta ſi ex vchementia ire excidat a di⸗ lectione dei vel pꝛorimi.
Quõð ꝓgredit᷑. e. ꝙ tres hʒ modos.ſ.pÿᷣmo in coꝛde vindictam appetendo.de quo 2Matt. v· Qui iraſcit᷑ fratri ſ uo.ſ.ꝑ iram moꝛtalẽ. Se⸗ cuudo in ſignis manifeſtat⁊ ideo ſubiungit. AQui dircrit fratri ſuo racha qð eſt iteriectio iraſcentis. Tertio in facto nocumentũ inferen do liuoꝛe vindicte. Si pꝛimus gradꝰ eſt moꝛta lis multo magis ſcðus eſt grauioꝛ, tertius eſi grauiſſimus ſi deterius noccat,
MQuor ſũt eius filie. ſe. Bꝛexrr. mo. ꝙ. vi.ſ.
Rira:tumoꝛ mẽtis:cõtumelig: clamoꝛ:
idigna tio:⁊ blaſ femia. Adde.vij.ſ.beliũ.
⁊. viij.ſ.migle
ictio.⁊.ir..ſeditio. de quibus in jocis ſuis.
eſt impe Kregularitas inre ſeurepulſio executõiſ diuini officij ſeu ſacfi ex canonſeg conſtitutionc ꝓueniens. ar. de tem.oꝛ.c.vlti. ⁊ d ſtricte irregularitas qᷓſi ertra regulas alioꝛũ qͥ ad oꝛdinationẽ.qꝛ rcq⸗ rit diſpenſatio. d ẽt magis large irregularis qui nõ põt miniſtrare in ſuſcepris. nec aſcẽde te ad maioꝛes. hecitroductaeſi a iure poſitiuo vt. ij. q. vij..itẽ daniel.lʒ in veteri teſtamento fuerit p Danuid.ð ↄſe. di.ĩc.i. ¶ Irregularitas in qbus caſibꝰ incurrit᷑ ipfo iure. Kiꝙ aliqñ er delicto. aliqñ ex defectu coꝛ poꝛis.aliqñ ex defectu ſacfi.de quibꝰ habes doc.in.c. niſi con..ꝓſone Vo. de renun. ſed P ckrioꝛi intelligentia caſus er quibus aliquis efficit irregularis. hoc eſt ꝙ nõ põt ꝓmoucri velſi ꝓmotus nõ põt exercere ſuũ officiũ.cx
¹95 plicando inferius qui redueunt᷑ ad. xxiij. ¶ Pꝛimo ex homicidio: vel truncatione: mutilatione membꝛoꝝ. vt.s. Homicidii. v. ¶Sz ꝗd ſi fuit in leuiſſima culpa homicidij. dãdo opaʒ rei licite.K.ꝙ ñẽ inregulari. Facit tex.in.c.qᷓ ſ tũ. de pe.⁊ re.in verbo verũ ſiꝑ in curi.⁊ ibino.pa.⁊ hoc limita.⁊ jntellige qð dirið. Homicidii.ij.ʒ.ix.j.nrvij. ¶ Dtrũ ciericus reſpondens iudici ſic. ꝓ tali crimine vebet᷑ pena moꝛtis:ſit irregularis. ſ. Pa. in.c.ex lris. de cxce. pꝛela. ſic diſtinguẽdo Em Mo. ꝙ aut crimen iminet puniendu de p̃⸗ ſẽti. Et ſic ſi ex ↄſilio ſuo generali vł ſpãli ſeq tur homicidiũ eſt irregulari.in.c.ſi quis vidug l.di. Si vo ex ſua rñſi6e nõ ſequit᷑ homicidiũ qꝛ oĩno iudex erat diſpoſitus illum occidere:⁊ iſte interrogatus fuit a quodã alio ⁊ hmõi:ſic nõ eſt irregularis. Siliter nõ eſt irregularis: qñ crimẽ nõ iminet puniendũ de pñti: qᷓ;uis reſpõdeat ꝙ meret᷑ moꝛtẽ. Et ſic in tellige glo. in. dc.ex litteris. Mtrũ exiſtens in bello ſi aliquis ibi occidat᷑ ſit irregularis ʒ ipſe nõ occiderii.K. q ſi bel⸗ ũ eſt iniuſtũ vẽs irregulares ſ ãtqui fuerũt ex parte iniuriantiũ ſi iſuc iuprãt: vt bellãtibus pꝛeſtarent auxiliũ: conſiliũ vel fauoꝛẽ multo magis ſi vt aduerſarios leccrent n Inno. ⁊ oin.c.petitio. de homi ſecus ſi cã pacificã di: vłcꝗͥ iuſta iucrũt. ar.a Zrio ſenſu.in.c. quan tum.l.di.⁊.c.pꝛeſbyterũ. de ho.tñ verũ eſt m Ray.⁊ Rod. ⁊ Bul. ꝙ ab ep̃o poterit cũ pꝛe⸗ dictjs diſpenfari.
Mtrũ erñtes er parte ſe defendẽtiũ in bello iuſto fint irregulares.K. q ſic oẽs qui occidũt niſi ſit talis neceſſitas q alias ꝓpꝛiam vitam euadere non poſſint. Alij añt qui nõ occidunt
nec mutilant nõ ſi unt irregulares: lʒ ibi multi occidant᷑.imo licet clericis hoꝛtari ad bellũ: ſi fit ʒ rem publicq̃:aut cccleſiam:aut fils catho
lieq̃:nõ tñ arma ſi umere. vide.ð. bellũ..iiij. vñ Pa. in.e. penul. ⁊ vltide cle. pcu.refert.⁊ ſeqt nẽtẽ ꝙclericus g pꝛcſtat opẽ oppꝛeſſis vel obſeſſis iniuſtei⁊ adiuuat repellentes iniu riã ꝓijciendo lapidòs ⁊ hmõi dũmodo nemi nẽ ipſe occiderit ꝙ nõ eſ irregularis.
¶ Mtrũ plati ⁊alij qui interſunt vindicte ſan guinis fint irregulareſ. ke. ꝙ nõð ßm Aſten. niſi ad h dederint auriliũ:ſiliũ:vel fauoꝛẽ vel niſi interſint tanqᷓ; auctoꝛitãtẽ pꝛeſtq tes. vt habef in.c.ex lris. de erceſ.pꝛela. Ma.tñ in. d.c.Iris tʒ ꝙ tales pꝛelati ſi habent iuriſditionem tpalcʒ
33
5
àut
.
4

di ꝙ efficiunt irregulares: vbi vindicta ſit ſanguinis. tio ſequit: qꝛ vident᷑ pꝛeſtare o viduam.ſecus de pꝛelatis qui nõ habent iuriſ in locoꝛgrauiter tñ peccant: qꝛ
ditionẽ tꝑalem i le.vel mo.faciunt.
contra.c.ſniam ne c S ¶ Quid de pꝛclato qui nõ liberat hoĩiem ab in⸗ wſta moꝛte cũ põr.vcl nõ paſcit famẽ moꝛien teʒ cũ poſſit.&. Aſten. ꝙlʒ moꝛtaliſſime peccet nõ tñ eſt irregularis· ꝙ lex ꝓmorionis factuʒ requirit. xv.qã.ſi quis nõ iratus. Sedegocre⸗ trariũ.ſ.ꝙ ſit regularis qñ ſci⸗
„
erpibendo pnĩam
¶ Quid de illo ꝗ dicit duckt qite os ne clamct. vel videte
ſet impedita.als non ·
tem: vel mutilationẽ irreg
rir non imputavit eis. ſcd ꝙ ſint irregulares „ 8
ſi moꝛs velmutis videtur tutius ctiam in bello iuſto.
pem.l.di.ſi quis
ibꝰ mont clau⸗ 8
ne tales libcrent
eũ.&. ꝙ irregularis eſt fi moꝛs ꝓbabiliter fuiſ
do potius con. abiliter cr enter ⁊ voluntaric ꝑmittit eũ moꝛi:ſi tñ moꝛi tẽtio no fuit coꝛrupta. ſʒ Rod.⁊ Muil. durã. atur.ar.c. Petrus. de homi. ⁊.c. Matths. de ¶ Otrũ clcricus qui pugnantibus arma mini1 ſimo. qꝛ in iſto caſu non ſolũ cſt omiſtio ſed ẽt ſtrauit fit irregulari.. ꝙ ſic ſi aliquis occida? nnioicur ⁊ in dictis iuribus patet· ar.c.ſicut dignũ.de homi. Et appellatione ar⸗ 9 C Prrä verbcrans aliquẽ cã coꝛrectionis ſi er moE venut ẽt fuſtes ⁊ lapides.ff. de ver ñg. vulncre moꝛtuus ſit e iciat irregularis.K. ꝙ l.armoꝝ.m tñ Inno. ⁊ Mo.in.c.ſententiam ſic. dũmodo ex illo vulncre ſit moꝛtuus ſecus ne cle. vel mo. non eſt irregularis clericus ſi in vulnerè nõ ſccu bello inſto miniſtret baliſtã alicui tm̃vt ſe de⸗
ſi deceſſiſſer alia infirmuate ex
ta.c.pꝛeſbyterũ.⁊
de homici.
10 ¶ Quid ſi poſtqᷓ; cõualuit
c. de cetcro.⁊.c.ad audicntiã
recidiuauit.&. ꝙ ni ſemꝑ cã ſubfuit.
occiditiſic videt᷑ vicẽñ.etiã
fenat ⁊ ſua:nec credit illũ aliquẽ veclle occide re:ſed tiñ̃ ſe defendere⁊ ſi ua.ſimiliter ſi lanceã vel enſem miniſtret tm̃ vt ſe defendat⁊ tñ ile
vt in pꝛimo caſu.
pilominus irregularis eſt. qꝛ iſic vidc d pe.di. iij. fi quis ſemel.⁊.d.c.ad audientiam ſed turiꝰ ẽ diccndũ ßm Mo. vbi.ð. ꝙ in vtroq; 7 nõ. Ber. in. d.c. pꝛel byrerũ. quod credo quãdo caſu it irregularis.qꝛ non licet ccrico miniſte recidiuum fuit ſinc culpa alia. ar. c. pꝛeterca.de Ti⸗ ita imediatũ in monẽ alicuꝰ pᷣbere.de pe⸗
cle. percuſſo · nis.c. ꝙ in dubijs.
¶ Quid de illis q fimul ꝓijcit lapideſ.⁊ lapis ¶ Mtrũ clericus qui cum ſocio latroneʒ capit ynius aliquẽ interficii..ꝙ oẽs ſi ignoꝛant à ⁊ ligat:⁊ poſtea clerico inſcio ſociꝰ latroneʒ ne
no piectus fit vebẽt abſtiner ab officio.ar. fugiat occidiß&. ꝙ irregularis cſt. quia fines
licite defenſionis exceſſit.c. ſuſcepimusingi
c.ſignificaſti el.ij. de pomi. ᷣm Boffre. Facit c.continentia.de cle. pcuſſo. Alij. Sdicunt dicẽ in dubio repelleñ.ar. d.c.continen⸗ tia.⁊.c.petitio.de pomi debet intelligi qñ con⸗ oꝛdet. Vñ nemo eoꝝ eſt repellẽ
repellar. ar.c. pꝛeſentiũ.ð cle.ꝑcuſſo: crerillicite t qi ſunt conſcientic ſue. de homi. dicit In ibi Wer.qꝙ ſi de
potuit frangi erit irregularis· ar c ſgnilici cii de põi velñ pp ci impitiã cqu lalciuui
do neminẽ
ſcientia eũ rem
dus niſi ſe
Mo tenct ꝙ relinquendi ſun Et ideo ſi aliquibus ex eis videt᷑ ꝙ ipfi nemi⸗ nem interfecerũt nò erui
conſcientia eis dictat ꝙ ſic. ſic abſtineant.d c.
ſignificaſti
t irregularcs Si vo
de homici.
ꝙ nõ ẽ irregulari
vt inſti. ad.l.acgl.ð. impeli
⁊ hoc tene in ꝓijcientibus in iuſto impotentiã.ſililer ſiqᷓ̃ deb
beilo·ſecus crederem ſi cauſa pita debita diligentiã
CAQuid de clericis qcũ alijs nellos. vñ alidu dit᷑.k&. irrcgul
8—
impetere:⁊? m
nõ liceat
cidiũ ex hoc faẽto
eis ꝑpſonaliter pugnare. vñ ſi homi pꝛeter coꝝ
is occiſus eſt:aut ꝓbabilit ere⸗
ares ſũt.e. ſẽ dignũ. de homi.
Alij añt dicũt ꝙ licet clericis turrim vel muxꝝ hil coopauerũt.puta q achinis impugnare ⁊ ſuffodere: fuiſſent accen
ludi ⁊ non adhi⸗ trayũt ad mãga⸗
irregulares ⁊ a papa Iolu iã
——„
intentionẽ euenc
nec volũtate nec facto oc cidit:nec rei illicite dabat opaʒ· Facuc. dicu
facili frenum
1quoq;. vel pp elu uit pꝛcuidere ⁊ face
ad crem k. im Bod. ꝙfi
crat moꝛtuus añq;
ſa:ſic nõ ſunt irregulares. vel tem ep̃s põt cũ ei diſ penſ are. ſi it du nãt. ſine diſpenſatòõe pape ĩ dnt miſtrarc necmn⸗
b—
¶ Quid de interrogato ſi talẽ vidit ⁊ indicat 14 vel ſi nõ põt ire mſi ꝑ duas viaſ dicit ꝙ ꝑiſtã nõ iuit.⁊ illi eũ inſcqͥntes occidũt.ß.ꝙ ſi ſciuit vł ſcire debuit ꝙ pſona talis querebat ad moꝛ hlaris eſt. ſecus fiꝓ babiliter credidit ꝙꝓpter aliã cn:⁊ eius in⸗
5
6
¶Quid de illo g vadẽs ad ſ patiũ ſup equũ ex petulãtia— abenis occidit puer.&.
re nõ pꝛeuidit nec feci.d.impetu quo;. ¶ Ptrũ poꝛtãte lignã h gelu fidci 41 dũ hereticos ſint irregulares
ligna q̃ poꝛtauerũt ſint coohãtã admonẽ ſit ⁊ ſolũ diſpẽlãdi. Slãtmn
jui pn voh
pinn
cd
vl ml imun min ciunſ wüb iingn imüp ün ſnn inbh Wntge wiſm
ſwhi
cht
— —
—
—
—= S8
— ——

2¹
i ¶ BPrrũ clericus b
auis nõ eſt de hoc infama
mi.i.K. ⁊.d.c. ex
1i ¶ MPtrů platꝰ
aqᷓ ſuſtentari:
in excõicatione
4papa talẽ one in qͥ crat nõ tñ
neant᷑.c. hi quil.dĩ c. ad audientiq de homici. ſidicẽs aqud feruẽtẽ vel fer rů candẽs! vel pngiles
ꝙſc ſi moꝛs ſequat.t Rod. t tenere. vide.ð. ctiã de poc homicidiũ.i.x⁊.ij.
10 ¶ Sed ꝓ maioꝛi intelligentia oim pꝛedictoꝝ nõ aliq̃s regulas/ꝛima eſi ꝙ nec iudex aligſ vcl magiſter ſen doctoꝛ in dubio dʒ aliquẽ iu⸗
dicare irregularẽ. ar.ð Pe. di.i.. pene. Scða ꝙ in dubio quilibet dz ſe reputare irreguiarẽ. vt in.d.c.ad audientiã ⁊ iõ imfoꝛo aic marime qñ
tus eſt relinquendꝰ
dſcie ſue. vt in.c.ex lris. di nit Mo.in. d.c. ad audient vt gs incurrat irregularit neceſſe ꝙ interueniat vel conſiliũ: vł pꝛeceptũ vel factu:vel defenſio:vł coopatiò occidentis MPanc ponit Inno.in.d.c.aq audientiã Quar ta eſt ꝙ oʒ ꝙ ẽj homicidij vt ſit irregularis ſit ppinqua.f. ad.l.coꝛ de ſicca..nihilintereſt.ſe cus eſt de remota cã ſen occaſione. Mõ eni iõ qꝛ faber cultcllũ facit homicida eſtl.run de ho .i hibita Et hoc verũ ßm Ber. ð c Ienota·niſi gĩum nocendi pabuer noꝛẽ diligentiq habnit q; deberet hie:vel non ogitauitqᷓ cogitarc debebat de homici. Quinta regula ꝙ infans occideng nõ ẽirregularis niñ ſit doli pax.cle.furioſuſ de homi. nð Pa.in c.jde delic.pue.⁊ Jo. an: ibidẽ. vbi ponit rempiü. He. de pucro.v.an noꝝ blaſfematoꝛe rapto a diabolo. Gimiliter dic de furioſo. facitpꝛo hoc.l.i.c. de fal. mone. Pertregula ꝙʒ eriſtẽs folũ in culpa leuſſima homicidij dando operã reiicite nõ eſt irregu laris. vt.?in..iij. dictum e q ſubditũ ſuũ rit incarcerat cũ tali afflictiðe bus moꝛitur ſit irregulaß k. Jo. de lig. in cle. Ude pe.⁊ re.ꝙ ſic. ⁊ ið dicit Pcsrcer nõ dʒ eſſe himis crudeliſtnec dʒ tm̃ coꝝ vita aenuari ꝙ n paucis dichus veriſimilit moꝛiat· ſed pane ſiẽ vult.c.nõ minus. de ver.ſig. ſequit Pa in.c. cũ nõ ab hoſc:de indi. ¶ Scðo ppit irregularitus accipiẽdo oꝛdines maioꝛi exiſẽdo. vt in.c.i.de co qui fur.⁊ in.c.cũ illoꝝ.de ſen. ex. Et kʒ inferio: poſſit aliqũ abſoluere ab excõicati⸗ potcrit diſpẽſarc ſecũĩ tali irregularitate:niſi de niãdato Fape.ſine ſcient᷑ erchicarioe erñg oꝛdines actepit ſue igno ni. factimemoꝛi nõ hñ:gut er ignoꝛãtia
iãTertiaeſt ꝙad ß alẽ ex homicidio eſt
„
ꝙ in paucis die
„—
irirregularif.&. Rar. bil Rod. dicit hoc eſſe tutiꝰ
homi.has duas po⸗
it qut m
c.pᷣſpyterũ. in fi.
quãtũcũq; deliq̃;
tret:q tũc põt
„
—
ride erh
bus ſi ipſos reci ¶ Tertio res oꝛdine cũ.h. de coq dines recipit. vno die vero vel ficti iciuniũ vſe cius. de tẽpo.oꝛ.c.ras penſarc. vt in oꝛdinib pofſint mñſtrare dũmõ
c.fi.de co
poſſet niſi ᷣm ꝙ dixi piente. ʒ in oꝛdine maioꝛcb nõ põt:niſi Jo. an. ⁊ videt᷑ ſequi Oꝛ. ⁊ facit tex. pꝛcfati cj lraſ.ꝓ hoc intellige niſi põt ep̃us auc fi. ⁊etiã abb ¶ Quarto cramentoꝝ ſcieni factꝗᷓj ſcipiẽtẽ. ar.lx viij. di quidã teneãt;ᷣ g
8.C.
enera
Ab impꝛimit᷑ character:tñ Scoĩ ꝙ ꝓ iteratiõe ſojũ y ſacfo poni niſi vbi
vlti.tʒ ⁊ bñ nop itergtõe aiio penaqnödzi
pᷣſſũ.⁊ iõ cũ n de apo.iõ dic clericus eſt † bis.⁊. c.eos. de conſe. nec põt oꝛdinari. Wñ pꝛcbuit ſcient᷑ pꝛe ſit nõ dʒ ad oꝛdin
o cb sꝓmo ꝑepm ſcc occultũ poſt pnĩ licet quidã:⁊ male ßᷣm 2 vel fuerit reb ignotanter ignoꝛantia fa
ris nõ excuſat᷑.qꝝ Vᷣm Sco
chs cũ eo diſpenſarc auctoꝛ
in.c.fi. de co qui fur. oꝛ D cuʒ monacis. ſm ꝙ dictũ eſt. icato:hʒ locũ ᷣm R interdicto vel fimpliciter vel pit ſic ſuſpe Shirur irregularitas qñ aligs mino⸗ s ⁊ ſubdiaconatũ vno dic ſi uſcipit.c. qui fur. velcũ duos fimul ſacròs oꝛ qui fur.oꝛ. fine B faciat cid:fi ad dijicam:qꝛ ſuſccpris nõ furtiue eis nõ ſi oꝛdinari ſub ercõnis late ſn
õ inueniat niſi ð ꝙ ſcient rebaptis m canones depon
ñ ẽt Acolitus ꝗ miſterin
pniam potcrit a.ibiden illud.c intelligere ꝙ iſte acolitꝰ aptiqatus. Si V ctict Feid debira oĩnoexcuſat:ſc
ris: ð nõ credes ſbi eẽ Phibirũ. vt in. d.c.cũ illoꝝ Si tñ efficiat᷑ ralis religioſus pof lauda ile cõuerſarionẽ ꝑ aliqð tpᷣs in religione põt
itate apoſtolicg.vt iſpenſar etiã abbas 8. Abbas. ⁊ qð di ay. in ſuſpẽſo vł a talibus oꝛdini⸗ nſus.
cut cũ quis ↄtinuat eſ vnus dies ficti⸗ ʒ cñ iſtis põt ep̃s diſ
fuerit Phibit ĩe pena.qꝛ tůc ñ
de excõicato oꝛdines acci ſic furtiue recepto vel ad ſoluf papadiſpenſare fm Pa.in.e.i.de co quifur. fine. iũcto.c.ſe. ⁊.d.c. relig toꝛitate pape ij. de cle.q õhit᷑ irregular illoꝝ in qbus Kue q̃ adadm
ionẽ intrauerit. qꝛ diſpenſare. vt. de. ui fur.oꝛ.ſu. itas ꝑ iteranonẽ ſa⸗ impꝛimit᷑ character ſſtrãtẽ:ſiuc qͥ adꝰſu⸗
i.⁊ de ↄſe. di.v.dietũ Et
lit de oĩbus ſackis in bapti Zhit̃: ſed cñ irregularitar ſit innenit᷑ de iure ex⸗ ans ᷣm Ho.
endꝰ eſt. ar c.ꝗ
Z
*
di iinj. ñ laicꝰ excõicanaꝰ
aptiganti ſi publich ueri:niſi religionẽ ĩ⸗ diſpẽſari. Si vo ſit it pꝛomoncri.d.c.ij.
intelligunt rebaptigauerit o rebaptigat ꝗs hibita pꝛius dili der ignoꝛãtia iu iiij. di.vi.eſt ʒ ins 5 4

diuinũ. Rebaptigatus vo ſciẽter eſt irregula⸗
filr irregularis cſt.l.di. confirmañ.⁊.i.q.vi. 4 in qualibet. Si aũt nõ ratũ hũt ſed tñ ignoꝛã
ter eſt rebaptigatus ignoꝛantia facti m Mo.
nõ ẽ irregulari:ſʒ põ ꝓmoueri. mM Bof·.
—
cuit.i.q.itij. nec ob.d.c.ꝗ bis.⁊ qð ibi no.qꝛ ᷣm Sco.iſtud.c. cũ accipiat᷑ ex pñiali Thcodoꝛi epi cãtuarieñ. infiigerc nõ põt irregularitatẽ:miſi foꝛte dicai ꝙ oĩa.c.a Bꝛatianoĩ decreto poſi⸗ ta ſũt a papa ↄfirmata. Sʒ h nõ eſt manifeſtũ Addo et ego ꝙ ↄfirmatio ſimplex nihil addit xij. di.pᷣceptis· de ↄfir. vti. vel inuti.c.cũ dilecta
foꝛent cõfirmata nõ iuducerẽt irregularitatẽ Et ſi dicat᷑ ꝙ lʒ ille ep̃s nõ potuerit ius cõdere
cit m canones.. Sco. ꝙ glolatoꝛ debuit hũc . canonẽ allegare.⁊ i cludit Sco.ꝙ ſiẽ ignoꝛã
te:ſic ⁊ ſuſcipiẽtẽ.ignoꝛãtia Vo iuris rebapti 3 gati nõ exculat᷑ a pena irregularitatis.
1* Scd gd ſi qs vubitat an ſit baptigatus vł cõ z. firmatꝰ vel oꝛdinatꝰ.R. ꝙ põt iterari.qꝛ nõ dr 1 iteratũ qð neſcit᷑ eſe factũ.de ↄſe.di.i.ſolẽnita tes.⁊ di.iiij.ſi nullã.⁊ de pᷣſbytero.nõ ba.veni
conſe. di. iiij. cũ itaqʒ.dʒ iñ baptitans his ver bis vti. Si tu nõ es baptigatus.ego te baptigo ⁊̃.vt.ð Baptiſmus. vij. ð.x.
⁊6 ¶ Quid ſi coacte ſit rebaprigatꝰ.k&. ꝙ ſi coactõ fun abſoluta ſic excuſat. Si Vo fuit cõditio⸗
eos. de conſe.di.iiij.
c. Julianus.xi.q. iijvex eſt ꝙ ſi apoſtatauerũt ꝑp iuſtũ timoꝛẽ ſi erãt ſacerdotes ſoꝰ Papa diſpenſabit. Si No diaconi inferioꝛis graduſ aut latci ep̃s potcrit diſpenſare. Si aũt apoſta
lus niſi papa diſpenſat cũ eis.vt in. c. pꝛeſbyte ros.l.di. imo Inno.i.c.i. de apoſta.⁊ Mo. diẽ ꝙ oẽs talcs aß̃oſtate hodie ſũt vere hereticu ⁊ i ipſis hñt locũ oĩa iurað heretici⁊ pene ð eos
vide ſupꝛa apoſtaſia.ð.vi.
— 2—— 2 ———
—————
=
—— B
——— —
——— 2 ———
—. —
—
—
indiget diſpenſatiõe ep̃i cui nõ credo.ar.c. pla
cũ.c.ſequẽtibꝰ.⁊ de pꝛiui.c.qꝛ intẽtiõis.iõẽt ſi tñ potuit indicare ius cõditũ:ſiẽ facit bicũ di
tia ꝓbabilis exciudit ↄferentẽ ab irregularita
ens intellige ſi debitã diligentiã pꝛius fecit.de
nalis ſic nõ euadit irregujlaritatẽ.vt no.in. d.c.
17 ¶ Quinto Shit irregularitas apoſtatando a fi de catholica:ſiẽ fecit Julianus apoſtata.vt in
tauerũt ſine aliq̃ timoꝛe:ſed volũtarietſic nul⸗
ſtatute de irregularitate apoſtatarũ a religiõe
18 ¶ Ged nungd idẽ erit de ficteli facto heretico . ꝙ ſiclericus erat poterit poſt pniam ⁊ abiu rationẽ in oꝛdic ſuſceptò miſtrare.ſed in ſuſci
iendis tam clerici qᷓ; laici ſůt irregulares.yt
ris ignoꝛanter vo ſi poſtq; ſcinit ⁊ ratũhůit Iq vij·ſaluberrimũ. Idẽ dic de eogin ↄtẽptů i eccleſie ab hereticis ſe fecit oꝛdinari cũ quibus
ſolus papa diſpenſat.i.q.vij. duenientibus.
¶ Sexto incurrit irregularitas cũ quis incur/ rü infamiã iuris vcl facti.de quo ſupꝛa infa⸗
mia. exẽplũ habes infra ſoꝛtes..ij.in ſoꝛilc⸗ gio manifeſto.
¶ Septimo incurrit᷑ cũ quis oꝛdinat ab epᷣo ʒo
.
erchicato.qꝛ executionẽ conferre non põt qui
eam nõ habet.i.q.i.gratia.⁊.c.ſtatuumus.⁊q.
vij tñ hoc fecit ignoꝛanterſiceps
diſpenſare põt tam in ſuſceptis qᷓ; in ſuſcipiẽ dis. Si Vo ſcienter:ſolꝰ papa.de ep̃o qui reß. epi.c.ij. Ideʒ dico de oꝛdinatis ſciſmaticis. vt de ſciſma.fraternitati. ᷣm Ber. ibideʒ Vnde nõ ꝙ licet heretici:excõicati:ſimoniaci: inoꝛdi ne vel beneficio: ſciſmatici: depoſiti: ſulpenſi: interdicti:⁊ degradati.vcrum coꝛpus xp̃i con ficiant:⁊ oꝛdines dent veraciter:ſi veram fo⸗ mam ſcruent cccleſic. xir.di.ſcðᷣm.⁊.i.q.i.dñs. ⁊.c. ꝙ quidam.⁊ de conſe. di iiij. oſtendit:tñ talibus oꝛdinati executionẽ nõ habent⁊ ſic di cuntur irrite tales oꝛdinationes de ſciſmaci. ſecundũ:tñ diſtinctionẽ pꝛemiſſam dicunt ẽt Bo.⁊ Po. ꝙ coacti vt a talibus reciperent oꝛ dinem ex metu qui põt cadere in conſtantem virum non indigent diſpenſatione:⁊ magis placet.vcl ep̃s poterit diſpenſare. hodie tñ iſa habent magnã modificationẽ ex cõſtitutione concilij conſtantienſis vt.ð. Excõtcatio viij q. iij. ⁊ ideo nõ incurrit᷑ hec irregularitas: nilq ad illos quos tenemur euitare ꝑ dictã conſti⸗ tutionẽ:non quo ad alios.
co qui renunciauit epᷣatui:ſi diſtinguendo·& ſi reſignauit ſolũ loco:⁊ nõ dignitai.qt ſicx⸗ nianet eps:ſi de licentia ꝓpꝛij edi gs ab eole⸗
ccpit oꝛdines nõ eſt irregularis. Si Vo fineli centia ꝓpꝛij pꝛelati ſic irregulari eſt. de oꝛ. ab ep̃o.g reſi.c.i. Si o talis eps reſignauit non ſolũ loco.ſed ẽt dignitati: tũc oꝛdinatus à tali cũ licentia ſuiep̃i in minoꝛibus oꝛdimbus no
eſt irregularis:ſed ſi ſine lcenria ſui pꝛclauvt
maioꝛcs oꝛdines a tali ſuſcepit ſcienter vel et ignoꝛantia craſſa.ſic irregularis eſt ⁊ ſolus pà pa diſpenſat. Siq̃t ex ignoꝛantiã ꝓbabili li krirregularis eſt: ſed epᷣus poteſt viſi penlare. vt in qci·Et ex poc pʒ ꝙ ep̃arus eſi oꝛdo 4 impꝛimit᷑ characi qꝛ vere cõfert oꝛdines? ractcrem ipſoꝛum:q nõ rcoꝛdinant:ſed dilbe
¶ Octauo incurrit᷑ ci quis recipit oꝛdines ab ʒi
ſſin jiiſn nil in iul moi tistiu ſijuni juln tinf ining iupni
icic

ſantur vt miniſtrent.. 3 Mono incurrit cũgs recipit oꝛdines ab alie no epo ſine licentia ſui pᷣlati fm aliqͥs:⁊ oꝛdĩa⸗ toꝛeſt ſuſpẽſus ꝑ annũ a collatiõe oĩm oꝛdinũ de lempo. oꝛ. ccos.li.vi. Intellige ſi oꝛdinatuſ crat clericus:alirer non ieurrit᷑. Item intelli⸗ ge de anno ↄtinuo ⁊ integro.c.ꝓðida.de elec. li. vrſed m glo.in. d.c.cot.⁊ Mo.lʒ oꝛdinatoꝛ ſit ſuſpenſus. oꝛdinati tñ ſic nõ ſũt ipſo iurcir regulares:ſed ſũt ſuſpendẽdi ꝑ.c. ꝙ tranſlatõʒ ⁊ibi Idẽ tʒ. d. Anto.de tẽpo. oꝛ ⁊ ſi celebꝛent anteqᷓ; ſuſpendãt᷑ nõ efficiciunt᷑ irregulares.⁊ hoc ſegt Po. Bual. Buil. ⁊ magis placet: lʒ Srauiter peccent celebꝛando anteqᷓ; eoꝝ p̃lati habcãt ratã talẽ oꝛdinationẽ. vt noinq.ccos Fallit hoc qñ pꝛelati ſũt ſuſpẽſi manifeſte pp alienoꝝ oꝛdinationẽ. qꝛ qᷓdiu ſic ſunt ſuſpeni eiꝰ ſubditi pfit ſine coꝝ licẽtia ab alienis vici- nis cpis oꝛdinari. vt in. d. c. eos qui. Et mani⸗ feſti ſum: vel ꝑiuris euidentiã. qꝛ cõuicti vel cõfeſſi ſunt in iudicio: aut qꝛ manifeſte oꝛdina nerit alienũ:⁊ nõ ſoli pꝛedicta locũ hñt ĩepis ſed in abbatibus ⁊ quibuſcũqʒ oꝛdines ↄferẽ⸗ tibꝰ. Sed q̃ advltramontanos ab epo ciſmon tano oꝛdines ſuſcipientes ſine licentia epi de cuius dioceſi trarerũr originẽ. vl in cuius dio ceſi bñficiati ſuntqᷓ ↄſtet ꝑ patentes lfas cãm rõnabilẽ ↄrinentes qꝛ iplos nolit vel nõ poſ⸗ ſunt ſuſpenſi ipſo iure ta g ficelebꝛant efficiunt᷑irregula resncc pocrũt a tali ſuſpenſione abſolui niſi à pap. vt in.c.i. de tempo. oꝛ li. vi Sed her pe m hʒ locũ in quibuſcũqʒ oꝛdinib receptis ab cpo italico ab vltramõtano quocũq; ᷣm cõcʒ opinionẽ in.d.c.i.ſed ñ habebit locũ in italico oꝛdinato ab vltramontano epo. vt ibi tʒ glo. Siliter nõ habebit locũinexitibꝰ intra non es ſi oꝛdinent᷑ ab italico ep̃o. vt ibi no. Quero gs põt dare pꝛedictã licentiã accipi⸗ endioꝛdines ab alieno ep̃o. K. ꝙ cp̃s de cuius vioceſi eſt oꝛiundꝰ oꝛdinãdꝰ vel cßs in cuins dioceſi bñficiũ hʒ eccleſiaſiicũ vel domiciliũ: lʒ nõ ſit oꝛiũdꝰibi. tẽ cp̃o agẽte in remotis põt A dare eus vicãrius gencralis in ſpũalibus Sede o vacante:capitulũ dare põt. Alij q̃t officiales epoꝝ ⁊ ẽt archidiaconi non pñt.c.ſi⸗ gnificaſti de offõ archinec quicũq; alij inferi dꝛes pꝛelati teligioſitvei alij ni ſint ꝑpapam pꝛiuilegiati.vel ᷣm Io.an niſ habeant ßerp⸗ ſcripta ↄſuetudine. Religiofi t—
in pꝛioꝛqtib no cremptis ꝑ ſuos pꝛclatos deputati pꝛioꝛcs
ſit oꝛdingre Tene ꝙ li ſuſpenſioi
hʒ incideret in penã.de
oꝛdine quẽ nõ hʒ.vt in.c. deputatũ certo oꝛdini tan
Bubdiaconus e
197 ⁊coxꝝ ſocij pñt dů ibi moꝛanta locoꝝ oꝛdina⸗ rijs oꝛdinari lʒ nõ ſint ibidẽ oꝛiundi.c.cũ nullꝰ
de tempo.oꝛ.li.vi.
¶ Mtrũ poſſit abſoluere ⁊ diſpẽſare cũ iſtis ð licentia miſſis epᷣs cui mittunt᷑ſicut poſſet ſuꝰ ꝓptius pꝛelatus. ſ: ꝙ ſic. qꝛ oĩa vident᷑ nceſſa fine quibus oꝛdinatio nõ põt expediri.c.pꝛete rea.de offi. dele.
¶ Decimo incurrit᷑ irregularitas:cũ qs oꝛdi⸗ nes recipit extra tpa ſtatuta. di.lxxv.c.vlti.de
empo. oꝛ.c.ij.⁊.c.cũ qdã.⁊.c.ↄſultatiòij Inno.
tñ credit ⁊ Mo.ꝙ nõ ſunt ip̃o iure ſuſpẽnſi ab oꝛdine ſuſcepitd:ſcd vñt ſuſpendi. arc.ras.in fi de tem. oꝛ⁊ ſic exponũ dictũ.c.cũ quidã ibi debes expertes redderc.ſ.ꝑ ſniam.do. Anto.in cras de tem. oꝛ tenct ꝙ oꝛdinatus eſt ſuſpen⸗ ſus ipſo iure: ſed oꝛdinãtes ſunt ſuſpendendi. ⁊hoc eſt verius.yt pʒ in.c.ij. de tẽ. oꝛ Cõccdit tñep̃is diſpenſatio in ſuſcepti: vt miſtrẽt in. d. Oſltatõi. ſed ʒ Rodo. nõ potcrit diſpẽſare in ſuſcipiendis cũ ibi nõ dicat—. de ſuſcepti Mõ tñ illeep̃s ꝗ oꝛdinauit poterit diſpenſi are. ſed eiꝰ ſucceſſoꝛ m do. An.in. d.c. ꝓſultationi. ¶ Mndecio incurrit᷑ cũ qs ꝑ ſaitũ ꝓmotꝰ ad⸗ miſtrat in oꝛdine ſupioꝛi fm Mo.in ſũma. ⁊ ſolꝰ papa diſpẽſabit.ſcd Archi.in.c.ſolicitudo
lij· di tz ꝙ talis nqͥ eſt ſuſpenſus:niſi ſicut illeg
cſt in moꝛtali:ſed k ſuſpendẽdꝰ.⁊ iõ ſi celebꝛat antcq́; ſuppleat᷑ omiſſu: peccat moꝛtalii:ſed nõ efficit᷑ irregularis.⁊ eſt verius.vt in.d.c.patet. ¶ Sed nungd ſuſcipit characterẽ oꝛdis jupio/ 3 ris talis.ſ. ꝙ ſic m cõiter Theo.⁊ eſt vcrius.
Fallit hoc in ep̃o g niſi ſit ſacerdos nõ ſuſcipit
characterẽ epalẽ fm Ray. ſed verius credo ꝙ
ſuſcipiat characterẽ:ſed nõ executionẽ ſi nõ ẽ
ſacerdos.c.ex lris de erce. pꝛcla.ſed ſi eſt ſacer⸗ dos lʒ nõ habueritaliquẽ alioꝝ oꝛdinũ ẽt ſu⸗ leipit executõʒ.qꝛ põt ↄferre oẽs oꝛdines pter illũ quẽ ñhʒ.i.qic.gr̃a. ⁊.g. vij. daibertũ:ʒ pec cet moꝛtaliter. Et ſi daret illũ oꝛdinẽ quẽ non qua in ſequenti.ᷓ.dr̃. Et ille non eſſet oꝛdinatus.
¶ Muodecimo incurriicũ quis admiſtrat in ʒt n.c.i.⁊.ij. de cle.nõ oꝛ. mi. ũ hʒ ſi exercet aliquid q; in offõ ↄſtitutus hulã diaconus legit euangeliuʒ vt diaconus: plam vt ſubdiaconꝰ: ⁊ hmõi. ð tãqᷓʒ in tali officio.ſiẽ ſi mo⸗ cliũ ĩ matutino.xxvij. q.i.dia⸗ ricus deficiẽte ſubdiacono
Et nõ ꝙ pᷣdicta pena loc
— ſilegeret n nialis legiteuqg coniſſũ in glo.⁊cle

in lolẽnitaribus indutꝰ ſine manipulo cantat
eplam.vt no.in.c.vt quiſqs pꝛeſpyter.de vi. 1 mi.? di ſat᷑ ſolũ ꝑ papam.vt in.c.i.de re iudi.li.vi.⁊ in
Po.cle. qꝛ nõ eſt irregularis m Mo. ⁊ Inno.
cantat epram vel cuãgeſiũ. ſecus ſ ſine veſtibꝰ
cantat epłam.qꝛ licet. facit qð no.xcij. di.nõ li⸗
ceat. t magi placet. qꝛ hec opinio eſt veriſſima R ſic indutꝰ adminiſtrat calicẽ diacono vel p̃⸗
boꝛqð eſt ꝓpꝛiũ officiũ ſubdiaconi:⁊ pꝛinci⸗
palis actus oꝛdis ralis.⁊ opinio Ho.⁊ Inno.
dzʒ inteiligi qñ ſolů cantat epłam ẽr cũ dalma⸗ tica ſed ſine manipulo ⁊ ſine oblatione calicis
diacono:ſed vt ſimplex clericus. Et cũ ralibus Rc adminiſtrantibus in oꝛdinibus nõ ſuſcepti vt dictũ eſt nõ liccre.Mõ diſpenſat niſi papa: Fm Po.⁊ Bo.vt ad maioꝛes aſcẽdat ſed ĩ ſu⸗
ſceptis poterit ep̃s diſpẽſare. Ber. Vo in.c.ex
lis.de cle.ñ oꝛ.mi.tenet ꝙ ep̃s põt diſpenſare
ẽt vt ad maioꝛcs aſcendat. Sed tene pꝛimũ; Pa. in c. quãto de ↄſue.⁊ in.d.c.ij.limita ẽt p̃ dicta vera in exercentibus actũ depntatũ oꝛdi
ni ſacro.qꝛ fᷣm Tho. in. iiij. dixxiiij· Officia q̃t tuoꝛ oꝛdinũ minoꝝ excrceri licite pñt a nð oꝛ⸗
dinatis. Item ꝙ tale quid exerccat nõ ex ludo eu ioco:qꝛ ʒ pcccet moꝛtaliter nõ tñ crit irre⸗ gularis.xv.q i.illa in fi.qꝛ volũtas ⁊ ꝓpoſituʒ maleficia diftinguũt.c.cũ voluntate.de ſen.ex.
hoc ſequit᷑ Ho. Itẽ ꝙ nõ ſit mere laicus.qꝛ ʒ
directo. li.iij.ti. viij. nò incurreret irregularita
tẽ mere laicus admiĩſtrans in aliqͥ oꝛdine.⁊ pla
cet q;uiſ Lal.in.c.ij. vc cle.exco.mi.teneat ʒriũ
Itẽ ꝙ hoc nõ faciat ignoꝛanter qꝛ ſi ꝓbabilii crcdebat ſe oꝛdinatũ nõ crit irregularis.
¶ Sd ponc ꝙ q in oꝛdinatiõc ſua omiſit ali
ad qũ certũ eſt non eſſe de ſubſtantia:ſed tñ dʒ ſuppleri. Munad ſi anteqᷓ; ſuppleat᷑ admiſtrat in tali oꝛdine crit irregulariſ.K.ꝙ nõ.nã licet nõ debeat miſtrarc donec fuerit ſuppletũ,qð
eſt omiſſum.vt in.c.i.de ſa.nõ ite.tñ q iſta ſu⸗
ſpenßio nõ eſt ꝓpter delictũ ſuũ.iõ peccat moꝛ taliter antc ſuppletionẽ miniſtrando: fed non eſt irregulari. Facit qð no. Pa.in.e.ſi celebꝛat de cle. cxco mi. de vitiato coꝛpoꝛe miniſtrante qui non efficit᷑ irregnlaris ſm c. Quidã tñ te ncnt ꝙ eſt irregularis:ſcd nð credo vcrum:qꝛ nullo iure ꝓbatur.
40 ¶ Tertiodecimo incurrit᷑ irregularitas qñ ex⸗
cðicatus interdictus:vel ſuſpenſus quis exñs celcbꝛat: vel facit aliꝗd attributũ certo oꝛdini exckeſiaſtico etiã minoꝛi.puta acolitatus:exoꝛ⸗
bi No in.c.vt gſq; de vi.⁊ ho.ce.tʒ ꝙ no effugit irregularitatẽ:ſi cũ veſtibus ſacris
ciſte ⁊ hmõi.ſʒ cõmunẽ opinionẽ.vt no. a. ⁊ Jo. an. Pa. in.c.ij. de cle.cxco.mi. ⁊ diſpen
c.i.de ſen.cxco.li.vi. Secus ſi attentat gligd er ercibile etiã ꝑ laicos.vt qꝛ cantat Requiẽ eier nam: vel verſum pſalmi ⁊ hmõiqʒ lʒ grauiter peccet nõ euitando cõionem ſibi interdictam tñ nõ efficitur irregularis.vt in.c.tanta.de er⸗
ceſ.pꝛela. nifi quis audirct diuina auctoꝛiãdo MBr q ep̃s facit coꝛ ſe celebꝛari.qꝛ tũc irregn
laris etficit. Secus ſi audiret nõ guctoꝛiqando vt vult glo.in cle.ij. de pꝛiuile. ⁊ Ma.in.c.lud decle.exco.mi. Et ita intelligit Jo.an. qui dicit ꝙ celebꝛans ⁊ concelebꝛans exponit.ſ.auctoꝝ⸗
ando ꝙ efficit irregularis. Sed quid ſi ignoꝛat ſe excõicatum interdi i
ctum vel ſuſpenſuʒ.. Rodo. ꝙ fi eſt ignoꝛi tia pꝛobabilis facti.puta qꝛ miſeratꝓcuratoꝛ? qui tñ ꝓcuratoꝛ nõ comparuit:⁊ ſic fuit ercõi catus ſic cxcuſat᷑ nec ef̃icit᷑ irregulariſ celebꝛů do anteqᷓ; ſciat. Secus ſi ignoꝛauit craſſe. puta qꝛ citatus noluit cõparere: ⁊ ſic fint cxcõicatꝰ qꝛ nõ excuſat ab irregularitate.⁊ ſic intellge c.aplicc.de cle. exco.m. Idem Rodo. dicit de eo qui ꝓbabiliter dubitat de excõicatione.pu⸗ ta qꝛ ↄſcins de culpa quã fecit cxtſtimat ſe fuiſ ſe excõicatum.qꝛ ſi fuir ⁊ celebꝛauit irrcgnlar eſt. Item dicit Pa. in. d..illud:ꝙ habens no⸗ ticiqm excõicationis ꝑ ſolam famã ſi nõ abſi net irregulari eſt.ſi modo verũ cõperit poſtes Sed aduerte Fᷣm glo.in.d.c.illud.qꝙ dicta pan coꝝ nò faciunt famam de accu.c. inquiſitiõis nec tenetur credere.lʒ dicat ei ab aliquibus.xi qiij. non ſolum ille. qð verum eit:niſi ex cõſti entia culpe vel dictis plurium inſurgeret no⸗ tabile dubiũ:qʒ ſic non cffugeret irregularits tem non abſtinendo.
¶ Bed quid ſi inder dicat ſuſ pendo te ab oli&
cio vel bencficio. K. Pu.in.c.latoꝛes. de de&· mi. Mof. in.c.quantò de magiſtris dicit non valere talem ſnĩam ratione incertitudiniſl ij C.de ſentẽtijs que ſi.ccr. quã. d. Anto.dicitaut conſtat de intentione:⁊ ſic ſerua. autnõ cõſiat ⁊ ſic tinins eſt abſtinerc ab vtroq;:tñ ſi nõ ab ſtinet non cfficit irregularis. Etß tenet Pa. ibidẽ dicenſ. Mũ lʒ ſnia iniuſta liget: ñ ho dʒ intelligi verum q de ea apparet. ſed hic— apparẽèt an ab officio vel a bñficio volurit 6 ſpendcre. Et icco non efticit irregulris· i non ſeruans. S
8 ¶ Vtrũ excõicatus minoꝛiexcõicatione ſit 4
. n vn ijm
—
wihu m Win
nni Mn vmin ſnmin ſn m mh mnth ininot ten niug tinmſi ninn

regularis h celebꝛat.. Pa. in. e. celebꝛat. ðe
cle.exco.mi.ꝙ nõ:qʒ põt exercere que ſũt iuriũ
ditionis:⁊ conferre ſacfa.⁊ collatio renet ⁊ hʒ ſuũ effectũ. tñ peccat moꝛtaliter ſciẽter hoc fã ciendo ⁊ ſine neceſſitatc. Rõ aũt quare nõ effi
cit irregularis eſt. qꝛ excõicatio minoꝛ nõ in⸗
ducit ſuſpenſionẽ oꝛdinũ vel officij:ſed tm̃ pꝛi
nat participatione ſacf̃oꝝ.vt in.d.c.ſi celchꝛat
44 U Ptrů ois ſuſpenſus celebꝛans ſit irregulari vide. j.ſuſpenſio.iij.
4 ¶ Liiij. incurrit᷑ irregularitas rõne crimis.vt
rxv.di.c.pꝛimũ.⁊.xlviij. di.c. qm̃.⁊.i.q.vij. ſi 98 oẽm.ſed diſtinguc vt no.in.c.ex tenoꝛe.de tẽp.
oꝛ.x.ð.dixi crimen..iiij.„ 46 U Quis aũr põt diſpenſare in bac irregulari⸗ tate.vide..diſpenſatio.Jᷓ.v.
47 K Lv. incurrii irregularitaf ex bigamia vter
de bigamis ꝑ totũ.⁊ de hoc ⁊ quis põt diſpẽ⸗ ſare vide. ð. bigamia.. viij. cũ ſe. 45 ¶ Lvi. incurrit cũ gs in ſacris exñs Zhit ma⸗ trimoniũ. dic vt.ð.bigamia.ᷓ.ix.— 49 U Lvij· incurrit ꝑ ſolẽnem pnĩam factũ.I.di. ex penitentibus.põt tñ ep̃s diſpẽſare in mino ribus oꝛdinibus ꝓpter neceſlitatẽ ecclic.l.di. placuit. In maioꝛibus aũt. ſolus papa.l.di.ex enitentibus.⁊.li. di. qui in aliquo.dicit tamcn —— Moſtien.ꝙ hoc non ſeruat curia. ⁊ ſc videtur ꝙ hodie on habeat locum hec irregularitas. 5o U Lviij. incurrit᷑ cũ qs celebꝛat in leco interdi cto.vt in c.is ꝗ ð ſen. ex.li.vi.⁊ a ſolo papa diſ penſat.de quo.ꝰ.interdictũ.vij..i.vcl ſ uꝑ al⸗ tari enomiter fracto.vt.j.miſſa.. xxx vi. ßi ¶ viiij. incurrit᷑ vitio aducniente in coꝛpoꝛc fiue a pꝛopoſito: ſiue a caſu.de quo dic vt.ð.coꝛ Poꝛe vitiatus. TX. incurrit᷑ rõnc illegitimitatis.vt in. ci. de fi. pꝛeſby.⁊ in.c.is quico.ti.li.vi.verũ eſt q in minoꝛibus oꝛdinibus põt ep̃s diſ penſare:ſʒ ad ſacros ordines nõ põt cũ eis diſpenſare ni ſi papa.vt in. d.c.i. Sed ſi efficiantur religioſ poſſunt ꝓmoueri de iure cõi ad oẽs oꝛdincs etiꝗ ſacros.vt in. d.c.i. 53 UAuid ſi illegitimatio ſit ſccreta: ita ꝙ ſolum ipſe illegitimus eam ſcit. K. Im directo.in ti.ð fi. pꝛeſpy qð peccauit moꝛtaliter ſi ſe oꝛdinari
fecit.cfi. de temp.oꝛ nec credo debeat vti ſuſce ſp
ptis ſine diſpenſatione. 1. 54 H Quomodo quis dicatur illegitimus.vide. ð filius.ꝑ totum.
5 Cincurritur cum quis adyltus vſqʒ„4
19* egritudinẽ viffert baptiſmů acciꝑe.vij. dic.j
quis.⁊ hoc veꝝ niſi poſtea eius ſiudiũ ⁊ fiqes
Ppbabilis fucrit:aut hoĩm raritaſ exegerit.ałfs
nõ põt oꝛdinari ſinc diſpenſatione pape.ar.pᷣ
5
fati.c.nec ꝑ baptiſmũ tollit᷑ hec irregularitas
vt dicit glo. ibidem.qꝛ idem non poteſt parere
obligationẽ ⁊ lberationẽ.ff. de ſolu.l.qui ho⸗
minẽ.ð.vlti.⁊ hoc eſt quia eccleſia pꝛeſ umit ꝙ non ex voluntate:ſed ex neceſſitate baptigatur vt in. d.c.ſi quis. ¶ij. incurrit᷑ ſi religioſus clauſtrũ egredit ad audiendũ leges vel phiſycã ſi añ duos mẽ⸗ ſes nõ fuer.t reuerſus: ⁊ ſolus papa diſ penſat in hac.c.vlti.ne cle. vel mo.
Niij. incurrit irregularitatẽ quilibet ep̃s 5y
pꝛeſbyter aut diaconus qui pᷣtextu iniuſte ex⸗ cõis bʒrecurſũ ad Impcratoꝛẽ: ⁊ ꝗ ſolo papa diſpenſabit.xxi.q.vᷣlti.c.pe.⁊ in.c.ſi quis cp̃s. rriij. q.vlt. ampliat᷑ ad eẽs qui ſunt ſub eccleſi aſtica regula pꝛedicta irregu aritas: ſed nen ipſo iure: ficut in pꝛedictis. De hac materiavi
de.j.oꝛdo.iij. ꝑ totum.
N. 3 uõ tol⸗ Rregularitas d0
1 bns modig. Mꝛimo ꝑ baptiſmũ delet
oĩs irregularitas ʒcia añ bapti mũ cůũ pctõ ðᷓʒ Archi. xxvi. di.c. deinde.⁊ Pa.i.c.gaudemꝰ ð diuoꝛ.⁊ ẽt illa qͥ venit ex ſequcla pcti: ſicut eſt infamia.
viduã.l.di.⁊.ᷓ.i.x.c.ſi quis poſt.li.di. irregula riras Vo bigamie ꝓpter defoctũ ſacfi nõ tol⸗ lit. xvi. di.acutius.⁊.c. deinde. ⁊ hec eſt cõioꝛ opinio:lʒ alij tenucrint ꝙʒ nulla irregularitas deleat᷑ ꝑ baptiſmũvt facit Ri. de mediauillai ijquolibet.q.xx. Alij. ho tenẽ̃t ꝙ illa irregula
ritas que pꝛouenit in homicidio ſine pctõ nq
delet. vt no. Pain. d.c.gaudemus.ſec tu tene qð dixi.ð. baptiſmus.vij..iij. qꝛ verioꝛ eſt vt Patet in dictis iuribus.
¶ Sco tollit ꝑ religionis ingreſſi ü. vtno. glo.
in.c.ij. de apoſta.ſed nõ oĩs ᷓᷣm pdictã glo. ſed
mia.tẽ oĩs irregularitas homicidij:ſine fucrit cũ pᷣctõ:ſiue non. Facit ꝓ hoc.c. fi quis
56
—
ea ſolũ que nõ ꝓuenit er delictoꝓpꝛio. vtĩc.
i.de fi. pꝛeſpy.ita ꝙ põt ꝓmoueri ad oꝛdines
ſinc viſpenſatõne: ſed nõ ad dignitatẽ vel
lationem ſine diſpenſatione. vfc.fi. de fi pꝛc⸗ v.⁊ Mo..in.c.ij. de apoſta.⁊ ſic dicit inteiligẽ
dam auti. de mona.in pꝛin. vbi dicitur ꝙ rcli⸗
gionis ingreſſus omnẽ tollit irregularitatem Sedtu dic ᷣm Ma.in. d.c.ij. ꝙ non tollit niſi
tm̃ ill de qua eſt in iure expꝛeſſum ꝙ tollatur
—

Inducit bñ facilioꝛem diſpenſationem. Tertio tollit ꝑ diſpenſationẽ pape. vñ in oĩ irregularitate põt diſpenſare: cũ oĩs irregula⸗ ritas ſit de iure poſitiuo.ij. q.vij. Itẽ daniel.⁊ tʒ Inno · de renun.c.niſi in verbo ĩrregularital ⁊hoc cõiter teneł. Eÿp̃i aũt quõ diſpenſari poſ ſunt victũ eſt.⁊ habes.ð.diſpenſatio.I. v. riſi 0 vide. ð.iterrogatio ĩfili 10 ab7 upbie.⁊.ð.derifio.
Ronia Bicde ironia ꝑ.h. ſtrio Bide hiſtio ꝑ.h. 24 d eu 8 dr ille qui ad lraʒ le gem moſapcam ſeg tur tenẽdo circũcidendo: ⁊ alia legalia faciendo ad lram. Ideo xpᷣiani qui nimis ad⸗ herent littere iudaitare dicunt᷑.de ſacra vn.c. vnico.ð.penul.qð facere nõ dñt.v.di.ᷓ.i.⁊.vi.
vi. ʒ. vlti.de cele. mi.c.cum marthe..cererum deconſti.tranſlato.
1 ¶ Que ſunt que pꝛohibent᷑ udeis indirecte ab
eccleſia q̃ xpᷣiani nõ dñt tolerare.&. xvij. Mꝛi mo ne habeant cõionem aſſiduam xp̃ianoꝛnʒ maxime ſimpliciũ. vñ xp̃iani nõ debent come dere cum cis:nec habitarc:nec eos ad ſua con⸗ uiuia recipere.xxiiij. q.i.nulluſ.⁊.c.oẽs.dicit tñ Mugo.in. d.e. oẽs:ꝙ ſi cibos nõ diſcernũt licet comedere cum eis.ſed vbicibos diſcernũt nul o modolicet.eoxꝝ quoq; acima xpianis eſt ꝓ⸗ hibitũ comedere.qꝛ eſt cibus diſcretus ab eis qui inhibet᷑ in.d.c.oẽs. Et clericus contrariuʒ faciẽs debet deponi:⁊ laicus excõicari.d.c.nul luſ. Rod.tñ tenet ꝙ in neceſſitate liceret come
dere.qð verum credo nõ vt agima:ſed vt panẽ
⁊ nõ ꝙ cõio in mercimonijs cũ iudeis nõð pꝛo
pibetur niſi aliqñ in penam.vt in.c.poſt miſe⸗
rabilen de vſu.ſed ſolũ nimia familiaritas.vt
in. d.c.nullus.⁊.c.ad hec.de iude.cuʒ ſimilibus.
vyſi admonitus nolẽs abſtinere ab eoꝝ nimia
familiaritate peccaret moꝛtaliter.
¶ Sed querit᷑ vtrũ liccat xp̃ianis eis pᷣuire.&. a. in. d.c.ad hec. Ho.voluit ꝙ ſic. extra do⸗
mũ:ſed in domo nõc.iudei.eodem.ſed Ma.⁊
meliꝰdicit ꝙ nec extra domũ aſſidue.cũ tex.ibi nõ faciat mentionẽ de domo.⁊ iõ ꝓhibet᷑ aſſi⸗
dua familiaritas ⁊ cõtinua ↄuerſatio rꝗᷓ in do mo qᷓ; eñ domñ. ꝓpterea xp̃taniĩ familiari ſeu aſſiduo ſeruitio udeoꝝ eſſe nõ dñt. Intellige qñ pſone iudeoꝝ interſunt. ſecꝰ eſſet fi edificiũ cdificent ad vtilitatẽ iudeoꝝ mercede ↄꝓſtituta
⁊ hmndi· vel laboꝛẽt agrds. facit. d.e.nullus. ¶ Mtrũ xpᷣianus poſſit hre ſeruũ iudeũ.K&. ꝙ ſic.vt ĩc.⁊ ſi iudeos.eo.ti. xxiij.q.viij.c. diſpar. nõ tñ dʒ cũ eo moꝛari:ita ꝙ eũ habeat familia rem.xx viij. q.i.ſepe ⁊.c.nullus.⁊.c.oẽs. ¶MHtrum liceat mulieribus xp̃iams nutrire filios iudeoꝛum.h. Pa.in.d.c.ad hec.⁊ glo. t Jo. an.⁊ do. Anto.renent ꝙ nonꝭ neq; in do ⸗ ĩno neq; extra domuʒ. Sed dominus Car. di ⸗ cit ꝙ ſolum pꝛohibentur in domo ꝓpter tex. pꝛefati.c.ad hec. qui dicit in domo. ſed ego di⸗ co etiam extra vomum non licere quando ni⸗ mia familiaritas ⁊ conuerſatio ex hoccontra⸗ hitur.alias extra donium non eſt c.nullus.iuncto iſto.c.ad hec. ¶ Sed nonne ep̃s poterit diſpenſare:vt etiaʒ in domo nutriant. K. Pa. in.d.c.ad hec.ꝙ nõ ⁊ ita conſuluit dñs Car.qꝛ iſta pꝛohibitio eſt in honoꝛem fidei. ¶ Mtrů iudeus poſſit hr̃e xp̃ianuʒ aſcript vel oꝛiginariuʒ. K.ꝙ ſic. vt in. c.multoꝝ.eo.ti. ſed ſeruũ nullo modo.vt ibidẽ. 3 ¶ Secundo nõ debent mederi xpianis. vñ in; d.c.nullus.⁊.c.omnes pꝛohibetur xp̃ianis ne in ſuis infirmitatibus iudeos aduocent:neq; medicinas ab eis recipiant.dicit tamen glo. in d.c.nullus.qꝙʒ medicinalia poſſunt xp̃iani a iu⸗ deis cmere:⁊ poſtea pꝛeparare ea:ſed non me⸗ dicinas pꝛeparatas. ¶ Tertio pꝛohibet᷑ ne cũ xpianis balneent᷑ in vno balneo ſimul.d.c nullus.ſupꝛadicta oĩa ꝓ hibent᷑ laicis ſub excõis pena.ciericis Vo ſub pena depoſitionis.⁊ ſic peccant moꝛtaliter 5 facientes. Limitarẽ tñ de medico:verũ niſ in caſu neceſſitatis qñ alium hre'non poſſet q neceſſitas facit licitũ:qð alias nõ eſt.e. conſiliũ in fi.de obſerua.ieiu.hoc idem tenet Nugo. ⁊ ſimiliter eſt dicendũ qñ licet habeat aumme dicũ ſed non ſufficientem. ¶ Quarto ne iudei ex teſtõ xp̃iani aliquidca⸗ piant.C.de iudeis.I.i. Item nõ pot aliquis xpi anus aliquid congregatione iudeoꝝ:vł iudeo aut pagano in teſſamento relinquere. ⁊ ſi fece⸗ rit ctiam poſt moꝛtem anathema iudicabitur xxiiij·q.ij. ſane.el. ij.mſi legaret.intellige extre⸗ me neceſſitati alicuius. ¶ Quinto ne pꝛocedant in publico ſine habi· 1 tu diſtincto:vel ſigno quo diſcernantur a Lpl⸗ anis. vt in.c.nõnullis.co.ti. ⁊ hoc v maſculis qᷓ; in feminis.⁊ debet eſſe pale gnũ:non ſub plica vel mantello ſʒ doc·in
—
junn zuiß mim ſnuinm imin ſnn mini imn jinnui imſlu
öügi
mwins mwiit imde jlinnj timng luipfn imnnn iceic jwen ſumſin nniiini wiicfn inpulil
nm
inignn inipi niſt ucl n ſnn Am
kühm

199 in nonnullis. Mono ne decimas pꝛediales retineant: ſed iʒ n C Serto pꝛohibet cis ne nouas ſynagogas eri vteccleſijs loluant · de deci.c de terris. ßia is ganl. vt in. c.cõſuluit.eo.ti.poſſũt tñ antiuas ¶ ecimo ne teſtimoniũ dicant contra xp̃ia recdificare:vcl ruinoſas reſ. arcire:ita tamẽ ꝙœꝙ nãñ de teſti. iudei. imo repellunt ab oĩbus acti⸗ noua edificatio nõ perdat antiquã foꝛmaʒ: qꝛ bus legitimis.ij.q.vij.alieni. ⁊ hoc verũ niſi ĩ vbicunc; mutatur pꝛiſtina foꝛma. vthuta qt caſu herefis ſi quis ad cos reuertcret᷑tunc pꝛo fit pꝛccioſius vel magis amplũ: tunc prnoui reſtibus admittunt᷑.vt in. ccontra xp̃ianos.ð edificiũ:⁊ cadit ſub ꝓhibitõne noui edifieij. vt here.li.vi.ſ ed bñ cogunt᷑ xp̃ianum contra cos ꝓbat᷑ ex tex.iſtius.c.conſuluit. Facit qð in ſili teſtimoniũ dicentem admittere in. d.c. iudei. no. in glo.in.c. admonere.xxriijq.ij.⁊ in.c.pꝛc⸗ C Mndecimo non poſſunt conuenirc xp̃ianũ iꝝ brter. lrxrij. di. quc vult ꝙ ſ agimine licct vti apud iudcum: ſed bene apud indices Tpianos illis dicbus quibus vrimur ouis ⁊ caſeo. nõ arbitrũ. in cð ciuili tamẽ poſſunt cligerc iudeũ liccat vti carnibus quaſi fit mutata foimatp vtC. de iudeis.l·iudei.ſnia tñ dʒ cxequi per oꝛ conſequens rei ſubſtantia.⁊ ctiaʒ facit qð no.i dinariũ xpianum iudicem vt ibi. c.cũ cãm.de teſti. in verbo in tꝑe ⁊ in go.in.. ¶ Duodecimo ne emant ſeruũ xpᷣianum: vel it iulianus.. ſed ⁊ ſi quis.ff. ad exhiben.„ non rPlanum ſi mõ vult bapticari.c.i.⁊.c. vlt. ¶ Bed qd ſiantiqua ſ Vnagoga ex toto coꝛruit eo.ti.vnde ſi iudeus emit xp̃ianum ſeruum:vł ⁊ funditus.&. Pa.in.d.c.conſuluit ꝙ nõ pote qualitercunqʒ acquirat ſtatum effici᷑ liber nul runt recdificare.qꝛ eſſet nouũ faccre er qͥ fun lo pꝛecio dato.liiij. di mancipia. Si)o ſcrunʒ ditus eſt deſtrucra Facit ad hoc qð legitt no. non rßianum emit pꝛo fibi feruiendo:tunc vo inlinter ſtipulantẽ.ð. ſacram.ff de Ner. ob. vi“ luntate patefacta q vult efficixp̃ianus ſtatim de bonam glo.in ſimili in.c.iii. de iure patro. vendicat ſibilibertatẽ nullo dato pꝛecioc.fra Et nõ ꝙ ſi nouas ſ vnagogas crigere pꝛeſum⸗ ternitatẽ.liiij. di.ſi autem talem non xpianum pſerint in quinquaginta ſibꝛis auri ſunt puni emit non pꝛo ſibi ſeruiẽdo:ſed cauſa mercimo endi. C. de iude.i hac victura. nij:tunc ſi fuit erpoſitus ad vendenduʒ infra 5 ¶ Septimo non poſſunt pꝛefici alicui publico tres menſes qui incipiũt currere a die emptio officio inter xp̃ianos: nec ad aliquam dignita nis ᷣm Mo. in. d.c.fi. vł ᷣm Jo.an.⁊ Pa.in c. tem ycl miniſteriũ. vt in.c.cum t. ⁊. pe.ecodẽ i.codem a die quo petijt chꝛiſtianitatẽm:tunc ?.vij. q.iiij. cõſtituit ⁊.d.c.nulluſ.vñ in.l.fi. C. non libcratur ab eius ſcruitute nifi dentur iu⸗ de iude.df̃ ꝙ nullũ honoꝛem:nullam dignita⸗ deo.xij ſoldi pꝛo quolibet bono ſeruo:qui ſoldi — tem: nullam pꝛeeminentiã inter rianos pñt debent cſſe aurei ᷣm Pin. Wo. ⁊ Ma. quoꝛuʒ abere:intellige de nono.ſecus eſ in antiqua lrxij. facitnt vnũ libꝛaʒ auri. C. de ſuſce.pꝛcpo. qꝛ roileratur:⁊ per iſtã.l.infert Bar. ꝙ nõ poſ ⁊ archa.l. quotienſcunq; certa ſũma ſe oldoꝝ. ⁊ — ſunt doctoꝛari:cũ ſit dighitas ⁊ pꝛceminentia videtur ſentire glo.in. l.quicunqʒ.C. de ſer. fu⸗ doctoꝛatus. nec ob. generaliter. fi. fde de⸗ gi.⁊ pꝛo iſta opinione facit glo. C. de fal. mo.l. curio.iue ꝑmitrit iudeos pꝛomoicri ad digni ſi quis nñmoſ.ſed fm Ber.⁊ Mo. in. d.fi.c.da rates c intelligitur inter jeipſos iudcos non bunt᷑ de moncta que cſi in vſu in illo loco. ar. 8. href thlanos. Pnde infert Pa in.c.er ſpãli f. de le.iijnũmis.⁊.ff. de lc.i..ñj ſeruꝰ pluriũ eceti. ꝙ ẽt omne comcrtiũ ꝑ qð xp̃ianis aiiq.ſi numcrꝰ ⁊ magi placct.Et aduerte q; dicit grauamen poſſet ingeri eſi pꝛohibitũ iudeis ⁊ pꝛo ſeruo bono.ergo defalcabiturſi illc nõ eſt ri Paganis.? idco lʒ vendatur cis redditus re⸗ jta bonus.qʒ ibi bonus accipitur pꝛo optimo galis ⁊ poſſint illud cmere.vt.d.c.ex ſpãli: tñ Fᷣm Pa.in. d.c.i.ſi vo nð expoſuit venalcʒ in⸗ collcctio non poterit per ipſos fieri ſcd pxpia fra dictos tres menſcs.tunc ſtatim liberatur nos: qꝛ ſiccoliigendo poſſet indeus cõmittere nullo pꝛecio dato.d.c.fi. raucee? renctur dart panperibus quicquid 41 truz vernaculus. i natus er ancia indei i⸗ lucratus eſt ex tali officio. vt in. d.c.cum ſit. ſi vult effici chꝛiſtianus liberetur fimiliter.&. hoc ᷣm pꝛonidentiam epiſcopi. ꝙ ſic. nullo. dato pꝛccio l.deo nobis.C. de epi.⁊
i ¶ Octauo ꝓhivet ne in triduo ante paſcha ⁊ ce.I.vltimo. ſiren in die voneris fancti hoſtia vl fenc⸗ Ced quid ſi aliquis talem cmat qui cauſa ꝛ0 ras aptas rencãt aut in publicũ exeant extra meſcimonij fucrat emptus a iudco. K. ꝙ non
.ti. ꝙ ſuper bis.⁊ in.c.nonnuliis. cficietur cius ſeruue:ſed reſtuuct ei pꝛeciũ.xij
K

ſolidoꝛum.⁊ erit omnino a ſeruitute liberatus inſti.de noxa.ac.ᷓ.dñs. x ¶ Bed pone ꝙ nõ hʒ pꝛecium.&. ꝙ ſi ſit in ma nu iudei.puta qꝛ nemo eſt xpianul qui velit eũ emere:Tunc nihitomunus liberabit᷑.⁊ hoſtia⸗ tim queret pꝛeciuʒ.ff. de manumiſ.Liiij.ð.¶ nis aũt. vel ſi nullo mõ poteſt hĩe ſeruiat ſibi per quinquenniũ.vt no.gl.xxxvi.q.i. de raptoꝛibꝰ. Si Vo ſit in manu xpiani:tunc ſi alio mõ hf̃e non poteſt pꝛecium ſcruiet eitantũ ꝙ ſeruitiũ compenſetur cum pꝛecio.⁊ ſicliberatur.. de cap.ſ.in bello. Hoc verum niſi pꝛecium fuiſſet datum pꝛo anima ⁊ non animo repetendi.ar. ff. de neg. ge.l.nenſenius. ⁊.ff. de reli.⁊ ſump. fu. l. ⁊ ſi quis.ᷓ.idem labeo ait. 2 ¶ Tertiodecimo ne vſuras exigãt:ſed exactas reſtituãt.vt in.c.poſt miſerabilẽ de vſuris pñt compelli ad hoc per pꝛincipes ⁊ dñt vt in. d.c.
ꝙ ſi non faciunt debent compelli per iudicem
ẽccleſiaſticũ cenſura eccleſiaftica.vt dicit No. ⁊ Jo. an. in nouella in. d.c.poſt miſerabilẽ. Fa⸗ ciã.c.poſtulaſti de iudeis.⁊ qð ibi no. vñ pꝛin⸗ cipes terrarũ peccant moꝛtaliter nõ cogendo eos ad reſtituendũ vſuras.⁊ ſimiter xpiani ſi ipfis non reſtituentibus monerentur ne cum eis haberent cõmertiũ ſi poſt monitioneʒ eis factam cõmertium cum eis haberent.vt in.d. c.poſt miſerabilem.⁊.c.quanto.de indeis.
¶ Quartodecimo ne intemptent contra catbo licam fidem quicquã deteſtabile.ſicut eſt ꝙ nu trices chꝛiſtiane ꝓiciant lac in latrinas poſtqᷓ; fufceperunt coꝛpꝰ xpi. vt in.c.⁊ ſi iudeos codẽ.
25
hisei 24 ¶ Quintodecimo ne quenqᷓ; qu nò eſt ſue na tionis aut ſecte pꝛeſumant circũcidere ẽt ſi fit
coꝝ ſeruus. vtl.vnica. C. ne xp̃ianũ. man.⁊ ibi
eſt eis pena capitalis.i.perpetui exilij que dr
capitalis.vt. ff. de penis..rei capitalis. Iliqñ
dr moꝛs naturalis. vt ibidem in pꝛin. 16 ¶ Sextodecimo ne iudeus xp̃ianã in vxoꝛem
accipiat.l.ne quis.C. de iudeis:qð ſi fecerit cri⸗
men adulterij punictur. vt ibidem. 26 ¶ Septimodecimo ne fidẽ catholicã ĩpugnet
peruerſo dogmate aliter pena ſanguinis puni
tur. vt in. d.l.hac victura in omne euum. ¶ Mtrũ eccleſia poſſit punire iudeos ⁊ paga⸗
nos ſi delinquunt.K.ꝙ ſic ſi delinquũt Z.l.na⸗
turalem: qꝛ illam oẽs recipiunt. Item iudeos
agunt contra.l.vetcris teſtamẽnti Em Aug.
de anch. in li. de poteſtatc pape.
18 C Item nõ ꝰm eundẽ ꝙ iudeiꝑ papõ ⁊ alios
pꝛincipes quibus ſubdunt᷑ dñt cogi ad labon dum manibus pꝛopꝛijs.alias fiunt participes turpis lucri ⁊ pctõꝝ que faciunt. Mec obſtat c.ſicut de iudeiſ.vbi dr̃ ꝙ nullus exigat coacta ſeruitia ab ipſis niſi conſueta.qʒ illud intelligi tur de ſeruitijs ad vtilitatem dñoꝝ ſolum. ¶ ſre nota ꝙ puniunt᷑ pena ignis qñ aliqueʒ ex fnis ꝗ vult xpianus eſſe ſaxis aut alio furo⸗ ris genere intẽptat.vt. I.iudeis.C. deiudeis. ¶ Que pꝛohibentur xp̃iani facere contra iude ʒ os.h. ꝙ nouem. Pꝛimo q violenter non dñt cogi ad fidem. vt in.e.ſicut de iudeis.de quo dic vt.ð. baptiſmus.vi..xij. Becundo ꝙ non offendant᷑ neqʒ in perſoniſneqʒ in bonis ſine iudicio terrene poteſtatis.d.c.ſiẽ iudei. Tertio p non impediantur obſeruare ſuas conſuetu ines in ſuis feſtiuitatibus.dũmodo nihil fa ciant in oppꝛobꝛiũ xp̃ianoꝝ.xlv.di. qui ſincerà ⁊.d.c.ficut iudei.⁊.l.iudcis.C.de iudeis. Quar to ꝙ non cxigantur coacta ſeruitia ab eis quc nõ ſunt conſucti facere. d.e.ſicut. de quo dic vt 5. baptiſmus.vi. 5. xij. Quinto ꝙ non fodiant eoꝝ ſepulchꝛs fiue coꝛpoꝛa humata obtẽtu pe cunie neceoꝝ cimiteria quiſq; mutilet vel i⸗ uadat. d.c. ficut.⁊ contrafacientes xpᷣiani ſunt pꝛiuandi officio ⁊ beneficio ſi ſůt cierici. ilaii excõmunicandi. vt in.d.c. ficut. Sexto ꝙ non debent in ſabbatis eoꝝ ad iudiciũ trabi. C de iudeis l.die ſabbati.⁊.d.c.ſiẽ. Septimo neim pediantur ſua pꝛout melius poterut vendere ſicut nec xp̃iani.C. de iudeis. nemo. Octauo ꝙſi conuertant ad fidem nõ ſpolientbonis in ſte acquiſitis:neq; debita ſucceſſione: ⁊ſi abla ta fuerint pꝛecipit poteſtatibꝰ coꝝ locoꝝ ſub pena ercõicationis ꝙ ea faciant reſtitucſe.cu dei.el.ij. eo.ti. Ex quo infert Pa. ꝙ non pdunt agnationẽ ſuam. Wñ debent ſuccedere qine tibus ſuis⁊ multo minns bona legitime acg ta cuius contrarium criſtimant vnlgares qð crroneũ eſt. Mono ꝙ nõ ꝓhibeant conueſti ad fidem ⁊ baptiſmũ ſuſcipere/etiain ſiſůter ui xpianoꝝ.ar. c. due ſũt. xix. q.ij. remdne ie ſeruus ſi pꝛius erat ſeruus alicuins xpianicuʒj ſeruitus ſit appꝛobata a deo iure diuinoriut canonico.xijq.ij. ⁊ ſi quos vſqʒ adcecclał dulcius tñ tractandus eit qᷓ; alij ſerui qu non ſunt xp̃iani.ar.de ma.⁊ obẽ.per Iuòs. ʒ ¶ trum eoꝛum filij ſintbaptitandiipfe uitis. vide.ð. baptiſmus. vi.· ri· ndcos 5 ¶ Mtrum eccleſia peccet permittendo iudcos: ritus ſuos obſeruare. K. ꝙ nõ· q nõ appio
iuun nini m mi mu mih l iiuh intn . nijniu iſmi luu niſi milui nudiꝗh
uriʒubt iiſin imnpſt nunci icolnt
whmn
l

fed permittit. quod autem permittimus nolẽ⸗ tes pꝛecipimus.i. concedimus.quia maloꝛum
hominũ voluntateʒ ad plenamj non poſſumꝰ
pꝛohibere.xrxi. q.i.hac rõne.
3 ¶ Mtrũ pccunia⁊ alijs blandimentis poſſim⸗ allicere iudeos ⁊ alios infideles ad fidem. K. glo · in·c. dʒ homo.triij..iiij. ꝙ ſic.allegatc. qð
añt. xxiij. q.vij. ⁊.c. qui ſinccra.xlv. di. Similit ſub tali conditione poteſt rpᷣianus aliquã du⸗ cere in vroꝛem vt fiat xp̃iana.xx vijj. q.i caue. ⁊ ſic in ſpũalibus licite fit pactum vbi agitur de connerſione alicuius ad fideʒ.⁊ ſic non ob. 1q.ij. qᷓ; pio.qꝛ aliud eſt vendere donũ dei vel aliud ſpũale. Aliud cſt pꝛopter tempoꝛalia in ⸗ ducere ad ſpũalia. qꝛ pꝛimũ illicitum. de ſimo.
per totũ:ſed nõ ſecundũ vt in iuribus pꝛealle⸗ gatis. Dñ Filueſter dong pꝛomiſit conuertẽ tibus.vt no· in.d.c.qᷓ; pio. ⁊ capłlm qᷓ; pio log
de vono religionis ꝙ pecunia minime debet
vendi. de quo vide fimonia.iij.. vi.
Vtrũ bona vſurarioꝝ iudeoꝝ poſſint ab ali Auo vel dono vei cxactione vel rõne pene vel quocũc; alioti lucratiuo vel oneroſo acccpta ri· K. ꝙ ſic. dũmõ nihil contra iuſticiã fiat:ſed retineri an poſſint diſtigue. qꝛ ſi ſunt nõ ſoluẽ do reſtituenda ſunt non ipſis:ſed quibus dñt ipfi. Si Vo ſunt ſoluendo: dic vt.j. Reſiitutio pꝛimo.in ver. vſurarios. F.xvij.
er quis põt eſſe. e. ꝙ glibʒ
qui nou ꝓhibet᷑.arc.cũ apud de/ſi pon.⁊.l.mutuf ff. de pꝛocura: ¶Sedqui ſunt qui Phibent᷑.K. ꝙ ſurdus:mu tus:⁊ ppetuo furioſi us:impubes femine:ſeruꝰ exrcõicatus. Item conſanguinei rei ⁊ inimici actoꝛis· vel alia cã ſuſpecti. Item imperiti:ſeu illitterati: de quibus omitto bꝛeuitatis cauſa: un iudex vel pꝛclatus malus peccet iu dicando ſubditos.&. ᷣm Alex.in.iij·ꝙ ſic moꝛ taliter. De quo dic vt.ð. N iiij ¶ Mtrů iudex poſſit iudica oꝛdinarie ꝓcedendo Pnõ. Facit. c.ſilegitimꝰ de accu. extrgoꝛdinarie ãt ſic. vt in inquiſitiõe denunciatõe. vt.ð inquiſitio ⁊ denunciatio. 4 ¶ Ptrum iuder poſſit comnpellere partes ad fa ciendi compoſitionẽ.&. ſi c eſt ciuilis ꝙ ñ nec etiã pꝛinceps er poteſtate oꝛdinaria.I.i.ff. de noniope. nun.tñ ſi lis eſt longa ⁊ intricata multũ: ita ꝙ de facili non poteſt decidi: iudex poteſt compellere hartes ad concoꝛdis.tex. vi⸗
ur iudicio meo in. c. placuit. xc. di dicit etiã
in Rubꝛica de treuga ⁊ pa. ꝙ ad pacem
„
3 S 200 bene poteſt.⁊ debet reducere partes:⁊ etiaʒ cõ — ram iuder ſecularis qᷓ; eccieſiaſticus re pectu ſubditoꝛum ſuoꝛum.xc. di.fi quis con⸗ triſtatus.c.placuit.tenet etiam Bar. in. l.con⸗ grnir.ff. de officio pꝛeſidis. ¶trũ iuder poſſit compellere ne potẽtioꝛes viri contumelijs afficiant vilioꝛes E. ꝙ ſic. ⁊ tenctur. illicitas.p. ne potentioꝛes.ff de offi⸗ cio pꝛeſidis. ¶ Dtrũ iuder teneat ⁊ poſſit cõpellere aduer⸗ ſariũ ad pꝛeſtañ cautionem de non offendẽdo nec Actoꝛem:nec ſuos:qñ talis veriſinnliter ti mens imploꝛat eius officium.k. ꝙ ſic. vt in. d. F.ne potentioꝛcs.⁊ ibi per War.⁊ bonus ter.ĩ . denunciamus.C. de his qun ad eccle.confu. ⁊ ibi per 4 J· Facit tex. in.c. de benedicto.xxxi.q. i.⁊ in.c. lras in fi. de reſti. ſpo.
„
Mtrũ iuder teneat er neceſſitate officij pur
gare Puinciam malig hoĩbus. K. ꝙ ſic.tex. eſt in.l.iij.⁊..congruit. ff. de officio pꝛeſi.pꝛopter quod dicit Pal. in.I.gallus. fj de libe.⁊ poſſu.t Raph. ⁊ Imola.ꝙ licet ſtatutũ ciuitatꝭ dicat ꝙ põt punirc.ꝙ li verbũ poteſt umpoꝛtat ne⸗ ceſſitatẽ.d..gallus in pnn.Et ideo ſi non facit tenet᷑ de negjigẽtia. Facit qð no. Bal.⁊ Ange. in..mancipia.C. de feruis fugi. debet ergo iu⸗ der delicta ingrere aliter tenebit᷑ in ſindicatu. ⁊ hoc verũ in indice qui habet meruʒ imperiũ .imperium in pꝛin. ⁊ qð ibi no. Var.⁊ inliu⸗ bere cauere.ff. de inr. om.iu.⁊ in.l.i.ff. de offi⸗ cio cius cui man.eſt iu.
m iuder poſſit aliquid petere ꝓ labo⸗ reĩ iudicando.K. ꝙ de iure canonicoiuder oꝛ dinariꝰ vel delegatus eccleſiaſticus nihil põt pererewlin. c. cñ ab oĩ.de vi. ⁊ ho.c.⁊ Cſietu⸗ tũ de reſcri.li.vi.⁊ licet loquatur ð delegato tñ teros. de oꝛdinario.eſt etiam glo. in.c. non licet ri. qiij. De iure Vo ciuilioꝛdinarius ſecularis petit ſpoꝛtulas ſolum:nec aliud poteſt pctere tij· qiij. offerat᷑ que ſpoꝛtuie ſunt munera a.I. non diffinita vt in au generalitcr. C de epi.⁊
.
iama pꝛinci
oi. enta ⁊ poculẽ ta. comeſtibilia ⁊ potabilia fi ſunt talis quali taris ꝙ in paucis dicbus poſſint con fũmi ᷣm Archi.⁊ gio. in. d.c.ſtatutũ ⁊ ſint ex mera libe ralitate oblata. qꝛ ſic poſſunt ab vibus rccipi.
5
idem tenet᷑ in. d.c. cũ ab oĩ P Pa.⁊ Io.an.⁊ ce

——
5. 8 ½* 5 k 8* „————————.———.————* 2 ⸗ ——— 6
Alia aũt oĩa ẽt ſi fit vnus denarius pꝛohibent oẽs mudices acciꝑe.vt. ff. de of. pꝛeſi.l.plebiſcito
⁊.ſolent. ff.de of. pꝛocon.ð. fi.no. gl in ·.iij. C· de condi.ob tur.cq̃m.facit..i.C.de pe.iu.ꝗ mã⸗
iudi. ẽt ſi recipiant vt expediant cãm.⁊ ſi reci⸗
7
io
„ —
piũt alia pꝛeter pꝛedicta eſculenta ⁊ poculenta tenent᷑ reſtutuere de neceſſitate.ar.d.c.ſtatutuʒ 4.c. exigit de cẽſi.li.vi.imo ſi ſit index delegatꝰ ecckiaſticꝰ q talia recipit nõ põt libetari ex re⸗ miſſione ſibi facta a dante taha niſi reſtituat.? ſi reſtitueret ĩ fraudẽ vt poſtea ille ſibi vonarʒ nõ valeret ſᷣm glo.ĩd.c.ſtarutũ· Sec ãt ſi ſine fraude reſtitueret:⁊ ille poſtea liberaliẽ iteꝝ do naret hm gl. pdictã.ſʒ ego verã credo.ſi pꝰ iu⸗ diciũ finitũ ſine fraude dat liberalii.alite r nõ ¶ Ptrum officiales inferioꝛes ⁊ nũcij ⁊ hmõi poſſint aligd exigere a ltigantibuſ⁊ hmõi.K. m Mlex. de ales in.iij. ꝑte ſũ.ꝙꝙ fic. hm ↄſuetu⸗ dinẽ terre:ſed ꝑ vim vel imoderatã ipꝛobita⸗ tẽ recipe non poſſũt.⁊ hoc qñ nõ hñtredditus deputatos. Po.tñ in ſũ.tenet ꝙ ẽt ſi hñt red⸗ ditus deputatos pñt aliqd paruũ recipere.dũ⸗ mõ nõ ꝑ vim vel impꝛobitatẽ ĩmodcratã. Aſ⸗ ſeſſoꝛ vo nõ põt ſi habet ſalariũ deputatũ.alit tenet᷑ reſtituere.ar.c.cum ab omni. ¶Sed quid ſi iudex ſecularis habet ꝓficiſci e domiciliũ. h. ꝙ ſiue ſit iuder oꝛdinarius ſecu⸗ laris: ſiue eius delegatꝰ poteſt perere expenſas dc.ſtatutũ.ſicut ⁊ teſtis cũ pꝛoficiſcit extra do miciliũ.iiij.q.iij. ʒ. venturu.q nemo cogitur militare ſuis ſumptibus: ea tñ moderatiòe:ne partes enoꝛme dãnũ patiant. ar. x.q iij. illud 2 ſi pauperes litigantes ſint tůc dʒ abſtinere ẽt alumptibus iudex delegatuſ.vt in. d.c ſtaturũ 4 oꝛdinarius etiam ſecularis nõ debet habere ſpoꝛtulas in aut. de man. pꝛin.. ſi tibi quom. ¶Sed nungd delegatus oꝛdinarij eccleſiaſtici ſic habebit expenſas cũ pꝛoficiſcit᷑ extra dom
ciliũ ſicut delcgatus pꝛincipis vel oꝛdinarij ſe
cularis.K. ꝙ ſic.tam pꝛo victualibus qᷓ;ᷓ ꝓ vc⸗ cturis cquoꝛũ ⁊ ſimiliũ niſi eſſet delegatus ad vniucrſitatem cauſarum: vel ad vnam et ma licioſe:quia tunc oꝛdinarius habet pꝛouiderc de ſuo. ar.c.inter cetera de offi.oꝛ.⁊ glo.in. d.c:
ſtatutum.ſed glo.in. d.c.cum ab oi tenet indi⸗
ſincte ꝙ nõ poteſt delegatus oꝛdinarij. ſed oꝛ
dinarius debet fibi facere expenſaſ.ſed opinio pꝛima videtur magis equa. i¶ Wtrũ oꝛdinarius eccleſiaſticus ſilr poſſit pe tere expenſas qñ pꝛoficiſcit᷑ ef domũ. K.q nõ niſi cũ ꝓficiſcii ꝓ cõſecratione cccleſic. vt in.c.
cum ſit romana de ſimo.Et cum viſitat ꝓuin ciam ſuã.de cenſi.c.cũ apłs.⁊.c. exigit. eo.livi ¶ Mtrũ iudex oꝛdinarius aut delegatusqai pere pñt expẽſas teneant᷑ cõputare illas quss vomi feciſſent.K.glo.tʒ ꝙ ſic. in.d.c.cuʒ ab oĩ ſed Ma.in. d.c.cum ab oĩ. tenet ꝙ nõ:⁊ magis eſt benigna:qᷓ;uis pꝛima ſit tutio:
¶ Quiã ſi deiegatꝰ ecceſiaſticꝰ nõ hʒ reddir i⸗
vel bñficiũ eccleſiaſticũ ſufficiẽs vñ viuat.N. Pa.i.d.c. cũ ab oĩ.ꝙ poterit petere id qð põt petcre iudex delegatus pꝛincipis ſecularis vt diri.ð.ꝑ ar.a rio ſenſu:ſed magis mihi placet Zria opinio ꝗ nõ poſſit:niſi foꝛte ꝑp taẽcãm oecuparet᷑ ab aliqᷓ honeſto cxercitio de quo vi⸗ uit.qꝛ tunc tenerẽ opinionẽ Pa.veram. ¶Mtrũ cõſuctudo excuſet ſeu valeat qᷓ dantur ij ſpoꝛtulc oꝛdinario ⁊ delegato ecclcſiaſtico.&. do. Car.in cle.ſtatutũ de elec.diſtinguit ꝙ aut pꝛcceſſit eractio.⁊ ſic nõ valet nec excuſat talis cõſuetudo.aut ↄſuetudo nõ hůtt oꝛtů ab era⸗ ctione.⁊ ſic poſſunt partes cõpelli adoblerud dũ laudabilẽ cõſuetudinẽ.c.ad aplicã.ð fſimo. Secd hec diſtinctio qᷓ ad pꝛimũ eſt vcra. qqñ pꝛeceſſet eractio eſt 5 honeſtatẽ ⁊ mentẽ iſiu c.cũ ab oĩ.⁊ facit.c.ex multis.i.qiij. ſed quojad ſcðᷣm nõ credo verqᷓ.qʒ ſi nõ pceſſit exactio ſe cũ ſit ex mera liberalitate donatũ ñ inducit cõ ſuetudo:ſʒ q̃libʒ donatio hiteffectũ ſuũ iuxia eaq̃ no. in glo.⁊ Bar.in.l.cũ de in rem verſo. ff de vſuris.facit.l.fi certis annis.C.de pacnec valct.d.c.ad aplicũ.qꝛ loquit᷑ qñ aligã fuit da⸗ tũ in piamcãm.q; tůc vident᷑ voluiſſe laiciin⸗ duccre conſuctudinem.⁊ ideo dico cũglind. cle.ſtatutũ de elec. ⁊ Jo.an. Pa.⁊ cbiter doc⸗ in. d.c.cũ ab oĩ.qꝙ noñ valet talis conſuetudo ⁊lʒ Car.dicat vbi.ð.qꝙ non peccat mortgliter recipiendo. dũmodo nõ ĩmodcrate qñeſtcon⸗ ſuetudo.qꝛ habet pꝛo ſe doctoꝛes famoſos pꝛo poc iuxta nõ.ff. de re. iudi.compꝛobalis de poſtu.c.vnico. li.vi. hoc nõ credo vcrũ: m in co qui neſcit diſcernere: que ſit vcrio opinio ⁊ quis habcat validioꝛes rõnes. nec cti credo iſtum ercuſari a reſtitutione fienda. ¶ Mtrũ iudex oꝛdinarius vel delegtus ſiaſticus poſſit a partibꝰ petere ſalariũ vale⸗ ſoꝛe be. ßin cõiter doc. in d.c. ců ab oich no e dinarius:qꝛ dʒ ſcire canones de quibꝰ verſat coꝛã ſe. Et iced ſi neſcit ⁊ indigeraſſeſſor h. deat de ſuo. Dclegatuſ tñ licite petirdiwo⸗ fraudulenter non faciat.vtputã i diſe e gcre:cũ non indigeat. d.c.ſtututum. Ialtſote
min in
mMhl dgin mu ſuim mn m mwim v inß nnin gundt zirwin mſhin
ſMin
gh inch ninc Anſim mii chigft unn mitin
—

vel participare vult ĩ lucro ců aſſcſſoꝛe:qꝛ ſic cũ faciat fraudẽ legi peccaret moꝛtalr:⁊ teneret ad reſtitutionẽ partibꝰ. i7 W Ptrum ſalariũ poſſit petere ꝓ notario. ke. delegatus põt:dũmodo non participet ip̃e cũ eo. vt in. d.c.ſtatutũ.ſed de oꝛdinario dubirat qꝛ videt᷑ ꝙ de ſuo debeat ꝓuidere ſuis officiali bus:ſed ego credo ꝙ poſſit petere. Btrum datuʒ iudici niſiĩ caſu pmiſſo poſ⸗ ſit repeti. K. ꝙ ſi dedit vt conũperet iudiceʒ fic nõ poteſt repetere:⁊ fᷣm glo. in c. qui recte iudi cat.xi.q.iij. cõiter ſic pꝛcfumit.iõ multi tenent ꝙ non repetit:ſed ſi dedit vt iuſtam daret ſen⸗ tẽtiam: quam als nolcbat dare:vel vt non da⸗ ſet iniuſtam:⁊ ſic non libcratur iuder dando pauperibus:qꝛ repetere poteſt in ↄſcia: vbi nõ ſtamus pꝛeſumptioni ſed vcritati.i.q.i.iube⸗ mus. de ſimo.nemo.xi.qiij.non licet. Si auteʒ dedit ſimpliciter:vt iudicet amittit pꝛincipalẽ cũ̃m.vt. f. de condi.ob cã m..ij. I fi. ⁊ ſic nõ re peter:ſicut quando dat vt pꝛo ſe iudicaret. faẽ glo. in. d.c. qui recte. quod limito veruʒ:niſi qñ dlitcr nollet iudicare:niſi daret q poſſet repe⸗ tere ⁊ fibi tenerct᷑ reſtituere. ¶ Mtrũ cõmittat᷑ ſimonia dando pecuniaʒ ꝓ ſi nia. h. glo.i.q.iij. vendentes. ꝙ non:qꝛ in pꝛo phanis non cõmittitur ſimonia:lʒ grauit pec⸗ cet:niſi in caſu quando iudex aliter nõ vult da nc inſtam ſniam:qꝛ tunc nec peccat cũ redimat vcrationẽ ſuãtſed poteſt dici ſecũdum Ma. in d.c. cij ab oĩ.ꝙ ſi do pecuniam vt habcam ſen⸗ tentiam pꝛo me:qua volo conſequi ſpũalc: vel annexum ſibi ꝙ tunc ſit ſimonia. Sed ego nõ admitto hoc in caſu pꝛcdicto.ſ.cum iudex non vuit ſine pecunia iuſtam dare f niam:qꝛ cũ redi mam vcxarionem meam non credo ꝙ ſit fimo nia:ſi modo habeo iam ius in tali re decus ſi ſentẽtiam de nouo acquircreʒ:quia ſic eſſet ve ra opinio Pa. 10 KMtrum ſnia lata intercedente pecunia ſit nulla ipſo iure. R. glo.in. d.c.cum ab omm.⁊ ſe quitur Ma.ꝙ ſic.iq.vi. F. venales. C. quãdo ꝓ no.nö&ne.l. venales.itex. ⁊ in glo fnĩa tamen arbitri tenet.lʒ agens ex ea repellatur exceptio ne doli. C. de arbi.l.iij. ⁊ in glo. pꝛcdita.ſecuſ ſi
—
ꝑgram dat᷑:qꝛ tũc nõ ẽ nulla ipſo iure:ſed dat reſtirutio:vt in. d.gio.
1 MMtrů iueler teneat᷑ ad reſtitutionem parti:
ſi eius negligentia aliquod pamnum incurrit
Kgo. in·c. quoniam contra.de pꝛoba.in Vbo
negligentiam ꝙ ſic.⁊ cam ſcquunt᷑ doc. Pan.
101 autem. in. d. c. quoniam. ait q in foꝛo aie eſt NVa opio ſi fuit in dolo:vel lata culpa.als non ſed de hoc dico latius.ʒ.culpa..v⁊. vI. ¶ Sed quãdo dicitur cõmittere negligentiq̃. 22 k. Mo. ꝙ tunc quãdo negligit termingre cãʒ vcl habere tabeliioneʒ:vel aducrtere quid ſcri batur:vel non ꝓuidet de aduocato vt tenetur vt.ð. dictum ẽ aduocatus.vcl non curauit re⸗ uolucre libꝛos ⁊ huiuſmodi quc ſuo officio in cumbunt: multomagis tenctur ſi ex dolo dat damnum vnde ſi iniquã ſnĩam dedit: vcl ali⸗ quid aliud fecit contra conſciẽtiam ⁊ cõtra iu⸗ ſticiam in grauamen alterius Fartis vltra re⸗ ſtitutionem ad intereſſe tenetur.vt. C.de pena iudi.qui ma.iudi..nouo iurc.xi.q.iij. quattuoꝛ xruij.ꝗ.ij. dñs dcus.⁊.q.v. adminiſtratoꝛcs: ſi ẽ ecclefiaſticus iudex oꝛdinarius vel delegatus: ſi cõtra cõſciam ⁊ cõtra iuſticiam hoc fecit ip̃o facto eſt ſuſpenſus per annum ab cxccutione
officij. vt in. c.cum cterni.de re iudi.lib.vi. Gi vero damnificauit partem per impꝛudentiam ſic tenctur ſilr ad reſti.in culpa enim fuit cũ ſe inſufficientem ſciuit vcl ſcire debuit:⁊ tñ cᷓm iudicare pꝛeſumpſfit.⁊ hoc vcruʒ in oꝛdiuario delegatus autem qui neccſſitate obediẽtie iu⸗ dicat:⁊ bonafide:⁊ de cõſilio pcritoꝛum lʒ in⸗ iuſte iudicet nõ tenetur ad reſtitutioncm? nec peccat:ſcd cius aſſeſſoꝛ tenebitur.l.ij ff. ꝙ qſq; iur. ſi modo eũclegit qui habebatur P docto ⁊ bone opinionis?⁊ ita credidit eñ doctum ad hoc.als nõ excuſaret᷑ ſi vellet ꝓcedere fm cg⸗ put ſuum: vcl imperituʒ vel malũ ſciẽter clige ret aſſeſſoꝛem ᷓᷣm Rodo.
¶ Mtrũ iudex incidat in penam ſtatuti ipo⸗ nentis penam non terminanti ſi niaʒ infra cer⸗ tum diẽ ſi nõ terminat.K. Pa. in. c.licct. de ꝓ ba. ꝙ ſic. ſi fuit ncquiſitus:qꝛ non tenet᷑ impen dere officium ſu um ad vrilitarem pꝛiuatam niſi requirat. vt.l.iiij.. hoc añt..de damnoi⸗ fec.⁊ ibi Warto. 6
¶Mtrũ iuder ſecularis tencat pꝛcſtare bꝛa⸗2 chium ſuum iudici cccleſiaſtico.K.ꝙꝙ ſi ciꝰfub ditus reſiſtit ſibi de iure.vtputa pꝛccepit ciali quid appellauit ad ſi upcrioꝛcʒ:piſcopus dicit Pno poteſt ⁊ petit bꝛachium ſcculart contra cñ:tunc dico ꝙ nõ lenctur. Ita no. Pa.in.c.i. de offi.oꝛ.ſecus ſi reñſtit ci pᷣc facto.vt ibi not. Idem dic in crẽptog allegat exẽptionem quã cps non admittit appellat:non enctur iuder ſecularis epᷣm iuuarc..
¶ Ptrũ iuder poſt latam ſuĩam diffinitiuam 5 x

poſſit eã interpꝛetari ſeu declarare.K. ꝙ nõ ĩ⸗ ferioꝛcs: ncc arbiter.miaioꝛes aũt bent poſſunt declarare:ſed nõ mutare aut conigere.vide in
i de poſtulãdo in glo.⁊ qð ibi no. ⁊ Ma.ibi⸗ dẽ:interlocutoꝛiũ vcro ſentẽtiã põt conigere ⁊ reuocare de accuſa.c.qᷓliter ⁊ qñ.el.i.
16 MMtrum iuder poſſit penã minuere vel au⸗ gere.vide.j.pena.ð.xviij.
27 Utrum nõ ↄdẽnãs partem aduerſamĩ ex⸗ peñ.tencat᷑ ipſe de ſno reſtituerc alteri parti. he. qꝙ ſic.l.ſancimus. C. de indi.quod limitat glo.in.c.fi.de reſcrip. vcrum ſi fuit petitum. als non.—
Wtrũ liceat ex ſu Edicare ubtiatr
1 Auid eſt iudicare fimplr ⁊ purc.he.nõ ẽre⸗
mouere oꝛdinẽ iuris ſcd tantũ ſubtilitatem ꝑ⸗ nicioſam:qꝛ pꝛedicta verba ĩpoꝛtãt ex ſuo pꝛo pꝛio ſignificato idẽ ꝙ fine malicia ⁊ ſine plica ⁊ inuolutiòõc. Ad hglo.in cle.ſepe.de vcr. ſig. in verbo ſimplr.⁊ oꝛdo iudiciarius nõ eſt iuẽ tus ad inuoluendum:vt in.c.dilectifilij. de iu⸗ di.⁊ iõ nõ remouebi fᷣm Pa.in.d.c.dilecti.
2 ¶ Quid ſi dicatur pꝛocedas ſine ſolẽmtate iu ris.K. Pa. in.d.c.dilccti. ꝙ cẽſetur ſublata ſo⸗ lẽnitas iuris ciuilis ⁊ canonici:ſcd non diuini ⁊ uriſgentiũ.⁊ ideo duo teſtef ſufficcrent.licct foꝛte plures requircrent᷑.ſilr ctiam ſi ſunt ifa⸗ mesqʒ infamig eſt de iure poſitiuo.i.c.ꝑ tuas de ſimo.non tñ recipiunt᷑ non citata parte: qꝛ citatio ẽ ſpecies defenſionis: que eſt de iure gẽ tiũ:nec põt tolli.cie.paſtoꝛalis.de re iudi.
UQuid ſi dicat iudiccs ꝓut volueris.ſ. Pa. vbi.ð.ꝙʒ intelligitur ſolum dolus excluſus.ar. i.l.creditoꝛ.ð.lucius.ff.man.⁊ ideo non poteſt tollere ius alterius fine cã:ſicut nec cõmittens qꝛ nemo plus iuris in aliũ trã ffert qᷓ; ipſe ha⸗
beat de dote poſt diuoꝛ.reſti.c.nuper.⁊ ꝓpter⸗
ca dicit War.in extrauagãti ad repꝛimenduʒ: ꝙ ille cui cõmittitur vt faciat ꝙ vuit: vei ſicut libuerit. licct non tencat᷑ fequi regulas iuris ci uilis:remanet tñ ligatus regulis iuris natura lis gentium:ſcu naturalis equitatis:quod idẽ eſt. vt in clc. paſtoꝛalis.de re iudi.vbi impatoꝛ ialidc egit:qꝛ exceſſit regulas iuriſ naturalis. 4 VAuid ſi dicat iudices Fm veritgtem: ⁊cqui tatcm. ſe. Panoꝛ.in. c. littcras. de iura.calũ.ꝙ debent ſeruari ſolẽ nitates etiã rigoꝛoſe iuris poſitiui.d. An.dicit ꝙ rigoꝛoſas nõ tenet᷑ ſer⸗ vam plac ihi
¶ Ond ſi dicat᷑ iudices pꝛout tibi videbitur: ße. Panoꝛ.in.c.i.de iudi.ꝙ debet iudicare iu⸗ dicio intellectus cui cõgruit hocverbum vide⸗
bitur.ita no. Bar.in.l.quid tamen..ſi gx¶biter
ff. de arbitris. Et idem cum dicitur relinquo vel committo arbitrio tuovel pꝛudẽtie tuc vel iudicio tuo:tũc denotant arbitrium boni viri rõne regulati:ſicut cum dicitur: vt viſum tibi
fucrit. vel tibi videbitur. Ita no. Panoꝛin c.
i.de ſcque.poſ.ſimiliter hec verba:ſi extimaut ris:ſi arbitratus fueris:ſi tibi placuerit.vt pꝛo batur in..fidcicõmiſſa.ð.qᷓ;qᷓ;. ff.de le.iij·⁊ in l. thais.J.ſoꝛoꝛcʒ.ff. de fideicommiſ.liber. vbi
tex. no.vide tex.cum glo.in.c.ij. de coꝛ.vitia.⁊
ꝑ Bar.in dcã efuaganti ad repꝛimendum.⁊
Ma.in.c.i.de cõſtitu. Et ideo tcnetur ſeg oẽs
regulas iuris ciuilis ᷣm War.in extrauagan ⸗ tc.allegat.l.i.ff. de arbi. Ft pꝛopterca aduerte
ꝙ omnia verba exceptis iſtis.voloꝛlibet:arbi⸗
trium plenum vel libcrũ.vt ibidẽ no. War.im poꝛtãt arbitrium boni viri.
¶ Quid ſi dicat ſine ſtrepitu ⁊ figura iudicij ſimpliciter ⁊ de plano.N.cle.ſepe. de ver. ñg.⁊
ibi videas quomodo poteſt omitterc oĩa que
nõ ſunt de iure gentium vel naturali. ¶ Vtrum iudicandum ſit fᷣm allegata⁊ pꝛo⸗ bata.an ſecũdum ꝙ iudex cognoſcit veritateʒ
he.ꝙ diuerſoꝝ fuit diuerſa opio.Fo.⁊ Archi.
iij. q.vij. iudicet. Ber.⁊ Moſſien. de offi. oꝛci. Innocẽ. de cenſi.c.venerabiiiſ. Moſtien. de po
ñtu.pꝛela.c.bone.el.i.tenent ꝙ ſi agat̃ in foꝛma
iudicij ſic iudicabit hm gllegata ⁊ pꝛobara po⸗ tius q́; ᷣm vcritatem.fj. de ofi. pꝛeſidis ilici tas.J.i.d.c.indicct.xi.q.iij ſummopert.viq ſi tantũ.⁊.c.placuit. quia aliud facit vt iuder aliud vt homoꝛvt in. dc.ij. de offi. oꝛd.xuiij. q iiij. ſi eccleſia. Et idco iudicabit Im conſcien⸗ tiam quam habet vt iudex. non quaʒ habetvt homoꝛin dicto.c.ij.⁊ de offi. dclega. paſtoꝛali. F. quia vero.facit.c.ſi omnia iudicanda. vi i⸗ Poſtien. tamen ⁊ Archi. dicũt ꝙ ſi imminet periculum anime vel leditur pubiica vtilitas: quod tunc de iure ⁊ de facto ſupplere poteſt debet pꝛo pcriculo anime quod poſſit. fcil de elec. cum vobis.. his igitur.de excep. cxccplio nem pꝛo vtilitate publica. arg. C. de pꝛoculli tem.ff. de poſtu.l.quos pꝛohibct. Wugo tenet ꝙ nullo modo debet iudicare contrã ſed debet delegare cauſam.ff. de iur. om iudi pꝛctoꝛ. Rodo. dicit ꝙ ſi innocentem condem⸗ net ad moꝛtem vel mutilationẽ membꝛol
3
Mnn rmm umit niui uunins wiiint mjlinn
müwt
mum Munn uſun nun

ant eõdemnandum erponat etiam ad pꝛere⸗ prum ſuperioꝛis ꝙ peccat moꝛtaliter. Vecus nh in alijs penis pecuniarijs vel cau⸗ is ciuilibus.glo. in.c.paſtoꝛalis. de offi. oꝛdi. ⁊ ſ.c.i.de offi.oꝛ.⁊ Wicar.in quolibet.iij. q.xxv.⁊ Tho. xxij.tenent cum pꝛima opinione:ſed ſal⸗ no melioꝛi iudicio: cgo dico ꝙ aut iudex pꝛoce dit in indicio:aut extra iudicium. i in iudi- cio fit tene ꝙ nullo modo poteſt iudicare con- tra veritatem.quam ꝓ certo ſcit:niſi cum pec cato moꝛtali:ſiue fimus in criminalibus:fiue ĩ ciuilibus.tum pꝛimo qʒ eſt contra pꝛeceptum diuinum. Fxo.xxiij. non ſuſcipies voceʒ men⸗ dacij. Et infra:neq; in iudicio plurimoꝛuʒ ac⸗ quicſces ſententie:vt a veritate deuies: ⁊ poſt innocentem ⁊ iuſtum non occides.tamẽ etiaʒ quia dicitur in. qui ſcandaliꝗauerit de re.iu⸗ ris.vtilius ſcandalum naſci permittitur q;ve
—
ritas deſeratur. Mec ibi.⁊ ĩ.c.poſtulatus doꝰ.
nij. q.vij. dicitur ꝙ non ante iudicandum ẽ q; ad conſcicntiam noſtram rcuertamur: ⁊ quid placeat dco:ſiue diſpliceat debemus dirimerc ⁊ in.c.tunc. xi.q.iij. dicitur:tunc vera eſt abſo⸗ lutio pꝛeſidentiſcum interni ſcquitur arbitri⸗ um iudicis. ergo a contrario: nec abſolutio ⁊ multominus condemnatio. Iteʒ in.c. ſummo
pere ibidem dicitur ꝙ ÿm ꝙin.i.diuina ⁊ hu⸗ mana cõſtitutum eſt debet iudicare:⁊ poſt nõ ex coꝛde noſtro ſed pꝛecepto diuino condẽna⸗ tionis ſententiam pꝛoferamus.⁊ ĩc.cum eter
ni · de ſen. ⁊ re iudi. k. vi. ibi dicitur in ferendis ſententijſ pꝛc oculis habeat ſolum deum illiu imitantes exemplum qui querelas populi ta⸗ bernaculum ingreſſus ad dominum referebat vt vm eius imperium iudicaret. pec ibi. Ergo non ſᷣm falſas allegationes. Item tex.clarus ẽ in. d.c. cũ eterni. ſi quis inquũt Inno.iiij. auteʒ iuder eccleſiaſticus oꝛdinarius aut delegatus fame ſue pꝛodigus:⁊ pꝛopꝛij perſecutoꝛ hono ris ↄtra cõſciam ⁊ð iuſticiam in grauamẽ al⸗ terius ꝑtis ĩ iudicio gcqᷓ; fecerit per grãm vl ꝑ ſoꝛdes ab executione officij per annum no⸗ uerit ſe ſuſpenſum ad extimationem litis ꝑti quã leſcrit nipilominus cõdẽnandus hec ibi. Ecce ꝙ nõ dicit 3 allegata.ſed 5 ↄſciam ⁊ per ſoꝛdes falſoꝝ. Item ⁊alia rõnecredo ꝙ nõ ex cuſetur a moꝛfali: qꝛ officiñ iuſdicentis latiſſi- mum eſt. dicit.l.i.if·de iuriſdi.om.indi. Vnde iuder poteſt:vt in pluribuſ iudicare pꝛout ſue ↄſcie rõnali videtur.vt bʒ in. I.appcliari.f. ꝗs
„
⁊a duo appeilatur ibi.⁊ quod optimum eſt ſia
102 tuere.facit. ff de arbil.qualem: vbi dicitur oĩ
modo dicat quod ſibi videtur. tẽ in.c. ad no⸗ ſtram.de conſue. dicitur poſtqᷓ;tibi demeritis cõſtiterit ſniaʒ ꝓferre valcas:ſicut oꝛdo poſtu lat rõnis aucroꝛirare pꝛeſentium non obſtãte ↄſuctudinc cõcedimus facultatem. facit.. rem non nouam. C. de iudi. ꝙ iudices iurent oĩimõ ſeſe cũ veritate ⁊ legũ obſcruatione iudicium diſpoſituros. Item. C. de iudi. placuit.i omni bus rebus pꝛecipuam eſſe iuſticie cquitatẽ qᷓ; ſtricti iuris rõnem. Mec ibi.Facit ad idem c. fi. de tranſac. t ideo ſepe quando volunt ſci⸗ unt iuenire coloꝛes ꝓ iniuſticia defẽſanda:ita in iſto caſu tenẽtur vt ↄtra veritatem nõ iudi cẽt diligẽtiſime facẽ qð falſitas detegat.vt. ij
„
qðs oipotẽſ.⁊ ſi nu lo mõ detegẽ pñt.tũc po tidebẽt offm̃ reſignare qᷓ; 3 iuſticid ſniarc fa cit ꝓh qð no.gl.i.c.paſtoꝛalis.de offi. delega. bi diẽ merꝰ executoꝛſi ſcit ſuiaʒ latã aucto⸗ ritate lraꝝ falſaꝝ vel ꝑ falſa iſtra vf ꝑ dolũ ad uerſarij ꝙ nõ dʒ excgeã. Sʒ remittẽ ad ſi upio⸗ rẽ. vt ĩ.c. de ccio. de re iudi.⁊.c.ſi qñ. de of. dclc. C.ſi ex falſis ĩſtris.l.iudicati.ff. de iudi.l.ſi pᷣtoꝛ Fmarcellus.⁊ ad tex. ibidẽ ꝗ dicit ⁊ ſi fciar illã ſnĩam iniuſtã qð tene exeg ſi non põt alr ab⸗ ſolui a mãdato.K. d. glo. ꝙ itelligit de iniuſti⸗ cia ſolẽnitat iuris.⁊ ĩta exponit iniu ſticia.i.ʒ ius lirigãtis. Secꝰ ſi eſſet iniq̃:⁊ di iniqᷓ qñ ẽ 5 veritatẽ.qꝛ ſic nõ tenet᷑ obedire.vt ibidẽ all. Scd ſi nõ hʒ ſuꝑioꝛẽ cuʒ nulli ſubſit niſi deo: multo minꝰdʒ 3 certã ſciẽtiã ↄdẽnare ĩ nocẽtẽ P qcũq; teſtimonio.ꝓptcrca diẽ.l.pñtẽ. ff. de pe.ſanctius ẽ nocẽtẽ ipunitũ reliquere qᷓ; ĩno⸗ cẽtẽ dãnare.⁊ ſic ↄcludo qð ↄdẽnare aliquem nullo mõð lʒ iudici ʒ vitatẽ. deqᷓ ipſe certꝰ ẽ:ab ſoluẽ ãt bñ põt ſi ꝓbatõcs nõ jůt legitime qᷓ;⸗ uis iudex ſciat ꝓ certo eũ culpabilẽ.qꝛ iura il⸗ lud volũt exp̃ſſe vt nemo pnbſicet pctm̃ altcriꝰ qð ñi põtꝓbare.vt ĩ.c.ſi ſacerdos. de offi.iudi. l.illicitas.ð. neqʒ licitas.ij. de offi.pꝛeſi.⁊.ff. de fer. iũcra gl.l.eadẽ oꝛõne.ĩ fi. ⁊c.ſi tĩ epᷣs.vi.q 1.⁊.c· q̃tiẽs.⁊.c.mẽnã.ij. q.v. abſoluit᷑ ifamatꝰ erqͥ defecerũt accuſatoꝛcs ĩ Pbando. Et hanc opi. vr tenẽ Mic. de li. ſup ro.xriij. nec obc. iudicet.iij.q. vij. qꝛ nõ diẽ ſᷓʒ allata ſ ʒ diẽ iuĩ ic ges ⁊ lura, pnůcict qð ẽ dicẽ.iũ qð ſtatuct le geſ ⁊ iuraꝓcedat iꝓcedẽdo ⁊ diſcutiẽdo.⁊ det ſniam qͥ qdẽ volũt vt vnicuiqʒ reddat᷑ qð de⸗ ber. li.. de in.⁊ inre. ncc ẽt ob.c. coꝝ g.⁊c. ſe. xq.iij. qꝛ loquũtur qũoĩ exaĩatiòc teſtiũ dʒ pf citari ⁊ oꝛdo iur fuariĩ coꝝ diſcuſſiõe.nõ eni 2

dicit ꝙ det᷑ inĩa ꝰm eoꝝ bem̃. Jmo. inuit con⸗ trariũ ſi bene attẽdat᷑.nec ẽt ob.c.nos inquẽqᷓ; ij. q.icũ.c.deus oĩpotẽs ibidẽ ⁊ aliqbus alijs: qlʒ dicãt neminẽ cõdẽnandũ niſi cõuictum: non tñ ſequitur ꝙ oĩs conuictus ſit cõdemnã dus:exquo iudex eſt certus de falſitate:imo ca pitulum indicantẽ. xrx.q.vlti. demõſtrat oppo ſitũ vbi dr̃. tãdiu actio ventiletur quouſqʒ ad rei veritatẽ ꝑucmatur:frequenter etiã iterro⸗ gare opoꝛtet ne aliquid foꝛte pꝛetermiſſum re mancat qð annecti ↄueniat.h̃ ibi. Et iõ dicam cũ de bonafide agitur:nõ eſt de apicibus iuriſ diſputãdũ.ff. man.l.fideiuſſoꝛ.ð.quideʒ actio. nec ſiłr ob.d.l.illicitas.qꝛ ibi dr̃ pꝛeſes pꝛouin⸗ cie id ſequat᷑ nõ ſimpłr:ſed addit ꝙ cũ cõuenit ſequi ex fide eoꝝ que ꝓbabũtur ⁊ bꝛcuiter nun q̃; inuenient ius qʒ dicat q iudex teneat iudi care Fᷣm allegata ⁊ pꝛobata:ſcd bene ſᷣm oꝛdi nẽ iuris:⁊ ſic intellige oꝛdinẽ.ſ.iĩ pꝛocedendo ⁊ eraminãdo ⁊ etiã ſentẽtiãdo. Sed us nõ vult ꝙ in ſentẽtiãdo aliquis puniatur qui ẽ inno⸗ cens ⁊ ↄtra veritatẽ.vt.ð.patct. ergo nõ debet iudicare contra veritatem quam pꝛo certo ſcit Ad id quod dicũt de ſcãdalo iã patct ſo.ꝑ.c.q ſcã̃daligaucrit ibi vtilius ſcãdalũ ⁊c̃.vt.ð. Si⸗ militer nõ obſtat q iudicat:nõ vt homot ſʒ vt mder:q illud verů eſt:ſi eſſemus extra ea que ſunt 3 legẽ dei que non ſunt peccata.ſed ĩ pꝛc uaricatione p̃ceptoꝝ dei non habet locum ila diſtinctio:qꝛ nõ iudex punietur.ſed homo qᷓ;⸗ nis fecerit vt iudex. Si Vo loquamur quãdo udex pꝛocedit extra iudiciũ:vt in officijs dan dis ⁊ alijs que cius arbitrio cõmittunt᷑:ſic nõ pabet dubium quin tencat᷑ ſequi pꝛopꝛiã con ⸗ ſcientiam:non allegata.vt.ff. de iuriſdi om.iu di.l.i.⁊. i. in diſpẽſationibus.vt.i.q.vij. exigũt 6n criminibꝰetiã cxtraoꝛdinarijs ex cã que ſi i vf̃ põt pcnas tẽperare.ff.de pc.l.aut facta.⁊ l.capitaliũ.l.di.vt cõſtitueretur. ¶ Quid de officialibus quibꝰmãdat᷑ cxecutio ſnie iniuſte. R. Alex. de ales.in tertia pte ſum⸗ me de quito pꝛccepto.⁊ Ricar.in quoiibet.iij. q. xxv.ꝙ ſi ſententia continet intollerabileʒ er roꝛẽ vel iniuſticiam manifeſtam nõ debẽt obe dire.als non peccãt exequẽdo:quod ego limi⸗ to quãdo non ſunt certi de innocentia cõdem nati:qꝛĩ dubio excuſantur.ſed quãdo funt cer⸗ ti de iniuſticia:ſiccredo pcccãt moꝛtalii obediẽ do. vt in pꝛccedẽti.ð. dictum eſt. ¶VBtrũ iudex ſecularis poſſit udicare de his q̃ funt pcccata:vt vſura ⁊ huiuſmodi.ſe. Ma.
in.c.iců ſit generale. de foꝛo cõp. ꝙ ſi. vumn⸗ do non diſputetur vtrum ſit peccatum pꝛinci
paliter: vt patet. ff.⁊.C. de condi. inde. per toti
⁊ quod me.cã.⁊ vi bono.rap.⁊ de furtis ⁊ ſili⸗ bus:⁊ hec eſt cõmunis opinio.⁊ hoc eſt veruzʒ qꝛ coꝛam eo poteſt obijci de iuramento:ſi non vertitur dubium de eius validitate.vt in. cxer debet. xxiij.q.v. Sed ſi dubitatur vtruʒ ſit vjn ra vel nc:peccatum vel ne.tunc iudex ſeculariſ non poteſt:ſed ad ecclefiã eſt percurrendũc.p venerabileʒ.g fi.ſunt legi.⁊ icle.vnica.de vſu ris. Et ideo ex dictis patet ꝙ poteſt iudex ſec laris compellcre ad reſtitutionem vſurari: q etiam de iure ciuili repꝛobantur hodie ſecũdi cõmunem opionẽ.Fallit hoc in crimine here⸗ ſis:de quo nullo modo poteſt ſe intromittere niſi exequendo. Excipiuntur multi alij caſus i glo.⁊ per doc.in.d.c.cum ſit generale. Sed tu dic ᷣm Pa. nullum alium eſſe:niſi vt dictumẽ cum agitur de dubio.ſ.vtrum valeat iuramẽ tum vcl ne ⁊ huiuſmodi:qꝛ tunc non poteſi:⁊ ſic tene. Et vide glo.xxxij.q.v.c.xpiana religio ⁊ ibi per Archi. ¶ Mtrum iudex teneatur iudicare ſecũdũ ſta io tuta ſcu cõſuetudines loci inter illos quoꝛum vnus eſt ſibi ſubditus:alter non. K. Pa.in.c quod clericis de fo.compe.qꝙ aut ſtatutum cõ cernit ſolẽnitatem actus exhibẽdi tempoꝛe cõ tractus.⁊ tunc ſiue ſit ſtatutum laici ſiue eleri ci nõ valebit actus niſi illa ſolẽnitas fuerit ob ſcruata:qꝛ ſubditus non potuit cõtrahere cuʒ non ſubdito:etiam ſpꝛeta lege ſui ſuperioꝛis. Immo peccauit.c.ij. de maioꝛi.⁊ obedien.⁊c. requifiſti.ve teſtamẽtis.⁊ nulla fuit contracta obligatio:lege ſibi reſiſtente ⁊ inhabilitante conſenſum ſuum.l.cuʒ lex.ff. de fidciuſſo. ⁊ qð no.in.c.ſi diligenti.de fo.compe.⁊ in. c.cumcò tingat.de iureiurã.⁊ ſic cõtractus non lenuit cum debeat eſſe vtriuſq; obligatoꝛius I abeo ff. de ver. ſig.ſicuti.videmus ꝙ donatio facia ctiam non jubdito vltra quingẽtoſaurcos ſi⸗ ne inſinuationc non valct.i.ſanctimuſ.(.de do na. Et ideo iudicabitur ſecũdum hoc ſtarutuʒ in vtroqʒ foꝛo inter clericum ⁊ laicum.facit qd determinat F̃eder.conſilio. lrx vij. ꝙ ceſſio ac⸗
tionis contra plebeum facta nobili ab eccleſia
non valet. exquo ſtatuto pꝛohibetur ne nobi lis cã poſſit recipere.ratio qꝛ ſtatutum dilpo⸗ nit in caſu licito ⁊ inter ſubditos ⁊ noni fran dem libertatis eccleſiaſtice er quo patet ꝙli⸗ cus tenetur in teſtãdo ſeruare omnes ſoleni
n ah vnn kin! ſiwh
inn ihln ſiin Min im nl wiu uiin mnſdi

tes legis ſue. als nõ valebit quãtũcũcq; inſtitu qꝛſi res eſt cleriei nõ ſubijcitur iuriſditioni lai at dericũ:niſi hoc fecerit ꝓ aia ſua:qꝛ in talibꝰ coꝝ.c.fi. de vi.⁊ ho.cle. Sivero laici ertranei ſufficit ſeruarc diſpoſitionẽ iuriſgentiũ.c.rela ibi ſit delata furtiue:⁊ cõtra voluntatẽ dñi nõ tũ.el.i de teſtis.⁊.i.C. de ſac. ſan. ec. Aut ſtatu poõt dici de iuriſditiõe ſtatuentis ſicut diximꝰ tun ↄcernit rẽ:erẽplum ſtatuto cauetur. Silr de re mobili que non ẽ permanſura in loco:vt iſtatuto cauctur ne res dotalis ſine certa folẽ noin.c fi de foꝛo cõpe· acit. heres abſens. nitate poſſit alienari nõ valet alienatio ip̃a nõ nũquid.ff. de iudi. Aut ſtaturũ dat modi dick ſeruata etiã facta clerico nec ꝑhoc dico ꝙ ſta⸗ qi cãnn⁊tůc ji pꝛefigit legeʒ iudici iudex tenet
b tutũ laicoꝝ liget clericos ſed tĩ ſupditũ⁊ ipe⸗ ⁊ſ ubeo põt allegari. Exẽplum ſtatuto cauet᷑ 1 Aohligatlone onri non vubium.c.ve egi; ꝙ inder ichtur linoe 4 Et ideo ſi cericus vult illuʒ obligare faciat ꝙ ro ſeculari facit fidẽ in pꝛeiudiciũ ſ ubditoꝛum ſeruet ſeruãda. Aut ſtarurũ ↄcerhit perſonam noautezclericoxvelertrancoꝝ. Si tamẽvult vtpura ꝙ debeat aliquid facere poſt cotractũ recipere libꝛuʒ Pſe vigoꝛe ſtatutoꝝ tenctur re 15 pfectũ: vt appꝛchẽdere poſſeſſionẽ infra rtü cipere 5 ſe. ar. c.c olun. de cenſi·ců ibinot. i tÿs aut pꝛobare per tot teſtes ⁊ huiuſi modi: vero non pꝛefigit legem iudici ſed loquitur ge tũc clericus nõ artatur reſpectu ſtatuti laici ẽt neraliter adhibeatur fides libꝛis merca koꝛuz: — litigãs in foꝛo ſeculari nec iaicus reſ bectu ſta/ rũc vbiq; põt allegari ð ſubdituʒ ſtatuẽtis ii — mi turi epalis ipſiuſclerici nec foꝛẽt. qð limita qn ſiin caſu quando nO vult ſuſcipere 3 ſe. L— aliquid ẽ explicandum per ptẽ eñ iudiceʒ: quia Btrů iudex eccleſ iaſticus poſſit iudicare lai 1 — debetiuder ecclefiaſticus efiã lirigãtẽ fin ſuã ci ſubditũ pꝛincipis laici veletig pꝛincipes lai — legem iudicare: facit qð nõ. in.ijc. de 2ſti. pe⸗ cos. k. ꝙᷓ ſic ratiõe ſpũalitatis. Puta ſicauſa cu. Secus vbi aliud eſt explicãdum in iudicio ẽ ſpũalis:vt de dictis matrimonijſ ⁊ huiuſmo 8 non pöt iuder cccleſiaſticus artari ſtatuto qivel rõne peccati cuiuſcũq; moꝛtalis. vt no. e laicoꝝ. Vnde ſi eoꝝ ſtatuto cauetur: ꝙ nõ poſ in.c.ij.⁊.c.nouit de indi.als nõ. — ſit pꝛobari mutuũ ꝑ teſtes ſi laicus litigat ↄtra CPtri laicus poſſit iudicare ĩ aliquo caſu cle i2 — elericũ in foꝛo eccleſiaſtico non aſtringitur lau ricũ.ge ꝙ ſuuc cã ſit ſ pũalis:vt de decimis:ma * cus illi ſtaruto. Ad hoc facit qð notat᷑ in.c.ij. ð trimonijs:ſiue criminalis: vt de hereſi vl vſu⸗ arbi.li vi. faciũt nõta ꝑ Bar. in. Lcũctos popu ris ⁊ hmõi.ſiue tempoꝛalis nõ poteſt: vt in.d. loſ. C. de ſumtri. vbi dicitꝙ etiã ſi tale ſtatutũ c.ij. poſſet tamen auctoꝛitate fibi delegata ab rocernens ꝑſonam indirccte tãgit bona qꝛ nõ cpiſcopo in cñ tempoꝛali mere de clerico iudi⸗ kgãtur. Frẽplum ſtatuto cauetur ꝙ Pꝛunoge carc. als non. vt.d.c.ij. Fallit etiam hoc quan⸗ nitus ſuccedat certe foꝛẽſis non ligat: ẽt ſi ha/ do clericus eſt degradatus ⁊ traditus curie ſe⸗ 18 beat ibi bona. Secus ſi cõcernet pꝛincipaliter culari:qꝛ tunc poteſt. bona vt ſi diceret ꝙ bona deferãtur ad pꝛimo d eſt duplex:vnuʒ genitũ.facit.l.i.ff. de tuto.⁊ cura.da. vbi ʒ pꝛe cum oꝛdinarium ſm es pꝛouincic poſſit dare tutoꝛẽ. nõ tamẽ cum legem dei.alind temerarium. Pꝛimuʒ 3 qui nõ eſt einidẽ pꝛouincie. vel habet ibi domi ſt duplex.ſ.iudiciũ diſcretionis. de quo i.l.cuʒ ₰ ciliũ ⁊ ſic fuit diſputarũ per dominũ Lau. in.q pꝛetoꝛ.ff. de iudi. iij. q.vij.I.tua. Wnde d fu⸗ R facti cauetur ſtatuto mutine ꝙ ſi res poſſeſſa rioſus caret iudicio:⁊ iſtud conceditur oĩbug ab aliquo euincat᷑ ab coꝙ poſſeſſoꝛ non fenea⸗ in manifeftis ⁊ ccrtis:aliud eſt cohertionis ⁊ 1 tur eã ſibi reſtituere: niñ dato ſibi pꝛecio quo BHceditur aliquando pꝛelatis:⁊ aliqů alijs. ⁊ emit Bonontenñs litigat mutine ʒ mutinen⸗ itud aliquãdo dr extraoꝛdinariũ i. delegatuʒ
ſem:obtinet ſi niam:nũquid dabit ſibi pꝛeciuʒ: vf no. Hcr. Inno.⁊ Mo.in.c. quoniam.⁊ ibi ĩ
certe non· q illud ſtatutũ nõ ponigit vires ad glo. de pꝛobati. Item extraoꝛdinariũ dr quan foꝛenſes jicet ibi lirigent. Facit ad hoc qð nõt cjo non ꝓccditur ĩ figura iudicij ſed iuder ꝓce
do. De. de enchain. c. canonũ. de ↄſti. Erquo dit ex officio ſuo ĩ modũ inquiſitõis vcl denũ ifert Da. vbi ſ npꝛ ꝙ quis ſtatuto caucatur ciationis:vt de accuſac.ſi upꝑ his. ⁊.c. qualiter. ꝙ vſ urarius nõ tencatur reſtituere pignꝰ etiã cli. Item in canſis electiõᷣis:poſtulatiõis:aut ipꝛobet quis ſe eſſe dñm niſi reſtituto pꝛecio ꝓuiſonis ſup dignitatibus: perſonatibus: of
ficijs: canonicatibus:pꝛebẽdiſ eu quibuſcũqʒ
Hduo eſt impignoꝛatum ꝙ nõ cxtendetur ad ₰ rem clcrici vel foꝛenfis im Pißnoꝛatã dño iſcio glijs bñficijs eccleſiaſticis: aut ſuper decimis:

—
matrimonijs⁊ vſuris: in quibꝰꝓcedendũ eſt
no. in.c.olim.de accuſa.per Inno. Po. ⁊ ĩ.c. ſtatuta. de here.li.vi.⁊ Jo. m̃o.⁊ Jo. an. Item põt dici extraoꝛdinariũ qů iudex eccleſiaſticuſ cognoſcit de tꝑalibꝰ rebus laicoꝝ rõne pccca⸗ ti annexi.de iudi.nouit. ¶ Quot modis iudiciũ reddit᷑ nulluʒ.&. ꝙ tri pliciter. Pꝛimo rõne iudicis icõᷣpetentis.pu⸗ ta qꝛ nõ hʒ ptãtẽ ſuꝑ eũ quẽ iudicat.vt de iu⸗ di.c.at ſi clerici.cũ ſuis cõcoꝛ. ¶ Mtrũ glibet laicus poſſit ſe ſubijcere cuili⸗ bet iudici qui pꝛeeſt.h.ꝙꝙ ſic. ſi vult.l.i.ff.ð iu⸗ di.⁊.l.i.C. de iuriſdi.om.iu.⁊ intelligit᷑ velle ⁊ ↄſentirc qñ ſcit eů nõ eſſe ſuũ iudicẽ:⁊ tñ lini⸗ gat ſub eo:vt in.l.ij. ff. de iud. Limitat gl.i.d.c ſi diligenti veꝝ in cã ciuili:ſecus in criminali. vide a. ibidẽ. Ged qd ſi ille cui vult ſe ſubij cere nò hʒ iuriſditionem in actu.vide.ð.cõfeſ⸗ ſio.iij..iiij.
¶ Ptruz filr clericus.&.ꝙ nõ ſub iudice laico
etiã ꝓpter tpalia bona ſua.c.fi diligẽti. de foꝛ. cõpe.niſi agẽdo 3 laicũ ſub iudice laico ↄueni⸗ ret᷑ etiã de crimie ciuiliter tñ:qꝛ tũc tenetur re ſpondere.vt glo. no.de iudi.c.at ſi clerici. Sed Pa.ibidẽ tʒ ꝙ etiaʒ ſunt ſolẽnes doctoꝛes:
rẽnẽt q nõ põt ↄueniri:vide ꝑ eũ ibideʒ. Se
aduerte qꝛ in cã ſpũali ſeu ã̃nexa nõ habct lo cũ recõuẽtio coꝛã ſeculari iudice.ar.c.tuam.de oꝛ.cog.⁊.clatoꝛ. qui.fi.fint legi.⁊ ſic tenẽt cõi⸗ ter doc.i.d.c.at ſi clerici.ſʒ ĩ tꝑali credo ꝙ ſic.
¶ Mtrũ laicus laicũ ſupꝑ re ciuili poſſit cõueni re ſub papa.. ſᷣm.gl. xi.q.i.in ſum.⁊ Pa. in.c·
k ex ſuſcepto.de fo.cõpe.ꝙ nõ niſi in xvi.caßi bus. Pꝛimus qñ h hʒ ↄſuetudo.vt in.c.ſicleri cus.de fo.cõpe. Scðᷣs qñ ſumus ĩ terris ſubie ctis eccleſie:quo ab tꝑalem iuriſditionẽ. vt in d.c.no, Tertius qñ cã ſuper qua addit᷑ ſpectat
ad eccleſiaſticũ de iure:vt in.c.tuã.de oꝛ.cog.
⁊.c.cũ ſit generale.de fo.cõpe Quartꝰ quando vacat iperiũ.⁊ addit᷑ papa in cã ſpectãte ad i⸗ peratoꝛẽ.vt in. d.c. N Muitus qñ dat negligen tia pꝛicipis in iuſticia admiſtrãda.vt in.d.c.lʒ ⁊.d.c.œũ ſit. Sextus qñ ĩpetrat a perſona miſe
rabili ⁊ oppꝛeſſa. vr in. c.ex parte B. de fo.cõp.
Septimus qñ iudex ſecularis qui nõ hʒ in ꝓ⸗ uincia ſupcrioꝛẽ:allegat᷑ ſuſpectus vł nõ vult factre iuſticiã:vt no.in aui. vt diffeiudi..i.⁊ ij. Octauus in cã reconuẽtionis.iij.q.viij. ʒ.cu ius ĩ agendo. Monus ᷣm Mo. in cauſis moꝛ⸗ tuarioꝝ a defunetis derelictoꝝ.i aui.de eccle⸗
ſimplr:⁊ de plano di er̃oꝛdinariũ.de quibus
ſiaſti.ti..ſi aũt. Decimus qů ſecularis iudex i uocat auxiliũ ecclefie.xxiij.q.v. admiſtratoꝛes
ßʒ Inno. puta qꝛ ſubditi ſunt ſibi inobediẽtes.
Mdecimus ròne admiſtrationis aſſiunptea
laicis qð intellige: vt no.ĩ.c. iudicatũ. lxxxir. di. Suodecimꝰſi eccłaꝝ ſᷣui vł hoies uiẽtes ide bite a laicis collectani.c. eccleſiaꝝ ſeruos.xij. q
ij. Et in aut.itẽ nulla cõitas.C. de epi.⁊ cle. De
cimuſtertius qñ in pꝛopicia nõ eſt iuder aut ſu
perioꝛ laico tũc põt adiri cps.vt ẽ caſus ĩ aut. vt differẽ. iudi.S. ſi vero cõtigerit. Pecimuſ⸗ quartus qñ aligd ẽ ambiguũ ⁊ vt diſficile int
iudices variatur. vt in. c pvencrabilẽ.g fi ſint
legi. Pecimuſqntus qñ agit᷑ per viã denũcia⸗
tiois euãgclice:vt ĩ.c.nouit.de iudi. Decimuſ⸗
ſertus qñ cã ꝓphana ẽ annexa ſcu cõiuncta cũ
cã ſpectãte pꝛincipalr ad eccleſiã. Erẽplũ po⸗ nit gl. de dote:vt in. c. de pꝛudẽtia. de dote pꝰ
dmoꝛre.⁊ hoc qů nõ agit᷑ pꝛincipalr de dote:
ſed ex ↄſequẽtia:⁊ circa pꝛedicta vide pꝛedictã
Pa.in.d.c.lʒ. cũ multis declaratõibus.
¶ Pcðo reddit᷑ nullũ iudiciũ rõne ꝑſone agẽ ⸗ tis:puta quia eſt minoꝛ ⁊ agit ſinc auẽte cura tox.C.de iudi..pꝛopãdũ.in fi.⁊.C.g legi.ꝑſo⸗ nã in iudi. habeãt. l.i. Silr ſiẽ ſeruꝰ vł mons⸗ chus ⁊ hmõi. Itẽ excõicatꝰ. Siles eniʒ nõ pñt agere nifi ĩ caſibus expꝛeſſis a iure. ⸗
¶ Tertio reddit᷑ nullũ ex defectu rei:vtputa qꝛ
nõ põt tractari ſub tali iudice ſicut ius patro⸗ natus. de iudi.c. quãto. vel res cccleſiaſtica.c decernimus.de iudi.
¶ Qui ſunt g nõ pñt vocari ad iudiciũ.he. ꝙx
multi de quibus.ff.de in ius vocã l.ij.⁊.iij. ⁊ ſunt ↄſul:pꝛefectus:pꝛetoꝝ: Magiſtratus ꝗ hʒ iꝑiũ merũ vel mixtũ:nec ep̃s dů lacra agit:nec iſſe qui vxoꝛẽ ducit:nec illa que ducit in vroꝛẽ
nec qui funus familiare pꝛoſegt vei iuxta moꝛ
tuũ faciẽtẽ obſequia:nec ꝗ ꝑp religionẽ loci ſe
mouere nõ põtvt regularis vcl iciuſa. Poni
tur alibi alij vt ſunt ifames ⁊ furioſi.ſj. de cõ⸗
di.fur.l.ij.⁊ hoc veꝝ ꝑ ſe:ſcd bene ꝑ tutoꝛes?
curatoꝛes. Itẽ nec ſeruus hñnnnec jibertu pa tronũ ĩ famoſis actiõibꝰniſi venia ĩpctratain
ius vocare põtde qbꝰno.in deis.ll. de i ius vo⸗ cã.⁊ ſequentibus.
Quid ſi pupillus vocat in iudiciũ? nullus eu defendit.h. nullum erit iudiciũ.ff. de re iu⸗ dica.l.ↄtumacia. & Ptrũ mulier poſſit vocari ĩ iudiciũ. K. ꝙñ ꝑlonalr niſi in caſibus expꝛeſſis a iure. ⁊; itel
—
lige cõtra cius volũtarẽ Sccꝰ ſi vellet: vt inc
ſm mijnin nis nihn
nit
uÿunn uu

—ER
2
—
2
— *.
„
mulieres. de iudi.li.vi. Et ſunt iſti caſuſ expᷣſſi
iure in quibꝰvocat᷑ Nꝛimus in cã criali.f̃. de pub. iudi..penul.. ad crimẽ. Secũdus ĩ fe⸗ rẽdo teſtimonio in cã criminali qů põt admit ti. de quo vide.j.teſtis.ᷓ. v. Tertius qñ eſt tu⸗ trir filioꝝ ſi nõ vult actoꝛẽ cõſtitnere. inſti. de cura.J.vlti. Ptꝝ aũt mulieres religioſe poſ⸗ nt ſi ipſe volũt filr euocari ad iudiciũ.e. ꝙ ñ pꝛo nulla cã perſonaliter intellige. vt in.d.c. mulieres.
io WAQuidfi citent de facto aliqᷓ mulieres cõtra pmiſſa.hK.ꝙ iiritũ ẽ ipſo iurẽ.vt in. d.c. mulie-
es· imo eſt ercõicatꝰ fingens cãm vt iudexva darad mulierẽꝓ ferẽdo teſtimonio:ſ ex cã ve raſi caꝝ teſtimoniũ eſt neceſſariũ dʒ iudex ad eas ire:vel fi non decet alium mittere: vt in. q. c.mulieres.
11 ¶Qualr ꝑuertit iudiciũ.h. quattuoꝛ modiſf Timoꝛe:cupiditate:odio:⁊ amoꝛe.xi.q.iij. quat tuoꝛ modis. k
12 ¶ Qua hoꝛa põt iudiciũ exerceri.k&e. ꝙ de no⸗ cre nõ ẽ honeſtũ. de of. dele. ↄſuluit: tñ ſi iudex Pcedit de nocte cũ lumie cãdele aqj litis ↄteſta
tionẽ vel ſnieꝓlationẽ valet qð agii? lʒ facere
nõ debeat:dũmõ aliud nõ ipediat qꝛ multa ꝓ⸗ hibent᷑ qͥ tñ facta tenẽt. de regula.ad apoſtolji⸗ cꝗᷓ.de iurciur. quẽadmodũ.yꝙ ſi poſt. dẽ poc no. in aui.de iudi..ſedebũt.
13 ¶ Ptx rpe vel hoꝛa feriata poſſit. K. ꝙ nõ.vi
3.feric. in pꝛin.cũ duobus.ᷓ. ſequẽ.
14/ E Dtrũ iucer poſſit indicare vltimã die ſui officij. K. ꝙ nõ.vt in.leñ qui.ff. de iuriſd.om. iudi.tʒ tñ ſi iudicat.vt i..memiſſe. ff. ð of. pcõ ſu itellige ĩoꝛdinario qꝛ delegatꝰ etiã vltia die iudicat:vt in.c.cõſuluit. de of. dele War.tñ icũ ꝗlimitat vexꝝ paduẽtiʒ ſ ucceſſoꝛis:qm̃
ante licite iudicat.d..memmniſſe.
i; ¶Quo loco. K. q ĩloco ſue iuriſditõis niſi de
ↄſenſu Priũ ⁊ iud icis territoꝛij. ir. q.ij. cp̃ʒ cuʒ duoboſcquẽtibꝰ c. vide.gl.ic. vrlitigãteſ. ð of
dus eſt. de pe.di vñj nem Quint qñ iudicat᷑ intentio incerta. Berro qñ iudicat factũ occui tůtqꝛ de incertis ⁊ occuiti temerari eſt iudica re?m gli ſuꝑ iſtud: Patt.vij. Molite iudica re ⁊c⁊.· ad Loꝛin. itij. ⁊ de reg. iur. c.eſtotc.⁊ i pꝛedieris modis cõiter eſt pcrm̃ moꝛtalc: qꝛʒ pꝛeceptũ xpi Matth.vij.nolite iudicare. vide pꝛeceptũ.ᷓ.vij.⁊.j.pꝛeſumptio.pꝛimo.
ramentum Pino
rio vł negatio de aliquo licito poſſibili IPoheſto ſacre rei atteſtatione firmata Im Bof. Po. Archi:⁊ in aut. de man. pꝛin.ᷓ. ſed neck.? no. xxij.q.i..i.vñ df̃ iurare qʒꝛ quaſi ꝓ iure introductũ eſt vt qð ſub inuocatione diui ni teſtimonij ṽ ꝓ vero habeat᷑.
DQuot modis iurgtur. K. ꝙ duobus modis. Mꝛimo ſolo ſermõe fiẽ in veteri lege dicebãt viuit dñs viuit aĩa mea. addat mihi dñs.i. R. xij. xrij. q.i.⁊ iurabũt. In pᷣmitina ecclia.te ſtis eſt mibi deus. deñ inũoco in teſtẽ· veritatẽ dicoĩ xßᷣo ⁊ nõ mẽtioꝛ.teſtis ẽ mibi ↄſcia.xxij q.iſi petm̃⁊ ſic deus te adiuuet.xxxv.q.vi.de parẽtela. Itẽ ꝑ euãgeliũ xp̃i ꝑcrucẽ ꝑ oꝛdineʒ
ſacrũ pꝑ ſanctos.vt no.in.c.ſi aliqᷓ. xxij.q.i. & Scd vtrũ liccat iurare ꝑcreaturas. ſm.ſ ꝛ
Bona in. iij. di.rir. ar. ij.qij. ꝙ iurare ꝑcreatu ras aliqñ fit ꝑ impꝛecationẽ:vt cũ dr̃ ita viuat filius meus.⁊ iſto mõ nõ inuocat crcaturg ad teſtificandũ ſed oppignoꝛat᷑ ipſa creaturã cre atoꝛi: ᷓᷣm ꝙ dicu Aug.⁊ lʒ iurare ſic: qꝛ lʒ oĩs creatura ſit creatori tñ ſolatiũ eiꝰ nobis a deo
—
ↄceſſũ eſt.⁊ iõ tanq; noſtrũ dco oppignoꝛare poſſumꝰ Aliqñ uni crcaturas ⁊ inuocant᷑ in teſtẽ ſʒ ſe: ⁊ ſic nõ
dere in eis eſſe aligd numinis rõnc cuiug veri tas poſſʒ dui ⁊ ↄfirmari Et ſic intelligit iſtud Matth. v. nolite iurare e; ꝑ celũ ⁊c̃ ⁊ iſtud xxij.q.i.ſi quis per capillũ.⁊c.conſidera Aliqñ inuocat᷑ crcarura in teſtem inquantũ
cet iurarc:qꝛ ſic eſſet cre
lucet ĩ
oꝛd.li.vi. Fallit ẽt ĩ ep̃o expulſo. Sʒ qᷓ ſũt vo eg diuine vcritatis veſtigiũ ⁊ ſiciurare rſt iu⸗
lũtarie iuriſditõis pñt vbiqʒ excrceri..ij. ff. de offi. ꝓcõ.⁊.c. nouit. de offi.le ibig
16 Quomodo debet iudicare. vt no.in.d.. ſedebũt.
„
noꝛãtiã er ꝑte verò rciẽ. Quarto qñ iudicq
tur ꝑſona qᷓ;tũ ad euẽtũ futuꝝ:qꝛ nẽo doſpã/ ſicut fecit iacob ad laban.xxij
rare per deum qui relũcet in ea:⁊ ſic licet iura- igto. re.⁊ de hoc habes per Mo. Boffre.⁊ Ncr.in ſederc debet: c.⁊ ſi xp̃s. de iureiuran
Lecdcbüt. ¶Qnuid de acceptãtibꝰ iuramẽti idolatraruʒ 17 Temerariũ iudiciũ qð vmuerſalr pꝛohibetur vel cogẽtibꝰco
drſer modis. Pꝛimo expreiudicantis ꝑ vſur vbi. d. ar. iij. ꝙ iiuramẽio facto
pationẽ officij jibi nõ ipoſiti. Scto ꝑp idigni ↄſiderarẽ:aut idoli vencrationẽ
ateʒ. Ro.xiiij.tu gs es ꝗ iucicas Tertio ppꝑ recipe nec exigere. Dut ↄſidera m
S iurare ꝑ dcos ſuoſ.ſe.ſã. Bo. — ẽ duo ſic non licet: ecipe t verbi ↄfir tio ſolũ:⁊ ſic licite exigit᷑ marie ꝓ bono cõi q.i mouct te.
7 4

4 M Vtrum ſit iuramentum dicere in vitatc dico vobis. h. Ma.i.d.c.⁊ ſi xp̃ᷣs.q ſic. q inipo nit deũ qui ẽ veritas ad cõfirmationẽ actus.i c.quadã. de cele.miß. hoc ⁊c̃ hoc lmito veruʒ qñ hoĩes quibus fit hñt illðᷣꝓ iuramẽto: ⁊ ille qui iurat ſic intẽdu iurare:als nõ credo: de qᷓ dic vt.j.periuriũ.in pꝛin
¶ Mtrum ſit neceſe dicerc iuro. K. Ma.i.d. c.⁊ ſixp̃s.ꝙ non.ſʒ ſufficit ꝙ ad cõfirmationẽ Nttatis qs iterponat deũ iplicite vcl explicite ¶ Wtrũ ois fidci pꝛeſtatio ſit uramentũ. K. Pa.in.c.quercla.de iureiur. ꝙ ſic. ſed nõ econ trario:qꝛ nõ oẽ iuramentũ ẽ fidei pꝛcſtatio: qꝛ tunc dr̃ quis pꝛeſtare fidẽ qñ pꝛomittit aliqd ꝑ fideʒ meã vel ſic deus me adiuuet ⁊ huiuſ⸗ modi:⁊ ſic fidei pꝛeſtatio nõ includit miſi iura mentũ ꝓmiſſoꝛiũ ⁊ nõ aſſertoꝛiũ vcl Fᷣm glios differt a iuramẽto ꝙ fit ꝑ libx vel rẽ ſacrã:fi⸗ dei ãt pꝛeſtatio non fit cũ interuẽtu rci ſacre: ſed melius dic ꝙ fidei pꝛeſtatio eſt cũ aliquid ꝓmittit ꝑ fidem ſinẽ verbo iuro:iuramẽtũ ve ro eſt ců dicit iuro ꝑ deũ vel ꝑ aliquid.vñ licet quo ad peccatũ moꝛtalc nõ ſit dꝛia: qꝛ ᷣm Ar⸗ chi.i.c.i. de ſepul.li.vi.⁊ Inno.⁊ chiter doc.ic. ⁊ſi xp̃s.de iurciur.ſicut iuramẽtũ eſt dicere iu⸗ ro tibi ꝑ fidẽ meã vel euãgeliũ:ſic ẽt iuramen tum ẽ dicẽ pꝛomitto tibi ꝑ fidẽ meã ſiue ſub fi de med; vex ẽ ꝙ quo ad penã ꝑiurij puta de⸗ poſitiõis in clerico:vt ĩc.qucrelã. de iurciur. nõ incidit qs miſi expꝛeſſerit verbũ iuro Fᷣm ali quos.vt.j.ꝑiuriũ..xi.⁊ ſic intellige iura q̃ͥ po⸗ nunt vt diuerſa iuramẽtum ⁊ ficdei pꝛeſtatio⸗ nẽ· vt in. c. xuenit. de fidciuſ.⁊ in. c querclã. ne pꝛela. vices ſuas.⁊ c.ij· de ſpon. fimplex vcro ꝓmiſſio dr que nec iuramẽto nec fidei pꝛeſta⸗ tione firmatur.
¶ Scðo mõ iurat cũ interuentu alicuiꝰ ſacre
rei ſicut cũ iurat ĩ manu cp̃i vel ſacerdotis aut ſuꝑ euãgelia vłcoꝛpꝰxpi:aut crucẽ ⁊ huiuſmo Szi dño. ij. Quo⸗ Mramentum e e. duplex:aliud iudiciale:aliud cjiu⸗ qiciaſciiciciale ẽ qꝛ defertur ĩ iudiciõ:⁊ iſtud aliqñ dr iuramẽtum de calũnia quo quiſ iurat ſe bona fide nõ aio cglũniandi cãm mouiſſe vł rñdcre ſcu aliquid aliudꝓponere.vt. C.de iur. calũ..i.ᷓ.i.ff. fa. her.i.iter coheredes.I.qui fa⸗ milic per, Et no.qꝙ calũnia ẽ falſa pctitio velĩ⸗ iuſta repulſio facta ſcientcr.ar. eoꝝ que nd.ff. ad turpil.l.i..calũniari.ij.q.iij. ð. notãdum. ⁊
iſtud iuramentũ nõ tm̃ dʒ eſſe de pꝛeterito ſed ẽt de futuro.d.ᷓ.qui fa.her. Aliqñ ſol dr̃ iudi ciale ⁊ dr iurare in litẽ ex co ꝙ ꝑꝓp litẽ ſiue reʒ ĩhtẽ.iiudicio petitã pꝛeſtãt᷑:vñ aliqů dat a iu⸗ dicc qů deficiẽtibus ꝓbationibꝰ hñs vnum te⸗ ſtẽ vel famã ꝓ aliqᷓ cõpcllit eũ iurare ſuꝑ quo ẽ fama⁊ dĩ neceſſariũ qꝛ ꝑs cui defert nõ põt fine cã̃ recuſare: vt in.c.fi. de iureiur.in pꝛi.iũ⸗ cta ſuperſcriptione.⁊ ĩ.l.genctalit.C.de nõ nu.
pecAppellat ẽt deciſoũ qʒ pꝛeſtat ad luis de
ciſioriẽ: vñ dr ꝙ maioꝛẽ hʒ auctoꝛitateʒ q; res iudicata.vt in.l.ij.ff. de iurciur.⁊ iſtud ꝓducit act.de iure ciuili.l.actoꝛi.C.de iureiur. Aliqñ ẽt iſtud iudiciale dat᷑ à parte partu⁊ iſtud bi po teſt recuſari:vt in.d.c.fiExtraindicialevero in ramcntũ appellat᷑ volũtariũ qꝛ voluntate ⁊ cx cõuentiõe ꝑtiũ ſuſcipit᷑:⁊ iſiud aliqñ dr̃ aſlerto
riũ qů aſſerit aliquid ſic eſſt vel nõ eẽ. vt in.c. ſi
vero. de iureiur. Aliqñ dr̃ obligatõis introdu⸗ ctoꝛiũ velꝓmiſſoꝛiũ:ſicut qũ ꝓmitto tibi dare
vcl facere aligd: vt in.c.cũ ↄꝓtingat.de iurciur.
Aliqñ dr ↄfirmatoꝛiũ ſicut ců filia renuncia⸗ uit bonis paternis ⁊ iuramentum iniponit t li renũciatõm.vt in.c.ij. de pactis.li.vi.⁊ ĩau. ſacf᷑a pubex.C.ſi aduerſus venditionem.
NMramentum 1i
ſiderãda ſunt in oĩ inramẽto.vñ ſcias
Fm Po.⁊? Sof. q. vij. ſunt attẽdenda.⁊ pᷣmo.
¶ Quis põt iurare ⁊ dico ꝙ oiĩs qui eſt doli ca
pax. vñ nec pueri ꝗ nõ ſunt doli capaces obl
gant᷑ ex iuramẽtò.xxij.q.v.c ꝑuuli.nec furio⸗ ſus.xv.q.i.merito.nec ẽt admittunt ad iuran⸗ dum.d.c.paruuli. ¶ Scðm cui ficndũ eſt iuramẽtum.. q in iu dicio iudici cõpetentiej iudicium põt fieri cui cunq;. ¶ Viꝝx clerici poſſint iurare. K.ꝙ nõ.cuicũq; laico ſup euãgelia. xxij. q.v.nullus ẽ. hoc itelli ge niſi de licẽtia pꝛelati ſui vt in.c.i.de iurs.cꝗ lũch vexꝝ.ſi iurat tanqᷓ; ſupioꝛi:⁊ ſic intcllige· d c.nullus aliter.ſic ẽt e licentia: vt in. c.ex re⸗ ſcripto.x⁊.c.peruenit.de iureiur Itẽ nõ põt iu rare de calũnia niſi de licentia ſui ſupioꝛis n⸗ ſi ille coꝛqᷓ quo litigat fit eiꝰſupioꝰ ſed habila inia põt ctiã ĩ manu laici iudicis.xxij. q. Vi nos. Iteʒ pꝛohibet᷑iurare ĩactu teſtificãdi ſine lnia fupioꝛis· vt in.c.qᷓ;qᷓ;. xiiij. q.ij. itellige i mann laici:exccptis ergo tribꝰraſibꝰ pedict põt iurare licite ẽt ĩ manu laici? line nia alia vt in. d.c. ex reſcripto]⁊ pcruenit no. Naic
————
vin inün un wd ol iilg nuin mns vinint iuhlw. nciii ſinn ini nuim iuinin mniii mic tihin
— —
— —— ——= £ —
—— 5 — —
SE

de iura.calum. 2 4 ¶Tertiũ quid põt iurari.ſ.pꝛo q̃ re.&. ꝙ ꝓoĩ
re licita iuſta ⁊ honeſta.nã pꝛo re turpi ilicita
vel iniuſta factũ iuramentũ nõ tʒ.ar.c.vlti.de
pactis. ⁊ clarius.j. patebit.
S Quartum ꝑ qð põt iurari dictũ eſtð.iura⸗ mentum pꝛimo.
6 Quitum ad ꝗd ſeu cur.ſ. ꝓ fine bono ⁊ licito. qꝛ cuius finis bonus ẽ ipᷣm̃ quoc; bonũ eſt:ar. viij. q. iij.c.artaldus.nã ſiꝙ cã̃ mala illicitũ ẽ: vt ſunt ↄiuratões: cõſpiratões ⁊ hmõi.ar.d.c vlti.de pac.de re iudi.c.i.
7 Ptrũ iurãs ſinc cã legitima peccet moꝛtalr
&. ꝙ ſi iuret gs ſine cã neceſſaria yt iſta neceſ⸗ ſitas cõpꝛehẽdat vtilitatẽ nõ ſolũ pꝛoximi ſed etiã ꝓpꝛiã:q aliter nõ credit᷑ ei: ſic non peccat moꝛtalr.Facit.d.q.als cg demũ.⁊.c. foꝛentinũ lerxv. di in gl.qᷓ;uis ſit ꝑiculoſ um. vt pʒ in c. ita ergo· xxij. q.i.in ter. ⁊ in glo. Si V o iuretꝓ cã illegitima vel ihoneſta aut illicita.cõiter eſt peccatũ moꝛtale.xxij. q iij j.iliicitũ: qꝛ aſſum⸗ ptio ẽ noĩs dei in vanũ.⁊ ꝓbat̃ in.c.ficut niis de iurciur.⁊ ibi ſentit glo.⁊ Inno.⁊ Pa. Fa⸗ cit.q ſacfo.xxij. q.iiij. Hoc intellige qñ aduer tit.⁊ de cã illicita:⁊ de iuramẽto ym ꝙ dico ꝑ⸗ iurii moꝛtale.j. ꝑiuriũ.
gertũ qũo ſit iurãdum.K. ꝙtres dʒ habe
re comites.ſ.veritatẽ indiciũ ⁊ iuſticiq. Hie⸗ re. uij. de iurciur.⁊ ſi xpᷣs.. Jacobus. xxij. q.ij. aĩaduertendũ. Rõ eſt ßᷣm. S. Boñ. vbi.ð lra. qꝛiuramentũ cõparat᷑ adtria.ſ.ad rẽ de qj fir: ⁊ ſic debet vitas que eſt adcquatio rei ad ſer⸗ monẽ ad iurãtem. Scðᷣo cõpat᷑ a quo ꝓccdit ⁊ ſic debet̃ iudiciũ.ſ.diſcretòis. Tertio cõpat ad cãm pꝛo qua fit:⁊ ſic debetur inſticia.j.vt cãᷓ ſit iuſta.
Brrum ſp ir pctm̃ moꝛtale qñ pꝛedicta de⸗
ficiũt. h. a.id.c.⁊ ſi xps.ꝙ nõ ſempꝑ ſʒ aliqñ veniale m quãtitatẽ culpe.vt no. Archi.i.d.c aiaduertẽdũ.qð melius patcbit. j.piurium.in pnn.cũ qnq;. F.ſe.
io ¶ Wtxꝝ iurãs ſine iudicio diſcretõnis peccet
moꝛtalt:ſicut faciũt illi qui in quolibet vcrbo iurant. K. ꝙ cũ iuramẽtuʒ pꝛopibegt᷑ nõ qꝛ ſit malũ ſed ꝑp ꝑiculum piurij. Idco ſi talis iu⸗ rat fajſum nõ cxcuſaa moꝛtali:ꝑ ea que dicã JPiuriũ.in pꝛin.⁊ hm ill diſtinctionẽ. Sive⸗ ro iurat veꝝ ſic nõ crit moꝛtale peccatũ. Deꝝ eſt ꝙ teneĩ abſtinere ſicut a moꝛali pp picuiũ qʒ de rali dr ecclefiaſtici.xxxiij vir muſtum iu⸗ rans iplebit iniquitatc.
105 ¶dtx inducens aliũ ad iurãduni quem ſcit falſe iuratuꝝ vel nõ ßᷣuatuꝝ iuramẽtũ peccet moꝛtalr. h.ſm Ric. in iij. di. xxxir. ꝙ aut facit vt ꝑſona publica ad iſtantiq partis:⁊ er oꝛdic iuris ⁊ ſic non peccat.ſivero facit vt ꝑſona pu blica.tñ 3 oꝛdinẽ iuris:aut vt perſonã pꝛiuata fic peccat grauiter:ſed dñs ar.i cie.vnica. de iureiur.dicit ꝙ talis vicit homicidꝗᷓ. xxij. q.v. ſi quis ↄuictus.⁊.c.ſe. ⁊ ſic ꝓʒ ꝙ eſt moꝛtalc· ⁊ er cõcludit Pan.in.c.ciericus.de coha.clc.⁊ mulic. ꝙ nunq; eſt deferendũ iuramẽtũ illi cõ tra quemẽ vchemẽs ſuſpitio de trãſgreſſione ⁊ deferens peccat itellige moꝛtalr m diſticti onẽ dictam.alle. c.ille. xxij. q.v. ⁊ facit oprime tex.d.c.clericis.vbi nonvuit clericos cogi iura re dimittcre cõcubinas. qð no.ʒ dãtes ſecula- ribꝰiuramẽta ⁊ ſilibus qui nõ ſeruant: ⁊ idco ponãt potius penã:⁊ hoc qʒ talc iuramentuʒ eſt cõtra inſticiã. Won credo tamen moꝛtaii peccare illũ qui dat inramentum etiã vt perſo na pꝛiuata illi quẽ ſcit falſum iuratuꝝ qñ ille ẽ
iam diſpoſitus iurare:puta qꝛ obtulit ſe iura⸗ re qñ hoc facit ex aliquã rõnabili cã. ⁊ de iſto non loquii.c.ille.ſed de eo qui iducit nõ diſ po ſitum iurare.
¶ Prxꝝ iurãs vitupoſe ꝑ mẽbꝛa ĩhoneſta pec 12
cet moꝛtalt. K. ꝙ tãles pꝛopꝛie ſunt blaſſemi- vt pʒ in.c.ſigs per capillum.ibi alio mõ blaſfe⸗ mia ⁊c̃.xxij. qi.⁊ iõ ſic pcccat moꝛtalr ſicut di⸗ ctũ ẽ de blaſfemia.ð.in pꝛi. Mã verbum alius facit poſitionẽ eiuſdẽ q̃litatis regularitatis iʒ hẽat exceptionem aliq: vt in Johe.⁊ alij duo latrones.⁊ no. Pa.in.c.accedens.de pꝛeben.⁊ iõ h alio modo pꝛeſupponit blaſfe miq:ſccuſ ſi iuraret ꝑ aliq mẽbꝛum honeſtũ ⁊ cũ eueren tia.vrputap ſcm̃ caput den⁊ raro nõ cõſ uetu⸗ dinarie.ſcðᷣm vv ſc cſſet veniale
M
¶cptimo attendẽdũ cñ ĩ iuramẽto quãdo i3
tempus enimrcddit iuramentũ illicitum? vt qñ iurat in iudicio diebus feriatis niſi pꝛo pa cc ⁊ alijs pijs cauſis vt de ferijs.c.conqueſi us qð auteʒ fiat a ieiunis eſt de honeſtate.xxij. q. v. boncſtum.
Miramentum w
chtum interpꝛetandũ en. K. Fm In⸗ no.in·c. venies. de iurciurqᷓ. ꝙ in iuramẽto de⸗ terminato ſuper aliquo ſingulari ſic interpꝛe- tat in foꝛo anine fm intentioneʒ iurã̃tis. facit chumãe aures. xxij. q.v.ſed hoc ego limito ve rum qũ ille qui dat iuramentum eu exigit do

loſe ⁊ iniqͥ kacit. ficut cñ vir pꝛeſtar iuramen tũ vron ſupaduliio.Mã cũ talis iniqᷓ a tali cõ feſſionẽ exigat poterit iurare ᷣm ſuã intentio nẽ qð eſt vex.lʒ ᷣm itellectũ auciẽtis ſit falſũ m Rodo. quẽ ſequit Aſtẽ.li.i.ri x viij. ar. vij. Facit qð no.theologi.in.iij. dixviij· vbi circa litterqᷓ dicit Ric. ꝙ obſtetrices nõ peccaſſẽt iʒ nõ reſpondiſſent ad intentionem pharaonis: qʒ nõ fuit ei data auctoꝛitas ad aligd agenduʒ cõtra deũ. Pilr qů quis ex iuramẽto exigit ab aliquo qð ipſe nõ poteſt ſine peccato implere. poteſt habere intentionem cũ iurat illud face⸗ re.ſ.quãtum poterit ſine peccato:ſicut ſi muli er que hʒ impedimentũ excommunicata:quia nõ poteſt ꝓbare ĩ moꝛtis articulo cũ opoꝛteat eã iurare de ſtãdo cũ viro:debet intelligere ſic ſ.quantum potcrit ſine pcccato ⁊ nõ periurat: vt no.in.c.litteras:de reſti.ſpo. Si aũt ille qui pꝛeſtat iuramentũ eſt in bona fide ⁊ in caſu li⸗ cito pꝛeſtat:tũc hʒ locũ.c.quacũqʒ ar. xxij.q.v qʒ ſi ſciẽter non iurat hm intentionẽ pꝛeſtãtis peccat moꝛtaliter ⁊ ẽ pcriurus:⁊ etiũ credo ꝙ teneat ſicut ille itellexit implere.ar.c.quacũq;. nec obſtat ꝙ ſicut votũ doloſum non obligst ſic nec iuramẽtum qꝛ votů fit deoꝓpꝛie:ſed iu ramentum fit homini:⁊ obligatio cõtrahitur gliter ĩ voto:qꝛ per intẽtionẽ aliter in iuramẽ to qꝛ per deliberatã verboꝝ atteſtationeʒ: Si autem vterq; fuit in fimplicitate: Sed vnus vno modo itelligebat alter alio modo ſic iterp tatur ſᷣm intentionẽ iurãtis in foꝛo aic:vt no. in. ᷓ. ex his oĩibus colligit᷑.xxij. q.v.in foꝛo añt ↄtẽtioſo ſtabit verbis: vt in. c.ex liis.de ſpon. BSi vcro verba hñt duplicẽ itellectũ ĩ ſtipula⸗ tiõibus ⁊ alijs ʒctibus cõtra ſtipulantem ⁊vẽ dentẽ interpꝛetabunt᷑.l.inter ſtipulãteʒ. ᷓ i.ff. de ver. obli.⁊.labco.la pꝛima.ff. de cõtrahen. emp. In iudicijs in pꝛi.interp̃tat᷑ ꝓ actoꝛe in medioꝓ vtroq;. in li.c. ꝓ reo.eᷓ de ꝓba.ex lit⸗ eris: vt eccleſia. bñti.c.vt nr̃m. In delictiſ aũt 5 belinquẽteʒ niſi aliud appareãt de pꝛeſump. ci· Si vo loquamur de iuramẽto generalr pᷓ⸗ ſtito obediẽtia pꝛeſtanda mandatis:ſic dicit Inn. in. d.c. vcniẽs.qð interpꝛeter: vt nõ exten datur niſi ad ca de quibus cogitatũ eſt:vel de⸗ hnit cogitare:vt in.c. quintauallis.de inreiur. ð deci. ex multipiici. de reſti.ſpo. audita. xxij. q ij. ne qus. Alij dict ꝙ interpꝛetet᷑ generalr: niſi ſit ð pꝛiꝰiuramẽtũ: vt in. d.c.veniẽs. vel ins. vt i.d.c. qntaugilis. vel ʒ pꝛeſũptionẽ cõcʒ
2
ꝙ ſißᷣ mãdari credidiſſet nůq́; iurafſet. arcp
titio. de iureiur. Ego credo ꝙĩ foꝛo aie inpx
tabit᷑ hm itentione iurꝗtis niſi fuerit dolol ¶ Dtxꝝ iuramẽtũ pꝛeſtitũ ĩ matia iuris reſj gat ad limites iuris.ſe. Pa.in.c.tus nos dect
cieſijs hedificãdis.ꝙ ſic. ita ꝙ recipit oẽs limi
7
tarões ⁊ reſtrictõcs quas recipit ius ilud. ʒ cit tex. in.i.fi. C. de ↄdi.inde.⁊ i..fi.ffqui ſaiiſ da.cog.⁊ no.per Inno.⁊ gl.in.cꝑ tuas deg⸗ bi.vbi dicit ꝙ cũ qs iurat ſtare ſnie arbitriſu pena ꝙ non obligatur niſi vel ꝑere jnievel ſol uere penã:⁊ iõ ſi ſoluit penã ſufficit. Sirßin
rauit nõ ſub pena qꝛ tencẽt᷑ vel ſeruate ſnian iM
vel ad inieſſc. f. de arbi.. diẽ. fi giteligiu
iſta clauſula.Ego pebo ſnievł᷑ ſoluam peniq
iſte intellectꝰẽ ſibi datꝰa iure. Pa.ic. qntaui lis. de iurciur. dicit vex in ſnia arbitri ſchin ſniĩa arbitratoꝛis:qʒ in tali fnĩa nõ eſt talis dz⸗
tus itellectus. Itẽ pꝛo h facit Inno.in c. cun
oẽs.de cõſti.qiji dicit ꝙ pꝛelatus qui mrauiti alienare bona ecciefie ꝙ põt nihilominus ge nare in cꝗ neceſſaria:vt in.c.fi. de eccle. cdi xc̃t vrili cũ in h caſu ncceſſitas ⁊ vtilitas equipẽ
tur a iure.xij.q.ij. ſine exceptione.⁊ ſc iutamẽ
tñ intelligit de alienatiõe illicita ſol. Facitc petitio.de inreiur.vbi iurãs nõ eſſeʒ aliquem
itelligit᷑ illicite:ſecus legitime ẽtꝓ ꝓpꝛia vtii
tate. Facit ẽt.c.ex ꝑte tua.de cle. nõ rej.vbiiu⸗ rãs reſidere in eccleſia põt iuramẽto non ob⸗ ſtãte ſe abſentare ꝓ neceſſitate vel vtilitate ec⸗ cleſie. Itẽ facit qð no. in.c.ꝓut nobis. de dolo. vbi ille qui iurauit ꝑere mãdaris ecclevel iudi cis ſi ſe grauat põt appcilare:q inramẽtũ nõ ſe extẽdit ad h qñ eſt gencralrlatũt⁊ qð noĩc. ex tenoꝛe.de ſen.excõ. vbi tʒ idem Pa.ꝙ ẽt er cñ noua ſuperucniẽte vel fi erar puus crat oe⸗ culta:poterit ille qui iurauit reſpondere coꝛaʒ aliquo iudice nõ obſtãte iuramẽto generali i lũ recuſare:ncc obſtat pꝛcdictis ꝙ iuramenli habet clauſulã ſeu vim clauſule. i non valei qð ago vt ago:valeat quãtuʒ pot: vt in.c· qu to. ⁊c.ad noſtrã. de iureinr. ro in lc paterj filꝰmatrẽ.ff. de leg.ij. ⁊ ꝑ Bar.i¶ ſiquis ꝓco⸗ ff. de fideiuſ.⁊.in.ſciendũ.ff. de verbo. ob. Ei
ið dʒ aliquid opari qð non faceret ſi pꝛcdicia
eſſent Va:qʒ aliquid operat iq aijcirin lũ ⁊ ligat ſtrictius ip̃m iurantẽ ⁊ qñq; gccu
lat foꝝ foꝛo. vt in.c.fi. dc focõp.li. vi. In— aũt vbi nihal operaret᷑ velpaꝝ:tũc hen F ꝙ hʒ vim iliius clauſule:ſed hoc nõẽ in cn⸗
ni vjn Iiß
ui niu tim iiun un . ſiſiuu nn nun minq
ig ultun iugic zm woon wiih vnn un inpkin unh mim nini noothb ihinn mijin wiin um wi nln üum Migi

——
——
ꝑedictis qʒ ſtrictius ſtrigit·⁊ ið jufficit. Facit er pꝛo pꝛedictis qð no. do. Ant. in. c.ex lis. de ſpon.⁊ ſcquit ibidẽ Pa.ꝙ ſicut equitas pꝛcto
ria facit: vt in ftipuldtiõibus pꝛetoꝛijs ꝓmittẽ do ſimplr factũ alienum in dubio inipꝛetet᷑ ꝓ
miſiſte ſe factuꝝ ⁊ curatuꝝ quãtum in eoẽ vt in. quotiẽs.ff. de ver. ob. Ita equitas iuri ca⸗
nonici hoc iducit in materia canonica.vt pʒĩ dcer litteris. ⁊ in glo· ibidẽ. vbi parẽtes quip filijs iurãt ſpõſalia nõ peccãt.; nõ ſequãtur
o er eox defectu:non qʒ illud iuramẽtum in⸗ telligitut quãtũ in eis eſt ſe factu ros.Iteʒ fac
qð no. Ma in.c. cũclerici. de vb.ſig. vbi dicit ꝙ iuramẽtum generalr pꝛeſtirum dʒ reſtringi quãtũ põt vt minꝰobliget iurãteʒ: qꝛ vbi tra⸗ ctat de obligatiõe ẽ faciẽda ſtricta interpꝛeta tio. all.c.ad noſtrã.el.iij. de iureiu.⁊.c.i.eo.ti.li. vñ⁊.l.quicqd aſtringẽde.f. de V. ob. Itẽ in.c. quẽadmodũ.dicit idem Pa. ꝙ iuram̃ẽtũ i ali quo cõtractu recipit oẽs cõd itiones ⁊ limita- tões ⁊ ſubaudiriones qͥs hʒille Sctus. ⁊ ſikr ſi apponitur in alia diſpõne vel obligatiõe qꝛ re gulatur ab illa. facit ꝓ hoc.fi. C de nõ nu.pe. Eno · P Sar· in..ſi ſocietatẽ.ʒ arbitroꝝ ff. ꝓ ſocio.qð benc no.qꝛ faciũt ad multa ĩ materia iuramẽti ⁊ voti. vide ad ß ꝙ· j. d.I. v.⁊.vi. Itẽ ſi iuro alicui dare cras pecuniaʒ: intelligit᷑ hiſi
fuero ab eo abſolutus: qꝛ põt ⁊ pꝛoꝛogare imi
nũ x abſolucre. vt in.c.i.de iureiur. tẽ ſi iura⸗ ui pecuniã tibi reddere ad certũ tps ſpe future
numeratõis intelligit᷑ ſi pecuniã mihi mutua keris.· C. de non nu. pe..idubitati. Itẽ ſi uro ti bi dare votẽ itelligit ſi nuptie fubſecute fucrit
ff. de iure doſtipulationẽ. Iẽ ſi iuro tibi red dere bladũ vel— eiuſdẽ bonitatis. ff.ſi cer. pe.l.ců quid. Itẽ ſi quis iurauit facta
pace cũ aliquo de noñ eñ oſtendẽdo ſi ub certa
penattaliſꝓmiſſio refertur ⁊ reſtrigit᷑ ad offen ſam rõne inimicirie pꝛctite nõ ad nou cx pꝰ facto iſurgentẽ ex nona cã ᷓᷣm Bar.i.l.aut fa La. cã.ſ. de pe. ſegt Pa in c. ců int. de renũ. Irẽ ſi aligs renũciauitcũ inramẽto iuri qð hʒ vel hre ſpat ĩ aliqᷓ re: ant hye põt:nõ itelligitur ad ius ſuperueniens er noua cũ vel noua ſpe. vt dicit Ma. in. d.c.cũ inter.
¶ Sed quid ſi pꝛelatus iurauit nõ alienare bo na eccle finelnia pape aut ſ upioꝛis. KE. Pa. in d.c.tua nos.qꝙ iterpꝛetat᷑ vt nõ poſſit allenare
ne lnĩa:qꝛ deſignatio huiꝰ verbi licentia ẽ
2 06 uetĩ ſe cognitionẽ. Wtrů caſus ſit licitusvł nõ pꝛoh facir in ſiti.c.ʒ de regula. teʒ q ſi intel ligeret de illicita ſolũ:ſic iuramẽntũ mhi vale ret quia nec cum licentia i upcrioꝛis poteſt fie⸗ ri. Ergo oʒ inteiligatur de omni licita:concoꝛ. Zoan · and ibideni. ſed bene non obſtante iura mento poſſet alicnare ſi ſuperioꝛ non poſſʒ a⸗ diri.argu.optimum in.I.tutoꝛ. qui ncpertoꝛi⸗ um.ff. de admini.tuto.vbi ex cauſa neccſſita⸗ tis poreſt ruroꝛ inuentario non facto admini⸗ ſtrare bona pupilli: quod als neceſſitate ceſſan tenon poteſt. Facit ad hoc quod no. Jo.xij.q. ijc.ſine erceptione.⁊.c.placuit. Mugoò ⁊ Ar⸗ chidia. in.c. abbatibus.cadem cauſa ⁊.q.⁊ Jo. de fant. in clementi.pꝛima.de rebus eccle. non alie. vbi dicit in caſu illius. clemen. alienatio⸗ nem poſſe ficri impune: ſi neceſſitas non ca⸗ pit tantam dilationem:⁊ tenuit Danu. in diſ putatione que incipit condemnatus. Bequit᷑ poc Lard in. d. clemen.i.⁊ Ma.inc.fi. de eccle. cdi. quod no.pꝛo religioſis habentibus pꝛcla⸗ tos nõ ĩ remotis. ¶ Vtrũ iuramentũ illius qui iurauit aliquaʒ accipereſit interpꝛetandũ vtpoſſit intrare re? ligionẽ. K. Pa.in.c.cõmiſſũ. de ſ põ. Fᷣm vnaʒ lectu.q̃ ibi placet ꝙʒ ſic:⁊ i interpᷣtat᷑.ꝙ ed ac cipiet niſi ingrediat religionẽ:nec obſtat ꝙ vt trahat ibi ↄſulit:⁊ poſtea ingrediat᷑:qꝛ iſiud fit ꝓpter vulgi opinionẽ ne apparcat piurus cũ in veritate nõ ſit.Si vo diceres quõ inue⸗ niatur iſta interpꝛetatiõ. K. ꝙ ſubin teiligit᷑ nifi moꝛiatx.vel dic ꝙ habet᷑ in c. peruenit.el.ij. de iureiur.vbi d ꝓmiſſũ non infringit qui in melius cõmutat. ¶ Dtrũ iuramẽtũ interpꝛetabit vt hẽat locũ in caſu ficto.he. Pa.in. cer parte.el.ij. de cleri. nõ reſi.ꝙ ſi iuramẽtũ nõ tendit in aliquã leſio nem illð qui iurauit ⁊ facit ad bonũ ilius cui pꝛeſtitũ eſt.tũc ſubeſt c large interp̃tandi.vt
in. d.c.ex parte. vbi ille g lurauit refidere ſi ſe abſentat ꝓ neceſſitate ecclie: habet᷑ ꝓ reſidẽte
iNo iuramẽti obſeruantia tendit ĩ dãnum illius cui fit:licet reſpiciat vtilitatem alterius t̃: runc non verificat in caſu ficto. ꝓbatur iſtud ÿm cõem lecturq in.c. ad noſtramcl.i.de rciur.vbi d ꝙ iuramentũ dʒ ſeruari in caſu ſpecifico ⁊ non in caſu ficto. Mam ibi tenet Inno.⁊ Io.an. ꝙ debitoꝛ qui iuraucat nõ mo
igl vcrb leſtare crẽditoꝛẽſi upel pignoꝛe donec ſoluiſſet dz pꝛimo peti ẽt in caſu licito ql pꝛelatus re ſibi debi
idebitũ q non ſufficit ꝙ creditoꝛi ſit ſati⸗

3
factum ex fructibus pignoꝛis ſed opoꝛtet pꝛio ꝙ fiat realis ſolutio debiti lʒ ficte ſoluerit ex q percepit debitũ ex fructibus pignoꝛiſ.Facit.l. lutius.ff. de cõdi.⁊ demon.vbi no.qꝙ ↄditio de bet fieri in foꝛma ſpecifica. Bar.tñ in.l.ampli us.ff.rẽ ra.ha.determinat cõtrarium i iſto ca⸗ ſu:qꝛ iuſſus dare ſeu ſoluere implet cõditioneʒ compenſando.l.ſi peculium.Fᷓ.i.ff. ve ſtatu lib. tẽ impeditus iuſia de cã facere qðꝓmiſit: ñ ẽ periurus.l.fi.ff. qui ſatiſda.cog.⁊c.ſignificã te.de pigno. Sed fi tibi non ſoluo qꝛ tu mihi non ſoluis facto tuo ĩpedioꝛ:ergo nõ ero ꝑiu⸗ rus. Et hec opio mihi vr verioꝛ de iure: nec ẽ S caſum.d.c.ad nf̃am:qꝛ iſte debitoꝛ certat de dãno vitãdo.⁊ creditoꝛ nullum dãnũ hʒ:⁊ ið habebit locũ fictus intellectus in tali caſu: ⁊ ſic ꝓcedit opi. War.⁊.d.c.ad nf̃am.non ꝓbat cõtrariũ.qꝛ ſᷣm Jod.an.ex foꝛma iuramẽti re quirebatur num̃eratio pecunie. ¶ Mtrum in oĩ iuramẽto debeant ſubaudiri multe conditiones. K.glo.in.c.quẽadmoduʒ. de iureiurd.qꝙ in iuramento aſſertoꝛio nulla conditio ſubitelligitur. In iuramentovero ꝓ miſſoꝛio bñ multe ſubitelligũtur:vt ſi deo pla nreene e ſi placet pape: vt in.c.veniẽtes.de iureiur.⁊ glie:de qbꝰ in.d. gl. que melius patebũt in ſe.c. Et no.ſᷣm pꝛedi ctã glo.ꝙ ꝑp hoc iuramentũ nõ eſt cõditõale ⁊ẽt Fᷣm Pa. ibidẽ ſi expꝛimãtur.vt in.c.ſigni ficaſti.⁊ qð ibi no.de elec.⁊ in.l.iij.ff. de leg.i. x.l.aliqñ.ff. de cõdi.⁊ demon. Sed tu dic vt.j. matrimoniũ.iij. ĩpedimẽto.iij..i. ¶Et hec oĩa que de interpꝛetatione iuramẽ⸗ ti diri intellige qñ ille qui iurat nõ hʒ expꝛeſſe ⁊ ſpecifice animũ obligãdi ſe ſuper aliquo de termiĩato 3 interpꝛctationẽ:qꝛ tunc nõ valeret interpꝛetatio: vt no.in.c.veniens. ꝑ pa.de iure iurã⁊ facit.c.iuramẽti.xxij.q.v.in ar.
¶ Quid ſi iurat᷑ ſuꝑ re non ſubiecta pape.K.
Pa.in.c.cõſtitutus.de reſcrip.qꝙ in rebus vel iuribꝰnõ ſubiectis ſibi nõ ſubitelligit᷑ illa cla. d.c.veniẽteſ.iõ papa nõ põt abſoluẽ a iuramẽ to pꝛeſtito ſup rebꝰnõ ſpectãtibus ad eũ ſine cã rõnabili:vt no.glo.in.c. quãto.de iureiurã. ⁊ Inno.in.Ccũ inter p. de renũ.
WMramentum.hre
one iuramentiꝓmiſſoꝛij vtrũ ſempꝑ ſit obligatoꝛiũ.h. vt colligo exr Archi. in.c.ſi ali⸗ ad.xxij. q.iiij. ⁊ canoniſtis in.c.ſivero.de iure⸗ iurã.⁊ theo.in.iij. di. xxxix.ꝙ ſic· vt.j.ꝓcriuriũ.
F.i. allit in. xx vij. eaſibus ſe.
6—
I Mꝛimus qñ iuratur aliquid qʒ ẽ pecatun
moꝛtaleꝛqʒ iſtud vergit in interitũ ſalutis eter ne q pena eterna punit᷑c.vnũ oꝛariũ.xxx. di.
vnde qui iurauit ſpolia diuidere nõ tenet᷑:q
dʒ reddere.c.ea te. de iureiur. vel ſpoliare ꝓxi mũ nõ tenei᷑ ᷣm Jo. an. in.d.c.ea te.⁊ illud qð dicitur.xxij.q.iiij. ð.ecce refert ad ↄſcientiũer roneꝗᷓ qua ſe credebat teneri:pꝛopterca nõ ſer uãdo moꝛtgliter peccat.
¶ Scðs qñ qð iurat᷑ eſt peccatũ veniale inſe. qꝛ ſikr vergit in diſpẽdiũ pꝛopꝛie ſalutis q p tꝑa ĩpedii homo vt nõ cito ꝑueniat ad ſalutẽ eternã c.qualis.xxv.di.⁊.c.ij.ð pac.li.vi. u go tenet ꝙ ſi ſeruat talc iuramẽtũ peccat moꝛ taliter.qꝛ facit cõtra iſtud.c.ĩ malis.xxij.qiij Sed Rodo.tʒ ꝙ ſolũ venialiter qð verůẽ qñ ſimplłr cõmittit veniale:ſed ſi iõ cõmitteret qꝛ iurauit:dic ꝙ moꝛtaliter peccaret qꝛ nomẽ dei aſſumit in malũ.— ¶ Tertius qñ iurat᷑ aligd qð ẽ ʒ cõßilia euãge lica:puta ꝙ nõ efficietur ep̃s:religioſus ⁊ hu⸗ iuſmodi.nec obſtat.c.floꝛẽtinũ. lxxxv.di. qꝛnõ dicit ꝙ teneat votũ ſed peccauit moꝛtalt iurã do 3 ſecũdã partẽ iuſticie que ẽ faccre bonũſi cut fi iuraſſet cõtra pꝛimam partem que eſt de clinare a malo. ¶Quartus qñ iuramẽtũ excludit opus piai⸗ tentiõe faciẽdũ pꝛo deo: vt cũ iurat ꝙ nihil da bit ꝓ dcovel cõſulet pꝛoximo:vel nõ cõſolabi tur talẽ:vcl nunq́; erit fideiuſſoꝝ vel nũquaʒ mutuabit pecuniã ⁊ hmõi:qʒ ðs nõ acceptat talia iuramẽta cũ dicat ʒriũ faciẽdũ ex chari⸗ tate fraterna ibi:quecũq; vultis vt vobis fa⸗ ciãt hoĩes ⁊ vos eadẽ facite illis.c ꝓlacuit. de maio.⁊ obedi. ¶ Quitus qñ iurat᷑ aligd qð ex ſe eſt indifferẽ tñ meliꝰeſſet facere ʒꝛiũ q; nõ facere velnõ fa cere qᷓ;; facere:ſicut qñ quis iurat ꝙ non tene⸗ bit talẽ in ſuo ſeruitio vel nõð loquetur ců tali de tali re:vel nõ ibit ad vomũ ſuã vel non co quet ad furnũ ſuuʒ: ꝙ tñ meliꝰeſſet facere Intellige iſtuʒ caſum verũ qñ quis ſol er ſ iurat: qꝛ ſecus eſſet fi cõueniſſet cũ ꝓrimo ai tale faciẽdũ ex aliquo bono reſpectu:⁊ ila l raſſet ei:qꝛ bene eſſet obligatus. ¶ Sextus ẽ qñ iuramentũ ẽ ʒ bonũ publicij ſicut qñ quis iurauit ꝙ ſubtrahet ſe ab oneſe publico.iſtud no. Ma.in.c.peruenit. el.i.· de iu⸗ reiur. Facit.c.ſi diligenti.de fo. cõpe.
—
—
—
—
¶ Seprimus qů iuramẽtũ vergit in diſpen/
w ſm ſſm mnn mn pim i wn win ym ntu mnn wol itii n inin cimn unſte irijuii wih juinn kim zi uhn

Mum ꝓpꝛie falutis coꝛpoꝛais quẽadmodum nõ teneret ſi vergereti diſpẽdiũ ſalutis alteri us·xxij. q.iitj.c.i.cũ. iijj.c.ſe. ita nec in Ppꝛiaʒ.c⸗ Rnon. xxiij. g.v. xxij. q. iiij.. ilicitum: Mio.i q.c.ſi vero.reſtrigit hoc veꝝ qñ directe: ſecus ſoccaſionaliter· ⁊ ponit cremplum de vno g iurauit ſtare rome de mẽſe auguſtr ꝙ licet ibi moꝛiãtur multi:non tñ ſi emper.⁊ idco tenetur ſtarc. Sed Jo. an. reſtringit dem̃ glo. veruʒ ni kex ĩmineñti ifirmitate vel complexione iudi caret᷑ ſi iurãs ex tali moꝛa moꝛiturus. Exquo colligo ꝙ qñ veriſilr ex qualitatibus pꝛeſumit᷑ de moꝛte hzʒ locũ ꝙ non obligat.Et pꝛopterea Pa. increpat cartuſfienſes ⁊ reputat cos non ĩ bono ſtatu in. d.c.ſi vero.lʒ male iudicet:quia ſunt in bono ſtatu ⁊ deo ſi eruientes:nec expo⸗ nunt ſe periculo moꝛtis coꝛpoꝛalis: ſcd carneʒ abdicant vt a vicijs animus ſit liber. Multa alia poſſent adduci ad pꝛobandi ꝙ ſunt in bo no ſtatu ſʒ bꝛeuiatis cã omitto. Idẽ dic ꝙ iu⸗ ramẽtum nõ obligat qñ cedit in mutilationeʒ nemo mẽbꝛoꝝ ſuoꝝẽ dñs.I.liber homo. in pꝛi.f. ad.I.acg.limita iſtud.vij. vex.niſi moꝛs vel mutilatio eſſet infligenda ex iuſticia:qꝛ tũc non poſſet 3 iuramenti fugere:vt. ð. carccr.. iiij.⁊.ð. fugcre.ᷓ.i. VDctauus nõ obligatur iuramentum quan do quis iurat ex caloꝛe iracũdic ſm Jo. an. ĩ.c. er litteris.de iureiur.ſicut ĩ ſili dicit gl. ſingula ris.in.c.fit ex lris. de diuoꝛ.ꝙ ↄfeſſio facta ex caloꝛe iracũdie nõ valet qð liniitard. An. ve⸗ rum qñ caloꝛ iracũdic fuit tantus ꝙ delibera⸗ te iſtud iuramentũ non feciſſet:qꝛ hec volũtas nonẽ diſcreta. Facit gio. in.c.dudũ.de cõuerſi
ↄiuga.que dicit ꝙ caloꝛ iracũdie non obligat. Et idẽ dico qñ iurat abꝛupte.facit qð no. In⸗ no.in.c. litteraturã.de voto.⁊ Ric. di. xxxixar. ij. q.ij. ſup.iij. ſentẽtiarum. Monus qᷓñ iuramẽtũ eſt metu ertoꝛtů: intelli⸗ ge ſi animnʒ obligandi ſe nõ habuit. als bene tenet᷑ ᷣm cõiter doc. ſed ſi nõ habuit aninum obligandi ſe ꝙ nõ obligetur.pʒ er iq̃ dictis.⁊ facit glo.in.c. auctoꝛita tẽ. xv..vi.an aũt pccca uit ſic iurãdo cũ tali aĩo.dicit Ma.i.c.ſio.co. ti ꝙ ſi eſt homo perfectus peccauit venialiter als non.ſed ego dico ꝙnec perfectus nec ĩpfe cus peccauit etiam venial. Et P hoc facit ꝙ mn ſili dñ in.c.ne qs.xxij. q.ij. intellige b vt coſii giter. d.c.negs. qñ iurãdo habuit animũ ſolũ ducẽdi iuramẽtum ad rcuerentiã dei non ad obligationẽ ſuqͥ ⁊ in mẽte hobuit alquam cir
103 cũſtãtiam bebitã qua iurabat. puta ꝓmit to ꝙ dabo tibi centũ cũiſta ſubauditiõe.iſifů tibi obligatus ex debito ⁊ nõ aliter. ʒ h nõ exp mat ⁊ huiuſmodi:q ſic vtit ſilatiõe licita que tz. v in c. vrilẽ xxij qij. Secus eſſet fi iurãdo credebat ſe obligatũ ex iuramẽto:⁊ tii nõ intẽ⸗ debat obſeruare:qꝛ ſic eſſet peccatum moꝛtale. vt ĩ.c. querelã.de iureiur. Facit.c.ille.xxij.q.v.⁊ qð no. lo.in. d.c.auctoꝛitatẽ. Sed qs ſi ſumꝰin dubio an habuit animuʒ io obligãdi ſe vel nõ.h. Pa. in. d.c.ſi vcro.ꝙ ẽ p̃ᷣ⸗ ſumẽdũ ꝙ nõ habuit animũ obligãdi.ar.c.ſu⸗ pco. de renũ.⁊.I.c de idebito..i.f. de Pba. ¶AQuero quare magis eccleſis obligat in iura mẽto etiq meru extoꝛto qᷓ; in voto:ci iuramẽ⸗ 1d ⁊ votũ ambulent pari paſſu. de. Ma.in. d.c. ſi vero.ꝙ ex hoc qꝛ iuramètũ frequentius acci dit:⁊ ne detur materia deierãdi Tñ quãtũ ad veritatẽ obligatiõis paripaſſu obligatiõis va dũt votũ ⁊ iurametum.vt i.c. debitoꝛes.no.in ci.de iurciurã.⁊ inc.lʒ. ⁊ in.c.magne.de voto.
Er quo infert Ma. in.c.verũ. de iureiur. cũ gl. ibi ꝙ non ſerudtes iuramẽtũ metu extoꝛtum nõ ſunt puniẽdi tanq́; ꝓ directo periurio.Alij tenẽt in. d.c.verũ.ꝙ nõ peccat moꝛtałr:tale iu- ramẽtum nõ ſeruãs:ſʒ venialr.facit tex. in. d. cverũ.qui dicit ꝙꝓ moꝛtali crimine non ſunt puniẽdi.⁊ loquitur in eo qui iurauit aio obligãdi ſe:qꝛ ñ animũ.non habuiſſet nõ eſſet dubiũ. Lõclude ergo ſic q·ſi hũitanimũ obli⸗ gãdi ſe qůñ iurauitq; tenet᷑ ſeruarc:niſi vergat in diſpẽdiũ. ꝓpꝛie ſalutis:aut altcrius ↄditiòig de ſupꝛadictis:ſed nõ de pꝛecepto:ita ꝙ moꝛta liter peccet. Si vero nõ habuit aĩum obligãdi vel ſumus ĩ dubio:ſic nõ obligaturad ſeruan⸗ dũ. vt ẽ tex.in.c.i.quod metꝰcã.⁊ qð dr̃ in c. ſi vcro · debet intelligi ad timoꝛem:nc paſſim qs corraueniat: ſcd cũ bona maturitate⁊ licentia ſuperioꝛis. Gifr.c.licet. de iurciur. li.vi. Facit pꝛo hoc qʒ ibi dicit nõ vi vel mctu cxtoꝛtum:⁊ ibi tenet Archi.⁊ multi in.c.cũ ↄtingat. co.ti. veru Pno tʒ iuramẽtũ metu extoꝛtũ in caſu a legc ꝓhbito. Facit aut facfa puberũ. C.ſi ad⸗ uer. ven.ſed ſi nõ eſt in caſua lege ꝓhibito. ſic tʒ iuramẽtũ ſᷣm Pmcen.⁊ ſequitur ſpa.in.q. ꝗcu cotingat.qᷓ;uis metu ertoꝛtũ:pᷣmitij q di⸗ ri·&. ſub pcccatò veniali. Et hec itellige in iura metoꝓmiſſoꝛio ex metu ꝗ põt caqcrein cõſtã tẽ crtoꝛto.⁊ 3 iuſticiã: qꝛ ſi e iuramẽtũ aſer toꝛuũ nõ excuſaꝛet᷑ ꝑꝑ metũ ſi mẽdaciũ iurarct Peccato moꝛtali.xxxij.q.v.ita ne. ⁊d his que

vi vel me.e.facris. no.gl. in. d.c. auetoꝛitatẽ.nee filr in iuramẽtoꝓmiſſoꝛio excuſat leuis metuſ niſi vt dem̃ ẽ qñ nõ habuit animũ obligãdi ſe. iꝛ TDecimus nõ obligat iuramẽtũ:qñ res ſuꝑ 3ᷓ eſt iuramentũ factũ nõ ꝑdurat in eodẽ ſtatu ſed venit ad talẽ ſtatũ ꝙ temerariũ cẽt tůc tali ter iurare.puta qs iuranit ꝙ nõ efficict᷑ miles vel negociatoꝛ: vel nõ recipiet feudũ a tali dño poſtea venit ad pauptatẽ:ita ꝙ nõ põt viuere niſi efficiat᷑ miles vel negociatoꝛ ⁊ huiuſmodi rõ qꝛ ſi a pnncipio fuiſſet iſte caſus ⁊ iuraſſet iuramẽtũ fuiſſet temerariũ.⁊ iõ põt ꝓpꝛia au⸗ ctoꝛitate cõtrauenire ᷣm Archi.i.c.aĩaduertẽ dũ.xxij. q.ij. Facit pꝛo hoc.xxij. q.ij. nequiſ.⁊ di cit gl. in. d.c.quẽadmodũ.ſemp ſubitelligiĩ iu⸗ ramẽto.ſ.ſi res in eodẽ ſtatu ꝑnanebit. Idem de illo qui iurauerar reddere gladiuʒ hoĩ ſane mẽtis quẽ nõ reddet effecto furioſo xxij. q.ij. ne quis. Item cũ quis iurauit aliquã accipe⸗ re ⁊ illa ʒtraxit ꝑ verba de pꝛeſenticũ alio. Si militer qñ quis cũ abundaret ꝓmiſit tenere ob ſtagia:nũc nõ põt niſi mendicet:⁊ eũ nõ cõue⸗ nit mẽdicare nõ tenet᷑.ar.c.querelã.⁊.c.bꝛeui. co.ti. Hecus ᷣm Mo. ſi eũ non dedecet mendi care vel ſi tpe iuramẽti hec cõditio inerat.ſ.qꝙ opoꝛtebat mendicarc:q tenet᷑. Itẽ qñ quis iu⸗ rauit nõ mutare ſcpulturã vel teſtamẽtuʒ: qꝛ põt ex noua cã.vt.j ſcpultura. acit quod no. Pa. in.c. veritatis. de iureiur. vbi dicit ꝙ ſi iu rani reſpectu dignitatis vel alterius qualita tis eriſtentis in iurãte vel ĩ illo cui iuratur ꝙ illa deficiẽte non tenet᷑. Puta iuraui tibi quã⸗ do craſep̃s obedire.nũc cũ ſis depoſitus nõ te ncoꝛc.vcncrabilẽ.de elec.vel iuraui tanqᷓ; ca⸗ nonicus vcl ſcholaris.ar.d.c.vencrabilcʒ. ⁊.c. cũ inter.p.⁊ qð ibi no.de renũ.⁊ tʒ Fede.ↄſilio clviij. ſed iſtud dictũ ſuum limitat Pa.qñ iu⸗ rauit nõ ſimplłr ſed vt tais.ſecus ſi ſimpłr qꝛ ſempꝑ obligatur ſi verba uramẽti ĩpoꝛtãt. ar. rxxij.q.viij.c.vnico. niſi vt dictum ẽveniret ad talem ſtatum in quo ſi vellet iurare cẽt temera rium.quod bene no. iʒ CWndecumus qñ eſt cõtra bonos moꝛes na⸗ turales.vtputa qꝛ pꝛebet occafionẽ delinquen di.vt in.c.quẽadmodũ pꝛcdicto.⁊ in regula nõ ẽ obligatoꝛiũ.de reg.iu.li.vi. Crẽplum vir iu⸗ rat nõ agere cõtra vxoꝛẽ reꝝ amotaꝝ:qꝛ non valet.vr. ff. de pac.do.l.cõucnirc. Ratio qꝛ tale iuramẽtũ pꝛeberet occaſionẽ mulicribꝰ furan di. Silr qui iurauit nõ denũciare aliquem nõ tenetur:qꝛ eſt cõtra bonum aie delinquẽtis ⁊
charitatis.ij.q.i.ſi peccauerit. ⁊ de iudic. noni Facit..ſi vnus.yᷓ.pacta.ff. de pac.limitat tamẽ iſtud exẽplum Mo.in.d.c.quẽadmodũ:veruʒ: ꝙ non tenetur niſi qñ vellet denũciare ſolum pp cõmodũ ꝓpꝛiũ: qʒ ſic nõ licẽt. Facit.c.ad jo ſirã.el. i.de iureiur.ſed oʒ denũciet vel agatp⸗ pter bonũ cõe pꝛincipaliter. ⁊ ſi ſecundario ꝑp bonũ pꝛopꝛium. ¶Sʒ qd ð accuſatõc.dic vt.ð.accuſatio.j.vi.i C Duodecimus qñ iuramẽtũ eſt cõtra votiʒ i vel iuramẽtum velꝓmiſſionẽ pꝛius factã. vti c.ſicut ex littcris.de ſpõ.⁊.c.quãto.de iureiur. ⁊ in.c.itellecto.co.ti. Intellige ſi pꝛomiſſio eti fuit fimplex ᷣm Mõ.⁊ MPa.⁊ Inno.in. dc.ſi qᷓᷓuis poſt Inno.tencat Zꝛium in.c.veniẽs. de iureiuran.ſed non eſtverum per.c.iuramenti
xrij. q.v.—
¶ Sed quero vtrum actus geſtus cõtra pᷣmů is
iuramẽtum ſit ipſo iure nullus.K. Ma. in de. itellecto:ꝙ ſi actus dependet a merã volũtate iurãtis.puta qꝛ nullo iure pꝛohibetur ſic tenet Vnde dicit Inno. in.c. dilecto. de pꝛeben. ꝙ ſi quis iurauit nõ alienare libꝛũ:⁊ tñ alienauit te net alienatio:lʒ ſit periuruſ.Facit. c. vltima vo lũtas.xiij. q.ij. in glo.vbi tangit᷑ ꝙ giurauit nõ mutare teſtamentum ſi mutat tenet ſecũdum:
lʒ ſit periurus:niſi in caſu de quo.ð.xij. Po.
in.c. cũ marthe.de celebꝛa.miſſa.tenct ꝙ nõva let ſcqm teſtamẽtum. Scd Jo.an.in regula ꝙ ſemel placuit.li.vi.tenet ꝙ valeat qʒ nullo iure cauctur ꝙ ſit nullum factum per qð fit contra uramẽtum:quod veꝝ cſt quando actus depẽ det a mera facultate iurãtis. Si aũt diſpoſitio actus non dependet a mera volũtate iurantis puta q interdicitur a lege fauoꝛe ipſius iuran ris. excmplum in muliere ⁊ minoꝛe qui nõ pñt alienare vel alium contractum facere ſine cer⸗ ta ſolẽnitate:⁊ tũc actus iuratus cõtra pꝛim iuramẽtum non valet ipſo iure.⁊ ſic intcllige glo.c.licet. de iureiurã.li.vi. Katio qꝛ actus ii⸗ ne iuramẽto crat ipſo iure nuilus obſtanle⸗ hibitione legiſ. rõne aũt iuramẽti ſuſtineri no potcſt:qꝛ iam obligauerat ſe deo per pꝛimun iuramẽtum:⁊ ſic ſecũdum iuramẽtum fuit ili citum.⁊ idẽ dic quãdo actus pꝛohibetur rone publice vtilitatis:⁊ iſte ẽ caſus.d.c.inteliccto. Vicergo ꝙ ſi lex ſcu ſtatutuʒ nõ refiſtit aclui iurato ꝙ ſi fiat cõtrariũ non cſt ipſo iure nul⸗ lus.ſccus ſi reſiſtit. Ita tenet Dnch in.c. ſa ſe⸗ de.de pꝛeben. lib. vi. Waſpar de calde.in..u contingat. de iurciuran.⁊ Specu. de em · v⸗
vin ui m juu joi jmi ſun mi milin mng iſnn vluu mo mat ſipi ſ d gin nujin inu n niuin inm niti winn imi wzm wilip wunit ſtrhr winet yn

quod no. ꝓ cautela mulierũ que timent ne in⸗ ducantur ad aliqua faciẽda in coꝛum pꝛeiudi⸗ cium.ꝙ iurent pnus in manu alicuius coꝛam teſtibus ſe nolle tales glicnationes vel renun⸗ ciatiões facere: dũmodo quãdo cõtrarium fa⸗ ciũt intendant non faccre cõtra iurawentũ pꝛi muʒ..nõ effectuair renũciare ſed ſolũ verbali ter:q ſic nõ erũt periure in cõſcia co ꝙ pꝛimũ iuramẽtum itcllexerũt effectualiter non verba liter ſolum.
17 W Decunuſtertius nõ eſt obligatouum iura/
mentum qñ ille cueſt pꝛeſtitum frangit fideʒ uuranti ſed no. fm Ma in· c. peruenit. cl.ij. de iurciuran. ꝙ quãdoq; due obligationes reſpi
„
ciũt ſe ad inuicem.ꝓuta pꝛomiſi tibi cquuʒ pp
quod aliuſ pꝛomiſit mihi cẽtum.⁊ ſic ſiego nõ ſeruo pꝛomiſſum:nec ulle tenebitur mihi de cẽ tum.⁊ ſic intellige illud. Frangenti fideʒ fides frãgat᷑ eidẽ.ff. pꝛo ſocio.ſi ↄuencrit.i fi. xx viij q.ij· ſi infidelis.ff. de inoffi.teſta.l.ſi iſtituta.C. de pac.l.cum pꝛoponas. la ſccunda.⁊ ſic intelli git dictum.c.peruenit.⁊.c. conſtitutus. de pe⸗ nis. Idem dico quãdo conditionaliter pꝛomi ſi:punta iuraui irc romam:ſi dederis centum ſi non das non tencoꝛ: quia pꝛomiſſio mea non purificat᷑ niſi a tempoꝛe eriſtẽtis cõditionis J. cdere dicm.ff. de verb.ſig. inſti.de verbo. obli
ga. er cõditionali. Quddoq; aũt obligatõcs
non referuntur ad inuiceʒ ſed ad diuerfa. xẽ plũ pꝛomiſi tibi ſimplr centũ:⁊ nõexß̃f ð ſim⸗ pliciter ꝓꝛomiſiſti mihi aliquid facere:tůc licet go nõ ipleã pꝛomiſſum:tamẽ alter tenet᷑: ga non pꝛomiſiſtimihi rõne pꝛomiſſioms mec.ſʒ implr ⁊deſ pecic ad ſpẽm non fit compenſa⸗ tio.vt no.in.c.ij. de depoſito. hoc tenuit WLy. in dcum ꝓponas. ⁊ ſi intellige.c.nolixxiij qᷓi. vbi dr ꝙ hoſti ſeruanda ẽ fides.nec obſtatc. ð deo patri.xxxiij. q.v. de voto vtri ⁊ mulie ris:vbilicet alter frangat.alter tamen tenetur ſeruare:qꝛ ibi ſimpliciter quilibet coꝛum vouit deo non cõditiongliter ⁊ eieſt obligatus.ſccuf ſi cõditionaliter ſaltẽ tacite.puta qʒ ſi de hoc cogitaſſet non vonuiſſet q fic nqͥ tenetur ꝑeaq diri ſupꝛa iuramẽtij iij in pꝛin. ⁊ iuramẽtum. vt..i.in fi.
¶ Ged quid ſi ille cui iuraui non iplet ꝓmil⸗ ſum ex neceſſitate aliqus.putaqꝛ non põt. K. ꝙ nihilominus ego non tencoꝛ ad iuramentũ factum ilud: qꝛ vñ tacite ſub rali cõdi⸗ tione iuraſſe. ⁊ hoc tenet do. Anto.⁊ Ma.in.c.
208 ſicut.el.iij. de iurciurd.⁊ placet. licet alij tene⸗ ant hoc vexꝝ ſolum nõ teneriqñ ex neglgẽtia alius nõ attẽdit vel ex volũtate. ¶ Mtrũ ille giurauerat ſeruirc ſub certa mer⸗ cede ſoluẽda quolʒ mẽſe qui non potuit umple re ſeruitium pꝛopter defectum ſolutioniſ. Pu ta quia non potuit ſtarc in loco:nu nquid pote rit agercꝓ intereſſe ſuo exquo per eũ nõ ſictit. RK. Aibꝛi. in..ediles.ff. de edil.edic. q ſic. pꝛo B bonus tcx.in..ſi in lege.. colonus.⁊ in.l.ꝗ ope ras.f. loca.ſecus ſi non iplcuit ſeruitium cum poſſet: qꝛ nõ habebit ſalarium per pꝛcdicta;.. ediles..i.⁊ per.l.iulianus..offerri.ff. de acti. emp.⁊ ven.
¶ Btrum iurans velꝓmittens non expellere ꝛ20
inquilinum poſſit expelicre:ſi non ſoluit penſi⸗ onẽ. K. ꝙ ſic. fᷣm Pa.in.c.tua nos. de iufeiur: Facit.l.quero..inter locatoꝛem.ff.locati. vbi patet ꝙ j conductoꝛ pꝛetcrit id quod tenet᷑ ex naturã contractus:nõ teneri eilocatoꝛẽ ex pꝛo miſſione locationis. Idem dico i patre quiꝓ⸗ miſit nõxrberedare filiũ. Intelligitur niſ cri⸗ men ingratitudinis commiſcrit.l.quidam cũ filimn. ft. de ver. obli.⁊ generaliter ᷣm War. i d.ð.ini locatoꝛẽ. Hic.facit adoẽs Ictꝰ iqui⸗ bus aliquid vltra citroqʒ pꝛomittitur vt quili bet non rencatur ſeruarc quod ꝓmiſit ſi ꝑad ucrſam partẽ nõ ſeruat᷑ id pꝛopter qð ſunt ꝓ⸗ miſſa. d. ʒofierri. Silr ſi vir iurauit nõ dimit tere vroꝛẽ. Intelligitur niſi faciat cõtra legem 2iugij. vel ſi pꝛomiſit dotẽ põt dimitterc ſn ſoluit iurta notata.in.c.vcſtras. de dote poſt diuoꝛ. reſti. Item ſi iurani te nõ offendere. In telligitur niſi cãm offenſionis commiſeris.g ſeru.ff. de ver. obli. Facit qð no.in.l.cũ pater. Slibertis.ff. de lega.ij.⁊ qð no.i.d.c.quẽadmo dum.in glo.
¶ Becimuſquartus quãdo mandatum legis 2 i vci ſuperioꝛis vult cõtrariũ iuramẽto.puta iu raui tibi darc decẽ. Judex pꝛccipit nc tibi darc debeq̃ ex aliqua legituma cꝗᷓ.nõ tencoꝛc.ſigni ficauit. de cẽfi.i.fi. quiſ atiſda.cogũ.vcl de je ge. puta fuiſti cxcõicatus poſt iuramentum ti bi factũ de aliquo tibi dãdo:nõ tenco niſ ab ſoluaris. de quo ramẽ dic. vt. ð. cxcõicatio. viij F.xij. Idcoĩ oĩ iuramẽto ſubitclligirur. Saluo iure ſuperioꝛis vel alterius f̃n Jo. an. in. d.c. quẽadmodũ.Fucit.c. veniens. cð ti. CMecimuſquintus quando iuramentũ eſt in 31 pꝛeiudicium alterius.puta canonici iurant P

ſi aliquis coꝝ efficiat᷑ cpiſcopus ſeruabit que dam in pꝛeiudiciũ epiſcopalis dignitaris. VMã talis factus epiſcopus non tenctur.vt in.c.ſi⸗ cut eſt noſtris.ve iureiuran. Idem dic ſi cardi⸗ nales iuraſſent in pꝛeiudicunn ſcdis apoſtoli⸗ cc ꝙ aſſumptus in papam non tenerct. Simi liter cũ vir iurauit non ſtare cũ pꝛopꝛia vxoꝛe Intcilige pꝛopter odiumqʒ nõð tenetur ⁊ etiaʒ pꝛopicr continẽtiam. Sed tunc ad regitionẽ vxoꝛs tenctur reddcre:ſed non exigere.qʒ illð eſt ſolum in pꝛciudicium ſuum.vide quod no. in.c.tua nos. de iureiuran.in glo. hoc videt᷑ te⸗ nerc Moſtien. Tancrc. Boffre.⁊ Jo.an. Idẽ dic cum quis pꝛomiſit tenerc ſecretum: quia quando eſt alteri nociuum non tenet:qn poſ⸗ ſit ⁊ debcat rcuelare illis qui poſſunt pꝛodeſſe ⁊ non obeſſe.xxij.q.v.hoc videtur. Sentit gl. in.c.ego.de iureiuran. Silr intelligitur ꝙ non tenetur reuelare:niſi pꝛoducat in teſtem:qꝛ ʒ Inno. in.c.qualiter ⁊ quãdoel.i.de accuſa.te⸗ ſñictur dicere etiam ſi cogitaſſet de hoc quando iurauit. Facit.c.qꝛ pleriqʒ.de offi.oꝛdi.lib.vi.⁊ ccõſtitutio.el.i.de teſti.⁊.c.olim.de accuſ. Irẽ cum quis exigit iuramẽtum ab alquo de ve⸗ ritate dicẽda. Si talis eſt homo ferus de quo pꝛeſumitur veriſimiliter q pꝛoccdet nõ ſerua⸗ to oꝛdine iuſticie:ſic nõ tenetur reuelare quod ſcit etiam ſi poſſet pꝛobare ſimilitcr:⁊ quãuis non ſit crudcliſ ſed qui pꝛocedet oꝛdine debito nõ debet reuclare ci quc nõ poteſt pꝛobare.ar. c.ſi peccaucrit.ij.q.i.⁊.ij. q.vij.plerũq;.hec Ro do.illis tamẽ qui poſſunt pꝛodeſſe ſed nõ obeſ ſe teneretur ſi iurauit.ar.xxuj.q.v.hoc videtur. Idem dic de co qui inrauit non pꝛeſtarc auxi⸗ ſium tali. ntclligitur.ſ.iniuſte bm Jo. an. alle gat.c.petitio.de iureiuran.⁊.c.i.de his que fiũt A maio.par.ca.⁊.c.grauem.de exceſſi. pꝛelato. ctiam ſi iuraſſet de iuſto auxilio non dãdo nõ obligatur:quia iuramẽtum non ligat ad illici ta ⁊ contra ins.dicto.c.quanto.eo.ti. Jdeʒ dic de illo qui poſitus in dignitate ⁊ alienans bo na iu rat nò reuocare q non tenet᷑.vt ĩ.c.itelle⸗ cto.co.ti.qʒꝛ eſt in pꝛciudicium alterius.ſ.digni tatis.c.cũ contingat in fi.eo.ti.c.ij. de pac.li.vi Ert hoc tene etiam ſi non iuraſſet pꝛius nõ gli
enarc:licct glo.ſentiat oppoſitum in.d.c.intel
lecte er pꝛedicta:⁊ hoc intelligo in notabili a licnationc per quam leditur dignitas notabi⸗ lircr. Sccus eſſet in re modica qꝛ pꝛopꝛium eſt pꝛincipum donare c.i.de dona.⁊ in iuramen io facto a pꝛclato de non alienando niſi con⸗
ſulto papa non debet᷑referri ad modicam alie nationcm:qꝛ iuramẽtum non extẽditur ad ve riſimiliter nõ cogitata.c.veniens co.ſentt e de.cõſilio.cciij. Idco iuramentum filoꝛüfq.⁊ minoꝛum ⁊ vxòꝛũ ⁊ ſcruoꝛum non valet in ʒ⸗ indicium illoꝛum qui eoꝛum curam habent: ⁊ idco poſſunt ea irritare ſicut ⁊ vota. fᷣm Mi⸗ co.de li.ſuper.c.xxx.numeri.ſecus in alijs: pu⸗ ta voto caſtitatis:ſicut de voto habes j. vo⸗ tum.ij. ¶ Decimuſſextus quãdo iuramẽtuʒ eſtcõtra 1 legem poſitiuam vel ſtatutũ:⁊ licet fuerit mul te opiniones.vt rccitat Ma.in.c.cũ contingat de iurciuran.tamẽ iſtud mihi videtur verius dicenduʒ circa iſtud:quod aut lex poſitiua ſeu ſiatutum aiiquid pꝛohibet ꝓpt er bonos mo ⸗ res conſcruandos ⁊ cõtra hanc nð valet iura⸗ mẽtum:vt in regula.non cſt obligatonum. de reg.iu.li.vi. Exemplum in mulierc que viuen te viro dedit fidem adultero de cõtrahẽdo pꝰ moꝛtem ſui viri cum eo:nõ valet. Et intclligo de bonis moꝛibus naturalitus:qꝛ ſic lex elt in diſpenſabilis ⁊ inuariabilis.v.di.in pꝛi.⁊.vtij di.que 3 bonos. Secꝰ ĩ bonis moꝛibꝰ ciuilibꝰ qꝛ iuramcntum cõtra ipſos valct.c.ſignifican te.de pigno.vbi valet iuramentum cõtra pa⸗ ctum legis cõmiſſoꝛie. ut lex ſcu ſtatuti fun datur ſuper bono publico pꝛicipaliter:⁊ ſie nõ tenet iuramẽtum factum cõtra: qꝛ pactis vel iuramẽtis ius publicum remitti nõ poteſt ad hl.ius public.ff. de pac. Aut lex ſeu ſtatutum non ẽ fundatũ in bonis moꝛibus naturalibus nec ſuper bono publico puncipalr:ſed in odiũ aliquoꝝ:⁊ ſic tenet uramẽtum quãdo poteſt ſine diſpendio ſalutis impleri:licet nõ ſine di⸗ ſpẽdio rerum tempoꝛalium: vt in. d.c.ſignfi⸗ cante.⁊ in.c.debitoꝛes.de iurciuran. Idem di⸗ cendũ quãdo lex pꝛicipaliter eſt tundata ſup
fauoꝛe pꝛiuato licet coſcquenter ⁊ ſecundario
ſuper publica vtilitate ꝙ iuramcntum ligat. Et iſte eſt caſus pꝛopꝛic.c.ij. de pac.li. vi.⁊ hoc quãdo non cõrinet aliquam turpitudinem co tra bonos moꝛes naturalcs: nec ex parte utan tis:nec ex parte matcrie ſuper qua pꝛcſtqtur nec contra bonuʒ publicũ pꝛincipaliter. Etro quare tcncat uramentũ:in iſtis duobus caſ⸗ bus ẽ:qꝛ iurãdo non peccauit qꝛ talis ler po⸗ tius cſt pꝛiuilegiatiua qᷓ; pꝛeceptiua: ⁊ iò cius contrarium nõ eſt in diſpẽdium ſalutis eter⸗ ne:ſʒ ſolum rerũ tempoꝛaliũ. Aut ſi peccauit trãſgrediẽdo tñ põt ſeruare ſine peccato. ⁊ ic
mnu timn muum
winm nc ſM uihn tin umnn minn ninn ſih ſhiin hmpn wirixun tit gui iin üit un

17 CS
kenet iuramentũ c ⁊ ſirßᷣs. de iureiuran. iãcto Jillicitum.xxij. q.iiij. ſecus aũt eſſet qñ eſt con tra bonos moꝛes naturales vel contra ius pu blicum pꝛincipaliter: quia ſine peccato ſerua⸗ ri non poteſt.—. 14 C Prx talis cõtractus factus cõtra legẽ vel ſtatutum puncipaliter fundatum ſuper fauo re vel odio pꝛiuato:ita firmetur iuramẽto ꝙ etiã heredes obligent K. ʒ Pa. in. d.c.cuʒ cõ tingat. ꝙ cõis opinio ẽ ꝙ ſic:q iuramentũ cõ firmatoꝛiũ vaſidat actũ inualidũ: ⁊ er eo oꝛit᷑ actio. vt in aui.ſacfa pubeꝝ. C.ſi aduerſ us vẽ. linuta niſi dolo vi vel metu ſit iuramentũ ex⸗ roꝛtumyr in c. contingit. eo.ti. ⁊c.iʒeo.livi⁊ — pac.li.vi.⁊ dicta aui.ſacfa puberum. ecus cſſet in iuramento itroductoꝛio obliga⸗ tionis.puta iuro tibi dare centum nulla cã pᷓ⸗ cedente: q iſte nõ ẽ modus iducẽde obligatio nis niſi in liberto:vt in.l.vt iureiurandi.ĩ pꝛi. ff.de ope.lib. ⁊.lfi.ff. de lib. c.⁊ ibi Vuil. de cu.⁊ Bar. in.L.iufiurãdumja.ij ff. de iureiur. ⁊ iõ nõ ligaret heredes de iure ciuili ſed de iu⸗ re canonico ſi fuit in culpa nõ implendi: ⁊ in⸗ ramẽtum erat fimpler:puta inrauit dare.r. ⁊ penituit de peccatis ſuis credo ꝙ teneat᷑ ꝑ id qð diri ð.heres..v. 15 N Sed gd ſi in pꝛedicta.l.vel ſtatuto fundato ſuꝑ bono pꝛiuato vel odio dicat nõ valere cõ tractũ:nũquid valebit ñi iuramentũ interpona tur. K. ꝙ ſic. Facit qð no. Inno.in.c.ij. de regu
la. vbi dicit ꝙ in iſtis ſ pũalibus ius naturale pꝛefert iuri poſitiuo.
16 ¶ Quid ſi addat᷑ ſtatuto ꝙ ſi ſeruata non fuit ſolẽnitas debita pꝛeſumit dolũvei ali illicitã cãm. K. ꝙ ſi cõſtat contractum eſſe verũ ⁊ nõ ficticiũ aut doloſum quo ad ip̃m minoꝛem ⁊ huiuſmodupꝛo quo fit:ſic iuramẽtum ligat tã
in foꝛo anime vbicredit pꝛo ſe ⁊ cõtra ſeevt in c.ſignificaſti el.i.de homi.⁊ no.in cle.i.de pc⸗ nis. qᷓ; ctiũ in foꝛo cõtentioſo qꝛ ceſſat rõ ſta⸗ tuti. i vero fnerit dolus vcl fraus tunc ſi ſta tuto ſuberat cã pꝛeſumendi dolum: vt qꝛ cõi⸗ ter in loco decipiebant᷑ doloſe minoꝛes tũc ſal uabitur opinio Bal. ⁊ Bar.⁊ alioꝝ qui tenẽt iuramentum non valere: qꝛ nõ tollit pꝛcſum⸗ egitime iducts.ſecuſeẽt ſi ſta cã pꝛeſumẽdi fraudẽ:qꝛ tunc ed quero ep̃s ſtatuit ꝙ quilibet clericus abſens reuertat᷑ infra certů diem ſi ub pena cx vmunicatiõis clericus de jicẽtia epiſcopi iue
rat ad ſtudium ⁊ jurauerat creditoꝛi ſuo nõ re cedere ante cius ſolutioneʒ: querit᷑ an obliget iuramentũ vel pꝛeceptuʒ pꝛelati ſen legis:⁊ vĩ derur ꝙ iuramẽtum ſit nullũ: qꝛ cõtra obedien tiã ſuperioꝛis non poteſt ſeruari ſine interitu ſalutis.d.c.cñ contingat.?.c.ij. de pac. i. vi. ſed Pa. in.c. veniẽtes. de iureiur. dicit.⁊ eſt dicrũ Jo. an. in mercurialibus i regula in malis pꝛo miſſis.li.vi.ꝙ exquo cũ licẽtia ep̃i fuit iſtudio ⁊ pꝛo neceſſitate ſtudij Zxit debitum.vf ſe obli gaſſe cũ lnĩa eß̃i· qꝛvno ↄꝓceſſo cõcedũtur oĩg fi ne qbus illud nõ hʒeffectũ.c. pꝛeterea.⁊.c.pꝛu⸗ dẽtia. de offi. dele.⁊.l. ad rẽ mobilẽ.⁊¶ad lega tũ. I. de ꝓcu.⁊ ſic nõ dʒ recedere ſed feruare iu tamẽtum ſech ſi ine lnia ep̃i vel nõꝓ neceſſi⸗ tate ſtudij ſed ꝓ laſciuia: qꝛ tũc iuramẽtũ non valet ↄtra obẽdiẽtiq ſi uperioꝛiſ. Ideʒ dico ĩ pa tre reuocãte filuũ g pꝛedicto moco iurauerat. ⁊ idẽ de quolibet jubdito:⁊ facit ꝓ mercatoꝛi⸗ bus ꝗ ↄtraꝓhibitionẽ ſuoꝝ dñoꝝ vadunt ad certa loca pꝛohibita m ꝙ pꝛohibere pñt: vt ĩ
.relegatoꝝ.ff. de interdi. ⁊ re.⁊ qð ibi no.quia nõ poterũt ſe obligare ad ibi ſtãdũ niß ſupio⸗ res tacite vel expꝛeſſe cõſentiant. Srnſeinenbebig iuramẽtnʒ qñ 18 mramẽtũ ponit᷑ ſi uper ↄctu ſimulato: ſed diſti gue 5ʒ Pa.ĩ.d.c.cũ ingerg⸗ aut ſimulatio ẽ de ↄſenſu vtriuſqʒ partit tã fu ↄtractu qᷓ;; ſu per iuramẽto:⁊ tůc ſi ex iuſta c pura iuſto ti⸗ moꝛe: vel q indigebatmutuo cõcepit pi us ĩ foꝛma venditõis vt creditoꝛ lucrare Fuen ⁊ ſic nõ obligat iuramẽtum qꝛ defuit ↄſenſus ⁊ fuit iuſta cã fimulãci ad hoc.c.i.qð metꝰ cꝗ ⁊fi. C. de nõ nu.pe. Si vero ex iuſtagã fit:pu ta cã fraudandi gabellas vel aliter ad decepti onẽ pꝛorimi fimulauit vnů cõtractũ eſſe aliuʒ ⁊ iurauit ſingula contenta in in ſtro vera:tunt eo ipſo eſt piurus qꝛſimulatio intentionis ex imnſta cꝗ̃ non excufat.vt no.in.c.interrogaſi rrvij. di. ficut ille qui pꝛece vcl pꝛecio depoſu⸗ it falſum.c.i.de cri. fal. ⁊volens cõtrauenire nõ dʒ audiri.ſed ſi iuraſſet ſolum non ꝓtrauenire illi ʒctui quẽ fimulabat in deceptionemꝓximi lʒ grauiter peccauerit iurãdo in dãnðj ꝓrimi tñ non obligat᷑ qꝛ defuit cõſenſ us: vnde rcſpe ctu dei nõ exigitur abſolutio a iuramento.ar. c.tua.de ſpon.ſed ĩ foꝛo ↄtẽ. cõpellit᷑ obſeruare nec audit᷑volens allegare turpitudinẽ ſ uã.⁊ 5 vex inquãtũ ẽ ſolũ in pꝛeindiciũ ſuum ⁊ nõ i⸗ minet ꝑiculũ aĩe. Ant ſilatio ſolũ erat ſuꝑ con tractu ex ꝑtevtriuſq; ſcd iuramẽtũ ,.

ne agatð tacite vel expꝛeſſe:⁊ B ne ʒetus kene⸗
raticius tũc iuramẽtum obligat
⁊ pinde ẽ ac ſi iuraſſet ſoluere vſuras. F̃ac̃ qð
no. y.in.I.fi ex cautione. C. de ñ nu.pe.vbi cõ ciudit ꝙ iurãs non opponere exceptionem de nõ nu.pe. obligatur.lʒ fimplex renũciatio non valcret. In foꝛo tñ aie ſi nõ habuit intẽtionẽ obligandi ſe nõ tenct᷑:vt dixi.ʒ. Aut ſimulatõ eſt de vno cõtractu ad alium ctum ꝗ nõ põt. Silr ſi Sctus ſimulatus non põt ſeruari ſine peccato vt ʒctus ſimoniacꝰ:Iʒ ↄcipiat᷑ ſub alio 3ctu qʒ tũc iurãs ſcienter peccat moꝛtalr: ⁊ te netur nõ ſeruare.xxij.q.itij.ꝑ totũ. Aut ſimu⸗ zatio fuit ex parte iurãtiſ tñ ſuper ʒctu ſolum ab eo ſilato:vt qꝛ aliud gerebat in coꝛde: aliud in verbis: vel vſus eſt verbis duplicibꝰcal ide iurãdo:⁊ tunc Fᷣm Ma.in.d.c.cũ ↄtingat. intel ligit᷑ ſᷣm intẽtionẽ recipientis.⁊ fic vᷣs vf reci⸗ pere.xxij. q.v.quacũq;.⁊.ð. ex his oĩbus.⁊ ſic li gat iuramẽtum Fm diſtictionẽ:de qua.ð.iura⸗ mẽtum.iiij. in pꝛin. 9
29 U Sed qð remediũ erit qñ iuramẽtum iterue nit ne ĩ Sctu ſimulatovſure petant᷑: exquo iura uit non agere 5 tacite vel expſſc.&. ꝙ ad verba iuramẽti ẽ recurrendũ ꝙ ſiba exciudũt actũ ⁊ erceptionẽ tacite vel expꝛeſſc tũc denũciet ec cleſie qͥ potcrit eũ abſoluere.d.c.quẽadmoduʒ ꝙſi iurauit nõ denũciare nõ valet iuramẽtuʒ vt dictũ ẽ.itellige qñ pꝛicipałr facit er ʒelo ſa jntis ꝓrimi:lʒ ſecũdario ꝑp ſuã vtilitatem: qꝛ ſ pꝛicipaliter faceret ꝑp ſuã vtilitatẽ non cre do tutus ſit in ↄſcia exquo iurauit non denun ciare.⁊ ſic intelligo ⁊ limito.c.i.⁊.c.debitoꝛes. de iureiurd.
3o ¶ Decimooctauo nõ obligat iurametuʒ rõne ĩpoſibilitatis vel neceſſitatis:aut magne diffi cultatis poſt veniẽtis. Mã de ipoſſibilitate di cit:ĩpoſſibiliũ nulla eſt obligatio.ff.de reg.iur. de neceſſitate ⁊ magna difficultate dicũt doct. i.c.qͥrclam.de iureiurã.⁊ in.c.bꝛeui.eo.ꝙ excu⸗ fat a periurio.rõ qꝛ deus reſpicit aĩuʒ nõ ma⸗ num.xiiij.q.v.i qd inueniſti.⁊ facit..fi.ff. qui ſat.cog. vnde vicit Inn.i.c.venerabilẽ.de elec. ꝙ vꝛgente neceſſitãte põt quis ꝓpꝛia auctoꝛi⸗ tate uramẽtũ ſi nõ poteſt hri ſupioꝛ a q petat᷑ abſolutio.xi.q.iij. anteceſſoꝛt.
ʒi ¶Sed qd fi tꝑe iuramẽti credebat ſe nõ poſſe iplere vcl nõ hẽbatꝓbabilẽ cãʒ credẽdi ꝙ poſ ſet facere. K. Mo. ꝙ peccauit moꝛtalr iurãdo: q defuit ĩpᷣ veritas.in ſcðᷣo iudiciũ.⁊ ſic ẽ ꝑiu rus:fecus ſi pꝛobabilr credidit poſſe faccre.
C Decimonono nõ rſt obligatoꝛiũ iuramẽtũʒ:
qñ qs nõ habuit animũ obligãdi ſe cũ iurauit. puta qs ex volo inductus iurauit ꝙ oino non iuraſſet niſi dolus fuiſſet:etiã ſi dolus venit re ipſa qꝛ non tʒ. facit.I.tres fratres.ff. de pac.⁊.
ſi ſoꝛoꝛ. C.de colla.⁊ Fedec.cõfilio.cxcv.vbi dei⸗
minat filiã minoꝛẽ ſeductã a fribus q̃ renũcia uit bonis pr̃nis:credens ꝙ nõð valcant multo plus qᷓ; dos ſua ꝙ non valet: quando multo plus valẽt:qꝛ vbi dolus eſt ibi cxcluditur volũ tas.l.i.ff. de dolo.tʒ. S. Woñ. vbi..q.iij. ar.iꝙ vninerſalr nõ obligat iuramẽtũ.ſi animũ obii andi nõ habuit dʒ tñ indẽnitati ꝓximi ſatil⸗ fi doloſe decepit eũ ᷣm Ric.eadẽ di. gr. i.q.ij.⁊ an pcccet moꝛtalr iurãdo.dic vt. ð.⸗ir facit.c. veniens.eo.⁊.c.qntauallis.ibidem.
¶ Bigeſimo nõ obligat qñ iuramẽtum com/ ʒʒ
mutat᷑ ĩ meliꝰ.vt in.c.peruenit. el.ij. de iureur. ſcd hoc hʒ duas limitationcs. Pꝛimã q h eſt vexꝝ qñ vtrũq; nõ põt ipleri m do. Anto.in d.c.peruemt. Mã tuc qñ iuratũ eſt ĩpeditiuuʒ vel turbatiuum maioꝛis boni lʒ ſit tutũ hre li⸗ cẽtiã a ſuperioꝛe tamen non ẽ neccſfari.qꝛ po teſt contrauenire iuramẽto.allegat.c.cõmiſſi de ſpon.⁊.c.licct.de regula allego.c.ſcripture de voto.vbi hoc tenet Fnaeect glein. c monachuʒ. xx q.uij. ⁊.xxxiij.q.v. noluit. ſechs eſſet ſi bonũ iuratũ nõ eſſet ĩpeditiuũ maioꝛis boni:ſed vtrũq; poſſet fieri qꝛ ſine auctoꝛitate ſuꝑioꝛis nõ poſſet ↄtrauenirc iuramẽto:lʒ epſ poſſet diſpẽſare vt Zueniat rõne maioꝛis bo ⸗ ni ᷣm Inn. in.c.debitoꝛes.eo.ti. Silr dic ſi eẽt
dubiũ dn eſſ maius bonũ neceſſario regri di
pẽſationẽ ep̃i.ar.c.i.de voto. Secũda limita⸗ tio eſt ꝙ va ẽ deã̃ regula qñ iuramẽtum non ↄcetnitꝓpꝛiã vtilitatẽ alicuius: q ſi ↄcerncſet nõ eẽt va ẽt ſi vnů ſit totaliier ĩpeditiuũ al rius necꝓdeſt ĩ hoc auctoꝛitas ſupcrioꝛis. Iat quod no.in.c.quãto co.ti.⁊ in.c.cũ inter p· de renũ.⁊ Jo.an. in mercurialibꝰ.in regula ĩ ms⸗ lis. de rẽg. iur.li.vi. Mã debitoꝛ q iurauit vnd rẽ dare nõ põt dare melioꝛẽ aliã pꝛo illa iuito creditoꝛc.I.ij..i.ff.ſi cer.pe.⁊ iſti. qui. mo.loi obli. in pꝛĩ. niſi velit ĩ pꝛopꝛiã religiõis obfuã tiã cõmutare:⁊ vnuʒ ẽ ipeditiuum̃ altcriꝰ ⁊ð plʒ fauoꝛe religiõis ⁊ ẽt ſcgt Pa.d.c. ꝑuenil.
¶ Vigeſimopꝛimo nõ obligat iuramẽtũ ſm 34
aliquos qñ id qð inrat᷑ cõſiſtit in facto vt lene
atur pciſe ad factũ:rõ q fm aliqͥs de irc ciuii
obligatꝰad factů ſufficit f̃ ſoluat intereſſe. vi ſtipulatiões nõ diuidũtur.f. de vob. iri

35 Bigeſimoſecundo non obli
qsab alio.ĩ fi.ff. de re iudi.qꝛ †ʒ cõiter doe. te⸗ net vel ad factũ vel ad intereſſe ⁊ nõ pciſe ad factũ.vt no. Var. in. d.·ſtipulatiões.ſʒ ego di
co ʒꝛũ.ſ.ꝙ pꝛeciſe teneat᷑ ad factũ de iure di⸗
uino⁊ canonico:⁊ hoc intellige ſi põt ipleri ⁊
nõ ſit cõtra bonos moꝛes ⁊ aliqð pꝛedictoꝛnʒ iqͥ nõ obligat iuramẽtum.⁊ pꝛobatur hoc per
c. i.⁊.c.qualiter.de pac.⁊.c. mramẽti. xxij. q.v.
Facit.c.licet. de voto.⁊.c.ex lirteris. ij. de ſpon.
c nouit. de iudi. ⁊ dictum.c.⁊ ſi xp̃ʒ.⁊ hoc vr
fenſiſſe Wart. vbi. ð. qui vult ꝙ vbi obligatio deſcendit a lege cõpellitur quis pꝛeciſe ad fa. ctum.ar. in.l.qui liberos.ff. de ritu nup.cũ ſili bus· Idẽ dicit ſi a teſtatoꝛc:niſi inducat᷑ ſ ẽs ſeruitutis perſone.vt in l.titio.ᷓ.titio.⁊.ff de cõdi.⁊ demon. hec regula eſſet vcra qñ quisꝓ miſit factum alienum qʒ nõ tenetur niſi face⸗ re quãtum i ipſo eſt bona fide de ſ põ. ex litte⸗ ris.nec obſtat ꝙ dictũ eſt. ðiuramẽtum.iiij.. i.qꝛ ibi nõ tenebat᷑ pꝛcciſe ſiare ſnic ſed vel pa rere vel pꝛeſtare penã.⁊ hoc etiã non haberet locum q pꝛomittens pꝛecife itendebat ſe obli gare ad parendũ ſnie:vł poteſt dici qð veꝝ eſt ꝙ ſufficit pꝛeſtare intereſſe ſine periurio qñ fa ctů eſſet inutile ꝑti ſi pꝛeſtaretur vel ẽfacrum impoſſibile qꝛ tũc non obligaret iuramentuʒ ſuꝑ tali facto pꝛeſtitum.
igat quãdo gs iurauit ſeruare qð non eſt. puta iuraui ſerua⸗ re ſtatuta intclligitur de factis:⁊ ſi addidit ꝙ per idem iuramẽtum pꝛcſtitum obſeruabit.ẽt que fient nõ obligat᷑ ad illa üe fient rõne iu⸗ ramẽti ita ꝙ ſit periurus ſec bene rõne ꝓmiſ ſionis obligabitur. vt inc.clericus.co.ti.i iſte caſus nõ eſt rõne cius qð non eſt:ſed qꝛ ſerua⸗ re futura nõ iurauit: ſedi pꝛomiſit ſoln per inra mentũ pꝛius pꝛeſtitum non tamen tunc factij ⁊ dco ſiiuraret ſeruare etiã facienda tenercł: Alter efſet periurus.
6 ¶ Wigcſimotertio non obligat iuramentum pꝛcſtitum circa ca que ſi ubduntur poteſtati al⸗ terius: puta vxoꝛ que iurauit peregrinationeʒ vel abſtinentiam ſilr ſeruus monachus ⁊ hu ⸗ iuſmodi.⁊ ideo non poſſunt implere cum eis contradicitur a viro dño vel abbare ⁊ de hoc dic vr.j. votũſecũdo.facit quod.ð. dixi..xxij.
37 t Bigeſimoquarto non obligat iuramen.
tů quando animo euadendi ſolum quis aligd iurat ꝙmetus cauſa perlatũxxxi.q.ij. Notha⸗ rius. in fi. vnde giurauit redirc ad carceres: ſi carcer cſt iniurioſus non tenetur redic ꝙme⸗
„
5 110 tus cꝗᷓ.c.i.ſecus eſſet ñ non eſſet iniurioſus:q tenct᷑ etic ſ imineret periculũ moꝛtis:fm glo. in cle.paſtoꝛalis. de re iudi⁊ Bar. in.l.xclegati ff.de penis. Et ideo iſtud eſt verum qñ vuit c⸗ uadere illud quod indebite ſuſtinct:⁊ jic vt ena dat iurat non intendens ſe obligare:ſecus eẽt ſi intendebat ſe obligare qñ iurauit:quia tunc dic vt.ð.F.ix. 5 ¶ Bigeſimoqninto non obligat iuramentuʒ 36 quãdo iuramentũ eſt conditionalevel pꝛopter cãm:qʒ niſi conditio extet vel cꝗᷓ non obligat᷑ de condi.appo.c.vcrum.de iureiuran c. perue nit.el.ij.⁊ hoc intellige quando tota obligatio ponebatur in ↄditionis euentum:vel pꝛopter cãm:als tenerctur.vnde iurans ire ad ſanctuʒ acobum vt fratrem ſuum videat ⁊ peccata ua redimat. lʒ frater ſuns deceſſerit tenet᷑ ni⸗ hilominus ire pꝛopter aliã cãm. ¶ Pigeſimoſexto nen obligat quando ſin⸗ 59 gulares firmant ſtatuta collegij cũ iuramento dictis ſtatutis ſublatis per ipſam vniuerji ta⸗ tem. vt dicit Jo. an. in.c.i.de his quc fi. a ma. par.capi.qꝛ nõ obligat nifi remanentibꝰ ſtatu tis. vnde eis ſublatis per vnuerſitatem tollit iuramenti vinculũ.quaſi iuramentuʒliget fin gulos vbi ſingulares cõtraueniunt:fecus ſi cõ traueniãt collegialiter tollẽdo ſtatutum. Ma. vero in.c.dilecto.de pꝛeben. diſtinguit ⁊ bene ꝙ aut fingulares de collegio iurant vt ſingula res.⁊ ſic ẽ vera opĩo Jo.an. Erẽplũ ſtatuto ca netur ꝙ nullus det vocem non matriculatus. Juraucrũt finguli ſeruare ſtatutum. Bimilit ꝙ nullus vadat de nocte ſtatuũt:iurant ſerua re ſtatutum certe:qꝛ hoc concernit obſernan⸗ tiam ſinguloꝛum.idco ſi collegium tollat ſtatu tum non peccabunt contrauenientes qꝛ iura⸗ mentum erat ſtatuto acccſſoꝛiuʒ ⁊ remoto pꝛĩ⸗ cipali remouctur ⁊ acceffoꝛium. Si o iura⸗ mentum aſtringit cos ad obſeruantiam vt coilegialiter ſic fine periurio non poſſunt con trauenire etiam collegialiter cauſa rationabili non ſubſiſtente:exemplũ. vt in. d.c. dilecto. Mã canonici iurãtes vt etiam collegialiter non re ciplant qꝛ non eſt dubinʒ ꝙ vt ſinguli nõ poſ⸗ ſunt eligere canonicos. Paulus veroĩ clemẽ. ide regula. dicit fi iurãt ffatutum ſcruare ꝙ ſi collegialiter contraueniunt non ſ unt pcriuri: quia tollunt ſtatutum ⁊ conſequens iura⸗ mentum. Si vero iurant ſeruarc ↄtẽta ĩ ſtatu tis ſpecialr: puta nõ ibo de nocte ⁊ huiuſmodi nõ hito veſpectu ad ſtatutũ ſict unt piuri ſi cõ⸗ A 2

40
traueniũt qualitercũqʒ. Aduerte tamen quod in caſu in quo non poſſũt cõtrauenire collegi⸗
aliter debet intelligi niſi per cauſã concernen tem fauoꝛem publicũ:quia ſic poſſẽt cõtraue⸗
nire non obſtãte iuramẽto:qꝛ iſtud itelligitur
exceptũ. vt no. Pa.i.d.c. dilecto. ⁊ ᷣm pᷣdicta
intellige glo.in.c.in his.xi.di.
¶ Mtrum ſucceſſoꝛes ĩ aliquo collegiovł vni ⸗ nerſitate ĩ qua pꝛedeceſſoꝛes fecerant ſtatuta
et iurauerant ea vᷣnare:teneãtur ſub pena ꝑiu⸗ rij talia ſtatuta ſeruare. Reſpon.ꝙ nõ: quia
obligatio iuramẽtiẽ ꝑſonalis ex ꝑte iurãtis nec extenditur ad ſucceſſoꝛes quantum ad piu rium.licet teneantur ipſum ſeruare de ſolu.c. i.de vſuris.c.tua.de iureiuran.c.veritatis.ſed ex ꝑte eius cui inratur tranſgreditur perſonã vnde ꝓmittẽs obediẽtiã pᷣlato ⁊ ſucceſſoribꝰ cius nõ tenetur iterum ꝓmittere ſucceſſoꝛi qꝛ
eſt ci obligatus ſicut ãtcceſſoꝛi cui ꝓmiſit. Fal
lit in liberto ꝗ tenet᷑ ⁊ dʒ ꝓfeſſionẽ facere ifra
2
7
—
ãnũ nono patrono:xij.q.ij. õgĩgtate.⁊.c.ſepe fit. not. An Bcr.in. d.c.veriratis.
i ¶ Wigechmuſſeptimus quando quis iurat in⸗
caute ⁊ hoc ꝓpter aliquã neceſſitatem imple⸗ re non poteſt.xxv.di..alias ca demum:exem plum pone de matrc que iurauit filium Vbe⸗ rae ⁊ huiuſmodi minima: quia videtur veni alẽ rale ꝑiurium pꝛomiſſoꝛiũ: qꝛ non videt᷑ deꝰ acceptare cũ maioꝛi obligatiòe qᷓ; natura coxꝝ impoꝛtet:vt ibi patet. ¶ Btrum iĩ dependentibus ab aio alicuius vel cõſcia ſit ſtãdũ eius iuramẽto.K. Ma.ic. vidusa.de regula.ꝙ ſic. vt extra de ſen. ecõ.c.ſi vero.el. ij. de homi.ſignificaſti.⁊.c.vidua.pᷣdi cto:q vf̃ ↄꝓtrarium.qi intellgitur qñ certa pᷣſũ ptio extriſeca cõiecturat animũ:qꝛ tũc ñ ſtatur in pꝛeiudicio alterius:als ſic. vi.q ge ramentum abſolnti onẽ qs poteſt abſoluere a iuramẽto lici to fam ex ꝑte iurãtis:qᷓ; recipiẽtis.e. Man. in.c.quãto.de iurciurã. Aut iuramẽtũ fuit pᷓ⸗ ſtitum in materia ſpectante pꝛincipaliter ad papã.vrputa cũ canonici iurauerũt nõ recipe vltra talẽ numcrum aliquẽ in canonicuʒ ⁊ hu iuſmodi.⁊ ſic papa põt etiã fine cã abſoluere qꝛ in tali iuramẽto intckligitur excepta aucto ritas papc: vt ẽ.c.veniẽtes eo.ri.· Et hocvoluit Moſti.in.d.c.quõto Aut fuit pꝛeſtituʒ in alia materia:⁊ tunc aut eſt ad honoꝛẽ dci pꝛincipa hter: ⁊ ſic ſine cauſa nullus poteſt abſoluere ni
ſi folus deus.⁊ ſic ĩntellige Jo.an · poſt Vincẽ. in.c.ij. de ſpon · Mã papa nõ poteſt remittere ſine cã obligationẽ deo queſitã.ij. q.iiij. ſi ma⸗ net. xxiij.q.iiij.ſi is qui. Ex quo inferi ꝙ ſicut papa nò poteſt alium abſoluere in hoc caſu:ſc multominus ſeipſum.c.fi.de iſti.⁊.c:per vfas. de iure pa· Aut ſubeſt iuſta cã ſic:taʒ papa po ⸗ teſt q; cp̃s:⁊ ꝙ epiſcopus poſſit.no. Innoic. debitoꝛes de ideo ſubſiſtente iuſta cã poterit eps cõmutare ⁊ ĩrcrpꝛctari fᷣm do. An. in. d.c.quãto.⁊ Spe.i.ti.de lega.quãdo.ſ. dubirat᷑ de eius validitate ⁊ alijs dubijs ⁊ ẽt abſoluere ᷣm Inno. qucm ſcquitur Pa. inc. cũ cõtingat eo.tiſed ẽ differentia ĩter papã t ep̃m:qꝛ epiſcopus non poteſt niſi reſpectu ſue dioceſis.papavcro reſpectu totiuſ oꝛbis velre ſpectu magnaruʒ perſonaꝝ aut magni dubij eſt requirendus:⁊ ſic poteſt intelligi.c.venera bilẽ. de clec.ar.c. ſi vero.cũ ſimilibus.co.ti Ali⸗ us aũt citra epiſcopũ vel qui nõ habet epiſco⸗ palẽ iuriſditionẽ non poreſt abſoluere in iura mẽto ſicut nec in voto diſpenſare.vt no.inc i.de voto] Sed que eſt cã legitima abſoluẽdia iuramento pꝛeſtito in materia ſpectãte ad ho⸗ noꝛẽ dei..ꝙ ꝑꝑ ſcandalum cuirandũ: vt no. ĩgl.in. d.c.quanto.⁊ Inno.in.d.c.vencrabileʒ. vel maioꝛvtilitas:vt no. Inno.in. d.c. debito⸗ res.⁊ eſt tex.in.d.c.perueñit.el.ij. eo.vel ſubeſt alia iuſta cũ de quibus.xv.q.vi.nos ſanctoꝛuʒ ⁊.c.auctoꝛitatẽ. Et credo ꝙhoc ſit relinquẽdi arbitrio ipſoꝝ vt ex pꝛedictis colligãt qũo in alijs debeant iudicare. Si vero materia in qͥẽ pꝛeſtitum non pertinet ad papã nec ad hono reʒ dei ſed comodũ.ſic papa poteſt ex cã ablol nere. vt ĩ.c.quto.de iureiurã.⁊ ĩ.c.ij. de vo⸗ to.als nõ reipectu laicoꝝ ſibi ĩ tpalibꝰ nõ ſub⸗ ditoꝝ.vt in de.paſtoꝛalis.de re iudi.⁊ qð noi c.que in eccleſiaꝝ.de cõſti.⁊ in.l.fi. C.ſi contr ius vel vti.pu.acit quod no.j. obediẽtia.ʒij
Siür dic ꝙ põt ep̃s ex cã legitima abſoluereà
iuramẽto licito.⁊ dr cã legitima quãdo ineſt turpitudo ex parte recipientis. Dñ dicit Pa. in.c.i.de iureiurã.ꝙ ſi notoꝛie cõſtat de turpi rcceptione poterit epiſcopus abſqʒ hoc ꝙ ¶⸗ tet vcl cogitat ſuſcipientẽ relaxare ⁊ abſolue⸗ re. puta cũ quis ex metu eregit iuramẽtuʒ ſun
eo de qͥ als ẽt de iure nõ tenet:vt exemplificat
idẽ Pa.ic.ad noſtrã.cl.iij. co. ti. qꝛ ĩuriã bi irrogat᷑ illaq̃ando iuramẽto ad iur obpuãtis
ꝑ metuʒ:⁊ ideo ꝑp periculũ piurij põt petere abſolutionẽ ⁊ ſic extẽde.c.ſi vcro. co.ii.
ſuu wuini nnhr ni mn ſUnnin mimm ijn. tixnin mum nimidul
uih üiitn vtthuſ

2
—— —
Ptrum in oĩbus pꝛedictis ĩ quibus diri iu
ramẽtum nõ obligare poſſit quis pꝛopꝛia au⸗
ctoꝛitate chtrauenire. K. vt colligoex Inno. i c.cum quidam.de ureiuran.ꝙ quando eſt du
11i rumt habebant aliquã conditionẽ in mẽte ſᷣm ulã debent ſeruare.puta ſialij om nes vel ma ioꝛ pars ſeruabit:⁊ egoꝛ Si vero nullaʒ condi⸗ tioneʒ habebat ſʒ dubitatur an fuerit ſimplex.
bium an ſit obligatoꝛium tũc nemo hꝛcter du⸗ vcl ſub aliqua conditione tunc ſi iuramentum
ctontatẽ ſuperioꝛis põt cõtrauenirc nec iudex
ſecularis in caſu ĩ quo eſt dubium iter doc. an fit obligatoꝛium vcl ne põt e itromittere ſed remittere ad iudicẽ eccleſiaſticũ.ra no. Pa. in. d.c. cũ contingat Quãdoverò nõ eſt dubiũ de iuramẽti obůgatione tunc ji poteſt ſeruari abſc; diſpendio jalutis debet abſolutio petiꝓ bter reuerẽtiã ſacramenti. Si vero ſit in diſ⸗ pendiũ ſalutis:tũc poteſt homo pꝛopꝛia aucto ritate cõtrauenire· Et no. hic Pin diſpẽdium ſalutis dicitur omnc illud qð charitati dei de rogat vel eius perfectioni vel diſponẽtibꝰ ad eam. Videtur tñ Pa. in c cũ quidam.de iure iurã.tenere nõ eſſe neceſſariã abſolurioncʒ ſu⸗ Ferioꝛis ẽt quando poteſt ſeruari ſine interitu falutis nifj ſolü ne notet᷑ de trãſ greſſione iura menti. hoc eſt dicere pꝛopter ſcandalum: ⁊ ſic credo quãdo.ſeſtclarum ꝙ non obliget iura⸗ mentum.quod no. ¶ Ptrum iuramentum qð cõcernit fauoꝛeʒ iurantium tantum ſit remiſſibile per eos g in rarũt. K. Jo. an. in.c.ij. de ſpon. ⁊ Jo.de lign. in cle.i.dẽ vſuris.qʒ ſic.⁊ facit.d.c.ij.ſecꝰ ſi cõ⸗ crncret cultum dei vel religionẽ. vel pictatẽ puta iurarũt duo ſibi innicẽ ꝙ religionem in trabũt ꝙ dicent duo pſalteria: vel ꝙ de lucro coꝛñ dabũt certam partem pauperibꝰ⁊ huiuſ modi. quia nõ poſſut ſibi remittere. Similiter nõ poſſũt ſi ſibi iurarũt id ad qð tencbant᷑ pu tã q nõ faciẽt furtũꝙ mercatoꝛes nõ falſifica imiliter ẽt nõ
ꝙ nõ nego OAclam talem artem ſitamẽ taic uramcntũ reſpiceret incomodũ alterius puta
omunitatis vel alioꝛum: nõ valcret:vt dictũ
eſt. Similiter nõ teneletur quando iurãdo de aliquo faciendo vel nõ faciẽdo itendebat ñ il⸗ ke cui iurabat ſimiliter faceret. q ſic ille non ſeruat nec iſte tenei. Facit qð no. Mo. Inno⸗ cen.⁊ WBer. in.c. peruenit.ij.⁊ facit.c.ſiciit. ei.ij de iurciur.
Dtrum vniuerſitas que iurat aligd ſerua⸗
re vel facere vel nõ faccre teneatur quãdo ma ioꝛ pars facit cõtra.&. Rodo.ꝗ ſi quãdo iura
ſpectet tãtũ ad comodũ iurantiuʒ ⁊ medietas vel maioꝛ pars ſeruat ⁊ hoc vergat in dãnuʒ ſcruantium ⁊ lucruʒ nõ ſeruã tium:benigne ĩ⸗ terpꝛetanduʒ eſt ꝙ aliquibus nõ ſeruantibus alij nõ tenentur ſeruarc. i vcro nullum inco modũ patiuntur ſi cruanles nõ ẽ tutum cõtra uenire ſed denunciet᷑ pꝛelato. vt vcl cogat ſer⸗ uare vel ſibi inuicẽ remittere. Si vcro ncerne ret comodũ alioꝛum a iurantibus non poſſet nec ſibi remittere ncc alijs non ſcruantibꝰ nõᷓ ſeruare ſine ꝑiurio ſi ſimpliciter iuraret. Et ſi dubitãt an fimpliciter iuraret vel ſub ↄditiòe dimittant incertum.ſ.non ſeruando ⁊ſeruent quod eſt certum. ¶Mtrum licite quis poſſit petere abſolutiõeʒ 4 iuramẽto incaſibus vbi tenet K. pm Pa.in c.cũ cõtingat co.ti.qꝙ aut iurametũ ↄtinet tur pitndinem ex parte ſuſ cipiẽtis ⁊ maxime ↄcur rẽte materia turpi ſuꝑ qua pꝛeſtatur ß er pꝑte iurantis nullũ iminet peccatun: ſic poteſt pcti abſolutio nõ obſtã̃te cõditiõc aduerſarij. Ca⸗ ſus eſt in.d.c. debitoꝛes ex quo patct Ffiluſfa. qui cũ iuramento renũciauit macedoniano po teſt pctere abſolutionem iterris:vbi cõiter po die filij non iducũtur ad tantum malum:⁊;ᷓ E tutius ſᷣm do. In.in. dc. cum cõtingat.⁊ placʒ Da. q;uis poſfet de ſubtilitate iuriſ dici ꝙ no tenct iuramẽtũ ſi bene põderetur.l.i.ff. ad na⸗ ccdo. qꝛ emanauit ad cõpeſcendum libiqinem peccantium:⁊ ſic publicũ coꝛ- poꝛis ⁊ anime contra qð iuramentum nulluʒ eſt.c. ſi diligenti.de fo. cõpe.⁊.c. cõringit eli ð ſen. ercõ. temn qꝛ uuramentum nõ ſofũ cſt nul lum quãdò cõtincti ſe beccatum ſcdetiam qñ poteſt pꝛebere occaſionem heccandi.c.cum ab oꝛnmn de vi.⁊ ho.cic.⁊c ng cõſti.⁊.c.ſicut er litteris. mẽtũ nullã aliã turpitudinẽ hʒ niſi qꝛẽ 5 legẽ ſtitũ. ꝑt ĩ diſtiguo. Iut eilex reſiſtit uoꝛe reip. pᷣncipalt:⁊ nõẽei neceſſaria abſolu tioqꝛ iuramentũ nõ valuit. d.c.fi diligẽti. aut reſiſtit pꝛincipalr
„—
iurãti Iʒ fcdaro i
tpetic.ſi vo.cũ ſilibꝰeo.ti. qð itelli ge veꝝ qñ line dolo vi vl metu:ſed ſpõte ⁊ ſciẽ
3

der eſt iuratũ. Si vero iuramentum fit contra legem ⁊ in cõtractu:pura emptionis: ⁊ datur enoꝛmis leſio:lʒ non iurauerit non cõtraueni⸗ re:tamen potcrit abſolutionem perere. qi Pꝛe⸗ ſumitur dolus.l.omnes.ʒ. lucius.ff. de his q̃ i frau.cre..qui teſtiũ.ff. de pꝛoba. ⁊ nihil itereſt vtxꝝ interueniat dolus aꝓpoſito:vel re ipſa.l. ſi quis ců aliter.. de verbo. oblij Et verba iu⸗ ramẽti debentitelligi ciuili modo.ſ.ꝙ nð con traueniat nulla rariòne vel cã:exce tis graui⸗ b leſionibꝰ. ar..creditoꝛ.ð. lucius. ſ. man. In tellige niſi ſciẽter iuraſſet: ceſſat dolus ⁊ re ipſa ⁊ exꝓpoſito.⁊ ideo non poterit. Sic etiã ſi nd inteilexerit enoꝛmem leſionẽ licet dixerit non contrauenire:neq; magne neq; parue vt onũt notarij non pꝛopterca pꝛohibetur qui poſſit petere abſolutioncm. de hoc vide.ð.ar⸗
biter. ᷓ. x. ie Nriſditio rndat tione qð ẽ prãs ⁊ iuris q̃ſi iuſta ⁊ legitima prãs. ¶ Juriſditio fine cohertiòe non valet· de offi. deſc.c. paſtoꝛalis.vñ dicit tex. in I. fi.ff. de offi⸗ cio cius cui iu᷑.ma. uriſditio fine modica co pertione nulla ẽ iuriſditio. ¶ Iuriſditione cõmiſſa omnia ſine quibꝰ er⸗ plicarc nõ poſſet intelligũt commiſſa. ſilr. ff.ð iuriſdi.om.iudi.l.ij. 48 eſt ars boni ⁊ equi.ff. de in⸗ ſti.⁊ iur.l.i. Jus cõſtare nò põt niſi ſit aliquis iuriſperitus ꝑ dueʒ põſſit quotidie in melius perduci.ff. de oꝛigi. iu.I.neceſſariũ. us diuiditur in ius naturale gentiũ:ciuile:⁊ publicũ.de quo vide di.i.ꝑ to⸗ tñ.⁊.ff. de uſti.⁊ iur.ꝑ rotũ Dtrũ facta cõtra us vgleãt. vide.j. lex..xvij.
[Mſpatronatus
ponoꝛificum oneroſum ⁊ vtile alicui
cõpctens i ecclcſia:pꝛo co ꝙ de dioceſani cõ⸗ ſenſu cam cõſtruxit fundauit vel dotauit ipſe vcl is a quo cãm habuit ſᷣm Joã̃. an. ⁊ Ma.in kica. de iurcpatro.⁊ vr̃ honoꝛificuʒ:qꝛ habet honoꝛem pꝛeſentandi roctoꝛem qꝛ ſine ciꝰ pꝛe
ſentatione ſi epiſcopus vel alius pꝛelatus iſti⸗ tuit ipſo jure cſt nulla per. c. decernimus. xvi. q. vij.tʒ Io. an. in·c.ij. de offi. vica.li.vi.niſi qñ
patronus fuiſſet negligens in pꝛeſentando:qʒ
clapſo tempoꝛe bene inſtituit; Papa Vo bñ
oiſet ſine pñtatione patroni: ⁊ ſilr legatꝰ de
iatere ſi patronus ſit eccleſiaſticꝰ: non tamen
poſſet pꝛedictus legatus fi cſſet fecularis. vide lo.in cle. per lias. de pꝛeben · ⁊ iſte eſt caſus. c. eñj dilects. de iurepatro. oneroſum dicit qpa tronus tenet᷑ defendere eccleſiam ne bona in⸗ debite dilapidentnr. x vi.qvij. filijs. Vndep̃⸗ ſentatus tenet᷑ reddere rationem de udmini⸗ ſtratione patrono. Intellige ſi patronusẽ ec⸗ ceſiaſticus non ſecũlaris:vt nõ.in.c.cuʒ⁊ plã tare. de pꝛiui.⁊ Ma. in.c. ex litteris. ⁊c.cũ pꝛo⸗ pter.co.ti. on iamen valde ſtricte dicẽdo qꝗ expendat quotidie ſed in genere. Ita nõ. Pa. in c.ex litteris.de iurepatro. Mtile dicit ẽtiaʒ qʒ ſi veniret ad inopiam tenet᷑ eccleſia ex red⸗ ditibus vltra neceſſaria remanẽtibus alimen rare patronum pinguius qð; alioſ pauperes.c. quicũq;.ei. ij·ea.cã.⁊.q·⁊· c. nobis. in fi· de iure patronatus. Et nõ ꝙ iuſpatronatus habens: aliquando dicit᷑ patronꝰ: aliquando aduocaꝰ ⁊ vicedominꝰcnſtos guardiam habens eins frequẽtationis vel pꝛoceſſionis ſecũduʒ No. c.pꝛeterea.co.ti.⁊ in.c. in fingulis. in fi. de ſta. mo.⁊ iõ ſupponũt pꝛo codem. ¶ Quibus modis acquirit iuſpatronatus.&. i ꝙ ex tribus. Pꝛimum q fundauit eccleſiaʒi fundum ad edificanduʒ dedit. d.c.nobis.⁊c. abbatem.x viij.q.ij. ¶Sccũdum eſt ex ↄſtitutione cccleſic. mona ſteriũ.xvi.q.vij. ⁊ hoc intellige ſi facit de con⸗ ſenſu ep̃i:cũ alio modo eccleſia fieri non debe at.de ↄſe.di.i.nemo. de iurepr̃o.qm̃.⁊.c. nobis ſicut. xvi.q.vijfilijs.
EScd quid ſi ad refectionem dedit.&. ꝙ nõ ʒ
acgritur iuſpatro. m Lau.ar.ff. ne quid ĩ lo. publico..ij.. vicinales. qð verũ eſt quãdo nõ eſt omnino deſtructa. Becus ſi funditus erat deſtructa ⁊ de conſenſu rcparauit: q per inde eſi: ac fi de nono feciſſet. de iude. conſuluit: ⁊i aut᷑.vt nullus fab. oꝛatoꝛij. dom..i.ſed pꝛimꝰ qui edificauerat amittit iuſ patronatus ſinõ dederat fundũ:vel Fᷣm glo. in.c. qm̃ eo. dolem⸗ etiã ſi de cadẽ materia ſit reparatã. 6 ¶ Tertiũ eſt ex vonatione.d.c.filijs. ⁊.c. quici 4 q;.ibidem. Et hoc intellige de dole data anle cõſecrationem: qꝛ poſt cõſecrationem no idu⸗ ceret᷑: qꝛ nulla ſcruitꝰrciſacre poteſt imponi de ferui.l.ſeruitutes· a.ij.. vlti. ⁊ quod huna ni iuris deſinit cſſe: ſeruitutem non reciitn⸗ cõniunia pꝛedio..caueri. tamen Anno. ⁊ Po. tenent ꝙ ñ non habet dotem ⁊ ſibi detur poſt conſecrationem ꝙ acquiritur iuſ patronatus: q ſine ſubſtãtia rerũ non poſſet eccleſie deſer⸗
—
iyl vnut: wn W iu mi nini ninmii niimin juimi iunn ingm iunin uinip

5
7
8
9
¶ Mtrũ iu
uiri iiij.ſi quio obiecerit. ⁊ magis plʒ ⁊ no. ꝙ niſi detur ꝓ dote vel rõne dotis non hẽbit iuſpatronatus ſed crit benefactoꝛ m Pa. in . ꝙ ex dotationc poſt cõſecrationem efficit᷑ pa⸗ tronus. Verũ quando fũdatoꝛ nõ poteſt com pelli ad ipſam dotandam ſicut fit in iſtisca⸗ pellis. quod nota. ¶ Mtrũ poſſint eẽ plures ĩ dote cõſtituenda he. Inno. ꝙ ſic: t glibet erit patronꝰ: vult ẽt gllriij. di.in ſumma:⁊ ſic limita gl. in. d.c. qui cũq;. que vuit ꝙ dans modicã dotẽ nõ ſit pa tronꝰ: qꝛ veꝝ eſt qñ vnꝰ ſolus dat:ſecus ſi plu res ſił dant ſi ufficientem. Idẽ dic in fũdatiõe ⁊ edificatione:⁊ ſic pʒ ꝙ m̃ulti pñt eſſe patro⸗ niputa qꝛ vnꝰdedit fundi:altcr cdificauit: al⸗ ter dotauit:vel plures edificauerunt vel do⸗ tauerunt. 3 ¶Mtx iuſpr̃onatus tranſeat ad beredes. k. pa. in. c.i.de iurepa. ꝙ ſic ẽt ertrancos.ita ꝙ ſi pater inſtituit filuũ ĩ certa re:⁊ efneñ heredeʒ vniucrſalem iuſpatronatus trãſibit in crtra⸗ neñ non ĩ filiũ:⁊ ſi plurcs ſunt heredes in oẽs trãſit: vt in. d.c.i.⁊ ci.ficoti. ⁊ non ſolũ tran ſit ad maſculos ſed ẽt ad feminas heredes. fac C.fi. de ↄceſ.pꝛebẽ.ſentit gl. in.c.qm̃ inueſtitu⸗ rã.xvi.q.vij.⁊ ideo filiꝰqui repudiauit heredi tatẽ paternqᷓ nõ erit patronus.ᷣm Fede.cõſi lio · rei xt hodie determinatũ eſt ꝑ.d.cle.fi. ꝙ ſueccdũt nõ per capita ſed per ſtirpes: vnde ſi plures ſuccedũt vni er duobꝰpatronis ctiam oẽs habẽtur loco vnius:⁊ ʒ vnꝰ habcat plus de hereditate q; aliꝰ dũmodo non ſit bẽs ĩcer 1 re ↄſtitutus eqᷓliter crit patronus. ¶ Mꝝ iuſpatronatꝰpoſſit diuidi inter here⸗ des. K. pa.in. d.c.i.ꝙ non qᷓlirercũqʒ intelligat iſta diuiſio:cũ ipᷣm ius ſit incoꝛpoꝛale.pñt be⸗ ne cõuenire patroni vel alternatis vocibꝰpꝛe ſentent. d. cie.fin Silr ſi hñt plures ecclefias Pnt conuenire vt pñtet vnꝰ in vna:⁊ alter in altera:qꝛ ſicut diniſio pmittitur ĩ tempoꝛe: ita ⁊ reſpectu locoꝝ:⁊ iſta nõ eſt diniſio q pꝛohi⸗ beĩ in. d.c.i. de iurepatronatus. iuſpatronatus poſſit adiudicari vni ex heredibꝰ. kK. pa. in c. qucrimoniꝗᷓ co.ti. ꝙ ñ. qꝛ ſi eq̃liter diuidũt non apparet quare ß. Si ineqliter diuidũt ⁊ tũc ſi dat pꝛo reſtauratio⸗ ne ulli qui minus habct illicitum eſt ⁊ ſpmoni⸗ aci.c. pꝛcterea.eo.ti. ¶ VOtruʒ iuſpatronatus trãſeat cũ vniuerſi tate bonoꝝ.K. ꝙ ſic. xvi.q.vij.nemini.⁊ co.ti.
212 c.ex ſris.⁊.c.cũ Fᷣm.
¶Mtrů trãſeat donatione.&. q ſic.c.er inſi/ io
nuatione.x.c. ↄſultationibꝰeo.ita tñ ꝙ ſi eſt lai cus nõ poreſt donarc cuicũqʒ laico aut clerico recipienti noĩe ꝓpꝛio fine lnia ep̃i.vt in.c.nul⸗ lus.⁊.cpꝛeterea co.ti.ſicut nec aliqð aliud ius ſpirituale. Si vero donareteccleſie aut loco re ligioſo tũc vᷣm aliquoſ põt ſinc lnia cpi.vt nõ. in. d.c.nullus.⁊.c.ex ĩſinuatiõc. ⁊.c.illð.⁊.c.vni co.co.ti.in ſexto.
¶ Mtrũ poſſit dari in feudũ. K. ꝙ ſic cum vn
uerſitate.c. cũ ſcðᷣm.eo.ti ſed ſ pãliter nõ.
ii
¶ WMrx vẽditione tranſferat. ke. ꝙ ſi ſpecialr iꝛ
vẽdat ẽ ſymonia:ſi emit itẽtiõc vt poſſit pñta re quẽ velitvł pᷣuare:⁊ dʒ ſpoliari ille qemit ⁊ eccta dʒ eẽ libera ß̃ʒ Inn Si vo emeret cum vniuerſitate tpaliũ qũ qbs trãſit ẽt iu ſprona⸗ tus nõẽ ſymonia 5ʒ Ho. ⁊ Lal
lris e.ti. quod vexꝝ credo cũ nõ
talia bona tpalia ꝑꝑ iuſpronatus cõſcquẽdũ: qu ſi pꝛicipair ꝑꝑ emeret cſſet ſymõia.ita nð. pa. in.c. qꝛ clericico.ri Itẽ ß Jo. an.i.c. vnico cli.vi.ſi dicat᷑ vẽdo tibi vill ⁊ inſ pronatus qð habeo in ea nõ valet veditio:ſecꝰ ſi ſimplr vẽdit villã:vt icke.paſtoꝛalis. de re iudica. t iõ emptoꝛ vcl feudatariꝰcũ acgrãt dircctũ vł vrile dñiuʒ reꝝ:ſilr acgrũt inſpronatꝰ licite ſi cut alios fructꝰ hñt.ff. de contrahen.emp.l.ĩ je ge.. dolia.
Mtꝝ vẽdẽs oĩa ura q̃ hʒ ĩ tali villa ſua itelligat᷑ vẽdere inſpronatus qð ibi hʒ. K. E no:qꝛad h vt trãſeat oʒ ꝙ es qᷓ vẽdit᷑ talis ſit ꝙẽt ſine erp̃ſiõc vniuerſitatẽ vel inſ pro⸗ natus ĩ ſe ↄrincat:ſicut ẽ villa vel caſtrũ qð in fe ↄtinet honoꝛẽ: iuriſditionẽ:diſtricti 2iuf⸗ pronatus.ff. de V. ſig..pupillus.;ᷓ. territoꝛii ß qñ dicit vẽdo tibi dia iura reſoluit᷑ hec vni⸗ uerſalis in ſingulares.ſ. vẽdo ribi hoc ⁊ illud. S ut iuſpfonatꝰ ſic nõ poſſit võdi ſic in tali vninerſali nõ cõpꝛehẽdiij. Sʒ ſi ſit aliqð vm⸗ ucrſalc qtj multa uraiſe ↄtineat vt ẽ peredi⸗ tas: bñ trãſit cü illo iuſpatro.tf. dc pe. herl.itẽ
vidẽdi.p fi.⁊ duabꝰ ſequẽtibꝰ.
Quid ſi vẽdat qs palatiũ vbi hʒ capeltã q̃ i
foꝛte hʒ multa pꝛiuilegia:⁊ multos redq itꝰtrã ſict iufpatronatus cñ palatio. K. q ſic. ar.. fi merccde.g.ſi eñ fundũ.fj de act. cmp.qꝛ ad ca- hellã nò ẽ niſi ꝑ palatiũ.ꝛũ nõ. Mo.⁊ Inn. in. c.ex litteris.co.ti.
¶ rxꝝ poſſir pignoꝛi obligari.. vcrioꝛ opio
& Inno.ꝙ non:ctiã cum vniucrſitate:qꝛ cum
q̃ nõ E 13
4
i

1
i6
i7
20
1 —
22
creditoꝛ non poſſit vti pignoꝛe ſi vacaret ec⸗
cicſia nemo poſſet pñtare.
¶ Scd infra quãtuʒ tpᷣs dʒ patronus pñtare k. cꝙ ſi eſt laicus hʒ quattuoꝛ menſes:ſi cleri⸗ cus ſex a tempoꝛt vacationis.c.eã te. decet eo· ti.⁊ cſt tex.in.c.vnico eo.li.vi.
¶ Sed nũquid poterũt variare. N. ꝙ ſic ſi cſt laicus anteq́; epᷣs ↄfirmet: vt in.c.qð aũt.⁊.c.
cũ aũt.⁊.c.paſtoꝛalis.co.ti.ſi eſt ecclaſticus pã
tronus nõ põt variare poſtq;ᷓ pñtauit.d.c.pã ſtoꝛalis.cũ.c.pꝛedictẽ.co.ti. ¶ Wtrů pñtans indignũ pꝛiuct iurc pñtandi kK. g ſi eſt clcricus g pñtat indignũ pꝛiuat᷑ ca vice.tcx.ẽ in.c.ſicur in fi.de ſupple. negli. pꝛe⸗ lati. ⁊.c.iij. de cc.edifi. Si vcro ẽlaicus nõ pᷣ⸗ uatur vt clicuur ſubtiliter de offi.oꝛ.c.cũvos hoc tenet Inno.⁊ Moſti.⁊ Ver. i. d.c. cũ vo. ⁊ archi.in⁊.ſuſcepti.de pꝛeben. li. vi.peccat 1a men moꝛtaliter ſciẽter pñtando idignũ:qꝛ in⸗ fideliter agit in officio ſibi commiſſo: vide ad⸗ miniſtratio.
¶ Vtrũ qs poſſit pñtarc ſcipm.&.ꝙ non ſcd benc filiũ dũmodo ſit idoncus.Facit.c.per ve ſtras.co.ti ⁊ ibi nõ. Bar.⁊ Mo.⁊ Pa. ponit in.c.cõſuluit. eo.ti.ſilr poſſunt pꝛeſentare vnů ex ſeipſis. Facit.l.vbi adſunt.ff. de turo.tenet glo.i.d.c.cõſuluit.
¶ Vrꝝ pñtatus a maioꝛi parte patronoꝛum ſit admittendus. he. Ma. in. c.qm̃. cotit. ꝙ aut pñtario fit ab iſtis ſicut a collegio:⁊ runc regri tur maioꝛ ps reſpectu totius capituli fm Jo. an.⁊ vide᷑ iex. in. c.eccleſia.el.i.de clcc. Au pñ tatio fit ab iſtis vt a ſingularibus vt cõiter fit a laicis:⁊ tũc admittit qui pñtat᷑ a pluribꝰ.ver bi gratia: ſunt ſex patroni:tres pñtant admit ritur qui pñtat᷑ a tribus: vt a pluribus pñtatꝰ qð benc nõð.qʒ facit ad multa.
i ¶ Wtrum opoꝛteat ꝙ ſint fimul qñ volůt pꝛc
ſcntare.he. Ma in.d.c.qm̃.ꝙ ſi agůt vt collegi um opoꝛtet oẽs vocarc:aliter poterũt cõtem⸗ pti annuliare pꝛcſentationem. Bi vcro agunt vt finguli.Fede.cõſi. xcxij. tʒ ꝙ non. Sʒ Bar. in.l.oes populi.ff. de iuſticia ⁊ iur.tʒ ꝙ ſiuc a collegio vt collegiũ eſt:ſiuc a pluribus vt ſin⸗ gulares:ↄſcnſus cſt explicanduſ důmodo mna iꝛ ꝑs pꝛcmdicet minoꝛi:ſemper debent ſimł cſſe ꝑ.l.iuriſgentiũ.ff. de pac. ⁊ hoc ẽ vcriꝰquo ad vocationẽ:qꝛ foꝛte ſi fuiſſcnt pñtes indu⸗ riſſent ad ↄſenſum alteriꝰ.⁊ pꝛo hoc facit.c.ij. ⁊ qð ibi no.de arbi.li.vi.—
Sd ꝗd ſi duo im̃ ſunt patroni ⁊ duos pꝛe
ſentant.k. Jo. an.in. c. cũ aũt. eo. ti. ꝙ epᷣs pote rit quẽ volucrit coꝝ iſtituere:⁊ ẽ bonagl.in c. ſi plurcs.xvi.q.vij· hoc tʒ Inno.in.c.i.eo.ti. ⁊ Caldc.⁊ Lar.in.d.c.cũ aũt.⁊ Pa.i.c.eã te.co. ti.⁊ plʒ.ʒ alij cõtrariũ tencani. ¶ Mrrũ patronus poſſit aligd exigere: puta aſiquos cereos in cognitionc iuriſpatronat. kK. pa.in.c.pꝛeterea.co.ti. ꝙ nõ niſi tꝑe funda⸗ tõis a dioccſão iſtud fuiſſʒ ſibi reßuatũ nec va let ſi ipe pronꝰfũdãdo ſibi aliqð huitiũ reuet niſi epᷣs auẽtẽ pᷣſtiterit: vñ ſi eps auẽteʒ pꝛeſti⸗ tiſſet poſſet tale ius vendere ti. remanẽte apð eũ:⁊ hoc credo vex ſi dedit dotẽ pinguẽ ⁊ abũ dãtem:ſecꝰ ſi ſolũ neceſſariũ ad ſuſtẽtationem miniſtroꝝ:qꝛ tũc nullũ ſeruitiũ poterit fibi re⸗ tinere Itẽ nõMa.in. c.i.de cen. Fallit hoc ꝗů locus religioſus ꝓpꝛijs expẽſis eccieſiã edifi⸗ cauit qꝛ tũc talis locꝰ hʒ ĩi ea oĩa tꝑalia ſẽ eÿr ſpũalia. vt de pꝛiui. c.ix.⁊ plãtare ⁊ ẽt iuſpñtã di. de ſupple. negli.pꝛela.c.ſicut.
—
¶ Mtx liceat cierico ſuſciꝑe eccleſiũ de manu 14
laici patroni.&. Pa.in.c.pꝛeterea.co.ti. ꝙ nõ. ⁊ ſi facit peccat nioꝛtalr:⁊ lʒ non ſit ſuſpenſus ipſo iure:tñ debet cõmunione pꝛiuari Ex quo mnfert Ma.ꝙ ſi ralis impetrat a papanon ex⸗ pᷣſſo ꝙ pꝛius habuit a laico nõ valet. Ex quo dʒ cõmunionc pꝛiuari.vt in. d.c.pꝛeterea.⁊c. poſtulaſti.de reſcrip.
—
¶ Mtxꝝ lacus edificans capellã in cccieſa: ꝛ6
⁊cã̃ dotãs acgrat ſolum ſibi iuſpa. an ecdefia fimul.&. Pa.in.c.ad audiẽtiam. de ec.edi. ꝙ eccleſia fimul:qꝛ nõ põt negari qui eccleſia po nat fundũ ex qua datione iuſpatronatus dcd⸗ ritur.c.pic mẽtis.x vi.q.vij.⁊ iõ fimul ↄcurret cũ laico in pñtatiõe Gilr ſi ericus cdificat ex bonis eccleſie capeiiã non ipſe vel parẽtes eius acquirũt iuſpatronatus:ſed ſolů eccleſia ex cuius bonis ẽ edificata.
¶tx cr delicto patris publicatis oibus bo 1
nis eius pꝛiuctur filius iure patronatꝰ qð ha bebat pr̃. h. ꝙ ſi publicatio fit ab iperatoꝛevt iudicc ſeculari nð pꝛiuat iure patronatus nec ꝓ aliquo crimine ẽt leſe maieſtatis.pot impa
toꝛ pꝛiuare laicum ipſo q hʒ iſtuda papa. Jla
nð.glo. ⁊ archi. in. c.filijs. xvi.q.vij. Intellige hoc verum qñ nõ eſt in aliqua vniuerhtale ſe culari: q ſi cſiet ex pꝛiuatiõe illꝰ vniuerfitatis ſecularis trãſiret.⁊ vide bo.glo. in.c. ſaris pcl⸗ uerſum.lvi.di. que dicit: ꝙ licet pr cõmiſerit crimen leſc maieſtatis. Ex quo filij efticiituri fames l. quiſgs. C. ad..iul.maie. vi. qůñ quis
punt uin nim un tiuiſu
Uh ſpimein inanini untin ſiuin iiym uinict kunm

—
—*
—
⸗
—
—
cum militibus.Filij tñ clerici non efficiuntur ifames:⁊ non perdunt beneficia: ⁊ ſic nec iuſ⸗ patronatus:etiã filij qui non ſunt clerici niſi cũ vniuerſitate.
17 WQuid ſi laicus hʒ iuſpatronatus cuʒ eccle⸗
ſia ſimul habebit ne fer meſes ad pñtandum K. hm Jo. an. ⁊ Archr in. d.c. vnico · eo. ti.li.vi. ꝙ ſic. ita ꝙ rõne comunionis pꝛiuilcgiũ ecclic tranſibut ad laicũ: ad inſtar eius qð dr de co 9 hʒ rem cõcin cũ pupillo que non põt vſucapi vel pꝛeſcribi ꝑꝑ pupillũ.vt in. ſicõem.ff. quẽ⸗ ad.ſcr.a. ita per ccclefiã conſequit᷑ qð ꝑſe con ſequi non poſſet. de cõceſ· pꝛeben.c·pe. Idẽ dic quando ciericus ⁊ laicus hñt pñtare ꝙ habet tpᷣs ſex menſium ſm Ma in.c.cam feco. ti. qꝛ maius dignũ trahit ad ſe minus dignuʒ.c. ꝙ in dubijs. de cõſe.ec.vel alta.⁊ hoc tʒ Jo.an.iʒ
Bßiter itellige de patrono eccleſiaſti
co qui hʒ iuſpatronatꝰ rõne cccleſic:qꝛ ſi habe retròne patrimonij eſſet idem ꝑ oia ſicut ĩ lai co ſic ⁊ in clerico.c.cũ dilectus eodem.⁊ glo.in c. fico.ti.nð. Pa.in. d.c.cam te.⁊ in.d.ccum aũt.quod nõ. Aſt eſt hitus virtu K licid t põt accipi q̃ttuoꝛ modis Fm Ricar.i.iij. di.xxxiij ar.v. q.ij. Mꝛimo cõmuniſſime.ſ.ꝓ qualibet recti tudine animi:⁊ ſi queiibet virtus eſt iuſticia quedam.⁊ ſic diffinit᷑ ab Anſel.li de vcritatc. crij· Juſticia eſt rectitudo volũtatis ꝑp ſe ſer⸗ uata/ Becũdoꝓ rectitudine per quã ho unſtifi catur i cõſpectu dei.ſ pꝛo charitate ⁊ ſic diffi⸗
nitur ab Aug. li. lrxxiij. q.lxi.iuſticia que ꝑce⸗
tcra diffundit᷑ eſt dilcctio dei ⁊ pꝛoximn Ter⸗ tio ꝓ qualibet virtute oꝛdinata per muſticiam legalcm ad bonũ cõe:⁊ ſic eſt idem cũ qualibet virtute:differens tñ ̃m rationcm. Quarto ꝓ habitu determinante volũtatem ad firmirer volendum ſcruare rectitudineʒ debitã in opa
„
tionibus que ſunt ad alteruni. Et hoc dupir
ut.aiterũ vt eſt ꝑſona ſingularis:⁊ ſic eſt iu⸗
ſticia particularis diſticta per eſſentiam ab a⸗
⸗
lijs virtutibusq ſic põt diffiniri. Juſticia ẽ cõ
anð ⁊ perpctua volũtas ius ſuim vnicuiq; tribuens.f. de iuſticia ⁊ ure.l. inſticia Alio
modo ad alteꝝ:qð cſt cõitas:⁊ ſic eſt inſticia le
gli:⁊ h eſt oĩ virtuti generalis inquãtũ pꝛe
ꝙit oia cxterioꝛa cuiuſtibet virtuti ad bonũ cõe referrim ꝙ vult philoſophus. v.ethic. ir Eſt tqmẽ vna vmrtus ſpãhs diſtincta ĩcẽn⸗ tia ab alijs virtutibꝰ vñ nõ eſt gencralis alijs
8
cpi in ſpůalibus:ſccus
—
21 ꝑ pꝛedicationem:ſed ꝑ virtutẽ.
¶ Due ſũt partes ei ſubiectiue.K. ſm pßʒ. v. 1
cthi. due.ſ. cõmutatiua que dirigit vn pꝛiua- tã ꝑſonam ad aliami his qᷓ ↄſiſiũt mutuo int duas perſonas ad inuicẽ, Alia diſtributiua qͥ ẽ oꝛdo ciꝰqð ẽ cõe ad ſingulas perſe onas queʒ dirigit iuſticia diſtributiua cõmuniũ ſʒ Ppoꝛ tionabilitatem. fi impij quattu E ſti lcqtio oꝛ requirit.pᷣ num motů liberi arbitrij: cõtritioncʒ animi. Infuſionẽ gfe:⁊ remiſſionẽ i dr a laos grece ⁊ latine lcuS pploim Ji veche ⁊ ſũt illi g pñt hrc vxoꝛẽ po idere ꝓpꝛi
um de qbus.xij.q.i.duo.
¶Ptrum laicus poſſit cẽ pꝛocuratoꝛ vcl ſin⸗ 1
dicus rerũ eccleſiaſticaꝝ.k. Ma.inc. deccrni⸗ mus · de iudi vollectariꝰ vicit ꝙ generalis ad⸗ miniſtratoꝛ cẽ non põt loco pꝛelòti abſentis: vel illius g reputat᷑ abñs vt ẽ minoꝛ vt in.c.ij de eta.⁊ qua.oꝛ Scd ſi pꝛclatꝰ pꝛeſit ſpiritua- libus bene põt cõmitticura tꝑahũ laicis:ma⸗ rime vbi clericus nõ repcritut doncus. allat nõ. per Innocen. qui dicit ꝙ laicis gencralis adminiſtratio cõmitti non põt ita vt ſup oẽs dñentur:ſed ſpãlis quarũdaʒ reꝝ adminiſtra tio põt:ita vt ſuperioꝛ admiſi ratoꝛi rñdcat:⁊ plʒ pa.ꝙ allat glo.in.c. iudicatum. lrxxix. di.⁊ idco dictũ. deccrnimus logtur ꝙ non põt cẽ Fcœhomus.i.habere gencralẽ adminiſtratiõʒ
omnium bonoꝛum cccicſiaſticoꝝ tã tempoꝛa
liũ q; ſpůaliũi⁊ ſic pꝛeſit oĩbus ſcd benc poteſt et vconomus eccłe in tpalibus.c.in noug.xvi. vij hoc idẽ tʒ Baſpar de cal.⁊ Poſt.⁊ Jo. an in.c.vnico. de ſindico. ¶ Vtrum poſſit eſſc pꝛocuratoꝛ ccrici laicus ad eligeñ. K. q non. vt no. doc. in. d.c.dcccrn i⸗ musiqꝛ vbi hʒ cxerccre actum ſpiritualẽ iudi- cio ſuo non põt cõſtitui laicus: vt no. Jo.an.i Icgula qð alicui ſuo non ʒ. de reg.iur.li.vi. kt ſic limita, c.i.de pꝛocura.li.vi.vt folum habest locum ĩ iudicialibꝰ:vbiẽt in cauſis ſpũalibus admittit᷑ ad agendũ ⁊ defendendũũ. ¶ Vtrũ poſſit laicus eſſe vicarius cpi.he. Fm doc· ꝙ non: vt nõ.in. d.c.in noug.⁊ in. d.ccõtĩ iꝝ de arbi.⁊ in.c.vno de findico. Facit glo. in deccrnimus quc dicit ꝙ cauſe pũaſcs nõ poſſunt cõmitti laicis ẽt tanqᷓ; delegatis per epm· Et hoc intelligo 2 nõ poteſt eiſe vxariꝰ icps hzʒ iur iſditioncm

tꝑalcʒ in loco: qꝛ bene põt laicum fuum vicari um facere. vt in.c. fi. ne cle.vel mo. li.vi.ſed in ſpůalibus tenẽt doc.ꝙ nec etiã clericus coniu
gatus.c. Johes. de cle.cõiuga.⁊ in.c.vnico. de cle.couuga.li. vi.
4 ¶ Ptrum laicus poſſit pꝛedicare.& Paid.
c.decernimus.qꝙ ſic ſi cõmittatur ci ab epiſco po vide bo.glo.xcvi.di.c.benc quidem.facit.c. cum ex iniuncto.de hered.vide glo. in.c.adici⸗ mus.x vi.q.i.ſed non teneas dum dicit ctiam Muliercm. Atri g Frec idem eſt qð religio 3 latine ᷣm Aug. x. de ciui⸗ tate dei.c.iiij. vnde dicit ibidem ꝙ cul⸗
tus ded debitus quattuoꝛ nominibus noiĩat᷑.
duobus apud grecos.ſ. atria ⁊ theuſcbia.i.
cultus diuinus vel bonus⁊ duobus apud la⸗
tinos.ſ.religio ⁊ pietas:qui coneſpondẽt pꝛe⸗ fatis duobꝰ differt tñ latriaꝓpꝛic a theuſcbia qꝛ hec reſpicit cultum dei interioꝛem qui pꝛo⸗
pꝛic pertinet ad virtutes theologicas ſʒ latria
reſpicit ſeruitutem extcrioꝛẽ que pertinet ad iuſticiam: vt clicitur a ſancto Bona.in.iij.di.
ir.q ij. ar. iij. ⁊ ſic eſt virtus cardinalis ꝓpꝛie:⁊ quando aliqui doc. dicũt ꝙ eſt virtus theolo⸗ gica intelligitur Fm qð ẽ theuſebia.
¶ Qui ſunt actus latric..qꝙ ſunt due ſpecieſ actuuʒ latrie. Mꝛime ſpecici actus ſunt illi qͥs
pꝛoducit mncdiantibus virtutibus quibus im perat oꝛdinans cos in deircuerẽtiam:⁊ ſic re
ligionis actus per modũ umperij ponitur Ja co.pᷓ eſſe viſitare infirmos:qui eſt actus elititꝰ a miſcricoꝛdia ⁊ immaculatum ſẽ cuſtodire: g elicitur a tempcrantia. Secunde ſunt illi quos pꝛoducit per ſe ⁊ immediate per quos homo
oꝛdinatur tm̃ ad deunix⁊ inter hos habet ali. quos interioꝛes tanquam pꝛincipales:⁊ per ſe
vt cſt denotio ⁊ oꝛatio. Iliquos vero extcrio
res qnaſi ſecũdarios ⁊ oꝛdinatos ad itcrioꝛes quibus ipſa vtitur quaſi fignis ad ercitañ.inẽ tem ad actus ſpũales:⁊ in aliquibus hoꝛnʒ ex⸗
terioꝛum coꝛpus ad venerandũ deo exhibetur vt in adoꝛatiõc. In aliquibus vero deo de re⸗ bus exterionhus offertur:⁊ hoc vcl pꝛomittẽ⸗
do vt in votis vel ĩ dãdo:vt in ſacrificijſ:obla
tõihus:pꝛimicijs:decimis ⁊ huiuſmodi. ¶Wtrum ſacrificium ſit latrie.ſe. q triplex ẽ ſacriticiũ:pꝛimũ bone oꝑationis?⁊ iſtud eſt
5 omniũ virtutuſi. cõᷣm oꝛationis:⁊ iſtud vir⸗
tutum theologicaꝝ eſt.tertium ẽ unolationis t iſtud cſt latric ſpeciale.
e in quo differt a fure. k. Btro latro furat᷑ de die: ſed de nocte Jura tñ ſepius vnũ ꝓ altero accipiũt:vt pʒ in.c.i.de homicidio.
¶ Quis dicat᷑ publicus latrovel depopulato: i
agroꝝ.vide.j imunitas.ʒ. xxij. Audemium u ——— 111 lutio quiqᷓ⸗ geſime ꝑtis vel extimatõis rei fiend dño ab eo qui de nouo acgrit emphitheoſim: de quo dic. vt.j.emphitheoſis.F. xxxiiij X ct Ori 8 officium ẽ lectiones Ppnunciare:⁊ ea que pꝛophete pꝛonũciauerũt populis pdi- care.xv.di.perlectis.⁊.xxi.di.cleros.
¶ Quo mõ dʒ oꝛdinari habet.xxiij. di.c.ecto i ſed melius ĩ paſtoꝛali epoꝝ.
— quid ẽ.K.ꝙ eſt do Egatum natio guen ſtatoꝛe relicta: ſed ab herede pꝛeſtanda
qi debet poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis:⁊ poſt aditã he rcditatẽ ab herede colligit᷑. inſti.de le. q.i.⁊ ho dic fideicõmiſſum ⁊ legatum fere idem ſunt⁊ fere adequata ſunt:⁊ ꝗcqd iuris ẽ in vno etià in alo.ff. de leg.i..i.ſed fideicõmiſſum dictum
ẽ qꝛ olim fidcicõmiſſa pẽdebãt ex fide verẽdi
⁊ ideo fideicõᷣmiſſarij dicuntur quibus legata ſoluẽda fideicõmittunt:dicũtur ẽt teſtamẽto rũ cxecutoꝛes. ¶ Quis põr legare.· K. ꝙ ſolũ illi gpñt teſtari i f. de leg.i.leij.⁊ q pñt teſtari.vide. j. Teſt̃ y.i.⸗ Acgatũ.n.rclinqui non pot niſi in teſtõ:velco dicilio. Mñ teſtari codicillari:⁊ legare ad hoc equipollent:vt qui poteſt vnũ poſſit ⁊ reliqui ff. de iure codicil.l.diui.ð.codicillos is vomuʒ Fallir hoc in legatis ad pias cauſas:vt.j.leg tum.ij. ð. vij. ¶ Mui põt legari.kK. ꝙ regulariter illi ſoliqui 1
põt hercs inſfitui:⁊ ꝗ põt iſtiri. vide.&. heres
S. xxv.⁊ ꝙ. I.ſit pſonã certa.alr non valet.· vul go.ff. de ſtatu hoium. Fallit tñ hoc in aligbus caſibꝰ de qbꝰin.. ſcquẽtibꝰ ⁊ legatũ.ij.q.ij ¶ Sed nũgd pater poſſit legare filijs ſpurjs 3
rarione aliſnẽtoꝛum vcl rclinqucre dores fii
bus ſpurij:cũ dos ſuccedat loco alimentoꝝ q tamen ſpurij nõ poſſunt iſtitin hercdes.h. ꝙ ſic ſᷣm Bar.i aui.ex cõplexu.C.de ince. nup · V de.ð.filius..iiij.
¶ Mtx fratribus minoꝛibus poſſit legari k. 4
„
ꝙ ſic cic. exiui.de verb.ſig. cupienics důmno⸗
„
do non ſit valoꝛ hereditatis vcl tanta cius s
inn itic jun ſi ſim iilohh
unuii nnm iilum iulu aum Runi aun no unnn nhu
W
in Ijn
At
in au
3
Ajn

. S ——
——
7 0B
ꝙpꝛeſumat fieri in mõ ⁊ foꝛma legati fraudu leEterp ſ ucceſſiõe hẽditatis de qñ ſũt capaces. ¶ Vtrũ cũ legat fratribus mẽdicãtibus an niuerſarium perpetuũ liccat eis recipe.he. ᷓᷣm Me. de pal.in epla ad magiſtrũ oꝛdi. pꝛedica⸗ toꝝ g ſic. recipiendo gratis ⁊ petẽdo cᷓ iudi- cii: qꝛ hoc non ẽßfe rẽdditus:ſedi iudicio pe⸗ tere ea tanq; redditus fibi debitos ẽ cõtraꝝ⸗ feſſionẽ coꝝ. Idè dicit de cenſibꝰannuis ac ẽt de redditibus fratrã ad vitãxarincrius oꝛdi nis minoꝝ generał in ↄſti. dicit ꝙ nõ lʒ fratri binducere dliquẽ ad talia leggta faciẽda ꝙ ſi facta fucrit in iudicio nõ peiꝗttquaſi tacite ĩ⸗ nuat qð dicit petrus:ꝙ ef iudiciũ peti poſſũt ꝑmodũelemoſyne. Vec obſtat qð dicit alig nõ licerẽ:niſi qñ dans ſe eirſt nõ tencri ſe ad ra lia dãda ⁊ tñ ex ſua liberal tate dat: qʒ licet in ↄſcia ille teneat mqð.j. dico:⁊ ꝓpterca det: nihilominꝰ frẽs ea peterc pñt ei iudiciũ ꝑmo dũ elemoſynẽ:ſicut iceret petere elemoñ nam ab illo ꝗ hʒ vitra neceſſitatẽ ſui ſtatus:ꝗ qᷓ;uis ipſe teneat᷑ facere clemoſynã nõ tñ per ſegt g frater minoꝛ nõ poſſit ab co petere Aduer⸗ te tñ ꝙ annuos redditus ad modicũ tpᷣs.ſ.de⸗ cẽ annoꝝ legatos pñt peterc mẽdicantes i iu⸗ dicio exceptis fribus minotibꝰ:g lʒ de talibus ſint capaces:nõ tñ pñt in iudicio taliã ꝑ ſe pe tere.vt un.d.cle. exiui.y.vcx.de ver.ſig Simi⸗ liter ſunt capaces annui redqitus ẽt int erpe⸗ tuũ qñ eſt ad certum vſum diuini cultus:puta binũ pꝛo miſſis:frumentũ pꝛo hoſtijs fiendis
hmõtßm. d.Lar.in.d.ᷓ. ⁊ Federi. de ſe. ſecus
P victu vel veſtitu. ₰ Mtrũ gs poſſit legare ecclefie ↄſtruẽde. K Ma.in. c.nos quidẽ. de teſta.ꝙ ſic.ſcd non do nare: qꝛ nõ valet donatio facta loco cõſtruẽdo abbate ſanc. de re iudi.li.vi. Rõ duerſitatis ponitur a Bar.in.l.ſeruos ad cuſtodiam.ff.ð ali.⁊ ciba.Ic· qꝛ donatio requirit perſomam ⁊ ſciam.ideo abſenti licet poſſir donari nõ tñ fit dñs anteq; ſcidt ⁊ cõſentiat: ab ſenti.ff. ðᷣ do⸗ na.c.ſi tibi abſenti.de pꝛebẽ. li. vi.⁊ etiq̃ iccrte En one poteſt legari dũmodo ex cuentu poſ⸗ certificari.l.cij pater.. ſurdo.ffde le.ijꝰſecꝰ ſicertificari nõ ſ cuẽtu:qꝛ nõ poſſet ei le⸗ gari. vt no.glo.in. d.c.nos. trum legatum factuʒ eccleſie ſancte Ma riecum plures fint ſit nuilum.. Panoꝛinc. indicante de teſta. q non. ſed dabitur eccleſie parrochiali ſi ſie nominatur:vel pauperioꝛ qᷓ
tale habet nomen. Bl. vero in. d.c. nos quidè dicit ꝙ ſi nulla eccleſia ſancte Marie ſit i loco dabitur eccleſie cathedrali:vt nò.in glo. pꝛefa ti.c.indicante. facit.l.que conditio.f̃ de condi. ⁊ demonſtra.vbi ſi teſtatoꝛ mandauit aliquid fieri in foꝛo ⁊ non dirit in quo itelligitur de fo ro illius municipij vbi ha bitat:⁊ hoc de aucto ritate epiſcopi ⁊ execu toꝛs: ſimiliter quando legatur eccleſie fiende ⁊ nõ dicitur de loco:epi ſcopus ⁊ executoꝛꝓuidebũt de loco vbi debe at ficru⁊ hoc fauoꝛe pie cauſe niſi aliter cõſtet de mẽte teſtatoꝛis. ¶ Quid fi legatarius moꝛit᷑ ante conditionis cucntum.K. Ma.in. d.c.nos quidem.qꝙ aut le gatum ẽ factum perſone intuitu ſcu contem- platione animẽ puta qʒ alie perſone fuiſſet re⸗ licturus: tunc deficiẽte illa ꝑſona debet cõuer ti relictum ad alium pium vſum vt voluntas defuncti in effectu impleatur:ſicut dicimuſ in legato facto ad aliquid faciendum in ciuitate ph perpetuam memoꝛiã defuncti: ꝙ alibi fiet ſi in loco vbioꝛdinauerat fi᷑ri non poſſit:vt.l. legatum.ff. de vſi ufruc.lega. Si vero relictum fuit contemplatione perſoncvel collegij certi non habito reſpectu ad piam cãm tune defici ente legatario expirat legatuʒ ⁊ remanct apð grduatumvt inI.pater..tuſchulanus ff de lega.iij. C.de cadu.tollen.I.vnica.ʒ.ſi autem a liquid ſub conditione. Si auteʒ dubitatur an habuerit reſpectum ad animam vel ad perſo nani:tunc in dubio fauoze religionis debemꝰ pꝛeſumere ꝙ ad piam cauſam reliquerit. arg. l.ſunt perſone.ff. de reli. ⁊ ſumpt. fune. Et hoc nõ.⁊ ſcquitur Barto.in.d. tuſchulanus. Et hec deputatio ad alium vſum pium debet fie ri de conſenſu epiſcopi ⁊ heredis ſimul. d.l le atum.⁊ nð.in cle.quia contingit de reli.do.⁊ acit ad queſtionem legati facti puellc pꝛo ea
maritanda que moꝛitur: an ſit dandum alteri quia ſi factum cſt intuitu perſone:puta qꝛ ſer⸗ uiuit ⁊ huiuſmodi non dabitur alteri. i Vo intuitu anime ſic dabitur alteri. ⁊ ſilr de quo cüc; legato quod nõ poteſt cõſcqui ſuum cffe ctum. Quod nõ.
Wtrum legatũ factũ duobus re diunctis ſi vnus repudiat: vel moꝛiatur viuo teſtatoꝛevl depoꝛteĩ ⁊ hmõi: accreſcat alter K. Pe. de pe rulotractatu de canonica poꝛtʒõc eÿi ꝙ ſic.i. re coiuncti. ff. de le.iij. ⁊. I.vnic. his ita.C.de
cadu.tol.nõ qůt accreſcit coniunctis cognatòc

t
legali. l.mulieri ⁊ titio.f. de condi.⁊ demonſ. ⁊ dicũtur verbis ⁊ re coniunctis:puta gñ ſti⸗ ehus legatur petro ⁊ martino re tantum cuʒ diuiſim:puta lego petro ſtichum meum. Iteʒ lego martino ſtichuʒ meunvr inſti. de le.ſi eadẽ res. in tex.⁊ in gl Item verbis ⁊ non re qñ titio⁊ ſeio lego fundum equis poꝛtionibꝰ ⁊ pꝛefert᷑ cõiunctus verbis ⁊ re.alijs coniun⸗ ctis re t̃. Sed an ↄiunctus verbis tantũ pꝛe ferat cõiunctis re tm̃ eſt opinio diuerſa: ſʒ dic eqᷓlr veniunt.vt no. in.d.l. re ↄiũcti. io I Auid de legato facto ab aliquo alicui ecce ſic fub cõditione.ſ.ſi ibi ſepeliatur qui legãs moꝛitur cxcõicatus ⁊ non ſepelii ibihe· Bar. poſt diin. l.miles.. ream. ff. de adul. ꝙ nihilo mnus ſoluetur legatũ eccle.cũ facto legantis ⁊ eius culpa acciderit ⁊ ſequitur Bal. in..ſigs ad declinandũ.C. de epi.⁊ cle.⁊..i.C. de his qᷓ̃ pene no.facit tex. no. in.I.nulli.C.de epi.⁊ cleri. Ratio qʒ ĩ legato ad pias cãs attẽdit᷑ vuplex fauoꝛ.ſ.legãtis ⁊ cui legat:Iʒ ergo in notoꝛio poccatoꝛe ceſſet fauoꝛ aic eius:non tñ ceſſat fa⸗ noꝛ ecclefie cui reliquit. Item qʒ illa conditio ẽ impoſſibilis:⁊ ideo nõ vitiat legatuml.obti⸗ nuit. ff. de cõdi.⁊ demon. 11 ¶Quid ſi legat᷑ alicui aliqd ſub cõditione:ſi pabuerit liberos vtrũ ſi ingredit religionẽ de beat hre. dic ꝙ ſic. vt.ð.dixi heres.I.xiiijjcũ ſc.
11 C Sititio pecunia legata fuerit:⁊ eius fidei⸗
—
nec dñs eum vendere velit nihilominus lega tů capiet: qꝛ per eũ non ſtat quominuſ fideicõ miſſum pꝛeitet Mã ⁊ ſi ſeruus moꝛtuus eſſet
alegato nõ ſubmoucretur.ſi titio. ff. de leg.i.
iʒ ¶ Si in fingulos annos aliquid alicui legarũ ſit plura ſunt legata ⁊ pꝛimi anni erit. purum ſequentium conditionaleſ.ſi viuat:⁊ ideo eo moꝛtuo nõ trãſmittetur ad heredem.l.ſiĩ ſin⸗ gulos.ff. de annuis legatis.
14 TQuidã teſtamẽtum faciẽs legauit filie ſue nupte.x. ducatos ꝓ quolibet anno pꝛo veſtimẽ tis vt ĩduat ſe:que fila ſtetit per quattuoꝛ an nos ꝙ non induit ſe:nec a fratribus pecuniã ipſam petijt. Qucritur an poſſit petere pecu⸗ niã pꝛeteritoꝝ annoꝝ.K.ꝙ nõð.ar.l.quidam pᷣ dia. ff de vſufruc.lega.
15 Quid ſi legatarius moꝛitur ante leganteni ſ. ꝙ deficit legatum:⁊ rcmancbit hercdibus legantis:ſccus ſi moꝛcretur poſt moꝛteʒ teſtã
tið:ſed anteqᷓ; hẽs adiuiſſet hereditatẽ:qꝛ tunc debet̃ heredibꝰ legatarij.l.vnica..ſed vt ma⸗
cõmiſſum ſit vt alienum ſeruũ manumitte ct
nifeſtet᷑.c.de cadu.tollen. ¶TMhtrũ legatum factũ ep̃o pꝛelumet᷑ factum i ↄtẽpiarione eccleſiẽ. h. Ma.i.c.rcquiſiuiſt.de teſta.qꝙ in dubio ad cõiecturas eſt requrrendũ vt ſi eſt factum ci a ꝑſona cõiuncta ion pꝛeſu mat:qᷓ;uis dixerit relnquo h epᷣo. Silr ji dice ret relinquo dño Joanni nõ expꝛeſſo epoꝛ⁊ ſic erit ſuũ:⁊ ſuccedũt pꝛopinqui ab iteſtatoc.q nos. de teſta. Si vero ab extranco legitur ſic pꝛeſumit᷑ factũ contemplatione eccleſie Ideʒ dic per omnia de quocũq; habẽte adminiſtra tionẽ ſeu pꝛelationẽ in eccla. Et nõ hic: ꝙ ad miniſtratio verificatur nõ ſolũ in co ꝗ hʒ ali⸗ quã dignitatẽ:ſed etiã in quocũm; pꝛclato lar ge dicto. vi eſt hñs ecckaʒ curatã:⁊ quilibet g pʒ miniſteriũ in eccleſia ſeparatum a cõgrega tione. ꝓpterea canonicus nõ dr̃ habere admi niſtrationeʒ:vt nõt Panoꝛ.in.d.c.requiliſti. Irem no.ꝙ extraneus hic accipitur qui non ẽſt ei Ziunctus in quartogradu affinitatisvel conſauguinitats:vt eſt tex. in aui.licẽtia. C.de epiſco.⁊ cle.in aui.de eccleſia.titu.ð.interdici⸗ mus Idem glo. xij. q.iij.c.i.⁊ ẽ cõ̃is opi. qᷓ;uis alig alr teneãt:vt.ð.clericus.xiij. ʒ. v. ¶ Vuius contemplatione pꝛeſumetur legatů 1 factum non habenti adminiſtrationem inec cleſia qui tamen eſt eccleſiaſticus.. Paid. c.rꝑquifiſti.qꝙ in dubio pꝛeſumetur factumi⸗ tuitu perſoni ſi talis poteſt habere pꝛopꝛium Si vero non poteſt habere pꝛopꝛium: pula q religioſus:ſic pꝛeſumitur factum intuitu mo⸗ naſſerij ſeu cccleſie. Facit.l.deo nobis.C. de c⸗ piſco.⁊ cleric.vnico. xviij. q.i Et ſic quãdo fa crů ẽ intuitu eccleſie nõ poterit diſponere nij ſicut de alijs—— nõ. ¶Mtrum legatum factum filiofamilias idu is bio pꝛeſumatur factum ituitu patris.. Na. in. c. Raynutius. de teſta. Barto. in. lcum ali⸗ quis.C.de iur. delibe. dicitq; ſi fit per iſta ver⸗ ba:lego filio Martini.non intelligitur conle platione:patris maxime ſi expꝛimat᷑ nomenfi lij:puta titio filio Martini:⁊ nomiatò pallis intelligitur facta cã demonſtratiõis. Nec ob dicta..cum aliquis: quia loquitur in ſeruo· quia expꝛimitur qualitqs que ſi cſſet vera de iure acquireretur domino legatum?? ſic vi⸗ detur contemplatione domini factum Sed ſecus in filigs! quia filiatio non facit felicu acquiri patri: quia poſſet eſſe emancipãtus ⁊ marime hodie cum in aduenticijs qcqurꝭ⸗ tur filijs pꝛopꝛictas:ſed ji ficret de patre men

¹9
tiorde patrii prãte idẽ eer ſicur de ſero ſʒ de hoc dubitat Ma qꝛ filiatiõis q̃litas nõ im pedit ꝓpꝛietatẽ atquiri filio:⁊ iõ vf ꝙ ſolum vſuſfructus acquirat᷑ patri.
¶Ptrum legatum factum canonicis oibus talis eccleſie etiam ſi expꝛimantur noĩa pꝛeſu⸗ matur eccleſie contemplatione factum.i. do. Metrus vbi. ð.g ſic.per..ciuibꝰ ff. de reb. du.
vbi dicit tex. ciuibꝰciuitatis legatumvel fidei
commiſſum datum ciuitati reiictum videt᷑:qð
Vcrum eſt hi glo.niſi ſit datum vt ſingulis:
q non acquiritur ciuitati.ſed ipſis ciuibus. fa
cit..annus.ᷓ.a titia.ff. de annuis lega.ſecus ſi
vninð habẽti adminiſtrationẽ vel pꝛelationẽ qui eſt ſimplex canonicus:qꝛ ſibi acquirei nõ
ecclcfie vt diri:⁊ hocverum niſi pꝛobaretur ꝙ
intuitu eccleſie legatũ fuit. vel niſi legatarius
fraudem adhibuit. d.c.requifiſti. in fi. Facit.l.
nõnunqᷓ;.ff. ad trebel.
20 ¶ Mtrum cum legararius non poteſtvti lega
i
mu
8 22
—
uio: vt in. d.l.ſi quis titi
to niſi reſpectu eccdeſieputa legat quis iter ꝓ fundũ ſuum clerico quo vadat 4 ecclefiam i⸗ telligatur contemplationc eccleſit in dubio.kK Me. vbi.. ꝙ ſic. ⁊ ſic acquiritur eccleſie.⁊ ita ĩ telligitur quod no.gl. in.i.non plures.C. de ſa. ſan. eccle. ne legatũ ſit inutile. vide qð no.doc. in.Ii.C.de ſac. Jan.ec.
Quid ſi quis leget ſic. lego Petro ⁊ filus e⸗ ius poſſeſſionẽ vel aliud.h.ꝙ Metrus habe⸗ bit medietatem.⁊ filij eius aliq medietatẽ cõ⸗ ſcquenter᷑.ff. de vſufr. accre.I.fi quis titio. ⁊ de teſta.c. Raynaldus.in glo.vnde nõ refert ĩß ſu ſiue legetur titio ⁊ mcuio vel titio cũ me⸗ ð nõ.
¶Quid põt legari.&. ꝙ fes teſtatoꝛis ⁊ res heredis nec refert an ſciuerit vel ignoꝛauerit eſſe ſuam vel heredis.vt inſti. de lega.. ſi quis rem ſuam.
¶ Sed ng4 res aliena a teſtatoꝛe poſſit lega ri. K. ꝙ ſic. ñ ſciebat teſiatoꝛ eſſe alienam:⁊ he res tenctur eamemere ⁊ pꝛeſtare:vel extima⸗ tionem ſoluere ſitalis ſit que extimari poſſit: vt inſti. de le..non ſolum.⁊.ᷓ. qð autem.cum tali diſtictione ꝙ aut reſ que legatur erat teſta toꝛ pignoꝛata:? ſic in ca hʒ ins ſolũ.⁊ tũc non pꝛeſumitur miñ legatum niud jus eſſe qð in ea habebat: ⁊ ſic nõ dabitur extimatio. vt in.I.ſer ni electione.ff. de le.i. Aut res legata erat res teſtaroꝛi cõmunis ſimul ⁊ altcri:⁊ ſic intelligit ſolum legaſſe ꝑtem ſi uam:niſi diriſſet totam ta lem remtqꝛ ſic extimatio debetur:vt no. Bar.
„
2i5 in. l.cum alienam.C.ve lega. Autres omnino eſt aliena: ⁊ tůc ſi eſt beredis debetur res oĩno tex.eſt in.l.vnum ex familia..ſi reʒ.ff. de le.ij. Si vero nõ eſt heredis ſed alterius ⁊ ſi ſciẽter legauit debetur extimatio vel res dicta.d.l.cũ alienã: vñmodo ſit talis cuius cõmertium ha beri poſſit:als eſſet inutile legatum:puta ñ le⸗ gat̃ res ſacra vel pꝛicipis.I.apud iulianum.ff. de leg.i. Si vero legatur ignoꝛanter aut extra⸗ ncoꝛ⁊ non valct:aut cõiuncte pſone cui alias fuiſſet relieturus ſi ſciuiſſeteſſe ẽt alienam de⸗ betur extimatio.d.i.cum alienqᷓ. ⁊ Bal. in.I.i. C. de ſac. ſan.ec.tenet eccleſiam eſe ↄiunctã ꝑ⸗ ſonã cũ ſit m oĩum fideliuʒ.xij. q.ij. qui abſu lerit. Sed Pa.in.c.filius noſter.de teſta. non tenet ꝙ eccła hic habeaturꝓ cõiuncta ꝑſona: ſed ſolũ cõiunctus ex ſ. anguine:vt in.c.nõnulli de reſcrip.⁊ qð debeat᷑ coniuncte perſone itel ligitur qñ errat generaliter: ſed qñ errat ex cã ſpecifica.puta qꝛ credebat ſuam exemptioneʒ facta a pupillo que nõ valebat:tunc vitiat᷑ je⸗ gatů in torů ẽt facrũcõiuncte perſone. vt no.
in. d.l.cum alienam.
¶Sed nũgd qð pꝛedictũ eſ ĩqõne pꝛeceden ti habebit locũ in foꝛo canonico Taie.K. Pa. in.c.filius.de teſta.dicit ꝙ cõis opio tʒ ꝙ ſic:ſʒ
ipſe credit ꝙ nõ habeat
ie iuri ici poterit hanc diſ po gis obſeruare ⁊ etid in repetitiòe. c.cũ eſſes.de teſta.ita tenet rõ:qꝛ diſpoſitio q̃li bet debet attẽdi ſm rõnẽ certã.c. intelligentia o palet per dictum.cfili inter ius ciu ꝙ diſpoſi tio.cfiliꝰaſtringit oẽs quos aſtrigit ius canonici. Ego admitterem dictuʒ ſuũ qñ es nimis grauaretur:q ſic nõ videret᷑ fu⸗ iſſe de mente defuncti ſed eẽ erroꝛe deceptum ſed qñ cõſtaret de mẽte defuncti:puta qʒ ſcie⸗ bat diſpofitionẽ iurij ciuilis:ſic credo ẽt in cõ ſcia habeat loci qꝛ peride eſt ac ſilegaſſet rem illã ſi emi poſſetvcl ſaltẽ ertimationẽ. ¶ Btrũ legata domo debeat hoꝛtꝰ. K. Ma.ĩ 2 c. Raynutiꝰ.de teſta. ꝙ ſi hoꝛtus coheret do⸗ mui.ſic debetur. fj. ſi lerui. ven. teſtatrix.⁊. ff de acti. emp.⁊ ven.l.fi creditoꝛ in fi. qð limito veR qñ cadẽ ianna claudit domi ⁊ hoꝛtuʒ: ſe cus ſi ſic non coheret qꝛnõ debetur. Et ſic in⸗ tellige glo. in c.fixij. q.ij.⁊ Pa. vbi.ð.in. d.c. Raynutius.
14

16 CMtrũ legatis aligbus rebus:⁊ poſtea võẽdi ris* reſtatoꝛẽ teneat heres.ſ.ꝙ ſic niſi ven dẽdo teſtatoꝛ habuerit aĩuʒ adimẽdi legatũ. i⸗ ſti.de lega.ß.ſi rẽ ſuã.⁊ in dubioꝓbabit heres ſaltem ꝑq̃ttuoꝛteſtes volũtatẽ de functi muta t̃.vt ĩ glo. d.p.ſi rẽ ſuã. Idẽ dic ſi rem legataʒ pignoꝛitradidit ꝙ niſi habuerit animũ adimẽ diiegatũ tenct᷑ heres cã luere:⁊ legatario tra⸗ dere. vt iſti. dele.ð.ſed ⁊ fi rẽ. in tex. ⁊ ĩ glo. In ↄſcia credo vex qñ tcſtatoꝛ i moꝛte noluit mu
tare teſtm̃:ſecus ſi moꝛte pꝛeuẽtus nõ potuit ĩ
vltimo aliqd diſponere:qꝛ tunc pꝛcſumereʒꝙ
aĩo adimẽdi legatũ alienauerit. ¶ Pixꝝ legatũ quo mihi liceat cederc lapides
ĩ ſoloteſtatoꝛis trãſcat ad meos hercdee.he.ꝙ
nõ.tex.ẽ in.l.apud iulianũ.j.fi qs.ff. de le.i.rõ
m glo.qꝛ ẽ ius ꝑſonale.
16 C Ptx poſſit legari qð nũdũ eſtĩ rex natu⸗ ra.e. ꝙ ſic. důmodo ſit futuꝝ: vt fructus futu rii tali fundo:aut qð naſcet ex ancilla ⁊ huiuſ⸗ modi.inſti.de leg.ᷓ.ca quoq; res.
19 ¶ Ptx iura aci. ⁊ ſeruitutes ⁊ huiuſmodi in⸗
coꝛpoꝛalia poſſint legari. ꝙ ſic niñ viuès te
ſtatoꝛ debitũ eregerit vel remiſcrit ⁊ in dubſo
pꝛcſumit᷑ legatũ voluiſſe adimere exigendo vl
remittẽdo.iſti.ve leg.ð.cũ aũt.in tex.⁊ in a½
¶ Wtrũ debitoꝛi poſſit ſua liberatio legari. ſ
ꝙ ſic.inſti.de lega..ſi quis debitoꝛi:niſi teſta⸗
toꝛ viuus exegerit. inſii.ibidẽ.ð cãm.
¶ged q̃ro an ĩ dubio pꝛeſumct legatũ factuʒ crcditoꝛi fuiſſe factũ aĩo recõpẽſãdi.. Bart. in.l.ſi cũ dotẽ.ᷓ.ſi pr̃.ſ.ſo.ma · ⁊ cõiter moder⸗
n in.c.officij. de teſtamẽtis diſtiguunt᷑ ꝙ aut
relicrũ ſit ꝑ debitoꝛẽ neceſſariũ ꝗ cx neceſſitate
muriſ tenet᷑ ad debitũ:⁊ ſic pꝛeſunnt aĩo recõpẽ ſandi factũ:vt in. d.ð·ſi patcr.vbi d ꝙ ſi pater qtenebat᷑ dotẽ dare filic ſue legat eidẽ aliquid in teſtamẽto ꝙ illa nõ poterit petere legatũ ⁊ dotẽ:qꝛ vñ legaſſe aĩo recõpẽſandi cũ dote de⸗ bita. Aut legatum fit ꝑ debitoꝛẽ voluntarium puta qꝛ ex ſua volũtate obligauit ſʒ ad debitũ
⁊ ſic in dubio nõ pꝛeſumit᷑ factũ animo recom
penſanduhiſi ſit cxpꝛeſſum vt pꝛobat᷑ in.l.vni⸗
ca.ᷓ. ſciẽdum.C.de rei vx· ac. vbi habct᷑ ꝙ ma⸗
ritus qui tenet᷑ reſtituere dotẽ vxoꝛi poſt moꝛ⸗
rẽ icgauit aliquid fimplr vxoꝛi potit vroꝛvtrũ
q; pctẽ. Silr dic ð legato facto cuicũq; credito
ri q debitoꝛe: ad hoc.C.de here.inſti.l.ſi compẽ
ſandi.ff. de lega.i.l.lucius.in pꝛi.⁊.ff. de lega.ij. l.vlti..penul. S
ʒ2 C Ptrů per ſuggeſtionẽ:ſollicitudinem:vcli⸗
17
50
zi
poꝛtunitatẽ kactens adimere legatů factuma⸗ licui:⁊ faciens ſibi reling teneat. K. donnnus Vertho.ccpola ĩ ſuis cautelis ꝙ tenet᷑ actione de dolo vel in factũ ſubſidiaria ei cui adẽptuʒ eſt:vel cui nõ eſt relictum ex ſollicitudinc eius f. de doli ercep.l.i.nð Ang. in. l.fi.C. ſi quis ali quẽ teſta.pꝛohi.Facit.l.i⁊ ibi nõ.C.de pe. bo: ſubla.li.io. Sed meliꝰ dic vt.j. KReſtitutio pꝛi⸗ mo ĩ verbo ĩpediens. 1 ¶ Quid valet vxoꝛi legatum quo legal ei dosʒ ſua.h. q valet qʒ plenioꝛ ẽ actio ex legatoqᷓ;er dotẽ. inſti. de leg.ð.ſʒ ſi vxoꝛi.qꝛ ſiẽ dicit ibigl. legatum ſlati debetur. dos vero fi ↄſiſtati mi⸗ bůibus debet᷑ poſt annum ſolũ. Itẽ valet qñ habebit ꝓbare dotẽ talis quãtitatis ſi expᷣms— tur.als ſic. C.de fal. cau.liij.— Quero quid debeat᷑ qñ legatum fit in gene re.&.ꝙ ſi ilud genus ẽ generaliſſimũ:ſic nullůũ—
KW
eſt legatum Erẽplum ſi dicerctlego ſubſtãtiã kw* vel rẽ Sivero genus eſt ſubalternum: vt lego wmlum aĩal:coꝛpus ⁊ huĩnſmodi. ſic fimiliter nullumẽ mmnun r qꝛ dando muſcam liberarctur. Si verogenns eſt infertum: puta qʒ eſt ſpecies ſpecialiſins: tunc aut res cius generis habet certos finesa natura deſignatos:vt bos: equus:⁊ huiuſmo di:aut hzʒ fines ex ſola diſtinctione hominis vt fundus:vt.ff. de le.i.l.qð in rerum.ß ſi qus Dut facto hois:vt domus vcl fundus: quod factum hominis de duobus fit vnum dirun do parieteni ⁊ huiuſmodi:vt. ff. cõia pꝛedio ſi quis duas..i. Si loquimur de pᷣmo ſic fuit— varia opio ſed piʒ mihi opinio Jo· quam ſequi— tur Accur. in.Iicgato gencralrᷓ. de lega.iſꝙ buz aut teſtatoꝛ quos reliquit ſeruos vel boucs i certos ⁊ de incertis ſunt in ſuo patrimoniot—
tunc eligit legatariuſ.vt inſti. de lega.iehe raliter. dñ tamen non eligat optimuʒ d.lega⸗ Ito. Aut nõ ſunt ĩ ſuo patrimonio.⁊ ſic electio erit bercdis.vt. ff. de tritico le. riij· in pꝛin. x iiij. Similiter vbi teſtatoꝛ de certis leruis ſen ſit incertum:puta qʒ legauitvnũ ſcruis ſuil ſic clcctio erit legatarij.i. duos.ff. de legiSᷓi vero loquimur de ßoꝛſic non valet; videtur dcriſouum:qꝛ heres pꝛeſtãdo fundũ vnius di giti vel vnguis liberareẽ.d..quod in rer y gs aũt. Sro loqmur de tertio: tůc aut legůs domũ in genere relingt domos aliquas: àut i ſi fic.elcctio erit legatarij Si nõ legarũ eritde⸗ riſoꝛiũ.if vcle.i.ſi domꝰ· in pᷣn. Aducrie iñ ꝙ qñ clectio dat᷑ heredi in rebus legatis in genc⸗ re:t ilud genus cſt talis qͥlitatis ꝙ in ipſo
£

4 5.—
nedem que nihil valenti⁊ magis erpedit nõð habyre qᷓ; habere:tunc nõ põt talia dure:ſ dz mediocreʒ. vt in. d..jegato.⁊.C.de dona. fi quis argentũ..i.⁊. C.cõmunia delega.l.fi. F.iSi vcro ſumus extra talia:tunc poterit he res dare minimum in tali genere.. ſi ira ſcri⸗ ptũ ir. in fi.⁊.l.apud ulianum.p.ſeychff. de le. i. de reg. iur.l.ſemper in obſcuris. ff. de ver. obli.l.ſi ita ſtipulatus.allit hoc in legatis ad pias cãs:qꝛ debetur id quod eſt melius fauoꝛe pie cauſeꝰvel ſaltem mediocre: puta legatum ẽ vas dabitur argentcum inter aurum: ⁊ auri⸗ kalcumſeu eneum.Ita habetur ⁊ nð.in.l.ritia J.ſeya.ff. de aur-⁊ arg. leg ex qua War. ibidem dicit ꝙ ſi legat calix itelligitur argẽteus: ſi pla neta itelligitur de ſerico:⁊ filibus. 35 ¶ Auid ſi quis legauit quattuoꝛ lagenas olei que ſunt in tali vaſe: que nõ ſunt ni due: vel de pecunia que ẽ irali capſallegat vni. xxx.alij xx.alij.x.⁊ nò ſunt mſi. xxx: K. ꝙ ſoluʒ debetur quod inuenitur.l.ſi quis tenameto.f̃ de lega.
.⁊vnicuiq; pꝛo rata defalcabitui:puta ille cui Txr. legauerat non habebit niſiTv. cui.xx.x.⁊ cui.x.vldebebuntur.vt ibi dicitur. Facit.l.cuʒ rertus numerus.fj. dc tritico. vi⁊ oer le. ⁊ de kgenis eſt caſus.in.I.ſi duis ſeruum.ᷓ.ſi quis.
ff de lega.ij. 36 ¶Quid ſi teſtatoꝛ errat in noĩc. K.ꝙ non offi cit dũmodo conſtet de quo ſenſit.l.fi in nomi⸗ ne. C· de reſta. Facit. ff. de le.i.i.iiij ⁊ inſti. de le. Fquis in nomie. Gilr falſa demõſtratio nõ officit:puta cũ dicit. lego ſernum mcum quem emia titio: cum tamẽ ſit emptus a diuo. dum⸗ modo ↄſtet de ſcruo. Inſtit. de lega.ð.huic Si militer falſa cã non vitiat legatun:yt ſi dicit lego tale quid Petro qꝛ fecit mihi rale ſerui tium:cũ tamen non fecerit. inſti. de lc.. longe. ſecus ſi conditionair vt ibidem. rũ legãs anciſlam WBertam:⁊ poſtea vẽ cam emit aliam cui nomen Berte impo nit:an debeat᷑ iſta ſecũda. K. ꝙ jic. ff. de condi. ⁊demõ.filic ſue. Lntia vr. 8 6 ů legans mihi omnia ſua mobilia itel⸗ ligant᷑ omnes fructus ctiam.k. ꝙ ſic. omnes qui tempoꝛe moꝛtis teſtatoꝛis erant a ſolo ſe⸗ ire re. venl.fructus, Sed non habe⸗ oer tali legaro nomina pebitoꝛum ſi uoꝛum: nili aliter conſtet de ment qꝛ nomina debito um ſuoꝛum nec ſunt mobilia nec immobilia:
ſd in iij. ſpecic..de re iudi.l.a diuo pio.j. in
1i6 venditione Item qꝛ non en noſtruʒ quod no⸗ bis vebetur ed tantum illud quod poſſumus vendicare.ff. de aur. ⁊ arg.le.l.i edtuð hoc dic vt. ð. Alicnatio.j. viij ⁊ iden dic de lignis ⁊ lapidibus ad hedificium pꝛcparatis ꝙ non veniũt. ar. ff. de le.iij..ligni appellatio. fi.idẽ in lecto legato venit oꝛnamen tum cius.vt in d.libꝛoꝛum.li.iiij..fi ff. de leg.iij. ¶ Mtrũ legatis veſtibus vxoꝛi:veniant aureaʒ vłargented oꝛnamẽta dicrarum veſtium vi⸗ detur ꝙ non:qʒ acccſſoꝛia pꝛocioſioꝛa ſuo pꝛin cipaliñ accedũtxnd.de ro. in no. tenet ꝙ veni ant etiam pꝛccioſioꝛa:⁊ accedãt pꝛincipali? vt l.ſi non I unt.ð.perueniamus.ff. de aur.⁊ ar.le. ⁊Bar.in. Lcum aurum.ff.de aur.⁊ arg. le.⁊ di⸗ cit gł. falſam.inll.ij.fᷓ. de pecu.le.que vult ꝙ ac ceſſiones pꝛecioſioꝛes non extinguantur de⸗ ſtructo pꝛincipali.
Quid ſi legat cenuʒ Titio ſi voluerit. ke. ꝙ 4
ibit ad hercdem titij:ſi titius noner pꝛeſſerit ſe velle.l.ſi ita legatum ſit..illi. ſi vel⸗ let.ff. de lega.i.
¶Quid
noꝛem ⁊ minimam legat lancem minoꝛeni Reſpon. ꝙ debetur niedit magnitudinis: fi aliud non appareat.fᷓ. de aur. ⁊ argen. lega I. qui lancem.
¶rem ſi legat crographum: intelligitur le⸗42
galſe actiones in eo contentas.. qui cirogra⸗ phum.ff. de le.iij.
m teſtatoꝛ qui legauit vni fundũ:alij 43
um fundi debeat intelligi legaſſe vni cuiq; ipſoꝛum dimidium vſuſfructuf dicti fun di.he. ud. de ro.in no.ꝙ ſic.l.ſi alij. ff. de vſu⸗ fru. lega.ſecus in iudicis ſentehtia:vt.I.⁊ puto S.ff. fami. herciſ.quod verum eſt ſi aliud de mente non conſtet.
Ptrum ſi legans ſic dicit. lego centum Ti⸗ tio:⁊ ſiilos perderet iterum relinquo ci alios centunſtcius heres tencatur pluſq;; ſemd reſi me non:niſi ſemel. ff. de leg.iij..fideicõ miſſu.ð.ſiquis decem. ¶ Si iegat᷑ alicuivſuf fructuſ ſub certo tem reputa vſ quequo talis puencrit ad.rx.annos Buis ralis moꝛiat:nihilominus vſuſ fructꝰdu rat vſqʒ ad rempus.xx.annoꝛum:ſccus ſi mo⸗ riat vſufructuarius anle· xx. annos.qꝛ cxpirat Si vero legat ſub in nec talis fucrit furio
duoꝛum euẽruſincert
i habens lancem marimam: mi⸗ 4i
bo45

46 m re cibum:potum: veſtimẽtalectum: habitatio ¶ QAuid ſi dicit relinquo ticio fundum ad vſu 60 au
4
erpirst.
Siaũt moꝛat in furote niplominus in ſempꝛonio·in pꝛin. ſ. de vfukrue vbi pu⸗
durabitvſqʒ ad vitã vſufructuarij·l.ambigui bat ꝙ legato generali vſuſfructus vel habitu tatem.C.de vſufruc. tionis non derogatur per legatum ſpeciale
I Quid habebit ille cu relinquitur victus ⁊ ipſius rei. Et ibi Barto. dicit x non eit abi veſtitus: ſiue alimẽta: quod idẽ eſt. ſ. oʒ babe tex· ꝛohoc.
nenix ea ſine quibꝰ vnere nõ poſſet. ff. de ali. Fructuañ. K. dominus Bart. vbi.s. ꝙ eſtre⸗
⁊ ciba.e..legatus.ff. de verbo.ſigni.l. victus. licta ꝓpꝛietas· Silr quãdo dicit relinquo fun
nõ tamen ea que ad diſciplinam pertinent d. dum ad gaudimentum per J. pꝛoculus ff. de
Llegatus. vſufruc.⁊ ibi vominus Flo.qui tamen diſtin
7 ¶ Quid ſi dicit. relinquo ꝙ vroꝛ mea ſit dña guit verum ſi extranei ſunt inſtituri.ſechſi filij
⁊ vſufructuaria omnium bonoꝛũ meoꝛum.& dilecii⁊ ti ↄſcia. alij indiſticte velint ꝙꝙ ꝙ per hoc ꝙ dicit dominã habebit guberna“ pꝛietas ſit relicta nõ vſufructuſ.
——*„——„„. 1* tionẽ domus ⁊ familie: ⁊ einſcurã:per hocœꝙ WDo poteſt fieri legatũ.&. ꝙ põt fieri gbuſ n
dicit vſufructuariam habebit victum ⁊ veſii cũq; verbis aptis tameu ⁊ idoneis:vt ſi dicat
tum Silr ſi diccretur relinquo eam dominaʒ lego:do dare iubeo: volo: rogo: poſco: opto
⁊ dominatricem bonoꝝ meoꝛunn intelligitur vt des.l.ij. C.communia dele] Item põtfieri
ꝙ ſecũdum qualitatẽ patrimonij honoꝛifice pure:vt cũ dr̃ lego tali.c.⁊ in diẽm: vt lego tali pabeat ſua neceſſaria ⁊ ſit guhernatrix domꝰ vſqʒ ad paſcha Ex die:vt lego tali a paſchate ⁊ ſic ſapiẽtes ⁊ cõmunis vſus interpꝛetantur. in antea:⁊ ſubc ditione per ſi:vt lego tibic.ſ vt no.glo.in aui.hoc locuʒ habʒſC.ſi ſecundo filiam meam acceperis:vel per ců: vt legotibi nup Et ſic fecit Dauid cũ dicitur de eo:cõſti centum cũ fueris.xiiij. annoꝛuʒ.rũc ineſt con⸗ mit eũ dominum domus ſue.i.rectoꝛem.⁊ ſic ditio hec dñ cõpletus fuerit. xiij. annus:⁊ nõ ponitur in greco qð eſt. man.l.creditoꝛ.p. lu aliter. C. de lega. fi. Fallit tamẽ in libertatevt tius. Hominus tamen Bertho.cepola in tra videatur potiꝰeſſe relicta in dieʒ. puta ſi dicit ctatu fno de ſeruitutibus dicit verũ ſola ali⸗ ſeruum meũ liberum iubeo cũ filius me eru menta foꝛe relicta per illa verba dñam ⁊ vſu⸗ xxv.annoꝝ. C. de fideicom lib.l fideicommiſ⸗
fructuariam ji filij ſunt inſtituti.ſecus ſiertra ſ ariai Et vt ſcias differentiam iter legatuʒ qã
nei. vt eſt glo.in. d. aut. hoc locum · ⁊ ibi ꝑ oẽs. fit pure:⁊ quãdo fit ſub conditionẽ: vel in diẽ ⁊ Bar. in.titia.cũ teſtamẽto..fi.fj. de lega. ij nõ.ꝙ quando legatum fit pure ftanʒ monuo 4Wal. in.l.vnica. C. de indic. vi.quod intellige teſtatoꝛe cedit legatario:vt.j. lvi Quẽãdo ve
ſuperſtantibꝰ filijs:ſecus ſi moꝛerent᷑ filij vi⸗ ro fu ſub conditione ante cõditionis euentu ua matre:qꝛ tunc efficeretur pꝛopꝛietaria: vt nõ cedit legatariò⁊ ideo ſi moꝛietur ipſe lega no·ſingulariter War.per tex.in.ſicut ĩ ànos. tariꝰ anteq́; ↄditio implcatur remancbit p . quibꝰmodis vſufr. amit. grauatum:⁊ non trãſmittet ad ſuos veredes.
4 ¶ Quid ſi dicit lego vſ ufructũ oĩum bonoꝝ imitã hoc in legatis ad pias cãs:vr. ðviij
mcoꝛum vxoꝛi mee:vel relinquo vxoꝛem me⸗ Quando vero legatum fut in diem:tůc ſi dies
.
am vfufructuariani. K. ꝙ inloliduʒ habebit eſt incertus omnino: ſiclegatum eſt conditio vſumfructum omnium bonoꝝ. ita ꝙ poterit nale·.dies. ff. de condi⁊— facere de illiſ quicquid placuerit:etiam ſi cẽnt iſta.inter certam.ff.de verbo. oblitlſ dies
vltra quantitatem alimentoꝝ. vt. f. de vſu. e. quando dies le.ce.⁊ glo. nõt. in l ſefus ſatur/
1vroꝛi mee:niſi filioſ haberet in quo calu filij ninus.ff.ad trebel. Si vero dies eſt certus
pr̃ent ſaltem legitimam partem in vſufructu certitudine.vtputa cum legatur titio i paſcha Fᷣm dñm Odofre.ficut ipſe notat in aut᷑ noniſ futuro vel quando curret. M.cccc. xc.⁊ huiul⸗ ſina C.·de inoffi.teſta. que limitat.d.l.vxoꝛi: q modi. vel dies qſt cerrus aq̃ minuſ in ſe z ſt⸗ ad filios:ſed non quo ad extraneos.
vſumfructum habitatiõis domus ſue:qð idẽ qʒ iſtud tempus eſt certum in ſe:qꝛ ſuo curiu
eſt.cum antiquitas.C. de vſufruc. Et in codẽ pcrirc non poteſt quin veniat illud tempu⸗ 6
teſtamento legando dictã domum alteri ade/ in pꝛopno ſi ubiecto ⁊ ſub tali qualificatiõe be⸗ merit dictum iegatum vxoꝛis.K. ꝙnon.tex.ẽ̃ ne eſt incertum: qꝛ talis poteſt moꝛi antec
ulatio
.. certus in pꝛopꝛio ſubiecto:putã cum relinqui 45 ¶ Vtrum legans vroii ſue habitationẽ: ſen tur talis poſſeſſio titio quãdo crir xrwannel
,
munbmn
n
mn u iisi minm umnn mnni nini
n iilun
=
*

apparcat voluntas diſ
xxv. annoꝛum Et tunc legatuʒ factum tali tẽ poꝛe vel die cedit legatario ſtatiʒ a die moꝛtis tcſtatoꝛis quo ad trãſmiſſionem: qꝛñ legatari us moꝛeretur poſt moꝛtem teſtatoꝛis:⁊ hñ illũ diem vcl tempus nihilominus legatum debe bit᷑ eius heredibus: vt pʒ in l. vnica.ᷓ.cũ igit. Cde cadu.tolIdẽ dic quando legatur fruct? qui naſcit᷑ ex rãli fundò: qꝛ lʒ moꝛiatur legata rius:tamẽ trãſmittit ad hẽredes ſuos: vt no.
lo.in.l.ſtichum qui meus erit. ⁊.l.item quia.
de pactis ntellige niſi alind impediat.i ſi ea qucſtio.C. de his qui.vt indi. hoc pʒ in.. ſi cum beres.ff. quando dies le.ce.⁊.l.pẽs in pꝛi. f. de condi.⁊ demõſtrã vbi pʒ ꝙ quando quis legat Titio poſſeſſionem cum̃ moꝛietur: ʒ ſit incertum quando moꝛictur:tamen qꝛ certum eſt ꝙ moꝛietur:⁊ ideo legatum eſt ac dieʒ cer⸗ tum:⁊ ſic debebitur eins heredibuð:ſecuſſi le garet ſic:heres dato poſſeſſionem ticio cũ mo rieris. q fic eſt cõditionale qꝛeſt in diem incer tumeo qꝛ ignoꝛatur quis pꝛius ſit monturus an heresvel titius/Et iõ ſi titius pꝛemoꝛietur legatum rcmanebit apud heredem grauatuʒ.
tem aduerte ꝙ dictio ſi non ſemper facit cõ
itionem.nam quando apponitur tempoꝛipᷣ⸗
terito vel pꝛeſenti:non facit conditionem.l.in
ſtirutio ralis. in fi ff. de condi.inſti ⁊. eas. in pꝛincipio. ⁊.fi ita ſtipalatus fuero hãc ſum- mam ff. de verbo. obli⸗ſlec ob Iſi ſic. f de ſe.
r impꝛopꝛic loquitur. Quãdo vero ſi reſpi⸗ cit euentum futuri tempoꝛis cuius euentus ẽ certus omſi certitudine:ſic nõ facit conditio bem ſᷣm Bar.inl.i.ff. de condi ⁊ demon. Idẽ dic quando conditio eſt impoſſibilis.i.i.ff. de condi. inſtit. Sed quando cuentus eſt certus an ſed inœertus quando vt moꝛs:ſic facit con⸗ ditionem ſm Bar. vbi.ð ⁊ gl. in. ib? obligationibus. ff. de reg. iur.ſimiliter facit cõ ditioneʒ quãdo euentus eſt omnino incert lem dictio ſi aliquando ponitur pꝛoqꝛ. deamus.in pꝛincipio.ff.de in liteʒ.iura.i.titiũ ⁊ meuiũ. fede adminiſtra. tuto aliqu ãdo poni tur pꝛo quãnis.l.fi.C. de libe.⁊ eoꝝ lib. Aliqñ ponitur ſimul cum dictione ⁊ ſic.ſ.⁊ ſi.⁊ ftatꝓ quãuis.l.i. S.nunciatio.ff. de no.opc.nun.⁊ dif ſe. vide Bar.vbi.ʒ. Pictio vero cũ: Aliquã do habet vim copule.l.illi cum illo.ff. de vſu⸗ fruc.le.⁊ ſic non facit conditionem niſi anteg onentis. l.ſi ita fuerit. Ffi.ff. de teſta. ma. ⁊. ſi ancilla.fde le.i. Ali-
—
ãdo vcro ci:eſt cõiunctio videlicet quãdo
—
apponitur verbo pꝛetertti:vel pꝛeſentis tẽpo ris:⁊ ſic non facit conditionem ſed ponit᷑ cau ſatiue cũ pꝛo qꝛ:vel aduerſatiueꝓ quanuis.l. demonſtratio..i.ff. de condi. ⁊ demon. ⁊ ibi
„
Bar· Aliquãdo repitur aduerbiũ.ſ.cñ ꝓ quã⸗
do qð eſt quando appontur verbo futuritem
poꝛis. ſic videtur ꝙ tunc non ſit differentia inter ſi:⁊ cũ:⁊ qð vtrũqʒ faciat conditionẽ.I.ꝗ Pmiſit.ff. de cõdi. inde. cũ multis alijs. in gl.d. demõſtratio. ſed qꝛ multe leges videntur cᷓ traric. Bar.ibidem dicit. ꝙ eſt triplex differen tia. dꝛima.q ſi pꝛincipalr denotat cõditionẽ Sctario vero tempus:qꝛ nulla eſt cõditio q̃ i ſe nõ habeat tempus futurum. Cum vero de⸗ notat pꝛicipaliter tempus q nõ eſt aduerbiuʒ tempoꝛis. Scðario conditionẽ. Pbatur in.l.fi titio.f. quãdo dies le. ce. Et iqeo quando poni tur circa ſubſtãtiã obligatõis vel circa volũta tẽ que expꝛmitur per verbum futuri ſubiun⸗ ctini ſi ponitur per ſi non valetſ ʒ bene per cũ. Vbi gratia. tipulatio qᷓ fit ſic.pꝛomitto tibi cektumn ſi volueris non valet:ſecus ſi dicat ꝓ⸗ mitto tibi centum cũ volueris. cẽteſimus. fi.ff. de ver. ob. qꝛ in pꝛimo cõditio eſt exp̃ſſa ſi. In. ij.eſt tacita per cũ.⁊ er nunq́; ff. de condi. eſt:qꝛ ſi legas mihi cõditionẽ.ſi decem cum petiero.ff. de verbo. obli.⁊.l.titia.ff. de condi. ⁊ demonſt.ſed bene ſi lego decem ſ petiero vr not. in. d.l.ſi decem. qꝛ per ſi eſt conditio expꝛeſſa:per cum tempus pꝛincipalr. gt ideo cm talis tempoꝛiſexpᷣſſio ſapiat exactionẽ de pꝛeſenti ſiue crecutionem nullam ſuſpenſionem inducit ⁊ ideo Iʒ moꝛa tur anteqᷓ; cõditio.l.iiber nᷓ F. decẽ differentia ẽqꝛ ſi ionem ſiue circa nẽ cõditionalem ecõdi.⁊ demon. tionalẽ ĩ vltimis volũtatibus.vt. titio.⁊ ibi nõ.ſecꝰ in Zctibus:ſed bene facit diſpoſitionẽ reſoluẽ dam ſub ↄditiõe. vf.f de in di. adiec J.ij. ⁊ ibi bona glo.limita tñ ꝙ cũ facit diſ poſitioneʒ in vltimis voluntatibus cõ ditionalẽ. addicitur diſpoſitioni vAtume que cõcernit vo luntatẽ diſponendi ſiue diſpoſitionem.l.ſi cui legetur.f. de le.i. nißi inui cte perſone:qꝛ tunci Fun ſaturninus.ffa cus quando
diſpoſitio cõcernit Pꝛeceptum ſoluẽdi.ſine exe

——
52
55
54
eutionem:⁊ tempus certum faltem in ſe ſicut
eſt tempus certe etatis: qꝛ tunc non facit cõdi⸗ tionẽ:ſed dilationẽ qꝛ de natura:cũ eſt facere tempus.l.his verbis.⁊ ibi Pal.C. quando di. le. ce. Aduerte ẽt ꝙ lʒ dicat: lego ribi cẽtũca cõ ditione vt facias tale quid:qð tale legatum no eſt conditionale ſed modale.I.meuia.ff. de ma. teſta.⁊.ij.ff. de dona.⁊ ſic verbũ ea cõditione accipit᷑ ipꝛopne Fᷣm Bar. in. d.. quibus diebꝰ. ¶Mtrũ rclictum ĩ diem debeat᷑ cũ fructibus inter medij tempoꝛis.k&. ꝙ ſi gratia legatari) fuit appoſitus dies. puta qꝛ puer:ſic debentur Si vero dies fuit appoſitus gratia heredis: ſic nõ debent᷑:⁊ ſic concoꝛda.I.in fideicõᷣmiſſa⸗ ria.ff ad trebel.⁊.l.in fideicõmiſſi.ð.cũ polidi⸗ us.ff. de vſuris.⁊..eũ.ff. de annu.leg.⁊ eſt glo. in. d.l.ex his verbis.
¶¶ Sed pone ꝙ legatũ conditionale non iplet nõ er defectu iegatarij:ſed alio mõ. kE. ꝙ aut
conditio reſpicit factum eiꝰcui relinqui ſoluʒ
vtputa ſi manumiſerit leruũ ſuũ:⁊ rũc ſicon⸗ ditio deficit per caſum:qꝛ moꝛitur ſeruꝰ moꝛ⸗ te naturali: ſic cõſequct legatũ.I.que ſub condi tionc..quotiens· ff. de condi.inſti.niſi fuerit ĩ moꝛa.l.pe.ff. de cõdi.⁊ demon. Si vero deficit per aliũ puta:qʒ fuit interfectus tũc aget ↄtra iterfectoꝛem. lege acquil.lide Meratius..idẽ Julianus.ff. ad..acquil. Et ſi occiſoꝛ eſt nõ ſol ůẽdo de equitate debet admitti ad legatum..
titio..fi.ff. de cõdi.⁊ demon.⁊.I.fi.ff. de eo ꝑ
quem fa.crit. Si vero cõſiſtat in facto eiꝰ cui velictum eſt ⁊ altcrius etiam:tũc ſi per caſum
foꝛtuitum euenit ne impleat amitiet legatum
niſi fauoꝛe alimentoꝛuml.annua.ff. de annu. le. Si vero non per caſum ſed per factũ alteri us ſic non amittet:ſed ipſuʒ habebit. hec diſti⸗ ctio pꝛobat᷑ in.li teſtamẽts. ff. de ↄdi.⁊ demòõ. ⁊ in gl..i.C. de inſti.⁊ fubſtitu. ⁊eſt cquiſſima:
niſi aiuud dicas. In aliquo caſu fauoꝛe liberta
ris.I.cũ ita legatũr.ff. de cõdi.⁊ demõ. Limita etiam illud quo dr̃:qð quando cõditio nõim⸗ pletur per factum cius vex qꝙ legaluʒ deficit niſi ↄditio eſſet inhoneſta: qʒ ſic habeturꝓ nõ adiecta.d.i.cũita legatũ ſit. ff. de ↄdi.⁊ demon.
¶ Mtrũ legatũ factum ſub conditione:ſi nu pſerit ſempꝛonio:expiret ſi nõ ei nupſcrit. ße. ꝙ ſic.ſi honeſte poſſitei nubere:ſed ſi kt indi⸗
gnus eins nuptijs tenet legarum licet ci non
nubat:qꝛ cõditio que perpetuã viduitatẽ ĩdu cit reinittitur:ſed non quc tẽpoꝛalem ⁊ qð vni
pmittitur alteriꝓphibet:⁊ qð in vno pꝛohibeẽ
in cereris perinittit. hec habent᷑ ex.L.cuʒ itaie gatů ſit.⁊ in.lců talc legatũ. ʒ· meuic. ftde cõ zuuh di.⁊ demon. Idem ſi legatum ſit vt nubat Em mu arbitriũ ſempᷣꝛonij. q pꝛoĩde eſt:ac ſi nõ ſit ad⸗ nn ecta.l.filie ſue ff. de cõdi.⁊ demon. ¶ Qua actione petunt᷑ legata.. non ſolum nM ꝑactões perſonales ſed ẽtꝑin rẽ ⁊ hrypothe, n cari ĩ res moꝛtui.⁊ idẽ dic ĩ fideicõmiſ.vtñ x¶ ſti. de le.ð.nra.⁊.C.cõia.de lega.I.i. nnn ¶ Quãdo poſſunt peti legata.h. ꝙ non pñt ʒ6 uli pcri:niſi adita hereditate:niſi in legatis ad pi inn as cãs.de quo.j. legatum. ij.. ix.vnde ſcias ꝙ i domininz rei legate poſtqᷓ; adita eſthereditas z ipſo iure tranſit ab eo qui legauit ad legatanũ— recta via.ff. de fur. l. aticio. Võð glo.in.c. Ray u naldus.de teſta. Et idco cxtunc pertinẽt ad l. m gatarium fructꝰrei legate. nõ glo.in.legatul. n Eꝛde vſuris.l.a titio.ff. de fur..legatum.la ſa. 5 ff. de le. ij. ⁊I.ſi tibi homo.. cum feruꝰ ff dek. ſuh i. Fallit hoc quãdo legatur res alicna.lcu glic⸗ nam. Cde leg. ⁊..nõ dubium. ff· ve le.ij itẽ in 1 legato relicto ĩ gencre..apud offidiũ.ff. de op. lega. Idẽ in legato alinatiue.· hmõi.q.ſtichi. iun ff. de ſeg.i.⁊.l.ſtatuliberũ..ſtichum. de legij Itẽ in legato facto in diem.q niſi aduenẽi nn die:nõ trãſit.l.ſem pꝛonius.ff. devſufru.K. tẽ 0 qñ aggrauat heredẽ ad vendẽdũ rem.vo jn ff. de lega.iij. ¶ Quo oꝛdine capiẽt legatarij. K. ꝙ nullum 37 12 oꝛdineʒ obſeruamꝰ ſcd ſil oẽs cqᷓliter tuemur. hn dicit tex.i.l.is cin.ᷓ.ſi plures.ff. vtĩ poſſeſles. n ¶ Quibus modis efficitur caducũ legati.&. ʒů— ꝙ pꝛimoqñ qð legatur in teſtamẽto hiꝓnõð ſcripto:⁊ hoc cõtingit triplr:aut ꝙꝛ deceſſit le⸗ it gatarius quẽ teſtatoꝛ viuere credidit. Aut q uu qð legat non eſt in reꝝ natura:nec põt cſe vt aut equus moꝛtuus quem teſtatoꝛ viuere crdiit h aut qꝛ rei legate nullumẽ cõmertiũ:vł que di⸗ u enare pꝛohibent᷑.⁊ vt dicit Aco.ꝙ etiam ſiit m cõmertiũ ſed cũ grandi difficultate:v in pie⸗ dlin dijs neceſſarijs ceſaris non valct legaunnee n ertimatio ctiũ dabit: vt inſii. de leg hſedfitan lis res:niſi volũtas teſtaroꝛis appareret velle in ertimationem dari qñ extimari poſſun. f.de n le.i..ſi quis inquilinos. excipit ßin cũdem cꝗ⸗ Kt ſus quãdo quis redemit hominem liberuʒ ab— poſtibus qꝛ poteſt libcrari a pignoꝛc qð tãl Fer te habco in eo: donec ſoluerit piecium vel ſ uierit ꝑ qnquẽniumI.fenatus.f· de legrilcz aduerte ꝙ ſi cõmertium rei legate ſit in coꝛ 6 iu nõ alicui ſic ad dãdi dãnato:iñvalcbit gun ⸗

⁊pꝛeſtabit talis herts. Gi vero cõmertiũ nõ ſit ei cui pꝛeſtari debet: aut pꝛopter eiꝰ delictũ puta qꝛ hereticus aut ꝓpter ſectam. puta ga iudeus qui non poteſt habere mancipiũ xpia⸗ num:tũc nec res nec extimatio debet᷑ aut ꝓpt conditionem ſtatus:vt qʒ eſt ſeruus cui miii⸗ ria non debetur.aut pꝛopter vitium coꝛpoꝛis qeſt claudus ⁊ legatur ſtipendium curſoꝛis: ⁊ ſic ſi ſciebat teſtatoꝛ:dabitur extimatio: als non. vt no.gl. in..ſed ſi res.ff. de legi.i.Itẽ ca que ſunt cõiuncta edibꝰ ne vꝛbs defoꝛmũct᷑ nõ unt in cõmertiũ. ff. de lega.i.l.cetera.itcʒ nec res ſacre. Secũdo dicitur legatũ caducum in caſu caduco triplr.aut qʒ legatarius pꝛcmoꝛit ; teſtatoꝛ:aut efficitur ſeruus pene:aut qꝛ te⸗ ſtamentum impꝛobe inofficioſum dicit. ff. de inoffi.teſta..papinianus.ᷓ. meminiſſe. aut ẽt pꝛopter graues inimicitias exoꝛtas inter legã rem ⁊ legatarium:ſi tamen redeant ad amici- tiam reintegrat᷑ legatũ:ſcd ꝓpter leues inimi citias non efficitur caducum.vt.ff. de adi. le.l. iij. in fi.⁊.ff. de his qui.vt indig.I.ſi inimicitie. Tertio dicit᷑ pꝛopꝛie caducuʒ qð poſt moꝛtem eſtatoꝛis deficit quacũqʒ rõne: vt ſi legatariꝰ ſpernat vel conditio ſub qua legatum ẽ lega⸗ tum deficiat.C.de cadu.tol.l.vnica.
59 C Mtrů factũ legatũ ſub conditione: puta ſiĩ
kecerit pontem in tali loco reddat cadueum ſi
„
üle cui imponit᷑ pꝛius fecerat. h. ꝙ ſic. ꝑ.l.con
ditionum.ff. de condi.⁊ demon. Sedtũ dic ꝙ quo ad actionem cõſequendam non ſufficit a⸗ liquid fieri fato:qꝛ nõ vf temperare qui fato facit. vtin. d.l.in fi.ſed quo ad penã euitãdam non refert qualitercũqʒ fiat.l.ea quidem C.ſi
manci. ita fue. alie. Et ſic pʒ ꝙ non debetur le Batum pꝛcdictum. Et ꝙ fi fieret excõicatio cõ ra no iplentes legata talis non ligaretur: ſilr nec aliam penam incurreret ſi eſſet appoſita. Facit qð no. Audo.de ro.⁊ Bar. in.l.cñ ſeruꝰ f. de V. obl. ⁊..foꝛma..ſi cũ ego. ff.de cẽſ.
ad pias cãs ẽ * E gathm. ii.enhi qð reli⸗ quit aia:vt ſentit glo.⁊ CLlariꝰ Bar. inſiquis titio.fr. de leg.ij. Item qñ relinquii Aiquid miſerabilibus ꝑſonis: vt pupillis: vi duis:peregrinis:paupcribꝰ:⁊ huiuſmodi: au⸗ rilio pꝛopꝛio deſtitutis ſm do. Pet. de peru. ractatu de canonica poꝛtionc ep̃i.all. exxvij. di.c·i.he cni perſone in iudicio ⁊ extra quadaʒ pꝛerogatiua letantur.C. qñ impera.inter pn.⁊
*
tur gcgd relictum fucrit ſupꝛadictis fuiſſe reli
vi. per totũ.⁊.in.l.ſi gs ad declinãdã.C.ðe epi. ⁊ck.⁊ in autẽ. decccicfi.ti.ʒ.fi de vᷣb. ſig.c.ſu per quibuſdam.in fi.⁊ hoc vcrũ de pupiilis ⁊ viduis:miſeris:pauperibus non diuitibus c. ex tenoꝛe.de fo.cõpe.c.ſignificantibus.de offi. dele. Item quãdo relinquitur eccleſie vł alijs pijs ſocis.c.fi.de teſtamentis.⁊ pia loca ſunt hoſpitalia:monaſteria:⁊ quclibet loca alia: in quibꝰ ſenes:paupcres:⁊ languide perſone alũ tur:⁊ alia charitatis opera erercent᷑.d.I.ſi quis ad declinandam.x⁊.l.oꝛphanotrophos.ibideʒ.
d.. fi.⁊ de reli. do.c. de ſenodochijs. Itẽ ᷣm
quoſdam qñ relinquitur adcuſtodiam̃ ciuita tis vel alioꝛum locoꝝ cõmuniũ ſeu publicoꝛuʒ ar.c. ij. de immunita.eccleſia. C.de dona.l.pe. Fij. ſed clare..illud. C. de ſac.ſanc.ec.⁊ quc ibi no. Item quãdo relinquitur ad refectionẽ põ tium⁊ viaꝝ. vt dicit gi.in.l.i.ᷓ. ad municipiũ. ff. ad. fal. ſilr muroꝛumn ⁊ foſſatoꝛum:ciuitatũ vel caſtroꝛum ⁊ ſimilium:⁊ hoc ſi neceſſitas i⸗ mineat:alias non. argu.l.ad inſtructiones. C. de ſacro ſanc. ecclc.⁊..omnes pꝛouinciarum. ⁊l.ad poꝛtus. C de operibus publicis.⁊.l.vni⸗ ca.C.de quibus mune.⁊.l.penult. C.de pꝛiuile. domus:auten.⁊.c.ij. ⁊.c.non minus c. aduer⸗ ſus: de immu.ecclc.⁊.C. ad legem falci.autẽ. ſi⸗ militer. tem quando legatur in oꝛnamentis eccleſie.pꝛo luminaribus: ꝓ fabꝛica eccleſie vf libꝛis aut alijs ad diuinum cultum pertinenti bus:ſiue ſit ad tempoꝛalẽ vel perpetuum cul⸗ tum.c.fin. de teſta. Facit glo.in.d.auten. ſimi⸗ liter. Item quando rclinquitur pꝛo redimen⸗ dis captiuis. nulli.C.de epiſco.⁊ cleri.in aut. de eccle.ti.ʒ. ſiquis. Irem quando rclinquitur pꝛo pucllis maritandis ᷣm Bart.in.l.i.ff.ſol. matru⁊ in.l.ſi ego.in pꝛnci.ff.de iure doc.⁊ in l.ij.. fi. ff. de dona. arg.c fi. de ferijs. vbi dicũt
doc. ꝙ dos ẽ pia cauſã:⁊ idco relictum pꝛo do
te eſt ad piam cꝗ̃m.Item quando relinquitur pꝛo alimentis. Intdllige cgentium.xij.q.ij. au rum.Item generalr qð deo relinquitur ꝓ aĩa reliqui cenſct.d.ᷓ. ad municipium. Et iõ dic ꝙ pꝛopꝛie dicitur rclictum ad pias cãs qñ relĩ quitur pꝛo honoꝛe dei vel ſanctoꝛum: vel pꝛo ſalute anime: ſiue id reliquatur eccleſijs: fiue pauperibus:ſiue locis publicis: qꝛ pium ẽ qð fit pꝛopter cultum diuinum.ſccuſj ficret pꝛo honoꝛe mundi vel pꝛo perpetua fama:qꝛ non dicitur punmn: vcruntamen in dubio pꝛeſume⸗
2

ctum pꝛo deo ⁊ pꝛo anime ſalute.⁊ ſic legatuʒ ad piam cauſam. ¶ Sed quero vtrum quãdo relinquiturꝓ ma le ablatis in certis dicatur ad pias cãs.K. Jo. an. in additi. ad ſpec.ti.de ĩſtrumẽt cdic.q; ſic ſi relinquatur pauperibus vl ecclefiis.⁊ filibꝰ: als non. vnde dicit:ꝙ potius conſideratur cui legat:qᷓ; quare legat.i.illud..de ſac. ſan. eccle. vbi dicit glo.ꝙ quãdo legat᷑ diuiti pꝛo anima nõ eſt ad pias cãs.ſecus fi non diuiti.d.l.ſi gs titio.qð verũ ẽ quo ad pꝛeſumptionem: ſecus quo ad veritatem que pꝛincipaliter reſpicit in tentioncm. ¶ Quid ſi quis legat centũ nõ cxpꝛeſſa cã ꝑꝑ quã legat:nec perſona cui legat.ſ. Jo.an. vbi ð.ꝙ illud eſt legatũ ad pias cauſas:⁊ vt nõ. Al bꝛi.in.l.ad inſtructionẽ.C.de ſa ſanc.ec.legatũ incertũ etiã relictũ ad pium vel pnblicũ vfũ vt viarũ ⁊ pontiũ refectio valet.vt.ff.de lega.ij..
quidam in teſtamento
¶ Mtrũ relictũ conſanguineo pauperi ſit ad piã cãm.K. Bal. in. l.i. C. de ſa.ſan.ec.qꝙ nõ ni⸗ ſi dicat pꝛo anma:⁊ pꝛo deo hoc facerc:⁊ facit pꝛo hoc qð no. Bar.in.d.l.i.
¶ Dtrũ legata ad pias cãs gaudeãt codẽ pꝛi
uilegio cũ relicto eccke.ſ. Pa.in.c.relatum.el
i.de teſta.q ſic. qꝛ eccła pꝛiuilegiat᷑ ꝑꝑ aĩam co templatione dei.Facit qð no.Jo.an. in.c.i.de in integrum reſtitu.l.vi.vbi voluit.ꝙ ſicut ec⸗ cleſia poteſt petere reſtitutionẽ in integrũ: ita ⁊ glia pia loca poſſunt.
¶Ptrũ delegatis ad pias cãs poſſit detrahi falcidia vel trebellianica.h. Pa.in.c. Raynal dus de teſta.cõiter tenetur ꝙ non.quo ad falci diam:ſed quo ad trebelhanicam. Bar.i.l.mar⸗ cellus.ff. ad trebel. Bal.in.l.id quod pauꝑibus C.de epiſco.⁊ cleri.⁊ multi ali) tenent: ꝙ nec ctiam detrahat.ſed Jo.an.tenct contrarium ĩ glo.ſua.⁊ etiam muiti alij. vt no. Albꝛi.in.l.ſi quis ad declinandam. C.de epiſco.⁊ cle.⁊ licet pꝛima opiriio ſit magis pia:tamen ſecũda nõ eſt condemnanda.
¶ Quot tcſles requirũtur ĩ legatis vt valcãt vide.j.tcſtm̃.ð.v. ¶ Mtrũ legata facta ad pias cãs ſine inſtõne hcredis valcãt.h. Ma.in.c.indicante.de teſta men.qꝙ ſ noluit moꝛi inteſtatus nõ valẽt.iĩſii. de le.ð. antc heredis.ſed vbi quis eligit moni⸗ teſtatus ſic valent.nedũ legata ad pias cãs: ſʒ quecũq; alia legata:⁊ ĩ dubio vf voluiſſe mo⸗ ri inteſtatus qui facit talia legata:qð pꝛobat
tex.d.c. indicante.⁊ facit qð legit.⁊ nð. in l.iij ff.de iure codicil. ¶ Ptrũ ex defectu teſtamẽti vitienẽ legataaq pias cãs. K. Pan.in.d.c. indicante.ꝙ non m vnam opiĩonem.vt no.in. I.i.C.de ſa.ſan cc. ⁊ĩ l.eã quã.C. de fideicõmiſ. facit pꝛo hoc qð no. Bar. in. d.l.i.? Bal.in. I.illa inſtitutio. f de he re.inſti.ꝗ tenent:ꝙ cũ quis reliquit ſua reſpe ⸗ ctu pie cauſe diſpoſitioni titij qꝙ valet licct nõ valeat teſtamẽtũ qñ heres ponitur in volũta⸗ te alterius.de quo.j.teſtamẽtum.ꝗᷓ. his. rõ di⸗ nerſitatis eſt:q talis cuius arbitrio cõmitti⸗ tur hʒ regulã iuris diuini: humani:⁊ gentium limitãs cius voluntatem que eſt vt pie oĩbus deo ⁊ religioni debeantur:⁊ ad redimẽda pec⸗ cata.xiij.q.ij. anime.de pe.di.i.medieina.ti aliud nõ põt facere:ſed in pꝛophanis nulla eſ regula limitans.⁊ iõ poſſet aliud velle qᷓ; teſta roꝛ⁊ pꝛoptcrea cũ voluntas teſtatoꝛis ſit icer ta:ideo ẽ captatoꝛia.i.adulatoꝛia ſeu decepto⸗ ria: ſm glo.in.c.cũ tibi.de teſta. Aduerte hic fʒ MBar. in ſua minoꝛica.ꝙ aut teſtatoꝛvoluit vt teſtamentũ valeret iure directo teſtamenti⁊ non aliter:⁊ ſic teſtamẽtum eſt nullum: heres ad quem vcniũt bona nõ tenetur in ʒſcientia aut voluit ꝙ ſi non iurc teſtamenti:ſaltem va
leret iurc codicilloꝛum ⁊ oi alio modo quo poſ
ſet. Tunc ille ad quem bona peruenerůt tenet in cõſcientia implere legata defuncti:⁊ ſic eſt pꝛeſumendũ:niſi quando teſtatoꝛ pꝛonidit ſi⸗ bi puta alium ſubſtituendo:vel quãdo oꝛdina uit quid ficndum:ſi quod oꝛdinauerat non ha bebit effectum.Facit.l.cũ pꝛoponas. C.de he⸗ re. inſti. Idẽ dic ßᷣm Bart.in.l.in teſtamento. ff. de fideicõmiſ.libcr.⁊ Pa. in.c.i.de ſucceſ ab ite.ꝙ licet voluntas defuncti non fucrit perfe cta ratione publicationis:fuit tamen perfecta ròne volũtatis:vtputa qʒ teſtementum manu ſua conſcripſit voiens poſtea redigi in publi⸗ cam foꝛmam:ſed moꝛte vel furoꝛe pꝛeuenius non potuit: qð nihilominus heres tenet᷑. Idẽ dic ſi inccpit facere teſtamentum nec poluit complere:qʒ legata facta valent:qꝛ non põt ne gari quin ſit perfectus cõſenſus rõne volunta tis:licct nõ ratione operis. Idem Barto. in · cũ quis.C.de iuris ⁊ facti igno.tenet ꝙ ſi teſta mentum ẽ nullum qʒ deficit voluntas defun ⸗ cti:vcl quãdo cſt nuilum ex pꝛeteritione here⸗ dis ignoꝛãdo ꝙ cum habcat ſiclegata non de⸗ bent̃:quod limito niſi ſint talia ꝙ fi ẽt ſciuiſſet ſe habere fuliũ feciſſet. ar.xvij. q.iiij.fi.ſed qů

xſtment eſt null q nõ ſunt deſtes ſufficiẽ egt vel deficit aliqͥ ſolẽnitas iuris ciuilis: tůc qñcõſtat hercdi: de volũtate defuncti: vel per duos teſteſ põt pꝛobaruobligatur naturaliter iure gentium ad implendam voluntatem de⸗ functi.quod nõ.. ¶ Quia ſi heres renũciet hereditati: vel non vult adire. K. Pa in.c.relatum.ei.i.de teſti. ꝙ nihilominus legata ad pias cãs valebunt q non ſubijciuntur talibus ſolennitatibus iu⸗ ris ciuilis. io ¶ Ptrũ legatum eccleſic edificande ſcu mo⸗ naſterio debcat ſolui cũ fructibus intermedij tꝑis. K. Pa.in.c.nos quidem. de teſta.q ſic. vt conſulucrunt Bar.⁊ Fran. de alber. qꝛ tex. pꝛefari.c.nos. dirit ꝙ relicta eccleſie cõſtruen⸗ de debent ſolun ſinc diminutòc.Facit pulcher tex. in l.fi ita rclictum 5ᷓ. pegaſfius.ff. de leg.ij. vbi dr ꝙ ſi reliquitur pꝛediũ in certũ diem.pu ta poſt.x.annos: vel cuʒ legatarius erit pubes debetur pꝛedium c fructibus intermedi tẽ⸗ poꝛis:ſi dies fucrit appoſita fauoꝛe legatarij: Kc in caſu noſtro dies apponitur fauoꝛe eccle⸗ ſie vel monaſterij: qꝛ ſi fuiſſet conſtructa tem⸗ poꝛe teſtamẽti legaiſet fñimplr ⁊ non in diem: quod bene nota. ¶ Dtrũ ſegatũ ad certũ vſum poſſit ad alinʒ vſum ↄuerti. N. Pe. de peru.vbꝛ.. Aut ipſe vſus poteſt implcri de iure ⁊ de facto.puta qꝛ legant quis vt monaſterium fiat in tali dioce ſirepᷣs ſt contẽtus ⁊ ſic lʒ de iure.de cõſe. dii. nemoꝛnullũ eſt impedimentum in facto:q; eſt pecunia ⁊ cetera neceſſaria.nec eſt qui aduerſe tur:⁊ ſic poteſt fieri de facto:⁊ tunc dico ꝙ nõ poteſt conuerti in alium vſum:⁊ iſte eſt caſus d.c.nos quidem.⁊.ff. de admi.rc. ad ciui perti. i⁊ de hoc eſt caſus in.Inulli.C. de epiſ. ⁊ cle. unmo ſiper legatarii non impletur tale lega tum redit ad heredem:⁊ pꝛo hoc eſt caſus ic. cũ dilecti filij. de dona.facit quod no.de cõdi. appo.c.verum. Et hec intellige vera niſi in le Saris ad pias cãs: vel mii intcrueniat diſpẽſa uꝰ pape vel alterius:vt.j. dicaʒ. Aut ille vſus poreſt impleri de iure:ſed nõ de facto:puta ꝓ pler gucrras vel qꝛ pecunia eſt modica vł nõ
eſt locus in eccleſia vbi legatur pꝛo capella fiẽ
da ⁊ huiuſmodi:⁊ iſte caſus eſti.. municipio pecuniam.ff. de admi.re. ad ciui.perti. Etid. cnos quidem ibi impieri nõ põt.quod verbũ etiam itelligitur de impotẽtia facti.de reſcrip. .ſciſcitatus.⁊ tunc poteſt ficri cõmutatio au⸗
119
etoꝛitate luperioꝛis:etid ſiĩ teſtamẽto ſit cau⸗ ſula ꝙ non poſſit cõuerti ad aliun vſuʒ qᷓ; de⸗ putatum. ratio qꝛ volũtas teſtatoꝛis dʒ interp tari pʒ ius cõmune:vt res magis valeat qᷓ pe reat.c.abbate.de ver. ſig. ⁊ ideo cuʒ de iure cõ̃j poſſit in aliũ vſum conuerti non obſtat talis cauſula. Et ex hiſ dicit Bu.i Spe.ti.de edic. inſtru.in.. nůc aliqua.qʒ ſi mihi legaturvt vz dam vltra mare.⁊ nultus audet ire ꝙ ↄſequar legatum:iʒ non vadam.d modo vadam ad milem locũ. Silr ſi teſtatoꝛ legat pꝛo laboꝛe iti neris vel penitentie fibi iniũcte vt vadam ro mami⁊ ꝑꝑ impedimẽtum non poſſum ire: ꝙ cõſequoꝛ legatum:dũmodo vadam ad locum ſimilẽ. d.ſegatum:excipitur quod legatur pꝛo ſuccurſu terre ſancte:qꝛ ſi nic non poſſum ex⸗ pcctabitur tps:⁊ ſeruabitur legatuʒ c.magne de voto. udo.de ro.in no.dicit ꝙ iegatum fa ctum pꝛo calice vł reparatione eccieſie:⁊ eccie ſia non habet opus: de hoc poterit per epiſco⸗ pum ſolum fieri conucrſio in alium vſum pið Aut vſus poreſt impleri de facto ſed nõ dẽ in re⁊ tunc aut hoc cſt qꝛ non eſt ad aliquè finẽ honeſtũ.puta legat quis centum vt fiat ludus tetralis in eccka:qui eſt ilicitus de iurec.cũ de coꝛem · de vi.⁊ honeſt. cleri. ⁊ ſic legatum iuti⸗ le eſ ⁊ non fiet conuerſio.ar. eoꝝ q no.in glo. L.i.ff. de condi. inſti.vł non Soſt fieri de iure: non qꝛ non ſit ad finem honeſtũ:ſed qꝛ ius ꝓ hibet:⁊ ſic fiet conuerſio ĩ alium vſum hone⸗ ſtum: vt eſt caſus in. d..legatum.ff. de vſuf le. ⁊ ſic intellige. c. nos quidem.in verbo nõ põt ĩi pleri.ſ.de iure. Erẽplum teſtato legat ꝙ pꝛedi catoꝛes ⁊ minoꝛes ſe cõferãt ad habitandi in ſuis domibus:⁊ celebꝛent ibi diuina pꝛo ſaln⸗ te aĩr ſuc:de iure hoc nõ poteſt fieri c.vnico. ð erceſ.pꝛela.li.vi.cle. cupientes. de pe.tñ vſus ẽ honeſtus qʒ pꝛo aia ⁊ iaude diuina. Silr legat vt fiat ecciefia in tali loco:non poteſi ficri
pꝛiuilegium quod habent pꝛedicatoꝛes ⁊ mi⸗ res ⁊ huiuſmodi.⁊ ideo fiet in loco cõgruo ⁊ honcſto. Facit ad ſupꝛadicta quod ſupꝛa vixi
„
donatio.i.ᷓ.xl vij.
Luius aucroꝛitate fiet talis cõmutatio k. 12
do. pe. vbi.ð.ꝙ h non ſubeſt cñ̃ puta qꝛ potcſt de iure ⁊ de facto impleri:tunc ſolus papa po teſt.. legaraʒ. ff. de admi re. adciui. perti.⁊ cle. q cotingit de rcligi.do. Si vero ſubeſt cã le⸗ Sitimã poteſt dioceſanus etiam fi poteſt im⸗ plere ve iure ⁊ de facto niſ teſtatoꝛ pꝛouidiſſet quid fit fiẽdũ de legato vſu non q ſi
3

—*— „
8—
—
Muidiiſet non poſſet fieri commutatio.vt no. Bar. inIliberto.ð. lucius.⁊ ibi tex.ff. de an· le. ⁊ꝙ ep̃s ex cã legitima poſſit cõmutare ĩ aliuʒ piu vſum. Facit qð no. do.an.in.c. verum.de rõdi.appo.vbi vult ꝙ nõ obſtãte pꝛohibitiõe teſtatoꝛis ne alienet᷑:nihilominus põt in ma⸗ gis pium. Wide.ð.donatio.i.p.li. Idẽ tʒ Ro⸗ ge.? Mugo. Itẽ Ange.⁊ imo. in..i.ff. de ↄſti. pꝛin. vbi volũnt ꝙ inſta ſubſiſtente neceſſita⸗ te pñt relicta per teſtatoꝛem in alium vſum cõ nerti.vt no.per BVarto. per illũ tex.in..fi.ff. de ope.publi.⁊ in. d.i.legatum.x quibꝰ cõciude ꝙ voluntas ⁊ legata teſtatoꝛis circa pias cãs poſſunt ſine cã etiũ per papam mutari ĩ aliuʒ vſum pium ⁊ per epᷣm cã ſubſiſtente ſolũ:q;⸗ uis alij cõiter teneãt contra de epiſcopo. ĩcie. qꝛ cõtingit. quã limito quãdo ſine cã vult fie⸗ ri cõmntatio:qꝛ tunc pertinet ad ſolum papã als non.facit qðᷣ.ſ. dico.ᷓ.x vij. facit pꝛo h qð dicit Zudo.de ro.vt.ð. no.i.ᷓ. pꝛeccdẽti.
¶ Queritur vtrũ ĩ tali cõmutatione requirat᷑ cõſenſus heredis grausti..pe.vbi.ð. ꝙ ſi nõ põt impleri de iure vel de facto requirit᷑ con⸗ ſenſus heredis grauati⁊ eccleſie cui ſit legatũ ⁊ ita loquitur..egatũ.ff. de vſufru.le. ⁊ ſilr dic quandocũq; ex cauſa legitima debet fieri com mutatio.
i4 Quid ſi dubitetur an ſit cã legitima vt fiat
i;
cõmntatio: vel eccła cui legat:aut heredes nõ cõſentiunt in cõmutatione.h.pe.vbi.ð.qꝙ ſo⸗ lus epiſcopus poterit.C.de nup..i.⁊ ſi ecciefia cui legatur cõſentit vt fiat cõmutatio ⁊ here⸗ des cõtradicũt nihilominus epiſcopus fauc⸗ bit eccłie legatarie fauoꝛe volũtatis defuncti adimplende ⁊ nõ heredi.⁊ iſte eſt caſus in.d. legatũ. Fallit hoc ĩ legato pꝛo monaſterio fien do qð ſine cõſenſu heredis nõ poteſt cõmuta⸗ ri:niſi fuerit negligens:qꝛ tunc etiã ſine eiꝰ cõ ſenſu poteſt cpiſcopus clapſo termĩo dicto.c. nos quidem.
¶ Mui poteſt ſuum officiũ im pendere vt lega ta luũ cõſcquantur effectum.E. Pan.in.d.c. nos.ꝙ etiam iuder ſecularis etiam in legatis
ad pias cãs eſt tex. in aut᷑. de eccleñ.titu. ſigs
edificationem: ſilr tam ſecularis q; eccleſiaſti cus poteſt compellerc vt legata ſoluãtur que fiunt non certe perſone.vel ſi certe:tamen tal eſt ꝙ non poteſt in iudicio petere vt ſunt frẽs minoꝛes.d.ᷓ.ſiquis.ſecus eſſet ⁊ non ad piam cãm ſit legatũ ⁊ certe ꝑſone factũ:tũc qꝛ oʒ ꝙ ſolũ ad iſtantiam partis cõpellat.
—
.
ſit ſe itromittere.K. Pa.in.c.ſi heredes. de te⸗ ſta.ꝙ ſi teſtatoꝛ pꝛouidit ſibi de executoꝛe non poteſt niſi in defectũ.vt.ð. Exccutoꝛ.⸗.xi ⁊ in c.tua nos. de teſta.⁊ in aut.de eccie.titu.. ſigs pꝛo redemptionc Si vero teſtatoꝛ nõ pꝛoui⸗
gMrtʒ epiſcopusjlegalis ad piascis ßopi
dit ſibi de executoꝛe:tunc in legaris pꝛo redẽ ptionc captiuoꝝ ⁊ pꝛo alimonijs pauperũꝓ
uidebit epiſcopus:vt in. d.. fiquis aũt pꝛo re. ⁊.l.nulli. C. de epi.⁊ clc. In alijs aũt heres vtĩ d.c.ſi hercdes.x.c.tua.⁊.c.nos.de teſta. niſi n negligẽtiam.vt.ã.executoꝛ.ᷓ.xiij.
¶Brrumlegatũ factum ꝓcõſtruendo poipi i
tali paupeꝝ:in quo poneret᷑ rectoꝛ ad arbitriũ certi pꝛelati poſſint heredes mutare i edifica rionẽ mõaſterij religioſoꝝ.kK. Lappus abbas in cle. qui cõtingit. de reli.do. vt refert do. ani d.c.nos quidẽ.qð Jo.an.cũ quibuſdã iuriſtis cõſuluit ꝙ ſic.cũ licentia ep̃i:etiam cõtradicen te illo pꝛelato:qꝛ ꝗ melius facit non aliud: ſed idẽ facit.c.peruenit.el.ij. de iurciurã. ſed plus ẽ eccleſiã religioſoꝝ facere qᷓ; facit c.ſcripture.de voto ⁊ regula plus ſemp.de re. iur.li.vi.ergo ⁊c̃. Sed cõtra videtur.xiij.q.ij. vltima volũtas de cele.miſſa.cuʒ marthe.cuʒ ſilibus.vbi pʒ ꝙ voluntas defuncti pꝛo lege dʒ ſeruari:ergo foꝛma mandati dʒ diligentiſſi ma accuratione ſeruari:nec co caſu plus cõti⸗ net in ſe qð eſt minus vel ccõtrario de pꝛeben. cũ de beneficio.li.vi.ad k.&. do. An.ꝙ iſta ſũt vera ĩ ateria odioſa vl ambitioſa ⁊ ſicreſtri gibili.de pꝛeben.q;uis.li.vi.ſed opĩo Jo. an. loqtur ĩ materia fauoꝛabili:⁊ maxime aie de⸗ functi:in qᷓ fit plena ĩterpꝛctatio.c.cũ dilectus de dona. Vnde veriſilr pꝛeſumit᷑ ꝙ defunctꝰ nõ ʒdiriſſet demõſtrãdo ſibi vſum vtilioꝛẽ. ia cit ad qð no. Bar.in.l.fi.ff.de ope.pub. ¶ De cautela dãda illi qui vult legare aia? is tjmet parẽtes.vide.j.pactũ.ᷓ xiiij. ẽ cui a papa certa pa Egatus con mittitur gubernanda 5̃ʒ Bofft. vndt gerit vices pape:⁊ eſt oꝛdinariꝰ in pꝛouiciae.
legatos.de offi.le.li. vie. ¶ Quomodo faciet fidem ſi requirai.K. ꝙ ꝑ1
litteras ſuas.l.vnica.C.de man. pꝛin. ¶ Quod ſunt ſpẽs legatoꝝ.N. due. Quidam ſunt impꝛopꝛic legati nũcij ⁊ nõ iudiccs:⁊ ſit illi qui ſepe mittunt᷑ a papa pꝛo ambaſſiatavł ad aliquod nudũ miniſtcriũ erercendũ. de gb⸗ di.i.iuigentium.⁊.xcvij.c.nobiliſimuſ. ⁊ qun
m
wch
vm
zun umn it ſmt nium ninu un um d uuun uin

522
totum. ⁊ iſtos qui impedit dʒ tradi hoſti⸗ bus yt ſit ſeruꝰL.vlti.ff. de legatiombꝰ. Et ibi loquitur de legatis quoꝛũcunqʒ eriam hoſtiuʒ ⁊ſᷣm canones ſunt excõicandi.xciiij. di.ſiquis
ita. no.gl. in. d.c. iuſgentiũ. Quidam ſunt lega
ti iudices quos papa facit oꝛdinarios icertaꝓ uincia:⁊ de iſtis loquitur ditfinitio pꝛcmiſſa: ⁊ titulus de officio legati: ⁊ iſti ſunt in triplici differentia. Pꝛimi ſunt legati nati:qꝛ natꝰ in ſua dignitatẽ cfficitur legãtus pape vt archi⸗ ebs canturieñ. q co ipſo ꝙ archiepiſcopus eſt legatus ẽ pape: vt in.c.i.de offi. legati. ⁊ iſti di cũtur legati rõne digniratiſ. Gecũdiſunt lega ti de latere:vt ſunr ilii qui mittũtur ð curia pa pe:ctiũ̃ ſi non ſunt cardinales. ſᷣm gl. in.c.pe. de officio legati. Sed Pa. in. c.i.coti.tʒ ⁊ bene ꝙ ſolum cardinales dicũtur legati de ſatẽ ma⸗ rime hodie. Lertij ſunt legati qui nec ſunt de larere: q nõcardinales:nec ſunt nati q nõ in tali dignitate:⁊ ſunt illi quibꝰ papa cõmittit legationis officium ĩ aliqua pꝛonicia vł ſuavł aliena.vt in.c. volentes. eo.ri.⁊ tales dicuntur legati rõne ꝑſone nõ rõne dignitatiſ: vt bm. ¶ Mtrum legati nati vel rõne ꝑſone habeant iuriſditionem ĩ exẽptos.he. Pa. in.d.c.iꝙ nõ ⁊ pꝛobat᷑ in. c.i.de v. ſig.li.vi.
¶ Ptrum poſſint pꝛedicti legati abſoluere ꝓ iniectione manuũ violẽta in ecclaſticuʒ. K. ꝙ legati nati nõ poſſunt nec ĩ pꝛouicia nec extra nec ſubdu nec extraneũ. Rõ ſʒ Pa. in.c.pe. de officio legati.qꝛclerici ꝑderent pꝛiuilegiuʒ cſiquis ſuadente. xvij. qiij cum nullus habe ret ire ad papã pꝛo abſolutione co ꝙ dignitas eſt genunei, ßm Pa.ibidẽ de inicctio ne qua cpij poſſunt abloluere: qꝛ ab illa a qᷓ epiſcopi abſoluunt multo foꝛtiꝰipſi cũ ſint oꝛ⸗ dinarij· Legati vero rõne pſone poſſunt ab⸗ ſoluere ſubditos erñtes in pꝛouicia: ſilr extra ncos in ſuaꝓuicia del inquẽtes ⁊ cxũtes: ſub⸗ ditos vero ſuos extraꝓuiciã ſuaʒ nõ poſſunt abſoluere ÿm gl.⁊ cõiter doc.in. d.c.pe.nec ẽt de ↄlenſu iudicis illiꝰꝓuicie. ſm Ma. ibidem ſed Zo.mo.⁊ Jo. an. quos ſcquitur We.in.c.i. eo.ti.li.vi.tenẽt ꝙ pñt.⁊ magis plʒ hec opiĩo. Subditos ctiã ſuos ⁊ in ſua ꝓuincia qui ex⸗ traꝓuiciã iniccerunt manum violẽtamicle- ricũ m Mo. nõ poſſunt abſe olucre. Sʒ Spec. recitat aliquos tencre ꝙ pñt:⁊ mihi plus pla cet:ſicut poſſunt ẽt coſ punire de delicto extra comiſſo:extrancos vero aliũde veniẽtes liga
220 tos abſoluere nõ poſſunt. egati vero a late⸗ re pñt abſolucre quoſcũq; tã in pꝛonncia cis decreta qᷓ; ertra:tam ſubditos qᷓ; cjneos. fm gl.⁊ cõiter doc.in. d.c.pe. Po.tamẽ limitat 5 habere locũ:cuʒ imuria ẽ enoꝛmis qꝛ reſcruat pape· allatc.· ſi vero.x.c. cum iltoꝛum.de ſen. ex cðcum ſilibus. Ged tu tene ꝙ pf̃r:etiã ĩenoꝛ mi ſᷣm Joã.an. Jura vero excipiẽtia enoꝛmẽ iniuriam nõ loqũunt᷑ in legato a latere:ſed in alijs inferioꝛi buſ. t hoc fegtur Archi.i.c.i.ð offi.le.li.vi.⁊ cõiter doc.in.c. ad eminentiam. de lenexcõ. Fallit hoc ĩ duobꝰeaſibꝰ. NMꝛimꝰ qñ ſunt in pꝛeſentia pape. Scðs qñ ſunt reuo cali ante regreſſuʒ fᷣm Ma.in.c.pe. de offi.le.qꝛ tunt abſoluere ñ pñt. Vec filrexrõicatoa pa pa vel ciꝰ delegato.c.ſtuduiſti.eo.qʒ in iſtis nõ fit exrẽſio ðᷣvno ad aliũ:vt ĩ.c.ꝙ trã ſlatõʒ.e.ti. ¶ Quid pñt facere dicti legati. vide in.c.lega tos.de offelc.vn que nõ poſſunt faccre ha bes in gl.c. ꝙ trãſlationẽ. de offi.le.⁊ in mitis c.li.vi.eo.ti. quc omitto cum hodic illi qui ha bentur ĩ vſu legati młta poſſint ex ſpeciali cõ⸗ ceſſione que ex coꝛum litteris potiuſ q; ex do⸗ ctrina cognoſcitur. ¶ Btrum legatus ipedirc:aut eius ſni duiſti.de offi.le. ¶egarus an poſſit abſoluere excõicatũ a ſe ĩ ſua pꝛouincia extraꝓuinciã ꝙ ſic ſi nõ ſit rcuocatus in foꝛo pniali:ſedi fo· ro cõtẽtioſo non:niſi ncuertat᷑ in pꝛouinciam. Intcllige niſi egreſſus eſſet ců aĩo nõ redeũdi: qʒ ſic expirat legatio. ¶ Quid de ipecẽtibus legatos vl nũcios apo ſtolicos ne exerccãt coꝝ officia. kK ꝙ excòica⸗ ti ſůt ipſo facto ⁊ terre:regna vł loca pꝛedicto rum ſunt ĩterdicta tamdiu q;diu in contuma⸗ cia ꝑſtiterint coꝛum domini.c.ſ uper gentes ⁊ regna.vt habetur in quadã extrauaganti ſub ti· de officio legati.x⁊.c.ſiquis autem legatio⸗ nem.Tciiij.di.
Egitimationn au⸗ gitimoꝝ quot
modis fit. K. xi modis Pꝛimus quã-
poſſit pꝛoceſſum delegati
am irritare.K.ꝙ non.c.ſtu
do pater offert cum inrer viuos ſeruitio cu⸗ ric ciuitatis ex qua eſt oꝛiundus:vł ſi pater eſt onundus. de vetcri roma.ſ.I onſtantinopoli
vel noua offerat eum curie cuiuſcũqʒ ciuitatiſ metropolis vt inſti. de nup.ᷓ. vi. Sccũdquſ qñ
pr offert cũ ĩperatoꝛi ⁊ fit curialis.in aui.qbꝰ

mdis na effi.ſui.ᷓ.ſiquis igit. Tertius qñ pt filiã ſuã naturalẽ in miimonio copulauerit ofticiali curie ciuitaris de qua eſt oꝛiũdus.vel R ꝓr̃ ẽ oꝛiũdꝰde veteri:velnoua roma copulet officiali ciuitatꝭ metropolis.ut. C. de na.liber · Liij. in fi. Quartus qñ nullo alio legitio exñte vcl ſi exiſtit nõ Zdicit ſʒ ↄſentit:filius natura lis pre defũcto ↄfert ſeipiuʒ curie iſto mõ· va⸗ dit ad regimen ciuitatis: ⁊ dicit uos egctis taliofficiali: ego offero me curie ⁊ ſeruire in ta li officio:ſi curia recipit cũ erit legitimus.vt in. d..ſi quis igitur. Et itellige tales filios naturales ꝑ talem oblationẽ legitimatos:vt ſuccedãt patri ab inteſtato:nõ tãmẽ alijs co⸗ gnatis cx ꝑte pr̃is nec ipſi eis.vt in. d. aui.. filiũ ho. Suintus qñ pater deficiente pꝛole legitima offert pꝛincipi pꝛeces pꝛo filijs natu ralibus vt ſint filij legitimi ſucceſſoꝛes ẽt ſine matrimonio: dũ tñ pꝛinceps pᷣces admittat.d aut.ð.illud tñ. Scxtus qñ p̃ in teſtõ dicit eũ ſbivelle ſuccedere ſi tñ filiꝰpoſt moꝛtem pfis pꝛincipi ſupplicauerit:⁊ teſtm̃ oñderit: tůc eni dono pꝛincipis ⁊ legis heres crit legitimꝰ: dũ modo volũtatẽ patris ſequai.vt in. d. aut F. ſi vcro is qui. Scptimꝰqñ pr ĩ extremavolũtate noĩat filiũ ⁊ heredẽ inſtituit. C.de nat.lib. aui. itẽ ſi quis.qð limita ſʒ ꝙ ĩ caſu ſequẽti. Dcta uus qñ in publico iſtro.i.ſcripto per notariuʒ aut etiã ſi ſit ſcriptũ ꝓpꝛia manu cum ſubſcri ptione triũ teſtium filiũ naturalẽ noiauit filiũ nec adiccit naturalem. Sed Bal. in.c. inotuit. ð elec.tʒ ꝙ oʒ addat ſuũ quaſi dicat ĩ ſua ptã⸗ te ⁊ ſic jeguimũ:nec ſufficeret ſola noĩatio m Bal.ibi. Et ſi ſunt plures filii naturales ex ea dẽ matre nati lʒ teſtimoniũ tantũ dedcrit vni tñ oẽs crunt legitimi. Et hoc intellige qñ ꝓ⸗ les legitima nõ ſupereſt vᷣm glo.in.c.ꝑ tuas.q ti.ſint legi. quã ſequũtur cõiter doc. Monus qñ pr̃ filiũ ex ↄcubina noiat filiũ legitimũ Fm do. An.in.d.c.per tuas.qð intellige ſi mater ta lis ẽ ꝙ potuit eẽ vxoꝛ ſua qñ generauit.vt in aut.vt lice.ma.⁊ auie.;.ad hec. Rõ ibi ponit᷑ qꝛ ex tali noĩatõe vf̃ teſtimoniũ ꝑhibcre:ꝙ cũ matre legitunũ habuit vel hẽat matrimoniũ. Ex quo cõcludo ꝙ ſi mater vel ipſe aliũ acce⸗ ꝑiſſet in cõiugium viuẽtibꝰ ipſis nõ legitima
ret talis noĩatio:qð nð bene:als ſic:⁊ ſi ex alia
vroꝛc hret filios venirẽt iſti cũ illis:⁊ ſilr ſi pꝰ. Decimus qñ pr̃ Zhit matrimoniũ cũ illa que ẽ mater filioꝝ naturaliũ ipſius patris:de quo dic vt.ð.filius.ð.xi. Vndecimus qñ legitimã⸗
rur ꝑ papã: Impatoꝛẽ: aut pꝛicipes g non hñt ſupioꝛẽ aut hñtes ptãtẽ ab eis:⁊ de pᷣdictj vi⸗ deĩ.c. ꝑ tuas.ꝑ doc. ibi qui fi.ſint legitimi: ¶ Ptrum papa poſſit talr legitimare vt ſucce dãt ĩ hercditate ⁊ admittãtur ad alia tpalia. ſ. Pa.in. c.ꝑ venerabilẽ qui fi.ſint legi. Va ria fuit opĩoꝛſed ĩ pꝛactica ſeruat᷑ opio Bar.i aui.ex cõplexu.C.de ince.⁊ inuti. nupti.ſ ꝙ nõ põt ĩ terris ſibi nõ ſubiectis:maxime qñ tales ſunt adulterini vel iceſtuofi.⁊ ꝓ h eſt bonter. ĩ.c.dicat aliqs.xxxij.q.iiij. ⁊ in.c.vnicoxxxv.q. vij.ſcd quo ad ſpũalia nõ ẽ dubium.— ¶ Ptrum legitimus ſed legitimatꝰpꝑ ſequẽs matrimoniũ ſit legitimus quo ad oia K. m Pa.⁊ gl.in.c.tanta.qui fi.ſint legi. ꝙ lic. ⁊ lʒ do. An.ibidẽ teneat ꝙ nõ ĩ ſtatutis: qꝛ ſtatutũ nõ cõpꝛehendirt fictũ.i.iij. ʒ. hec Vba.fj. de ne go.ge. ⁊ ſic iſti ficte ſunt legitimi ꝑp verbũ ha beant̃:qð eſt vbů fictunn:tñ magis plʒ pꝛima opio:qꝛ qñ verbũ habeant᷑ pꝛoferẽ ab hñte po teſtatẽ paria ſũt dicere habeãturqꝓ legitimis ⁊ ſunt legitimi.Facit.c.ex ꝑte.de ſpõ.⁊qð di Bar.in.i.ſi is qui.ꝓ emptoꝛe.ff. de vſuca. ⁊il⸗ ſi maritus.ff. de adul. vbi vult ꝙ dicere habeñ —. ciuibꝰab habẽte poteſtatem. Ideʒ eſt ac ꝙ ſint ciues.⁊ ſic tene.
¶ Wtrum talis ſuccedet ĩ feudo ſi victũ eſtꝑœꝙ
trãfferat᷑ ad poſteros ex ſe legitume deſcẽden⸗ tes.K. Bal. in.c.naturales.ſi de feu.cõ. fue. di⸗ ꝙ nõ. Sed Jaco.de belui.⁊ cõiter doc. inc.la⸗ toꝛ. g fi.ſint legi.tenẽt Zꝛiũ.ſ.ꝙ ſuccedet.⁊ tex. d.c. naturales.itelligit᷑ de legitimato ꝑ reſcri⸗ prũ pꝛincipis:qꝛ cuʒ illa legitimatio ſic ſtricti iuri tanqᷓ; diſpẽſatio 3 ius eſt reſtrigenda. cꝙ dilectio de ↄſan.⁊ affi.ſed matrimoniũ tanq; fauoꝛabile purgat pᷣcedẽtia.⁊ iõ ſucceder.
¶ Ptrum jegitimatꝰab iperatoꝛe vel hñle po teſtatẽ ab eo ſit legirimus quo ad ſpali e Pa. in. d.c. ꝑ venẽrabilẽ q nõ.⁊ iõ nec adoi nes ⁊ alia ſpũnlia admittet᷑. vide glo. x. dilege ⁊c. Barto. in. d. aut ex complexu.necẽtcrit e gitimn in dñio illoꝝ quiñ recognoſcit Impa toꝛẽ quãtũ ad ea ꝑ que ficret aiteri pꝛeidici puta ad ſucceſſionẽ bonoꝝ ab iteſtato.vt no. in.d.c.ꝑ venerabilẽ.
¶ Mtrũ comites hñtes ptãteʒ legitimãdi ab impatoꝛe poſſint legitimare ĩ pꝛeiudiciũagns toꝝ. K.d.I in. d.c. ꝑ venerabilẽ ꝙ nõ: nifpr ⁊ agnati ↄlcntiãt: qi hec ptãs tanq; alteri pi iuccialis eſt reſtringẽda..i.ʒ ſi quis a pꝛine pe.ff. ne ꝗdĩ lo. pub. Hed Boli rubꝛicã codiæ
—
*
—
—
—8

A
—
—
—
82
32*
6
3 eum qñ ſimplr è cõceſſa auctoꝛitas legitimã di: ſed credo vex dictũ Bal in filijs naturali⸗ bus tantũ:ſed ĩ ſpurijſ ⁊ alijs ex dãnato coitu
nõ credo:niſi expꝛeſſe cõcedant᷑. Facit qð no.
Jo·an. in addi.ad Spe.in ti.qui fi.ſint iegi.g dicit ꝙ ſi ſpuriꝰ dupir.ſ.ex pre vxoꝛato ⁊ ma⸗
tre maritata ipetrat a papa vel ab Impatoꝛe
reſcriptũ legitimatiõis ꝙ nõ valetñ nõ expᷣſ⸗
kt. facit qð no. Ma. in. d.c.per venerabilẽ. vbi dicit ꝙ inceſtuoſus vel adulterinus mii id ex⸗
pꝛimat ſemp reſcriptum legitimatõis erit ſur repticiũ:qꝛ oẽ tacitũ ꝑ id qð papa vel Fct non ita de facili ↄceſiiſſet ſi illud ſciuiſiet facit reſcriptũ ſurrepticiũ:⁊ viciat.c.poſtulaſti: de reſcrip.facit ẽt qð no. No.⁊ MBof.in ſumma
ꝓł papa legitimet aliquẽ ad dignitates non
intelligit legitimus quo ad ep̃atuʒ ⁊ alias ma ioꝛes:ſed tm̃ quo inferioꝛes. de cõceſ.pꝛebẽ c. dilectus.vide ẽt.ð. diſpẽſatio.ð.it. Aduerte ta mẽ hic ꝙ dicit Ang.in aui.qũo natu.effi.ſui. Jſi quis igit. ꝙ pr̃ põt legirimare filiũ in pᷣiu dicium filioꝝ legitimoꝝ:ſed filiꝰ illegitimus non poteſt ſe legitimari facere in legitimoꝛuʒ pꝛeiudicium.
Vtrũ legitimatuſ fimplr itelligat᷑ etiã quo
ad dignitates. K. Mo.ꝙ ſic.ſicut ñimplr reſti⸗ tutus ad oĩa reſtituitur.C. de ſententiã. pa.li. qᷓ;uis Bof.teneat cõtrariũ. 5
Mtrũ papa diſpẽſando in matrimonio con tracto in gradibꝰꝓhibitis de iure canonico le girimet filios ante cõceptos. K. ꝙ non:ſed bñ poſtea cõcepticrũt legitimi quo ad oĩa:⁊ ſi ex⸗
preſſe legitimet ante conceptos nõ erunt quo
ad oĩa:ſed ſolũ quo ad ſpũalia ⁊ tẽpoꝛalia ĩ ter ris pape nõ in alijs. vt i.dc.fi. g fiſint legi. Egitima portio
6 P pler
. legitima trebellianica ⁊ falciqia.pꝛĩa debet᷑ de iure nature tm̃ filijs ⁊ ipſis moꝛtuis debetur nepotibus er eis legitime natis: nec es poteſt ĩponi grauamẽ ſuper ipſa ꝑ legata aut fideicõᷣmiſſa:ſed bene pñt grauariꝑ debi⸗
tannò poteſt etiã eiſdẽ iponi conditio vel mo⸗
dus.⁊ ñ apponatꝙ nõ adiecto.C. de inofi.te. loimodo.⁊.ſe.⁊ hec ẽ tertia pars hereditatis ſi ſunt q̃ttuoꝛ filij vel paucioꝛes. Si vcro ſunt nc; vel plurcs:tũc erit medietas totiꝰ here⸗
iatis quã inter ſe diuident eq̃liter.C. de ĩof. leſta. aui. nouiſſima. Et aduerte ꝙ iſſa legiti ma aliquãdo ſic dicitur. vt in. d. omnimodo.
Aliquãdo dr debita ps · vt in..ſcimuſ.C.de ĩ⸗
221 offi.teſt. Aliqñ dicitur debitů fimpkr.vt ĩ ant. de trien. ⁊ ſe.ð.i. Aliquãdo debitů bonoꝝ ſub⸗ ſidiũ.vt.¶de inof. dona..ſi totas. Aliquando dicitur debita iure naturc: vt in aui.de trien.⁊ ſe.I. hoc nos.
¶Mtrũ iſta legitima poſſit per ſtatutum vel
cõſuetudinem i totuʒ tolli. K. Albꝛi. vicit in.l. quoniã in pꝛioꝛibus.C.de inoffi.teſta. ꝙ cõi ter doc.⁊ etiã vltramontani tenẽt ꝙ nõ. Alij magni tenent ꝙ poteſt in totum toſli. Gʒ pꝛi⸗ ma vcrioꝛ videt᷑.poſſet tamen ſtatutum vel cõ ſuetudo diminuerc vel diſtiguere eam:ſed nõ in totum tollere. Rõ qʒ ſicut a natura alimen tatio filij a patre dependet. ff. de inſti.⁊ iure.I.i Shinc deſcendit. Ita poſt moꝛtẽ patris alimẽ tatio filij ab hac pᷣoꝛtione iuris nature depen dere vf. vt innuitur in aui.de trien. ⁊ ſc.ᷓ.i.ad fi.⁊.. ꝓhibems. aui. ibi ſi vult filioꝝ ⁊c̃.pꝛo B facit inſti.de iure naturali.p.i.⁊.ff. de pac.l.iuſ agnationis ⁊c̃. Ma.tñ diſtinguit ⁊ bene inc. Ranutius.de teſta.ꝙ aut filius non hʒ vnð viuat aliunde:⁊ ſic eſt vera opĩo vltramõtano rum. Aut habet vnde viuat:⁊ ſic vera ẽ ſcpᷣa opinio. Aduerte tamen ꝙ in legitima filius ñ poteſt grauari ꝑ fideicõmiſſum Im cõem opi nionem p.l.quoniam in pꝛioꝛibus.C.de inoff. teſta.⁊.l.cũ patronus.ff. ð leg.ij. Iʒ Rar.⁊ Dy. dubitauerit in.l.i.ff. de vul. ⁊ pupil. ſub. Sed ſuccedentes ab inteſtato ipſi filio ſi contingat fiium decedere impuberẽ poſſuntgrauari:⁊ẽ caſus in.l.ſi fundũ:per fidcicommiſſum cuʒ.i. ſe.ff. de leg. i.ideo dicit Bal.in..cũ virum. ð fideicõmiſ.ꝙ fubſtitutus filio impuberi pote rit grauari vt reſtituat legitimam filio debitã Et ſiverba ſunt dubia:puta teſtatoꝛ dirit poſt moꝛtem filiy mei ipuberis hercditas integra reſtituat ſeio:nec expꝛeſſit per filiũ:vl ſi uccedẽ tes ab inteſtato filio meo:vł per ſubſtitutum dato filio meo fideicõmiſſum debebitur in le⸗ gitima ctiã ſᷣm Bar.in..qui duos.ff de vul. ⁊ pupil. ſub. ⁊ cõ̃iter ſequunt᷑ ſcribentes ibi.⁊ re fert Pa. fuiſſe conſuitum ꝑ Jo.de imo.⁊ ful⸗ go. in·c. Raynutius.de teſtam̃en. licet Barto. in.cohercdi.ſ. de vulga.⁊ pupil.ſub.aliter di rerit. ¶ Quid ñi filius inſlituat᷑ in minoꝛi parte.. 2 ꝙ nihilominus aget vſq; ad ſupplemẽtũ.d. omnimodo:qꝛ hec legitima datur in bonoꝛuʒ ſubſidiũ ve iurc naturc. ¶ Sccũda trcbellianica a trebellio anctoꝛc ſic 5
dicta debeĩ hec iure iſtitutionis:⁊ ẽ quarta pe

bereditatis totius:ſicut cũ quis inſtitutus he
res rogai vt reſtiruat alij hereditatem fine li⸗
beris moꝛiẽdoꝛiſte ſic inſtitutuſ poterit retine re quartam partem totius hereditatis.iſti. de fideicõmiſ.pere.ᷓ.ſed qꝛ.C. ad trebe.per totũ. Inſtitutus tñ heres in certa parte hãc nõ ha⸗ bebit m Bal. in.I.i.ff. ad.I.falci.
4 U Tertia falcidia a falcidio auctoꝛe vebet᷑ iure inſtirutionis:⁊ eſt quarta pars totius hercdi⸗ tatis quã quis retinet quãdo inſtitutus heres fuit:⁊ ſupꝛa dodrãtem.ſ.tres partes heredita tis eſt aliquid legatum vel fideicõmiſſum.de teſta. Kaynaldus.
F ¶In gbꝰcaſibus ceſſat falcidia. K.ꝙ ĩ ſex ca⸗ ſibũs.ſpꝛimus ĩ his que legant᷑ ſic vt nõ poſ ſint alienari:vt ad ſucceſſoꝛes eius cui relicta ſunt debcant peruemre.C.ad.l.falcidiam.aut. ſed in ea re.—
6 Secũdus in his quc ad pias cãs relinquunt᷑ eccleſie aut pio loco.vt in aui.ſilr.C.ad.l.falci.
ſtitueret᷑ heres:tũc detraheret faicidium de le⸗ gatis factis alteri eccleſie vel pio loco:qꝛ cur⸗ rit pꝛiuilegium cũ pꝛiuilegio:⁊ ſic cõcurrenti⸗ bus pꝛiuilegijs vtũtur iure cõi.facit..aſſiduꝰ. C. qui po.in pi.ha. Mõ. Pa. in.c.in pñtia.de pꝛoba. Idẽ tʒ Hy.⁊ ſcquit᷑ Albꝛi.in.I.ſi qs ad declinãdam. C.de epi.⁊ cle. Et hoc idẽ etiã ſi ĩ dirccie relinquat᷑ ᷣm Bal.in.l.ſi auia.I. titio. ff. de cõdi.⁊ demõ.puta cũ relingẽ fundus cuʒ acto vt reſtituat eccleſie.
7 Kcrtius in reſtamẽto militis. C.ad..fal.l. in te ſtamẽto.⁊.d.c. Raynaldus.
8 ¶ Quartus in malc ablatis certis vel incertii legatis ⁊ alijs alienis.l.iponẽda.C.ad.l.falci.
9 ¶ Wtrum pater legãs tãtum ꝓ male ablatis ꝙ legitima iure naturt debita minuitur obli⸗ get filiũ vel illũ cui debet᷑.h.Monal.ꝙ ſi ta⸗ lia male ablata nõ pñt ꝓbari non tenctur he ⸗ rcs ſolucre vt debitum.ſ.vt es alienũ:ſcd vt le gatum:⁊ ideo ſi legitimã minuit non tenetur ſoluere.ſeceſſet in illo cui faleidia competit:qꝛ cũ talia legata fint ad pias cãs ceſſat hodie:vt dictum ẽ:⁊ ið non detrahet.
io ¶ Sed quid faciet talis ꝗg tot habet reſtitue⸗ re incerta que ꝓbare nõ põt que exhauriunt qᷓſi totã hereditatẽ ſi nõ põt induccre filiũ vt ſit cõtentus reſtituere. RK.ßᷣm Monal. qꝙ non faciat teſtamentum:ſed codiciliũ:in quo oꝛdi⸗ net ꝙ oĩa bona ſus diſtribuãtur pauperibus
ꝓ male ablatis incertis aſſerens ꝙ plura ſunt
Aducrtc hic ꝙ ſi eccleſia vel aliꝰpius locus in
qᷓ; omnia bona ſus. ¶ Quitus ſi teſtatoꝛ certus de ſua patrimonij ꝓhibcat expꝛeſſe deduci falcidisʒ
¶ Scxtus ſi heres nõ fecerit inuẽtariũ ʒmo i
dã ⁊ tpᷣs ſtaturũ:hi duo hñtur in aui ſed cum teſtatoꝛ. C.ad.ifalci. Idẽ ſi.j.tempus legitmũ nõ paruerit volũtati reſtatoꝛis.vt ĩc. Kaynal dus.in fi. de teſtamẽtis.
¶ In quibꝰcaſibus ceſſat trebellianica..ꝙi
tribus cafibꝰ. Pꝛimus in legatis ad pias cãs vt dixi.ð.legatum.ij..v. Scðs ſi teſtatoꝛ ꝓhi buit. vt in aui.de here.⁊ fal. ʒ.ſi vero expꝛeſſi. Rõ qꝛ cũ teſtatoꝛ poſſit tollere falcidiam: mul tomagis trebellianicã que minus ẽ pꝛiuilegia ta.vt.ff. ad.l.falci.l.in quartã.lʒ cõtrariũ tene⸗ at gl. in aui.ſed cũ reſtatoꝛ.C.ad.fal. ed ve⸗ rius ẽ ꝙ põt.vt ĩ.d..ſi vero. Tertius ẽ qů ſub ſtitutio cuaneſcit vtputa qꝛ ingredit᷑ religio ⸗ nẽ ille qui rogatus ſi fine liberis decederei vł nõ maritaret᷑ ⁊ huiuſmodi.vt in aui. nii roga ti.C.ad trebel. Addo quartum quando iudiciſ officio compulſus ſolum adijt hereditatemq ſic totum reſtituct.inſti.de fideicom. hered.. in pꝛimis.
¶ Ptrum legatis multis facti tã ad pias cãs it
qᷓ; nõ pias excedentibus facultatem heredia tis debeat fieri detractio tam de legatis ad pi as cãs an ſolũ de alijs.&. Albꝛi. in. d..ſi quis ad declinãdam ꝙ ſic cõmuniter de omnibus. nec ob. ꝙ ceſſat falcidia in pꝛedictis: q nõẽ fal cidia:ſʒ declaratio legati inaniter facti ab ini⸗ tio.vt.f. ad treb.l.i.ð.ſi is quadrigenta.
¶ Quid cõputat in iſtis legitimis.i. Pa in iß
c. Ruynutius.de teſtamẽtiſ ꝙ in legitima que dicitur falcidia que pꝛouenit iure inſtitutiõis nõ computantur niñ ea que venerũt iure inſi tutiõis heredi:nõ aũt legata vel alio modop ueniẽtia. In quarta vero trebellianica cohů tantur non ſolum que veniũt heredi iureini tutionis:ſed oia que pꝛouemũt ci er teſtamen toꝛputa iure legati vel donationis non aliap uen iẽtia extra feſtamẽtum. In legitimavero que ꝓucnit iure nature computãtur nõ ſol ca que pꝛouencrũt ex teſtamento quocũq; lilu lo:ſed etiam vndecũqʒ ſint pꝛofecta: vt palel in iuribus allegatis in gl. d.c. Rarnutius.⁊ l.in quartã.ff.ad.l.falci. Diſtigun iñ Paibi dem circa boc vltimum ſic:ꝙ aut pater don⸗ uit filio ob cãm.ꝓputa dotis vel donati· ꝓpler nuptias:⁊ illud computat᷑ cum legitimnã. Aut donauit ſimpliciter:⁊ ſi dõatio tenuit. xuia d
quãtitate 1

donduit emcipato vel pꝛopter merita ſic nð vðputabitur. Si vero nõ tenuit in vita pf̃is: k ſit confirmata moꝛte conputabitur cum le gitima. de quo vide. ⁊ dic vt in aui. er teſtamẽ to. C. de colla.⁊ ĩ.filiũ quẽ hñteʒ.C.fami. her. Is ¶ Btrum quis poſſit deducere duas legiti⸗ mas poꝛtiones. ſiegitimã debitã iure nature ebellianicam: olim fuerunt opinones in.. ᷓqᷓ;C. adl.falci. Scd hodie dic cum Bart.in d.l.qᷓq;:⁊ in..papinianus in. ð meminiſſc ff. de inoffi.tc. ⁊ Bal in. d.filium quem haben lcm. ⁊ canoniſtas in. c Raynutius.⁊.c. Ray⸗ naldus.ð te.q ſi ſubſtitutio ſeu rogatio ſit pu re facta:aut ad certum diem qð pcrinde ẽ: ac ſ ſit pure facta:tunc non poterit detraherc ni ſi vnam quaʒ volucrit. Si vcro rogatio ſit fa eta ſub còditione vel ad inccrtum diem ſic po erit derraherc ambas duas:⁊ ſic cõcoꝛda ius riuile cũ canonico:quod videtur diſcoꝛdarc in hoc:⁊ hec eſt communis opinio fm Pa in. d. Raynutius.⁊ rationeʒ diuerſitatis vide ibi i7 ¶Dtrum legitima poꝛtio que debet᷑ iure na ture amittatur ꝑꝑ deiictũ pris in leſam maie ſtatem.R. dñs Cardi.in cle.paſtoꝛaliſ.de re in i. in verb.ceterũ.tʒ ꝙ non. vnde dicit ꝙ audita condẽnatione patri furtim ⁊ doloſe ſi capiãt fuam legitimam non tenent᷑ ſi altem in foꝛo anime adreſtitutionem faciendam pꝛici⸗ piqꝛ poſſunt tenere de iure nature que per po Rtiuum ius nõ poteſt tolli. ar.in.d.. ceteruʒ P hoc de teſta. Raynutius.. qꝛ vero.qꝛ pater non põt pꝛiuare filiũ legitima: niſi in caſu in⸗ gratitudinis.vt.C. de inoffi.te.l.qm̃ in pꝛioꝛi⸗ bus facit.c.ius dictũ. de ver. ſig. in aui.de hef. ⁊ fal. ð. ſiquis autem non implens. dr̃ ꝙ ctiaʒ per Icatum iobediẽtie nõ poteſt pꝛiuari filiu
kegitima. Sed Jen. in. d.v.ceteꝝ.tenet Zꝛinz.
ãtio qꝛ per contractum poteſt tolli legitima debetur cnim deducto ere alicno.ff.de ioff.te. Lpapinianus.ᷓ. quarta autem. Scd in delicti quaſi contrahimur: qꝛ per quaſi contractum ſe obligat ad penam.ff. de iure fiſt i.l. iperato⸗ res.no.gl. ff. de poſtula..i.ʒbeſtias. Idem te net Jo. de lig. qꝛ legitimaeſi quota bonoꝛum quã pf̃ habebat tꝑe moꝛtis:nihil aũt hʒ quã⸗ do ſunt confiſcata ff.de inter.⁊ rele..iij. ⁊ qð nð. ff. de iutepatro.l.diui frẽs. Et licct de rigo e ⁊ ſubtilitate iuris iſtud ſit verius.tamẽ mi himsagis plʒ opĩo Tar.tãq; magis benigna:
222
⁊ed̃ teneo:rõ q; per titulum lucratiuũ ⁊ ꝑ de nationem nõ põt pr alienare in pꝛeiudicium filij. C. de ino dona. per totum.⁊ de dona.⁊ qð ibi no.c.fi.·ſed fiſcus hoc capit ex titulo lu⸗ cratiuo:⁊ idco non põt in pꝛeiudiciuʒ filij. Et ad rõnẽ Jen. dico verã quãdo per quaſi cõtra ctum dãnificauit pꝛincipem i bonis er cuius damno pater cſfet ei obiigatus ad reſtitutio nẽ. als nõ qʒ tůc non eſt es alienum:nec Ppꝛie põt dici ꝙ pr teneatur ex quaſi ↄtractu: ʒ Rim pliciter ex delicto. Ad Jo.de lig.iã patet rñſio qꝛ in fraudem filij titũlo lucratiuo factg alic⸗ natio non valct.
¶MPtrũfalcidia ad trebellianica amittat᷑ per negationem fideicõmiſſi in qualitate vl quã⸗ titate facta ab herede illi cui fideicõmiſſum ẽ factũ.&. ᷣm Bal. in.I.ſcimus. lnĩam. C de in re deli. ꝙ ſic:ſi ile pꝛobaucrit qualitatẽvi quã titatẽ fideicõmiſſi: nec aliquam ex ipſis pote⸗
rit detrahcrę.
gitimus filius di cal. Vide. ð.filius. Xn O 3 dicat.&gl.i.y. ꝙſi in a⸗ dulterio. xxxij. q.i.ꝙ ẽq di⸗ nataʒ adulterã ducit:vl qui recõciliat ſibi eam.vt. C. de adul..caſtitati.vł qui ſcient enet adulteram.vt in d. qð ſi. vł qui recipit pecuniam pꝛo aduiterio. de adul.l.i.p. lenoci nij· Eimita pꝛefata in tribꝰpꝛmis caſibus ve ra niſi emẽdatam teneret. Item lenociniuʒ cõ mittit qui queſtuaria mancipia habet qꝛ hoc non eſt minus qᷓ; pꝛopꝛio coꝛpoꝛc queſtum fa cre..palã.;. lenocinium.ff de ritu nup. Eproſus ſepara u P P 9 ab habitationc hominum:vt in c i decõ⸗ iu.lepꝛo. ¶Mtrum lepꝛa poſt veniens diſſolust matri moniũ.e.qꝙ non.vt patet in.d.c.i.⁊.ij. codem titulo. Sd ſponſalia bene ſoluit: vt patet ĩc. fi. eodem titu. ¶ Btrum vroꝛ teneatur cohabitare cũ viro. vł ecõtrario vir cum muliere lepꝛoſa.ſe Fßʒgl. in· d. c.i. ꝙ non in cadem domo vel lecto:ſed be be tenctur ci debitum reddere.vt in.d.c.ij. ᷓʒ MPe. aureolus in quarto. di. xxxij. dicit ꝙ vbi non poſſet ſine ſua vcriſili infectione etiã red dere debitum ꝙ nõ tenet:⁊ ponit regulam ꝙ nullus tenct᷑ rcddere debitũvbiẽ ꝑiculũ viſi⸗

. 6
—
3 mie de vitimata infirmitate. ⁊ fack ad quod auctoꝛe natunti diſtiguiturʒᷓins pofrum
¶ Prrũ lepꝛoſi teneantur ad decimas. ke.glo. ſitiua: B cſt poſita ab hoibus.⁊ulta eni eccie ic.ij. de eccic. edifi. ꝙ ſic. niſi de hoꝛtis ⁊ ierriꝰ ſia ſtatuit ⁊ Impcratoꝛes vltra ius diuinum xun 1 ſole excipiũtur pꝛopter obſẽruantiã honeſtioꝛeʒ in moꝛibus: j
⁊ fetibus aialium ſuoꝛum quc—— in. d.c ij. ⁊ ideo de alijs tenentur ſicut alij chi ⁊ h reucrentiã maioꝛem in ſuſcipiẽdis ⁊ ad M ſiani. miniſtrandis ſ acramentis. De pꝛima ⁊ ſecũ nb 4 C Wrrum lepꝛoſi poſſint habere cccleſiamx da pabes ifra Papa. ði· ⁊ pꝛccehlumpertotůã M pieſ byterũ geis celebꝛet. K ꝙ ſicſitot ſuntſi de quivꝰ hic tractare nò intendo:ſcd de eni n⸗ mul ꝙ cam cũ cimiterio poſſint cõſtruere du⸗ lege poſitiua que quidem ler pofitua rãtũ bÿ; i modo veteribꝰcccleſijs de iure parrochiali noõ de rectitudine iquãtuʒ a lege nature deriuat inu taciãt iniuriam d.cij. Si vero diſcoꝛdet ab ea iã non eru ker edcœ n C Btrů lepꝛoſi point pꝛomoueri. vide.ð coꝛ; ruptiolesue Ausßri poꝛe vitiatus..ix. ꝙ nò. neq; celebꝛare niſi vt vr ingt eẽ ier q iuſta non fuerit. Vñ inquãtàã nj ibi dicitur. pʒ de iuſticia in rantũ pʒ de vcrirate legis5õ nin
6 C Wrrum iacerdos ⁊ lepꝛoſus factus poſſi in eſt qð dicit Iſi.in.c. ᷣſuetudo. di.i. Lex ericdẽ arrochiali ecciefia pꝛclationis officio fungi. quodrone coſiſtit. Mã Fm Frã. vbið. qꝛ plin m
Z. ꝙ ſi ſine ſcandalo ⁊ abhominatiòe populi cipia legis nature nõ pñt codẽ modo applita h
nõ poteſt illud excrcere:debet ab officio remo ri oibus ꝑn muitam vãritatt reꝝ humanaꝝ n ncri·ita tamen ꝙ ſecũdum facultates ecclefie iõ cxinde ꝓuenit diuerſitas legis poſitiuc. un adminiſtrentur ei neceſſaria quouſqʒ virerit: WQuis poteſt facere icges. K. m Bah inl.? un
yt in.c.tua nos.de clc. egro. Rectoꝛibus vero omcs popuiiff. de iuſticia ⁊ iuj. ꝙ quitun in eccleſiarum qui ſine ſcãdalo illoꝛum qui ſunt gs hʒ de iuriſditionc tantum habet de aucto ui ſam non poſſunt ſeruire altari: dandus eſt co⸗ ritare cõdendilegem vel ſtaturum:nec vlieri ainxn 3 adiuroꝛ quicuram habeat animarum cui ad ertẽduur:niſi hi quoꝝ intcreſt conſentiãt ve iutoꝛi ad ſuſiẽtationem congrua poꝛtio de fa adminus ſint pꝛeſentes fm Inno in.c.idel i cultate eccleſie eiuſdem aſſignetur: vt i.c.de re ca.⁊ in. c.a nobis.cl.i. de ſen. ercõ. allat. fi. de tju ctoꝛibus de cle.egro. Ex quo patet ꝙ non Pꝛo⸗ his que fiũt a pꝛelatis. Rõ fmndim Math. n pibetur celebꝛare quando ſine ſcandalo po⸗ in cck laicis de re.eccle. non alien. ¶ poteſtas n teſt:vt in fecrcto ⁊ huiuſmodi.argu.d.c.de re⸗ ſtatucndi dependet a iuriſditione ⁊ umpero 1 iun ctoꝛibus. ſtatuente ⁊ ſubiectione quo ad eum in qum inn ſtatuitur. c.ccclefia. de conſtitu.c. bene guidm u
rõna LEx ſecundum crea lxrxvi. di. glo.⁊ Barto.in..pꝛima ſ. de u n
tura oꝛdinatur ad gratiã omiſſis alijs riſdi. om. iudi. i
—
„
etceptionibus legis m Fran. de mayro. in · ij. ¶ Mtrũ lex canonica vel quelibet alii lex ſcu ſenten eſt ars honeſte viuendi ligans hoĩicm cõſtitutio vel ſtatutũ obliget ad moꝛtale pec⸗ nx¶ ad ſuĩ obßuãtias alr nõ eſſet lex niſi ligaret. cAtum er trãſgreſſiõe eius.h. Ma.in.c.clerci uin ¶Quotuplex eſt lex. B. vt colligo ex Sco.in officia. de vita ⁊ ho.ce.ꝙ non ſemꝑ: ficut net iiij. di.x vij. triplex. Mꝛima dicit᷑ lex nature:?⁊ lex ciuilis inducit ſemper decapitalione. 5— iſto modo aliquid dicit᷑ dupłr de lege nature: ſidera ergo ꝙ aut lex habet in ſe maleri pꝛe⸗ un Mno modo tanqᷓ;; pꝛincipia pꝛactice nota cx ceptiuã ⁊ veriſilr excogitatam multuma co⸗ d terminis vel cõcluſiones neceſſario ſequentes ſtuuente:⁊ tunc non cures de verbis: qꝛverb S er eis:⁊ hec ſtrictiſſime dicũtur de lege nature ſunt accõmodanda matcric.ter ẽcum gloc Sccũdo modo dicitur de lege nature ⁊ large rogoxi. q.iij. ⁊ pulcher ter. in cle. riui dever id qð eſt verum pꝛacticũ conſonum pꝛincipijs ſig.⁊ ſic dic ꝙ inducit moꝛtale. Si vero no ce v ⁊cõclufionibus iegis nature in tantum ꝙ ſia ſtat de materia vbi quis eſſet certus de mente 5 tim notum eſt oibus illud conuenire tali legi. ſlatuẽris ꝙ vuit iducere ad monale:ſic induẽ. nn Secũda lex dicitur poſitiua diuina que conti Facit qð no.glo.in.c.iij.⁊.c. E vencrabileʒ· qut nrtur in his que ſunt in vereri ⁊ nouo teſtamẽ fi. ſint legi.⁊ ibi ꝑ Ma. Aut cum neſcitur. te.⁊ lʒ Bratianns vocet ipſam legem naiu/ mente latoꝛis: runc cõfidera ꝙ ant verb re:imita cum qð eſt vcrum:pꝛout ẽ poſita ab pꝛcceptiua:puta pꝛccipinus:iubemꝰ obi“

„%
gatad moꝛtale. Facit.c.qð pꝛecipitur. xiiij.q.i Aut vtitur verbis imperatiui modi ⁊ ſi mate ria non eſt ncceſſaria nec multum ponderoſa non obligat ad moꝛtale: vt exremplum ſi quis te percuſſerit in vna marilla pꝛebe ⁊c. qꝛ eſt cõ ſilij. xxiij. q:i.paratus. Si vero materia eſt ne⸗ ceſſaria ⁊ multũ ponderoſa ſic inducit moꝛta- ke. tex.eſt in cle. exiui. in. ʒ. Ireʒ. qꝛ pꝛcter ea. de vcr. ſigni.Eremplum in f. vouete qð eſt con⸗ ſilij:qꝛ votũ fit de ſ upererrogationc: ⁊ reddite iſtud eft pꝛecepti:qꝛ quod eſt pꝛomiſſum eſt de bitum de pac. c·i⁵ debitum reddere eſt pꝛece⸗ ptum iuſticie.l.iu ſticia.. iurc pꝛccepta.ff. de iu ſti.⁊ iur.Facit qꝛ obligare ſe ẽ voluntatis: ſed reddere eſt neceſſitatiſ:vt in.l.ſicut initio. C.de act.⁊ obli. Aut vritur verbis inhibitoꝛijs: vti hibemus:pꝛohibemus:interdicimus:⁊ hmõi. ⁊ ſic inducũt moꝛtale ᷣm pa. in.c.nam concu⸗ piſcentiam. de ↄſti. Aut loquitur p verba cõia vt decerno:ſtatuo ⁊ fmilia:⁊ ſic non obligant ad moꝛtalc:vt dicit idem Pa.in.d.c.nam con upiſcentiam:ſilr eſt verbum cõe innouo ⁊ oꝛ dino ſiuc i plurali dicãt᷑ iue ĩ ſingulari. Aut lo quitur per verbum dʒ:⁊ ſic inducit moꝛtalc:qꝛ debet er ſuoꝓpꝛio ſignificato im poꝛtat neceſ⸗ ſitatẽ:vt gl. in cle. Attẽdentes de ſta.regu. Idẽ dicit glo. in.c.ꝓpoſuit. de appe.⁊ pcr Bar. in.l.
i. C de pigno.⁊ in.l ſepe.ff. de offi. pꝛe. pꝛouin cie ⁊ alijs allegatis: i.d. cle. attendentes. per gl.
⁊quãuis rõne materie aliqñ fit ↄgruitatis.i.c i. de deſpo· ipn.⁊ no.gl.in. d.l.ſepe.⁊ in.. ij. tñ dicit Ma. inc.i.de dolo ⁊ cõtu. Impꝛopꝛieta⸗
.
tes ſunt vitande uõ ad fequentiam trahendc. c. ꝓpicrea.⁊c.fi. ⁊ qð ibi no. de ver. figni: ideo ſolum habebit locũ ꝙ fit ↄfilij in caſuſ pãli ra tione materie que cõſultiua ẽ. Aut cõminatur ſub pena excõis: ⁊ ſic inducit moꝛtale: qꝛ niſi Pmoꝛtali nullus excõicatur.xi.q.iij. nullus. ⁊ cnemo cpox.⁊ de ſenexcõ.c.i.li. vi. Facit ad hoc ĩ ar.c.pꝛeterea.de of. deleg.⁊.l.oꝛatio.ff. de ſpon. ⁊..ij ff. de iur. om.iudi. qꝛ eadem obliga tione q̃ obligat excõicatio:ſilr ⁊ illud ꝑqð ad ipſam perucnitur. Facit quod no.in clc.qm̃.de vi.⁊ ho.cle. vbi tʒ Btcphanuſqʒ pcccat moꝛta liter cõtrafacienſ ſanctioni:⁊ dr ſanctioꝓpꝛie cõſtitutio ſeu lex penal.vt ibi nõ.glo. Aut jog tur per virtutẽ obediẽtie:vel ſub pena maledi⸗ ctionis eternc:vel ſub indignationis omnipo tentis dei ⁊ huuuſmodi:ſic inducit moꝛtale.vt in.c vnico. de ſta.reg.li.vi. Aut cõſuctudo ha bet vt talia verba obligent ad moꝛtale:vt ſic ĩ⸗
225 ducent. ar. c dilectus. de cõſue.⁊.. minime.⁊. i de interpꝛetatione. fj. ve legi.tex.ẽ d. ce·eri ui.ᷓ. Itẽ qꝛ pꝛeter ca.ſed aduerte hic ꝙ vbi cx ſe inducit 44 moꝛtale nõ ſemp peccat moꝛtalr cõtrafaciens:vt.ð. inobediẽtia dictuʒ eſt:⁊ ibi vide in pꝛin. ¶Otrum in foꝛo ↄſcientie lex canonica ciuil vcl alia ẽt pꝛeceptiua ſemꝑ ſit ſeruanda. K. ꝙ nõ. in ·ri. caſibus vr colligõ er nno. in.c. qꝛ ple riq; de imu.ec· ⁊ de homi.i.c.ſicut dignũ. ⁊ ex conſilio. xxi. Fede. o. Cal.⁊ Ma.ĩ pꝛologo de⸗ cretaliũ.⁊ Joã.an.in.c.qᷓ;qᷓ;. de vſuris ⁊ alijs. Pꝛimus qᷓñ lex poſitiua diſtiguit inter foꝛuʒ cõtentioſum:⁊ còſcientie:qꝛ ſic nõ ſcruabitur in foꝛo penitentiali auctoꝛitate ipfius legis.c. tua.⁊ qð ibi no. de ſpon. Scðᷣs qñ ius fundat ſc ſuper pꝛeſumptiòe:⁊ nõð ſ uper veritate:qꝛ ĩ foꝛo cõſcie attendimus ad vcritatem.vt crcda mus confitenti de omnibus: qꝛ ſolum agit᷑ de pꝛeiudicio ipſius anime.c.ſignificaſti.de ho⸗ mi. Idco ſi ſit veritas cõtra pꝛeſumptionẽ nõ ſeruabitur: vnde lʒ heres non fecerit inuenta riũ:tñ in ↄſcĩa non tenebitur nifi inquãtuʒ he reditas ſe ertendit:quãuis ius aliter velit qꝛ p ſumit plus cſſe ĩ hereditatc. vt in aui.de here. ⁊ fal. nõ. hoc pꝛobatur in. d.c.tua.⁊ in c.litte⸗ ras.in fi. de reſti.ſpo.⁊ ĩc.a nobis el.i.de ſen. ercõ.⁊ vide Bal.in.I.i.C. de ſa.ſan cc. Tertius qñ lex nõ eſt ad vtilitatem cõem ſed pꝛĩiceps pꝛopter vtilitateʒ pꝛopꝛiã cdidit. Facit.iiij. di. cerit aũt lex. ⁊ dr̃ iniuſta tůc lex ce fine ſecũdi Ma. in.c.canonum.de conſti. Quartus quãdo lex nõ diſtribuit eque oncra ſubditis: ſicut dʒ facerc bonus prfamit. qꝛ ſic eſt iniuſta ex foꝛ⸗ ma fm Ma.in. d.c.canonum. Quitus quãdo ercedit auctoꝛitatẽ conſtituenti: vt pʒ in ſta⸗ tuto ebi qð non ligat delinquẽtes extra dioce ſim ſuam ⁊ ſuos ſ kbditos:vt in.c.vt aiarũ de conſti.li.vi. Facit.l.fi. C. de iur.om.in.⁊ ſic dici tur iniuſta ex auctoritate.⁊ pꝛo iſtis tribus ca ſibus Facit qð nõ. Bar.i.l.vectigalia.ff.ð pu⸗ bli. vbi dicit ꝙ gabella licite frandat᷑ quc iuſte nõ eſt impoſita. Sextus quando ẽ penalis: qꝛ anie condemnationem non tenetur quis ſol⸗ uere in foꝛo anime penã:vt eſi glo. ſi ngularis in cfraternitas.xij.ꝗ.ij. de quo dic.vt. j. pena. F.iij. Beptimus quãdo ratio legis ccſſat in fo ro anime. Mam licet lex nõ cxpꝛimat rationẽ ſeu cauſam:nos tamen debemus eam conie⸗ cturare:⁊ ad limites illius limitare vel amplia rẽ cam iuxta theoꝛicam.doc.in. I.non dubiu m

C. de legĩ. Crẽpluin in ciuitate obſeſſa ſtatuit᷑
ꝙ poꝛtẽ ciuitatis mancant clauſe. Et hoc pꝛo vtilitatc communi: vt in pluribus. pone ꝙ c
tingat hoſtes inſequi aliquos ciues:ita ꝙ i dã
num cederet ciuitatis:niſi aperirent poꝛte·tůc
ſunt aperiende:qʒ eſſet niſi aperirentur cõtra
bonumn ⁊ vtilitatem communem:vcruʒ eſt ꝙ
nõ pertinet ad quẽlibet hoc iterpꝛetari niſi ꝑi
culum ſit ſubitaneũ:vel ſit manifeſtum legiſ⸗ latoꝛẽ illð intendiſſe ſed folũ ad regentẽ ciuita tẽ ⁊ huiuſmodi. Item aliud exemplum ſtatu⸗
to cauetur ꝙ vxõꝛc moꝛiẽte ſine liberis vir lu
crctur dimidiam dotis:q;us non expꝛimatur cã:tamẽ nos debemus coniccturaſẽ cum hu⸗
ius ſtatuti:videlicct jumptus mariti: quos fa cit in ducendo vxoꝛem ad domum:nec alia c poteſt eſſe:⁊ ſic ſi non ducit eam non deber lu ·
crari. S ecus eſſct ſi ſic lucraretur mulier:ſicut vir:qꝛ tunc cã extimaretur affectus maritalis.
⁊ideo etiam ſi non duxiſſet lucraretur. nõ.
Panoꝛ.in.c.ex publico. de cõucr.coniu. Facit quod idem Panoꝛ. no.ĩc. qꝛ in inſulis.de ſta. mona.vbi dicit ꝙ lex debet ampliari⁊ reſtrin ri ad limites rationis expꝛeſſc: etiam ſi verba non patiantur: vt in..adigere.S. quãuis.ff. de iure patrona.⁊ in.l.cum pater.ᷓ dulciſſimis.
de lega.ij. ⁊ in.l.pater.ð. fundum. ff. de lega.iij. Facit.c.cum dilecta.de ↄfir. vti. vel inuti. ⁊ bo
jus tex. in regula fi. de regu.iuris.lib· vi.⁊ qð
no. Barto.in. l.item qucritur.. qui impleto. f̃loca. ⁊ idem Panoꝛ.in. c..de iuramen. calũ. dicit ꝙ ctiam in penalibus ſeu odioſis quan⸗ do ratio eſt expꝛeſſa extenditur ⁊ ampliat᷑ diſ⸗ poſitio legis: vt in. d.regula fi. ⁊ quod ibi nõ. Dr. ⁊ Joan. an. in mercurialibus.⁊ quod no. in dictò.. dulciſſimis.ſecus eſſet in penalibus ßm cũdem Panoꝛ.in.c.i.de ſenten.⁊ re iudi in ſmili ſub tèrminis facilioꝛibus vcl paribus: vt no. Innocen. in.c.cum ſpeciali.de appella. Item iſte caſus pꝛobatur: qʒ ratio legis plus debet attendi qᷓ; lex ipſa.l.i.C.quc ſit long.con ſue.⁊ pꝛima diſtictio.c.conſuetudo.ibi dicitur lex eſt quicquid ratione conſiſtit. vnde Wal. in c.i. dc conſti.dicit ꝙ lex confiſtit in ſubſtantia rationis.? Bar. in.l.cum mulier.f. ſoluto ma tri. dicit ꝙ ratio legis ⁊ mens legis idem eſt: ⁊ pꝛoptereã dicit glo in.l.i.⁊.ij. C. que ſit lon. con fuctudo.q nõ minus debet attendi ratio legis qᷓ; lex ipfa. hoc intellige de rationc finali: que dicitur ipſa lex ſecũdum Bal.in.c.dilectus.el
ij. de reſcrip. ⁊ in Lſi quis ſeruo. C· de fuf. dici ꝙ rario finalis eſt anima legis. tem vbicũq; Pabet locum ratio legis habet locum etiaʒ lex Cde interdic..i.ſecundum Archi.⁊ ſequitur We.in. c. vbi periculum. de elec. b.vi immo plus etiam ſi verba ↄtradicant.vt.l.ſcire opoꝛ tet.. aliud in verboꝛ⁊ ſi maxime verba legis. ff. de excuſa.tuto.non enim in folijs:ſed in ſen ſu conſiſtit cuangelium.c.marchion.i.ꝗ..⁊c. intelligentia. de verbo·ſigni. Facit tex. in!.ijj C.de lib. pꝛete. vbi eni inquit manifeſtiſimus eſt ſenſus teſtatoꝛis intepꝛetatio verboꝛũ nuſ⸗ quã tantũ valct vt melioꝛ ſenſu cxiſtat. Va. etiam in.l.cõmiſſoꝛie. C.da pac. inter emptio. ⁊ ven. dicit ꝙ iudici licet fit impoſita neceſlita ſeruandi ſtatutum ſecũdum foꝛmam pꝛout ia⸗ cet ad litteram.argu..i.ᷓ.ſi is qui nauemfᷓ.de excrcito.tamen non habebit locum hec neceſj tas niſi ſaluo intellectu:qꝛ littera occidit ſpiri⸗ tus viuificat:⁊ facit ꝑꝛo hoc glo · in ·c ilo vo in ver.pignus.de pigno. Et ad iura que dicũt legem feruandam ctiam in foꝛo anime. dic ꝙ vcrum quando eſt cadem ratio in vtroq; foꝛo qʒ ſic non ceſſat in foꝛo anime ita. K. Manoꝛi c.tua.in fi.de vſuris.⁊ quomodo ratio vel cau ſa finalis poteſt cognoici. vide.ð. caula ey· Dctauus quando verba legis non gdaptan ad aliquem caſum:nec eius diſpoſitio adapta bitur ſi de mente aliter non conſtet. Pocẽ no tabile dictum Barto · in.iiij.. totiens.ff de dã.infec.⁊ in.l.ita autem.ff. de adminiſtra. u⸗ to. ⁊ ibi dicit ſtatuto cauetur ꝙ ſoluantul pꝛo gabella de quolibet contractu ſex denarij pꝛo libꝛa.iſtud non habebit locum in re inertims⸗ bili qꝛ cum verba non adaptentur nec diſpoſ rio. Jacit.c.idcmnitatibuſ..ſcd cumcas.⁊ ibi Be de elcc. ib.vi.⁊ Barto.in.l.conſtiutum ff. de teſt. mi. Monus quando lex ciuilis licet non ſit impꝛobata de iure canonico fout lu⸗ crum odio ſum pꝛoximo vel rigoꝛem quẽ am Fremplum in.c.filius noſter. de teſta. vbilcet lex ciuilis diſponat valere legatum rei aliene: ramen non eſt ſeruanda in foꝛo anime: qui o uet lucrum odioſum heredi:nec eſt fundais per naturali equirate aperic non conſtito de voluntate defuncti:⁊ facit in ſimil.c· ex ꝑl fi.de cẽnßi.⁊.c.dilecti.de iudi. ⁊c. i. de doloco tuma.de quo dic vt. ð. legatum.i..xiij Dec mus quando lex eſt iniuſta ſiue er foꝛma ve ex finc vel ex auctoꝛitate.vt dictum eſt · uj. il

—
⁊Vaſu. fiue etiam qualitercunq; inducat ad peccatum contra legem dei aut iuris canonici vt ſunt leges que concedunt vſuras contra.c.
jſuper co. de vſuris. Item que concedũt incan⸗
tationes contra ventos ⁊ nubes:ſicut.i. eoꝛuʒ. C.de male. ⁊ mat.ↄtra. xxyi.q.v.⁊.vi. in multiſ c.notata. Item que cõcedunt pꝛeſcriptionem cum malã fide conrta regulaʒ poſſeſſoꝛ. de re gulis iuris.li.vi. Item que permittunt dece⸗ ptionem inter contrahentes vſq; ad dimidiã contra illud. Qui non egit dolum ⁊c̃. Itẽ que nolunt aliquem obligari ex nudo pacto cõtra c.iuramẽti.xxij.q.v. Item que nolũt valcre le⸗ gata ad pias cãs:niſi per tot teſteſ pꝛobentur contra c.relatum.⁊.c.cum eſſes.⁊.c. indicantc. de teſtamẽtis. Item que volunt teneri heredẽ ex delicto defuncti.contra nõ.in.c.in litteris. de rapto.⁊ ĩ.c. tua nos. de vſuris. Item que no lunt ſpurium alendum contra nãturalem pie tatem. Item que pꝛohibent vel permittunt: gut diſponunt ſupercontrahendis matrimo⸗ nijs diſſoluendis ⁊ huiuſmodi ↄtra canones. Item que pꝛohibent compꝛehenſam in adul⸗ terio teneri in.l.crimen.⁊.l.caſtitati.C.de adul. contra.ᷓ. ſubauditur.xxxi.q.i.intellige ſi vult coꝛꝛigere ſe. tem que concedunt concubina tum cõtra illud Ero.xx. Mõ mechaberis. Iteʒ que pꝛiuate perſone conccdunt homicidiũ cò tra illud. Mon occides.⁊ de huiuſmodi habes in locis ſuis diffuſius. Aduerte tamen ꝙ quã⸗
do lex ſeu ſtatutuʒ aligd denegat pꝛopter equũ
bonum publicum:vtputa ꝙ non ſoluens ga⸗ bellam non audiatur: vel inſtrumentum quod non eſt regiſtratum in libꝛis communis repu
tetur falſum:habebit locuʒ in conſcientia etiã
ſecũdum Baldum in.c.ſi quis per trigĩta. Si de feudo contro.fue. Ideʒ exemplificat Bart. in extrauaganti ad rẽpꝛimendam in verbo de nunciationeʒ in macedoniano ⁊ vellciano.qð nõ. Vndecimus quando lex ciuilis non fuit
S moꝛibus vtentium recepta:⁊ canon nõ diſpo nit:aliter expꝛeſſe non obligat de neceſſitate:
vt no. MPanoꝛ in. c.litteras. de iuramen. calũ. de lege canonica vel ſtatuto:dic vt.ã. Cõſtitu⸗
tio.ᷓ.i.quãdo nõ fuit moꝛibus recepta.
¶ Vtrum clerici ⁊ alie perſonc eccieſiaſtice te neantur ſeruare leges aut ſtatuta laicoꝛum.k. Panoꝛ.in.c.cecleſia fancte Marie.de conſti. Aut lex diſponit ſpecifice ſuper rebus eccleſia
ſtcis ⁊ bonis earum:⁊ ſic eſt nulla tanquaʒ cõ
124 dita ab eo qui non habet poteſtatem:⁊ ſic nõ eſt ſeruanda:quia nec Imperatoꝛaut glius ſe⸗ cularis habet poteſtatem ſuper eccleſias: aut eccleſiaſticas perſonas: vt in.d.c.eccleſia. Et hoc verum niſi in duobus caſibus. Pꝛimus eſt quando eſt pꝛiuilcgiatiua: qꝛ poteſt quiſpꝛi uilegiare etiam non ſuum ſubdituʒ:ſic inteili⸗
e.c.nouit.de iudi.vbi allegatur lex Thcodo⸗ & Secädus quando lex eſt fundata ſuper na⸗ turali ratione:quia tunc debet ſeruari non ra⸗ tione legis ſed ratione iuſticie naturalis.l.ſci⸗ re opoꝛtet.ff.de excuſa.tuto.ᷓ. qui non iuſtc. Aut lex diſponit gencraliter non faciendo mẽ tionem de dlericis vel eccleſiaſticis:ſed non po teſt ſeruari ſine peccato:vt in pꝛeſcriptiõe ma⸗ lefideu:?⁊ ſic nõ eſt ſeruanda a quocũqʒ.c.fi. de pꝛcſcrip.⁊.c.licet mulieres.de iurciuran.li.vi. Aut eſt generalis ⁊ rationabilis: nec cõtradi⸗ cit canonibus:⁊ tunc ſi eſt fauoꝛabilis ſeruan⸗ da eſt etiam quo ad clericos ⁊ eccleſiaſticas ꝑ⸗ ſonas:vt in.c.ij. requiris de appella. Wnde ſia tutum quod diſponit: vt exiſtentibus maſcu⸗ lis:mulier non ſuccedat: ponigitur etiam ad clericos.vt no. Panoꝛ.in.c.conſtitutus.de re⸗ ſtitu in integ. Similiter pꝛiuilegiũ conceſſum hominibus alicuius loci compꝛehendit ctiam clericos illius loci:licet non expꝛimat. Facit.c. dilecti de foꝛo compe.nõ.Jo.de ligna.in.c.cle ricus de foꝛo compe.⁊ Bal.in.l.cunctos popu los. C. de ſum.trini.⁊ nota quando talis lex ge neraliter diſponens poteſt ſe habere ad com⸗ modum ⁊ incommodum non poteſt dici pꝛe⸗ iudicialis. Eremplum ſtatutum diſponit ꝙ p̃⸗ mogenitus ſuccedat:certe ſecũdogenitus licet ſit cericus non ſuccedet. Similiter in ſtatuto quo maſculi excludunt mulicres non ſuccedet mulier quãuis ſit effecta religioſa. Et ideo oẽſ leges diſponẽtes ſuper cõtractibus emp.ven.
iocato:commodato:⁊ huiuſmodi.ſi nõ contra
dicũt canonibus ſunt ſeruande:etiam quo ad ecclefiaſticas perſonas. Facit.c.i.de noui ope. nun.⁊ eſt de mente Moſtien.⁊ IJoan.an.in.c. i. vt lit. pen. Becus ſi ſimpliciter afferret pꝛe⸗ iudicium vt qui non facit inuentarium: vel ꝗ infra tale tempus non adiuit hereditatem ſit pꝛiuatus:⁊ huuſmodi:qꝛ nunquam poteſt eẽ adcõmodum ecciefiaſticoꝛuʒ:⁊ ideo non tenẽ tur. Similiter quando ſtatuirur ne poſfit ali⸗ quid vẽdi nõ ſubditis. Aut ler ciuilis eſt gene ralis ⁊ rõnal:ſʒ deuiat a iure cãovico tũc ĩfoꝛo

feculari feruabitur: ſed nõ in koꝛo eccleſiaſtico
neqʒ in terris ſubiectiſ dominio eccleſie:qꝛ tũt
debet ſeruari lex canonica in vtrom; foꝛo. Fa⸗
cit.c.ſi vnobus.de appel.⁊ qð no.in. c.qð cleri
cis. de fo.compe. Aut lex ciuilis diſponit ſuꝑ
materia ad eccleſiã pertinente: non diſponen
do ipſam materiam ſed tollendo lucruʒ quod
alias dederat:vel imponẽdo penaʒ actionũ ex plicanti. Exemplum pꝛimi de raptoꝛe contra⸗ bẽte matrimoniuʒ cũ rapta: in quo caſu lex p⸗ nat omnibus bonis datis ſibi a raptoꝛe: ⁊ ſc non valet: vt vnlit glo. no.in.c. de puellis. xxxvi g.ij. ⁊ eam ſequi videt᷑ Fede.cõſi.xxxv.⁊ mihi placet qꝛ videtur intimidare matrimonium:⁊ ſic nõ eſt ſeruanda etiam quo ad non eccleſia⸗ ſticos. Exẽplum ſecũdi:lex punit mulierẽ ↄtra hentem ifra annũ luctus.vt.C.de ſecũ.nup.qᷓ⸗ ſi per totum.⁊ non valet rõne pꝛedicta. Sed p limito nifi pena apponeretur fauoꝛe filioꝛum ſicut lex que imponit penam matri: que agno uit tutelam filij tranſeũti ad ſecũda vota non petito tutoꝛe filio:vt in..omnem matri.C. xd tertu. qꝛ tunc valct. Aut lex ciuiliſ diſponit cir ca accidentia tempoꝛalia ad actum ſpiritualeʒ vt in dote:⁊ tunc ſi non Zdicit canoni:valct.c. Raynutius.⁊.c. Rapnaldus. de teſtamentis. ⁊ qð legitur ⁊ nð. in. c.ij. de do. poſt diuoꝛ. re. Et hoc verum niſi intimidet contractionem matrimonij. Si vero cõtradicit canom tunc pendet ab illa queſtione cuius foꝛi ſit cã doti. ⁊ Inno. in.c. de pꝛudẽtia de do. poſt diuoꝛ.re. ⁊ Pa.tenent ꝙ eſt mixti foꝛ.⁊ lic lex ſeruabit in joꝛo ſuo:⁊ canon in ſuo foꝛo:⁊ locus erit pᷓᷣ⸗ nentioni.c.cum ſit generale.de foꝛo competẽ. Aut lex ciuilis pꝛocedit circa actum ſpiritualẽ pꝛeſumẽdo ⁊ ler canouica inuenitur cõtraria: puta lex pꝛeſumit matrimoniũ ſi maſculus ⁊ femina fimul habitãt.l.i libere.ff. de ritu nup. ſ ſit libcra:⁊ non faciat queſtũ de coꝛpoꝛe: vt ibi lex canonica pꝛeſumit adulterium ſiue foꝛ nicationem.xxx.q.v.aliter.⁊ ſic ſtandum eſt in
vtroq; foꝛo iuri canonico:qꝛ lex imitatur ca⸗
nones.c.clcrici.de iudi. Et ᷣm hoc limita iura que dicũt leges ſeruandas:que non contradi⸗ cũt canonibus.
& Ptrum in penalibus fiat extenſio legis.K Jo. de Imo. ⁊ ſequitur BWemi.c.ſi poſtq́;. de
ẽicc.li.vi.qꝙ ᷣm mentem compꝛchenſiuam ſic:
⁊ foꝛtius in fauoꝛabilibꝰſed ᷣm mentem extè⸗ finannnõ fit in penalibus.c ſtatutum. de elec. li.vi. In alijs aůt non penalibus fit extenſio
ex idẽptitate rationis. vide de hoc glo. Pe: ĩ.c. ſepe.de tẽp.oꝛdi.li.vi.⁊.j. Pena.ᷓ.v.
¶ Sed qũs mens cõpꝛehenſiua legis mõſtra
tur.kK. ᷣm Jo.de Imo.⁊ Be.in· dic. ſi poſtqᷓ;. de clec.li.vi.ꝙ ex q̃ttuoꝛ.ſſoꝛmo ex cõi vſuver boꝝ: qꝛ pꝛeualet oi rigoꝛi ⁊ ſignificationi ver boꝝ.ff. de lega.iij..bꝛox.J. ꝙ tamẽ caſius. ⁊ de cõſue.c.cũ dilectus. Secũdo ſi aliter intelli⸗ gendo ſequeretur abſurdus ſenſus cũ debeat ciſe poſſibilis ⁊ honeſta. uij. di. erit autẽ.t nõ Bar. in.l.omnes populi.ff. de iuſti.⁊ iur. Exẽ plum lex dicit:q occiderit hominẽ capite puni atur:ſi ad litterã deberet ĩtelligi ſequeretur ꝙ occidens ſe defendẽdo: vel furioſus eſſet occi⸗ dendus cõtra cle ſi furioſus.de homi.ꝙ ẽ ab⸗ ſonum. Tertio monſtratur mens cõpꝛehenſi⸗ ua quãdo in illa eſt expꝛeſſa ratio: qꝛex illa vt dictum ẽ colligitur mens legis. Facit cle ide elec. Exemplum in.c.ex parte.de poſtulan. vbi ꝛohibitio de aduocãdo facta monachis extẽ itur ad canonicos:qlicet ſint diuerſi tamen qꝛ cõſtitutio fundat ſe ſuper religione.ið extẽ ditur etiam ad canonicos.⁊ ið oĩs conſtitutis
que habet reſpectum ad religionẽ:ʒ loquatur*
de monachis cõpꝛehendit ctiam canonicos? omnes qui pꝛomittunt tria vota.ſecus ſi loq̃⸗ retur de religione cũ aliqua qualificatione. pu ta monachus niger ⁊ huiuſmodi. Quarto cò⸗ pꝛehenditur mens legis quãdo per eandeʒcõ Kitutionem vel per aliam apparet id qð ibi ẽ poſitum gratia exẽpli fuiſſe poſitum:fcut ini i.ff.vti.poſſi. dr̃ ꝙ licet verba cdicti loquantur de edc:tñ in fundo ẽt habet locũ. vt in. ʒh in⸗ terdictum in oĩbus ibidem. ¶ Qualr depꝛehenditur mens ertẽſiua legis 6 K. Jo. de Imo.⁊ We. vbi.?. ꝙ cõpꝛehenditur ex idemptitate rõnis non ſcripte.vt ĩliC de interdic. ⁊ re. Facit.c. inter ceteras. de reſcriß. ⁊.c.ij. de trãſſa.pꝛela. ã de filibꝰad filia idẽ iudiciũ ẽ.vt in. d.c.df̃.
¶ Ptrũ lex ſeu cõſtitutio cõcernat futura ſo⸗ lun. h. Pa.in.c. cognoſcentes. de cõſti. ꝙ ſi ne aſficiat aliquos ſine culpa:⁊ hoc niſi cauc ĩlege vt extẽdat᷑ ẽt ad pꝛeterita.
₰
¶Mtrum cum lex vel ſtatutum loquitur per 10
verba pꝛetcriti tempoꝛis ĩduigẽdo aliquid er⸗ tendat᷑ ad futura. K. MPati.d.c cognoſcẽtes ꝙ nõ. ne detur materia delinquendi:vteſt terli mitãs hanc matcriam in..cum lex. f̃. de legi⸗ per quã dicit Bar.ꝙ i ſtatuto cauetur ꝙ qut libet bannitus ſoluens.x.eximat de bannoꝛno
mn i
*
jti
niun much Munmn ſipin nnh wich inijn min vy if imm ninjn muini inni itun Mn ſnnn inic u

babet locum reſpectu eoꝝ qui bůniunt᷑ de fu⸗ turo:q daretur materia delinquendi.ſecus ſi ceſſaret hec ratio: qꝛ hᷓ loquat᷑ ꝑ verba pꝛeteri⸗ ta vel pñtia extendit᷑ ad futura: qꝙ lex ſemper loquit..arriani.C.de here. ü ¶ Quomodo interpꝛetatur. vide. ð. Interpꝛe tatio.in pꝛin.
i ¶ Quando lex incipit ligare.K. ꝙ ad hoc ꝙ ler
ſit opoꝛtet vt conſtituat᷑ſco vtꝓmulgetur:⁊ publicatio eſt vltimus actus perficiens legem ym glo.in cle. pꝛologo p.· bumanũ.C. de legi. Et ideo poſtqᷓ; eſt ſolẽniter edita ligat ſtatim ſcientes ſine erpectatione alterius tempoꝛis. vt no.a.in.c.i.de boſtn. pꝛela.⁊ gio.⁊ pau.in c.ij. de rc.ec.non alie.li.vi.
¶ Sed qñ pꝛeſumit᷑ ſcia legis. K. Ma. in. d.c.co
gnoſcentes ꝙ in legibus ⁊ ↄſtitutionibꝰ infe⸗
rioꝝ tpᷣs eſt arbitrariũ m loci qualitatẽ ⁊ con
Aitionẽ ꝑſonaꝝ. In legibus ãt Impatoꝝ pꝛe ſumit᷑ ſcia poſt dũos mẽſes a publicatõe facta in ꝓuincia.vt in aut. vt facte noue conſti. In ↄſtitutõe Vo pape Jo. an. in data li.vi.vult vt liget poſt duos mefiſes a publicatõe faeta Ro me.ſed rõnes ſue nõ mihi placent.⁊ iõ idẽ di⸗ cam c de conſtitutione ꝓmpatoꝛis:⁊ſic videt etiã tenere Pa.in. d.c. cõgnoſcentes. ⁊ lʒ papa dicat hre pedes plũbcoſ habet tñ ep̃os ⁊ archi epᷣos:ꝑ quos notitiam dare poteſi.
4 ¶ Ptrũ volens ꝓbarc ignoꝛantiã ſit admittẽ dus.K. Pa.in. dc.cognoſcentes ꝙ ſic ſine ali quo dubio. vt in.c.fi. qui mat.accu.po.⁊ in..fi⸗ nali.ff. de decre.ab oꝛ. xt ſic pʒ ꝙ in cõſcia nõ ligat ignoꝛans ſine culpa ſua. aliter ſi upfluc 2 fruſtratoꝛie admitteret᷑ ad ꝓbandũ ignoꝛãtiꝗ ⁊hoc eſt ſine dubio qñ ler regrit dolũ. facit gl. in. c.ad falſarioꝝ.de cri. fal. als ſecus eſſct. vide S. Ignoꝛantiq.F.iitj. ⁊ diſtinguc vt ibi ¶ Quomodo follitur lex ſcu conſtiti ſuctudinem.vide,?, Conſ uetudo..ix.⁊ x.⁊.j Statutum.ᷓ.xxi. ¶ Ptrũ tollatur per legem contrariꝗᷓ. K. Pa. in.c. cum acceſiſſent de conſtitu.⁊ Bart. poſt
F. vt in. d..omnes populi.dicunt ꝙ ſic:lʒ nõ fiat mẽtio de pꝛima, niſi habcat clauſulã dero gatoꝛiam ad ſecundam, q tunc opus eſſet face re mentionem de pꝛima.ar.I.ſi quis.in pꝛinci.
de le. iit·⁊ in c.nõnulli de reſcrip. Aliqui ta⸗ men in dicta.l.ſi quis. dicunt ꝙ fi lequamur de pꝛiutlegio vel reſcripto ⁊ teſtanento que ſunt pꝛiuata ler:ſic opoꝛtet fiat mentio quando ha bent clauſulam derogatoꝛiam ad ſccundũ. Si
5 autẽ loquimur de legibus ⁊ ſtatutis non opoꝛ tet fiat mentio etiam̃ſi habent clauſulam de⸗ rogatoꝛiam ad ſecundum:per cle, dudum de ſe pultu.qꝛ cum pꝛeſumantur omnia ſcire viden tur ſcienter velle reuocare ſtatuendo in contra rium.ſed ſccus eſt in pꝛiuata:que eſt in facto:⁊ mihi placet.
¶ Prrũer non vſu inducatur conſuetudo de⸗„
rogatoꝛia legi. K. vt colligo cr Ma.in.c. Joan nes de cle.coniuga: ꝙ aut nõ vfus habet in ſe actũ racitum contrã diſpoſitionẽ iuris:⁊ tune inducitur conſuctudo. Excmpluʒ lex defert he reditatem cõmuniter ⁊ equalircr filijs tam ma ſculis qᷓ;ᷓ feminis.l. marimũ vitiuʒ. C. de lib. pᷣt. ſcd conſuetudo pꝛefert pꝛimogenito:vel ſolnʒ maſculis:⁊ ſecunduſgenitus vel femine nñqᷓ; ſunt vſe illa lege.iõ conſuctudo inducit᷑ꝓpter Actumn contrariũ legi. Si Vo non vſus ð hʒ actui contrariũ nec tacitũ nec expꝛeſſum legi ſie non inducitur conſuerudo conira legem p nõ vſum ſic:verbi gra:lʒ foꝛte ſint plus qᷓ;cenñ tum anniꝙ nullus vendidit hermofroditũ nõ tñ eſt abꝛogata.l.querit᷑.f̃. de ſta.ho. que vnjt vt extimetur m ſtatum pꝛeuslenteʒ. Himilit lʒ non agam contra cum qui mihi damnũ de⸗ dit actione legis acquilie: non ta men per hoc abꝛogatur illilegi.quia illa lex non neceſſitat ad agendum:ſed dat facultatem.
MOtrũ actus geſtus contra iegem ſit nullus i3
=
ipſo iure. h.ꝙ non.in quãttuoꝛ cafibus. Pꝛi⸗ mo quando cauſa pꝛohibitionis non eſt ppe⸗ tua ſed tempoꝛalis.vt in.c.i.de mat.contra.in⸗ tereccleſie.⁊ dicitur tenpoꝛalis quando eſt re⸗ ſtricta ad certum tempus.puta ꝓhibetur ma⸗ trimonum pꝛopter ventrationem certi diei. Bimiliter de pꝛofeffione facta infra annũ que pꝛohubetur in capi.ad apoſtolicam de regula. li. vi. Jecus ſi pꝛohibitionis cauſa eſt per⸗ petua. puta cum pꝛohibetur aliquid pꝛopter malum quod inde ſequi poteſt: vt matrimoni um pꝛopter conſanguinitatcn⁊ huiuſmodi.⁊ ſic intellige..non dubium.C.de iegibus.x.c.vj desx.vi. ccontradicimus rrrviij c nõ opoꝛtet.xxriij. q.iiij. Et iſta cſt theoꝛica glo.in ctua frarernitas, de ſpon. duoꝛum. Bccundo quando pꝛohibitio legis concernit pꝛincipali- ter fauoꝛem alicuius: talis pꝛohibitio habct polius vim exhoꝛtatio
cuius fauoꝛe pꝛincipal poteſt renun⸗
le:pꝛo hoc.tiij. di ʒ. hec ⁊ ſi legibus. hoc po
nit Pa.in.c. ad apoſtolicaʒ de regula.⁊ inſert 1

4 3½ 1 6 1
anod poſſet per boc intentari:lʒ ſtatuto cauea⸗ tur: ne mulier poſſit contractuʒ facere ſine pꝛe
ſentia duoꝛum agnatoꝛum ꝙ valeat conrA⸗
ctus ſine coꝛ non annulet actum factum. Jac conſcribendo. C. de pac. facit. dc. vbi patet obligationem
um pꝛeſentia: ſi ſtatutum expꝛeſſe it.l.ſi quis in ad apoſtolicã acquiri deoꝛ iʒ ſit actꝰ
pꝛohibitus a lege fauoꝛe pꝛofiteri volentis.
Tertio quando eo quod alicui c cmpium epiſcopus ex ſua iuriſd abſoluere ab cxcõmunicatione: canonis ſibi non reſe
20 Cci
1 CAduerte
ꝙ non abſoluat: niſi faciat ſic contrarium tenet tamena
do lex dat poteſtatem üli pet cum tali foꝛma.quia
lex dat certam foꝛmam ſuper onuenit ex ſua poteſtate. Ex⸗
itione poteſt vbi conditoꝛ
ruat. Attamen lex dicit vel ſic. Hi facit bſolutio:ſccus quã⸗ qui cam alias non ha ſi non ſeruat foꝛmam
nihil facit. hoc capirur ex. d. Cardi. in clemen. i.de iure patro.⁊ concoꝛ.glo.ibidem.⁊ Pau. Quarto quando lex punit contrafacientem.qꝛ non annulet factum contra.ſe
tenet ſi expꝛeſſe
cus quando non punit:
ſed ſolum pꝛohibet qꝛ
ſic non tenet:⁊ ſic loquitur lex non dubium.C.
de legibus.hoc ponit
dominus Cardina. in
cementina pꝛima.de reſcripti.diuerſa tamen
circa hoc eſt doctoꝛum op centibus ꝙ in omnibus ca legem ſunt ipſo i ctus ſuſtineatur ſe c.ad apoſtolicam.⁊ cum co co
ure nulla:
inio:quibuſdam di⸗ ſibus facta contra niſi lege ſpeciali a⸗ cundum Joan. andre. in.d. muniter docto⸗
res. Sed mipi placent dicti quattuoꝛ caſus:in geſta contra.I.qui faciunt ad
quibus valent
magnam declarationem dicte. ⁊ per quos clarius non potes intelligere quã⸗
do factuʒ contra legem al tunc quando aliquis de b
ſibus concurrit.
o ¶ Mtrum kacta ꝙ non. vt no. B ibi rex.ff. de iure patro. fraudem hominis ctiam p noꝛ.in.c. dilectus.de pꝛebẽ.
dicte.l.non dubium.
lia lege ſuſtinctur. qꝛ cdictis quattuoꝛ ca
in fraudem legis teneant.. zr. in.l.ſi libertus minoꝛem. ⁊ Becus eſſet ſi fieret in ineipis. vide Wa ⁊ quod no.in dicta
Lñ ſibertus. Et quomodo fit fraus legi. vide
ſupꝛa Fraus.ð
do:ignoꝛantia
latione legis comp
ij.
ſta materia legis. vide ſupꝛa Lonſuetu
⁊ infra. Gtatutum.vnde appel
cit.c.i.iuncta glo. pꝛima ⁊ eſt quedam lex.l.de quibus.ff. ð
deconſuetudo legi.⁊ di.i.con
ſuctudo:
xhenditur conſuctudo. Sg ſecunda de ſpon. vn⸗
ᷣm Innocen. in c.fi.de rebus ccc.
guere pe
aſtice.i lis poſitam ¶ Mtrum con ad quid tenentur. ges ſeu ſtatuia no ⁊. xxxij.g.vij. flagitia.tam tientes peccant moꝛtaliſcr.
non alie.⁊ ſequit ꝙ vbi ius canon lam ſpecialem ꝙ non deben r ius ciuile.verbi gratia.canon indu- rit fuam ſolẽnitatem in glienationc rei eccleſi deo nõ debemus ſeruare illã iuris ciui⸗ in auten. hoc ius.C. de ſa. ſan.æccle. dentes leges iniquas peccent:⁊
ur Pa in.ti. de reſti in inte.
„
icuʒ in alia matcria dat regn⸗ us illam diſtin⸗
Reſpon.ꝙ lʒ de iurc tales le n valeant.viij.di.que contra
en facientes ⁊cõſen de quibus Iſa.x.
We qui condunt leges iniquas.⁊ ſi ſunt con⸗
tra libertatemecc ti. vidc.s. Excomunica
leſiaſticam ſunt excõmunica tio.vij. caſu.xij.⁊ tenen
tur reſtituire omne damnum quod pꝛouenit alicui ratione tals legis. Et omnes volũtarie obſeruantes ſimiliter moꝛtsliter pcccãt: ⁊oĩa acquiſita occaſione talis legis tenentur reſtitu ere:ſicut in ſimili dicam de participantibus cũ raptoꝛibus.⁊ nõ ſolum dicuntur inique quan do ſunt contra legem dci ⁊ nature: ſed ctiam quando ſunt contra ius poſitiuum ad paupe⸗
res oppumendos:
ßm Po. quod no. benc. ¶ Wtrũ lex indulgens aliquid quod poteſt in ⸗
tendere in alterius pꝛ
x inſticiam impediendam.
eindiciuʒ intelligatur ſal
no intereſſe parti.h.ꝙ ſic vt tenet Bal de pa.
iura.fir. ⁊ Ma. in. c· i. de i ¶ er cõmiſſoꝛia quid ſit.
Ibellarius contra
atio ad liuellũ.idẽ eſt
F.xvij.
cius qui dicitur d
qð emphiteoſi
ſoluendo:qᷓ;uis qu ſi de vectigalibus. differt. qꝛ emphiteo uellũ fit a non dñ
de iudi. vide infra Pactuʒ
g.⁊ idco ibivide.⁊ de laudemio
„
iuſmodi:ſed tꝑibus no
fert:niſi quando cit Vſura.i.ð. xliiij.⁊.Fᷣlxiiij.
idã vt Bar. in.Iſi finira.q. ff. de dam infec.tencant ꝙ ſis fit a dño ſed datio ad li o.ſ.vaſallo emphiteota⁊ hu ſtris cõmuniter no dif fit illicite ⁊ vſuraric.vt pʒ.ſ
Ibellus famoſus
„E compoſitio in ſcripris facta in infa⸗
Fan Sicuius:eius quod pꝛobare non vult:⁊
in publico iactata ¶ Que pena compon vel inucntuʒ qui non xcrit:ſed doloſe manifeſtauit ſpon. hm glo. in ſumma. Vq.
entis libellum famoſuʒ combuſſerit vel deſtru⸗ t vim ipſius. Ke⸗
ſi conuictus eſt
nitmnm ilumcu wdwm ſiecem iinde pa mnunc tdiuw ſmocun vM Den
Jh Slis ſinuln icamhabe znſenq nncfidepo pinccit n mnnte Auliyrchen
fiben wmnr
1
uinpurg

——
——
—
tm leges decapitatur ſiue depoꝛtat᷑.v. q.i.c.hi qui inuenti.⁊.I.vnica.C. de fa.libe.⁊ fit inteſta bilia. iiij.q.iij. ob carmen.ff. qui teſta.face.non poſ..qui. ſm canones verberandus eſt. vt in c.i.v.qi.⁊ anathematicandus.vt in dicto.c.hi qui.⁊.c.ij. eadem.q.ſed ſi ſponte confitetur nò timoꝛe pꝛobationum mitius agitur cum co. v qic.ij. ⁊ ſic punitur ad arbitrium iudicis.de officio delega. de cauſis in fi. Si Vo vellet ꝓ⸗ bare quod in eo continet᷑ non punit.vt in.d.c. ij. qꝛ expedit crimna nocentum nota facerc.f. de iniur.l.eum qui in pꝛincipio.⁊.C.de iniur.l. iij. Quod verum inteilige ᷣm Ao. ⁊ Poſtiẽ. in iudicio.qꝛ extra nemo debet alium pꝛodere. vi.q.i.ſůma.de peniten.di.i.homicidioꝛum. ¶Htrum teneatur talis reſtituere famam.K. ꝙ K. alium libellum in contractum faciendo. ⁊ vltra hoc tenetur leſo ſatiſfacere de alio dã⸗
no. vt. ð. Detractio.ᷓ. iij. . 8 Iber dicit᷑ ille qui nllius ſubeſt poteſtati.ff. de capti.⁊ poſili.rcuer.l.non dubito.ᷓ.liber aũt populus ¶ Libcram habet poteſtatem quando ſine al⸗ terius conſenſu quis poteſt diſponere.⁊ non aliter in.c.fi. de poſtula.pꝛcla. ¶ Quid excludit verbum libere. Reſpon. ꝙ omhem moꝛam ⁊ conditionem.c.extirpanduʒ S. penulti.de pꝛeben.⁊.c.ſi beneficia. de pꝛebẽ. li.vi.⁊ de officio oꝛdi.c.oꝛdinarij.I.quod ſi foꝛ te. li.vi. Et ibi per Joan.andre.⁊ Archi. de ho mici.pꝛo humani.ſi.vi. Immo vm alios deno⸗ tat quandam pꝛerogatiuam abſolutaʒ:ſcu do minium ſuper actum cui adijcitur.vt..pꝛocu ratoꝛ cuilibera.ff. de pꝛocura.⁊.l.iuſiurandum quod ex conuentione..fi.ff. de iureiurando de clecti.c· cum nobis olim.in fi. vide ꝑ Bar. m.l.alio.ff. de ↄli.⁊ ciba.lega.⁊ Pa.in.cum li berum.de ſepul.⁊ in.c.veſtra de loca. Wndc li berum dominium non habet quis ſnper actũ qui qñ vult ilium cxerccre impeditur aliquglit Omnis enim ꝓhibtio ſiue tempoꝛalis:ſiue ꝑ⸗ perua contradicit liberrati.l.libertas.ff. de ſia.
ho. quod no. qꝛ facit ad multa.
b ertu 8 eſt ſcruꝰ manumiſ⸗
ſus. He quo vide.j Wianumiſſio.
2n pꝛciudicet feribenti.
Ittei 2 K. Panoꝛ.in.c.fraterni
tati. de cleri.non reſiden. concludendo
poſt Bar. in I.lutius.ff. de fideinſo. Aut lunt
116 littere generales ſicnt eum dicitur pꝛcſentium latoꝛi adhibeas fidem:⁊ huiuſmodi. Ft iſto ca ſu cum iſte iatoꝛ non poſſit contrahcre vel ali⸗ quid intentare in pꝛcindicium ſcribẽtis:ſi cui ſcribitur fibi mutuaret pecuniam: ⁊ hmõi nð pꝛeiudicauet ſcribenti. vt in.fi.C.qd cumcoq in ali.poteſta.qꝛ potius ſunt litterc recomen⸗ daticie:niſi aliud addat᷑.puta ſub pcriculo meo ⁊ hmõi. vel miſi doloſe dedit illi littcras:qꝛ tůũc tenctur.ar.I.qð vendito. ff.de dolo. Si No ſũt lttere magis ſpeciales.puta qʒ dicit᷑ injcis ta⸗ li de mea intentione plene infoꝛmato adhibe as plenam fidem.qꝛ tunc tenctur: ⁊ aget acti. mandati contra ſcribentem: ille cui ſcribũtur ſed nõ debet eis credere in aliquo qð ci appꝛo pꝛiet᷑. Facit.l.ſi Vo remunerandi.ff. man. ¶ Quid de eo qui litreras altcrius appcrit.vi de.. Falſarius.J.ij:
1
¶ Mptrum damnificans ꝓximum ex litteris te 2
neatur ad reſtitutionem. vide.j. Reſtitutio.i. in— — d de cui J tigioſa rES dñio cau⸗ ſa inter petitoꝛem ⁊ poſſidenteʒ mouet᷑ in iudicio.vide.ð.ceſſio actionũ.ᷓ.ij. ¶ Mtrum res littigioſa poſſit alicnari.vide ibidem. in pꝛin. ¶ MPtrum litigans teneatur ad reſtitutionem expenſarum ⁊ damnoꝝ parti aduerſe. Reſpõ. ꝙ ſic.ſi ſciebat iniuſtam cauſam fouere: aut ſi a pꝛincipio non ſciuit:tñ in pꝛoceſſu cauſe co⸗ gnouit iniuſticiã:⁊ non deſijt tenetur.ar.in.c. domꝰ.de ſecũ. nup.⁊ in. l.ſi quis inficiatꝰ.⁊ ibi MBar: ff. depoſiti. tigioſus Anhen G contentioſus. e quo vide ſupꝛa ontentio.⁊ diſcoꝛ⸗ dia.? grauius peccat per ſe qᷓ; adulatoꝛ: qꝛ liti⸗ gioſus frangit amicitiam.⁊ funrilli ꝓpꝛic qui ad oĩa contrariantur cauſa cõtriſtandi de nul lo curantes.vt dicit phus.iij. ethico. ¶Vtruʒlittigioſus dcbeat oꝛdinari.h.ꝙ nõ xlvi. di..i. c 9 An liceat mendicantibꝰ di⸗ — L mittere. K. ꝙ capta ante cõ cilium.de quo in.c.cum ex co. de exceſſ. pꝛela. li.vi.nõ poſſunt: aliter ſunt excõmunica⸗
ti ipſo facto. Tlemen.cupienres de penis. ſed
capta poſt illud concilium bene poſſunt dimit
ters Fᷣm Lap. quem ſequit dñs Me. de ancha:
⁊Be.in. d.c.cum ex eo.⁊ in dieta ce.in 2 1
i
²

hactenus.i.vſqʒ nunc.quia ꝰm Mapiam ha⸗ ctenus per.h. aſpiratum facit duas partes.ſ. pac ⁊ tenus id eſt vſq; nunc Ex quo infert Be. ꝙ fratres oꝛdinis mei Bononie in mon⸗ te potuerunt dimittere pꝛimum locum quem ccperant ⁊ alium capere: cuʒ habcant licentiã capiendi vnum locum in dicta ciuitate. ¶ WMtrum dicti mendicantes poſſint loca de nouo capere.k&. ꝙ non ad habitandũ: quc ſint pꝛopinqua habitationibus hominũ ſine licen tia ſedis apoſtolice:que de cõſtitutione Boni facij expꝛeſſam faciat mentionem. Secus eſſct de locis in heremis. vbi non eſt pꝛopinqua ho minum habitatio.qꝛ illa de licentia ſuoꝛuʒ pꝛe latoꝛum ⁊ capere ⁊ mutare poſſunt.d.c.cum ex co. Et nõ ꝙ illud capitulum nõ pꝛohibet trãſi tum ſinguloꝛum fratruʒ de loco ad locum qui eſt permiſſus ex cauſa.c.licet. de regula.cum ſi⸗ mihbus:ſed pꝛohibet nouum capitulum: ſiue nouum conuentum capi.vel locum ad locum mutari.ßᷣm dominũ Pe.de ancha.vbi ſupꝛa. Et ſic patet ꝙ captio caſetarum: vcl mutatio quas mendicantes capiunt ad habitanduʒ ex tranſitu vel ꝓꝙ infirmaria ⁊ huiuſmodi non ca dit ſub iſta pꝛohibitione:ſed ſolũ qñꝓnouo cõ nentu ſen capitulo capiunt.
¶ Ptrũ loca exempta ſint in dioceſi taliter ꝙ in ca delinquentcſ incidant in excõicationeʒ ꝑ ſtatutũ dioceſaniimpoſitã ʒ taliter delinquen tes.vidc.ſj. Statutum.Fᷓ.ij.
¶ Mtrũ pꝛefati mendicantes poſſint augmen tare loca ſua ſine licentia pape.R. ßᷣm Lappuʒ vt recitat Wc. in. d.c.cum ex eo.ꝙ ſic. qꝛ iſta ac quiſitio:⁊ poſt acquiſitionem edificatio eſt de actibus iain permiſſis.l.ab ea parte.ff.de pꝛo⸗ ba.ergo iſti iuri antiquo ſtabit᷑ niſi quatenus ci derogatum eſt per.d.c.cuʒ ex eo:quod tm̃ in duobus imutat ſcilicct in acquiſitione habita tionis in loco de nouo:⁊ ſecundo in mutatiõe ⁊ tranſlatione quibus in nullo caſus noſter cõ cludit᷑. Itein ꝓhibitus acquirerc nouũ ius in re nõ ꝓbibet᷑ augmentarc ius iam queſitũ añ ꝓhibitionem.vt in c.fi.h.ij. de conceſ.pꝛebẽ. li.vi.ſic in ꝓpofito.vide de hoc.ð. Excõmuni⸗ catio.vij. caſu.xlitij.—
6 eſt perſone vel rei ad B cttiO vſum facta conceſſio
mercede in pecunia numranda conuẽ taõ ñ res vel ſpecies daret᷑ non eſet locatio ſed contractus innominatus.ſcilicet do vt fa⸗ cias: ⁊ ageret᷑ pꝛeſcrip.ver.ff. depoſiti..i.ꝙ. ſi
quis feruuʒ. ⁊ ideo locatoꝛ dicitur qui fub mer cede pecuniaria locat domũ ſuam ⁊ huiuſmo⸗ di cõductoꝛ qui ipſã accipit ſoluẽdo penſionẽ vt in. d..ſi quis. Aduerte tñ ꝙ contractus in⸗ nominatus inducitur ꝰm naturam contractuſ nominaticui aſſimilatur:niſi aliud actum fue rit. vt in dicto.ᷓ.ſi quis.ſcquitur Bar. ¶Quid poteſt locari.R.ꝙ omnes ille res que vendi poſſunt:niſi ſint ſeruitutes pꝛediales.vt iter:actus:via ⁊ cetera que locari nõ poſſũt vt eſt tex.⁊ glo.in.l.locare.ff. locati. Seruitutes ãt ꝑſonales: que ſuntvſuſfructus bene poſſunt lo cari.ff.de vſufruc.l.arboꝛbus:ſed non ſeruitꝰ vſus. vt in Inſti.de vſu.⁊ habi·.minuſ.ſed ſi fit ab vſufructuario extinguit᷑ locatio ꝑmoꝛtẽ ipſius vſufructuarij. vt. C. de iur.do.l.ſi ſocruſ tua.⁊ ꝑ maximã ⁊ mediã capitis diminutiõeʒ inſti.de vſufru.. finitur. A ꝓpꝛietario aũt fie ri non pot locatio ſeruitutis perſonalis.
¶ Locare non põt aliquis pꝛelatus religioſus ⁊ ad vitam:nec ad certum tempuſ.ſcilicet jongũ
redditus vel partem coꝝ:aut iura:aut poſſeſſi ones monaſterioꝛum:vcl aliarum adminiſtra tionum ſibi cõmiſſarum:niſi neceſſitas vel vti litas erpoſtulet connentus:⁊ cum conſenſu cõ nentus: vel ſi non habet:tunc cum cõſenſu fiat ſuperioꝛis.aliter ſuſpenſus eſt ipſo facto: nec conductoꝛi acquiritur aliqð ius. Secus ad mo dicum tempus.hoc no.in clemen.monaſterio⸗ rum.de re.ec.non alie.
¶ Dtrum fructus decimarum poſſint locan ad annuũ cenſum laicis. Keſpon. Ma.in.c. ve ſtra.de loca.ꝙ ſic.
¶ Ptrum beneficiatus poſſit locari redditus ſue eccleſie ſine alia licentia. Reſpon. Pa.in. d.c.veſtra.qꝙ ſic. Inteilige non magnum tem⸗ pus.puta pꝛo nouem annis poteſt. Facit glo. in clementina pꝛima.de re.cc.nð alie. nec valet ſtatutum ſeu ꝓhibitio ſuperioꝛis in contrari hoc umnpedire:pꝛopter vcrbum libere quod po nitur in littera.d.c.veſtra.
¶ Sed quid ſi ante tempus locationis finituʒ moꝛiatur.&.qꝙ extinguitur locatio q compa⸗ ratur clericus vſufructuario vel vſuario.c.vl⸗
timo de pecu.cle.⁊ ideo extinguitur ſicut ius
vſufructuarij. de dona.c.conſultationibus.de pigno.c.vltimo.hmn Jo.ino.qui ſic no.in.c. hoc conſultiſſimo.de re.cc.non alie.li. vi.⁊ ſi ſoluit penſionem non rechabebit a ſucceſſoꝛe in codè beneficio:niſi ſit connerſum in vtilitatem ec⸗ cleſie.vt no. No.in.c.ij. ne pꝛelati vices ſuas.
wſtiindo upciac neonducam. niſenwin ßelanpoſi ſtuocainſi. zoeriocm punaini inuperbn net Spem de uprne fd ſtrhnsno ſputonm Mcdaut uion nim zwmimn nmaii tünſſamn

6 CPtrum ſacerdos poſſit locare operas ſuas . ꝓ diuinis officijs dicẽdis nunq; licet. de ſimo.c.cum in eccleſie ⁊ multis.c.aliter eſſet ſi⸗ mõniacus: ſed ꝓ tempoꝛalibus benc poteſt lo care.licet tñ ci paciſci cum aliquo ꝙ moꝛet᷑ in aliqua eccleſia vt cclebꝛet ibi viuina: ita rñ ꝙ non habeat intentioneʒ ad diuina:ſed ad mã⸗ ſionem quã ibi facit: ve ad laboꝛem queʒ ſuſti net:vel ad damnũ quod ratione moꝛe patitur vt in.c.ad queſtiones de re.permu.p. ar.⁊ no. Inno. in. c. pennlti. ne pꝛe. vi.ſu. ¶Mtrum ſcholaris recedens poſſit ponere ali nn loco ſui in domo vcl camera cõducta. Re ſpon · Panoꝛ in.c.inter dilectos de fide inſtru men.ꝙ ſic. quia conductoꝛ poteſt locare alteri rem conductam.l.nemo.C.joca.niſi aliuã con⸗ neniſſent. vt in dicta.l. ¶Sed an poſſit hoc facere inuitis ſocijs. gio. inſtu.loca. in fi. dicit ꝙ lʒ poſſit iure locationis alterilocare. ratio tamen ſocietatis Phibet q̃ pꝛcualet iuri locationis:cũ vidcatur electa in⸗ duſtria perſone.inſti. ꝓ ſocio.p.ſ oluitur. Ideʒ tenet Specu.de iudi.y.ij. Et clarius As P.l. perceptione.ff. de his qui deie. vcl effu.⁊ addit ꝙ ſi ſcholaris non degit in domo vt debet ver fari poteſt contra cum agiacti.ꝓ ſ ocio:ſed vti liqꝛ directa datur qñ contrahitur ſocietas ad cõmodioꝛem vſum:⁊ vberioꝛem queſtuʒ.de qᷓ leges loquunt᷑.vt no. Specu.vbi.&. Er quo vi de ꝙ in matcria odioſa nð veniet ſocius in do mo. Et ideo ſi ſtatutum dicit ꝙ ſocius teneat D ſocio non veniet ſocius in domoꝛqꝛ non eſt Ppꝛie iſta ſocietas. Et in odioſis verba ſtricte capiuntur..iij.. hec autem verba f̃.de nego: ge. ⁊⁊ in.c.in noſtra. de iureiurando. Inſupcr dicit Pa.in, d.c.inter dilectos.ꝙ ſi male vcrſa tur ⁊ non poſſit compeſci aliter a ſua inſ olen⸗ tia poterit expelli per..ſi conuencrit in fi ff. P ſocio.⁊.v.q.iij. in loco. ¶ Vtrum locari poſſit domus ꝓpinqua alte⸗ ri magiſtro:ita ꝙ voces adinuicem confundꝗᷓ tur. Reſpon. ꝙ non.⁊ ſi feccrit pꝛimuſ poterit expclicre vltimũ.C.ð ſtu.li. vr. yo. l.vnics. in fi. ⁊ hec cauſa tractari poteſt in ferijs tpc meſſis m Mo. de iudi c. ignificaucrunt. Er ideʒ poſ ſet dici de quocunqʒ alio qui impediret jectio⸗ nem pꝛefati magiſtri. ar. d.l.vnice. Cui poteſt locari aliqua res. Reſpon. q om nibus qui poſſũt emcre: niſi ſit miles vel curi- alis quibus non poſſunt locari pꝛedia ad colẽ/ dum:ne amiſſo vſu armoꝛum ad opus rurale
7 7 ſetranſferant. vt. C. loca. milites.i. curisſis.⁊ l. vltuns.ſubuenitur tamen ignoꝛanter facien ti.ff. loca.l.ſi— ignoꝛans. vbi dicitur g· põt crigere mercedem. Mon enim contemnit diſ⸗ ripiinam qui ignoꝛauit militem. Idem videt᷑ in clericis ⁊ monachis niſi er caufã neceſſitatꝭ ertra ne cle.vcl moc.i.⁊c.ſecundum.vbi hoc no. Ver.⁊ Mo.
¶Ppſq; ad quod tempus poteſt ficri locatio. u
K. ꝙ ⁊ ad tempꝰ:⁊ in perpetuum.vt.ff. ſi ager vectil.i.⁊ dicuntur vectigales agri qui in per petuum locantur..qᷓdiu vectigal ſoluatur.vt dicta.li.⁊ ſuccedit heres in locãtionc ⁊ condu ctiõe ſi moutur conductoꝛ infra tem pus loca tionis in iure cõductionis.ſecus in vñ ufructu qui pſonalis eſt ⁊ extinguiturcuʒ perſona.f loca.l.ſi quis domũ.ſi fructuarius.
¶Añeſt merces ſoluenda.&. ym Ao.⁊ Bof n
fre. ꝙ ſi actum eſt qñ ſit ſoluenda id ſeruabit᷑. alias conſuetudo regionis ⁊ ſi non apparcat de cõſuetudine id quod minmũ eſt ſcilicet in fine anni.ita dicit.l. ſempꝑ in ſtipulationibus ſ de reg iur. ⁊ no. Po.⁊ Ber. ve cẽſi cx pte.fa cit de rc. iur. in obſcuris.li.vi.ſde verbo.obli⸗ ga.l. qui hoc anno.⁊.l.eũ qui.⁊.ff. qñ dies vſu fruc.le.ce.l.i.in pꝛin. ⁊ h vera in ſtipulationibꝰ niſi cã quarc dat᷑ merces aliud regrat. vtputa q datur ꝓ ſumptibus. Et ſic debetur in pꝛin⸗ cipio.in alijs vide in.l.i.C. quãdo dies le.cc. ⁊ in dicta.l.qui hoc anno. ⁊ Innocen.in.c. pꝛo⸗ pter ſterilitatem.de locg. ¶ Scd nunquid poreſt locatoꝛ inquilinum ex 13 peilere ante tempus finitum conductioniſ.k. ꝙ ſic in quattuoꝛ cufibus. Pꝛimus ſi non ſol· uit penſionem ꝑ hienniũ:ſed ſi paratus ſit ſo uere audiendus eſt. f.loca..quero. intellige ſi alius de ſcquentibus non ineſt. Scðus ſi do⸗ mus locata ſit neceſſaria ſuc habitationi.intci lige er neceſſitate ſuperueniente cui aliter pꝛo uidere non hol · vt..edem. C.locati.aliter non diceret᷑ neceſſitas ſi poſſet Puidere alio modo ecus rſſet fi tpe locationis aliam domi nõ bi unputabit nec expellere pote⸗ ſubiungi. Ter 1 tione qꝛ minat᷑ruinꝗᷓ que tñ Tempoꝛe locationis nõ minabitur. ⁊ in iſto caſu ⁊ pꝛecedenti fiet remiſſio penfionis rata cmpoꝛis.c.pꝛopter ſtcrilitatem.deloca⁊ d.edem.⁊.d. quero.. inter locatoꝛem.vcl
uidebit de alia domo cquc idonea.ff. codẽ.l.cñ
plures. in pꝛincipio. Scd an eg refecta poterit 4 53

—* 4—— ½„* 5. k 1— — 3„ 4* 6 n .. 6. 5—. ——— 2 2———.———**— —————— c— eu.—. —— S————————————— 3 ——————*
——— —— —————
4
ronductoꝛ petere in ea reponi.ß.ꝙ ſic glo. iun cto ter.Iſi duo.. cum inquilinus.ff. vti polſi. ibi per Var. Quartus qñ conductoꝛ in domo — ↄuerſat᷑ ſine lefiõe rei: vtputa renet pu licas meretrices. ⁊ ſic non remittitur penſio m Po. vel verſatur peruerſe cum leſione rei tenendo poꝛcos in ſolario:incidit arboꝛes nõ colit ſuo tempoꝛe. ⁊ tunc remittitur penſio. ſcd agit ad intereſſe dñs de damno dato fᷣm Mo. in dic. ꝓpter ſterilitatem. Et ᷣm hanc diſtin ⸗ ctionem concoꝛ.doc.in. d.l.edem.⁊ in. d.c.pꝛo⸗ prer. qui videntur contrarij. Ptrũ inquilinus poſſit ſimpliciter pꝛopler ncceſſitatem dimittere domũ ante finitũ tp̃s contra voluntatem dñi.&. Main.d.c. ꝓpter ſterilitatem ꝙ ſic m Min.⁊ Jo · an· hoc tenet etiam glo.ini. i in lege.ð.ſi domus.f loca. Ex
quo poteſt inferri ꝙ pꝛopter peſtem poteſt di
mitti. qꝛeſt pꝛobabilis neceſſitas.⁊ facit tex.in babitatoꝛes. ff.co.ti. ⁊ ſic in conſcientia eſſet ſeruandum: ququis in foꝛo contentioſo foꝛte gliter tenerctur. ¶Mtrũ ſit minuenda penſio rei locate qñ con ductoꝛ nð potuit vti rẽ conducta.kK. ꝙ aut qs locat res.⁊ ſi ſtat ꝑ locatoꝛis voluntatem quo minus re conducta nõ vtat᷑ cõductoꝛ:ſic tenet ei ad intcreſſe Iſi de fundo. Clocati. Si Vo ñ cx voluntate ſed ꝑ caſum foꝛtuitũ cx eius ꝑte vel ex parte rei locate cõ̃tingentẽ:ſic penſio re mittit᷑ pꝛo rata. Exẽplũ ex partc locatoꝛis. pu⸗ ra q ꝓpter delictũ eius fundus locatus publi catus eit. xremplũ ex ꝑte rei veluti ſi edes lo⸗ catc exuſte fuerint:vel ager terremolu coꝛruit v Lſi quis domñ in fi. Ti.ex cõducto. ð i.⁊.l.ſʒ addes.ꝗ.ſi quis.ff. loca. Idem dicendũ qñcx ne ceſſitate locatoꝛi aducniente opoꝛtuit cõducto rẽ erpellere:vel ꝓpter refectionẽ domus.l.qui inſulã. in pꝛin.⁊.l.ã fundꝰ.ff.eo.ti. Si Vo ſtat ductoꝛẽ:vel ꝑcius culpã quominuſ re loca ta vtatur nihilonnus totã penſionẽ ſoluere tenct᷑.l.colonus.I.nauem.ff.locati. Si vo er caſu foꝛtuito ex quo re locata vti nõ potuitfili ter tenct᷑ qñ locatoꝛ altcri locando veriſimilit mercedẽ habuiſſʒ: als nõ. vt patet ex.l.fi..i.ff. ad..ro.ð iactu.facit.lſcd addes.. cñ quidã.ff. locati. Sed in caſu q; quis locauit operas: nec er eum ſtar quo minus cas ſolnat:ſed pcon⸗ quctoꝛẽ:ſic talis conductoꝛcti ãi impediat᷑ ca ſu foꝛtuito: nihilominus penſionem pꝛeſtabit vr eſt cafus in. d S. cum quidã· Dð vcrũ creco in conſcientia qñ talis iocatoꝛ nò habuit cui lo
cando operas:acquireret mertedẽ ꝓpter talẽ locationẽ:quã mercedẽ hab uiſſet ſi tali non lo caſſet. Si Vo ſtat ꝑ locatoꝛẽ quominus opas eſtaret:tũc ſi nõ impedit caſu foꝛtuito tenet ad itcreſſe oẽ:nec mercedẽ habebit. Sivo im ⸗ pedit᷑ caſu foꝛtuito: ſic rcmittit᷑ penſio ꝓ rata tpis. vr eſt caſus in I.ſi vno.ð.item cũ quidaʒ ioca. Idem in I.ſi hi. C. locati.⁊.aduocatiõiſ Cde condi.obcãm.nõ aũt renetut ad intereſſe Et ſi iam inchoaſſet opas: vel feciſſet aliquas expenſas ad ſe pꝛeparandũ:⁊ tali caſu foꝛtuito impeditur reperet eas expenſas quas fecit ꝓ⸗ pter hoc. vt in.ſi pecuniũ in pꝛin. ff. de condi. ob cãm. habet᷑ de co qui paraucrat ſe ire ad lo⸗ ců:⁊ impeditꝰ fuit ꝑ tempeſtatẽ. Fallit hoc vt non remittat᷑ penſio qñ cx caſu foꝛtuito ſtat ꝑ locatoꝛẽ in aduocato.qꝛ nõ repetit ſalariũ ab eius heredibus ipſo moꝛente Li.ff. de va.⁊ ex⸗ traoꝛ cog. Idem de quocũq; hñte oſticiũ publi cũ.⁊ ſic loquit.l.arboꝛibus. ᷓ. de illo.ff.ð vſuf. ⁊diem functo.ff. lo. ⁊.l.diẽ functo.ff. de offi⸗ cio aſſe. Irem fauoꝛc libertatis.vt in.l.cum he reſ.ſtichus.ff.ð ſta.liber. hec cliciunt er Aco. 4 War.⁊ alijs in dicto.. cum quidam. Et hoc conſuetudo aliter habcret vt.ð. fami⸗ ¶Sed quid ſi locata re cõductoꝛ vſus fuit:ſed ſteriutas in eius fructibus contigit.k. Ma.in d.c. ꝓpter ſterilitatẽ ꝙ ſi ſterilitas ꝓuenit ex caſu foꝛtuito:vel ex vitio rei fine culpa coloni. vtputa qʒ rimet magnã ſiccitatẽ:vł aquaꝝ ab undantiã:vel frigus vel grandinẽ ⁊ hmõi:⁊ ñ põt recõpenſari cũ fertilitate anni pꝛecedentiſ vel ſequentis imediati.dũmodo duret eadẽ lo catio bm Po in ſũma.co.ri.ſic fiet remiſſio ꝓ rata.puta erat ſolitus colligexe. xv. modios:⁊ ſoluebat.iij. aureos nõ recolligit niſi deceʒ:ſie nõ ſoluet niſi duos aurcos:niſi ſequenti anno vel pꝛecedenti recolegit. xx. modios. Et idem dicas ẽt ſi ſoluat᷑ certa ſpẽs: qꝛ lʒ nõ ſit ꝓpꝛie 5 ctus locationis:vt diri:tñ quo ad hoc ideʒ erit iudiciũ. Mꝛedicta tñ non intelliges de partia⸗ rio qui cum dño lucrum? damnũ partitur. q non fit remiſſio. vt no.glo in. d.c. ꝓpter ſterili tatẽ. Et qᷓ;uis doc. fuerint varij in.d.c. ꝓpter ⁊ in Ler conducto.ff.co.ri. qů dicatur ſterilitas mihi placet marimc quo ad conſcientiam qð Jo.an.⁊ Ma. in. dc. ꝓpter ſicrilitatẽ ſcquunt᷑. vt.ſdicatur ſterüitas qñ ñ colligũtur niſi due partes de tribus ſ olitia.ſccus eſſet in auo mo⸗ qico. Scd aduerte ꝙ ſi fructus affuiſſent: ſe
münipt unftol lu cwngi lngingin uinomn iuinqas uuntdem nmopenß bprſen gtonniꝝ pili tliß itznbinli nepnb ufili min Faenfron fnfle küfiocie Wpamn mpin wrütte ljriote huctel ſwima nrtn

— —
poſiq́; recollecti fuerunt marcuerunt:vel cum
ſio penſioniſ.vt in..ex conducto.y.ſi vis.ff.lo. ⁊.. damnũ.C.o.ti.
i7 N Sed quidfi ſit fertilitas nungd augmenta⸗ bit᷑ penſio.K. ſm Ma. vbi.ð. ꝙ aut hoc contin
5
2
dãnoſa.vt. ff. eo.l.ex conducto.⁊Ifi. C.de allu⸗
5.
fit. Aur ↄtingit melioꝛatio caſu foꝛtuito. ꝓuta
2 piebat quinquaginta ꝓpter alia molendina q̃ 3 6 nunc ſunt deſtructa percipit centũ:⁊ ſic fiet au 5 mẽtatio penſionis pꝛo rata ſicut ficret remiſ „ io ꝓpter ſterilitatẽ:caſu foꝛtuito contingente
₰
pitiolũ.⁊.l.i.ff de his qui ſunt ſui vel ali.iu. idẽ tʒ glo in.I.ſi merces.ffco. ti. Mꝛoptercajad nerte Pctus locationis ⁊ ↄductioniseſt ↄctꝰ bone fidei. vt inſti.de acti.ʒ. actionũ. ⁊ i mer ces dʒ ↄuenire arbitrio boni viri lſi in lege lo alöie inpᷣn ff.locati. aliter reſtituere abligat. is I Qnid ſi quis cõducit molendinũ P ſe ⁊ fuis hercdibꝰ ꝓ certa mercecde in ppetuũ:⁊ diuiſis filijs fit multiplicatio in infinitũ. nungd tene⸗ bit᷑ molendin molere illis oĩbus illo pꝛecio q uenit. K. m. Mile. in ſuiſ. qxiviij. q.? Pug. ꝙno. qꝛ nõ videt᷑ de hoc cogitaſſe.I ji quis in vna ff. ð periculo ⁊ cõmo rei ven. Scd Albꝛi in aut. hoc ius.C. ðe ſa.ſan.cccle. dicit ꝙ ĩimo te net de ſricto iure. ad qð facit.l.ſi feruitus ita ij·&. ff. de ſerui. vꝛba.pꝛedio. Sed de equitate conſcientie tenc pꝛimam. ¶ Vtrñ locãs fũdũ alicui ad mediũ nulla facta mentione de arboꝛibus:nunquid colonus ha⸗ bebit ꝑtẽ fructuũ arbo K. ꝙ non. ſed locato: habebit oẽs.l.fructus.fj de vf ur. Et ſi colonus deſtruat arboꝛcs tenebit. Similiter eiuſc lpe imputat.ſi aliquis eius odio arboꝛef ercidat.i. ſi merces.ð.culpe. ffloca. Qð limita ᷣm glo. in q.. culpe. verũ qñ Ppter culpã ſuũ ſeu dolũ ta le odiũ eſt cauſatũ. afs nõ. 10 ¶ Munquid poſtq; colonus ſeminanit agruʒ důs cũ vendat alicui poterit cxpelli per em proꝛem. K. qꝙ non. ſed medietatem fructuũ ha bebit:vel Put conuenerant:ſi tñ venditoꝛ oẽs ſructus accepiſſet aget colonus contra vendi
—
—
crant recollecti exercitꝰ pꝛeteriẽs ipſos deſiru rit ⁊ hmõinð dicetur ſterilitas:nec fietremiſ⸗
Sit: qꝛ fructus plus valent ſolito.⁊ ſic nõ fit au gmentatio:ficut nec fieret minutio ſi minus valerent. Aut ꝓuenit ꝑ induſtriã coloni ⁊ ſic nõ augmẽtabit᷑ penſio:ne ſua induſtria ſibi ſit ni. Aut cõ̃tingit ꝓpter bonitatẽ rei⁊ ſilr nõ
locaui molendinũ:ex quo conductoꝛ ſolũ perci
qꝛ contrarioꝝ eadẽ eſt diſciplina xxxij. di. ho⸗
11,5 toꝛẽ.f̃. de lega.i..nihitſpeciale.tñ pꝛiuilegiũ bʒ colonus fiſci.ſʒ Rodoneñ. Hic aduerte ꝙ ſuc cedens in re locata ſieſt de beneficijs ecclefia⸗ ſticis.⁊ ſic facta ab habẽte adminiſtrationẽ:? cũ debitis ſolẽnitatibus ⁊ cauſis de quibus.ð: alicnatio. Et ad debitũ tp̃s tenet᷑ ſtarc locatio⸗ ni. ⁊ ſi eccleſia foꝛet leſa poſſet petere reſtitutio nem in integrũ.c.i. de reſti.in integ. ⁊.c.i.de re. ec.non alic. Si Vo non habebat adminiſtrati onẽ. vt ſunt canonici fimpliccſ.ſic non tenetur ſtare.qꝛ equiparatur vſufructuario qui nõ põt locare vltra tempus vite ſue.l.ſi quis domũ.ff. loca. niſi cum cauſa rationabili ⁊ auctoꝛitate epi feciſſet. Cũ vo res locata non eſt eccleſia⸗ ſtica.tunc ſucceſſoꝛ vniuerſalis tenet ſtare.l.vi am veritatis.C. loca. Succeſſoꝛꝰo particulari in dicta re non tenet ſtare niſi locatoꝛ habuiſ⸗ ſet adminiſtrationẽ plenam.vt maritus in pᷣ⸗ dio dotali. q ſic tenetur.vt in l.ſi filio.ð. fi. ff. ſo. matri. Idem in tutoꝛe reſpectu pupiili.l.ſi tutele.ff. de admini tuto. WQuid ſi conductoꝛaliquid exrpendit in recõ ꝛi ducta. K. fm Po. ſi expendit neceſſario vcl vti liter auxit: edificauit vel inſtituit aget 3 locato vem · vt reſtituat expenſas.ff. ð loca.l.domꝰ.⁊ĩ d.. ſed addes.ᷓ.ſi inquilinus. ⁊ ibi glo.ſed cla⸗ rioꝛ tex.eſt in.colonus.i.K. f co.ti. Si tñ poſ⸗
ſit tollere expenſas ſine leſione rei non tenct᷑ lo catoꝛ:ſed ipſe eas tollere poſſet. vt in. d.ᷓ.ſi in⸗ quilinus. Mꝛedicta non intelligas de expenſis factis ꝓ paſcendo aiali locato vcl colenda poſ ſeſione ⁊ hmõiſed de alijs:puta curatõe moꝛ bi:reparatione ruine. vel plantationcvincaꝝ ⁊ hmõt. vidc ctiã qð dico.ð edificans.in pꝛin. ¶trů in locatione poſſit interuenire vſura x ke ꝙ ſic eſtvſura ex parte cõductoꝛis. videlicer qn rone mutui interpꝛetati.puta qꝛ ante tpᷣus ſoluit penfionẽ ſolũ habito reſpeciu ad pꝛeuẽ tionẽ tpis:vel mutui vcri minuit de penſionc debita.⁊ ſic reſtituere tenet᷑. Faciũt no.incad nran. de emp.⁊ ven.⁊ in.c.iſo vos. de pigno. ¶Er qua cuipa tenetur conductoꝛ de re cõdu cta locari.h. ꝙ de dolo lata culpa ⁊ leui.quia gratia vtriuſq; ↄtrahitur.inſtitn. quibus mo. re.contra— vltimo.lʒ alij teneant ꝙ ẽt teneatur de leuiſſimu:ſed pꝛimum cõmuniter tenent glo. ⁊ doc. in.lſi quis domum.ᷓ.celſus.
⁊ in.Lſi merccs.. qui colũnam.ff. locg. xt qð
dico de conductoꝛe idem vico de locatoꝛe. Et
Mar. in. qui columnaʒ. velit tencri loca-
toꝛem opcrarum ad tranſuchendas colũnas. 4

¹4
*6 Quid ſin
ſimilia· que kaciliter frangunt᷑ ẽt de leuiſſima t ſimil
ꝓpter tex. qui ibi dicit cuipa abeſt ſi oĩa facta ſunt q̃ diligentiſſimus quiſc; obſeruatus fuiſ ſet. ⁊ dicat foꝛe ſpeciale in caſu.glo. ibidemtʒ ʒriũ. Tu rñ ſic ↄcoꝛda.ꝙ aut aliquis locat opẽ ras in re qͥ requirit diligẽtiſſimã curã.vtputa polire adamantẽ. incidere bꝛocatũ ꝓ veſte fiẽ da ⁊ hmõi.⁊ tenebit de leuiſſima. d.ʒ.g colũnã Aut ñ locat opas in re talis impoꝛtantie. Et ſic vera eſt glo.qꝛ tenet ſolum de leui. Mec ob⸗ ſtat gio.in.I.qui mercedẽ accepit ꝓ cuſtodia.⁊ inl.dñs. co.ti. vbi dicit ꝙ ſi ſpecialit merce⸗ dẽ accepit ꝓ cuſtodia ꝙ tenetur de leuiſſima. Pꝛo cuius intclligentia aduerte ꝙ qñ ge mer cedẽ accipit ꝓ cuſtodia ſi ſumus in contractu in quo ſolũ tenebat᷑ de lata culpa. vr in depofi to.ſicacceptio mercedis ꝓ cuſtodia faciet vt te neat᷑ de lcui.⁊ ſic intellige.c.bona fides. de de⸗ poſito.⁊l.i.ᷓ ſi veſtimenta.ff. vepo. Si Vo ſu mus in ʒctu in q tenct de leun culpa ſẽ in loca to.ſic acceptio mercedis ꝓ cuſtodia rei locate faciet vt teneat᷑ de leuiſſima.⁊ ſic loqt: ⁊ intel ligen. qui mercedẽ. ⁊ I.dñs. pdictaſ. Qð bñ no⸗ ꝓ ſoluendis multiſ ↄtrarieratibꝰ. Mec ſolũ te nei de culpa ſua: ſcd etiã illoꝝ quoꝝ operc vti tur. Si ipſe diligentiã nõ adhibuit. fi merces S. qui coiũnã ff.locati.⁊..item querit.ꝑ totuʒ xxiij. q.iiij.tres perſonas. ¶ Btrũ locũs vaſa vitioſa ignoꝛanter ⁊Pple rea vinũ cffuſũ cſt.vłl marciuit tencat ad reſti tutionẽ.K.ꝙ ſic. ad reſtituttonẽ intereſſe vini:
nec ignoꝛãtia eũ excuſat.ſecus eſſet in paſcuis
locatis vbi herba peſtifera erat quã ignoꝛabat q lʒ aialia conductoꝛis ſint moꝛtua:nõ tenebi tur locatoꝛ.vt in.d.l.ſed addes..i.vbi diẽ gl. poc eſſe ſpeciale in locato vt intcreſſe extra reʒ
pic veniat. In conſcientia tñ non haberer locũ
⸗
dicte.I.niſi qñ locaſſet talia vaſa ꝓ bonis. ſecꝰ
ſi ſimpliciter erhibuiſſet videnda per condu⸗ an ſint bona vel ne. qꝛ tunc cum non ſit in aliqua culpa non teneret᷑. A foꝛtioꝛi tenet᷑ ad reſtitutioneʒ intereſſe qui ſcienter locat rem vitioſam.ar.d.I.ſed addes. Et ꝙ dico in vaſis inteliige in omni re vitioſa ex qua damnũ ꝓrximo euenire poteſt. Qð no.
ctoꝛem: ignoꝛans ipſe
Si vo bona fide ⁊ ſine culpa:nð tenerur iter non tenetur ctiam ſi doloſc poſuiſſet
quando vtrac; nauis perijt in cadem nauiga rione.ſ. ad.i.ro.de iac.i.fi.. i.qꝛ lj ſit in culpa
infideliter rem tuam
contractando.non tamẽ
ex tali culpa eſt amiſſa: exquo omnino peritu⸗
ra crat.quod
bene no. ¶ Quis ꝓbabit affuiſſe dolu
pam.e.bm Mo. ꝙ conductoꝛ.— paſtoꝛ ſiẽ u
argentarius debet ꝓbare ami
e rationes cũ
ruina vel incendio.i.ſi quis ex argentarijs.ʒ.
vltimo.ff. de cdendo.I
dem de cuſtode carceriſ
L.vltima.ff. de cuſto.ẽ exhibi. re.tamen als qui
doluʒ allegat pꝛobarc
dolo. ff. de pꝛobatio.
debet. l.quotiens.ð.qui Ego tamen hoc nò tenco
ſed dico ꝙ qñ quis tenct ſolum de dolo ⁊ lata culpa.ꝙ incumbit pꝛobatio dicenti eum fuifſe in dolo vel lata culpa.ſed qñ tenetur ð leui vel leniſſima:tũc tenct᷑ ꝓbare caſu amifiſſe. Et fi loquun di.. vltimus.⁊ dicta.i.vltima.
— nõ dr mi dednctis nis Mcrum expenſis.I.illud.i gl.
C.de colla.⁊.ff. ꝓ ſocio.l.mutius.
du S iocus alius ſpũaliſ⁊ — diuinus.⁊ iſte eſt ille g . puenit ex magna mentis deuotione.
quo in F. O mnes gentes pl ercuit Bauid qñ añ archaʒ d
vi.⁊ iſte ſanctus ⁊ virtuoſus eſt.
¶ Eſt ⁊ alius ludus qui dr humanus ad recreationẽ ſuam: vel alioꝛum tutis experiende.⁊ i
⸗
lis in quo quis de perſona ſua vocatur vulgariter qui ludunt al bagate
quo ludit᷑ cũ haſtis.i.
ꝓ ilis qui locant equos qui voluũt ſe in aquiſ habent noĩa ab co
ſi deſtrnantur veſtes tenentur.⁊ ſimiles.ſecus
in cõmodato.
P
auta ponat res meas in alia naui q; vbi poſucram: ⁊ perierunt.. ꝙ tenctur dicta..item queritur.ᷓ.i.⁊ hoc vcruʒ ñi inuito
qᷓ; vocabula.vt.l.n ¶ Mrtrũ talis iudus humanus ſit pꝛohibitus* ßE. ꝙ de ſe nõ eſt malus. cuius circunſtantie eſt p ccpto. Pꝛumno rõne loci. Maʒ talcs lui n
„ 0
atura.ff. de pꝛeſcrip. ver.
m vel latam cul/ 16
audite: quem ex⸗ ñi ſaltabat.ij..
„
qui fit vł cauſa vir ſte aliqů dr̃ theatralis a lo co apto ad theoꝛanduʒſ.ſ peculandum. Aliqũ larualis. quc laruc ſunt defoꝛmitates hoim ꝑ appoſitionem iocoꝛum vel rerum que vulgari ter dicuntur maſchere. Ahquando piſtrions⸗ facit ludum qui ſtragitatoꝛ. Alius illoꝛum le que ſunt rerum hone⸗ ſtaꝝ demonſtrationes. Alius haſtiludialis in tanceis qui dr̃ vulgariter gioſtra. Alius toꝛneamento qui hodic nò eſt invſu.in quo quidã includebani ſe in quodaʒ circuitu ad pugnandũ. Quidã pilcalis: baliſta lis:ſaltalis: icacalis: coꝛcalis:⁊ huiuimodi. qu in qᷓ exercent᷑ que plura ſũt
ſed aliqñ ratione ali⸗ ohibitus etiã de pꝛe⸗
wiucinmn iuu menaiuno juilail⸗ tʒliac ton Jn ſs pbenr nnide hon nſon ſnt. imn de n inshiſnon nodi ůl ni npun
nnp
nilſupeca iſizint inund umom iniic uimſdel unmah lnict inrcins iuim Künc uuit Swn whnöpi uieh

modo poſſunt kieri in eccleſia: aut loco ſacro.c. cum decoꝛemn de vi.⁊ ho. cle. ⁊.c.decet. de imu. ecc.li.vi. Vñ non excuſarẽ a moꝛtali qui talẽ faceret in eccleſia:niſi foꝛet quid modicũ.cũ vi deatur iurc diuino ꝓhibitus ibi.domus mea domus ofonis vocabit. Demonſtratõcs Vo que fiũt ad honoꝛẽ dei.puta paſſionis xp̃i ⁊ vi te alicuius ſancti non ſunt ꝓhibite ibi fieri:q̃ nõ ꝓpꝛie vocant᷑ ludi.vt no. in. d.c.cũ decoꝛeʒ. Scðo pꝛohibent tales ludi rõne periculi leſio nis coꝛpoꝛals:ſicut toꝛncamenta ⁊ huiuſmõi de toꝛneamentis per totũ. Vnde oĩs ludus in quo ꝓbabiliter ĩminet periculũ moꝛtis coꝛpo ralis ꝓhibetur ſub pena peccati moꝛtalis.qꝛↄ pꝛeccptũ dei. Mat. xx. Diliges ꝓximũ tuũ. Fa cit lex cruenta iuncta glo.C.de gladi.⁊.l.nã̃ lu⸗ dus.ff. ad.. aquil. ſecus qñ noñ imineret ꝓba⸗ biliter:ʒ aliqñ accidiſſet ⁊ raro. Tertio ꝓhibei rõne ꝑſone. Mam clericis ⁊ multomagis reli⸗ gioſis ꝓhibetur oĩs ludus cum armis. vt in.c. ↄtinebat᷑.de homici.qꝛ ⁊ arma poꝛtare niſi cã defenſionis ſunt ꝓhibiti de pꝛccepto. vt in.c. clerici arma.de vi.⁊ ho. clc. Similiterꝓhibet eis ludus hiſtrionalis.vt no.i.c.donare.lxxxvi di.de quo dic. vt.ð. hiſtrio. Quarto ꝓhiber rõ⸗ ne ſcandali.vtputa clericis ⁊ religioſis aliqucʒ ludum cxcrcere in publico ex quo ſeculares ſcã daligarent᷑ eſſet peccatũ moꝛtaie. ᷓᷣm qð.j. dicã ſcandalũ..ij. Jdem dico qñ quis ex tali ꝓuo⸗ carct alium ad ſcandalũ moꝛtaliſ peccati.ſicut in coꝛeis.⁊ multo magis ſi ſibi ĩmineret ꝓba⸗ biliter tale ſcandalũ.⁊ hoc aduerteret peccaret moꝛtaliter.ſccus ſi de ſcandalo nõ aduerterct: qʒ nifi foꝛet in lata culpa ñ credo peccaret m cꝛ taliter. Aduerte tñ ꝙ clericis ⁊ religioſis eſt ꝓ hibitus rõne honcſtatis clericalis oĩs ludꝰ n quo ex Pppꝛia pſona faceret ludũ in publico.ſi⸗ cut eſſet faltatõ:coꝛigatio:⁊ hmõi. Vñ nõ excu ſarẽ eos a moꝛtali.ar.c. ꝓ dilectõe.in fi.de ↄſe. di.ij.⁊ qð no.doc. in. d.c.cũ decoꝛẽ.ſecus in ſe⸗ creto cũ aliquibꝰ domeſticis. Itẽ ludus iaruał eſt eis interdictꝰ q nõ pñt můtare habitũ:niſi er cã rõnabili.vt.ð. cxcõucatio.vij. caſu.xxvij. Er tʒ Jaco. de are.in.. ſi quis cũ ſciret.f. ꝓcm ptoꝛe.⁊ Cy.⁊ PMe.in aui.de ſan.epiſ.⁊ cle. in. j interdicimus.el.v.tencant ꝙ ludus ſcacoꝝ ꝓ⸗ bibeat clericisRõfm Mar. in. d.. interdici mus.qꝛ nõ minus facit eos deniare a diuinis officijs in quibus debenr inſiſtere.vtgenera liter. C. de epi.⁊ cle.ſicut ludus aleaꝝ qui eſt cij Pbibitus ibidẽ. Ego tñ dice verã ki pᷣdictaʒ
epi.etiã in oĩbus ludis qñ ꝓpter cos dimitte⸗ rent debita diuina ad que tenent. als nõ. Vñ kʒ luderc ad ſcacos.vt tʒ Rrin.iiij · di.xv. ſicut alijs ſccularibus:niſi rõnc ſcandali: vel inho⸗ neſtatis clcricalis.vtputa publice ludẽdo. Qui to rõne cupiditatis.vñ tʒ Mat.vr no. Car.in de.ij· de vi.⁊ ho.cle.ꝙ ludens ad ſcacos cã cu⸗
piditatis peccat moꝛtaliter. Qð intelligo verů
qñ talis cupiditas eſſet moꝛtalis de ſc.de quo
qñ ſit moꝛtalis. vide.ð.auaritia..i. Et idẽ dic
qñ ficret ex quacũq; alia mala intentiõe foꝛet
moꝛtale:ſi intentio eſt de eo qð eſt pctm̃ moꝛs
le. Attende tñ ꝙ qñ talis ludus humanus fit
cã lucri pꝛincipaliter eſt illicitus. Wñ peccant
venialiter. qꝛ dñt ludere pꝛincipaliter cã recre
ationis.⁊ ſolatij:⁊ exercendi ingeniũ vel virtu
tem coꝛpoꝛis. Werũ eſt qꝛ faciliter inducit ad
moꝛtale. qů fit pꝛincipaliter cã lucri.vt patʒ ex
experiẽtia:⁊ vituꝑandus.lʒ lucratũ nõ ſit niſi
de bono ↄſilio paupcribus erogandũ. Scxto rõne tꝑis:puta qʒ dies feſtus pꝛeccptꝰ. Mã cũ
tali die ꝓhibeat᷑ oẽ opus ſcruile. Exo.xx.nõ vi dco quò haſtiludia talibus diebus ⁊ hmõi: in
quibus requirit᷑ multa ſcruitꝰpoſſint ficri ſine
peccato moꝛtali. In alijs ludis in quibus mo
dica ſeruitus ineſt nõ eſſet moꝛtalc:lʒ fiat in fe ſtoꝛniſi ꝑtotũ diem ſe in hmõi occuparent di miſſis diuinis. Hoc qð dixi de haſtiludijs ꝙ
ſit moꝛtale pctm̃ tenct Ri.in.iij. di. xxxvij. Gʒ
ſi ex nulla iſtaꝝ circũſtantiaꝝ fiat ilicitus nõ
erit pctm̃.ſi fiat cã̃ honeſie recreatiõis:vel vir
tutis:aut ingenij exerccndi. Aut ſi erit pctm̃
erit veniale.de coꝛea tñ vide.ð.coꝛea. Aduerte
ꝙ in ludis ꝗ fiunt cã̃ virtuti cxercende: vel in⸗
genij. nõ licet ludcre niſi ꝑ vnũ ſoldũ. vt in. d. aut.alcaꝝ ⁊ ſoldi.lxxij. faciunt vnq libꝛãᷓ auri.
C. de ſu.pꝛepo.⁊ Archi.l.quotiẽſcũq;. Scdtu
hoc limita ᷣm ꝑſonã ad iſtam rõnem ſic. ſi nõ
cõcedit᷑ niſi vnus ſoldus in ludo magnis. ergo groſſus ſolum paruis.
Cæſt⁊ tertius ludus qui ṽ viabolicus:quia
operatione diabolica eſt inuentus ad inducen
dos hoĩes ad pœt̃ ⁊ iſte eſt in triplici differcn tia. Pꝛimus cõſiſtit in ludibꝛijs: que ludibꝛia
aliqũ ſunt dcriſioꝓrimi.de quo.ð.deriſio. Ali
qñ Vo ſũt ea ꝑ que qs mecrito vcnit in deriſũ
vt ſunt reꝝ inhoneſtaꝝ demonſtrationcs.⁊ talis indus oĩbns ꝓhibitus eſt taʒ cxercere qᷓ
videre. Wnde qñ tales dcmonſtrationes pñt
Puocare ad laſciuiam videntes tunc pcccant
moꝛtaliter tã exercentes q̃; volũtarie vidẽtes

Facit qð.ð. diri.curioſitas. Vnde dicit tex. in Pemio. ff. quis enim ludos appellat eos ex qui bus crimina oꝛiunt᷑.hec enim fieri nullo pati⸗ mur mð. hec ibi. Gecundus ludus dr̃ luchalce ⁊ ſub iſto compꝛchendit omnis ludus qui ini⸗ citur ſolũ foꝛtune vt ludus chartarum.taxillo rum:⁊ hmõi Tertius ludus dr̃ mixtus.qʒ par tim iniritur foꝛtune:⁊ partim induſtrie.vt lu⸗ dus tabularum cum taxilliſ.qn reſpectu taxillo rum verſatur foꝛtuna.rcſpectu tabulaꝝ ducẽ⸗ cdarum verſatur induſtria.
4 0 Ptrũ iſti duo ludi vltimo victifint ꝓhibiti.
ſl.ꝙ ſic. vt pʒ in aui.alearum vſus.C.de reli.⁊ ſumpti.fu.⁊ in.c.epiſcopuſ.xxxv.di.⁊ ʒ Pug. in.d.c.eps.teneat ꝙ ſemper pcccat moꝛtaliter ludens ad pꝛedicta:tñ non credo veruʒ. nec.d. c.epᷣus.facit ꝓ ſua opinione.quia vicit deſer⸗ niens. ⁊ dictio de auget. vt. ff. depoſiti.I.. in pun. Ideo ſᷣm glo.ibidem ⁊ KRodoncñ. peccat moꝛtaliter ille qui valde ſeruit ludo i.ducit in conſuctudinem.als aliquando ⁊ raro non credo foꝛet moꝛtale. Mec obſtat dicta aut.alea⸗ rum ludus:qꝛ ipſos pꝛohibet per verbum de⸗ cernimus.quod non inducit ad moꝛtale.vt di⸗ xi.ð.lex..iij. Clericis tamen ⁊ religioſis videt eſſe moꝛtale ludcre:aut ludentes aq̃ ipſos vide re.vt in aui.de ſane. epiſcopis.ð.interdicimus
? ibi ſcquiturglo. Bed ego hoc nõ credo. quia
impersatoꝛ non poteſt pꝛecipere clericis.⁊ idco idem dico de clericis quod de laicis ꝙ peccant moꝛtaliter quando tales ludos ducunt in con⸗ ſnetudinem:niſi ratione ſcandali. vt ſupꝛa di⸗ ctum eſt de ludo humano. Ratio quia iſti ludi non ſunt pꝛohibiti:qꝛ mali ſint de ſe: fed idco ſunt mali:qꝛ ꝓhibiti:⁊ caufa ꝓhibitionis funt mala:que cõmuniter ex ipſis ſcquunt᷑:que non ſic eueniunt in raro lndentibus ſicut in cõſue te.⁊ qꝛ pꝛohibitio non ſe extendit niſi ad deſer uicntes talibus ludis: Ideo tene quod dixi. Merũ eſt ꝙ eſt periculoſũ talibꝰ ludere ꝓpter multa peccata que cõiter in ipfis fiunt.
5 ¶ Sed quid ſi quis ludit ad pꝛefatos ludof græ
tis cã vccreatõis vel cã ↄuiuij ex ↄſuetudic nũ qd peccat moꝛtalit.kK.glo.in.d.ð.interdicimus videt᷑ tenere ꝙ ſic clericus. Scdego attendẽdo ad narrationẽ.d.aui.ad aleaxꝝ vſus.⁊ ↄſiderã⸗ do ꝙ debcamus euitare coꝛrectionẽ iuriũ.c.cũ expediat.de elcc.li.vi. Dico ꝙ non ꝓhibet᷑.im⸗ mo licitc põt in eis ludi gratis. vel in aliq̃ mo⸗ dico fiue cd ↄuiuij fiue cã recreatõis. Et ſic in⸗ teiligo.qð in ↄuiuio.ff. de aleato. Et intellige
modicũ reſpectu pſone q̃ͥ ludit.? tale modicu qð ẽt faciliter donaret.qꝛ in hmõi ludis ſicfa⸗ ctis ceſſat rõ ꝓhibitionis. niſi rõne alicuiuſ cir cũſtantie. dc quibꝰ.ð..ij. cſſet moꝛtale. Mecob ſtat.d.c.epᷣs.ꝙ nõ diſtinguit ſed abſolute logt de oĩ aleatoꝛe;ergo nec nos debemꝰ diſtingue re.qꝛ hoc verũ eiſet niñ rõ nos inducẽt ad diſti guendũ ſicut hic. facit.c.marchion.i.qi.vbidr non putemꝰ in verbis ſcripturarũ ciſe cuange liũ:ſed in ſenſu nõ in ſupficie ſed ĩ medulla:ñ in ſermonũ folijs:ſed in radice rõnis. hec ibi. ¶ Mtrũ inſpectoꝛes pᷣdictoꝝ ludoꝝ ꝓhibitoꝝ peccent moꝛtalitcr. h.glo. in. d.ð.interdicimui videt᷑ tenere ꝙ ſic ſi ſunt clerici. Sed tu dic ꝙ ſiue fint clcrici ſiue laici inſpectoꝛes.qꝙ aut ex aſpectu eoꝝ inducunt᷑ efficaciter alig ad ludẽ⸗ dũ.⁊ ſic ſi ludẽtes peccãt moꝛtalii.ſic inſpecto reſ. Si Vo cos nõ inducũt ad ludũ ex eoꝝ aſpe ctu.nec ad ↄtinuandũ ipſũ ſic ſi aliud mali nõ admiſcet᷑ ñ peccãt moꝛtalii eos vidẽtes ⁊ aſpi ciẽtes.niſi eſſent tales ꝗ coꝛigẽdo poſſent eos facere deſiſtere a tali ludo qui eſt pctm̃ moꝛtale in ludẽte:qꝛ tũc talis peccarct moꝛtalit nõ coꝛ rigendo ſed aſpiciẽdo.qꝛ videi ↄſentire crrãti lrrxiij. di.erroꝛ.cũ ſilibus.ꝑiculoſũ tñ eſt tales aſpicere ludentes in ludo ꝓhibito. qʒ faciliter poſſet eis placere talis ludus deliberate qð cẽt moꝛtale. vt no.theolegi in. ij. ſniaꝝ. di xxiij. ¶ Mtrũ acquifitũ in pᷣfatis ludis diabolicis ſit neccſſario reſtituẽdũ..ꝙꝙ ſi ille ꝗ dedit ſeu amiſit ñ potcrat aticnare nec donare ſiẽ filiu famil. ſerui.⁊ alij de qbꝰ.. donatio.i.⁊ tůc fi⸗ ne dubio lucratũ eſt reſtituendũ pr̃i vl dño.vl itti ꝗ dedit.ſicut eũ ꝗs luſit vttra ſũmã.ccccc. ſolidoꝝ.q ſicut donare nõ potuit:nec ludere vt.ð. donatõ.i.ᷓ. xx.⁊ iõ ſibi eſt reſtituẽdũ. ⁊ ſic de ſilibus.⁊ in hoc ↄcoꝛdant oẽs doc. Si Vo poterat alienare:tũc diſtinguo ꝙ ſi interuenit fraus.puta qꝛ lucratus fuit cũ falſis tarillis · aut alia deceptiõc.⁊ ſic fikiter cõcoꝛdant doec · ꝙ tenet᷑ neceſſario reſtituere ei a q̃ habuit. imo dicit Bal. in rubꝛica. C.de ↄdi.ob tur.càm. ꝙ tenẽt᷑ furti tates.⁊ ẽt ludentes ſcienter ců illiſ qui non pñt alienare.ar. I.ſeruus cuuſdã.ff. ð ↄdi.indebiti.nec facit ſuũ qð incrat᷑.I.falſuſ. C. de kurtis. Aut nõ iteruenit aliq̃ fraus. ⁊ ille g pdidit potuit alienare. ⁊ in hoceſt diuerfitas inter doc. Mã cõis opi.ſᷣm Aſten.eſt ꝙ tenea⸗ tur dare pauperibus.⁊ poc ſequunt᷑ cõiter ea⸗ noniſte in.c.cterici officia. de vi.⁊ ho.cle. Alij diſtinguũt de ſubditis imperatoꝛi:vl nò.
ighey mu ni
mupri n
jnt.
npin ucait ninpun klifdeun nfinoin nwan meßsſitli Sl— wupcrdus Wm ioAdun uciquit mnß u wrabdenn Mroiſu nyer non v iler ſr zuſuint vwilri iutpoſit
6
7bnipubliue
huun unlcit ixinnng hin uiuigiſ vujnfne kiuſn

tu bꝛeuiter dic q tʒ opinio pꝛedicta ſit multuʒ rõnabilis vtpote:quc retrahit hoies ab hmõi tudis.tñ nullo iure pꝛobat᷑ ꝙ neceſſario ſit faci enda. ſicut nec alia turpiter acquiſita. Mec ob ſt ꝙ epᷣs auxilio pꝛeſidis poreſt talia lucra ſi nõ repetunt᷑ ab his qui miſerũt exigere ⁊ pau⸗ peribuſ diſtribuere. vt dicit tex. in. d.aui.aicaꝝ vſus.⁊ ſic videt᷑ ꝙ ſint paupcrũqʒ tʒ poſſit au ferri in penã nõ tñ ſcquit᷑ ꝙ ipſi teneant᷑ dare ſicut nec in alijs caſibus in quibus fiſcus tur⸗ piter acquiſita põt toltere. vt in·t.i. C. ad l.iu. repe.⁊ in. i.ff. de iure fiſci. Et faciuntq̃ infra dicam reſtitutio.i.in verbo turpiter acquiſitũ ⁊ ſic tene quo ad neceſſitatẽ reſtitutionis.bene tñ faceret ep̃s ſi talia acciperet ⁊ varet paupe⸗ ribus. Biliter confeſſoꝛes debent ca erogari facerc pauperibus.vt in quo detiquit in co pu niatur. Bi tñ nolict non eſt ei deneganda ab⸗ ſolutio. Aduerte tñ ꝙ vbi leges imperiales li gant ꝙ illi qui amiſerunt ſi vellent repetere poſſent vſqʒ ad.l.annos.⁊ ſic repetendo tenc⸗ rentur cis de neceſſitate reſtituerc. vt in. d.aut᷑. alcaꝝ. Mec obſtat ꝙ dicunt quidam eſſe abꝛo gatam per non vſum:q non eſt verum. vt pʒ ex dicris.ð. lex.. xvij. Sed vbi lex impcrialis non ligat ſicut in terris pape ⁊ ſimiliũ.nõ poſ ſet repetere. vbi lex imperialis viget fi ep̃i nõð accipiũt tucra:poffũt officiales facere: vt dent paupibꝰ vłĩ pubticos vſus vt in.d.aut alcaxꝝ. ded pone ꝙ ludens in caſibus in quibus te
net᷑ reſtituere kuerct᷑. ⁊ poſtea cũ cadẽ pſona in alio ludo perdat nunqd poterit com penſatiõʒ facere. K. ꝙ ſi in codẽ tudoctarũ eſt ꝙ ſic. ⁊ vo co hic eundẽ ludũ qñ ſe nõ diuerterũt ad alia. artinuꝰ.in pᷣn. ff. de ver. ob. Et facit qð no. Bar. in.l.inficiãdo.. infans.ff. de fur. Fi vo
in diuerſo ludo.puta q hodie lucratus fnit ⁊ cras cũ eodem amiſit. ic de ſubtititarc iuris ñ polerit compenſationem facere ſi ille cũ quo kuſit ſit de iliis qui non tenẽt᷑ de neceſſitate re⸗ ſtituere. ſed de cquitate cõſcientie credo ꝙ po R. Facit qð no. Ma.in cfilius. de teſta.⁊.cer Parte.in fi. de cenſibus.
¶Que pena 3 tenentes ludũ aleaꝝ ꝓhibituʒ .ꝙ pꝛimo domus in qua ludit᷑ debet pubti⸗ cari. vt in. d aut aleaꝝ vſus in verbo domibuf coꝝ publicatis. Gecundo ſi tenens ludũ ver⸗ beret᷑ non oꝛitur actio ex tali iniuria:nec puni
tur verberans vel vãnũ ei dans qñcũq; ⁊ vbi
unqʒ factũ fuerat ſiue tpe quo ludit ſiue alio
m Bal. in.d. rubꝛica.⁊ Bar.⁊ eſt tex.in.l.i.ᷓ.
236 notandũ.ff. ve alca. Tertio ꝙ ſi fuerit ei aligd ſubtractum tꝑe quo in eius domo luditur:iue tuſoꝛibus: ſiue ab alio nõ poterit repetere. nec hʒ rei perſecutionẽ nec eti penalẽ furti.vt eſt tex.in. d.l.i.ð.i.ff. de alca.tñ in ↄſciẽtia pauperi bus cſt dandũ. ar. c. cuʒ tu.de vſu. Quarto qui alium compulit ad ludendũ etiaʒ ex metu qui non cadit in cõſtantẽ poteſt puniri iudicis ar⸗ bitrio.⁊ poteſt poni in carccribus. vt in. d.tex. F̃i.ibi.qui cõpulit. Wñ generalitinteltigo iltũ cõpetlerc eo ipſo ꝙ ſtat cũ altari parato. h̊ eſt pꝛcſtat domũ:taxillos:ſcamnũ:lumia:⁊ hmõi nã iſtis ſuaſionibuſ ⁊ illecebꝛis dr̃ competlere iuuenes qui nõ poſſunt refrenare iuuenilesca totes..fi.. filij autcm.C. de bo.quc liber.ſicut dicimꝰ ĩ materia macedomiani in. l.i.⁊.iij.f. ad macedo.⁊ ꝑ totũ. Aliter niſi ita acrit intel⸗ tigeret᷑ dicta lex effectũ non haberet.qð nõ eſt
dicendũ.l.ſi pꝛetoꝛ.in pꝛin.ff.de iudi.que lex pᷓ dicta põt ẽt intelligi in oĩbus alijs qui blandi tijs ⁊ ſuafionibus inducunt hoĩes ad ludũ: ꝙ dicantur compellere. ſicut dicimus de rapto- ribus virginũ. ꝙ niſi eſſet qui ſolicitaret: qui doloſis artibus circũueniret.nõ faceret cã pu⸗ ellã in tantũ. dedecus ſeſeꝓdere.tex. eſt in.l.vni ca.Jᷓ.ij. C. de rapto.virgi. Quinto ꝙ oĩs cõtra⸗ ctus cclebꝛatus inter ludentes ad inuiccm nõ tenet vt no. Par.in.l.ſi quis cuʒ ſciret. in fi.f. pꝛo emp.nec vendens in ludo teneretur de cui ctione. vt in. l.ſi filiofamil..i.ff. quarum rc.ac non datur. Scxto ꝙ mutuans pecuniam luſo ribus.vt ludat ſccum non poteſt eam— vt eſt glo · oꝛdinaria.in..i.in pꝛin. ⁊ in.Ifi.ff. de alca.ego credo ctiam hoc veruʒ gencraliter in quocunq; qui ſcienter mutuat ludere volen⸗ ti q non repetet.⁊ videtur caſus in.l.veruʒ.ᷓ. penul.ff. de mino.nec dicas ꝙ loquitur de ini⸗ noꝛe vt etiam loquitur.l.ſi vo non remunerã di..ſi adoleſcens.ff.mandati.qꝛ ideʒ eſt de ina ioꝛc. vt dicit glo.in. dᷓ.ſi adoleſcens.Itẽ quia dicta.l.verum loquitur qůñ minoꝛ ctiam pꝛiui⸗ legiatus mutuat minoꝛi etiã pꝛiuilegiato.⁊ tñ ibi lʒ ſint in pari pꝛiuicgio:potioꝛ eſt conditio illius qui perdit pecuniaʒ. Facit qð not. Bar. in. d.l.ſi quis rum ſciret. 1 tes f̃m Iſy.in li.ethi mologiax Moluptates aũt maxic ve⸗ nerce ſoluũt animũ hoĩn.⁊ idco lururia eſt pᷣn cipalirer in eis/ Secundario aũt dÿ eſſe in qui buſdam alijs pertinentibus ad cxccſſũ m glo.

ſunt ſex de quibus habet.xxxvi.q.i.S.cũ ergo.
Foꝛnicatio fimplex: Adulterium: Inceſtus: Srupꝛum: Raptus:⁊ vitium contrã naturaʒ Adde exceſſum in actu coniugali.de quibꝰ ha
bes.j.pꝛeceptum.ᷓ.x.
¶ Mtrum ſit pctm̃ moꝛtale..ꝙ ſic.ſed not.ꝙ Inruria habet initiũ in coꝛde cogitando cã de⸗ lectationis.⁊ iſtud eſt pcim̃ moꝛtale fᷣm diſtin ctionẽ poſitã.ð. Cogitatio moꝛoſa· Mltoma gis ſi vltra cogitarionẽ pcti moꝛtalis addatur jenſus· pura qĩ vult delectari in videndo:tãgẽ do:loquendo:⁊ hmõi.lʒ nolit conſũmare opꝰ⸗ Itẽ eſt pcim̃ moꝛtale deliberatus cõſenſus in att. v. Qui viderit mulierẽ.ſ.deſiderando doꝛde deliberate ad cõ⸗ cupiſcẽdũ eã iã mechatꝰ eſt.ſ.ꝓpter pcrm̃ moꝛ tale.⁊ illius ſpeciei cuius eſt materia quã appe tir.puta ſi ſolutã foꝛnicatio.ſi diugatã aduis rũ ⁊ hmõi q̃ circũſtantia cũ mutet ſpẽmẽ cõ⸗ fitenda de neceſſitate ᷣm aliqͥs.ſed ego nõ cre⸗ do.q; ſolũ eſt 5 vnã ꝓhibitionẽ.ſ. Võ ↄcupi⸗ ſces ꝓrimi tui vroꝛẽ· vel ð aliud nõ rẽ · nec eſt ibi aiiqᷓ mã leſa.tʒ ſit bonũ ↄfiteri eã.ſed młto magis eſt pctm̃ moꝛtale cũ ↄſentit in opatioeʒ Mñ ſi eſt pollutio ſolũ fine alterius cõmixtioe Rc d̃ mollitics vel imundicia: Si Vo coitus ſit ad rem alterius ſpeciei.ſic dr beſtialitaſ· Si nñt ad rem ciuſdẽ ſpeciei ſed indebiti ſexus.ſic dr ſodomia Si quarto ſit ad rẽ ciuſdẽ ſpeciei ⁊ debiti ſexus.ſcd nõ ſeruat᷑ naturalis modus coeundi.vcl qᷓ;tum ad inſtrumentũ nõ debitũ vcl qᷓ;tum ad monſtruoſos cõcubendi modos ſic hi quattuoꝛ modi dicuntur pctm̃ contra nã turam Si cum alio einſdeʒ ſpeciei ⁊ in debito vaſe ⁊ debito modo fit taliſpollutio aut eſt ců
opus ſi facultas adeſſet
—
.
ſolura. ⁊ ſic foꝛnicatiotaut cũ ↄingata:⁊ ſic ad⸗ ulteriũ ⁊ hmõi. ⁊ ſie ſemꝑ pctm̃ moꝛtale ſi cſt
voluntaria pꝛeter matrimoniũ.
¶ Quodeſt grauius hoꝛum.&. peccatũ cõtra naturã eſt maximũ.⁊ iſto infimũ eſt mollitiẽs
grauiſſimũ beſtialitas.medium ſodomia po
peccatũ contra naturam maius eſt inceſtus. poſt inceſtũ eſt adulteriũ Merũ intellige acci⸗ piendo in ſuo ſũmo.qꝛ maiuſ pctm̃ eſt coire cũ matre q̃; alterius vroꝛc· Adulteriũ eſt mauns ſtupꝛo.vtrũqʒ aũt aggrauat per violenti.vñ raptus virginum eſt grauius ſtupꝛo.⁊ raptus vroꝛis grauius adulteriot hec oĩa aggrauant᷑ m rõnem ſacrilegij. Infimũ oĩm pꝛedictoꝝ ẽ
ad gal.v. vbi dicit. ꝙ luxuria ẽ q̃dã i upfluitas foꝛnicato:q̃ cõmitti ſine iniuria alteriꝰ ꝑſone ¶ Quor ſunt ſpẽs iuxurie pꝛincipaliter. K. ꝙ
¶ Quot ſunt eius filic.&. Iſy. ponit quattuo ex parte ſermonis. naʒ ſermo dʒ eſſe decens.ʒ qð eſt turpiloquiũ· Scðo licitus.ʒ qð eſt ſcuri litas. Tertio expediens.ʒ qð eſt ludrica: Quar to ſalc ↄditus.i.ſapientic.ʒqð eſt ſtultiloquiũ Et eſt quinto cecitas mentis. Serto pꝛecipita tio. Septimo incõſideratio. Octauo amoꝛ ſui. Mono eſt odiũ dei. Decimo amoꝛ můũdi. N n⸗ decimo hoꝛroꝛ futuri ſeculi. Et duodecimo in ⸗ conſtantia.de quibus.ð.interrogationes.
¶ Mtrũ in tactibus ⁊ oſculis ⁊ hmõi ſit petm̃ moꝛtale.. ꝙ ſic. qñ deliberate fiũt cã delecta⸗ tionis luxurioſe ᷣm ꝙ..dixi.cogitatio. ſecus
„
qñ fiunt cauſa amicitie. B cuius rei ſiue negocij pꝛe ceteris curam gcrit.l.i.ð.magiſtrũ. ff. de exerci; Et hoc nomen magiſter dr̃ a mo ⸗ nendo ſiue monſtrando.ff. de ver.fig.l. quibui pꝛecipua.⁊ de magiſtris.c.qꝛ. Sed ꝓpꝛie ma⸗ giſter vocat᷑ qui docet grãmaticũ vel alias ar⸗ tes liberales:⁊ theologiã:⁊ ſic accipit ð mgiis c.qꝛ nõnullis.⁊ cle.ij.eo.ti. ¶ Quis debet eſſe magiſter.K.ꝙ debʒ eſſe ido neus: ꝓuidus:⁊ diſcretus in ſcia quã vult do⸗ cere.c.i.ij.⁊.iij.co.ti·⁊ idoneꝰ eſt qui pꝛimo mo ribus:⁊ poſt facundia alios anteccllit.l.vnica C.de ꝓfeſſoꝛi.qui in vꝛb.iuncta.l. mgp̃os.C. de ꝓfeſſoꝛi.⁊ medi. Mam qui alios docet non dʒ
hre neceiſe ab alijs doceri.ar. xxxvi.di.Fecce.
Debet ctiã haberc bonã conuerſationẽ teſtẽ doctrine.lxiiij. di. valentinianus.„ ¶Mrrũ religioſus dẽat ad magiſteriũ aſſumi ſ.ꝙ ſi ingerit ſe vt fit cõiter hodie non debet. xvi.q.i.monachus.cum muitis.c.⁊.q.vijc.in noua] Si Vo non ingcrit ſe ſed admittuur a pꝛclatv ſuo ad quẽ ptinet.ſic poſſunt ⁊ debent aſſumi.xix.q.i.ſic viue.⁊c.ſi elcricatus.⁊.c. do⸗ ctos.⁊ cxtra eo.ti.c.i.⁊ pe.
¶ Que ſcientie legi poſſunt.h.ꝙ omnes que faciunt ad inſtructionẽ anime:coꝛpoꝛum: vel rerunniſi ſint repꝛobate.⁊ ſunt iſte que legi poſſunt ſingulariter Mꝛãmatica de qua. Quicqd agant artes ego ſemper pꝛedico partes. Dialctica de qᷓ. Me ſine voctoꝛes fruſtra colu ere ſoꝛoꝛcs. Rethoꝛiea de qus. Eſt mihi dicendi ratio cuʒ Goelgdnendi Muſica de qua. Innenere locũ ꝑ me modula⸗
mu ſ unut
ſniemcd jyiſcutn nim nni doc iogcta ſimusc pinolendi ihuibenl vdicis ſ ſidndu hogapr milis Isc wmdedin udep iuenicon ihnbgen i ſirdelz ſgttaish ittiſrini iumnjdi iqnphrin uiiſne
ignew
unmno Aweſpht iniſnan hſubn miiſn Bm iuiri Ausif ihin

jina vocüin.
—
ſigno figuras.
Ariſimetrica de qua. Explico per numerũ que kt ꝓpoꝛtio rcrum.
Aſtrologia de qua. Aſtra viaſqʒ poli varias mihi vendico ſeli.
4 ¶ Dtrũ mathematica
Beometria de qua. Rerum menſuras ⁊ earů
ſlmacincij.ecclĩa habent duos viros peritas ad inſtrueñ in lingua hebꝛayca.caldaica.⁊ ara bicg. clemen.i.co.ti.⁊ ibi ponit̃cuius ſůptibus. CAQuid ſi non vacet aliqua pꝛebenda.K. quii 3 bet de pꝛcbendatis dʒ dare tantum ꝙʒ faciant
vnam pꝛebendã ſi ſupeſt ad eoꝝ neceſſitatem ar.c.fi. de his que fiunt a maio. par.capi.⁊ de
„
— —
* —
——— „.
—
poſſit legi. K. ꝙ mathe. ſis cũ aſpiratõe medic ad exercitiũ nõ licet do
cere:q ſignificat artẽ diuinandi:⁊ eſt repꝛoba
t. vt. C· de male. ⁊ mathe. nemo.⁊.culpa. Gʒ ad inſtructionẽ doccri poſſet. xxx vij. di. legimꝰ
Sʒ ego crcdo ꝙ ẽt ad inſtructionẽ nõ liccat:qꝛ cuius vſus maius eſt ipſũ quoqʒ malũ eſt. vt dr̃ in pꝛimo ſen. di.i. Sed alia mãteſis que hʒ penuit. bꝛeuẽ bene licita eſt que eſt de quattuoꝛ vlrimo dictis ſcientijs. vñ verſus. Scire facit mateſis:dat diuinare matheſis.
CTheologia pꝛe oibus doceri poteſt co.ti.c.qꝛ
nonnullis. Jus canonicum ⁊ciuile de pꝛiuile⸗ gůjs cum de diuerßs.li.vi.
¶ Sed quid de poetis qui vt in pluribus ſunt qd aĩos iuuenũ coꝛrũpendos K. ꝙ diſtinguen dã eſt de libꝛis gentiũ.vnã quidã ubꝛi ſũt qvt in pluribus ſůt de laſciuijs. vr D nidius de ar te.⁊ ſimileg.⁊ tales legere vel audirc oĩno pꝛo hibitũ eſt. Et ſic intellige.c.ſ. acerdoteſ.⁊.c. legã tur.⁊.c.ideo.xxx vij. di Sunt alij libꝛi gentiiũ ſeu poctarũ qui plurimũ multũ vtilitatis affe rũt:lʒ in cis aliqi fint aliqua turpia immixta: ⁊ tales libꝛos legere vcl audire cauſa eruditio nis vocabuloꝛum: vt per cos ſciant loqui recte atcʒ oꝛnatc nõ eſt pꝛohibituʒ?⁊ ſic loquitur.c. turbat.cadem diſtin. cum duobus c. ſcquenti⸗ bus.dñmodo ſit talis magiſter qui fabulas la⸗
½ ſcinas abbꝛeuict ⁊ obſcure legat· Et ſic limita gioſam in ſumma.diſtin. xxx vij. vide ctiam qð dcam.j. ſcientia 7(pbi vñt magiſtri inſtituiad legendũ.&. ꝙ ĩ
eibn locis: vbi facultates ecclefie ſuppetunt: 5 ue ſit cathedralis:ſiue alia cccleſia collegiata qus habcat facultates ſufficiẽtes ad hoc dʒ po ni inagiſter qu legat in
rqi grãmatica cui compe tens beneficiũ aſſignet᷑:feu percipiat fructus vnius pꝛebende:⁊ tãdin ſolũ qᷓ;diu ꝑſeuerat in docendo clericos gratis illius eccleßie:⁊ gliog baupercs In metropolitana Vo eccłia dz eſſe magiſter qui doceat in ſacrs pagina: ⁊ ð his q̃ rinent ad curam aĩaꝝ.xxx vij. di. de quibuſdq neoli c·. ⁊.c. quia nonnullis/ Todic vo ſta⸗ tutũ ẽ ꝙ romana. pariſieñ. oximcñ. bononiej.
ecde.edi.c. de his.vcl ſi non ſupercſt expectent donec vacet pꝛima.ar.c.dilectus.el.ij. de pꝛe⸗ ben. ᷣm Ber.⁊ Mo.
¶ Sed pone ꝙ ſit pꝛebenda vna aſſignata ma
giftroꝛnunquid tcnentur canonici eligere aliũ canonicũ:cũ magiſter non ſit canonicus:⁊ ſia tuto cũ iuramẽto firmato caucatur ꝙ ſint tot in numero. Reſpon. ꝙ non auctoꝛitate illius concilij. c.quia nonnullis.co.titn. nec faciunt contra iuramentum necc currit eis tempus:qꝛ non dicitur vacare talis pꝛebenda:niſi qñ ma giſter deſiſtet a legendo.
MBtrum magiſter poſſit eligi in canonicum io
„
ſub illa conditione vt doccat.k. ꝙ non.quia debet ceſſare omnis conditio ⁊ pactio.alias ef ſet ſimoniacum. Ged ſi vacaret aliqua pꝛeben da:tunc ea vacante poſſent ſtatuere: vł ſtud onus ſit ei annexum.ita no. o.⁊ Bcr. in.d.c. quia nonnullis.q;ᷓuis o. videatur tenere ꝙ ctiam in pꝛimo caſu non eſt ſimonig.ſed pmu tatio de ſpirituali ad ſpirituale.c.ad qucſtio⸗ nes. de re.permu. Ctrum talis magiſter cui aſſignata eñ pꝛe/ ii benda vel ꝓuiſio de ecclia poſſit aliquid exige rea ſcholaribus.k. ꝙ non. ctiam pꝛetextu cu⸗ iuſcunq; conſuetudinis. in.c.i.co.titu.⁊ ßi exi⸗ git a clcricis iſlius ccclie: vel a paupcribus alienis cõmittit ſmoniam F̃m Moſtien. in.c. quig codem titulo.⁊ Joa n. Barro. Bꝛix.⁊ Ir chidiac in.c.de quibũſ dam.xxx vij. diſtinc. Et hoc intel ige ſi redditus ſi unt ſufficientes: ſecꝰ ſiſit pauper. nec habet pꝛouentus ſu fficienter Aignatos: quia magiſtri ncceſſitas ſ ubleuan⸗ da eſt dicto. c. quia nonnullis. quia ſic non eſſet fmonia m Alexan. ncc eſt vendere ſcien tiam ſed laboꝛem fuum:facit.lij. ff. de oꝛi.iur. ficut ⁊ epiſcopus: ʒ non poſſit facere cractio- nesttamen er neceſſitate erigit ſubſidiumcha ritatiuum.c.cum apoſtolus.. pꝛohibemus. de cenſi.æ.c. cum ſit. de fimo.⁊c. conqucrente. in fi. de offi.oꝛ. ¶ Quid de alijs magiſtris. Reſpon.ꝙ ſimili⸗ i ler non debent exigere aliquid quando ſunt
ſalariati debite de publico in ſtudijs gencraſi⸗

bus a quocunq; ym Panòꝛ. in dicto·e. uia
nõnullis. In glijs extra ſtudia gencralia. imi
liter non poſſunta ſcholaribus illius loci m
do. Anto. nec a pauperibus:ſed benc a diuiti⸗
bus alienis.⁊ etiam ſᷣm conſuetudinem.ꝙ ſi nolit. ʒ. qui mancipiaif. de edii.edic. Facit..ſi fundus.ff. oc euic. ⁊ quod no. Bar.in..ncm̃o eſt qui neſciat.ff. de duobus reis. Si Vo non ſunt ſalariati poſfunt exigere: ſed non a pau⸗ peribus. de cenſi.c.licet: Et hec intelligc vera ꝙ ꝑoſſunt exigerc quando non eſt ſibi pꝛouiſũ fufficienter.⁊ loquoꝛ hic nõ de his qui legunt yt addiſcant: vcl pꝛopter honoꝛem:quia tales non gerunt vtiliter negocium alienuʒ ſed ſuũ f̃. de nego.geſtl.ſi pupilli..ij. ſed de illis qui ad vtilitatem ſchoiarium legunt:vt ſũt docti. i5 ¶ Munquid omnes magiſtri poſſint oblata aſcholaribus ſponte recipere Reſpon. ꝙ ſic. c.dilectus flius.el ſecundo.in fi.de ſimo·x.q. iij. pꝛiſcis. quia quedam ſunt que inhoneſte petantur tamen honeſte recipiuntur.li.ð.eſt agquidem res ff. de va· ⁊ ertraoncog.
i ¶ Mtrum magiſter pꝛopter lucrum datum ſi⸗ bi a ſcholaribus concedens cis vacationem vel celebꝛationem feſti peccet. Reſpon Kod. ꝙ ſi hoc facit pꝛopter recreationem evꝛum nõ eſt ſimonia:ſed tamen turpe lucrum: Secus ſi faceret pꝛopter feſtum colendum vel non co⸗
lendum. quia eſſet ſimonia fm Ray.
5 ¶ Ptrum poſſit fine ſimonia aliquid erigi ꝓ
ſicentia docendi danda. Reſpon PMoſtien.⁊
Boffre.ꝙ ſimonia non eſt: ſed turpe lucrum
de neceſfitate reſtituendum ei qui dedit ſi crat
idoneus:quia non turpiter dedit:ſed potuit re dimere vexationem ſuam.c.dilectus. el pꝛimo de ſimo Secus ſi non erat idoncus:quia cum turpiter dederit non ei reſtituitur: ſed paupcꝰ ribus de bono conſilio eſſct dandum. vide qð no. Bcr. in.c.pꝛohibeas.eod.titulo. Idem dic de epiſcopo qui non vult darc licentiam ſuo
clerico eundi ad ſcholas.niſi alquo ſibi dato.
Rodoñ.tamen credu ſimoniacum epiſcopuʒ ſi pꝛopter lucruim dat licentiam pꝛo quinquen nio a iure conceſſo.c.ſuper ſpecuia.eodem titu io Gimiliter ſi ad maius tempus quando ha⸗ bet reſpectum pꝛincipalioꝛem ad ſoluendum cuʒ a ſpirituali officio quod debet eccleſie- Si No pꝛopter moꝛam in ſtudio faciendam. ſic
turpe lucrũ cſt nõ ſimonis:ſed moꝛtale pctm̃. i6 C Wtrum quis poſ̃t perẽ licentiam docendi
in theologi. Reſpon.m ſanctum Thomam
in quolibet. ꝙ ſi. cum cðõmunicare ſcientiaʒ ft opus charitatiõ. Quod intellige verum quan⸗
do hoc querit pꝛopter bonum finem. ſed pꝛo⸗ pter ſuperbism:⁊ cxtollentiam non liceret.
¶ Wtrum ile qui obtenta licentia fecit erpen/ i
ſas in conuiuijs m conſuetudinem poſſit ali⸗ am ſubſtituere cum pacto quod reddat fibi ex penſas. N. Kodo. ꝙ ſic.dummodo ſubſtitumſ legat vice ſua: ⁊ conſuetudo ſit ſubſtituendi. Sivo totũ ius ſuum in cuʒ tranſtert: ſie non poreſt aligd etiã ꝓ intereſſe ſuo paciſci. ⁊ mul to minus de certa poꝛtione em olumenti perci pienda:nec eſt ↄ ꝙ eccłie tradit tali mõ.qꝛ bñ⸗ ficia ſůt aifignata ꝓ ſuſtentandis clcricis. ſed iſtud pꝛo laboꝛe docendi. ¶ Mtrum peccent moꝛtaliter admittentes ad doctoꝛatũ nifi cxigant iuramentũ ꝙ non expẽ dent vltra tres mille turonenſel argenteos in rali voctoꝛatus vcl magiſtcrij ſolẽnitate·&.ꝙ ſic. ⁊ ſunt ſuſpenſi per ſex menſes ab huiuſmo di ꝓmotione etiam ſi ſunt epiſcopi. vt in cle. vltima.de magiſtris. A nõ querit a ßuo dei 10 tas ſed inferioꝛitas.vl. di.multi.xciij. di.diaconi ſunt. Al d pꝛopne eſt mpꝛ⸗ — E iciiO catio ſen optatio mali alicuifacta ſub rõne mali. heſt in⸗ qᷓ;tum eſt malũ: intendens ipſũ malũ. vt colli⸗ git᷑ cx. c. dcus xxiiij. qiij Large dt accipit etiã p blalfemia dei vel ſanctoꝝ. vt in. c.ſtatuimꝰ be male.⁊ ois talis maledictio ꝓhibei. xxiiijq. iij. ſi igit. xlvi.di. clericus. ⁊.c.i.de mal. ¶ Mrrũ ſit petm̃ mottale maledictio.&. ꝙ Ai⸗ qũ quis impꝛecatur malũ altcri ſub rõne boni vt.ſ.conucrtatur.vel nõ habeatcãn faciendi mala.vel ei qui mereĩ maledici. ſicnõ eſt pel ßn Alexan.ba ße tractatu de malcdictione· ñ fit cum alijs debitis circunſtantijs. imo male⸗ dictio iſto mõð erit bonum.ł ſit malum el cin maledicitur.ſcd quando quis malcdicit ꝓpꝛc tunc ſcmper eſt peccatum moꝛtale ſi fit cuʒ de⸗ liberatione rationis.⁊ de mãlo notabili· Sec ſier impetu vcl de re minima. Micit tamen Alex. ꝙ ſi talia ducantur in conſuctudinẽ pol ſet eſſc moꝛtale ꝓpter contemptum.
¶Mtrũ liccat maledicere creaturꝭ irrationali i
ſ. fm Alex.vbi. ð. ꝙ malediccre crcature irra tionali ᷣm ſe conſiderate eſt ocioſum? vani 2 pↄñs illicitum alcdicere dulem eis ꝓut oꝛdinantur ad hominem. ⁊ ſic eſt idem peecã⸗
opcüi ſyusadas wich loywil vyoeipuñ ain wnmm viumpuu ſ mns wmliudt vdrnjper iinpetpa nnnjton⸗ uſetindelb nltuſſt
n enere mmn ununhr winin iuuin Khuun Wingn kn Wn
Wt

tum ac ñ̃ fieret homini. ⁊ ita moꝛtale ſicut di⸗ ctum eſt. ⁊ de talibus intelligitur illud.maledi ciregnum dei non poſſidebunt. xxiiij. q.iij.. ilicita ⁊ de pena malcdicentium deum vl ſan ctos. vide.ð. blaſfemia.
₰ AUl ſi dr aliqñ ſoꝛtile⸗ Gcium giũ vel incanta⸗ tio:vr. xx vi. q.v. nec mirum.⁊ de hoc.j. foꝛtiegiũ.⁊ quomodo poteſt deſtrui.vide.j.ſu perſtitio..xiij Aliqñ dicirur quodcunq; cri⸗ men. vt furtum:rapinã:⁊ hmõi. vt inſti.de ob liga.que ex deli.na Eſt etiam quaſi maleficiuʒ nocumentũ qð fit pꝛorimo pꝛeter ꝓpoſitũ. vt
inſti. de oblig. quc ex quaſi delic.na.ꝑ totũ. Al ric dicitur tripliciter. Mꝛi⸗
e1 mo ꝓ habitu vitioſo ex quo ꝓcedit ꝙ homo eſt valde inclinatꝰ T Pmptus ad agendum opera illius vitij ha⸗ bituati:⁊ ſic eſt peccare ex malitia.i.ex electiõe mali pꝛopter illaʒ inclinationẽ habitus vitioſi ſed nõ eſt petm̃ in ſpm̃ ſanctumꝭ Secundo dr malicia contemptus ⁊ abhomimatio rerũ ſpi
ritualium pꝛocedens aliquando ex inoꝛdinata
triſticia mentis: ⁊ iſto modo eſt filia accidie. Tertio malicia dr̃ peccatum in ſpm̃ ſanctum. de quo dic vt. j.peccatum..iij· Et iſtis duobꝰ modis ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtale malicia ex qua in contemptuʒ bona ſpiritualia vel diuina ha bentur.ſi eſt in deliberatione voluntatis ᷣm fanctum Tho. a ße.q.xxxv.
n d tum dicitur quando 9 quis ad ſatiſfa⸗ Ectionem ſue voluntatis imponit aliqd alicui nulla data pecunia:ſeu quocũqʒ alio:in⸗ terueniant quecunq; verba. ita tñ ꝙ ſint que mandantur ad vtilitateʒ ſeu ſarifactionẽ mã dantis. i No ſunt ad vtilitateʒ illius cui cõ⸗ mittit᷑.ſic dicet᷑ ꝑſuaſio. ⁊ perſuaſoꝛ nõ mãda toꝛ. vt no· Bar.in.I.non ſolũ.ᷓ. ſi mandato.ff. de iniur Si ãt data pecunia ji eſt circa delictũ ſic dr̃ mandatũ accipiens aſaſſinus. de quo in c Phumani. de homici li.vi.⁊ dicta.l.non ſo⸗ lum Vbi Vo non eſt circa delictum manda tarius dicitur locatoꝛ:⁊ mandans conducfoꝛ. kec eſt mandatum pꝛopꝛie.
1 G Vtrũ mandans delictũ includatur ſub diſ⸗ poſitione iuris vel ſtatuti punientis eñ g fece ru tgle delictũ.&. Ma.in.c.mulieres. de fentẽ. ercom.ſic diſtinguit aut verba ſcripta funt in ſem. puta dicit ius fiue ſtatutum ꝓ homicidio unponatur talis pens.⁊ ſic includit᷑ ex ꝓpꝛia
232 kgnificatione verboꝝ.quia de homicidio qð mandauit tenctur.l.hec verba.ff. de adulte.⁊.. aut qui aliter. I. hec verbaff. qð vi aut clam.⁊ vtrobiq;per Bar.⁊ per Ly. in.non ideo mi⸗ nus. C. de accuſatioſꝗlut verba ſunt ſcripta in perſonaʒ.vt qꝛ viciſurefetie cõmiſerit homi cidium puniatur tali pena.⁊ ſic ſi cõmittit per inſtrumentũ quod neceſſario operatur neceſ⸗ ſitate facti ſicut mittens ſagittam ⁊ huiuſmõi vel operatur per inſtrumentũ neceſſitate iuriſ ſicut quãdo ꝓcuratoꝛi vel ſubdito aliquid mã datur licitum.ſic includitur mandans.qꝛ ipſe vcre facit qm̃ actus attribuitur pꝛincipio.facit Litem mella..i.ff. ad.l.aquil.⁊ ꝓ hoc tex. in..ſi pater.in fiff. de manu.vin. ⁊.i.iij.. ſi ꝓcura- toꝛ.. ꝙ quiſq; iurſ⁊ ideo ſtatutum puniens ꝓ ponentem exceptionem contra inſtrumentuʒ mandãs pꝛocuratoꝛi pꝛoponere tenetur pena ſtatuti Sᷓio inſtrumentũ ꝑ quod explicatur operatur voluntate pꝛopꝛia non neceſſitate fa cti vel iuris.vtputa qꝛ mandauit velictum cõ⸗ mitti. mandatarius non tenctur obedire.tunc in diſpoſitione iuris cõmunis mandatoꝛ com pꝛehendit:non ex ꝓpꝛia ſignificatione:ſed in⸗ terpꝛctatione iuris. quod vuit parum intercſſe vel ꝑ ſe vł ꝑ aliũ facere.vt dicit tex. in.l.i.ᷓ.de⸗ ieciſſe.ff. de vi ⁊ vi arma.ſed non habebit locũ in ſtatuto in quo fictio nõ habet locum.l.iij. ᷓ. hec verba.ff. de nego.geſt· Et hoc tene.ʒ Bal. in dic..non idco minus.aliter diſtinxcrit. Di⸗ ſtinguo tamen ᷣm Pal. in.l.omnes populi.f̃ de iuſticia ⁊ iure ſic ꝙ aut ſtatutum indulget. vrputa bomicide remittat᷑ certa pars pene.⁊ fic compꝛehenditur. qꝛ ceſſat odiuʒ:⁊ fauoꝛ eſt ampliandus.regula odia..vi. Aut punit ⁊ tũc aut pena regulari que non multuʒ exoꝛbitat a iuri cõmunis diſpoſitione.⁊ ſic inciuditur. qꝛ tunc ſtatutuʒ debet interpꝛetar: ſᷣm ius cõmu ne. vt in.c.cum dilectus.de conſuctudine. not.
nnocen. in.c.cauſaʒ quc.de reſcrip. ⁊ Bar.in dicta..omnes populi.quaʒ quidem periaʒ ius cõmune vult vt cõpꝛehendatur.vt ſupꝛa dictũ eſt exremplũ in iure cõi nõ eſt expꝛeſſa pcna:ſta turũ erpꝛimit penã:⁊ loquit᷑ de faciẽte ⁊ inclu dit. Aut punit pena ů regulari: ⁊ q̃ cxoꝛbitat acbiiure Er ſic nõ includit. ſcd habebir locuʒ in caſu ſuo.⁊ hoc ſenſerũt doctoꝛes antiqui in ſimil in. ·quicunq;. C de feruis fugiti.in illa queſtiõe:nũgd maſculinũ ↄcipiat femininũ.qð in odio regulari cõpꝛchendit᷑.ſed in irregulari nõ. Mec obſtat pꝛedictis. c muliercs. de ſentẽ.

ercõmnni. in verbo vere quod videtur innu ⸗ ere qꝙ nõ interpꝛetatiue. qꝛ ilud verum eſt m Bar. in.I.ſed ſi vnius.ff. de iniur.i peccato ſed non in pena.⁊ quod non vere compꝛchendat Facit. c. vt fame. de ſenten. excõmu.vbi.ter. in⸗ quit facere videantur. Ergo interpꝛetatiue ad idem. de cle. pu.in duel.c.ij. vbi pugil vere ho⸗ micida dicit.⁊ mandans nõlʒ tencatur de ho micidio Item quia tex.ponit vt diuerſa face⸗ re ⁊ maidare.i.diſtin. ſi quis viduam.⁊ de ho⸗ mici.c. ſicut dignum. Ergo in penis irregu⸗ laribus a iure cõmuni per ſtatuta nõ habebit locum.vbi fictio non habet locuʒ. vt diri. Idẽ
dic ꝙ quo ad effectus naturales qui ex ipſo fa
cto pꝛoueniunt vel requirũtur nunqᷓ; ſunt pa ria faccre per ſe vel per alium.Facit quod no. Bar.in. d.ð. deicciſſe.vbi vult ꝙ non eſt idem adulterium facere per alium.ſicut per ſe ſed q ad effectus ciuiles qui conſiſtunt in repꝛimen ⸗ dis iniurijs.ſic tene qð.ð.dixi. Et ſic intellige. Et limita glo.in.c.ſciant cuncti.de elcc.li.vi.⁊ iura in ea allegata. ¶ Ptrum mandatarius non ſeruans foꝛmã mandati faciat aliquid validum.&.ꝙ non.qꝛ geſta contra foꝛmaʒ mandati ſunt nulla.⁊ nõ ſolum quando fit expꝛeſſe contra foꝛmam.ſed etiam quando fit pꝛeter.⁊ citra foꝛmam.qꝛ qñ ad actum datur certa foꝛma.paria ſunt agere contra citra.⁊ pꝛeter foꝛmam. Widc tex.cum glo. in.c.ſi cui.de elec.li. vi.⁊.c. pꝛudentiam.de officio delega.facit.i.diligenter in pꝛin. ff. mã dati.no Pa.in.c.fi. de reſti.ſpo Að limita vt ð.abſolo.iij..ij. ¶ Quid de mandato qualificato.N. ᷣm Ma. in. d.c.fi. ꝙ diſtribuitur in duo mandata.⁊ ſi ñ poteſt impleri in facto ſeu ſubſtãtia debet im pleri in modo ſeu qualitateEx quo infertur ꝙ ſi duo mandantur etiam data certa foꝛma non poſſint ſimul impleri debet tamẽ fieri qð poteſt ⁊ valcbit actus. Facit qð no. per glo.⁊ doc. in.c.conſtitutus.de reſcrip. ¶ Quid de co qui mandauit delictum qð poſt multum tempus ille exequitur.cõcludit Inno. in.c.ad audientiam.de homici.qð tenetur ſi ñ reuocauit expꝛeſſe vel tacite.vtputa qʒ feci pa⸗ cem cum inimico vel parentelaʒ.vt.l.iij.I.fi.⁊ ibi glo. ⁊ Bar.ff. de adimen. icga. Et hoc ſegt Bal. in. d.l.non idco minus. ¶ Ptrum mandansteneatur mandatario de caſu foꝛtuito.&. Ma in. c.ſicut. de iuremuran. g agens actione mãdati perit damna que ve⸗
riſimiliter ↄtingere potuiſſent quaſ mande ea debuerit cogitare a pꝛincipio Em Innoin
d.c. ficut.⁊ ſic petit expenſas ⁊ dãna.ar.ff.ð ne
go.geſt. l.nenſenius.? ſic dicit intelligendaʒ inter cauſas.ð. non omnia.⁊. ſi quis alicui.ʒ. impendia.ff. mandati. niſi dãna cõtigiſſent ex caſu foꝛtuito qui verifimiliter nõ fuiſſet cogi⸗ tatus.d.ð.nõ omnia.⁊ hoc tenet etiam Jo.an.
in regula.damnũ in mercuriali.li.vi Et intelli
ge pꝛedicta in eo qui gratis ſuſcipit mandatũ nam mandatũ dʒ cſſe gratuitum.l.i..i.ff. mã dati.⁊ idco iſti ſtipendiarij qui veniunt ꝓ pꝛe cio non poſſunt agere ad dãna.qꝛ nõ funt mã
datarij.vt dictũ eſtſtem illi qui cauſa pietani vel parentele ⁊ hmði hoc faciũt.xxiij. q.iij. nõ
inferenda; Similiter nec illi qui ex debito tenẽ tur.xi.qiij. ſi dñs. ⁊.c.iulianus. vide qð no. in d.l.uenſcnius.
¶ WPtrum mandatum expiret moꝛte mãdato/ i
ris. K. doc. in.c.gratũ.⁊.c.relarũ. de officio dele ga.ꝙ re integrg expirat.l.mandatũ.C. manda ti.als nõ; Quõ res dicatur integra ⁊ quõ nõ vide ibidem per doctoꝛces.
inifeſtumteren 38 iteliigere quod vel per confeſſionem vel ꝓbationẽ le⸗ gitime notum fuerit:aut euidentis rei que nul ſa poſſit tergiuerſarionecelari.vicit tcx.in c.cũ olum.in fi.de ver.ſig.⁊ ibi dicit glo.qꝙ pꝛopꝛie manifeſtum dr qð non eget ꝓhationc.⁊ ſit eſt notonum:ſed manifeſtum ꝓpꝛie ꝓut eſt ſpẽs diſtincta a notoꝛio dr qð ꝓbari põt. ¶Mtrum in diſpoſitione vbi fit fimpliciter mentio de manifeſto debeamus accipere ma⸗
nikeſtum ꝓpꝛic ⁊ ꝓput eſt ſpecies diſtincta a no
toꝛio: K. ᷣm Pa.in. d.c.cum olim.ꝙ debem conſicerare materiam ſubiectam. vt nein rogo.xi.q iij.⁊ etiã vſum loquendi.ar.c.qᷓ;uis de vcr.ſig. In dubio vcro debemus capere ꝓ⸗ pꝛie. Ad hõc.l.nõ aliter. ff. de leg.iij. ⁊ in cfi. vcr.ſig.⁊ maxime in penslibus. Anumiſſio en⸗
tio nam dů qs
in ſeruitute eſt:manui ⁊ poteſtati ſup⸗ poſitus eſt.ſed fi manumiſſus eſt. liberatur à mann ⁊ ptãte dñi. vt inſti. de liber.ᷓ.i.⁊. xij· q.ij. cum redemptoꝛ: ¶ Quis poteſt manumittere..ꝙ is qui. ha bet adminiſtrationẽ reruʒ ſuaꝝ.⁊.t viij ann inceperit inter viuos libertatẽ dare poteſt in⸗ ſtu. quibus cx cau.ma· non poſ.ᷓ· penulti. In
hn ultd ue M ih poſitw vnape iſcisßt miuiabwe ſiſclmm its(de cd drivcuv u ſatqicu Vyipoſſt imitinln iideic ali ꝓ jftmnm ſmlism ſininſem gumpr mn ſyuinini i mi de nilud winnn inunte tumm ulmna wyſjen innti Untnll unn lia
Kn Kih
wun

5 233 vltima Vo voluntate qui teſtari poteſt ſcilic tronũ. Secundo reuerentid ei debettam in fa in. xiiij. anno. poteſt ⁊ manumittere.vtin. d.jð. cicndo qᷓ; nõ faciendo. Tertio pꝛeſtare deber eĩ penul.⁊.C.qui manu.non po.aui.ſcd hodie no alimenta ſi als non habet· Quarto patronus no iure Item cpiſcopus poteſt manumittcre habet ius reuocandi eum in ſeruitutem rõne ſeruos cecleſie bene meritos.xij. q.ij. ſi quos ðᷣ offenſe cõmiſſe contra ipſuʒ Quinto patronꝰ ſeruis.poteſt etiam ⁊ nõ bene mcritos. dũmõ habet ius ſuccedendi liberto. Mnde tenetur li detccclefic ꝓ vno duos eiuſdem meriti ⁊ pecu bertus cirelinquere legitimã que eſt tertia ꝑs lij. xij. ꝗ.ij. epiſcopus qui⸗Intellige de bonisꝓ ſuoꝝ bonoꝝ ſi in bonis habet pluſqᷓ; centum pꝛijs Item cauſa miſcratiõis poteſt. d.c. cũ reꝰ aureos.⁊ nullos liberos habet cum decedit: ſi demptoꝛ. Abbas poteſt eriam cũ conſenſuepᷣi No minus qᷓ; centum aureos habet in ſubſt 7 ſiconſue/ tia nõ tenr ci aliquid relinquere.ꝙ ſi moꝛtuꝰ tudo ſit ꝙ poſſit vel non poſſit. illam ſcrua. de fucrit ab inteſtato nulio liberoꝝ reiicto ſic ſuc his que fiunt a pꝛela.ſi cum nos.⁊.c.ea noſcit. cedet in totũ Wide ibideʒ: ⁊ inſtitu.de ſucceſ. ¶ Quid ſi quis ſit ſeruus pluriũ nunquid põt libertoꝝ.y.ſed noſtra conſtitutio· Mide ctium — ab vno alijs contradicentibꝰ glo.in.l.venia.C.de in ius vocan. ke. ꝙ ſic.ſced manumiſſoꝛ tenetur alios ſcruare A ſine aſpira⸗ indẽnes.C. de cõi ſeruo ma.l.i. thematici tione br⸗ ——— in fraudem credi⸗ Atur diuini.ſcd cum aſpiratione ſignifi⸗ — acta· K. ꝙ non. C. qui manu.non po.Ii. ⁊x Cat᷑ ſeĩam quadriuialẽ.vnde verſus. Srire fa⸗ inſti.ex qui.cau.ma.ÿ. i. cit matheſis:ſed diuinarc mateſis de quo vide ¶ Mtrů poſſit manumitti ille qui pꝛopter deli I. ſoꝛtilegiũ ⁊ ſuperſtitio.⁊.ð diuinatio Vnde ctũ incidit in feruitutem. K. Na.inc.ita quo/ tales non debent ad limen alterius domus ac .— Jo. an. Facit.l.ij. C. cedcre. als concremari debent:nec aliquis cos CAubfe—— on— ſuſcipere ſeu conſulere. als debent vepoꝛtari ⁊ ir nnliio. K. mmltis modis. inſti. bona coꝝ confiſcari.⁊ diuinatoꝛ gladio vitoꝛe de liber..mltis modis Vbi inter alios dr̃ꝙ fcriri.vt. C.de malc.⁊ mat.l nullus.l.nemo.⁊. ——— in— ſi dicat dñs.eſto liber culpa.— vcl ꝑ eplam velꝑ teſtm̃ vel per quãlibet vlti⸗— „ mam voluntatem. A trimonium— 6 Qnõ reuocat᷑ manumiſſio.K. ꝓpter omnes U ctio maris ⁊ feminc inter genoan ⸗ cauſas ingratitudinis er quibus rcuocatur do gitimas indiuiduã vite conſuctuiine renn natio.de quibus.ð.donatio.i..xlij. in au.vt xvij q.ij. Ciinni lieride cetcro.ʒiiud..— pa. po. in pꝛin. ⁊ in.iiij. ¶nqno vifterr manumiſſus ab ectutama ¶ tr inee— numilſio:a pꝛiuato.&. ꝙ pꝛimo.qꝛ ꝓpter opas qꝙ matrimoniũ v—— non in— ad duktoven——— q.ij. diaconi. ſecus in alijs. vt. C. de libe.cau.i. egis: qꝛ fui ſolo Fecundo qʒ filij eoꝝ remanent obnorij Sadeun entenouã legẽ inſtitutũjalio mõ r quo ad eius effectũ.⁊ ſic lʒſi 3 eccleſſe ſue patrone.xij. q.ij. de libertis. ſcd alij inſti iebante non legem U inſtitutum. non tñ habuit vi ferendi non. C. de liber.⁊ coꝝ li.I.i.⁊.ij i i nentehnigrn eccleſie poſſunt—— alege inqua non eſt A. ſit alteri ꝗ irmatũ.⁊ factũ grc cauſatiuum: i.— 5 eccleſie ſua bona relinquere.xij.q 4 6 eſt ſfacramentũ noue legis. hec ſi 1.7.10. iiij. di. xx vi.ar.iiij.q.ij Mtrũ in manumiſſi e ntium ſpũale ſibi ſbe— 5— ⁊ fonmns.R. ʒ 2 hoꝛas.⁊ hmõi. K. ꝙ ſic. ita ꝙ ſi eri cpelmo pꝛolstum eſt Ot. K. P ſic. uarc noluerit materia ⁊ verbũ ſecũd ctiam ſi oꝛdinatus fuerit degradet᷑.⁊ pꝛiſti acce lecũcio eſt founa aꝛ ficut ver ſeruituti ſubijciat᷑.c.nuli rutenbein bůaccedens adclemẽtů facit facfm ſic verbũ Cui.nulius.de ſeruis nõ oꝛ. accedens ad verbum pꝛecedens qui dicit· n—— iuſpatronatus.R. vt no. pio te in meã̃ vroꝛem eſi foꝛma b .ki. C. de bo. lib. in glo.ſ.pꝛimo: 5 pc utus.l. dicen nat turpẽ o do. ⁊cgo accipio te in meũ virum vclccon tra ulpa nio Ber. in.c. tua nos. de ſpon. vult qꝙ verbs
D 1

18 1 . 1 3 4
605
6ö*
ſint foꝛma.⁊ conſenſus ſit l
¶Quid eſt res ⁊ quid eſt ſactm in mfimonio
ſe. Rica. vbi.ð. ar. iiij. q.ij. ꝙ expꝛeſſio ↄſenſus per verba de pñti eſt ſactm tñres ⁊ ſacfm eſt
vnio ↄſenſuũ?⁊ mutua obligatio cauſata per
mutuũ ʒſenſũ p verba de pñti expꝛeſſũ.hoc ei eſt res reſpectuſignificationis exterioꝛis que eſt ꝑ ſenſibilia figna:⁊ eſt ſacm vuplicis rei.ſ. charitatis quã ſignificat ⁊ diſpoſitiue eficit ⁊ vmionis xpi⁊ ecctie quã ſignificat ſed non effi
cit: ipſa aũt charitas eſt res rñ⁊ nõ factm· ob ligatio vo interioꝛ ꝑmuruũ cõſenſũ cxpꝛeſſa
ſiue coniunctio exterioꝛ cð̃ res ⁊ ſacfm. ¶Mtrũ gra gratũ faciens conferat in hoc ſa⸗ cramento. k. Ricar.vbi.ð.ar. ij.g.iij. ꝙ ſic. ſi di gne contrahant ex diuina inſtitutione. Atrimonium ie rm 1 15 pit vic ꝙ ad legitime ↄtrahendũ:dñt fieri bãna ⁊djimodo publice contrahendum eſt. de quo vide.ð.clandeſtinũ. 14
¶ Per quid ↄtrahit. N. ꝙ ꝑ mutuũ conlenſũ⸗
verbis erpꝛeſſũ.c.tua nos.de ſpon. ¶ Mtrũ ſine mutuo conſenſu aĩoꝝ poſſit Zhi mñimoniũ.& ſm cõiter theologos ꝙ quo ad deñ ⁊ veritatẽ nõ põt eſſe matrimoniũ. fi non ambo ↄſentiant:ſimul dicant: aut faciãt qcgd voluerint ab extra.xxvij. q ijſ ufficiat.lʒ eccłia aliud iudieet.vt in.c.is qui.de ſpon. ¶Mtrũ requirat᷑ ꝙ ↄſenſus pꝛeſteĩ fiłcodem tpe.e. Ma in.c. dilectꝰ. de ſpõ. enel. de ſub⸗ tiitate iuris neceſſario requirit᷑ vt ſinul eodẽ tpe pꝛeſtet.qꝛ dicit glo. in.l.conſenſu. ff. deact. ⁊ obli. ⁊ in.l.i.ff. de Zpen emp. ꝙ in Sctibꝰ qp ficiunt᷑ iure gentiũ debent ↄſenſů ſił pꝛeſtare. Et ſpecu.in ti.de ſpõ.dicit ꝙ rñſio altcrius dʒ ſequi ĩmediate ꝑ. l. continuus actis.in pꝛin. ⁊ li de ver. ob Mo. Vo in.c. ex lis. de ſpon. quẽ ſequit᷑ Jo An decir ꝙ ſufficit ↄſeutiat per pꝛius ⁊ duret in ꝓpoſito ſuo.? poſtea alterius ↄſenſus accedat ex poſt facto.⁊ eſt verioꝛ opi. o vt eſt ter. in. d.l.i.Iſi o pꝛeſens interro auit. vbi di interuatlum medij tempoꝛis nõ vitiauit obligationem ſecus ſi nõ ꝑſeueraret in pꝛimo pꝛopoſito. qʒ ſic eſſet vera pꝛima opi⸗ nio ꝙ non eſſet matrimoniũ quantũcũ; alter conſentiret poſtea. ¶ Wrrũ verba expꝛimentia ↄſenſů de pñti ſint neceſſaria ad matrimoniũ napedi e cditer theologi in· iiij. di. xx vij·⁊ modernioꝛes cano⸗ niſte. vt no. Ma in · c.tue fraternitati. de ſpon ·
renent ꝙ non ſunt neceſlaria etiaʒin loqui vñ lentibus:dũmõ ꝑ ala ſigna exterioꝛa ↄſenſus expꝛimat᷑. vt ꝑ nutum ⁊ hᷣmõi. Et iſtud tene ʒ alij dicant aliter. Facit ꝓ hoc:qʒ legata ⁊ fidei cõmiſſa ſolo nutu relinqui poſſũt etiq a loqui valente.vt. C.de fideicõmiſ.l.⁊ in epiſtola.⁊.ff. de lega.iij.l.nutu.c.cum apud.de ſpon.vbi vf ꝙ ſufficit conſenſus.ergo non requirunẽ ver⸗ ba pꝛeciſe:cuni ꝑ alia poſſit expꝛimi: quia illud dicitur ſufficerẽ quo poſito nihil aliud requiri tur ad ſubſtantiã actus.vt no.glo· in.c.ſtatutũ de reſcrip.li.vi. Item non refert quid deequi⸗ ollentibus fiat.c. licet cx quadam.de teſtibus tem patet ꝙ mutus poteſt contrahere.vt in t.cum apud.de ſpon. ergo verba non ſunt ne⸗ ceſfaria.vt patet in. d.c.tue fraternitati.⁊ in gl. in.d.c.ſufficiat. Et ideo ſi quis diceret accipio te in med vxoꝛẽ ⁊ fi conſentis vt ſit matrimo ⸗ niů da mibi oſculũ.⁊ illa dat erit verũ matri⸗ moniũ.lʒ nullũ verbũ direrit de matrimonio rcontra inter. cc.contrac.c.i. ¶ Mtrũ ſinc aliquo ſenſibili ſigno expꝛimente conſenſuʒ de pꝛeſenti ↄtrahatur matrimoniũ k. hm cõiter theologos vbi.ð.⁊ canoniſtas in d.c.tue fraternitati.qꝙ nõ.qꝛ eſt ſactm:⁊ de rõ⸗ ne ſacti eſt ꝙ ſit in co aliqð ſenßbile fignum.⁊ ideo dici gio. in. d.c. tue.ꝙ ad eſſe matrimonij duo concurrũt neccſſario.vnũ materia.ſ.con⸗ ſenſus.aliud foꝛma.ſ.verba vel ſigna conſcnſi erpꝛimentia Aduerte tñꝙ fi pater contrabit ⁊ dicit verba ꝓ filia pꝛeſente ⁊ tacente ꝙ erit matrimoniũ.qꝛ verba parentũ ⁊ taciturnitas filioꝛum pꝛeſentinʒ ⁊ verba intelligentiũ cqni⸗ pollent ſenſibili ſigno erpꝛimenti conſenſum interioꝛem Quod verũ intelligo ſi ipſi ꝓ qui⸗ bus ↄtrahuntur aliquo ſigno annuũt:als non credo qʒ ſoła taciturnitas ſufficiat. Et ſic intel lige ⁊ limita glo.in.c.non oĩs.I cum dr̃.xxxij. q.ij. ⁊ in. d.c. fuc fraternitati.⁊ ſanctum Tho⸗ ⁊ Ri.in.iiij. di.xx vij. ¶ Vtrũ conſenfus de futuro cum carnali co 2 ⸗ pula faciat matrimoniuʒ.K. ᷣm Ri. in iii.· di rr viij. ꝙ quo ad dcum ⁊rei vcritatẽ ſine con⸗ ſenſu reali de pꝛeſenti nò poteſt eſſe matrimo niũ.c.tua nos. de ſpon. Et idco diſtinguit ſan⸗ ctus Pona. eadem di. ꝙ aut copulat ſibiaffe⸗ ctu coniugali ita ꝙ vir credit copulari cuʒ ſua vroꝛe.⁊ econtrario:⁊ ſic copula facit matrimo niũ ꝓpter conſenſuʒ tacitũ de pꝛeſenti quo vi⸗ detur implere vellẽ qð pꝛomiſit ſcilicet eam ac cipere nunc de pꝛeſcnti ſicut antea pꝛomiſera
ob. jweler ſuil iione vücyſi nudi iuigr zwuuſ ſirimfni ihbenn miS nuſiwo vſ xoodeine nncpom
—
viuiun ini
v nu ennsne n uinque de niqus diar mineego uduti ſn nntiwl ſrtnwine nnuniyfi idnm tinlnsw a umnon
*
din niſid
huui K .
hn nn

—
udu n1 de futuro ut cognoſfcit eam— rio ⁊ ſi nð eſt matrimoniũ quo ad deum. ſed nul ſe pꝛeſumptũ quo ad eccleſiã contra quam pꝛeſũ — prionem nõ admutitur ꝓbatio.vt in.c· ð qui rz. de ſpon. ſi tamen contraheret de facto cuʒalia 4 tencret ſecunduʒ matr imoniũ ſᷣm Ricar. vbi e 5. quod no. bene. m ¶ Quõ cognoſcentur ſigna que expꝛmunt con ſenſuʒ de pꝛeſenti K. ꝙ recurrenqũ eſt in foꝛo aie ad intentionem.ꝙ ſi de intentione neſcit. ſic dicendũ eſt ꝙ ſi aliqua verba pꝛeceſſerũt ab vno eoꝝ.vel ab aliquo alio in coꝛum pꝛeſenlia m ⁊ſic poſtea ſigna:ſic fm verba detcrminabi ð mt ſignis.vtputa ſi alter dicit/Ego te accipio in vxoꝛẽ ⁊ ſi tu ſimiliter cõſentis me accipcre in 41 virů bibe:vel annue capite ⁊ hmõi.ſic erit ma
trimonũ Si Vo pꝛeccdentia denotant conſen fum de fůturo.ſic ⁊ ſigna Quod ſi nulla verba pꝛeceſſerũt.ſic non wep pꝛo matrimonio: cx quo de intentione non conſtat⸗Tutius ta⸗ men eſt pꝛo matrimonio pꝛcſumere.qꝛ nulluʒ periculum ĩminet.als ſic.*
¶ Quõ verba cognoſcentur in dubio quando
3 —
— de intentione non conſtat:k&. ꝙ verba quedã unt clara que demonſtrant conſenſũ de pñti. — 1 ſicut cũ quis dicit. accipio te in meã vxoꝛem.⁊ 11 ½ illa replicat.⁊ ego accipio te in meũ viruʒ ⁊ ſi⸗ —— milia Quedã ſunt dubia vnde nota ꝙ verbũ mnnr placet ⁊ verbũ volo denotant fmntpᷣs pꝛeſens — ſᷣm dñnr Anto. in c.ex litteris.el.i.de ſponſa. verbum antem infiniriuũ nihil perfecte ſigni —— fieat. ſed determinabitur ᷣm verba pꝛeceden⸗ „„ ria vel ad pꝛeſens vel ad futurum Mñ ſi ver⸗ 1 bo volo vcl placet addatur verbun infinitiuũ ve denotans actum non dependentem ſolum ali — hera voluntate ꝓferentis.nð inducitur diſpo ſitio de pꝛcſenti ſed de ſuturo.puta cum dicit placet vcl volo aſcendere arboꝛeʒ/ Si Vo ver s1 bum infinitiuũ denotat atum qui pꝛocedit ſo ½ lum a voluntate ꝓftrentis libere·Et tůc ſide⸗ notat pꝛincipium actus nõ inducit᷑ viſpoſitio 5 de pꝛeſenti Eremplũ volo tecum contrahere — vcl volo te deſponſare.⁊ ſic nõ erit matrimo⸗ niũ Si vo denotat exccutionẽ actus.ſic indu citur diſpoſitio de pꝛeſenti· Exemplũ volo te — habere in vroꝛcm.vel dicatur placet mihi te⸗ — retinere pꝛo vroꝛe.⁊ ſic erit matrimoniũ quia „ S qui vult conſequens vult ⁊ antecedens. vt in n1 c. pꝛeterca.⁊ in.cpꝛudentiam: de officio delega tiIn hoc tamen multum inſtant docto.ſedꝑ⸗
ahſeo ⁊ wide ſi vis Varto in l.cunctos ꝓx⸗
354 aſfeetu foꝛnica⸗ pulosC. de ſmma tri.⁊ canoniſtas in dicto.c⸗
ex litteris. ¶ Quid ſi dicat ꝓuidebo tibi tanc; vroꝛ mee ⁊iia ſimititer idem reſpondeat. Reſpon. ᷣm Poſtien.in.c.ex parte.de ſpon. ꝙ ꝓ matruno nio eſt iudicandum. ¶ Ptrum ſi dicatur viro vis falem pꝛo Vroꝛe ⁊ rejpondct plaect.⁊ ſimiliter idem dicit muli. er ſit matrimonium. Reſpon. vt patet er dict matrimonium eſt.no.etiã Moſticn. in.c.ſpon ſam. de ſpon. ¶ Quid ſi dicat pꝛomittotibi ꝙ non dimiId te ꝓ melioꝛi vcl pcioꝛi vxoꝛe. Reſponde. m PHoſſien. in dicto.c.ex parte.ꝙ matnimonum erit Mam in talibus ⁊ fimilibus dubi]s iudi⸗ canduʒ eſt pꝛo matrimonio.ar. de ſenten.⁊ rẽ⸗ iudi.c.kina. ¶ WMtrum vir dicens ꝓmitto tibi ꝙ habebo te ꝓ legitima vroꝛe.⁊ ſiliter reſpondet młier contrapat de pꝛeſenn.&.ꝙ ſic. vt in. d.e.ex par te.in tex.⁊ in gl. iij. q.v.c.nec illud.ð ſed obijci⸗ tur. qꝛ verbum habebo poteſt referri ad tem⸗ pus pꝛeſens.de ma.cõtra.inter.cccle.contr.e⸗ ex litteriſ. ⁊ ideo ᷣm Mo.⁊ Bof.ſubaudiendũ eſt de cetero vel hoc tempoꝛe.lecus eſſet ſi dice ret.ꝓmitto tibi ꝙ ducam te in vxoꝛeʒ m Jo. in dicto.c. nec illud q ſic eſſent ſponſalia.⁊ ſi⸗ militer dicit Panoꝛ. in dicto.c.ex pte.ꝙ er matrimoniũ ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ non habe⸗ bo aliam vxoꝛem niſi te. ⁊ illa ſiniliter reſpon det.ſecus ſi diceret non accipiam aliaʒ in vy rem.qꝛ non crit matrimoniũ. ¶ Quid ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ retincbo te ꝑ⸗ petuo mccũ ⁊ illa reſpondet imiliter.&. ꝙ nõ eft matrimoniũ.niſi dicat ꝙ vult cã tenerc in vroꝛẽ.in aut. qui.mo. natueffi.le. ʒ. penulſo⸗ tamen in.c.i.xxx.q.v.⁊ glo.in.c.ſolet. xxxij. q.ij⸗ tenet ꝙ de iure canonico eſt matrimomũ.⁊ itæ tene in dubio Ged qñ conſtat de mente nò eſt curandum de verbis quo ad deum ⁊ conſciẽ⸗ tiamqꝛ qñ ambo intendebant contrahere de pꝛeſenti.ſemper erit matrimonii etiam ſi ver ba ſonabant conſenſum de fututo: ar. c. intelli gentia. de verbo.ſig.cũ fimilibus. ¶ Sed quid dicendũ cũ aliquis dixit verba ex i pꝛimentia ↄſenſum de pñti vel de futuro:⁊ ſe⸗ cuta copula poſtea dicit ꝙ nunqᷓ; talia verba ꝓtlit aĩo contrahendi ſcd ſolũ animo cxtoꝛ⸗ quendi copulauh.ꝙ alter non debet credere qʒ nec tenet. Vnde in.c.per tuas.de ꝓbationi bus dr. Mimis indignum eſt iurta 2

8 1
* ½ 3 14
—
ſinctiones. vt ꝙ ſua quiſqʒ voce dilucide ꝓte⸗
ſtatus eſt in eo caſu ꝓpꝛio valeatteſtimòio in⸗
kirmare. Si pur temerarie credit ꝙ dieat verũ
ſic nõ dʒ nec petitionẽ alterius etiã in carnalẽ copulã ↄſentire niſi de nono dicat ſe velle Zhe re. Si aũt dicat poſtea ſe eſſe mentitũ ⁊ petat
debitũ tũc credat ⁊ reddat. Si vo credit non
eſſe virũ ⁊ ꝑmanet in pꝛima temeraria creduli tate:ſic nõ dʒ reddere.qʒ faccret 3 ↄſciam.⁊ ſiñ reddit peccat ẽt.qꝛ vir reuocando qð pꝛius di⸗ rerat expirat illud pꝛius dictũ.qꝛ reuocatio cõ
„
coꝛdat verbis qubꝰↄſenſit de p̃ſenti. hee Ri.
¶ Sed pone ꝙ pꝛefatus nõ eaʒ duxit nec vult
in pꝛactica euenit.
¶ Quid ſi quis poſt ʒctum matrimoniũ non
animo conſentiendi ſed decipiendi credensex
ſcit pꝛefatã mulierẽ tanqᷓ; coniugẽ credens ſic firmit eſſe.&.qꝙ talis copula nõ facit matrimo niũ quo ad deũ.qꝛ ex quo nullũ vinculũ pꝛeceſ⸗ ſerat quo ad deñ copula nõ facit matrimoniũ.
vtno. in. c: is qui. de ſpon. vbi dicunt doctoꝛcs ꝙ ſi ſponſalibus ſolutis ſcquit᷑ copula non in⸗
duci matrimoniũ er quo vinculũ ſponſaliũẽ ſolutũ. Idẽ dicũt vbi interuencrit ꝓmiſſio de
duccre ſed potius aliã accepit. K.ꝙ in foꝛo ec· ʒhendiõ ſ ponſalibus in fnturũ. Facit.fi.f de
deſic ſi põt ꝓbare mulier ꝙ ʒ̃xit ꝑ verba de p̃⸗ ſẽti vel de futuro ſecuta copula carnali ꝙ coge
tur eüducere:nec admitte᷑ ꝓbatio in ʒriũ. vt
no. in.c.is qui.de ſpon.ſed in foꝛo aie fi aliã nõ acccpit cogendꝰ eſt vt eam accipiat: fi euideni no apparet ꝙ potius ſe decipi finxit.puta ma gna cſt diſpꝛopoꝛtionabilitas. Gi vo aliã du xit aĩo contrahendi ⁊ in pꝛimã non conſenſit. nõð debet etiã ad pꝛeceptũ eccleſie ſcðᷣam dimit tere:ſed pati yumiliter etiã excõicationeʒ.⁊ ta li modo cũ ſcðᷣa habitare ꝙ non generet ſcan⸗
dalũ alijs. qꝛ pꝛimũ matrimonii non fuit ex ᷓ
conſenſus ex parte alterius defuit. ſed ſecũdi. Et hoc tene qꝛ cõiter tenet᷑.vt no. Pa.in. d.c. is.licet quidã dicant ꝙ lʒ pꝛimũ non fuerit ma mimoniũ tñ ẽt ſcm nen põt eſſe. qꝛ eccleſig ta bem inhabilitat ad contrahendũ cum quacũq; alia a pꝛma in.d.c.is qui fidem.
TQuid faciet pꝛefata mulier que nõ põt pꝛo⸗
hare ↄctum matrimoniũ qꝛ fuit ciandeſtinum
fi ſtatim vir reuocauit ⁊ patefecit ꝙ non cõ ſentit. Aut ſi ſit multa diſpꝛopoꝛtionabilitas. er quibus veriſimiliter pot credere ꝙ nunqᷓ; ĩ cam ↄſenſerit ⁊ filia.ſiccredo ꝙ ſi ille tranſiuit ad ſca vota:aut oĩno renuit cam accipere ꝙ poterit ei credere ⁊ cũ alio contrahere:maxie ſĩ hic iurat ⁊ er qualitate vite ſue põt pꝛeſumerc ꝙ nõ mentiret᷑ in hoc. als nullo modo debʒ cõ trahere eũ alio ſÿ viuere in caſtitate.⁊ ſibi im⸗
Putet ꝙ fatuc eget clandeſtinc ↄtrahendo. Pʒ
ſi pur de facto Zrit ⁊ ꝓbabiliter credat ꝙʒ talis pꝛefatus nõ habuerit aĩum in cã̃ conſentiẽdi ſic poterit erigere ⁊ reddere. Si Vo nõ hʒ ali⸗ quò ꝓbabilitatẽ ad hoc credendũ.credo ꝙ te⸗ ncat᷑ rcddere ſed exigere nõ poſſit. Si vo ce⸗ derct ꝙ pꝛckatus tůc ↄlenſerit lʒ poſtea veget
condi.ob cãm.Item erroꝛ iuris nõ inucit cõ
ſenſũ motrimonialẽ.qʒ nihil tam contrariũ cõ
lenſuiq; erroꝛ..ſi ꝑ erroꝛẽ.ff. de iuriſdi.om in di. Facit qð not. War.in.l.muitũ.f. de condi. ⁊ demon. vbi dicit ſi iudex errat in fundamento
uriſditionis non valcre pꝛoccſſum lʒ in veri⸗
tate haberet iuriſditionẽ. ⁊ pꝛobatur in·c ſci⸗
ſcitatus. de reſcrip. iuncto.c.pꝛudentiã. de off cio delega.vbi iudices delegati cum clauſula.
Si nõ oẽs ⁊c̃. Si ꝓcedunt ſine alioiguoꝛãtes
Nerrant in fundamento iuriſditionis. ita iſte errauit in fundamento matrimonij.cũ cõſen⸗
ſuſ ſit eius fundamentũ ⁊ de ſubſtãtiacins. vt
in.c.tue.de ſpon.⁊ ſimilibus. Wñ ſi talis acce⸗ pit aliã nõ poteſt eq̃ dimittcre in foꝛo aĩe aut religionẽ exire:ſi quã ꝓfeſſus eſt.⁊ ſtatur eius confelſioni in hoc vitimo. vt no. glo. in. d.cis qui.⁊ ibi per doc.⁊ in.c.ſignificaſti.de homici. Idem conſuluit do. Alex. de neuo in facto.
¶ PMrrũ matrimoniũ poſſit Zhi inter abſentes i
ꝑPcuratoꝛeʒ. hꝰ. ꝙ ſic. xxxij. q.ij honoꝛant᷑. de cõucr.ↄiuga.c.ex parte.el.ij. in tex. ⁊ glo. fitria ↄcurrant. Pꝛimo g ſpecialiter mandet eidem de matrinionio ↄtrahendo. Sco ꝙ ſpecifice tur eidem de certa ⁊ ſpãli ſen determinata per ſona aĩ qua ↄtrahat noie ↄſtituenti. Tertio ꝙ ↄſtituens ꝑſeueret in eadẽ voluntate vſq;quo pꝛocuꝛatoꝛ ↄtrarcrit. Mã pꝛocuratoꝛ quantũ⸗ cunqʒ generaliter ſit cõſtitutus nõ poterit cõ⸗ trahere matrimoniũ ꝓ conſtituente.niſi expl⸗ ſe id habeat in mandatis. nec hoc ſufficit niſi determinet᷑ certa ꝑſona cũ qua ↄtraherc dẽat in mandato.hec ꝓbant᷑ in ter.⁊ glo.de ꝓcura. c. ꝓcurator li.vi.nec pꝛefata fufficcrent ſi mu⸗
nee poterit erigere nec reddere ar. eoxꝝ que no. in.c ingſitioni· de ſenten. ercõ. Qð no.q ſepe
ↄſilio peritoꝝ tale matrimoniũ tenere cogno⸗
impedimentũ ⁊ credentes poſſe ſine co pꝛoce⸗ dere nõ valet pꝛoceſſus:lʒ habcant iuriſditionẽ
huscp mißpl wimaey vilcn ſinnonſ
—

taret animũ. vt patet er dictis h fupꝛa.lʒ eccle⸗
ſia niſi expꝛeſſe reuocaret iudicaret pꝛo matri⸗ monio:tñ quo ad deũ ⁊ conſcientiam noõ eſſet matrimoniũ:exquo conſenſus deficit tꝑe quo pꝛocuratoꝛ contrahit.
i ¶ Sed pone ꝙ ꝓcuratoꝛ in mandato hʒ ſpe⸗
cialem ptãtem de contrahendo matrimonio: ſed non determinationẽ perſone cum qua de⸗
beat contrahcre. tñ habet oꝛctenus vel per lit⸗ cras aut alio modo..ꝙ ſi contrahit cum illa
erit matrimoniũ. Mec obſtat glo.in. d.c. ꝓcu⸗ ratoꝛ. que tenet contrarium.qʒ intelligenda eſt quando alio modo non ſpecificauit ſ pecialem perſonam per rationem ſuam. Meruntñ ſtul⸗ ta eſt que cum tali ꝓcuratoꝛe contrahit niſi fa ciat fidem ꝙ ad contrahendũ ſecum ſit ſpecia liter ꝓcuratos deputatus:qʒ ſic ille poſſet nega re ꝙ nõ miſit eã vt ↄꝓtraheret cum illa: ſed cuʒ alia.⁊ in foꝛo ↄtentioſo excluderctur.
¶ Btrum per ſolas litteras poſſit ↄtrahi ma trimoniũ inter abſentes. R. vt patet ex dictis ꝙ ſic. ſi duo cõcurrũt. Vnum ꝙ mittens litte⸗ ras quibus expꝛimit ꝙ talem accipit in vroꝛẽ de pꝛeſenti ſi ipſa cõſenſerit.ꝙ ꝑſeueret in ca⸗ dem voluntate vſqʒquo illa cui ſittere mittun tur expꝛeſſe conſentiat. Gecundiq illa perſo⸗ na expꝛimat conſenſum receptis litteriſ alicui alteri vel per litteras ſcribat pſum conſenſuʒ aliter niſi erpꝛimat quantũcũqʒ conſentiat nõ erit matrimoniũ Fm Rodoũ.ar. d.c.ponoꝛan tur. ⁊· veniens. quicle.vel vouẽ.⁊.c.ex publi⸗ co· de cõuer. cõiuga.
hed nunquid ſatim vt litteras reſcripſerit
quibus fimiliter ⁊ ipſum accipere expꝛimat in virũ:aut alij manifeſtauerit ſie.talis mihi ſcri pfit ꝙ me accipit ĩ vxoꝛẽ.⁊ ego notifico vobis ꝙ fimnluter ego accipio cum ĩn virum: erit ma trimoniũ.ßẽ. videtur pꝛima facie ꝙ nõ. donec ad noticiã alterius perueniat. qꝛ ante nõ eſi cõ ſenſus.iſimul ſenſus:ſed diſſenſus.i. ſeparatꝰ ſenſus.⁊ facit ꝓ hoc.I.conſenſu.⁊ qð ibi no.ff. de acti.⁊ oblig. Sed tñ ego credo ꝙ ſtatim: vt expꝛeſſit ſit matrimoniũ.q ibi ſunt ſubſtantia lia matrimonio ſcilicet cõſenſus expꝛeſſus am boꝛum ⁊ cum ſubſtantialia ſint ſu icit. ar. eoꝝ que no.· per Bar. in.I.ꝓlatam.C.de ſen. ⁊ inter lo. om.iudi.⁊ iſtud tenc. Erquo enim vel nun⸗ cio hoc expꝛeſſit vel ꝑ lras ſic eſt confenſ us.qꝛ fimul ambo cõſentiunt ⁊ ců fignis neccſſarijs ar. ad hoc. in. d.c.honoꝛantur.
1¶AQuid ſi dicat pꝛomitto vobis tribus ſoꝛoꝛi
235
bus ꝙ vnam de vobis accipiam in vxoꝛem.e ille omnes reſpondent placet.⁊ poſiea cogno⸗ ſeit vnamer illis.e. ſm Moſtiẽ. ꝙ matrimo⸗ nium cum illa crit. q ipſo facto conſentit.c. di lecti. ⁊.c. vt noſtrum.de appe. Et hanc opinio⸗ nẽ tene Iʒ glo.in.c.ex liis.ci.ij de ſpon. iencat
ↄtrariũ: ⁊ multi doc. quã verã intelligerem ſi
quis ꝓmitteret tribus feminis nõ conſ angui neis. qꝛ vnam cognoſcendo poſſet gliam nihi⸗ lominus accipere ᷣm fidem.ſed nõ ſic in caſu
ꝓpoſito.⁊ ideo ꝓ matrimonio eſt iudicanduʒ niſi cognouiſſet eam aĩo foꝛnicandi ſolũ.
¶ Quero in quid eſt cõſenſus qui facit matri⸗ moniũ. K. ᷣm opinionẽ Ri.in. iiij. di. xxxi.ar.
j. g.i.ꝙ ad hoc vt conſenſus faciat matrimo⸗ niũ opoꝛtet vt fint ibi tria bona matrimonij implicite ⁊ in habitu ſaltem.ſ.ꝙ contrahenteſ ↄſentiant. Pꝛimo in vinculi inſeparabilitatẽ rõne cuius eſt in matrimonio bonũ ſacramen ti. Scðᷣo in bonũ fidei quantũ ad eius eſſentia
le qð eſt nõ negare vſum ſui coꝛpoꝛis ſi ↄiunr alter petat niſi deus a debito reddendi libera⸗ uerit. Sed quantũ ad accidentale bonuʒ fideꝛ ſeu acceſſoꝛiũ qð eſt non exhibere alteri qᷓ; ſuo ↄiugi vſum ſui coꝛpoꝛis nõ eſt neccſſariuʒ:ſed ſolum ad bene eſſe matrinonij. Tertio ĩ bonũ pꝛolis quanrũ ad eius eſſentiale qð eſt cam ſu ſcipere conditionaliter.ſ.ſi deus cam dederit vel non pꝛocurare aliqð impedimentũ ne pꝛo les veniat.ſed q;ᷓtuʒ ad eius accidentale bonũ ſ.abſolute velle pꝛoiem ⁊ eam educare nõ eſt neceſſariũ. Mnde ſi quis contrahcret cũ inten
tione ſeparabilitatis.nõ dico quo ad thoꝛum ſed quo ad vinculũ:qʒ ſic eſſet cõtra bonuz ſa⸗ ramenti:aut cũ intentione denegandi ſe ipſũ aiteri ↄiugi petenti fine alia diuina reuelatiòe qꝛʒ ſcᷣm bonũ.ſ.fidei. Aut cũ intentione nõ ſuſcipiendi pꝛolem ſi deus cã darct: aut nõ e educandi:aut ꝓcurandi venena ſterilitatis ne Ples ↄciperet: aut naſceret᷑: vel educeret. qꝛ 35 tertiũ bonũ matrimonij.ſ.pꝛolis matrimoniũ talis nõ contraheret. Et ideo opoꝛtet pꝛefata habeat in intentione ſaltẽ implicite. Explicite Vo ſufficit ꝙ in ↄtrahendo intendat illud qð
inter contrahentes requiritad matrimoniuin
MParia aũt verũ matrimoniũ contraxit cũ Jo ſeph.lʒ nõ intenderet ↄſcntire in carnalẽ copu lam. qꝛ crat certificata ꝙ Joſcph nũqᷓ; eã req⸗ reret ⁊ ſi eam requiſiſſet ꝙ deus abſoluebst a
taii obligatione. Similiter ille qui contrapit
uis nò habeat aim cõſũmandi ſed religionẽ
D 5

14
intrandi. qꝛ cum intrat abſoluitur a deo atali obligatione. 12
¶ Wtrũ intentiolibidinis vel pulchꝛitudinis aut diuitiaꝝ excludat matrimoniũ.&. ᷓm ſem̃ Mo.. in.iiij. di.xxx.ꝙ multe cauſe pñt eſſe indu⸗
ctiue ⁊ fine pctõ dũmõ nõ ſiſtat᷑ ĩ eis.vñ ſi mo
U
neret ſicut cã pꝛincipalis eſt minus honcſta ⁊ eſſet ↄtra ſacti vtilitatẽ: nõ tñ ↄtra ſacfi veri⸗ tatẽ. niji itaeſſet finis ꝙ nõ quereretniſiſibidi neʒ vel diuitias:nõ vroꝛẽ duccre.q ſic eſſet cõ tra vcritatẽ ſacii. Sed nungd ↄtrahens ex alio fine qᷓ; ꝓlis ha bẽde peccet.&. Me. de pal. in. uij. di. xxxi.ꝙ ſic vcnialiter qñ ↄtrahit pꝛincipaliter ꝓpter vitã⸗ dã foꝛnicationem:ſi mõ ſit talis qui ſm cõmu nem ſpem poſſit hre filios:· als nõ. Wñ lʒ finit matrimonij pꝛimus ⁊ per ſe ſit intentio gene⸗ randi.tñ qñ pꝛincipale factũ eſt impoſſibilc ſiẽ in ſene vei ſterili lʒ de ſecũdario g eſt intentio vitandi foꝛnicationẽ facere pꝛincipale. Alie ãt intentiones ſicut refoꝛmatio pacis.⁊ alie ho⸗ neſte ſi pꝛincipalit ⁊ ꝑ ſe intendant᷑.ſic eſt pctm̃ veniale.ſiẽ cũ vir cognoſcit vroꝛẽ ꝓpter ſani⸗ tatẽ:vel baptigat᷑ vt lanet᷑. Alij vo volũt ꝙ ſit montale qꝛ cũ ifimoniũ ſit ſac᷑m nõ põt ſine rtõ moꝛtali pꝛincipaliter intendi finis extra⸗ neus.ſicut ſi qs bapticaret᷑ pꝛincipaliter ꝓpter ueſtũ.nõ curans de gr̃a baptiſmali.ſed iſtud dicit idẽ Petrus ꝙ eſi nimis durũ. ſed tñ nõ eſt ſine rõne.⁊ iõ ſecurius eſt:tʒ tñ idẽ ꝙ ↄtra⸗ hens pꝛincipalii ꝓpter voluptatẽ peccat moꝛ⸗ taliter. Si vo quis ↄtrahit ſecundario ꝓpter dinitias pulchꝛitudinẽ ⁊ hmõi.non eſt pecca⸗ tum.niſi ſit inhoneſta intentio.
16 NPtrũ ↄtrahens in pctõ moꝛtali peccet moꝛ
raliter.. m Metrũ pꝛedictum ꝙ ſic. qꝛ dicit Aug.i.q.i. ꝑ Iſaiã:ꝙ ſacfa talia ſunt vnicuiq;
cũ quali ↄſcĩã quis accedit. Ved nungd tencat᷑ cõfiteri videt tenere ꝙ ſic. ſed ego nõ credo de
neccſſitate niſi ĩ ꝓpoſito. intellige ꝙ peccat cõ⸗
trahendo ꝑ verba de pñti. Atrimonium uin E nõ ↄtrahat. K. q ſunt.xvij. quoꝝ duo pi impediũt de neceſſitate pꝛeceptiita ꝙ pec cat moꝛtaliter ↄtrahẽs.tñ ↄtractũ de facto nõ dirimũt. Tertiũ Vo impedit ſolũ ad tpᷣs ⁊ ali qñ in ppetuũ. Alia Vo ſequentia tali mõ im⸗ pediũt ꝙ etiaʒ fide facto ↄtrabat᷑ nõ tenetnec eſt mimoniũ poſtea ↄtractũ.⁊ Ihendo peccat moꝛtaliter nõ in oĩbus:ſed ſol qñ ↄtrahit cõ⸗
tra impedimentum. v. vi.vij. viij.ix x. xij·tij: riiij. xv.x vi.⁊ aliquando incurrit excõmunica tionẽ ſi ↄtrahit in unpedimẽto ↄſanguinitai vel affinitatis: vel voti ſ olẽnis:aut oMdinis.vt 5.excõicatõ. vij. caſu. xli.⁊ quis põt diſpenſare
vt quis ↄtrahat in ipfis impedimentis. vide
j.mpedimento.xviij..ij..iij. Impedimentum b dr inter⸗ ꝗ̃ctũ ecclie.⁊ iſtud iterdictũ ẽ duplex quoddã generale 3 ꝓpiber᷑ clandeſtine Zhere mrimo⸗ niũ oĩbus. de quo dicvt. ð.clandeſtinũ. Aliudẽ interdictũ ſpãle 3ᷓ alicui a iudice ſpecialiter ꝓ⸗ hibet᷑ ꝓpter aliquã cãm legitimã ne ↄtrahat. ⁊ iſtud interdictũ nõ põt fieri niſi ab eo gpõt de cã matrimoniali cognoſcere ficut eſt epᷣsvl alius oꝛdinarius.⁊ qui habeat peritiã canonũ de conſan.⁊ affi.c.i. Vnde Zhens contra iſtud interdictũ peccat moꝛtaliter. ⁊ ſi cauſa ꝓpter quã factũ eſt interdictũ eſt ꝑpetua.ſic oino ſe⸗ parabuntur data ſnĩa diuoꝛtij ꝓbato impedi mento.de matri.ↄtra.inter. eccle.ↄtra.c.vltimo Fi vo erat tpalis ſic tencbit mattimoniũrſed in penã dñt ad tps ſeꝑari. ð matri.ↄtra.inter.
ecde. tra.c.i.⁊.ij.
Impedimentum in riarum. Fã vt notat Pa.in.c. capellanus. de ferijs ꝓ pibent nuptie celcbꝛari ab aduẽtu vſq; ad cpi phaniã incluſiue.ſʒ Hoſt· bicat etiam includi octauã.ſedtu rene non includi. qꝛ.c. nõ opoꝛtet xxxiij.q.iiij. nihil dicit de octaua.niſi cõſuctu⸗ do eſſet. qꝛ illa feruãda..ſi de interpꝛetatoc.ff. de legi. Item al eptuaſeſima vſq; in octauam paſce inctuſiue. qꝛ in. d.c. capellanus.dicit poſt octauas. ergo nõ in octaua. Item a pꝛimobie rogationũ qui eſt ſecũda feria ante aſcenſionẽ
—
dñi vſq; ad octauã penthecoſtes inclufiue.q
ra dicit in. d.c.capellanuſ poſt. vij. dies poſi fe ſtũ penthecoſtes.nõ enĩ eẽnt.vij. dies niſi dñi⸗ ca iucluderct᷑. Facit qð ibi d tres ſeplunanãs que nõ eſſent niſi includerct.⁊ erpone lam ců dicit poſt. vij. dies feſti penti.qð caret octauis nuptie ſuſpendant᷑ in dñica que ſequit ⁊ dein ⸗ ceps ⁊c̃.vt intclligas,ð dñica ſecũda poſt pen⸗ thecoſtes: nõ qꝛ opoꝛtet expectare vſq; tune ſed qʒ ſi vult ceiebꝛare eas in die ſolẽni vt coi⸗ ter fit opoꝛtet expectet vſq; tunt ·
¶Mtrũ in pfaris tpibus ꝓhibeat totalii ʒctꝰ matrimoniſ.&. Ma. in. d.c. capellanꝰ. ꝙ no
miimoniũ ſine alia celebꝛitate ſ ſolũ ꝑ verba
iuiu iin iwel ſo
mi iiulonn miuum minc mlꝙbl ſitcdſim iuii. 1 tvri mbercn unmiu izccur
he ijodinci vacus dec ndiun bihucn thmoinon mitſn wů dwi niins ſit mmi ußilq mngpe nboneft hun min iuibui inm
.
nii
—

de pñti coꝛ facie ecckie põt oĩ tpe ʒhi cũ ñ in⸗ ueniat aliq̃ cã ꝓhibitõis: qʒ in tali ↄſenſu nul jũẽ pctm̃.imo eſt ſacm vt ĩ.c.debitũ.de biga. ſed olũ ꝓhibet ſolẽnitas nuptialis.vt ſůt cõ⸗ uinia ⁊ alie ſiles ſolẽnitateſ.⁊ ſolẽnis traductõ
⁊ carnis comixtio. vt tʒ glo.in.d.c.capellanus
Qui aũt facit contrariuʒ peccat moꝛtaliter: qꝛ contra interdictum eccleſie contrahit de ma⸗ tri.contra.inter. eccle.ↄtra.ꝑ totũ. Tenet tamẽ Pe.de pal.ꝙ ſolum erit peccatuʒ moꝛtale qñ
pꝛima vice cõſũmat:nõ poſtea niſi faceret ĩ cõ
temptũ eccleſic. Credo etiam ꝙ ſi mulier que alium habuit virũ ⁊ vir qui aliam habuit vxo rem contraherent fimul ⁊ ↄſũmarent ſine alia
ſolẽnitate conuiuij ꝙ nõ peccarent moꝛtaliter
g in eis ceſſat rõ ꝓhibitionis pꝛcdicta.
d ⁰ t iij. dr̃ cõ
mpedimentum accipio hanc conditionẽ ꝓpꝛie.ſ.ꝓut eſt ſuſpẽ ſiua actus.de qua habes.ð.cõditio.ð.ij. q̃ fit ꝑ hanc dictionẽ ſi. Vndce ſi quis cõtrahat cũ ali⸗ qua ſub iſta conditione.ſi pater ſuus erit ↄten
tus.⁊ hmõi non crit matrimoniũ donec cõdi⸗ tio impleai.⁊ ſi nunqᷓ; implerct nũqᷓ; eſſet ma
trimoniũ. Ad cuius declarationeʒ eſt ſciendũ.
qꝛ conditiones ſũt in quadruplici gencre.ſ.ho⸗ neſte:turpes:indifferentes:⁊ impoſſibiles.ho⸗
neſte ſunt oẽn ille que faciunt ad cõdecentiam matrimonij vt ꝙ parentes ſint contenti.vel qᷓ̃ nõ derogant honeſtati.vt ſi dederis mihi do
tem.ſi pater tuus remiſerit mihi iniuriã ⁊ hu⸗
iuſmodi. Et iſte ſi apponãt in mr̃imonio ipſũ impediũt vt nõ ſit donec cõditio vemat in eſſe Mñ ſi ille qui ſub tali conditiõe ↄtraxit mutet
aim ⁊ diſſentiat.vel aliam ſine cõditione acci⸗ piat anteqᷓ; conditio impleat.iam nõ erit ma⸗ trimoniũ pꝛimðt:lʒ poſtea cõditio eueniat. Me rũ eſt ꝙ ſi nõ tranſiuit ad ſcðᷣa vota eccleſia cõ pellet eũ vt ed accipiat.ex quo cõditio aduenit de cõdi.appo.ſuꝑ eo in ter.⁊ glo. Faklit hoc in
duobus caſibus. Pꝛimus ſi pendente ↄditiõe
cõmiſceantur carhaliter. Er intellige fm ꝙ.ð. diri matrimoniũ.ij.ðᷓ.vi. vel cõſenſus de pñti abſolutus adueniat.de condi.appo.c.de ilis. ⁊.c. ſuper co.⁊.c.ꝑ tuas.qꝛ tuncerit m̃moniũ de pñti abſolutũ. Icðus caſus eſt ſi conditio eſt neceſſaria.vt cũ dr̃ accipio te in meã vroꝛẽ Rſol fuerit in cancro in eſtate. ⁊ hmõi.q erq oio talis cõditio eſt extitura neceſſario.ſtatim
eſt matrimoniũ. qʒ talia futura ſunt iam pꝛe⸗
ſentia in cauſis ſuis.tex. eſt apertꝰ in.I.ſ pupil
136 lus..i.f. de noua. Mñ nec ꝓpꝛie dʒ dici con⸗ ditio.heres meus. f.de cõdi.⁊ demon. Voc tenet Po. Car.⁊ Ma. in. d.c.ꝑ tuas. de condi. appo.⁊. S. Bona.in.iiij. vi. xxviij. ⁊. S. Tho. in. iiij. di. xx vij. Ged cõtrarium tenet glo. Jo. Boffre.⁊ Jo.an. in. d.c. ꝑ tuas.⁊ dicunt ꝙ tranſeant aã ſcðᷣa vota tenebit ſcᷣm matrimo nium cõtractum ante cõditionis eucntũ. Ego NVo credo in foꝛo contentioſo verioꝛem ſcdaʒ opinionẽ. In foꝛo autem aie iudicandũeſt fᷣm eoꝛum intẽntionem. Si enim nõ intendebant tunc cõtrahere:ſed in tempus conditionis:ſic nõ erit mfimoniũ.⁊ ſic erit vera ſcda opinio: qꝛ lʒ ſtipulatio ſub conditione que oĩno eſt exti tura nõ ſit conditionalis.eſt tñ in diem: ita ꝙ nõ debet᷑ aliquid antcqᷓ;; veniat.vt no.in.d..i facit.l.heres meus.in pꝛin.ff. de cõdi.t demõ. vbi lʒ legatum factũ ticio cũ moꝛiet᷑ non ſitcõ ditionale.tñ nõ tenetur beres ſoluere anteqᷓ; moꝛiat᷑.eſſet bene conditionale ſi legarent cen tumticio cum moꝛietur hercs. Ratio quia ſi moꝛcretur legatarius pꝛimo qᷓ; heres.legatuʒ cxpiraret moꝛte legatarij:ſed non in pꝛimo ca ſu: qꝛtranſiret ad heredes. vt in.d.l.hercs. Et ſic patet ꝙ conditio que oĩno eſt extitura aliqñ facit contractum conditionatum: aliquando non. ⁊ quando nõ eſt conditionatum.cſt tamẽ in diem.⁊ ſic non erit matrimoniũ de pꝛeſenti niſi alind iniendat. ¶ Sed nunquid cõditio que neceſſario ſubin⸗ telligit᷑ in contractu fi expꝛimat᷑ faciat condi tionalẽ.ſe.ꝙ nõ. vt in.I.hec verba teſtatoꝛiſ.ff. de lega.i.⁊ in. I.cõditiones.⁊.aliqñ.ff. de con⸗ di.⁊ demon. Mam legatũ factũ ſub iſta condi⸗ tione.ſi heres hereditatẽ adierit nõ eſt ↄditio⸗ nale.qꝛ neceſſario ſubintelligit᷑.vt in dictis in ribus patet. Sed ſi ↄtractus poſſet fieri etiam nõ exiſtente illa cõditione.ſic fiapponat᷑ facu ↄtractũ conditionalẽ.⁊ Vᷣm hanc diſtinctionẽ cõcoꝛ. Archi.⁊ Jo.an.in.d.c.vnico. de ſpon. li. vi qui vident cotrarij. Sic ergo patet quõ ma trimoniũ vel ſponſalia nõ ſunt conditionalia quando d contraho cum tali ſi ipſa in me cõ⸗ ſenſerit ⁊ hmõi.ſecus ſi diceret ſi dco placuerit ⁊hmõrqʒ non neccſſario inſunt: qꝛ poteſt eſſe matrimoniũ cõtra voluntatem dci. ¶ Bed pone ꝙ quis cõtraxit ſubcõditione ſi pfi ſuo placuerit.pf pᷣmo diſſentit:ſed poſtea mutata volũtate ↄſcntit. K.ꝙ nõ erit mr̃imo niũ p.l.boues.qᷓ. hoc ſermone.ff. de verb.ſig. ⁊ L.hec conditio.la picola.ff. de condi.⁊ demon.
O 4

q iſta conditio. ſi pater meus conſenſerit pebʒ verificari de ꝑꝛimo ↄſenſu.exquo qʒ nõ fuit.iõ expirauit. Wñ ſicut copula carnalis que de ſui natura hʒ purificare cõditionem:nõ purificat qu inuenit ertinctum vinculũ. vtputa qꝛ ſuꝑ⸗ nenit affinitas poſt matrimoniũ conditionãii ter contractũ ante conditionis euentũ. Aut qꝛ conditio expirauit ⁊ nõ fuit impleta.ſic ⁊ in ꝓ poſito.⁊ hoc tene poſtq; aliam accepit.lʒ do. Lar.in. d.c.ſuꝑ co. dicat tenere matrimoniũ ſi taliter Zhentes ꝑſcuerabãt in pꝛimo ꝓpoſito. ¶Scd ꝗd S pr̃ nec conſenſit nec diſ⸗ ſentit expꝛeſſe. K. credo ꝙ nõ erit matrimoniũ ꝑ.l.q heredi.ð.i.⁊ ꝑ.l.meuiꝰ.ff. de ↄdi.⁊ demõ. vbi pʒ ꝙ cõditio dʒ impleri in foꝛma ſpecifica S regrit᷑ ꝙ expꝛeſſe conlentiat. Ho.tñ ⁊ ſequit᷑ Car.in. d.c.ſuꝑ eo.dicũt ꝙ tenet matrimoniũ
⁊ꝙ ſit ſpãle in matrimonijſ. Et hec opinio te nenda.vbi ad ſcða vota nõ eſt deuentũ.alias
pꝛimũ verius eſt.de iure iudicio meo.
¶ Mtrũ matrimoniũ contractũ ſub ↄditione cð ſint affines:ſi dñs papa voluerit diſpenſare cneat adueniente ↄditione.ſe. Ma. ⁊
d.c.ſup eo.vident᷑ tenere ꝙ nõ.ꝓ quibũs facit
1.inter ſtipulantẽ.ᷓ.ſacrã.ff. de vcr.ob.⁊.l.cõti
nuus.J.cũ quis.co.ti. facit..apud iutianũ.ff.ð le.i. Ged in cõtrariũ ꝙ teneat.eſt.d. An.⁊ ꝗdã alij in. d.c.ſuꝑ eo.⁊ eſt verioꝛ ꝑ.I.ſi rẽ meã.ff.de ver· ob. Wbi poſſũ ſtipulari rem meũ intᷓ̃s cõ
ditionis.qñ mea nõ erit. lʒ nũc cũ ſit mea non poſſim.Jacit ſilr.l.iij. iũcta.l.pe.ff. de ope.pu.
Vbi valet mandatũ pꝛiuati de opere publico
faciendo puncipe annuente.qð tij als nõ vale
ret. Mec ob.d.ð.ſacrã.⁊..cũ quis ſub ↄditiõe qꝛ ibi vitiũ erat in re que nõ erat in cõmertio: nec põt eſſe:ſed nõ ſic eſt in caſu noſtro.qꝛ ſub⸗ lato impedimento ꝓhibitionis ꝑ diſpenſatõʒ nihil obſtat. Faciunt nõ in.c.in cauſis.in fi.de elec.⁊ in.c.niſi cũ pꝛt.in fi.de renun. Itẽ nec l.apud iulig.pꝛedicta.qꝛ dʒ intelligi veruʒ eſſe rõditionẽ foꝛe impoſſibilẽ q̃ pendet ex volun ⸗ tate pꝛincipis.in his que pꝛinceps nõ ſolet cõ⸗ cedere.vt ibi pʒ.qꝛ ibi ioquit de pꝛedijs in pr̃i⸗ monio Leſaris redactis.que Keſar nõ ſolet ali enare nõ inſolitis concedi diſpenſatiuc.vt eſt tex.in.l.interdicit.ff. de condi.⁊ de. Et iõ hanc partẽ tene. añqᷓ; tranſeat ad ſcðᷣa vota.ꝓ qua facit qð nõ. Bar. in.d.l.ſi rem meã.ſed poſiq; tranſiuit poſſes tencre pꝛimã. ¶MPtrũ icneat cõditio ſi donaucris miyi cen⸗ tũ accipio te in vxoꝛẽ. R.ꝙ nõ.tex.eſt in.I.ſi ua
nno.ĩ
ſtitulatꝰ fuero.j. ſi tibi nupſero.ff. de ver. ob. Qð limita qñ talis ſtipulatio fit nõ cã̃ dotis: vel qñ nõ ſubeſt iuſta cã petendi illud.als ſic. Wñ dicit ibi War.ꝙ ſi nobilis cõtraheret cuʒ plebea.nõ eſſet inhoneſtũ:ſi in recõpenſationẽ nobilitatis aliquid exigeret.. ¶ Sed pone ꝙ. B. cõtraxit cũ. A.ſub pꝛefata ↄditione.⁊ ante ↄditionis cuentũ contraxit ců C.ſub eadẽ ↄditione demũ. D.⁊.C.codem tpe dat centũ:qð iſtoꝝ erit matrimonũ.h.ꝙ neu⸗ trũ rõne incertitudinis.Facit.I.ſi ita fueri.in pꝛin. f.de re.du.⁊. duo ſunt tirijff. de teſta.tu te.Itẽ qꝛ ʒctus ↄditionalis ſuſcipit robur ab impedimento.l.cedere diẽ.ff. de ver. ſig.⁊ õꝑ⸗ inde eſt ac ſi cũ duobꝰ Zheret ſimul eodemt
Mec obſtat.l.potioꝛ.ð.videamꝰ.ff. po. pig. ha.l.nec emptio.in pꝛin.ff. de Zhen.emp. Mi implementũ ↄditionis trahit᷑ ad diẽ ↄctus ce⸗ lebꝛati.vt ꝑinde habeat᷑ ac ſi a pꝛincipio fuiſʒ ʒctus purus.vt ſic pꝛimũ videat᷑ valere.q pꝛe
dicta iura inteliigunt᷑ qñ nõ eſt in ptãte geren
tis ᷣm tollere.qꝛ ſi eſſet in ptãte eius tollere vt in caſu noſtro bñ tollerct᷑.vt in.d.l.potioꝛ. in pꝛin. Mcc ſcõᷣm põt pꝛimo pꝛeiudicare:qꝛ non eſt maius vinculũ qᷓ; pꝛimũ. Et hoc teneas qꝛ cõis opinio eſt:niſi ↄditio impleta fniſſet citiꝰ ab aliquo coꝝ.qꝛ illud eſſet matrimoniũ. ¶ Btrũ ↄꝓtrahens cũ aliqua cũ ↄditione.ſi te inuenero virgineʒ teneat.ſe.ᷓᷣm Car.in.d.c.ꝑ tuas.ꝙ ſi iſta cõditio intelligat: ſi te inuenero ꝑaſpectũ matronaꝝ ⁊ hmõi. Sic tenet ↄditio Si o referat ſi te inuenero virginẽ.ſ.ꝑ copu lam.⁊ ſic reicit᷑ tanqᷓ; turpis.⁊ tenet matrimo niů.Iʒ nõ fit virgo. Et ſic intellige glo.in. d.c.ꝑ tuas.⁊ cõiter doc.qui eam ſequunt᷑. ¶ Quid ſi dicat ſi ꝑmiſeris me coire tecũ acci⸗ piam te in cõiugẽ.vel dabo tibi centũ K. ꝙ nõ erit matrimoniũ ꝑ copulam.qꝛ põt ſe liberare dando centum. 48 ¶ Quid ſi dicat cõtrah tecũ ſi ꝓmiſeris coitů aut ꝓmitto tibi ꝙ ſi vxoꝛẽ accipiã te accipiaʒ ſꝑmiſeris me coire tecũ.K. ꝙ ꝓ matrimonio eſt iudicãdũ in pᷣma copula.ſed nõ añ copulã. q ßᷣm Inn. ʒ iſia ↄdirio ſit inhoneſta tij ſuſpẽ dit ʒctũ.ſed purificat᷑ in pꝛima copula. Alij di cũt ꝙ ſi inteiligat᷑ de copula mrimoniali. ſi ẽ honeſta ⁊ ſuſpendit ſi de alia foꝛnicaria.ſic dʒ haberi ꝓ ñ adiecta.vt.nõ̃.ĩ.c.duobꝰ.ð ſpo. duo ⁊ſiccrit mfimoniũ ẽt añ copulã:⁊ videt᷑ veri⸗
ui m miſ iiuc 6 mndn ſiu rò niſaral inum uſcpin in. ne. ini winnb gundis boſtau gua niucdie peſmatrin ſnlum vtfunch iibwnin eocrin pnigis mnnhtt jisonn 7unnnd nuſi ſnioa
¶ Lõditio q̃ eſt de pᷣterito vel de pñti aliq nõ 1o ſun
ꝓpꝛie cõditio ẽ.vt in.l.inſtitutio talis.f. decõ

di inſi. vitiat tñ ſi nõ fuit.vt ibi in glo. n ¶ Alic cõditiones ſunt turpes: ⁊ inhoneſte.⁊ ſiſunt 5 ſubſtantial ia matrimonij.vt ʒ inſepa rabilitatẽ:aut ↄtra bonũ fidei.vel ↄtra bonuʒ pꝛolis.o mõ quo de ſubſtantia ſunt. de quibꝰ ñ ſũt ſubſtãtiales dixi.ð.mrimoniũ.ij. ʒ xxiij ic vitiant ⁊ nõ vitiant:vt pʒ in.c.fi. de condi. appo.facit.c.detrahe.i.q.i.⁊.i. cũ hi.j.ſi pꝛeroꝛ f. de trã ſac.qꝛ remota parte ſubſtantiali non põt conſiſtere aliquid. Si Vo nõ ſunt contra fubſtantialia matrimonij.ſic vitiant᷑ ⁊ nõ vi⸗ tiant.⁊ ſic pinde eſt ac ſi fuiſſet contractũ ſine cõditione. vt nð. in. d.c.fi. Fx h pʒ ſolutio mul kaꝝ queſtionũ. Wñ ↄtrahens doncc aliã muli erẽ inueniat nihil facit. Itẽ fi venena ſterilita tis ꝓcurabis. Itẽ ſi nõ ſeruabis mihi fidẽ aliã volo poſſe accipe ⁊ hmõi qʒ nihil fit. Als ſecꝰ vtputa.ſi te adulterãdã ꝓſtitues. lʒ canoniſte reneãt cõiter ꝙ nõ ſit matrimoniũ. Tu tñ dic ꝙ eſt matrimoniũ ⁊ cõditio rcicit.qꝛ nõ ẽ ↄtra eſſentialia matrimonij. vt.ð.dixi.⁊ tex.d.c.fi.i quo ſe fundãt canoniſte: intelligit᷑ qñ illud po nit᷑ ſub conditione reſolutiua. ¶ Alie ↄditiones ſunt impoſſibiles. vt fi celuʒ digito tetigeris ⁊ hmõi.⁊ tales rciciunt᷑ fauo⸗ re matrimonij ⁊ habentꝓ nõ poſite. vt in.d.c. fi.lʒ in alijs ↄtractibus a matrimonio vitient cõtractum.vt in. d.c.fi.⁊.ʒ.impoſſibilis.inſtit. de here. inſti. ¶ In ſũma nõ.ꝙ ad hoc vt ↄditio quelibet ſu ſpendat mr̃imoniũ vt nõ ſit añ eiꝰ euẽtũ oʒ ꝙ vij. ↄcurrãt. Pꝛimũ ꝙʒ ſit appoſita in pᷣncipio us matrinionij. Mã ſi mfunoniũ ciſet ʒctũ pure pᷣmoꝛ⁊ poſtea poneret᷑ cõditio nõ poſſet eũ ſuſpẽdere nec reſcidere.c. dixit.xxxij.q.i.faẽ qð nõð.d. An.⁊ Ma.i.c.i.ðᷣ ↄdi.appo. Scðm re grit ꝙ in ↄditiòe vterq; ↄſentiat expꝛeſſc. Dñ k vnꝰ ponat ↄditionẽ ſi alter exp̃ſſe in eã ñ cõ ſentit ẽt ſi taceat mrimomũ erit purũ. vt nõ.ĩ c. fi. de ↄdi.appo. Et qᷓ;uis ↄditio eẽt ʒ ſubfiã⸗ tialia matrimonij. nihilominꝰ mimoniũ tene ret. vt ibidẽ nõ Inno.⁊ Ma.facit.c.aliqů. xxxij q.ij. ſaltẽ qͥ ad eceliaʒ. Tertiũ ꝙ ↄditio nõ ſit ne ceſſario futura.de qͥ tñ dic. vt.ʒin pꝛin. aut ꝙ nõ ſit turpis aut impoſſibilis. q fic habet᷑ ꝓ ñ adiccta:excepta illa qͥ eſt ↄtra ſubſtãtialia ia⸗ trimonij. Quartũ ꝙ nõ interueniat ↄſenſus ð pñti abſolutus poſt ↄditionẽ ⁊ añ eiꝰ euentũ. Auirũ ꝙñ iterueniat carnalis copula añ euẽ⸗ tũ ↄditiòis.qꝛ ſic ſtati erit mr̃imoniũ ſi fucrat dctũ ꝑba de pñti ſub illa ↄditiõe.ẽt ſi pceſſe
237 rat ↄditiõis defectꝰ. dñmõ alter erat ignoꝛans puta.qꝛ ꝓtraxit ſi patri placeret.⁊ pf̃ ↄtradici: tñ alter ignoꝛat hoc:⁊ ↄſentit ĩ copulã mfimo niũ crit. vt nõ.d. An.in.c.ꝑ tuas.de ↄdi.appo. adducir in ſili nõ. in.cex ꝑte decani. de reſcrip. ⁊ ſilr Po. ibidẽ. qð tñ credo vexꝝ q̃ ad foꝝ cõ⸗ tentioſũ.⁊ ẽt in foꝛo ↄſcie.ſi ambo mfimonia⸗ lit intẽdebãt copulari als ñ.vt.ð. Mf̃imonũ ij. ð. vi. Scrtũ ꝙ ſit ꝓpꝛie ↄditio ñ modꝰ.tʒ tñ Pe.de pal.in.iij. ꝙ idẽ fit dicendũ de mõ ẽ de ↄditiõe.⁊ ᷣm eandẽ diſtinctionẽ:exccpto ꝙ qñ modꝰ cſt poſſibilis ⁊ honeſtus nõ ſuſpẽdit obligationẽ.ſicut facit ↄditio.tñ tenet᷑ implere niſi eiꝰ fauoꝛe ſit appoſitꝰ. qꝛ tũc nõ tenet.ſi ſo lũ eius fauoꝛẽ reſpicit.Cõditio vo appoſita ꝑ modũ cauſe:ſiue cã ſit vera ſiue falſa ym Pe. pꝛedictũ habet᷑ ꝓ nõ adiecta ĩ mr̃impnio: niſi eẽt neceſſaria.puta ↄtraho tecũ qꝛ es libera.qꝛ ſi eſſet ſerua ñ̃ valcret. Idẽ qñ dicit ↄtraho te⸗ cũ.qꝛ es Joãnes filiꝰ titij.⁊ hmõi.qꝛ ſi eſſet er ror ↄditionis vel ꝑſone:⁊ ſic vitiaret mr̃imo⸗ niũ. Septimũ ꝙ ↄditio nõ ſit de pꝛeterito vel pñti.ſed de futuro.vt.ð.x. Impedimentum ⸗ roꝛ nã ꝗc qd impedit cãm de ſui natura impedit ⁊ effe⸗ ctũ. Cõſenſusãt vt.ð.dictũ ẽ.eſt cã mf̃imonij ⁊ 1õ qð euacuat ↄſẽſũ euacuat mf̃imoniũ. Cò ſenſus o eſt actꝰ volũtatis ꝗ pᷣſupponit actũ intellectꝰ.qꝛ vt dicit Aug.v.de tri. Inuiſa dili gere poſſumuſincognita nequaqᷓ;. Et qꝛ erroꝛ ipedit cognitõeʒ. iõ ⁊ ↄſenſũ g ſequit᷑ ex cogni tione. ꝓpterea dr̃ g errat:ñ ↄſentit.l.ſi ꝑerroꝛẽ ff. de iuriſ.om.iu. WMñ in.l.cũ teſtamentũ.C. de iur.⁊ fac. igno.df̃ cũ errantis volũtas nulla ſit ⁊ĩ. ·nõ iccirco. ibidẽ cũ erranris ↄſenſus nuliꝰ fit. facit. xxi.q.ij.. his ita rñdet. ¶Vtrũ matrimoniũ dolo ꝓtractuʒ teneat. K. glo. in.c.cũ dilectꝰ.qð me.cã.ꝙ fic:iʒ dolus de⸗ derit cãm ↄtractui.⁊ idẽ ĩ glo· la dino pio.ff. ð ritu nup.⁊ in.c.ↄſtituit. xx.q.iij. imitat Ma. in.d. cũ dilectꝰ.⁊ bñ verũ: niſi ſit talis dolꝰꝗ excludat ↄſenſũ:qꝛ ſic nõ teneret.Facit qð nõ. o· an·inc·vnico.de cõmo.⁊ facit.c.cũ locũ. ð pon.qð bñ nõ qu facit ad mkta.vt in votis: iu ramentis.⁊ hmõi ſpũalibus.qꝛ cõiter tenetur
ꝙ tenẽt. vt in dictts glo.
¶ Vrũ vis erroꝛ impediat mfimoniuʒ·&. ꝙ
nõ · ſed ſolũ ille erroꝛ g eſt ↄtra ſuhſtãtialiama trimonij. Duo ã̃t inciudit mrmoniũ eſſentia⸗ lii.ſ. duas ꝑſonas q̃ ↄiungunt:⁊ mutuã coꝛpis

ptãtem innicem. Pꝛimũ tollit᷑ ꝑ erroꝛẽ pſone
Scm ꝑ erroꝛẽ cõditionis ſeruiis.qꝛ ſeruus nõ poteſt libere libertatẽ ſui coꝛpis alteri tra⸗ dere fine conſenſu dñi ſui. Et idco hi duo erro res ſolũ impediũt matrimoniũ. Alij aũt erro⸗ res etiã ſi ſint ad bene eſſe matrimonij nõ im⸗ pediũt.vrputa credebat ꝙ pf̃eſſet ↄtentus: vel Peſſet diues: vel nobilis: vel pulchꝛa: ⁊ hmõi c iſta ſint accidentalia matrimonio.nõ impe diũt.d.ᷓ.his ita reſpondetur.
¶ Circa pꝛimũ erroꝛẽ.ſ.ꝑſone eſt notandũ.ꝙ ad hoc ꝙ aliquis erret in ꝑſona oʒ ꝙ ꝑ viſũ vl famã:vel auditũ habeat notitiã aliquã ꝑſone cũ q̃ ↄtrahere intẽdit.qꝛ vt dixi in penitus in
cognitũ nec cõſenſũ nec amoꝛẽ poſſumꝰ diri⸗ gere.ar. l.cũ ab eo.J. maſſã. ff. de ↄtrahen.emp.
vñ credens abſentẽ ſibi atiqualiter notũ pñteʒ ⁊ ↄſentit nõ in pñtem g eſt aliꝰ: ſcd in abſentẽ ↄſentit errqt in ꝑſonã.qʒ errare eſt aliũ ꝓ alio accipe.xxij.q.ij. in quibꝰ.xxx viij. di.q̃;uis. Sed ſi nullã de abñte hʒ cognitiõʒ nõ errat ſed de⸗ cipit in pñte.de qͥ ponit᷑ exẽplũ de eo g dicit ſe filiũ magm regis in genere. vel pꝛimogenituʒ magni comitil.⁊ hmõi.⁊ ſic eſt erroꝛ foꝛtune ñ
ſone ꝗ nõ ipedit.vt victũ eſt.xxix.qʒi.ᷓ.erroꝛ. Srcn aliqᷓ ſcit aliquẽ hre filios muitos.nullũ tñ coꝝ cognoſcit:ſi aligs coꝝ ſe dicat pumoge nitů.⁊ illa ↄſentiat in eũ ꝑp ſpem ſucceſſionis bonoꝝ paternoꝝ erit erroꝛ foꝛtune ⁊ nõð impe dit.ſicut no. Hug. xxix.q.i.in pꝛin. Calde.tñ in cij. de ↄiugio ſeruoꝝ.⁊ Jo.xxix. q.i.in fũma.⁊ Mo..in ſũma tenẽt ꝙ in iſto vltimo caſueſt er roꝛ ꝑſone ⁊ nõ eſt mimomũ.⁊ credo ſit veriꝰ: niſi foꝛte intendiſſet ↄſentire abſolute in pñteʒ quẽ tñ putabat aliũ: ſed ſi cõſenſus ferebat᷑ in eũ nõ vt in pñtem:ſed in pꝛimogenitũ erit ve⸗ rum.qꝙ nõ crit matrimoniũ.
4 ¶ Lirca ſcõᷣm erroꝛẽ.ſ.conditionis ſeruilis eſt
ſeiendũ ꝙ triplex eſt conditio ſtatus.ſ.mclioꝛ cũ qs cõtrahit cũ libera quã credit ſeruã ⁊ ecõ nerſo. Scðus equalis cũ.ſ.ſernus ↄtrahit cum ancilla quã credit liberã. Tertius detcrioꝛ.vt
cũ liber ↄtrahit cũ ancilla quã credit liberã vł ecõuerſo. ſſꝛimus erroꝛ nõ impedit matrimo
niũ: q nõ ledit in aliqͥ ſic ↄtrahens. Mec ſcus ſil qꝛ eq̃ ledit vterq;. vñ in neutro erroꝛe deci pit:nec hʒ ꝙ obijciat alteri.ar.xxix.q.ij. ꝑ totũ.
⁊de diuoꝝc.ſignificaſti. Tertius vo erroꝛ im⸗
pedit matrimoniũ. xxix. q.ij.ſi qs ingenuꝰ. Rõ eſt qꝛ alter tantũ ledit᷑ fine culpa ⁊ grauiter.qꝛ m bono ꝓlis quã ñ hẽbit ĩ ſua ptãte:⁊ ĩ bono
fidei: qꝛ nõ poterit ei reddere debitů libere.⁊ in bono facti.ſ.in inſeparabilitate cohabitatõis Sʒ potiſſima rõ quarc iſte tertius erroꝛimpe dit matrimoniũ eſt eccleſie cõſtitutio. Alij aũt duo erroꝛes nõ impcdiũt ᷣm cõeʒ opi.tã doc. thco.in. iiij. di. xxx vi.qᷓ; cano.lʒ quidã ↄtrariũ teneant. vt Bof.⁊ Mo. in ſũma. ſed nõ cures de cis. Sed cõmunẽ opi.teneas quã ſequitur Inno.de cõiugio ſeruoꝝ. in.c. ꝓpoluit i Ptrũſcienter hens liber cũ ancilla vclecõ trario teneat mr̃imoniũ.&. ꝙ ſic. tex. eſt. xxix. qij. ſi qs liber.⁊ ſic liber tenet ſequi ancillã. ſʒ Pa. in.c.i.de cõiugio ſeruo.. ¶ Htrũ liber ↄtrahens ignoꝛãter cũ ſerua cui in tp̃s data eſt libertaſ teneat matrimoniũ.ſ&. ꝙ nõ.qʒ vt dicit lex.ſtatu liberĩ pᷣn.f. ð ſta.li. ea que interim facit.vt ſeruus facit:ñ vtliber. ¶ AQud ſi dñs tradit alicui libero ſuã ancillã vt liberã in matrimonio quã tñ ↄtrahẽs igno rat ancillã:teneat matrimoniũ.K.ꝙ ſic. q ſta⸗ tim efficit᷑ libera.vt in aui. de nuptijs.ᷓ.ſi vo ab initio.⁊ hoc tʒ glo.in.c.fi. ⁊ Ma.de cõiugio ſeruox.⁊ Bof.
A¶ Mtrũ Shens liber cũ ancilla ignoꝛani:⁊ po⸗ ſtea hoc cognoſcens cõmiſcet᷑ eidẽ ꝑcopulam teneat matrimoniũ.k.ᷓᷣm glo.in. d.c.ꝓpoſuit ꝙ hñs ↄſciam exꝓbabili cã ⁊ diſcreta q alt eſt ſeruꝰ.ſi cognoſcat eã.pᷣiudicat ſibi.⁊ erit mfi⸗ moniu.⁊ ſic intellige.xxij. q.iiij. innocens.ff. de pe.he.l.itẽ veniũt..anteq;; ꝑtes. Si ãt er leui ⁊ tcmeraria cñ̃ cui nõ dʒ credi.xũc nõð pᷣiudicat fibi ritubans ꝓ ignoꝛãte hñdus eſt. C. de ↄdi. inde.l.vlti.ff. de libe.ho.exhi.l.iij..ſi qs volẽtẽ
nõ enĩ cuiſibʒ referenti credere tenet. tex eſt f. ꝙ cũ fa.tuto.i.ij. ibi ⁊ ſi dictũ ſit ei ⁊ bona fide
nõ crediderit. Aduerte hic ꝙ ſi ſcruꝰ ʒpit cũli bera que eũ ſeruũ ignoꝛat peccat moꝛtglitercõ miſcendo ei. exqᷓ ſcit matrimoniũ nullů eſſe.ſe⸗ cus ſi ignoꝛaret matrimomũ nõ tenere:⁊ idẽ dic de quocunq; qui ſcit certitudinalii ꝙ mii⸗ moniũ nõ tenet ex quocũq; impodimẽto. ñ No hʒ ſciam vel ↄſciam.i.firmã credulitatẽ ð impedimento qᷓ;uis clare non ſciat ſitr peccat
moꝛtaliter cognoſcẽdo:fiue talis ↄſcia ꝓcedat
er ꝓbabili cã vel temeraria niſi eã depenat. Dñ No hʒ ſcrupulũ ↄſcie.i.qꝛ dubi eſt. tůc i ex leui vel temeraria cã dʒ deponere ⁊ ſi pere re ⁊ reddere põt ſine peccato. Si Vo dubiũẽ
ex ꝓbabili cã põt reddere.ſed nõ petcre dʒ. ali
ter exponeret ſe ꝑiculo ⁊ peccarct moꝛialiter. ſed reddendo nõ·q in dubio obediendi eſt.⁊
¹
mipol
6 miit
minl inoclen Fifm
7 ßa Pai
wenuntq ſwnnila hinnuim nrisor Vniie unon wai nneſph uicten hielbewe iiin inicliert intu Wnnmon ie
im pliwe Mwimt

erenſat. xriij. q.i.quid culpat.
¶ Vrrñ talis habẽs ꝓbabilẽ cãm credendipᷣ⸗
jndicet ſibi ſi ad mandatũ eccleſie reddat debi tũ. kK. Em Tanc. Inno.⁊ ꝓ poſuit ꝙ fic. qꝛ niſi velit tum ea eſſe tanq; cum vrxoꝛe ꝓpꝛia nõ veber in hoc obedire.⁊ eſt ve⸗
rioꝛ opinio.Iʒ; Mo.⁊ glo.in.d.c.ꝓpoſuit.tene⸗
at ꝙ debet obedue niſi fit certus.ſed iſtud non
teneas quia non debet contra conſcientiũ foꝛ⸗
matam venire.ar.de reſti.ſpo.c.litteras.ſed in pꝛebendo alimenta ⁊ huiuſmodi.bene debet obedire niſi ſit certus.
¶ Mtrum liber contrahens cum ancilla igno⸗
ranter quã poſtmodum dominus eius facu li beram teneat ſtare cum ea..ꝙ non.quia ma trimoniũ nullum fuit: ⁊ ſempꝑ ei cõmiſcuit er pꝛimo cõſenſu qui nullus fuit.ar. C. advelleya. l.qᷓ;uis. ᷣm Bof.⁊ Jo.xxix.q.ij.ſi quis ingenu us.⁊ Ber. in.c.vlti.de coniu.ſeruo.quidam ta men tenẽt ꝙ ſit matrimoniũ ſi poſt manumiſ⸗ ſionem illa cognouit eum cõtrahere intendẽs qꝛ impedimẽto ſublato per hoc nihil impedit ⁊ verius credo.
¶ trů liber ↄtrahens cũ aſcriptitia:aut oꝛi⸗ ginaria ignoꝛanter teneat matrimoniũ.ſE.ᷣm Mugo. xxix. q.ij.in. pꝛin. ꝙ ſic. qꝛ edictũ de ma⸗ trimonio eſt ꝓhibiroꝛiũ.⁊ ↄtrahere tales pñt C. de agri.ce.⁊ colo.l.vlti.idco tenet.
¶ Quid de libero contrabente cum filia ſerue.
vbi de cõſuetudine patrie eſt ꝙ partus ſequat᷑ patrẽ.vt in.c.licet. de cõiu.ſeruo.&. ꝙ ſi cõſue tudo ſit pꝛeſcripta.iʒ mater c ſit ferua.ꝙ ve⸗ rum crit matrimoniũ.vt in.d.c.licet.vũmodo pater ſit liber.
13 ¶ Sed pone ꝙ liber quicõtraxit cũ ſerua igno
ranter.poſtmodum ſciens ſeruã nihilominus — illa nõ vult.nũquid erit.ſe.ꝙ nõ.ſed verũ eſt ꝙ cõ niſi tranſiſſet ad ſcða— Ptrũ liber poſſitꝓpꝛia auẽte ancillã quam ignoꝛant acceperatvroꝛẽ dimittere.cõperto ꝙ ſir ſerua. N. ꝙ quo ad thoꝝ certũ ẽ ꝙ ſic. q vo ad cohabitationẽ tʒ Ri.in. iij. di xxxvi.ꝙ nõ ſi ↄtraxit in faciẽ eccleſie:aut coꝛam teſtibus.ſe cus ſiclandeſtine.ſed Mo.⁊ mlti alij ſunt con trarie opinionis. qñ ſeruitus eñt notoꝛia: ſicut ⁊in adulterio. de quo habcſ.j.matrimoniũ.iiij in pꝛin.⁊..i. Gʒ ego dico ꝙ opinio Ricar.eſt vera quo ad cohabitationẽ. vt pʒ in.c.poꝛro.ð diuor. ſed quo ad redditionẽ vel peritionẽ de⸗ bitieſt vera ſecunda opinio.⁊ fᷣm hanc diſlin
133
ctionem intellige ⁊ limita. d..poꝛro. ¶ Quid fi ſeruuſ ↄtrahit mfr̃imoniũ cũ ancilla ⁊
velcũ libera que ſcit eũ ſcruũ.he.ꝙʒ lʒ de iureci
uili mimoniũ nõ teneat vt in.l.cũ ancillis.C. de inceſ.⁊ inuti.nup.rñ de iure canonico tʒ. cui ſtãdũ cſt in hac materia ſpũali.vt in.c.pe.⁊ vl. de ſecũ.nup.⁊ nðõ. Bar.in.l.pꝛiuilegia. C.de ſa. ſan.cc.⁊ eſt gl.in.c.ij. de re. iur.li.vi. Vñ nota ꝙ aut talis ſeruus vel ancilla ↄtraxit cũ volũ⸗ rate dñi ſui.⁊ tũc magi tenct᷑ ad reddendũ de⸗ bitũ vxoꝛi qᷓ; ad ſeruitiũ dñi.qꝛ ex quo ↄſenſit ad matrimoniũ videt᷑ ↄſenſiſſe ad acceſſoꝛia.c. pꝛudentiã. de offi. dele.⁊I.ad legatũ.ff. de ꝓcu. nec põt eũ dñs taliter diſtrahere ꝙ impediat reddere debitum loco ⁊ tꝑe debuto. Aliter ᷣm Sco.in. iiij. di.xxx vi.q.i.peccaret moꝛtalit vñs Et idẽ dic ſi ſũt diuerſoꝝ dñoꝝ ſi ambo ↄſen⸗ ſcrũt. Et ſic intellige ⁊ limita Tancre.⁊ alios ꝗq vident᷑ velle ꝙ nõ põt eos vendere.ſ.taliter ꝙ redditio debiti impediat᷑: aut ↄtraxcrunt dño ↄtradicente:aut ignoꝛante.⁊ ſiclʒ teneat mfi⸗ moniũ tñ magis tenet̃ dño qᷓ; petenti debituʒ vt nõ do. Anto. Car.⁊ Ma et cõiter doc. in.cj de cõiu.ſer.et poterit eos vendere ad libitum. Merütñ vt dicit Sco.vbi.ð.de bono et cquo dʒ in eoꝝ venditione attendere ꝙ ſibi poſſint reddere debitũ. ĩmo dico ꝙ ð neceſſitatc tenct᷑ ſi cũ equali conditione vtili ſibi hoc põt face⸗ re:als non.et ſic intellige Sco. ¶MHtrũ liber ꝗ ↄtraxit mfimoniũ ſe vendẽs ĩ ſerui:aut qͥlitercũq; ſi efficiat ſeruꝰ diſſoluat᷑ mfimoniũ.h.ꝙ nec valet venditio qua ſe ven didit qꝛ nõ hʒ ptãtem ſui coꝛꝑis.xxxiij.q.v.qð dco.niſi vroꝛ ad h cõſentiat. Noc limitat. Sᷓ. Bo.in iiij. di. xx vi.verũ:qͥᷓtum ad cã ſeruitu tẽ qua impediret᷑ quo ad redditionẽ debiti.ſe⸗ cus in alia ſeruitute q̃ nõ impedit. Aduerte tñ g· k erroꝛ ipediat mrimoniñũ nõ tñ obligat ad culpã ↄtrahentes qui errant:nec ẽt ſcienter ʒ⸗ hentes cũ ſcruis ſolũmõ peccat et credo moꝛ⸗ talit᷑ ſeruus vel ancilla ꝗ ſtieni Zhit cũ libera. ignoꝛãte eũ ſeruũ vel ancillã.qꝛvidet᷑ eis qᷓ;tũ in ipſo eſt dolũ et in re notabili inferre et mul to magis peccãt moꝛtali᷑ſi cõmiſcent᷑cũ eis lʒ non peccẽt ipfi liberi exiſtentes in bona fidc.
Impedimentum e⸗ tů.ſ.caſti tatꝭ Wñ nõ ꝙoẽ votũ eaſtitari emiſſũ obligat ad id qð eſt ʒ vnũ qð eſt de eſſentia mimonij vt.ð.patuit. kt ideo ipſũ mimoniũ impedit: et ſi fit tale votů ſolẽne: talit᷑ impedit ꝙ nõ tenet

matrimoniũ poſt ↄtractũ ſed eſt nullã. Sivo nõ fit ſolẽne ſcd ſotů fimplex ĩpedit qdẽ.ſed tñ poſt ↄtractũ tʒ. vt nð.in. c.rurſuſ.c.ↄfuluit.⁊.c. inſinuante.g cle. xel vouẽ. xxir. cã ꝑtotũ nec cu res de opimone Mugo. quã dicit Ber.in. d.c. rurſus tutioꝛẽ.qꝛ nõ eſt verũ. ꝙ vtrũq; votũ equaliter obliget quo ad deuʒ. tñ ecckia noluit ſtatuere vt matrimoniũ poſt ↄtractũ ñ teneat niſi ſolũ poſt votũ ſolẽne· vt pʒ p.c. vnicum. de voto.li.vi.⁊ eſt cõis opi.taʒ canoniſtarũ. xx vij q.i.⁊ qui cle. vel vouen. qᷓ; Theolo.in.iiij. di. xxx viij Quid aũt ſit votum ſimplex vel ſolẽne vide.j.votum.i.ᷓ.viij. ¶ Mtrũ cõtrahens poſt votů fimplex peccet moꝛtaliter.. ᷣm Waſp.Lal. in.d.c.rurſus.ꝙ aut qñ ↄtrahit hʒ aĩum conſũmandi matrimo niũ:⁊ ſic peccat moꝛtaliter qꝛ facit ↄtra votum xx vij. q.i.in multis.c Aut nõ habuit aĩum cõ⸗ ſÿmandi ſed religionẽ intrandi ante conſũma tionem⁊ ſic nõ peccauit moꝛtaliter cõtrahen⸗ do.qʒ in nullo facit cõtra votũ:⁊ ſic concoꝛda opi.contrarias. ¶ Sed pone ꝙ hñs votů ſimplex caſtitati cõ⸗ frahat. nunqd poterit conſũmare fine peccato moꝛtali.h.ꝙ ſi cõtraxit aĩonõ cõfũmandi ſed intrandi religionẽ.ſed poſtqᷓ; ↄtrarit mutatꝓ poſitũ ⁊ alter exigit debitũ ꝙ reddẽdo nõ pec⸗ cat moꝛtaliter: q⁊ ad hoc tenet᷑ nec mutandoꝓ poſitũ peccat moꝛtaliter. qꝛ nõ erat ilud ꝓpo ſitũ infirmatũ ſub voto.⁊ ſic poterit eſſe ꝙ p votũ ſimplex caſtitatis ꝗs ↄtrahat mfimòniũ ⁊pſũmat ſine pctõ moꝛtali.ſecus ſi feciſſct vo tũ religionis.qꝛ lʒ poſſit ↄtrahere fine moꝛtali cũ ꝓpoſito nõ ↄſũmandi nõ tñj poterit ↄfũma re ſine moꝛtali pctõ.qꝛ añ ↄſũmatiõʒ põt illud implere.ſed nõ ſic in pꝛefato caſu: qꝛin religio⸗ ne talis tenet᷑ intrare.⁊ nõ intrans tenet᷑ red⸗
dere exactus.nec ob.c.virgines.xx vij. di.qꝛ in⸗
telligit᷑ de ↄiungente ſe ẽarnali aĩo poſt votũ. Aduerte hic:⁊ in. ᷓ.pᷣcedenti.q ſi talis ↄtrahẽ do cũ intentione intrãdi religionẽ.ſivideret ꝙ
ula cũ ꝗᷓ ↄtrahit notabilit lede.puta qꝛ cũ ma
ioꝛi difficultate iueniet aliũ virũ nõ credo eua
dere moꝛtalc:niſi intenderet ei ſatiſfacere ⁊ oĩ⸗
no teneret᷑ ei ſatiſfacere de dãno.
¶ Mtrũ talis g ↄtraxit poſt votů fimpler caſti
ratis poſſir ſitr erigere ſine moꝛtali pœtõ ſ.gl. in.c. agatoſa. xx vij. q.ij. ⁊ in. c. qdã.⁊ in.c.placet de cõuer.cõiug.tʒ ꝙ nõ.ſed gio.in.c.ſi qs votů xx vij. q.i.recitat quoſdã tenere ꝙ ſolũ pꝛima vice peccat moꝛtalii.ſcd nõ poſtea: qꝛ ꝑ mfimo
niũ ſequẽs votum extinguitur.vt no. in.c. de viduis.el.ij.⁊ ſequit᷑ Ho.i.d.c.rurſus.⁊ cõiter doc. Et hãc opi.dicit Car.in.d.c.rurſuſ verioꝛẽ de iure. ᷓʒ Jo.an.⁊ cõiter ſcquẽteſi.d.c.rurſuſ dicũt pꝛim opinionẽ tutioꝛẽ quã theo.iniiij vi.xxx viij. cõiter ſcquunt᷑. poſſꝭ tñ pᷣdicta diuer ſitas reduci ad ↄcoꝛdiã. vʒ vt pꝛima opi. hẽat locũ qñ qs ſi nõ peteret redderet ſe nimis one⸗ roſũ alteri ꝑti.marie ſi ille ꝗ fecit votů ſit vir. qꝛ ſic petẽdo ꝑpꝑ iſtũ reſpectũñ peccaret. ⁊ ſcõa opinio loquat ⁊ intelligat qñ qs ſolũ petit ad ſatiſfaciendũ ſuo appetitui vł ſic nõ poſſit pe tere ſine pctõ moꝛtali Si gs tñj vellet fimplicii tenere ꝙ poſt ↄſũmatũ matrimoniũ nõ peccet erigendo ẽt ad ſatiſfaciẽdũ ſibi. noli eü ↄdẽna re de moꝛtali. qꝛ de iure nõ videt᷑ minꝰ vera qᷓ ſcðᷣa.lʒ ſit tutius nõ exigere ſi põt.ꝙ ſihõ põt abſtinere ab exigẽdo petat diſpẽſatiõʒ ab cp̃o vt poſſit exigere.⁊ ꝙ epᷣs er cã poſſit diſpẽſare in B caſu tenẽt cõiter modernioꝛes in.d.c.rur⸗ ſus.⁊ cã legitima diſpẽſandi eſt tale ꝑiculũ. qꝛ difficile eſt vt in medijs vndis gs ſiti laboꝛet. Mã ⁊ eps diſpenſat ꝓpter piculũ foꝛnicatõis vt poſt votů fimplex caſtitatis quis ↄtrahat. vt in.c.veniens. qui cle. vel vo· Itẽ cũ inceſtuo ſo vt not.glo.in ſum.xxxiij.q.ij..de penitenti bus.ergo ⁊ in iſto caſu. accipẽ· R. m Mugo.⁊ Archi. xxx.q.i.de eo.⁊ rxxiij.q.ij. antiqui.ꝙ nõqꝛ votũ nõ crat abla⸗ tũ.ſed executio voti.de cõuer.coniu.c.quidam Et idem dicit Archi.de vxoꝛe que ad pꝛcceptũ viri fregit vota abſtinentie.⁊ huiuſmodi. ſed tu dic. vt.j.votum.i.ᷓ.xiij.
¶ Ged pone ꝙ ambo qui fecerant votũ caſti
taris ſimpler ↄtrahant ſimul. nungd tʒ matri⸗ moniũ.k Jo.xx vij. q.i.in.c. ſi quis votũ qð tʒ: ſed neuter pᷣoterit exigere.⁊ hoc eſt veriꝰ Pa. NVo dicit in.c.tua nos. de iureiur. ꝙ ſi ſuſpitio eſt de incõuenientia ꝙ ep̃s ex officio reintegra bit vt vterqʒ poſſit exigere.vt nõ.glo. in.c.no⸗ ſce.xxx.q.i.et in.c.quod de patri.xxxiij.q.vi fed ſi ſine diſpenſatione ↄiungentur.tenet Inno. in.c.dudum.de conuer.coniug. ꝙ pꝛoles non erit legitima:q non eſt amplius matrimoniũ quo ad exercitiũ carnis. Idem tenet glo lrxxi.
di.c miniſtri Idẽ dic ſi poſt contractuʒ ambo
fecerunt votů caſtitatis.vt no. Pa in.c.cariſ ſimus.de conuer.coniuga.
¶ Quid de illo ꝗ poſt votũ ſimpler inrauit ali 5
cui de cã accipieñ.K.agat penitentiã de inra
¶Mrſũſupꝛadietus moꝛtua vroꝛe poſſi aiã n
tinn
int ul inm niſp urö iſtinn ſinpon lpoc jurgu
ildeiger
wrmuin üchön vnuusm iusijdi me BoMchvi uydẽti yld
in hin nslncnſn
cſni hronin
idrinan ugnne itflun
— — 5
ini llinaur Rinxj Mnde icd Sngn annair inii

mentoqꝛ nõ valet.c.xurſus. qcle. vel voj Silr nõtʒ votũ ſimplex pꝰ iuramenrũ pᷣſtitũ de ʒ⸗ hẽdo m Mo.⁊ Bof.niſi ſit de religiõe intrã d. qꝛ põt intrare religionẽ.c.cõᷣmiſſũ.de ſpon. ¶ Mtrũ hñs votũ caſtitatis querẽs an tencat matrimoniũ ſi Zhat ſit ei reſpondendũ: kK. qui⸗ dã vicunt ꝙ nõð. qꝛ ſi dicar ꝙ ſic: dabit ei cãm peccandi. ſi dixerit ꝙ nõ mentiet. Alij aũt di⸗ cunt ꝙ põt reſpondere ꝙ tenebit.qꝛ ⁊ papa h facit.&go Vo credo ꝙ põt rñdere ꝙ tenebit. dũmoõ taliter grauet factũ ꝙ nõ ſit imputãdũ rñdenti. ſed ei gex bono malũ accipit. ſi poſtca contrahat:maxime qñ videt ꝙ votũ nõ ſeruat qnõ video quõ nõ poſſim dicere facere volẽ⸗ ti oĩno maius malũ ꝙ potius illo dimiſſo faci at minus.xiij. di nerui.cum ſimilibus.
Impedimentum
nitas que eſt vinculũ ꝑſonaꝝ ab eodem ſtipite ʒſcendẽtiã vł deſcendẽtiũ qarnali Ppagatõne 5crũ ʒ Mo. in ſũma.co.ti Mec ↄſanguinitas
vi.dr cõ
hʒ tres lineas fᷣm cõiter doc.vna aſcendẽtiuni
altera deſccndẽtiũ:tertia collateraliũ N pꝛima gſq; trahit oꝛiginẽ ſiẽ pf: ⁊ auus: ꝓauꝰ:attanꝰ
⁊c⁊ idẽ dic ðᷣ matrc. auia ⁊c̃ In ſcða ppetuat᷑
mẽoꝛia ⁊ genꝰ. vt ẽ filiꝰ:nepos:ꝓnepos:abne⸗ pos:⁊ ſic fitr. filia:nepti ⁊c̃ Tertia reſ picit iloſ
nec ipfia nobis: nec nos ab ipſis traximꝰ oꝛi ginẽ:tñ ab codẽ ſanguine ſũt Fn vt duo ũt̃.⁊
fres ⁊ coxꝝ filij ꝗ patrueleſdicũt᷑. ⁊ filij pᷣfatoꝝ xidẽ ĩ femis. hecꝓbant᷑.xxxv.q.iiij.c.i.⁊ ꝑ totũ ff. de gra.i.⁊.l.iur. ↄſultꝭ Mʒ ẽt bec cõſ angui niras gradũ qui deſcribit᷑ ſic· Sꝛadꝰ eſt habi⸗ tudo diſtantiũ pſonaꝝ:qᷓ̃ cognoſcit᷑ quotta ge⸗ nerationis diſtantia due ꝑſone diſtãt inter ſe ⁊ᷣcolligit᷑ in.c. ris.⁊.c. qð dilectio. de conſan. ⁊ affi. ꝛo cuius intelligentia nõ.iiij. regulas. ꝛima ꝙ alit cõputa gradꝰ collatcraliũ in li nea de iure canonicoMiter ð iure ciuiluMã duo fres ſiue fÿ ⁊ ſoꝛoꝛ faciũtvnũ hdũcũ pre ⁊ mre de iurc canonico.ſed de uure ciuili faciunt dnos. ⁊ iò ĩ mimonio attẽdimꝰ ad ins cano⸗ nicũRõ huiꝰ diuerſitatis reddit.xxxv.q.v.in ad ſedẽ. ⁊ ibi vide Scða regula g. ꝑſona ad dita ꝑfonc ſi carnis Ppagationẽ ĩ ſinea aſcẽdẽ ů vł deſcendẽtiũ addit gradũ dẽpto ſtipite ꝗ iõ demit. qꝛ filiꝰ eſt de ſanguie pris ⁊ mis vñ
n ſit deſcẽſus ꝑ duos ꝗdꝰ:ſʒ t̃ ꝑ vnũ de pre ad filiũ: vłecõuerſo. Rõ qꝛ ſẽ vn ñ numerꝰ ſed pᷣncipiũ numeri.ſic ſi qs vult faccre feneſtrã regrũt neceſfario due colũne.ſed
ſangui⸗
132 ſialiꝗ vult addere fufficit vna ſola. ſc in ꝓpo ſito. Tertia regulaẽ ꝙĩlinea tranſuerſali toto Sdu ꝑſone deſcẽdẽtes a ſtipite diſtãt ini ſe qͥt⸗ to diſtãt a ſtipite. vñ nepos ex vno filio.⁊ ꝓne pos ex altero filio diſtãt a ſe ĩ ſcðᷣo ꝗ̃du ex vna ꝑre.⁊ ĩ tertio du ex altera Rr Auarta regula E ꝙ qñ ꝑſone diltãt incqᷓli a ſtipite dʒ rõputa riłʒ Sdũ magiremorũ a ſtipite. vt quãtũ ile re motioꝛ diſtat a ſtipite t̃ intell igant᷑ ini ſe di⸗ ſtare vr.c. vl. de ↄlan.⁊ affi. Et ſiↄſuetudo cẽt in pria ꝙ cõputatò incipet a Ppingoꝛi illa eẽt ſeruãda ꝑꝑ ſcãdalũ.vt in.c.qð dilectio.de ↄſã. ⁊affi Qð credoveꝝ in 5ᷣhẽdo.ſed in ʒcto tenc vt diri a remotioꝛi. dʒ fieri niſi Fm.j. dicam in impedimento.xvij. ¶Sʒ qͥro vſq; ad quẽ zdũ ↄſ anguitat/ĩpedit᷑ mfimoniũ:ſe. ꝙ de dietamine legis nature ĩpe dit mimoniũ kilij cũ mie ⁊ filie cũ pre; Beñ. ij. cliquet hõ pfem ⁊ matrẽ ⁊ adperebit vxoꝛi ſed magis eſt ʒ ius naturalc ꝙ filiꝰ habeat ma trẽ in tali turpitudine vt ſubiectã.⁊ ꝓpterca pbus. vii· de gialibus narrat de cameio gcum cooꝑuiſſet mf̃em poſt cognoſcẽs interfecit in⸗ geniatoꝛẽ Gilr de equo ꝗ cũ ↄcubuiſſʒ cũ mre cooperta.diſcoptã cognoſcẽs ꝓpiecit ſ e de alto ⁊ interfecit ſe. Et dictamine legis diuine ꝓhi bent᷑ mimonialit copulari Manguinci inpmo gradu ⁊ ſcðo in lincg cquali ↄſanguinitatis ⁊ affinitatis:vt pʒ Acui.xviij. Er ſtaturo legice⸗ cieſiaſtice ꝓhibet᷑ matrimomũ vſ qʒ ad quartũ gradũ inciuſiue.c.nõ dʒ. de ↄſan.⁊ affi. Pec ex
Ricar.in.iiii. di. x· Wñ Zhetes infra tales Fr an
dus nulla longinquitate annoꝝ defendun
ſint inceſtuoſi.d.c.nõ dʒ Quidã hãc ꝓhibitio nẽ vſq; ad quartũ gradi dicunt ver in colla⸗ teralibns.ſ ed in deſcendentibꝰ tenent ꝙeſt ꝑ⸗ perua ꝓhibitio. Rõ qꝛ maioꝛ reuerẽtia debẽ parentibꝰ remotis q;; ꝓpinqʒ ⁊ huiꝰ opiniõiſ eſt Ri. vbi. ðc. Hu. Mo. ⁊ Aco. in.l.ncmini C. de nup⸗ Sed ego credo cũ Bofꝙ nõ ſit ꝓ⸗ hibitio ẽt in talibus niſivf q; ad quartũ gradßj qꝛ cũ. d.c.nõ dʒ. loquat᷑ indiſtincte de ↄſangui nurarc: nec nos diſtingucre debemus.
¶ Duid ſi vuo ʒᷣhant ſil quoꝝ vn diſtata ſli⸗ pilc quinto gradu vel ſexto. aiter pꝛimo vel ſe cũdo. K. ꝙ mfimoniũ tenet⁊ qᷓ;uis Mo. dicat verů ſi alter ſit in ſcᷣo v tertio. ſed nõ j fit in pꝛmo.qꝛ vna caro cenſet᷑ cũ ſtipite.tñ k nõ te⸗ neohec alius doctoꝛ tenet ⁊ ið tene ꝙ tenct nrrmoniũ. vtẽt tenet Dir. Er q̃ ↄclude ꝙ im⸗ petrãs diſpẽſationẽ a papa vt poffit Zhcre in

.
tertio vel quarto gradu ↄfanguinitatis.qᷓ;uis exalio laterc ꝑſona cũ qua vult Ihere ſit ĩ ſcdo nipilominꝰ valet diſpenſatio fm Pa. in. c. qð dilectio. de conſan.⁊ affi. qꝛ q;uis biſpenſatio ʒius ſit ſtricte interpꝛetãda.iñ inipꝛetari põt ſᷣm diſpoſitionẽ iuris cõis.qð vult vr cõputa tio fiat a gradu remorioꝛi.⁊ ſic ñ crit ſnbꝛepti⸗ tia talis impetrario:qᷓ;uis nõ ſit cxpꝛeſſũ qꝙ ex alia parte crant in ſcðᷣo gradu diuncti: A foꝛ⸗ tioꝛi poterit cũ talibus diſpenſare ille cui gene raliter ↄceſſa eſt auctoꝛitas diſpenſandi in ter tio vcl quarto gradu.vt pʒ.ð Diſpenſatio.I. ir] Et ſic ↄſuluit Jo.cal.vt recitat. d. Jo. Anto. ð ſctõ geoꝛgio.in.d.c.qð dilectio. Impedimentum x N P 1ii gnatio 7pñalis que quidẽ eſt quedã ꝓximitaſpſonaꝝ pueniens ex ſacfi datione vci ad illud tentiõe Mam ſicut homo per carnalem cognitionem accipit eſſe nature ita in gencratõe accipit cſſe gratie. ⁊ de hoc habetur.xxx.q.i.omnes de co⸗ gnanõe ſpũali.c. vlti Mnde ſi talis cognatio p cedit matrimoniũ non ſolum impedit: ſed di⸗ rimit poſt contractum.xxx.q.i.c.i.⁊ de cogns. ſpiritu.c.veniens] Si Vo ſequitur nõ dirimit fed impedit quo ad actionem debiti carnalis ſi ſine ncreſſitaie contrahit. vt. xxx. qi·adlimina ⁊fcicnter non per erroꝛem.c. ſi vir de cogna · ſpiri.alias uõ fm Tho. in.iiij. di. xlij Bcr. Vo 4 Rodñ.in. d.c. ſi vir. videntur innuere ꝙ ſciẽ
ter ſine neceſſitate contrapens ipſã cognatio⸗
nem ſpiritualem poteſt ctiam exigere. q nullo jure inuenitur pꝛohibitum. hoc idẽ tener Car. ibidem. ſed turius eſt petcre diſpenſationem Fm Manoꝛ in.d.c.ſi vir·⁊ Moſtien. quia glo. rxx.qi.in.c.noſcc.⁊ Jo. an.⁊.d. Anro.in.d.c Ii yir. tenent ꝙ non poteſt exigerc·⁊ cum ipſis te net ſanctus Tho.in iij. di. Tiij. ⁊ poteſt epiſco⸗ pus diſpenſare vt exigat m Me. de pal exa⸗ crus tñ reddere tenctur. ¶ Erx quibus ſacramentis contrahitur cogna tio ſpůalis·K. ꝙ ex tribus ſolũ.ſ.ex baptiſmo:
„
peciimo lʒ impediat contrahendũ: non tñ di⸗ rimit contrattum de cogna.ſpi.c.contracto.⁊
yxx.q.i ſi quis fuiaſtram.⁊eſt clarum ꝑ.c. ꝑca⸗
theciſmũ.de cogna.ſpi·li. vi Et quid ſit cathe⸗ viſmus.vide.ð.catheſmus. 1 Aualter compntanf gradus in coguatiõc
confirmatione:⁊ catheciſmo. vt no.in.iiij. ſen ten. vi.itij.⁊ habetur in.c.qᷓ;uis.de cogna.ſpi. li.vi Attamen cognatio que contrahitur in ca
ſpirituali.&. Ma. in rubꝛica.eo.ti ꝙ non babʒ 2 gradus.ſed habet tres ſpecies Muma dr̃ pa⸗ 1 f ternitas que eſt inter regeneratũ ⁊ regenera⸗ jnc tẽ ſiue regenerans miniſtret ſacim ſiue teneat ad ſacfm etiam ſi tenentes ſint plures. vt in.c.— a q̃;uis.eo.ti.li.vi Scða cſt compaternitas que* eſt inter generantẽ miniſtrantẽ vel tenentem.— ſeu tenentes ad ſacm ⁊ genitoꝛes regenerau unn ⁊ miniſtrans: vel tenentes ſi ſunt ↄiugati ⁊cõ ſũmauerũt matrimoniũ tranſmittunt hanccõ paternitatẽ etiã ad vxoꝛẽ ſiue virũ.ita ep vxoꝛ
cognita vel vir efficit compater geniteꝝ leua
„
mogi iqn timnso nm kic
ti ab altero eoꝝ.eo.ti. Martinus.⁊ li.vi.eo.ti. icon cnec dum.⁊. xxx..iiij.ſi quis·ſecus ſi vxoꝛnõ nn eſſet cognita. xxx.q.iiij. poſt vxoiiſ·Ideo ſucceſ onn ſiue quis poteſt habcre duas cõmatres vxoꝛes f.P Tertia ſpecies dr frarernitas que Zhitur inter triito regencratũ ⁊ filios regencrantis miniſtrantis imnci vei renẽris aq ſacfm xxx. q iij.pictatiũ.⁊ coti· ilusa ex litteris·fiue fint nati ante hanc compaterni Kmmn tatem ſiue poſt. co.ti.c.tua nos. Fitij vo quoꝝ vhal ncutro ad compaternitatẽ eſt ðeuentũ poſſir Innn¶ inter te libcre contrahere.niſi conſuctudo con flunn trariũ haberet que ſcandalũ generaret ʒetum picef tů teneret.vt cõmunius tencat in. c.virũ coli⸗ inom niſi eilet talis conſuctudo de qua.j dicam que ſtim virimit⸗Impedimento.xvij. ibepn ¶ Mtrifilius vroꝛis ex altero viro ſit frater innurh⸗ ſpũalis filn ſpũalis mariti dicte vxoꝛis pnus epeg cognite anteq; tencret vir eius dictũ filiũ. be. Mplenc Pe in c f.de cogna.ſpi.li.vi Picit ꝙ do· An. chinin tenct ꝙ non. qꝛ nõ reperit᷑ expꝛeſiuʒ. Ipſe vo hincn Be. videt tenere contrariũ qð tenendi eſtañ ini factũ:ſed poſt tene opinioncʒ pꝛimã ꝑ rõnem i⸗ de qua in ſcquenti ð. iſi ¶ Mptrũ pater ſpñalis licite poſſit contraben᷑ chu cum ſoꝛoꝛe carnali filij ſpũalis.&. ꝙ ſi. ⁊etiaʒ ilyn cum cius filia ⁊ etiam cum filia ſpůali filij ſuj n carnalis. qꝛ cognatio fpũalis a patre in filiũ ſihu tranſeat non tñ econucrio· Vnde non habet vinn ramos ⁊ cum edictum de matrimonio li ꝓh n¶ bitoꝛum.de ſpon.c.cum apud.xr.qiij. ʒ.ſi gs. ⁊.c. ſe. Idco nõ egredict᷑ ꝑſonas expꝛeſſas que in fũnt ſunt.x. in baptiſmo.⁊ ſimiliter dicas in confirmatione. vt paret in.c.i.eo · ii. viĩꝑ—— totũ titulum decreta ium. eo.ti.⁊ ſunt cõbins. n te. Pꝛime ſunt inter baptigatum? leuantem Secunde inter leuanteʒ ⁊ parentes leuari. Ter üin tie inter bapticatum ⁊ filios leuantis. Duartẽ F inter lenantem ⁊ vroꝛem pꝛius cognitam leu nmn tis. Auinte inter vroꝛẽ pꝛius cogniam leuan⸗ u

*
— —
tis parentes leuati..„ R nungd extende᷑ ad filies illegitimos leuantis ad filiũ lcuatũ.he. a.in. c· martinus eo.ti. ꝙ ſic. ſm cõiter doc.tex. eſt.c.fi. co.ti. xxx. qii.in ſũma.etiam ad ſpurios ¶ Munquid etiam ad filios adoptiuos.K. ꝙ
—
nõ vt tenet glo.in..qð aũt.xxx.q.iij.
Lan extendatur ad foꝛnicarie cognitaʒ ſicut 9
vroꝛem cognitam K. Fm Archi.⁊ Jo.an. ĩ c.i.eo.i.vi.ꝙ nõ.⁊ dicit Pa.in.d.c. Martinuſ ꝙꝙ eſt cõmunis opinio.⁊ ideo eam tene quam etiam tenet Ricar.in.iiij. di. xlij. nec curcs de
opinione contratia.
¶ Queritur an vir ⁊ vxoꝛ in matrimonio con
ſũmato cõmunicent ſibi paſſiones ſpũales:ſiẽ actiones.K. Ma.in.d.c. Martinus.ꝙ nõ. vñ filius ex altero conceptus ſi tcneatur ad bapti ſmũ non efficitur leuans ipſum.niſi ſolum cõ pater illius cuius eſt filius non alterius.quã⸗ nns in matrimomo ſit ei coniunctus.xxx.q.iiij. qui ſpiritualem.in glo.⁊ in.c.i.eo.ti.li.vi. ¶ Mtrum vir ⁊ mulier qui fimul leuauerunt vnum filium poſſint ſimul contrahere.ßE.ſm Inno.ꝙ ſic. ⁊ facit tex. cum glo.xxr.q.iiij c.fi. Et ſic patet ꝙ vir ⁊ vroꝛ ſimul vnñ leuare poſ ſuntlʒ non ſit honeſtum.
io ¶ Mtrũ nõ baptigatus leuans vel baptitans
aliquẽ contrahat hanccognationẽ.he. ſm. Ri. vbið.⁊ Tho.⁊ Me. ꝙ nõ. qꝛ oim cognationuʒ ſpũaliũ que ꝑ ſacf̃m contrahunt᷑ ⁊ oim ſ acfoꝝ
baptiſmnuſeſt fundamentũ vt in.c.i.de pꝛc. nð
bap Blo.tñ in.c.in baptiſmate de ↄſe.di.iiij. tʒ ꝙ ſuſcipiens nõ efficiat᷑ cõpater.fit tñ ba⸗ pricans qᷓ;us nõ ſit baptigatus. Er placet mi⸗ hilq cũ nõ poſſit dici quin ſit pr̃ lius quẽ ba ptigauit. ergo erit cõpater:ſecus in ſuſcipiente qerquo nõ pðt eſſe pater ſuſcepti.ꝑ.d.c.in ba priſinate. ergo nõ erit compater. Secus in co⸗ gnatione ſpũali paſſiua. Vᷣm glo.in.c.i.xxx.q.i. q ſi quis tenet filium nõ baptigati vel tenens filiũ alicuius baprigati efficitur compater pf̃iſ fulij leuati ⁊ alterius comugis illius xp̃iani: lʒ non ſit baprigataſcõcoꝛ. Alber. Item dic ꝙ ba pticatus lʒ non coͤnfirmatus tenens in confir⸗ mꝗtione non contrahit compaternitatem.vt
ð. Confirmatio..xi.
¶ Ptrũ nõ rangens ſed ſimulans ſe tangcre ⁊reſpondẽs cũ alijs patrinis efficiat᷑ cõpater K. ꝙ nõ niſi tangat: vel tenendo dũ bapticat. vel leuando de ſacro fonte: vel tenendo ad cõ⸗ firmationẽ. hoc ſequit᷑ Jo. an. in regula. qui
240 aliũ. de re. iur.li. vi.facit.e.ðᷣe his.⁊.¶.ad limina rxx.q.i.⁊ Archi in.c.i.co.ti..vi.allegat.c.pꝛi⸗ můũ ⁊.c.omnes.xxx.q.i.
¶ Quid ſi teneat ⁊ nõ reſpondet per hoc intẽ/ iꝛ
dẽs non effici compater Reſpon. ſin Rodo. ꝙ nihilominus eficitur: quia reſpõſio non eſt de ſubſtantia. ſeci tactus ſeu tentio vel leuatio. Et qᷓ;uis aliqui teneant ꝙ neccſſario requirun tur verba.alij ꝙ ſaltem ſigna ꝓ verbis vt rect tat Be.in. c.ne dum codem.titu. li.vi.tu tamẽ tene ꝙ tactus ⁊ leuatio ſũt latis ſigna equipol lentia ꝓ verbis.
¶ Quid ſi nõ tangit puerum ſed linteum ſolũ in quo puer eſt inuolutus K. Archi.in.c.qᷓ;ᷓuiſ de cogna.ſpi·li.vi.ꝙ nihilominus cõtrahiur compaternitas ᷣm Mugo. Idem tʒ Jo.an. ⁊ no. Archi.xxx.q.iiij.c. fi. ⁊ ſatis videtur facere tex. in. d.c.q;uis in verbo acceſſerit. Pe.de pal. videt᷑ tenere ꝙ requiratur tactus.
CPtrũ iſta cõpaternitas poſſit ᷣhi x ꝓcura i
toꝛẽ. Marſiius ⁊ Car.vt recitat Pa.in.c.ve⸗ niens.eo.ti. tenẽt ꝙ ſic. Jo. an. ⁊ Nrchi. vbi.ð. tenẽt ꝙ nõ· Sʒ mihi pſacet opinio Pa vt añ Sctũ mrimoniũ teneat g ibi eſt cognatio ſpũa lis poſt ↄctũ tenẽda eſt alia opinio.ſ.ꝙ nõ ʒha tur Et idẽ dic in vniuerſitate an poſſit ↄtrahe re filr hãc cognationẽ ꝑꝓcurgtoꝛẽ ꝙ añ factũ ſic vt ſinguli de vniuerſitate ſint cõpatresꝰqꝛ diſpoſitio ↄcepta in vniuerſitate reſoluit᷑ vt cõ cernat ſingulos de ipſa ſi aetus nõ cadi invni uerfirate vt res nõ pcreat.facit tex in.c.ſi fnĩa de ſen. excõ.li. vi.⁊ glo.in.c.romana.in. I.in vni uerſitatẽ.de ſen. excõ.li.vi.ſed poſt factuʒ tenc eũ Icde.cõſilio. xv.ꝙ nõ põt cõtrahi.qꝛ nõ hʒ aĩam ⁊ nõ eſt baptigata.
„
—
5
—
—
¶ Sed nũgd ꝓcuratoꝛ erit ipſe cõpater inca⸗ i;
ſu quo nõ poſſit ↄtrahi pꝓcuratoꝛẽ. Jo. an. vbi. ð. ʒ ꝙ fic. q lʒ nõ intenderet ohligart tñ q re interuenit. ⁊ iõ ẽt extraqð agit᷑ naſcitur obligatio. vt.ſi is qui. in fi.f. cõmoſ Gd ʒriũ tenet Fede ↄſilio. xv.⁊ eã vcrioꝛẽ credit Ma. in. d.c. veniẽs facit qð nõ. Me. de anch. qui di cit ꝙ tenes filium alterius quẽ credebat filiuʒ vnius cũ quo intendebat cõpaternitatẽ cõtra here nõ cõ̃trahit compaternitatem cum nõ ſit filius illius: Et ideo dic ante contractũ veruʒ quod dicit Jo.an.⁊ poſt contractum verã opi nionem Fede.
cõpater. K. olim fuit dubiũ. hodie claruʒ. inc. i.co.tili.v Vnde quicunq; baptigat: ſiue in
¶ Prrum bapticans vel confirmans effieiat᷑ is

P———
compaternitatẽ ſiue non· dũmodo baptitat e
% ℳ„
neceſſitate ſiue habeat voluntatẽ eðtrahendi
ficit cõpater:ſiue ſit maſculus vel femia. Mec ob.l.conſenſu.⁊.I.in oĩbus negocijs. ff. de acti. ⁊ ob. qꝛ habent veritatẽ qñ nihil volũtarie fit ſed hic lʒ nollit eſſe compater: tñ vult baptiga⸗
re vel tenere ⁊ ideo contrahitur.facit. d.i.ſi is ꝗ
in fi. qꝛ qui vult pꝛincipale neceſſario vult ⁊ ac
ceſſoꝛiũ. Mecob. qð dictũ eſt de ꝓcuratoꝛe m opi. Fede.qꝛ ꝓcuratoꝛ non tenet noie ſuo ideo
non valet nec pꝛincipale nec acceſſoꝛium.
7 MPtrum ſpůales filij poſſint inter ſe contra
here.&.qꝙ ſic. ⁊ ẽt cum adoptiuis. vt nõ · in.c. vnco.de cog.le.
16 ¶ Mtrů pater poſſit tenere filium illius quite nuit ſuũ.. Pa.iu.c.ſuper.eo.ti.ꝙ ſic. qꝛ nõ eſt
pꝛohibitum.
—
Ptrũ eß̃s poſſit diſpenſare vt ſint plures
reneant ad baptiſmũ vel confirmationẽ.h.ꝙ ſic hm dñicũ de ſctõ Weoꝛgio.in.d.c.quãuis.
10 ¶ Sed nunquid peccent plures tenentes.puta
duo vcl tres ſine ep̃i diſpenſatiõe:&. ſi ßᷣm mo rem patrie cõiter tenent vident᷑ excuſaria pec cato ᷣm Jo.an.⁊ Archi.in. d.c.quãuis.
ꝛi ¶ Quid de baprigato in domo ꝑ neceſſitatem vel alio reſpectu.⁊ poſtea in eccleſia ſolenniter
kK. Tancre.tenet vt recitat glo.l viij. di.c. pꝛe⸗ fppteri. q ſi quis mils baptigaret᷑.miles ſuſci pit ſact᷑m.aliter non flEret iniuria ſacfo de cõ
ſe. di.iiij. oſtendit.hoc idem videtur tenere glo.
in.c. ij. de apoſta. Ged tu tene cũ glo. in. d.c.pᷣ⸗ ſyteri.ꝙ non eſt verũ.q nõ impꝛimit᷑ nouus
characteri Et ſic tenendo conclude ꝙ ſolũ com
paternitas ↄtrahetur ꝑ ilos qni tenuerunt in domo ⁊ non ꝑ alios qui tenucrũt in eceleſia:ni ſi foꝛte illa que contrahitur ꝑ catheciſmũ ſi in
domo non fuit cathetigatus. ſed hec vt dixi ñ
durimit matrimoniũ poſt contractã.
— octauũ di Impedimentum sn ĩio legalis que eſt ꝓpinquitas perſonarum ex adoptiõe ꝓucmens.
„
1 ¶Quot ſunt eius ſ pẽs ſe.tres/Dna eſt quaſi
deſcendentiũ.que eſt inter adoptantẽ ⁊ filiaʒ adoptatam vt in.c.vnico. de cogna.le; Secũda ſpẽs eſt quaſi collateraliũ que eſt inter liberos naturales adoptantis qui ſunt in eius ptãte.⁊ ad optatũ.l.qui in adoptionẽ.ff. de adop/ Iteʒ inter duos filios:filioꝝ adoptiuoꝝ.inteilige ſi ſunt eoꝝ patres arrogati: als non ᷓᷣm glo.in d.c.vnico. inſti.de nup.ð.ſpẽs aũt Tertia ſpẽs
eſt quaſi affinitas que eſt inter adoptatum
f vroꝛẽ adoptantis ⁊ econuerſo inter vxoꝛẽ ad.
optari ⁊ adoptantẽ.ſed non inter patrẽ ⁊ ado ptantẽ ⁊ matrẽ adoptati:m Tho.⁊ Pe. ¶MPtrũ hec cognatio legalis impcdiat matri⸗ moniũ Shendũ ⁊ dirimat ʒctũ.&. ᷣm Hugo. 4 Ricar.i.iiij. di.xlij. Jo.de ligna.⁊ glo.⁊ Pa. in.c.vnico. de cogna.ſe.ꝙ ſic. qꝛ dicit adoptiõe durante nuptie nõ pñt inter cos conſiſtere. ad ideʒ in.c.i.⁊ in.c.ꝑ adoptionẽ.xxx.q.iij Zo.an. ⁊ Specu.tenent ꝙ non dirimat: lʒ inipediat. Aduerte tñ ꝙ pꝛima ſpẽs ⁊ tertia ſemper im pediunt.ſed ſcðᷣa nõ:niſi ad tps id eſt qᷓ;diu ſůt
in eiuſdem patris ptãte. ſed ea ſoluta vel moꝛ te vcl emancipatione filij adoptiui vel natura
lis vcl alio modo quo adoptio habet ſolui nò pꝛeſtat mpedimentũ. hoc pʒ inſti. de nup.i. ij· ⁊.iij.⁊ co.ti.c.vnico.⁊.xxx.q.iij. ita diligere debet homo.
¶ Mtrũ cognatio legalis tranſeat ad nepoteʒ ſ.filiũ filij adoptiui.&.ꝙ ſic. nec tñ hec cogna⸗ tio habet graduſ: qꝛ in eodem gradu attinet pr filio ⁊ nepoti.
whmrn ſiicialun
¶ Mtrũ filius qui nõ tranſit in ptãtem patris 4jmtei
adoptantis poſſit contrahere cũ filia naturali adoptantis que eſt in eius ptãte. vl econuerſo ke. Mug. xxx.q.iij. in pꝛin. Mo.⁊ Inno.tenent ꝙ ſic. ſcd ſm Ma.in. d.c.vnico.⁊ glo. in. d.qiij. qð aũt.⁊ cõiter doc.tenent ꝙ lʒ non tranſeant in ptãtem adoptantis.itñ impedit᷑ ne cõtrahe⸗ re poſſit cũ naturali.qꝛ ꝑ adoptionẽ acquirunt᷑ quedã iura que ꝑ emancipationẽ diſſolunnt.. pe.C.de adop.⁊ ius canonicũ indiſtiucte tenet ⁊ loquit᷑ de adptato nõ de arrogato. deo idꝰ ius.⁊ ſic pʒ ꝙetiã filius illegitimus qui nõ eſt
in ptãte patris non poteſt contrahere cum fi⸗
lia adoptiua patris.
imim ni vuulmniq
juodiberit
in piq
¶ Mtrũ filius naturalis arrogantis poſſit con 5 Mlag
trahere ců filia filie adoptiue.h. ꝙ ſic qꝛ um mulier neminẽ habeat in ſua ptãte eius filia
non poteſt tranfire in prãtem arrogatoꝛismã tris.⁊ ideo nulla cognatio ineſt inter eos. f. de
adop.l.ſi pater/ Secus eẽt in filia filij arroga⸗ ti que in cius ptãte erat qñ fuit arrogalus qꝛ contrahere non poſſet cum ea fm Mo. ¶ Wrꝝ filij adoptiui poſlint ʒherẽ interſe.&. ꝙ ſic:ſicut nõ. Pngo. xxr. qi ita diigere ſed Po. non admittit in arrogatis q;diu ſunt in
ptãte adoptantis. ſed in adoptiuis ſic. ix. dñ cri
Impedimentum nn⸗

quedi lunt crimina que impediũt matrimo⸗ num cõtrahendũ de rigoꝛe iuris ſed non diri mũt cõtractum. Et ſex. no.in gl.c· ꝗ pꝛeſ byte⸗ ri.de pe.⁊ re.⁊ in gl.xxxiij.q.ij. i.ð. de peniten⸗ tibus. Mꝛimum eſt inceſtus de quo dic. vt. ð. Inceſtus. Secũdum vxoꝛicidium. Tertiuʒ ra ptus ſponſe alterius: Quartũ leuatio pꝛopꝛij filij malitioſe facta de ſacro fonte. Quintum pꝛeſbytericidiũ. Sextũ acceptio monialis in vxoꝛem. Septimũ de ſolẽniter penitentibus: ſed tñ ep̃s poſſet diſpenſare rõne iuuentutis. rxxiij.q.ij. antig Sed tu dic ꝙ ſufficit licentia
ꝓpꝛij ſacerdotis:imo de cõſuetudine nõ ᷣnat̃
iſte rigoꝛ vt perat diſpẽſatio ᷣm Kay.⁊ Ro⸗ doñ. Dñ Jo.i.c.i adoloſcẽtia. xxxiij. q.ij. tenet ꝙ iuuenis inceſtuoſus ſine difpẽſatione põt 5 here:ſed nõ ſenex:⁊ tutius tñ eſt petere viſpen
ſationẽ quãuis ctiam non eſſet condemnan ⸗
dus ſi non peteret. de quo dic vt.ð. Inceſtus. ¶Que ſunt crimina que impediunt Shendũ:
⁊ dirimũt cõtractũ. N. ꝙ ſunt duoſſpꝛimum.
ců quis viuẽte vroꝛeꝓpꝛia contrarit ꝑ verba de pñti cũ alia:vel cconuerſo vxoꝛ ců aio vł fi dẽ de Zhendo dedit:⁊ ad qðlibet iftoꝝ ſecutũ ſit adulterium.vt in.c.fi. de co qui dirit quam pol. per adul.xxxi.qi.rclatum/ Aduerte ꝙ ad boc qð quodlibet iſtoꝛum ſit impedimentum requiritur. Mꝛimo ꝙ vterq; ſciat ꝙ alter coꝝ habet cõingem:qʒ ſi cũ ignoꝛante aliquis con traheret poſſet eſſe matrimoniuz inter eos pꝰ moꝛtem vxoꝛis pꝛime: vt eſt caſus in.c.i.co.ti. Quoc limitat Ma.ibidem ſi ſuper iducta fu⸗ it ignoꝛãs toto tempoꝛe vite vxoꝛis:⁊ dicitur
ignoꝛans quãdiu non habuit certitudinemv
pꝛobabilem opinionem.vt in.c.i.inquiſitioni. de ſen. excõ. als ſi certioꝛata de vita pꝛimevro ris ꝑmitteret ſe cognoſci non poſſet inter eos eſſe matrimonium.d.c.fi. ⁊ ſequuntur cõmuni ter doc. ⁊ idẽ dic per oĩa quãdo data fide ſegẽ parificant᷑.d.c.fi Gecũdo requi ritur ꝙ ſit fides data de ea accipienda vel eaʒ de facto acceperit in vxoꝛem:quia ſi fides da⸗ ta non fuiſſet de ca accipienda in vxroꝛem non eſſet impedimẽtum/ Et aduerte ꝙ aliqui vo⸗ lunt. vt ponit Kic. in. iiij. di. xxxv.ꝙʒ ſi folũ nu de pꝛomifit ꝙ non erit impedimẽtum: ſed oʒ ſit fides data vcl iuramentum interpoſitũ: ſj magis credo ꝙ etiamex nuda ꝓmiſſiont oꝛiat᷑ ſtud umpedimẽtum:marxime ante factũer⸗ io requiritur ꝙ poſt matrimoniũ cõtractum
vel fidem datã ſequat᷑ adulteriuʒ qꝛ ſolũ adul teriũ ſine cõtractu vel datiõe fidei nõ inducit ulud ipedimentum.nec ʒctio ſen datio fidei ſi ne adulterio.vt.c.fignificaſti.eo.ti.xxxi.qi.c.i. Quarto requiritur ꝙ matrimonium pꝛimuʒ ciſet validũ: qꝛ ſi pꝛima vxoꝛ nonerat legitima nõ erit ĩpedimentũ:vt in.d.c.ſignificauit.licet dedcrit fidem cũ adulterio: ⁊ ſufficit ꝙ pꝛimũ matrimoniũ ſit cõtractum ꝑverba de pꝛeſenti lʒ nõ fit ↄſummatũ:⁊ etiã ſi eſſet ſepatuʒ quo ad thoꝛum: vt in.c.ſignificauit.⁊.c.ex littera⸗ rum.co.ti. i. ¶Sed quid ſi quis dedit fidem vni mulieri ꝛ viuẽte pꝛopꝛia:ſine copula tñ:⁊ poſtea moꝛtua vxoꝛe accepit tertiã: Et iſta tertia viuente co⸗ nouit illam cui dederat fidem ꝑꝛimo.. ſ̃m o.an.in.c.ſi gs.c.ti. ꝙ nõ poterit moꝛtua ter⸗ tia eã hfe ĩ vxoꝛẽ̃:q ↄſtãte legirimo matrimo nio dedit fidem ⁊ cognouit:nec matrimoniuʒ intermediũ hʒ remouere ĩpedimentum. Facit c.in ſcripturis.viij. q.i.⁊..ſingularia. ff. ſi cer. pei Sed Waſpar calderini tʒcõtrariũ.⁊— tur Ma.in.d.c.ſiquis.qꝛ per ipᷣm vf̃ receſſiſſe a fide illi dara:⁊ per ↄñs nunc repitur ſolũ adul teriũ quod non habet ĩpedire d.c.fignificaſt. ⁊hec tenẽda pꝰ factũ ſed añ illa. Jo.an. ¶ Mtrum ʒhens cũ vna de facto viuente eiꝰ 3 vroꝛc qua moꝛtua Zhit cim tertia licite poſſit ſtare cũ ea.K. ßᷣm glo.qurõ̃iter plʒ doctoꝛibꝰ in.c.i.eo.ti.ꝙ ſic.ſi cũ iſta tertia moꝛtua pꝛima vrxoꝛe cõtraxit anteqᷓ; ↄſentiret tacite vel exp̃ſ ſe cũ illa quũ de facto renebat:qꝛ matrimoniũ nullum erat:lʒ etiã illa eẽt ignoꝛãs viuente b⸗ ma:tñ anteqᷓ; cũ alia cõtrahat compellendus ẽ cũ ea cõtrahere ſi ignoꝛabat eũ hr̃e vxroꝛem: ſed ipſa nõ ⁊ ſi cum pluribus iſcijs Zxcrat lo cus erit gratificationi ᷣm MPo. Pone ꝙ quidam ꝓmittit fidẽ Berte:ꝙ ſi 4 ſibi ↄſentiet poſt moꝛtẽ ſue vroꝛis accipiet in vxoꝛẽ illã quam ſibi cõſanguinea Berte con ⸗ ſulit ꝙ accipiat Bertam.K. ᷣm Aſteñ. ꝙ ſi ta⸗ lis Werta vel ille g pꝛomiſit ꝓbabiliter crede⸗ bat ꝙ cõſuleret de berta.ſic non poterit eẽ ma trimoniũ iter cos qʒ eſſet in fraudem Si rñ g fidẽ dedit aut berta.hoc nõ extimabãt:ſed de alia qͥ ipſi berte eſſet grata ⁊ huiuſmodi.ſic po terit eã Wertã hfe poſt moꝛtem ſue vxoꝛis 5ʒ cõſiliũ eiꝰ ↄſanguince. ¶ Secũdum crimẽ ẽ cuʒ qs machinatus ẽ in moꝛeẽ alicuius vt poſſit in viꝝ vel vxoꝛẽ alteꝝ hfeMꝛo cuiꝰintciligẽtia: aduerte pꝛimo ꝙ ſi E

adulteriũnõ interuenit oʒ ꝙamnbo.vxoꝛa⸗ tus:⁊ illa quã vuit hie ĩ vroꝛẽ fint machinati ĩmoꝛtẽ alterius ⁊ ꝙ moꝛs ſequat᷑ cuʒ effectu. Aliter fi vnꝰ ſolũ machinatus fuiſſet moꝛtem cũeffectu alterius nõ cſſet ipedimẽtum quiĩ il⸗ lñ hie poſſet ꝑpꝑ quẽ hñdum moꝛtẽ alterius ꝓ curauit.vt no· o.an.t ſequit Pa. in.c.ſup B·
eo.ti.ʒ doc.vafie loquani in.c.i· de cõuer. infi de Si vero adulteriũ ĩteruenit ſufficit machi⸗ natio vniꝰtm̃ cũ effectu vt fit iſtud ipedimen⸗ tũ. facit. c.ſi quis viuẽte. xxxi.q.i.⁊ fic intellige d.c.ſuꝑ hoc/ Sed ſi effectus pomicidij non in⸗
reruenit. machinatio ẽt cũ adulterio nõ ĩducit
iſtud ĩpedimẽtũ.vt no⸗Jo· A.in. d.c.ſuꝑ voc⸗
¶Sed pone ꝙ interfecit alteꝝ ſed nõ ea intẽ
tiõe vt alteꝝ hr̃et ĩ cõugẽ ſed ob cãʒ aliaʒ.&.
ꝙ iſtud ipedimẽtũ nõ erit Eᷣm Ber⸗⁊ Mo. i.d.
c.ſup hocædẽ dic vt.. per oĩa.ſi homicidium mandauit vel cõſuluit ⁊ ſecutumẽ.
7 ¶ Quid ſi ratũ habuit.&. ꝙ ſi nõ fir operatus aiigd vt occideret ratihabitio nõ iducit iſtud ipedimẽtũ:fiue ſit factũ homicidiũ noĩe ſuo: ſi
ue nõ:ᷣm gl. in.c.ſi qs viuẽte.xxxi.q.i.⁊ gl. in.c i.de ↄuer.infi. Wicẽ.⁊ Jo. An.⁊ Pa. in·d.c.i. q edictũ de matrimonio ẽꝓhibitoꝛuʒ.c.cum apud.de ſpon.
¶Quid ſi alter eoꝝ ꝗ machinati ſunt fit ifide
is.&.ꝙ nihilominus cõuerſus nõ poterit eã bre: ꝓ qua hñda virũ eius occidit.ar. dc.i.de conuer. infide.
¶ Quidſi hñs vxoꝛẽ cõmittit adulteriũ cum
Berta ⁊ ſibi dicit:ſi nõ haberẽ vroꝛẽ acciꝑem te in vxoꝛẽ:poſtea iterficit vxoꝛẽ:nò ti eoꝓpo
ſito vt bertã accipiat.. Baſpar calde.⁊ reci tat do. An. de ſcõ B coꝛgio.in.d.c.ſuꝑ hoc.ꝙ
porcrit Bertã acciꝑcre in vroꝛẽ:qꝛ nec hic eſt fideidatio ꝑ verba pᷣmiſſa:nec homicidiũ fecit
eo ppoſito:ncc adulteriũ cũ dicta machinatõe
Sed ar.ipm repꝛobat:dicẽdo ꝙ nõð teneret matrimoniũ cũ dicta berta:qꝛ nõ̃ attendit᷑ qñ adulteriũ interuenit:an machinatio interuene rit er ꝓpoſito hñdi eã an nõ. xt iſtud tenc añ
factũ:ſed poſt factũ tenerẽ opionẽ Lalde.que
cſt verioꝛ de iure.
In 3† decimũ Impedimentum eiur õtus diſpitas pinã nullus fidelis ſiue bapti gatus põr ʒhere cũ nõ baptigata ẽt ſi ſit cathe⸗
cumina ncc ſimplr nec ſub ↄditione ↄuertẽdi ad fidẽ:⁊ ſi Shit matrimoniũ nullů eſt. xx viij.
q. ic. caue.⁊.c.cũ nõ oʒ.⁊ ibi nð Mugo.ſponla
lia vero ſub eonditiõe ſi cõuertat bene valem Wñ qᷓ;uis nõ baptigatus crederet oẽs articn⸗ los fidci:tñ matrimoniũ ↄctũ cũ tali a baptiqa to non tenet.vt.d.c.caue. ¶ Wtrũ matrimoniũ poſſit eẽ iter ĩfideles.ſe. ꝙ ſic. vt pʒ in. c.gaudemus. de diuoꝛ.vnde ſii⸗ fideles ↄuertãtur pñt ſtare ĩ matrimonio con
tracto ᷣm ritus eoꝝ niſi fuerit Zctů in gradi⸗
bus diuina lege ꝓhibitis · de quibꝰ hẽs.ð.ipe⸗ dimẽtũ.vi/ Dicit tñ Ne. in. iiij. di· xxxir. ꝙ pof ſet eẽ ꝙ eoꝝ matrimoniũ non eſſet 3 legẽ na⸗ ture neẽc diuinã:⁊ tñ nõ tenerct:puta qꝛeſſetʒ ctũ ʒ eoꝝ ſtatuta ip̃m annullantia: qʒ ſi nihil pñt talia ſtatuta 3 matrimoniũ inquãtum ſa⸗ cramẽtũ eſt:pñt tñ inquãtũ ẽ fedus humanũ ſicut ſolũ eſt in infidelibus:⁊ iõ ſi conuerteren tur taleſ opoꝛteret ꝙ denuo ʒherẽt.qð notaꝓ
limitatõe.d.c.gaudemus. 1 ¶ Mtrũ matrimoniũ ifideliũ excuſct actũ cõ iugalẽ.. ᷣm ſcm̃ Boñ. in. iiij. di. xxxix. ꝙ ſic ᷓ ad culpã ⁊ ↄñter penã ſi affectio libidinoſa hõ interueniat:nõ tñ acquirũt palmã qʒ nulla da tur eis gf̃a ꝑp defectũ fidei.
¶Mptrů ifidciis conuertẽs ſe ad fidem poſſit vxoꝛe dimiſſa aliã fidelẽ accipe.&pa.in. c.q; to de diuoꝛ.qꝙ eo ipſo ꝙ alter ↄngũ non vuit cohabitare fideli cõuerſo.vel ſi vult cohabita ſe non ſine iniuria creatoꝛis vel ſine peccato diſſoluit᷑ matrimoniũ ĩ infidelitate 3ctũ ⁊ põt Zhere cũ alia fideli:nec oʒ iudex ſtatuat tpᷣs: ſʒ
ſufficit clare ꝑpendat ꝙ nõ vult ei cohabitare
ßm Pa.in.c gaudemuſ.de diuoꝛ Si Vovult cohabitare fine eius inductiõe ad malũ vel ſi ne peccato: ſic non põt cũ alia Zhere ĩfideli vi uente:ſed nõ tenerur cohabitare cuʒ ea ſi non vult cõuerti.xxviij. q.ij. ſi infidclis. Mõ. Ric.i
iiij. di. xxrix/ Si tñ anteqᷓ; aliã accipiat ꝑ ver⸗
ba de pñti cõuertat illa qᷓ pꝛius crat obſtinaia
cõ̃iter theo.in. iiij· di. xxxir. ¶ Quid ſi infidelis hẽat plures vxoꝛes..ꝙ
tenet᷑ eã accipe nec aliã poterit ducere: vt no·
iſa cũ qua pꝛimo ʒrir eius erit:⁊ ſiſil duas ac cepiſſet:ſic nulla crit eiꝰ vxoꝛ:niſi vna illaꝝ ha⸗
buiſſet ipedimẽtuʒ quo cã acciꝑe non potuiſſʒ qꝛ tũc alia eſſet eiꝰ vxoꝛ.
¶ Quid de vroꝛeqᷓ repudiata alteri nupfit&
ꝙ vir non poterit ci obijcere foꝛnicationẽ ſed tenet᷑ ſi vult ei cohabitare ſine pcccato ed ac
pere ſi vult vxoꝛẽ hf̃e aut ſaltem contincre.d.
cgaudemus. in gio ¶ Mtrů vir ↄuerſus poſſit ĩtrare religionem
uhhn mmic vdüiy kicdedi dj ꝛncw giüu ices de
ſ ʒiuunonte nripſozti ſpierche vilaun ithyp ſicmẽm jwheco ibnooade ſuiiẽca wiriſine uchſlirn. ns iga uui dolitzu jniniß Mcurdoc.
4 lnißen
ſ
Nngu 3 ul
nijni
mnnur
in
t ph

141 i x volẽte ei cohabitare.&. ꝙ ſic fᷣm Hůg. cari. ⁊ de dic vt.iuramẽtum. v. Mir· — idc i intidelis Si vero puerſionis eins ñt ¶ MDrxꝝ ꝑ copulã ſequentẽ ratificct. Be. ꝙ 3 iij ſpes nõ dʒ intrare ſm jem̃ Tho.in. iij· di. niſiↄſcntiat ĩmatrimonii ʒ pᷣſumat᷑ ↄſenſiſſe trrir. ꝙ ſi nõ eſt ſpes ↄuerſionis põt intrarepᷣ ſinꝰ rectamatſi põt m Pe.in. iij· di rrir. us vroꝛc requiſita de conuerione. Duid ſi metus moꝛtis carceris:⁊ hmoi qui ¶Mtrũ vno coniugũ ad ĩfidelitatem reuerſo pſit cadere in ↄſlãteʒ no inferat ꝑſone que hʒ diſſoluat᷑ matrimoniũ ↄctů ĩter ifideles. K. ꝙ ʒpere ſed eius filijs vel filiabꝰ. k. ꝙ nihilomi⸗ nõ.c. qucſiuit. de diuoꝛ. vnde ter.ĩ.c.q́;to. de di nus reddit matrimoniũ nuilũ ʒ Ricar.vbi.ð uoꝛ dicit ꝙ ſacfm fidei.i.baptiſmꝰ ratum effi Mam idẽ iudiciũ fit de metu quiinfertur per cit coniugij ſacramentum. one pꝛopꝛic cũ coqui infertur perſone filij ⁊ s ¶Quid ii fidelis Zhat ne„rois ⁊ huiuſmodi. ica.e. ꝙꝙ tʒ m mũ Pm còiter Theo.i dr oꝛdi n mpedimentum vs zu ¶Wtꝝ mulier ↄuerſa ad fidẽ gaudeat pꝛiui/ i ꝙ ſi quis poſt ſuſceptionem oꝛdinis ſacriſ. legio dotiũ.in.aſſiduis.C. g po. in pig. ha.. ſacerdoriy diaconi aut fubdiaconi ↄbir matri Pai.c.pe. de diuoꝛ.ꝙ lic. allat multa. mohin dirimi.vt in.c.vnico. de voto.li.vi.⁊ E io ¶ Quẽ dʒ ſequi ꝓles intidelis. K.ſi ẽ adultus excõicatꝰipſo facto. vt in cic.eoſ.de ↄſangui.⁊ ſcqᷓtur quẽ volucrit: ſi aũt minoꝛ cũ ſalus cius affi Si vo ʒhir pꝰ ſuſccptionẽ minoꝝ oꝛdi⸗ depẽdeat a parẽtibus vʒ ſeg fidelẽ vtꝓbatur nů nõ dirimit: ſedĩ officijs nõ miniſtrãt ſi ſůt in.cex lis.de cõucr.infidc. clerici occidẽtales:⁊ bñficia nõ aſſcquunẽ:⁊ iõ
1
vndecimuʒ di oꝛdo ſacer ĩpedit ⁊ dirimit:ñ ſacer folũ ĩpedit. Impedime Nu citur: metus ¶ Sed ꝗd ii ſaccr oꝛdo ſuꝑueniat matrionio ſtů coactionis qð ĩpedit ⁊ dirimit matrimoni iaʒ pᷣcto nůũgd dirimit. K. dicvt.j.matrimoniũ um ex ipſo— locũ.de ſ— a—— iiij. S.viij. cũ ſequentibus.
tñ ꝙ duplex eſt coactio.de qua.in.l.i.ff.qð me Mm* d riij. dr li⸗ 2 bſoutap vim.vtputa.cũ quis capit: 5 mpe. imentum gaminis. ligat.⁊ hec nõ potcadere in cõſenſuʒ ſed bñ in Fcũ quiſ alteri coniugi eſt lgatus. copulã carnalè:vñ in caſu quo copula faceret ¶ Vtrũ alligatꝰalteri per ſpõſalia poſſit cum matrimoniũ ſic coacta copula non facit.ar.j. altcra Zhere.vide ſpõſalia.xx.cũ ſequẽtibꝰ. diſti. pᷣſbyteros.de ſpõ.veniẽs el.ij. xxxi.q.ij. c. ¶ Drx obligatus matrimonialr alteri poſſit i⁊.ij Quedã ẽ coactio cõditionalis.ſ.coactio cũ alia Zherc.h.ꝙ nõ.⁊ is ꝗ noie ſuo nõ iuſſu per metũ. vñ ſi metus ſit iuſtus vt ile qui põt cius in cuius ẽ ptãte:vel noĩe eius quã hʒ in cadere in cõſtũ tem.ſ.mulicrẽ quo ad muliercs ptãtc bina ſpõſalia ↄxcrit:vet binas nuptias q̃s minoꝛ ietus excuſat:vt no.glo.in. d.c.cuʒ fit ifamis ipſo iure.i.i.in fi.ff. de hiſqui nõ.in⸗ locũ vcl virũ quo ad viros.Idco tex.in.c.con fa.⁊ efficit bigamus Fm qð dixi.ð· Bigamia.⁊ ſultationi.de ſpõ.pp hoc dicit metus g poſſit dʒ ieiunare ꝑ.xl.dies in pane ⁊ aqᷓ qð vocãt ca cadere in cõſtãteʒ:lic matrimoniũ rah metu renã.ſ.quadrageſimã ſic dictã:q caret cibis:⁊ ctů ipſo iure ẽ nullũ:vt tʒ glo.in.c.veniens.el.i vij.ſcquentibus annis penitere.c.accepiſti.de
de ſpon.⁊ cõuer doc.ſecꝰ ſi Zhat᷑ cx minoꝛi me ſpon. duoꝛum.
tu:qʒ ſic Sctũ tʒ. ⁊ de hoc vide ⁊ dic vt.jaMetꝰ Htrũ ex diſpenſatione papc poſt matrimo
§. vij. ⁊. viij. niũ ʒctũ poſſit quis alteri nubere.&.ꝙ ſi ma⸗ 1Quid ſi ratificetur ꝑ ſequentẽ ↄſenſum taci trimoniũ nõ eſt ↄſummatũ papa põt diſpen⸗ tũ matrimoniũ metu ʒctũ.h.ꝙ matrimoniũ ſare.vt no.in.c.ex publico.de cõuer.cõiuga.vñ erit veꝝ ſi alter ꝑſeuerat in pꝛiſtino cõſenſu li dicu Mo. vnum mirabilc qð recitat Ma.in. d bero:qꝛlʒ cõſenſus tacitus ꝑ ſe nõ ſuſiciat ad c.ex publico.qꝙ papa ex conſenſu vtriuſq; ſpõ matrimoniũ Zᷣhendũ: ſufficit tñ cum expꝛeſſio ſi poteſt ex ptãte abſoluta diſſolucre matrimo ne exterioꝛi que pꝛcceſſit fm Ricar.in.iiij. di. nium non ↄſummatũ nulla alia ci ſubſiſtente xrir. qð notabis. ſed de prãte oꝛdinata non poteſt ſinc cauſa? ⁊ ¶Quid fi matrimoniũ metuʒctũ ↄfirmet̃ in cum hoc dicto No.trãſeunt cõmunii doc. Si mẽto.K.magis ꝓbabiliter ᷣm Ricar.in. iiij¶ Vo matrimomũ eſt conſummatũ iter fideles
di. xrix. ꝙ non tenet:qꝛ qð nõ ẽ non põt ratifi ſic papa nõ poteſt diſpẽfare q; cũ matrimoniũ E

ↄſũmatů conſiſtat ĩ facto non põt hr̃iʒ ĩfecto xxxij. q.ij.ſi paulus..in bello.ꝗ. facte.jj.de ca⸗ ptiuis. ¶ Dtrum mulier credẽs viꝝ moꝛtuũ poſſit 3 here cũ alio.h.ꝙ ſi veriſilr pꝛeſumit de eius moꝛte ſic Zhere põt Fm aliq̃s.vt no.i.c.qm̃ fre quẽter.vt iite non ↄteſtata.fed tu dic ꝙ oʒ ha⸗ beat certũ nuncium de moꝛte viri de ſpon.in pñtia.de ſccũ.nup.c.vñs.niſi velis dicere ꝙ ſa tis cſt certificata.qũ hʒ violẽtas ſuſpitiòes pꝰ expectationẽ aliqualẽ. Et aduerte ꝙ vnus te⸗ ſtis ſufficit.vt in.d.c.in pñtia. Excuſat᷑ etiam ab adulterio qñ ꝓbabilircr credidit moꝛtuum viꝝ ⁊cũ alio Zxit.xxxiiij.q.i.⁊.ij. cũ per bellicã an aũt poſſu exigere debitũvcl reddere:dic vt ð. ui. Impedimẽto.ð. viij. 2 ¶ Sũid ſi credẽs vroꝛẽ viuere ſuã q̃ tñ moꝛ⸗ ta eſt contrabit cũ alia.&. ꝙ matrimoniuʒ ẽ cxquo non viuit m rodoñ Hugo.tñ.in.d.c. cũ per bellicã. dicit ꝙ ſi credebat hoc ſibi lice⸗ re ẽt viuẽte ſua erit matrimonium.ſi mõ pꝛi⸗ ma moꝛtua ẽ Si vero non credebat licere ſic matrimonium nõ crit qʒ non maritak affectu ſed adulterio ci coniungitur niſi ꝓoſtquã ſcit ꝙ eſt moꝛtua ei coniũgat maritali affcctu ꝑ⸗ ſcucrãte alia parte in effectu maritali als nõ: teſt verius.
* i xiiij. dr honcſtatis iuſticia:qͥ eſtꝓpinquitas ex ſpõſali bus ꝓueniens robur ex iſtõne eccleſie trahẽs ꝑpꝑ eiuſdẽ eccleſie honeſtatẽ · vnde ipedit ⁊ di⸗ rimit tã matrimonia qᷓ; ẽt ſponfal ia ſequẽtia nõ pꝛccedentia.vt ĩ.c.ex ſpõſalibus.de ſpõ.li. iſta publica honeſtas iuſticie cũ ſit qð⸗ dã ſilc affinitati.iõ ĩpedit Pm illos gradus 5ʒ quos affinitas ĩpedit vſq; ad quartũ gracum icluſiuc.de gbꝰdicct.j.xv. Impedimẽto.
¶ Quot ſunt ſpẽs publice honeſtaris iuſticie
ſ.ꝙ olim due.quaꝝ pꝛima qͥ Zhebat᷑ ex ſcðis
nup.puta Metrus vxoꝛem habebat:que moꝛ tuo:cius vxoꝛ accepit ali viꝝ de quo habuit filium vel filiã talis ꝓles cũ nullo conſangui⸗ neo Metri:poterat ↄhere ſed hodie ſublata ẽ per.c.non debet.de ↄſang.⁊ affi/Alia q hodie bʒ locũ:eſt que ʒhit᷑ ex ſpõſalibꝰ de futuro vel ex matrimonio de pñti nõdũ conſũmato ſm
Pa.in.c.ſpõſam.de ſpon. Mnde nullus ↄſan
guineus ſponñi põt accipere talem ſpõſũ vſqʒ ad quartũ gradũ incluſiue ncc ecõuerſo.c.u⸗ nenis.⁊.c.ad audiẽtiã. de ſpon.⁊ ſi accipit ñon
erit eius vroꝛ qꝛ dirimitur. ¶ Quid requirit᷑ vt ſponſalia inducãt pꝛefa⸗ tũ ipedimẽtum..ꝙ quiq; Mꝛio ꝙ ſint ʒcta a maioꝛibus ſeptẽnio rex. eſt i.d.c.ex ſpõſalibꝰ ⁊ vt dicit Ma.in. ccuuenis. vbi requirit᷑ etaſ certa reſpectu diſcrẽtionis non põt pꝛeueniri: vt pʒ in etate ad cõfectionẽ teſtamẽti.vt in.l qua ctate.ff. de reſta.⁊ idem no.in. c.puberes. de ſpõ ĩpu. õ oʒ compleuerit Zhentes ſiue ꝓ quibꝰcontrahũt.vij. annos. Sed nũad ſi maioꝛ Zhit cũ mioꝛi ſeptẽnio: ꝓrxima tñ ſeptẽnio:oꝛiat publice honeſtatis iu ſticia.k.ꝙ non. ᷣm Ma. in.c.iuuenis.de ſpõ. ⁊ in.c.fratcrnitati.de eo qui cognouit conſan guineã vxo.ſue.⁊ B ex defectu conſenſus. vtĩ d.c.ex ſponſalibus. Pone ꝙ talis maioꝛ cohabitauit cũ mino ⸗ ri ſeptẽmo deſpõſata ꝑ verba de futuro:⁊ in ⸗ terueniat extraoꝛdinaria pollutio: vel ſit dubi um:an eã tẽptauit.K.ᷣm Pa.vbi.ð.ꝙ ex qua dã eqtate oꝛit᷑ publice honeſtatis iuſticia: ied
tñ nullo iure pꝛobat᷑· Secus ſi Zriſfet ꝑ verba
de pñti ⁊ eã̃ traduxiſſet ad domũ ⁊ foꝛte tẽtaſ⸗ ſet copula:qꝛ ſic eſſet ipedimẽtum qð dirimẽt vt pʒ in.d.c.iuuenis. CScm qð requirit᷑ vt iducat᷑ iſtud ĩpedimẽ tů eſt ꝙ nõ ſint cta ſub cõditione. Mã añ cõ⸗ ditiõis euenrũ non oꝛii iſtud ipedimẽtum.vñ poſſet Zhere cũ aliquo cõſanguinco ſponſi añ
ↄditionis euentum. ¶ Quid ſi quis Zhit cũ aliqua cũ iſta conditi⸗ one:ſi deo piacuerit ⁊ poſtea inuenit᷑ ciaffiniſ vel aliud ipedimẽtũ hñs quo cũ ea ʒhere non põt de iure.ſ.ꝙ non oꝛitur publice honeſtatj iuſticia:qꝛ fuerůt conditionalia:⁊ ideo poterit Ihere cũ eius ↄſanguinea.nec ob.qꝙ dicta con ditio ſubitelligebat᷑ etiã ſi non fuiſet appoſi⸗ ta:qꝛ ſi nõ apponerct᷑ expꝛeſſe nihilominꝰeẽnt pura:ſed expꝛeſſe appoſita faciũt conditiona⸗
iia m Mo · in. c.ad audiẽtiam.de ſpon. ⁊ Jo.
an.i.d.c.ex ſpõſalibus.vide qð dixi.ð.iij· ipedi
mento..i.
¶ Quid ſi apponat᷑ aliqua ↄditie que haberx
nõ adiecta.vt. ð.patuit.iij. impedimemo. ni hilominꝰſpõſalia pura erũt ⁊ oꝛit iſtud impe dimentum.vt in.c. vlti. de ↄdi. appo.
¶ Tertium qð requirit vt fit iſtud ipedimen 8
tumoʒ ꝙ ſpoſalia ſint certa: q i icertã ꝑſonã nõ iferẽ ↄſenſus nec oꝛii iſtud ipedimentũ
¶ Quartũ oʒqꝙ nð defeccrit ↄlenſus:vñ con 9
ſanguineus furioſi ↄtinue pot eius ſponſam
1
ſnlt
Fulkuch
ingiiin ſinummn
imn din i

2
2
6
ducere quã ĩ amẽtia deſpõfanit eum ↄſenſus defecerit.c. dilectus.de ſpon.xxxij. q. vij. neqʒ.
ximitat hoc Me. de pal. ⁊ bñ veꝝ qñ defectꝰ
cõſenſus ẽ apparẽs vt ĩ pucris ⁊ amentibus: ſecus eſſet qñ eſſet latẽs:ſicuti illo qui ↄtrahit nõ aĩo Zᷣhendi ſed decipiẽdi:qꝛ tunc oꝛit iſtud ipedimentũ:qꝛ eccła iſtituit iſtud ipedimentũ ꝑꝑ apparentiũ honcſtati:⁊ iõ ipedit qꝛ de itẽ
kiòe nõ põt ↄſtare:ↄfirmat ꝑ Mincẽ. Archi.⁊
Jo. An. ⁊ Imo. ⁊ e. in.c.vnico. de ſpõ.li.vi. q tenẽt ꝙ ioco ʒhens ſi de ioco apꝑte cõſtat nõ
inducit publica honeſtas. ergo fi non zſtaret
induccretur.
10 ¶ Quintũ ꝙ nõ ſint cõtracta poſt matrimo ⸗
niũ vel ſpõfalia pꝛius facta: ſigs ʒxiſſet ma trimoniũ vel ſpòſalia:⁊ pꝰ viuẽte pꝛima ſpon ſa Zheret cũ aliqᷓ eiꝰↄfanguinea nõ diriment ſponſalia pᷣcedentia.d.c.ex ſpõſalibꝰ.
1 Quid ſi ſpõſalia Zhentes habuerit tß̃s de⸗ bitů ⁊ fuerit pure ʒcta ⁊ cũ certa perſona ⁊ cũ
ↄlenſu:ſed tñ fuerüt nulla de iure. puta cũ affi ne:vł cũ religioſo:vel ĩ ſacriſ:aut cũ maleficia toꝛx huiuſimodi.&. ꝙ nihilominꝰ oꝛit᷑ publice honeſtatis iuſticia:qꝛ ĩ matrimonio attẽditur potius honeſtas.l.ſemp.ff. de ritu nup. Mec ob. ꝙ nulla oꝛiat obligatio:ſed bñ publica ho⸗ neſtas que ipedit matrimoniũ contrahenduʒ ⁊ dirimit contractum.
i ¶ Sed ad ſi minoꝛes ſeptẽnio ʒctis ſpõſalibꝰ
pſeuerãt vocãtes ſe ſpõſuʒ ⁊ ſponſã:vcl ſil ia cẽt: vel ſe juicẽ oſculant᷑ vſqʒ pꝰ ſeptẽniũ: ⁊ ex hoc manifeſte apparet eos ꝑſeuerare in eadẽ volũtate. h. ꝙ ſi ex talibꝰ fignis manifeſte ap⸗ pert ꝙ pſeurrãt in eadẽ voluntate pꝰſeptẽniuʒ cõplerů oꝛit publice honeſtatis iuſticia:vt no. in. d.c.ex ſpſalibꝰ. Als ſi nõ manifeſte appet ʒ perdurẽt i codẽ ꝓpoſito:nõ oꝛit iſtud ipcdi⸗ mentũt vt colligit᷑ ex. d.c.ex ſpõſalibus. 8
¶Impedimentum
tatis que qdem affinitas ẽꝓprimitas ꝑſonarũ copula carnali ꝓueniens oĩ parẽteia carẽs. vn aſtinitas mediꝗte ↄſanguinitate ⁊ carnali
cõmirtione ꝓpagat᷑ iõ ↄſ anguinitateʒ imitat᷑ Sedi hoc differt:qꝛ ꝑſona cõiuncta ſiue addi
ta alicui pſone: ꝓppagationẽ fit ꝑticeps eiuſ⸗ dem nature lʒ indifferẽti gradu. vñ non mu⸗ tat genus artinentie:ſed tĩ gradũ:ſed pfona
addita fiue coniũcta per copulã carnalẽ alicui
ꝑſone nõ fit ꝑticeps eiuſdẽ nature:ſed q̃ſi con
iungit᷑ ab extriſeco:vñ cõiungit alio genẽ con
rxxv.q.x.frainitatis. Bof.tñ tʒ abſurdũ Zhi
143 iunctiõis ſed ĩ eodẽ gradu. Et iõ ſona cõiun cta ꝑ carnis copulã ſãguini alteriꝰ iducit pmũ gemꝰaffinitatis. pſona vero addita ꝑ copulam ꝑſone q̃ pꝛimũ inducit genus facit ſcðᷣm genꝰ ⁊ꝑſona addita ſecũde iducit tertiũ genꝰ. Vbi grã vroꝛ fris mei ẽ mihiaffinis in pꝛumo ge⸗ nere:⁊ in eodẽ gradu quo frater meꝰ: ⁊ reliqs cõſanguineis mncis ĩ codẽ gradu quo ſunt mi hi ⁊ in pꝛimo genere Alia ꝑſona qͥ nõ eſt mi⸗
hi ↄſanguineainec affinis aliunde ſi coniũgat᷑
cũ pᷣfata vroꝛe fratri meierit mihiaffims ĩ ſe cũdo genere ⁊ ↄſanguincis meis:⁊ in eodem gradu q̃ ſumus fratri meoTertia vero ꝑſõa aliũde:nec conſanguinea:nec affinis:ſi cõiun⸗ gat ſcðe ꝑſone ↄiuncte vroꝛi fris mei erit mi hi in tertio genere affinitatis ⁊ ↄſanguincis meis:ita nõ. in. c nõ dʒ. de ↄſangui ⁊ affi. ¶Ao ipedit affinitas matrioniũ. K ꝙ ſi pᷣ⸗ ueniat ĩpedit Zhendũ ⁊ dirimit cõtractũi pꝛi⸗ mo genere tm̃ hodie:⁊ vſq; ad quartũ graduʒ icluſiue:vtĩ.d.c.nõ dʒ lʒ olim ipediret ẽt in ſe cũdo ⁊ rertio generc:vi. xrrv. q.iijꝑ totũſxñ pſona cognita carnalr ab aliqͥ cõſanguineo ñ poterit ↄhere cũ aliquo de illa cõſanguinitate q nõ diſtat vltra quartũ gradũ ab eo conſan⸗ guinco q cã cognouit:⁊ ecõtrario. Et ſi cõtra⸗ hit nõ tʒ matrimoniũ:⁊itelligit᷑ ꝓhibitů in ifi nitũ in recta linea:ſᷣm vnã opi. quã nõ tenco. vt.ð. diri. impedimentum.vi..i. ¶Quid fiaffinitas ſuꝑuẽiat matrimonio iaʒ cõtracto ꝑverba de pñti lʒ non ↄſi ummato.E ꝙ nõ dirinut eñ. vr in.c.ij. de cõſan.⁊ affi.⁊ i le ꝑquẽ ↄtractaẽ affinitas non põt petere de bitũ ſine pctõ moꝛtali:ſed bñ tenct᷑ rtadere ve re vel irerpꝛetatiue petẽtij Pe. de pal.tʒ ꝙ ſi matrimoniũ nõ ẽ cõſummatũ:ꝙ nec ẽt redde re põt ſine moꝛtali peccato:qꝛ põt religionem itrare. Hed hoc non credo:qꝛlʒ poſſit non tñ tenerur itrare. ¶ Sed nũad ep̃s poterit diſpenſare cũ tali vt erigere poſſit ſine peccato.K. vt.ð. Ince us. F. v. ¶ Mtruʒ remaneat affinitas poſt moꝛtẽ ꝑſo⸗ ne cognite.&. ꝙ ſic. qꝛE vinculum ꝑpctuui. Ptrum coitus foꝛnicariꝰcauſct affinitatẽ 5 e. ꝙ ſic. qꝛ ꝑ oem coitũ oꝛdinatũ ad carnis ꝓ· pagationẽ ꝑ quẽ ↄſanguinitas hi poſſit con trabit᷑ affinitas. non ãt ꝑ coitũ cj vas vel ſo⸗ domiticũ:⁊ hmõi.xxxv. qᷓiij. ertraoꝛdinaria.⁊ de co q cogno. ↄſan. vx ſue c.fraternitatis. 7
3

affinitatẽ ꝑ foꝛnicariũ coitů eriq oꝛdinatũ ad generatõʒ⁊ iõ tʒ ꝙ ñ õᷣhit nili exꝓximitateꝙ ueniẽs ex nuptiſs: vt pʒ in.. ñ facile.ð.ſciẽdũ. ſ̃. de gradibꝰ Gʒ Zꝛiũ cõiter tenet· ⁊ ſic ſerua Et ille. p.ſciendũ.logł᷑ de affinitare per quam defertur hereditas ad aliquem.
Quid ſi ciauſiꝝ pudoꝛis itrauit· ſed ſemẽ non emiſit.. ꝙ affinitas nõ Zpit ẽt ſi mulier ſola emiſiſet.ſʒ qᷓ;uis clauſtx nõ itret· ſʒ tñ ſemẽ ſi irus mittit ↄhit affinitas: qꝛ põt fieri gencra⸗ tio fiẽ fit ĩ balneo:vłi vᷣmõðibꝰſuccubis ⁊ icub. ¶ Quid ſi vir itrãs clauſtrũ emittit ſemẽ ⁊ ñ mulier. K. Pa.in.c.frainitatis. de co qcogno.
ↄſan. vx. ſu᷑. Inn ibidẽ tʒ ꝙ nõ 3hit᷑ affinitas
„
ſed ꝙ oʒ ſileinittãt tã vir q; mulier. Idem tʒ Poĩ ſum.⁊ Pugo in. d.c. Foꝛdinaria. ſʒ ipſe
a. dicit ꝙ Po.in. d.c. frainitati. dicit ꝙ ſuf⸗ ficit ꝙ vir emittit ĩ clauſtro pudoꝛis:lʒ mulier nõ emittat: qꝛ ᷣm medicos põt ficri gencratio Etß ſeg Fede.ↄſilio. ccxc. Et vr ſcg Pa.i iu⸗ qicio mco ẽt Inno.i.d.c. frainitati.⁊ Rodo. ⁊ Pe. de pal.iñ. iiij. alr Vtãvgo non potuiſſet
ᷣjici mi ⁊ Vgo.ſi opoꝛteret mulierẽ ſemiare.
„ ſextũde Impedimentum wi ipotẽtia coeũdi q̃ qdẽ eſt vitiuʒ animi vel coꝛpoꝛis vel vtriuſq; q̃ quis ipedit alij carnali
ter cõmiſceri. 2 ¶Quot ſunt eiꝰ ſpẽs.Rꝙ tres. Pꝛia ṽ na⸗ turaiis vt frigiditas ĩ viro. Artatio ĩ muliere. Et defectus ctatis in vtroq;: vel altero. Alte⸗ ra ẽ accidẽtalis que ꝓuenit à cã extriſeca ⁊ ac
cidentali:vt caſtratio. Et tertia maleficialis q̃
demonibꝰ pꝛouenit. ¶irca frigiditatẽ ⁊ artationẽ: dic bꝛeuit ꝙ ad hoc vt ĩpediat matrimoniũ contrahendũ ⁊ dirimat 3ctũ requirit᷑ ðᷣ ꝙ prccſſerit tale ma ⸗ trimoniũ:q ſi adueniret pꝰ co tractũ nõ diri⸗ meret. ʒ eifet rõnabilis cã diſpẽſationis fiẽde per papã vt alter aptꝰcõtraheret cü alio:ſi nõ iñ erat matrimoniũↄſummatũ.vt no. Ma. in c.ex ꝑte.⁊ in.c.ex publico. de ↄuer.coniuga. Et idẽ dic de ipotẽtia accidẽtali fm eũdẽ ra kegat.c. ꝙ ledẽ·⁊. c· ↄultatiõi. de fri.⁊ malche cũco regrit ꝙ ſit tãta ꝙ nullo mõ poſſit coire pocẽ ſm pe· de pal· g ſit talis ꝙ ĩpediat acluʒ ppetuo ſaltẽ: qꝛ ipediret effectũ generatiõis ied non acrů qͥ eſt emiſſio ſeminis ivaſe nõ eẽt ipedimẽrũ. Tertio ꝙ fit perpernũ ipedimentũ na ꝙ nnllo m medicamie aut remedio poſſit remoneri: qꝛ ſi poſſet ſine picuio moꝛtis ſemo
li ipotẽtia:qꝛÿm pal e ipotentẽ ⁊ cũ accipit non põt amplꝰ eũ dunit tere qᷓ ad viculũ: q eſt veꝝ matrumoniũ:⁊ bec quattuoꝛ dic etiũ requiri inĩpedimento accidẽ
ueri non dirimeret. h nõ.in.e.i.⁊.ij xxxiij.g.i.? de frigi.c.ij. ⁊.iij.⁊ qjſi per totũ. Mec facio vim ifrigiditate que ẽ a naturã aut in ilaq̃ eſt per ſenectuteʒ:qꝛ qñ non põt iuuari ipedit. vt no. Ric.in. iijj. di.xxxiiij. Et eadẽ rõne dic de ni⸗ mia caliditate q̃ couuʒ ipedirer: fm ſcm̃ Tho. ea. di Muarto ꝙ fit ignoꝛãs añ cõtrahit de ta
Pe. de pal.g ſcit ſe:vel aliuʒ
fali vt dirunatur.
¶ Sed gd de co g pʒ virgã erectã ſed nõ põt
emiticre ſemẽ pꝑ ipedimentũ naturale vcl ac⸗ cidẽtale. K. Pa.· in.c.ij. de frigi.⁊ malefi.xxxij q.vij.in. c. hi qui.tʒ ꝙ põt ↄtrahere⁊ matri⸗ moniũ: en põt mulierẽ ꝓuocarc: ſed cõiter ie⸗ net᷑ ʒꝛiñ:qꝛ er quo non põt hie actũ generãdi:
„
põt mulier diccre ego volo eftici mater. vi i.d.
c.i.in fi.⁊ ſic tene ſi ante pꝛeceſſit ↄtractũ ma
triomj tale ipedimentũ ⁊ non ſi remediabile. ¶ Vtrum mulier ꝑp artitudinẽ ſeparata a 5
viro ⁊ ↄiuncta ſc;ð que efficit᷑ pabilis. pꝛimo ꝓpter vſuʒ ſcði ſit reſtituẽda p̃. K. Ma inc. fraternitati eodeʒ· ꝙ ſi non potern coniungi b viro antea fine pcriculo moniſ ꝑ aliqð reme diũ ꝙ nõ reſtituit᷑ jed ſtabit c ſcᷣoq in pᷣmo non kuit matrimoniũ.vt tʒ Abbas ⁊ Me.⁊ ſe
quit᷑ Joã̃ an.in. d.c. fraternitati. in fi. qð veruz
limita qůñ apte apparet de diſſimilitudine mẽ⸗ bꝛoꝝ amboꝝ. als eſſet reſtituẽda:qvr eccicſia decepra:⁊ ſic ↄcoꝛda vocto. 1
¶irca etatẽ verovt nõ · diri· Etas ad 5hen dũ ſpõſalia ẽ ſeptẽ annoꝝ cõpletoꝝ · vr i.c.vni co.de deſpon.ipu.li.vi. Sed i matrimonio reg ritur ꝙ vir hẽat cõpletũ. xiiij. annũ.⁊ mulier. xij. vt in.c.puberes.⁊.c.ↄtinebat. de deſponſa. ipube. Vnde ſi añ illud tps Zhat non crit ma⸗ trimoniũ ſed ſponſatia.c. vnico. de deſpo. ihu. li.vi. Et hoc vexꝝ niſi malitia ſuppleret elaleð
⁊tunc eſt'm Tancre. ⁊ Mo. c deilis.ehij de deſpon. ipube.qñ ſe inuicẽ cognoueri alit nõ
Sed tu dic cũ Jo.an. ꝙ ſufficit ꝙ ſint erperit copulam carnis:ſi non inuicẽ ſairẽ cum alijs Mñ exponitur illud maluia.i.vigoꝛ naturali
ſeu potentia coeũdi ſupplet etatẽ· qð p in.d. c.de illis ibi potucrũt coniñgi·Et iura que di⸗ cũt ꝙ matrimoniũ tʒ:ſi ſuntꝓrimi pubertati: ßʒ doc. in hoc ſit dinerſa interpꝛetatio. Tñ in hec intellige cũ Moſti.in ſum. ꝙ eſtꝓxima eià
iiqůẽ viripotẽs qð per experiẽtiain põt ſein
mynnſ
n
ſinn macol unſuma iuicwůc miado ſowu ſie
¶Suni jdebiic
wuli vphin ſSipone nnain wſetP ſiunm ſinntdo ſdugde imimm inhonſui lnertue niuri auut. tunmin

dc. puberes.⁊.c.a nobiſ. ve deſpon.ipu. Vnde glin ſum.xx.qi.refert W. dicẽtẽ ꝙ puer no nẽ ãnoꝝ reddidit nutricẽ pᷣgnãtẽ. Et Alber.i quarto. dicit ſe vidiſſe pueliã nouẽ annoꝝ ↄcc piſſe:⁊ in decimo peperiſſc.— ¶ Ged ꝗqd ſi puer pubes ⁊ hahilis etate ad ʒ⸗ heẽdũ ↄhu:⁊ ẽ ipotẽs ad cocũdũ.&.gl.tʒ ꝙ ma trimoniũ nõ ẽ validũ.in.c.puberes ⁊ ſcgi ibi Pa. de deipò.ipube. Dꝛ g hrct actũ generan di non pòt no d̃ pubes:ᷓ gſſimilat ipuberi:⁊ facit iſtud.c.puberes.in fi. Voctoꝛes tñ coiter tenent ꝙ non ſeparabit᷑:ſed expectabit᷑ tpᷣs ple ne pubertatꝭ.ſ.decẽ ⁊ octo ãnoꝝ..itẽ mella.fj ve alimen.⁊ ciba.le.⁊ hec eſt humanioꝛ⁊ veri⸗ oꝛqꝛ ex quo ipedimẽtum nõ eſt ꝑpcruũ nõ re⸗ ſtat qn ſit matrimoniũ.aliter ifirmus ipotẽs nůc ad cocũdum non poſſet contrahere:qð fal ſum ẽ:⁊ ið erit matrimoniũ:ſed ſi in. xvin. nõ poterit iudicabitur ĩpedimẽtum perpetuuʒ:⁊ ſic dilſoluetur. Bene 2 ¶ Sed nũgd peccãt gcontrahũt matrimoniũ añ debirã etatẽ.h. ÿᷣm Me. de pal. in. iiij. ꝙ ſic moꝛtal iter ji finc iuſta cã ⁊ lnia ep̃i ↄtrahunt: qꝛ ↄ ꝓhibitionẽ.c.ij. de deſpon.ipu. ¶ Sed pone ꝙ minoꝛ ſeptẽnio fuit cognita a ſponſo maieꝛe.xiiij. k. Jo. de deo ꝙ crit matri moniũ.ſed Pa. in.d.c.cõᷣtinebat᷑ tʒ ꝙ nõ erit quãtũcũq; fuerit cognita qꝛ non hʒ cõſenſum aptũ ad matrimoniũ ↄtrahendi niſi eſſet mul tů diſcreta ⁊ doli capax. ¶ Mone ꝙ dicti ipuberes qui pꝰ ſeptenniuʒ ↄtraxerũt matrimomũ qð iuris interpꝛetatio ne ſunt ſponſalia.vt in.c.vnico.de deipon. im pu.li.vi.perſcuerant vſq; ad plenã pubertatẽ ⁊ in pubertate iterucnerũt oſcula ⁊ amplexus ⁊ dona.nungd eru matrimoniũ.&.ꝙ ſi inter⸗ uenit copula.tex.cſt clarus in. d.c.vnico. ꝙ ſic efficitur matrimonium: Si vero copula nõ ĩ⸗ tuenit neq; conſenſuſcxpꝛeſſus poſt puberta⸗ tẽ· ſic opi.eſt diuerſa· Inno.tʒ ꝙ nõ efficit ꝑ qͥſ cũq; alios actꝰ ej̃ copulã vel mxũ ad eã Po. vero fuit varius ĩc.atteſtatõcs.de deſpõ.ipu. ⁊ i.c.ad id. de ſpõ. Archi.i.d.c.vnicoꝓꝰmultas opi.vr ↄcludere ꝙ nõ ſit matrimonũ niſi ini ⸗ neniat vł nomplenſus expſſus: vel copula: vel traductio ad domũ.⁊ h vr ſeg Alanꝰ. Micẽ.⁊ Bolf. in.c.ras. de deſpon. ipu; Pa.in.c.fi. de ſpon.tʒ ꝙ per oſcula iocalia ⁊ amplexus ⁊ hu⸗ iulmodi ſigna:efficit matrimoniũ.allat glo.⁊ Zo.an.in.d.c.vnico. Ray. tenet ꝙ ſi qñ ↄtraxe runt intendebãt contralure matrimoniũ:ſic no erit nec matrimoniũ nec ſponſalia. Matri
moniũ qꝛ etas ĩpediebat ſpon t qꝛ hoc non intendebant.nec verba ad hoc poſſunt refcrri- ⁊ ſic adueniẽte pubertate ẽt ſi ſequat᷑ copula: non crit matrimoniũ nec verũ nec pꝛeſumptũ Si vero qñ ↄtraxcrunt intendebant cõtrahẽ. ſi non vt agebant.ſaltem quantũ valere pote⸗ rat:ſic erũt ſponſalia ⁊ non inducẽt matrimo niũ:niſi aut ꝑ copulã:aut per cõſenſum cuidẽ zer expꝛeſſum.⁊ ſic intelligit tex.d.c.vnici. Ego vero ſaluo melioꝛi iudicio iuxta illud.i.claudiꝰ fclix in fi.ff. ꝗ po.i pi.ha.dico ꝙ ad hec vt ſpõ ſalia ciciãt matrimomiũ verũ:ꝑʒ intcrueniat nouus conſenſus ĩi matrimoniũ expꝛeſſus cuʒ aliquibus ſignisvniuociſ: ẽ ꝙ talia ſigna nõ poſſint ficri legitime:nec ſoleant fieri niſi cuʒ vxoꝛe in leguimo matrimonio coniũcta.iſtud cõiter ſequunt᷑ theologi.in.iiij. di. xxx viij. patʒ in ar.per.i.minoꝛẽ.ff. de ritu nup.⁊ per. d.c.at⸗ teſtationes.⁊ qð ibi no.⁊ ideo ſi poit puberta⸗ tẽ amboꝝ nouũ conſenſum habucrũt oñſum ꝑ aliqð ſignũ qð ſolummõ coniugibꝰcxhiberi ſolct:ſic indubitanter matrimonium efficitur. Si vcro nouũ talẽ ↄſenſum in pubertate non habuerũt.ſed fimpliciter perſeuerauerunt ĩ ta li opione pꝛima nihil de nouo determinãtes: tunc reduco doc. ad concoꝛdiaʒ. Et dico ꝙũſi ĩ⸗ terceſſerũt actus qui non ſolent ficri niſi cum vxoꝛe vt traductio ad domum:habitatio mu⸗ tua ſeoꝛſum:⁊ hmõi:ſic talia figna faciunt ma trimoniũ pꝛeſumptũ. Et ſic intelligo ⁊ limite victũ glo. o.⁊ Ma. ac ceteroꝝ Si aũt figna exhibita poſt pubertatẽ ſunt figna qᷓ ẽt ſpoſis de futuro cxhibent᷑:vt in aligbꝰ locis oſcula ⁊ ampicxus ⁊ hmõi:ſic non faciũt matrimoniũ nec veꝝ nec pꝛeſumptũ:qꝛ nõ ꝓbat eẽ qð ab B contigit abeſſc.l. ncqʒ natalcs. C.de ꝓba.c.ij. de trãſa.pꝛcla.⁊ ſic inteiligo Inno.cũ ceteris, Iſtã ↄcoꝛdiã vr tenerc do. Añ.in. d.c.atteſta⸗ tiones.⁊ de iſtis vltimis non logt.d.c.vnicũ. qð pʒ in vbo conſtiterit cuidenter.nec gl.ibi⸗ de ſi bñ põderetur qʒ dicit ſe amplexabant᷑ nõ ſimplr:led addit vt coniuges. ¶ Lirca vero impedimentum naturale vel ae i cidentale eſt ſcicndum fm Panoꝛ in.c.i.de frigi.⁊ malefi.ꝙ quando non poteſt per aſpe- ctum pꝛobari ſemper debet ad minus habita re per triennum anteq́; matrimonium viſſol uatur.vt in.c.fi. codẽ. Hecus in impedimẽto qð põt ꝑ aſpectũ ꝓbari: vt in. d.c.fraternitati. Mel per iuramẽtũ ꝓpꝛium cũ ſcptima manu Phiquoꝝ. vt in c.laugabilem.co.ti.qꝛ ſtati po teſt drimi.

11
¶ Quid de ſpadone vtroq́; teſticulo.ſ.qui⸗ dam tenent ꝙ non dirimitur.qꝛ ſm Auicẽnã poreſt exigere virgã ⁊ ſemen emittere:lʒ non polſſit generare. Sed ᷣm Ma. in.c.qð ſedem. de fri.⁊ male.doc.cõiter tẽnẽt ꝙ nõ põt ʒhe⸗ re:⁊ ſic non tʒ matrimoniũ ⁊ dirimet᷑:ſecus ſi
cſſet caſtratus tĩ vno teſticulo:⁊ ſic poteſt itel
ligi tex.⁊ glo.in.I.fi ſerua.ð.ſi ſpadoni.ff. de iu re do. vide gio.in.c.hi. g.xxxij.q.vij Scd cgo tenco ꝙ erquo hʒ actũ generàdi ꝙ tʒ matrio niũ kʒ nõ habeat effectũ.vt.ð. dem̃ ẽ.aliter ſteri les nõ poſſent cõtrahere:qð falſum ẽ:⁊ Fᷣm p limita glo. pᷣdictas. Mec ob. c.i.co.ibi volo eile
m̃. volo fiuosꝓcreare:qʒ ille vir nõ habcbat
i1
actum nec cffectum.
¶Lircavcro maleficiatos. Aduerte ꝙ aliquã do quis eſt maleficiatus reſpectu oĩu.⁊ ſic ʒ⸗ pere nõ põt:⁊ ſi Zhit pꝰpꝛimũ matrimonium 3ctũ ⁊cõiungit᷑ cũ ſcda redire tenei ad pꝛimã ꝙ pʒꝛq ipedimentũ nõ erat ꝑpetuũ:⁊ iõ pᷣmũ matrimoniũ fuit firmũ. Si aũt ſit maleficiaiꝰ reſpectu vniꝰpſone:ſic nõ reſtiruet quãuns co gnoſcat ſccũdẽ: qꝛ pꝛimum matrimoniuz fuit
nullũ ⁊ ſcðᷣm fuit validum;
¶ Sed nungd iudicabit ipedimẽtum ꝑpetuũ qð remoueri poſſet ꝑ aliqð maleficium.&. Im ſcm̃ Woñ.in. iij. di. ⁊xxiiij.⁊ fem̃ Tho· cadẽ di. ꝙ ſic. qꝛ non põt hõ ꝑ maleficium iuocare de mones pꝛo aliquo caſu.
14 CSiqueraide abhoiatiõe:ytꝝ ĩpedit matri
i
moniũ tʒ ſcũs Tho. vbi.ð.ꝙ ẽ idẽ iudiciuʒ qð de maleficio cũ ſit cã extriſeca ⁊ accidẽralis.et B intellige qñ ex tali abhoĩiatõe ĩ imaginatiua fantaſia aut cxtimatiua ↄcipit᷑ talis honoꝛ ꝙ nullo mõ põt hre actum generãdi cũ tali.
¶ Sed quid ſi inueniat᷑ aliquis qui vcllet de⸗ ſtruere maleficiũ cum alio maleficio.vide.j.ſu
.
ꝑſtitio..xiij.
i6 Quero ꝗd fi dubium ſit:an tale ĩpedimentũ
ipotẽtie coeũdi pꝛeceſſerit matrimoniũ zctum ꝑ verba de pñti an nõ.&. Ma.in. d.c.frainita
tis ꝙ pᷣſumet dceſſiſſe ex qͥ nũqᷓ;ᷓ potuit cogno
ſcere. facit ĩ ar..iij. C. de cdi. edic. Et idem ſe quit Ric. in. iiij. di. xxxiiij.ꝙ debemꝰ pꝛeſume⸗ re ꝙ ſicut pꝛcceſſit ↄjummationẽ ita ⁊ ðctiõeʒ Mã ex futuro pꝛeſumit eẽ pꝛeteritũ.vt no. in cſcribã eiſdẽ.de pꝛeſũp. ⁊ fic doc. magis vidẽ tur ĩ hãc opionẽ iclinari:⁊ plʒ mihi.ʒ gloĩ ſũ⸗ ma.xxxiij.q.i.dicat ꝙ pꝛeſumẽdũẽ ſubſccutuʒ Mec ob.c.ʒ ex quadã.in fi. de teſti. vbi di ꝙ ĩ dubio ꝓ matrimonio ẽ pꝛeſumẽdũ.qꝛ dic pa.
„
vbi.ð ꝙ ẽ veꝝ qñ matrimoniũ põt hie ſuum effectũ..cuitãtionẽ foꝛnicatiõis vel bonũꝓliſ
Et hanc mirabilẽ limitationẽ tʒ ẽt do. An.in c.lie veſtre.de frigi.qð bñ notabis Impedimentum ꝭn ſeptimũ 7rn aliquos df̃ ↄſuctudinis vel ſtatuti:pꝛocu ius itelligẽtia queritur. M ¶ Wtruin ↄſuetudo poſſit ð matrimoniũ. K. ym Pa.i.c.ſuꝑ co.de cognatõne ſpũali: ꝙ gut ↄſuetudo habilitat als ihabiles ꝑ ius canõicũ vtputa ꝙ cõtrahai in.ij. vel. iij. gradu ↄſangui nitatis:⁊ hmõi:⁊ ſic nõ valet.vtꝓbat ĩ.d.c.ſu⸗
per co.m verã ſignificationẽ iuncto.c. ꝙ ſupꝑ
his. dẽ cõſan.⁊ affix hoc tʒ No. quaſiſit irra⸗ tionabiliſ.Ex quo ifero ꝙ ↄſuetudo nõ appꝛo
bata a papa nõ põt tollere ipedimentũ publi ce honeſtatis cũ cõſuetudo nòvaleat cõtra ho
neſtatẽ eccleſie. c. cñ decoꝛẽ.de vi. ⁊ ho. cle. Aut cõſuetudo ſolũ inhabilitat alias habiles: vr in filijs duoꝝ cõpatrů ꝑ quoꝝ neutrũ vẽtuz eſt ad cognationẽ ſpũalẽ:⁊ tunc valet vt nõ ↄhai
Facit. V. itaq;.⁊..ceteꝝ.d.c.ſuꝑ eo:⁊. d.c. oli
de cle. cõiuga Aur ↄſuerudo nõ ſolũ inhabili⸗ tat vt nõ ʒhat:ſed ẽt hʒ vt diſſoluat ad ip̃s:⁊ ſic valet: vt voluit Inn· qꝛ peccaucrunt ↄtẽnẽ⸗ do ↄſuetudinẽ patrie.xxx.q:v.aliter Aut talii
inhabilitat:q ſi fuerit cõtractũ bʒvt diſſoluat
ĩ ꝑpetuum:⁊ tunc ſi ẽ appꝛobata ꝑ papã ſaltẽ tacite ſic valet vt pꝛobat in. dc.ſuꝑ eo· ſʒ lectu rã Ho Ged ſi nò apparet de appꝛobatõe pa peꝛtunc nõ valet ʒ Mo. in. d.c.ſupꝑ eo.⁊ pꝑe dicit caſum pꝛefatic.nõ extẽdendũ. Sed Pa. tʒ cõtrariũ. vbi cũ de cõſuetudine cõcurrii ſcã dalũ:qꝛ ſicut papa põt ius diuinũ interpꝛetari ⁊ addere ⁊ diminuere.vt noIuno.in.c. que i eccleſiaꝝ. de conſti. Ita ⁊ ↄſuẽtudo. vt tʒ idem Inn. in.c.f.de cõſuẽ.⁊ hoc ẽt ſentit gl. magna
in.d.c. ſuper eo. que vult ꝙ vbi eſſet cõſuetu⸗
do ꝙ nõ Zherei in quintũ gradũ:ſiex cõtracts
generaret᷑ ſcãdalũ non vaiet matrimoniũ: ga
vt dem̃ ẽ. Cõſuetudo cõtinẽs ĩ ſe ſcandalum
ex pꝛeteritiõt᷑ põt inhabilitare alias habiles · ſecus ji a puncipio nullũ fuiſſet ĩpedimẽtumi q tũc ſcãdalũ ſuperueniẽs nõ põt diſſolucre qꝛ ꝑp ſcãdalũ non ẽ recedendũ a veritate iurii viuinuc. ij. de no. ope. nun.⁊ in regula g ſcãd
ligauerit. de reg.in. ſed. d. An. d. Butr.id.c. jup eo.limitat ſic. Qð aut conſuetudo hʒ ↄcurſuʒ iuris antiqui:⁊ tunc dirimetĩ ppetuum ircrue niẽtc ſcãdalo:niſi ita vinnnte vero nõ h
um zinm mim zim 1 in
zl iuh nundo iiðucu hncitel nu N — mpeg ilmn uinvůd
4
iponiudo pmum ſgüusmmi mMſ urius ocn ylenu intn ideuirb deſumn iumdem⸗ rjtijawi tjinph luügi ſuiinbe ſnion hnci iltpſ cht an

ↄcurſum iuris:⁊ tunc ſi a nouo iure appꝛobe vel a papa ſilr dirimet: qð ſi nõ hʒ ↄcurſuʒ iu ris antiqui vel noui vcl appꝛobationem papc tunc non põt creare nouum ipedimẽtuʒ ad di rimendũ ĩ perpetuũ.⁊ hoc eſt veriſſimũ ⁊ di⸗ ctum Pano.intellige de ↄſuetudine generali quã papa ſcit ⁊ appꝛobat non de particulari: niſi ᷣm dictum do· Anto.
¶ Quid ſi cõſuetudo mariti ⁊ vxoꝛis ſit diuer ſa.. Ma inc.i.de ſpon. Aut ↄſuetudo diſpo nit ſup ſolẽnitate ↄtrahendi:⁊ dʒ obſeruari cõ ſuetudo patrie vbi matrimoniũ ʒhit̃:etiam ſi ambo eſſent peregrini vel foꝛẽſes: qꝛ non eſſet violãda ↄſuetudo patrie cũ ſcãdalo alioꝝ.vt ĩ
c. que cõtra. viij. di.⁊..fi frigidus.ff. de cuic.⁊ l.ij. C. quẽadmodũ——. ↄſuetu ⸗
do diſponit ſuper executione vel alijs ſeruan⸗ dis pꝰcõtractum:⁊ vʒ attẽdi cõſuctudo domi
cilij ipſius mariti.l.fi..idẽ reſcripſerũt.ff. ad
munici Vñ ſi ↄſuetudo ẽ domicilij mariti ꝙ maritus lucretur certã ꝑtẽ dotis:Iʒ in loco ſit
alia ↄſuetudo:tñ ſeruabit᷑ conſuetudo domici
lij mariti⁊ lncrabit᷑:vtẽ de mẽtc Bar.in.l.exi gere.ff. de indi.vbi tex. cũ glo.⁊ in. kcũctos po- pulos. C.de ſum.tri.⁊ ſcqtur Bal.in rubꝛica ð inueſtitura. de rc.alie.facta.c.vltimo. Sʒ lin tat verã niſi erroꝛ ĩterucnerit:qꝛ mulier igno⸗ rabat ⁊ ʒxit ſimpłr fiducia iuris cõis.ar.ff. de iuf̃.⁊fac. igno.I.regula.⁊.ff. de ꝓba.l.cũ de ide bito/ Alij tenẽt ꝙ ſi Zxit ĩ loco mulieris ille lo cus iſpiciat:ſi in loco viri ille attendat᷑:ſi in lo co tertio ↄſuetudo viri obfeructur:qꝛẽ caput mulieris. de ſpon.c.i Sed opionẽ Bar.ſcquit᷑ vo. Anto. g addit ꝙ ſi maritus mutaret dom ciliũ poſt ʒctũ matrimoniũ ꝙ dʒ attẽdi ↄſue⸗ tudo domicilij tpe cõtractus ⁊ non domicilij vbi diſſoluitur matrimoniũ qꝛ dʒ attẽdi locus vbi oꝛta fuit obligatio:⁊ non vbi recepit puri ficationẽ:⁊ facit tex. iuncta glo. ᷣm intcllectuʒ què ſequit᷑ inl.ſi vxoꝛ.ff. de judi.
¶Otrum ſtatntũ patrie valeat circa matrio⸗ niũ. K. Da.ĩc. i.de ſpon. doAnt. ſic diſtiguit ꝙaut ſtatutũ patrie diſponit circa ſubſtantia⸗
lia matrimonij:puta iualidãdo matrimoniuʒ
vcl ꝑſonas:⁊ ſic non valet Erquo ꝑʒ ꝙ leges ꝓhibẽtes matrimoniũ inter tutoꝛẽ ⁊ pupillã rectoꝛẽ ꝓuicie.⁊ pꝛouicialẽ ⁊ hmõi nõ tenent. Idem dicas ſi habilitaret ipabilcs. de quo vi⸗ de ꝑ Fede. conſilio. xxxv.vbi ʒ ꝙ generalr ſta inra laicoꝝ circa matrimoniũ ſunt nulla: quia hec materia nõ ẽ de foꝛo ſeculeri: ſed eccicſia⸗
245 ſtico:vt in.c.tuã.de oꝛ. cogni. facit qͥð no. Var. in.I.titia.ff. ſolu.ma.⁊ per doc. in.c.fi. de ſecun. nup. Aut ſtatutũ diſponit iferendo penã circa ſubſtãtialia ipfius:⁊ inferendo dãnum:⁊ ſic ij valet: vt diſputat Jo.an.in.c.ſtatutũ.de here. li. vi. Erquo patet ꝙ nõ valt ſtatutum infe⸗ rens penaʒ contrahẽti cũ minoꝛc.xxv.annis. niſi pnñtibꝰagnatis:qꝛ intimidat᷑ matrimoniũ qð libeꝝ dʒ eiſe.c. cũ locũ.de ſpon. Baſpar tñ de Cal.in.c.ij. de clan.deſpõ.dicit ↄſultũ fuiſſe
valct ſtatutũ in iſto caſu ⁊ ſili. Sed Pa.ma
gis plʒ opi. Jo.an.⁊ ẽẼ magis cõis. de quovide in.d.c.i.per do. Jo. Anto.de ſcõ geoꝛgio/ Qñ⸗ q; ſtatutũ ĩponit penã auferẽdo lucrũ qð lex ſecularis attulcrat:ſic valet fᷣm.d. Anto. Sed Fede. vbi.ð.⁊ Ma.tenent Zꝛiũ Qñq; ſtatutuʒ non diſponit circa ſubſtãtialia matrimonij:j crca dependẽtia:puta circa dotẽ.⁊ ſic valet Inno.ar.c. Raynutius de teſta. Qñq; circa ſo lẽnitates diſponit:⁊ ſic valet:⁊ peccũt non ſer nuãtes. Pa.tʒ cõtrariũ:qꝛ nõ ꝑtinet ad laicos Sed tu dic vexꝝ ꝙ nõ valet ſtatutum in ſolẽni tatibus alijs adhibitis in tali Sctu:⁊ maxime que nõ faciunt ad certitudinẽ matrimonij: ⁊ ſic intelligo dictum pa.⁊ limito Bar.in.l.edici mus.C.de murile.⁊ Bal.in. I.i.ff. de iuſti.⁊ iu⸗ re.qui tenẽt ꝙ ſuadẽte publica vtilitate lex ciui lis poreſt penã apponere ſubditis ſuis:⁊ ſic ꝑ accidẽs erit licitũ.ſ.ſtatuere circa ſolẽnitates matrimonij: qð als nõ eſſet licitũ..gracchus. C.ad..iul. de adul.qᷓʒuis ipſi teneani generalit valere penã appoſitã circa matrimoniũ ʒhen dumi Et ſilr dictũ pꝛedicti do. Anto.⁊ dictum Pa erit vcx: vt diri in alijs ſolẽnitatibꝰ: que nõ faciunt ad honeſtatẽ matrimonij:vcl cius certitudinẽ:qꝛ ſic nõ ligarct. ¶ Scd nunquid pꝛedicta hẽbunt locñĩ ſpõr᷑. ſK. ßm do. o. an. pꝛedictuʒ in. d.c.i.ꝙ ſic per.l. oꝛõ. ff. de ſpon. facit rex.inc.cũ hiet. de eo qui du.in ma.quã pol. ꝑ adul. vbi equiparant᷑ ma trimonium ⁊ ſponſalia. Et k vex quo ad dil· poſitionẽ:ſed non quo ad penam:qʒ pena ap⸗ poſita circa matrimonia non hʒ locũ ĩſ põſali hus ſᷣm glo.cõiter appꝛobatã incle.cos in vᷣ. 2hcre. de ↄſan.⁊ affi. qð no.benc.
Impedimentum*n?⸗ . 1 octauuʒ dr pꝛiuationis qñ.ſ.aliquis eſt ſurdus:mutus ⁊ cecus. nã talis nõ põt cõtrahere: ⁊ ſi cõtra⸗ hit nvn tʒꝛſed dirimit᷑ ſm aliquos.Rõ qꝛ qui nũq; vidit nec audiuit:nec põt ſcirc ad t ma

trimoniũ nen poteſt contrahere nec conſenti⸗ re in matrimoniuʒ. Sed iſtud ego limito Fm Mo.⁊ Pa.in.c.cũ apud.de ſi pon.vcxꝝ:li nullo modo poteſt expꝛimcre conſenſum uũ. Sed ſi poſſct expꝛimere ↄſenſum ſuum in ↄtrahẽdo ꝑaliqua ſigna ſic erit matrimonium ↄtrahen do:q licʒ ignoꝛet quid ſit matrimoniũ ꝓut ſa
—
cramcntũ eſt:non tñ ꝓůt eſt vinculum quod a iure naturali clicitur:quo rõ dictat vt alicui in ſeparabiliter adhercat ad gencrationemꝓcu⸗ rãdani· ifficitimũ ti eſt poc tales polſe oſtẽ dere per aliqua ſigna Silt furioſus pꝛiuatus iudicio rationiſ non poteſt contrahere.vt no. in.c.dilcctus filiꝰ.de pon.niſi hrct lucida ĩter nalta:⁊ tũc ↄſentire polſet. Idẽ dic de ebꝛio. ¶ Motap intelligentia oim̃ pꝛedictoꝝ ſingu⸗ lare dictu Mo.in.c.ſi vir. de co. ſpi. ꝙ vbi doc. ⁊ magiſtri ꝑ ſuas gl. matrioniũ ſoluũt:nec iuſ crpꝛeſſum adducũt ſi repit vnꝰ doctoꝛ velma iſterſcribẽs Sꝛiũ matrimoniũ ſuſtinẽs ipᷣe ẽ tquẽdus. ar. c. licet. ex q̃dã. de teſti. qi fᷣmcum toicrabilius cſt aliqᷓs 3 ſtatuta hoim copula tos dimitterc ſil: q; fic ↄiunctos ſtatuta dci ſeparare.d.c. icet. Iſtud dem̃ ſegẽ ⁊ recitat pa. nd.c.ſi virl Sʒ liinitat dicẽs:niſi cõis opi. ha berer qᷓſi tex.pꝛo ſe:⁊ ꝑpea exponit id qð dr in d.c.ſi vir. ſ.ꝙ eſt ſequẽdũ in hoc qð humanius dicit.i rõnabilius ⁊ equsIdẽ fere dicit i.c.fi. de ſen.⁊ re.iudi. ⁊ dicit cõfirmari dictũ pꝛefa⸗ tñ Mo. ꝑ. d.c.fi. ſed limitat nifi opio illiꝰ docio ris euidẽèter eſſet falſa:vei niſi ꝓbabilibꝰ rõni bus poſſet cõuinciAddo ⁊ aliã limitationem ⁊ dico vcxꝝ pꝛefatũ dem̃ qñ matrimoniũ ſuſtẽ tatũ pot dre ſuũ cffectũ.ᷣm ꝙ.ð. dixi Matri⸗ moniñ tertio fi.als qñ non põt bie ſuũ effectũ matrimonii nõ eſſct iudi⸗ cãdũ ꝓ eo ad dictũ vnius 5 cõem opionẽ. ¶ Birũ papa poſſit diſpẽiare in oibꝰimpedi⸗ mẽtis pꝛedictis.K. ꝙ q̃dã ſunt ipedimẽta q̃ re mouẽt ↄſenſumtſicut ẽ ipedimẽtũ tertiũ.ſ.cõ⸗ ditõis:⁊ quartũ.ſ.crroꝛis ꝑſone· ⁊ vndecimuʒ ſ.metus ſeu cœactionis:⁊ decimũoctauũ.ſ.pᷣua tiõis ſenſus ñ ſicut papa non põt ſupplere ↄſenſum fine quo non ẽ matrimoniũ: ſic neci ipſis põt diſpẽſare vel ip̃a tollere Alia ſunt i⸗ pedimẽta ex ſtatuto eccleſie cuiuſmoòdiẽ impe dunẽtũ pꝛmũ.ſ.inrerdictũ ecclcſie:⁊ ſecũdum ſferiaꝝ.⁊ quartũ.i.cõᷣditõis ſcruiis: qꝛ vt m rrimoniũ cõtractũ cũ ancula a libcro ñ tencat. P ðer ſtaruto eccke fm Ric in quarto. vi. xxxvi t Pe. de pal. Et quitũ.ſ.voticaſtitatis: ⁊ ſe
ptimũ.ſ.cognatiðis ſ pũalis.⁊ octanũ.ſ.cogna tionis legalis.⁊ nonũ.ſ.criminis.⁊ decimũi. diſparitãtis cultꝰ.⁊ duodecimũ.ſ.oꝛdis.⁊ q̃r⸗ tũdecimũ.ſ.publice honeſtatis.⁊ ſexrũdecimũ
ſãpotentie coeũdipiã poſſe generare non eſt ve ſubſtãtia matrimonij. aliter fenes nõ pol⸗ ſent cõtrahere:qð falſum ẽ:⁊ idco eſt ex ſtaru⸗ to eccleſie Et impedimẽtũ decimũſeptimũſ. cõſuetudinis:⁊ in iſtis papa pot diſpẽſare. Si müiter dico de ipedimento.vi.ſ.conſanguini⸗ tatis. ⁊xiij.ligamimis.⁊· xx.ſ·affinitati quo ad aliqua que in ipſis ſolũ ſunt ex ſtaturo ec⸗ cleſie:ſicut eit in ↄſanguinitate ⁊ affinitate:vt gs nõ poſſit cõtrahere n ſcðo gradu in linea equali.⁊. iij.⁊.iiij·⁊ ilr in ipedumẽto ligamis quo ad h̊ ne quis poſſit ↄtrabere cuʒ alua poſt matrimoniũ ʒctũ cũ aliqua ꝑ verba de pñti ſo lum Et ĩ hoc cõcoꝛdant coiter doc. lʒ quo ad votũ folẽnc aliqui tenuerint ꝙ papa nõ poteſt diſpẽfare.ſicut Tho.xxij.q. ixxx viij.⁊ quidam alij· Sed tu tenc ꝙ põt: vtẽt ipſe Tho.i.iiij. di. xxxviij.⁊ Ric. cadẽ di.? Menri. de gan. in· v⸗ quolibet. qxxir.⁊ ẽ cõis opi.tã Theo. q; cano⸗ niſtaꝝ Alia ſunt ĩpedimẽts iuris diuini ⁊ legi nature.de quibꝰ——— vi. F.i. ſ.de ↄſãguinitate ⁊ affinitate vſq; ad ſcðʒ gradũ ĩ lineã inequali Et in iſtis vtrun pãpã poſſit diſpẽſare:ſic fuit duerſa opi.canoniſta⸗ rũ ĩ.c.ſras· de reſti.ſpo.⁊ in.c. ꝑ vencrabil. gfi. ſint legi.⁊ in. c.ꝓpoſuit. de ↄceſi. pꝛeben. qbul⸗ dã dicẽtibꝰqꝙ non põt ꝑ.d.c.litteras· Vecd tu dic ⁊ tene ꝙ ʒ papa non poſſit tollere dicta i⸗ ecimẽta gencraliter:tñ in aliquo caſu ſpãli egitima cã ſubſiſtente põti victis i edimen tis ↄſanguinitatꝭ ⁊ affinitati diſpenlare:vt ẽt tʒ Jo.an·⁊ recitat ⁊ ſegt a..d.c.litteras: de q̃ vide.j.papa.S. iſan aũt poſſit ſilr diſpenſa⸗
re in ĩpedimẽto ligaminis inquãtũ eſt de iure
diuino.ſ.vt poſt matrimoniũ ↄſummati quis Zhat cũ altero tenei cõiter ꝙ nonĩ ſic ſeruai⸗ dubirãter q ad vt quis poſſit dimirtere vx o rẽ vel vxoꝛ viꝝ:qᷓ ad vicuiũᷣ pmatrunoniũ co ſummatũ Gilr ẽt quo ad vt vroꝛ poſſi bre duos virostſed qᷓ ad vt vnus vir poſſit hre duas vxoꝛes:credo papã poſſe diſpenſare qñ genus fideliũ eſſet reductũ ad pauciſſimos vi⸗ ros.de quo dic vt.j. Mapa..i. ¶ Sea nũgd ep̃s ſilt potcrit diſpẽſare in ali quo ꝑꝛedictoꝝ ipedimentoꝝ·&. ꝙ in iterdicto ecctelie ſpãli facto a ſ no inferioꝛi pòt xi impe dimẽto criminis: qñ cria folů ipcãiũt můln
wyuaſ noigic itaſ Wigdlu jnãcit hninn ixmii&ꝙ ururelꝙ jnreluir mi Niin iiundoci ſnlade
utn ſi mizꝙ tnurpo niodini nüniſ

niõ ↄrabẽdũ. de qbus.s. Impedimentũ. ir. in i. Sʒ in iterdicio facto ã ſupioꝛi ſuo: vel ĩcri niniꝰ q̃ ipediũt ⁊ dirimũt pꝰ ʒctũ.de qbꝰ.ð. in d.ir. ipedimẽto..i.⁊.v Aut i glijs quibuſ⸗ cicz ipedimẽtis matrimonij ne 5hat non po teſt ep̃s diſpenſare nili in caſibꝰ de quibus.ð. Miſpenſatio..v/Cpᷣm poſſe diſpẽſare cõtra canonẽ vel concilium dictum eſt. CQuid de ilto ꝗ audiuit ꝑpetuũ ipedimẽtuʒ foꝛe inter ſe ⁊ vroꝛẽ ſuã.E. ym Mod.ꝙ ji audi nit a fidedignis tenet igrere. als eẽt affectata ignoꝛãtia:⁊ ſi ↄcipiat ꝓbabilẽ opi.ex dicto ta li nõ dʒ exigere debitũſcd ſolũ reddẽ donec i⸗ teltigat veritatẽ ditigẽter ingrendo Si vero iquirẽdo nihil innenit vel audint hoc non 4 fidedignis: ſic dʒ deponere ↄſciaʒ nec peccaret moꝛtair ſi nõ crederet qᷓ;uis audierit a fidedi⸗ gno.vtputa a ſacerdote vel cõpatre ⁊ bmõi⸗ q nõ obligat cuicũq; ercdere niſi ꝓber:ſʒ ſuf ficit ingrat:⁊ ſi aliud nõ inuenit nò credat. ¶Mũgd ſacerdos teneat reuelare ipedimen ⸗ rũ vide.ð.cõfeſſio.iiij. ð.x. ¶Mtrũ vxoꝛ teneat ſa viꝝ trãſferentẽ ſe ad aiiã patriã.h.ꝙ non. ſi ꝓbabiliter dubitat de moꝛte ſua: vel ꝙ vellet cũ exponere ad ſcoꝛtuʒ vel ſi vir vellet ire vagabũdus cũ tñ non eſſet ñ ↄtraxit. Mã in iſtis caſibꝰnon tenet᷑ eũ ſeg als ſic. ita no.doc.in.c.de illis de ſpon.⁊ ĩ.c.i.ð ndvingio lepꝛoſo.de q̃ dic vt.j. vroꝛ..it. Atrimonium i ſeparabi litatẽ:vtꝝ ſit ſeparabile matrimoniuʒ poſtqᷓ; ſemel legitime ẽ ʒctum ꝑ Vba de pñti ⁊ↄſummatũ.heꝙ h põt intelligi duplr. Aut quo ad: vt alter poſſit alteri matrimonialii copulari altero dimiſſo.⁊ ſic nunqᷓ;; ẽ ſeparabi le matrimoniũ ini fideles ʒctuʒ ⁊ ↄſummatũ vt pʒ in.c.gaudemꝰ.de diuoꝛ.nec papa poſſet in hoc diſpẽſare.vt pʒ in.c.ex publico.de ↄuer. diu.ſecꝰ i matrimonio ↄſummato iter fideles. de qᷓ.ð.Matrimoniũ.iij. ipedimento.x Aut qᷓ ad thoꝝ ⁊ cohabirationeʒ tm̃.⁊ ſic ſeꝑari põt pp.v/ꝛio ꝑꝑ adulteriuʒ:vtputa q ali foꝛni⸗ catus ẽ.xxxij.q.i.dixit dñs.de quo dic vt.ð. De bitum.J.vij Scðo ꝓpter vitium ſodomiticuʒ ᷣm Mugo-Lau. Joã. Lal.do. Anto.⁊ Ma.in c.maritus.de adui. qꝛ noĩie foꝛnicationis intci⸗ ligitur omnis illicitus coitus.xxxij.q.vij. non ſolum.⁊.q.iiij. meretrices. quãuis Inno in. d. e.maritus.⁊ glo.in.c.omneſ.xxxij.qʒ.vij.tencãt
146 contrarium: led pꝛimum videtur vcrins: quia maioꝛ in hoc fit iniurig matrimonio q; in alis pollutione Et idẽ poſſet dici de quacũq; alia pollutiõe habita cũ alia ꝑſona qͥlitercunq; põt ſeꝑari. Gecꝰin poltutione qũã qs bʒ ꝑ ſe ipᷣm ſolũ ᷣm Rod.⁊ glo.in.d.c.omnes Tertio
alter querit alteꝝ traherc ad aliqð aliud pec
catuʒ moꝛtalc fᷣm glo.in.d.c.oẽs ſanctiones. ⁊
Innoin. d.c.maritꝰ.⁊ in.c.quefiuit.de diuoꝛ. ⁊
Pa. in. d.c.queſiuit. Qð vcruʒ inteilige ſi alit compeſci non poteſt· Quarto ꝑꝑ hereſim: ⁊ ſi antcq;; cõuertat᷑ intrauerit religionẽ etiam ſi⸗ ne auctoꝛitate eccleſie non rcdibit ad cũ ſi con uertat poſtea:ſiue hereſis fuerit notoꝛia:ſiue ñi ßᷣm Pa.in.c.de illa.de dinoꝛ ſio religionem non intrauit compellet᷑ redire ad eũ ſi cõuerta tur ab herefi ſi ſine auctoꝛirate eccleſie ſe ab co ſeparauit:q;uis alij aliter ſentiãt.vt no. Pa. in.d.c.de illa. ¶ Sʒ nñgd ſilr i pᷣdictꝭ caſibꝰ ſepatio poterit fieri ſine iudicio cccłe.K. ꝙ ſi delictũ ẽ notoꝛiũ põtꝓpꝛia auẽte dimittẽ eã nõ tñ lucrabit᷑ do⸗ nationẽ ꝑꝑ nuptias vel dotẽ.ᷣm Jo.an.ic.ple růq; de vᷣoie pꝰ diuoꝛ.re.ſi non hʒ penes ſe:qꝛ petere nõ poiit:ſed ſi hʒ pencs ſe ꝑ erccptionẽ adulterij lucrabit᷑ 3 petentẽ ſᷓʒ pa.in.d.c.plerũ q; Si vo delictũ non ẽ notoꝛiũ:ſic ſolũ dʒ fie ri auẽte ecclcſic quo ad ſeꝑationẽ cohabitatio nil.alii inſtãte altero cõpellet᷑ cohabitare:ſʒ q́ ad redditionẽ debiti põtꝓpꝛia auctoꝛitate de⸗ negare· Ex qͥ fibi ↄſtat de delicto alteriꝰfaciũt no. in. d.c.plerũq;.⁊ in. d.c.gaudemus. ¶ Qũo dicetur notoꝛium.vide.ð. Adulteri
it. 3 Ptrũ ſeꝑati ꝑꝑ ſpũalem foꝛnicationẽ fint
abſoluti a debito reddẽdo:ficut ſeꝑati ꝑp foꝛ⸗ nicationẽ carnalẽ.K.ꝙ ſic m Ho.⁊ Pa.i.c. queſiuit de diuoꝛ Qð intellige quo ad cum g eſt innocens:ſed quo ad eum qui culpabilis ẽ quantũcunqʒ ſententia diuoꝛtij fit lata fiue ꝓx pter foꝛnicationem ſpũalen ſiue carnalem ſi innocẽs petit euz ſibi reconciliari dʒ:⁊ ipſe te⸗ net᷑ ſibi reddere debitũ:qꝛ qð fauoꝛc mco itro ductum ẽ non debet retoꝛqueri in damuũ me um l.q fauoꝛc.C.de legi. niſi intraſſet rckigio⸗ nẽ vel ſuſccpiſſet ſacros oꝛdines:qꝛ nõ poſſet reperere nec aliter tencret᷑ reddere. hoc ſequi⸗ tur Ber. in. c. Irig tuis. de diuoꝛ.⁊ Po. ibideʒ. ¶ Quinto ſeꝑat᷑ pp ſcimoniam. Pꝛo cuius declaratone plura ſunt querenda:
.

5
CgEtrm amboiuges poſlint vonere cti⸗
nẽriã.. ꝙ ſic. de cõi conſenſu: de q̃ dic vt. ð. Matrimoniũ. ij ipedimẽto.v.ðᷓ. v.
¶ Btrum alt᷑ ſolũ poſſit vonere caſtitatẽ ſine ↄfenſu alteriꝰ.ke.ꝙ ſic.in ſuũ p̃iudiciũ:ſed non
alteriꝰ.vñ pꝰvotů exigẽ ñ poterit ſine peccato
moꝛtali:ſʒ bñ reddẽ tenet᷑ ⁊ ẽt exigẽ qñ reddẽt ſe nimis oneroſuʒ alteri nõ petẽdo.facit.c.qui dã itrauit.⁊ qð ibi no.de conuer.coniu.
¶ Quid ſi al cõſenſit vt ali voueret ſtatu non mutato.K.ꝙ cõſentiẽs nihilominꝰpoterit exi gere Vm Inn.⁊ſeg Ma.inc. i. de Zucx. diu. ſi ipſe ↄſentiẽs non vouit:⁊ ille qui vouit tenet᷑ reddẽ:ſed nullo mõ exigere:ẽt ſi non exigendo eſſet oneroſus alteri:qꝛ concedendo lniaʒ in B ſibi pꝛeiudicauit.
¶Sed nungd poterunt mutare ſtatum.puta effici religioſi· vel alter oꝛdinari. K.vt colligo ex Pa. in. d.c.i Aut Bꝓcedit ex cõi ↄſ enſu. Et tunc ſi alter vult effici cpᷣs regrit ꝙ vxoꝛ pᷣus ſit ꝓfeſſa in aliq monaſterio: ẽt ſi non ſit ſuſpe
—„
eta de icontinẽtia.vt in.c.ſane.de uer. Hiug.
Eſt eni ſpãle k. Si vero nõ vult effici ep̃s · ſed fubdiaconus:diaconus:vcl pꝛel byter:aut re⸗ hgionẽ itrare.tũc põt de ↄſenſu alteriꝰpartis q;uis altera ꝑs non voueat continẽtiã.facit.c ſignificauit.⁊ qð ibi no. de ↄuer. ꝓiu. nonj de
beat quis oꝛdinari ad ſacros oꝛdines vel reci⸗
pi ad religionẽ: mſi vroꝛ faciat votũ ſilr caſti⸗ tfatis. vt in.c.cũ ſis.de ↄuer. ↄiuga ¶Scd pone ꝙ cũ ↄſenſu alteriꝰvir ſit factus reiigioſus vel ſacerdos:nungdille qui conſen ſuʒ dedit poterit aliũ repetere.&.ꝙĩ hoc ſunt opiones· Abbas in. d.c.i.Inno. in. d.c. quidaʒ. tenẽt ꝙ ſi eſt iuuenis potẽrit:⁊ ad cius petitio nẽ dʒ ĩgreſſus vel oꝛdinatus reuocari. Lal. tʒ ꝙ nõ poterit ip̃m repetere ſed bñ ĩploꝛare of⸗ ficium iudicis:⁊ iuder ex officio ne adulteriuʒ cõmittat᷑ ꝑ remanẽtẽ in ſeculo educet alteruʒ de monaſierio vel oꝛdine:⁊ coget reddere debi tů Alij volunt:⁊ hoc magis mihi plʒ ꝙ ſi ille
qui dedit lnĩam ẽ iuris ↄſcius ꝙ nõ poterit re
petere:nec ex officio ei reſtituet᷑. qꝛ dãdo licen⸗ tiã̃ talr mutãdi ſtatũ videt᷑ vouiſſe caſtitateʒ ſaltẽ durãte vita alteriꝰ:qꝛ qui vultvnũ videt velle ⁊ oẽ illud ꝑ qð ꝑuenit᷑ ad illud.c.pꝛuden tiã. de offi.dele. Facit.c.vidug de regula Ged igreſſus alteriꝰnõ dʒ fieri niſi alter voncat cõ tinẽtiã.vt in.c.ců ſis. de ↄuer.coniu.ergo dan do licẽtiã vr̃ vonerei Si vcro iſtud ius igno⸗ rauit:ſic reſtituet᷑ ei ſaltẽ ex officio.hoc tʒ glo.
in.c.ꝗ vroꝛt ſuũ. xxxiij.q.v.⁊ inc.ſcriati.xxxij di.⁊ Vm eñ ↄcoꝛda opiones.
¶ Quero nãquid iſte reſtitutus pꝰmoꝛtẽ vro io
ris vel alteriꝰꝑtis teneat᷑ redire ad monaſicri
um. K. ꝙ ſic. qꝛ ẽ vere religioſus:exquovxoꝛcõ ſenſit. facit. cex ꝑte.el.i.de ↄuer. coniu.⁊ qð ibi no. Bal Idẽ dic de oꝛdinato ad ſacros oꝛdies ꝙ tenet viuere caſie ⁊ cicricaliter.
incln An niumlu w
¶Quid ſi qs intrat religionẽ:vel accipit oꝛdi ii nnijnn
nes ſacros vxoꝛe cõtradicẽte vł ignoꝛãte. h. ꝙ vxoꝛ poterit eũ reuocare.d.c.quidũã.⁊ ipe te net ſibi debitũ reddere:ſed nõ poterit exigere niſi qñ non exigẽdo efficeret nimis oneroſus alteri parti:vt dictũ eſt.ð.
¶ Pone ꝙ vrxoꝛ ſciuit ⁊ non ʒᷓdirit nec lniam ij dedit:ſed diſſimulauit: nũquid reuocare pote rit. K. ꝙ. ſic. vt no.in.c.cõſuiuit. de ↄuer.coniu. Idem dic ſi conſenſit ex timoꝛe iuſto. vt in c. accedens.eo.ti Idem dic ſi per dolũ conſenſit c. veniens.eo.ti. ¶ Pone ꝙ vir vxoꝛe contradicente vel diſſi iʒ mulãte itrauit vel oꝛdinatus ẽ in ſacris ⁊ euʒ vxoꝛ nõ repetijt ĩ vita ſua:lʒ potuiſſet.poterit ne talis poſt moꝛtẽ vxoꝛis exire:⁊ aliã accipe
re vxoꝛem.K. ſᷣm Lal.⁊ ſequitur Panorid. c.i. non:q cauſa ceſſante que inualidabat eiuſ ingreſſum ceſſat ⁊ ſequela. Et ſic tene.c.qᷓ;qᷓ. Inno.i.d.c.quidã multum variauerit.
T Scd nůquid ſi talis reuocetur ab vxoꝛe ipa i4
moꝛtua tenebitur redire ad monaſterium: vel viuere clericaliter in caſtitate. K. ꝙ quo ad ilũ qui ſacros oꝛdines recepit: non eſt dubium ꝙ tenetur viuere in caſtitate: ⁊ ſi contrahe⸗ ret de facto cum alia non teneret matrimo⸗ nium.vt in.c. vnico. de voto. libꝛo vj. Sed de illo qui ſolum religionem pꝛofeſſus fuit: eſt opinio diuerſa inter docto. Sed ego credo ꝙ non tenetur redire quia obligatio ſemel extin cta non reuiuiſcit.l.ſi res.ᷓ.aream ff. de ſolu⸗ ſed ſolum caſteviuere:quia cam quantum iſe fuit potuit valide pꝛomittere Et ſecundum hanc diſtinctionem potes concoꝛdare doc · in dicto.c.quidam.Et ita limita ⁊ intelliged. c.quidam.
¶ Quid ſi talis non ſolum non vultredireaq ið
religionẽ:ſed de facto moꝛtua pꝛima vxoꝛc ↄ⸗ rit cũ alia. K. ꝙ lʒ. d.Anto.in.d.c. quidã. teneat tutius eſſe dicẽdũ ꝙ non teneat matrimoniuʒ tñ mihi vñ ꝙ ſit tutius renere ꝙ tencat ſi fuit reuocatꝰab alia vxoꝛe. Rõ qꝛ vt matrimonii nõ tencat oʒ votũ ſit ſolẽnigatũ ꝑpfelſionẽ r⸗
kciin gi murkuc holudaict jinii vuriidomn iecchuc mkihnd noyioncsq mMnʒin mnezdr wdeciuera vcjunrl inerded menegobot mmmin mnnii nruiſccr nmng ußhncſn inmmn tirmn inneate he ut unper unin Rtudi
ſigia

eitam vel erpꝛcſſaʒ vni de religionibus appꝛo batis: vt in. d.. vnico. ſed iſte nõ fuit ꝓfeſſus qꝛ votum fuit nullum ̃ adius poſitiuũ: q pa ria ſunt non ꝓfiteri ⁊ iualide ꝓfiteri.ar.c.ij. de trãſla.pꝛela. Item vftex.pꝛo hoc in.d.c. qdam vbi nõ eõpellitur redire ad monaſtcriuʒ ficut facit in.c.ex ꝑte.el.ico.ti.
16 Mrrimn ipõfa violẽter cognitaa viro pol⸗
kt itrare religionem ipſo inuuo.K. Pa. in.c. verũ.de cõuer.cõiug.ſegt᷑ opionẽ Ber. bꝛixi. qui tʒ ꝙ põt:qꝛ nõ videt cõicaſſc coꝛpus ſi uuzʒ ex quo inuite fuit cognita.facit.c. ille aũt. xxxij. q. v/ Poſſet dici eẽ veʒ hoc: vbi illa nõ fuit in culpã tardatiis ĩgreſſuſ: vbi aũt fuit in culpa nimis tardãdo ingreſſum ſic nõ intra⸗ reꝛq ille excgit quod ſibi debebat:⁊ ſic ẽ extra culpam. Et ym hãc diſtinctionẽ ↄcoꝛdari poſ ſunt opiones q̃s recitat Jo. an. in regula: que cõtra.de reg.iur.li.vi.· in mercurialibꝰ.⁊ ſᷣm h erlamn oʒ dare vnam limitationem ad.c.ex pu blico. de cõuer. coniu. vt videlicet itelligat᷑ qð deus cõiunrit.ſ.per carnalẽ copulã volũtaric
habitã:vel cx debito extoꝛtã ⁊ eſt ſingularis.
Attamen ego hoc nulli cõſulerẽ:ſed potiꝰ iu⸗ dicarem matrimoniũ cõſũmatũ ita ꝙalter al teri matrimonialiter coniungi nõ poſſit alte⸗ ro viuẽte:cui ſic carnalit fuit copulatꝰo. ⁊ Rodonen.tenent ꝙ ſi ſpõſa erat de futuro poterit:⁊ plʒ q eſt vcx:nec hʒ dubium.
¶ Prrũ matrimomũ non ↄfůmatum iter fi⸗ deles legitime ↄtractũ ſit diſſolubile. K. ꝙ aut fuit Ictum in etate indebita.ſ.infra annos pu bertatis:⁊ ſic cum peruenerit ad ctatem debi tã ſi alter eoꝝ vult diſſoluef.vt i.c.acceſſit. de deſpõ. ipui Et idẽ dic ſi ſoli alter crat in crate debita ꝙ cũ ꝑuenerit ad ctatẽ poterit diſfolue re:veꝝ eſt ꝙ hoc dz ficri auctoꝛitate ecclie: vt
no.glo. in. d.c.acceſſit. Ant futt cõtractũ i debi
taetate:⁊ tunc ſi vult folum pꝛomoueri ad ſa
cros oꝛdines nõ põt nec diſſojuitur matrimo „ num. vt cõiter tenci in. d.c.i Aut vult intrare
religionẽ:⁊ ſic põt ⁊ diſſoluitur matrimoniuʒ
atin ꝑpfeſſionẽ factã: ita ꝙ alter qui remꝗ irin ſecuiolibere põt ʒperecð altero:ſcd ante ꝓfeſſionẽ nõ. vt in.c.vex.⁊ inc.ex parte.cl.ij. de duer. cõiu.⁊ intellige ꝑ pꝛofeſſionẽ tacitam
vclerpꝛeſſam factã ⁊ vni de religionibus ap⸗
pꝛobatis aliter nõ diſſoluit᷑: vt in·d.c. vnico. ex quo ifert Pa.in.d.c. ex parte.el.ij. ꝙ lʒ ſpõſus efficiat᷑ mãtellatus:vel de tertio oꝛdine nõ diſ
⸗
1 5 oluitur matrimoniũ.qꝛ lʒ fit modus appꝛoba
tusnõ tñ religio. Silr nõ diſſoluiꝑ ĩgreſſuʒ ſoluʒ religiõis appꝛobate:niſi vt dixi tacite vr expſſeꝓfitea. Wnde ſi qs intrarevellet ⁊ non Pfiteri non poſſet altero innito· Aduerte tñ ꝙ ſunt quedã mulieres de tertio oꝛdine ſci Fran ciſci que viuunt collegialiter ⁊ꝓfitent᷑ trĩa vo ta religiõis ex cõceſſione aplica. Et ideo tali ꝓfeſſio benc diſſolueret matrimonium nõ cõ ſummatũ:ſicut declarauit Sixtus papa quar tus:ſiuc ante ſit Zctum:ſiue poſt dictam pꝛo⸗ felſionẽ contraheret. 5 ¶Et qʒ ſcpe a doc.⁊ in ſacra ſcriptura fit mẽ tio de ↄiunctis ꝑ pꝛopꝛia noia vt ipſa gſqʒ itel ligat ſub bꝛeui cõpendio iferius clare demon⸗ ſtrabo. Murus d vroꝛ filij patri ⁊ matri viri ſui. Bener df vir filie pri ⁊ matri vroꝛis ſue.
Socer d pꝛedictus pr:⁊ ſocrus pꝛedicta mat
dictiſ nurui ⁊ genero. Mouerca dr̃ ſcᷣa vroꝛ fi lijs ex alio matrimonio viri. Mitricus dÿ ſe⸗ cundus vir filijs ex alio matrimonio vxoꝛis. Mꝛiuigni ⁊ pꝛiuigne dicũtur pꝛedicti filij⁊ fi lie alteri copulato. Patruus ⁊ amita ſunt frat ⁊ ſoꝛoꝛ patris. Auũculus ⁊ matertera ſũt frat ⁊ ſoꝛoꝛ matris:⁊ iſtis ſi addit magnꝰ ſunt fra ter vel ſoꝛoꝛ aui vel auie. Patrueſles ſunt filij duoꝝ fratrũ g hñt etiã patruũ ⁊ amitã. Con⸗ ſobꝛini ſunt filij duaꝝ ſoꝛoꝝ iter ſe qui hñt ẽt auunculũ ⁊ materteram. Amitini ⁊ amitine ſunt filij fratris ⁊ ſoꝛoꝛis inter ſe.
X di cu 8 tripliciter põt eſſe in
culpa de moꝛtc ifirmi Pꝛimo ante factũ.ſ.qñ intromittit ſe
d ko qð ignoꝛat:vcl ad ipᷣm nõ ſpectat vł nõ ſufficit ad agendũ ſolus· Secũdo in facto:qꝛ lʒ peritus:nõ iñ ſequit traditiões artis:ſcd fun taſiã ſui capitis vel expimẽta nnrelige niſi erperimenta nona: vcl ſua fantaſia ſir ra⸗ tionabilis qʒ liceret. Tertio poſt factũ qñ ẽ ne gligẽs circa cuſtodiã ifirmi.ita no. Bar. Inn. ⁊Po. in.c.tua.de homi ¶ trũcuentus moꝛtalitatis debeat medico 1 iputari.h.ꝙ nõ.ſi diligẽtiã quaʒ debuit ⁊ po tuit exrhibuit. f de offi. pꝛefi.illicitas.. ficuti. vide.ð. bomicidiũ. ij. xviij xt aducrie ꝙ me dicus tener in foꝛo aic nõ ſoiũ qñ volũtarie le dit. puta ꝓlongãdo ifirmitatẽ ⁊ huiuſmodi:ſ 5 et ñ ex ignoꝛãtia vel iperitiaivel nõ ſcquens traditões artis dliquẽ leſit. vt no. Pe.in aui. ſed hodie.C. de tudi.nã ipitia medici culpe an numerat᷑.· ſiquis fundũ..ceiſus.f̃locari ⁊. ipcritiã. f.de reg.iu.⁊ in glo.i.q.iiij. nonẽ ĩpu⸗

.*
3 3„ 8
rãda. Nimitat boc Paãi.c ad aures· de ets. 7 inkirmiras de pe · re. 1 ſM— quali. vex;qñ aſſunpſit ofticiũ volũtarie Sc M Mtx ſilr peccet moꝛtaliter ſi non admonet 3 j cus ſi ex neceſſitate: qñ ex ignoꝛãtia ⁊ imperi⸗ infumũ vr ↄfiteai.&. ſic. qꝛ facit ʒ pᷣceptum ſun tia ledit: vtputa vtii aliquivꝰ expertis alias. vt in.. ccũ infirmitas. nec pol dici abꝛogatũ bona fide: q ſibi imputet qui talem elegit crqà põꝛiã vſuetudinẽ: q nõ conſuetudo:ſed conu mu n dicebat ſe imperitũ. ßptela eſt ⁊ ð bonos moꝛes.⁊ ideo nò valet ᷣm inbil VQuid ſi dubitat medicinũ nociuã.k.ꝙ nul Po in..c. cũ infirmitas Excuſaretur ti me⸗ imipt ſo modo dʒ darc:ſcd tutioꝛẽ paricʒ cligere de dicus i caſu repẽtinoq idiget celeri remediog n pꝛeſůp.c. illð.de pomi c. petitioqꝛ ſecuri ẽ ho nõ añ ip̃m ifirmũ induccret ad ↄfeſſioneʒ. Pt inii minẽ reliquerc ĩ manu dei q; medicinas darc aduerie qꝛnonl ufficit admoncre:ſi cd dʒ iduce ſomni de quibus dubitat ſʒ Inni.c. tus noſ.ð homi: re cũ effectu. vti.d. c.nð.nihilominꝰ ſi ifirmus nmitꝙu 2ibi pa Et intcllige eum in dubio qñ nõ hẽt noilet cõfiteri nõ credo ꝑꝑh medicus debeat inohl aliquid ex quo pꝛobabilius ertimet ꝓfecturã veſiſtereà mcdicamic?qi intelligendũ eſt mo⸗ mipo di qᷓ; nociuã. Bceus ſi haberet aliquã ꝓbgbilra ncas ⁊ iducas cifectualr quãtũ ex ꝑte medicit inn tem potius de vtilitate qᷓ; de nocumẽtoꝛqꝛ ſic ſicut⁊ in.c.fi.de co qui co no.cõ.vx.ſue. Facit mnch ſdi poſſʒ dare adhjvita debita viligentia ⁊ ſtudio Lſtipulatio iſta.i. de V. obli.nb ex ꝑte infumi ilibonoee qꝛ ſic nõꝓpẽ eſt in dubioꝛſcdi opinionc vel qʒ fi dimittcret cũ fone moꝛerei delpatus:qui hiniju titubationc. anatus poſtea poterit ↄuerti:⁊ ſic pꝛeccptum lon C Mtrũ ſit ĩ culpa medicꝰqñ mecicinã fᷣm ar ecclche vidcret᷑ ð pꝛeceptum dei de charitate niuc tẽ dedit:ſcd ex defectu ſpẽxꝝ vcl admirtiõe alia primi:qð nullo modo credẽdũ cſt.facit tex. cõ zlican fit nociua.&. ꝙ nõ.ſi debitã diligentiã adhi glo. ꝓ poc. lxxxiij. di.in pꝛin. iin⸗ buit.c. apłice. de cle. exco.mi. fᷣm Inno·⁊ Mo. U Sed nůũgd ad tenct medicus in oiifirmi Ahninu 1 4 ¶ Prrũ cirugicus icicẽs aliquẽ q pp ĩcõſuct tatc.&.ꝙ nõ:ſatuo metioꝛi iudicio:ſed ſolũ in jwlbenn infirmitate ꝑiculoſa /m ſe. Ro qꝛ ſicut infrꝰ nmthni
1 diſpõnẽ venax vel q pp iniolitũ timoꝛeʒ vcl tremoꝛẽ qui venit ſuꝑ cũ moꝛtuus ẽ fit in cul mus nõ tenef cõfiteri de neccſfitate pꝛeccptiĩ iniii pa K. ꝙ nõ:ſi debitã diligẽtiã adhibuit:⁊ erat oi infumitsteſe ſolũ qñ ẽ pcriculola: fic nec nirꝝ pili 33 rits ar. c.ex litteris. de fri.⁊ malc.⁊ hoc vcrũ medicus tenet᷑eũ inducere:l; ſit optimũ q mẽ ntiim
inon dubitabat de hoc:qꝛ ſi dubitabat dcbu/ dici iducãt in oĩ infirmitate. Lr dico ꝑiculoſã jigjena it omittere. vt no. Inno.⁊ Ho. ne clc.vł mo. i.qꝛ poſſet ꝓbabilii inducẽ piculũ moꝛtis:ſecul jni c.ſniam.⁊.d.c.tua noð. qů eſt ciaꝝ ꝙ nonẽ piculoſu. n q Ptrů medicꝰteneat gratis curare.K. ꝙ ſic. ¶ Mtrum infirnvteneat obedircmedicg.&. ieninnit ſi eſt paup ifirmus · Em glo. lxxxiij. di.ð i.Hive Inno.? Po.in.d.c.tua: ꝙ nõ de pꝛccepto·in ijuginin ro diues ẽ nõ icnci:cũ nemo cogat᷑ de ſuo face ifirmꝰaccipit aligd vcl facit ex certa ſcia veler uiin re bñficiũ.x.q.ij. pꝛecaric.⁊ licite recipit merce gffectata:vel ipꝛobabili ignoꝛãtia:ꝑꝑ qd no tn dẽ ſuã.xiiij.q.v.c.non ſane. tabilc malũ icurrit peccat moꝛtalii. arc. non n— s ¶ Sed gdſi infirmꝰ ſit diues:tñ ex auarita ñ kxxiij. q.v. Idẽ dic de ſeruiẽtibus g ei Aligã untn e. c ſi non eſſet notabilit lch⸗ mmn 6
vuit ſoluerc medico: dʒ ne medicus cũ moꝛꝑ⸗ admiſtrãt tal. nitterc. K. ꝙ nõ. ſcd dz cimedicinas xalia nc uum quãuis aliqliter modicũ q aliqñ itis i ccſſaria facere ſuis expenſis q̃s poſtca rehete⸗ magis cruciat q; febꝛisꝛ? inter duo malami“ it re poterit cũ lanus effectus fucrit? qꝛ vtilitcr nus ctigẽdũ eit.·riij. di. duo. xt ſi er admi⸗ atio mẽ
geſſit negociũ cius.ff. de neg. geſ..põponius. niſtrariõe moꝛs ſequerctur vel muti ⁊ſi moꝛiat repetẽt ab hercdibus: qt ſufficit ſi bii eſſent ſeruiẽtcs irregulares:ſecus ſier leui irh vtiliter cepit gerere:k euentus non ſit ſecutuſ ignoꝛanria vel culpaß feccrunt. ih lſed an vtro·ff. de nego.gelnec põtei obijci t Wtrũ ars medicine fit ꝓhibita ckericis ⁊ t tiRbü ꝙcã pictatis hoc feccriiinifi ſit ei ꝓpmquus ligioſis.&cicricis in ſacriotrcligiofis xclerid nn vt.l.alimẽta. C.ve nego.ge. qꝛ tũc o pꝛoteſtet i minoꝛibus bñficiatis:non lʒ vfi niſi gratis rati nõ intẽdit ß facere. als nonrepeteret ⁊ vbi piculũ nõ imnumnet. n cte. vel mo.c m N dalimẽta. nõ· hoc glin d.. tairugiã vcroqᷓ idiget inciſiõc vel aduſtio( 7 U Mtrã peccet moꝛtalt medicus ↄſulẽdo ali⸗ ne cũ ſanguinis cſuſiẽe pmi Ber.in.c· ad audi ſin quid p aiamꝙ ſalute coꝛpoꝛali. K. q ſic. ⁊ uch entiã. de falſa. oĩno cxercere nõ pũtqꝛ ſimpli⸗ ſ faciatꝓhibet ci ſub pena crcõicatiois.in c.· ců cii eit eis iterdicta.c. Iniaʒc.ſuꝑ ſpecul· ne cc. Wug

c ticio liberare eũ de aliqua infirmitate.puta
1 4 18
—
—
vel mo · be homi.tua nos, de poſtuc.i. ia ¶ Ptrũ medicus teneat᷑ nůciare moꝛtem ifir mo quã pnoſcitcitoventurã.R&. Jo. de neapo liin quolz· xi. diſtinguit ꝙ aut ꝓbabilit credit
ꝙ talis pꝛenũciatio erit muttũ vtilis aie infir⸗
mi.vtputa qꝛ cõfitebitur cũ fit in peccato moꝛ tali ⁊ oꝛdinabit teſtm̃:exq̃ euitabũtur multe li tes:⁊ ſic tenet ꝑ ſe vel ꝑ aliũ ei manifeſtare:ali ter peccat moꝛtaliter:qꝛ dãnificatꝓximũ indi recte:cũ nõ ĩpedit dãnũ eius cũ põt Idem dic hieſt in dubio an ſit vtilis vel nõ Qð ſi ꝓba ⸗ biliter credit ꝙ talis annunciatio nõ erit vti⸗
kis infirmo. puta qꝛ i oꝛdinauit facta ſua:ſed
foꝛte erit potiꝰ dãnoſa coꝛpoꝛi:tunc non tenei ei dicere de neceſſitate pꝛecepti:Iʒ ſit melius di cere qꝛ meliꝰ ſe diſponet:⁊ bonũ aie ſemꝑ eſt p
ponẽdũ bono coꝛpoꝛis. i ¶ Mtrũ medicus poſſit ꝓmoueri.K.ſi ꝑitus
erat ⁊ nihil omiſit de cõtingentibꝰ ᷣm ꝓbabi litatẽ ſue cõſcie põt ꝓmoueri.als nõ.de eta.⁊ ⁊ſi medicus. coꝛ. Inno.⁊ Mo. ¶ Mtrũ medicus qui cõuenit pꝛo.x. ducatis
guali.c. ad aures.ff. de vari.⁊ extraoꝛ.cogni.t.
quartana? hmõi:⁊ libcrat eũ:ſed.j. modicum
tÿ̃s ticius reĩcidit in eãdem infirmitatem tc⸗
neatur iteꝝ ꝓ illis.x.cñ liberarc..vf̃ ꝙ ſic qꝛ non extinrit ifirmitatẽ:ſed ceſſare fecit angu⸗ ſtiã ipfius Itemqꝛ non videtur curaſſe: cum vitioſe curãuit· Itẽ qꝛ verba cũ effectu ſunt ac cipiẽda:ꝙ iõ dʒ intelligi cũ curaret ꝑfecte/ In cõtrariũ vr̃ ꝙ nõ teneat᷑:qꝛ de pñti infirmita⸗ te tm̃ vf̃ cogitatũ:⁊ iõ ſoluto eo quod debet᷑ ſublata eſt obligatio in perpetuũ:qʒ in ifinitũ non debet obligari.nã infinitaſcuitatur.ff.lo ca.l.martinꝰ.in glo· Sed tu dic ꝙ aut redijt ex cułpa infirmi:⁊ ſic non tcnetur.i.qð qs ex cut pa.f.de regu. iur Si non ex culpa ifirmi: tůc aut ſtatim redit:⁊ ſic tenet᷑ qꝛ non vf̃ eũ libe⸗ raſſe. aut ex interuallo⁊ ſic non tenrt᷑.vt. ff. de reg. iu.l.quicquid.— Embꝛum ſ e de.ð Momicidiũ v.. vi· Et idco ĩ ſtatutis ita accipit᷑:ni iud apparcat de mentc ſtatuentis. vt no. War. i.l.ij. ff. de publi.iudi. Endacium fndug et — falſa vocis fi⸗ Fnificatio:cum intentione fallẽdi.xxij. cpij. illeergo. WQue differentia eſt inter mendacium ⁊ fal
245 ſum.be. ꝙ mentirieſt eontra mentein ire. Vn de ilte qui dicit ꝙ putat aliud:ſiuc illud ſit ve⸗ rum:ſiue falſum mentitur.c.is autem.ij.q.ij. Fal ſum vero poteſt quis dicere ſine mẽdacio
cum.ſ.credit verum qð tamen non eſt:⁊ ſi de⸗
bitam adhibuit diligentiam nõ peccat:ꝙ ſi nõ ccat ycnialiter.vt in. c.homines. xxij·q.ij m h in caſu in quo teneret᷑ debitam diligentiam adhiberc.puta in actu teſtificandi vbi immi⸗ net notabile dãnumꝓrimo: vel in iudicio: qꝛ ſic eſſet moꝛtale:vel cũ vult iurare.xxij. q.ijc. animaduertendũ. ¶Muot ſum genera mendacioꝝ.K. fm Au“ 2 guꝛin.c.i. xxij. q.ij. ꝙ ſunt octo/Pꝛmuʒ in do ctrina religiõis xpiane.⁊ ᷣm Alex. in fa he.re⸗ ligio hic accipitur nedum pꝛo eo ꝙ nos reli⸗ gat ad ea que ſunt fidei:ſed etiam pꝛout reli⸗ gat ad bonos moꝛes:qꝛ in his duobus conſi⸗ ſtit religionis xp̃iane jumma/ Sccundum cſt vtaliquem ledat tniuſte in coꝛpoꝛalibus cum nullius vtilitate:ſicut falſus teſtis in cã crimi naii Tertium eſt ꝙ alicui nocct:ſed tamen al⸗ teri pꝛodeſt:vt teſtimonium in cauſa pecunia ria/ Quartum eſt quod fit ſola menticndi vel fallendi libidinc:vt cum delectatur in aſtutia mendacioꝛum compoſitione non habens reſ⸗ pectum nec ad nocẽdum nec ad adiuuãdũ ali cui: ſed ſolũ qʒ plʒ ſibi Quintů eſt qů fit placẽ dicupiditate: vt mẽdaciũ adulationis. Sertũ eſt qð nulli nocet:⁊ alicui ꝓdeſt. ſnc pecũia ſi⸗ bi auferat: indebite vel iniuſte ledatur Septi mũ ẽ qð ſimiliter alicui eſt vtile ad coꝛpuſ.ſ.vt moꝛtem cuadat:Octauum ẽ qð fimiliter pꝛo⸗ deſt alteri. vtvirginitatem ſeruet/ Sed ſecũdũ Alex. vbi.ð.⁊. S. Boñ.i.iij. di. xxxviij. ⁊ Ric. ibidem· Mendacium habet ꝓ ſuo foꝛmali cõ pletiuo intenrionẽ fallendi. ⁊ ideo fm intẽtio nen mentientis diucrſum crit mẽdaciũ in ſpe ciei Si eni intendit ſol um ꝓdeſſc:ſic crit men⸗
dacium officioſum i delectate:ſic ẽ ocioſ uʒ
Si ledere ſic eſt pernitioſi um/ Pernitioſum
continet tres pꝛimas differentias:qꝛ aut i ſpi⸗ ritualibus ⁊ ſic eſt pꝛimum. Aut in coꝛpoꝛali⸗ bus:⁊ ſic eſt ſecũdum. Aut in tcmpoꝛalibus. ⁊ ſic eſt tertium] O fficioſum continet tres vl⸗ timas ſpẽs.ſ.ſi in tempoꝛalibus. Sic eſt ſertũ Sii coꝛpoꝛalibꝰ:ſic ſcptimum: Si in ſpũalibꝰ ic eſt octauũ Ocioſum continet quartã ⁊ qn tã ſpẽm: qꝛ aut vult delectare ſcip̃m: ⁊ ſic eſt quartũ Aut alteꝝ:fic ẽ quintũ, Mꝛimũ iſtoꝝ ẽ grauiꝰ:⁊ vltimum leuius.

¶ Vtrum oẽ mendaciũ fit peceatum.K. ꝙſie cuper eo.de vſuris cũ ſimilibꝰ:⁊ etiam noꝛ⸗ tale peccatum eſt m· S. Boñ· Alex · Ricar.
vbi.ð Pꝛimo rõne ſue ſpeciei: ſiue per ſe ⁊ ſic ꝙ
tãtum tres pꝛime ſpẽs ſunt peccatũ moꝛtale. vnde quicũq; mentit cõtra veritatẽm diuinã eã mendacio occultando vel conũpendo pec⸗ eat moꝛtaliteri Similiter circa ea quoꝝ cogn no pertinet ad hoĩs bonum. putã ad perfecti⸗ onẽ ſcientie ⁊ infoꝛmationẽ moꝛum erit inoꝛ tale: qꝛ ʒcharitateʒ dei ⁊ pꝛorimi· Secus ſi eẽt circa aliquid qð nõ refert ad ſalutem vtruʒ ſic vrl ſic cognoſcatur: qꝛ eſſet veniale dem dic ꝙ eſt moꝛtale qñ eſt in nocumentum coꝛpoꝛis rimivel reꝝ de aliquo alicuius ipoꝛtantie ẽt 7 alteri pꝛodeſſerſecus ſi in dãnum alicuiꝰ rei minime:qʒ nõ eſſet cõtra charitatem:⁊ io ve⸗ niale! Becũdo eſt peccatum moꝛtale per acci⸗ dẽs. Et hoc dupliciter Mꝛin nis. puta qʒ ita afficuur ꝙ nõ curarct offende
re deũ velꝓximuʒ notabiliter:qꝛ pꝛeponit mẽ
daciũ charitati dei ⁊ pꝛoximi. multomagis intendit dicẽdo mendacium iniuriare deũvel zedere notabiliter ꝓximũ:etiã ſi non ledat pec cat moꝛtaliter Secũdo rõne ſcãdali:vt cũ gg dicens mendaciũ ꝓbabiliter ſcãdalum ſeg ad⸗ nertit:tñ non curat ſed dicit mendaciuʒ ⁊ pec⸗ eat moꝛtaliter· Et in hoc ↄcoꝛdant cõmuniter Theo.in iij. di xxx viij Addirur ⁊ tertium er q fir moꝛtale.ſ.cũ dr in iudicio Wnde ÿ Murã dũ omne mẽdaciũ pꝛeter iocoſum qð ĩ iudicio dr de his que ad iudiciũ pertinẽt ẽ moꝛtale: qꝛ ſubuertit veritatẽ iudicij: qð cedit in perniciẽ vniuerſitatis.⁊ plʒ quãdo dicitur de ea ð quo tenetur dicere veritatẽ. als non:⁊ quando ſit: pabes.ð. Lõfeſſio delicti.⁊.ð. furtum. xxvij. x.ſ.teſtis.xx vi Additur ⁊quartum ex quo efficitur moꝛtale ſᷣm Poſti.ſ.rationc cõtem⸗ ptus.ſ.cñ quis ꝓ nihilo habet dicere mẽcdacia
iocoſa ſicut vera:ſicut faciunt ioculatoꝛes ⁊ miles. arxxv.di.ᷓ. alias ea demum Quod li⸗ mito vcrum quãdo etiũ fi eſſet moꝛtale noliet abſtincrc. aliter non.⁊ ſic incidit cum pᷣdddit ⁊ quintum ſecũdũ alios.ſ.rõne perfectionis ſʒ iſtis non aſſentio:niſi vel quãdo perfectio eſt talis ꝙ obligauit ſe voto vel iuramẽto ĩ nullo cãſu mentiri:vcl ratione ſcãdali:vt dictumẽ. Et ita cõiter tenent doc. Cacit ꝙ. ð. diri. ir⸗ cũſtãtia.ð.iiij In alijs aũt caſibus cõmuniter eſt venialc peccatum: niſi ↄſcia eis dictaret q
PMꝛimo rõne intentio
cſſet moꝛtale:qʒ ſic eſſct eis ſi d tale dictamẽ di
cerent mẽdacium peccatum moꝛtale: ¶ trum pꝛcdicatoꝛ vel doctoꝛ ſemp peccet
moꝛtaliter mentiẽdo.K. Me. in. iij. di. Txxviij. non:nifi ſcãdalum vel contẽptus doctrine ſit annexus:qꝛ ſi hoc ſciẽs mentit peccat moꝛ⸗ taliter.· Similiter ſi viceret contra id quod eſt faciendum ex neceſſitate.ſecus ſi ex ↄſilio niſi rõne ſcãdali.vt dixi. ¶ Htrum liceat ꝓ alterius vita ↄſeruũda mẽ tiri&. ꝙ non.d.c ſuper eo. ⁊ quaiitercũc; vica tur mendacium ſemper eſt peccatum ſalteʒ ve nialc.xxij. q.ij. per totum Quidam excipiũt io coſum quod pꝛopꝛic non videtur mendacium quia vt dicitur in.c.ne quis.xxij. q.ij. non fal⸗ lit. quia nouit ille cui dicitur iocandi cauſa fu⸗ iſſe dictum ¶ Ptrum ſolũ ſit mẽdaciũ ĩ verbo.he.ꝙ nõ.ſʒ ẽt in fimulatis opibꝰ.xrij. q. v. cauete. ⁊ iõ qð diri de mendacio:idem dic de oĩ ſimulatiene quã quis facit vt pꝛorimum decipiat: ſᷣm ſcm̃ Tho. Becus de fimulationc que fit ꝑp bonuʒ de quo dic vt. j· Simulatio. Enſa epiſcopoꝛum nõ dʒ ſplẽde —A re auro vel argento.xli. di. ep̃s vilem ſuppellecrilem: ¶ Auid dʒ eſſe ⁊ abeſſe in menſa clericoꝛum? religioſoꝝ.hẽs.ð.clericus.ij.per totũ. + nſi u ra 8 Mide ſupꝛa.Falſa⸗ S rius.F.xi. Er ca ti 0 Bide.j. Megociatio Cretrir que dicat. K. ꝙ illa que Ei E I multoꝛũ libidini pater xrriiij. vi.vidua. alibi dr ꝙ meretrx ẽ tiius turpitudo venalis eſt. xxxij.q.iiij. mere⸗ trices.⁊ requiritur ꝙ xl.homines admiſerit ſm glo·in. d.c. vidua· allegat.c. latoꝛes. decieri excõ.mi. FWPtrum ſit pꝛobibitum cõmiſccricũ cis.&. ſic de iure diuino.⁊ peccat moꝛtaliter. dicto· merctrices. ¶ Ptrum accipiens meretricẽ in vxoꝛẽ mere aĩ. ſ. q ſic.ſi facit vt eã a malo retrahat· xxij· q.i.nõ cſt culpãdus.ſecꝰ ſi alio malo fine. ¶ Ptrum teneatur reſtitucre quod acquirit er taliqueſtu.he. ꝙ non ſm Inno inc· quiaple riqʒ. de immuni. ecce.⁊ cõmmuniter docro⸗ res:ſed bene de bono conſilio: niſi accepiſſet ab his qui alienare non poſſunt· ⁊ ui ſint. v⸗ de.ð. Donatio.vcl ctiam per fraudem quis ſic teneretur.
inidn
nniignt vnipinti jmorinpol 6 nchiige nchnin hmnʒan xns nur mi den wig iMn numpon i mu inn iun vnemint
Es
wimal Mbluen Mmpir m ite imnnn kwn

——
1
à*2
—
Mritum?aofegaeſt — vt ei qui agit ſit iuſt — aliquid dari.
1/ TAuotuplex eſt meritũ.K. m. S. Bona. in iij. di. iij. ar.ij. qij. ꝙ triplex Pꝛimũ dr ↄgrui. xiſtud eſt qñ quis ex actione nõ habet debitũ recipiendi:ſed tamẽ illi cui fit decet dare.ſicut cum bomo atteritur de peccato ſuo:lʒ non me rcatur gfam:iñ conuenit deo vt facienti quod in ſe eſt ex ſua bonitate det Secundũ eſt meri tum digni:⁊ iſtud eſt cum gliquis iuſtus rogat Paliqus perſona que eſt in peccato. dignum quippc eſt ꝙ iuſtus exaudiaTertium eſt me⸗
ritum condigni:⁊ iſtud eſt qů agens habet de⸗ bitum recipiendi.⁊ ideo cum pꝛima ratio dan
di ſit amoꝛ: impoſſibile eſt ꝙ aliquid poſſit ſibi facere debitũ ꝗ amicitia caret.ꝓpterea erñtes ertra charitatẽ nõ poſſunt mercri de cõdigno. ¶ Mtruz aliquis poſſit mereri ⁊ demereri in eodem actu.K. ꝙ non. q;uis actus aliquis fᷣm genus nature poſſit eſſe meritoꝛius:⁊ in gene⸗ re moꝛis demeritoꝛius.vt pʒ. xxij.q.ij.ſi queli⸗ bet.vbi Bꝛegoloquens de mẽdacio obſtetri⸗ cum dicit. Mam benignitatiſ eaꝝ merces que eis in ererna potuit vita retribui pꝛemiſſa cul pa mendacij in tcrrena eſt recompenſatione declinata. ¶ Quõ autem intentio ſufficiat ad meritum vel opera.vide.ð. Intentio.
Btu 8 eſt inſtantis vel futuri ꝑi culi mentis trepidatio.ff. quod me.ca.l.i⸗
Quotupler eſt metus.K. ꝙ vuplex.ſ.leuisſ.
quo timet quis leue malum vel minas multaſ
quas minans impicre non habet poſſibilitatẽ/
Eſt ſecundo metus pꝛohabins ſine grauis qui dr iuſtus jnctus.⁊ iſte eſt illc qui poteſt cadere in conſtantem virum vel mulicrem.vtcũ quis potens inferrre minatur moꝛtem aut grauem rucatum coꝛpoꝛis.vt in.c.cum dilectuſ.extra co.ti Aut ſeruitutẽ ſcu ſtatus ſubucrſionem. puta qꝛ ſcindet inſtfa vel pꝛinilegia libertatis vei detincbit in carcerem:aut ſtupꝛationeʒ.vt f eo.ti.l,iſti quidẽ.in ſti.co.ti..i.ij.⁊.iij/Et in⸗ tellige qñ pꝛedicra vet aliqð pꝛedictoꝝ minat: nedum in perſona pꝛopꝛia:ſed etiam in perſo⸗ na liberoꝛum aut vxoꝛis aut ſimilium ꝑſonsꝝ
vrin.d.l.iſti.in fi.
¶Ptrũ metus inſtus cauſetur er imperio vel ſupplicatione regis vel dñi.&. Pa.in.c.vlti. icle. vl vo. ꝙ nð. niſ ſit conſuetus tyrãnice
249 tractare non obtemperantes ſi ni pꝛccibus.qꝛ tũc bñ cauſat. vt tenet Jo.an.in.d.c.vl.⁊ Bar. in tractatu de tyrãno.facit qð idem Var.no. in l.ad inuidid.(.qð me.cã̃.vbi dicit ꝙ ſola re
uerentia mariti nõ cauſat iuſtũ metũ in vroꝛe
niſi pꝛeceſſcrint mine vel verbera.⁊ idem vo⸗ luit Inno.in.c.cãm matrimonij. de offi. dele. ¶MPtrũ metus perdendi bona tpalia vel gra uem iacturã in cis.puta maioꝛẽ partẽ ſit iuſiꝰ K. Pa. in. c. Abbas cxtra co.ti.ꝙ ſic. ſi nõ põt ſuſtẽtari fine illis bonis que quis timet perde re.qꝛ alibi dr ꝙ ſpũalia nõ poſſunt diu eẽ ſine tpalibus.i.q.iij. ſi quis obiecerit.⁊ gl. in..aduo cati.C. de aduo. diuer. iudi.dicit nõ.pecuniã vi tam hominis. facit ꝓ iſta opinionc.c.pꝛeſbyte ros.l.di.⁊.l.pe.C.co.ti.⁊ di.c.abbas.
¶Mtrũ metus excõis ſit iuſtꝰ.h. glo in.c.olim inter.de re.ſpon.ꝙ ſic.ſed Jo. an. in.c. dilectus de his que vim. diſtiguit ꝙᷓ aut inſtc cõminat᷑ ⁊ nõ ereuſat. qꝛ culpa ſua incidit in metum.ſi mulier. ff. eo.ti. aut iniuſte cõminat:⁊ ſic eſt iu ſtus:cũ grauis ſit pena inter hoĩes cõucrſari ⁊ carere hoĩum cõmertio.l.hi qui ſanctam.C. de apoſta.c.ſacro. de ſen. ex. Et hanc diſtinctionẽ appꝛobant dñi de rota deciſione xl.
¶ trũ timoꝛ infamie ſit iuſtꝰ·K. glo. in.I.nec timoꝛe.ff. eo.ti.ꝙ timoꝛ infanie facti non cau ſat. vtputa qꝛ aliquis dicit ꝙ malũ dicet de co: ſcd metus infamie iuris talis qui hʒ iuris cf⸗ fectũ iuſtus eſt. vt in.l.iſti.ð.fi.jeo. vbi pʒ q depꝛchenſus in aliquo delicto quicquid facit ne ꝓdatur ex iuſto metu facit qꝛꝓditus poteſt pati moꝛtẽ vł cruciatũ ⁊ hmõi.⁊ hec oĩg intel lige ꝙ cauſant iuſtũ timoꝛẽ qñ quis nõ habet facile remediũ pꝛouidendi.q ſi poſſet pꝛouide re.ſibi.pura adcundo ſuperioꝛẽ vel alio modo non ꝓuideret non eſſet iuſtus metus ſed ſibi impurarct᷑.ar.c.fi.de elec.⁊.l.quibus dicbus in pꝛin. ff. de condi. ⁊ demõ.⁊l.qui põt facere ff. de re.iuri.⁊.c.paſtoꝛalis.ᷓ. pꝛcterea.de offi.oꝛ.
quod limita.vt.j..x.
¶ Mrrũ metus iuſtus cxcuſeta pctò.K. ꝙ nõ 4 rotoꝛſed ſolũ a tanto. nõ tñ etiam a tanto ꝙ illud ẽ de genere peccati moꝛtalis ꝙ fiat vc⸗ niale.c.ſacris. ertra co.ti.c.ij. de homi.ijq.i.in pꝛunis. qꝛ debet potius quelibet mala tolera re q; malo cõſentire decernat.xxxij.q.v.ita ne Limita tñ pꝛcdicta adca que junt iuris dinini ſecus in his que ſunt peccata noꝛtalia cr diſpo ſitione iuris poſitiui qꝛ ſic excuſaret a moꝛtal i vt pʒ.ð. Jnobedientia.in pꝛin. F1

¶VPtrũ ↄtractus factus ex metu iuſto ſit nul lus.h. vt colligo ex Pa.in.c. cũ locũ. de ſpon. 4 in. dc. olimn inter. ꝙ aut Sctus requirit libcrũ conſenfũ:aut nõ· Si ſic tunc cõtractus eſt ip̃o iure nullus. Rõ qꝛ lʒ coacta voluntas ſit volů ras.xv.q.i.merito.tñ nõ cſt voluntas libera.⁊ ſic deficit qualitas ubertatis que eſt de ſubſtã tia õctus.⁊ ideo— alijs autemvbi nõ requiritur liber conſenſus non eſt nullus ipſo iure. quia vt dixi coacta voluntas pur volun⸗ tas eſt. vt plene legi. ⁊ notal in I.ſi mlier. ð fi. ff.eo.ti. ſed veniunt acta reſcindenda actione qð me. cã. vel officio iudicis.
s ¶ Que ſunt illa in quibus requirit᷑ liber cõſen ſus.. ꝙ pꝛimo oĩa quc ſũt meritoꝛia:vt pnia cõfelſio:elemoſyna:⁊ hmõi que ſi fiauter tali metu excludũt meritũ.⁊ ꝑinde cſt ac ſi non fo rent facta. Excipiunt᷑ illa in quibus impꝛimit᷑ character.vt baptiſinꝰ ⁊ hmõi. qꝛ virtute cha⸗ racteris adueniẽte liber voluntate ↄualeſcũt ſed nð alia.vt in. c. de iudeis. xlv. di. Mꝛople⸗ rea Criſo.ſuꝑ Mat. xxij· Quiſſolo timoꝛe fuit deo pcnã quidẽ cuadet:ſed pᷣmiũ nõ acquiret q nð vult deus vt timcat᷑ vt dñs:ſed vt amct᷑
vt pius pater· Facit tel. Augu. de pe.di.vij.c.
nulius in fi. Duẽ ſero penitet inquit nõ ſolum
opoꝛtet dcum timere iudicẽ: ſed iuſtũ diligere
nõ tm̃ penã timeat:ſed anxiet᷑ ꝓ gloꝛia. hec ille Scðo mrimoniũ. facit. c.notificaſti.xxxiij. q. v ⁊c.veniens el.ij. de ſ pon.⁊.d.c.cũ locũ. ertio dotis ꝓmiſſio vel ſoiutioi..ſi mulicr.ð. ſi dos eo.ti.qꝛ ſi pꝛincipale nõ renet nec acccſſoꝛiũ de rc iur.ii.vi. Quarto iuriſitio. vñ ꝓꝛogatõ eius ex iuſto metu eſt nulla..ij ff. de iudi.⁊ gl. ind..ſi. mulicr. Itẽ electio pꝛelati ꝑ metum fa cta eſt nullac.vbipericulũ.ð.ceterum de elec. li.vi. Quinte auctoꝛitas tutoꝝ extoꝛta p metũ eſt nulla.l.i.ᷓ. vl.ff. de aucto. lu. Serto abſolu⸗ rio ab ercõicatione de quo.ʒ. Excõicatio.vi. caſu.xviij. Septimo teſtes teſtòx.vñ ſi in vin⸗ culis tenent᷑: aut ab hoſtibus nõ valet.l.qui te ſtamcnro.ff de teſta. Octauo votũ limita vexꝝ quo ad metũ mundanũ qui incutit᷑ ab hoĩe ad poc vt voueat:nõ ůt qͥ ad metũ aliũ ꝓpter quẽ euadendũ aliquis vouet: ꝙ ſic tenct votã. Rõ diuerſitaris qꝛ votũ teneat ex aliquo metu fa ctũ qñ metuſ nõ infertur vt voueat: ſcd ex alio reſpectu ⁊ nð pnia:ↄfeſſio ⁊c̃. Eſt qʒ talc votũ fit pictati diuine ⁊ miſericoꝛdie quã interpel lat vt eũ liberet a malo inſtanti. Et iõ qui non põt nõ miſereri acceptatꝓmiſſionẽ ⁊ ſubſiciũ
impendit:ſed in pnis:confeſſione ⁊ hmõi.non
cõturrit ſolũ miſericoꝛdia ſed ⁊ iuſticia.vñ mi ſcricoꝛdiadei acceptat inqᷓ;tum non derogat diuine iuſticie..vt nõ fint finc merito ⁊ cõpẽ⸗ ſationc:ſcd vt ſint digna vita cterna: hoc non põt qʒ derogaret diuinc iuſticic que non vult niſi voluntariũ libcra voluntate ac ſe conuer⸗ ſuʒ in.c. ſicut nobis de regula.⁊ in multis alijs nð.glo. in. d.c. abbas.⁊.d.. mulicr. ¶ Suid de iuramento mctu extoꝛto. ke. vt. ð. Furamentum.v.. ir. TQuid ſi qs veniat in talẽ metũ ex culpa ſua k ꝙ nõ ſubuenit ei nec hʒꝛſeu cõpetit ei aliqð rcmediũ. d.t.ſi mlier in pꝛin. vbi liberta cõmil⸗ ſo crimine ingratirudinis ⁊ runẽs ne reuocet in ſeruitutẽ ꝓmittit aliquid vño cõminãti ſer uitutẽ nõ audiat:ſed quo adↄſciam diſtingue ꝙ aut talis timoꝛ põt iuſte incutitali. puta qꝛ cõmiſit crimẽ capitale cõminai ꝗs cũvclie ac⸗ cuſare ꝑꝑ quẽ timoꝛẽ ilie dat ccntũ.talis lʒ tur piter accipiat pecuniã vt deſiſtat ab accuſãdo tñ reſtituere non tenet᷑ de neceſſitate ſi mõ ile donare potuit. Si vo timoꝛincuti iniuſte qͥ ad deũ.puta pr̃ cõminat inerficere aduiteruʒ cũ filia. qð licet de iure ciuili. vt inl.nec in co. ff. vc adul.iñ q non lʒ quo ad deũ. Ideo er tali timoꝛe extoꝛtũ nõ potcrit tenere in conſ cia: ni⸗ ſi inqᷓ;tum eſt in recõpenſationẽ ſui intcreſſe. puta fame leſe.⁊ hmõi:als nõ. Facit tex. cũ gl. in c.inter hec.xxxiij.q.ij. ¶ WPtrũ agens certũ quid ex metu pꝛeſumai
—.
vſentire ex taciturnitate ſequẽtis tpis. ße. glo.
iunctotex.in.·c. accedens de conuer·coiu. n niſi interueniat aliqs actus poſitiuꝰ appꝛoba⸗ riuꝰ pꝛimi actꝰ. vt in.lij.⁊·.pe· C.eo·ĩ pInno. in. c. fuꝑ co.de renũ.⁊ facit.. ad id qð.de ipon. vbi ſponſa qͥ mtu prit ſicohabirat viro ſpote pꝛeſumit᷑ matrimoniũ:maxie ſi interuenit co⸗ pula. facit.c.vnicũ. de del pon. unpu. li.vi.
. nd niniu ſkcipn mnſe
iag
imun ingpl viunun un unf.
16 ſanteil
musc iiioln m nbenh wohum ſunpo nſrisdl ſnd Poſt ſAuiſime lꝙdenzer vriſtw wnnot vjdeſ wlu mn¶eptu pnns ſn iftrünt wuiſoun ſwdifenn lhmct Rürinöf vmotf iũmin nutiq wihaſ iynndr inser Wicline
F trũ ꝓbanti metũ ex quo amiſit bonz ſun linlin
ſtetur eius iuramento circa quãtitatẽ bonoꝝ g. Pan. c.fi extra coꝙ fieſi iniuſte metin⸗ cuſſit: ⁊ cõtra eũ g incuſſit.ſecus ſi agerct 3 vil l in cuiꝰ tcrritoꝛio eſt factũ. nã opoꝛtet ꝓbet ꝑalios:⁊ põt adducere ſocios ⁊ familiares pp difficultatẽ ꝓbandi.bonus tex. eſt in..cõſenſu
C.de repu.⁊ in.c. vcniens.el.ij. de reſti.
¶ Wtrũ metus ꝓbabilis vcl lenis ſilr annulet ßẽ.q nec excuſat:ncc reſcindit:ncc ànulat.⁊ dr ille qui cadit in virũ leuẽ aut vecoꝛdẽ g timet vbi timendũ non eſt. ⁊ dr mcticuloſus.ff. col·
i hnt ihulc Annſt. un Rän n 5 S* n

— on
—
7
— 5 — 5
i
metl.ꝛ nð tollit actũ requrentẽ liberũ cõſen
ſum.vt no. Pa.in.d.c.veniens.cł.ij. de ſpon.
ſed quo ad conſciam. dic vt.j. ʒ. xv. Ptrũ ille qui ꝑ metũ ertoꝛſit aliquid teneat᷑.
.dir co.ti.q ſic.⁊ Vm leges põt agiõ̃ eũ etiã quo ad penã ſi agat.j. annũ.ſed poſt annũ nò: ſed ſolũ quo ad rẽi ꝑſecutionẽ qʒ pꝛctoꝛie acti oncs ſunt ꝑpetue quo adrei pſecutionẽ: ſed q̃ ad penã ſunt tempoꝛales.inſti.de perpe.⁊ tem poꝛa.ac. in pꝛin. ff. ð vi ⁊ vi.arI.i.y. ſed ſi ꝑ me tum.ff. q me.cã̃.l.ſi cũ exceptõne.J.i.ij. ⁊.iij. ʒ tamen canoues etiam ad penam poſt annũ qꝛ nulla conditio tempoꝛis poteſt opponi.iij.q.i. c.rcintegranda.⁊ ibi per doc.⁊ nõ ſolum tene tur de his que habuit per talem metum: ſed ð
oibus que amiſit ille cui talem intulit metum.
d.l.ſi cum.ð.pedius.qꝛ metus fuit cã ſcu actio amiſſionis.d.l.ſi cum.ð. in hac actione concoꝛ. Inno.⁊ Moſti. in.c.fi.eo.ti.
i; ¶ Quid ſi mctus ſit folũ ob timoꝛẽ reuerentie E. ꝙ datuʒ ex tali timoꝛe eſt oĩno reſtiruendũ:
ſi datũ ſit 3 voluntatẽ dantis.Facit..i.ð. que honoꝛande.ad fi.ff. qua.re.ac.nõ da. Vñ qñcũ q; nõ adeſt voluntas dñi rerum in dando niſi er mictu:acceptuʒ cſt reſtituendũ:niſi fucrit in culpa metus.ᷓᷣm ꝙ.ð. viri.ð. x. Mec obſtat. I. vani.ff.ð re.iur.⁊.l.metũ.ff. ꝙ me.eã.qꝛ loquũ⸗ tur quo ad foꝛum contentioſum.
is ¶ In quo differt metus a vi.&. Na. in. d.c.ſa
cris.ꝙ metus eſt vis conditionata.ſ.cũ dixit. interficiã te ſi nõ feccris ſic. ⁊ hmõi.c.ad audi entiam.extra co.⁊ fit ſine violentia coꝛpoꝛali. Wis aũt eſt quedam coactio qua quis ligatus cogitur facere aliquid coꝛpoꝛsliter. Et dĩ vis abſoluta:⁊ hec excuſat a toto:ſi intrinſecus'nõ conſentit. qꝛ non dicitur quis agere: ſed potiꝰ pati.d.c.ſacris. Tex autem magis large accipit dicens. Mis eſt impetus maioꝛis rei:cui refiſti non poteſt.ſ.cõmode.ff. ꝙ metus cã.l.i.⁊.ij. de pac.quãuis li.vi. lit es noſtritpis iʒ nõ habeãt inſignia obſeruantie ve teris: habent tñ inſignia obſeruantie none.ᷓᷣm Bal. in. l.i.C.qui bo.ce.poſ.allat?.ar. c.tranſlato.de conſti. ¶ Quis nõ poreſt eſſe miles. K. ꝙ impugnãteſ ſecuritates nauigantiuʒ:⁊ hoſtes publici ⁊ in⸗ fames milites eſſe non poſſunt. vt in.l.pꝛima. in ver.optimos fideliſimoſq; cõmilitones.ff. de teſta. mili. trũ miles poſſit incarcerari ꝓ debito con
tractus vel vltime voluntatis. K. Pal. vbi.& ꝙ nõ. Ged Bar.in.l.miles.ff. ð re iudi limitat ad debitũ contractũ in caſtris ſolũ. ¶¶ Quòõ inſtituunt᷑:⁊ de coꝛum pꝛiuitegijs.ha bes in.l.pe.ff. ex qui.cau.ma.in glo. ¶ Mtrũ ars militie ſit licita. k&.q ſic. ſi debito mõ fiat. xxiij. q.i.militare. de quo dic vt. ð. bel⸗ lum. Licet etiam militibus ſe exercerc in his:qᷓ nulli ſunt nociua cauſa exercitij. puta in curũ⸗ tationibꝰ equoꝛuʒ:in pꝛoijciendo tcla: ⁊ hmi in quibus non iminet pꝛobabile pcriculum ꝓ ximi:ſicut in toꝛneamemtis iminct.⁊ ideo pꝛo⸗ hibẽt᷑.facit ad hoc.ij. K.pꝛimo.vbi Pauid pꝛc cepit vt docerent filios Ifracl arcum.i.artem ſagittandi. 5 quis dicat᷑.h.ꝙ ille quiũ n07 bʒ.xxv.annũ complctum. de mino.I.i. ¶ Mrum minoꝛ poſſit petere reſtitutionẽ in integrũ:nõ ſolũ in leſione que demit de patri⸗ monio:ſed etiam in leſioue lucri ccſſantiſ.&.qꝙ ſic vſq; ad q̃drienniũ poſtqᷓ; ipleuit vigeſimũ quintũ annũ. De his tamen ſolũ in quibus le ſus eſt infra, xxv.ann.vide gl.in.c.ij. de reſti. in integrum. ¶¶ Mtri tencant geſta cum minoꝛe ſinc aucto ritate curatoꝛis.&. Pa.in.c.in pꝛeſentia.de ꝓ ba.qꝙ ſi intrat religiõnem poteſt alienare oĩa ſua bona. qʒ fingitur moꝛi.l.dco nobis. C. de cpi.⁊clc.ſed non intrando nõ poteſt alienare ctiam in pias cauſas. e ¶ Minoꝛ ſi renunciauit beneficio eecleſiaſti⸗ co non reſtituitur. qꝛ in ſpũalibꝰ vt maioꝛ ad⸗ mittitur:⁊ agit ⁊ conuenitur.ff. de mino.l.ait pꝛetoꝛ.in glo.in pnn. ſ Crabiles ꝑſone que di⸗ 1 3t cantur.&.Fᷣm Inno. n.c.ſignificantibus de offi.de⸗ ſegã.⁊ Ma. in.c.licet de cenſi.ꝙ ſunt ceci ⁊ alij moꝛbo laboꝛãtes qui pñt auxiliũ ab ecckia im ploꝛarc:qñ nimis aggrauant᷑ in collectis.facit d.c.ſignificantibus.⁊ qð ibi no. ¶ Mtrũ ceci ⁊ alij moꝛbo laboꝛantes ppetuo cxcuſent᷑a muneribꝰ.B?. Pa in. d.c.lictt.ꝙ ſic a ꝑſonalibus quc imponunẽ ꝑſonis. vt.l.ij. C. qui.mo.ſe cxc. I rcalibus aũt muncribus oꝛdi narijs non cxcuſantur: nißi pꝛinceps velit eg remittcre.C.de vaca.mu.⁊ de mune.patri.qᷓſi per totum.ſecus ſi ſunt extraoꝛdinaria.q non tenentur ad illa.i.vnica.C.de ſuper. indic. Fa⸗ cit.c.indicatum.jxxxix.diſ.⁊ quando dicantur F 1
—
—
—

—
*
„„
rẽalia oꝛdinaria vel extraoꝛdinaria. Wide in ⸗ fra Munus. 1 Iſſ. Em Mugo.. de ſancto vic. de „ 9 ſacramentiſ.li.xi.dr̃ q̃ſi trãſ miſſa:eo ꝙ populus per minſteriũ ſa⸗ cedotis qui mediatoꝛis vice fungit᷑ inter deũ hoies.pᷣces:vota:⁊ obtatões trãſmittat deo ¶Miſſa a quo debet celebꝛari.h. ꝙ a ſolo ſa⸗ cerdote rite oꝛdinato.de ſũma tri.c.i.ð.vna.de ↄecra. di.i c.i.in f 8 ¶ Mtrũ exiſtens in moꝛtali: vel pollutus no⸗ cturna pollutõne licite celebꝛet.vide.ð. Eucha riſtia.iij..xviij. ⁊..xxix. ¶Mtrũ ſacerdos qui nõ eſt iciunus poſſit cele bꝛare. K. ſim Sco.in.iiij. di.viij. ꝙ non.vij.q.j. nihil.de conſt.di.ij liquido.⁊ taliter debet eſſe ieiunus ꝙ citra mediã noctẽ nihil ſumpſerit quantũcũq; minimũ:etiã ſi ſit ſpecies elcctua riũ: vel medicina: qꝛ canon dicit nullus poſt cibũ potũq; quẽlibet minimũ ſumptũ miſſas facere pꝛeſumat.vij.q.i.nihil. imo plus ibi diẽ glo.ꝙ ctiq ſi ante mediã noctem ſumpſiſſct ci bum:⁊ adhuc ſentiret eructationcs ⁊ cibũ:non dʒ cclebꝛare.de cõſe.di.ij.tribꝰ.⁊ Mo. de accu. in.c.ſi conſtiterit. ¶ Quid de reliquijs cibi remanẽtibꝰ in oꝛe. R. ꝙ ſi caſualiter degluciant᷑ nõ unpediũt.q nõ trahiciũ᷑ ꝑ modũ cibi vel potus:ſed ꝑ moduʒ faliue Fᷣm. S. Tho. in.iij.parte,q.viij. ¶ Quid ſifacerdos in mane lauãdo os deglu ciat ſtillaʒ aque.h. ꝙ põt celcbꝛare:niſi fecerit cx ꝓpoſito.ar.xxiij.q.v.de occidendis.xv.q.vi c.i.cõcoꝛ. Ri. in. iiij. di. viij. Tho. vo dicit veꝝ niſi trahiciatur in magna quãtitate. ¶ Quid ſi cibus ſit digeſtus: ſed tñ nõ doꝛmi nit ꝑ totã noctẽ.e. ꝙ põt cclebꝛare.qꝛ ſolum quies:tempus:⁊ digeſtiorequirunt᷑ fm Jo.⁊ Bcr. bꝛix.⁊ Archi.in.d.c.nihil.⁊ Mo. ⁊ Pa. in.d.c.ſi conſtiteru.lʒ ibi glo.videat᷑ ſentire cõ trariũ:fed male. &Quomodo debet celcbꝛari.K.ꝙ debet ſcrua ri oꝛdinarium miſſe:tam in dicendis qᷓ; etiam in actibus.— ¶ Mtrũ debcat cclcbꝛarc capite diſcoopto.k. ꝙ ſic. de cõſe.di ·i.c.nullus.vñ qui ſine rõnabili cã̃ celebꝛarct capite coperto peccaret moꝛtalit᷑ ſccus ſiex aliqua rõnabili cã ꝓpter verbuʒ te⸗ merc poſtum in.d.c.nullus Quid ſi poſt incepram miſſaʒ deſiſtat.RK. ꝙ ñ ſine rõnabili cã dimittit pcccat moꝛtaliter: als nð.vt in. d.c.nullus.
CMñ euangelium legitur omnes debẽt ſtare i nõ ſcdere:nẽc genuflexi manere.vt in.c. aucto⸗ ritate.de conſc.di.i.
„
in mninti
timil hnnnot
¶trũ debeat aliad aind vicia ſacerdoteq; i h
qð ↄtinet᷑ in miſſali. he. ꝗ nõ.ar.c.viſũ.⁊c.de noibus. de coſe.di.i. Logitari tñ pñt quecũq; deuota.pᷣm. G. Bo.ſed nõ expꝛimi.
TWtrũ requirat᷑ attentio.d m Fi angelicũ iꝛ
in quol.ꝙ ſic.vñ Mioꝰ.de ecckiaſtics icrarchia Ad ſanctiſſimũ cuntes ſacrificiũ mundari cõ⸗ uenit ab ipſis vltimis aĩe fantaſmatibus.vñ deſperans ſc poſſe habere ꝓbabilitcr coꝛdis ſtabilitatem peccat grauiter accedendo.ſi ta⸗ men ſperat ⁊ ex infirmitate detrahitur minuſ peccat.hec ille.
¶ Quidſi omittat᷑ aligd.&. ꝙ peccat moꝛtalii iʒ
ſi ſcieni facit.tñ ↄſecrat:ſi ibi ſit materia debi⸗ ta:⁊ foꝛma cũ intentione cõficiendi. de quo di⸗ ctum eſt.ð. Euchariſtia pꝛimo. Et hoc intelli⸗
inſtänoe inocwi hleni ſaudile zumiin zam pſcc inillun iciccuät iimctcc iitconſecrꝛ nda ni ſitiuns. izcch dü. Siin
ge ꝙ peccat moꝛtaliter ſcienter dimittendo ali niacupuc
quid notabile.puta cuangelium: vcl eplam:ſe⸗ crata.⁊ hmõi.ſecus eſſet de aliquo verbo ſolo alio a foꝛma conſecrationis. Idem dic ſi omit tatur tp̃s debitum:paramenta ⁊ reliqua neceſ ſaria: qð eſt moꝛtale qñ fit ſcienter.
ulioniſs
fociutam undaN nuspxcept uco rtpa
¶ Quid faciet facerdos ſi miſſã dicendo ppen iʒ
dat nõ fuiſſe debitã matcriã miniſtratã.&. fʒ cõiter Theo.in.iiij. di.viij. ꝙ ſiue defectus ſit
in hoſtia:ſiuc in vino:⁊ aduertit anteqᷓ; cõſe⸗
crationis canonẽ inceperit:ſic accipiet aliã ho
iam ſi defectus eſt in hoſtia:vel vinũ ſi eſt in vino.⁊ reincipiet ſieſt in hoſtia defectꝰ ab illa of̃one. Suſcipe ſancte pr̃.q̃ dicta: omiſſis alijs dicet. Weni ſanctificatoꝛ ⁊c̃. Et ſic oĩbus alijs omiſſis ꝓſequat᷑ vbi erat qñ aduertit. Si Vo defectꝰ fuit in vino incipiet ab illa ofone. De⸗ qui humane:cũ of̃one Offerimus ⁊c̃. Et alia· Weni ſanctificatoꝛ ⁊̃.⁊ alijs dimiſſis ꝓſcqus tur vbi dimiſcrat. Si iam cõſecrauerat ⁊ poſt ↄſccrationẽ depꝛchendit:qꝛ defectus crat invi no debito ſic accepto cũ aqua ſolũ:incipiet ab illa ofone. Gimili mõ:vfq; ad oꝛgtioncʒ.vñ⁊ memoꝛes ⁊ ahjs omiſſis ꝓſequat᷑ vbi dimit Si Vo defectus erat in hoſtia ⁊ iam ↄſccraue rat vinũ ſic accepta alia hoſtia incipiet ab illa of̃onc. Qui pꝛidie ⁊ loco illius rclatiui: qui di cet Wñs ñ ieſuſ xpᷣs pꝛidie qᷓ; patcret᷑ ⁊ vſc ad oronem. Sili mõ ⁊ oĩibus alijs omiſſis ꝓ⸗ ſequat᷑ vbi dimiſit. Et notant ſic dixi. qꝛ ſi ſolũ diceret. hoc eſt coꝛpus meũ:non ↄſccrarct ßm Sco.⁊ Nandul.in· iijj. di. viij. q. ij. qꝛ oro ilud
hihaenſu jwunt au jyirſurſ miulioſt iuhian iupm iyitfn

5
⸗
ſsniſicat qð expꝛimit᷑ verboꝛnon qð eſt in n⸗ tentione ꝓferentis.⁊ ideo ſi nulla fierct mẽtio de rvoꝛitelligerent᷑ ilta verba de coꝛpꝑe ſacerdo tis vel ſanguine:nõ de xpᷣo. ⁊ fic nõ ↄſecraret. ¶ Pone ꝙ nõ aduertit de defectu:niſi poſt ſũ tionẽ hoſtie q̃ nõ erat triticea aut debita. kK.
m coiter doc. vbi.&.ꝙ nõ obſtante ꝙ nõ ſit ie iunus.nihilominꝰ accipiet aliã hoſtiã debitã ⁊ incipiet. vt dictũ ẽ. Dñs nñ icſus xp̃s pꝛidie qᷓ;:vſqʒ ad ſimili mõ ⁊c̃.⁊ poſtea alijs omiſſis ſumet cam:⁊ pꝛoſequct᷑ vbi omiſerat.
is ¶ Sed quid ſi ſumpto coꝛꝑe inucnit aquũ loco
vini in calice quã bibit. K. Tho.in iij. parte.q. lexxiiij.tenet ꝙ eſt alia hoſtia ⁊l iud vinũ ſu⸗ mendũ ⁊ conſecrandũ. Quidã alij dicũt ꝙ ꝓ⸗ pter ſcandalũ nihil eſt reiterandũ:⁊ maxie cnʒ non ſit ieiunus. Sed tu tene opinionem· Sco. vbi.ð. ꝙ ſolũ eſt accipiendũ vinũ cum aqua ⁊ dicendũ. Sili mõ poſtqᷓ; Dñs ni ieſus xÿᷣsce nauit:accepit calicẽ ⁊c̃. vſq; vñ ⁊ memoꝛes: ⁊ ſic alijs omiſſis dicat. Sůguis dñi nfi ieſu xpᷣi cuſtodiat aĩam ⁊c̃.⁊ ſumat.qʒ iſtud põt fieri ſne ſcandalo. Mec obſtat ꝙ nõ ſit ieiunus.qꝛ eſt maius pꝛeceptũ ꝙ ſumat᷑ integre qᷓ; ieiuno ſtomacho. vt patet in.c.comperimus.⁊.c.rcla⸗ tum.de conſe.di.ij.
¶ Quid faciet ſacerdos ſi qñ hʒ aquam in oꝛe añq; degluciat acuertit. ke Mirectoꝛia lii.ti. xvij. ꝙ ſi põt ſine ſcandalo ſputet in calice ⁊ ex trahet ꝑticulã hoſtie:⁊ aquaʒ reponet in alio
vaſe:⁊ fic accipiat vinũ ⁊ conſecret.vt dictũ ẽ:
⁊ in co ponat particulã hoſtie. ⁊ ſumat poſſea ulã aquã ſi põt facere ſine piculo vomitus:vr ſ timet de vomitu reponat aquã in ſacrario.
—
Et idẽ dicerẽ de particula ꝙʒ idẽ eſſet cõburẽ⸗
aa ⁊ cincres in ſacrario reponendi:qñ ſine pe/
riculo vomitus recipere non poſſem.
¶ Quero qd faciet ſacerdos qñ muſca vel ara
nca cadit in calicc.&. ꝙ ſi cadit ante conſecra-
tionem pꝛoijciat illud vinũ ⁊ accipiat al ud cũ
aqua:⁊ faciat m ꝙ.ð. dictů eſt. ʒ. xiiij. Si vo cadit poſi conſecrationẽ extrahateũ ⁊ lauet cũ vino:niſi eſſet res venenoſa vel que ꝓnocarct
vomitũ. qʒ tũc oĩa ſimul eſſent reponend in
vaſe alio et aliud vinũ cum aqua ſumendũ et conſecrandũ. vt dictů eſt in..xiiij.et. xvi. m Archi. Hugo. et Zo. de fanto. in.c.ſiper negli gentiã.de conſe.di.ij qꝛ nihil abominabile ſu mi debet occaſiont huus ſacramenti. vt no. gle· in. d.c.ſi ꝑ negligentiam.et finita miſſa ac⸗
cipiat languinẽ ilũ et igne cõburat cũ aliqua
277 ſtupa:vel panno lineo in ipſo maluc et ci⸗ neres ponat in ſacrario. ¶ Quid ſi gutta ſanguinis ceciderit. K. ꝙ ſice cidcrit ſuꝑ tabulã ct ſimilialãbatur ſi põt fie ri ſine hoꝛroꝛe:et poſtea locus radat᷑ et raſura comburat ⁊ cinis iuxta altare recondat᷑: et ſa cerdos.xl.diebꝰ pcniteat. Si vo ccciderit ſuꝑ lintheũ abluat᷑ tribuſ vicibus calice ſuppeſitꝰ et aq̃ ablutiõis iurta altare cõdat: et ſacerdos peniteat quattuoꝛ dicbus:niſi ꝑuencrit ad ter tiũ lintheũ:qꝛ rũc. ix. Gi vſq; ad q̃rtũ xx. dicbꝰ penitear.de cõſe di.ijc.ſi ꝑ negligentiam. ¶ Quid ſi ſumendo ſanguinẽ remanet parti⸗ cula in calice. KReſpondeo debet digito ad labi um calicis adducere et fumere:et nullo modo apponere vinũ ante eius ſumptionẽ:qꝛ vinuʒ citius deſcenderet.et ſic ſumerct nõ iciunꝰ m Sco.in.iiij. di. viij. Ququis ego arbitrer ꝙ ẽt ſi apponeret vinũ:et ſie ſimul fumcret nõ pec⸗ caret.ſʒvinũ citius deſcendat:qꝛ qð fit talimõ d fieri ſimul ꝑ ca que notant᷑ in.c.qꝛ ꝓpter.ð elec.et in. l.cõtinuus.ff. de verbo.ob. ¶ Btrũ hoſtia non conſccrata que eſt in altari vel gutta vini que eſt in pede calicis:vel aliten a vino quod eſt in calice ſepata conſecretur.K. ꝙ nõ.niſi hoc intẽdat ſacerdos.i.q.i.detrahe. ¶ Quid ſi amiſit aquam poncre in vino..ꝙꝙ ſi aduertit ante conſecrationẽ hoſtic debet eꝗj apponcre reiterando.vt.ð.dixi.ʒ.xiiij. quũdo defectus eſt in vino. quod ſi aduertit poſt con ſecrationem hoſtie: ſed ante conſecrarionẽ vi⸗ ni apponat nihil reiterando ᷣm Monal. Si poſt conſecrationẽ vini aduertit: tunc Fm.S. Tho.in.iij.parte.q. Ixxriij. nullo mõ apponat. qꝛ appoſitio aquc non eſt de neceſſitate ſacfi. vi dixi.ð. Euchariſtia.i.ᷓ.xvij. ¶Quid ſi vinũ in caliec congeletur.&. qꝙ ſacer dos debet ipſum antc conſecrationem reſol⸗ uere:vt habeat rationem actualem potus.ſi tamen non reſoluit adhuc conficit.quia vinu congelatum non differt a non congclato: ni qualitate accidentali.
3
*5
¶Quid ſier frigoꝛc hoſtia dilabit᷑ in calicem.
debet vltcrius ꝓcedere:nec eſt neceſſc ali quid reiterarc. m Tho. in. iij. parte.q lrxxii.ſʒ m Inno. vtrecitat Landui. in.iij. di x. ſi aliqᷓ pars remanſit in manu frangat iilã et parteʒ mittat in calicẽ.qꝛ pꝛima caufaliter cccidit. ¶ Quid ſi k. ꝙ ſaccrdos nõ dʒ ꝓpter hoc turbari: q qun multa dicit non recolit oĩa. Si tñ 5
ſacerdos nõ recolit ſe aliqua diriſſe ⁊ʒ

1 ³
conſtet aliqua omiſiſle ſi quidẽ funt be neceſſi tate ſacti.puta foꝛma conſecrationis dʒ reite⸗ rare ab illa foma: ⁊ cuncta ꝑ oꝛdinẽ ꝓſequi. Si No nõ ſunt de foꝛma ↄſetratõis ſic nõ dʒ reſumere in mutãdo oꝛdinẽ officij. ſed dʒ vlte rius ꝓcedere ᷣm Tho.iij.parte.q.lxxxiij.
26 ¶ Mtrum ſemper ſacerdos celebꝛans debeat
27
28
ſumere coꝛpus ⁊ ſ anguinem.k. ꝙ ſic. de cõſe. di. ij.perlatũ. Si ſacerdos deficit in miſſa aliꝰ
qui ſit ieiunus debet ſupplere. vt. ð. Euchari⸗ ſtia.iij. in pꝛin.
¶ Anid fi aliquis caſus neceſſitatis alicui cue
nerit puta infirmital ⁊ hmõi potcrit ne facer dos ilu hoſtiam dare:cũ aliam non habcat cõ ſecratã.h.ꝙ nõ totam ſcd bene partem:⁊ alid partem ipſe ſacerdos ſumere. fᷣm. S. Tho. in tiij. di. xij. Et idem credo etiam ſi non ſit infir mitas.ſed atia rõnabilis cauſa.
¶ Quid ſi hoſtia inueniatur fracta ante cõſe
crationẽ.. nihilominus poteſt cõſecrari.niſi
ſit ſcandalũ in populo.qꝛ tuncaliam accipiet qꝛ fractio ⁊ quadratura ⁊ huiuſmodi non vi⸗ tiant ſacramentum.
2 ¶ Btrũ in memento:viuoꝝ velmoꝛtuoꝝ de⸗
beat ficri aliquoꝝ nominatio.h. ꝙ non eſt ne ceſſe:niſi ſolũ vt fupplicantis deuotioꝛ reddat aifoctus.ar. xiij. q.ij. cum grauia.⁊.c.non cxti. memus. nõ.glo. de conſe· di.ic.viſum.⁊ ſe. exqͥ pʒ ꝙ tĩ ſinguloꝝ noĩa ſunt expꝛimenda quã⸗ to ex coꝝ noiatione augmentat᷑ deuotio ccle⸗ bꝛantis.qꝛ nõ minus quilibet hʒ ſub gencrali qᷓ; ſi ſpecialiter fieret. de conſe.di.v. nð medio⸗ criter.⁊ no.glo.in. d.c.viſum.
ʒo ¶ Mtrů pꝛcfatio ꝓpꝛia debear diei in miſſa cõ
4*
—„
memoꝛationis ſeu votina.. Pa. in.c.cõſiliũ de cele. miſ. ꝙ ſic ꝓpꝛia ſi habet. Et ſolũ ſunt. x ab cccleſis appꝛobate ir. habent᷑ in..inuenimꝰ de conſecr. di.i.ſ. Matiuitatis vñi. Epiphanie. Quadrageſime. Maſche. Aſcenſiõis domini Penthecoſtes. Sancte crucis. Banctoꝝ apo ſoloꝝ. Et ſancte trinitatis.⁊ in.c.ſ anctoꝛuiu. lrr. di. ponitur decima ð domina. Alie ſũt de⸗ lende de miſſali:niſi ex ſpãli pꝛiuilegio ſit con⸗ ceſſunn vt fratribus minoꝛibus de beato Frã⸗ ciſco ꝑ Sirtum quartũ. ¶ Mtrũ Bloꝛia in excetſis deo debeat dici in miſſis vorinis. ke. ꝙ nõ. vt in.c.cõſiliũ. de cele. miſſa. Mec etiã Kredo in vnß deum dicitur. ʒ conſuctudo derogauerit illi iuri quo ad Blo ria in excelſis:que dicitur in miſſis votiuis be ate virginis:⁊ quo ad alios ẽtĩ miſſis ſpũs ſci.
xinoꝛes tamẽ habẽt ex pꝛinilegio vt poſim dicere gloꝛia in ercelſis in miſſis jpiritus ſan⸗ cti: quas ꝓ eccleſia dei celebꝛant. Micit tamen Mo. in. d.c.conſilium. deuotam conſuetudinẽ non repꝛo bamus.
¶ Dtruʒ perfuſio poſt ſumptionẽſ anguinis ʒ
debeat fieri cum vino.. ꝙ ſic. vt de cclebu. miſſa.c.ex parte.
¶ De quo dʒ miſſa cclchꝛari e. Naincqu⸗ 5
dam laicoꝝ.de cele.miſſa. ꝙ dʒ cclebꝛari de eo de quo lit officiũ. vñ miſſã peculiarẽ audiens vel dicens nõ ſatiſfacit pꝛecepto de andienda miſſa:qʒ illa que pꝛecipit eſt miſſa de feſto. vel que fm officiũ dʒ dici.vt in. d.c. quidũ laicoꝝ. Tredo tñ ꝙʒ ſecuiares ꝓpter ignoꝛantiã cxcu/ ſent᷑:ſed nõ celebꝛãtes.⁊ ꝓptcrea in. d.c.quidẽ ⁊.c.⁊ hoc. de conſe.di.i.dĩ ꝙ tales miſſe peculi arcs ſeu votiue dñt celebꝛari in occutto.⁊ hot intelligo in dichus in quibus quis tenet de ᷣ⸗ cepto audirc miſſani.vel in eccleſia collegiata ſeu conuentuali in qua quottidie eſt celebꝛan da vna miſſa de officio. vt in cle.i.de cele. miſſ. ⁊ ſic intelligo ter. in. d.c.qdã laicoꝝ.qʒ ſiſit ali qui celcbꝛauit miſſ am de officio: ⁊ nõ ſit depᷣ cepto ꝙ miſſa audiat᷑ põt quis miſſam votiud dicerc ſine oĩ ſcrupulo:⁊ in publico ⁊ ĩ ſecreto: nec ſufficit n Monal.ꝙ audiat introitum ⁊ puiuſmodi in diebus in quibus teneł᷑ de offi⸗ cio audire.qꝛ miſſa dicitur cum canone.vt pʒ in.d.c.quidam.
un mib mnin umu ſie o Auki nnmenlalo igconh num jiunti liinci nnpou gbam ſingul tufuiaſc ſü din uupahar hri dech daurn diiacje iuclige ſſ snõg nin. Piſ zluqnöt ſulinẽun
¶ Wtrũ miſſa de ſctis tĩ valeat aiabus defů ʒ4 mni pãl
ctoꝝ:ficut ſi dicat ꝓ defunctis. R. Mo.in c.ij de cele. miſ. ꝙ ſic. ⁊ ꝙ do. ugo · Car. dicebat ꝙ ccichꝛando ꝓ dña faciebat celchꝛare ꝓ defũ
ctis.⁊ ccõtrario.d.c.ij ⁊ de conſe. di.ij. quotiẽ
cũqʒ. Laue tñ qʒ ſi pꝛomiſiſſes ſpãliter ꝓ defũ ctis ꝓpꝛiã nuſſũ dicere nõ ſatiſ faceres miſſaʒ dicendo de dña rõne ꝓmiſſionis Itẽ gduerte ꝙ hoc eſt verũ qñ maioꝛ deuotio q quis dicit miſſã de dña ⁊ hmði ſupplet vel ſancti iterceſ ſio: als nõ niſi quo ad veritatem ſactit ſed nõ quo ad veritarẽ oꝛationũ. qʒ plus valct ꝓ de⸗ functis dicta m Me.in. iiij. di. xv.
Aniszn iwſrmil uni imnöſt müriꝙ. wichon inn and duitzt Ag njne winnst
— 5„„ 5 ¶Lũ quibꝰ dʒ miſſa celebꝛari.h. q pꝛimoc 3 lünini
indumẽtis debiris que fm Inno.iij. vt recitat Dir. li.i.ti. vij.ſunt calciamẽnta:amictus: alba cingulũ:manipulus:ſtola:plancta. ar. xriij. di
„
cccłaſica.xxv. di. vinũ. xiq.iij. ep̃s. ð penis de⸗
gradatio.ii.vi. Er q̃lia vñt eſſc pꝛedicta dicẽd
ꝙ Vᷣm ↄſuetudinẽ rõnalẽ regionis ſcu congre⸗ gationis. ar.l.de quibꝰ.ff. de legi. Et àñ debcůt
Aumnc wiit nic uct wui

cſſe bůdicta eðiter tenet᷑ ꝙ fic:erceptis calcia⸗ mentis:⁊ ctiã cingulo qð de ↄſuetudie nõ bñ⸗ dicit ßm Ri in. iiij. di. xiij. ⁊ Sco.ea.di. Scðo cũ igne. de ce.miſc.vl. Et celebꝛans ſine igne dʒ officio ⁊ bñficio pꝛiuari ibidẽ. Tertio cũ ca⸗ lice:coꝛpoꝛalibus:altari lapideo:⁊ tribus roba lijs ſup eo:⁊ miſiali:hoſtia agima:vino ⁊ aqua que in ininoꝛi quantitate dehet poni qᷓ; de vi⸗ no. vt in.c.pernicioſus.de cc.miſſa.
36 ¶ Wtrů peccet moꝛtaliter qui ſine aliquo pᷣdi⸗ ctoꝝ celebꝛat.ſ.ꝙ ſic qui ſine igne ⁊ aqua vel in pane fermentato ſi eſt ſacerdos latinus.vcl in vaſe lignco.vt pʒ in.c.lras. dece.miſ.vpi dr ꝙ dʒ talið ſacerdoſ deponi ab officio ⁊ bñficio Et idẽ ſi in vaſe vitreo vł de auricalco:aut cre de ↄſe.di.i.vt calix. Idẽ ſi ſine altari lapideo ⁊ cõſecrato:coꝛpoꝛalibus:caſula:ſtola:manipulo cingulo:alba:amictu.vt in.c.i.de conſe.di.i.nõ tñ efficit irregularis cũ nõ inueniat iure cautũ hoc:ſiue faciat ſcieni:ſiue ignoꝛani ᷓᷣm Ric.⁊ Sco.in.iiij. di.xiij. l; moꝛtaſiter peccet. niſi ce⸗ lebꝛat ſuꝑ altare noꝛmiter factũ.qʒ ſic eſſet ix⸗ regularis.de cõſe.di.i.eccleſie: nõ tñ ſi celebꝛat fupꝑ altare nõ ↄſecratũ.iʒ moꝛtatiter peccet.de ↄſe di.i.cccleſe.⁊.c.ↄcedimꝰ cũ duobꝰ.c.ſe. Et hoc intellige ſi ſcieni facit: ſecus ſi ex obluiõe manipulũ vel ſtolq̃ omiſiſſet. Oe calciamentiſ ãt habendis nõ crcdo ſit pꝛcceptũ cũ nõ inue⸗
mat in iure. Mñ ſi gs ipſa omitteret nõ ex con
temptu:ſed qꝛ nõ hʒnð peccaret.ar. d.c.i. ʒ hoc ꝙ calciamẽta nõ ſunt de ncceſſitate. qꝛ ſic opoꝛteret hie ſpãlia quibus nõ vterent niſi ce lebꝛando:cuius Zrium ſeruatur cõiter.
¶Ged vtxꝝ ſine miſſali poſſit dici. quidã dicũt ꝙ peccat moꝛtaliter celebꝛans ſine miſſali: in quo ad minus nõ ſit canon tũ qʒ exponit ſe pe
riculo crrandi:tũ qꝛ ↄſuetudo ita hʒ vt ſine ii⸗
ꝛo in qus ſit canon ñ dicat. Et placct qꝛ ſepe optime memoꝛie viri in hoc errant. Canon 6ʒ cõioꝛem opinionẽ dr̃.a Te igit vſq; ad cõio⸗ nem.⁊ bᷣmn Vurã.dʒ dici expeditc:ne muſce ve nientes.i.vant cogitationes ꝓdant ſuauitateʒ vnguenti.i.of̃onis ⁊ ne popuius faſtidiũ con ⸗ cipiat:nò tñ nimis feſtinanter nc ſacrificium
fin ſine ſale diſcrctionis ⁊ deuotionis.⁊ dʒ le
gi in libꝛo ne erroꝛ cõtingat. Idem dicere
tribꝰ tobalijs ſi nõ————— Et nota ꝙ pꝛeceptũ cſt clericis ꝙ vaſa ⁊ veſti⸗ mẽta in quibus ceiebꝛari debet ſint munda ⁊ nitida in.c.yclinqui nolumus de cuſto.euch.⁊ ideo peccat moꝛtaliter faciens contrariũ.xiiij.
q.i.quod pꝛecipitur.
¶ Quarto dñt eſſe faltẽ duo pꝛeſentes celebꝛa 35 rioni miſſaꝝ.de conſc.di.i. hoc quoq;. Et hoc vcrũ in miſſa publica:ſed in miſſa pꝛuata põt dici vno p̃ſente ſcruitoꝛe ſolũ qui reſpõdcat in ꝑſona totius populi.vñ nemo ſacerdos ꝑ ſe ſo lus põt celchꝛarc.vij. qi.illud de fi. pꝛcſby.c.ꝓ poſuit in fü Ep̃s vo ſine diacono celebꝛare põt niſi neceſſitas cogat. cciij. di. diaconi ſunt
in glo.in vcr. habet.. 2 ¶ Wbi debet miſſa celebꝛari. kK.ꝙy in oĩ loco cõ 39 ſecrato ab cp̃o põt libere celehꝛari. de conſe. di· i.c.i.⁊.c.ficut.⁊.c.ſequenti.⁊.c.nullꝰ. Et hoc vc⸗ rum niſi fit interdictus ⁊ pollutus.de quo.ð. Conſecratio eccleſie. ð. viij· Fallit hoc in. c. au⸗ ctoꝛitate. de pꝛiuile.li.vi.vbi ꝓhibet᷑ celebꝛari in eccleſiis conſtructis ab exemptis in locis i exemptis ſine licentia ep̃i. Iteʒ licct minoꝛibꝰ
⁊ pꝛcdicatoꝛibꝰ celebꝛare in oĩ ioco honeſto cũ altari poꝛtatili ab eß̃o cõſccrato ſaluo iure par rochiali.qð quidẽ ius ᷣm Bꝛe. nonũ incxtra uaganti que incipit· Mos attendentes cõfiſtt= circa oblationes decimas ⁊ pꝛimitias ſolũ.⁊ h ſiue ſit ↄſecratus locus vel nõ. dũmò n ſit in⸗ rerdictus vel pollutus.⁊ ſic intellige.c.in his. ðᷣ pꝛiuil.vbi hoc pꝛiuilegiũ pomt᷑ ſilr ep̃is l.in d.c.fi. de pꝛiui.li.vi.de quo.ð. Interdictũ.vi. ⸗ xxxix. Aduerre ꝙ ſacerdos dʒ tencre hoſtiã ⁊ calicẽ qů conſecrat ſuꝑ lapidem conſecratum. ßm Me. de pal.⁊ dʒ lapis eſſe ita magnꝰ ꝙ ſal⸗ rem poſſit ſuper eo capi totus pes calicis cum hoſtia.de quo vide Altare. Mõ etiã q quicun
qʒ cclebꝛans vel faciens cclebꝛari diuina in ci uiratibus:caſtris:vel villis:niſi quatenus a iu
re ci cõcedit᷑ eſt ei interdictus ingreſſus ecclie ipſo facto ciuuſcũq; oꝛdinis velpꝛiuilegij ſit munitus.c. ep̃oꝝ. de pꝛinil. li.vi. Icẽ ſ in locis
a iure vel a iudice ꝓhibitis.vt ibidem.
¶Mtrũ de licẽtia ep̃i poſſit celebꝛari in loco ñ 0 ↄſecrato R. Inno. in.c.i.de ↄſe.eccle.vel alta.tʒ ꝙ ſic:ẽt ſine jnia ſi mõ hʒ altarc viaticũ. Arch. poſt alios in.c.miſſaꝝ.de conſc.di.i.⁊ Ma. in Rubꝛica. de conſe.eccle. vel alta.tʒ ꝙ nõ:ẽt cuʒ lnĩa cp̃i. Sed ꝓ concoꝛdia dico e in ſua dioce
ſi poteſt cpiſcopus dare licenciam vt in eccle⸗ ſia non conſccrata vel oratoꝛio poſſi quis ce⸗ lebꝛare cum altari poꝛtatili conſecrato ex neceſ ſirate. vr no.glo. de conſcera.diſt.i.vnicuiq;ʒ.⁊ xviij.q.ij. quidam.In alijs autem locis nõ po teſt dare niſi quando eccleſia deeſt. vt in.c.con cedimus.de conſe.diſt.i.ar. d.c.fi. quia fruſtra
4

cðcederet᷑ epis illud pꝛiuilegiũ ſi yaberent de
ture cõi. Aduerte tñ ꝙ in loco fluctuanti:vt in mari ⁊ fluminibꝰ celebrare nõ licet alicui.ſcd ertra ſuã dioceſim nõ poteſt dare licentiam ce
lebꝛandi in loco nõ conſecrato.
4i ¶ Qua hoꝛa põt miſſa particularis celebꝛari.
kE. ꝙ ab auroꝛa vſqʒ ad nonã etiũ in ↄuentua libus eccleſijs põt quottidie celebꝛari. de cõſe. di.i.ᷓ.in ieiunijs.⁊.c.neceſſe cſt.⁊ hoc ſequitur Sco.in.iiij. di.xiij. Mec ob.c.nocte.⁊.c.ſolent. de conſe.di.i.⁊.c.nõ liceat.xliiij. di ⁊.c.qð à pa tribus.⁊.c.fi.lxxv.di.⁊.c.vlti.lxx vi.di.qꝛ intcili girur de ſolẽnibus miſſis. bm Mo. in ſum.de cele.miſſa. Solẽnis Vo debet dici in conuen⸗ tualibus eccleſijs hoꝛa ſua.ſ.in vigilijs ⁊ in qᷓ⸗ drageſima ⁊ quattuoꝛ tempoꝛibus hoꝛa nona In feſtis hoꝛa tertia. In pꝛofeſtis hoꝛa ſexta. quod tñ cõmuniter nõ ſeruatur.qꝛ tardius dr̃ in feſtis qᷓ; alijs viebus nõ feſtiuis.⁊ excuſant᷑ vt pʒ in iure pꝛealle. Et ſic inteliige glo.in.c. ide cete.miſſa.⁊ alios doc.
41 ¶ Wtrũ poſſit dici miſſa de nocte.K. Fm Mo. vbi..ꝙ non niſi in natiuitate dñi:vel niſi hm Rodo.de licentia ep̃i vel ſuperioꝛis iminente neceſſitate.puta qʒ infirmus moꝛit᷑:nec habct euchariſtia.als ed añ auroꝛã celebꝛans peccat moꝛtaliter. Idẽ dicendũ de celebꝛantibꝰ ante dictũ matuiinũ. ar.xi.di.c.in his.⁊.c.eccteſia⸗ ſticaꝝ.⁊ extra de cele.miſci.⁊ vl. m. No. Bi⸗ militer de pꝛima dicendũ eſt vbi eſt ↄſuetudo Fᷣm Mo. quã quidẽ ↄſuctudinẽ attendo ad pꝛi mã q d̃ in choꝛo:nõ ad eã qᷓ dr̃ a pꝛiuato.vñ ĩ religione minoꝝ cũ multe miſſe dicant᷑ de cõ⸗ ſuetudine añ pꝛimã:nõ credo ꝙvolens miſſã dicere tencat᷑ pᷣmo diccre pꝛimd.qʒ ſic vpoꝛte⸗ ret bis eñ aliqñ diccre.ſ.ꝑ ſe ⁊ poſtea in choꝛo qð nõ ẽ ncceſſe.ar. c.pꝛimi. de ce.mil. ⁊ ſic pʒ ꝙ pñt dicere miſſũ licite anteq; dicant pꝛimã
43 ¶ Quotiens dʒ miſſa celebꝛari.K. in eccleſijs conuentualibus ⁊ collegiatis dñt quottidie due miſſe cclebꝛari.ſ.vna ꝰᷣm officiũ: ⁊ alia ꝓ moꝛtuis. vt in.c. creatura.de ce. miſſa. in tex.⁊ in glo.⁊ collegialiter debent dici.⁊ vicit Pa. ibidem ꝙ pcccant nõ ſeruantes.tñ cõiter non ſeruat.⁊ ſic non peccant.
44 ¶ Btrũquilibet ſacerdos tencat᷑ quottidie ce lebꝛare.K.ꝙ nõ.ẽt in dicbus feſtiuis.vt pʒ in
c.quottidic.de cõfe. di.icxceptis hñtibue cu⸗
rũ aiaꝝ: qui ad minus in dicbꝰ feſtiuis tenent celcbꝛare: niſi ꝑ alii fatiſfacianr pplo.ar. c.i.de ce.miſ. Aducrit tñ ꝙ ſi facerdos poſt jui indi
nitatẽ ⁊ facti reuerentid abſtineat nõ peccat
m. S. Bo.i.iiij. di. xij.puta qʒ pollutꝰ ⁊ hmõi ſi o ſtat ꝓ quadã incuria ⁊ negligentia ſua: ita ꝙ ad minus nõ celebꝛet in p̃cipuis feſlis.⁊ marie in illis in quibꝰ ſeculares deuoti ſolent cõicare.peccat quidẽ ⁊ ſi nõ moꝛtaliter ſaltem grauiter.vt pʒ ꝑ.c.dolentes.de ce.miſ.vbi val⸗ de tales repꝛchendunt᷑. Ri. Vo in. itij. di xiij. tʒ ꝙ tenent᷑ in talibus diebus celebꝛare. Idẽtʒ
S. Tho. in.iij.parte.q.lxxxij.⁊ ſic videt ꝙ non
excuſent᷑ a moꝛtali qñ ſine rõnabili cã ĩ talibꝰ diebus nõ cclebꝛant. Mñ dicit idẽ. S. Tho.ꝙ ʒ qᷓ ad actus oꝛdinis ꝗ ꝑtinẽt ad coꝛpꝰ xp̃imi ſticũ nõ teneat᷑ niſi ꝗ hʒ ex pᷣlatiòe.vt pᷣdicare abſoluere ⁊ hmõi.tñ cclebꝛare tenet᷑ vt deo ſa crificiũ reddat.ẽt ſi nulli hoĩm teneat. Idẽ ẽt ponit in.iiij. di. xiij.⁊ põt timere ne tãq́; ſeruꝰ neqᷓ; ꝗ abſcondit pecuniã dñi ↄdẽnet᷑· Quotti die ãt cclebꝛare laudabile eſt ſi mõ ex hmõice lebꝛatiõc ñ minuat᷑ reucrẽtia debita ad ſacim ⁊ veuotio. Si ãt minuerct tũc aliqũ ceſſandũ eſt.de quo vide Euchariſtia.iij. ð. xxxvi.
¶ Mtrũ inſtitutio beneficij ꝙ quis cclebꝛet oi dic obliget inſtitutũ ad ſic ceicbꝛandũ.ꝗ. Pa. in.c.ↄſuluiſti.de ce miſ.⁊ in.c.ſignificatũ.de pᷣ⸗ ben.ꝙ nõ.qʒ talis inſtitutio eſt illicita ⁊ daret matcriã peccãdi.⁊ iõ talii inſtituruſ dʒ accipe interp̃tationẽ ab iſto tex.c.ſignificatũ.vt.ſ.in⸗ tel hgat᷑ ꝙ debet celcbꝛare ⁊ teneat᷑ quãto fre⸗ quẽtiꝰ pot ſalua honeſtate ſua ⁊ debita rcuerẽ tia ⁊ deuotõne ad ſacn:? ſic intellige de quo⸗ cũq; bñficiato. Silr dic qñ inſtitueret᷑ ad dicẽ dũ miſſã peculiarẽ quottidie.qꝛ hoc nõ obſtan te pot ⁊ debet dici de feria.c. quidã. de ce.miſ. Et ſic patet ꝙ quis aliquando tenctur frequẽ rius celebꝛare.
¶ Ptrů quis poſſit pluries dicere miſſů in die 46 uunn
ſE. Pa.in. d.c.ↄſuluiſti.ꝙ nõ. Facit. d.c. ↄſului ſti.⁊c. referente eo.⁊.c.fufficit· de ↄſe. di i.niſi in duobus caſibꝰ. Mꝛimꝰ in die natiuitatis in quo tres pñt celcbꝛari.ſiue dicat᷑ vna in media nocte:glia in auroꝛa:⁊ tertia ĩ hoꝛa debita:ue dicant᷑ ſil in die vł vnaꝛ⁊ poſt intcruall duas vel ccõtrario:qꝛ ſic hʒ ↄſuetudo.ſed ante auro rã ñ dʒ dici miſi vna.ſilla de media nocic. Se cũdus reſpectu alicuiꝰ necciſitatis.vtputa q aliqua magna ꝑſons venit. puta ep̃s ⁊ files. ⁊ quos nõ decct tranſire diẽ ꝙ nõ audit miſſi c.fi. de pꝛiuil.li.vi. Et idẽ dic de quolibet alio magno viro. ar. c. pꝛimi.de cel. miſ. Bilr ercdo qñ eiſet dies feſtus pꝛeceptꝰ ab eccleſia:⁊ aliqui
anit vü niint iuyn imn
ſun ſacr
iijm
voumütdi möchniſ utnicit uiſiuii inscpoif inenneccper mcckn idasq ucöwuw (Duiũye conſecrut
nohobet
4 ner dino
gradibus ecrizac ſauuenen igrpoſin uyptercoꝝ hapun nigigaf uimortoi aeroinc. wiliffd
nſ
hütelise ſs
wipyn wnunp umn nq Wuni hgude ſrut ſitec mii
wWr vlre

7
4
47
nð andierunt miſtam:lʒ nð fint ita magni dñi per candem rõnem. Itẽ ſi aliquis infirmaret ad moꝛtẽ ⁊ nõ haberet᷑ coꝛpus xpi ꝙcocomu nirando Addit gro.tertiuʒ caſum ibidem..ſi cſſet conſuctũ in aliqua eccleſia ꝙ dicant᷑ due miſſe. vna ꝓ viuis.alia ꝓ monuis.⁊ nemo eſt qui ſit aptꝰ niſi vnns ſolũ:tũc poterit ambas dicerc. Quartus ꝓpter pauptatẽ eccleſiaꝝ vel raritatem ſacerdorũ.xxi.q.i.c.i.in fi.⁊ de clec.c. dudũ.x.q.iij. vnio. Quintus qñ due miſſe pꝛo⸗ pꝛie occurrũt dicende. puta de vigilia ⁊ de fe⸗ ſoꝛ⁊ nõ eſt niſi vnus ſacerdos qui poſſit.extra de cele.miſc.i.⁊.c.referene.fm Ber.⁊ Po in d.c. cõſuluiſti. Intellige tñ in oĩbus pꝛedictis caſibus ꝙ põt plures dicere.dũ tñ purificatio nẽ non receperit:⁊ fit iciunus: als nullo mõ li ceret. de celc.miſ c.ex parte. Item ꝙ non dicat niſi duas.qꝛ plures non licet niſi in natiuitate ßᷣm cõmuniter doc. ¶ Quid ſi poſtqᷓ; ſumpſit cõionem hʒ hoſtiaʒ conſecrataʒ que ſupfuit. K. ᷣm Me ꝙ ſi cõmo de nõ habet vnde honeſte conſeruct licet ci ſu mcre.dũmodo ſit ieiunus.ar. de cõſe.di.ij.c.tri bus gradibus. Secus eſſet dicẽdũ de reliquijs que etiã lʒ accepcrit purificationem anteqᷓ; de ipſis aduertcret.tamen poſtea ſunt ſumende: tñ qꝛ nõ poſſunt ſic ſeruari.imo leuiter amitte rent᷑ ꝓpter coꝝ paruitarẽ.Et in iſto caſu er 3 eſt in actu purificationis ⁊ rccollectionis reli⸗ quiarũ.quicgd fit dr fieri incontinenti.i.quaſi ſimul ſumcret oĩa anteq; cenſeat᷑ nõ iciunus. ꝑca que no.in.c.olim.el.i.de reſti. ſpo.in glo.⁊ ꝑ War. in. l.i.ff. de verb. obli. QDuod benc nota pꝛo ſcrupulioſis. ¶Quid de ulis qui ꝓpter adulationes ſecula riũ plures miſſas cclebꝛant in die. K. ꝙ peccãt moꝛtaliter. vt in.c.ſufficit. de conſe di. i Mul⸗ to magis ſi ꝓpter pecuniã. qꝛ fimoniacus cſt ſaltẽ mentalis:ſi pactũ nõ interuenit expꝛeſſũ. Si Vo interuenit eſſet mentalis ⁊ realis ⁊ te⸗ nerct᷑ reſtituere.quicqd accepit pauperibus ⁊ de neceſſitatc.vt.j.ſimonia.vij.in pnn. ¶ Pꝛo quibus debet dici miſſa. K. ꝙ genera⸗ liter ꝓ oĩbus viuis ⁊ defunctis moꝛtuis in ſta tu purgatoꝛij. de.conſe.di.i.c.viſum.
5o ¶ Ptrũ ſit dicenda ꝓ paruulis moꝛtuiſ.&. B.
Tho.in. iiij. ꝙ ſic ꝓ pucris baptigaris:nõ quia eis pꝛoſit ad remiſſionẽ pene qᷓ; nõ tolerant: nec ad augmẽtũ gloꝛic: ſed potius celebꝛat ad cõmendandũ redemptionis myſteriũ.
Fi ¶ Mtrum liceat oꝛare ꝓ excõtcato. K. Moſti.
—— in fũma. ꝙ ſic. in memento etiam ſpecialiter. ⁊ etiam in alijs oꝛationibus: quc foꝛtiter dicunt᷑
eneraliter:tñ non ſpecialittr. qꝛ non licet. de en. excõ. nuper.
¶ Quid dicendi ſi pꝛeſbyter qui ꝓmiſit alicui ʒ
dicere vnã miſſã de dña: ⁊ alteri ſeparim aliã ꝓ aĩa matris ⁊ pris cius.⁊ tertio ꝓ ſalute ſus ⁊ ſimilibua:dicat ſolũ vnã miſſam de dña cuʒ cotlecta. Deus qui nos patrẽ ⁊ matrẽ.⁊ aliaʒ cotlectã. D ĩipotẽs ſempiterne deꝰ miſerere fa mulo tuo ⁊c̃. Intendens pꝛedictis oibus ſatil⸗ facere..ꝙ ſuꝑ hoc fuit diuerſa opinio. PR ꝓ intelligentia eſt ſciendũ ꝙ miſſa quelibet qͥ dy reſpectu opis opati:genẽraliter valet oibul viuis ⁊ defunctis exñtibus in charitatẽ quin ſunt in pria. Scðo valet ſingulariter illi ꝗea dicit ſi digne celebꝛat. Tertiò valer ſpãliter ſunt in ſtatu gie illis qui faciũt eam dicere᷑ P ſe:vel quibꝰ pꝛedicti: vel facerdos ꝑ intentiõʒ applicant. tum igit᷑ ad generalẽ participatòõ nẽ facerdos nipil põt diſponere:nec debet qᷓ;⸗ tů ad ſingularẽ.ſimiliter nõ dʒ oꝛdie charira tis eaʒ aſteri tribuerc. q nemo debet pꝛeſume re ſe haberc vltra neceiſitatẽ de merito.tũ No ad tertiã ſpãleʒ que eſt alteri applicabilis per intentionem.dicendũ eſt ꝙ non minus ha bebit quilibet hoꝛum triũ qᷓ; ſi ꝓ ſingulo coꝝ ſingulariter eam dixiſſet. Ratio qꝛ deus non equaliter:neq; vno mõ acccptat meritũ miſſe applicatũ iſto tertio mõ ſed m ꝙ ſue bonitati videf᷑: conſiderata deuotione ⁊ ceteris que cõ⸗ currunt in eo qui cam dicere facit. Vnde ali⸗ qñ vna miſſa poſſet liberarc vnñ aĩam de pur gatoꝛio cũ tanta charitate mouerc poſſʒ ſe qs ad faciendũ cã diccre:quã non facerct liberare alius faciendo dicere viginti vel triginta.⁊ ſic quantũ ad hoc talis ſacerdes ſatiſfacit.qꝛ qui ibet pꝛedictoꝝ trium non minus habebit de merito qᷓ; ſi ꝓ quolibet eoꝝ ſingulariter vn diriſſet. Et ſic intelligo opinionẽ illoꝝ qui di⸗ cunt nõ minus valcre vnam miſſam ꝙ oĩbus qᷓ; ſi ſingulariter pꝛo quolibet diccict᷑.de cõſe. di. v.in.c.nõ mediociter. Mec ob.ꝙ dicunt qui dã ꝙ meritũ tali mõ acceptum eſt finitũ.⁊ iõ quanto pluribus diuidit᷑ minus quilibet ha⸗ bebit. qꝛ verũ ſi quilibʒ totũ haberet:niſi alteri cõicaret:ſed nõ eſt ſic. ſed rantũ quilibet habet de iſta finitate quantũ videt᷑ diuine bonitati. ⁊ eſt tantũ ꝙ ſufficerct ꝓ oĩbus aĩabus liberã dis:ſi mõ ſic merita noſtra mcrerent᷑: qꝛ miſſa reſpectu oꝑis oꝑati nihil aliud ẽ qᷓ; applicatio

meriti paſſionis xßᷣi.qð ꝑ tale facrificiũ imedi
ate applicat ili ꝓ quo dr.⁊ ideo ſicut licet mul tis dictũ meritum paſſionis xp̃i applicet᷑.nihi lominus quilibet non minus habebit qᷓ; ſi ſo⸗
lum ſibifuiſſet applicatũ.qꝛ nullus ex toto põt
cum habere.ſed in tantũ in quantũ videt᷑ diui
ne bonitati ipſũ ꝓ tali acceptare Vᷣm eius qui
dicere facit deuotionẽ. Et ꝓpterca ꝓpter me⸗
ritũ paſſionis xp̃ᷣiquod ꝑ ſacramenta applicat
nõ minus efficacie habent ſi ſimul multis cõ⸗
ferant᷑ qᷓ; ſi ꝓvno ſolo:ſed quilibet tantũ habe
bit quantũ videt᷑ diuine bonitati ꝓ quolibet
acceptare. Poc pʒ in baptiſmo: qꝛ ſi multi ba⸗ ptigant᷑ in neceſſitate nõ minus habebunt de remiſſione.⁊ ſic de alijs factis. Secus de alijs bonis a ſacfis.eoqꝛ cum non ſint applicatiua
meriti paiſionis xp̃i. Ideo ſi pluribus cõica⸗ bunt᷑ quilibet minus habebit reſpectu opcris operati.Eter hoc patet quare miſſa magis va let ad remiſſionẽ peccatoꝝ ⁊ ſacfa qᷓ; alia opa qꝛ eſt ꝓpter meritũ paſſionis xpᷣi qð deo patri offert᷑ ꝓ remiſſione illoꝝ quibus applicat.qð nõ fit in alijs bonis. Duo o ad meritũ gene rale:ſic nõ fatiſfacit. qꝛ quanto plures miſſe di cunt᷑ tãto magis aĩe viuentiũ exiſtentiũ in gr̃a ꝛ aic in purgatoꝛio relcuant᷑.vñ magis juiſſẽt releuate ſi dixiſſet tres miſſas qᷓ; ñ ſolũ vnam Mñ q;tum ad hoc nõ ſatiſfacit: pꝛeſertim qñ plures miſſe dicte fuiſſent ſi ipſe nõ acceptaſ ſet.⁊ ideo tenet ſatiſfacere vel in miſſis vel in alijs bonis ꝑ ſpecialcm applicationẽ. Que cre do ſi fiat non ſolũ in vna miſſa:ſed etiã in plu ribus ⁊ in alijs oꝛationibus ⁊ bonis ſufficicn ter ſatiſfacict.ſieut faciũt boni religioſi qui in⸗ tendũt fatiſtacerc nedũ in miſſis:ſed etiqᷓ̃ in re liqs ofonibus. ñ credo attenta conſuetudie ⁊ ẽt qꝛ nõ paucioꝛes miſſe ꝓpter hoc dicunt᷑ ꝙ religioß qui ſicꝓ duobus aut tribꝰ vel alijs ce lebꝛant ſimul.vt dictũ eſt qui ẽt intendũt ſpã⸗ liter in oĩbus miſſis ⁊ alijs bonis que faciunt pꝛedictis fatifacere ꝙ optime ſatiffaciũt: nec illi qui talibus faciũt dicerc minus habebũt ð ſubſidio miſſe. ſed ẽt ſupabundanter qᷓ; ſi alit dicerc facerent. Aduerte tñ ey ſi ſpãliter ꝓmi⸗
ſiſer dicere miſſã de dña.vel de ſpũ ſctõ vel in
talialtari aut tali die:tenei ſeruare ꝓmiſſũ: ali ter nõ ſatiſfaceret ꝓmiſſioni dicendo miſſam de alio vel in alio loco. Et ſic concoꝛda opi.que no. in. d.c. nõ mediocriter.⁊ in.iiij. di.xlv.
5 ¶ Prxꝝ idẽerit ſi facerdos ex motu ſuo diceret
vnan miſã ꝓ tribus quo ad meritũ ſpãlc.h.
ꝙ nð qʒ ſic ad meritũ tale nõ ↄcurrit niß ſola
motio ſua:que vna nõ tãtũ valet ſicut due vei tres reſpectu operis opcrantis.⁊ iõ minus ha 4 bebũt de iſto merito ſpãli. Idẽ dic qũ vnus fa S cit vnã ꝙ pluribus dicere vᷣ candẽ rõnem. xt un u iſtud eſt qð dicũt theo.vbi..qꝙ vng miſſa ſpe⸗ cialit ꝓ aliqᷓ dicta plus ei valet qᷓ; qñ dr genera wui liter ꝓ multis. Becus eſſet ſi ipſe ſacerdos ↄx i
aliquo diceret vnã miſſã ⁊ in eadẽ intenderet ubſi ſatiſfacere ꝓ aliquo alio qui eñ rogauit. vt eã utin dicat ꝓ aĩa ſui pris.qꝛ ſic reſpectu opis opan ⸗ nniſin tis nõ minus valeret.qʒ ſic ibi ſunt due motio ſibomon nes qð nõ eſſet in pꝛimo caſu. umdeci ¶ Quid de illo g cclebꝛat vt deus ꝑdat aliquẽ 54 iteciſijs vcl aliquos.&. ꝙ peccat moꝛtalii. ar. xxvi.q.v inttiisi quicũq;:nec nocet eiad cuius ꝑditionẽ fitcum zutuni natura ſacti ſit vt ꝓſit. ari.qi.·ſi aũt deus. no. jndonbus Jo.⁊ Archi.i.q.i.dictũ. Moſſet tñ excuſari a miuui moꝛtali qñ tales ſunt inimici reipublicc ⁊ im nei peditoꝛes bonoꝝ.vt dictũ eſt.ð.inuidia. ticjclend ¶ Wtrũ ſtatim poſt celebꝛatõʒ miſſe ſit come/ʒ ſipuis dendũ.k&e. ꝙ nõ de iure. vt in.ctribꝰ. de ↄſe. di. m niun ij. ſed ðe ↄſuetudine nõ ſeruat᷑ illud ius. Heb; hnan ergo ſm Pa. in. d.c.ex parte. de cele. miſſ.tam hntui vit ſtare donec ille reliquie ſint veriſilrin c cihi poꝛe coꝛrupte. Addo ẽt ꝙ donec aliquas gẽas ieligi poſt miſſã deo rettulerii. ſuiim
¶trũ tantũ valeat miſſa boni ſacerdotis ſẽ zð nintahi mali.k&. ᷣm ꝙ; colligo ex. S. Bo. Ric.⁊ Sco· itut fancto Tho in.ijj. di.xiij. ꝙ quo ad ſacfm ſicẽ pei
cqᷓlis.i.q.i.c.intra. Quovo ad oꝛationes quei jnchai ipſa dicunt᷑ inqᷓ;tũ pꝛoferunt᷑ ex perſona toti jnnni eecleſie.ſic firniiter tantũ valct. Inqᷓ;tum Vo inſxn habent efficaciam ex deuotionc oꝛantis ſacer⸗ mjibt doris:ſic plꝰ valet miſſa boni ſacerdotis qᷓ; ma innp li. Et ideo bene facit qui libentiꝰ audit miſſam nu
boni ſaccrdoti.dñmodo in ſubſtantialibua nõ ini credat ercedere· qꝛ periculoſe erraret fmpꝛcdꝰ— ctos doc. 2 zui. ¶ Quis tenct᷑ audire miſſã. K. ꝙ de pᷣceptogiꝰ? i bet ꝗ nõ eſt excõicatꝰ nec interdictꝰ:aut legiti⸗ t me impeditus diebꝰ feſtis ab eccleſia pꝛeceptiſ ſ 6 de ð. ſcric. ʒxlij. De bona honeſtate quilibet h oĩ die maxie ep̃s vel religioſus aut eccicſiaſtic den ar.c.fi. de pꝛiuil.li.vi. Et qñ fit moꝛtale pcim̃ ñ i audire in feſto. vide in.d.ð. xlij. ¶Mtꝝ a quolibet facerdote eã dicẽte ſit audi ðsð un enda. RK. q dic vt. ã.clericus. viij. Sij. e
¶ Mtrũ ſit audienda in ꝓpna parrochiali cc 55
cleſia in diebus feſtiuis. K. ſʒ PH in.c. dñicis. de parro.qꝙ ſic. niñ ex aliqua ců legitims alibi

udire velit. puta qꝛ parrochianus eſt cõcubi narius publicus.vl vt denotius audiat. qꝛ me lius officiatur vel ꝓpter pꝛedicationẽ ⁊ hmi. Si Vo alibi audiuit ex contemptu ꝓpꝛij ſacer qoris dicit ꝙ facir contra pꝛeceptum ſuperio⸗ ris. ⁊ qui eũ admittit:vicit ꝙ quodãmodo cõ⸗ mittit furtũ. Sed tu dic ꝙ de iure in maximis feſtinitatibus ſicut ſunt feſta dñi nr̃i.⁊ beate marie.⁊ Joãnis bapt.⁊ ñimilia quilibet tenet gudire miſfã:aut in eccleſia parrochiali aut in publico oꝛatoꝛio facto a populo fᷣm glo.in.c.ſi quis.extra.de cõſe. di.i Eta foꝛtioꝛi poteſt an⸗ dirc in eccleſijs mendicantiũ ⁊ vcligioſoꝝ au⸗ ctoꝛitate ſedis apoſtolice edificatis. In oꝛato⸗ rijs aũt pꝛiuatis audientes nõ latiſfaciunt ſiẽ efi in domibus diſciplinatoꝝ. Sed an peccent moꝛtaliter taliter audiẽtes ſi poſtea nõ audiũt in parrochiali vel publico oꝛatoꝛio: aut ecckis religioſoꝝ. dico ꝙ nõ. qꝛ nullo cauet᷑ iure ꝙ ſit pꝛeceptuʒ. Vec ob.c.ſi quis extra.qꝛ ibi nul tum verbum eſi poſitũ laicis qð ſit pꝛeceptiuũ ſed ſolum clericis ne celebꝛent pꝛedictis feſtiui tatibus in talibus oꝛatoꝛijs ſine inſſu vel per⸗ miſſioe epi. Similit nõ ob.qð ibi d̃ ꝙ ad par⸗ rochias eſt legitimus oꝛdinariuſq; conuentuſ ergo ad alias non erit legitimus.q nõ ſequit eũ contineat abſurdum ibi dr ꝙ in cinitatibus:aut parrochijs in pꝛedictis feſtis audiat᷑.ergo etiam alibi eſt legitimus conuen tus. Mon ob. etiam pꝛedictũ.c.vt dñicis. qꝛſi quis bene attendit nihil pꝛecipitur laicis: nec ctiam oibus ſacerdotibus:ſed ſolum ſacerdoti bus parrochialibus imponitur ꝙ eijciant illũ qui cõtempto ꝓpꝛio ſacerdote. ergo ſi audiat in aliqua eccleſia que nõ ſit parrochia ⁊ ſacer⸗ dote nõ parrochiali non dʒ expelli. ergo licite poteſt audire. Et ꝙ ſolũ parrochialibus pꝛeci- piat.patet in verbo altcrius. qð eſt rclatiuũ ex duobus tm̃.⁊ alius alia aliud er pluribus.lʒ ꝓ miſcue vtamur.Et iõ niſi haberet parrochiã nõ v altcrius.qꝛ pꝛedicta relatiua faciunt po ſitionem regulariter eiuſdem qualitatis. Iteʒ poſito ꝙ eſſet aliquod ius pꝛecepriuũ cſſef ab⸗ rogatũ per contrariam conſuctudinem.vt.ð. conſuetudo.ᷓ. ix.patct.— lericodia ag — de ciui.dei.ẽ aſiene miſerie in coꝛde nf̃o compaſſio qů ſi poſſumus ſubuenirc cogimur. Eſ ẽt mi ſericoꝛdia diminurijua pcnaꝝ:quã unpedire ñ poteſt exceſſuſ ire. Et nota g miſericoꝛdia: pic
tas·⁊ clementia:⁊ manluetudoconueniũt in⸗ quantũ in eundẽ effectũ cõcurrunt. quiſcilicet eſt ꝓhiberc mala ꝓximoꝝ.ſcd differunt qᷓ;tů ad motiuum.qꝛ miſericoꝛdia hoc facit ex am⸗ citia quam habet cum pꝛoxmis. Mietas vo ex reuerentia quam habct ad aliquem ſuperio rem ſcilicet deum vel parenteʒ· Manſuetudo inquantũ remouet iram incitãtẽ ad vindictã Llementia vo hoc facit ex animi lenitate in⸗ qᷓ;tum iudirat cquumeſſe.vt quis ampliuſ nõ puniatur. Crudclitas tamen que culpam attẽ dit:ſed modum in puniendo excedit opponii pꝛopꝛie clementie que dicit quandam ai lenita tem ſiue dulcedinem per quam quis eſt dimi⸗ nutiuus penarũ. Seneca Vo li.ij. de clemẽtia dicit ꝙ clementia eſt lenitas ſuperioꝛis ad infe rioꝛem. Manſuetudo aũt cuiuſlibet ad quẽli⸗ ber. Sepiſſime tñ accipitur miſericoꝛdia ꝓ cle mentia:⁊ manſuetudine:⁊ pietate. ¶ Que ſunt opera miſcricoꝛdie ſpũalia. R. ꝙ ſeptem in hoc verſu contenta. Conſule.ſ.dubi tantem per doctrinã. Caſtiga.ſ.per coꝛrectiõʒ Solare afflictum. Remitte iniuriam. Fer de⸗ fectus alioꝝ. Dꝛa ꝓ oĩbus ⁊ doce ignoꝛantes Et que ſunt opera miſericoꝛdie coꝛpoꝛalia.ha bes.ð.elemoſyna.ᷓ..
ſ inculpate tu
B deramen tele quideſt
vide.ð vefenſio.ðᷓ.uii.
in modcrando mo⸗
tum aĩ ab exeellentia per humilitatem
Aligñ a ptinentibus adcognitionẽ. vt eſt ſtu⸗ dium. Aiiqñ quo ad coꝛpoꝛales actus: ⁊ actio⸗ nes vt decenter fiant.⁊ nõ ſcurriliter:⁊ hmõi.
Aliqñ vo quo ad apparatũ exterioꝛem.Et iõ
modeſtia eſt circa minoꝛa. Cempoꝛantia o eſt in refectione delectationis beni difficilis. Et ꝓpterea differt ab ea. 6 W llitie 8 opponit᷑ ꝑſeuerãtie —. ßm phum.vij. Ethi. dicitur enim pꝛopꝛic m philofophuʒ mollis qui recedit a bono ꝓpter triſtitias cau ſatas ex defectu electionum quaſi cedens debi li mouenti. Dicituretiam alio modo mollities Put eſt contra caſtitatem:que alio modo dicit᷑ imundicia ſeu voluntaria pollutio.vt patet ex
gl.i.chorꝰ.vi. ibi.nec adulteri: nec molles.vt gl.
i.muliebꝛia patientes. Et iſto modo ſemper cſt moꝛtale pcccatum.vt ibi parct. Sed pꝛimo modo non ſemper: ſed quandorecedit a beno
—

5
peceſſario faciendo! O nachus grece latine in⸗ gularis dr.qꝛ dʒ eſſe ſingularis.i.ſeparãtus a conuerſa⸗
tioñe ſeculari.vt. xvi.q.ic.i iuncta glo·ibidem Wñ ibidem in.c.monachus. dr:monachus no doctoꝛis ſed plangentis officiũ habet qui vel fe vel mundi ingeat. et dñi pauidus pꝛeſtolet aduentum.hec ibi.
¶ In quo differt monachꝰ a cõuerſis et obla ris. K. Ma.in.c.non eſt. de regula. ꝙ conuerſi ſunt qui obtulerũt ſe et ſua mutãdo habitũ et ꝓritendo eũ:tñ ſeculares ſunt.q non ꝓmouẽ tur ad oꝛdines. D blati vo ſunt qui ſe et ſua obtulerunt monaſterio. habitu tñ nõ mutato Et vt dicirglo. xxvij. qi.vt ler. Iſti conuerſi et oblati magis aſtringunt᷑ monaſterio q; mona chi.vñ nec etiã cã artioꝛis religionis poſſunt tranſire ad alia monaſteria qᷓ;q; petant a ſupi oꝛe lniam.qʒ efficiunt᷑ quaſi ſerui monaſterij· Monachi vo hodie ꝓpꝛie ſunt quiet habitũ murãt et ꝓfutent᷑ et ꝓmouent᷑ ad oꝛdines.xvi
.„
¶rrũ monachus poſſit pꝛefici in aliq̃ eccłia
. Ma · in.c.monachi.de ſta.mo.ꝙ ſolus non · vt in c.ij. co.ti.et in cle.ne in agro.ð.ad hec. co. ti. Cũ ſocio vo monacho poſeſt de licẽtia ſui abbatis. aliter nõ.lwiij. di.c.i.et.ij. qꝛ nõ habet nec velle nec nolle in hoc.c.ſi religioſus.et.c. quoꝛundã.de elec.li.vi. ¶ Mtrũ monachus poſſit habere curaʒ aĩaꝝ. ß. Da.in.c.de capel.mo.ꝙ nõ in eccleſia vbi monachi collegialiter habitant: ſed debet ab ep̃o capellanus inſtitui qui populum regat de conſilio monachoꝝ. In alijs aũt locis poſſũt deputari.vt patet in. d..ad hec.dũmodo non ſolus.vt dictũ eſt. ¶¶ Mtrũ poſſit monachns fieri canonicus ee⸗ clefie ſecularis.he.ꝙ non.c. in noua.xvi. q.vij. de electio.cum cauſaʒ que inter. ᷣm Jo.lxxiiij di. quoꝛundam.
¶ Mtrũ monachus poſſit pꝛefici eccleſie quo runcũqʒ regulariũ.K. ꝙ nõ. vñ ſi eligit quis al terius veligionis in pꝛetatũ non valet electio. cle.cũ rationi. de clec.
¶ Mtrũ poſſit eligi in epiſcopũ.h.ꝙ ſic. vt in d.cle.cum rationi.
¶Mtrũ monachus deputatus alicui ecceſe ẽt
ep̃arꝰ teneat ad obſernãtiã regule ſue.k. ꝙſẽc. q;tum ad tria ſubſtantialia regule.et vt habi⸗ tũ deferat ẽt ſi fit ep̃s.de vi.et ho.de.c.cierici
officia.in fi. nee ex eo ꝙ hʒ adminiſtrarionẽdt pre ꝓpuũ.qꝛ cã tĩ hʒ rõne officij ſibi impoſi ti. de mowenacbi i. In obediẽtis vo
diſtingnit᷑.qꝛ ſi trankt a ep̃atuʒ ex toto abſol
uit᷑ a iuriſditiõe abbaris.xviij.q.ic.vnico. Si No tranffert᷑ ad eccleſiã ſecularẽq̃ nõ eſt ſub⸗ lecta abbati ſuo:nec in ſpũalibul nec in tpalibꝰ ex toto eximit᷑ ab obedientia abbatis. xvi.qi in parrochia.ſi Vo ſit ſolũ ſubiecta abbati in tpalibus.ſic eximit᷑ ab obediẽtia abbatis quo ad ſpũalia.xvi.q.ij. viſis.et.c.ſane. Si Vo ſit ſubiecta quo ad ſpũalia ſolũ.ſic eximit᷑ quo ad tpalia. Si Vo ſit in oibus ſubiecta. ſic ex toto obediet abbati. Quo Voad alia a tribus vo⸗ tis et ab habitu ñ eximit᷑ abſolute. Mã abeſu carniũ tenet᷑ abſtincre ſicut ante.niſi diſpenſa ret᷑ cũ aliqͥ monacho a papa.vt ſolus pꝛeficere tur alicui eccleſie.et ſine ſcandalo illoꝝ cũ gbꝰ vuit nõ poſſet abſtinere.qꝛ tũc comederc pol⸗ ſet.fʒ Bof. allegat c.quiſqs.xli.di. factus eÿᷣs ßm Mo.ct videt᷑ ſequi glo.in.c.carnẽ de cõſe. vi.v.etiã põt comedere. Jeiunia Vo et ſiẽn et vigilias ſeruare nõ teñet.vt df̃. xxi.qic.ne mo. Et bꝛeuiter ſi attendant᷑ verba.d.c.nemo. dico ꝙʒ ab illis ſolũmodo abſoluii pꝛecepti re⸗ guled cõmode nõ põt ſeruare cũ exercitio pꝛe ſationis ſibi impoſito.ſed illa q̃ nedũ nõ impe diunt officiũ pꝛelationis ĩmo potius adiuuãt credo ꝙ teneat᷑ ſcruare. Qð bene no. Et ſic in ⸗ telligc.xx.q.i.monachum. zu ¶ Sed quid de officio.&. vide.ẽ. hoꝛe. ᷓ. Ty. ¶ ed pone ꝙ pꝛedictus monachns indiget aliq̃ diſpenſatiòe ad quẽ recurret.&.ꝙ ſitalis eccleſia ſubeſt abbati in ſpũalibus ad ipſů ab⸗ batẽ recurret. Gi Vo ſubeſt ep̃o.tũcepᷣm habe bit loco abbatis.c.ſi qs monachus.xvi. q.i.Si Vo ſit exempta illa cccleſia et ĩmediate ſub pa pa.ſic opoꝛtebit ad ipſũ papãrecurrat.ar. ox que dixi.ʒ. exemptus.ᷓ. vi.
¶ Que ſũt q̃ pᷣcipiunt᷑ vel ꝓhibent᷑ monachis
ſpãlit in iure.h.ꝙꝙ ſũt. r.q̃ notant᷑ in. d.cle nei agro. Pꝛimũ qð pᷣcipit eſt delatio habitꝰ de⸗ biti ßᷣni foꝛmã in. d.cie.poſitã. Scðᷣm ꝙ oĩ mẽ ſe confiteant᷑ et ſuſcipiant euchariſtie ſacim⸗ Tertiũ ꝙ ille q pꝛeeſt exponat regulã vulgarit in capitulo vel ab alio exponi facia. ed pᷣdi cta ſolũ aſtringũt monachos nigros. vt in. d. cle.no. Quartũ ne vtant᷑ camiſijs.vt ĩccũ⸗
monaſteriũ.de ſta. mo. Quintũ ꝙ ſeruẽt ſilen
tiũ ↄtinuũĩ doꝛnitoꝛio:refectoꝛioꝛ ⁊ oꝛatolo
In clauſtro vo certis hoꝛis ibidẽ · Sertuʒ
—
nili unh ni zinſ inn ſinitich ixcmeste liunon isticti nril n nidemon uitumcs ÿomcduni ndccüa inwc nactqc ci gi 1nöcru rjrejßi Vriapp ſoſ& P linen idemonach iuſunc iinto oo, inonach
cuns
Ong
iilspr
inni mit
Wuſnz Ani nn chli

aciant capitula de triẽnio in trienniũ.cin ſin gulis. co.ti. Seprimũ aucupationes ⁊ venatò nes interdicunt᷑ cis.d.cle.ne in agro. Octauuʒ ne ad curias pꝛincipum vadant.vt ſuis mona ſtrijs dãnũ inferant.aliter ſunt excõicati ili qui adminiſtrationẽ ñ habẽt. Monũ ne arma infra ſcpta monaſterij teneant. Et de iſto ⁊ ſu perioꝛi.videð.cxcõicatio.viy. caſu.xxxviij. De cimũ ne carnes comcdãt: niſi in neceſſitate.vt m.d.c.cũ ad monaſteriũ. Multa ſũt alia que nedũ eis ſed etiam oĩbus religioſis ſunt ꝓbi⸗ bita.que vide.ſ.relgioſus.ʒ.lrw.
„„„„
ii ¶ Quid de monachis qui in illis monaſterijs
comedũt carnes in quibus memoꝛia nõ extat ꝙ nõ comedunt᷑.K.d. Lar. conſuluit vt recitat Pa.in. d.c.cũ ad moaſteriũ.ꝙ impune pñt co medere vt ex quo ipfi nõ fuerũt auctoꝛes nec apparet ex qᷓ cã fuit introductũ põt pᷣſumi ex aliq cã legitia inrroducrũ. Secꝰqñ ex coꝛrupte la.qꝛ nõ excuſant᷑.de ↄſuc.C.cũ tãto. Sed de dic vt.j.religioſus.ᷓ.xxxij.— ¶ Mtrũ appel arione monachoꝝ veniant alij religioſi.k. Ma. in. c ex parte. de poſtulãdo. ꝙ qñ cõſtitutio emanat reſpectu religionis.lʒ lo quat᷑ de monachis.tñ extendit᷑ ad omnes reli⸗ ioſos cuiuſcunqʒ religionis. Et hoc miſi poſ⸗ t aſſignari ratio diuerſitatis inter eos ⁊ mo⸗ nachos. quod no. ¶ Mtrũ monachus poſſit ↄfiteri ep̃o vel peni tentiario.e. hᷣm Rodo.ꝙ ſic. niſi ſit exemptus vel pꝛiuilegiatus a papa.* ei N an obhigct ej) D naſter m er fcõ nachi.K. ꝙ nõ.neqʒex delictoꝛneqʒ cõ tãctutniſi in duobus caſibus. Pꝛimus ſi hoc ſit verſum in vtilitatẽ monaſtẽrij. q in tantũ tenct:⁊ nõ plus.ar.x.q.ij. hoc ius: Scðus ſia ↄuẽtu ſit cõmiſſa adminiſtratio. q in tantũ in quantũ ſe extendit adminiſtatio in tantũ obli gak⁊ nõ plus.ſm Inno.inc. olim. de pꝛiuile. Et h intcligo tã in monacho qᷓ; in abbate. Fa cit in ar. ꝙ non obliget.inſti. de aucto.tuto.in pꝛin. vide glo.xi.q.i.de ꝑſona. ¶Ptrũ poſſit acgri ꝑ monachũ obligatio al⸗ tcri monaſtcrio.&.ſicẽt ꝑmonachũ fugitiuũ vt.ff. de acqui.poſ.i.xvij. q.ij. abbates. htrũ relicto monacho cũ tali cõditione ꝙ nihil acquirat monaſterio valeat. K. ꝙ nõ. niſi talis conditio intelligat ꝙ nihꝛl acquirat mo⸗ naſterio reſpectu vtilitatis: nõ reſpectn iuris fcut no. Bar. in aui.excipit. C.·de bo.que libcr.
qꝛ tuuc valet qð eſt dicere ꝙ ↄuentus ꝑpmittat ilũ adminiſtrationẽ habeſe relicti.ſicut ⁊ ſer⸗ uus dr̃ habere ꝓpꝛiũ.vt. l.is qui ſuis.ff. de ma nu.⁊ facit qð legit᷑ ⁊ no.in glo.l.lucius.ᷓ.tres heredes.ff. ad tre. Qð quidẽ dictum Bar. Ei⸗ mito veruʒ:qñ talis adminiſtratio refertur ad
caſum licitũ.ſ.vt diſpenſet in pios vſus. qð re
ligioſis lʒ etiq.de teſtamẽ.c.ij li.vi.vcl vt con⸗
uertat ad vſũ veſtimentoꝝ: vel libꝛoꝝ ⁊ hmõi
Mõ aũt liceret vt poſſʒ adminiſtrare ad libitũ
üla bona tanq́; ꝓpꝛia ctiam de licentia pape.
d.c. cũ ad monaſtetii.
¶ Duid ſi abbas non vejlet ↄſentire vt pꝛedi⸗
ctã ſicitã admiſtrationẽ ſuſciperet.&. Relictũ
nõ valcbit ⁊ remancbit apud grauatũ.i.vnica C.de ca.tollen.⁊ glo.in. d.ð.tres heredes.
¶¶ Mtrũ bona ingredientis ꝑtincant ad mona 4
ſteriũ iure ſucceſſionis:aut iure traditionis in⸗ ter viuos. K. qꝙ magna eſt ↄtrouerſia iter doc. ⁊ gto.iuri ciuilis.de quo vide Albn.in aut. in⸗ greſſi. C. de ſa.ſan.ec. Bed tu tene verius cẽ ꝙ iure ſucceſſionis. Atrñ ſi leſũ fuerit potuit re⸗ ſtitui ad minoꝛis ſimilitudinẽ. vt. C.ſi vt ab he re.ſe ab. ꝑ totum. ¶ Quid de bonis ingredientiũ oꝛdinẽ mineꝝ aut alioꝛnʒ qui nihil poſſunt habere.ſ. Albꝛi. in.d. aut᷑.ingreſſi. recitat opiniones quattuoꝛ. ꝛima ꝙ habeantur ꝓ derelictis. Scða ꝙ ꝑ⸗ tineant ad venientes ad inteſtato. Tertia ꝙ ad epᷣm in cuius dioceſi ſubſunt. Quarta ꝙ acqui rantur ecckie romane cui ſubſunt ⁊ inde alant᷑ Et hec cſt verioꝛ.ð quo nõ me extendo.qꝛ hñt oẽs tales pꝛiuilegia in hmõi. quibus opoꝛtet ſtarc.⁊ vide.ð. legatũ.i.ᷓ. v. ¶ MHtrũ acquiſita ꝑ monachũ expulſũ vel fu⸗ gitiuũ efficiãt monaſterij ſui.&. vt colligo ex no. ab Inno.in.c.eũ olim de pꝛuil.⁊ Mo. in ti. de infantibꝰ expo.⁊ alios.ꝙ ſi monaſteriũ no⸗ luit eũ reciperc vel maioꝛ parl capituli.ſic crũt epᷣi vel alteriꝰ monaſterij ſi ipſũ eſt ingreſſus. Si No ſolus abbas vł minoꝛ pars fuit in cul pa.ſic acquiret monaſterio ſuo. Si aũt nõ cu⸗ rauit redire talis monachus.⁊ totũ monaſte⸗ riũ videns eũ vagabundũ ncglexit. ſic fimilit acquiret ep̃o vel alij monaſterio ſi qð ingredit ſicur de ſeruo d in·l.qð ſeruus.ff. de ſtipu.ſer. ꝙ fit appꝛehendentis. Qð fi monaſtcriũ repe njt:ſed nõ potuit obtinere aliqͥ impedimento ſic acquirit monaſterio ſuo.in aui.de ſan.cpi.
Fi monachus. Mꝛelatus enum poteſt mona⸗
chũ fugitiuũ vendicare cũ oĩbus bonis ꝑcum

acquiſitis.c.abbates. xviij.qij· Aut ſi foꝛte ad aliuej monaſicriũ ſit tranſlatꝰꝓpter pctm̃ ſuũ puta qꝛ ponit᷑ in alio monaſterio ad pnĩam fa ciendã ⁊ hmõi. xx vij. q.i.c.ſi qua monacharu. ſic bona illa que ꝓpꝛio mõaſterio attulerat. q ad vſufructũ erunt ſecundi monaſterij. xviq. vi. de laplis.⁊ poſt eius moꝛtẽ rcdibunt ad pꝛi mã. i vo tranſit ad ſcðᷣm monaſteriũ licite. qꝛ ſtrictius vel qꝛ ꝓmoucẽt in pꝛelatũ alterius. ic tenent aliqui in c.ꝙ a te. de cle.coniuga. ꝙ quicquid acquiret poſtea erir ſccundi.ſcd alia pnmi.⁊ videt᷑ tex.pꝛo hoc.x viij. q.iin.c. vnico Alij dicunt ꝙ oĩa ſibi vndecunq; ꝓuenta erũt fecundi vci vignitatis: qꝛvidentur accedere ad perſonã lʒ expꝛeſſe fuerũt collata tempoꝛe in⸗ greſſus ratione pꝛedicta.⁊ illud.c.vnicum od tur de acquiſitis ex induſtria monachi qꝛ erũt penes pꝛimũ monaſteriũ in quo ea acquiſiuit nõ de patrimonialibus datis pꝛimo monaſte rio.⁊ hoc vltunũ ſentit dñs ar.in.d.c.ꝙ a e. Pa. vo ibidem tenet vt bona patrimonialia ſcquant᷑ perſonꝗ.ar. huius.c.ꝙ a fc.⁊.c· ex trãf miſſa. de renun.⁊.l.ij.ff. de colie.illici.⁊ hoc ſeg videt Mo.⁊ Jo.an. in. d.c.ꝙ a te·⁊ magis plã cet mihi opi. Tar. ¶ MBtrũ monaſteriũ poſſit grauari noua con⸗ fuctudine:ſeruitio:vcl onere.& ꝙ nõ niſi a pᷣn cipio de conſenſu epiſcopi a patrono ſit ei im⸗ poſita. vt in.c.ſciẽtes. de cenſi.nõ tñ intelligas ꝙ in dote neceſlario poſſitẽta pꝛincipio iponi onus:ſed intellige in alijs a dotc pꝛe⸗ ictq.
s ¶ Ptrum quis poſſit freqnentare monaſteria
monialiũ.&.ꝙ non.niſi ex cã̃ manifeſta ⁊ rò⸗ nabili. als poſt admonitionẽ freauentantes ſi junt cierici deponuni.ſi laici excõicent.c.mo⸗ naſtcria.de vi.⁊ ho.clc.
¶ Ptrũ monaſteria dupla feminaꝝ ⁊ religio ſoꝝ ſint licita.&ꝰ.ꝙ nõ.vt in.c.diffimmus.⁊.c. in decima.x vij.q.ij.
io ¶ WMtrũ qs poſſit pꝛefici vuobus monaſierijs
K. ꝙ nõ· ſẽ nec pluribus eccleſijs curã hñtibꝰ aĩarum niſi vnů dependeat ex alio.de pꝛeben. c.cum fingula.li.vi.imo plus ſi monachi vni monaſtcrij pnoꝛatus vcl cecleſias aut admini ſratònes ſcu officia vnius monaſterij ↄſueta ꝑ eiuſdem monachos gubernari ſine licentia pape cõmitterent monacho alterius monaſte rij ſũt pꝛiuati auẽtate ꝓuidendi ea vice ⁊ vcci pientes fiunt ineligibiles ipſo inre.dc.cũ ſin⸗ nla. Ffi 1
¶ trñ abbas poſſit vfufructuʒ alicnius reʒ ii reiictũ monacho ei aufcrre.ſ. ꝗ ſic. ꝑ no.i aui. ingreſſi. C. de ſa.ſan. ec.⁊ in·ij· de ſta. mo. ꝙʒ qd ſi addat ſi moleſtet mõachũ cadat a legato glo. in..lucius.ð tres heredes.f.ad treb. Hãe queſtionẽ foꝛmat ⁊ ibi Par.⁊ ꝑ Ly in.q̃tiẽs in fi.C. de dona.que ſub mõ.⁊ p War.⁊ Bal.⁊ Jo. de imo. in..ſi alicnũ.inpꝛin.ff. ð here.inſti tuendis. Et conclude ꝙ ſi legans diſponat p viã pene nõ valet.qꝛ impoſitio penc ſuꝑ facio ipoſſibili de iure vel de facto ñ valct. vt. Lcer⸗ doneʒ.ff. de op. liber. ij l.i. C. de his que pe.noĩe Secd ſi vult non poſſit moleſtari dicat lego vl relinquo vſufructum tali monacho donec ⁊ quouſqʒ abbas faciat ci queſtioneʒ ⁊ extũc nõ reliniᷓ.ita dicit Bal.in. d.l.i.in. vij. q.⁊ Pau ⸗ lus de caſtro..d..tres heredes. Sed in co quod habuit monachus ante controucrfiam poterit abbas controuerſiã facere ⁊ illi auker⸗ re ᷣm pꝛedictos. Snialis peeehe S pabitationẽ iedcõi ter taz in eecleſia qᷓ; in refectorio ⁊ doꝛ niltoꝛio eſſe debet.x viij. q.ij. pernitioſam. vt ſibi ſint teſtes caſtitatis ⁊ honeſtatis ⁊ in aui. de mona.ᷓ.cogitandũ. ¶Mõ dʒ ioqui monialis eñ aliquo monacho niũ cuʒ ſocia. vel pꝛeſentt abbatiſſa ⁊ bꝛcuiter k.diffinimus.⁊.c.in decima.xviij.q.ij. ¶Strũ poſſit cantare in choꝛo cũ monachis. ße.ꝙ nõ.vt in. d.c. ꝑnitioſam. ¶ Mtrũ moniales tencant᷑ ſeruare clauluram k. ꝙ ſic om̃es. vt in.c.piculoſo. de ſta. re.livi. Mec obſtat q quidã dicũt ꝙ nõ põt ei indici vita artioꝛ ipſis inuitis. qꝛ hoc nõ ꝑtinct adar tioꝛẽ vitã.ſcd ad ↄſeruationis honeſtatis de⸗ bue.⁊ iõ nõ extuſant᷑ a pctõ moꝛtali que non obſcruantclaufurã cũ poſfint. põttñ abbatiſa exire ꝓ homagio faciendo cũ honeſta fociej⸗ rc. ita tñ ꝙ ad alia nõ diuertat. Siliter ſi eſſet gliqua que nõbili moꝛbo laboꝛans finc aliarũ infectione ibi eſſe nõ poſſet. vt in..c pericuio ſo. vbi pꝛelatis ipſarũ pꝛecipit᷑ ꝙ pꝛouideant? ꝙ nõ pmittant patere acceſſus quarũciq;ꝑ⸗ ſonarũ ad eas.niſi ex rõnabili cã ⁊ manikeſta ⁊ꝙ ſingulis annis eas viſitent. ⁊ illa due ſunt ita crempte ꝙ ĩmediate ſubſunt pape: dʒ epus auctoritate aplica viſitarc.vt no. in cle. aticn⸗ dentes.de ſta mo.⁊ in.d.c.periculoſo. ¶Mtrũ teneat receptio moniaiũ no mendi⸗ cantiũ facta vltra numerũ carũ que poſint ſu
moß iguion n mnt dn p P cuſa Fic bunwß ſocxa d dnivb hinsn junienol ufde w j diratin ninoc oud i ſotivzci aoꝛcot wnöfui 1inſengt nnen 5 unſidti njnheit recii ingen iwinn irein ihncg vignöb
1

gentari fine penuria de puentibꝰ monaſterij K. ꝙ non ĩmo ipſo iure eſt nulla. d.c.ꝑiculoſo. — quot modis falſat.við neiq ð. falſarius..iiij.⁊.v. ⁊ „ſ de q̃ dʒ fieri ſolutio. vide.j. ſolutio..ij — incurrit᷑ cũ quis nõ facit id * 24 qð faccre tenet᷑ ⁊ eo tpe. vt no. in c.vltimo. de locato. ¶ An requirat monitio vt quis conſtituat in moꝛa.ſ.ꝙ ſi dies eſt appoſita obligationi nõ requirit᷑ qꝛ dies interptliat ꝓ hoie.d.c.vltimo ⁊.C.de cõtrahen.⁊ cõ.ſtipula.l.magna.de quo vide obligatio.j.viij. Si o dies nõð eſt appo ſita obligationi nec alia conditio:ſic requirii monitio Fᷣm Bal.i.l.nõ ignoꝛat. C. de fructi.⁊ li. expen.⁊ Ange. in.l.ſi manumiſſoꝛi. C. de ob ſe.pa.pꝛe.⁊ Ma.in.clicet heli.de ſimo.⁊ in.c.ij de accuſa. Facit lex in fideicõmiſſi.⁊ ibi eſt ca⸗ ſus aurcus.ff. de vſuriſ.⁊ in.l.quidã iberus.in verbo qua de re volo vt cũ ibero loquaris.ff. de ſerui.vꝛba.pꝛedi.⁊ id qð legit᷑ ⁊ notat᷑ in. l⸗ debitoꝛes.pꝛeſentes pꝛius denunciationibus cõucniendi ſunt. C.de pigno.⁊ in. l.ſi ex legati cauſa.ff. de verbo.ob.⁊ in.c.accuſatio.ij.q.vij. kʒ glo. dicat in.d.c.licet heli.ꝙ in pecuniarijs dmonitio eſt de honcſiate nõ de neceſſitatc. Tñ Nudouicꝰ de roma in ſuis notãdis tenet ꝙ ſi debitoꝛcitat ſine monitione ⁊ ↄfitet debi tů ꝙ dʒ actoꝛcondẽnari in expenſis ſi poterit Pbarc ꝙ nõ fuit monitus.qꝛ debitoꝛi incũbit Pbatio:⁊ ſic negatiua. Rõ qꝛ ius pꝛeſumit ꝙ creditoꝛ monuerit cũ.qꝛ cõiter ſic ſolet fieri.vt dr in.d.l.in fideicõmiſſi. Et iſtud eſt veriſſimũ de iure foꝛi. Sed de iure poli tenco ꝙ ſi credi⸗ toꝛ ex timoꝛe ctiã̃ reuerẽtial nõ audet pctere debitũ vcl ignoꝛat: ꝙ tůc ẽt ſine monitionc cõ ſtituat᷑ debitoꝛ in moꝛa:als nõ.qꝛ exquo ſcit ꝙ ei debet ⁊ ſine oĩ reſpectu põt petere ⁊ nõ pe⸗ tit videt᷑ ↄſentire ꝙ teneat. Et ſic intellige.ſ.in oibus obligatiõibus.ff. de re.iur.⁊ theologos in. itij. Attendite ꝙ moꝛoſus tenet᷑ etiam ad reſtitutionem damni dati ci cui non ſoluit ⁊ lucri ceſſantis. hm ea que dico infra vſura.i.ð. Kiij ⁊. xx.„ ¶ Muõ purgatur moꝛa.h. ꝙ ex ccleri folutiõe antc requiſitionẽ factam.vt no.in. d.e.vitimo Facit.c.eũ Bertoldus. de re iudi.⁊.c.ex tue. de cle. non reſ. Aduerte hic ꝙ moꝛa ⁊ culpa equi parant᷑niſi in hoc ꝙ moꝛakpurgabilis..ſi ſer uñ. ʒ. ſequit.ff. de ver. obli. Et ſic põt intelligi. Lñ is. in fi. f. de iure do. Et iõ ſi res qͥ eſt reſti
— tuenda vel damna eodem modo eſſet peritura apud dñm vcl eum cuieſt danda nõ tenct᷑mo roſus I.fi..i.ff. ad lero.de iac. ne creditoꝛ lu⸗ crei cũ alicna iactura. Hoc ſequit fulgo.ii.qð te..ſi cer.pe. Siliter ſi obtulit poſt moꝛã tꝑe debito.vt in. d.ʒ.ſcquit. ¶ Sed quid ſi dubitat᷑ an peritura fuiſſet.&. ꝙ debitoꝛ moꝛoſus nõ liberat.q iterpꝛetatio fit cõtra eũ.l.cũ res..fi.ff. de le.i. eſt triplex:coꝛpoꝛalis:ſpũa⸗ 28 lis: ⁊ gchennalis.de pe.di⸗ vltima.c.vltimo. t ¶ Ptrũ quis poſſit ſibi infligerc moꝛtẽ coꝛpo ralem. vide.ð. homicidiũ.i.j.ij. ¶ Mtri moꝛs rempoꝛalis ſit fatiſfactoꝛia pꝛo pctis.K. Sco.in iiij. di. xxi.ꝙ moꝛs naturalis quantũcunqʒ ſit neceſſaria.iñ ſi voluntarie ac ceptetur eſt ſufficiens pena ꝓ omnibus pctis veniaubus.⁊ foꝛte ꝓ magna parte pene debi⸗ teꝓ moꝛtalibꝰ. Er quo infertur ⁊ ꝙ multe ms gis cſt ſatiſfactoꝛia moꝛs que infligitur alicui ctiam pꝛo peccato ſuo ſi voluntaric ⁊ paticn⸗ ter ſuſtineatur. ¶ Mtrũ moꝛtuus reſuſcitatus reſtituat in in⸗ tegrũ.K. vt elicirur ꝑ glo.⁊ Archi.in.c.ij.xxxij q. vij. ⁊ ꝑ Jo.an.⁊ Pa.i.c. fraternitatis.de fri. ⁊ male.poſt Pinc.et Bcr. bꝛir. ꝙ quo ad ea qᷓ impꝛimuntur in anima nõ perdidit:et ideo ñ reſtituitur. Vnde ſacerdos reſuſcitatus non reoꝛdinatur: nec baptigatus ct hmõi. Jo.an. idem ſentit etiam in ꝓfeſſione.lʒ charaẽter nõ impꝛimat.qꝛ obligatio acquirit᷑ dco qui non moꝛit᷑.c.fi.de condi.appo. Sed Pa.icnct con⸗ trariũ in hoc.qꝛ talis obligatio eſt reſtricta'ad tempus: ꝓptcrea ꝓfitientes dicũt.toto rꝑe vi te mee ꝓmitto ⁊c̃. Et hoc credo vcrius ⁊ opi. Jo.an. militaret qñ quis ſimpliciter ꝓmitte⸗ ret ſeruare talem regulã. In alijs autem ing⸗ bus nec character impꝛumit᷑:ſed adherent coꝛ⸗ poꝛi.Jo.an dicit ꝙ nõ reſtituit᷑ nec recuperat qꝛ actio ſemcl extincta nõ reuiuiſcit.c.ex tranſ miſſa.de renun. Sed glo.in.l.ex his.ff. de legi. ⁊ in.l.ſeruus effectus.ff. de actio.⁊ obliga.te⸗ net ꝙ recuperet indiſtincte. Vnde dicit ꝙ rũ⸗ pet reſtamentum quod ante fecerat ⁊ recupe⸗ rat bona. Archi.vbi.ð.tenct ꝙ teſtituit᷑ quañ ture poſtliminij. Et idem tenet Jo.de fant.⁊ bñ. Rõ qʒ ſi reſtitutio pꝛincipis in integrum refertur ad omnia.l.i.C.de ſen.paf.ij. q.iij. quo riens.in fi. ergo foꝛtius reſtitutio dei. Sedtu dic ꝙ ſicut nõ extinguitur obligatio illius qui

4
5
g ¶ Quis dicatur eſſe in moꝛtis pcriculo.k. infir
ꝓmiſit nauem alienam· ſed loluʒ ceſlat quãuiſ dñs nauem deſtruat aio reparandi eam ex eiſ⸗ dem lignis qꝛ eadem nauis cenſct.vt in. I. qui res ſuas.ð. gream ꝓmiſiſti.ff. de ſolu. Sic in ꝓ poſito qꝛ dñs diſſoluit talem aio vt poſtea ex eiſdem pulueribus reſuſcitaret. Et opinio cõ⸗ traria poſſet ſeruari quando fuiſſet moꝛte re⸗ ſolutus non aio reſtaurandi.qꝛ tunc nauis ʒ reſtaurctur non eſt eadem.ſed in iſto caſu non poteſt eſſc. In natrimonio tñ certum eſt ꝙ nõ
reſtituitur niſi de nouo contrabatur iterũ.qꝛ ſemel fuit diſſolutum er moꝛte.⁊ ideo nõ recu perat iure poſtlimij. vt in.I.non vt a patre.ff.
de capti.⁊ poſttimi.reuer.ſecus in alijs. vt di⸗
„
ctum eſt. Bar.etiam in.k.i.Cide ſa.ſan.eccle.te
net ꝙ reſuſcitatus iterum moꝛiturus: vt Laga
rus recupcrat ⁊ reuocat teſtamentũ. ficut per natiuitatẽ filioꝛum.ſed reſuſcitatus non am⸗ plius moꝛiturus no rumpct.
¶ Ptrum ſpolians moꝛtuos peccct.ke. ꝙ ſic.⁊
Frauiſſime punitur ſm leges.vt de ſcpul. vio⸗ ſa.l.pꝛetoꝛ.ð.aduerſus eos.⁊ ph̃us.iiij. cthico.
latronibus tales annumcrat. ¶ Ptrũ moꝛs ciuilis equiparet᷑ moꝛti natursli
in dubio.k. Be.in.c.ſuſceptũ.de reſcrip.li.vi Archi.ibideʒ.⁊ do. Anto.in.c.licet. de offi.de⸗ lega.plene ꝓſequitur. Sed tu conclude.ꝙ aut verbum moꝛs pꝛofertur a iure in materia ſtri cta ⁊ cxoꝛbitanti a iure cõi.t in dubio intelli gitur de moꝛte naturali.vt in. d.c. ſuſceptum.⁊
ſiij.. bec.vcrba. ff. de nego· geſt.⁊ ibi gle.⁊ Bar. Aut ius nõ eſt ſtrictum in quo ſcribitur moꝛs.ſed eſt extendibile ex idemptitate rõnis
Tunc ſi moꝛs ciuilis hʒ eundẽ effectuʒ quo ad
id de quo agitur:quẽ hʒ moꝛs naturalis:⁊ ſic equiparatur:⁊ ita pꝛocedit.c.placuit.x.q.i. Aut
moꝛs cmilis nõ habet per oĩa eundem effectũ quo ad id de quo agitur quem habct moꝛs na
turalis· nõ extendet᷑ nec equiparabitur moꝛti naturali vt dicit glo.in.d.c.queſitum.⁊ in.d.c.
licct.als ſic. Si o verbũ moꝛsꝓfertur ab ho mine.tunc in dubio nõ cquiparatur: qꝛ verbũ poiĩs debet referri ad moꝛtẽ naturalẽ. vt in.l. ex ea parte.. inſulam.ff. de verbo.ob. Jo.autẽ xvi.q.i.placuit. dicit ꝙ regulariter moꝛtis ap⸗ pellatione intelligit naturalis moꝛs.
mus quoticiana febꝛe. D bſeſſus in loco vbi
machinc iaciuntur.vcl a tatibus hoſtibus qui
eñ volunt occidere. Mauigaturus ꝑ loca peri⸗
culoſa. vcl iturus per loca inſidioſa. Aut ctate
confectul ⁊ hmdi. vt patet.f. de dona.cã moꝛ lmoꝛtis cã.cum tribus ſequentibus. Mel dic ꝙʒ arbitrium boni viri eſt equendum.vt pen⸗ ſatis conditionibus iudicet ſi pꝛobabiliter imi net periculum moꝛtiſi⁊ tunc dicatur in pericu lo moꝛtis. ¶ Vtrumiceat requirere a moꝛiente ꝙ ſibi re nelet ſtatum ſuũ poſt moꝛtem K. m Tho.in quol. ꝙ ſic. dũmodo hoc ſubintclligatur ſi deo placucrit.⁊ hoc non fiat ex infidelitate vel du bitatione fidei. e femina. Mitiloquiumka 1 ßa fe.de multiloquio dĩ vt eſt multitudo locu ⸗ tionis cum ſuperfluitate.vel pꝛeter vtiliratem vel neceſſitatẽ. Et ſic intelligi illud pꝛouer.x. In multiloquio non deerit pcti. Aliud iñeſt ꝓpꝛie loquendo multiloquiũ aliud verboſitas ſue linguoſitas. qꝛ linguoſitas ſonat in ↄtem⸗ prũ ꝓucnientẽ ex ↄſuetudine ſupfiue ⁊ inoꝛdi nate locutionis. Multiloquiũ Vo nõ determi nat tantũ quantũ linguoſitas.ſed ſtat in gene re.⁊ lʒ ſit vẽniale.tñ linguoſitas põt eſſe moꝛ⸗ tale. Dñi Job.i. Vunquid verboſus iuſtifica⸗ bitur:quaſi dicat non. 0 — nus tribus modis dr. Ali⸗ qu capitur ꝓ dono.qð quidẽ eſt ꝓpꝛic id qðᷣ ſponte pꝛeſtan ⁊enulla neceſſitate vel iuris officio. qtj quidẽ ſi nõ pꝛeſtaretur nulla eſſet repꝛehenſio. vt.ff. de verbo.ſigni..munus ꝓpꝛie. Biffert tamen qꝛ munus eſt donũ cum cauſa. Ponum Vo ſe habet in plus.qꝛ ctiam aliqñ ſine cauſa. vt pa⸗ tet in.l.inter donum ⁊ munus.ff. de verbo.ſig. Aliqñ capitur pꝛo officio cum honoꝛe. Aliq pꝛo honoꝛe ſine onere.vt habetur de his oib in.l.munus tribus modis dr.ff. de verbo. ñg. Mnde in. d.. munus. ꝓpꝛie eſt qð necelſario ſubimus lege imperiouc eius qui ptãtem hʒ iubendi. Et de iſto hic tracto.
¶ Quotupler eſt munus.K. ꝙ tripler. Quad⸗ dam ſoꝛdidum qð conſiſtit in vilibus officijs
vt in arena fodiendacalee coquenda:? alia cx cmpla inl.maximarum.C.de excu. mune. Et poteſt dari iſta regula in ipñis agnoſcendis ʒ War.in.l.vnica. Cde mulieribus.qꝛ ſicut illud eſt honoꝛq in loco reputatur honoꝛ. vł notat Inno.in.c. de multa. de pꝛeben.ita illud eſt vi⸗
ſe quod repurarur vile ⁊ babet officia vilia?
—
unc ſucutun iitur lynnec ielipu w fMmt bilodiu mpi ſblis. duidodi duſcuni wcwic ilichyan ¶ iodici egnau⸗ ſcamt nwſun uterw unpubl ldiunn ineſaw hwlintẽt Nuub nur. hiſumn Winpon ipin . n odar mitu ijlm lizb i

der tdtumn ðctur vilibus perſoris nõ maioꝛi bus vel humilioꝛibꝰ.C. de ſuſce.pᷣpo.⁊ archa. ¶ Quoddã munus dr̃ honeſtů cu honoꝛe an⸗ nero ⁊ iſta munera appeltani honoꝛeſin..cui muneris.ff. de mu.⁊ ho.t iſta ſunt officia ſeu dignitates publice.d.l.vnica. ¶ Quoddam di munus honeſtů ſolum: quia nõ habet nec honoꝛem nec vilitatẽ annexum. vt eſt tutela:cura ⁊ huiuſmodi.fj. de excu.tut. ¶ Dũo dicũtur pꝛcfata munera ꝑſonalia me⸗ re. K. ꝙ tunc qñ explicant᷑ laboꝛe coꝛpoꝛali ſfo⸗ l ſine ſũptu vel detrimẽco reꝝ ꝓpꝛiaꝝ.I.fi.in pꝛin.ff. de mu.⁊ ho. Akez CQuãdo dicuntur patrimonialia ſeu realia. K. ꝙ tuncꝓpꝛie quando conſumptu ꝓpꝛio fi⸗ nnt ab alijs.. ¶ Quãdo dicũtur mirta. ꝑſonatia ⁊ patrio nialia ſeu realia. K. ꝙ qñ cũ laboꝛe coꝛpoꝛalia nobis explicãtur:⁊ cũ ſumptu nr̃oꝛvt colligit d. fi.. patrimonioxꝝ. ¶ Dũo dicũtur oꝛdinaria pꝛefata munera ſi⸗ ne ꝑſonalia fiue realia. K. ꝙ oꝛdinaria ſunt qñ hñt certam ⁊ oꝛdinatã pꝛeſtationẽ ꝑ aliquam legem vel ſtatutũ ſeu cõſuetudinẽ longã.vt. ff de vaca.⁊ excuſa.mune.l.in honoꝛibus ᷓ. qui muneris publici. ¶ũo dicantur cxtraoꝛdinaria. K. ꝙ qñ non legem vel ſtatutũ vel ↄſuetudinẽ iponũtur: ſe hm volũtatẽ dñoꝝ ꝰm Bar.⁊ pʒ in.l.vni⸗ ca. Cde vaca.publ.mune. Mnde pcr accidens iſta imponuntur. ¶ Aliqñ iſta munera dicũtur indicta vt quã⸗ do pᷣnceps imponit ꝑ.l.aliqð munus.vel per ſatutũ qð a pꝛincipio erat extraoꝛdinariu: ſʒ nõ efficit᷑ oꝛdinariũ
n— do(Aliquãdo dicit ſuꝑ indicta vt quando ſu⸗
pꝛa oꝛdinariũ aliquid iponit ꝑꝑ neceſſitatẽ oc currentẽ. Facit.l.vnica. C.de ſuper indicto.eſt ⁊ alia diſtinctio Bre. ſuper itlud Iſa.xxxiij.q ercutit manũ ſuã ab omni munerẽ.qð tripier eſt. Munus a manu:ab obſequio:⁊ lingua.de quo.j.ſimonia.v. in pꝛin.
ßm qudda
Krmuratio e
Fʒ iliud ſapiẽtie pꝛimo. Cuſtodite vos omurmuratònc. Eſt quedã querela cũ ipatiẽ tia in his que homo deberet patienter ferre:⁊ comittitur aliqñ cõtra deũ per diſplicentiam co ꝙ nõ tribuat ꝓſperitatem vel aduerſitatẽ hm merita hominũ: vel qꝛ immittit tribulatio nes vel non regit můdum modo noſtro: ⁊ 1
Pᷣm Sco. in. iiij. di xv. ꝙ hñs pecuniam ſibi ꝓ
iniuſle. qꝛ Jere.· ri. Iuſtus qnidem tu es ðÿe ſ diſputẽ tecum.iʒ nobis fint vcculta talia indi⸗ cia. Aliquãdo eſt cõtra pꝛelatos.de quibus dÿ xc.di. Alienus ſit a fratrum vnitate qui mur⸗
muraucrat.⁊ iõ apoſtolus. Me murmuraue⸗
ritis ⁊c. pꝛime coꝛij. ⁊ qñ ſit peccatum moꝛta⸗ le. dic ꝙ tůc quãdo ex ipſa fit 3 aliqð pꝛccepti dei. pnta qꝛ dicit vel credit deũ iniuſtum vel
indicat temerarie ⁊ hmõi. Kilauo per ſigna poteſt pe Rtus eLeiſreunr
q. vi. qui recedũt.⁊.c.ſe. ¶ Mtrũ poſſit cõtrahere matrimonium.vide ð. matrimonium.ij..iiij. t matrimonium.iij⸗
impedimẽto.x viij. NHtuum ẽqð de meo fit tuũ ff.ſi cer. pe.l.ij. ¶ In quibus rebus ↄRſtitꝓpꝛie mutu um. K. ꝙ iñ rebus que conſiſtunt ĩ numero vt pecunia ⁊ huiuſmodi pondere:vt maſſa auri vel argenti.⁊ hutuſmodi vel mẽſura.vt vinũ oleũ:triticũ:⁊ que vſu cõſummunt᷑.vt in. d.ij ⁊ inſti. qui.mo.ↄtrahitur obligatio.in pꝛi. Nñ odoñ.mẽſurã reſtringit ad menſuram qua Fanã vel liquida mẽſurantur non ad illã qus panni vel terre. Et aduerte qꝛ debet dari mu⸗ tuumvr reddat᷑ non eadem res in numero ſed ſimilis in genere ſiue tantũdem ⁊ ciuſdem vti liratis ⁊ pꝛecij ⁊ eodem modo. Vnde ſi dedit pecumam non illam reſtituet ſed ſimilem: t buiuſinodi. Aliter tranſiret vel in commoca⸗ tum:aut depoſitum vel alium contractuʒ.lij ſ. de cõtrah. emp.⁊..ij. f. ſicer. pe. Et notu q bic non accipitur genus ſᷣm poꝛphirium: ſcq nitur ſpecialiter ꝓ quibuſdũ rebus que cõ⸗ iſtunt in numero ponderc ⁊ menſura. Vnde tʒ Ao ꝙ ſi quis mutuo dediſſet pondus argẽ ti⁊ reciperet pecuniam ad numerũ ꝙ eſt mu⸗ tuum fi pecunia ſit argente qꝛ idẽ genus red ditur ⁊ tantũdem facit.li.ᷓ.vlti.ff de auro ⁊ argenl. ⁊ Ppterea ſi res mutuata pcrit peri⸗ culum ẽ mutuũ accipientis etiã ſi caſu foꝛtui⸗ to. lincẽdiũ. C ſi cer. p. inſti. qui. mo.re cõtra⸗ hi· obli.ʒ.itẽ. Secus ſi data cẽt pecunia in bur ſa ↄſignata:qꝛ nõ eſt mutus 1fab initio.. ſi cer· pe.· oʒ crgo ꝙ tradat᷑ vt ſit accipiẽtis mutu num nõ ↄſignata:aliter nõ crit mutuũ. dare mutuð petẽti ſit de pꝛecepto.K.
quid ſit. vide.ʒ. h⸗ micidiũ.v.Fᷓ.vi.

gliquo tempoꝛe inutilẽ moꝛtalr peeeat ſi earh deñ ⁊lciam è excðicatus:fi q;pꝛimum pote⸗ non mutuat indigẽti ⁊ petẽti:q facit cõtra pᷣ rit reſtituere nõ faciat:⁊ multo foꝛuus hoc bʒ lin ceptũ nature ⁊ xpi. Nuc.vi. mutuũ date.⁊ mat. locũ in his ꝗ rapiũt violenter res naufragoꝝ ml v. Sed ſi ei eẽt vtilis puiã negociãdovl aliud Si aũr ſimplr accepi no cõſiderãdo an eẽnt wil piris elyna derelicte velnerercul at a furto: vt eſt tex.no.i iw
redo ab zimic
de ea faciẽdo: tůc diſtiguꝭ 6p. ð.
F.i.qũo ẽ de pꝛeccpto⁊ hm illã diſtinctionem. falſus. ſi iactũ.ff. de fur. Et ẽt ego credo ab 7
excòicatiõe.ar. dIfalſus. ⁊ his que no. do. àn. nijnn
foꝛrioꝛi dic de mutuo qd nꝰ⸗
Qũo in mutuo ſit vſura.vide. j.vſura pᷣmo in c. quante. de ſen · excõ· in nouells. De quo vi 4 e per totum. vurs Pn e ʒ inuenta. in hn. ⁊ limita v bi.
eſi naue fra ¶ Sed querit an ſit pſumẽdũ ꝙ talesres ſint iln
i iduiba
Aufragium cta ſubmer“ pꝛo derelictis. K. idẽ Pa. vbi·ð. ꝙ ex ↄiecturis ᷓ ſi libꝛum obtuſum pannis? in fün
Xſio reꝝ ⁊ copo qð Beſc caſu foꝛtui põt pꝛeſumi. Mã ſili to ↄtingit ꝑꝑ vĩ tẽpeſtatis vel fummnis l. de bene ſigillatum ꝓi)el pꝛeſumit᷑ nõ habuiſſeꝓ pꝛecatio.⁊ ꝑ torũ.ff.ad.l.ro.de iac. deretictoꝛſecus ſi aptũ ⁊ ſic in ſimilibus. Sim mirhſen Ptrũ rapientes aligd de naufragio tenean liter quando non ſtatim queſiuit.de quo.ð.in uenta.in pꝛin.
ꝙ ſic ad reſtitutionẽ: nec ercuſat aliqua 6 uta caupo ⁊ ſtabularius tenen inian tur de leuiſſima culpa:nõ iiu vn
cõſ uetudo. d.. depꝛecatio. ⁊.ft. de incen. rui.⁊ nau.lſiquis ex naufragio · nec cxcuſant a pec⸗ de caſu.l.⁊ ita.ʒ. at B edicto.ff. nau.ca. icn
cato mottali ſi rapiũt intentòe retinẽdienec exr euſant᷑ ex aliquo pꝛeceptorco tra pꝛeceptum xſta.⁊ Ficitur nauta qui nauẽ exercet: none iuan derleuiticixix. Viliges rinn tuũ ſicut teipᷣʒ. miger. vt.l.i.co.ti.ðnautã. Silr caupo ⁊ ſta⸗ idsen Eps aut alius pꝛclatus dʒ deponi. Laicꝰ ana/ bulariꝰ ꝗ hoc erercẽt:⁊ inſtitoꝛes eoꝝ: vtůd, j Ciu ꝛpematigari.xxiiij. qiij.ili qui ⁊ de treuga.c.i⸗ L.i..fi. Mec obſtat.l.i.. ſi veſtimẽta. f. depoſi ſabn nouamꝰ m leges ifra annũi qdruplũ. olt ti. vbi depoſitarius nõ tenet᷑ niſi de leui culpa iinmni annũ in fimplũ puniũtur. l.i.in pꝛin. ff. de icẽ. qʒ eſt ſpeciale in iſtis vt teneãtur de leuiſſima urni ni nau. Et hoc vexꝝ niſi fint nauistn erer duipa. Sedego ĩ pſcia nð credo tencãtur nij nilud — pirraticam pꝛauitatem. vel niſi xpᷣiano no de cui. vt. ff nau.ca.⁊ ſta..nauta. Et dicta.l.? jleglin mini inimica· V in cõſti. ede. ad decus.ᷓ.na⸗ ita loquit in odiũ ralium g ſolẽt fraudẽ facere ilde nigia.C. de furtis. aui. nauigis. vt ibi pʒ in..at hoc edicto. Et iõ cũ fundet ſe ign ¶ Quid de důis qun ↄueniũt cũ nautis de cer ſuꝑ pꝛelumptiõe nõ habebit tocũ in cõſciẽtia ijn ta quãtitate danda ne depꝛedentur in nau⸗ niſ ſpecialiter accepiſſet mercedẽ ꝓ cuſtodia:— fragio. K. ꝙ tenẽtur reſtiruere gcquid hac de vt.ð locatio.. xriij. vel niſi quãdo res require mnun cã accipiũt.niſi ſpõtanea liberalitate eif daret bat diligenriſſimam cuſtodiã quã ſciẽter acc u* ßm Rodoñ. bene liceret ſtatutũ quo qs lucrat pit cuſtodicndã:qꝛ ſic tenei de leuiſſima. lun tantũꝓ rebus recupatisi man naufragijſin W Sed quomodoꝓbat datum tali in pecunia i tellige ſi fit ꝑp vtilitatẽ naufragoꝝ qui alit nò k.ꝙ ſi ↄſueuit poꝛtare talẽ quãtitatem pœcu i recuperarẽt᷑ res ſuas:ſed ꝑirentiman⸗ nieꝛtůc credet᷑ ſuo iuramẽto.als non. niſ qᷓe⸗ iuc Wtrů inueniẽs res iacfatas inmari vel er nus pꝛobet ar ff.de re·mi.nõ omnes.ßabar— naufragio tencat eas reſtituere.&. Ma· ·c cũ baris.nã talis dʒ numerare pecuniã i ↄſpecin u vilecti. de accuſa. ꝙ aut erãt derelictꝭ.⁊ ſic fi poſpitis.f. depo.I.i.f.ſiciſta. inn unt capiẽtis: qꝛ qð in nullius vonis eſt efficit ¶ Dtrũ naute ⁊ pꝛefati dãtes claucs camere s inſti.de re. diui. Si ve · vño veponẽti ercuſ ent ſi perdai.ſ. ſm glo.in ſ
naturali rõne capiẽti elictistſed fuerũt pꝛoiecte vt L.dʒ fnau. ca. ſta.ʒ· itẽ ſi pꝛedirerit. ꝙ ſis pꝛin
ro nõ erãtꝙ der r euaderent periculum maris. uc cumpijciens cipio dedit daues ⁊ pꝛcdixit q nolebat ieneri n remaneat dñs eas occupans aio retinẽdi cõ excuſ a. als nõ. Silr tenet᷑ quãdo4 pꝛincipis uin mirtit in glo. d. c.cũ dilecti. ⁊ q̃ rõne nð dedit claucs ſed poſtea:lʒ pꝛedixerit p..ſẽ. Rit vlti.in fi. f. de acquirẽ· re· Do.⁊ E excõicatus E.de acti.⁊ ob. niſi ille cxpꝛclie ↄſenſiſſet nolle Sun vrin c.ercõicationi. de rapto. ſi non reſtituir illumteneri. u qpꝛimũ poteru Et quãuis o. an · ibidem di C Btrũ pꝛefati habeãt locũ in co qni hoſpita at requiri monin anteqᷓ; incurrat excoi tur aliquẽ non tanqᷓ; caupo ſcd icut ciuis i i ᷣtionem. Lamẽ Pa.ibidem dicit ꝙ quo ad ne mercede ſicut fit qñ rer venit ĩ ciuitqte aliq
„
S S —
8
X — — —— ——.

xviſtribuit ſuos per domos.&. ꝙ non. vtI.ſi meſſoꝛ.ff.ſi meſſoꝛ fa.mo.dix. ⁊ ar·ff. de alea. toli.ᷓ.item notãdum.⁊ iõ ſi gratis fit tenet ſolũ de dolo ⁊ lata cuipa. Mtrũ naute polſint pᷣponcre res ſuas depo jtis qñ vtraſq; nõ põt ſaluare.vide.ð.cõmo⸗ datum.ᷓ. xvxi. — ſſi triplex.pꝛima ſinc 4 Ece 1138 q̃ vita coꝛpoꝛalis ſuſtentari non põt:⁊ de hac di pꝛime. Jo.iij· Qui habuerit ſubſtantiã huius mundi viderit frẽm ſuum neceſſiatem hr̃c⁊c̃. Be⸗ eunda neceſſitas dr̃ oppoꝛtuna:ſine qua vita cõmode ſuſtentari nõ poteſt:⁊ ad hanc remo⸗ nendam iꝓpximo quilʒ ex pictate inducitur ad ro.xij. neceſſitatibꝰ ſcõꝝx cõmunicãtes.de quo dic. vt. ð. auaritig.. iij. Tortia ẽ ꝓficua ſine qᷓ vtiliter vita nõ ſuſtentat.vtputa hñdi libꝛos p ſtudendo ⁊ hmõiad quã ſuccurrendam ꝑ⸗ fectio amoꝛis inflammatꝓ pꝛims neceſſirate ſecũda ⁊ tertia:lʒ mẽdicarc pẽſatis circũſtan⸗ rijs. Et eccleſiaſtici pñt redditus hr̃e eccteſia⸗ ſticos. als nõ. niſi cũ dãnatione Fᷣm Penri.de gãdauo. in iiij. quol.q.xx vi. Et ſic intellige gl. i.c.pꝛecarie.⁊.c.ſe.x.q.ij Htrũ illud qð dr̃ neceſſitas facit licitũ ⁊ nõ ſubijrit legi in. c.lʒ. de ferijs. intelligat᷑ de ſolũ.K. ꝙ de pꝛia ſolũ ⁊ h itellige qů tale qd qð
„
ẽð legem nõ ẽ malũ de ſe. vtputa qꝛ ex aliqua
circũſtantia poteſt licite fieri:qꝛ taii neceſſita⸗ re occurrẽte nõ regritur alia diſpẽſatio:ſedꝓ⸗ pꝛia auctoꝛitatc qs põt Zuenirc. Silr dic pꝛo ſecũda neceſſitate dũmodo recõpenſatio aliqᷓ fiat.ſicut dicit do. Anto.in.c.i.de ferijs.ꝙ licet doctoꝛibus ↄſulereꝓ foꝛẽſibus i feſto dũmo⸗ do aliquã elcmoſynã ĩ recõpenſationẽ faciãt Facit glo.in.c.pᷣſ byter.i verbo denariũ.lxxxij di. ⁊ melius dictũ.c.licet. ſed ego credo ſit tutiꝰ Pre diſpenſationem a pꝛelato in iſta ſecunda. In rertia vero neceſſitate omnino requiritur diſpẽſatio.aliter nõ faceret licituʒ. Et ᷣm hi⸗ tellige gl. in.l.i..cũ ĩ eadẽ.ff.ad.i.ro. de iactu. que dicit ꝙ tꝑe neceſſitatis oĩa ſunt cõicanda. ⁊qð ibi dixit Ange.ſ.ꝙᷓ tꝑe cariſtie ſi mendicꝰ kurct᷑ panẽ nõ icidere ĩ penã.facit.c.iij. de fur. ⁊ ſimilia:que loquunt᷑ de neceſſitate:qꝛ aliquã⸗
do de pꝛima aliqñ de alijs. — F lic enti eſt omiſſio ali⸗ N S ge A cuiꝰqʒ ficri dʒ boteſt. vnde non poteſt eſſe negligen tia:vbi uis non cſt in moꝛa.de elcc.c.vſt.⁊ de
conceſ.pꝛe.qꝛ diuerſitatem.no.in.c.ſi compꝛo⸗ miſſariuſ.in pꝛin. de elec.li.vi.Et ideo aliquã⸗ do negtigentia dicitur lata culpa.vnde.ff.mã. .ſi fideiuſſoꝛ.in pꝛin. dicitur diſſoluta negligẽè tia ꝓpe dolum eſt.i.lata culpa. Et quando di⸗ catur lata culpa.no.in.l.nomina. C. arbi.tute. cũ ſuis concoꝛ.⁊.ð.culpa.i pꝛin. Momine etiã negligentie ſimplicitcr venit leuis culpa etiaʒ ⁊ lcuiſſima.vt patet in.c.pꝛeallegatis. Facit xxviij. di.c.de ſracuſane.⁊.c.cum ex eo.in fi.⁊ c.commiſſa.ð.pono.de elec.li.vi.⁊ hoc eſt quã⸗ do quis tenetur de leui vel icuiſſima culpa.als non. Mominc vero negligentie magnc venit lata culpa.vt.ff. de act.⁊ ob..i..is quoqʒ apð vbi tex.quaſi apertus. Aliquando vero inclu⸗ dit dolum.ſ.cum lex imponit penam negligẽ⸗ ti diuerſam a delinquente:q tunc ſub negligẽ te icludit doloſam negligenti.vt no. Be.i.d
c.ſi compꝛomiſſarius. ¶ Mtrum negligentia ſit peccatum moꝛtale⸗ ke.ꝙ ſi quis ornittit ex negligentia facere illa ad quc tenetur de pꝛecepto vel ex officio ĩ his vbi verſatur notabile damnum ſibi commiſ⸗ ſoꝛum:ſic eſt moꝛtale peccatum de ſui natura. Et hoc nulli bubium in his que ſunt de iure diuino pꝛeccepta: vel ex officio commiſſa. In his autem que ſunt de iure poſitino ſolum. nõ credo ſemper ſit moꝛtale:niſi includat in ſe do lum vel cõtemptum.vt.ð.patet in ti.de inobe dientia. Et ſic intellige ⁊ limita gl.in.c.ea que de offi. archi.⁊. lxxxi. di.c.dictum.⁊.xi.q.iij. pla cuit.xij. q.ij. indigne. In alijs autem que non ſunt de pꝛecepto:negligentia cõmuniter ẽ ve niale peccatum.vt patet xxv.di.ᷓ. als ea ve⸗
mum.⁊ hoc verum niſi faciat totaliter exeide
re a charitate dei:q; etiũ ſic eſſet moꝛtale pecca tum m Tho.xxij.q.liiij.
¶ Mtrumteneat ad reſtitutionẽ de dãno da⸗
toꝓximo ex negligẽtia ĩ officio ſuovł alio oꝑe vide.ð.culpa.J.vi. S 4 ꝙ cũ ſit mltipler Vnõ põt diffiniri:ſed ex aliquoꝝ enume ratõe poſſumus alia ſimilia iudicare:ſicut fit xxv.di.ð. criminis appellatio.⁊.xxiij.q.v.de li⸗ Zguribus.⁊ c ne cle.vel mo.c.i.dr̃ ergo negoci⸗ um ſeculare. Pꝛimo cũ ꝗʒd plus inſto appetit᷑. qð turpe lucrũ eſt. tẽ ⁊ munera iniuſta acci⸗ pe vel dare. Et vniuerſaliter oĩa per que hõ ſe culariter vuit ĩ aliquo peccato.dicitur ſecula⸗ re negociũ. pʒ in.d.c.i. Item dicitur

negociu mercäria ſeu negociatio. Itẽ omne qnod fitpꝛo lucrãde:ſicut artes: ꝓcuraliones cãx:⁊ negocioꝝ factiones ⁊ hmoi. Wnde dici tur negociũ quaſi negãs oci. de ver· ſig.c· fo⸗ rue.pᷓ. conſtat.⁊ ſeculare:q ſecularibus rebus pñdis ipenditur. Del ſᷣm glo. in ſum.xxi. q Ue dicit.ſdꝛioꝓ mercãtia. Secũdoꝓ cauſis ſecu laribus tractandis. Tertio pꝛo adminiſtratòe reꝝ ſeculariũ.de B hẽs.ð:clericus. ix.. i. 1¶ Due negocia ſeculariaꝓhibent.. ꝙ ſecula ribꝰ ⁊ꝓhibent ilia qͥ ſine moꝛtali ficri nõ pñt. Sed cicricis ⁊ religioſis ſunt ĩterdicta multa: vt pʒ in. dc.i.⁊ hẽs.ð.clericus. ir. ¶ Btrũ negociatio que ↄfiſtit in vẽdendo ⁊
emẽdo:que alio modo vſitatioꝛi dr̃ mercantia ſit licita.. Alex.in tertia parte ſumme.tracta
tu de iudicialibue:cũ quo ↄcoꝛ. Inno.in. c.i.ne
le.vel mo.⁊ Jo.an.· in. d. rubꝛic.⁊ pa. in·d.c.i. ꝙ de ſe nõ ẽ m̃ala nec illicita. Sed põt fieriili cira rõne circũſtãtic:cauſe:ꝑſone:modi:tꝑꝛis: loci:cõmercij. Ex circũſtãtia cauſe.ſ qůñ ꝓpter cupiditatẽ vel aliquod aliud malũ fiti⁊ ſic tale peccatũ eſt qualis finis per quẽ fit. Vnde ille
qui negociãdo itendit lucrũ tanq; vltimuzʒ fi⸗ nẽt cupit ſine laboꝛe ⁊ ſolicitudine er auari⸗ tia diuitias cõgregare eijcietur de tẽplo para diſi ᷣm Alcx.⁊ ſic pʒ ꝙ efficitur moꝛale pecca tů ci. Megociari aũt ppꝓpnũ neceſſitateʒ vcl pietatẽ.ſ.ad diſpẽſandum in pios vſus lucrũ: vel pꝛopter reipublice vtilitatẽ:vel pꝛoximiẽ cã legirima: qͥ facit vt fiat ſine peccato aluer ñ Circũſtãtia ꝑſone facit illicitam.ſ.ſiẽ clericus
vel religioſus. de quo.ð.clericus.ix. Oʒ ergo ſit ſecularis qui negociatoꝛ debet eſſc. Ex circun⸗ ſtãtia modifit iicita.ſ.quãdo exercetur et cũ volo vel cũ mẽdacijs vei alijs pactis ſen piu⸗ rijs. Et ſi ſunt peccata moꝛtaliaſicut mẽdaciũ qð dicit ĩtentiòe decipiẽdiꝓximũ etiã in ma⸗ gna re ſi poſſer vel ꝑiuriũ:ſic negociatio ẽ moꝛ rale peccatũ. Itẽ ex circũſtantia tꝑis i. eſtiui ab eccleſia pꝛẽcepti. de quo dic vt.ð. ferie.ð. xxi Irẽ ex circũſtantia loci.ſ.diuincultui deputa ri:ſicut eſt eccleſia vel cimiterium. In ecceſia eni nõ poteſt fieri ſine peccato moꝛtali nifi ma a neceſſitas excuſet.vt pʒ ꝑ.¶.decet domuʒ dei. de imu.eccle.li.vi.iuncto.c.relinqui nolu⸗ mus. de cu.cuchariſtie. Et hoc itellige de actu ali Zctatõe reꝝ que ſine ſtrepitu ficri non põt. Secꝰeſſet ĩ vẽditõe candelarũ que ſine verbis fit. Aut ĩ cõuẽtionc alicuius rei emẽde vel vẽ dende poſtea:qꝛ nõ eẽt moꝛtale pctm̃. Item ex
circũſtantia cõmercij:ꝙ gẽ eſt vãnoſum rei⸗ publiee:ſicut cũ quis emit vilius:vt carius vẽ dat ⁊ cũ dãno reipublice:ſicut ſunt illi gtotuʒ ranuʒ emunt:vci oẽs merces ⁊ hmõi. vt po⸗ ſiea vẽdũt modo ſuo. Si vero cõmerciũ ẽ vti · le reipu.ſicut illud quo merccl poꝛtatur de ter ra vbi abũdant ad aliam vbi deficiunt:vel il⸗ lud quo de vna re fit alia ſicut faciũt artifices de lana pannũ. de cera candelas:⁊ hmõivelil⸗ lud,q̃ qs ↄſeruat res q̃s emit vt vẽdat tꝑe de⸗ bito:co qꝛ quilibet non põt ſtati emere. ſic iſtis ʒnegociari ſi alic circũſtantic adſũt. Alijs ãt eſt dãnatiõis.⁊ de eis logt᷑ Criſo.lrrxviijdi. eijciẽs.⁊ no. Sco. in.iiij. xv. di.q.ij.ar. ij.
¶ Wrrů ille g carius vendit qᷓ; emit in eodẽle ʒ
co licite facet᷑ poſſit.&. Alex. vbi.ð.titu. de le gibꝰ. ꝙ ſi id ꝓ ſe emit ⁊ poſteaꝓceſſu tpis nõ indiger:ticitc vẽdere põtꝓ pꝛecio occurrenti qᷓ;uis ſit carius qᷓ; qñ emit:qꝛ nõ ad hoc emit Tlucrũ adnenit rõne tꝑis. Si vero emit vtvẽ dcret tꝑe quo carius erit:ſic ſi fecit ꝓ vtilitate terre ſue.ſ.ne hoĩes poſtea indigerent:⁊ nonĩ⸗ uenirẽt:⁊ ipſe aliquid lucraret᷑ ꝓ ſua ſuſtenta rone ⁊ ſue famile: vel ſi a caſu aliquid emit ꝓ bono foꝛoꝛ⁊ poſtea inuenit g illud vult emere
ꝓ carioꝛi:⁊ ↄcurrãt ea que dico.ð.ẽ tio.ð. vij.
cũ alijs circũſtantijs pꝛedictis hic fic lʒ laicis ſcdnon clericis. Si ãt fecit ſolũ vt lucrarei ſi⸗ ne aliqua vtilitate rcipu.imo potiꝰcũ damnot ſic peccat moꝛtalr:vt pʒꝑ.d.c.cijciẽs. ⁊ de iſtis intellige illud.c. gcũq; tpe.xiiij.. iij vbi tur⸗ pe lucrũ dicitur tẽpoꝛe vindemie vilius eme⸗ re vt cariꝰ vẽdat.iſtis ↄcoꝛdat Mugo. ⁊ Eau: riiij.q.uij. ſi quis. ⁊ Tho xxij. qixxvij.⁊ Pa. in.c.ine cleri.vel mo. Mon tamen tenetur ad reſtitutic nem talis turpis lucri de neceſſitate: ſed de cõſilio m Rodeñ. Miſi foꝛte fuiſetcã talis cxcreſcentie:puta quia totum emit vt ⸗ rius poſtea poſſet vendere:quia ſic tenereiui ad reſtitutionem damnificatis: fi tale dam num alias non occurriſſet. Quid de artificibꝰ qui faciunt artem que non eſt niſi ad malum· vide.ð.ars. z d nouus E 0 phitus velĩ rehgiõe:vt xlviij. di.c.qm̃.⁊.c.ſicut.„ CMirũ ncophitus ĩ fide poſſit oꝛdinari. ꝙ nõꝛetiã ad minoꝛes oꝛdines.vt pʒ in. F.i.? d.c.qm̃.cadem di.
Igromantia tiegiũ
vide.j· ſot
ifſcge. imcifii woind initi iwond icci di üsndſi iingo wiatimt iPuuj voini unob jirdoedi ninßjſil uig

12
—
—
1
—
ti go dr̃ interdi⸗
D mingq m ctus vel cxcòõ municatus.ſ. Pa. in.c. in lateranenſi de pꝛe.ꝙ vbi agit de pena icurrẽda ipſo iure: ſic nõ dicit᷑ quis noĩatim:niſi expꝛimat᷑ eiꝰꝓ⸗ pꝛiũ nomẽ:qꝛ hoc impoꝛtat ethimologiavoca duli: ⁊ in iſtis odioſis nõ eſt recedẽdũ a ꝓpꝛia fignificatione verboꝝ niſi de mente cõſtet:vt in.c.ſtatutum. de elec.lib. vi. Miſi circũſtantie ſini ita expꝛeſſe ⁊ ſtricte ꝙ ex toto impoꝛtãt vi ces pꝛopꝛij noĩs. facit ꝓ hoc.I.ij.ff. de lib.⁊ po⸗ ſthu.⁊ iſti.de exhe. libe.ᷓ. noĩatim.⁊ in I. quo tiens.ðᷓ.ſi gs nomẽ. ff. de here. inſti. faci.i.cer⸗ tũ.ff.ſi cer. pe.vtputa dÿ filius petri qui nõ hʒ niſi vnicũ filiũ ⁊ hmõi. xr ſic inteltige ⁊ limi⸗ ta Inno. in. dc. in lateraũ. hoc ẽt ſequit᷑ glo.⁊ mo. in cle.i.de vi.⁊ ho.cler.in vbo noiatim.
i vero nõ agit᷑ de pena incurrẽda ipᷣo facto tũc etiã dr noiatim expꝛeſſus qui per circũſtã tias nõ ſic ſtrictas expꝛimit᷑. Et ſic intellige ⁊ limita glo.⁊ Mau.in cle.i.de vi.⁊ ho.cle. in v. noĩatim.⁊ gl.in.c. ↄſtitutionẽ.de ſen.excõ. li. vi. Puta ſi diccretur magiſter carpẽtariuſ ta jis loòci:iunioꝛ:⁊ hmõi:qð no. bene. Et ad glo. in.c. a nobis.cl.i.de ſen. excõ. quã videntur ſeg
eõiter doc. dic ꝙ itelligit᷑ ꝙ ita ſũt excõicatiq̃⸗
ſi noiatiʒ fuiſſent erp̃ſſi ſed nõ ꝙ vicant᷑ noĩiati
ercõicati:qꝛ qs põt excõicari:ʒ nõ noĩetur.
Btarius riu⸗ S bellio.
dr triplex bʒ glo. D tonum in co ha.cler.⁊ mu.⁊ ibi Pa.ſegt.ſ.notoꝛiũ peſumptionis:⁊ iſtud eſt quãdo ins vebemẽ ter aliquid pꝛeſumit:vt in fitiatione qͥ ex cõie⸗ cturis a iure inductis dicitur notoꝛia?⁊ ideʒ ẽ iſtud notoꝛium ſicut pꝛeſumptio iuriſ. Scðᷣm eſt notoꝛiũ iuris: qꝛ in iure ſiue in iudicio oꝛit᷑ ſicut cũ quis ↄuincit᷑ in iudicio:vel ſpõte cõfi⸗ tet᷑: vel per ſnĩam ↄdẽnst in iudicio. Tertium eſt notoꝛiũ facti:⁊ iſtud eſt cũ populus ẽ teſtis alicuiꝰ facti:⁊ non eſt locus inficiationi:vt no. Archi.ij. q.i.de manifeſta.⁊ bonus tex.in.c.ců dilectis filijs. de pur.ca. Et d notoꝛium facti ciara ⁊ famoſa locutio er euidentia rei ſurgẽs que tergiuerſatione aliqua celari nõ põt:vt ꝓ
bat inc.tua.de coha.cle.⁊ mu.⁊.c.euidentia. ðᷣ
accu. Et iſtud notoꝛium facti eſt tripler. Pꝛi⸗ mũ facti permanẽtis vt ꝙ palatium dñoꝛum eſt ĩ plateo:⁊ ſic dr notoꝛium qᷓi res nota oĩi⸗ bus volẽtibus videre eamfacit uui qui ſemel.
79
C.qũo ⁊qñ iu.⁊.d.c.euidentia. Scðm eſt facti trãſcũtis ⁊ nõ redeũtis:vt ſi ĩ ↄſpectu populi it aligs iterfectꝰ: filr vor pꝛeconis:qꝛ notoꝛiũ ẽꝓ tũc ñꝓnñc.⁊ ſic itellige qð no.gl.i.d.aui.q ſel. Tertiũ eſt facti iterpolati:exẽplũ ĩ eog pa ratus ẽ mutuare ſub vſuris:⁊ de meretricc qꝛ nõ ſempꝑ mutuat vel peccat. Sed Bar. pꝰ Ja co.butrio.in.l.ciucs. C. de appella.dicit ꝙ no⸗ toꝛiũeſt qð hʒactũ ꝑmanẽtẽ: vt edicta ĩ albo pᷓ toꝛio:⁊ qð in platea eſt patatiũ dñoꝝ.Illa aũt que nunq; habucrũt actũ ꝑmanentem̃ vt vor pꝛeconia:⁊ hmãi:nõ pñt trãſire in notoꝛiũ:ſed bene in manifeſtum. ¶ Sed quet hominũ ſcia regrit᷑ ad faciendu notoꝛiũ facti.E. fucrũt varie opĩoneſ. Sed mi hi plʒ opio gl. i.d.c.de manifeſta.que dicit ſuf⸗ ficere ſciam.x.hominũ ad minus. Quã ſic in⸗ tetligo.vt colligo er Pa.in. dc.veſtra.qꝙ ſi vi cinia nõ hʒ.x.hoies ſẽu ꝑſonas non põt oꝛiri notoꝛiũ. Si vero hʒx.perſonas ſolũ oʒ oẽs ſci ant.ſi aãt hʒ plus oʒ ꝙ œẽs ſciãt vel maioꝛ ps ⁊ illa pars non fit minoꝛ.x.ꝑſonis. Et ꝙ taiis vicinia faciat notoꝛiũ:habes bonũ tex. in. d.c. cũ dilectis filijs. Et ſic pʒ ꝙ nõ regritur ſcia totiꝰpopuli:vt volũt al iqui. ¶ Ptrũ in notoꝛijs ſit oꝛdo ſeruandus iuris. E. Pa. in. d.c. veſtra. ꝙ in notoꝛio pꝛcſumpto vbi agit᷑ de cõſanguinitate ꝓbãda regritur: ſʒ ibi eſt ſpãle. Sed i notoꝛio requiri᷑ niſi ſcia ⁊ ſola citatio. Et hoc intellige verũ niſi ↄſict ꝙ nulla defenſfio cõpetat vel põt cõpetere:quia ſi nõ requirit citatio:ſed vbi põt cõpetere vt eſt cõiter. ſic neceſſaria ẽ citatio:alr nõ valebit ſnĩa. Bilr requirit᷑ ꝓbatio notoꝛij per duos te ſtes ad minus. no.gl.i.iij.ff. de teſti.niſi ſit no toꝛiũ facti ꝑmanẽtis. vt in. d.c.euidẽtia.
B u gi e in pꝛiuilegijs pijs lo⸗
cis cõceſſis: intelligit᷑
Vis ager de nouo ad cultũ redactꝰ. de qͥ nõ extatmecmoꝛia ꝙ aliqñ fuiſſet cultꝰ.de v. ſg.c. qd per nouale.
i Ppꝛie dr̃ qui habi
Uc uns S itien⸗ acce
pto nõdũ ꝑ al iquã ꝓfeſſionẽ aſtrictus erperit religiõis auſteritatẽ.
¶Quis poſſit eſe nouicius ꝓpꝛie.ſe.qꝙ quili⸗
bet qui eſt rõnis capar.⁊ pubes.xx.q.i.pcr to⸗
tuin. ⁊ de regula.c.cum ſimus.⁊ quiliber ꝗ po
teſt eẽ religioſus ⁊ qs ſit. vide.j. religioſus.ᷓ.
iiij. Wnde lʒ ante annos pubertatis:vel obla⸗ tus a parẽtibus:aut alias gs poſſit ſuſ cipere

pabitũ. rñ ꝓpꝛie non eſt nouicius.c; erperiri non põt gã it caſtitas: nec malitia põt ſupple re etatẽ.vt in.c. ad noſtrã x.c.ſignificatũ.de re la.⁊ iõ oʒ cõpleuerir?xiiij.annu maſculus. emina vero.xij. ¶ Per quanti tps dʒ quis eſſe nouicius. he. ꝙ regulariter ꝑ annũ. vt in· c. dſaldus. xvij · d. j.⁊ ĩ.c.ad apoſtolicã. de regulã · Tamẽ ꝙꝙ iſtud ſp̃s dat᷑ in fauoꝛẽ nouicij:vt cx ꝑiat᷑.⁊ ſilr mo⸗
naſterij:vtꝓbẽt ſi ꝓ cis ↄuenit. Ideo pꝛelato cũ ↄuentu ↄfẽtiẽte.t iniueniẽte volũtate nou cij:põt ante annum ꝓfiteri:⁊ rpꝛofeſſio:licet maſe faciant plati ſi iine magn diſcretione ð faciãt· vt in.dc.ad apłicã. Fallit hoc ĩ mona⸗ chis ꝗ hñt monaſteria in iñſulis multum rigi dis: qꝰꝓhibetur.ne ante. xvi. annm aliquẽ recipiãt ad ꝓfeſſionẽ. vt in. c· ꝙ iinſulis.de re gula. Duã quidẽ ꝓhibitionẽ Jo· an.⁊ poſt cũ Pꝛin. d.c.qʒ in iſulis extẽduitad frẽs mino⸗ res ⁊ pꝛedicatoꝛes. vt nõ recipiãt ad pꝛofeſſio nẽ aliquẽ ante.x viij. annũ.⁊ plʒ mihi per idẽ⸗ ptitatè rõnis expꝛeſſe. vhi dʒ fieri extẽſio legis vt. ð. dixiicx.. vi. Etiã fallit in oibus unendi⸗ cãtibus: qui nõ pñt recipere ante annũ cõple⸗ tum ꝓbatois ad ꝓfeſſionẽ:vt inc.nõ Jolum.t c.cõſtitutionẽ.de regula.i. vi. ¶ Sed qa ſi quis non obſtãteꝓhibitiõe reci⸗ piat adqꝓfeſſionẽ ante annũ pꝛobatiõis vel añ tps debitũ.&.ꝙ ſiquis recipiat ad ꝓfeſſioneʒ ante annos pubertaris pꝛofeſſio nulla eſt iplo iure. vt in. d.c. ad noſtram.⁊.c.ſignificatuʒ. Er ß in quacũq;religione. Bi vero quis recipiat ante. x viij. annũ.vbi non ẽ recipiẽdus. No.t ꝙ ctiã nulla ſit pꝛofeſſio ꝑp.d.c.qꝛ in inſulis.t chiter ipm recitando tranſcunt doc.⁊ facit ꝓ ſua opinionc.l.non dubiũ.C. de legi.⁊ regula que 3 ins. de reg. iu.li. vi. Pa.videt᷑ vnbie log an ſit obligarus illi religioni quã pꝛofeſſus eſt rantũ. Sed tñ ꝙ ſaltem in genere ſit obligatꝰ affirmat. Sed ego credo ꝙ nõ religioni in ge ncre: ſedi ſpecie iili quã pꝛofeſſus eñ obligat: q tals pꝛohibitio pꝛicipaliter reſpicit fauoꝛẽ pꝛofitẽtis:cui ipſe põt renũciare. Et hoc iudi⸗ cio meo aperte pꝛobat᷑ per.d.c. ad apoſtolicaʒ. vbi patet ꝙ abbatibus ꝓhibet receptio añ an nm.alr ron pumrent facientes qꝛium.⁊ fa⸗ cta tenent. Et ſic ad.. non dubium· ⁊ regulã qᷓ 5 ius. põt vici ꝙ nõ eſt nulla: qꝛ alio iure ſuſtẽ rat᷑.ſ.d.c. ad apoſtolicam. Si aũt loquamur de yꝛoleſſione aut fit ante annum pꝛobatiõis ſic tenet: vt dictum ẽ. Miſi in religione mendicuᷣ
tium in qua pꝛofeſſio facta ante annů ꝓbatio⸗ nis cõpletum non obligat niſi religioni i gene re.nõ aũt illi quã quis pꝛofeſſus eſt jm ꝙ ifra dicam. Et illi tales qui receperũt aliquẽ ſcieni peccauerũt moꝛtaliter. Et nõ pñt amplius ad pꝛofeſſionem recipere:⁊vlterius debet puniri pena que pꝛo grauioꝛibus culpis ſolet infligi. vt in.d.c.nõ ſolum. ¶ Scd nũquidſi durãte ſuſpenfione pꝛedictã 4 recipiet iũ ad pꝛofeſſionem efficietur irregu laris.. Bc.in.d.c.non ſolum ꝙ non.q oʒ ꝙ actus qui fit poſt ſuſpẽſionem fit actus de at⸗ tributis certo oꝛdini:cuiuſmodi non eſt rece⸗ ptio ad pꝛofeſſionem. Igitur non eru irregu⸗
—
laris:q;uis alij dicant ꝙ ſic:⁊ nõ benc.
¶Sed quis poterit abſoluerc a dicta ſuſpen ð
ſione.&. Be. in. d.c.nõ ſolum. tʒ ꝙ folus papa q cũ.c nupcr. de ſen.ex.nõ hñt locũ in inferio ribꝰep̃o:⁊ iſti fint erempti. Ergo cũ ab epo nõ poſſit abſolui neccſſe hñt ire ad papã. Sj ego cũ teneam ꝙ.d.c. nuper. hẽat locũ etiam incu⸗ rato vt apte loquitur ideo poterunt abſoluia platis ſuis. Et ſic cõcoꝛdg opiones que ſunt i d.c.nõ ſolum.⁊ recitat Be. ſic diſtinguẽdo ꝙ Aut ſuſpẽſio ẽ ad tps ⁊ ſolus papa abloluit: nechʒ locũ. d.c. nup· Aut nõ cſt ad 1ᷣ. ⁊ ſic bʒ locũ.⁊ hoc tene qð ſegt᷑ glo. ibidem.de quo vi⸗ de.ð.abſolutio.i..iiij.—
¶ Vtrũ pꝛedicta pena.c.nõ ſolũ. habeat locnʒ 6
in monialibꝰ ſcẽ Clare:⁊ pꝛedicatoꝝ. Be. Be. ꝙ ſic. cũ dño Lappo.⁊ lʒ ex pꝛuilegio habeant ꝓpꝛiũ:⁊ nõ mendicẽt ꝑ hoc non tollitur quin ſint de oꝛdine mendicantiũ:nec pꝛiuilegiuʒ in vno valet ad oĩa. Quod limito de illis pꝛme regule fancte Clarc. Sed de minoꝛiſſis nõ ere do cũ ex regula habeãt pꝛopꝛiũ. Et attende ad eoꝝ regulam:an habeãt pꝛopꝛiũ.⁊ ſic non ertẽ dit ad eastan nõ poſſint hre:⁊ ſic extendit: qᷓ; uis ex pꝛinilegio habeãt poſſeſſiones: vcl de facto nõ mendicẽt. 5
¶ Quero qñ incipit annus probationi 7 o ſit
a die ⁊ hoꝛa ipoſitionis habitus. dñmod pubes quo ad alias religiones:ſed quo ad mi⸗ noꝛes: ⁊ pꝛedicatoꝛes:⁊ monaſteria in ſ aluatick iſulis oʒ hẽant annã x vij. cõpletũ. vt pʒ ꝑ pᷣdi cta.c. ac noſtrã.c. Rgnificatũ.⁊.c.q ĩinſulis.
¶ Mũquid furioſus poteſt eſſe nouicius K. ꝙ non.accipiendo nouiciatum pꝛo ann Pba tionis:vt de regula.c.ſicut tenoꝛ. Wnde fi ſte⸗ tiſſet in religione per cẽtum annos nunq; pᷣe terit pꝛofitcri ⁊ ſi pꝛofitetur pꝛofeſſio nuliã ⸗
nichinsi ſ ſln na mMp umordi mmnit miun mipoſti iendicit m vdit ionen [Dmmnn eine om Nteg. iabi elhſi horerc qpſu
(Quie eſum
ſdeckco i viden
inrperp
wuur in ſoncn inxfu (woſa ineibe nscrd iupe tirh intdr we Mii kwnn tw liumn aun Aiti

ſicut nec matrimoniũ contrahere.vt. ff. de ſpõ ſafuroꝛ. Mec ratiticat᷑ per ratihabitionem poſtqᷓ; fuerit ſane mentis. Sicut nec pꝛofeſſio facra ante annos pubertatis:niſi per delatio⸗ nem habitus inducentis ꝓfeſſionem tacitam poſtq; eſt ſane mentis.⁊ compleuit annos pu bertatis:aut per pꝛofeſſionem expꝛeſſaʒ ſe ob⸗ ligauerit.vt patet per.c.i.de voto. li. vi.facit.c. ſicut tenoꝛ. ð regula.⁊ placet mihi.q;uis No. ⁊communiter eum ſequẽtes videantur tene⸗ re ꝙ ratificetur:ſi non contradicit:ſcd ꝑſeue⸗ rauerit.poſtq; eſt ſane mentis ⁊ pubes factus ⁊ idem dicũt de ĩpubere:ſed tu tene iſtud pꝑſe⸗ nerare.vt dixi cũ delarione habitus iducentis pꝛofeſſionem tacitam. ¶ Btrum nouicius poſſit exire.&. ꝙ ſic libe⸗ re ſine omni licentia. vt patet in.c.ſtatuimus. de regula.ꝑp verbů libere nec incurrit ĩ aliquã ihabilitationeʒ quo ad oꝛdines vel beneficia eccleſiaſtica vel ſecularia ex tali egreſſu: patet hoc cx.c.poſtulaſti.de regula. Fallit hoc in illo ꝗ pꝛofeſſus ẽ tacite.vt pʒ in.d.c.ſtatuimus. io ¶ Quid de bonis que donauit religioni ante igreſſum: vel in ipſo ingreſſu.. Pa. in.c.qð a le de cie.coniuga.q ſi donauit omnia:tunc ĩ dubio videtur donaſſe cauſa moꝛti. Vnde cã ceſſante per pꝛofeſſionem tacitã vel expꝛ am reuocatur inde recedendo.arg.l.ſeia.in fi.pᷣ. R. fde dona.cauſa moꝛ.⁊.non omnis. in pꝛinc. fſi cer. pe. Facit quod no. Barto.in aui.igreſ ſ. Cde ſacro ſan. eccle. Et idem dicit Barto. ibidem de illocuius pꝛofeſſio non tenet qᷓ;uis pꝛofitens crederet tenere quod recupcrabit: uod pꝛobat per.I.ſi pater.⁊I.nec apud. C. de herc. inſti. vbi quis credens aliquem fratrem vel filium:⁊ hac comtemplatione reliquit bo⸗ na ſua:reperto contrario auferunt᷑ ab coꝛ ⁊ ve niunt ad ſuccedentes ab inteſtato.vt. d..ſi pa⸗ ter. Si vero non donauit omnia ſed aliqua ſo lum:⁊ ſic dico non videtur donaſſe cã ingreſ⸗ ſus.⁊ ideo non recupcrabit. ar. eoꝛum quẽ ha⸗ bentur in.c. beneficium.⁊.c.conſtitutioneʒ. de regula.li.vi. Et ſic limita ⁊ intellige Hoſſiẽ.⁊ Panoꝛ ind.c.ſtatuimus.qui videntur cõtra⸗ rij. Similiter non recuperat ſi donauit nõ cã ingreſſus:ſed ex interuallo.vt in.c.fi. de dona. ⁊..perfecta donatio. C. de dona. que ſub mo⸗ do. Idem dicit Varto.vbi.ð. de illo qui ſcie⸗ bat pꝛofeſſione m non tenere ꝙ donata nõ re⸗ cuperabit: quia videtur donaſſe.l.cuus per er
roꝛem.ff.de reg. iur.⁊.lcampanus.f. de oper.
260 liber. Et inteilige quo ad iuris pꝛeſumptioneʒ ⁊ in dubio. Sed in conſcientia vel alio modo vbi poteſt ſciri ꝙ ſolum donauit cã igreſſus ⁊ nõ alio mõꝛſic recupe rabit qꝛ ſemper᷑ videt datum cã̃ᷓ moꝛtis. ¶ Quid de boms nouicij moꝛiẽtis ante pꝛo⸗ feſſionem tacitam vel expꝛeſfam.k. Ly.⁊ mu ti alij doc. jn. d.aui.ingreiſi.tenuerũt ꝙ debet ſpectare ad monaſterium:qꝛ ibi moꝛiẽdo vide tur moꝛi vt monachus. Idem tenet do. Anto. in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba. Bar.in aut.ſi qua mulier.in fi.C.de ſacro ſan.ec.pꝛo pꝛefata opi. allegat.c.fi.de ſuc.ab inteſta.tamen nõ firmat ſed dicit relinquendum canoniſtis. Pa. in.d. c.in pꝛeſentia.diſtinguit ⁊ benc.qð aut intrãs expꝛeſſe contulit bona ſua monaſterio. Et ſic ẽ vera opi.pꝛedictoꝛum quod ſunt monaſtcri): ſi non erpꝛeſſe reuocauit. Si vero expꝛeſſe non contulit ſed fimpliciter ĩtrauit cã pꝛobationiq ſic ſuccedẽt pꝛoximioꝛeſ⁊ nõ monaſteriũ.Mã cũ iſte non fuerit religioſus cũ effectu.c.religi⸗ oſo.de ſenercõ.li.vi. Bona eiꝰ nec tacite nee expꝛeſſe trãſierũt in monaſteriũ: pꝛeſertim cũ adhuc df̃et facultatem faciendi teſtm̃.õ ꝓxi mioꝛes ſuccedent.
i
¶ Quomodo nouicius efficitur tacite ꝓfeſſus iꝛ
k. ꝙ tribus modis efficitur tacite pꝛofeſſus. Mꝛimo F̃m Jo.ãn.⁊ do. Anto.⁊ a.in.c.vi⸗ dua.de regulã.quando ſe ingerit actibus g ſo⸗ lum cõueniunt pꝛofeſſis de iure vel conſuetu⸗ dine. Et hoc facitex certa ſcientia.ſ ſciens ſolũ conuenirc talem actum pꝛofcſſis. Iteʒ ꝙ hoc faciat ſponte:⁊ non ex metu. Item̃ ꝙ per tri⸗ duuz ĩ eodem pꝛopoſito perſcueret aut loco ꝑ ſeuerãtie tridui qð fecerit cuʒ habitu pꝛofeſſo rum diſticto in foꝛma ſciſſura vel coloꝛe. Alit vno iſtoꝛum defieiẽte:nõ inducit᷑ pꝛofeſſio ta cita.puta ſi facit neſciens competerc ſolum ꝓ feſſis vel ex metu: vel ſine perſenerãtia tridui dummodo loco perſenerantie tridui non po⸗ natur habitus pꝛofeſſoꝝ:qꝛ idem facit qð tri⸗ duum. Secũdo iducitur tacita pꝛofeſſio ex de⸗ latione habitusꝓfeſſoꝛum.Hummodo faciat pꝛimo ſcienter ſciens ſolum conuenire pꝛofeſ⸗ ſis:⁊ ſciens ꝙ ex tali hac aſſumptione de iure vel conſuetudine inducitur pꝛofeſſio. Fm Inn. ⁊ do. Anto. Item ſecũdo ꝙ habitus pꝛofeſſo⸗ rum ſit diſtinctus in coloꝛe vel foꝛma aut ſciſ⸗ ſura. Certio ꝙ ſpõte. Quarto ꝙ der̃ci ab eo ꝗ poteſt incoꝛpoꝛare religiõi. Aut co cõſentien te accipiat fᷣm Manoꝛin.J.c.vidua.⁊ facit.c.
4

5—„—
ponectum.de regula. Quinto ꝙ det ꝑſeueran
tia tridui in eius delatiõe:⁊ ſic inellige.c.iſti⸗ tutionẽ. in fi.de regu. li.vi. Quidã tñ cxcipiũt duos caſus in quibus nõ regrit᷑ iſtud quintũ ſ.perſeucrãtia tridui. Pꝛimusſi in ifirmirate ſuſcipit. facit.c.ſicut.clij. de regula. xt ſcbus qñ quis pꝛius vouerat itrare:⁊ intrando ſuſci
pit habitũ ꝓfeſſoꝝ. Pa.vero. in.c.ad noſtraʒ de regula.dubitat de hoc. Sedego audacter
credo ꝙ ctiã in iſtis duobus caſibus requirat
pſeucrãtia tridui.per.d.c.cõſtitutionẽ: in quo
nihil excipitur:nec ego credo. Serto ꝙ defcra tur habitus in monaſterio: qꝛ quantũcunc; deſerat᷑ extra monaſtcriũ nõ cenictur ꝓfeſſus vt in.c.vt clerici.de regula.no.ſa.in.c.ex re⸗ ſcripto.de iureiur. Sed bic notã dictũ abbat in.c.cũ illoꝝ.de ſeniẽ.cx.ꝙ vbicũq; fuerit mo nachus.vñmõ ſit ſub obedientia abbatis ſem per fingit in clauſtro.⁊ ideo iſtud ſextũ inteili gitur qů extra monaſteriũ.i.extra obediẽtiam alicuiꝰ pꝛelati defertur.qð nõ inducit tacitaꝓ feſſio: qꝛ ceſſat pꝛeſumptio:eo ꝙ fi vellet ꝓfite ri intraret monaſteriu:ſeu poneret ſe ſub obe diẽtia abbatis vcl pꝛelati. Fertio inducit᷑ pꝛo⸗ ſeſſio tacita ꝑ delationem habirus nouicioꝛuʒ
non diſticti in foꝛma:coloꝛe:vcl ſciſſura vltra
annũ.cle. cos.de regula. Intellige in monaſte rio m ꝙ.ð.dictũ eſt:qᷓ;uis ſit diſtinctus alia diſtinctòe occulta.puta qꝛ benedicii ⁊ hmõi. Si vero diſtinctio ĩ ſciſſura:coloꝛe:vel foꝛma ſe ne exhibeat.ſic nunqᷓ; inducitur pꝛo⸗ feſſio:ẽt ſi ferat᷑ ꝑ.xx.annos.vt nõ.in cle.eos. ĩglo.⁊ Ma. in.c.ex parte.de regula. Addit᷑ ab aſiqbus. ſed ego nõ teneo. Quartũ iducenſ ta⸗ citã pꝛołefſionẽ qñ quis habuit abſolute pꝛo⸗ poſitum mutandi vitam.⁊ pʒ per.c.ↄſulti.⁊.c. ſtatuumus.de regularibus.⁊.c. beneficiũ.⁊.c. nõ ſolum.de regula.li.vi. Sed quomò hoc in⸗ telngat᷑.fnit diuerſa opi. Sed verioꝛ eſt opio qð tuncꝓpoſitũ dĩ abſolutũ mutandi vitam qñ quis facit votũ ꝑſeuerãdi in religiõc ⁊ nõ alitcr. Vnde qᷓ;uis quis ingrediat religionem cũ ꝓpoſito ꝑſcuerãdi nõ ꝑꝑ hoc cfficit tacite ꝓfeſlus.imo plus dico ꝙ cliũ ſi feciſſet voꝛuʒ de ĩitrando:non ꝑp hoc efficitur tacite ꝓfeſſus imo põt redire ad Kculũ ſicut alij nouicij. Et
qð plus cſti atiſfecit voto.vt.j. votũ tertio· I. xviij. Et ꝙ nò inducat tacitã ꝓfeſſtonẽ factuʒ
votũ de intrãdo vel volũtas pleuerãdi ꝓbat̃ sperte ꝑ.c. ex trãſiniſſa. de renunc.vbi indicio mco ẽ tcx.clarus.ſi nq cauilet᷑: imo plus dicit
dñs Cardi.i ↄſilio facti.⁊ fequit᷑ Paã.d.c.cõ⸗ fulti. ꝙ etiã ille g fecit votů de perſeucrãdo ñ efficitur tacite ꝓfeſſus ꝑ delationẽ habituſ no uicioꝝ diſtincti. vnde ſi poſtea egrederei ⁊ cõ⸗ traheret matrimoniũ:dicit matrimoniũ tene⸗ re. ⁊ ad.c.nõ ſolũ.⁊ alia capitula qᷓ vident con ⸗ traria.ß?.ꝙ loquunt ꝙ talis nõ põt redire ad ſcculum ſine peccato moꝛtali: exquo abſolute habuit ꝓpoſitum mutandi vitã.ſ.fecit votuʒ pſcucrandi:ſed nõ dicũt ꝙ ſit tacite ꝓfeſſus: t iõ iſtud tene qꝛ verius. ¶ Hic aduerte ꝙ ſicurꝓfeſſio expꝛeſſa que di rimit matrimoniũ poſtea ʒctũ nunqᷓ; inducit quãtũcũq; quis voucat niſi fiat in manibꝰ il⸗ lius ꝗ hʒ ptãteʒ recipiẽdi ⁊ incoꝛpoꝛãdi religi oni quãꝓfitetur ᷣm Be.in. d.c.⁊ſtitutionem ⁊.c.vnico.de voto.li.vi.⁊ Nap.⁊ Inn. Jo.mo. ⁊ Jo.an. in. d.c.poꝛectũ. Mel niſi qñ fuit facta in manu alterius rccipiẽtis noie dicti pꝛclati: ⁊ iꝑſe ratificauit antcqᷓ; ↄtraheret:ſic pari ra tione in tacita. Et iõ ingeſſio in actibus ꝓfeſ⸗ ſoꝝ:vel delatio habitus ⁊ hmõi ſupꝛadicta ſi debẽt inducere tacirã ꝓfeſſioneʒ:opoꝛtet fiãt ſciẽtibus illis qui pñt incoꝛpoꝛare:⁊ cõſentiẽ⸗ tibus:aliter nõ inducit᷑ quantũcũq; gſ talia fa ciat:qð no.qʒ ſepc in pꝛactica.
¶ Mota ẽt g·ꝓfeſſio tacita que fit ifra annuʒ 14
noð obligar tacite ꝓfeſſum illi religiõi pꝛeciſe ſi cut expꝛcſſa: vt oñdit tex. in. d.c.cõſtitutionem Sed bñ obligat illaʒ religionem in qua tacitã ꝓfeſſionẽ fecit ſibi: qꝛ cũ cxpellere ndò poterit: aliter nõ eẽt iſte religioſus vere:⁊ ſic fi Zẽt ie neret matrimoniũ:cuius ʒᷓꝛiũ dicit ter. in. d.c. vnico. de voto.li.vi. Rõ qʒ ſi illa nõ teneret ſi bi in qua ꝓfeſſus ẽ tacite multominus alia:⁊ ſic ſi nulla vellet eũ recipere remaneret religio ſus nullius religionis:qð eſt ipoſſibile:⁊ 10 no potcrit eũ inuitũ expellere cxquo ↄſenſitvt ta cite ꝓfiteret.ꝗlla autẽꝓfeſſio que fit per dela⸗
tionẽ habitus vltra annũ obligat ulti religiõi
in ſpecie cle. eos. de regula. In foꝛo tñ aĩe non tenetur nifi religiõi in gencre:ſi modo ꝑ tale delationẽ nõ habuit animũ obligãdi ſe. t er hoc potes colligere ⁊ ↄcoꝛdare:quo ad ↄſciam docto iroßelu⸗ tacite in vna de religio⸗ nibus appꝛobati nõ tenet illi pꝛeciſe: ſed olu vmi ⁊ ſi Zhit non tenct matrimoniuʒ Pꝛofeſſus exp̃ſſe ĩ religiõe mẽdicãtiũ ifra an nũ ſi nõ intendebat ſe obligare niſi illi quã ꝓ⸗ feſſus ẽ nõ tenet᷑· nec ili quã ꝓfeſſus ẽ:nec ali led libere põt redirc ad leculũ. Si vero ſe iten
Auijn aunic nnnn
inignbu itiociy jpnü ſiguiti ſulcodigme finuniyn zulufiumn wsilup nus inò ſuu ilmCNy inmiidery nhominiwn iincdifach Mdeccnoiyen ndinmbn nhrinlgmw veicide du ſarꝝ jhiim utpci Pno nis Ltadiuci minl vi fidi — norabil miumpcen vituminrni Mngntrh ugiut⸗d 8 nquagia: antſrincau Wnintauſc ihmmpern wiohnt kchunintin

debat obligare ſaltẽ religiõi in genere:ſie non põt redirc ad ſcculũ:ſi tñ Shit tenet matrimo niũ. Gi taciteꝓfieat᷑ obligai religioni: ⁊ ſi tñ ʒpit ñ tʒ matrimoniũ. Ro qꝛ tacitaꝓfeſſio nõ ꝓhibet in religionibus ẽt mendicantiũ. vt in d.c.nõ ſolũ.ſed ſolũ expꝛeſſa. ergo qũ hñtes po teſtateʒ incoꝛpoꝛandi ſunt paſſivt taciteꝓfite reĩ ſe obligaucrũt illi.ʒ ipſe ex beneticio iuris nõ ſit pꝛeciſe obligatꝰ eis. ¶ Wtrũ requirat᷑ ꝙ annus pꝛobatiõis ſit con rinuus vel ſufficiat interpolatus.&. fm Bar. in.l.iterdi.. quotiẽs.ff. de publi.requirit an⸗ nus ꝓtinuus· ⁊ facit pꝛefatus tex.vbi ſcruꝰ dr nouicius qui nõ ſtetit in vꝛbe ꝑ annũ ↄtinuũ. Facit.l.vnica. C. de pꝛofeſ.qui in vꝛbe cõſtan. Mã intermiſſiòe tpis diuerſificant᷑ moꝛes ⁊ opera hominũ: vt in.I.ſi nõ ſoꝛtẽ..libertus.ff de cõdi.indebi.facit eriã qʒ qñ iura faciũt mẽ⸗ tionẽ de certo tꝑe:dʒ intelligi de tꝑe ↄꝓtinuo: vt no.glo.in rubꝛica.ff. dc varijs? rẽpo.pꝛe⸗ ſcrip.⁊ in. I.genero.ff. de his ꝗ no.infa.⁊ ꝑ Jo. andre.i.c.i.de elec.k.vi.⁊ videt᷑ tex.in.c.cupiẽ⸗ res.F. cetex. bidem ſegtur iſtam opi. Jo. de ligna.⁊ pꝰ cũ Manoꝛ.in.c.ad apoſtolicã.de re gularibus. t adducit Pa.ulud qð legitur ⁊ notatur in.l.vbi fideiuiſoꝛ.ff. de ſolu. vbi foꝛ⸗ matur queſtio notabilis. Pone ꝙ ſtatuto ca⸗ uetur bannitum ꝓ centuni ducatis ipune poſ ſe ofſendi:bannitur quis reſpectu vnius debi⸗ ti pꝛo qnquaginta.⁊ reſpectu alterius debitiꝓ alijs quinquagita.⁊ ↄcluduur ꝙ nõ põt talis offendi ipune:qꝛ cxquo debita ſunt diuerſa ñ debẽt ↄiungi ad taciendũ vnum totum.⁊ ſic ẽ ibi caſus ꝙ quinquagita ⁊ quinqᷓginta nõ fa⸗ ciunt centum.⁊ ſic in caſu noſtro qꝛ intermiſ⸗ ſio tempoꝛis minuit auſtcritatẽ regule. Quia durus eſt cõtinuare per annum cõtinuum qᷓ; per annum iterpolatum.⁊ iſtud tenc: quãuis PBer. Bꝛix.⁊ Gpecu.in tituio de ſta.regula.⁊ glo. de reg. iu. in regula eũ qui certus eſt.li.vi. tencant Zꝛium.vel km alios dic ꝙ logtur quã⸗ do qs per totum vnũ annũꝓbauit religioneʒ ⁊ poſtea egredit:q poſtea rediẽs non oʒ ꝓbet iterũ ꝑ aliũ annñ:ſed licite ſtatim recipi pote⸗ rit:qꝛ vexꝝ cſt:⁊ ſic ſerua.
i6 N Mtrũ ſit neceſſariũ ꝙ nouicius deferat ha⸗
bitum illius religionis quam vult ꝓfiteri: an ufficiat delatio alterins habitus.f.ꝙ lʒ glo. ic.ſupcr eo.de regula. arguat.tñ tenet cũ Tã eeꝙ requirii delatio habitus illius religiòis quã vnltꝓfiteri.Et ita hʒ confuetudo que eſt
161 tima legũ interpꝛes.I.ſi de interpꝛetatione. de iegibus. Et qð deferãt in monaſterio: qꝛ extra mõaſteriũ delatio habitus cuiuſcũq; nů⸗ qᷓ; induceret tacitamꝓfeſſionẽ.d.cle.eos. licet poſſit talis compelli vel ad dimittendũ habi⸗ tum talem: vcl ad intrandum monaſterium. vt no. Panoꝛ.in.c.vt clerici.de regula.⁊ limi⸗ ta.vt.ð..xij.. ¶¶ Mtrũ valeat ꝓteſtatio impedire tacitamꝓ i feſſionẽ. he⸗ꝙ ſic. ᷣm Moſti⁊ Jo.an.⁊ Pa.in d.c. vt clerici.⁊ gl.in. d.cle.cos.⁊ iõ qui nõvult tacite pꝛofiteriꝓteſtet᷑ q per delationeʒ talis habitus nõ iniẽdit tacite ꝓfiteri. ¶ Mtrũ nouicij obligentur ad pꝛecepta regu is le.he.ꝙ nõ. niſi eo modo quo alij xpiani. Be⸗ bẽt tñ induci vt eã ſeruẽt quatenus ꝓbẽt ciuſ auſteritates:Iʒ aligd ſit indulgenduʒ cis ne re⸗ troccdant.vt in.c.qð ſcripſi. xxxv.qiij. ¶ Mtrum nouicius poſſit cligi in pꝛelatum i9 alicuius rcligionis.h.ꝙ non ad pꝛelationes alicuius religionis. vt patet in c.nullus. de elec.lib.vi. ¶¶ Mtrum nonicij poffint oꝛdinari. K ꝙ non 20 epiam ad pꝛimam tonſuram.vt in.c.monaſte⸗ ¶ Mtrum ſit excõicatus ꝗ nouiciũ pcutit vio ꝛi lenter. e. ꝙ ſic. de ſen.exc.li.vi.c. religioſo. Sʒ aduerte hic ꝙ accipii large ẽt pꝛo eò quiẽ in⸗ fra annos pubertatis indutus habitum reli⸗
giõis in monaſterio:poſſent tñ pf̃ ac tutoꝛes
impuberẽ rcuocare ſi ſine eoꝝ conſenſu intra uit. xr.q.ij.c.ij.
¶Mtrũ beneficiũ ĩgredientis rcligionẽ vacet 21 ſe. ꝙ non. Mec infra annũꝓbationis eius põt
altcri conferru niſi de eius ↄſenſu:vel niſi con
ſtet ꝙ habcar animũ abſolute mutandi vitaʒ. Sed per alium deſeruict aſſignata fibi eiuſdẽ bñficij poꝛtione cõgrua.vt no.in.c.beneficiũ:
de regula.li.vi.Et ᷣm Jo.an. ibidem. Reliqui fructus beneficij ↄſeruabũtur:vel in vtilitatẽ cccleſie expendent᷑.c.q; fepe.de elec.li.vi. Mec interiʒ ipſe nouicius eos habebit: qᷓ;us Ber. bꝛix. renuerit ꝙ ĩmo ſui erũt:⁊ pꝛedicta ꝓuiſio mandabitur executioni per epᷣm.c.cũ ex co. de electio.lib. vi.
Sed nũad porerit beneficiũ nonicio ↄferri 13 nð. Ad ep̃atũ tamen eligi poteſi de elcct. cnullus.li.vi. ¶Mtrũ canonicus in nouiciatu debeat voca ri ad electionem eßi.h. Jo.an.in. d.c. benefici um.ꝙ non. Scd ſecus ciſet de patrono: vel co

—
ad quem nð uure collegij ſed iure ſingulari ele ctio pertinet qꝛ dʒ vocari.
„
tie quid ſint habes. ð. ma⸗ trimoniũ.i.qꝛ idẽ ſunt. ¶ Quo tꝑe ſunt celebꝛãde.hẽs.ð.ma
trimoniũ.iij. ĩpedimẽto.i.
¶ Mtrũ ſint benedicẽde.kK.ꝙ ſic. ſi nullus ipᷣo
rũ alijs nuptijs ʒctis fuit benedictus. Si vc⸗
ro alter eoꝝ in alo matrimonio fuit benedi⸗ ctus non dʒ iterari:qꝛ alter ſine altero non de
ber bencdici ſed benedictio dimuti. Tho. Vo in.iiij. di xlij. tenet ꝙ virgo lʒ cõtrahat cuʒ hi debet benedici: qꝛ laluat᷑ aliquo modo
i
gnificatio. Hoc credo verum vbi conſuetu⸗
do hoc habet ᷣm Ber. in.c. vir añt. de ſecũdis nup. Aliter pꝛeſ byter benedicẽs bigamos d ad ſedem apoſtolicam mitti ſuſpẽſus ab offi
cio ⁊ beneficio.vt in. d.c. vir aũt. Sed verius dic ᷣm Jo.an.ꝙ iſta pena inrclligitur ↄ ſacer⸗
dotes qui bencdicũt ſecũdas nuptias viucnte altero. tem communiter tenent doc.cñ Mo.
ibidenĩ ꝙ non eſt ſuſpenſus ipſo iure:ſed ſuſ⸗ pendendus.
eti ⸗ noui opis ẽ pꝛo⸗ Mnciatio vpuiiacke iſe
ui aut edificat:aut edificij foꝛmã mu
xat in alterius pꝛeiudicium ꝙẽ edificiũ nonũ
facere.vt. ff. de no.ope.nun.l.pe.J. opus nouũ.
Sed qui antiquũ refecit opus nouũ. nõ facit d.l.i..ſi quis edificiũ.inteilige nifi ex toro cẽt deſtructum.vt no.in.c.cõſuluit.de iude. Mn ⸗
de nihil aliud eſt nũciatio niſi pꝛohibitio no⸗ ui operis.d..i.ᷓ. nunciamus.⁊ co.ti.c.ſignifi⸗
cantibus.
¶Quibus de cauſis fit denunciatio noni ope ris. K.q tribus. Pꝛimo gratia iuris pꝛopꝛij
cõſeruandi. Scðo dãni depellẽdi. Tertio pu⸗
blici iuris tuendi.d.l.i.ᷓ. nunc videmus.⁊j. nunciatio.
¶ Pꝛo gbus oꝑibus põt fieri nũciatio bec.
kK. ꝙ tantum pꝛo illis opibꝰ que ſolo ↄiuncte ſunt:vel in ſolo fiũt:quoꝝ edificatiovel demo litio vider opus nouũ. vt.d.l.i.ð. hoc aũt edi⸗ ctũ. Et ad futura nõ ad pꝛeterita fit vt ibideʒ. ¶ Htrũ hec denũciatio ſiue pꝛohibitio ſe cxtẽ dat ad eccleſiũ aut locũ religioſum.&.ꝙ ſic. cũ non ſint in piudiciũ alteriꝰcõſtruẽda. vt in.c. i.co. ti.Fallit in caſu qñ ep̃s pp neceſſitateʒ po puli aliã eccleſiã vnlt edificare:lʒ ſit in pᷣiudi⸗ cium aliarum ecckeſiarum. de eccle.edic. ad au dientiam.
¶ Mtruʒ hec nũciatio ſe extẽdat ad purgatio nẽ cloacaꝝ ⁊ riuoꝝ.&.ꝙ nõ. qꝛ publice vtilita
tis ⁊ ſecuritatis eſt riuos ⁊ cloacas curare.ff. codem.l.de pupillo..ſi qs riuos. S ¶ Qualiter fit hec nũciatio.he.triplr. Nꝛimo
pꝛetoꝛis inhibitionẽ. Secũdo cũ fimpliciver bo inhibendo. Tertio ꝑ iactũ lapilli ſic dicẽdo
nũcio tibi opus nouũ per iactum lapilli ⁊ ſta⸗
tim pꝛoijciat lapidem ĩ ope ipſo. Etiſtud ter⸗ tiũ ⁊ pꝛimuʒ eſt melius: qꝛ pꝛima ⁊ ſecũda nũ⸗ ciario cõſtituit in poſſeſſione:⁊ certificat poſ⸗ ſcſſoꝛẽ eũ qui vult edificarc:ſed ſi pꝛetoꝛeʒ vel iactũ lapilli nõ.vt.d.l.de pupillo.ðᷓ.meminiſſe ⁊.d.l.i.ð. in operis. Vicunt tamen aliqui ꝙ ðdʒ fieri ter iactio lapilli.ar.ff. de re iudi..ↄtuma⸗ cia.xij. q.ij. idigne.de cõſti.c.ex lr̃is. ¶ Lui dʒ fieri pec nũciatio.he. ꝙ dño vel pꝛo⸗ curatoꝛi:ſeruo:puero:vel fabꝛo:ſeu illi qui fa⸗ bucat.d.l.de pupillo.ð.nũciare. Et dʒ fieri i re pꝛeſenri ⁊ ipſo oꝑe ⁊ non tantũ dominoꝛſed il⸗ lis qui ibi ſunt. 5 ¶ Quot modis remittitur hec nũciatio.K. ꝙ q̃ttuoꝛ modis. Pꝛimo verbis expꝛeſſe. ff.e.ti. lnõ ſolũ..ſciẽdũ. Scðᷣo ꝑ tranſactionẽ. ff. eo. ti.l.i.̃.inde queritur. Tertio moꝛte nůciatoꝛis d.l.non ſolũ.S. moꝛte. Quarto ſatiſdatione.ve rũ ẽ ꝙ denũciãs hʒ tres menſes ad deliberan⸗ dum an velit docere de iurc ſuo: aut recipere cautionẽ de vemoliendo in qubꝰ denũciatus nõ poterit edificare. Sed ſi ifra tres mẽſes nõ oſtendit de iure ſuo poſt ipſos tres mẽſes ca⸗ ueat denũciatus de oꝑe demoliẽdo ⁊ edificet. C.e.ti.l.vnica.⁊ in.c.viti.eo.ti. ¶ Quis effectus nũciationis.N. ꝙ gcœgd edifi⸗ catuʒ eſt pꝰeã demoliri dʒ expenſis ipfius edi ficãtis.d.i.i.&.i.⁊.l.pꝛetoꝛ.ð.i.codem.⁊ extra eodem per totum. edientia que eſt hoĩs ad deum ſic diffinit᷑ ab Anſelmo Sbedientia eſt affectio volũtatis ↄiũcte deo: ſicut econtrario. Jnobediẽtia eſt affectio volů tatis diabolo inſſrum̃taliter copulate:q; ſicut hõ per inſtrumẽtũ operatur:ſic diabolus per iobedientiq ſeꝑat homineʒ a deo. Be. uj. ⁊. xi.
q.uij.. cuidenter. Obedientia que cſt hominig
ad hominem eſt debita reuerenti minoꝛis a maioꝛeni ¶ Mtrũ gs teneat᷑ obedire in oĩbꝰ ſnis mãio⸗ ribus. kK.qꝙ triplex cſt ſuperiotas. Pꝛima eſti ſpũalibꝰ. Secũda eſt in tpalibꝰ:quo ad regin
4
Zui
.
5 zecichis
inicnido unpouidu icenbc
uuhd nmuicipu nichelenuat 6 jynenwifm usndodeẽn tjiusipon nnnierni nide minlun Inainprn nlupnẽn viin Eiciin izotvijqila tus Din lam upentadin

rtipublice· Tertia ẽ in tpalibus: quo ad regi⸗ mẽꝓpꝛie familic. Et iõ ᷣm Alexd in ·iij. parte ſumme ĩ tertio pꝛeceꝑto. obediẽtia limitat ᷣm gradũ ſupioꝛitatis. Illi.n. qui pꝛreſt ſpũalibꝰ obediendã eſt in ſpũalibus neceſſarijs ad ſalu x vel ad hoc pertinẽtibꝰ:ſicut pape ep̃o ⁊ cete ris pꝛelatis eccleſiaſticis ab his qui fubijciun tur iuriſditioni coꝛũ:dominis ⁊ pꝛincipibus: qꝛ pꝛeſunt tempoꝛalibus ad rẽpublicam perti nentibus:ſic eis in hoc eſt obedienduʒ ab coꝝ ſubditis:ſi mõ poteſtas eoꝝ non ſit vſurpata Fᷣm Ric.in.ij. di. vltima.qʒ ſi eſt vfurpata non tenẽtur niſi ꝑꝑ ſcandalũ. Et aduerte ꝙ ecciefi ſtici nõ ſunt ſubditi dñoꝝ tꝑaliũ:⁊ iõ nõ pñt eis aliquid pꝛeciperc.de cõſti.c. ecclefia. Matri autem carnali cũ pꝛeeſt cure rei familiaris de berur ei obedientia a filijs:in his que ꝑtinent ad diſpõnem rei familiaris. Vnde talibus in pꝛefatis nõ obediẽtes ſcꝛẽter ⁊ ſine rõabili cã ⁊ in re alicuius ipoꝛtantie: aut ex ↄtẽptn pec⸗ tant moꝛtaliter:niſi foꝛet itiud qð p̃cipit pꝛe ceptũ dei vel in ſalutꝭ diſpẽdiũ: aut ʒ pᷣceptum fupioꝛis ad ip̃m pꝛecipiẽtem. In alijs aũt que ad eoꝝ ſupꝑioꝛitatẽ nõ pertinẽt nõ eſt neceſſa⸗ rium obedire. Eliciũtur iſta a.c.ſigs de ma.⁊ obe.in glo.x.viij.q.i.ſciendum xi.q.iij. ſi dñs ⁊ ſimilibus. Dicit tamen Tho.ßa fe.q.ciiij. ꝙ in his que pertinẽt ad interioꝛẽ motũ vojũta⸗ tis non tenetur pomo homini obedie:qð li⸗
mnita verum niſi opus ertriſecum nõ poſſet ꝑ kecte perfici ſine applicstione animi: qꝛ tũc nò
baberet veriratẽ:ſed tenet᷑ obedire applicãdo sium ad ꝑficiẽdũ qð pꝛecipit᷑. Mtrũ pape ſit obediendũ in oĩibus.&. Pa: in.c. iquifitioni. de ſen.exc.ꝙ ſi pꝛeceptũ fapit peccatũ:tunc nõ eſtei obediendũ: qð intellige etiã de veniali.ri.q.iij. qd ergo. Si vero pᷓce⸗ ptum non ſapit peccatũ:tunc ab eccleſiaſticis pſonis eſt ſibi obediendũ.lʒ videatur durum. rix. di.in memoꝛia:niſi qñ er obedientia pᷣſu⸗ meretur ſtatus eccleſie perturbari vepemẽter vel aliud malum futuꝝ ſeu ſcandalũ. Mã tũc etiam ſi pꝛeciperetur ſub pena excõicationis late ſententie nõ eſt ei obediendum.vt no. pa. in c. ſi quando.⁊ in.c. cum a deo.de reſcrip. Ex uo infert Pa.i.d.c. ſi quando.ꝙ quãdo man ar aliquid ex cuins erecutione pꝛeſumit᷑ ſcan dalum futuꝝ in cinitate nõ eſt ei obediendum boc fit anctoꝛitate legis. vt in. d.c.ſi quãdo. mn aut. vt nulli iudicũ.ſed vʒ reſcribere Pa be. imitaj. ꝙ non tenẽtur obedire m Ma.
162 in.e. eum olim.ðe eje.eoniu. quando papa eum maioꝛi parte concitij indiceret continentiam certo gencri perſonarum poſt pꝛomotionem eis reſiſtentibus:qꝛ continentia perſuaderi po teſt imperari nõ poteſt. xxxij.q.i. Integritas. Et ſic poteſt dici ꝙ nec papa potẽſt idicere eii vitam ſtrictioꝛẽ contra coꝝ velle. lrxiij.vi.ge⸗ ſta.⁊ qð ibi notatur.⁊ in regula ꝙ omnes tan⸗ git de reg.iu.li. vi. Item ſi papa credat manda tum inſtum ⁊ iuſte facere:ſed tamẽ ſubdito cõ ſtat mandatum in ſe continere peccatum nõ ẽ exequendum.vt in. cditteras.de reſti.ſpo. N ſc cularibus autem eſt obediendum papcin ſpi⸗ ritualibus ⁊ eccieſiaſticis que pertinent ad fa⸗ lutem ⁊ bonoꝛum moꝛum ⁊ neceſſarioꝛum cõ⸗ ſeruationem. In tempoꝛalibus vero non tenẽ
tur ei obedireniſi ſint ei ſubiecrivel ratõe cau
ſe vel ratione perſone. Vnde ſi pꝛeciperet ſecu lari nulla rõne ſibi ſubdito:ꝙ det fibi bõa ſua non tenetur obedire. Idem dic de epiſcopis ⁊ alijs pꝛelatis ſpũalibus quo ad tempoꝛalia. Et fimiliter de pꝛelatis ſecularibꝰ: quo ad ſpi⸗ ritualia.⁊ hoc ſcquitur Inno.in. d.c.iqitioni. Dtrum ſudditi ſeculãres teneũtur obedire dñis ſuis volẽtibꝰcos ſubijccre alterius dñio K.ꝙ nõ.qꝛ nõ põt hoc facere ſine eoꝝ volũta⸗ te.c.dilecti.de ma.⁊ obe.⁊.c.fi eodem. ¶Ptrũ in omni obedientia ſint intelligende alique conditiones.K. glo. in.c.ij. de voto.qꝙʒ ſic ſ.ſi poſſibilitas nee⸗ ui. de iureiuran.⁊..paulus.ff. que ſententic ſi⸗ ne appe.re. Item admittit omnem rationabi⸗ lem cauſam.vt no. Panoꝛ.in.c.magne.de vo to.facit.c.ſi quando. de reſcriptio.⁊.c.ex parte. de officio delega.⁊ quod no. Archi.in.c.vti⸗ nam.łxx vi. di. ¶ Ptx 5 obediẽtiã currat pᷣſcriptõ.K. ꝙñ.qꝛ ſp eſtĩ mala fide.li.C.de ſeruis fugit.⁊.c.fi.de regnla.⁊ in glo.c.ficut nebis.de regula. Ctx ſubditus dnbitãs ne id qð pꝛecipit᷑ ſit 5 deũ vel nõ.teneat᷑ obedire.K. ꝙ ſic. imo excu ſatur. vt in.c.qd culpat᷑.xxiij. q.i.niſi fit de his ĩ quibꝰ ignoꝛãtia nõ excuſat.c.ad aures.de tẽp. oꝛdi. imo bonũ ſine quo põt eſſe ſalus dʒ dimit ti pp obediẽtiã.xi.q.iij. quid ergo.dʒ tñ ſubdi tus Gtũ põt in tali dubio inquirere. ¶WMꝛri ſacerdos tencat᷑ denunciare excõica/ tů quẽ ſcit inocenteʒ ad pᷣceptũ ep̃i.k.yʒ Tho. in quolibet:ꝙ fi ſolũ mandet denũciationẽ obe diat. Si vo mãdet excõicationẽ diẽ ꝙ fiꝓba re nõ poteſt eius ĩnocentiũ ꝙ debet obedire.

Sedego dieo ꝙ nullo modo dʒ obedire: qdʒ excuſationẽ parataʒ:dicendo ꝙ aut cõmittat
cauſc cognitiont:aut ipſe excõicer fi non vult
5
cõmittefe:⁊ ip̃e denũciabit:alr nõ dʒd ↄſciaʒ obedire.vide. ð. Judicare.. vij. ¶ Mtxꝝ obediẽtia ĩ his q̃ quis ꝑſe vult ſit me ritoꝛia.h.ꝙ ſic.ſi fiunt pꝛincipalr: ꝑp obediẽ⸗ tiã:ſecꝰ ſi fiũt pꝛincipalr:qꝛ placẽt. ira no· vij⸗ q.i.ſcẽdum.⁊ illud Bre. ym hãc diſtictioneʒ eſt intelligendũ. ¶ Htrũ ciericus teneat obedire ep̃o pꝛecipien ri ſibi ꝙ det libꝛos ſuos alteri:vcl ꝙ reſignet beneticiũ..ſm Raꝝ · ꝙ nõ.qꝛ nõ pertinet ad ep̃ʒ hoc pꝛeciꝑe. vij. qi· qꝛ frater.qd itelligo qñ ſine cã hoc pꝛẽcipit. Sed cũ cã pꝛecipiendo ſic tenet.puta qʒ clericus eſt ineptus ⁊ vult dare idoneo ꝑp bonũ ecclkeſie. ar. c· cum apls..pꝛo⸗ pibemus. de cenſi. xvi.q.i pꝛedicate?.⁊ de ma ⸗ iſtris.c.ſuꝑ ſpecula.vñmodolibꝛi⁊ tales res in de bonis eccleſiaſticis nõꝓpꝛijs:qꝛ ſic nõ teneret.c. requiiſti. de teſta. de iurepatro.c.cð ¶ Ptrũ monachus religioſus nõ erẽptuſ ma gis teneat obedire ep̃o q; ſuo pᷣlato. ꝙ non jiij. di ci.⁊.ij. ⁊·xij. qrnõ dicati. De obedien tia religioſoꝝ. vide religioſus.de hac materis vide.ð. inobedientis. latio vt dicatur:⁊ ſic tria reg ) 1 rũtur. Pꝛimũ ex par⸗ te offerenti.ſ.vt ſit xpianus.qꝛ ab ifide kbus eccleſia nõ recipit oblationẽ:ſed extima tionẽ oblationũꝓ intcreſſe. vt in.c.quanto.de vfu. Secũdũ ex ꝑte eius cui offertur:vt fit cc⸗ elefia: qꝛ qð fit pꝛiuate perſone:non obiatio:ſʒ donatio ẽ. Tertiũ ex ꝑte rei võatc.vt..ſit lici⸗ te acquiſita: qꝛ illicite acquiſita nõ recipiunt᷑ꝓ oblatione.c.qꝛin oĩbus. de vſu.c. ex trã ſmiffa. de deci.⁊ glo. in ſumma · xiiij. q.v. hec Pa. in c.cuſa.de verb.ſig. ¶ Btrũ oblatiões ſint de pꝛecepto. K. ꝙ obla tio accipit largo mõ pꝛo oi qð offerẽ ccclefie:fi ne in vita:ſiue in moꝛte. Facit.c.in nf̃a.de ſe⸗ pul. fiue fint mobilia fiue imobilia. xij.q. i· vidẽ les ⁊ hec non ſunt de pꝛecepto:niſiqũa defun cris ſunt legate.xiij. q.ij. qui oblatiões.nũ tũc ccãt moꝛtalr non loluẽtes. Aut qñ quis ſe obligaunt quoquo modo. Accipit᷑ ſcðᷣo obla⸗ rio ꝓpne ⁊ ſtricte ᷣm cõem vſum loquẽdi:⁊ ẽ obiatio que fit ſacerdoti in miſſa:⁊ bec eſt de pꝛecepro ĩ pꝛecipuis feſtis ᷣm Moallat. c ois xᷣande conſe. di i. Ma. vero in.d.ccq̃. dicit.
Moe vey vbi ſacerdos idigeret. als añt dick rciquẽdũ ↄſuetudini: qund rcꝑitur mre cautũ talibus diebꝰex necciſirate fiant tales obla⸗ tdes. Archi.vero ĩ.d.c.oĩs xp̃ianꝰ.⁊ gl.⁊ Lan. 4 Pugo ⁊ Rax.tenẽt ꝙ nð ſunt de pꝛecepto. ⁊ ꝰm Pugo · illud qð dr.nõ appebis in ↄſpe⸗ ctu meo vacuus: fuit cerunoniale ⁊ iura quevi dent᷑ inuere ꝙ ſint de pꝛccepto intelligi debẽt de alijs oblatiõibus legaris eccleſijs vcl ex vo ro debitis. Ego aũt iſtudcredo veriꝰq nõ fint de pꝛecepto ẽt rone ↄſuetudinis:qꝛ nemo of⸗ fert niſi cui plʒ:⁊ ſic ↄſuetudo nõ põt introdu ci vt. ð. Lõſuctudo.ß.ij. Solũmodo ð erũt de
„
pꝛeccpto rõne pauptaris ſ acerdotis: qñ parro chiani ſui ſunt diuites ⁊ abũdant:qꝛ tunc pñt cogi ab ep̃oꝑſ ubtractionẽ diuinoꝝ.ar.pꝛime coꝛix. ſed ſi funt eque pauꝑẽs: ſicut ſacerdos ſie nõ tenent᷑ ſm Inno.⁊ gio.⁊ Ray. Sed di⸗ cã illud.lxxri.di. Tlericus iquit victum ⁊ ve⸗ ſtituʒ ſuo artificio:vel agricultura ſine officij ſui detrimẽto pꝛeparet. Naudabile tñ cõſiuuʒ eſt vt ſemper offerãt in pꝛecipuis feſtis aligd in miſſa. ⁊ ſic intellige..c. vis ⁊ ſilia. ⁊ hec eſt cõis opinio doc. 3 ¶Tuins erũt oblationes que fiunt vl in ec⸗ cleſia: capella:vel imagini: vel celcbꝛanti. vide S.ecclefia.ð.ix. ¶ Quoꝝ oblatõs pꝛopibent᷑ recipi.& · fm glo· in. e. oblatõs.xc. di. ꝙ pꝛimo ꝑſonaꝝ deſiden⸗ tiũ. Scðᷣo oppꝛimẽtiũ paupes. Tertio ſacrile⸗ goꝝ. Quarto g extrahit ſeruũ violẽter de ec⸗
cieſia ↄfugiẽtẽ ad ip̃ᷣam. Quito raptoꝝ. Ser⸗
to vſurarioꝝ. Septimo merctricũ. Alioꝝ ve⸗ ro nõ ſũt reſpuẽde:qꝛ ẽ penale: vt ibi dicit glo. ¶ Wtꝝ ſacerdos poſſit reciꝑe oblatiões qᷓ ei oſerũt᷑ꝓ miſſis dicẽdis:q̃s penitẽti iniũxit in pniĩa vt facẽt dici..põt. ſed ſpẽs maliẽ:⁊ iõ ſi põt pᷣſumẽ ꝙ penitẽs alið cũdalũ ex h con cipiat: vel aligs aliꝰ dʒ reſpucre ⁊ ad aliũ mit⸗ tere.c.cũ ab oi.de vi.⁊ ho.cle. 32 ¶ Mene ꝙ ſit cõſuetudoĩ aliq̃ eccefia ꝙ ß⸗ poſitus hẽat oblatões qͥ fiũt in dñica:⁊ ſacri ſta illas q̃ fiunt ĩ feſto ſci Laurẽtij. Venit· d e ſtů in dñica quis hẽbit.ſẽ. Bar.in.¶. ꝓcõſul de offi.pꝛoconſul. ꝙ erunt pꝛepoſiti per dictã legem q inſpicitur potius qð eſt naturale: q;
accidentale.
8 li gtio eſt inris r
lum quo hec
2 fario aſtrigimur ad aligd dandũ vr fxiẽdim· vt inſti. dẽ ob. in pꝛin.
²
iu jul iw. mntodlg nticnt tnum uniſint jjwetoſod jwcůlimni i udituusm imẽlnus tiunriſuc inu inõnccp ſirmincui uncgpc ris ⁊ci niun iurs po Auicuidq nu
wurt deilsh oin m hn
vornwols hitt mds Pinoc tanct bui liqusger ne
5 en etmal
idunocrqui
bedein
intance

6 Obligatio ſine ↄſenſu nulla ẽL.i.ff. de pacn
⁊ nemo obligat niſi qui animũ obligãdi ſe ha beat.ff. de ac. ⁊ ob. l.obligationũ.la pꝛima.faẽ glo. in.c.iij.de voto. Auotupler ẽ obl igatio.&. ꝙ triplex. Mꝛia dr naturalis tm̃ que in ſe cõtinet naturalẽ eg⸗ tatẽ. hec Zhitur per vinculum naturale.ſ.con⸗ ſenſum.⁊ põt ficri ĩter oẽs hoies rõnis capa⸗ ces:ſed ĩ foꝛo cõtẽtioſo hec inefficax ẽ ad agen dũ:lʒ in foꝛo cõſcientie liget:vt.j. Pactum.ð. iiij. Secãda dÿ ciuilis t̃que ẽ cuʒ quis ciuili iure tãtum ẽ aſtrictus:ſed naturalis eꝗtas diſ ſuadet eũ teneri:ſicut cũ quiſ ſpe future nume ratiõis fecit iſtrmẽtum:ĩ quo ↄfiteĩ ſe rccepil⸗ te cẽtũ:que tñ nõ recepit.⁊ hec nõ obligat i fo ro cõſcie:niſi inquãtum a pꝛclato cogerct᷑.m Inno.in.c.qꝛ pleriq;.de imu.eccle. Tertia dici tur naturalis ⁊ ciuilis fimul:que ẽ cũ quis cuʒ ſolennitate iuris potens ſe obligare: obligat ſe ad aliquid qð naturalis equitas vult eũ ob⸗ ſeruare:⁊ de iſtis hr inſti.de ob.pertotũ. Et h obligat in vtroq; foꝛo ᷓᷣm oẽs doc. ¶ Quot modis ʒhit᷑ tertia obligatio. N. ꝙ qᷓt tuoꝛ modis. Mꝛimo ex ʒcru.vt emptiõc:ven ⸗ ditiõe:locatiòc:⁊ huiuſmodi. Secũdo ex quaſi Sctu.ſ.cũ quis gcrit negociũ alterius ſine mã⸗ dato ci. Tertio er maleficio:vt ex furto:rapia ⁊ hmõi. Quarto er quaſi maleficio.ſ.cũ qs nõ directe ſeu doloſe deliquit:ſed quaſi: vt qꝛ fu⸗ it in culpa: vt cum ex eius domo aliquid eſt effuſum ꝙ alteri nocuit. Inſtituta ſub diuer⸗ ſis Rubꝛicis.Itẽ Zhit quattuoꝛ modis. Mꝛi mo re.vt ĩ mutuo cõmodato depoſito:⁊ hmõi Secůdo verbis ĩ ſtipulãdo. ꝓertio litteris:vt qñ in litteris ↄfitet ſe recepiſſe aligd qð tamẽ nõ recepit. Quarto ſolo cõſenſu:vt in ſocieta⸗ te:mãdato:empriõe:venditõe:vł locatiõe. In his nõ requirit᷑ ſcriptura nec pñtia:ſed ſufficit eos ꝗ contrahũt ↄſentire per ſe vel ꝑ nũcium: vel per epłlam:ſecus in alijs:qꝛ vltrã cõſenſuʒ requirit᷑ vel littera res:vel vba. hec hñt᷑ diffu le inſti. g.mo.re.ʒ. obligatio.⁊ ſub alijs Ricis. Mrꝝ in generali obligatõe veniãt q̃ ſpãlit gʒ nõ fuiſſet ꝓmiſſurus.&. yᷣm War.in.I.i.C.qͥ re. pi. ob. po. ꝙ nõ. vnde dicit ꝙ ſi quis obliga⸗ nit oĩa bona ſua nõ intelligit obligare ea que nullo modo ſpãliter eſſet obligaturꝰ:puta pã⸗ nos:lectos:⁊ alia ſuppellectilia ſine quibꝰviue re non poſſumus.. ¶Dtrũ papa poſſit abſoluere ab obligatõne d quiſ alteri tenctur.vide.ð. Juramentum.vj.
165
¶ obligatio ſcł exrincta poſſit inſtaura⸗ ri.h.ꝙ nõtex.in l.cũ ex cã.C. de remiſ.pig.ſed oʒ alia fiat ſi debet ineſſe.
¶ trũ obligatio diſſoluat᷑ aducuniente ter⸗ mino.E. Ma.in.c. ſicut cx lris de ſpõ.capiẽdo mẽtem Bof. que plʒ do. Anto.⁊ ẽ amica vcri tatu ꝙ aut terminus apponitur ad ſolicitandũ iplemẽtum obligatiõis:⁊ tunc lapſus termini nõ liberat ab obligatiõe.ar..obligationum.ßᷓ. plʒ. ff. de actio ⁊ ob.⁊ ar.c.cũ delicti.de dolo. ⁊ cõtu.⁊.celſus.ff. de ar. Et tunc ponitur ad ſo licitandi iplcmentũ qñ apponitur terminus ʒctui iã perfecto. pura Sxit quis ſponſalia:⁊ poſtea ꝓmittit qꝛ infra certũ tp̃s ducet cã̃ non diſſoluitur clapſo tcrmno. Aut terminus ap⸗ ponitur ad finiẽdam ſeu limitandam obliga⸗ tionẽ:⁊ tunc lapſus termini liberat ab obliga tione ſi per eũ nõ ſtetit quin ĩpleret in termino Et iſto modo d̃ appoſitus qñ apponitur ad ſolicitandũ pꝛincipium cõtractus.puta ꝓmiſi mus ad inuicẽ tali tꝑe ↄuenirc ad ↄᷣhẽdũ ſpon ſalia elapſo die liber eſt ꝑquẽ nõ ſtctit.
¶ Dtxꝝ obligatus ſtati tencatur.. Pa.in.c. kʒ heli.de ſimo.ꝙꝙ aut dies ẽ appoſita obligati oni:⁊ ſi ſunt eiuſdẽ foꝛi rcus ⁊ actoꝛ: tenct᷑ re⸗ ſine interpellatione offerre:⁊ ire ad domũ eiꝰ: qꝛ dies iterpellat ꝓ hoie.c.potuit.de loca.⁊.l. magna. C.de ↄhen.⁊ cõ.ſtipu. Si nõ ſunt eiuſ dẽ foꝛ nõ tenet᷑ reus ſponte ire ad foꝛũ alteriꝰ vel ad domũtſed dicat in domo ſua paratꝰ ſuʒ ſoluere ſi ſit qui recipiat:⁊ ſufficit iuxta nõ. in l.itẽ illa.ff. de cõſti.pecu.⁊ ibi War.⁊ bꝛi. in L.iubemus.C.de epi.⁊ clc.qð no.ꝓ limitatiõe. c. potuit. de loca. Intellige niſi aliud ſit ſpãlit ĩ pacto. Aut dies nõ ẽ appoſita:⁊ ſic requiritur monitio: vt in.l ſi ex legati.cã.ff. de verb.ob.⁊ vide.ð. 2Moꝛa.p.i.x.j. Solutio..xux.
¶Ptrũ obligatus legere duobꝰannis ⁊ ĩpedi 9 tus ex aliqᷓ cã nõ fecit tencat᷑ legere alijs duo⸗ bus poſt illos ſequẽtibꝰ. Re. Ma.in.c. ſignifica uert. de iudi.ꝙ nõ.qꝛ alie ſunt ope iloꝝ duo⸗ rũ ſequẽtiuʒ:⁊ alie pꝛecedentiũ: qꝛ ope perſona les murãtur ex curju tẽpoꝛis.vt in.Iſi nõ ſoꝛtẽ Flibertus.ff. de ↄdi.inde. ad idẽ facit l.ſi vſuſ⸗ fructus i biẽniũ.ff. de vſufruc. lega. vbi finito tꝑe finitur ius. ⁊ hoc voluit Bar.in. d.termis in. ⁊ ideo heſitat.ff. de verbo.ob. Secuſ dicit vbi factũ ad qð gs tenet᷑ ñ diuerſificat᷑ ex tpe
Ptunc elapſo tpe ad qð tenctur integrat᷑ tpo.
vt in.d.l.⁊ idco.

de in rẽvſo. niſi eviuſſu feciſſei.i.fj. qð iuu.
10 Crrñ actů ſeu ꝓmiſſis obliget qñ turpitu 1c ap io C P P 8 e. Zi tñ hrer pompas tenet reſtituere creditoꝛi
qo tiñ̃ verſat ex partè recipiẽtis obligationẽ. . Pa. in c. debitoꝛes. de iureiur. ꝙ no· pʒ ibi. qꝛ ꝓmiſſio de ſoluẽdis vſuris nò obligarqſi ſi hz peculi obiigaret ẽt naturalr ſolũ cogeretur ſoluẽ rõe pt in dicto
iũ filij deducto tamen pꝛius ꝙ pſe eculio dʒ habere. ſed ſi damni.. j
pacti:vt in.c.i.de pactꝭ.ſicut cogitur qũ iterue peculium.ſ. de peculio. Idẽ dic de mercatoꝛi⸗ mipuuun
nit uramẽtum. Rò qʒ cũ lex reſiſtit etiaʒ alte bus qui pꝛcponunt inſtitoꝛes ꝙ renentur de
ri ↄhenti non naſcit obligatio etiã naturalis: Zctibus facti noie ipſoꝝ.ff. de inſtito. pertotñ muei
vr in l.cũ lex.f. de fidciul.t ibi plene ꝑ Bar. qꝛvident᷑ Shere cũ pꝛeponente qui cõtrahunt
1 CSed q̃rc obligai magis ex iuramẽto qex cũ pꝛepoſito.ſi inſiito pꝛomiſſiõe:cũ vᷣs nõ faciat driaʒ inter iurame ercitoĩe nauis..i· in pꝛin. ff. de cxer.ac. tů ⁊ fimplicẽ loquelã.vt in.c. Jurameni. xxij ¶ Mtrũ ille ꝓquo qs agite ꝰnegocia vtiliter q.v. K. Pa. in. d.c. debitoꝛes ꝙᷓ iõ ẽ.qꝛ ſimplex obligci cidẽ.&.q ſic. ar.i.cũ pecuniã.ff. de ne⸗
lij. d. ſed ſi rẽ·ff. de in rẽ Vſo · Silr tenctur pr zun de
o.l.ſi inſtitoꝛẽ.f. ſi cer. pe. dẽ in ex minitn
„ ich 4 ininncmid
ꝓmiſſio ẽ nuila.⁊ iõ hrꝓ non facta pꝑ turpi go.ge.⁊ qd no.glo.cũ ter. i..quc vtiliter.ff. eo. ſwu clu tudinẽ recipiẽtis:ſecꝰin iuramẽto:qi chi fit.ſ. I.t.ſed ⁊ idco.ff.ſo.ma. 5 uncopponuu deo nõ turpii accipit:nec mrãs peccauit. Nꝛo Nſes poteſt dari liber hõ pꝛ ſnaur den miſſio eni dirigitur ĩ hominẽ. Juramẽtũ aut— pacc ſeruanda nonꝙ pe iucuxriwoi
in deum.
cunia. de iureiurãc.er reſcripto r. àd iAue nacidcuswt
iꝛ ¶ Btrũ adminiſtratoꝛ nõ hñs expꝛeſſum mã idẽ If. de teſta.l.obſides.ff. de iurc fiſci.i.dinus zpdc vnin
datũ ad penã apponẽdaʒ:vel ambaſiaroꝝ poſ⸗ ¶ Et illud qð di ꝙ liber homo nõ poteſt obliga ſint obligare ↄſtituenics ad penã quã appo ri. extra de pig.c.i.⁊. C. que res pigno.ob.po.l. one vol nũt pꝛo obſcruatione eiꝰqð ꝓmittũt.h. Pa. i s. Intelligi 5 c.ij. de pꝛeca. ꝙ ſic. facit..bñ a genone.C· deqᷓ. in coſit ins pignoꝛis:ſed rãtum ius retentio⸗ pꝛeſcrip.⁊.l.ſi ꝓcuratoꝛ ceſ aris.ff. de iure fiſci. nis.ita tʒ glo · in.c. vt pꝛidẽ..itẽ eiſdem xxiij.
itaris:c
qui fiios. Intelligitur ꝙ nõ põt obligari: vt innpun „ hmlun atpecuipr
⁊.d.c.ij. vbipꝛelatus põt apponere penam:⁊ q. vlti. ⁊ in.c.expoſita de arbi. Itẽ homo redẽ⸗ zmi ʒunq obligare ſe ⁊ ſucceſſoꝛes: dũmodo ʒctus ſit rõ ptus ex captiuuiãie tenet ſerũire ꝑ quiquẽniũ upvnno
nabilis. ⁊.c. dilecti.in fi. ve arbi.⁊ qð ſcribitur niſi ſoluat pᷣciũ. C.de poſtliminio reuer.i.vlti. tien
abonu
jcnulli de re ecclc nõ alic. vbi rectoꝛ eccle põt Itẽ ſicur pr põt vẽdere filiuʒ ꝑpꝑ famem.ſict utbnign
obligare ſinc cõſenſu ep̃i oĩa bonã ecclefie ge⸗ ðbligare. C. de patri. qui fi. diſtra.lij. bilae neratrꝓ obſeruatione ↄctus alicuius: ꝙꝛ foluʒ ſtin gtio eſt qucdam per imaonn ſibi pꝛohibei ſpecialis hypotheca. Qð limita iti** tinacia. ⁊ið dic mat whn vcrů niſi cõtractus nõ teneret:aut eſſet nullus vt.j.pertinax. 22 55 ncpeuum qꝛ cõtra ius. qꝛ pena tollit.ſecꝰ ſicſſet nullul q L c aſi 0 n em pꝛebẽs alteri nqntcn pꝛeter iuſ. qꝛ teneret pene appoſitio. d.c. dilecti peccandi vx urfn By vide glo.in.c.acceſſoꝛiũ.lib. vi.⁊ tex.& glo.i.c.— peccet.h. Landul. in. iiij. di. v.q. vltia vuin ktit
ſñgnificãtibus.de offi. deleg. Limita ſcðo niſi in fi. ꝙ duplex ẽ occaſio. Quedã actiua..cum punoonn
pena cẽt pꝛeter naturã ctus. vt in. d.. ſi pꝛo/ gs eſt quaſ coadiutoꝛ in pcccato:vcl aligd ta
curatoꝛ vbi non tenet᷑ fiſcus ad duplũ vcl tri le facit qð facere nõ deber. vnde alius accipit
plũ.licet pꝛocuratoꝛ obligauerit ſe ſieuinccret erẽplũ ⁊ occaſionem male operandi: ſicut qui
—
res quã vendir.ſecꝰqñ ꝓ obſeruãtia Sctus ap i.xl.ſinc neccſſitate comeditcarnes:⁊ alijs dat in q
ponitur. vt in. d.l.bene a gcnonc occaſionẽ male operandi. ⁊ iſtudeſt peccatum̃ iʒ M Mtx pr̃ obliget᷑ ex ctu filij.&. Jo. de pla. ⁊ rale quale illud cuius eſt occaſio. Quedamẽ
.
inſti. qð cũ co.ꝙin rem.qð ſi verſum ẽ in vtili occaſio paſſiua qñ.ſ.quis facit qð facere dẽbʒ. dnuntna
tatẽ pris. puta qꝛ mutuo accepit pecuniã vt ſe ⁊ex hoc accipit alter occaſionẽ peccãdi:⁊ tais.
veſttret hʒ ↄuentẽtiũ ſuã ⁊ hmõi.⁊ ſic rene.. non peccat:qꝛ facit qð faccre dʒ:quod limita:
iij· ʒ labco idẽ.f.ðᷣ ĩ rẽ vſo.⁊.d.ᷣã rẽ. Si vo vt.j.ſcandalũ..iij. ⁊.iiij. Pide de hoc etiaʒ.ð. ſu dec noõ eſt verſum in vrilitateʒ patris: ſed potius Kauſa.J.vi. mutuo accepit vt faceret pompas: vcl ludcret C duitur dupliciter abofr ⁊ puiuſmodi:ſic nõ renet nec pt pꝛo filio nec cu tum fm Pa in ex lit dhchh dñs ꝓ ſeruo.i.ꝙ ſi ſeruus.ð.ſed ſi ſic accepit.f. vcraxꝝ. de tẽp. oꝛ. Pꝛimo put diſtigui w

pbabile. Alio modoꝓut viffinguit᷑ ʒ noto⸗ riů. Ettůc ʒ aiianittini nototium non eſt
j aliq̃ terginerfatione celari por. . deieſt filia luxurie: ſed DSium odiũ pꝛoximi eſt filia i⸗
uidic vel ire. ¶ Dtrum ſit peccatum moꝛtale. h. ꝙ odium dei marimũ pctõꝛuʒ ẽ:qꝛ vnũqðjq; quodẽ ꝑꝑ ſe eſt poriuſ eo qð eſt ꝑꝑ aliud. In odio dei vo lũtas auertitur a deo 7m ſc. In alijs vero pec catis nõ auertitur a deo ᷣm ſe:ſed Vm aliud.i⸗ quantũ appetit aliquid inoꝛdinate qð habet auerſionẽ annexam a deo.Etẽ odiũꝓximi qð cũ opponatur charitati ẽ peccatũ moꝛtale de
ſe. Et tunc opponitur qñ vel non facit pꝛoxi
mo qð tenetur de neceſſitate:vel appetit face⸗ re:vel facitꝓximo aliquod nõbilc malum. Mñ pꝛime. Jo.ij. Qui odit fratrẽ ſuum homicida ẽ.per actidens tñ ⁊ ꝓpter imperfectioncm ac⸗ tus põt eſſe veniale:puta cũ non ẽ in delibera⸗
tione volũtatis:ſed in pꝛimo motu ſolũ. tem gñ malũ quod pꝛoximo deſiderat eſt modicũ: nec notabile malum vellet habẽt. Item quan
do odit peccati pꝛorimi:non naturã 7ᷣʒ Tho. rxij. q.xxxiiii. Item quando malũ non vt ma⸗
lum vellet pꝛoximo:ſed ſub rõne boni.puta ge
lo iuſticie:vel ad bonum ſeu conectionẽ illius cui vellet:⁊ hmõi: qꝛ tunc pꝛopꝛe nõ habet rõ nem odij. Et q;uis illa que cõmittũtur exteri us quãtum ad leſionem pꝛoximi fint grauio⸗ ra:tñ quantum ad voluntatis deoꝛdinationẽ odiũ ꝓximi eſt peccatum grauiſſimum coꝛum peccatoꝛum que ſunt contra pꝛoximum:⁊ oꝛit
ex inuidia directe ᷣm Wre. xxxi.moꝛ. Diſpoſi tiue vero ex ira. Ric.tñĩ.ij. ſniaꝝ refert quoſ⸗ daʒ tenere ꝙ potius oꝛitur ex ira.lʒ aliqð odiũ
„
ex inuidia oꝛiat. F diuinũ vide.ð. Po ⸗ Officiũ ad quod tenetur exrequens non meretur pꝛemiũ neccſſario pꝛomiſſum ge neraliter facienti. Vnde cũ pꝛomittitur aliqd ge neraliter capicnti bannituʒ nõ debct᷑ famu o poteſtatis capienti. qꝛ ad hoc tenebat᷑ ex of ficio ſuo.facit.i.ↄgruit.ff. de offi.pꝛeſi.⁊.c.i. de offi. oꝛ.no. Ma. in.c.eccleſijs. de cenſi. ¶Mhtrũ pꝛo habendo officio tempoꝛali poſſit aligd dari.&. We. in.c.ꝓ humani.de homi.li. vi.tʒ ꝙ ſic. ſi duo cõcurrant. Pꝛimuʒ ꝙ publi
ee det nõ occulte:qꝛ clãdeſtinẽ dare repꝛobat᷑.
f. de poli.ii.⁊.ij.f. de admi·tut.non ertimo.
¶
164 Mec ob.l.vnica.C.ad..iul. de ambi.q̃ pꝛohibeꝛ gliquẽ ad offmꝓmouendũ pꝛecio vel ambitõe ſedꝓbate vite:qi Vm gl. logt qñ ſecrere datur. Secũdo ſi cupit ꝓdeſſe ⁊ nõ pꝛccſſe. Adde ter⸗ tium ſi eſt idoneus.als non. Facit. viij.q.i.g epᷣatum.ſecus in officio cccicſiaſtico. vide de
hoc. ð. Dignitas..ij.
¶trũ officialis poſſit aliquidrecipe quãdo gratis tenet᷑ impẽdere officiũ.R.ꝙ nõ. vt ĩ.l.i.
C.ad.l.iuliã repetũ.vbi ꝓhibet᷑ aliqd recipere
cuʒ quis ẽ in admiſtratiòe ẽt pꝰdepoſitũ offrñ ꝓaliqͥ pꝛeſtito bñficio tꝑe admiſtratiõis.de qͥ̃ vide.ð. Judex.ð. viij. cũ ſequẽtibꝰ.
¶ Btrů liceat mutuare ſuꝑ officia dñis.ß.ſᷣ; S. Tho.in epla ad duciſſam bꝛabantie.ꝙ ſi ex pacto muruũ det vt officiũ recipiat᷑ ſic vſura ẽ:qꝛꝓ mutuo accipiũt officij ptãtẽ. Hoc ego limitarẽ ĩi officijs ſecularibꝰ:que nõ dant᷑ gra tis:ſed vendũtur.ſccus eſſet in officijs que de⸗
bent gratis dari: qꝛ ſic nõ eſſet vſura ex parte
danti mutuũ:cũ nihil accipiat ꝙ pecunia exti⸗ mandũ ſit:lʒ ex officio ↄñter aduenit lucrum: qʒ illud lucrũ aduenit rõne laboꝛis:ſcd potius
eſt iniuſticia ex parte nolentis aliter dare talia
officia. In ſpũalibus aũt officijs induceretſ⸗ moniam. Leum ſanctũ vf tripler qð x
ep̃oſ in die cene ↄſecra
tur. Pꝛimũ pꝛicipale di criſma fanctũ
qð de oleo ⁊ balſamo fit.⁊ cũ iſto bencdicũtur fontes baptiſmales:calix:⁊ patena:eccleſia: ⁊ altarẽ⁊ puer baptigatus in vertice ⁊ fronte: ⁊ ep̃i qũ ↄſccrãtur:in manibus ⁊ in capite:⁊ vẽs fideies cũ criſmantur:⁊ iſtud ẽ annuatim con ſecrãdũ ⁊ innouãdũ.c.ſi quis de alio.de cõſe.
di.iiij.⁊ grauiter punuur ſacerdos quiĩ bap⸗ q P
tiſmo vtit de alio qᷓ;ᷓ de nouo.vt in. d.c.ſiquia. Scm oleũ ſem̃ eſt cgtecuminoꝝ:⁊ d oleum
—— ſcm̃⁊ iſto inungũtur baptigã
di inter ſcapulas:⁊ in pectoꝛc:⁊ manus ſacer⸗ dotis cũ oꝛdinatur. Item pꝛincipes ⁊ reges in
bꝛachio ⁊ humero. Item eccleſia ⁊ altare an⸗
te criſmationem.Tertium oleum ſanctum eſt quo inungũtur infirmi in articulo moꝛtis. de quo.j. Vnctio.
¶Mtrũ alio tꝑe poſſit cõfici pꝛefatum oleuʒ
qᷓ; in dic cene.&. ꝙ pꝛmũ nõ. de cõſe.di.iiij. oĩ
tpe. de ſen.exco.qm̃.li.vi. de alijs duobꝰ noni⸗
ucnitur pꝛohibitũ.. Mtx oleũ nõ ſacrũ additũ ſacro efficiat᷑ ſa/ ⁊
cvů.h. vt. ð. Aqua bendicta ꝙ ſic. e

Dbabetur rõ expie
N i eſt aſtenſus intelleetus n ad aliquid:nõ qꝛ ſuffici enter moueatur ab obiectoꝓpꝛio: ſed quandam rõnabilem electionem volũtari deelinans in vnam partem magis qᷓ; in aliaj ců dubitariõe tñ ⁊ foꝛmidine alterius partis. ita tñ ꝙ ad ilam artem quam foꝛmidat non cõcludens: foꝛmidatur Iñ ꝓpter debilitatem rõnis alterius partis⸗ Fi⸗ des vero eſt cũ certitudine abſq; tali foꝛmidi- ne. Scientia aũt eſt aſſenſus iniellectus moli ab obiecto per ſeip̃m cogniti:ficut in eie pꝛimis: vci per aliud ſicut in concluſionibus: quaꝝ eſt ſcia. Pec. S. Tho. vij. q· i· ar. iiij. du pium vero eſt motus indifferens in vtran; partem contradictionis.de quo.ð. Mubium· Scrupulus eſt cũ intellectus ex leuibus conie cturis ſeu medijs ⁊ multũ debilibus mouctur ad vnam partem:⁊ hec etiam dicitur ſuſpitio ⁊puſillanimitas ſpũs que repellẽda ẽ vt dici vi.q.i. Due.in fi. Omnis eni ſuſpitio potius
abijcienda ẽ qᷓ; acceptãda. Et de his hẽsjper
Tard.in cle. ne Romani.de elec.⁊ in.c.litteras de pꝛeſump · 2
¶ Eui opinoni eſt adherendũ in varietate·& diſtiguẽdo. aut vna opĩonũ bʒ pꝛo ſe legeʒ vei antiquam conſuetudinem appꝛobataʒ]⁊ alia non.⁊ ſic ula eſt pꝛeferenda:qꝛ mininie mutã da ſunt que certam ſniam ſemp habucrunt. minime.ff. de legi. Aut nõ eſt lex nec cõſuetu⸗
doꝓ aliqua ipaꝝ;vel ẽ pꝛovtraq;.⁊ tũc debẽt
dcoꝛdariꝰvt dicgt in vno caſu vn obtinere:⁊ aliam in alio ſi fieri põt.vt in.c.litteras. de re⸗ ſii.ſpo. xxv.q.ij. ʒ. his ita reſpondei.de cogna. ſpic.i. Cõuemẽs enieſt iura iuribus ↄcoꝛda⸗ re.diẽ tex.i.c.cũ expediat.ð elec.li.vi.⁊.l.vnica C.de inoffi.doti.⁊.l.pꝛecipimus.in fi.C. de ap pelt ſoluitur aliquando cõtrarictas ꝑ aliud ⁊ ſimpliciter.vt xij.q.ij. ſine exceptiõe. de his que fi.a ma.ꝑ ca.cũ apoſtolica.aliquando per aliter.de elec.c.ꝙ ſic.⁊.c.publicato. aliquando per ſecũdũ. vt de elec. cumana.⁊.c.cum in iure.
Si vero non poſſunt cõcoꝛdari tunc cõis opi
nio ſequenda ẽ:qꝛ in cã dubij pꝛo multitudic eſt pꝛeſumenlũ. itatʒ glo. in. c.fi. de peni. di.i. MBar. in. I.pꝛecibus.̃. de ipu.⁊ alijs ſub.⁊ glo. in.l.omnis diffinitio.ff. de reg.iu.⁊ incle.i.i fi. de ſinn.tri.dicũt doc.ꝙ in dubijs ⁊ deciſiuis adhcrenaũ eſt carrocio doctoꝛum:qꝛ cõis opi nio do. inducit vꝛobabilem erroꝛẽ.vide ter: iuncta gl.ĩ.c.vnico. de poſtu. pꝛc.li.vi. facit tex.
in Nij.ft. de iur.⁊ facri igno. Võð. War in.i.de eoC. de pe. iudi. qui ma.iudi. quod. limita fm Bec. in. c.i.de ſum.tri li.vi. vcx:niſi vera ⁊cer
ta rò ʒꝛia aſſignetur. vrputa ym Jo.an. in.c.i. de cõſti.qꝛ nofoꝛie dicit male:vel qꝛ ronabili põt conuinci Mam vt dicit Pa.in.ctua nos de vfuris licite iudicat cõtra eõmunem opið⸗ nẽ doctoxꝝ.⁊ etiam gl. qñ iure nonꝓbai.vel ꝝ rõnem cui non poſſit reſ ſenceie ctiq no. do. Anto.in. d.c.tua nos.⁊ facit teil.i.. cũcʒ
pec materia.C. de vete.iu cnuc.ibi non œẽs ĩ
omnia:ſed certi per certa vel melioꝛes vei de⸗
terioꝛes inueniũtur:ſed neq; eꝝ multitudine
aucroꝛum qð melius ⁊ equius eſt iudicato: cũ
poſſit vnius ⁊ foꝛte deterioꝛis ſnĩa multos in aliqua parte ſuperare/h ibi. Si aũt non appa⸗ ret que ſit communis:tunc pꝛeponenda eli ila que validioꝛibus rõnibus firmat᷑.ar. inſiit. de empti.⁊ vendi.ð.iteʒ pꝛecium.C.de edic. diui adri tollen.l.edicto! Jacit.c.dño ſancto.j qœ
inquantum l.di.⁊ mãxime ſi ralis opinio ſit ſubtilioꝛ.vt dicit tex.ĩ.c.capellanꝰde ferijs. aut
vna opinio nititur rigoꝛi ſcripto: ⁊ alia cqui⸗ tati ſcripte:⁊ ſic iſta pꝛeponitur.c.vno. de re.
ꝑmu.li. vi.⁊. l.placuit. C.de indiy⁊ per Ay. inl.
ix.C.de legi. Faliit in odiũ iudeoꝛum contra quos rigo? pꝛefertur equitati.c.ij. de iudeis.
In alijs autem opio benignioꝛ debet obſerua i.l.benignus.ff. de le. Facit.c.fi. de tranſac. tʒ hoc Pau.in. d.cie.ne romani.in pꝛin Et beni gnioꝛ dicitur ilta que fauet iuramento: teſta⸗ mento:libertati: matrimonio? religiõi⁊ ſacrs mento.Facit.c.ij. de cog.ſpi.lJunt perſone.f. de reli.⁊ ſumpti. fu⸗ Silr ila que ſoluit q; que ligat.regula odia li. vi.l.arrianus.ff. de actio. ⁊ obliſut ſunt antiqui doctoꝛes ⁊ ſic moderni non cis pꝛeponuntur:niſi nouis rõibus ⁊cau ſis ad aliud ſentiendum iuducãtur Nam li⸗ quando intellectus iunioꝛis perſpicacioꝛẽ qᷓ; ſenis.dicit tex. in.l.gatlus.ff. de liber.⁊ poſthu. lriij. di.. verumut ſunt theologi ⁊ canoni-
ſte vellegiſte:⁊ tunc in materia iuris diuinive
teris vel noui teſtamenti pꝛefertur Theologꝰ In materia vero iuriſpoſitiui.canoniſtai mu ieria canoniſtali: legiſta in materia legali pꝛe⸗ ponitur. Aut ſunt quattuoꝛ doctoꝛes ecciciie qibi contradicunt:⁊ tunc in ſubtilitatibus? queſtionibꝰpꝛefertur Aug In tſanſlarionib⸗ vero Hieronymus. In ſerinonibꝰ Ambꝛoſi⸗ In moꝛalibus Bregoꝛius Tx. di. ʒ.i. Fat qð ño.gl.in.c.ſicut. xv.di. Aut dinerfitas cſt iner
enn ndicumdS rinacund emiris diui Se Etſrincdlige g ngaſz latnrap fnjsoſcq iginnori unchideſun vtſtigor Kijiot 9

P k
P
1
5
————
papam ⁊ eonciliũ⁊ tune in eoncernentibus fi r concilium pꝛeponitur: q oꝛbis maioꝛ eſt vꝛbe. In alijs aũt papa eſt pꝛeponenduſ. vt in c.ſunt quidã.xxv.q.i.⁊.di. xix. Anaſtafius. Et intellige papam pꝛeferendum oĩbus:qñ tanqᷓ; papa ſic determiat aut ſtatuit. Facit. c. de libel⸗ lis.xx.di. Secus fi arbitraretur ſicut doctoꝛ: qꝛ non pꝛeiudicaret opinionibus alioꝛum. vt no tat Inno · in. c. litteras.ð reſti.ſpo Dicit tamẽ Nãin. c. rua. de decimis.qꝙ qñ dictun alicuiꝰ fancti iuustur guctoꝛitate iuris diuini: potiuſ eſt ſtanduʒ ei q; interpꝛetationi pape. vt dicit glo· xx. di.c.i.cuʒ hoc porius ſpectet ad eccleſiã vniuerſalem qᷓ; ad pꝛinatam perſonaʒ Quod quidẽ dictum iſt mirabilc ⁊ valde dubito cum ad papaʒ pertineat ius diuinũ interpꝛetari vt ſupꝛa dictum eſt. Sed poteſt dici ꝙ vcrũ dicit glo.pꝛefata quando papa diceret contra aucto ritatem iuris diuin erpꝛeſſe:ſcd quando inter pꝛetando vl declarãdo dicit:ſic pꝛeponit᷑ oĩbꝰ
Et ſic imellige glo in.c. peccſt fides. xxiiij.q.i.
Strum ſequens opinionẽ doctoꝝ non ſub tiliter inueſtigataʒ quc poſtmodum apparet falſa ercuſetur a peccato.K. Pa.in.c.capella⸗ nus. de ferijs ꝙ ſic.qᷓ;diu nõ apparuerit falfa. Facit glo. iuncto tex. in.c. vnico de poſin. pꝛela. li. vi.⁊ in.c.fi. de ſpon. duo.⁊ in.c.cum venera⸗ bilis. de conſe.facit..rcgula. ⁊ quod ibi notat. ff. de iuf. ⁊ facit igno.⁊ quodnotat Inno.in c. per tuas. cl. ij. de ñimo. ⁊ glo. Woffr.⁊ Tancre· in.d.c.capcllanusin. Oldra.in.I. queſitum.ᷓ, i de fun inſtruc.inſtru.qʒ le.q ſcquens opi⸗ nionem ſui docroꝛis excuſatur ab impenſione expenſarum: qꝛ ꝓbabiliter quis ſequitur opi⸗ nionem ſui doctoꝛis.l.dicere.. vnde videndũ ff. de arbi. Iſtud tamen limita verum in his q non ſunt contra dei pꝛecepta.⁊.naturaleʒ in⸗ ſertam mentibus hominũ: quoꝛuʒ ignoꝛantia
neminem ercuſat, de quo dic vt. ð. Ignoꝛantia
Mec ob. pꝛedictis illud.e.iuuenis. ðe ſpon. vbi dy ꝙ in dubijs tutioꝛ pars eſi cligenda. ⁊ Ec⸗ cleſiaſtici.iij. qui amat periculuʒ peribit in jllo ergo vidgtur ſe exponert periculo qui in diuer ſitate opinionũ non elegit tutioꝛemq hoc ve rum eſſtt quãdo pꝛopꝛie dubium eſt:ſed qñ eſt opinio ſecus eſt. q nectunc ſumꝰ in dubio:nec conſequenter exponit ſe quis periculo. ⁊ quod bene no tem nec ob.etiam illud A ug. de pe. di · vij.ſi quis. vbi dicit dimitte incertuʒ ⁊ tene ertum. qꝛ alia eſt certitudo in moꝛalibus:alia haturalibus, Mꝛopterea dicit phus.iethi.
16
v diſciplinati eſt in vnaquaq́; re certitudineʒ querere iurta exigentiam materie.cque enim vitioſum eſt perſuadentem quercre mathema ticum ⁊ moꝛalem demonſtrantem Mon enim conſurgit certitudo moꝛglis ex euidentia de⸗ monſtratiouis:ſed ex pꝛobabilibus coniecturi groſſis ⁊ figuralibus magis ad vnam partem qᷓ; ad aliamſe habentibus; Dicitur autem ꝓ⸗ babile qued pluribus ⁊ marime ſapientibus apparct vcrum.nam ſi Joachim nõ fuit here ticus:lʒ tenuerit falſumcontra fidem.vt patet in.c. damnamus.de ſumma tri.⁊ fi.ca. qꝛ ab ec cleſia talis articulus nondum erat damnatus multo magis cxcuſatur quis ſecquendo opinio nem doctoꝛisi qñ talis opinio ab eccleſia non eſt repꝛobats cum fali voluntate:ꝙ ſi non cre⸗ deret veram non el adpereret: cerie in iſto nõ poreſt eſſe contemptus:⁊ ſic nec peccatum in obedientie. ⁊ ergo tenet certũ ſibi certitudine moꝛali:⁊ dimijttit pubiũ ſibi..opinionẽ priaʒ, R ti ßm. S. Bo. in.iiij. d. xv 9 10 parte.ij. ar.i.q.iiij.acci⸗ pitur cõmuniſſime ſᷣm ꝙ compꝛehen⸗ dit omnẽ actum bonumn. ſicut accipit glo.i.ad Theſ·v. Mon ceſſat oꝛare qui non ceſſat bene KeerMripun ſccundocõmuniter fm ꝙ cõ pꝛehendit omnẽ actum contemplatiuc rejatũ ad deuʒ Accipitur etiam pꝛopꝛic oꝛatio Im q eſt aſcenſus menris in deum ad aliquid degu ſtandum:vel impetrandum: velexſoluendum⸗ Et iſto modo accepta diuerſimode diffinitur. vt patet per No in ſumma.ti. de penis.⁊ Jo. an. i We.vnica.de reli.⁊ ve.ſan Mñ hm Aug. in li. de verbis dñi. Dꝛatio eſt quedam petitio ⁊alibi dicut. Dꝛatio eſt pius mentis effectus dinectus in deum:⁊ plerunqʒ ne pigritetur in VOcen pꝛoꝛumpens. Facit ad hoc de conſe. di. iquando aũt Hel m Damaſ.li.xxiij. Dꝛatio eſt aſcenſus mentis in dcum⸗ vel petitio decen tiuʒ. facit.c.fixx. dirnel oꝛatio f̃m Ray.eſt cõ gerics vocuʒ ad aliquid interpꝛetandũ in deũ tendentium Helm Pugo.de ſancto vietoꝛe Dꝛatio eſt deuotio quedam ex com punctione pꝛocedens. e eni deſcriptiones oꝛationi con ucniunt fm piuerſos eius effectuõ. ⁊ ꝓpterca oꝛatio aliqñ df̃ oꝛatio noĩe ꝓpꝛio.⁊ poefit qñ mens noſtra aſcendit in deum: vel per quam aliquid deo vouetir vel offertur. ⁊ ſic ei com⸗ petit diffinitio.ij. Aug.⁊ pꝛima Damaß Ali⸗— quando dÿ obſecratio qua quis ꝓcõmiſſis ve mam depꝛecaturi alia expedientia ad ſ Alutez
25 1

1 HQuis eſt oꝛandus v
4
petint ſicei eõuenit ꝑꝛima diffinitio Augij k.gvvi ericũ. vij cõditioni iama.* tertio poſtulatõ:⁊ hoc an. vhi·ð· ꝙ d eiüechtien eſt qñ quis cõſtitu eijs iEt pꝛimo cũ humilitate; Zudub ir. Můt⸗
us in feruoꝛe ſpũs ⁊ chari ta tatis fraterne etiã ꝓ ſalute alioꝝ oꝛat ⁊ petit. liũ ⁊ manſuctoꝝ ſemꝑ tibi placuit depꝛccato.
Quarto dr̃ grarum actio ꝑ quã quis recoten Eccleſiaſtici.vxx v. Dꝛatio humiliãtis ſe ⁊c̃.ſð do beneficia dei tam pꝛeterita qᷓ; pñtia ⁊ futu⸗ Exandiſti oꝛatione humiiuʒ/ Mec humilitas ra totus in deum attractus quodam ſpũ com⸗ duo dʒ hreDꝛimo dufidentiã ꝓpꝛic virtutis punctionis regratiando Deo totus fit ili ve/ hoc eſt repuics le indignũ exauditione, cðo uotus.⁊ ſic ei competir diffinitio. Hugo. Et ðᷣ cõfidentiã de dei miſcricoꝛ lia ne deſperes:ſẽ iſtis dr.i.ad Thimo.ij. eccleſia facit q̃ ſemꝑ in fine oꝛbis dicu.ꝑ dñm ¶Mtrũ oꝛatio ſit virtus latrie. K. ſᷣm Ri in noſtrů ieſũ xpᷣm ⁊c̃· quaſi dicat: D dñc non ad ij. ꝙ ſic. inq;tum quis oꝛat Ine aſpicies:ſed ad miſ cricoꝛdiam ſaluatoꝛis.
itionẽ ᷓMariam.ſic vide qð in letaniſ
iiij. di.xv.ar· iij. qij. E deum vt ñbierhibeat honoꝛẽ in recognitione ⁊ ad aduocat. ſũmi dñij. cum latria no ſit aliud niſi exhibitio dr̃ ꝑ paſſionẽ. ꝑ crucem 27.
ponoꝛis teſtificantis in co cui exhibetur ſu mũ dñiumſ Inqᷓ;tum Vo quis oꝛat deum: vt ne ſuoꝝ peccatoꝝ.qꝛ cuʒ i8 qui diſplicet ad in poc ſatiſfaciat de peccatis ſuis vel alioꝛum tercede ndũ mittit᷑ irati aĩus potius ad deterio ſc eſt actus pnieinec miruʒ q in genere acuun ra Pu ocat Dicit Wꝛe.iij. q.vij. in grauibus.t moꝛum idem actus ex fine ſoꝛtitur diuerſas xlix. di.c. id. pecies.vt patet in.vethicoꝛum..iiij. vbi me⸗ ¶ Vtrũ of̃o peccatoꝛis erandiat.te.vt colligo chãs ꝓpter lucrum eſt auarus ⁊ pꝛopter con ex Ri.⁊. S. Tho. vbi.ð.qꝙ aut peccatoꝛaliq̃ pe cupiſcentiam eſt luxurioſus. tit vt peccatpri. ſm deſideriũ peccati.⁊ tunc ñ trũ ſfolus de. K. ſm Ri. eraudit᷑ er niiſericoꝛdia:ſed bene qůñq; ad vin⸗ iꝰ ruere in peccatiÿñ
vbi.ð..iij · ꝙ dupliciter quis poteſt poꝛrigere dictã.vñ ꝑmittit ampl giteri pꝛeccs.aui vt tanq; P ipſũ implende. aut Aug. Quedã negat dens ꝓpitius que cõcedit etrationẽ adimplcantur. irarus Et ſie intelligit᷑ ilud pꝛouer. xviij. Qui
vx tanqᷓ; ꝑ eius imp 18 P Mꝛimo mõ ſolus deus eſt oꝛandus: qꝛ ila bo declinat aurcʒ ſuã ne audiat legẽ:or̃o eius ere
an que pꝛincipaliter fůt petenda.ſ. gra ſalus crabilis erit Aut peccatoꝛ oꝛat ex deſideriobo
vel que nobis deſeruiunt ad eoꝝ acquiſitionẽ no nature⁊ ſic deus eraudit nõ quaſi ex inſti⸗ mõ.ſ.id acqu ifitionem gloꝛie ⁊ grc. Scᷣomõ ahe conditiones concurrant. oꝛandi ſũt ſancti quia deo ipetrant exauditio ¶ Sed quid ſi oꝛat ꝓ alio:nungd exaudict.. dit fumus aromatũ be oꝛationibus ſanctoꝛuʒ q.ic.dictũ eſt Aut oꝛat vr pꝛiuata ꝑſonã: ⁊ ſic de manu angel coꝛam deol marime gloꝛigſa nõ eraudit peccatoꝛ i fuper ceteros eſt oꝛanda iſto ſtvo ge.c. fi quis inquit. ⁊.c.ipfi ſacerdoteſ ⁊.c.ſacro mõqꝛ plus valet qᷓ; 6 bus Et ꝓpterea cum oꝛamus deum vel xpᷣm inducit peccaroꝛem ad oꝛandũ ꝓſe ſit bonus ſanctos dicimus ꝙꝛate pꝛo nobis. poſcentis. d. vict eſt Sed aduerte ꝙ bic:⁊ ſtras.&. ß Ri. vbið. ꝙ lz aie ſanctoꝝ naturali moꝛtalinec de eo cſt attritus vel contritus. q cognitioue nõ cognoſcant oiã due fiũt in hac iʒ quis eſſet in pctõ.tñ de eo dolet? ꝓponit
a fold deo dantur: nec ab alio dari poſſunt tali cia: q talis nõ merei: ſed ex miſericoꝛdia: ſitñ nem oꝛatiõis noſtreDñ Apoca · viij dr̃. Aſcèẽ ꝙ aut oꝛat vt miniſter eccleſie ⁊ ſic exauditi. L. S ⸗
ꝓalio oꝛans. r ſie intelli
virgo maria ce cctcri omnes ceteris pari ſancta.⁊.c. ncceſſe.iq cſt ꝙ ſi ille qui dicimus miſerere: vel da nobis: ſed cũ oꝛamꝰ tunc peccatoꝛ eraudict:nõ ꝓ ſuo ſed ꝓ merito ¶Sed quero nungd ſancti vident ofones no in.. pꝛgcedenti accipit᷑ peccatoꝛ ille qui eſt in
8 06 e npctõ.
⁊ maric interioꝛes morꝰ coꝛdisq ſolꝰdes ſtinere Iſariſfacere:tunc nõ hʒ locum iſtudſj
vua ſcrutat coꝛda. de ſimo.c.tua.in fi.tñ ſn verbo vi illud qð dicir Aug. ſup Jo. omel.rliiij. Si eni dent ea que decct eos de noſtris actibuſcogno peccatoꝛeſ deus nõ eraudirct fruſtra ille pecea
ſcere:de quo; qualitate ſunt illi actus quibus toꝛ publicanus oculos in terra demittẽs:⁊ pe⸗ cos oꝛamus oꝛando: qꝛad eox gloꝛiamptinet ctus percutiens diceret:ñe ꝓpitius eſto m
xad cos pabeamus neceſſe recurrere.⁊ ꝙ ipſi hipeccatoꝛi:cuius cõtrariũ ibi pʒ. qꝛ deſcendit pꝛebeant nobis aurilium ad falutem-. iuſtificatus.⁊ ideo tales eraudiunt.
Quõ dʒ fieri oꝛatio· K. vt colligo ex Ri.vbi ¶ Tertio dʒ eſſe ofo aſſociata cũ bꝛeyioauio⸗
m L Sctðo cum bona diſpoſitione: ſeu contritio 3
ilmn ne ſhnin Anzn u lucull minu inuncim jumſnſeiyl idiogdeb gu neimmo winſemn inini nnni onban iundend ui iudebens p gum vgl nftet vtum ucſtqʒdi A dẽrẽ neccara ſrichdocng
6 uusagꝛi kit
võde lamec
ii thuunod (Vrodcn
igdiperc nilwscccieſi ſnttalis dch vfnur marn ipiuriinminiſ ſiotiiotalsd
usn wca utt adm

— —
. 8
— ℳ
5
82*
Wat. vi. Lum oꝛaneritis nolite multũ loqui.
Fucit de conſe. di. vc.nõ mediocriter. ſed con⸗
frariũ xpᷣs Auc.xviij. dicit. Semper oʒ oꝛare ⁊
nunq;ᷓ deficere· Item Nuce.vi.dr ꝙ pnociauit
oꝛando: Et Nucẽ.xxij. vr̃ ꝙ ꝓlixius oꝛauit. Fa
cit.xx vi.di.c.noſceid qð dicendũ ꝙ of̃o non ſolũ hᷣm ſuam cãmque eſt deſiderium charita tis:ſʒ etiam ſᷣm ſejipſam põt eſſe diuturna Et
quod ego dico ꝙ deber eſſe bꝛenis: Moc intel⸗ ligo taliter ne immoꝛãtibus nobis alind coꝛdi noſtro inſerat inimicus. Et ideo ſancti patres aliquantulũ oꝛabant: ⁊ poſtea aliquid operis faciebant.deinde ad of̃onẽ redibant:ſic ⁊ nos nõ ita debemys ꝓlongarc oꝛationẽ ꝙ in ipſa repleamur vagationibus:ſcd potins cam bꝛe⸗ nem facere vt cum feruoꝛe cam expleamus/ Et
hoc eſt qð dicit Aug. ad ꝓbã. multũ log in oꝛã
do ẽ rẽ neceſſariam ſupfiuis agere verbis Lñ plerũq; hoc negociũ plus gemitibus qᷓ; ſeimo nibus agat Et hic loquit᷑ de or̃one volũturia noõ de illa que eſt de neceſſitate.vt officium cle ricis.⁊ huuſmodi. ¶ Mtx of̃o dẽat eſſe vocalis.K. ßᷣʒ Ri. vbi.ð. q.iij. ꝙ duplex eſt oro Quedaʒ cõis.ſ.que per muniſtros eccleſie in ꝑſona totius populi deo offertur. ⁊ talis ↄcbet innoteſcert populo pꝛo quo offertur vt ercitẽt᷑ ad dłuotionẽ:⁊ ne poſ ſit ſuſpicari in miniſtris cccleſie illius oꝛatõis omiſſio.⁊ ideo talis dʒ eſſe vocglis Alia ẽ or̃o ſingularis pſonc.ſ cuc oſfert ab hoĩe: inqᷓ;ᷓtuʒ eſt ſingularis pſonſine ꝓ ſe oꝛet:ſiue ꝓ alio. ⁊ talis or̃o qᷓ;uis nõ fit neceſſariũ ꝙ fit cũ ſen⸗ ſibili voce:niſi ad, hoc hõ fit obligatus ex voto rñ qũq; expedit ad meruũ:vt mentali aduiga tur vocalis: vt? vocalem feruoꝛ coꝛdis ampli us excitet. Ex quadam enim naturali vnione aĩe ad coꝛpus motus coꝛpoꝛis diuerſimode af fectiones aie ercitant ⁊ ĩmutant/ Si tamen in caſu vocalis ofo remitteret interioꝛem feruo⸗ rem:tunc non eſſet vocaliter oꝛandũ ofonẽ ſin gulari. qñq; etiam ex erceſſu feruoꝛis mentis Pꝛumpit hõ in vocaiem ofonem Põt etiam fieri vocalis ofo ad recdi: ionẽ debiti.vtvʒ hõ Fᷣm totũ ꝙ habet deo ſeruiat xt illud Matt. vi.· Dꝛantes nolite multum dũ eſtFm Aug. ad ꝓbã. q nõ eſt oquendum multũ.ſ vt muita locutio fit efficax ad exaudi
tionẽ quo eloquentioꝛes orimus.qꝛ deus pꝛin cipaliter ad intentionẽ aſpicit ꝛopterea ſub
innrit Aug.ibidẽ non deeſt multa pꝛecatio: ſi
eruens ꝑſeuerat intentio.
¶ Quarto requirit or̃o ꝙ fiat cũ bona intẽtoe 10 ⁊ ferueni/ Sʒ h̊ qutrit᷑. Ptr or̃o vocalis ſine mentali fit efficar.. ᷓᷣm Ri · vbi.ð· q. vi. ꝙ tripler eff efficacia ofonis Pꝛima eſt in merẽdo ſeu ſatiſfaciendo. Fcvᷣa ẽ in impe⸗ trãdò. Tertia eſt oꝛantẽ ſpũalii ⁊ ſenſibiliter re ficẽdo Pñ nullã iſtaꝝ hʒ votalis ofoꝛ niſi eã ↄcomitet᷑ cõcoꝛs meditatio. Moꝛalis cni no eſt actus exter oꝛ:niſiꝑ cõparionẽ ad actũ rõis interioꝛẽ Aduerte tñ ꝙintẽtio debita ⁊ actud lis ſi gafit in pꝛinꝰ vocalis oꝛðis.Iʒ poſtea mẽs cuaget᷑ niſi talis euagatio interrũpat pumam intentionẽ ꝑ pᷣriã intentionẽ ſic ẽ meritoꝛia ⁊ impetratiua or̃o vocglis ſine attentòe ꝑ virtu tẽ pꝛime intentiòis.ſiẽ cũ a ꝑ bonã intentiòʒ incipit pereginari velelemoſynã dare:rotũ ſe⸗ quẽs eſt meritoꝛiũ virtute itentõis pꝛic.;ið ceſſet ſua intentio actualis. Sed talis oro ſine attentõe nõ hʒ tertiã efficaciã.ſ.ſpũalirer refi ciẽdi oꝛanrẽ: niſi qᷓ;diu eã cõcomita᷑ attentio actualis] Et ſic iteiligit᷑ ilud.i. Chori.xiiij. Si oꝛem e ſpũs meus non oꝛat mens mca ſine fructu.ſ.ſpũalis refectionis. 2 ¶ Sʒ qñ dicet᷑ ꝑ euagationẽ interuenire Zriã intentionẽ.ße. lʒ Ri.nõ declarct.Mic ꝙ tũc qñ hõ voluntarie alia cog itat nõ ꝑtinẽtia ad or̃o⸗ nem. Ex de hoc vidc.ð. Moꝛe.ᷓ.xx vi. Et quõ ẽ pctm̃. Mñ dicit Cypꝛi.de of̃one dñica. Quõ au diri te a deo poſtulas:cũ ipſe te nõ audias. Et Bcr.cauſamur nobis deeſſe gram:ſed iuſtius ipſa gr̃a cõquerit᷑ nõnullos deeſſe ſibi. Et CLaf ſianus. Munq; oꝛat quiſquis etiã flexis geni⸗ bus: ſi vagatione diſtrahit. Pꝛopterea dicit Cvpꝛi Mihil aliud cogitet alius qᷓ; id ſolũ qð pꝛccatur. Facit de ↄſe. di.i.c.qñ aũt.⁊ di.v.nů⸗ qᷓ;. Et eſt etiã̃ aduertendũ ꝙ triptex põt appli cari intentio or̃oni vocali.ſ.aut applicando eã ad verba que dicun.aut ad illud qð perit.aut ad illũ cui ofo poꝛrigit᷑ ⁊ quocũqʒ iſtoꝝ modo rũ adſit intentio nõ eſt incfficax or̃o ad ſatiſfa ciendũ. Et ego dico nec ad impetrandũ vel re ficiendũ. Ged ſcðᷣa intentio melioꝛeſt qᷓ; pꝛia. ⁊tertia qᷓ; ſcðᷣa. Mñ Iugo de virtute oꝛandi. Pura inquit of̃o eſt qñ ex abundantia deuo⸗ rionis ita mens accendit᷑: vt cũ ſe ad deũ poſtu landũ ↄncrtit᷑ pꝛe amoꝛiſ eius magnirudine ẽt· petitionis ſue obliuiſcat᷑. Mã al iqñ nimia at⸗ tentio ad verba poſſit eſſe impeditiua of̃onis ſ.qñ ho vult nimis in particulari cogitare de verbis.qꝛ ᷓᷣm phum.ij.topicoꝝ. Mõ poſſumꝰ multa cogitarc il.vñ ſufficitqꝙ pꝛima—
N

ſit talis g ſufficiat ad integram infoꝛmationẽ Moyſe qui oꝛds vincebat hoſteo· Auintoad verboꝝ. Et i Ingo vbi.ð. dicit. Dꝛatio per⸗ ſecretoꝝ diuinoꝝ reuelationẽ. viij qi. ſiergo⸗ fecta eſſe oĩno nequit ſi cã meditatio nõ cõco⸗ ¶ Sexto ad ccleſtiũ deguſtationẽ.vñ ſine ipa nõ mitetur aut pꝛecedat. His oĩbus cõcoꝛ. Tho. guſtantur diuina.
vbi.ð. Ocſhoc vide Moꝛe.ᷓ. xxvi. ¶ Dtrũ ſemꝑ eraudiat᷑. K. pᷣm Ri. vbi.ð.q. vij i Qninto requirit oꝛatio ꝙ vtilia ad ſalutem ꝙ li fit ꝓ ſe ⁊ debito mõ ſempꝑ eraudit. ſed nõ petat:⁊ ſic eſt petere iuſte. femꝝ ſtatim:ſed ꝓ ilto tꝑe quo dinina miſeri⸗
iʒ ¶ Ptrũ ſit aliqð determinatũ petẽdũ in oꝛõe. coꝛdia conſpicit exauditionẽ vtilioꝛẽ eſſe oibuſ
ſe. m Ri. vbi.?giij Quedã ſũt quibꝰ ñj pol penſatisut ſi ꝓ alijs⁊ ſic nõ ſempꝑ eraudi. ſumus male vti. ſic virtutes:gr̃a:⁊ gloꝛia.⁊ ta⸗ Aug. omel· cij ſup Jo. dicit·Exaudiòt᷑ oẽs ſeti tia determinate petenda ſũt in ofone Qucdã ꝓ ipſis nõ aũt ꝓ oĩbus exaudiunt᷑/ Subdit tñ funt quibꝰ poſſumus vti bñ ⁊ male:ſiẽ hre di quanto dignioꝛes fuerint oꝛantes ꝓ populo: uitias:fil ios: vxoꝛẽ:⁊ hmõi.⁊ talia nõ ſũt de⸗ tanto faciſius in neceſſitatibus ꝓ quibus cla⸗ terminate petenda in of̃one:ſed ſub ↄditiõe.ſ. mant exaudiunt᷑. Poc eni nõ ꝓuenit ex defe⸗ ſi de puidet illa ad ſalutẽ nr̃aʒ vtilia. Qucdã ctu of̃onis: vt nõ exaudiat᷑ ꝑꝛo alio oꝛans de⸗ ſũt quibꝰ vri bñ nõ poſſumꝰ.ſẽ pctis ⁊ hmõi bito mõ· ſed ꝓpter indiſpoſitionẽ illius ꝓquo malis:⁊ talia nõ ſũt a deo petenda in ofone; oꝛat᷑. qꝛ obſtinatꝰ foꝛte.vñ Rabanꝰ ſuꝑ Mat.
i4 ¶ Sed cur aliquid petimus cũ deus ſciat qͥ in · xxi. Quotienſcũqʒ oꝛantes nõ exaudimur.ið
digemus.K. ßᷣm ꝙ dicit Aug. in epła ad ꝓbã. fit qꝛ 5 auxiliũ nfe ſalutis petimus:vel qꝛ eoxꝝ Ile qui nouit ꝗd nobis necẽſſariũ ſit pꝛiuſq; ꝓ quibꝰ petimus ꝑuerſitas ne impetremꝰ ob derimus nõ voluntatẽ nr̃am vult ſibi ꝑ peti⸗ jiſtit:vel in futurũ peritionis defertur effectuſ tionẽ nr̃am innoteſcere:qꝛ eũ nõ põt ignoꝛare vt deſideria creſcant ⁊ perfectius gaudia capi ſed vult exercere in oĩbus deſideriũ nim qͥ poſ ant que requirunt. Nec ille.
ſumꝰ caꝑe qð ipſe pꝛeparat dare. hinc ⁊ Bꝛe. ¶ Mtrũ oro ſit in pꝛecepto ita ꝙ quil ibet tene xxiij. q.iij. D btineri inquit nequaq; pñt: que atur.K. ſm Vdericũ ꝙ ſic ad oronẽ menralẽ. pꝛedeſtinata ñ fuerũt:ſed ea que ſctĩ viri oꝛan ¶ Et ego ꝙ ẽt ad vocalẽ tenent᷑ impfecti ⁊ cões do efficiũt ita pꝛedeftinata ſunt vt pꝛecibꝰ ob/ hoies.qꝛ mẽralẽ ofonẽ nõ poſſent hre ſine vo tineant᷑. ergo nõ oꝛamus vt deus aliquid ſciat— ꝙ oo ſit de pꝛecepto oĩbus Mꝛobo rõ⸗ vel vt eũ imutemus:ſed vtobtincamus qð vo ne ſicõ tenet᷑ de urc naturali ad oia illa q̃ kuit pꝛccibus obtineamus. recta rõ dictat nõ poſſe ſine ipſis ſalutẽ cõſeg 1 ¶ Serto ꝙ ↄſtãter fundatus in fide petat.vñ ꝑʒ ea neceſſitate qua quis vuit aliquid ea neceſ
Jaco.i.poſtuler añt in fide nihil heſitans. ſitate vult illud fine quo talc quid nõ põt hfe is ¶ Septimo ꝙ petat ꝑſeueranter. ij.phicoꝝ. Finis imponit neceſſitatẽ his que
i ¶ Ptrũ of̃o ſit ſemp meritoꝛia.h. ᷣm Ri. vbi ſunt ad finẽ. lor̃oy ff. de ſpon. ſed hõ nõ põt ſa⸗ 8. ꝙ nõ.qꝛ merito debet᷑ merces ſm iuſticiũ. ⁊ lutẽ cõſequi ſine qfone. ergo ad eã tenet᷑ de ne ideo ofo facta in peccato moꝛtali nõ eſt mcri ceſſitare] Et ꝙ hõ nõ poſſit ſaluari ſine ofone ritoꝛia ꝓpꝛie loquendo de merito. ddo etiã pʒ Mã hm apłm ad phil· Mõ ſumus ſufficien ꝙ nõ eſt meritoꝛia qᷓ;uis nõ fiat in pctõ moꝛ tes a nobis ẽt bonũ cogitare. ergo multo minꝰ tali:ſi nõ adſit debita attentio ſaltem actualiſ oꝑari niſi ex gra dei nobis dopet᷑ poſſe qð gdẽ in pꝛin ᷓᷣm cõmunẽ opinionem Theolo.in.ij no donat regulariter adutrii petant ꝑar⸗ di.xli· Si tñ talis attentio adeſt erit meritoꝛia gumentum a prio.ò.viPetite:⁊ accipietis. niſi interrũpat᷑:vel niſi in ofone neceſſaria.pu Facit. xxiij. q.iiij.c.obrineri.ergo cũ ſine bona ta in officio reſpectu clericoꝝ ſit notabilis ne · opatione nullus poſſit ſaluari. qꝛ habitabit in gligentia in repꝛimendo vagationcs.qꝛ ſic eẽt tabernaculo dei ꝗ oꝑat᷑ iuſticiã ſᷣm· ᷣ.⁊ bona pctm̃. de quo.· Moꝛe.ᷓ. xxvi. opatio nõ poſſit eſſe ſine oronc. ergo ꝓpoſitũ ¶Ad quid valet or̃o ſiue de eius effectu..ꝙœ confirmat᷑· Exodixx.Memẽto vt diẽ ſabbati valet ad vincẽdas tentatiões Vñ Miero.ſuꝑ- ſanctifices.qð fine ofone ficri non põt. Irem Wat.xiiij. in tẽtationẽ intrat g oꝛare negligit Aucx viij· O poꝛtet ſemꝑ oꝛar Suꝑ quo Eri Scðo ad augmẽtanda merita. Tertiovalet ad ſo. dicit· O poꝛtet neceſſitatẽ dicit. Loꝛroboꝛai impetrãdũ ppſtulata. vt pʒ ex ſupᷣdictꝭ Quar/ eremplo in pꝛactica qua cõiter hoĩies nõ timẽt to valct ad vincẽdos hoſtes. xxxvi. di.c. vlti. de deũ:qꝛ nõ habent ofonẽ Ecõtrario ſi eſt aligs

timoꝛ dei innenies in habente gram ofonis
Merito ergo dicit Hiero. vbi.ð. In tentatõ intrat ꝗ oꝛare negligit/Et ſup illud Mat. xvij Moc genus demonoꝝ nõ eijcit niſi in ofone
„„.
⁊ iciunio/Mõ ſanat oculũ qð nõ ſi anat calcane umIciunio ſanani peſtes coꝛpoꝛis. oꝛe vo peſtes mentis Sed aduerte ꝙ iſtud pꝛeceptũ de ofone eſt affirmatinũ qð ſolũ obligat ꝓ ſp: aliq̃s plus:atiquos minus guanto eni quiſq;
eſt debilioꝛ:tanto magis indiget auxilio dꝛõis
Et iõ certa meta vel hoꝛa nõ eſt determinata ſed tm̃ glbet de pꝛecepto tenet᷑ quãtũ iudiciũ ſue rõnis dictat ſibi foꝛe neccariũ oꝛare vt a
pctis deſiſtat ⁊ in bono pfenerer Clerici tñ ⁊
religioſ hit determinatũ modũ⁊ tpᷣs ofonis de quo, Moꝛe/ ilr illi quibus in pnia per onſeſſoꝛen eſt iniunctũ: vel qui ex võto habe
rent. Alij·aũt nõ videntur habere determina/
tum tpᷣs. niſi ꝙ m·S. Tho.in.iiij. di.xv Secu culares tenentur diebus feſtinis dininis offi⸗ rijs intereſſe:vt miniſtris Ppopulo oꝛantibꝰ ſuam intentionẽ confoꝛment. v¶ Due ofo eſt efficacioꝛ.kK.ſʒ Rivbi. viij g oro dñica. ꝙ oſtendit. ꝛimo anctoꝛitatis dignitas:qꝛ xp̃s eam fecit⁊ diſcipulos doctit Wat. vi Secundo ſententioſa cius bꝛcuitas
Tertio petitòꝝ vtilitas Mam oĩa que deſide⸗
ore debemus ⁊ petere in hac continent᷑. Pñ Ang. ad ꝓbꝗᷓ.xʒ alia verba dicamus oꝛando nihil aliud tñ dicimus qᷓ; quod in iſta orone poſitum eſt. ſi recte ⁊ cõgruenter oꝛcmus Mñ aduerte ꝙ co oꝛdine poſita ſunt quo deſidera⸗ re⁊ pelerc bebemus Exhibet᷑. Pꝛimo renerẽ tia illi cui poꝛrigenda cſt oꝛatio.cũ dr̃Pater noſter qui es in celis:in quo captat beniuolen⸗ tiam dci oꝛans. Secundo qꝛ finis magis deſi derat᷑ q;; que ſunt ad finẽ. Jõ pꝛimo petuntur que reſpiciunt finẽ qᷓ; que unt᷑ ad finẽ Reſpi cientes finẽ ſunt due petitões: Mꝛima eſt.ſan ctificetur nomen tuũ Moc eſt ᷣm Aug.li.ij. de ſermone dñi in mõte:cũ dicimus Mos admo nemus deſiderarc:vt nomen eins qð ſpen ſan ctum:ctiam apud hoies ſanct no Ztenat̃: qð nõ deo:ſed hoĩbꝰ Pdeſt) Gcða eſt· Adueniat regnũ tuũ.vñ Fᷣm Aug. vbi.ð. in boc ercitamus deſideriũ noſtrũ ad illud regnũ x nobis veniat: ⁊ in ea regnare mereamur. Pñp pꝛimᷓ petimus vt deus ab hoibus glo rificef. ꝑ ſepᷣam vt ad eius gloꝛiam veniamus itiones reſpiciẽtes quc ſunt ad finẽ. Quc m ſunt reſpectu boni: que ſũt dye. Pꝛima
habcat᷑. hoc eſt
eſt. Fiat volstas tna ſicut in celo ⁊ in terra. In
qua fn Aug. vbi. ð. petit᷑ meritũ quo beatũu⸗ dinẽ mereamur: Juoq conſiſtit in obediendo mandatis dei. ⁊ ideo ſicut abangcliſ in celis fit dei volũtas:ſic ⁊ a nobis in terris ꝑ verã obe⸗ diẽtiã Sca eſt. Panẽ no. quo. du no.ho. In qua petitur victus quotidianus ad ſuſtenta- tionẽ neceſſariꝰ.vel victus aĩe.i.cuchariſtie jn cramcntũ tanqᷓ; inſtim quo poſſumus nos iu uare Qucdã petitio eſt reſpectu male culpc.⁊ hec cſ. Dimitte.n. d.n.ſ.⁊.n.d. de. noſtris Mñ Ang. vbi. ð. debita peecata dici manifeſtů eſt.* in boc admonemus nos quid facere debeamꝰ vt remiſſionẽ pctõꝝ habeamus. m Aug. ad pꝛobd.vt ibi.ſicut ⁊ nos di. de. nris AQucdam eſt que reſpicit mala inclinantia nos ad pctm̃ que eſt. Et— nos indu·in tẽ. qð jj ira intejligit vt nõ pmittãt nos tentari.qꝛ qñq; hõ in ten⸗ tatione ꝓbatur ad bona ⁊ humiliat᷑ ad deum. Sed ſic intelligit᷑ vt nõ deſerti diuino adiuto rio alicui tentationi: vel conſentiamꝰ decepti⸗ vłcedamꝰ afflicri. ſᷣm Aug ad ꝓbã iõ aliud eſt tentari:aliud eſt in tentationẽ induci Que dam reſpiciunt malũ pene que eſt. Sed libera nos a malo· In quo adnonenꝰ nos fn Aug. vbi.& Mõdũ nos eſſe in illo bono: vbi nullu patiemur— de hac ofone dicit Iſi. i.lib.de ſum.bo o.c. xxij. Fidei ſymbolũ⁊ dñi⸗ ca oꝛatio ꝓ tota lege pariulis eccleſie ad cejo⸗ rũ regna ſufficit xt Aug. in ench.c.xx. pe quo⸗ tidianis ⁊ bꝛeuibus leuibuſqʒ pctis:ſine quibꝰ vila nð ducit᷑ quotidiana oỹð fideliũ ſatiſfacit Eoꝛum enim eſt dicerc. Mater noſter ⁊c̃. [Ratoꝛium husane mo,Ppꝛia hie põt:ſed nõ dʒ habere foꝛmã Ahne nec ibi aliquis vʒ celebꝛarc:niſi ſit pꝛiuilegiatꝰ vel de liccnria cpi.aliter dʒ poni cclebꝛans. de conſe · di i.vnicuiqʒ.⁊.cclericog.⁊cñ quis. ¶Dua imunitate— vide Immunitas. F.xxvi. ⁊ in quo differt ab ccckia.vide.ð. Eccle
Rdo
in
pꝛimo Fm vic. eſt ſi qͥ ſpalis ptãs ⁊ 0
⁊5m. S. W P fignacnlo in aĩam diuinitus impꝛeſſo.
Pugo. ve ſan. naculũ quoddã 15 Pts? offĩ tradit᷑ oꝛdiato o.in. liij. di.xriiij. ſignaculũ pic ſtat
¶ Quot ſunt oꝛdines. K. ꝙ ſunt. vij. vt habet᷑ Pmagrm in.iüj. di.rriiijci.¶ Voſtiariatꝰxe qtatua Eroꝛciſtatus: Acoiitatus: Subdiu vnebfPuit
8

1
2„ 5 5——
23 ₰„
tonlura enim nõ eſt ꝓpꝛie oꝛdeꝛſed diſpoſitio ad oꝛdines. ſm Ri. cadem di. Facit xxiij. di.de
pfalmiſtatu. Qui pſalmiſtatus idẽ eſt qð pꝛi⸗
ma tonſuraj Et in hoc ↄcoꝛdant cõiter Theo⸗ ogi. ſed canoniſte tenent ꝙ lunt nouẽ oꝛdineſ Fm nouẽ icrarchias.ſ.pꝛina tonſura ſeu pſal⸗
miſtatus:⁊ oꝛdo?p̃alis·t ꝙ pꝛima tõſura ſit oꝛdo:eſt tex. in. c. cũ cõtingat. ⁊ ibi do. Anto.⁊ canoniſte. de eta.⁊ qua. oꝛ· Gimiiter ꝙ cpᷣatuſ ſit oꝛdo:⁊ ꝙ impꝛimat᷑ character iudicio meo.
Facit inconuincibiliter tex. in.c.i.de oꝛdinatis ab ep̃o:qui epiſcopi re. vbi pʒ ꝙ b reſignauerit nihilominus confert oꝛdines iʒ non executio⸗ nem ꝙ non poſſet ſi characterem indelebiem
non impꝛeſſiſſct oꝛdo epiſcopaliſ.⁊ ſie ᷣm cano mnſtas erunt nouem oꝛdines.⁊ de coꝛum offi⸗ cijs vide in ſuis titulis. 5
C Ptrum in omni oꝛdine impꝛimatur chara-
cter.. ßᷣm Ri. vbi.ð.ꝙ ſic.⁊ quid fit vide ſ up Character.
¶ Sed nungd pꝛeexigit character baptiſmi.ſ ſic. de neceſſitate. c. veniens de pꝛc. non bap. Secus de ſacto confirmationis.qꝛ non con⸗ firmatus ſi oꝛdinet᷑ recipit characterẽ oꝛdinis.
4 U In quo actu impꝛimit᷑ characi in qᷓlibet oꝛdi
ne. ſʒ Ri. vbi.ð. Pꝛo generali regula tenẽ duz eſt ꝙ in ſuſceptione illius exterioꝝis ſigni impꝛimit᷑ character in quolibet oꝛdint:in quo
ſigno pꝛincipaliſptãs quã reſpicit ille oꝛdo ſi⸗ gnificat expꝛeſſus; ad quã cõcurrunt alicuius inſttitraditio ⁊ Nbi expꝛeſſio:qͥ verbo expſſiꝰ determinai inſtri fignificatio,Et iõ qꝛ pᷣncipa
lis prãs: quã reſpicit oꝛdoſꝰoſtiarij expꝛeſſiꝰ gnificat in daniũ Eccleſie datione qᷓ; in aliqᷓ alio: qð circa ipſum fiat Et ptãs lectoꝛis in h ꝙ abep̃o ſibi tradit᷑ coder lectionũ diuinarum Et ptãs exoꝛciſte ꝑ hoc ꝙ de manu epirecipit
libꝛum exoiciſmoꝝ · ideo in eoꝝ datione impꝛi
mituriłt ptãs acoliti fm. S. Bo. Ri. ⁊ Me.
agere inſtrumentũ accipiant ab aredidiacono de mandato epiſcopi ⁊ voluntate:in cuius ac⸗ ccptione impꝛimitur character ꝙ inſtrumẽti traditio pꝛincipal ius eſt ab cpᷣo'qᷓ; ab archidia cono Et ꝓ iſta opinione eſt tex. in. c. acolitus. rriij. bi. In maioꝛibus benc opoꝛtet ꝙ de ma⸗ nu eßi.xxiij di.c.vij· diaconus. ¶ Poteſtas ſubdiaconi pʒ ꝑ hoc ꝙ accipit de manu eßi patenam ⁊ calicem vacuũ. idco in b impꝛimit character. qꝛ pꝛincipalis actus eius eſt vaſa dñici coꝛpoꝛis:⁊ oblatiões offerre dia cono Et legere epiſtolam eſt ſecundariꝰ actus non pꝛincipalis. ꝓplerea legirur ctiam a non ſubdiaconopoteſtas diaconi nõ poteſt expꝛi⸗ mi qᷓ;tum ad eins pꝛineipaſẽ actum:qui eſt po teſtas poꝛtandi coꝛpus xpr in patena:⁊ diſpẽ ſandi coꝛpus xp̃i.⁊ ided expumitur qᷓ;tum ad eus actũ ſecundariũ in traditionc libꝛi cuãge tioꝝ:ĩ qua impꝛimit character m Ri ⁊ Tho Ali] dicũt ꝙ impꝛimii character in manꝰ ep̃i impoſitione. vt. S. Bo.⁊ Me.⁊ P hac opi. fa⸗ cit. xxiij. di.c.diaconꝰ.iuncto d.c.cicroſ Pote⸗ ſas ſacerdoris confert᷑ qñ ab ep̃o dr̃. Accipite ſpm ſectm̃: quoꝝ ⁊c̃.⁊ huius opi.eſt. S. Bo.⁊ PeſAlij. dicunt vt Sco. in. iiij. di. xxiiij. ꝙ ibi ſunt due foꝛnc partiales In quaꝝ alters con fertur ptãs cõficiendi cuchariſtiã: In reliqua ptãs abſoluendi in pnia.⁊ iſtis ↄiungunt᷑ due matcrie. hoc eſt duo ſigna viſibil ia. Mꝛopna foꝛme pꝛime eſt traditio calicis ⁊ patenc cui poſtia: ⁊ vinoꝛx verbis. accipe ptãtem celebꝛã di ⁊ẽ Secũde fanne eſt impoſitio manus cpi ſuper caput cũ verbis. Acciye ſi pñ ſctĩ. vt ſic ep̃s concoꝛditer agat ſũmo ep̃o xpoꝛqui pꝛius contulit ptãtem apoſtolis cõficiendi qᷓ; abſol uendi. hec ilc Et hoc credo verius quo ad pi mã materiã cbrelpondentẽ pꝛime foꝛme S quo ad ſecundã matcriã coꝛreſ pondentẽ keců⸗ de foꝛme que eſt manus impoſitio ep̃i cũ iiliꝰ
⁊ alios reſpicit pꝛincipaliter poꝛtare cereos.⁊ verbis accipite: Won credo qʒter.in.c· vlti de
jõ impꝛimitur ꝑ boc ꝙ accipit candelabꝛũ de ſacra vncti. innuit. ꝙ manus impolii e ſubſtantia fonnc ſi omiſſa fuerit non ð
mann ep̃iſqlij dicunt vt Tho. ꝙ impꝛimitur p hoc ꝙ traditur vꝛceolus.qꝛ pꝛincipalius per id ſignificatur eius poteſtas/ Sed vcrius eſt pꝛimũ vt patet. xxi. di. Cleros. vel die q· vtruʒ q; debet accipere.vt in.c. Acolitus.xxiij.di.⁊ i c. perlectis. vxv. di.
„
5 GS querił an requirat᷑ eꝙ talia inſtta accipiã
—
e manu ep̃i.&. ꝙ nõ de neceſſitate ᷣm Ri. in
iſtis oꝛdinibus minoꝛibus.ſedſ ufficit poſtqᷓ; ſũt ab ep̃o inſtructi qusliter in officio ſuo dñt
oſitio nõ eſt
eitcrari: ſed ſuppleri: nec filr pꝛedicts verb
accipite. q ſunt quedã paſtoꝛalia que ipſa nõ hñit: ſed hñt alia verba qñ imponiturmanu.
Ep̃atus Vo oꝛdo quo ad characterẽ ſuſ apiti vnctione capitis ex criſmate. Sed hoc nOet verũ ꝑ.c.vnicũ in pꝛin. de ſacfa vnc. vbi dicrt ſupplẽdũ qð eſt omiſſũ Impꝛimit ergo ex im⸗ poſitione manuũ epᷣoꝝ ſup caput eius vt pot iici ex.c.ep̃s ·iuncta gloxtiij. diMec ob.· v.
Inni cigntu
6 iſamnin
ingain tüßtueri unnn mnsinpo ſpubſnde uiomions ſummi E tpumndch ſglris otiduẽ exctan (numen pbeoppu
„npufdelun ino wlgne
pmnſunen nius tbuuſme
cimnquidt
thmoninsi ii ſct vnus ipncnoinin itinuerlqn nmnenns e lupeſouiſcu⸗ iminörc

ve jaera nõ ite. qꝛ loquitur de impoſitõne que illũlibꝛim qui ꝑtinet ad illũ oꝛdinem. fir diacono ⁊ ſacerdoti que non eſt de eſſentia ¶ Quid ſiep̃s facit actus ⁊ alius vicit verbat 11 pſalmiſtatus:ſcu pꝛima tonſura que cõfertur vel ecõtratio. K. nihil valet. qꝛ ſacfa ſunt vni⸗
—
„N
ceicapilli abſcinqunrur. tatis: que diuidi non poſſunt. de conſe· di.ij. q 7 Que ſunt neceſſaria in quolibet oꝛdine.he. paſſus.⁊.xxiiij.q.i.loquitur. Fallit hoc in mino
ꝙ vt colligo in d iuerfitate doctoꝛũ dicendum ribus oꝛdinibus.vt dictum cſt· ₰ ẽſ ꝙ omĩã ſtatuta in paſtoꝛali dñt intelligi ita ¶ Ptrũ requirat᷑ neceſſario expꝛeſſio verboꝛũ i⁊ neceſſaria ꝙ ſi aliquid omittat᷑ nipil fiati ne/ cũ traditione inſtri.. m Inno.in. c. pꝛcſpyt ceſſario totũ ſit iterãdũ:niſi omiſſa ſint de illis de ſa.nõ ire.ꝙ ſic. ita ꝙ ſi pars illiuſ of̃onis ſit de quibus in iure eſt erpꝛeiſũ ꝙ nõ ſunt de ne⸗ de miſſa a capite eſt inchoanda.⁊ bene.qꝛ ma⸗ ceſſitate. vt vnctio. vt in. d.c.vnico.de ſacra vn teria cuiuſlibet ſaeti eſt inſtti traditio.foꝛma cti Et manus impoſitio in oꝛdinatione diaco Vo eſt expꝛeſſio verboꝝx. ni vel pꝛeſbyteri.d.c.vlti. de ſacra.nõ iterã&t ¶ Quid aliquid ſit omiſſũ. h.ꝙ ſi omiſſũ ſit iʒ uedã oꝛationes alie ab illis q̃ dicunt᷑ qñ aliq̃ de neceſſitate ſeu ſubſtantia oꝛdinis ſic totũ ẽ inſta traduni᷑ Er quedã glia foꝛte minima q itcrandũ. Si vo nõ ſit niſi de benecſſe. vt ea ex ſe patent nõ eſſe ve ſubſtantia oꝛdinis:ſicut que nõ ſũt de neceſſitate:ſic in alia oꝛdinatiõe x ſit genuflexus:⁊ ſilia: quc magis ſunt ad de/ eſt ſupplendũ.⁊ ab codẽqui pꝛius ꝑꝛdinaucrat notion excitandãſʒtem rempꝰ. de tempo. oꝛ. ſi põt:⁊ nõ ab alio. fʒ Inno.vbi.ð. Miſi qñ pu cſane. ꝙtem etas.dĩ xx vij. ſubdiaconus. Ite; mus non poteſt pficere:nec ante ſuppletioneʒ Pab epᷣo pꝛopꝛo recipiat:⁊ non ſimul plures põt erequi ea quẽ ſunt illius oꝛdinis.ar. lij. di. Sccipiat de ſac ra.no Uer an.c.i.⁊ vlti Ite mepa ſolicitudo. bec er Inno. ⁊ o. ⁊ Wof. in. d.c.— lat ino vel greco ep̃o recipiantur.de fempo· oꝛ. pꝛeſpyter.nec poterit talis ſuppletio fieri niſi cc tranſlationẽ tem miſſa in minoꝛibus oĩ tꝑe debito ad oꝛdinationes tenendas. ar.pꝛefa dinibus ⁊ huiuſmodi. ri.c.ſolicitudo. * Meanundeirectus cpoalteinnfiſtde WBed quð ſuvplebitqñiguigeg omiſſi. 4 ieieſicr ims. ho in. iiij. di. x riuj. tenere ſi erat de ſubſtantia. vel dubiũ. an fit de ſubſtã . et Phic? vcrius credo. q;uis alij dicant ꝙ tia fᷣm Inno.vbi.. totů replcabit. Si Vo cer — poꝛrcctio inſtrumẽii: manus extẽſſo ſit tum eſf qꝙ non crat de ſubſtantia tunc indutꝰ acquiren. poſſeſ. qñ oꝛdines dantur veniet ⁊ accipict quod eſt vt patet in bapriſmolvnturrtus coꝛpoꝛalil omiſſum ſolum. Nropterea qui nõ habuit im alct in paſtobalt lenncröne tbmõicthoc poſirionẽ manuũ m Po·ſolũmõ cã accipiet haret in paſtoꝛali. ſecus dicunt quidã ve impo q Fᷣm einon eſt de ſubſtantia.vt dictũ eſt. Et rit᷑ tactuð ſed Bof. ſi quis pꝛeſpyter in ſua oꝛdinarione habuiſſet
itiõe manuũ.qꝛ nõ requ er ꝙ—— eſt neceſſarius ꝑ.c.fi. impoſitionẽ manuũ:ſcd nõ fuiſſent dicta pꝛe⸗ — cran go tenco ꝙ lz in impoſi/ dicta verba.accipe ſpiritum ſanctũ ⁊.ſed alia — ie notangat ꝙ non ſit aliquid ſup/ ym aliqua paſtoꝛalia ep̃oꝛum:tunc nihil iterã — act fimititer in inſtrumentis in quibꝰ qum eſt vel ſupplendum. ſuſſe um traditione nõ impnmitur ¶Mtrũ in collationc oꝛdinuʒ conferatur gra iz , Snin ſit melius tangerc Se gratum faciens.K. Ri.in. iiij. di.xxiiij. ꝙ ſic. ſi Cus in iraditione inſtrumentoꝛum:ex qus cha uſcipiatur digne..
ern ¶ Mtrũ character vnius oꝛdipis de neceſſita/ 16
7. tet tangat ambabus mani te pꝛeſupponat characterẽ alterius oꝛcinis.& imnlcum calice ⁊ ꝙ nõ. pᷣmcõtter doct. in iij dixxiiij. Sed quo 3 cdoꝛſed ſufticit ſolum tangat ad cxecutionem ſic. de quo dic vt.ð. Irregula⸗ .. icu quic dicuius rei que nullũ itermediũ ritas.i.ᷓ.xxx vi. k *— habeat ad totů.ar.c. vnici. de cõ ¶ Ptrů oꝛdo liberet a foꝛtuna ſeruii.h.ꝙ ſc i 7 —— epatus vcl ſacerdotiũ ſiue ſit ſeruilis:vel aſcri io Luri— traditio euangelioꝝ ꝓ libꝛo ptitia:vel curialis.xlv.di.ſeruus ſi ſciente. vciiE vel ſuperpelliciũ pꝛo dalmatica d ſcðᷣoa quo poteſt dari. K.— 0 ᷣm Mo. in.c.cũ contingat
— bmlſe. ꝙ nð.niſi in eodẽ liꝛo cõtinerentur imu⁊ tunc haberetintentonẽ tradendi U de cta. ⁊ qua.⁊ ſequit Pa.in.c quanite 4

— be cõſue.q pꝛima tonſura que clericatns vicit᷑ eundem Ricar. vbi.ðEt ſimiliter ſupꝛadicn ein⸗ vel pſalmiſtatus qui idem ſũt põt dari a quo⸗ oꝛdinantes miſi in caſu.de quo.ð. Jrregulari⸗ wn. unq́; ſacerdote parrochiali ſlis ſubiectis. Et tas.i xxri. xuit iſtud tʒ Pugo. Ray. Jo. Inno. ⁊ ẽt Archi.in do tertio quibus põt darikK. inin na c.nullus ep̃g. de tempo.oꝝli. vi. Boff.tenet ꝙ oĩbus maſculis ga iure mwling
nõ poteſt. Et ſic videt᷑ hre vſus eccleſie roma⸗ nd phibent᷑ oꝛdinari Mulicribus aůt u ne. Ego cũ Jo.an. in.d.c. cum contingat.dico nullo mõ põt dari. Et ſið facto detur nihil fit mſ. ꝙx ſi habet ſupꝛa laicum quaſi epᷣalem iuriſdi qꝛ characterẽ nõ ſuſcipiũt. vt no. Ri. in.iij. di. wnideit tionẽ poteſt..abbates.dẽ pꝛiui.li.vi.ſi non hʒ xxv. ar. iiij. q.i Mec ob.c. pꝛeſb̃. ⁊.c. mulieres.. ſic nõ poreſt t hoc lequit᷑ do. Anto.in.d.c.cũ xxxij.di. in quibꝰ vocat pꝛeſ bra.⁊.c. diaconiſſi nimopor rentingerehee reſt pꝛeſbyter:⁊ ab epᷣo xvij. q.i.c.ſacratas · xriij. di. nõ eſt ab oꝛdine insi bencdictus vel recuſatus bůdici p̃t dare tres ſed a pꝛclatiõe df̃ abbatiſſa diaconiſſa:⁊ a viro iunvilgi odines minoꝛesd.clericatũ vel pꝛumã tonſu⸗ pꝛeſbytero dr̃ pꝛeſbytera.vel a viduitate:⁊ ſa nniſius ram: hoſtiariapũ:⁊ lectoꝛarũ in ſuo mõaſterio cratc dicunt᷑ a voto cx quo ſe deo eanſernatz Miilegiine ⁊ ſuis mõachiꝰ: ſeu illis qui vt efficiant᷑ mona Quidam tñ dicunt ꝙ nec etiam illi qui nõ ha miꝙſcde chi illuc acceſſerũt.⁊ ctiam ſecularibus oĩbus bent vſum rõnis ſũt capaces vt no. Ri. vbi.ð icideſiy ſuꝑ quibns hʒ quaſi ep̃alem iuriſditionẽ. lexi. ꝗ.ij Sed de hoc valde dubitarẽ:ſi daretur an in dipen dic.i.x.ij. Et etiam in alto nonaſterio poteſt ſuſciperet characterẽ. ⁊ potius tenerem ꝙ ſic. zilivi ros inferre fi eſt inuitatus ab coꝝ abbate:⁊ il⸗ ar.c.xp̃ianus.⁊.c.ſilueſtcr.xi.q.i.⁊ qð no.in.c. Aii ſin in
guurissiſlj
lud monaſteriũ ſit exemptum:als non. ar. lrix. nullus. de tempo.oꝛdi.li.vi. di.c.i Tenet tamen Jo.ixix. di..i.⁊.c.i.ꝙ ho ⸗ ¶ ¶ Sed qui ſunt qui pꝛohibent᷑ oꝛdinari.e. pꝛi i Pritijnlu die abbas pꝛefatus p̃oteſt q̃t dare alios duos mo illi qni nõ habent debitam etatẽ. ⁊ que it an minoꝛes. exoꝛc iſtatum:⁊ ãcolitatum. Et hoc reſpectu cuiuſlibet oꝛdinis. vide.ð. Etas. nbus ſequitur Po.⁊ do. Anto.in.d.c.cum cõtingat M Secundo illitterati.vt in.c.nullrs epiſcopꝰ ꝛ huicmoen
de hoc no.in.c. Abbates. de pꝛiui.li. vi Epiſco⸗ de tempo.oꝛdi.li.vi. Mtrum autem ſuſcipiet erginſüt ½ pus Vo poreſt dare omnes oꝛdines oinnibus characterem ſi oꝛdinetur. dic ꝙ ſic. ar c. veniẽ jjtbiton de ſua dioceſi oꝛiundig: aut qui in ſua dioceſi de pꝛeſpy.nõ bapti. Et de hoc vide Clericus. ſreutgnor habent domiciliuin vel beneficium: aut de li⸗ ij. g.i.⁊.ij. n ng
centia epiſcopi cuius cſt ſubditus oꝛdinandus/ ¶ Tertio criminoſi.vñ exñtes in moꝛtali non 3
* 2 ⸗„.— Fj v. N Bel capituli ſcdꝭ vacante:vł vicarij gencralis debent ꝓmoueri.de tempo.oꝛ.c.ex tuarũ teno ine
epiſcopo in rembri agente: vel ſui pꝛelati ſi ſũt re.⁊.c.ad aures Et ſi noroꝛia ſ ũt crimina moꝛ nunſijſ religioſi exempti.hec no.in.c.nulluſ.de fempo. talia peccaret moꝛtaliter eos oꝛdinãs:als non rn cgwi. oꝛ.li.vi. vt no.in.c.queſitum.de tempooꝛ. Ipſe ñqu
i ¶Sed quid ſi ſacerdos vcl ep̃s aut abbas oꝛ/ ſuſcipit peccat moꝛtaliter:fiue fit publicũ:ſine— dinat aliquem non fibi ſubditũ. vt.⁊ãdictũ eſt. ſecretum. xt quotienſcunq; exhibet ſe vt mini ſun öin
k. ßm Inno.in.c.i.de ſupplẽ. negli.pꝛela.ꝙ ni ſter eccleſie peccat moꝛtaliter:⁊ totiẽs quotiẽs pilominus character confert᷑.ar. ix. q.ij.lugdu huiuſmodi actum facit. Mnde qui tangit re⸗ iooeſ
nenſis De pena Vo tam eꝛdinantis qᷓ; oꝛdi/ ſacras quaſi ex officio ſuo peccat moꝛtaliiSc iisp vattvice.s. Nreguleritse. Txrij. cus ſiex necſitare x ſic quilibet laicus faem a 2 ¶ Mtrũ papa poſſit dare licentiam nõ epiſco poteſt ᷣm Tho.in.iij di.xxiiij. facit ad hoc.c.— oui po cõferẽdi oꝛdines ſacros.h. Inno.in.c.quã multi. xi.di. iſwhann to de cõſuctudinc ꝙ ſic. dũmodo ille cui datur ¶ Sed nũquid ſufficit contritio.K.lʒ ſit diuer 4 iiporso talis licentia habcat ipſos oꝛdines:quos alteri ſa opinio nihilominus ego credo vetius fote n vultdare:als non. x ſufficit exccpto gů vult viccre miſſam. deà Men 3 Ptrũ cp̃s qui reſignauit ep̃atui· vel degra⸗ dic vt. ð. Euchariſtia.ij.. v. datus: hereticus aut exccatus eſtcõferrẽ pof ¶ Quarto bigami. vt in.c.acutius. xx vi di.⁊ ð 5 ignauſe fit oꝛdincg. h. ſʒ Ri· vbi.&. di. xxv. ꝙ ſi fuit le/ bigamis. fi totũ.de quo vide.ʒ. Bigamia. gitime epᷣs oꝛdinatus:⁊ ↄfert oꝛdines ⁊ chara ¶ Quinto ſolẽniter penitentes. vicex peni ð x cter impꝛimit. ſed ñ crecutio. ⁊ de ß vide. ð. Ir tentibus. ⁊. rrx vi. di illitteraros. de quo vide n regularitas.i.ð. xxx.⁊.xrxi. moꝛtaliter tñ pẽc⸗ penitentia.p.v. Jlh
eant ſeienterã tahkbus ondinẽ fuſcpientes fm CSerto neophiti xvii. di ʒ· ꝓpibenl. ⁊cꝙð 7¶

8 bii
Decimoſeptimo He n 6, illitteratos.di. xlix. c fi. characterẽ:niſi pꝛeualcat
31
—*— intrare:vel ad ſacros oꝛdi du um.iiij..viij.
.
S
¹
3 ¶ Heptimo curiales obligati. li. di.c.i.ij.⁊.
⁊rõ ponitur ibidem e.ſicut.
„
iij. liij. diſt.legen
q pp aliqð offĩ curie ſůt bſoluti
Noa curia ñ ꝓhibẽf᷑lri.di. oſius. niſi als ſint
ii WDecimo coꝛpoꝛe vitiati.habes de hoc ʒ coꝛ
3 3 ve.
i6 ¶ Duodecim dñt. Peregrini ſũt qn vel nõ hñtibi domicili nullꝰ. de cra.⁊ qua.oꝛdi.li. oꝛigo ⁊ vita ⁊ regularita Ddic.eps.⁊ij. q. vi. quere nari nõ dñtiniſi habe
alio oꝛdinaria
infames vel irregulares. 5 ¶Octauo rõcinijs obli
.„
Rõcinia.I.i. ⁊. itij.
poic vitiatus.ð.i.
moueri.
vt in dictis inribus.
gati.de qbus dic vt.j.
¶Mono ſerui.de iſtis dic. vt. j· Seruitus.. iij
Vndecimo illegitime nati.⁊ quis dicat ille⸗ itimus.vide filius. iz ¶ Wtrũ illegitimus intrans religionẽ poſſitꝓ K. ꝙ ſic de iure cõmuni?m Boſtiẽ⁊
Ber in. c.i.de fi. pꝛeſby.ſedad pꝛelationem nð
poteſt fine is qui.li.vi. gularitas.i.. lij.
—
Mtrũ diſpenſatio cũ
diſpenſatione pape.de fi.pꝛeſi by.c. i4 Quid ſi nõ intrat religionem.vide.ð. Irre⸗
illegitimo vt ad ccrica tũ vel ad oꝛdines ꝓmoucat᷑ debeat intelligi de
oibus oꝛdinibus. vide.. Wlcricns.i.ᷓ.iij.
Peregrinns.ᷓ.iij.ſil
one pꝛcuia cognoſca 7U i CD
o pcregri
a8.1.
—
ni⁊ ignoti oꝛdinari nõ õ ſunt oꝛiũdi de ep̃atu. ñaut bñficiũ.vt in.c. c vijgnoti ſt quoꝛũ s nòE nota ep̃o.xxiiij n. Mã peregrini oꝛdi⸗
nt iras autenticas.vt. j. ignoti. niſi pꝛius cxaĩa⸗
iiij..i.⁊.j. Suſpenſio.i.
ntur.
Deciotertio ifames. ⁊ de ß vide.ð. Infamia. ccimoquarto oœẽs irregulares ⁊ qui ſint. vi
de.. Irrcgularitas.i
i ¶ Secimoquinto oẽs ſu
imoq ves ſuſpenſi: aut interdicti vel excõicati.⁊ de iſtis hab
es.ð. Interdictum.
¶ Decimoſexto oẽs oꝛdinati in diaconos vct
ſubdiaconos a papa non pñt ſine eius lnĩa ab
d ſupioꝛes oꝛdies.c.c ĩ diſtribu
endis.de tempo.oꝛ ⁊ in.c.filium.i.q.i.
7 octauo ↄiugati:
rmofroditus.xxxvi.di. ⁊ſi oꝛdinet᷑ nõ ſuſcipit ẽmniſi ferus virilis.ſi equa- lis eſet nõ ſuſciperet fm RKo.
¶ecimo
—
niſi velint religidnẽ nes pꝛomonueri.c.fi.
de tempo. oꝛli.vi.de quo dic vt Matrimoni-
gaſ eps aꝛdinat aliquẽ pꝛefatoꝝ.N.ꝙ
26
moꝛtaliter peccat fm Tho. in.iiij.di. xxiiij.niſi
cũ eis diſpenſaret in
caſibus in quibuſ põt. Et
vitra h ſi oꝛdinat infantẽ: niſi reiigionẽ intra- ret Aut ↄiugatũ nifi velit ad ſacros oꝛdinesʒ moucri: vel religionẽ intrate:vcl illitteratũ:iu ſpẽſus eſt ꝑannũ a collatiõe clericalis tonſure vt no.in.c. eos. ⁊c. nullus. de tempo.oꝛ.li.vi.
¶ Mtrũ platus poſſi eta.⁊ qua.ꝙ ſi hʒ ben
tcogere ciericũ ad oꝛdies
ſuſcipiendos.h. m cõiter doc. in.c. qucris de
cficiũ poteſt cogere: niſi
legitime excuſet᷑.de quo vide ibidẽ, Si vo nõ hʒ bñficiũ ecckiaſticũ nõ põt cogere:⁊ oꝛdinãf inuitum qui non eſt bencficiatus eſt ſu ſpenſuſ acclebꝛatione miſſe per annuʒ. ⁊ debet depont
lrriiij· di.c.i.x⁊.ij. ¶ Ptrũ coacte oꝛdia
tꝰ ſuſcipiat characterẽ. R
ꝙ ſicoactio ſit cõditõalis.puta vt euadat moꝛ tẽ ſic ſuſcipit.ar.c.vbi iſta didiciſti.lrxiuij. di. ⁊ c.de iudcis.xlv.di.⁊.c.ꝙ quidã.i.q.i.qꝛ volũtaſ coacta volũtas ei ſʒ ſi coactio ſit
abſoluta.puta qꝛꝑ
im oꝛdinat᷑:ſic nõ ſuſcipit
characterẽ.facit. maioꝛcs in fi. de baptiſ.
¶ Sʒ nñqd talis oꝛdinatꝰ metu ↄditionali te⸗
neat ↄrincre. K. ꝙ ñ.ſi metꝰ talis fuit q potuit
cadere in ↄſtãtẽ viꝝ ꝑ.c.ꝑlatũ. de his qͥ vime.
⁊ in.c. ad aures de cra.⁊ qua.oꝛ. qꝛ integritas ẽ
res voti nõ pocpti.c. integritas.xxxij.q.i. R 0 iiij. q tꝑe dʒ dari.. ꝙ pꝛi
m
4tõſura põt dari oĩ tpe
— m Po. ⁊ ſcquit᷑ do. Into. in. c. ↄſ ulta tioni· de lem. oꝛxMinoꝛcs oꝛdines põt ep̃s g⸗
libet in diebus
ſiicis dare vni vel duobus ⁊
nlribuo m Poiw de co.de tẽp.oꝛ. vbi tereScd Inno.⁊ Sof.ibibẽ tenent ꝙ ẽt pln ribus qᷓ;; duobus põt darc. dũmõ nõ vidcat᷑ oꝛ
diationẽ generalẽ face
inhercat littere eſt tutiòꝛ.
rc Sed opinio Po.cuʒ
qꝛ in re dubia tutius
eſt ßuirc verbis cdicti.l.iy.ſi is.ff. de exerci.ac.
Papa cõfert ſubdiaco
natum in oibus dñicis
dicbus ⁊ alijs feſtis pꝛccipuis.di. lxx v.c.vlEt
o.dicit in.d.c.de eo.
ꝙ oẽs oꝛdines ⁊ oœĩ tpe
poteſt conferre papa.ar.c. ad honoꝛem. de au⸗
cto.⁊ vſu palij.
CSed nungd põteß̃s dare quattuoꝛ oꝛdincs 1 minoꝛes in alijs feſtis q; de quibus in.c.fi. de
ferijs. K. do. Anto.in. d
¶.de co.rccitat quofdã
tenere ꝙ ſic:⁊ quoſdã q nõ.ſed ſolũ in iillis fe⸗ ſtis in quibus virgines ↄſccrari pñt.⁊ Ho. di
cit hoc eſſe tutius.tex.tñ dicit in. d.c.de co. do⸗
minicis ⁊ alijs diebus feſtiuis. CPtrũ abbates filiter poſſint dare quattuoꝛ
4
1

—
oꝛdines in pꝛedictis diebus dñicis: vel feſtiuis ſicut epiſcopi.do· Anto in· d.c. de eo·⁊ in.c.cuʒ ontingar. de eta.⁊ quali.tenet ꝙ ſic. imo Fm MPoſti. videtur ꝙ potius his diebus debeant darc q; in quatiuoꝛtempoꝛibus ne vidcantur gencralem oꝛdinationẽ facere.⁊ placetj Alij oꝛ dincs debent dariab epiſcopis tm̃ in ſex tem⸗ ponbus anni.ſ.in ſabbatis quatiuoꝛ tempoꝝ anni Et in ſabbato mediante hebdomade qua drageſime:in quo cantatur: Bmnes ſitientes⸗ Et in ſabbato ſancto.lnxv.di. per totum.⁊ de tenipo.oꝛdi per totum. ʒ ¶ Sed nungd tps eſt de ſubſtantia oꝛdinũ.N. ꝙ nõ.c.ſane.de tempo.oꝛ. 4 Que pena cõferentis ⁊ ſi uſcipientis oꝛdines extra pꝛefata tempoꝛa.⁊ quis poterit diſpenſa re. vide.?. Irregularitas.i.S. xxxv. ¶C Ptrũ polſint conferri poſt pꝛandium.he.ꝙ nöð.tamen ſi conferunt᷑ tenent km Mugotxxv di. oꝛdinationes.⁊ Ver. Lau. Jo.? of. in. d. .de co] Ray. Vo ponit iciuniũ oꝛdinantis ⁊ oꝛdinati inter illa quc ſunt in dubio:an ſint de ubſtantia vel ne. ⁊ Pprerea tenet ꝙ rotum ſit reiterandum:qꝛ non dicitur reiteratum qð ne ſcirur factum.c.veniens.· de pꝛeſby. non bapti. ontrariũ tñ credo verius in minoꝛibus oꝛdi nibus per notata in. d.c.litteras. de tempo.oꝛ .lxx v. di. ꝙ a patribus:in quibus miſſa nõ eſt de neceſſitate· Sed in maioꝛibus diceremcum Rar · cum miſſa ſit de ſubſtantia. vt notãt do. Anto. in.d.c.littteras. 1 d 0 v. vbi debet conferri.K. ꝙ in eccleſia cp̃ali.ar.lxxvij · de conſuetudine dant vbi vðlũnt.lxx v.bi in palca. * 0 vi. quo oꝛdine dʒ accipi.
N ße.ꝙꝙ gradatim incipiẽdo A b infimo aſcendẽdo vſqʒ ad ſupꝛemũ
Lpᷣnima tonſura ſeu pſ almiſtatus: hoſtiariatus ectoꝛatus: eroꝛciſtatus: acolitatus: ſubduaco⸗ natus:diaconatus: pꝛeſbptcratus:⁊ ep̃atus.lix dũ ſi officia. lxx vij. di.c.i.
Quid ſi quis vno vel pluribus pꝛemiſſis ad
perioꝛem oꝛdinct. vide ſupꝛa Irregularitas V. rxxvi.
1 Quot oꝛdines pñt ſimul conferri.&. Inno. 1Po in.c. de co. de rempo. oꝛ. tenent ꝙ pmna tonſura⁊ quattuoꝛ minvꝛes nõ pñt dari vna die.p.e.litteras.⁊ ꝑc. dilectus.eo.ti)⁊ in iſto. c.
de eo nihil dr de pᷣſalniſtaru.⁊ hoc ſequit᷑ do. Antoein.d.e.de eo.gloñ in. du de eo·enet ꝙ
omnes minoꝛes finul vna die pbſunt confer ri.⁊ Bof. facit ꝓ ea tex. in. d.c.de eo. vbi dicit minoꝛes oꝛdines.⁊ ſie omnes minoꝛes xir. di. Si romanoꝝ Ego ſeruarem conſuetudinẽ in poctſed vbi non apparet conſuetudine:tunc re nerem opinionem Moſt. ⁊ Inno. que videtur verioꝛ.qꝛ.d.c.de eo.ſuperius expꝛeſſerat ſolum
de quaituo? minoꝛiblſ:⁊ poſtea addidit mino
res. ⁊ ideo iſta indiffinita reſtringenda eſ E ſupꝛa expꝛeſſaj facit..pomponius.in pꝛin.f. ð ꝓcu.vnus aũt ſacer oꝛdo cũ pꝛedictꝭ minoꝛibꝰ vel dus ſacri oꝛdines cadem dic vni ꝑſone cõ⸗ ferri nõ poſſunt: nec in hoc diſpenſari poteſt: niſi per papaʒ · vt no. Inno.⁊ Ho. in.c. dilectꝰ de tempo.oꝛ.ſed confẽrri debent finguli ꝑſes ꝑ certa interſticia tempoꝝ. lrx vij. di. in ſingu⸗ ſis.⁊.c. quicunq; vnde lʒ aliquis oꝛdinatoꝛ cõ tinuaret iciuniũ vſq; ad domnicã de mane:⁊ oꝛdinandus:non tñ poſſet qui in ſabbato vnů ſuſceperat: al ium die dñico reciperc.qꝛ cenſet pꝛo codem die.c.litteras.de tempo.oꝛFallit poc fm Ber.in epiſcopo qui ĩ ſabbato poteſt
„
in ſacerdotem oꝛdinari:⁊ in dominico in epi⸗ ſcopum conſecrari. ¶ Que pena conferentis oꝛdines contra pꝛefa taʒ foꝛmã.ſ.duos ſacros vno die:vel minoꝛes cum vno ſacro.&. ym Ber. in.c. dilectus. de tẽ po.oꝛ. ꝙ ſuſpenſus eſt a poteſtatꝭ oꝛdinandi: donec ꝑ papam cum co diſ penſetur/ Sed do. Anto.in.c. iitteras.eo.ti. dicit ꝙ non eſt ſuſpẽ ſus: ſed ſuſpendendus ab oꝛdinibuſ dandis ſic coliatis: Sed oꝛdinatus bene eſt ſuſpenſus
ipſo facte: ⁊ a ſolo papã poteſt abſolui in. d.c.
i..xxiij.
vij. quõ debet conferri h 3 Rdo ꝙ pꝛimo dʒ pꝛecedere ſeru
tiniũ ſiue craminatio per Archidiaco⸗
xc. vtnoſtrum⁊ de elec.c nii eſt epiſcop⸗ de vita: moꝛibus: qualitatibus:⁊ ceteriꝰq rcquiruntur in oꝛdinato.ſ.ꝙ nulium imped
mentum de ſupꝛaſcriptis habeat, Jrem ꝙlt
ſobꝛius non cbꝛioſ us. xrxv. di. ⁊.xliiij· di· ꝑlo⸗ tum tẽ pꝛudens. xxxvi. di. vſc; ad.xl.di. Iie
omnafus virtutibus.xi. di. vſq; ad. xlij. Itemca ſtus.xtiij. di. ð. pudicos.⁊.xxiij· di. viq; ad. vrxv
Item hoſpitalis.xlij. di.⁊ lrxx vi pertoti. 5
—
ſtigiofus. vivi. di xc. di. lrxxviij. di. lrrrvi. dr
pcruenit. Mò cupidus.xlvij.di ⁊. dc.peruenit! Jieʒ voniui ſue benc pꝛeſidena.lrvij·du ʒ.n⸗
nnitngmt
ehtnihlomi
—
pnoinc
rinpoſnonem
nmiſin min
ſes renont
inlzſippie n
3 litteras. in fi. de quo vide ſupꝛa Irregularitas
z niunuramt
inpiuu abi uyfigudon viiteune ſn teneant the nchnntſe
ncurdicr
ninun iin Poffi
numn de iure cõmuni de officio Archi.ad boe.—
ui

—
NAAE
70
3 Wrr indignuʒ ſcienter peceet eeſte. Irrxvi. di. lrxrix. di.xci.diſt. Item ieiunns ¶ Mtrinm oꝛdinans in 6 irrv.di. ꝙa patribus/ Secundo debet miſſa ce moꝛtalitcr. Reſpon. fm Aſtenli. v.ti. v. ꝙ ſic. lrxv. di.q'a patribusj quia infideliter agit cum domino qui cum diſ
ebꝛari ab co qui vult oꝛdinareMnde aliqui vt Ray. tenent ꝙ ſi miſſa omittatur nihil fit: ſed rotũ iteranduʒ eſt Hugo tamẽ ⁊ Jo. lrrv di in.c. oꝛdinationes.d pꝛimo.⁊ Mer in.c. ꝙ k rur.de elect. tenent ꝙ non eſt de neceſſitatẽ qð credo verum in minoꝛibus. ſecus in ſacrjs. qꝛ eſt de ſubſtanria. vt ſupꝛa oꝛdo.iiij. F. v. Fallit in pꝛima tonſura:que communiter hodie ſine
Ccret:nihilominus tenet oꝛdo.vr dicit Ver.⁊ Mugg · vbi..ʒ fieri non debeai. Quod limito
veruim in minoꝛibus:ſed non in ſi acriſ Tertio Ddebẽt habcre oꝛdinandi indumenta pertinen ⸗ tia ad oꝛdinem quem volunt ſuſcipere. Quar- to ꝙ oꝛdinans in quocunq; oꝛdine ſeruet ri⸗
penſatoꝛem conſtituit.
ᷓ̃ regrunt᷑ vt ſit ſine
R natus pctõ. K. ꝙ ſex. ⁊ itel⸗ igo tã de oꝛnatu veſtimẽtoꝝ ⁊ coꝛpis viꝝ ⁊ mulierum qᷓ;ᷓ de oꝛnatu domoꝝ⁊i up
pellectilium
¶ Pꝛimũ recta intentio.ſ.xt nõ fiat ꝑ ſupbid miſſa datur xt ſi vnus dicit miſſaʒ ⁊ alius cõ vel libidinẽ:ſed ex legitia cãM vt dicit Iri⸗
ſo.in.c· icut. xxxij. q.v Gicut enim pctm̃ op
—
8
ſine volunrate nõ facit: ira iuſticia ex opere nð ↄſůmat:niſi voluntas affueritMã vir oꝛnãs ſe vel mulier vt nõ appareat in cõtemptũ ho⸗
neſtis perſonis: vcl vt placeat vir vroꝛi ſue.
vrot viro ⁊ hmõi.ex tali intentiõe licitꝰ eſt g⸗
*
tum paſtoꝛalig:marime circa poꝛrectioncʒin/ libet oꝛnatus ſi mõ alic adſint conditiones de quibus.ji Si ãt fiat ꝓprer aliã intentionẽ:ſic
ſtrumentoꝝ in quibus character confertufdi cendo verba conuenientia:⁊ faciendo vt oꝛdi
nandi tangant coꝛpoꝛali tactu pꝛo matoꝛi cau
tela: ⁊ nipilomittat de oꝛdinatis in paſtoꝛali: quia vt dixi excepto loco:tempe:etate:vnctio⸗ ne:impoſitione manuũ:tactu coꝛpoꝛali: iciuni um:miſſa in minoꝛibus.⁊ ꝙ ſit pꝛopꝛius epi⸗ ſtopus vel non:⁊ oꝛationibus xliquibus que non dicuntur cum aliquoꝛur coꝛpoꝛaliuʒ tra ditionẽ vĩa alia ab iſtiscreduntur ita de ncceſ Rtate ꝙ ſi aliquid omittatur cõmuniter tenet᷑ ꝙ nihil fit ⁊ totum eſt iterandum ſᷣm aliquos ʒ vt diri teneant theologi ꝙ in aliquibus cõ⸗
fertur character. ⁊ ſic fᷣm cos:ſi alia omitteren
tur eſſent ſoluʒ ſupplenda: ſed qꝛ hor nõ habe mus erpꝛeſſum tcnendum eſt ſecuruʒ. vt dixi. ¶ Scd nunquid cum quis interrogatur ⁊ exa minatur tenetur dicere pcccatum ſuunißz᷑. ſᷣn
Inno. in. c inquiſitionis. de accuſa.qꝙ non. niſi
oꝛdinis:vel fm Poſtien. pereſt reſpondere:fi Aiquod hoꝛum cõmifi egi penitentiaʒ: ncc in⸗ digeo diſpenſationc.
¶trũ epiſcopus poſſit ſuo ſubdito ſine cau ſa legitima denegare collationem oꝛdinis. K. ant eſt regularisi⁊ ſic non tenrt᷑ ti conferre: imo ſuus pꝛelatꝰ põt hoc ſibi denegare. Mec contra ſui pꝛelati voluntatem poteſt pmouc ri.⁊ fic loquitur.c.ad aures. de tempo.oꝛ. Aut eſt ſecularis ⁊ ſic non tenetur epiſcopus. Aut
—
eſt in dignitate ⁊ beneficio:⁊ ſie nõ poteſt epi⸗ copus ci denegare.⁊ ſic loquitur.c.ex tuarum nde. de tempo. oꝛ. 6
tale erit pctĩ qᷓle eſt pcim̃ intentio:Mñ Au
S.
de lermone vñi in monte. Exponendo illud.cn ieiunatis nolite fieri fẽ hypoerite ⁊c̃. In B ãt inqnit.c.maxime aduertendũ eſt nõ in ſolo ni
3
toꝛc rerũ coꝛpalium atqʒ pomps.ſed etiam in ipfis ſoꝛdibus ⁊ lutuoſis eſſe poſſe iactantiã.⁊ co periculoſioꝛẽ quo ſub noĩe ſcruitutꝭ dei de⸗
cipitj defe
hec ille. Ex quo pʒ ꝙ ⁊ ſupabundantia ⁊ tus ⁊ ẽt mediocritas oꝛnatꝰ ex intentiõe
mala ſp mala ergo pꝛima inten ⸗
tio oꝛnatuſ.⁊ ſi ſit ad ꝓuocañ
lios adlibidinẽ
ſic eſt moꝛtale pctiq nõ ſolũ cõcupiſcere ſed cxtra ſtatum matrimonij. dã
nabile eſt ß
Augn. Kliter ſi ſit ꝓpter elatiõʒ
vanam gloꝛiã:⁊ ſuperbiã. que ſit moꝛtslis: 1
q ſit: vide Superbia ⁊ vana gloꝛia.
¶ Sʒ nungd mulier ĩnupta poſſit ſe oꝛnare vt placcat alicui viro.&. ꝙ lʒ quidã indiſtincte te neant ꝙ no.ꝑ dictũ apłi.i· Choꝛin. vij. cũ dit̃.
⸗
Mulier q̃ mupta eſt mipi ⁊c̃ÿu tñ tene illuc
Et iõ illa mulier q̃ intendit nubere vt placcat alicuj ꝙ vroꝛe:ſi ſe oꝛnat nõ hʒ pꝛauq intentio nem Jed bene illa que cũ nõ iutendat nubcre vel nõ põt cum aliquo qucritti placere.⁊ in ß cocoꝛ. voc. cõiter-ᷓ lex.⁊. S. T ho.xxij.q.cixix. facit.c. non ſatis.lrrrvi. di Et do n.ri. Si oculus tuus ſimplex fucrit ⁊c.i.ſi intentio tua rectã vel ncquam fuerit.opus indifferens erit
—
rectum vel neqᷓ;.— ¶ Secundã qp requiritur in oꝛnatu eſt hone⸗
nupa accipi quantũ vel ad rem:vel intentiõʒ.
ſtas Mibil cnim inhoneſti poteſt eſſc licitum
1
—

Pnde ficut ſine iuſticia nemo ingredit᷑ regnů dei.ita fine honeſtate que eſt vna de partibus
eius eſſentialibꝰI.iuſticia. F iuris pꝛecepta.ff · Siuſti.⁊ iure/Et ꝓpterca Wau.ad Bal.v. po nit impudicitiã vnũ de exciudentibuſ a regno
deiMirecte aũt habet inhoneſtatem ille oꝛna tus ex quo mulieres vel viri oſtendũt loca im⸗ pndica:⁊ łʒ viri nõ oſtendant nude ſufficit ad impudicitiaʒ raliter eoxꝝ foꝛmas oſtenderc ꝙ Fm rõnem rẽctam inpudicitiã oſtendunt. Si
faciũt qui veſtimenta ita bꝛeuia poꝛtanr ꝙ oĩa ſigna virilis mẽbꝛi apparent. Silr cõrinet im pudicitiã ꝙ mulieres taliter veſtimenta aperi
ant ꝙ pectus ⁊ mamillas oſtendant Mnde ta
les non andeo excuſare a moꝛtali qñ notabilit in hoc excedunt Excuſarem bene viros qñ̃ tali habitu vterent̃ ex aliqua neceſſitate.puta equi rando:⁊ coꝛam talibus qui non habent pꝛouo cari ad laſciuiã ſicut cum iunenes ludunt in
deploide ſimul ⁊ huijſmodi. ⁊ idẽ dico de mu
lieribus in domo coꝛãʒ viris ſuis:aut alijs mu lieribus aliter non Mec valet ꝙ ſie eſt conſue- rum qʒ coꝛruptela eſt.l.ꝙ nõ rõne.ff. de lega.q potius auget peccatũ.c.fi. de conſue Similit Fm aliquos videtur impudicũ ꝙ mulier hẽat caput diſcopertum Sed Augu. in epiſtola ad
poſſidium videtur tenere ꝙʒ hoc ſit veruʒ quo
ad decentiã nõ neceſſitatem nquit enim ca⸗ pillos nudare feminas quas ⁊ caput velare Apoſtolus iubet:nec maritatas decet hec ille. Et glo.ſupillud.i. Choꝛin. xi. Mulier vclatuʒ habere debet caput: dicit ꝙ alique excuſantur: a peccato qñ hoc nõ faciunt ex vanitate ſed ꝓ
pter cõtrariamn conſuetudinẽ:⁊ ſic tene ꝙ cuʒ
poc de ſe non ſit impudicum excuſat conſuetu do.⁊ hoc ſequitur. S. Tho.vbi.ð.
4 ¶ Sed nunquid fucantes ſe:ſen coloꝛanres ſe:
aut alia figmenta adhibentes.vtputa adulte⸗ rinos crines ⁊ huinſmodi faciunt contra ho⸗ neſtatem taliter ꝙ peccent moꝛtaliter. K.circa
boc ẽ diuerſa opinio inter doc. B. Tho. vbi.ð.
tʒ ꝙ huiuſmodi fictiones nõ poſſunt eſſe ſine pctõ:non tñ ſemꝑ eſt moꝛrale. Sedſolũ qñ fit ꝛopter laſciuiam vel in dei contẽptuʒ. Alex.
3
—„
in. iiij. parte ſũmc recirat quoſdam renere ꝙ ſi talia fiant ad occultandũ defectum.puta moꝛ⸗ pheã in facie vel nudiratẽ capiris nõ videt pctm̃ moꝛtale. Si Vo fiant ad fingendaʒ pul⸗ chꝛitudinẽ maioꝛẽ.ſic foꝛe moꝛtale pctm̃ſ Ipſe NVo Alex. dicit q lʒ hec opinio ſit hũaniòꝛ tñ tutius fibuwidet᷑ dicere.ꝙ oĩno ſit peccatũ moꝛ
tale. ad quod facit victum Cypꝛiani de habitu virginũ: qui a itManus deo inferũt qñ iliud quod ille foꝛmauit refoꝛmare contendunt im⸗ pugnatio eſt iſta diuini operis pꝛeuaricatiove ritaris eum viderc non poteris qñ oculi ti⸗ bi non ſunt quos deus fecit:ſed quos viaboh inkecit de mimico tuo tincra cum ilo pariter arſuraihec ille. Et victũ Micro.ad Maurici fiiam. Crimen eſt poſt criſmatis ſanctificatio
nem cuinſlibet pigmenti ſucco vel puluere ſoꝛ
didari Et dictum Auguſti.de conſecra.diſtin⸗ vc.fjcare. vbi oſtendit ꝙ eſt adultcrine falla cie ⁊ inhoneſtatis. Ego Vo in occultantibus autem que talibus vtuntur ad fingendam ma ioꝛem pulchꝛitudinem recitarem eis opiniões
nedictas ⁊ inducerem pꝛo poſle ad dimitten⸗
dum oſtendens periculum ꝙ ſi pur vellentte opinionem. S. Tho. non negarem eis ab
ſolurionem. ſed me eronerarem ⁊ ſuper ipſos vcl ipſas relinquerem.
¶ Tertium qð requiritur in oꝛnatu ẽ cõueniẽ/
tia ꝑſone. Mam religioſus debet hre habituʒ religioſũ aliter eẽt excõᷣicatus.vt. ð.excõicatio vij.caſu.xx vij. Llericis aliqbꝰ ñ licet vti vt.ð. Ciericus.iiij· Wnde tenet Plde.ꝙʒ ſi religioß velreligioſe ferrent habitum nõ conucnientẽ
ſue pꝛofeſſioni ꝙ peccant moꝛtaliter ſi non in
modico ercedant; deʒ dic de mulere que vtit pubitu virili vel econtrario.ſ.ꝙ peccat moꝛta⸗ liter. qꝛ facit contra pꝛeceptuʒ Deuteronemi. xxij.⁊ videtur ſcqui. S. Tho. vbi.ð. qꝛ dicit ꝙ ſpecialiter eſt pꝛohibitumAddit tamẽ ꝙ pol⸗
tquis tali habitu vti ſine peccato ꝓpter ali⸗ quam neceſſitatem vel cauſuʒ vt occultaret ſe ab hoſtibus vel q gliud non habet veſtimen⸗ tum ⁊ huiuſmodi.Facit. ad hoc.c.clerici officia
de vi.⁊ ho.cle.⁊ qð ibi no:
¶Auartũ qð requiritur in oꝛnatu eſt parſimo 6
nia ⁊ moderatio.ſ.neſit ſuperfluus vel quo ad multitudinem ⁊ diuerſitatem vt ninsh vc ſtibus iocalibus ⁊ hmõi.cl quo ad pꝛecioſit tem:vel quo ad curioſitatem Mam vſus ſuꝑ fluus eſt oĩno vitioſus. Pñ ad Bal.v. Inter
alia que exctudunt a regno deiců fuiſſet dictů
de foꝛnicatione ponitur luxuria vbi dicit glo.
i.quelibet ſuperfluitas intel ige notabiliter ex⸗
cedẽs vt ſit moꝛtalici vñ Tho. vbi. ð· dicit g h ciẽtes oꝛnamenta ſupfiua ⁊ cnrioſa peccant ⁊ qñ ſupfluitas eſt norabiliter exceſſina ñ̃eſt du⸗ biũ inter doc. quin ſit moꝛtalis.ſed difficultas
cfectum tencrem opinionẽ. S Tho/ In alijs
ithitc. D
ſita
mnndm Mdhh ſiwnin incondiion
nlimind di ineuaaliv
icndtionc unbuscbnor etno mon nſiu WocW ecbus eitign enuseß longu ziupcrinum tius diy nauatm con nen hoe hacit uct infaudi ienſaus farit iutinctſil vrlic dein nndiione tideicui niſtqu
Anitempc
Amitnm ſint mi
Mirnob

eſt in cognoſcendo quãdo dicatur notabiliter ipatori dignitate· Et qᷓ;uis ita ſit ð iure nihilo erceſſiud· vnde ꝓ hoc intelligendo mihi vide/ minus conſuetudo hodie attendenda eſt. qꝛ vt tur dicendũ. ꝙ oꝛnarus vr̃ ſuberfiuus quando dicit Aug.xli. di c.i. Quiſquis rebus pꝛetereun ercedit conditionẽ ſtatus perſone ad quã con tibus ſtrictius vtitur q; ſe habeant moꝛes eo⸗ aiitionem cognoſcendam: Tria ſunt tempoꝛa rum viuit:aut intempcratus:aut cõſidcranda tanqᷓ; tria ſpecnla er quibus intel ſuperſtitioſus eſt. quiſqs Vo ſic eis vtitur: vt iigetur quãdo dicai ſuperfluus. ꝛimũ tem metas conſuetudinis bonoꝝ inter quos con⸗ pus pꝛeteritũ..qualiter perueniſti ad talemcõ uerſatur exccdat:aut aliquid ſignificat dicit gl. ditionem puta dominiũnobilitatẽ:⁊ viuitias puta infirmitatẽ ⁊ legitimã cauſam aut fiagi⸗ Siquippe per rapinas: vſuras:falſos contra/ tioſus eſt/ In oibus añt talibus non vſus rex ctus ex quibns reſtitutioni teneris obnorius ſed libido inculpanda eſt. Quid igit᷑ ocis:tem ad talem conditionem perueniſti vti nõ pote/ poꝛibus ⁊ perſonis ↄueniat diligenter atten⸗ ris multitudine! diuerßtate: pꝛecioſitate: vel dendi eſt.nec temere flagitia repꝛchendamus curioſitate qua alij vtunt᷑ cõmuniter eriſtẽtes hec ille. Vnde ſi vis agnoſcere ſi excedis ↄñide in tali conditione ⁊ ſtatu ſine peccato moꝛtali. ra cõitatẽm bonoꝛuʒ inter quos viuis qui ſũt Mam rebus obnorxijs reſtitutioni nõ licet vti equalis dignitatis:nobilitatis:viuitiarũ:abun fine peccato moꝛtali ad ſtatum vet pompani dantick notanter dixi còitatem bonoꝝ:nið ali de reſtitu.ſpo.c.ſepe contingit.⁊ hoc eſt quod äruz. Et ſi fm eoꝝↄl uctudinẽ vteris pꝛecioſis dicit Iſa. ix. c. Veſtimentum admixtũ ſangui vel infritudine:aut curioſitate nõ iudicabo ex necibus crit ignis.⁊ Jer.ijc. In alis ruis in/ ceſſũ:iſ occurreret ribicaſ us in quo alig ꝓ⸗ nentus eſt ſanguis aĩarum pauperum.Etqᷓ;; ximi eſſent in extrema neccſſitate. qꝛ tũc dicas uis ſuper incertis reſtituendis poſſit piclatus Fm Ambꝛo.inc.ſicut hi. xlvij. di. Nluſqᷓ; ſuffi eccleſiaſticus diſpenſare vt quis de eis viuat ciat fum ptui.ſ.tuc neceſſitatis ⁊ familie violẽ Fᷣm qualitatem conditionis naturalisaticuiul ter obtentum eſt. Si tamen hoc facit ad ſuperfluitatem ⁊ ſtatũ ¶ Sed nũquid ille g eſt equalis in duitijs no 7 ſolum.eſt in ſtatu dãnationis tam diſpenſans bilibuſ poſſit oꝛnare ſe ᷣm ꝙ cõ̃iter nobiles fa qᷓ; diſpenſatus.facit quod nõ.in c.dudumel. ciunt lʒ ipſe ſit ex infimo generelk.qꝙ ſic. Miſi ij. de eiect.⁊ in.c.⁊ ſi illi xij.q.ij. Solũmodo cis quo ad deaurata que ð iure ↄucniũt doctoꝛibꝰ diſpenſare licet de incertis vt viuere poſſint ⁊ militibꝰ. Rõ qꝛ nobilitas hodie ñ attribuit᷑
ßm eoꝛum conditioner: qꝛ ille qui eſt conſue Em virtutẽ ſed ᷣm pompã ⁊ opinionẽ. Fallit tus vticibis delicatis: vel veſtibus non poſſet ẽt hoc quo ad cõparationẽ pꝛelatoꝝ: dñoꝝ: ⁊ ſic groſſis vti ficut qui ad hoc eſt aſſuetus.⁊ iq officialiũ quibꝰ licet aliquis eſſet ipſis ditioꝛ ñ opoꝛtet multũ temperate hoc faciant. Si vo liceret ſe oꝛnare ſm F tales pꝛelati:vel dñi:vel
⸗
ad talem conditionem perueniſti nõ per talia officiales cõiter faciũ e Sꝙ ſi gs vtit᷑
que neceſſario ſunt reſtituenda ſic credo:⁊ i oꝛnatu pꝛecioſo vel multiplici aut curioſo ᷣm non ſis naturaliter nobilis nihilominus pote conditionẽ ſtatus pñtis. vt cõiter faciũt pñti ris te oꝛnare ſᷣm illum ſtatum ita ꝙ ex hoc nõ tꝑe boni diuites vł nobiles fibi eq̃les ñ peccat. erit iudicandus tuus onatus notabiliter ſup Tertiũ tp̃s ↄſiderandũ eſt tpᷣs futurũ hoc ẽ fiuus; Secundũ df̃ rempus pꝛeſens ſcilicet ñ qꝙ conſideret ji in tali oꝛnatu poterit ſe tenere olalus talis conuenit tue conditioni.ꝑaio⸗ taliter ꝙ in futurũ nõ habeat cõmittere aliqua nenm ðignitati gonuenit maioꝛ oꝛnatus di⸗ peccatq moꝛtalia Mñ ſi eſt neceſſe aliqua moꝛ cto. c.clerici officia]Et iõ vt ſcias quid tibi con talia cõmittere vt in tali oꝛnatu ſe teneat ſicut nemnat attende ꝙ cum nulla ſit maioꝛ dignitas illi qui Ppter talia hñt neceſſe in partibꝰ remo c dlulia:? tñ in ipſo cultu diuino debet oꝛna tis ad negociãdũ moꝛari dimiſſis vxoꝛibuſ ibi tus eſſe tenperatus.vt patet in.c. gloꝛia epiſco ꝓpter coꝝ imbecillitates multa moꝛtalia cõ⸗
prxij· Tij a foꝛtioꝛi oꝛnatus pꝛelatoꝛum eccle/ jnittũt ⁊ hmõi. Mã tũc talis oꝛnatus eſt ſup⸗ — dic ꝙ oꝛnatus imperatoꝛis q fluus ⁊ illicitus. Em ergo pꝛedicta tria tpa— oes nnndanos ſupereminct.vt in.l.cum mul tes cognoſcere. qñ hʒ ſupfluitatẽ ⁊ qᷓʒuifſit dif ta. in fi. C. de bonis que iber· deber eſſe tempe⸗ ficilimũ cognoſcere qñ habeat notabilẽ ſupfin ratus· Ceteroꝛum Vo tanto magis tempera itatẽ que ſit pctm̃ moꝛtale niſi Fm pꝛimũ tpᷣus
tus debet eſſe quanto inferioꝛes ſunt ab ipſa ⁊ tertiũ Cñ deteſtandiſunt q; vt in pluribus

S*
habent de ſuperfluo.⁊ ſic de peecaro.vtpote ꝗ ſunt occaſio multoꝛũ peccaton. Mam pꝛimo inducũt ad laſciniam.ſecundo impediunt mul ta matrimoniax tertio pꝛebent materiã inoꝛ⸗ dinate eupiditatis. ideo fõ·xxx. Odiſti obſeruã tes vanitates ſuperuacue. ¶ Quintũ qð requirit oꝛnatus vt ſit licitus:ẽ vt non apponat᷑ circa eum nimia ſolicitudo. ßᷣm eni. S. Tho. vbi.&. Mimia ſolicitudo circa oꝛngtũ ẽt ſi nð ſit deoꝛdinatio ex ꝑte finis red dit kũ illicitũ. Et qᷓᷓqᷓ; iſta ſolicitudo nimia nð ſit moꝛtalis niſi qů ꝑp ipſã dimirteret neceſſa⸗ ria ad ſalutẽ nihilominꝰ ſaltẽ ẽ veniale pctm̃. ¶¶ Sextũ qð requirit᷑ vt oꝛnatꝰ ſit licituſ eſt vt nõ ſit ſcandaloſus ꝓrxio:dicit Alex.de ales. in ßa ße.ꝙ licet ſe oꝛnare pᷣcioſis veſtibus yᷣm no pilitatẽ ꝑſone:⁊ ↄſuetudinẽ terre:⁊ dignitatẽ officijita tñ ꝙ abſit libido in voluntate:⁊ ſcã⸗ dalũ in exterioꝛi ope: nec mirũ qꝛ Mat.xviij. Me hoi illi ꝑ quẽ ſcandaluʒ venit Aduerte tñ ꝙ l aligs ꝓuocet᷑ ad cõcupiſcentiã ꝓpter oꝛ⸗ natũ alteriꝰ ſi ille goꝛnat ſe hit nõ intẽdit: nec eſt exceſſus in oꝛnatu erit potius ſcandalũ paſ ſinũ ⁊ occaſio accepta; Sed qñ eſt in omnatu cx ceſſus pᷣſertum incitatiuꝰ ad libidinẽ vt in mu⸗ lieribꝰ inuenientibus nouas inuentiones ſeu vanitates ⁊ credũt ꝓbabiliter ꝙ alig ꝓuocant ad libidinẽ nõ excuſant᷑ a moꝛtali fi de hoc nõ curant:ſed potius volunt poꝛtare. Si Vo nõ credũt ꝓbabiliter ꝙ pꝛebeant oecaſionẽ ruine alteri ſic vifficilimũ eſt determinare de moꝛtali k aliqualiter excedant. Verũ eſt ꝙ periculoſuſ eſt exceſſus in oꝛnatu ꝓuocatiuo ad libidinẽvt in mulicribus facientibus focas nouas qᷓs fin gulariter diabolus ꝓuocat ad oꝛnandũ ſe ma gis qᷓ; viros?qꝛ magis ſunt etficaces ad illaqᷓ/ undũ aĩas. t iõ lʒ nõ poſſit ſnĩa dari de moꝛ⸗ taliꝓ quanto excefu:nihiominus ſemꝑ indu⸗ cendc ſunt ad dimiſſionẽ ꝓpter ꝑicutũ ꝓpter ꝙ cõminat eis dñs.ꝑ Iſa. iij.c. In illa inquit die.ſ.iudicij auferet dñs oꝛnamẽntũ calciamẽ⸗ roꝝ ⁊ toꝛques.ſ.colaria:? monilia: ⁊ armillas ſ. oꝛnamenta bꝛachioꝝ vt maniche rechama⸗ xe vel lõge. mitras.ſ.macãgnones vel lunctas viſcriminalia.i.pectines ad pectinandũ caput vel ceruetos.periſelidas.i.oꝛnatus taloꝝ in fi⸗ ne veſtis vt ſunt caude vel fimbꝛie. murenulaſ iLcathenas parnas circa collũ.olfatoꝛiola: inau res:gẽmas in fronte pendentes.⁊ mutatoꝛia i. diuerſas veſtes.⁊ lintheamina vt faciunt ro⸗ ane ſup veſtes.acus ⁊ ſpecula.ſindones ⁊ ca
miſias.vittas.i bindellas ꝓ capillis colligẽdis ⁊ theriſtra.i.veſtes cſtiuas vt fůũr ioꝛnce.geria eſt eſtas ⁊ erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ ꝓ gonafu niculus: ꝓ criſpanti crine catuiciũ: ⁊ ꝓ faſcia pectoꝛali ciliciuſhec ibi. Sis ergo pꝛudẽs o cõ⸗ feſſoꝛ vt nõ pꝛecipites ſnĩam vbi nõ eſt pꝛecipi tanda.⁊ cautus vt nõ relares qð ſp eſt reſtrin⸗ gendũ qʒ cũ cõiter in oꝛnatu nõ ſint cõdities fupꝛa poſite ſitq; ↄſequenter in ip̃o pctm̃.ðᷓ ta liter oꝛãres:ſe dant operã rei illicitẽ⁊ ꝓptcrea iuridice imꝑutat᷑ eis malũ qð ꝓbabilii ex ej euenit.ſ.laſciuia.facit.c.eñ qauchanet ⁊ qð no.in.c.ſicut dignũ.de ho. ideo deteſtãdũ ꝓpter qð mcrito ſaluatoꝛluc.xvi.expꝛefſit ꝙ diues dãnatus induebat᷑ ⁊ biſſo. — cſt cum quis quicte Lioſitas neceſſaria ſ coꝛ⸗ poꝛis accepta vacat ab aliquo opere ſpi xituali vel coꝛꝑali.⁊ hec eſt filia accidie. Et qñ ſit peccatũ moꝛtale.vide.ð. Accidia..i.⁊.ij. ⁊.j Pꝛeceptum.ᷓ.v. 2 aůt dicitur a pactione Actum inde eſt— nomen appellatũ.⁊ eſt pactio vuoꝛũ pluriũue in iden placitum ſeu conſenſu.vt dicit tex. in.l.i.ffde pac: Et idco oĩs contractus gencra⸗ liter d̃ pactum. ſed cum habeat nomen pacifi cum ab ipſo contractu venominatur.vt vendi tio:locatio.cum vVo non habet nomen dicitur pactum a genere. ¶ Que differentia eſt inter pactum: pollicita⸗ tionẽ:conuentione;:ſtipulationẽ:⁊ ꝓmiſſionẽ ke.q pactum eſt conſenſus duoꝝ vel plurinʒ ad aliquid faciendũ vel dandum verbis expꝛeſ ſum: ita ꝙ verba pꝛemittantur a pꝛomitten⸗ te:⁊ conſequenter a recipiente. Si Vo verba ꝛcmittantur a recipiente ſic erit ſtipulatio·er emptum dabio mihi deceni.K. dabo. pꝛomitti facere ſic ⁊ tu reſpondes pꝛomitto. inſtitu. de verbo.obligatio.in pꝛinci ¶ollicitatio Vo eſt ſolius offerentis pꝛomiſſio. nec requiritur pꝛeſentia perſone cui fit poliicitario.I.i.⁊.. ꝓ ctum.ff.de pollici Et nõ.glo.in cle. romani. de iureiuran.⁊ glo in.li. C. de iure db. Dicens ꝙ pollicitario fit ſine interrogatione pꝛcredenle ff. de pollicita.l.iij. pꝛomiſſio cõmuniter fit ro⸗ gationẽ de quo dic vt.j Pollicitatio in pꝛin· Et poteſt pꝛomiſſio referri vel ad pollicitatio nem: vel ad ſtipularionem: vel ad nudum po⸗ ctum.ff. de edi. edic..ſciendum.ᷓ. dictum a ꝓ⸗ milo Conuentio No eſt nomen magis gent⸗
mns. vmici nuconracus mnſenoimen jidan vf tuincunde nicpema iznsadſac kinſilu. de ve iur qundon m v non con iſnclnli infdeuu nier ndopa vobigm K muft ſubpen ixpais tin unnm ſm coll ninrde den vjcpꝛininrc i miiſinbi iüthuninodi ilumnen

yale q; paetũ. q ſcholares in ſcholis: ⁊ fratres in capitulo conuenire dicuntur. feo.l.i.ʒ.con⸗ nenrioms verbum. ¶ Quotupler eſt pactum.K. duplex:aliud ve ſtitum· aliud nudum. ¶ Sed quomò dicatur pactum veſtituʒ.K. ꝙ vi.modis. ꝛimo re.ſecundo verbis. ſcilicet
ipulando.tertio litteris. quarto conſenſu ⁊ ð
his habes exempla.s.obligatio.;.iij quĩto co⸗ herentia contractus.puta vendidi tibi domuʒ cum tali pacto ꝙ ego debeã moꝛari in ipfa do mo per annũ qð quidem valet qʒ veſtitur co⸗ herentia contractus.ſ.venditionis.alias eſſet nudum.ſexto interuentu rei.puta pꝛomiſi tibĩ aliquid dare vt faceres mihi vel dares aliud. Mñ ſtatim cum dedero tibi qð pꝛomiſi veſtit pactũ ex ꝑte mea.⁊ iõ interuentu eius es mihi obligatus ad faciendũ quod pꝛomiſiſti ꝓbant᷑ iſta inſtitu.de verbo.obligatio. Mudum vo dicitur quando non veſtitum aliquo pꝛedieto rum vel non continet cauſam: quia traditio
rrei ſine cauſa nulliuſ eſt efficacie..nunq; nuda
„
traditio.ff. de acqui.re.do.
¶ Mtrũ ex nudo pacto ſiue ex ſola pꝛomiſſione homo obligetur!. ꝙ de iure canonico ⁊ in ↄſcientia ſic ſub pena moꝛtalis peccati vt no. in.c.i.de pactis.⁊ in.c.iuramenti. rrij.q. vO limita verum ßᷣm collectarium.⁊ ſequi᷑ Ma. in.c.pꝛudenteſ. de dona.⁊ in.c.ſi cautio. de fide inſtru.qñ erpꝛimitur cauſa.vt ꝓmitto tibi de⸗ ceni qꝛ vendidiſti mihi talem rem vel muruo conceſſiſti ⁊ huiuſmodi qʒ ſi ſit nucũ ſ qnul la cauſa eſt adiecta non obligat ctiam i ↄſcia Ratio qʒ pꝛeſumitur per crroꝛẽ ꝓmiſiſſe ⁊ ſic no poteſt allegari obligatio naturalis eum ni hil ſit tam contrariũ conſenſui qᷓᷓ erroꝛ xrir.q. i..i ⁊. ſi ꝑ erroꝛẽ.f̃. ð iuriſd. oĩm iudi Aduer te tñ ꝙ ſi quis dicit ꝓmitto tibi centů donare ꝙ tunc liberalitas pꝛomiſſionis pꝛeſumitur cã donandi.⁊ ſic non eſt ſine cauſai Similiter ſiꝓ mittitur aliquid loco ꝑio qꝛ pꝛeſumitur obli⸗ gaſſe ſe fauoꝛe pie cauſe nec pꝛeſumitur ibi er⸗ roxc·fi. de ſucce. ab inte Nimito ctiam ⁊ veruzʒ Per nudo pacto obligatur.ſ. quando nude pa ciſcens habuit aium obligãdi ſe. qꝛ ſᷣm cõiter Theologoſ in iiij. di xxxviij. nemaer quacũq; obligatufmniſi qui habet animũ oh
i
gandi ſe. facit.. littcrarum. de voto. ⁊..obli⸗
gationum. la. i.ff. de actio. ⁊ obligatio Iſias ſi non habuit animũ non tenetur ſub
penã moꝛtalis peccati ad pactum nudum ſer⸗
272 nandum:ni ſubeſſet eauſa que ad hoc obliga rct de neceſſitate pꝛecepti.puta pꝛomiſi patri meo veſtem qui moꝛitur ex fꝛigoꝛe qꝛ tenetur qᷓ;uis nõ habucrit aium obligandi ſc. Patur iij. limitatio.i.ſi conditio vel rationalis cauſa nõ aduenit poſtea que ſi a pꝛincipio affuiſſet ñ Pmiſiſſet:qꝛ ſi tal is cauſa adueniret ⁊ꝓpterea nõ impleat nudũ pactum nõ peccaret moꝛtali ter ̃m Jo.de notho.in.iiij. di. xx viij. ⁊ ßʒ. S. Tho.a ße.q.xi.quod bene nõ. Addo ⁊ quartũ ſ. ꝙ fit honeſtum:licitum:poſſibile ⁊c̃.de quibꝰ j. dico de pacto veſtito.
¶ Mtrũ oꝛiatur actio ex nudo pacto. R. Inno.
m.c.nouit de iudi.⁊ multi alij ꝙ non.ſed ſolũ competit officium iudicis imploꝛare. Sedego credo ꝙ oꝛiat᷑ de iure canonico.vt tenent Po· Jo.an. do. Anto.⁊ Ma.cum glo.in.d.c.i.de pa ctis.⁊ Archi. in.c.quicunqʒ ſuffragio.xij..ij⸗ ad minus conditione ex canone pꝛedicti.c.iu⸗ ramẽti.qð intellige in caſu qñ obligat ad moꝛ⸗ tale peccatũ:alias nõ.
¶ Mtrũ oœẽ pactũ veſtituʒ obliget. N. ꝙ nõ.vt no. Ma.in.c.pactiones.de pactis. Et qñ hoc ſit
5
ꝙ nð obligat. dic vt diri.ð. Juramentum.v.q⁊
vbi iuramentũ nõ obligat: nec pactũ. tẽ pa⸗ ct dolo initũ ñ valet.c.cũ vniuerſoꝝ.de rerũ permu. Intellige quo ad doloſũ. Itẽ ſi ſit alte⸗ ri captiõſũ.i.ð reſcin. ven.. ſi id qͥð pure. in fi. Item ea quc ꝓmittuntur ob nimiam reuerẽ⸗ fiam alcuius nõ obligant.i.f̃. qua. re. ac. non da. Item qñ pactuʒ cõtinet turpitudinem.l.ſi vnus.ᷓ. pacta· que turpem em.i.de pac.⁊ oE pactumʒ ius dicitur turpe.c.faeiat hõ.xij. q.i. ßᷣni tñ diſtinctionẽ. de qua in.. viij. Item pa⸗ ctum in cõuentionibus innoĩatis n obligat ſi ille cum quo cõtrarit nõ implet er parte fus cõtractũ. vt.l.naturalis..i.ff. de pꝛe.ver.⁊l.ex placito.C.de re.permu. Ideo cũ quis cõuenit cum aliquo dare ſibi centũ vt numq́; petat ta le quid talis nunqᷓ; poterit petere centũ qꝛ nũ⸗ qᷓ; poteſt implere. qꝛ ſemper poterit petere.ſe⸗ cus ſi cõuentio fiat ꝓmitto tibi centũ ſi ꝓmit tas mihi fideicõmiſſum.qʒ talis poterit petcre
eo qʒ poteſt remiſſionẽ, facere. hec Par. C. de
pac. I.condiriones.
Vtrũ pactũ initũ ꝑ fratres minoꝛes vel pꝛe dicatoꝛes.aut aliosʒ mendicantes cũ rectoꝛibꝰ parrochaliũ eccleſiaꝝ ſup inribuſ parrochiali bus. puta exhibitione ſacroꝛum. Iure funerã⸗ di ⁊ ſimilibus vel ſup alijs quibuſcũqʒ valeat
K. ꝙ ſi factum eſt per guardianos vei pꝛioꝛes

um Mipun uchodu u neiu vuo ſiniu ſici nrfct umoin nim dona midoni qxi uiti nul uic àn mul lignðdlſiyn gioqhiladon mutoſi znpeni tetun nenerittradu iꝙ tradiiow
valet·qꝛ inducit votů captande moꝛtis. vtfi. C.de pactis.⁊ ibi ꝑ doc.⁊ ꝑ Bal.in libꝛo de vfi bus feu.de feudo dato inuicẽ.i. cõmiſſoꝛie.c.ſi quis.⁊ ꝑ canoniſtas in.c.vencrabilẽ. de elec. Pa. i.c. nulla. de ↄceſ. pꝛe. Et ibi ſic diſtignẽdo Picit. ꝙ aut pactũ de futura ſucceſſione fit ad ↄſeruãdã legitimã ſucceſſiõʒ ⁊ ſic vʒvt iſti. ð iegi agns.ſucce..fi. qꝛ pactum eſt legi conſen taneum. Aut fit ad legitimã ſucceſſionẽ minu endam ⁊ tunc non valet.l.pactum.ff. de pact. Sed ſi iuramento firmetur valebu.in.c.ij. de pact.li.vi. Aut fit ad legitimã jucceſſionẽ per⸗ dendam ſeu ad tollendã liberam teſti factionẽ ⁊ ſic non valet:qꝛ contra bonos moꝛes.vt..ſti pulatio hoc modo.ff: ve verbo.obli. Addo ꝙ ßᷣm Bar.ctiam iuramento non firmatur per regulam nõ eſt obligatoꝛium. de reg. iur.li.vi⸗ vt in.d.I.ſtipulatio no.⁊ in. l.fi. C. de pac. Sed o ego non credo.qʒ licet ſit contra bonos moꝛes Kpuodwnt non tñ naturales ſed ſolum ciuiles.⁊ ideo fin ¶ Mnus.alu matur.d.c.ij. de pactis. i ¶ Wtrũ habẽs parentes magnos quos timet 1i ⁊ volens pꝛouidere gie ſue reſiquit medictate; Ninnu oĩm bonoꝛum ſuoꝛũ pauperibus.⁊ dicit ſicon Mcgucis tingeret me facere aliud teſtm̃ in quo conſan⸗ mfehecln guincos meos inſtituerẽ per quod reuocarei huilgtchn pꝛeſens iudicium er nunc tibi.p. notario publi Muẽyan co tanq;; ꝑſone publice ſtipulanti? recipienti melſnon& ꝓ dictis paupcribus: dono irreuocabiliter 4 ifderci inter viuos dictã medietatẽ bonoꝝ mcoꝝ cò
cñcðſenſu ſuoꝝ eonuentu vel locoꝝ valet. lʒ nõ interuenerit licentia ſui generalis aut pꝛin cipalis: aut capituli: aut ſedis apoſtolice: quo ad fratres minoꝛes. Dũmodo als ſit honeſtũ ⁊ licitũ.de pactis.c.qꝛ ex eo.li.vi. 3
s ¶ PBtrũ pactũ iuramento firmatũ qð in ſe cõ tinet turpitudinẽ.ſ.peccati.veleſt ð ius valeat K. Ma.in.c.pactiones.de pactis.qð ſi cõtinet turpitudinẽ ex parte vtriuſqʒ.ſ.iurantis ⁊ re⸗ cipiẽtis non valet.xxij.q.iij. ꝑ totũ. Silr ſi ↄti net turpitudinem ſolum ex parte iurantis.vt in regula nõ eſt obligatoꝛium.li.vi. Si Vo ſo lum continet turpituninem ex parte recipien⸗ tis.ſic tenet ⁊ obligat.c.debitoꝛes.de iureiurã. Ratio qꝛ iuramentũ pꝛincipaliter dirigitur in deñ in quo nulla poteſt verſari turpitudo. Si No nõ eſt firmatũ iuramentũ an obliget.vide S. obligatio..x.—
„ W Prrũ pactũ de non cedendo bonis ſuis va⸗ leat.K. Ma.in.d.c.pactioneſ.qʒ ſic. niſi ſit noto ria paupertas:qꝛ tunc illicituʒ eſt:qꝛ in effectu tunc videt᷑ ſe obligare ad carceres qð nõ põt cũ nemo ſit dñs membꝛoꝝ ſuoꝝ.
10 ¶ Ptrũ pactũ factũ patri a filia dů nuptui tra deret᷑.ꝙ dote cõtenta nullũ ad bona patrimo ⸗ nialia habebit recurſũ teneat.K.q nõ. nifi ſit iuramento firmatů. de pactis.c.qᷓ;uis.li.vi.
n Ptrũ pactũ qð eſt 5 ſubſtantiã Ictus nec cõ tinet turpitudinẽ valcat.&.ꝙ ſi ponat᷑ ꝑ viam modi vitiat᷑ ⁊ nõ vitiat ᷣm Fran. de ramponi bus in repetitione..fi. C.de cõdi. ob.cãm. Mñ
actũ ꝙꝙ pꝛecariũ duret inuito dño ñ valet.vt
n.c.pꝛecariũ de pꝛecario.⁊.l.cũ pꝛecario.. de pꝛeca. Similer ſi cõſtituo ꝓcuratoꝛẽ ⁊ ꝓmitto nõ reuocare fivalet:ita dic Bar.i.d.l.cũ pꝛeca⸗ rio.⁊ Ange. in. I.ij. ff.de ꝓcu.⁊ Bal.in.I.⁊ in ꝑ⸗ petuũ.ff. de ꝓcu. Et ſi pꝛomiſit ſub pena non tenct᷑ ad penqᷓ reuocando.facit gl.in.c.ij. de cõ ſue.li.vi.⁊ Ange. in cõſilio. ecxxij. Sed ſi appo ⸗ natur ꝑ viã conditionis nõ vitiat᷑: ſed vitiat.
uitfinatn ſtituens me exnunc eã poſſidere pꝛecario noĩãe Mift znp facit tandẽ aliudteſtamemũ.Modoqueritut ᷣncitjð vtrũ pauperes valeant aliquid hre ex tali do⸗ i
nece Bal. vbi.ð.ꝙ fuerunt opiniones. jnnſtrpn vna ꝙ ſic. que eſt df y.ff. de teſtamentis. hertot hercdes pala.ð.fi.⁊ in regula. quod ſemelpla Mngnr cuit.de reg. iur. livi. Alia ꝙ nõ.qʒ iſte contrg“ Micdepæ ctus donationis videtur impedire liberam te⸗ oricc ſtamenti factionem.ff. de verb. ob..ſtipulario mnnij in hoc modo. Sed aduerte nos ſumus extra ca,
facit. cfi. de condi. appo.⁊ qð no. Bar. in aut᷑. fum docroꝝ. Mam hic interuenittraditi · vn mn ingreſſi. C.de ſa.ſan.ec. Sed contra videt᷑.l.vbi ⁊ ſi donatio eſſet infirma ⁊ ſine eã:tamen důs m moꝛtis cã ita donatur.ff. de dona.cã moꝛtis. volens tranſferre dñium:tranifert.ff. decõdi 3 ſolue vt ibi per Bar. obcim.Liij.ʒlubtilius. vel qceauſaeſ ipai CPꝛomitto tibi ter te hoſpitari in domo mea beralitas. vt.ff. de donatio.I.poc iure. Ireʒihla Nui ſil tas ꝑ multos annos qꝙ nõ venis nungd pete pietas vt.fj. de condi. indebi.] cum his. ſin Wihe re poteris extimationem. h. Jo. an. in addi. ad ea opinione ſit mlier. ⁊ no.inſtude obli. queer Spe. de cenſi. refert ſuos magiſtroſ diſputaſſe quaũ ʒᷣctu.. ex quibuſdã ad hec. C. pe ſa.ſanc; luipan ꝙnõ:⁊ ſic tene lʒ videat ꝙteneatur. ꝑtit.ff. de ec.l.fi. volens ergo ſuſtinere opinionem Mni tdee aimen. ⁊ciba legg. faciat ꝙ pꝛocedatur ad traditionis actů: gẽt miuth 5 ¶ Pactũ de hereditate viuentis regularii n ſub conditòne fieripoteſt. vt. ff. de acqni. poll⸗

—
E
4
4
—
— 3 7 8* 6 3— 65——————— k
3½
3
auiabſenti⁊ cautius ſi iterueniat traditio coꝛ poꝛlis qᷓ; ñ pꝛecaria q pꝛecariũ foꝛte non va let. Tu cogita ego dimitto te ſine deciſiõe.hec Val. Be tu tene ꝙ ſi vult vtvaleat donec pu blice ꝑſone iter viuos ſub tali cõditiõe ⁊ tra⸗ dat qꝛ ſic valebit idubitantcr. ¶ Mtrũ cũ vir facit teſtm̃ ⁊ legat vxoꝛi certũ quid hoc acto ꝙ ſi mutaret teſſamẽtuʒ ſiue nõ iſta vroꝛ iurc donatiõis iter viuos.debeat ha bere certã domũ quã ſibi legauerat:⁊ demum mutauit teſtm̃ nulla facta menrione de dicta donatiõe. An mulier debeat hfe dicrq̃ domũ videt ꝙ nõ. d.·ſtipulatio hoc modo. Cõtrari uni dico qʒ iſta donatio eſt pñs ⁊ pura: q di⸗ rit fiuc murauero fiue non⁊ ideo nõ eſt appo ſita in penã teſtamẽti mutati. Caue tñ qꝛ niſi ircruenerit traditio nõ ↄfirmat᷑ moꝛte:⁊ ſuffi cit ꝙ traditio interueniat rꝑe donatõis vł po ſtea viuo donãte.ff. de dona.inter vi. ⁊ vro.. papinianus. alias incipit ſi quis pꝛo vxoꝛe.⁊ C. ſi quis alteri vel ſibi.hec Bald.
3
„ ig ¶ Qio interpꝛetant᷑ pacta obſcura.he.ꝙ ĩ du
bio cõtra ea
qui eũ appoſuit ⁊ potuit apꝑtiꝰ de ctarare.ff. de
pac.l:veteribus.
i7 ¶ Pact tegis cõmiſioꝛie qi eſt.keĩ contra⸗
ciu venditiõis ẽ pactio q̃ reddit incmptuʒ ꝙ venditum eſt ſi non ſeruatur qð eſtꝓmiſſum vt in.l.i.⁊.ij.ff. de le. cõmiſſoꝛia.⁊ fit ita. vẽdo tibi fundũ.⁊ ſi infra talem diẽ non ſolueris p⸗
„
ciuʒ inemptũ ſit. In pignoꝛc aũt fit fic:niſi lue
ris pignus ifracẽrtũ tps ſit perditũ:vel ſit mi hi pꝛo ſoluto.
is Prrũ generalr fit repꝛobatũ. K. ꝙ non. vt
ff. de le. cõmiſſo. per totũ.vbi pʒ ꝙvalet ĩ Sctu vcnditionis: ſcd in pignoꝛe generaliter eſi re⸗
ꝛobatũ. vt in..fi. C.de pactis pigno.⁊ in.c.ſi⸗ gnificante. de pigno.⁊ ideo ipſo non obſtante pignus ẽ reſtituendũ:niſi iuraſſet in tali pacto vt in.d.c.ſignificante.
i9 ¶M Mtrum iſtud ſit pactũ le.cõmiſſoꝛie pigno⸗ ro tibi hanc rem:⁊ ſi non luero ifra menſeʒ nů quã poſſim luere. K. Val. vbi..de vſi. feu de feudo dato inuicem.I.cõ. ꝙ ſic lʒ nõ dicatur ꝙ dñiuʒ ſit apud creditoꝛeʒ. iſta ẽ glo.no.in.l.vl⸗
ti. C. de pac.pigno.
10 Mtrũ poſſit fieri iſtud pactum cuz fideiuſ⸗ ſoꝛe videiʒ ſi nõ ertrarero tc de obligatiõe ꝙ qð pꝛo indemnitate tibi dedi loco in⸗
emnitatis ſit tuum.kK. Bal. vbi.ð.gio. dicit pic:ꝙ valet: qꝛ ſpeciale eſt in bis pꝛo alio ſãt
modare. K
273 obligati: qꝛ hoc mõ pñt indemnes ſeruari.vt f. de cõtrahẽ.emp.in fi. ¶ trum in dote valeat hoc pactum.Si tibi ⁊1 pecuniam non reſtituero ralem fundum loco mutationis aſſigno. K. Wald. vbi.ð.yider ꝙ qꝛ iſta eſt quedam permutatio.vt. ff. de iure doti.l.ita ↄſtante.⁊..fi. Itẽ ſpeciale videt᷑ ĩ do te. vt.ff. de ſolu.I.calipodius. ¶ Wtrum valeat iſtud pactum:obligo tibi ta 22 lem fundum pꝛo.x.⁊ ſi non ſol uero tibi infra menſem habeas cum cmptum inſto pꝛecio.h Bal. vbi.ð.qꝙ ſic.⁊ eſt mirabile ꝙ licet non ſit collatum in alicuins arbitrium declarandi p⸗ cium valet:qꝛ iſtud pactum eſt pars alteriꝰcõ⸗ tractus validi. iſte ẽ caſus mirabilis.ff. de pi⸗ gno.ſi fundus.. fi. ¶ Mtrũ cum mutuaſti mihi.x. nullo pignoꝛe 13 cõſtituto hoc pacto ꝙ ſi ñ ſoluero ifra mẽſem talis domus mea ſit tua pꝛo illis decem valeat tale pactũ.ſ.g.ð. ibidem ꝙ c. qꝛ nõ ẽ pactum pignoꝛis.vt. d..fi. f. de cõtrahen. emptio.vbi tex.eſt notabilis. ¶Mtrum cũ pactum l.cõmiſſoꝛie eñ appoſi⸗ 14 tů nõ ipfi contractui pignoꝛis.ſed diu poſtea valcat. K. qui ð.ibidem ꝙʒ ſic. vt. f̃
c de pignoꝛi. acti.titins. vel vbi intẽrucnit pactum roga⸗ tu ebitoꝛis ⁊ eius gratia:nõ voꝛagine creqi⸗ toꝛis. Et dicunt ꝙ ex interuallo valet ad cxci⸗
piendum nõ ad agendum. vt refert Bar.ĩq.
calipodius. All 4 dicitur lineus pannus con
ſecratus:qui extẽdit᷑ ſ uper 8 ltare:⁊ ſup quo extẽdit᷑ coꝛpoꝛale: ⁊ a q̃ dʒ bñdici.vide.ð. benedictio.ᷓ. i.
cialc oꝛnamentum gr chiepiſcopoꝛum in quo plenitudooffi⸗ cijconfertur: de auctoꝛitate.⁊ vfu. pa.c.niſi ſpecialis. C Quãdo debet peti.K infra tres menſes a i tempoꝛc cõſecrationis vel confirmationis: ſi ante non fuit cõſccratus aliter poteſi remoue ric.quoniam.c.di.nec ante debet ſe archiepm nominare. d.c. niſi. Mec ctiam poteſt antequã habeat ipſum pallium concilium conuocare conficere criſma:dedicare baſiſicas: oꝛdinare clericos:nec ep̃os conlecrarec. quod ficut.pe elec. F.penul.
trů archicpᷣs poſſit ſuũ palliũ alteri acco
n0imno dʒ cuʒ eo ſepcliri qꝛ ꝑpſo⸗ nam eius nõ tranſit.c.ex tuarum.⁊ c. ad hoc.

—
de auctoꝛitate ⁊ vſu.pa. ¶ Mtrũ ſempꝑ debesat celebꝛare cũ pallio archi epᷣs..ꝙ tã in ſua qᷓ; in aliena dioceſi poteſt abſq; pallio celebꝛare vel ſi andalijs. In ſuave⸗ ro dioceſi nõ ſemꝑ dʒ celebꝛare cum paltio:ſed tm̃ in diebus illis qui in eccleſie ſue pꝛiuilegijſ ſunt expꝛeſſief eccieſiã nõ dʒ co vti vt ĩꝓceſſi onibꝰ c.fi. de auctoꝛitate ⁊ vſu.pa. ¶ Aquo dʒ peti.&.ꝙ a papa · d·.qñ̃.⁊ etiaʒ a patriarcha.c. antiqua.de pꝛiuile. * ſummus eſt iter oẽs: q ipſe pA ſolus hʒ plenitudinẽ ptãtis Avt pʒ.ij. q.vi.qui ſe ſcit. ¶ Wtrũ papa poſſit diſpẽſare in oĩbus pꝛece⸗ pris moꝛalibus legis naturevel dinine.K. Ca nomſte in.c.litteras.de reſti.ſpo.⁊ in.c.ꝓpoſu it. de ↄceſ.pꝛeben.⁊ in.c. cũ admonaſterium · de ſtatu.mo.⁊ in.c. per venerabilẽ. qui fi. ſint legi. varie ⁊ ↄfuſc loquuntur: nec ex eox docTin põt hec queſtio declarari. Sedvt clare itelliga tur ſic diſtinguo vt colligo ex doctring Scoti in.iij. di.xxx vij. ⁊ Alex.in. iij. parte.⁊ Henri.i v. quol.q.xxix.⁊ Fran. in.ij. ſniax. ꝙ ſunt aliq̃ de lege nature:ſcu diuina tanqᷓ; pꝛincipia pꝛa⸗ ctice nota ex terminis: que ſunt hec. Finale bo nů eſt appetendũ.Malum intellige moꝛis eſt fugiendũ:qꝛ aut auertit a finali bono vt ẽ cu⸗ piditas moꝛtalis Aut ctrahit ab ipſo vt eſt cupiditas vemalis:⁊ iſta ſunt omnino idiſpẽ⸗ ſabilia: aliqua ſunt de lege nature vt cõcluſiõeſ neceſſario ſequẽtes ex pꝛincipijs pꝛcdictis vt iſta deus eſt diligendus:⁊ pꝛorimus. Et j iſtis nulla põt cadere diſpẽſatio: vnde iſto mõ ius
naturale dr ĩmutabile.vt dr̃.ð.i.di.v. Rõ ẽ qꝛ
rõ legis que eſt id qð dicũt pꝛedicta duo pꝛin⸗ cipia ab eis nõ põt ſeparari in aliquo caſu. vñ q pꝛimũ pꝛeceptũ decalogi ⁊ ſᷣm ſunt de hu⸗ iulmodi. Jõ ſimplr ſunt idiſpẽſabilia. Tertiũ vero pꝛeceptũ q;tuʒ ad cultũ deo cxhibenduʒ: aliqñ filr eſt de hmõi. õ quantũ ad hocẽ in⸗ diſpẽſabile:lʒ quo ad dctermiationem ipis ſit viſpenſabile. vt pʒ in.c.lʒ.⁊.c.conqucſius. de fe rijs. Sunt ⁊ alia de lege nature nõ tanqᷓ; pꝛin cipia:aut cõcluſiones neceſſario a pꝛimis pꝛin cipijs deducte:ſed qꝛ ſunt multũ cõſona pꝛcdi ctis pꝛincipijs ⁊ cõcluſionibus:cuiuſmõi ſunt pꝛecepta ſcðe tabule ⁊ oĩa moꝛalia dataĩ lege moyſi ⁊ euangelica. Ex pꝛmo.n. pꝛicipio ⁊ cõ⸗ cluſionibus neceſſarijs fequẽtibus ex eo nonẽ quo ad pꝛorimũ niſi vnũ pꝛeceptũ.ſ· diliges eñ ſed qꝓximus fuit mutatus per peccatũ ⁊ fa⸗
etus ꝓnus ad malů: ideo addita fuerunt plur
p̃cepta tanqᷓ; multũ ↄſona pꝛimis pꝛincipijs ⁊ ↄcluſiõibus pꝛedictis. E in iſtis quantũ ad
rõnem ipſoꝝ nõ põt cadere diſpẽſatio: ſed be⸗
ne quantũ ad obſcruãtiã ſanctionum:ſicut ⁊ Augu.in lib. ↄfeſſio. ponit exẽplũ dicens: ꝙ ſiẽ medicina eſt ars imutabilis tñ medicus aliqñ mutat pꝛecepta tanguẽtibus:⁊ tñ ratio pꝛece tiartis: ĩ ſe ẽ ĩimutabilis.vnde lʒ papa nd poſ it diſpẽſare vniucrſalt in pꝛeceptis ſche tabu le qꝛ vt cõiter:⁊ in pluribus in eis ieſt rõ legis Tamẽ fi occurreret caſus particularis in quo deficcret rõ legis:ꝓptcr cãs ſpãles ipediẽtes obſeruationem pꝛeceptoꝝ legis ex applicatõe ipſoꝝ ad diuerſas matias. Tůc papa poſſet piſ pẽſare. Aliter vt dicit Ric. in · iij. di. rxx vij. Mõ viderer᷑ deus fuiſſe bonus paterfamilias niſi dimiſiſſet paſtoꝛẽ ſup gregẽ ſuũ qui poſſet cõſulere oĩbus occurrẽtibus ⁊ neceſſario expe diẽdis. Mec ẽt poſſet dici ꝙ papa ſit generalis cõmiſſarius dei aſſumptus ĩ plenitudine ptã⸗ tis cuius cõtrarium determinat. ij. q. vi. c qſe ſcit. ⁊.xxiiij.q.i.qñcũqʒ. Et qð dico de pꝛecepi ſcðe tabule idẽ dic de oĩbus pꝛeceptis veteris ⁊ noui teſtamẽti. Vnde do. Archi.floꝛen.ĩ ſů⸗
ma diẽ ſe audiuiſſe a fidedignus ꝙ papa mar⸗
tinus quintus habita ↄſultatione cuʒ multis doctiſſimis viris in ſacra theologia ⁊ iure ca⸗ nonico diſpenſauit cũ quodam qui acceperat ſuã in vroꝛẽ ꝑꝑ multa mala ⁊ ſcã⸗
ala que eueniſſent ſi eam dimiſiſſeſ ⁊ que eui tari nõ poterãt:niſi fic diſpẽſaret. Et ideʒ ego dico de ſilibus. Argu.ij.q.i.c.multi.in fi. ⁊. e qui ſe ſcit. cum ſiibus. xt ſic ſcðᷣm hãc diſtin ctionem itellige ⁊ limita. d.c.litteras. ⁊ fimilia quc videntur dicere ꝙ ð legẽ diuinã? cuãge licã aut apłm:nõ põt papa diſpẽſarc: vt in c ſunt quidã.vxv.q.i.qꝛ veꝝ eſt vbi rò legis no ceſſat. Et in pꝛedicta opi.ↄcurrũt oẽs canon⸗ ſte:ſi bene itelligãtur qñ dicũt ꝙ papa põt de⸗ clarare:ĩterpᷣtari:⁊ limitare ac viſtinguere ius diuinũ qð nihil aliud ẽ dicere.niſi videre vbi
rõ ceſſat vel nõ.vt ſic nõ diſpẽſet vel diſpẽſct:
⁊ ſic tene firmiter. ¶ Ged quis poterit ſcire qů rõ legis deficit i aliquo caſu.ſe.ꝙ iſtud aliqñ habemus ex exẽ⸗ plo ipfins dei qui multotiens diſpẽſauit i ſua lege. vnde i ſili caſu poſſumꝰ⁊ nos cognoſcẽ. Sed qñ talis diſpẽſatõis vel ſilis nõ habem⸗
exẽplũ in ſacra ſcriptura:tũc ad ſoꝛũ papã ꝑti
net ipſius declaratio:cui dictũ ẽ. Aðũq; liga
An růi ncncus nintioꝙ itiocalu⸗ niut munc innnbusi ipsnöpn jpilnd.
i F poſi ppolliui&.ꝙe nynõ potdiſ tiewtindchn nnreur ſta ſpridicow jröch o inlicipurt dmniter
[Vnitupl
innn
ann ipfcictig ſdipõurputni
iigant dihe
nnoni bun⸗ irncipun vnqjaiſnn inunpan wihpoſſc cgů ßues ſoin un
ſinit beqᷓfj
Kigbſlü3 Auctheuaht

S * 4 nm
5
6 3
ueris ſuper terrã.in.d.c.qðcunq;.qui quidem multa declarauit: vt in matcria voli iuramen ti⁊ hmõi. Et aliquãdo etiã ex ipſa noſtra rõ⸗ ne colligimus vt facimꝰi gladio depoſito quẽ dicimus nõ foꝛe reddẽdũ deponẽti cffecto fu⸗ rioſo.vt in.c.ne quis.xxij.q.ij.⁊ ñimilibus. Vn de firmiter credo ꝙ ſi aliquis perẽs diſpenſa tionẽ in aliquo caſu ʒlegem dei nõ ĩterponat ipoꝛtunitatẽ muncꝝ vel pꝛecũ:ſed ſimplr po⸗ net ſe in manibus ipſius pape expꝛimẽdo ca⸗ ſum ſuũ ꝙ ðs nõ ꝑmittet errare vicariuʒ ſuuʒ in diſpẽſando.
¶ Mtrũ papa poſſit diſpẽſare ĩ oĩbus qᷓ ſunt iuris poſiriui..ꝙ quãuis alig canoniſte te⸗ neant ꝙ nõ põt diſpẽſare ð ſtatũ vniuerſalem eccleſie:vt in.d.c.ſunt quidã. Itẽ in his ĩ qbuſ
decoloꝛarerur ſtatus eccieſie.ꝑ.c.⁊ ſi illa.i.q.vii Ego tñ dico ꝙ vniuerſaliter põt diſpẽſare:ſʒ
tñ nõ eſſet tolcrãdus ſi diſpẽſaret ð pᷣdcã ſine
rðnabili cã pur diſpẽſatio teneret: ⁊ ſic tenet
cõmuniter.
4 C Ptrñ papa poſſit diſpẽſare in gradibus cõ
ſanguinitatis:nõ ſoluꝓut nũc:ſeꝗj eti ꝓut ex tũc.&. m Jo. an. in.c.per vcnerabilẽ.ꝗfi.fint legi. ꝙ ſi Sctũ eſt ĩ graduꝓhibito diuina lege ſerni hẽſare ꝓut nũc:ſed nõꝓut tũc.ſ.vt fiij int legi. q ante diſpẽſationẽ nati fucrãt. Sed in matrimonio bumana lege ꝓhibito poteſt diſpẽſare ne dũ ꝓut nũc:ſeqͥ ẽt ꝓuter tũc. Qð limito vexꝝ q̃ ad iſtud vltimũ:niſi ins eẽt que⸗ krů alteri. puta qꝛ patre moꝛtuo ſucceſſcrũt iã agnati.vñ lʒ poſtca legitimaret fiiũ nõ exclu- deret agnatos ſed in iure querẽdo valerct: vi⸗ de legitimatio.F.i.⁊.ij. ¶Btx poſſit diſpenſare in bigamia. vide.ð. bigamia. 3 Cᷓʒ ga de obligatõe qᷓſita laico geiñ ſubeſt q̃ ad tpalẽ iuriſditionẽ.e. Pa.in.c.ij. de voto ꝙ ſi talis obligatio ſolũ õhit᷑ ex fidci pꝛeſtatõe ſic papa põt ex cã ab ea abſolucre ⁊ dij pẽſare. vrin.c.uãto.de iureiur. Secꝰaũt ſi aliũde eẽt q̃ſita: q cũ talis obligario ſit de iuregẽtiũ:non poterit ꝑP papã tolli. Cle. paſtoꝛalis. de re indi. ⁊ no. Innoi.c. que ĩ eccleñaꝝ. de ↄſii.⁊ legiſte ĩ lfi. C. ſiʒ ins vcl vti.pu.
7 ¶ Auc ſunr qreſeruãtur pape.&. ꝙ abſolutio
abexcõicatiòe in xxxir. caſibuſ. de qbꝰ.⁊excõi catio.v. Itẽ diſpẽſatio in multis. de quibus.ʒ diſpẽſatio ⁊ irregularitas. tẽ cãe grauioꝛcs facit.c.i.de iurq.caium.⁊.c. multis.xvij. di.⁊.c. uotiens.xriiij. ꝙ i.⁊.c.vt debitus deappel.⁊
xxiiij.q.i.
— que ſint. vide i.c.ꝙ trãſſationẽ. de offi.le.ĩgls. qͥ hic omitto:qꝛ paꝝ ꝑtinẽt ad ↄfeſſoꝛes. ¶ Pe eo qgerit ſeqꝙ papa:nõ clectꝰa duabus ꝑtibꝰcardinaliũ:⁊ de obſeruãdisĩ eius electòe hẽs.ð. excõicatio.vij. caſu. ij.⁊ caſu.xiij. ¶Mtrũ papa poſſit decidere 5 aliud ſtatutuʒ in cã fidei ſine ↄcilio.h.ꝙ nõ. vtin.c. Anaſta⸗ ſius. xix. di. qꝛ papa põt errare ĩ fide.xl.di ſi pa pa.ſed nõ tota eccleſia.c.a recta.⁊ ibi bo.gio.
dr a para qð eſt iuj Araferna 4 3 dos qᷓ⸗ ſi iuxta dotẽ. WMnde bona ꝑafernalia dicũtur oĩa bona vxoꝛis extra dotẽ. vt dicit gl. in Kica. C. de pac. ↄuen. Acoĩ ſumma.C.de iu re do. Bal. in.l ij. C. de ſen.q̃ ſi.ccr.qᷓ;ti.⁊ ĩ.l.fi. C. qui po. in pign. ha.⁊ in.I.ob maritoꝝ C. ne vx.pꝛo mari.⁊ i.l.ſi mulier. C.de pac.cõucn. Et de iſtis hẽs tex.in.l.ſi ego.ᷓ.dotiſ.ff. de iu do. ⁊glo.i.c.plerũqʒ.de dona.inter vi.⁊ vxo.
¶ Mrꝝ ſiatutũ loquẽs de dote cxtẽdat᷑ ad pa 1
rafernalia bona.he.q ſic frn glo.in.c.ex lris. 5 pigno. Albꝛi. in.l.vbi adhuc.ĩ.xxij. colũna.C.ð iure do.⁊ in rubꝛica. C. de re vxo.ac.⁊ in. l.de g bus.in.iiij. col.ff. de legi. ¶Mtrũ bona ꝑafernalia fint pꝛiuilegiata ſiẽ dotalia qᷓ ad hoc vt bona viri fint hyppothe⸗ cata ſicut ꝓ dotc. K. gl. in. c. ex litteris. de pig. ⁊ glo in.l.fi. C. de pac.cõᷣuẽ.ꝙ ſic. Vnde ſi ſpã⸗ lem ſibi ꝓ his hyppothecaʒ a viro cxegit illa erit ↄtẽta. Si ãt nullã exegit hẽbit hyppothe⸗ cata omnia bona viri pꝛo omnibus pꝛcfatis bonis.vt in dicta.l.fi.⁊ de quibus habet vir adminiſtrationem. De alijs autem que vxoꝛ penes ſe retinet non habet hyppothecam in bonis viri fm Manoꝛ. in dicto. c.cx littcris. Iſta ramen hyppotheca non eſt pꝛuilegiata: ſed communis Fᷣm Innocẽ.⁊ Jo.an. in. d.c. ex littcris. ¶Mtrũ marirus debeat hre frucrus dictoꝛuʒ bonoꝝ parafernaliũ. K. ꝙ nõ naturales qñ do muniũ eoxꝝ nõ ẽtrãſlatum inviꝝ ꝙ nunq́; pꝛe ſumitur trãſlatũ niſi ꝓbetur:vt no.glo. in.d.i. fi ſed ſolũ põt haberc commodum bonoꝛnmn aloꝛum ꝓpter laboꝛes in cxigẽdo. Aduertc h ꝙquando maritus debet habere fructus: ni⸗ hilominus li aliquid ſupcreſt ꝙ non ſit ↄſim⸗ prum dicitur pertincre ad ipſam vxoꝛcm:ꝑ ca quc nõ.in l.vbi adhuc. C. de iure vot.⁊ in..fi. C de pac.conuen.⁊ ibi Bal.dicit Warto.con⸗ 3

4 ¶ Sed nũauid in veferendo in domũ mariti dicta bona:⁊ ea cidem aſſignũdo trãſcant ĩ do nnniũ mariti.he. ꝙ non. vt in. ·ſi cgo.j. dotis. ff. de iure do. ¶ Er qus culpa tenct᷑ vir ſi male.d.bona ad⸗ miniſtrat. K. ꝙ de dolo.lata culpa ⁊ leui culpa vt no. in.d..fi.— 6 Sed qᷓ actiòe repctũtur.ſ. ꝙ ſi dñium eoꝛum trãſtulit in maritum cõdicet cõditione ccrti: vel ſine cã: vel ob cãm. Si aũt non tranſtulit dominiũ ad exhibeñ.ſi non nixus ſit maritus ammouere. Vel rerum ammotarum ſi ſit ni⸗ rus ãmouere. vt. in. d.. dotis. Vel fm̃ gl. ibi⸗ dẽ aget depoſiti. quãdo eas cuſtodiendas ma ritus accepit · vcl mandati qñ vxoꝛ mandauit auſtodiã eaꝝ marito.—— ellatione nò tã A enlis ſed ⁊ auꝰ ⁊ pꝛoauus.⁊ deinde omnes ſ upꝑioꝛes 2tinent᷑. Sed ⁊ mai ⁊ auia ⁊pauia.ff. de verb. ſig..appellatione. ¶ Warẽtes quõ tenent᷑ alere filios.⁊ filij pa⸗ renics. habes.ð. Alimenta.⁊.ð· fiius.. xri. Et qũo tenent᷑ ex ↄtractu filioxꝝ.ð. obligatio. fi. ⁊ex delicto.ð. Dñs.ð.iiij. 2 Ari ci d 4 eſt qui parentẽ occi⸗ dit vſqʒ in infinuuʒ in linea aſcẽdentium ⁊ deſcẽdentium. Et non ſolũ g occidit: ſed ⁊ oẽs g ſunt conſcij ad hoc vel opã in aliquo dederunt.vt.l.i.⁊.iij. x.inj.⁊.l. vtrum.ff. de parici. ¶ Que pena paricidaꝝ.K. pꝛimo vᷣgis debet ccdi.deide in jacco coꝛij cõſui cũ cane:gallo: vi pera:⁊ ſimia:⁊ ſic iactari in mari: vel flumine. Et ſi flumen vel mare nõ eſt ꝓpe beſtijs ſubij ciatur.l.pe.ff. de parici.⁊. C.co. ti. Arrochia v vrplis al⸗ JA git populus ali⸗ cui eccleſie baptiſmali deputatus certi finius limitatus. Wnde plureſ cccleſie baptiſ males non debent ciſe in eiſdem limitibꝰ. xvxi. q.i.plures baptiſmales.facit.c.i.xiij. q.i.de his quc fiũt a pꝛeia.c.paſtoꝛalis. Aliqñ parrochia dr̃ totus ep̃atus.c.i.de rapto.de parro.c.ſuper co.de offi.archi.c.ij..penul. Mo. Ho.⁊ Bo. in ſumma.eo.ti. ¶ In quo cõſiſtit ius parrochiale.h. q in. vij. Mꝛimo vt in dicbus dñicis ⁊ feſtiuis popu⸗
lus audiat miſſam in ſua parrochiali eccleſia.
de quo dic. vt. ð. miſſa. ʒlir. Pꝛecipitur tamẽ in virtute obediẽtie ⁊ fub inicrminatiõc male
dictionis eterne religioſis omnibus ne dicãt atiqua verba:intellige ifamatoꝛa vel falſa vt retrahãt laycos ab cccleſiaꝝ ſuaꝝ frequentia vel acceſſu.in cle.religioſi. de pꝛiuile. Secundo conſiſtit ius parrochiale ĩ decimis.xvi.q.ij. in multis. de deci.c. ad apoſtolice.de quo.ð.deci⸗ me. Tertio in oblationibꝰ.x.q.i.qꝛ ſaceredotes
x.c.ſanctoꝝ.⁊.c.ſcquen. Qũo aũt obligant᷑ ad
oblationes.vide.ð.oblatio.ᷓ.i. Quarto in pe⸗
nitentijs accipiẽdis.in.c.oĩs.de pe.⁊ re.vide.ð Cõfeſſio.iij. Quinto in exhibitione ſacramen
toꝛum. Sexto in ſepulturis. Septimo in bene dictionc nubentiũ.de qbꝰ.de ſepul.per totum. xiij. q.ij. placuit.de ſimonia.c.ſuam.⁊ vide in ſuis locis. Bre.tamen.ix. in pꝛiuilegio qð inci pit.attendẽtes declarat ꝙ in pꝛiuilegiyl mino ribus cõceſſis.vbi dr̃ ſaluo iure parrochiali: ĩ⸗ telligi debere circa oblationes decimas. ⁊ pꝛi⸗
.
mitias ſolũ ⁊ nõ in alijs.
¶Quomodo efficitur quis de parrochia aliqᷓ
h.ꝙ acquiſitione domicilij ibidem vt.ð. Do⸗ micilium. tem quo ad ſacramẽtum cõfeſſio⸗ nis ⁊ euchãriſtic. Efficitur etiam cum quis ꝑ maioꝛem partem anni:puta per plus q;; ꝑ ſer
menſes in ea moꝛam facit:licet ibidẽ non trãf
tulerit domiciliũ m Ma. in.c. omnisvtriuſq; 4ẽ.⁊ de B vide.ð. Cõfeſſio.iij..x.⁊. xi.
Appellatione quid conti⸗ Aꝛtis net᷑.vide.ð. fama..iij.
eſt ſuas ⁊ ſuoꝝ inin ⸗ Atientia ac er—
equanimiter ferre.xxiij. qi..i. ¶Mtrũ femp ſit habenda.h&. ꝙ ſic intus.ſjab extra nõ quãdo nõ expedit ſaluti ꝓximi.xxiij q.i.paratus.qꝛ vbi hoſtis non perſonã:ſed fi⸗ dem querit ſi ſibi nõ reſiſtitur nõ patientia: ſʒ negligentia eſt.xxiij.q.iij. Marimianus. Et patientia pꝛelatoꝝ qua vitia nutriunt᷑ peſtife ra eſi. xxiij.q.iij. iuſtum.licet aliquãdo tollerei aliquod malũ iaudabititer ꝓpter maius m⸗
„
lumeuitandum.xxiij. q.iiij. ecce.⁊.c.ſequenti.
Scd quando expedit jaluti ꝓrimi ſic etiam ẽ habenda ab ertra:⁊ ſic intellige itlud Nu.vi.ſi quis pcufſerit te in vnã mariſã pꝛebe ei⁊c. fjʒ
—
Au. quantũ ad pꝛeparationem animi: ⁊ alterã
ſi eius ſaluti expedit.d..i.alias non. ſicut nee
rps cam pꝛebuit in cõſpectu põtificis ꝑcuſſus poteſtas eſt de iure ciuili
triq itroducta.⁊ ſoluit᷑. Mꝛio
kum pater tranſit in poteſtateʒ aiteriꝰ
zrzlut ixnti xi/ inann nizitini vin“ wibus ſclan mntinulo q trino nepr iʒiimumn dů kncij derch — nupris dein nðici unsſrpw
Sria
1pruinid tſtvt. xcvilj. di Romanu
emiams t A qulenfs. Bi nienfis Antio
iyñtſucere K vin nbenv latadeos o tignim met midtincam
uqij guch pela ſlc
inonn keamn
Wule nih gultebie diunin oontn Sn Nukippr w Kingo
win

ynncfficit regioſus. Et iõcum ſit in ptãte pbatis nõ potcrit hrc filiũ ĩ poteſtate:vt in.I ſarrogatoꝛff. ve adop.faci.ccũ ſcimꝰ. de re⸗ gula. ⁊ nð · in aui. ingreſſi ⁊ aui.ſi qua mulicr. Ede ſa.ſan· ec. Ireʒ ſcðᷣo ſoluitur qñ filius p⸗ pubertatẽ ꝓfitẽt in religiõc appꝛobata.vr no. lo.in.c.i.xx.q.ij.⁊ gl.in.l.ſi ex cã.ᷓ.papinianꝰ de minoꝛibus.ſed ante pubertatẽ nõ poteſt pfiteri patre inuito qꝛ nõ definit patria— igreſſum añ pubertatem:⁊ iò tenet᷑ pa⸗ tri obedire. imo nec p̃ põt offerre filiũ ipube rem religiòi matre Zdicente.ſecundũ Inno. ⁊ nõ. Pa. in.c. ij. de regula. qꝛ obediẽtiã qua fili votenet᷑ matri eſt de iure naturali ⁊ vinino: ſed patria ptãs de iure ciuili.⁊ iõ in iſtis ſpña Nbus magis ↄꝓſiderat rõ naturalis q; ciuiis. Mec auus ſilr patre ʒdicẽte cadẽ rõne. A 1 greca ligua ſůũ⸗ triai cha mus patrũ iter 2 Pretat. rri. vi. cieros. vf etiã pꝛimaſ qm̃ idẽ eſt. vt. xc viiij. di.pꝛouicie.⁊ ſunt q̃ttuoꝛ pꝛi cipales.ſ. Romanus. Cõſtãtinopolitanꝰ. Je⸗ roſolomitanus.⁊ Alexandrinus.Alij quoq; ſunt Aqutlenfig. Viturienfis. Lãtuarienſis. Sradenſis.⁊ Antiocenus: vt no.gio.in.d.c. cicros.
i Quid pñt facere.K. ꝙ crucẽ ante ſe deferri
faciũt: nili in vꝛbe:⁊ vbi ẽ papa vel eius lega⸗ tus. Appellat ad eos omiſſis medijs: itẽ ſup⸗ plet negligentiam metropolitani: t quedam
alia de quibꝰ ⁊ in.c.antiqua.de pꝛiuile. ⁊.d.c. ꝓ nincie.⁊.ix. q.iij. ↄqueſtus.⁊ de offi.oꝛdi. pñti.
li. vi.⁊ de appclla.ſ——— s Zun Atronus h P eſt in triplici gene Eccatum Anitia gen⸗ oꝛiginale:qð nihil aliud eſt nifi carẽtia iuſticie onginalis debite ĩ pꝛimo parente acce
pre ſecũdũ Anſel in li. de cõceptu virginaliet
iſtud eſt oĩno inuoluntariũ ⁊ in vniuerſali ⁊i particulari. Volũmodo fuit volũtarium votũ tale aliena.ſ.ade. Ctꝓpterea põt remitti fine vctione ⁊ fine pafſione volũtatis illius in quo eſt:vt ꝑ baptiſmũ.de quo ĩ.c. maioꝛes.in. ᷓ. hic Nero dirimus de baptiſmo. Que quidem iuſii ciã oꝛiginalis fuit quoadã auxiliũ dininũ ſi up trale neceſſariũ homini rõne ſue cõpoſitio nisqꝛ cũ fit cõpoſitus er aia ⁊ coꝛpoꝛc ex intel kectnali ⁊ ſenſuali que qnoddãmodo ſi ſue na⸗ ture relinquitur:itellectũ aggrauãt ⁊ ipediũt
225 ne libere ad funmũ cõtemplationis ꝑringere
polſit. Jõ data fuit ſibi iuſticia oꝛiginalis per quã ſi nens hois ſubderet deo etiã ei ſubde⸗ rent oẽs vires iferioꝛes:vt libere in deũ poſſʒ tendere:cuius ſubtractio fuit facta peccatuʒ oꝛiginale. Euius dupter eſt pena. Vna taxata peccato.ſ.pꝛiuatio iuſticie oꝛiginalis:⁊ caren⸗ tia vifionis diuine. Alia eſt pena ↄcomitans. ⁊ hmõi ſunt infirmitates:moꝛs:⁊ alia mala q ſequũtur:ficut ſi iudexꝓ peccato ĩponerct pe⸗ nã eruitiõis oculoꝝ ad quã ſequerent᷑ pofiea multa dãng. ec ex Fran. de maio.in.ij. ſentẽ tiaꝝ. Quoddã dr̃ veniale:⁊ iſtud aliqudds ẽ volũtarium voluntate ꝓpꝛia ſimpłr: ſicut qñ ex deliberatiõe quis dicit mendaciũ iocoſui xxij. q. ij. c.pꝛimũ. Aliquando vero portim eſt pena ficut motus inoꝛdinati qui oꝛiunt᷑ nobis coꝛruptela pꝛeuaricationis ade. Martum vero eſt culpa:qꝛ lʒ non ſit a volũtate ꝓpꝛia an tececẽte:oꝛitur tña volũtate ↄcomitante ⁊ nõ Phibẽte:vel non pꝛecauente cũ poſſit ꝓhiberc vel pꝛccaucre tales motꝰ ĩoꝛdinatos.⁊ de iſtis dr. xxv.di.. alias. Et ad remiſſionẽ cius ↄcur rũt tria.ſ.pena pꝛeſens: gratia cõcomitans:⁊ meritũ antecedens. Quoddam dr moꝛtalc qð quidem ẽ voluntarium ⁊ in vniuerſali ⁊ iꝑti⸗ culari.⁊ idco non poteſt ſine noſtra actione di mitti: vt in. d.. hic vero dirimus. Et de iſto intelligit illud Augu. li.i.retractata.c xij. ⁊ li. de vera religionc. Peccatũ eſt adeo volunta⸗ riũ: vt ſi nõ ſit voltariũ nullo moqo ſit pctm̃. ⁊.rv. q.i.ð. ſed hoc nõ gencralr:
¶ũo põt diſcerni peccatũ moꝛtale a venia⸗ li.R.cꝙ pꝛecepta diuine legis naturalis:ac hu⸗
„
mane indicãt ad ſit moꝛtale vct venialc.aʒ quicquid eſt contra ipſa de ſe hʒ rõnem moꝛta lis peccati niſi vel rõne ſurreptionis: vel mo⸗ dicitatis:vel rõnabilis cauſe quo ad pꝛecepta humana vel diſpẽſationis ſupiaꝛis excuſctur
eccatum vero veniale nõ eſt 3 legẽ aliquã
ſed eft pter legem:qꝛ nõ obſeruat modum ra⸗ tionis quem jer ſancta intendit. Pec cx.ij.ſen tẽtigrum.di.xxiij. ¶ In qͥ differt culpa peccati a pena..ꝙ cul⸗ pa ſeu macula eſt quedam relatio ad actũ pꝛe⸗ ſentem vel pꝛeteritum quã diuina volũtas fa cit illum qui fecit reputans indecentem ineſſe moꝛali. Ex qus idecentia relata ad actum pꝛe⸗ tcritum vel pꝛeſcntem naſcitur obligatio ad henam ex determinationt voluntatis diuie Et ideo aliud eſt remittere culpaʒ aliudpenq.
3

—
Qnando enim deus non eoncipit hominem
aliquando filij videntur trahere
„— ⸗
ſub iſia indecentia tũc remittituꝛ culpa. Quã
do vero nõ concipitur ſub obligatione ad pe naʒ tũc remittit pena. Ex quo patct ꝙee no⸗ rale non conſiſtit in re extra:ſed in extimtie
Pꝛopterea dicit philoſophus.i. ethicoꝛũ.ꝙ infelicitateʒ
a parentibus. Et ibidem dicitur ꝙhonoꝛ eſt ponoꝛãtis: qꝛ honoꝛans agit virtuoſe⁊ bonũ
in ſe moꝛale:honoꝛatus autem nihil facit. Gi⸗
militer iniuria que fit imagini dicit fieri ima
ginato.de hoc vide Me. aure. in. iiij. di riiij. q.
—
üij.⁊ ſic licet peccatum nõ ſit in eſſe naturali poſt actum ipſius:eſt tñ ieſſe moꝛali.⁊ iò dam
natur ſi non delctur. ¶Peccatũ qñ dr̃ in ſpm̃ anctũ.&.ꝙ ẽ quan do quis cõtendit abijcere vel remouere illud qð electioncʒ peccali poſſet ipedire.verbi gra En ſtigat᷑ qs ad peccatum ⁊ occurrit ci diuina eueritas pumenſ illud peccatum? talis iſtud abijcit ſtudioſe ꝓmutens ſibi impunitateʒ vt peccet liberius. Et iſtud ẽ ꝓpꝛie peccatuʒĩ ſpi⸗ ritũ fanctũ.⁊ d̃ etiam malitia ⁊ blaſfemia in ſpm̃ ſcm̃: ⁊ eſt ſpeciale peccatuʒ? grauiſſimũ. Bunt autem.vi.que impcdiũt pcccati electio neʒ quc ponũtur in.ij.ſen. di.xlij. Duo ex ꝑpie dinini iudicij. Huo alia ex parte vonoꝛnz dei. Et duo vltima ex parte peccati. Et pꝛoplered
ſunt ſex ſpẽs peccati in ſpm̃ ſcm̃ Pꝛime due
„
ſunt pꝛeſumptio qua ſine meritis ð milericoꝛ dia dei pꝛeſumũt ⁊ deſperatio q̃ deſperant de indulgentia peccatoꝛum:contrà duo pꝛima.ſ.
contrã timoꝛem dei ⁊ ſpem. Becũde vue ſunt ſ.impugnatio veritaris agnite:? inuidẽtia fra terne gratie. Contra ſecũda duo.ſ.agnitioneʒ veritatis fidci ⁊ auxiiũ interioꝛis gratie quaʒ etiam in alijs nollet creſcere:⁊ dolet ſividet in fratres. Tertie due ſunt.ſ.obſtinatio⁊ impeni tentia.contra tertia duo.ſ.conſidcrationẽ tur pitudinis petĩ ⁊ bꝛeuitatẽ ipſius velectatõis ¶ Ptrũ actꝰqui ex ſua ſpecie eſt veniale pec⸗ catum poſſit eſſe moꝛtale.. ꝙ ſic triplr. Pꝛi mo rõne fins cũ conſtituitur in eo: vel ĩquan
um refertur ad moꝛtale peccatum ſicut adfi
nem.puta cum quis dicit verbũ ocioſum cum rali intentione ꝙ etiam ſi eſſet pꝛohibituʒ de pꝛecepto nihilominus diceret. vel dicit vt pnocet aliquam mulicrem ad foꝛnicañ.⁊ ſic itellige iltud Augu.xxv. di.ð. criminis. nuiium
cccatum adeo veniale:quĩ fiat criminalc duʒ
placet. glo.ſic. dum placet complacentia fruiti
vt remiſſionem conſequat.
onis ſeu finis. Secũdo rõne erroneitatis euʒ
ex conſcientia erronea credit moꝛtale ⁊ illud cõmittit. xx viij. q.i.omnes. Tertio rõne cõſen fus in delectationem.de quo.ð. Cogitatio. hec ex ſcõ Wona.in.iiij. di.xvi.
¶ VPtrũ omne peccatum ſit remuſſibile. he.ᷣm Alex.de ales.in. iij. ꝑte ſumme tractatu de in⸗
curnatione dei ꝙ aſiqua peccata dicũtur irre⸗
miſſibilia negariuc que nullo mõ remitti pote runt:ſicut ſunt peccata ſolum angeloꝛum ma loꝛũ ⁊ hominum damnatoꝛum. Aliud pecca⸗ tum ab iſtis non eſt irremiſſibile negariue. A liqua peccata ſũt irremuſibilia pꝛiuatiue: ⁊ ſic omniã peccata ſunt irremiſſibilia: qꝛ vt dicit Icro. Mꝛo minimo pcccato non habent vnde jatiffaciant ſimul homines vniuerſi: qꝛ nemo aligd ex ſe habet quo remittantur. Tertio di⸗ cũtur pcccata irremiſſibilia contrari.eo ꝙ cõ trarie diſponũt ad gratiam per quam reiitti polſunt:⁊ ſic peccata in ſpiritũ fanctumꝓptie funt irremiſſibilia:vt patet intuenti: non quia nõ poſſint remitti ſed q qic diſ ponũt boiem
i Vtrũ volũtas ⁊ opus cxterius ſit vnñ pec⸗ catũ.vide pꝛeceptũ.ᷓ.xiiij. 3 dicit᷑ quaſi puſilla
Ec uliu. pecunia ſiue patri
Vmoniũ puſilum.f. de peculio.· depoſi ti. Aliqñ dr̃ omne patrimonium cuiuſtibet ho minis etiaʒ liberi: vt.ff. ad trebel.I.cogi.in pᷣn. ⁊ multis alijs modis dicit᷑ peculiũ.vt no.gl.in Kica.ff. de peculio. Hed hic intẽdo tractare de pecuiio qð filius acquirit vuente patre:⁊ ſub ipſius poteſtate criſtens
q¶ Quot ſunt eius ſpecies.. quattuo!. Pꝛi i
ma dr̃ peculium ꝓfecticium.I. quod pkiciſci᷑ ex rebus patris. Vnde glo. in. cñ opoꝛtet. C. ð bo.que libc. dicit ꝙ ler capitur large Vl com⸗ pꝛchendat omne id quod occaſione patris ob uenit.l. additõ.ſt. de acqui here. Et iſtud acqui ritur patri quo ad pꝛopꝛietatem ⁊ vſumfruc. Similiter dic de acquiſitis aclerico ex bonis ecckeſic vel eius intuitu ꝙ ſunt cccleßie quo ad ꝓpꝛictatem ⁊ vſumfructum. Et idco non po teſt diſponere niſi vt a iure conceditur. vi. Klericus.xiij. ¶Secundum dicitur aduenticium· ſcilicet ð acquiritur er induſtria vci ex donstione acta aliunde qᷓ; intuitu patris aliter atiũdep
uenit ex euentu vel foꝛtuna ſeu induſtria. Er⸗ ciperes que ab impatoꝛe vci auguſta donant
4
Aumtin ajendu ſaulu de ſe mncſupal nofün nn v. Nin unwninq nipwintuv jirnci pi Nniſqu ninped intincſus igline dun ſipous port müfiiusrca mnece unochiih uous vec qui ipauerit mei vin aunn m vtin di bijert pe iitcumalhsf inrancqᷓp niquerit na Wni dicirer v ſuis abon iuit. hoc in nidiifann Sulſedege htfluſtunii inimn iutſmiui itnnchf tinnni. mmofau nnoni nwnm winhün wümm e unco dt unp

que quaſi caſtrenſe iudicãtur. C. de bo. que li. lcũ multa. Idem dicit de donato a rege:quia ſtatutũ loquẽs de imperatoꝛe gencratiter itel ligi foꝛc ſtatutũ de rege particulariter ßʒ no.
per Inno.in.c. ſuꝑ quibuſdam.de ver.ſig.⁊ in
iſto aduenticio fiiuſfamilias acquirit domi⸗ niñ ſiue ꝓpꝛictatem:ſed pater hʒ vſumfructũ donec vixcrit. Mifi remiſcrit vel niſi ab aliqͥ ſi bi detur vel relinquatur hoc pacto:vt ad pa⸗ trem nõ pertineat vſuſfructus:vcl niſi ſucce⸗ dat filius vna cũ patre in hereditate fratrivcl ſoꝛoꝛis. WMcl niſi quãdo pater noluit aſſentue filio adeũti hercditatem aiiquam. Pel niſi pr̃ cõmiſerit inceſtas nuptias. Wel niſi patre mi nus legitime dinertente bona filijs applicent᷑ nſti.ꝑ quas perſo.no.acqui.ʒ.ſancitum.igl. tem ſi filius recipit dotem patre nõ conſen⸗ iiente nec ſe obligante ᷣm Bar.in.l.contra.ff. re.amo.qʒ in iſtis patri non acquiritur vſuſ⸗ fructus nec quicquam aliud. Sec ſi eum emã cipauerit media pars vſuffructus dictoꝛũ bo⸗ noꝛum aduenticioꝛum remanebit apud patrẽ ſolum.vt in dicto..ſancitum.ſed ſi pꝛemoꝛia tur filij erit ſpecialiter ⁊ totaliter:nec commu nicabit cum alijs fratribus. Si autẽ filius pꝛe moꝛiatur anteq; pater:totum erit patris niſi filios rcliqucrit.nam tunc filij erunt loco pa⸗ tris. Mnde dicit tcx.in dicto.ʒ. ſancitum. Si id quod ſuis laboꝛibus: vel pꝛoſpcra foꝛtu⸗ na ei acceſſit: hoc in alium perucnict luctuo ſum ci fiet.
3 ¶ Tertiũ dicit caſtrenſe qð a parentibus co⸗ gnatis aut alijs degenti i militia donatur:vci quod ipſe filiuſfamilias in malitia acquiſiuit qð niſi militgret acquiſiturus non fuiſſ:nam quod erat ⁊ ſinc militia acquiſiturus id pecn- lij eiꝰcaſtrẽſe non cſt. ff. de caſtrẽ.pecu.ſcaſirẽ ſe cum ibi notatise.
4 ¶ Duartum dfquaſi caſtrenſe qð acquiritur a viris diſertiſſimis patronis cauſarum:viriſ deuotiſſimis memoꝛiaiibus.ſ.notarijs ⁊ agẽ⸗ tibus in reh:nec non magiſtris ſtudioꝛũ ſibe lium artiũ.archiatriſqʒ.i.mcdicis ⁊ omnibꝰ onino qui ſalaria vel ſtipẽdia recipiunt pu blica. C. de inoffi.teſta.l.cũ antigs. Ex pꝛcdicti pꝙnotarij communes non acquirũt in qua
ſicaſtren ſe:ſec ſolum notarij cõmunis vcl do nnnoꝝ aut oficialium ꝗ deberent haberc ſala rium de pubiico.
5 CSed qi de acquiſitis per clericos:filiofami
ias. K. ꝙ res omnes quolibet modo ad coꝛuʒ
276 dominium venientes habebunt ſias ad fmi
litudinem caſtrẽſis peculij:ita ꝙ de ipſis ad li bitum diſponere poterũt ⁊ teſtari legitima le⸗
gata filijs vel parentibꝰ vt in aui.de ſan.cpiſ.
S.pꝛeſ byteros. Et ponit᷑.C.de epiſ.⁊ clcri.aui. pᷣſ bytos.quod limita verum niſi acgrãtur ex bonis eccleſic vel cius intuitu:quia tũc non po terunt diſponere.de quo dic vt.ð. Clericꝰ.xiij ¶ Mtrum acquiſitum ꝑ muratoꝛeſ:aut carpẽ tarios:⁊ alios iaboꝛatoꝛes in rebus communi bus g etiam habent ſalarium ex publico ſit q̃ſi caſtrenſe.hK.ꝙ non.qꝛ non ſolum requirit ꝙ id quod acquirunt ſit ex publico: ſed opoꝛtet ꝙ ſit ex publica cauſa:vtputa publico officio aduocationis notarij cõmunis vel officiali ⁊ huiuſmodi.aliter non crit quaſi caſtrẽſe. Sa li.tamen in..fi. C. de inoffi.teſta.tenet ꝙ inge nierij dñoꝛum vel cõmunis id qð acquirũt ha bebuntꝓ quaſi caſtrẽſe. ¶ Sed nũqd aduocati g ex aduocatione aligd acgrunt non cx publico:ſed a clientulis habe⸗ bũtꝓ caſtrenſi.&. ᷣm Bal.in.d.l.fi.ꝙ ſic. quia cedit loco publici ſalarij. Ex quo eis hodie nõ ſoluitur ex publico.l.foꝛi tui.C.de aduoca.di⸗ uer.iudi.⁊ ibi dicit Barto.ꝙ ſimiliter erit qᷓſi caſtrenſe id quod acquirunt aſſeſſoꝛes 5ᷓʒ glo. ibidem. Idem dic fm Bar.in.l.ſi mulicr.ff. ð caſtren.pecu.de relictis aduocato pꝛo emen⸗ dis libꝛis vel cquo cauſa eũdi ad officia:⁊ hu⸗ iuſmodi. ¶ Mtrum donatũ filiofamilias:militi aduo⸗ cato.aut aliud officiũ publicũ habẽti finc alia expᷣſſiõe ſit caſtrẽſe vei quaſi. K. ſᷣm bar.in tra ctatu de duobꝰ fratribꝰ ꝙ aut donant᷑ res ne⸗ ceſſarie militic ſiuc apte:vt cquus:⁊ arma: mi titi.ſibꝛi aduocato:tunc indubio dicet cſſe ca⸗ ſtrenſe vel qᷓñi a quocũq; donẽtur ciſdem.mi les pꝛecipua. ⁊.l.caſtrenſe ff. de caſtren. pc⸗ cu. Si autem donantur ea que non ſunt ap⸗ ta ad mil itiam non erit caſtrenſe.ctiam ſi ex⸗ pꝛeſſe dixcrit.vt. I.ſi foꝛte.ff. de caſtren.pecu. ⁊ quod ibi tenet Vynus.⁊.C.codem ti.l.i. Et hoc verum niſi in duobus caſibus. Pꝛimus quando ilc qui donst ſolum cx militia vcl ad uocatione ⁊ huiuſmiodi notus cñ. Sccundus caſus eſt qnando talta donata licet non ſint apta ad inilitiam vel aduocationcm:tamẽ dã tur expꝛcſc vt vendqntur pꝛo cmẽdis armis: libꝛis:⁊ huiuſmodi neccſfarijs ad dicta ꝑubli ca officia. Alia vero que poſſunt cẽ apta ad mi litiam ⁊ ad alia:vt ſeruꝰtunc ſi, ⁊nv⸗ ₰ 4

minatim ad ipſa ſint vata:ſic erůt quaſi caſirẽ ſc. Becus ſi fimplr ſine expꝛeſſiõc:qꝛ nõ erunt caſt renſia: niſi vt dem̃ eſt:ſint data a noto ſolũ ex militia.I. ſi militi.ff. de ca.pecu.⁊ quod nõ · Bar.in.d.l.ſi foꝛte.
¶ Quid de donato filiofamilias ꝗ nõ eſt mi leſ⸗nec in aliquo publico officio cũ iſta expᷣſſio⸗
ne qð ſit ei caſtrenſe vcl quaſi..m Bar. in
pꝛedicto tractatu.ꝙ lʒ appoſitio taliũ vcrboꝝ nõ vaieat niſi vt ſit aduenticiũ:vt. d..ſi foꝛte. opabitur tñ vt patri non acquirat᷑ vſuſfructꝰ qð põt faccre donans. vt. C.de bo.q̃ li.aut.ex cipit᷑:⁊ ſic lʒ vitiet᷑ expꝛcſſum non vuiat tñ ta⸗ citũ..i.ff.g.mo.pi.vel hyppo.ſol.
¶ Ptrũ iioꝛi empt a patre filio ſuo fint qua ſi gaſtrenſe.. ſm Bar. in. d.tractatu.⁊ in.i. Fne caſtrenſe.ff. de col.bono.ꝙ aut pf̃ tradi⸗ dit ⁊ſe donarc expꝛcſſit:⁊ tunc ſi filiuſ erat ad nocatus acquirit ſibi in quaſi caſtrenſe Li.C. de ca.pe.⁊.l.caſtrẽſe.ff. co.ncc pf poterit ſic da tum reuocare.l.ſi filius.C.fami.herci. Si Vo nõ crat doctoꝛ tempoꝛe donatiõis:ſed ſchola ris:tũc nõ pt dici quaſi caſtrenſe:qꝛconditio pſone hoc nõ pati. Mã ſcholares nõ gaudẽt pꝛiuilegijs quo magiſtri ⁊ doctoꝛes..i.in fi. E de ſtu.ſibera. Et facit qð no.i.l.fi.C.de iuriſdi ti.om.iudi.qðᷣ vexꝝ intellige.niſi ante moꝛtem patris cõpteuiſſet ſtudiũ fuñũ:qʒ ſic cepit quaſi militare.⁊ tũc erũt quaſi caſtrẽſe.l.fiuc emãci patis filijs. C.de dona.⁊.l.donationes in con
cubinas.p.patcr.ff. co. Mota tñ ꝙ licet nõ fue
rit doctoꝛ:nec effectus ante moꝛtẽ patris:ſi pa ter ei non emãcipato libꝛos dedit:ſed cos nõ eſt adeptus niñ poſt emãcipationẽ ꝙ crũt ſui q ↄfirmat donatio.d.l.ſiuc.⁊.d.. patcr. Ideʒ dic de quocũq; donato a patre filio cmãcipa⸗ toꝛvel etiqᷓ nõ emãcipato ſi modo emãcipatꝰ volũtate patris poffedit ꝙ erit fit ij:nec pater poſtea poterit rcuocare. d.ſiue. Secus ſi poſt emãcipationcm tenuiſſet donata ante eã con tra voiuntatem patris. Similiter idem dic ꝙ ↄfirmat᷑ dicta donatio moꝛte etiaʒ ſi non erit ipſe emãcipatus.⁊ ſic poſt moꝛtem patris ta⸗ ha erunt ſua.nec cõicabit cum fratribus alijs 1.filie. C. fami.herci. ᷣm opinioncm appꝛoba⸗ tã in glo.d.l.ſiue. Aut pater nõ tradidit nec ex
pꝛeſſit ſc donare.⁊ ſic licet emerit nomine filij
ſui:nihilominus erunt patris ⁊ cõicabit eos cũ alijs fratribus poſt moꝛtẽ patris.l.i.in pꝛi. C.de ca.pccu.rcquiritur enim traditio vt vi⸗ deatur donarc.l.ij. C. ſi quis alteri vel ſibi ꝙ ſi
neſcitur· an donaucrit vel ne.tunc fm Bal.in additionibus ad pꝛefatum tractatum Barto. ad coniccturas eſt recurrendum Fm ea que.j. dicã̃ in.. xxxij. Aduerte hic Fm Bart. in aui⸗ ex teſtamẽto.C.de coll.ꝙ donatũ a patre filio emãcipato cſt cõferendum poſt moꝛtem⁊ cõ putabitur in eius parte. Sed donatuʒ fuio exi ſenti in ſua piãte.lʒ nõ valcat in vita ipfius patris iñ aſſumit ſibi vim poſt moꝛtem:⁊ ha⸗ bet vim legati.vt in.l.in donationibus.C.ad
1.falci.⁊.l.donationes.la pꝛima.C.de dons.ini
vi.⁊ vxo. Et ſicut legata ⁊ fideicõmiſſa nõ cõ⸗ ferũtur.l.a patre.C. de colł.ſic nec talis dona⸗ rio. Fallit hoc in tribus caſibus. Pꝛimus qñ cmergitur icqualitas.l.penul. C. de coll. Scds quando pater hoc cxpꝛeſſit. Tertius quando dedit vt haberet in peculio.l.ſi donatione. C. de colla. ¶ Vtrũ omne acquiſitum ex pecunia patris
a filiofamilias ſit pꝛofecticium.ſ. fᷣm War.in
pꝛedicto tractatu.⁊ in·lcũ oʒ. C.ð bo.que lbe.
q id qð acquiru filiuſfamilias ex bonis pris ſiue ſt pecumia:ſiue ſint poſſeſſiões ſibi ab eo dem date ſine laboꝛe ⁊ induſtria ſua:puta dã⸗ do poſſeſſionem alteri colono. vel pecumam mercatoci:ex qua habuit de lucro tale lucrum crit pꝛofecticiũ. Sed id qð acquirit ex pꝛedict bonis ex laboꝛe ſuo:vel induſtria.puta laboꝛᷓ do agrũ pꝛedictũ:vel negociãdo de pecunia p⸗ dicta ſicut lucrũ qð fit ex pecunia pꝛo ꝑte at⸗ tribuit᷑ perſone lucranti:⁊ꝙ ꝑte pecunie.li.: ꝓ ſocio.⁊.l.ſi nõ fuerint..i.ff. co.ſi tale lucruʒ critꝓ parte que debetur poſſeſſioni vel pecu⸗ nic eri ꝓfecticiũ ⁊ pꝛo parte que debeĩ operi ꝑſone lucramis erit aduenticium.d.l.cum oʒ.
poſt pꝛinci. vbi pʒ ꝙ omne lucrum ꝓueniens
er perſona filij eſt aduenticium. Mec obſtat. b
ſi ita..fi.ff. de vſu ⁊ habita.⁊.l.per ſeruũ.fi.
f. de acqui.re.do. quas allegat Spe. qui tʒ um:qʒ loquuntur in ſeruo qui acquirit dño ex opere perſone ſue. Et hoc tene:niſi ex pecunia parris feciſſct vſuram:qʒ lʒ glo.in.d.cum oʒ. teneat contrarium:tñ tu tenc cum Bar. ibidẽ ꝙ tale lucrum non erit necꝓfecticium nec ad⸗ ucnticiũ:ſed totũ reſtitueñ. per ip̃m filum? gio.itellexit qñ vſure licite crãt de iure ciuili: qð hodie nõ eſt.c.ſuꝑ co.de vſuris.
i Mtrũ fitiuſfamilias g lucrat᷑ vigoꝛe ſtatu⸗ tiex moꝛte vxoꝛis ſue dotem vel partẽ debeat cam hreꝓ aduenticio. K. Bar.in dicto tractã tu.ꝙ aut filius ſuſtinet onera matrimonij d
. ſc wmib zufun viiinun intuſer innprim Sſninci lirñqus zjifdeſip⸗ zidona ve nſtaduemio un ul da gcum.S iicern adu muoſde w grl glidcüo.
li mde hdꝛ
vwuqteli rishabcarc w vin riu icpans dati ſifiend: iciaiqocre intftiacen ubiẽcaluscr vocs ieges ſilbe dehe ijindinm mulfiffcon
untnge um.
icuiſti
icnpis viigann imipun Kütgali inpant ulidefune
uinmn
Autßi mi Aninto ncxcq inihit ul n uſc

nn dhliht näutn iut — uim ium
lucro ſue perſone.⁊ tůc filio erit aduẽticium.
Si vero non ipſe ſed pf̃ ſic erit pꝛofecticiũ: ⁊
ſic incllige opi. Oy.in.lſi cũ dotẽ.yᷓ.nůc trãſ⸗ grediamur. ſ. ſolu. natri. quitʒ ꝙ nonẽ aduẽ- ficium ſed cõmunicabit poſt moꝛteʒ patris cũ alijs fratribus.per..ij. C.fami.herci. Si vero parti bater⁊ partim filiſuſtinet: tũc pꝛo rata oneris partim critꝓfecticiũ ⁊ partun aduẽti- ciũ.l.ſed ⁊ fi quis.ð.i.ff. de vſufru.⁊.l.ſi ſeruns cõis..fi.ff. de ſtip.ſcruo.
iʒ ¶ VMtrũ donatũ vcl relictũ ab cxtraneo filiofa
milias ſit aduenticiũ.ſe.ᷣm Bar.in pꝛcdicto tractatu:qꝙ aut datũ eſt ↄtẽplatione pris:⁊ ſic eritꝓfecticium. Si vcro datũ eſt cõtemplatio
ne filij:ſic erit aduenticiũ in. l.ſed ſi plures.ᷓ.
srrogato.ff. de vul.⁊ pu.ſubſti.⁊.. additio.ff. acg. here.⁊. ſed ⁊ ſi quid doncẽ.ff. de vſufru.⁊ no.gl.i.d.l.cũ oʒ. Si aũt nõ apparet cuius con templatõe ſit datũ depꝛehendit᷑ ex futuro euẽ tu. puta qñ retinquit᷑ filio. vt poſt moꝛtem pa tris habcat:ſic pꝛeſumit᷑ ꝙ ↄtẽplatiõe filij. Si vero vt ũ viuẽte patre:ſic pꝛeſumit᷑ ↄtempla tiõc patris datũ. Silr er oꝑe cõpꝛehendit: pu ta fiiꝰ facicndo mercantiam gcquißiuit ami⸗ citiã cũ aliquo ex qua aliquid ſibi donauit: qꝛ
tc erit ſibi aduenticiũſociũg.ʒ fi ff pꝛo ſo⸗ cio.⁊ ibi ẽ caſus erpꝛeſſus: qꝛ cõtẽplatiòe filtj.
Zõ no · ꝙ oœEs leges que dicũt inſpicienduʒ cu ius cõtẽplatõe debent itciligi de cã ꝓxima.d. ſociũ. qm̃ in dãnum acquirẽntis non ↄſidcrat᷑ cã remotaifi.f. coniũgen. cũ cmancipa.libe. ſed bene quantum ad dommodum.l.ſi foꝛtc. fj de ca.pccu.
i4Mtrũ œẽ acquiũtũ ꝑ filiũfamilias ſit pꝛeſu
mendũ cx bonis pris i dubio ⁊ ſic ꝓfecticium k. Bar. vbi. ð. ꝙ aut reſultat ſuſpitio delicti: nii ſie pꝛeſuma᷑.puta.qʒ filia pꝛcſumetur tur piter acquiſiuiſſe qꝛ aliter nõ potuit he ⁊ ſic crcdet᷑ ex bonis patris acquiſitum: vt ſuſ pitio delicti cuitet᷑.l.ſi defunctus.C.arbi.tute.⁊.l.qn tus.ff. de dona.inter vi.⁊ vx.⁊.l.ctiaʒ ſi vxoꝛiſ noĩe.C. eo.aut ſuſpitio delicti cuitat?⁊ ſic pꝛe⸗ ſumetur ex bonis filij. d.legibna. Aut nec eui⸗ tai nec oꝛit᷑ pꝛeſumptio delicti:⁊ ſit recurrẽdũ eſt ad diccturas.C.de cpi.⁊ cie.aut licentia. Et hec oia ſunt ſeruãda ẽt in pꝛclato:tutoꝛc: vro re:⁊ huiuſmodi.qui circa bona alioꝝ verſant᷑
in ↄcia·licet glo in. d.lctiam.⁊ in. dcum oʒ. aliter dicat.
i; 1Mtrũ donatũ filio a patre ſit aduenticium
Bar. vbi.ð. ꝙ aut p̃ceſſerunt merita füiq̃
227 ſiertraneus feciſſet ei donaſſet: donatio tz3 pᷣncipio ⁊ erit ei aduenticiũ.vt tʒ gl. C. de ioſti. teſia· aui. vnde ſi parẽs. Et concoꝛ. Jaco. but. Aur nõ donat ꝑpp merita ſed vt filio: ⁊ ſic eſi ſimplex donatio que nõ valet: niſi moꝛte ↄfir⸗ metur. vt.ð.patuit.p.x.
¶ Sed ad quid valet dictum peculiũ aduẽtici i6
um filio cũ vt dem̃ eſt vſuſfructus ſit patris. ncc de co poteſt viſponere niſ vt.j. Religio⸗ ſus.ßᷓ.lvi. ſe. ꝙ valet vr poſt moꝛtẽ pr̃is nõ te⸗ neat᷑ illud cõicare cũ alijs fratribꝰ:icd crit ſ pe cialiter fuũ.fi. C. de colla. Peculiũj vero ꝓfe⸗ ctiʒiũ ad nihil valet filio:niſi ad hoc vt publi⸗ cet in caſu quo glia bona patris publicant᷑: vt in. l.ſi finita.ᷓ.ſi de vcctigslibus.if. ð dam ife. Et qð ibi no. Rar.poſt moꝛtem tamen patriſ erit cõe cũ alijs fratribus.
Vtrũ de pcculio caſtrenſi vel quaſi filiuffa⸗ milias poſſit teſtari:⁊ ad libituʒ diſponere.ſe. ꝙ ſic m oẽs docto.qʒ illud acquirit ſibi ⁊ quo ad dñium ⁊ vlumfructũ nec illud cõicabit cũ fratribus poſt moꝛtẽ patris.d.l.cuʒ antigs.C. de inoffi.teſta.⁊ multis alijs.
¶ Mtrũ pecunia data filiofamilias a patre ꝓ is
ſtudio ſit ci ĩputanda poſt moꝛteʒ patris i ꝑte ſua ab alijs fratribus tpꝑe diuiſionis.hK. War. in.d.tractatu ꝙ ſi apud patrẽ nihil crat ꝙ eẽt filij nõ imputabit᷑ ei in partẽ..que pater. ff. fa mi. herci. Si vero apud patrem erat pecunia filij ex caſtrenfi vel quaſi peculio:tũc in dubio pꝛeſumct᷑ ꝙ pr adminiſtratoꝛio noĩc cgerit id de pccunia ipfius filij:⁊ ſic imputabi eiĩ ꝓtẽ: facit qð no.in.I.fi. C. de dotis ꝓmiſſi. Sed iudi cio meo mihi videt᷑ ꝙ pr̃ dando filio ꝓ ſtudio vel filicꝓ dote q pꝛeſumat᷑ dare deſ no:qꝛ pie tas paterna ad hoc iducit. Pecus in extraneo niſi patris ſubſtantia cſſet tenuis ⁊ filij abun dans:qꝛ ſic tenerẽ cũ Bar.als nõ. ¶Quid fipr dedit pecuniam filioꝓ emendis i 9 libꝛis ⁊ ipſe lufit:vei in meretricibus expẽdit. kK. Im Bar.in aut᷑. quod lecum.C.de cojla. ꝙ poſt moꝛtem patris computabitur ei in ſuam partem.ar. d.aui.ſicut mulieri que paſſa eſt cõ ſumi dotem computabitur ei in partem ſuam vt in.d.aui.quod locũ. Idem dic de donato cmãcipatione a patre fiio ꝙ crit computũdi ei tempoꝛc diuiſiõis ᷣm Bar.in..i.ᷓ. nec ca⸗ ſtrenſe.⁊ in.l.vt liber.C. de colla. S ¶ Mtrũ filius ꝗ incepit ſtudere viuẽtc patre 20 de eins mandato poſſit poſt moꝛtem patriſde cõibus bonis perficere ſtudiuʒ. K. War.in. d.

tractatu ꝙ non. nam factum patris erga filiũ initiatum eatenus obligat hercdcm quatenꝰ pater erat obligarus.l.⁊ ſi filium.ff. de mun.⁊ ho. iuncta. honoꝛes.;. is qui.ff. de decu.⁊..fi filia.. idem ſcribit. ff. fami. herciſ. ꝓpter quod cõcludit Bal. in addi. ad dictũ tractatum.ꝙ ſi vult perficere ſtudiuʒ faciat de ſuo:vci ſi vuit doctoꝛari ſilr faciet de ſuo:qꝛ eſt nouus actus l.ſi ſeruus legatus..ſed ſi cum mihi ex teſta⸗ mento.ff. de lega.i.nec fratres ei tenentur ſi nolunt.⸗ ¶ Ptrũ tempoꝛe diuiſionis fratrum veniant erpenſe facte a patre vxoꝛis filijfamilias ⁊a⸗ lia oꝛnamẽta.K. Bal. vbi.ð.⁊ Bar. inl.in his. ff. ſolu.ma.ꝙ de cõſumptis filius nõ tenetur nec alius frater poſſet dicere:ego ducam me ⁊ tantũdem expendam de cõi:niſi pr̃ aliter ca nerit in reſtamẽèto.l.iij..fi.ff. de mu.⁊ ho. ⁊ ibi per glo.⁊.l.ex parte..fi.f̃. fami. herci. Me ex⸗ tantibus aũt vt ſunt veſtes:⁊ alia oꝛnamcnid ſi ſunt neccſſaria ad quotidianũ vſum nõ cõ⸗ ferũtur:ſed ſunt vroꝛis:⁊ a pꝛicipio tenuit do natio inter ſocrũ ⁊ nuxꝝ.l.ex annuo.ff. de dõa. inter viꝝ ⁊ vxo.⁊.l.ſi dos, cũ ſua gl. ff. ad.lc. fal ci. Si vero nõ ſunt neccſſaria ad quotidianuʒ vſum:ſed ſunt pꝛecioſa:tũc illa qualia ſunt de bent cõferri.l.illud veſtimẽtum.ff.de pecu.nec poteſt dici ꝙ moꝛte ſit confirmata donatio qꝛ nõ pꝛeſumũtur donata: licet dicatur maritꝰ vefter donat vobis iſtam coꝛonam vel bꝛoca rũ:ſed ad vſum cõceſſa.l.moꝛtis.in fi. ff. de do na.inter vi.⁊ vx. Bilr dic in factisꝓ filia.I.cũ pic ſtatus.ᷓ. oꝛatio.ff. eo.⁊ꝓ pꝛedictis facit· fi.ff. folu.ma.⁊ qð dicit bar.i.l.ſi vt certo.ff. cõ mo. Ange.tamen in. ſi ex re domini.ff. de ſti⸗ pul.ſcr. per glo.ibi poſitã.determinat ꝙxeſtes iugubꝛes date muiicribus efficiũtur ipſarum De dotc vero data filie filij ab auo ipfꝰ quo⸗ modo non ſit cõmunicanda.vide.ð. dos..xxi. ¶W Ptrum expenſe facte a patre in peculio fi⸗ lij aduenticio fint cõmunicande inter fratres poſt moꝛtem patris.k. hm bar.in dicto tracta tu.ꝙ aut fuerut neceſſarie:vel ad perpetuãvti litatem:⁊ tũc filio ĩputabuntur.l.fi.y.fi. C. de bo.que libe.x⁊.l.iubemus.C. ad trebel.niſi pr fe ciſſct aĩo non repetendi.ar.l.ſi in area.ff. de cõ di.indc.q ſi de animo neſcitur:tũc ſi ſunt par ni ſumptus pꝛeſument᷑ donati.l.ſi feruus.if. ð dona.inter vi.⁊ vx. Hi ſunt magni ſumptus: ita ꝙ cxcedant fructuum quãtitatem.tũc vide tur habuiſſe animũ repctendi:nii in cã alinẽ⸗ toꝝ vcl ñmili cxpendiſſet. ncnſcnius.. pꝛete
rea.f.de nego.ge. Secus ſi non excederent fru ctuum quãtitatem:qꝛ růc videtur donsſſe.ar. d.I.fi.. ſi aũt res.C. de bo. que libe. In impen ⸗ ſis tñ que facit vir in rebus vroꝛis gratia fru⸗ ctuũ querendoꝝ:conſeruandoꝛum:⁊ colligen⸗ doꝛum ſine vlla diſtinctione ſibi facit.fi.ff. ð impenſis. Et nõ repctet ab vxoꝛe vel eius he⸗ redibus. In alijs aũt fi ſunt modice ñ repetũt᷑ l.omnino.ff. de ĩpenſis. Si ſunt magne repe⸗ tet. d.l.omnino.vbi alique ctiam ponũtur exce ptiones quas omitto:q parum ad nos. Sed in cõſcicntia ſcquerc quod dixi. Si vcro dicti ſumptuſ nõ fucrũt neccſſarij nec ad perpetuã vtilitatem:ſed ſolum ad fructuum vtilitatem tũc nõ ſunt cõicandi:qꝛ onera pcrtinent ad eũ⸗ dem patrem ⁊ expenſc. Et etiam idem dicẽdi de eo ꝙ expendit in datijs ⁊ collectis cũ habe⸗ at vſumfructũ.l.ſi pendentes.ð. ſed ⁊ ſi qd.f. de vſufruc.⁊.l.neq; ſtipendiũ.ff. de impenſis. Mec obſtat.l.vnica.ᷓ.ſed nec ob impenſas.C. de re.vxo.actio.qꝛ vir habet dotem pꝛopt one ra matrimonij. ideo non debet grauari onere impenſax. Mec hoc erit in alio vſufructuario q ñimplr hʒ ex alia cã:vt ex õctu vel quaſi.hiſ cõcoꝛdat bal.vbi.ð. ¶Ptrů pfe obligante ſeqꝙ delicto filij fit to⸗ růũ computandũ in parte dicti filij poſt moꝛtẽ patris: an de tota hercditate cũ alijs fratribꝰ k.bal. vbi.ð.ꝙ ſi pater h̊ fecit ductuſ naturali pietate ſie omnes frẽs debentꝓ parte ſus ſu⸗ Rinere..liber captus.C. de captiuis. Sed ſife⸗ cit ex neceſſitatc.puta dictante hoc ſtatuto. vt no.gio.ſuꝑ k ica. C de decre. decu.tũc naſcitur naturals obhgatio inter patrem ⁊ filiuʒ ex ts i geſtione negocioꝛũ eius que tranſit ad here⸗ des.⁊ idco ſoinet de parte ſua ⁊ non de cõmu ni..igitur.ff. de libe.c. qð nõnt doc. de co qui cogit᷑ ſoluere condemnationem alteriꝰ. in lij F. fi. ff. de ver.ob.
Wtrum patre dante damnumi bons ad⸗ 14
uentici filij tencantur fratres emẽdare de co muni.he.ſm̃ bal. vbi.ð. ꝙ aut dilapidatioẽ ſo⸗ lum fructuũ.⁊ ſic nontenentur.d.i.cum opoꝛ⸗ tet. Quod limita verum quando pater habet vſumtfructum in dictis bonis.ſecus quãdo i⸗ le qui legauerat pꝛohibuit vfumfructuʒ queſ patri qð poteſt fieri.vt tenet glo· in aut.vt lice at matri ⁊ anuic.⁊ aui.excipitur.C.de bon. quẽ
libe.qꝛ tunc tencrentur. Si vero dilapidatio
cðcemit rei perpetuam vcterioꝛationem: vel intolcrabilem keſioncʒ:ſic etiam teneni.d..cũ opoꝛtct.ð.ſcd cũ tacitas.
—
wſcciuni nenciü ſich
nSpet.vi
icwuwrm kripot cor pſocio Nhi neivlriſu vnllscon wfide pul4 ve marilans vfit de ſi uhſcuspfi iumCci iluriq;f
riiura me
mbKin niut noiccon
nninpy im halt iunnwan m 6 ſwerp iidehcẽ iuiuiquoe nntwit ſo

dunston
ſimim bann nun uniin imM
ux tydwi nmmniſt wüni ht unbim imyn scucnmni udumht dedmM nmi n mm
S
17
¶Ptrum debitum contractum poſt moꝛ⸗ tem patris ab vno fratrum ſit ſoluendum de communi. Reſpond. Specu.titu. de iudici⸗ cijs. ꝙ non. niſi contractum ſit ratione com⸗ munis vtilitatis vel ſocietatis. Gimiliter nec vos debet ſolui de cõmuni niſi ſit verſa in cõ⸗ munem vtilitatem. Idem dic de condemnati⸗ one ſoluta ꝑ vnum qð non ſoluetur de cõmu ni niſi maleficium feciſſet pꝛo communi vtili tate ſcientibus ſocijs ⁊ acceptantibus in com muni eius vtititatem:qʒ ſic eſſet cõmunis: qꝛ er quo ſponte ſuſceperunt lucrum habebunt ⁊ damnum condemnationis. i vero ignoꝛã ter acceptauerunt lucrum factum iniuſte: tũc ſocius auferet illud ⁊ ſatiſfaciet..ſi igit᷑.ff. pꝛo ſocio.⁊ ſic etiam ipſe ſolus ſoluct condemna⸗ rionem etiã ſi eſſent ſocij omnium bonoꝛum Fm Spec.vbi.ð. Et licet de iure ex quo cõmu ⸗ nicauit lucrum illicituʒ non poſſet ilud aufer re niſi poſt condemnationem.l. quod enim.ff. ꝓ ſocio. Mhilominus quãdo ſacerdos iniun rxrit ei vt ſatiſfaciat illis quos lefit. Inteltigitur non ſolũ lis conteſtata ſed etiam fentẽtia lata ⁊ ſic pꝛeceptũ ſacerdotiſeſt ſententia m Mo. in.c. fi. de ſepul. Similiter militans militet de ſuo: vel maritans filiam:vel tenens filium in Audio faciãt de ſuo:niſi aliter ſit cõuentũ ĩter eos..ſi ſocius ꝓ filia.ff. ꝓ ſocio.⁊ recitat bal.ĩ
—„
d.l.ſi patruꝰ.C.cõia vtri.in.
16 ¶ Ptrũ lucrũ qð facit vnßfratrum cum pecu
nia hereditaria mercando ſit cõicandum cum alijs fratribꝰ.R. ᷣm bal.vbi.ð. in. d.t.ſi patruꝰ ꝙ aut fecit noĩc communi ⁊ ſic cõmunicabit: aut fecit nomine ꝓpꝛio:⁊ ſic non cõicabit.Iti⸗ tiũ ⁊ meuium. Faltcꝝ.ff. de admini.tu.qð vexꝝ ẽniſi ſit tutoꝛ vel curatoꝛ alioꝛum fratrum: qꝛ ſic lucrũ qð fecit ex pꝛima mercãtia empta de pecunia cõi debet cẽ cõe:Iʒ nomie ſuo feccrit. Aliud autẽ lucrũ quod fecit de pecunia empti onũ iterata ⁊ noĩe ſuo erit ſuũ ⁊ non cõicabit. Idem dic de illo g negociat de pecunia mino ris aut cccleſic. vt in.l.ſi vtꝓponis.C.de re.vẽ.
Si vcro neſcitur cuius nomine feccrit:tunc ſi
ↄtinuauit negociũ ſolitũ cum alio fratre moꝛ⸗ tuo ſupꝑſtitibus filijs fratriſ indiuiſam ſubſtã tiam poſſidẽtibꝰ:ſic vr cõi noie feciſſe.ar..nã̃ ⁊ſcruus.f. de neg. ge.. ſi viuo. Si vero fec̃ ne gociationẽ ĩſolitã ſic pꝛeſumet᷑ ꝙ noie ꝓpꝛio: niſ ex lihꝛo rõnũ aliud upperet.concoꝛ. Bar. in d.i.ſi patruus.— ¶CQũo] dubio cognoſcetur:Sctaʒ ſocietateʒ
278 tacite iter fratres vel quoſcũqʒ S aſit᷑ nat ita ꝙ oĩa lucra ſiit cõicãda.&. vm bal.in.dlſi patruꝰ.q qᷓ;uis nullus ipſoꝝ negociet᷑.põt tñ er actibꝰapparere ſocialis cifectuſ:ſicut eñ int nobiles q non faciunt queſtuarias mercãtias tñ quecũq; ſalaria: quaſcũqʒ dotes acquirũt in
cõi cõferunt. vñ nemo põt negare eoſ cẽ ſocia
les actꝰer qbꝰ pꝛeſumit᷑ itentio ⁊ voluntas vt dicũt Ja.de are. Rigar.⁊ Vldr. ciꝰ diſcipul:ad
q̃litatẽ ergo actuũ ẽ recurrẽdũ. Mã in talibus pꝛeſumitur mẽsqᷓlis ex actibꝰcolligi põt. ar.. duo frẽs.ff. de acqui. here.⁊..repꝛehẽdẽda. tu magis cs.C. de iſti.⁊ ſubſtitu. Silr dico hʒ eun dem bal. vbi.ð.ꝙ pᷣſumit ʒcta:ſivnus negocia tur ⁊ alter quecũq; ſibi eueniũt.puta ex reddi- tu pᷣbẽde vel ex dotibꝰ⁊ hmõi:ponit ĩ cõi:⁊ ita faciũt hĩcinde. Itẽ p̃ſumit᷑ ſocietas ẽt ex acti⸗ bus ĩ vna mercũtia vel arte ⁊ alter ĩ alia vt in aduocatis ⁊ tabelliõibꝰ. Maʒ lucroꝝ cõicatio
ſocietati ẽ ctio ſeu ĩchoatio. Silr diẽ idẽ bal.
vbi.ð.ꝙ ſi vnꝰ hʒ curã domꝰ⁊ aliꝰeẽt aduoca- tus:vel alr lucrare᷑ ⁊ ponẽt in domũ: vf̃ ʒcta
ſocictas. Idẽ dicit fi vnꝰ ẽ maioꝛ ⁊ al᷑ minoꝛ ⁊
pupillus hʒ tutoꝛẽ g cõicat ⁊ ei cõicat᷑. Idẽ di cit ꝙ ſi actꝰ ſunt vnifoꝛmes ſocietas rẽſtrigit᷑ tm̃ ad queſtus q veniũt ex ipſis:ſed ĩ actibꝰdif foꝛmibꝰ⁊ in ſe varietatẽ hñtibꝰ pꝛcfumit᷑ ſoci etas generalr ↄcta:nec ↄſidero an vnꝰplus lu⸗ cret᷑ ⁊ alĩ minus ĩ hac generali ſocictate:ſʒ cqᷓ⸗ liter oĩa ſunt ꝑtiẽda.I.ſi ſociꝰꝓ fia.ff. ꝓ ſocio. vñ ꝓ clarioꝛi itelligentia nõ.qꝙ ſocietas tacita vel expᷣſſa aliqñ eſt oĩm boneꝝ:⁊ tũc eſt qů ex⸗ pſſe agit᷑ q fint ſocij oĩm bonoꝝ:vtẽ tex.in.l. iij. ð. uff. ꝓ ſocio.⁊ in.l.cohiri.eodẽ.⁊ iſti tales cõicant oĩa que acgrũt ex qjcũq; cã̃ laboꝛando vel negociãdo ſiue ex dõati:ſiue ex legati ſiue ex hereditate ⁊ hmõi. Itẽ ſtipẽdia qͥ dant᷑ mili tibus. l.g ſtipẽdia. C. deꝓcura.⁊ falaria qcũqʒ hñtur er caſtrẽſi vel quaſi.l.cũ duobꝰ.jᷓ idẽ pa pinianus.als eſt lex.ff. ꝓ focio. Et in iſto caſu frater tenet᷑ maritarc filias alteriꝰ fratris niſi aliud expſſe actum ſit..ſi ſociusꝓ filia.f̃.ꝓ ſo cio.nõ tñ tenet᷑ cõicarc que acgiuit illicite ne⸗ q; tenet ad ↄdẽnationẽ quã ꝓ ſua culpa alter ꝓmeruit. Aliqñ Zhit᷑ ſocictas generaliter oĩs queſtus vcl queſtꝰ ⁊ lucri.qð tñ ð diccre ſicut ois qucſtus.ſʒ⁊ ſi additiat᷑.ff. eo.de qua logł d.l.cohiri.cũ qnq; legibꝰſe.⁊ iſti cõicant oĩaqᷓ pueniũt ex opa.i.ſolertia alteriꝰ:ſʒ nõ dõatio nẽ fimplicẽ ſiue cã̃ moꝛti vel legata.i.heredita tẽ:nec debita alteriꝰ:niſ q̃ fiũt cã q̃ſtus vł ſo⸗

cietatis. Aliqñ ſunt ſocij certe rei.ſ. cõuinendi
qʒ viuũt ad vnũ panẽ? vinũ vel certe negocia tionis vel lucroꝝ q̃ ↄſcquũtur:ꝭʒ i diuerlis ne⸗ gociatiõibus vel opibꝰer quibꝰincrant᷑: qᷓ;ᷓuis aliqñ alter ponat opam alter pecuniã:aliquã⸗ do vtrũq;: de ꝗbꝰ.j.focietas pꝛĩo. Et ex pꝛcdi⸗
ctis potes intelligere optime iſtam materiãʒ ·
15
¶ Pone ꝙ duo frẽs ruſtici colentes terrd
vn hʒ filios ſcindẽtes terrã zlter nõ:qũo di⸗
ident᷑ fruct?ꝓueniẽtes ex cultura.&.ßᷣʒ Wal.
in.d.l.ſi patruꝰ. ꝙ dinident᷑ in capita: qꝛ ſ ocie⸗
tas relpicit capita coꝝ qui opas ponũt in ſo⸗ cictate. Iſtud iimita veꝝ qᷓ ad lucra quod de⸗ betur ꝑſone:ſed quo ad lucrũ qd vebet᷑ bobus
vel terre que
ſunt cõia nõ diuidet᷑ per capita:
ſed in ſtirpes:ᷣm eũdẽ Pal. in quodã ↄfilio. t
45
War. in. d. ſi patruus. E Auid ſi ſint duo frẽs quoꝝvnꝰpoſuit opã ali pecuniã ĩ ſocietatẽ ⁊ caſu oĩa cõbuſta ſunt.
. bʒ Bal. vbi. ʒ. ꝙ ille g poſuit opã renet᷑ alte riad medictatẽ capital· ꝑ.ſi cũ ðuobus.ß· ſii
coeũda.ff. ꝓ ſocio.⁊ ita ẽt tʒ Ja. de are.
i.i.C. ꝓ ſocio.gl. in.·ſi patruustʒ Zꝛiũ ſed tu te⸗ ne qð dixi.ſocictas.i..x.
o ¶ Mtrũ lucrũ vxoꝛis alteriꝰ fratris ſit cõicã⸗
yt.ð.dem̃ eſt de filijs. Aut vxoꝛ
re ſocietatem ſᷣm eũdcʒ
qũ.ß. Bal.in. I.ſi vxoꝛẽ. C. de ↄdi. inſer. ⁊ do · Ppbal. de ꝑuſio in.l.cũ duobꝰ.ff. ꝓ ſocio.ꝙ ant mulier eadẽ opa facit ſicut hoies in laboꝛãdo ⁊ ſic ipſa dʒ habere ꝑtẽ lucri ⁊ diuidet ĩ capita
exercet aliquã
artẽ vel mercanciaʒ vel eſt obſtetrix vcl cirs⸗ gica: ⁊ tunc ſi ponebat oĩa lucra in cõi⁊ ſilrvi ri ↄcta eſt ſocictas: qꝛ mulier cũ viro põt She⸗
Wal.in.d.l.ſi vxoꝛem
⁊ ſic lucra erũt cõia. Aut vxoꝛ tenebat ſcpatuʒ
ucrũ: vel ex alijs cõiccturis ꝑʒ q nolebat She re ſocietateʒ:tũc de oꝑibus cõibus ⁊ obſegali bus que fiũt a mulieribus in domo Fm quali tatẽ ꝑſone:vt facerelectũ:cochind:⁊ hmõinð põt lucrũ cõſequi: q tene᷑ oꝑari in domo ĩſ̃
ecipit alimenta.vt in glo·.ſicut: ff. de oper. li⸗
pber.⁊ Bal.in.l. gaio ſeio. in fi. ff. de ali. lega.⁊ Ange.in.Li. C. de legi. ere.⁊ in.· fi cũ dotẽ. ff. ſolu.matri.imo ſi deſiſterer atalibus obſegali bus oꝑibus ⁊ parue extimatiõis ꝑp faciẽdaʒ
artẽ ꝑs lncri talis artis deberer cõicari cũ viro ⁊ alijs fratribꝰᷣm iudiciũ boni viri. Að limi⸗ ta vcrũ niſi bfet alimenta iure legati: qꝛ tunc non tenet᷑ opariĩ domo dantiũ talia alimẽta ßmn Bal.⁊ Ange. vbi.ð. Siaũt vltra talia ob⸗ ſegaiia exorcet aliquaʒ artẽ ⁊ in ipſis lucratur
põt ſibi rerinete tanquaʒ ꝓpꝛium ⁊ non cogit cõmunicare. Quod no.pꝛo inteliigentia eox
que dico.j. vroꝛ..ij. Et quod dirið vxoꝛe idẽ
dic de filiabꝰalteriꝰ frĩs:excepto ꝙ acquirent
patri: ⁊ ſolũ iſtud lucrũ erit cis aduẽticiũ.
CMtrum fratres g ſunt ſocij oĩum bonoꝝſiʒ vnus coꝛum habet fitias poſſit eas dotare de
communi.k. Specu.tenet ꝙ nõ.mii ſit pactũ inter eos per.ſi ſocius pꝛo filia. ff. pꝛo ſocio. Idem tenct Pe. de pcruſio in. xiiij. li.conſilio⸗ rum ſuoꝛum. Contrarium tenet Wal.in confi lio quod incipit factum tale.dominus Vhal. in.d..cum duobuſ.arguens ꝓ ⁊ contra.finalii dicit ꝙ quitibet poteſt adherere cui parti vo⸗ luerit. Sed iudicio meo pꝛima opinio videt vcrioꝛ quando non ſunt ſocij omnium bono⸗ rum:ſed quando ſunt ſocij omnium bonoꝛuʒ
vera eſt ſcða opi.⁊ ᷣm hoc ↄcoꝛda pꝛedictos.
vt.ð.xxvij.ð. ¶ Quid ſi vnꝰ fratrũ dotaun filias alteriꝰfra tris ſcientis ⁊ patienti.&. ꝙ porerit repetẽ do tes qꝛvtilii geſſit negociũ. Mec obſtat ꝙ extra neus dotãdo fili alterius vr̃ donarc dando dotẽ..ex moꝛte.C.de pac. cõuen. qꝛ hoc veru qñ ſolus hoc facit. Secus ſi cũ patre fimul fa⸗ ceret:⁊ ita ↄſuluit Wal. in. d. cõfilio. vbið.hoc intellige qñ nõ eſt cõtracta ſocictas ommũ bo noꝝ: vt.ð.patet.
¶Ptrũ cũ fratres ſtant ſil pꝰmoꝛtẽ patris ⁊
51
vnns de fructibus laboꝛum ſuoꝝ: vel de alijs
bonis poſuit in domoꝓ cõi victu poſſit repe⸗ tere illud plus in diuifionc.R. do. Pbal. vbi.ð ꝙ illi qui extant ſunt ſui niſiõcta ſit ſocietas ĩ illis. Si aũt ſunt ↄſumpti tũc ſi iter eos crat ʒcta ſocietas cõuiuendi qꝛ viuebant ad vnu paneʒ ⁊ vinũ.tũc nõ hi ↄſidcratio ad illud 6 qꝛ ſocictatꝭ iure ↄſumpti iteltigũt: vtẽ calus in.c.ſi duo fratres de fratrihus de nono bene. inueſti.in vfibꝰ feu.⁊ hoc nõ rõne fraternitat vel cohabitatiõis ſed cõis menſe Fᷣm Bali.d. c.ſi duo. quod no.qꝛ quotidiana in fratribus quoꝝ vnus habet maioꝛem familiam altcro. Si vero ſocietas connincndi nõ erat ni eoo puta qꝛ vnus minoꝛ inter quos non õhi Lai conditionibus.y·fi.ff. ꝓ ſocio. vcl alter furio⸗ ſus vcl ꝓdigus cui erat interdicta adminiſtra tio vel monachus ⁊ fimiles.⁊ tůc expꝛcle nd iputantur inter fratres que ſunt facte pꝛo ali⸗ mentis niſi ꝓteſtet ꝙ nõ intendit donare. nẽ ſenins. ff. de nege.ge. vel niſi qꝛ redditus cꝙes erãt ſuſicientes
alimẽta ſed ↄſernabat fru
uunẽt.e zlsẽ por ixefipſ. linliien meipſenot nici wus nne cdis pꝛ nis poſ ndN letdudous wiherc.
Funtduof̃ v quiſumn uan ſius riſcut ogſic nõ uis qðn rdrcin ben uzcörhere/ wum.
kchn iigiwnn

mt 49
mentum vt melius venderet: vel qʒ naturali charitate nõ tencbat alimẽtarc.ar.i.fi.ff. ð pe⸗ here. Im Bal. in. l.filie cuius.C.fami. her. Iteʒ qñ ille qui fecit ipenſas crat paupioꝛ:vt ho.i lalimẽta.C.de neg. geſt.ꝑ Jaco. butri.⁊ Bal. q pnima charitas incipit a ſeipſo.l.pꝛeſens. C. de ſerui.? aqua. Et ſic Bal.in.l.ſi paterno.C.ð nego. geſt. tʒ de ruſticis quoꝝ vnus multa po⸗
ſuit ĩ domo pꝛo aiimẽtis ꝙ põt petere qñ in fi
lijs alimẽtatis nõ erant ope aliqles coꝛꝛeſpon dentes alimẽti.qꝛ cõtter ruſtici ſunt pauperes quoꝝ oculus ẽ poꝛcellus.vt dicit glo.in. I.illici tas.ff. de offi.pꝛeſi.⁊ raro habent pecunias. vt dicit Bal. in..idem.C.locati.õ nõ pꝛeſumit᷑ donare cũ ipſe nõ habeat ſuꝑfiua.qð no.
34 ¶ Dtrũ cũ vnus fratrũ ponit lucra ſua ꝓ re
paratione cõis patrimonij: vel emit boues ꝓ
colendis poſſeſſionibus cõmunibꝰpoſſit illud
repetere.&.d. Vbal. vbi.ð.ꝙ ſic expꝛeſſe ꝑ ter. in..ex duobus.ff. nego.geſt.⁊ Bal.in.l.filie.C. fami.herci. ¶ Sunt duo fratres vnus legitimus aliꝰ ſpu rius qui ſocietatem cõtrahũt omniũ bonoꝛuʒ i vita patris ipſoꝝ:querit᷑ an moꝛiẽte pre cius hereditas trãſeat etiã ad ſpuriũ. K. Bal. i.l.i. C ꝓ ſocio.ꝙ ſic nõ vi ſucceſſionis vel relicti ſʒ iure ſocictatis.qð no.ꝓꝛo cautela.tu ꝗ vis ſpu riũ ſuccederc in hereditate cum legitimo vt fa cias cos cõtrahere ſocietatem in ſimul omni⸗ um bonoꝛum. ½. Ecu nig aliquãdo capitur lar⸗ giſſime pꝛo oĩ re mů⸗ dii.q.iij.totum.⁊ in..nois.ff. de verb. ſig· dr nois pecunie appellatione rem ſignifica re pꝛoculus ait.vbi gio.rcm.ſ.omnem que ſit vel eſſe poſſit in patrimonio:⁊ ſic rei appella⸗ tio latioꝛ eſt q; pecunie. vt in.I.rei.ff.eo.qꝛ res ſacrer⁊ liber homo qui nõ pñt eſſe in patrimo nio ſunt res ⁊ nõ pecunia. Sed ſtricte ⁊ꝓpꝛie pecunia accipit᷑ꝓ pecunia numerata.xiiij. q.iij cij. ⁊.iij. ⁊.ff. de le.i.l.talis ſcriptura.i pꝛi. Se cũdũ etiaʒ quattuoꝛ magiſtros expoſitoꝛes re gule beati Frãciſci pecunia accipit: ꝓ oire q̃
quis vritur ad al iquidʒ pꝛecio danduʒ. vnde dicũt ꝙ non lʒ fratribus minoꝛibus aiiqua re tipe qbus vtant ꝓ pꝛecio ad aliqua emẽda. Sedpone ꝙ aligs vult dare fratri minoꝛi ali quã reʒq̃ frater nõ indiget nũquid poterit eñ reipe vt vendat ⁊ de pꝛecio aliã neceſſariam emat.&. ꝙ non. qꝛ ſic eſſet recipere pecuniam
ſed bene pot cã recipe aĩo nũqᷓ; eã diſtrabẽdi
ipſe ſed ꝓcuratoꝛi oꝛdinis anñgidni vt ipfe eã
vendat vel in ncceſſarii cõmutet:qʒ ſic nunqᷓ; eſt pecunia qͥ pꝛohibet᷑ in regula rccipi qᷓ;diu ẽ in manu cius: ſcd poſtq; ẽ aſũignataꝓcuraton Lar.vero in cle. exiuit.ð.pono.de vcr.ſi. dicit ꝙ hodie denariꝰ⁊ pecunia ꝓ codẽ accipiũtur ⁊ ſic exponit verbũ vel ꝓ.i.in pꝛedicta regula minoꝝ: vt ſit ſenſus nõ recipiãt denarios: vc ipecuniã ꝓhibẽdo cuiuſcũq; generis monctʒ ſed magis plʒ opi. q̃ttuoꝛ magiſtroꝝ.
¶ Ptrũ mutuãs.x.in auro teneat᷑ reciꝑe ĩar⸗
gento tm̃ ipſo inuito vel in diuerſa foꝛm̃a: pu
ta floꝛẽtinos ꝓ ſenẽſibus mutuatis.e. Pa.in c.quãto.de iureiur.coltigendo mẽtem War.in l. Maulus.ff. de ſolu. Aut mutuauit.x. libꝛas ĩ iiij. floꝛenis:⁊ tunc ſufficit reſtituere x. libꝛas etiã ĩ alia moneta:qꝛ videtur extimatos itlos
fioꝛenos ꝓ. x.libꝛis vẽdidiſſe ſicut dicimus in
dote cũtraditur extimata.l.cũ dotẽ. C.de iure do.⁊ idẽ dic ĩ depoſito. Aut fuit dictũ mutuo vel depono decẽ libꝛas in floꝛenis:⁊ volo mihi reſtitutionẽ fieri ĩ floꝛẽis:⁊ tũc ꝑiculũ ⁊ cõmo dũ ꝑtinet ad debitoꝛẽ ſeu depoñtariũ:vnde te net reſtituere in floꝛenis vᷣm cxtimationẽ exi⸗ ſtentẽ tpe ſolutionis fiẽde.ar.d.l.cũ dotẽ. Aut fuit fimplr factũ mutuũ:puta mutuo tibi cen⸗ tũ floꝛenos ⁊ tũc ſi eſt paſſurus aliqð damnuz
recipiẽdo in alia foꝛma nõ tenei reciperc.d.i.
Maulus. Si vero nullũ dãnum ẽ paſſurus ſi vult reſtitui in eadẽ materia:ſed ĩ qlia foꝛma· puta fioꝛenrinos ꝓ ſenẽſi.ſic tenetur recipe.ſiĩ alia materia: puta argentũ pꝛo auro: nõ tenet recipere. vt ĩ. d.. Paulus. Sed ĩ alia materia nõ tenet recipere: qꝛ mutuũ dʒ reſtitui in eodẽ genere ⁊ eadẽ bonitate.vt i.l.cũ quid.ff. ſi cer. pe.⁊ aliudq alio iuito creditoꝛe ſolui nõ põt.l⸗ ij. ff.ſicer.pe.Cõſuetudo tñ eſt vt ſoluatur in alia materia ⁊ ſeruãda eſt: qꝛ videtur actũ qð
ẽcõſuetum.l.ꝙꝙ ſi nolit.. qui aſſidua.ff. de edi
liedic. ⁊ cõſuluit ꝙ ldradus. In depoſito at
cõfidera ſi fuit actũ vt pecuniam confunderet
cj ſua.⁊ idẽ dic ꝙ de mutuo:aut teneret ſepa⸗ ratã ⁊ ſic eam reddet ⁊ non aliã in foꝛma dut
materig.
Edagium viapribnee — turenia trãſeũ⸗
tibus in locis ↄſtitutis a pꝛincipe: vel ab co qui hʒ ſuꝑ hoc auctoꝛitatẽ. Suidaginʒ vero dat᷑ pꝛo ducatu ꝑ terrã alicuius vt ſecu⸗ rius vadat. Salinarium aũt dat᷑ pꝛo ſale vt.ſ. poſſint emere vel vendere. Pec habenturic.

0*
fuper quibuſq. de ver.ſig. in glo. Vnde peda giũ idẽ ſignificat ꝙ vectigal.vt no. do. Pe. de ancha. in. c. q;q̃;. de cenfi.ſi. vi. ⁊ ſoluit qũqʒ ſo lumꝓ trãſitu perſone: vt ferrarie. Aliquando ꝓ rebus quas quis defert nõ vſus ſui caula:
Tributũ ẽ qð pꝛeſtat fiſco:⁊ ideʒ eſt ꝙ cenſus vcl penſio.
¶ Quiſ poteſt iponere pedagia:guidagia:⁊ ſa linaria.ke. ꝙ pꝛinceps vel rex romanoꝝ:autil le cuia lateranẽſi cõcilio fuit cõceſſum: vel qui ex lõga ↄſuetudine de qua nõ extat memoꝛia in ʒꝛiů hoc hʒ. vt no. in. d.c.ſuꝑ ꝗbuſdã. alias non habẽtes auctoꝛitatẽ ab aſiquo pꝛefatoꝛũ exigentes ſunt excõicãdi de cenſi. inouamus. ⁊de iure ciuili ſunt ppetuo exuio dãnandi. noua vectiga.iſti.nò po.l.vlti. Sed hodie exqᷓ ciuitates itãlie hñt meꝝ ⁊ mixtũ impcriũ ohti
nuerunt de facto vt ĩponere poſfint iſta peda⸗
gia.vt no. Jo.an.⁊ pa. in.d.c. ſuꝑ qbuſdã. Alij It g de facto ĩponũt ſeu ĩpoſita exigũt:niſi ha beãt auctoꝛitatẽ ab aliq̃ pꝛedictoꝝ rapinaʒ cõ mittũt. Silr nõ ſufficit q vna ꝑs ciuitatꝭ cõ⸗ ſentiat:ſed oʒ ꝙ maioꝛ ꝑs pꝛeſerti eoxꝝ quibꝰ
tãgit fʒ do. Maſpar.cald.i.c.fi. de ma.t obc. fa
cit.l.in ↄcedendo.ff. de aqᷓ. plu.ar. regula. Qð oẽs tãgit li.vi.⁊ ſic pʒ que ẽ cã efficiẽs.
Mtrů pꝛefata pedagia poſſint iponi ab hñti bus ptãteʒ ſine iuſta cã que põt dicicã finalis ſeu foꝛmaſis.h.ßᷣʒ Ray. ꝙ nõ.⁊ exigẽs cõmit tit rapinã ſi ſine legitima cã iponit. Er cã legi tima ⁊ iuſta ſunt publice neceiſitates:q̃s Bar. in.l. vniuerſi.C. de vecti.appellat ſtipẽdia:pon tes publice:vomus:defenſio ſtrate:⁊ hmði.fa⸗ cit. c.ſi qs romipetas. xxiiij.q.iij. iũctoc· inoua
mus. de treu.⁊ pa.⁊ in.c.ꝑuenit.⁊.c.cũ apls.de cẽſi.⁊.l.vectigalia.ff. de publi.⁊ ibi ꝑ doc. ¶ e qbꝰ debẽr ſolui pedagia.. ꝙ ſolũmo⸗ do de his que cã̃ negociatiõis vel mercimoni dferũtur.C.de vecti..oĩnm.vnde de his que gs facit poꝛtareꝙ neceſſitate ad vſum ſue vite ? famili nõ põt exigi pedagiũ:⁊ nec valct cõ ſuetudoĩ cõtrariũ ßm Mo. Ber.in.d.c.ſuꝑ g⸗ buſdã. ĩmovult lex vniuerſi.C.de vecti.qꝙ deca piter᷑ ꝗ de rebꝰad ꝓpꝛiũ vſum vel gr̃a ruris co lẽdi:vel ad ſe defendendũ emptis vel deiatis exigit pedagiũ:vnde in his fraudãtes nõ pec
5
cant. Sed attẽde ꝙ aliqñ pedagiũ di etiã coile
cta que poſſet iponi ſuꝑ hmõi ĩ ſuos ſubditos x ſic nõ liceret fraudare:qñ ex legitima cã ipo
ntur:ſed foꝛẽſes nõ tenerent᷑.⁊ hoc dicit cau ſa matcrialis.
¶ A quibus pñt exigi pedagia. K.ꝙ ab oibus excepris clericis: eccleſijs ⁊ alijs eccleſiaſticis ꝑſons:? ſi qs a talibus exigit ꝑ ſe vel ꝑ inter⸗
oſitã ꝑſonã ſi eſt ꝑſona ſingularis excõicatꝰ eſt ipſo facto. Si collegiũ vcl vnerſitas ciui⸗ tati:caſtri: vci vilte ſubiſcitur iterdicto donec reſtituerit extoꝛta. Intellige dũmõ pᷣfatinõ cã negociatiõis deferant. hec hñtur in. c.qᷓ;qᷓ;. de eß li. vi. Et qũo idirecte pñt cxigi. vide.ð imu nitas.ð.xxxviijcũ.iiij..ſe. ¶ Sed qd de ĩponẽtibꝰnoua pedagia ſine au⸗
croꝛitate legitima: vel augumẽtãtes antiqua
—
vl erigẽtes iniuſta:ſiue ex cã efficiẽtiſiue excã
—
finali vel matcriali.R.ꝙ raptoꝛes ſunt ⁊ tenẽ tur ad reſtõnẽ eis a quibꝰextoꝛſerũt vł eoꝝ he redibꝰ ſi ſciũt cos: vel ſaltẽ pauꝑibꝰſi eos igno rãt. ⁊; de neceſſitate pꝛecepti.c.ſi res.riiij.. vi.⁊ hodie ꝑ ꝓceſſum curie ſũt excõicati excõi catõe papali.vt.ð.excõicatio.v.caſu.xx. ¶ VPtrũ fraudãtes pedagia vel guidagia pec⸗ cẽt ⁊ teneãtur ad reſtõnẽ.K. ſᷣm cõiter doc.in d.c inouamus.⁊ maximc Na. ꝙ ſic. ñ ſunt le⸗ gitima auctoꝛitate ĩpofita:vcl ita antiq̃ ꝙ de eiꝰinirio nõ extat memoꝛia. etiã m Mo.ſi cã nõ eſt expꝛciſa a pꝛicipe cũ ea cõceſſit imponi poſſe. Et etiã ſi ille qui recipit nõ facit id pꝛoqᷓ pꝛelumit᷑ ꝙ ſint ↄceſſa:dũmõ nõ cõſtet ꝙ ꝑp illud fuerit ĩpoſita:⁊ ſic trã ſeũt cõtter doc. ᷓᷓʒ ego dico ꝙ vbi iponẽtes talia pedagia nõ la⸗ boꝛãt loco ⁊ tꝑe ꝓ vniuerſali vtilitate.i.viaꝝ põtiũ:ſaluatione ꝑſonaꝝ ⁊ reꝝ iuxta ſuũ pol⸗ ſe ad qð tenent ʒ Archi.in.c.ſi gſ romipetas. xxiiij.q.iij. nõ peccant qui ea defraudant. ſine mẽdacio tñ ⁊ ꝑiurio:nec tenet᷑ ad reſtõnẽ. nec ẽt credo peccẽt moꝛtaliter fraudãtes q;uis p̃⸗ dicri laboꝛẽt ĩ pꝛedictisꝓ loco ⁊ tꝑe. Rõ qꝛcõi ter ſic inſtituũt᷑.ſ.ſtatuimus ꝙ quilibet ſoluat ⁊c̃.ſub pena cadẽdi in cõmiſſum ſi aliter ĩuen ⸗ tus fuerit. Et iõ iſtud ſtatutũ non obligat ad moꝛtalc.vt.ð. dixi inobediẽtia.p.i.nec ẽt ad pe nã vt tʒ gl.in.c. fraternitas.xij. q.ij.niſi pꝰcon⸗ dẽnationeʒ:ſi obijcias ꝙ dãnificant᷑ gabellas emẽtcs.adß.h. ꝙ ſuũ dãnũ:qꝛita ⁊ſub iſtacò ditiõc emũt vt vigilẽt als ſbi imputet. Si ve ro ſtarutũ ex qͥ ĩponũtur cſſet pꝛeceptiuun ſe pet locũ qð cðiter tenẽt doc. Si aut non ſunt legitima auctoꝛitate ipoſita:tũc ertranei. qui nõ ſunt ſubditi talibꝰiponẽtibꝰnõ peccãtnet in aliquo obligat᷑. Aduerte tñ qꝛ pedagia ni tpis ſunt cõiter illicita. Vnde niſiꝓbẽt legiti me ĩpoſita debemus pꝛeſumerc iniuſta.c;
4 i
ipoktaiueni
jwoblgin
iuiciũ denet Pundcin 6 ucᷓped ineipavlcefu
ihwionſen emn
noſnera itponenuin inplercim umoalrtre 4 efecus de ib(uottpe itficen. woinrlig ſinnmi nigeta

decẽſi.li. vi. ergo anteq́; ꝓbẽt eſſe legitima ſta bo in pꝛeſumptiõe iuris.ſ. ꝙ ſint iniuſta: ⁊ ſic ſitenear ſoluere. Et ſic nota ꝙ noua pedagia ſiue augmẽtationes factas nullus põt exige⸗ reniſi ſit certus: ꝙ ſint ipofita ⁊ ab habẽte au ctoꝛtatẽ ĩponẽdi ⁊ ex legitima cã ex qͥ ius pꝛe ſumit oĩa foꝛe iniuſta. Veꝝ ẽ ꝙ ſubditus qui cogeret᷑ adipſa erigenda excuſaret᷑ i dubio pp bonã obediẽtie:ſed nõ ili qui volũtarie ea ei gůt· Mec ercuſarẽ cos a moꝛtali peccato qñ ð poc aduerterent ſi ea volũtarie exigerent. łs boc nõ aduertendo.ſ.q ius pꝛeſumat iniuſta niſi quatenꝰꝓbent᷑ legitima nõ peccãt moꝛta⸗ liter:ſed ad minꝰtenebůtur ad reſtõnẽ exacto⸗ rũ ſi poſtea iueniẽtur nõ fuiſſe legitima. Sub diti vero obligãtur ᷣm foꝛmã ſtatutiqꝛĩ eoꝝ pꝛeiudiciũ bene poterunt pedagia iponere.vt no. Ma.in.d.cinonamus: qꝛ potius tũc dicit᷑ collecta qᷓ; pedagiũ. Qð limita verũ qñ ꝑꝑ bo nũ reipublice fuerũt ipoſita aliter nõ obligant᷑ niſi qui ↄſenſerũt vt in regula ꝙ oẽ̃f tangit. li. v. Irẽ nec extranei nec ſubditi obligãtur qñ ſunt ipoſita ex certa cã:⁊ cõſtat ẽt ab habente ptãtẽ iponendi:⁊ ille qui erigit ſeu exigere fa⸗ cit nõ implet cãm ꝑꝑ quã ſunt ĩpoſita immo peccat moꝛtalr ⁊ reſtituere tenet᷑:qꝛ cã ceſſan⸗ te ceſſar effectus.de appel.c. cũ ceſſante.ſane in telligẽdo.ſ.loco ⁊ tpe debito: qꝛ nõ ſemꝑ ſcd ꝓ ſꝑ iliud tenet᷑ facere.pꝛo quo ẽ pedagiũ ĩpoji⸗ tů. Et hec oĩa inrellige:niſi ĩ non ſoluẽdo talia pedagia imineret aliq ſcandalũ:qꝛ rũc indiſti cte teneret᷑ quilibet ad ea ſoluẽda. Cõſulo er⸗ go ↄfeſſoꝛibus ꝙ videãt decreta dictoꝝ peda gioꝝ vt poſſint bonũ iudiciũ dare: trũ ſint obligatoꝛia ad culpã vel ne. Iteʒ dic ꝙ nimis grauati alijs ĩpoſitiõipus vẽl quãdo gabelle ſunt nimis graues ⁊ ſine neceſſitate nec advti itatẽ cõis pit fraudare ſine peccato.ſitr qñ ĩ⸗ pones nò hʒ inſtũ titulũ dominij.
7 ¶Mtxꝝ xp̃iani teneãtur ſoluere pedagia ſarra
cenis ⁊ alijs ifidelibꝰ.K. m Po. ꝙ nõ tenen tur nifi ſolũ ad k vt ſuſtineant᷑ĩ trãſitu ꝑ eos vplʒ mihi iſta opi.lʒ alij Zꝛiñ teneãt ⁊ mãle:tũ xpiani nõ tenent̃ ad eoꝝ ſtatuta. imito tñ niſ expꝛeſſe ex pacto volũtarie dueniſſent cuʒ eis ad ſoluẽdũ.Mnã tũc fi ipfi ſeruãt fideʒ xp̃ia ns rpiani tenent᷑e is ß̃uare. xxij. q.iiij. inocẽs inolt his ↄcoꝛ. Archi.in.d.c.ſi qs ro⸗ 48. * tr erigẽtes pedagia ſeu exigere faciẽtes leneãtur itinera tenere ſecura. K. Wal.i.li de
xxiij. q.iiij. ꝗ peccat.i.graccus. de adui
ↄue. feu. in ti.ve his qfeu. da.pñt. in.. abba⸗ tilla.⁊ in ti. de pace iura. fir. ʒ. uẽticuiis.q ſic Vnde addit ꝙ ſi fiũt alique robarie i cox cu⸗ ria:territoꝛio vel diſtrictu ab eis poſſeſſo: vbi erigũt pedagia a trãſeũtibꝰtenent᷑ aut robaꝛiã reſtituere aut malefactoꝛẽ erhibere.l.nequid. ff. de icen. rui.nau. Et ꝙ teneãtur adreſtõnẽ i tegram de ſpoliatõe itelligoveꝝ:qñ ex defectu eox venit nõ faciẽdo qð facere tenent᷑.xxiij.q ij.dñs.⁊.q.v.admiſtratoꝛes.x⁊.C. de appel.l. 4 appellationẽ. ⁊ ſegtur Ho.⁊ Archid.in. d.c.ſi quis romipetas. non tñ tenet᷑ cxactũ in peda gio reſtituere m Mo. 3 E ſtricte ⁊ꝓpꝛie eſt důtaxat ii E la que ẽ coꝛpoꝛis afflictiua: ⁊iõ appellatiõe pene nõvenit pena pe cuniaria vel extra coꝛpus ſᷣm Pa.i.c. iter alia de imu.ec.⁊ ibi ẽ tex. vbi di cõfugiẽs ad eccic⸗ ſiã nõ dʒ ↄdẽnari ad penq:⁊ tñ poſtea dicit ꝙ legitime puniẽdus vbi ẽ glo.puniendus.ſ.pe⸗ cunialr dũtarat vcl alia ꝑena pꝛet coꝛpoꝛaieʒ: xvij. q.iiij. reũ.⁊.c.id conſtituimus. Sed large accipit᷑ꝓ oĩ eo qð minuit de patrimònio: vel pꝛiuat ab aliquo legitimo. Be. tñ ĩ.c.fi. de clec. li. vi.dicit ꝙ ↄſtitutioꝓpꝛie ẽ enal que pꝛiuat iure queſito. vt i·e.ſi religioſui.e.ti. ⁊ li.⁊ ita pe na Eq̃ punit ⁊ vidicat ꝙ ꝗſq; commiſit:vt ĩc. pnĩa.ð pe. di.iij. vide gi.ic.diſpẽdia. de reſcri. co. i. Et iõ illa iex ẽ penalisꝓpꝛie queꝓ vindi ct ledit vel i ꝑſona vel in alio queſito.vt ĩd. c. diſpẽdia. ¶ Ptrũ cũ qs perit itereſſe qð paſſus ẽ: vel ꝙ reſtituat᷑ iniuſte ablatum penã petat.h. ꝙ ſi il le a quo petit eã hũit rẽ quã petit:tũc nõẽ pe⸗ na:nec ex ꝑte actoꝛis:nec ex ꝑpte rei. Sʒ ſi eam nõ habuit puta qʒ petit intereſſe tůc ex pte rei eſt pena ſed nõ ex ꝑte actoꝛis. Sivero peterct᷑ Pactoꝛi nõ abeſt nec reo aduenit:ſic eſt pena erpte vtriuſqʒ. Et iõ ſolũ qñ eſt pena ex parte vtruſq; vel ſalteʒ ex pte actoꝛis hʒ locũ illud qð dr. ꝙ pena non eſt joluenda in foꝛo gie niſi poſt ↄdẽnationem in glo. xij.q.ij. fraternitas. qð no.qꝛ facit ad multa:elicitur a Pa.in.c.fi⸗ nem.de do.⁊ ↄꝓtu. 5
nica vel legalis que iponit᷑ a iurc canonicovel 4legibꝰ. de qua in.c.ſtatuimus.x vi.qi. Et hec pot exigi tã a clericis qᷓ;; a laicis ᷣm Pa. in.c. dilecti. de arbi.facit.c.fi qs ↄtumax.⁊ c.ſe. xvij q.iij. Mã qð fit lege ꝑmittẽte nõ eſt peccatuʒ
—r5G
32
CQuotupler eſt pena.ßt. vi. Prima drcano ꝛ

CSedquid fi nõ petatur tenetur ne in foꝛo an
ine iliã ſolucre.h. ꝙ aut imponitur ip̃o fa
cto.⁊ ſic m Bal. in li. de vfi. feu.i ti. de fcudis
ꝙ licet non ſit neceſſaria ſentẽtia ad eſſe.eſt ta men neccſſaria ad executionem eſſe.⁊ ſcquitur Archi.in.c.felicis. de penis.li.vi.vbi dicit ꝙ etiam talia bona trãſeant in dominiũ fiſci:⁊ definant eſſe criminoſi:ſicut in bonis heretici. ⁊ illius qui cõmiſit crimen leſe maieſtatis etiã ſine ſententia. Tamen neceſſaria ẽ poſtmoduʒ ſententia que dectaret cum criminoſum ante qᷓ; excuſſio fiat bonoꝛum vel alia executio: fa⸗ cit glo in aui. de iceſtis nu.. i.⁊.in.. qui ᷣmle ges. in fi.ð herc.li.vi. facit qð no. Wal.i.l.iube mus.ᷓ. iconomus. C. de ſac. ſan. cccle.⁊ Bart. i
diuus.la ſecũda.ff. de cuſto.⁊ exhi.reo.⁊ Bu
tri.in.l.raptoꝛes.C.de epi.⁊ cle.vbi volũt ꝙ re
quiritur ꝓceſſus declaratoꝛius perſone bãni⸗
te anteq́; deueniatur ad excuſſionem bonoꝛuʒ
ʒ ipſo iure ſint cõfiſcata. Item gl. in aut. ve ta be.. penul. q vult ꝙ licet fabellio a iure ſit pꝛi narus officio tñ ſine ſentẽtia hominis valent
inſtramenta. Et hoc ſequitur Pa.in.c.cuʒ nõ ab homine. de iudi. Sed limitat verum:niſi fa ctũ eſſet notoꝛium qʒ in certis non eſt opus cõ iecturis. Intelligo ita notoꝛium ꝙ nulla poſſit
tergiuertatione celari. Et ex hoc patet ꝙ in fo
ro anime nõ tenetur eam ſoluere ante ſenten⸗ tiam: nec etiam licet ſit notoꝛium anteq; fiat excuſſio dictoꝝ bonoꝛum:qꝛ nõ lenctur illa ex
pibere:niſi ſibi pꝛecipiatur:vel ab eo petantur
cni cõpetunt.Vec quis poſſet ea auferre: nifi pꝛecedat ſententia declaratoꝛia. vl patet ꝑ e que diri.s.aſaſinus.ð. vlti. Jed hic aduerte ꝙ quando talis pena applicat bona alicuius ali⸗ cui: puta fiſco vel alttri ipſe iure: ꝙ licct talis ante ſententiam non teneatur vt dixi dare ta men nõ poterit ea titulo oneroſo in alũ trãſ⸗ ferrc:neq; fructus etiam talis rci. Rõ qꝛ ſicõ demnaretur ꝑ ſentenriaʒ fiſcus vel ille cui fue rãt applicata. Vẽdicaret ea a quocũq; cũ fru⸗ ctibus medij tempoꝛis:nec tencretur reſtitue
re pꝛeciuʒ niſi aliquid loco pꝛecij iueniat apð
alienantem vel ipſum pꝛeciuʒ. vt in.d..i.⁊.c.
cũ ßm leges.facit..ſi cũ dotem.ðᷓ. vlti. ců.i.ſe.ff
ſolu.mãtri. Et iõ ne ſit cã damni illius cui ali enat non poteſt hᷣm ↄſciam ⁊ etiam ſine pecca to moꝛtali: niſi alienaſſet pꝛo neceſſitate vi⸗ te: vt pꝛocomedendo ⁊ huiuſmodi: qʒ ar. eoꝝ que nõt Bar.in..poſt. f. de dona.talis admi⸗ niſtratio bonoꝝ neceſſaria vtẽ ſupꝛadicta nõ
eſt pꝛefatis interdicta:ſed ſolum volũtaria.al
legat.i.rco.ff. de ſolu..peto. ʒ. pꝛediũ.f. de leg.
ij. ⁊l.alienationes.ff fami. her niſi als eẽt ſol⸗
uẽdo pꝛo damno dato: vel nifi ei reuelaret cõ⸗
ditionẽ rei ita eſſe:ſi modo tale delictuʒ ꝓpter
qð ſua bona ſunt fiſco applicata poteſt aliquo modoꝓbari. Sed ſi eſſet totaliter impꝛobabi⸗ le poſſet alienare eriam ti. oneroſo Ti. autem lucratiuo alienare bene poſſet. Et ſic intellige ⁊limita Bal. vbi. ð. ⁊ in· d.ʒ. ronomus. ⁊ pa. in. d.c. cum non ab homine.⁊ Jo.an. in.c.ꝓ hu mani.de homili. vi. in nouella. Si vero pena nõ imponitur ipſo facto ſed venit inponẽda ſic fimiliter non tenetur ante condemnationẽ lL.cius qui delatoꝛem.in pꝛinc. ff. de iure fiſci. ⁊ ante condemnationem poteſt diſponere quo modocũq; vult:qꝛ eius eſt res ſua: licet poſſit ea pꝛiuari. Et no. m Bar.in Lfi. ff. de penis. ⁊.l.in honoꝛarijs. ff. de acti.⁊ obli. q hec pena in iudicio non poteſt exigi poſt annum ſed ſo lum infra annum poſtq; quis eam ĩcurru.Et hoc intellige quando eſt mere pena taʒ cx par
te actoꝛis feu cui applicatur ex parte rei:ʒ fal⸗
lat in aliquibus caſibus: de quibus vide glo in d.i. in honoꝛarijs.⁊ ſᷣm hec tene glo. in. dc ra ternitas.⁊ iſtud ſerua licet aliqui aliter ſentiãt 7 male. ¶Mtrum ad incurrendam penam que ipſo facto imponit᷑ negariue requiratur monitio. K. Inno. in.c.extirpande. de pꝛeben. ꝙ non in⸗ currit ante monitionem. Panoꝛ.ibideʒ tenet ꝙ non requiritur ſed ipſo facto incurritureſt glo. in l.i.C. de his quibꝰ vt indi.pꝛo q Bar. in.l.in cognitione.ff.ad ſileia. ↄcludit ꝙ pens appoſita nõ vindicanti moꝛtem defuncti ipſo facto incurritur quo facultatem habuit vindi candi ⁊ nõ vindicaui. Eſt etiam gl.in clei· de here.⁊ bonus rex.inc. cupientes poſt pꝛinci⸗ pium.de elec.li.vi. Sed tu cõcoꝛda ꝙ opi. In/ no. quã etiam tenet Jo.an. in.·c.licei. de elet.i.
vi.⁊ multi alij eſt vera quando ius nõ pꝛefigit
terminum. Dpi.vero Pa.⁊ Bar.intelligitur vbi ius pꝛefigit terminum:qʒ tunc terminus interpellat ꝓ homine. c. poruit. de locato · ⁊ ſe cõcoꝛdat Me.in. d.c.licet. Sed vbi ius impo⸗ nit penã affirmatiue ipſo facto ſie non regrit monitio. Et nota ꝙ tůc dr imponi pena nega tiue qñ ponit ʒᷓ omittẽtem ſiue n facicntem qð facere tenet᷑. Affirmatiue vero ponit᷑ qñ in lligitur cõmittẽti ſeu faciẽti aliquid qð nõeſt faciendi.qð bene nota.
nhne veithdbo uanbo jugout ſwam ſuücn ncinbo nctide ml ved pinu j wnoerend uirnſicuisi ſipaer vnum inodocumene zraem cg nnris iemcdiiin. zlin con icuedulc nwimoni nor ponjali vñ dic niñcuncmn uſanmin ſenlibusſcdq uuſcd ſolum in niur Fimili rnditur pen ᷣſterpreſut nn vt.ãdiri. iust imit. unj Etglon itgoinregul in. npengnei wunincoquip tinin P innnperf niino i ins decc iitigo.

¶ Ptrum pena impoſita a iure in vnovidcat᷑ oſita in alio qñ illa duo in iure equiparantur ꝙſic. per tex. cum glo. in.c. ſi poſtqᷓ;. in fi. de clec.li.vi. facit glo.in.c.i.de poſtu.pꝛeia. qui di⸗ cit ꝙ diſpoſitio etiam penalis concepta in ele⸗ crione pꝛocedit ctiam in poſtulatione: quia ꝑ ſtulationẽ peruenitur ad electionem.l.of̃o. de ſpon. ſequitur hoc Pa. in.c.de multa.de pꝛebẽ. ⁊ in. c. fi. de mutu.peti. Sed ego in fauo⸗ ralibus habeo ꝓ indubitato ꝙ diſpoſitio con cepta in vno extendat᷑ ad aliud qñ equiparat᷑. per aui. item ſi quis liberos.C.de naturalibus lib. vbi pater vnum filium naturalẽ in aliquo legirimo documento appellans ſimpliciter fi⸗ lium naturalem legitimaſſe videtur oẽs alios filios naturales qui confratres ſunt: qꝛ habẽt eandem cõditionẽ. Sed quo ad penam eſt glo. ſingularis in contrarium in cie.i.de conſan.⁊ affi. que dicit ꝙ pena appoſita contrahentibꝰ matrimoniũ non extenditur ad contrahenteʒ ſponſalia.vñ dic ꝙ qñ aliqua duo in iure ſunt parificata cõmuniter.⁊ eſt eadẽ ratio expꝛeſſa tunc ſtatutum in vno extenditur ad aliud etiã in penalibus:ſed qñ non ſunt cõmuniter pari⸗ ficata ſed ſolum in aliquibus caſibus: tunc nõ ertenditur. Similiter lʒ ratio ſit eadem tamen non extenditur pena ſed ſolum pꝛohibitio niſi ratio ſit erpꝛeſſa: qꝛ tunc ertendetur etiam quo ad penam.vt. ð. dixi. lex.. vi. Et ſic intellige gl. ſupꝛadictas ⁊ limita.⁊ glo.in cle. vnica.de offi⸗ cio vicarij. Et glo.in.c.conſtitutionẽ.de regu⸗
l.li. vi.⁊ glo.in regula que a iure.de re.iur.li.vi
⁊ ſic concoꝛda.. ¶ Mrrum pena que imponitur ipſo iure ha⸗ beat locum in eo quiperuenit ad actum ꝓpin⸗
quũ delicto. h. ßm Ma. in.c.i.de es qui mitti.
in poſ. q non niſi perfecerit actum.lʒ aliter ſit
puniendus arbitrio iudicis.qð pꝛobatur in.c.
cum in cunctis. de electio.iuncto.c.perpetuo.
reo.ti.li. vi.⁊ ibi glo. Secus de pena que vent
imponenda per decretũ iudicis.qꝛ ſic punit᷑ ac ſipfeciſſet exquo peruenit ad actum ꝓpinquũ vt in l.ſi quis non dicaʒ rapcre. C.de epi.⁊ cle. ⁊.lis qui cum telo. C. de ſiccarijs. Hoc tñ non baberet locum in penis per ſtatutũ impoſitis qꝛ verba ſtaruti exigunt actum perfectuʒ. Ita
no. Bar. in. d.l.is qui cum telo.⁊ ideo non fuffi cerer inchoaſſe. Aduerte tñ ßᷣm Pa. in.c. Ray
naldus. de teſta. ꝙ incurritur peha poſita con⸗ trauenientibus alicui facto ex ſola connentiõe be lacto qᷓqᷓ; non habuerit iuris effectum.vt
patet in.d.c. Rapnaldus. ⁊ ctiam ji cõtradici
de iure.I.nuda.C. de cõtrahen.⁊ cõ.ſtipula. Itẽ no. Bar. in.. quicunqʒ.C. de ſer. fugi. ꝙꝙ vbicũ⸗ de pchã capitali vł coꝛpoꝛali loquimur ſub⸗ intelligit᷑ dolus.ff. de in litem iur.l.ij.⁊ in. l. in actionibus.⁊ inſti. de ſuſpec.ruto.ᷓ.ſuſpectus Secus in pecuniarijs penie.vt.C.de noxa.act. L.ſi ſerui. Idẽ tenet Sali. in.l.penul.C.ad.coꝛ. de ſicca.— Wal. in.l. data opa. C. qui accu. non po. cla. facit glo. in.l.quid ergo.ᷓ.ex compꝛomiſſo. ff. de his qui no. infa.⁊ gio.in.I.⁊ ſi ſcnioꝛ.C.ex quibus cauſis infa. irroga.Et ibi Bal. dicit ꝙ cõmittens per laſciuiam puta currendo equũ homicidium:nõ debet occidi.lʒ ſtatutuʒ dicat ꝙ homicida vccapitetur. ¶Mtrũ ſufficiat ad obſeruantiq legis ſolucre penam ſolum qñ ꝓhibet ſub pena.ße. vt.ʒ.in⸗ obedientia.ᷓ.i.Et illud ſerua in conſcientia.in foꝛo aũt contentioſo ſufficit.facit glo.in.c.di⸗ lecti. de arbi.⁊ in aui. de iudicibus.ᷓ. qꝛ vero. vbi patet ꝙ pena ſoluta que erat in compꝛo⸗ miſſo nõ poteſt peti vt ſtetur ſententie niſi ad⸗ datur vt ſoluta pena ſtet arbitrio.ff. de trãſac. .penul.x⁊.C.eo.l.cum ꝓponas. ¶ Secunda pena dicitur conſuetudinaria de qua in.c.dilcctus.de offi. oꝛdi.ſed hodie nõ eſi in vſu:ſed fi eſſet in aliquo loco poſſet exigi ẽt a religioſis vt ibidem. ¶ Tertia pena dÿ contumacie punitiue. Hec de iure ciuili petebat᷑ vt in.L.ij.ff. de colla. bo.⁊
dem Pau. de ca.in.l.i.C.vbi ſena.vł
7
Cde mõ mulcta l.illuſtris.ſed de iure canoni
co nõ poteſt peti a patre niſi q;tuʒ eſt intereſſe ſuũ.c.i.de doio ⁊ contu.vel niſi petatur ad ſatif factionẽ iniurie. vt in.c.olim.de imurijs. Ju⸗ der tamen ſi habet poreſtatem mulctandi ſicut habet oꝛdinarius: vt in.l.ij.in fi.f. de iudi. bñ potcrit cxigere. WQuarta pena dr iudiciaus.⁊ hec poteſt peti ſicut cum quis obligauit ſe ſub pena.x.ad pꝛo⸗ bandum aliquid in.c.cum dilectus. de clec.ſed hec non petitur a clericis ⁊ a religioſis niſi pꝛo intereſſe ſuo.
¶Quinta pena eſt arbitralis.⁊ hec petitur ab co qui non ſeruat arbitrium.c.dilecti.de arbi.
⁊ hoc poteſt peti a quocunq;.vt in. d.c.dilecti. ⁊ibi glo.
¶ Serta pena vÿ cõuentionalis quã partes cᷣ 2
iudiciũ inter ſe imponũt.⁊ peti poteſ quãtũ
intereſt.l.pᷣdia.ff. de ac. empti.⁊ vendi. ᷣm Mo.
⁊ do. Anto.in. d.c. dilecti. Sed m Inno.inc. K 1
II

tuã. de penis. ⁊ Ma in. d.c.dilecti põr ẽt petiſi excedat inter eſſeniſi ſit in fraudẽ poſita:ſed ñ credo a clericis ſeu religiofiſ:ſecus a laicis ⁊ pᷣ⸗
ſumitur in fraudẽ vſuraꝝ poſita qů ſimplici
eſt poſita ſuꝑ ꝓmiſſione quantitatiſ.vt in..cũ aliegas. C.ð vluris.⁊ ibi per doc. ⁊ inriuiianꝰ F. ideʒ; Papimanus.ff. de ac. empti.⁊ vendi.⁊ Bar iti.l.rogaſti..i.ff. ſi cer.pe.⁊ canoniſte in d.c. dilecti. Secus eſſet fi apponerct ſuꝑ facto. vt in dictis iuribus. Silr nõ pᷣſumeret in frau dem qñ ꝓmittit quantitas ⁊ poſtea factũ.⁊ vl rimo pena bʒ do. Anto. in. d. c. dilecti.⁊ allegat Butri.in.d.i.cũ allegas.⁊ Bar. in. d..i.⁊ cqm
ſequoꝛ niſi cõtrabens eſſet vñ urariꝰ:qᷓ;uis Jo.
an in addi.ad. Gpe.teneat ꝙ pꝛeſ umit᷑ in frau dẽ.⁊ allegat Dy.in.d.l.cũ ſeruus.ff. de condi.⁊ demõ. Et vt intelligas pono tibi exẽplũ. ꝓmit to tibi ſoluere centũ.⁊ niſi dedero dabo tibi. x. ꝓ pena.ſic pꝛcſumit in fraudẽ. qꝛ ſuꝑ quãtita ſe. Aliud eremplũ.ꝓmitto tibi facere domum poꝛtare ligna.⁊ niſi feceroſ oluã penam· ſic nõ pꝛeſumit in fraudẽ: q eſt ſuꝑ facto. Aliuderẽ/ plũ.ꝓmuto tibi centũ in tali terminoe⁊ ꝓmit to venire ad·iudicẽ ⁊ recipe pꝛeceptũ de ſoluẽ⸗ do vel dando ꝑi bi ſoluere penã:ſic nõ pꝛeſunnt᷑: qꝛ tʒ ſit pꝛimo quantitas:tñ poſt eſt factũ:⁊ vlimo pena. ſ Mtrũ ille qui ex ĩpotentia nõ facit ad qð ob⸗
tigat ſub pena cuadat.K. ꝙ ſi logmur de pena
iuris vel ſtatutoꝝ.ſic eſt clarũ ꝙ nõ incurritur
dẽ dic de ſnĩa iudicis generaliter imponẽlis penam. puta ercõicationis. Em Fcde.conſi⸗ lio. 13.⁊ ſequitur Pa.in.c. M. ⁊. W. de offi. veleg. qꝛvcrba eneralia debent intelligi cinii mõð ar.i.ſicui.ff.ðᷣ ſcrui.⁊ in. I.ratũ.⁊ in.l.qð di cimus.ff. de ſolu. Si aũt ſpãliter imponit pe⸗ nã.puta niſi cõparcas tali die excõmu nico ie. tũc m Pa. in.c.cñ ſupꝑ cꝗ̃. de te ſti.co.ſi ex ſnia
aperte conſtat ꝙ iudex volucrit cñ ligare: ſiue
oſſet vcl nõ.ſic cũ ſnĩa ſit nulla cũ ↄtineat in⸗ Tolerabilẽ erroꝛẽ nõ ligat.c. ꝑ tuas.de ſen. exco. ſimiliter nõ ligat ſi apparet ꝙ nð voluit liga⸗ re impotentẽ. puta qꝛ dicit ſiↄtempſeris vel ſi diſtuleris cõparcre ⁊c̃.qꝛ n porens nec ↄtem nit nec viffert. vt dicit gio. in. c. q; ſit. de elec.i. vi. Si vo nõ põt perpendimens iudicis ſic q ad deñ non ligat: ſcd quo ad eccleſiam ⁊ nos.⁊ ſie intellige glo. in. d.c.vnico.iij. q.v. ⁊i.d.c. cñ ſupꝑ cã.ſed rñ ꝓbato impedimento nulla indi⸗ get abſolutione hm Mo.⁊ Spe.⁊ placet ẽt ᷣm Pa.in. dæc.cum ſuper cã. ſi eſſet ſuia pape:qꝛ
noꝛa.⁊ ſi nõ feceroꝓmitto ti
1%
debemus pꝛefumere ꝙ noluerit eũ ligare.art. noſtrũ.vt cccleſiaſtica bijficia.⁊ ſic nõ eſſet ir⸗
regularis ᷓ ceiebꝛaſſet.qð bñ nota. Si aũt loqᷓ⸗
mur de alijs penis ſic certũ eſt ꝙ in foꝛo aie pe ti nõ pñt pᷣn Sco.in.iiij. di.xv.qij.niſi quãtũ intercſſe impoꝛtat.facit.c.fignificante.de pig.
⁊.c.ij. de cſii.⁊.c ex liis. de in integ reſtitu. t ad.l.incendiũ.C.ſi cer.pc.que vult vt incendiũ nõ liberet qñ quantitas eſt in obligatione: qꝛ cũ oblgatio ſit in generc.vt. f. ad.l.fal.l.in rò⸗ ne.S.diligenter.totũ genus perire non põt. K. ꝙ qñ conſiſtit in genere obligatio.verũ eſt ꝙ obligatio ex impotẽtia nõ extinguit:tʒ liberet a pena.ꝓpterea dicit Aug. in.reſcriptũ.i p̃n. ff. de pac.qꝙ ctiaʒ ſi teneamus ꝙ fiſcus habeat
tacitã hypotecam in maleficijs ↄtra delinquẽ⸗ tem nõ tñ pꝛeferct᷑ creditoꝛibꝰ:imo creditoꝛes
pꝛeferunt᷑ ci.a legat tex.cuʒ ſua glo·in.l.vnica. C.de penis fiſca. Rutio quia talis tractat de lu cro captando: ⁊ creditoꝛes de dãno vitando. facit.l.fi.licẽtia.C.de iure delib. ⁊.I.vnica.C. de impo.ludeſcrip.⁊ l.fi. C. de codi.quod nota bene ꝓ exigentibus penam vltra intereſſe ſuũ
ab illis qui ſunt non ſoluendo: qʒ tenentur re⸗
ſtituere cam creditoꝛibus.„n
¶¶ Quid ſi obligatus ſub certa pena ad aliquid i4
faciendũ vel dandũ ꝙ parte unpieuit ⁊ ꝓ pie nõ ex culpa ſua.N. a in.c.ſuã. de penis.ꝙ ſi obligatio eſt diuidua nõ cõmitrit penã niſi ꝓ partẽ nõ foluta. Si Vo eſtindiuicua ſic ſoluet totã̃ penam etiq̃ de iure canonico.Et qñ dicat
obligatio diuidua cſt qñ ſolutio partis ꝑ ſe va
let quo ad ꝑartꝰ tantũj quantũ totů ad ſe totũ Indiuiduà vo dr̃ qñ non valet illa pars per ſe. Eremplum pꝛomitto tibi ſcribere bibliam ⁊ decretũ ſic ſi ſcripſi ſolũ bibliam nõ ſoluam penam in totum:q obligatio eſt diuidua: quii biblia per ſe valct fn totũ ſuũ.ſecus ſi ꝓmiſiſ ſct ſcribere bibliã ⁊ ſcripſi quattuoꝛ qniernos certe nõ valet pꝛo biblia.⁊ ideo obligatio erit indiuidus qꝛ ad mhil per ſe valere poſſunt ne alijs. de hoc plene nota.in l.ſtipulationes non diuiduntur.if. de verbo.obliga.⁊ in.d.c.ſuam. vbi addit glo. hec vcra quo ad penam que cõ⸗ muttit in non dando vei nõ faciendo. Hecs qñ quis debet recipere. puta legatũ vel hercdi tatem ſi ſc fecerit vel ſolucrit: qꝛ niſi totum f ciet nõ habebit. vt in.I.meuius.⁊.i.cui fundus ff. de condi.⁊ demon. de quo vide plene in.ſi ſcruus.ff. ſi quis cautio.
¶Mhtrů ſtatuta ſint licita que ſolũ imponunt i
ip ipi cbeicse unib mumß ninlin ſem inuidem nipniens mnupenco viliiquo nheusip miurnum unwing. hitßsprfi nnivg ſdiuerſund iyrig ndi mpwl myosmwic wait vile
tno Sye de
vlramenm hiominscr widecpit ginfuoꝛem riuder po pogſip zinzofdeb inn ſcnõ cufs de ol orcſtercau
legeſe ikicaſd
uſscdea iMwiqune uiſon Aieicuibpl Anfspeni timein iwicupe Auntid Auhntet anai Aſne n

emtchin
ouirtn bw
müi fn Rnckim nicmin
ocknüi
mmmti iowin imiit
innnnb
wiitin libtins
nnoti wlikiln win unlin⸗ dbu
pecuniariq penqͥ ꝓ homicidio:adulterio:⁊ hu iuſmodi.K. Mo.⁊ ſequit Pa.in.c.ij. de delic. pue.ꝙ nõ. qꝛ hoĩes cxponůtur venales ad de⸗ inquendũ:q młti bene timent cruciatus qui nõ timent penam pccuniariã:vt habcant ſuũ intentũ. ar. lin ſeruoꝝ.⁊ in l.aut facta.ff. de pe nis.⁊ in ant.de manda.pꝛin.ᷓ.opoꝛtct.
16 ¶ Ptrũ ꝓmittens ſub certa pena habere ratũ
cõmittat penaʒ contraueniens de facto.he.ᷣm Var.in.l.id quod pauperibus. C. de epi.⁊cle. ꝙ non. Secus ſi pꝛomniſſct habere ratuʒ ⁊ fir mumt:quia ratum refertur ad ius:⁊ firmuʒ ad factum.vt in glo.d.l.
7 ¶ Ptrũ tps pꝛefixũ in odiũ negligentiſcurrat
ignoꝛanti:vei legitime impedito.. Fᷣm Ma.i c.qꝛ diuerſitatẽ.de conceſ.pꝛcben.qꝙ nõ. Secus
qñ pꝛefigit᷑ nõ in odiũ negligentie ſed in fauo
rem.vt pʒ in.l.genero.ff. de his ꝗ no.infa. vbi tempus anni currit inulicri ignoꝛanti moꝛteʒ mariti.⁊ vide glo.in.c.ſtatutũ. de pꝛeben.li.vi. Et no. Spe. de edic.inſtru.vbi dicit ꝙ lʒ execu toꝛ teſtamenti nõ potuerit exequi infra annuʒ nihilominus cxecutio deuoluitur ad epᷣm.ar.I. nulli.C.de epi.⁊ cic.⁊.c.nos quideʒ.de teſta.rõ
qeſt in fauoꝛem defuncti. is ¶ Wtrũ iudex poſſit augeri vet minuere penã
legis vcl ſtatutoꝝ.K. Em Mo. in.c in archiep̃a tu.· de rapto.ꝙ ſi ꝓeedit extraoꝛdinarie ſic põt .quid ergo. ff. de his qui no.infa. Si vo ꝓce⸗ dit oꝛdinarie ſic nõ pot iudex delegatuſ.vt no.
in.c. de cauſis. de officio dele. Juder vo oꝛdi⸗
narius poteſt ex cauſa mitigare vt no. Bar.in d..quid ergo.⁊ ſequt᷑ Pa.in.c.ij. de emptio. ⁊ vendi.facit.c.at ſi clerici.de iudi. Ber. Vo in
d.c.de cauſis.⁊ de accuſationibus in.c.ſup his
dicit hoc verũ quando poteſt diſpenſare ſuper crimine. als nõ poteſt minucre etiam ex cauſa Mota tñ qñ quis pluribus legibus pꝛo codeʒ
delicto diuerſis penis poteſt puniri ſi ab aliq
iudice umnponitur ei minoꝛ:non poterit aliquo modo puniri alia pena. vt in.l. qui de crimi⸗ ne. C. de aceuſati.⁊ ibi Ange.⁊ Bali.in. d.l.qui de criminc. Vnde tenet Tho. xxij.q.lx vij. ꝙ ſi dimittit pengʒ in caſu qno nð põt tenctur ad reſtiturionem eõmunitsti vei accuſatoꝛi ſi in⸗ tercrat cius vt punirctur. Si Vo auxit tenet᷑ cocũ quo concoꝛ. Heo.⁊ Ray. nů illatum excuſentur.&, ſᷣm Rodoi.ꝙ ſi fᷣm onſuetudinẽ legitimũ ⁊ iudiciũ regis exigunt excuſantur etiq perſone eccleſiaſtiee qñ fubeſt
iy C Mrrũ exigens penam maioꝛem qᷓjſit dam⸗
282 cã ⁊ oꝛdo iuris ſeruat᷑: nec eſt coꝛrupta intentõ vt.ſ.hoc faciant ꝓpter auariciam: ſed pꝛopter iuſticiam. Tutius tñ eſſet paupcribus crogare illud plus.
¶Mhtrũ pena appoſita ſup ʒctu nullo vol qui nõ tenuit vel ipſo iure vcłt ꝑ ſniaʒ iudicis reuo catus eſt ſit ſoluẽda.&. Inno. in.c.ij.ð pᷣcarijs ꝙ nõ.qꝛ vbi pꝛincipalc nò tʒ nec acccſſoꝛium. c.inter dilectos.ð.ceteꝝ.de fi.inſtru.c. ſi diligẽ ti.de fo.cõpe.c.querclã.ne pꝛela.vices fuas ·
¶Lui debet applicari pena.h. ꝙ pena iuris ⁊ ſtatutoꝝ regulariter applicatur fiſco.qů intro ducit accuſationẽ.l.mulctaꝝ.C.de mõ mulcta. Sed qñ introducit actionẽ applicatur parti.i. iij.ff. de ſepul.vio. Himiliter qñ loquitur ſim⸗ pliciter viderur introducere actionẽ. ar· d.iij. De alijs aũt penis tenet Boff. ꝙ ſi contingit damnũ vel iniuria alicuius illi applicabitur. ð pe.c.ij. Si Vo nõ reſpiciat damnũ alterius ſie applicabitur vel parti ſi eſt conuentionalis vl iudici vel fiſco ᷣm ꝙ de ea eſt ſtatutũ.. ¶Mtrũ pena impoſita ꝓpter crimẽ ſimplici ſine pꝛefinitõne tpis ſit perpetus.h. Ma in.c· ex litteris.de conſti.qꝙ pena impoſita ꝓpter cri men ſinc cauſc cognitione.puta ꝓpterinterlo cutoꝛiam iudicis inteltigit᷑ tpalis:⁊ durat ſo⸗
lum durante eiuſ officio: vtpura interdicit offi
ciũ vł exercitiũ alicni.tex.no.ᷣm cõmunẽ intel
20
N
22
lectuʒ in.I.fina.ff. de pe. Idem no. Inno. in.c.
ꝙ tranſlationẽ.de officio lega.qð limita in pe na ſucceſſiua:qꝛ momentanca pena eſt ꝑpetua puta mulctauit in pecunia aut in coꝛpoꝛe:⁊ hu iuſmodi.facit.l.illicitas.in. fi.f̃.ð officio pꝛeſi. Si No fuit impoſita cum cauſe cognitione.⁊
delicrum mercbatur vt eſſet perpetua: ſic erit
ꝑpetua. Gecus ſi detictũ nõ merebat᷑ penã ꝑ⸗
—
petuã:ar. optimuʒ in.l.ſi pꝛel es.ff. de pe.⁊ fuit dictuʒ Oldra.qð ſcquunt᷑ cõiter doc.in. d.c.cx
lirteris. In dubio vo intelligit᷑ tpalis.
¶ Mtrũ pena extendat᷑ extra territoꝛiũ ipſũ im 23
ponentis.. Pa.in.c.poſtulaſti.de fo, cõpe.ꝙ
aut reſpicit ꝑlonã. Et ſic tenet᷑ triplr · Aut pꝛi⸗
modiminuẽèdo eiꝰ ſtatũ ſẽ infamia:excõicatõ interdictũ:⁊ hmõi.⁊ ſie cũ fint affectiue ꝑſone
poꝛrigũt effectũ ſuũ extra iritoꝛiũ ẽt qꝛ ſequũt
cũ. ſẽ lepta lepꝛoſu.l.ex ea.ff. de poſtulꝗᷓ. ꝓp qð dicit Bar.in.l.qui vltimo.ff. de pe.qꝙ femel co
dẽnatꝰ ad moꝛtẽ qᷓ;uis effugiat. nihilominꝰ re
manet ſeruꝰ pene vbicũq; fuerit. ⁊ iõ nõ pote
rit facere teſtĩ ner ↄtrahere ⁊ filia.facit.. vltimo.⁊ in aui. ſed hodie. C.ð dona. intcr vir.
K 2
37

⁊ vro. Aut ſcðᷣo interdicendo certũ locũ. ꝓuta ne vadat ad talcm locũ.vel vt moꝛet᷑ in talilo⸗ co.⁊ ſic nõ poꝛrigit᷑ e territoꝛiũ: niſi ꝑ quãdã ↄſcquentiã.puta qꝛ detentus in loco habitatõ nis videt᷑.interdictus ẽt eſt ei locus oꝛiginis. quis ſit extra territoꝛiũ.de quo dic vt in.l.re⸗ legatoꝝ.ᷓ.i.⁊.. interdicere.ff. de interdictis. Per qud.l.dicit Var. ꝙ nõ põt ciuitas impo nere ſuo ciui vt moꝛet᷑ in tali loco nõ ſubdito nec ẽt põt interdicere ne vadat ad talẽ locũ nõ ſubditũ ⁊ qñ fit in penã illius 5 quẽ fert᷑ ſnia Secus ſi fit ſtatutũ ne ſubditi vadant ad talẽ locũ nõ ſubditũ ꝑꝓpꝑ cõmoditatẽ ciuitatis.vł in odiũ eoꝛuʒ ad quos iret qꝛ valet. facit..fi.ff. de decre.ab oꝛ. fa. Mut tertio reſpicit certã arteʒ. puta ꝙ nõ exerceat talẽ artẽ. ⁊ ſic nõ poꝛrigit᷑ eᷓ territoꝛiũ.vt ẽ bonꝰ tex.i.d.l.ex.ca.ꝑ quã di cit Bar.in.l.cunctos ꝓplos.C.de ſũ.tri.ꝙ ſta⸗ tutũ ↄtinẽs ꝓhibitionẽ odioſã nõ poꝛrigit᷑ in dubio extra territoꝛiũ.⁊ ideo dicit ꝙ filia q̃ ex ſtatuto nõ ſuccedit.cum tale ſtatutũ ſit odioſũ l.marimũ viciũ. C. de libe.pꝛete.ꝙ nihilominꝰ poteſt ſucccdere in bonis alibi ſitis. Et ſimihi puto ꝙ ſnĩa pꝛiuans aliquem beneficijs ſuis in dubio intelliget᷑ de beneficijs que habet in territoꝛio diſponẽtis. Aut reſpicit bona.puta qꝛ publicat ea.⁊ tunc ſi fit de iure cõi.ſic poꝛri git ad bona ſita extra territoꝛiũ.⁊ remanẽt ibi tanq;; vacãtia.ſed occupant᷑ ꝑ iudicẽ territoꝛij ar.l.q diuo pio..i.ff. de re iudi.⁊.l.cũ vnꝰ.ff.de bo.auc.iudi.poſ. Si o fit ð iure ſpãli.tũc dic vt no. Bar.in.d.l.cunctos pplos.⁊ qð no.Jo. an.in.c cũ ſecundũ. de here li.vi.vbi cõcludit᷑ ꝙ pcna nõ extenditur vltra territoꝛiũ. 14 ¶ Ptrũ qs poſſit puniri in loco domicilij de delicto alibi cõmiſſo.he. Pa.in.c.licet.de fo.cõ pe.ꝙ ſic. niſi requirat᷑ reiniſſio ꝑ iudicẽ delicti qu dʒ faccre ſi delietũ ẽ atrox.als ñ ſi ñ vult. ¶ Mtrũ mandans delictum fieri in alio loco debeat puniri vbi mandauit: vel vbi cõmiſſũ eſt.. Pa.in.d.c.licet. ꝙ cõis cõcluſio Bar.⁊ alioꝝ cſt in. l.ſi vt ꝓponit᷑.ff. de fidciuiſ.ꝙ vbi delictũ factũ eſt:qꝛ ibi deſtinatꝰ eſt effectus de⸗ licti.facit cle.paſtoꝛalis.de re. iudi. Idẽ dicas ĩ teſte falſo ꝗ dʒ puniri ꝑ iudicẽ ad quẽ eius atte ſtatio tranſmittit.ſi ſcicbat illuc debere tranſ⸗ mitti.ſõt tñ pumiri in loco vbi deligt.⁊ locꝰ erit pᷣuẽntioni ſi ambo udices ↄcurrãt.ſiẽ de illo ꝗ de loco excmpto mittẽs ſagittã.vuluera nit aliũ in loco nõ cxempto. vt in.c.i.de pᷣſũpti ⁊ qð ibi no. Sic ſiliter ille g dehquit in ↄfinibꝰ
qꝛ verũ eſt dicere in cuiuſſibet territoꝛio velig ſe.arg.t.arboꝛ.ff. cõi.t iuid. Secus ſi ignoꝛabat illuc atteſtationẽ tranſmitti.qʒ tunc debet pu⸗ niri vbi deliquit. vbi agit de pena falfi. facit. t.erigere dotem.ff. de iudi. vbi attẽdit᷑ locus ad quẽ deſtinat᷑ effectus matrimonij. Idẽ dic de notaꝛio ꝗ facit falſũ inſtm.
¶ Quid de officialibꝰ deputatis ꝗ nõ accuſãt 26
quos inueniũt de nocte.⁊ hmõi.RK. ꝙ peccant moꝛtaliter fi ſe obligauerũt ad accuſandũ vel pacto vel iuramẽto. Si vo nõ ſe obligaucrũt nõ peccant nõ accuſando.niñ faciant in fauen do malis cõmittendis. Et ſi ꝗd acccperũt ꝓñ accuſando tenent᷑ illud reſtitucre vel fiſco: vel ilti cun pena erat applicanda. Et vltra ẽt vſq; ad complemẽtũ pene exacte fi accuſaſſent.ᷣm doctrinã Tho. xxij. q.lx vij. vt pʒ.ð.ᷓ.xviijĩ fi. Fallit hoc in criminalibus.vbi eſſet infligenda pena coꝛpꝛaliſ.qʒ ſi deſiſterent ex compaſſione etiam ſi aliquid acciperent ꝓ nõ accuſando lʒ turpiter acciperent non tamen tenerent᷑ illud reſtituere de neceſſitate. Enitentia nhe miſſa mala cum emendatiõis ꝓpoſito plangimꝰ ⁊ odi⸗ mus.et plangẽda vlterius cõmittere nolumꝰ mgt in.iiij. ſen. di.xiiij.⁊ eſt vnũ ð ſactis noue legis· quo bñ diſpoſitis ſemꝑ pctã remittunt de ſũ.tri.c.i.ᷓ.ſucf̃m. ¶ Pnia.v.modis dr̃. Pꝛims dr ſolẽnis que imponit᷑ Vᷣm illũ modũ. de q̃ in.c.in capite.l.di. quã omitto cũ hodie nõ ſit in vſu.
¶ Scða di publica q̃ fit in taciẽ eccleſic ⁊ publi
ce ⁊ differt a ſolẽni. Tñ in mõ.q; in iſta nõ ſer nai ille modꝰ de quo in. d.c.in capite Tũẽt qꝛ iſta põt imponi a ſimplici cõfeſſoꝛe.ᷣm Buil.
duran. Wof.⁊ Ho. ar.c.penitentes.l:di.⁊.xxx
di.ſi quis pꝛeſbr.de pe.⁊ re. queſitũ Mec obc. accedentibꝰ.de exce.pla.vbi repꝛchendunt᷑ ab⸗ bates.ꝗ publicã pnĩam imponebant:qꝛibiac⸗ cipit publica ꝓ ſolẽni:q̃ ſolũ imponit᷑ ab edo. ⁊ hoc verũ niſi aliud habeat ↄſuetudo. Item?
iij. differt.qʒ iſta publica iterat:ſolẽnis vo nõ
poteſt.
¶ Sed quero qñ dʒ imponi pnia ſolennis vel publica. K. Pa. in.c.qͥſitũ. de pe.⁊ re. ꝙ ꝓ deli⸗ cto graui ⁊ ſcãdaligãti totã vꝛbẽ deberet impo
ni ſolẽnis. d.c. in capite. Si Vo eſt graue ⁊ pu⸗
blicũ ſed nõ ſcandaiiʒoſũ tũc imponet pnia pn btica ſed nõſolẽnis· vt no. in. c. fi. xxvi.q.vi.iů⸗ ctoc.ide pe.⁊ re Si ãt ſit graue ſcd occultũi
üm perl on intuolon luncſu no miton nſen nitincapu vldio ſicſecusy mlul nin wuſupoxs iricini ldipkuu jmehut. inetmiitiã ſusacaw ſüdeſene iecdeaſtic ü cdueniẽu liudepe di nirn ieqñplni wequispub fcollrchipr nupnn of igicicafq iyenitener
—
ipee winb
uen pene Mnri weh ifin ſ mur Sec uhi Len nuum vimſngo Lwanlipui ütuſgn wpecn

wnpn wm .
hn piſu usnn achnü im
pn
üdjucn tnſtn
imici heruiz n i
wiſchmn inis Z e 3 nnui ig
ni⸗ aliquibꝰ notů tůe nec ſolẽms nee publie⸗ dʒ iponi Et iõ repꝛobat ↄſuetudinẽ ilioꝝ qui
nulieribus ꝓ exit ione pueroꝝ quos penes ſe
babebãt in lecto iponũt publicã̃ pniam:⁊ vide eñ in. d.c.i.⁊ in.c.ſtatuimns.de male.⁊ in.c.fi. dehi qui·fi. ꝓ.occi. 1 ¶ Qubꝰpõt iponi ſolẽnis pnia.&. ꝙ nec cleri cisner religioſis: nec ẽt laicis inſignibus dzi⸗ poni. ar. d.c.in capite. Et hoc verũ niſi ciericꝰ ſit depoſitus.l.di.ↄfirmandũ.
¶ Quia ẽ effecrus pnie ſolẽnis) k. ꝙ laicꝰpꝰ
eã non põt ad oꝛdines ꝓmoueri.l.diillud.nec dericus ad ſupioꝛes:vt d ibidem:põt tñ ep̃s diſpẽſar ĩoꝛdinibꝰminoꝛibus non aũt ad ſa⸗ cros..di.placuit Itẽ nõ dʒ matrimoniuʒ ↄhẽ pur fi cõtrahittʒ. Juuenis tñ no Phibet She⸗ re.itẽ nec militiã ãſſ umere. xxxiij. q.ij.. de pe nitẽtibus.⁊.c.antiqui. cũ alijs.c.itẽ nec laicalẽ habitũ deferre.l.di.c.vłti.itẽ dʒ viuere hm re⸗ gulã eccleſiaſticã. ve pe. di· v. cõtrariũ.⁊c. ſe Itẽ cõueniẽdus ẽ ſub eccleſiaſtico iudice.xi. i.aliud.de pe.di.i.aliud.itẽ fit ifamis nõ rõne penitẽtie:ſed rõnecriminis publicati qð vex itellige qñ ꝑ ſniain iudicis iponit᷑ Secus ſiex deuotiõe quis publicqᷓ pnĩam facit m Moſ. de officio Archipꝛe.c.ij. ¶Tertia pnĩa df pꝛiuata.⁊ dicit Sco. in.iiij. di. riiij. q.i.circa fi.q.ꝙ de vi vocabuli penitẽ idẽeſt ꝙ penã renere Mec aũt nõ ti inpoꝛtat paſſionẽ pene vr inherenti·ſedetiã actionẽ vo lentis reſpectu pene. Vnde pnia actualis ẽ pu nitio voluntaria vel voluntas punitõnis.⁊ in hac eſt conſiderare. Pꝛmo velle peccatũ puni re ſeu vindicarc Secũdo ſe peccaſſe nolle ſine pctm̃ deteſtari. Tertio punitionẽ iqᷓ inflictam veile libere acceptare Quarto penã inflictam patienter ferre, In quolibet hoꝝ actuũ ſaluat᷑ Phꝛletas vocabuli huius penitere⁊ in ipſis ꝓ pꝛie cõſiſtit eius ſignificatũ.
„
ſMe quibus peccatis dʒ põ penirere.M. Em
cõuter theologos.qꝙ de oibus peccatis moꝛtali bus actualiter cõmiſſis. ſiue añ baptiſmũ ſiue poſt De venialibus vo lʒ ſit expediensnon meſt neceſfaria ad ſalutẽ in hoc můũdo: niſi in duobus caſibus Pꝛimo rõne dubij. vtrum.ſ. mortalc vel venialene periculo ſe exponat.
cðo rõne periculi qñ hʒ al iquã affectionem yenalẽ quq nifi repᷣmat dubitat ne trahat eñ ad moꝛtale m. S. Bo. in. iiij. di xvi.q.ij ar. ij. ¶r requirat fingulariter dequoiibet. ſe· xſicve cognitis.ců de illis ſj pãliter cogitat ⁊
knehiterbe qusbeicogitate et peniteit
iadſit opoꝛtunitas pꝛopoꝛtionata fragilitati hũanealiter nõ remittunt᷑ de lege cõ i We in⸗ cognitis Vo ſi ignoꝛantia eſt inuincibilis:vel
ercuſabiliſ nõ tenet᷑ niß in generali peniterẽſi
No eſt craſſa vel iercuſabiſis:ſic tenet᷑ in ſpqli Penitere: qꝛ tenct᷑ dare operã vt ea cognoſcat Ipenitcat.hec ex R in·iij. di xvi. ar.iiij.q.ij.
¶ Mtrũ poſſit agi penitentia de vno petõ moꝛ 3
tali ſine alio· h.ꝙ nõ.qꝛ aut deus totũ remutit aut nibil. ⁊ iõ o peniteat de oĩbus tex.cſt in. 5 item. de pe. di. iij.cõcoꝛ. Ri.in.iiij di. xv. ar.i.qᷓ. vi Diſtinguo tů ſic. qꝛ aut loquimur de pnia Put per eam remitti᷑ culpa ⁊ recõciliat homo deo ſic cũ radix ſatiſfartionis ſit vna. ſchari tas que ſecũ nõ compatit᷑ pctĩ moꝛtale. Ideo eſt verũ ꝙ nõ põt fieri niſi de oĩibus fiat Aut loquimur de pnĩa pꝛout directe reſpicit ſatiſfa ctionẽ tpalis pene debite ꝓ peccatis iaʒ dimiſ ſis quo ad culpã⁊ ſic bene poteſt fieri de vno peccato ſine alio. 5
¶MQue ſunt partes pnie.&. tres. contritio: con io
feſſio:⁊ ſatiſfactio.
Quarta d pnĩa.ſ.illa. que a ſacerdote pec u
catis confeſſis im ponit.de iſta vide. ð. confeſ⸗ ſio. vi.⁊.j.ſatiſfactio..
¶ uinta pnia vila pe qua vy ꝙ regulariter i
P quoliber petõ moꝛtali dʒ imponi ſeptennis rrriij. q.ij. hoc ipfũ. ⁊ quõ debeat itelligi Ma. deciarar in.c. accepiſti. de ſpon. duoꝝ qꝙ debet in iſto rꝑe ſemel bis vlter ieiunare e da.ſᷣm diſcretionẽ ⁊ indiciũ ſi acerdotis.⁊ facit qð no. in. d.c.hoc ipſũ Et ſic intellige oĩa iura vel que pniam imponuntp numerũ dierũ:ſeu annoꝝ nõ ſpecificandimodũ in.cccuſaſti.de accu. videt᷑ velle idẽPa.qꝙ cum ferie ſ olẽnes ſint.ij.iiij.⁊.vi.vt in.c.penult.xi.q.iij. ꝙ facer⸗ dos dʒ imponere.vt his diebꝰ ſingulis hebdo madis iciunet:⁊ ſic ſatiſfactũ ẽet hoc veri ni er cã aliud diſpoſuerit lacercos. vt in c des qui. de pe.et re.et in.c. quẽ penitet. de pe.di.ij. Wñ cũ hodie ſint arbitrarie. dicit Mo. ꝙ dʒ ſa cerdos in pnia imponendo attẽdere quid expe diat ad ſalutẽ peccatoꝛi etiã̃ ſoli imponendo vnũ pater noſter. facit.c.alligant. rxvi.q.vij. ſe quit᷑ Pa.in. d.c. deus qui. vbibonus tc et de hoc vide Confeſſio. vi. 135 Ptrũ ſacerdos poſſit diſpenfare in pena de⸗ bita cã dimittendo. K⸗Pa in c ficut dignũ.ð homici.q ſic. vt eſt pulcher tex. de pe.di.i.quẽ penitetſ Et ideo bonũ eſt vt ſacerdos in impo⸗
K 3
1

ßitione penitentie biſpenſet cũ confitente circs ſequunt᷑ doe.⁊ ců eis tranſeunt:lʒ Archi. dicat reſiduũ pene ſi maioꝛ eſſʒ imponenda. vide ad cõiter tenere contrariũ ⁊ male. poc.ð.indulgentia.ð.v. ¶ Mtrũ pnia in articulo moꝛtis dilata valeat iʒ iinlc i Wtruʒ pnia facta in peccato monali ſit valida K. ᷣm oẽs ꝙ ſic ꝑ dicta Eech xvij· In quacũ⸗ uicr an ſit iterãda.K.ꝙ fuit diuerſa opi· Ri.ĩ quol. ꝙ hoꝛa ↄuerſus fuerit pcœtõ⁊ ⁊c̃. Sʒ hoꝛa mo mſu
i.qx. tenet ꝙ ſatiffacit pꝛeccpto confeſſoꝛiſ: nec tis cadit ſub illo ſigno quacũq; ergo ⁊c̃ſʒ ad⸗ nlia tenet reiterare: ſed nõ ſatiſfacit pene vebite in nerte ꝙ eſt valde piculoſũvſe; ad iludtpᷣs ex⸗ miinien. purgatoꝛio Alij diſtinguũt ꝙ pnie ex quibus pcctare, Et ꝓpterca dicit Aug. de pe.di.vij in ilgſ im manct aliquis cifectus poſt ſatiffactionis actũ c.nutius quẽ ſero penitet. oʒ nõ ſojũ deñ time is nõ ſunt iterande ſicut eit ieiuniũ:elemoſyna:⁊ re iudicẽ: ſ ed inſtũ diligere nõ t̃ penã timeat derel hmõi. alie añt que non relinquũt aliquem effe ſcd anriet ꝓ gloꝛia: dʒ enĩ de crimie dolere⁊ 5 ſiünpoln crum opoꝛtet reitcrare:vt ſunt oꝛationes ⁊ hu oĩ eius pꝛedicta varictatehec ille. Sed cũ hec jnsnot iuſmodi. Sco. No in. nij · di. x v.q. icirca finem cõiter ñ adſint penitẽti in extremis:tñ q pꝛin jxind q. dicit qꝙ qui vere ſemel penitet ⁊ recipit peni cipaliter vt plurimũ conuertunt᷑ tales timoꝛe Er g
.
31 tentiã cõdignã impoſitã ſibi ab eccicſia claue moꝛlis ⁊ infermpʒ qʒ nifi moꝛs imineret nõ
nõ erranie quantũcunq; poſtea recidiuetinõ ↄuerterent᷑:⁊ ideo deficit pꝛimũ neceſſariũ.ſ œæ insvi tenebi᷑ ꝓ illis peccatis ꝓ quibus illã pnĩaʒ re nõ cõuertit.qꝛ diligit deũ iuſtũ Itẽ neccõuer/ ʒnimsv cipit:niſi ad illã pnĩam ſibi impoſitã:⁊ ſi illam tit̃ pꝛincipalii ꝑꝑ goꝛiã: ſed ꝑꝑ penã euitãdã implet in charirate nõ tm̃ ſoluit penã:ſed me patet ſi de penã nõ timerer ꝑſeurraretimalis inonmn ret᷑ gram; Si aũt implet extra charitatẽ volun vt pꝛiuſ. Itẽ cõiter deficit tertiũ:q cũ ſit quaſi udictcti tarie ſoluit penã fed nõ meret gr̃am Si vo il cxtraſe ex infirmitate nõ põt volere ð finglis dobuscſe⸗ la pena ab eo exigat᷑ extra charitatẽ pena qui⸗ petis ſicut tenet nec cõfiteri. Et ideo credo ve tini z dem ſoluit᷑:tʒ ipſe nõ ſoluat.pꝛima quidẽ eſt ſa riſimũ dictũ Micro.in tranſitu: vix inquit de wneno tiſfactio fimpliciter: qꝛ placans ⁊ reconcilians centũ milia hoĩm:quoꝝ mala fuit vita in mo? jc a ſcðᷣa eſt fatiſtactio: ꝙꝛ voluntaria redditio ſed te diuinã indulgentiã obtinebit vnushec üle j punient
nõ ſimpliciter: qꝛ nec placans nec reconciliãs: e matcria pnic. vide. ð.confeſſio. vi. n Pnciſn
3 tertia ẽ ſanſpaſſio vlttra quã nõ exigit᷑vltcrioꝛ duplex eſt.ſ.tpalis junahal 6 2 rCcu 10 enkbali pena. Ex quo concludit ꝙ nõ eſt neceſſe talein*— que fit malo ⁊ in⸗ iiumapoß pniaʒ iterare: ſed ſolũ de peccato poſtea cõmil utili ſermone cũ.ſ.indiſcretus pꝛetaul innde mfirmoꝝ:⁊ bec jjinn
fo.ponit eremplũ de co qui cõmiſit crimen ꝓ inutili ſermone ꝑcutit coꝛda infirmoꝝ:⁊ he quo pꝛcciſe merct᷑ manus abſciſſionẽ:yñ ſi iſti ſp de ſe eſt mala ⁊ pcti moꝛtalc:niſi aliqua cir ji gim muito abſcindat᷑ man ſatiſpatit᷑ ⁊ ſatiſfit regi cũſtantia ercuſef᷑.vt.xlv.di c.vlt. Alia eſt geul jijn. ſufficiententer:nec ᷓᷣm iuſticiũ coget᷑ ad vlteri ko coꝛpoꝛalis q̃fit coꝛpoꝛali manu vel flagelo* o oꝛẽ penã:qᷓ;uis nõ recipiat in gfaʒ ⁊ amicitiãꝰ vel ſimili:verberando:⁊ hec ſifit ex malicia vr* ſic multo magis vbi quis ſibi eã infligit WMñ odio eſt peccati moꝛtale:niſi eſſet in modico ⁊ b
ſi talis ꝓpter nouũ moꝛtaie poſtea cõmiſf bä ieni: pʒ hoc in.c. ixlv. di.iũcto·c. ep̃m ibidẽ. xi uinn naret᷑: antcqᷓ; totã̃ pnĩam impleuiſſet nõ puni c.de clerico ꝑcuſſoꝛe. qꝛ ſi eſt elcricus dʒdepo innn
reĩ eternalirer:ſed folũ pena coꝛreſpondẽte ili niꝙ nõ fieret: niſi eſſet moꝛtale pctm̃. Jio pnie queñ fuit hicexpleta ⁊ tpaliter qexquo fiat er charitate ⁊ cã coꝛrectioniꝰ ⁊ moderate bmnſticiã punitinã impofitaẽ ſemelpenatpa ſiclicita eſt⁊ meritoꝛia in oibus ptãteʒ hñtiꝰ ſis. hic de petõ de quo verc penituit nunqᷓ; ei in ſubditos ſuos.xlv. di.cũ beatus.ita tñ ꝙ m St⸗ deet niſi pena tpalis·⁊ illa ſolura nulla debet᷑ trẽ pieras patrẽ No diſciplina ſubditis pꝛel⸗ alia ꝙ iliis pctis: fed tm̃ ꝓ alije Ma. Voin· c. tũ erhibeat. vt. xlv. di. diſciplina. qð quidẽ. de pe.⁊ re.⁊ Archi. d pe.di.iij.ᷓ. vl. ¶ Btyů clerici poſſint verberari.h. ꝙ cps ne⸗ inct tenent ꝙ nõ valet ſed eſt iteranda fimpliciter minẽ dʒ verberare ꝓpꝛijs manbus. lrrxvidi. wuri
Sed ego teneo cũ Bco.cuiꝰ opi. videt᷑ aperte noð liceat. Alij Vo pꝛelati poſſunt clericos in 2
tencre glo.ſingularis in. d.c.ꝙ quidũ. vbi dicit ꝙ k nd valeat tslis quo ad vitã eternã:tñ va⸗
let ei qꝛ ſentiet fructũ eius: cũ de alio crimine pniaʒ eaerit. de pe. di.itj· ð · viti. vbi ẽt gio.tʒ ꝙ nõ tenet talẽ pniam reiterare:⁊ has gl. cõiter
minoꝛibus oꝛdinibus ꝓ leuibus ẽt culpis ver berarc. xlv.vi.ᷓ. ſalamon · dũmodo fiat pcum 6
ad quẽ ptinet.de ſen. excõ.c.cũ volũtate.. vlt Kwint In ſacris vo exiſtentes verberari no debent ſ i in maioꝛibus criminibnl·xxv.dic añ oiñ ruf

in
—
t.de. cum beatus.alioquin eſſent excòicati.ar. aʒ̃rio ſenſu in. d.c.cũ volũtate.in.ð.ſi quivero ⁊ de hor.ð. excõicatio v. caſu.i.⁊ quõ poſſunt per alios clericos facere: non per laicos: ⁊ ibi ponuntur multi caſus in quibus poteſt percu tiſine excõicatione. 8
¶ Dtrů religioſi ſimilit᷑ poſſint verberari.ke. ꝙ ſic: a ſuis pꝛelatis.ẽt ꝓ leuibꝰ cul pis.c.repꝛe henſibilis. de appel.⁊ de accu.c.qualiter ⁊ qñ.i fi. Simil iter poſſunt ꝑ alios regulares vel cle⸗ ricos ſecularcs:nõꝙ laicos:niſi qñ ſunt incoꝛ⸗
rigibiles. vnð.in. d.caſu.i.
11— d̃ pꝛopꝛie qui Eregrinus cã Letoroni⸗ alienas viſitare vadit eccleſias:aut ſan
ttoꝝ reliqmas. vt no. in.c.romipetas xxiiij. q iij. Et tales ſunt ſub ꝓtectõne eccleſie.de treu.
⁊pa.c. innouamuſ. Et quitales rebus ſuis ſpo at debet excõicari.vt i.d.c.ſi quis romipetas 2 duobus.c.ſe. Hodie vo pꝑ ꝓceſſũ curie ſunt ercõicati ipſo facto:⁊ a papa ſolũ abſoluũtur qui romipetas ſpoliant. Item not.ꝙ acceden⸗
tes ad ſedẽ aplicam interim cũ rebus ſuis ſub
publica ꝓtectioneↄſiſtunt.ertra de peregrinis c· vnco. Vnde iſtud eſt vltimũ refugiũ illoꝛnʒ qui grauant᷑ ab aliquo delegato: vt srripiant iter ad ſedem apoſtolicꝗ:qꝛ fuſpendũt eius in⸗ riſditionẽ. vt in. d.c.vnico.
¶Auid fiendũ ð rebus eoꝝ ſi moꝛiunt᷑ in vin K. Po. ꝙ quicunqʒ aĩo retinendi accipit cas vel aliquid eoꝝ moꝛtaliter peccat:qꝛ ſunt reſti
tuende heredibus coꝝ fi poſſunt ſciri: vel pau⸗ peribus crogande ſi ignoꝛant᷑: vel ſ foꝛte non
inuenitur qui eas deferat ad heredes:nec ſpe⸗ ratur in bꝛeui inueniri. Mec valet ᷣm Mo. cõ ſuetudo vel ſtatutũ in contrariũ.
¶ Peregrinus clericus quis dicatur. vide. ð. oꝛdo.itj.. xvi. ¶Quõ dʒ admitti.&. ꝙ oʒ habeat ſfas cõmẽ⸗ daricias ſeu teſtimoniaies vel pape vel ſui ep̃i: ⁊ſic põt admitti ſi mõ figillũ ꝓpꝛij ep̃i ſit no⸗ mum ar. de pꝛeben.cũ ſecundũ.⁊ de cenfi.ſapite Si Vo nõ ſit notũ oʒ fit figillũ quinq; ep̃oꝛnʒ de de. pere.c.i.Et ſi nullũ pꝛefatoꝝ eſſet notuʒ tunc vbi põt pꝛciudicium magnũ generari nð cedit etiam ji centum haberet m Inno.in.c. tuaeo.ri. Sʒ vbi nullũ pꝛeindiciũ põt euenire pula vult celebꝛare ĩ ſecreto ex deuotõe:ſic ad⸗ mittit ẽt nulid faciat fidẽ ᷣʒ Mo.i.c.tue.e.ti.
4 Quid ſi dicar ſe Fas amiſiſſe.&.fi ꝓbat per
duos teſtes amiſſionẽ ⁊ ñtenoꝛẽ eaꝝ: ⁊ ꝙ ſine
vitio fuerũt admittit᷑.de pꝛiuil. c.cũ olim.in fl. no. Ber. in.c.i.eo.ti..— ¶ VMrrũ recipiens ad oꝛdines peregrinũ ſine liccntia ſui pꝛclati incurrat aliquã penã. dic vt Sirregularitas.. xxxij.—— lu m vbiẽ ibi ⁊ lucruʒ ricu collocari dʒ.l.fi.ᷓ ſed cũĩ ſe e ca.tol.l. vñica.ᷓ.ꝓ ſcðᷣo.ff. de re.iur.l.ᷣm naturd.
52 m Po.⁊ Boff. rW rum vicit quadruplex. Pꝛimo mõ falſa iuratio:⁊ fic põt eſſe
triplicii. Pꝛmo qʒ eſt falſitas ex ꝑte iurati:ſiẽ cũ gs iurat falſũ qð credit eſſe vex: ⁊ ſi debita ditigẽtia ẽ adhibita nullũ ẽ pctĩ.xxij. q.ij. ho⸗ mineſ. Si o nõ ẽ adhibita oĩs:ſed rñ aliq̃: fic eſt pctm̃ veniale. Si Vo ꝓueniat ex ignoꝛãtia craſſa vel ſupina iuris vcl facti ẽ pctĩ moꝛtale ßᷣm Ray. alle.xxij. q.v. g. ꝑiurat.ↄcoꝛ. Jo.an.pꝰ Tancr.i.c.tua nos.el. i.de iureiurã.⁊ ar.icle. i.ð iureiur. Itẽ excuſat a pctõ moꝛtali ĩ ꝑiurio
ꝓbabilis erroꝛ Fm Pa.ĩ.c.tua nos.el.ij. de iu⸗
reiurã.puta cũ ꝗs credẽs hre rõnabilẽ cãm ap pellãdi appellat:lʒ pꝛius iurauerit ñ appellare ar.c.ſacro.ð len.exc.⁊.c.qntanalliſ.de iureiurã. Scðᷣo falſa iuratio ẽ ex ꝑte iurãtꝭ tm̃:vt cũ qs iurat verũ credẽs effe falſũ qð iurat. Tertio ex ꝑre vtriuſqʒ.ſ.cũ qs iurat faiſũ ſciens eẽ falſũ. Et iſtis duobꝰ modis ſi fiat iocoſe ẽ pctm̃ ve⸗ niale Em Bof.xxij.q.ij. ꝙ ait.⁊.c.vlkio.ßʒ o theo.ẽ pctm̃ mõtale ꝑp irrcuerẽtiã dei. Poſſj tñ dici ꝙ mẽdaciũ iocoſũ nõ ſit ꝓpꝛie nienda ciũ.vt in.d.c.ꝙ ait. Jõ poſſʒ teneri ↄpi. Boff. ꝙ nõ peccat moꝛtalit: qꝛ nõ ꝓpꝛie ꝑiurat. Sed
opi.theologoꝝ ẽ tutioꝛ:młto magi peccat ſi fi
at ſerioſe.xxij.q.ij. hoĩes. Qð tñ ſic limitat. S. Wo. ⁊ Ri.i.iij. di.ix.ſi deliberat de dicto ↄfir⸗ mãdo ⁊ iuramẽto ꝑ qð eſt ↄfirmandũ. Secus eſſet ſi deliberaret de dictoꝛſed nõ de iuramẽto qꝛſic nõ peccat moꝛtalii:lʒ ſit vcniale ꝗᷓue. Si⸗ milit eſt pctm̃ venialc qñ de neutro deliberat: ſed totũ ꝓfert ex ſurreptõe: niſi qs deliberare poſſet:⁊ tñ contẽnerot:qꝛ ſic moꝛtalit peccaret: ẽt ex ſurreptiõe ꝓpter ↄtemptũ. Datur ẽt alia limitatio ʒ Pe. aureo.ea.di. Siiuramẽtũ fit ꝑea ꝑqͥ hoes ↄſueucrũt iurare: qñ volũt veri tatẽ infallibilẽ afſumere in teſtimoniũ dicti ſui vltimatũ. Secꝰ eẽt ſi aſſumeret᷑ ſignũ qð nõẽ
ad tale teſtimoniũ inſtitutũ: ⁊ ſine aĩo iurandi
intellige qñ piurat ꝑ.deũ ſicut cõiter iurat: qꝛ ſic nõ eſſet peccatũ moꝛtale Em eum:q 6 no.qꝛ 4

8
facit pꝛo iſtis mulieribus que iurant ꝑmeã fi em in veritate ꝑ iſtũ ignẽ ⁊ hmõi: vt nõ pec⸗ cent moꝛtalit cũ ꝑiurãt: q nec iurare intendũt nec quibus iurat᷑ accipiunt ꝓ iuramento. ¶ Sðᷣo mõ d ꝑiuriũ iuramenti tranſgreſſio: ⁊ fiiuratio fuit luꝑ re mala: vt nõ irc ad eccle⸗ ſiam ⁊ ſilia:ſic peccauit moꝛtaliter iurando: ⁊ tenet᷑ de pꝛecepto facere oppoſirũ.xxij. qiiij.c. i.ij. iij. ⁊.iiij. Qð limito ð re mala de pctõ moꝛ tali:ſecus de veniali. de quo dic vt.ð.iuramen tũ.v.ᷓ.ij. Gi Vo fuit ſuꝑ re ſuperarogationis ſic ſilr peccauit moꝛtaliter iurando. Sed nõ te net᷑ facere oppoſitũ: qꝛ nõ tenei intrare religio nẽ qui iurauit nõ intrare:nõ tñ tenet᷑ iuramen tũ ſeruare.hec Aureo. Si aũt iuramentũ pꝛo⸗ miſſoꝛiũ erat licitum ⁊ obligatoꝛium ſic peccat moꝛtaliter periurando.ſ. nõ ſeruando qð iura mẽto ꝓmiſit. Fallit hoc in. xx vij. caſibꝰ in ꝗbꝰ nõ obligat.ve quihꝰ vide.ð.iuramentũ.v. ¶ Tertio mõ dÿ ꝑiuriũ indiſcreta iurario.ſ.cũ quis iurauit ſine iudicio diſcretionis ↄſiderã⸗ do qð iuret.⁊ vtrũ ſit veruzʒ vel ſeruabile.⁊ ſic Fm Bof.eſt pctm̃ veniale.xxv.di.ð.crinnnis.i fi. Ber. Vo ĩ.c.tua.de iureiur.dicit ꝙ ſi fiat cũ deliberatiòc:ſic eſt peccatũ moꝛtalc.de iurciur. ſicutex litteris. Si Vo iocoſe ⁊ incaute: ſic eſt peccatum veniaie.xx v.di..alias ea demum.⁊ cum Ber.concoꝛ. Sanct. Bona. Ricar.⁊ theo logi. in.iij. di.xxxir. ¶ Quarto mõ dr ꝑiuriũ affirmatio dubitatõ nis.vt cũ gs illud ðe quo dubitat aſſerit cũ cer titudine efficaci iuramento ꝓfirmata.⁊ ſic pec cat moꝛtaliter ᷣm Aurco. Becus ſi aſſereret i lud humano mõ ſicut põt ſciriin talibus.ſicut rñdet oꝛdinandis quantũ ꝑmittit humana fra gilitas. qꝛ nõ eſſet moꝛtalc ᷣm eũdẽ Aurco. ¶ Quid de illo qui iurat ꝑ verbũ credo cũ tñ in veruate nõ ſic credat.h. ꝙ quo ad deũ ꝑiurus eſt ⁊ peccat moꝛtalirer.ſed quo ad foꝝ ↄtentio ſum nõ.ẽt ſi ꝓbaret᷑ poſtea Zrium eius qð in rauit.vt no. MPa.in.c.ex lr̃is.de iureiur.⁊ facit t.cum impoſitionibus.de mureiuran.li.vi. Rõ qꝛ nemo põt dare teſtimoniũ de ↄſcia alterius niſi ipſe cuius eſt ⁊ deus. ¶ Mtrũ credens ↄuenire uramento qui tñ nõ facit. exemplũ nõ credebꝗᷓ ſatiſfactũ creditoꝛi cui iuraueraʒ.cum tñ foꝛet ſatiſfactum peccet moꝛtaliter. he.ꝙſic. hin no. per Pa.in.c quan⸗ to de iureiuran. 88 ¶Mtrũ oĩs ꝑiurus ſit infamis.. Pa. in.c.te ſtimoniũ. de teſti. hᷣm leges diſtinguit. Aut qs
„3 1
iurauit be pꝛereriro vel de pñti. ⁊ ſic nð cffit
infamis ip̃o iure.Iʒ falſů iurauerit.ꝑ.l.i.ij. ⁊ vl. ff. de crimine ſtellio.⁊ ſic intellige.c. cũ dilectus in fi.de oꝛ. cog. Si rñ condẽnaret efficeret᷑ in⸗ famis.nõ tm̃ rõne iuramenti qᷓ; falſitatis. Si No iurauit de futuro ⁊ nõ ſeruauit.tũc ſi iura⸗ uit ſibi vel deo nõ cfficit infamis. Sec ſi iura uit ci cũ quo ↄtraxit ↄtraueniendo iuramento vel pactioni.qꝛ ſic efficit infamiſ.æ⁊ ſic inrellige l.ſi quis maioꝛ. C. de tranſac.⁊ hoc voluit inef fectu glo.⁊ Bar. in.I.lucius.ff.ð his qui no.in⸗ fa. Sentit Jo.ð ligna.in.d.c.teſtimomũ.⁊ Ar⸗ chi. in.c.auẽtoꝛtatem. xv. q.vi.⁊ in.c. paruii. xxij.q.v.⁊ placet etiam de iure canonico cũ nõ reperiam contrariũ.
¶ Mtrũ ius vel metus excuſet a pctõ monali ꝑiuriũ.K.ꝙ in iuramento aſſcrtoꝛio cõit tenet ꝙꝙ nõ.c.ſacris.qð metus cã.qꝛ nullꝰpõt abſolu
te cogi ad iuramentũ falſũ. Sed in iuramento
Pꝓmiſſoꝛio fuit diuerſitas. Tho.xxij. q.iij. ar. i⁊ Ri. vbi.ð.ar.ij. q.iij.⁊ multi alij tenẽt ꝙ pec⸗ cãt moꝛtaliter ñi nõ ſeruat. Ad.c.verũ. de iure iur. K. ꝙ loquit in iudicio feꝛi. Pe. Aure.vbi S.tenet ꝙ peccat venialit.⁊ hoc ſequit᷑ Jo.an. ⁊ multi alij ⁊ placct.⁊ vide.ð. iuramentũ.v.. ix.cum duobus ſequentibus. ¶ Dð eſt grauiꝰ ꝑiuriũ vel homicidiũ.&. gdꝗ dicũt ꝙ ꝑpiuriũ eſt grauius pctm̃:qʒ eſt ʒ rõnis oꝛdinẽ directe ⁊ ĩmediate reſpicientẽ deũ.⁊ ho micidiũ ʒ oꝛdinẽ reſpicientẽ ꝓximũ. Alij ʒ vt Ri. vbi.ð.q.iiij. ar.i.ꝙ non ſit grauius. Rõqꝛ homicidiũ directe Zriat᷑ actui ſa virtuti dign oꝛi.ſ.charitati reſpectu actus ſecundarij.ſ.dili⸗ ges ꝓrimũ. Periuriũ aũt dirccte eſt Zactum virtutis latrie. ſcd charitas eſt nobilioꝛ q; la tria· qꝛ nobilius eſt ꝓrimũ diligere qᷓ;; vcrũ ex cauſa legituna iurare. ergo ẽ grauiꝰhomicidiũ qᷓ; periuriũ.⁊ magis placet.⁊ pꝛimam rationẽ dico negandaʒ ſimpliciter:qꝛ ſic ſequeret᷑ꝙ la boꝛans in feſto grauius peccaret q; homicida quod non eſt verum. Verumeſt ꝙ periurium cſt grauiſſimũ poſt homicidium. Ideo impo⸗ nitur penitentia ꝙ ieiunet.xl.vieð in pane? aqua.⁊.vij. ſcquentes ãnos peniteat.⁊ nunq; ſit ſine penitentia.vi.q.i.quicunqʒ.⁊.xxij. q.v· ſiquis ſe periurauerit.
¶Mtrum ſit grauus periuriuz adulterio.ſi Ricar.vbi.ð. ar.ij. ꝙ ſic. Ratio quia peccstum dicitur grauius qð coꝛrumpit oꝛdinẽ dignio⸗
rem. Certum eſt autem ꝙ ille oꝛdo eſt dignio:
qun debet eſſe hoĩs ad deum imediate ⁊ direce
.
nnc mß mnsc mõpun nhwhn lonmdeh it niperctẽt ncſi uchod h un Seſilc iuſiurr gitðincli
Ilhnichic
NW nerpolwon uum Jo. B vies ſiis N deirtpꝛun oñxmnili jnsfrp nin vtpbe
jtfangens
—
ſilchtinci
snycſtingr
ſinitalifan
tmgß
—
prſſi imſuine vireinm hicoltõ fuct vimhipin nſedet biinsci
— *
imen
1
inriut

—
— ₰
%
qᷓ ille qui debet eſſe ad deum ⁊ ad ꝓximũ me⸗ diante pꝛoximo.pꝛimus autcm oꝛdo coꝛrum⸗
pitur ꝑ pcriurium. ſecundus per adulterium: nec perlectius coꝛrumpitur ſecundus per ad⸗
ſ 65 o
.
u
ulterium qᷓ; pꝛimus per periuriũ. Adulterum
non eſt pꝛopinquius marime iniurie que poſ⸗ ht eſſe contra deum:imo econuerſo: pcriuriuʒ
eſt pꝛopinquius blaſfemie:que eſt contra deuʒ
er odio cins qᷓ; adultcriũ homicidio.
¶ VMtrũ peccet ẽt ꝑſona pᷣuata q̃ exigit iuramẽ tů de eo qð neſcit:ſed dubhitat ð veritate.h. ß;ʒ Aug. qꝛ hoc ex hũana infirmitate ꝓcedit ꝙ ñ peccat· Scd ſi ſcit veritatẽ ⁊ cogit iurare queʒ ſcit falſũ iuraturũ pcecat moꝛtaliter.xxijqʒ.ij. ꝗ
exigit. qð intellige vt.ð. iuramentũ.iij..xi.
¶ Mtrũ clcricus nulla ſocietate coactus veni⸗ ens contra ꝓpꝛiam ꝓmiſſionem vallatã fidei interpoſitione ſit pꝛiuandus ſuo beneficio.K. tenent Jo. Ber.⁊ Mo. in.c.querelã. ne pꝛelati vices ſuas. Pa.in. c. qucrelam.de iureiuran.qꝙ debet pꝛiugri qꝛ ſic eſt periurus qui fide inter⸗ poſita ꝓmiſſuʒ frangit ſicut qui pcriurat.⁊ cũ piurus ſit punandus bũficio ⁊ de ponendꝰ ab oꝛdine.vt pꝛobat᷑ in. c.cñ non ab hoic. de iudi. ſic ⁊ frangens ꝓmiſſů fidei interpoſitione val latũ Archi.in.c.iuramenti.xxij.q.v.tenct ꝙ nõ qꝛ noncſt ita grauc pcccatum contraucnire ꝓ miſſioni tali ficut iuramento.⁊ cum Archi eſt do · Anto.⁊ magis placet cum non inueniat᷑ ta lis pena expꝛeſſa ſicut contra periuros. Et que differentia ſit inter fidei interpoſitionẽ ⁊ jura
*
mentũ. vide iuramentũ.i., vi.
¶Ptrũ collatòõ facta de bñjficio eccjeſiaſtico p⸗
6
iuro ſit nulla ipſo iure. K. Ma. in. d.c. qucrelaʒ de iuremur.ꝙ ſic. de re. iur.infamibus.li. vi.
CAn aũt pinrus cñ ſit infamis ꝓdat ipſo iure
beneficiũ. vide.ð.infamia..ix.
—+ quot modis accipi — Ermiſſio tur. vide j. vſura.
ij. ð. xiiij.
Ermutati 0 eſt vniꝰ rei cer fe pꝛo altcra re — recta vicaria pꝛeſtatio.C. de re. ꝓmul.i in glo. Et nota ꝙ permuratio nõ inueni nijñ in generc ⁊ ſic adaptat᷑ cõtractibus noĩatis ⁊ nnc mingtis m qʒ no.iK.co.ti.f.⁊.C. vñ qñ dat vna ſpẽs pꝛo altera ſic eſt contractus inno ninatus:⁊ nõ ꝑmutatio in ſpecie. pꝛo hoc tex. in. naturalis.g.i.ft. de pꝛeſcrip.verbij. Blo.tñ 1Wal in.1.i.C.eo. dicũt 3 imo inuenit᷑ permu⸗ tatio in ſpecie.ſ. qñ dat ſpẽs certa ꝓ ſpecie alia
28 certa.puta iſte liber valens centiplla poſſeſſi onc ciuſdẽ pꝛecij. Sed qñ dat genus ꝓ gencre vel pꝛo ſpecie:vel ſpecies pꝛo genere.tũceſt cõ⸗ tractus innominatus. nõ ꝑmutatio in ſpecie ⁊ ſic itelligũt. d.l.naturalis.⁊ ẽ̃ veriꝰ qᷓ; pꝛimũ
¶ Quõ contrahitur permuratio.K.reꝝ inter
uentu.nõ ex ſolo pacto qꝛ ex ſol aconuentione ꝑmutationis nulla re hincinde ſecuta neutri cõpetit aliqua actio.C.co.I.ex placito.qꝛ cſt nu⸗ dum pactum.vt no.glo.in. d.i.
¶ Ptrũ ſtatutũ loquens de emptione habeat locũ in pmutatione.&.ꝙ in ſtatutis iuris cõis appellatione venditionis venit ꝑmutatio m Micho. de ncapo.in.l.i. ſi quis in fraudeʒ. ff. ſi quid in frau. patro. ⁊ Buii. de cuneo. in.i.de quibus.ff. de le. dicit ꝙ oĩa que ð iure cõmuni loquunt in venditione habent locũ in ꝑꝓmuta⸗ tionc.facit.c.i.de his que fi.a pᷣla.in verbo vẽ⸗ derc:vcl permutare. In ſtatutis vo municipa
libus:tunc ſi eſt odiòſũ nõ habet locũ. Si vVo
eſt fauoꝛabile:ſic habebit locũ ⁊ ſic concoꝛ,iura
que videntur diuerſa ⁊ doc. ¶ Mtrũ ꝑmutatio bñficioꝝ poſſit ficri ſine au
ctoꝛitate juperioꝛis. K. ꝙ nõ.c. queſitũ.eo.ti.de
erceſ.pꝛela.c.ſicut vnire.ð cenſi.ꝓhibemus. de pꝛeben. maioꝛibꝰ.⁊ g ꝓpꝛia temeritate hãc ꝑ⸗ mutationẽ fecerint pꝛiuandi ſũt.eo.ti.cũ olim Fallit qů agit᷑ ſolũ ð ꝓpꝛictafe.puta cũ duo
epi litigãt ſuꝑ aliqua eccieſia quã vnꝰ dicit de⸗
berc eſſe ſibi ſubiectã alter poſſidens negat. ſic poterit fieri permutatio ꝙ vnus habcat vnaʒ ecccũã ſibi ſubiectã alter atterq. Secus ſi age ret: vt talis in taliheneficio recipet: vel intitu laretur. qꝛ nõ põt ſine auctoꝛitate ſuperioꝛis. ¶ Mtrũ clerici tione pꝛebendaꝝ vel dignitatũ ⁊ alioꝝ cccleſi⸗ aſticoꝝ bñficioꝝ. K. ꝙ ↄuentionẽ int᷑ſe faccre nõ poſſunt. vt in..c. queſitũ. Tractatũ ãt inire pñt.dũmõ ꝓmiſſionẽ vel pactionẽ nõ faciant ⁊ de hoc habes tex.cũ glo.in cle.i.in vẽrbo vo⸗ lentibus.co.ti. ⁊ tʒ Jo.an. in addi. ad Gpe.i.h co.⁊ in.c.i.eo.ti.li.vi.⁊ Ma.in.d.c. qucſitũ.IRð qꝛ tractatus nõ includit deliberatũ cõſenſũ.c. fi. de hil que fi.a ma.parte ca.⁊ iõ pñt tractare ſed nõ ↄcludere ſed ſupponcre ſe diſpoſitõi ſu pcrioꝛis ad quẽ ptinet talis collatio. Inno. tñ in. d.c.gueſitũ.tenet ꝙ pꝛebende eiuſdẽ eccleſie ⁊ eiuſdẽ qualitatis poſſunt ẽt ꝑmutare ſine au croꝛitate ſuperioꝛis.lʒ contrariũ teneãt Po.⁊ Jo · de lig. in.c.fi eo.ti.qð eſt tutiꝰ.Iʒ Inno.opi nio poſſit teneri poſt factum km Jo·de imola.
poſſint inirc tractatũ de ꝑmuta ₰

5
6
Multi tñ doc.tenent ꝙ nec etiam tractatuʒ in permutatione beneficioꝝ poſſunt habere. ſed mihinõ placet.tum qꝛepiſcopus aut aliuſ pꝛe latus ad quẽ ſpectat nõ poteſt dictam permu⸗ tationem facere ſine eis quoꝝ ſunt ᷣm do. An to. in.c.i.eo.niſi ex neceſſitate vel ex cã ſᷣm glo · in.c.i.de re.eccle.non alie. que tñ nõ hm aſſer/ tionẽ epᷣicredet᷑ ᷣm Bul. incle.i.de electi.ſed opontet pꝛobetur:⁊ ſic patet ꝙ opoꝛtet eos pꝛi ns tractare:aliter eſſent beſtie.tumeriã qꝛ niſi pꝛius tractarent nunqᷓ; conuenirent ante pꝛe⸗ latum ꝓ permutatione fienda. ¶Mtrũ auctoꝛitas ptineat ad ep̃m de ꝑpmuta⸗ tione ſuoꝝ inferioꝝ.&.ꝙ nõ. nifi ad ipſfũ pri⸗ neat collatio vel ĩſtitutio illoꝝ bñficioꝝ.ſed ꝑ⸗ tinet ad eũ ad quẽcollatio vel inſtitutio ꝑtinet ar.c.ad hoc.ᷓ. fi.de officio Archi.⁊ in.c.ſupꝑ eo in fi.de offi. dele. Si vo ad vnũ ꝑtinet electio puta ad eanonicos ⁊ ad aliũ cõfirmatio neceſ fario requirit᷑ cõſenſus coꝝ quihñt eligere fm o.an. ar. d.t.ad hoc. Si aũt ep̃s ꝑmutet cum capitulo requirit auctoꝛitas Archiep̃i.c.i.ð re. ec. nõ alie. cũ o ꝑmutare vult ců alijs ſufficit ↄſenſus capituli ſuiᷣm Po. Qñvo ptinet ad ſuperioꝛẽ ⁊ ad capitulũ collatio.ſic rcquirit᷑cõ ſenſus vtriuſq; nec põt capitulũ ꝑ ſe niſi qñ ſe des vacat.de ma.⁊ obe.c his que.⁊.c.cũ olim. ⁊.c.vnico.de ma.⁊ obe.li.vi. ¶ Vtrũ poſſit dari pecunia ꝓ recõpenſatione maioꝛis bñficij cõmutatifine ſimõia.N. Pa. in.c. ad queſtiones.eo.ti.ꝙ ſic. ſi pecunia det᷑ in recõpenſatione ꝓuentuũ tꝑalii nõ ſpũalium qꝛſi occaſione ſpůaliũ iuriũ de quibus plus hʒ vna eccła qᷓ; alia pecunia tribuat᷑ ſimoma erit
puta qꝛ hʒ maioꝛes auctoꝛitateſ in adminiſtra
tione ipñaliũ.⁊ hmõi. Et ideo concdude ꝙ tria requiruntur vt licita ſit ꝓmutatio beneficiox eccteſiaſticoꝝ. Pꝛimo ꝙ non paciſcant:ſed ſo lum habeant tractatũ partes. Scðo ꝙ nõ fiat ſine auctoꝛitate ſuperioꝛis ꝑmutatio. Tertio ꝙ aliquid tꝑale nõ det pꝛo recompenſatione ſpũalis.puta maioꝛis auctotitaris vel admini ſtrationis ſpũalis ⁊ hmõi exiſtentis in atio be neficio in quo fit permutatio⸗ ¶Mtrũ habẽtes expectatiuas pape poſſint ꝑ⸗ mutare. ße. Pa in.c.cum ohm.co.ti. ꝙ nõ. qa ſunt gfe pſonales.⁊ nõ excedunt ꝑſonã cui cõ ceduntc.ſi cui de pꝛeben.li.vi.
¶ Mtrũ tales habentes expectatiuas ad pᷣma vacantiu poſſint impcdire pmutationẽ.K. ꝙ nð.c licet. co.li.vi.imo i talia beneficia confe⸗
rant᷑ alijs qᷓ; ipſis pmutare volentibꝰnõ valet
ipſo iure. cle.vnica·co.t. ¶ Mtrũ mancipia eccleſie poſſint ꝑmutari cuʒ
mãcipijs pꝛiuatoꝝ.&. ꝙ nõ niſi ad hoc vt libe ra fiant.c.mãcipia eo.qð eſt vexꝝ ᷣm Mo. niſi vbi expediret eccleſie cũ donart poſſint. qð eſt foꝛtius.xij. q.ij. Si qsqᷓlibug.⁊ qñ fit ꝑmutatõ oʒ dentur duo glij ea.q.c.epᷣs qui mancipi. ¶ Mrrũ ſerui fugitiui ꝓmutari poſſint. N. ßm Inn in.· d.c·mãcipia. ꝙ ſic. ⁊ diſtrahi. c· iniuſtů 7o.ti. qð verum eſt patefacto vitio emptoꝛi 6ʒ Ber.⁊ poſtq́; redierunt.ſed in fuga dum ſunt vendi vel permutari nõ poſſunt. C.ad.l.faui. ð pla.l in fuga. 2 & Strũ ꝑmutatões q̃ fiunt a mercatoꝛibꝰð la nã ad pannũ ⁊ hmõi liceant.&.ꝙ ſic. dũmodo fraus ⁊ dolus nõ interueniat.⁊ ea q̃ dicta ſunt in.c.emptio.pᷓ. vij. Itẽ ꝙ ñ fiat ad dãnũ tertij. ſicut fit dat pannos textoꝛibus ꝓ merccde taboꝛis.ſi inde grauct᷑ laboꝛatoꝛ illicitũ eſt:⁊ re ſtituere teneret.niſi a pꝛincipio ſic cõueniſſent vel ſic eſſet ↄſuetudo vãni tantũ de panno.
F E vnbiũ.de quo Erplexitas ivre dbit
E rtin gr ßm Iſido.li.ethimolo giaꝝ dr geſt ipꝛuden
ter tenens quaſi oĩno tenax. qꝛ in ſuoꝓ poſito q̃ſi ad victoꝛã ꝑſcuerat pluſqᷓ; oʒ·ne vi deat minꝰ ſapiẽs qᷓ; aiij.⁊ opponit xſeuerãtie ßᷣm Tulliũ ĩ Rethoꝛica ſua:qꝛ ꝑſeuerãs quãt oʒ ſtat ptinax plus qᷓ; oʒmollis vo minqᷓ; oʒ vñ ſi quis firmat ſe in ſua ſnĩa.ꝙ ẽt ſi eccka de⸗ terminaret contrariũ. vel in eo ꝙ ptinet ad fi⸗ dem:vel bonos moꝛes:tenet oppoſitũ eius qð dr̃ a doctoꝛibus moꝛtaliter peccat:⁊ ſapit here ſim. di. viij. qui contenta: als niſi per accidenꝰ rõne ſcandai ꝑrinacia nõ eſt petĩ moꝛrale ſ. ti fᷣm Tulliũ rieuerandin Ketbo
rics ſua:eſt in rõne bene cõſiderata ſia
vilis ⁊ ꝑpetua manſio.ſine ipſa nibil valet ve
lociter currere. de pe. di.iij· in caſſuʒ ⁊ ꝓpteres
— miſerabilis qᷓ dicat. Erſona cewie
vide.ð. digni
Erſonatus tas.in hint,
‧— accipit᷑ aliqñ ꝓ cultudi⸗ Jetas w idẽ ẽ qð Nigio tatine. grece ãt latria leu theoſe bia vñ ꝓpne pietas eſt theoſebia. i.culus dů
6
—
niigenlt muteſs ſink.S ujuhice nitpho unnpec nfuce inij gůh
9
tridita
mnide
inopol igaiorei imrpignus
oen hypot
ſiadamnnẽ iwꝛid ſin ſqeſ ſub onobig nispiʒnus iuins ſ mnhhoen luwpig zirſn hidap.
hithenp
umap iitizwinõp Kuplauß Nmüßchin imdjoei. umio ſ wlſi

interioꝛ. qui ꝓpꝛie ptinet ad ſerùitutes theolo gicas. Religio vo eſt latria que ꝑtinet ad ſer⸗ nitutẽ diuinã erterioꝛẽ.iſtud elicitur ab Ang. x. de ciuitate dei.c. iiij. Alqñ Vo accipitur pꝛo miſcricoꝛdia: manſuetudine: ⁊ clementia.de qᷓ vide. ð.miſcricoꝛdia. ⁊ ſic vicit quandã relcua tionẽ indigentie ꝓrimi⁊ compaſſionẽ in eius calamitate.⁊ ſic accipitur.i. Thimo. iiij. pietas ad oĩa valet. Sup q Ambꝛo.pietatẽ ſcquẽs in⸗ quit.ſi lubꝛicũ carnis patiat᷑ vapulabit ſed nõ peribit. qꝛ ꝑ hoc ꝙ aliquis pietatis operibus vacans in peccato moꝛtali ſe diſponit ad gr̃aʒ vt nõ facile xmittal in pditionem ire.⁊ de iſta dicit. xxij·q.ij.ſi quilibet xlij. di..i. dr̃ a pugno. vñ ꝓpꝛic Ignus dr pignꝰ res mobilis tradita de pugno ſeu manu ad pugnũ leu manũ.ff. de ver. ſi..plcbs..pignus. Et dif fert ab hypotheca in noĩe ⁊ re.qꝛ hypothecaẽ obligatio rei ĩmobilis. inſti. de actio. ⁊ obli.. inter pignus. vñ pignus drcũ tranſit in credi toꝛem.hypotheca Vo cũ nõ tranſit. Sed quã tů ad actionẽ nõ differũt inter ſe: qꝛ ꝓꝙ vtraqʒ pignoꝛaticia datur debitoꝛi hypothecaria cre ditoꝛi.d..inter pignus. Vñ d hypotheca ab vpos qð eſt ſub ⁊ thefis qð eſt poſitio quafi rei uppoſira obligationi. Differt etiam fm grů⸗ maticos pignus pignoꝛis:⁊ pignus pigncris. vñ graciſnus. Mignoꝛa natoꝝ dicunt᷑ pigne⸗ rarerum.ʒ hoc non ſeruet᷑. ¶ Que res pñt pignoꝛi obligari.K. ꝙ quecũqʒ vẽdi pñt:⁊ q̃ vẽdi nõ pñt.nõ pñt pignoꝛi dari ff.q̃ res pig. da.po..i.. eam rem. Quedam tñ vendi pit: que nõ pofſunt pignoꝛi dari.vt ſůt gliena que vendi pñt.ff. de ↄtra.emp.I.rem alie nã. ſed pignoꝛi nõ pñt dari niſi nr̃a.C.que res pigno.da.po.l.qui filios. Intellige ꝙ res alie⸗ na põt vendi ſi eſt ĩmobilis:qꝛ ſi mobilis eſt ſi ꝗctat inuto dño eã. furtũ cõmittit vendens nec valet venditio ſi venditoꝛ ⁊ emptoꝛ ſciũt nec emptio ʒhit᷑.l.ſi in emptione.ff. de ↄtrabẽ. emp. Rõ diuerſitatis ponit᷑ in glo.d.l.rem ali enã.⁊ ibi vide. Item gencralis obligatõ bono rum ecclefie põt fieri ꝓ obßuatione tractus aclericis:ſed nõ ſpãlis ſine ſolẽnirate.de qua ð.alienatio. Ita no. Ma.in.c.nultuspꝛeſbyter. de pigno. Item poſſunt pignoꝛi dari res pꝛeſẽ tes ⁊ future.vt fructus pendentes:partus an⸗ cillarum:fetus pecoꝛuʒ ⁊ ea que naſcunt᷑.ff. de higno.I.⁊ que nondum.⁊ qui res ſuas obligat de pꝛeſentibus ⁊ futuris intelligit.qᷓ;uis non
286
erpꝛimat᷑..vl. C. que res pigno· da po. Sed tjj videtur exceptũ œẽ illudqð obligaturus ſj pãli ter no erat vt veſtes:ſuppellectilia:⁊ mãcipia que in vſu habebat ⁊ ſimiliꝛ.I.i.Cque res pig. ob. o.⁊.l.obligatione.⁊.l.deniqʒ. f. de pigno. Si Vo quis dicat mobilia ⁊ ĩmobilia ⁊ ſe mo nentia nõ veniunt actiones nec noĩa debitoꝛũ ff. de re iudi.l.a.diuo pio.⁊ in venditione.Iteʒ pignoꝛari poſſunt res coꝛpoꝛales ⁊ incoꝛpoꝛa⸗ les ⁊ noia debitoꝛum.ff. de pigno.l.cum conue nit. Itẽ ſeruitutes perſonales.vt vſus ⁊ vſuſ⸗ fructus.ff.eo.l.ſi is..vſumfructũ. Item ſerui⸗ tutes pꝛedialeſ ⁊ ruſtice.vt qᷓ;din pecunia non
ſeruet᷑ non licet ipſis vti:⁊ ſi infra certum tem
pus non fuerit ſoluta liceat vendcre.l.ſed an vie. ffeo. Item cõmoditas ſeruitutũ pꝛedioꝛũ vꝛbanoꝛn ſicut in ruſticis hoc continget. vt.ſ. liceat creditoꝛi ire ⁊ agere.d.l.ſed an vic. iura aũt nõ. vt.d.iſi is.ß. vſti. Que res pꝛohibetur pignoꝛi obligari.K. ꝙ homines liberi etiam ꝓ debito.c.ij. eo. de quo dic vt.ð.obſes. Item nec eccleſic in aut.de alie nati.⁊ emphi..ij. qm̃. Item monumẽta.l.iij. C.que res pig. ob.po.Item ſacra vaſa:veſtimẽ ta:libꝛi:vel alia oꝛnamenta eccleſiaſtica.l.ſan⸗ cimus.C. de ſa.ſan.ec.l.i.ff. que res pig.ob.po. ⁊.c.i.eo.niſi neceſſitate: vt eſt redemptio capti⸗ uoꝝ ⁊ ꝓ pauperibus alendis ⁊ hmõi. vt no.ĩ d.c.i.x⁊.xij.q.ij.aurum.. ¶ Quot modis Shitur pignus.. ꝙ duohus modis.ſ.tacite ⁊ expꝛeſſe. Tacite Zhitur ⁊ ſunt obligata oĩa bona vndecim perſonaꝝ. Pꝛime adminiſtratoꝛis bonoꝝ ipfi eccleſie. ar. xiij. q. . illud tʒ glo.⁊ Ma.in. e.ex lirteris. de pig. Se cũdo viri reſpectu dotis vxoꝛi ſuc.vide.& dos Fxi.⁊ etiam ꝓ parafernalibꝰ et donati.ꝓpter nuptias.vt.⁊.dos..xij.et paraferna..ij. Ter⸗ tio illius qui dotẽ ꝓmiſit de iſtis duobus ha⸗ bet. C. de rei vx. act.i.vnica. ct. d.c.ex lris. Quar to ↄhentis cũ fiſco ipfi fiſco. C. in quibus cau. pig.ta.Z.l.i.et.ij. Quinto tutoꝛis pupillo et cu ratoꝛs minoꝛi. C.in quibꝰ ca pi ta.ↄ.l.ſi m̃et Lfi. C. de legi tute. Sexto ↄductoꝛis oĩa bona inuecta ſeu illata in ruſtico pꝛedio dño ſciente P penſione debita. In vꝛbano Vo non diſtin guit an ſciat vł ignoꝛetqꝛ tacite obligan᷑.ff. in quibus cau.pig. vel hypo.l.ſi hoꝛreum.et.l.hoc iure.et.C.in quibus ca.pi.ta.ʒ.l.ſancimus. Se⸗ ptimo patris tacite obligantur filijs ꝓ bonis aduenticijs et pꝛecijs eoꝝ.C. de bonis que lib. l.eũ oʒ. Octauo matris còuolantis ad ſecũdas

nuptias filijs pꝛioiiſ matrimonijp reſtitutõe cox qͥ a pꝛimo viro lucrata fuit.C.ð ſecũ.nup. .hac edicta..i.ᷓ.pe.et. C.i quibꝰ ca.pi.ta.ʒ.l.ſi matcr. Mono defunctiꝓ legatis et fideicõmiſ ſis. Ccõia de leg. l.i Pecimo pꝛimipilari fiſco C.· qui.mo.pi.ta. ↄtra.I.ſatis. Vndecimo bona conductoꝛis vectigalium fiſco.l.ſempꝑ.ð.cõdu ctoꝛes.ff. de iur. imunita. Huodecimo Zhitur hypotheca ĩ naui ei qui dedit ad eã reficiendã vel armandã.l.interdũ.ff. qui poti.in pign.ha. Secus ſi dediſſet ad emendũ eã qꝛ nð haberet — inea. Ideʒ dicde eo qui mutuauit ad militiam emendam ꝙ habet in ea tacitam bypothecazʒ m Mo. in ſũma.
4 NAQue pacta pꝛohibent᷑ in pignoꝛe. e.ꝙ œẽ pa
ctũ turpe impoſſibile il icitũ. Iteʒ pactũ legis cõmiſſoꝛie qñ eſt pactũ quo dẽbitoꝛ obligat ſe inſolutũ dare pignus.ff. de ſolu.l.calopodius. Itẽ qñ ↄuenit ne pignus redimat in ꝑpetuuʒ. vel aute diem ſibi pꝛefixam.ar.c.pꝛecarium.de pca.Itẽ qñ fit pactũ nec liceat creditoꝛi pignꝰ vendere poſt interpellationẽ debitoꝛis.l.ſi cre diroꝛ.. vlti.ff. dc diſtra.pigno.et de iſtis dr̃ in c.ſignificante.co.ti. 5 ¶Quid ſi fiat pactũ vt die pᷣfixa nõ ſoluẽte de⸗ bitoꝛe creditoꝛ ex tũc rẽ hẽat in feudũ.k&.ꝙ nðõ valet:qꝛ ficret fraus legi:vtĩ ↄſti. Fede.de feu. da.inui.l.cõmiſſio.c.i.et de his pactꝭ.vidc.ð.pa ctum.J.x vij. cum ſequentibus. Mtrũ pactũ qð amiſſio pignoꝛis quocunqʒ; ca ſu liberet debitoꝛẽ valeat.k.cꝙy ſic. C. de pigno. ac.l.que foꝛtuitis.
7 U Quid põt facere creditoꝛ de pignoꝛe:an poſ⸗
ſit vendere.h.ꝙ gut cõuenit expꝛeſſe vt poſſet vendere.et ſic dʒ pꝛimo denunciare vebiton.⁊ poſtea ᷣm foꝛmã cõuentã poterit vendcre ali ter nõ. Aut cõuenit ꝙ nõ venderct.ct tunc dʒ ter debitoꝛi denunciare vt ſoluat.ct inter vnã̃ denũciationẽ ct aliq̃ debet eſſetriduũ.ff.de pi⸗ gno.ac.l.ſi conuenit.de diſtrahen. in glo.ꝙ ſi ñ ſoluerit poterit vendere. alias vendendo ſine trina monitiòe tenerct furti. Si Vo nulla fuit facta mentio de vendendo vel non vendendo tunc debet ſemel nunciare vt ſoluat.et poſtca elapſo biennio vendere poterit.hec ꝓbantur ĩ d.l.ſi conuenit.de diſtrahen.
ð ¶ ed quid ſi ereditoꝛ vendito pignoꝛe bona fide'minus accepit q; ſit debitũ ſuuʒ.hK. qꝙ reſi duũ repetet a debitoꝛe. Si vo plus debito vẽ didit tenetur illud plus reſtituere debitoꝛi.C.
De iure do.l.vlti.
¶ Mtuũ pignus poſſit ꝑ creditoꝛem alteripi gnoꝛari.. ꝙ ſic vt eſt tex. inI.i.C.ſi pignus pi
gno. da ſit.Et lʒ Spec. dicat ñ licere vltra tres
vices. Tenet tñ et verius Ang.in. d.l.i. ꝙ etiã
ꝑ mille vices qʒ ius queſitum ⁊ creditoꝛe in pi gnoꝛe eſt reale et eſt tranſitoꝛiũ de ꝑſona ad ꝑ⸗ fonã in mille manus.et ſic concludit tex.d.l.i in verbo tamdiu cſſe ⁊c̃. S
„
¶Quid ſi alius cui res pignoꝛata fuit alteri i⸗
vendidit qui foꝛte abſentauit ſe qð remedium dabitur pꝛimo debitoꝛi ad conſequendũ rem ſuã.N. Spe. dicit ꝙ aget contra pꝛimũ credito rem:ſed ꝑꝛimus creditoꝛ liberabi cedendo ſibi actionẽ ʒ eum cui legitime pignoꝛauit.⁊ ſic ali us reſpectu tertij ⁊c̃.
¶ Vtrũ poſſit pignoꝛari vſurarijs noſtritpis ii
qui habent ex pꝛiuilegio ꝙ poſt annũ lucrant᷑ pignus.e. ꝙ ſic.⁊ ſi perdet dãnũ erit debitoꝛiſ qꝛ qð fit lege ꝑmittente nõ merct᷑ penã.l.grac cus.C.de adulte.⁊ ideo cũ lex permittat pignꝰ pignoꝛi obligari ſibi imputet debitoꝛ. Qð ta⸗ men limito verũ ſi modo nõ pignoꝛauit niſiꝓ quantitate ſibi debita:qꝛ ꝓ plus nõ licet in ali quo caſu. Itẽ ſi hoc fecit ꝓ neceſſitate vel vti litate ſua.qꝛ ꝓ alio reſpectu nõ licet ſub vſur accipe. Itẽ.iij ſi hoc notificauit debitoꝛi iſtis nõ cõcurrentibus nõ licerct.
¶MPtrãũ creditoꝛ tenegt᷑ fructus pignoꝛis com i
putare in ſoꝛtẽ. hK. ꝙ tã fructus quoſꝑcepit qᷓ; quos ꝑcipere potuiſſet ⁊ ex ſua negligentia nõ
ꝑccpit tenet᷑ cõputare in ſoꝛtẽ. et qð plꝰ ſuꝑeſt:
reſtituere debitoꝛi.ita tenet glo.in.c.cũ ʒ.co.ti et ſequit Ma. ibidẽ.⁊ Jo.an.in.c.i.ct.ij. de vſu ris. Ho.in ſũma tʒ oppoſitũquo ad percipien dos.ſ.qꝙ nõ tencat᷑: niſi fnerit in dolo vel lata culpa.vtputa qʒ erat ſolita locari vel erat qui querebat eã̃ ↄducere.hoc idẽ ſequit᷑ do. Anto Sʒ mihi magl placet opi. Cal.g tʒ ꝙ ſi ſoꝛti tſt ſatiſfactũ tenet᷑ etiam de ꝑcipiendis.qꝛ eſt ma⸗ le fidci poſſeſſoꝛ in nõ reſtituendo rem. Sio ſoꝛti nondũ eſt ſatiſfactũ ſic nõ tenetur de ꝑci picndis. qð intclligo verũ niſiſit in dolo vci lata culpa. Et ſic tene et limita et concoꝛda.li⸗ ct.ij. C.de pigno.ac.et doc.
¶ Sed quero quam penſionem ſ oluet pꝛo do i
mo pignoꝛata creditoꝛ.K. Spe.tenet ꝙ ſolum ad illam quantitatẽ quaʒ idem crediroꝛ pꝛeſti tiſſet.l.in ſũma.ᷓ.frumẽto.ff. de condi. indebi. Sed Ma.in. d.c.cũ ↄtraria.diſtinguit ꝙ ſi fuit ſimpliciter pignoꝛata tunc tenct᷑ ad eam penſi
onem que cõmuniter innenit᷑ a quocunq;alio
nuin icuw nM mbüno ninʒ v hmneo⸗ miuofun ninan ipudti nilutupig vpfhagot ininſic ſminabiis nuteneurre witsdiit imm cõmi mni v mmMnohh ecpcnece iempfmc unoh innm ram¶osgrn Nricin worKpfbe mnifinin ninlin fund nins inelig v wluntur iininismugn urlerchin ispgnonn dedololan in(depgno mobiff. ii mnpim upme nc Kulcigti
—

ui gi Vo fuit actů vt ſolum illa ſoluat᷑ que ſibi u placet ſi eſſet verũ dictũ Gpe. qᷓ;uis durũ. ſed img ego limito verum iſſo.ijcaſu in modico. ſed in uin giquo notabili nõ credo verum aliter eſſet via ien zperiendi adituʒ vſurarijs ⁊ iniquitati. Mec . 4 ob..in frumento.qꝛ loquitur quando ꝑ erro⸗ Mpmi rem limitatio fuit facta.qꝛ tũc nõ obligat cre⸗ ditoꝛniſi inquantũ fuir factus locupletionqð utnin bñj no.qꝛ pauci aduertũt. num 4 ¶ Vtrů liceat pignoꝛe vti. K. Ma.in.c.i.de de⸗ i Poſito g ſi pacto interuenientẽ eo vtitur vſu⸗ m mcömittit ſi cõmoditas quã ↄſcquit ex vſu ra cſt extimabilis pꝛccio.c.i.de vſuris.⁊.d.c.cũ mn cötra. ⁊ tenetur reſtituerc. Si Vo nõ interuc⸗ og nit volũtas di ⁊ cõtra eins volũtarem vritur ni eo furtum cõmittit.. ſi pignoꝛe. in pnn · ff. de timi furtis. niſi veriſimiliter crederet dñm permil⸗ ipnn ſurum. vt no. in.c. dudum.cl.ij. de elec.⁊ inſti. nuntn de obli. que ex quaſi delic. naſcũ..placuit. At⸗ t ſemp fructus ſeu extimatio vſus eſt compu — randa in ſoꝛten niſi fit talis res cuius vſus in⸗ p eamicos gratis ſolet concedi.. i ¶ Ptrũ creditoꝛ repetet expenſas quas fecit in uruin pignoꝛe.h. ꝙ ſi bona fide eas fecit poterit re⸗ peterc:niſi ſint imoderate.ſi ſcruos.f̃.de pig. u ac.⁊ ar.in.l.in fundo.ff. de re. ven. Ber. tñ inc. 1de vſuris.intelligit ꝙ repetet expenlas necef i ſarias nõ voluntarias. Scd tu dic ꝙ ẽt vtics ak dũmõñ nimis magnas. vt no.gl. in. Lcreditoꝛ. C.de pig. ac.tex.eſt in.d..ſi ſeruos. ug is Quid ſi res pignoꝛata perijt aut detcrioꝛatur n k. ꝙ tenct᷑ de dolo lata culpa ⁊ lem.ita no.gl.ĩ p lſicreditoꝛ.C. de pigno.ac.tex. eſt inſti. quibus n mo. re contra.obli.fi.ff. de pigno.ac.l.ſi cũ ven n deret. in fi. i ¶ Vtrũ remittẽs pignꝰ: vel bidellus reſtituẽs libx ſocio ↄſueto vel famulo illiꝰ cuiꝰẽ teneat a italis cui dedit infidelitegit.&. Pa. in.c.fi. ð wm fur. ꝙ nõ.ar. in.l.cũ g.⁊ in. argentuʒ.ff. cõmo. mininn facit.c. ſignificante.ẽo.ti. ⁊ ſequit᷑. Bar.i.l.ſi qs win vroꝛi.. apud labconẽ. ff. de fur. Idẽ dicit ſi eñ aſſignauit alicui defcrẽti aliqð ſignũ iliuſcuiꝰ at. ⁊ facit. d.c.ſignificante.cũ ibi not. non eſt ñ credendũ de facili tali ſigno.ar.c.i.x⁊.ij. de fi 3zww de inſtrumentoꝝ. 2 n Quantũ durat pignꝰ. K. donec facta fucrit tota ſoiurio debiti vſq; ad minimũ quadran⸗ nn 3 tem l· qidiu. C. de diſtra. pigno. — 9 C Vtrũ poſſit creditoꝛ pꝛeſcribere pignus.K. non nullotpe..pignoꝛi rem acceptam.ff.de
vſucapionibus.
2⁵;
E gritia eſtqͥdã ln ad exe — D quendũ bonũ. Toꝛpoꝛ Vo ẽ remiſſio in cxecutione boni qᷓ qñ
fit moꝛtale pctĩ. pʒ.ð. accidia.. i. rqtq h Aliberdin mari velin 15 fluminibus depꝛedat᷑. vt no. n aui. nauigia. C. de furtis. Et taler ſũt excõicati ercõicatiõe papali ꝑ ꝓceſſũ curie cũ oĩbus receptatoꝛibus eoꝝ ⁊ dantibꝰ cis au xiliũ ↄfiliũ vel fauoꝛem. taẽt no. Jo.an. ⁊ do. Anto.in.c.excõicationi de raptoꝛibus ꝙ ter in
anno ab oꝛc ſũmi pontificis excõicantur.
velle hoibus vtrũ ſit 8 20 Ere pctm̃.k.ᷣm Tho.xxij q.cx v.ꝙꝙ aut qs qucrit placere ꝑꝑchari tatẽ nutriendã: vel vt in cis ſpũaliter ꝓficiat: vel vt ꝓuocent᷑ ad bonũ ⁊ in bis quc ſũt bona vt cãtare in eccleſia hoꝛas vel laudes diuinas ⁊hmõi:⁊ ſic laudabile eſt. Aut qͥrit placere ꝑꝑ inauẽ gliaʒ: vel ꝑꝑ lucrũ: vel in malis.⁊ ſic tale pctm̃ ẽ quale ẽ illud F qð placere cupit.ðᷣ qbꝰ F. Deꝰ diſſipabit oĩja coꝝ ꝗ boĩbus placẽt.⁊ ad Bal.ij. Si hoibus placerẽ xpi ſcruꝰ ñ eſſeʒ Intetlige qñ eſt moꝛtale illud ꝓpter qð vel in quo cupit placere.puta ſi ꝓpter vanũ gloꝛiam ſic eſt moꝛtale pctm̃ talis cõplacentia qñ talis vana gloꝛia eſt moꝛtalis.vel fi querit᷑ talis cõ⸗ placentia ꝑ opera peccati moꝛtaliſ:ſic erit moꝛ rale pctm̃ alias vcniale. t e 8 eſt ſoliꝰ ꝓmit ⸗ , llic iqtio tentis ſ vt qñ ꝓmiſſio fit de aliqͥ alicui:⁊ illius ↄſenſus cui fit ꝓmiſſio nõ extat acceptãs: vel qꝛ crat abñs.vñ pollicitatio differt a pacto: qꝛ pollicitatio ẽ vnꝰ tm̃:pactũ vo duoꝝ ad minꝰ Mollicitatio vo tũc trãſit ĩ pactũ qñ ꝑ nũciũ vel lras mittit ⁊ acceptat.qꝛ ibiẽ duoꝝ ↄſenſꝰ
l. pactũ.f. de polli. vñ polliceri dicimur qñ nul lo pᷣcedẽte rogamie aliq̃ ꝓmutimꝰ. Mꝛomit⸗
terc Voẽ ꝓpꝛie pᷣcedẽte rogatõe:vñ ⁊ pollici⸗ tatio differt a nudo pacto.no.gl.in cle. romani de iureuũ. ⁊ Pa. in.c.cũ iuramẽto.de homi. ¶ VDtrũ ex polticitatõe gs obliget᷑.K.qꝙ ñ niſi qñ pollicet᷑ ciuitati: vniuerſitati: clero: cccieſie: vlpauꝑibꝰalicuiꝰ loci:⁊ cũ cã̃:puta ad honoꝛẽ dei: vel ſilem. Si o fit alijs a pᷣdictis fiue cũ cã ſiue nõ. vel pᷣdictis ſine cũ nõ obligat: niſi ceperint aliquid pᷣtextu ꝓmiſſionis.ff. de pol⸗ lici.l.i.ᷓᷓ.i.facit glo.i.c.ſcimus.xij.ꝗ.i.que dicit ꝙ ex pollicitatione facta deo põt quis ↄueniri facit.c.ex parte.de cenſibus.

„
— 2* 2.*—
—
Hlluti Onoeturnaaliqᷓ ↄtin 5 git ex pꝛecedente co⸗
gitatione carnaliũ. qñq; ex ſupfiuitate
cibi⁊ potus: qñqʒ ex demonũ iluſione. ⁊ ſʒ ꝙ cã eſt pctm̃ ita extimanda eſt.
1 ¶Mtxꝝ neceſſario ipediat cclebꝛatõʒvł euchari
2
ſtie ſũptionẽ. dic vt.ð. Euchariſtia.iij. S xxx· ¶ Mtrũ nocturna pollutio q̃ incipit in ſõno ⁊
ꝑficit in vigilia ſit pctm̃.&. m. S. Tho·in. iiij
di. ix. ꝙ nõ qꝛ nõ reputat᷑ euigilaſſe qͥuſq; recu
perauerit verbũ aut vſů. polſet tñ ↄtingere in
ipſa vigilatõe plenaria petm̃.ſ.i pollntio pla⸗ ceat ꝑpꝑ delectatõʒ:q̃ qdẽ cõplacẽtia ſi ſit ex ſur reptõe ẽ pctm̃ veniale. Si o ſit de ↄſenſu de⸗
liberatiuo ⁊ pᷣcipue cũ appetitu futuri: ſic erit petm̃ moꝛtalc. Si q̃t placcat: vr eſt exoneratio naturc ñ credit᷑ pctm̃.⁊ codẽ mõ dico ꝑ pᷣdicta ꝙ appeterc pollutionẽ in ſõnis ſine oĩ delecta tõe ꝓprer aileuiationẽ narure nõ eſt pctiſed
dare operam vtendo calidis vel alio mõ eſſet
moꝛtale peccatum:ſi ꝓpter hoc facit. Secus ſi
faceret ꝓpter guloſitatẽ dubitando nihilomi⸗
nus de es.qꝛ ſic eſſet vcniale pctĩ.
5 ¶Mtrů oĩs pollutio in vigilia ſit pcœtm̃ moꝛta
le.h. ꝙ non. Aliqñ enĩ eſt ſine pttõ:ficut in pa
tientibus fluxrũ ſeminis: aliqñ cũ pctõ veniali
qñ pꝛeter voluntatẽ ⁊ ꝓpoſitũ ꝓuenit ex aliq̃
tñ peccato veniali.puta cogitatione nõ moꝛo⸗
ſa aut auditiõe.pctĩ Vo moꝛtale ſemp eſt qñ
oluntarie ꝓcurat ex quacunq; cã. aut qñ ꝓ·⸗
nenit er cogitatione:locutione:vel tactu moꝛo
ſo. de quo hẽs.ð.cogitatio..ij.
O rtio canonica. vbi. Cano⸗
nica poꝛtio.
i bone fidei ⁊ male q D ſſeſſoꝛ dicatur. hẽs Recſti⸗
tutio in littera poſſeſſoꝛ.
ic cſ quedam gfe Oſtulatio n
facta de ꝓmouẽdo aliquẽ ad pꝛelatiõʒ achqã de iure cõi ꝓpter detectũ aliquem vel alind umpedimentũ eligi nõ põt ſcu ꝓmoucri
aliter ſi poſtulet᷑ ille qui põt eligi nihil fit.⁊ecõ
trario ſᷣm Pa.in. K. de poſtu.pꝛcla.⁊ intellige de defectu vel impcdimẽto qui nõ eſt pctm̃ in co.puta qꝛ nõ hʒ etatem: vel eſt illegitimus vł alteri ep̃atui ſeu pꝛelationi obligatus ⁊ hmõi. Fallit in muriato.de coꝛꝑe vitia.c.expoſuiſtis
4 in bigamo ⁊ irregulari. qꝛ tales inhabiles nõ
poſſunt poſtulari. filr crinunoſus nõ põt po⸗ ſtukari:vt in.c.i.⁊.ij. de poſtu.pꝛela.
¶A quo debet poſtulari. ab eo qui põt diſpen
ſare in tali vefectu vel impedimento. ¶Quis põt poſtulare.&e. Mo. ꝙ qui põt elige re.c. bone.el.ij.⁊ ꝑ totũ.eo.ti.⁊ de electione in⸗ notuit.⁊ debent ſic concludere vt papa dignei pꝛebere aſſenſũ qꝙ talis tranſlatio fiat. ¶Quot voces requirunt᷑.h. ꝙ ad minus due partes oĩm ᷣm Po. ð ejcc.c.ſcriptũ:ʒ.fi.aliter nõ facit iniuriã ſugioꝛ ſi nð admittit.d.c.bo⸗
ne.al.ſic. ff. de aqua quoti.⁊ eſti..i.ᷓ. penniti.
Ma.tñ in. d.c. bone. ei..tenet cůñ Vol. ꝙ ſuffi⸗ cit maioꝛ pars vocum. 3 ¶Quis effectus poſtulationis.he. Pa. inx. i.de poſtu.ꝙ poſtulatꝰ admiſſa poſtularòe cõ⸗ ſequit᷑ ius ac ſi fuiſſet electus ⁊ ꝓfirmatꝰ.vññ indiget alia ↄfirmatõe.vt in.c.ij. de poſtu. In⸗ tellige qñ poſtulat ab eo qui põt ſuꝑoi impcdi mento poſtulari diſpenſare:⁊; di ſolẽnis po⸗ ſtulatio.ſed poſtulatio nõ ſolẽnis hec nõ opat Mñ kʒ canonici poſtulẽt ab abbate monach in ep̃mn ⁊ abbas ↄcedat nihilominꝰ oʒ denuo elgat ⁊ ↄfirmet᷑:⁊ in iſta nõ oʒ ſernare foꝛmã c.qꝛ ꝑp. de elec. ſed bñ in pꝛima ſolenni. vt no · Pa.in. d.c. qꝛ ppꝑ.⁊ de hal ptranſeo q hodie parũ. vcl nihil valet ⁊ peſſime pp ambitionẽ. ¶Eſt ⁊ poſtulatio idem qð aduocatio.de qua s. Aduocare. ꝙ v.mõis dr. p na B ſth um py mtep ſcðᷣo poſt teſtm̃ añ moꝛtẽ · vt. ft. de iniu ſto ruptoq; teſtõl.ij. tertio arrogarꝰ filiꝰ qrto pꝰ moꝛtẽ au.g ineipit nepos in ſui pris ptdle eſſe vt poſthumꝰ.quinto nepos auo moꝛienit tulio patre. hoc no.glo.C. de poſthu. in rnbꝛicg⸗
rie ↄſiſtit in R eb enda hen peeptò ne. Canonica vo ĩ iure alicmꝰ gicno nicũ receptꝰ ẽad qð ius poſtea ꝑtinet pbẽdai ſtalb i choꝛo ⁊ locꝰ in caplo.ð h hẽs de ↄllitu⸗ cũ.M.de inſti. c.i.⁊ ꝑ Inno.in. c. relatũ·⁊.c di lectus.de pꝛeben.⁊ in. c· olim. de verbo⸗ſig. ¶ Qui pñt hre pꝛebendas vide.. Vñficii.q. rij.⁊ de magfis vide Magiſter. ¶ Ptrũ valeat ꝓmiſſio de pᷣbenda vacurꝭ⸗ k. Inno. ꝙ nõ. de pᷣben.c relatũ. dicit iñ glo. ibidẽ ꝙ põt cõmitti canonico iamreceplo· ¶ Ptrũ pꝛebenda ſit quid ſpũale..ꝙ partim ſic:⁊ partim nõ.
Recariume
redit tã diu qᷓ; din is qui ↄceſſit palii
vrqð peibꝰ pe
uli unimd hüri ziſwl ui bien nnin mint. inmiütl imun Prc unniſut miieiſeap 4 iti fucitc rimiingii incᷣmoduo ſi Poclmi litchmag uptiodoit jiciũg beni imbſficioↄu i rimiyi nm nn ſdifenq in vricõmod — iiwitto ljcchnot. uncmind ide miod iicdiſing iuciduira inoronin. aiſou wnſtlif inucficq iunmapn wnote urufe. iugnitiit Aſh su ooe
¹ zu lalt
tnn

vtinc. vlxo. Li.ffeo.⁊ẽ ʒetus gratuitus filis glijs gratuitis.ſed in multis dr a vonatõe qᷓñ5
reuocat᷑ regularii.differt ⁊ a cõmodato.qꝛ ĩ cõ
modato dʒ eẽ vſus certꝰ ⁊ tp̃s ſaltẽ tacite vei⸗ minatũ.vñ li vnũ iſtoꝝ deficit erit pᷣcariũ nõ cõmodatũ. Sieni ↄceſſi tibi libꝝ vt illũ tran⸗ ſcriberes erit cõmodatũ qʒ ad certũ vſũ ⁊ p̃ß tacite determinat᷑.ſ.quãtũ cõmode tranſcribi
põt. l.interdũ.⁊..ↄtinuꝰ.ð.cũ ita.ff. de ver. ob. ⁊nõ põt reuocari añ vſũ cõpletũ.vt ĩc.i.de cõ modato. Mꝛecgriũ ãt pot reuocari ad placuũ ẽt ſi interueniſſct pactũ de nõ rcuocãdo.vt ĩ.c. fueo. nifi fuiſſet appoſitũ ꝑ viã ↄditiõis: qꝛ ſic vitiat Sctũ. facit. c.fi· de ↄdi.appoſitii.⁊ qð no. Bar.i aut.ingreſſi. C. ð la.ſã.ec. Rõ Fᷣm Bar. in. l.in ñ ẽ ↄceſſũ ad cer⸗ tů vſũ. Moc limito veꝝ nil vellet reuocare ſi⸗ necã ⁊ cũ magno dãno aiteriꝰ.qʒ obſtaret ſibi rxceptio doli cũ nõð poſſit negari qn pᷣcariũ ſit
bñficiũ.; beninola actio ⁊ iõ nõ dʒ qs aduerſa
ri in bñficio ↄceſſoꝛfi diciuus in mutuo con⸗ ceſſo viatoꝛi g ipſũ detinuit poſtmodũ.qꝛ eum pꝑenituit.vt no. Jo. an.in ꝓemis decrctalium. Itẽ differt qꝛ in pᷣcario venit ſolũ dolꝰ ⁊ lata culpa:ſed ĩ cõmodato venit leuiſſima. vt i.l.q̃⸗ ſitũ.ð.⁊ illud.if. de pᷣcario.⁊.l.zctus.ff. de iure⸗ iurã.⁊ ibi reddit᷑ rõ diuerfitatis. Hec elicio a Ly.i.l.ij.C.cõmo.⁊ War.in.d.l.in cõmodato. ⁊ Jo. an. in.c. vnico. de cõmo.t Ma.i.c.fi. de pᷓ⸗ ca.⁊ idẽ ĩ.d.c.vnico.diẽ ꝙ ẽt pᷣcariũ põt ↄcedi ad certũ vſũ.⁊ diſtingue a cõmodato ꝑ nomẽ pᷣcariũ.puta cũ dicit: ↄccdo libꝛũ ad tranſcribẽ
dũ pꝛecario nomine. ¶ Quot modis ſoluit pꝛecariũ. ſ.ꝙ ß̃ volũta⸗ te eius qui cõceſſit.l.i.ff. eo.ſcðᷣo moꝛte eius cui ðceſſũ fuerat.c.fi. eo.qꝛ eſt ↄceſſio ꝑſonalis qᷓ extinguit cũ pſona vt in regula pꝛiuilcgiũ. de
w iur. li.vi.tertio alienatiõt rei pꝛccario ↄceſſe
ſiis cui eſt a ienata a pꝛimo vño velit reuoca⸗ re.d.c.fi. quarto finito tꝑe ad qð res fuerat cõ ceſſa..cũ pꝛecario.ff.eo.
¶ Sed nũqd reuocat᷑ moꝛte ↄcedstis. K. Pa. inc.pcariũ eo.ꝙ nõ.⁊ ibi tcx. Ex q̃ infert vnũ
notabile q· vbi actus validitatis pendet ex vo
luntate alterius nõ reuocat᷑ ꝑ illiꝰ moꝛtẽ.i qꝛ
pꝛefumit᷑ gs in ea volũtate pſeucrarc in qᷓ ꝗs
decedit.c.maioꝛes de baptiſmo.⁊iõ lʒ p̃oꝛcſau
ſtralis poſſit reuocari ad libitũ abbatis. vt in
ccũ ad monaſteriũ. de ſta.mo.nõ reuocat᷑ tñ ꝑ
moꝛtẽ iplius abbatis. intellige ſi ab abbate cũ caplo fuit pꝛepoſitus. vt. ð.eps..ix. ꝓ ß facit
256 cfine ſede vacan. ſecus ſi eſſet ↄceſſũ vſq; ad beneplacitũ ſuũ.qꝛ per moꝛtẽ reuocat᷑.c.ſi gra⸗ cioſe. de reſcri.i.vi. vide Bar. in.I.ſi centeims e verhg.ſignie ¶ In quibꝰ vcbus ꝓſiſtit pꝛecariũ.he.ꝙ in rebꝰ mobilibus:⁊ ĩmobilibuſ:⁊ in coꝛpoꝛalibꝰ.N ſeruitus pꝛecario põt conccdi.ffco. l.ij.. vlt.⁊ l.iij.⁊.iiij.i.ſ. in re pꝛopꝛia conſtituere nõ põt
d.l.iiij..item ſi rem.quod veruʒ eſt qᷓ;tum ad
dominiũ et pꝛopꝛietatem: ſed hene qᷓ;tum ad vſum poſſeſſionis ſeu detentiõis.l.certe.pᷓ. pe. ffeodem. 3
R e c gri gin gencris pkt. tr NE pducta ⁊ pᷣcarie plu
ralis numeri ßm Pa. in.c.i.eo.dicit qꝙ
nõ dr̃nt inter ſe. ſed bñ drnt a pꝛecario.qꝛ pᷣca ria vi pᷣctus ad pces alicuiꝰ vel aliquoꝝ initꝰ
vſq; ad certũ tp̃s ſᷣm ꝙ ꝑteſↄucnerunt: nec añ
ilud tempꝰ poteſt reuocari.vcl d pꝛecaria ad pꝛeces aliquoꝝ facta donatio vſq; ad moꝛteʒ accipientis.x.q.ij. pꝛecarie.⁊ in glo.d.c.i.⁊ dicit Bar. in aui. ingreſſi. C.de ſa.ſan.ec. ⁊ in.I.ſi fi⸗ nita. f. de dã. infec. qʒ in oĩbuſ⁊ꝑ oĩa pꝛccaria. eſt eiuſdẽ nature cũ ʒctu emphiteotico.⁊ ideʒ voluit in. l.i.C.de iure emphi. eſt glo. x. q.ij. pᷣ⸗ carie.&ᷓ ſequi naturã emphiteoſi. ꝓ hoc bonꝰ tex. in aui. de nõ al iena.ʒ.lex itaq;.vbi pʒꝙ 3⸗ ctus nonus inuentus a ↄſuetudine:ex quo re⸗ ſultat idẽ effectuſq reſuitat ex liq ꝓctuiinuẽto a lege cenſeat᷑eiuſdẽ nature. Et hoc intelligo verũ vbi nõ fit gratis ſed aligd ſoluit᷑.ditfert nihilominꝰ qꝛrenouat de qnquẽnio in qnquẽ niũ nõ emphi. Wñ no.ꝙ pᷣcaria fit aliqũ ẽtnõ gratis:ſicut qñ ſuꝑ ſolo ecclie fit aliqð edificiũ ⁊ ſoluit᷑ annuatim aliquid:Fit ẽt qñ aliqs dat alicui eccleſie poſſeſſionẽ vnã: ⁊ recipit ab cc⸗ cleſia duplũ aut triplũ vtẽdũ toto tge vite ſue ⁊ no.in. d.c.pꝛecarie.x.q.ij· Fit ẽt qñ clerico vr laico dat᷑ aliquid vtendũ toto tpe vite ſue. Ali qui vol unt ꝙ pꝛecaria ⁊ pᷣcarie in hoc differ̃t qꝛ pꝛecaria eſt ſolũ vſqʒ ad moꝛtẽ illius cuiↄce dit: vel ẽt citra. Pꝛecarie Vo aliqñ durat poſt moꝛtẽ:et oʒ ꝙ de quinquẽnio in quinquẽniuʒ renouet᷑:ſed pꝛecaria nð. 3 ¶ Vtrũ pꝛecaria poſſit fieri ſede vacante ſiue eccleſia.hẽ.ꝙ nõ.x. q.ij.pꝛecarie.* ¶ Mtrũ cuil ibet poſſit fieri.& qꝙ nõ iconomo 2 vł eius ↄfanguinco·x.q.ij. hoc ius.. ¶ Otrů requirat᷑ ſolẽnitas in pꝛccaria ficut in ð alienatione rei eccleſie. K. ꝙ in renouatiõe cer tů eſt ꝙ nõ requiritur.vt no. Abbas in.c.i.co⸗

ᷣ vicit ꝙ pꝛelatus ſoins ſine conſenſu eapituli
poteſt eam facere. facit tex.in.ſi pupilloꝝ.ᷓ.i.
ff. de rebus eoꝛuʒ. ⁊ qð no. Bar.in aui. hoc ius C.de ſa.ſan.cc. In conceſſione vo credo ꝙ reg
ratur ſi eſt talis rei: vel tanti tempoꝛis que alie nari non poſſit niſi cum debita ſolennitate. vt patet ex dictis:tum quia non poteſt reuocari ante tempus conuentum.
4 ¶ WPtrum requiratur neceſſario ꝙ renouet᷑ de
quinquẽnio in quinquẽniũ.&. ꝙ ſic. ⁊ cadit a iure ſuo poſt quinquẽniũ ſi non renouat. vt di cit glo.in.d.c.i.⁊ hoc verum in rebus eccleſia⸗ ſticis: in laicalibus vo credo ꝙ ᷣm conſuetu⸗ dinem debet renouari quia pꝛeſumitur actum quod eſt conſuetum.l.ſemper in ſtipulationi⸗ bus.ff. de iurciuran.
¶ Ptrum habens rem pꝛecario nomine: vel ſicut pꝛecaria poſſit eam pꝛeſcriberc.K.gl. xvi. q.iij.c. Clerici.ꝙ regulariter non poteſt niſi er magna longinquitate tempoꝛis dñs obliuiſca tur de poſſeiſione taliter ꝙ neſciat vbi ſita ſit quod poſſet habere locum ſi poſſidens eſſet in bona fide:aliter non.
Receptum iuo⸗
ciẽdi aliqd vłñ faciẽdi. Quõ diſtiguii
duplicii.ſ.ꝑ affirmatiuũ ⁊ negatiuũ. Affir⸗
matiuũ ſtricto vocabulo dr pꝛeceptũ ⁊ obligat ꝓ ſp.ſ.ꝓ loco ⁊ tꝑe debito ſed nõ ad ſemper.i. ad oẽ tempus.vñ filius non tenct᷑ ſemꝑ ad ho noꝛandi patrem in omi tempoꝛe.qꝛ heſt im⸗ poſſibile:ſed ſolum cũ oppoꝛtunitas occurrit ⁊ tempus requirit. Megatiuũ autem pꝛeceptum ꝓpꝛie dr̃ pꝛohibitio quc obligat pꝛo ſemper ⁊ ad ſemper:qꝛ teneoꝛ femꝑ ⁊ omi tempoꝛ nõ mechari.nõ.hoc Archi.i.c.ſi peccauerit.ij..i. ⁊ MPanoꝛ.in.c.nouit. de iudi.? theolo.in.iij.ſen ten · di. xxx vij. ¶ Quot ſũt genera pꝛeceptoꝝ legis diuine ve reris.h.ꝙ tria. Quedam ſunt moꝛalia que ſũt de dictamine legis nature:vt ſũt pꝛecepta de⸗ ſunt figuralia ſeu miſtica que aliu fignificant pꝛeter id quod littera ſonat. Moꝝ dlia ſunt ſacramentalia:ſicut illa de qui pus rõ reddi poteſt quate ad litteram ſic pꝛe⸗ cepta fuerunt: vr de circunciſione:⁊ de jobſer⸗ uatione ſabbati Alia cerimonialia:ſicut illa de quibus rõ reddi nõ põt.qꝙꝛ ſic pꝛecepta fuerint ad litteram: vt illud. Mon arabis cum bouc ⁊ aſino.⁊ itlud. Mon facies veſteʒ de lana ⁊ lino ⁊hmði.⁊ de iſtis no.in gl.in. ð. his ita reſpon ⸗
detur.vi.di. Qnedaʒ ſunt iudicialia vt illa que in deciſione cauſaꝝ ſunt determinata.vt Cro. xxi.⁊ ſunt determinatõnes iuſticie inter hoĩes ſeruande.⁊ hodie figuralia tam facramentalia qᷓ; cerimonialia non tm̃ nð ſunt ſeruanda ſed etiam ſunt peccatuʒ moꝛtale poſt xp̃m ipſa ſer uantibus vt talia. Mꝛecepta Vo iudicialia ſũt moꝛtua:qꝛ non obligant:niſi ille qui habet po teſtatem ſtatueret obſeruanda:qꝛ tunc nõ obli garent vt iudicialia legis antique: ſed vt ius canonicũ vel ciuile:aut municipale in quo pci piuntur fᷣm Sco.in. iiij. di. xij. q.v. Ma. in.c. i.de homici. facit tex.in.I.iC. de ve. iu. nu. vbi dr̃ oĩa merito faciamus nf̃a:qʒ ex nobis omis impartitur auctoꝛitas.⁊c.ſi apoſtolice. de pꝛe⸗ ben.li.vi. Moꝛalia autem pꝛecepta oĩa comᷓ⸗ henduntur in.x.pꝛeceptis decalogi.que ponũ⸗ tur Fro. xx.
¶ Quõ oꝛdinant᷑ pꝛecepta decalogi moꝛalia.h&e
ßm cõmunioꝛẽ modũ qui habetur ab Augu. ſuper Ero.ſ.vt pꝛimũ pꝛeceptũ fit. Mon habe bis deos alicnos coꝛam me: ⁊ non facies tibi ſculptile:nec omnẽ ſimilitudinẽ. Secundũ nõ aſſumes nomen dei tui in vanũ. Tertiũ Me⸗ mento vt diem ſabbati ſanctifices:⁊ hec ad pꝛi mã tabulam dicuntur ptinerc. Pꝛimũ pꝛece⸗ ptum ſecunde tabule eſt. Honoꝛa patrei tuũ ⁊ matrẽ tuam. Secundũ nõ occides. Tertium
non mechaberis. Quartum nõ furtum facics
Quintum nõ loqueris contra pꝛoximũ tuum falſum teſtimoniã. Sextũ nõ concupiſces do⸗ mũ pꝛorimi tui:nõ ſeruũ: nõ ancillam: nõ bo⸗ uem:nõ aſinun:nec oĩa que illius ſunt. Septi mñ nõ deſiderabis vroꝛem eius. Magiſter tñ in.iij. di.xxx vij.ponit.vij.pꝛo.vi.
¶ Circa pꝛimũ pꝛeceptum notandũ ꝙ tria ꝙ⸗ züyr un fra
hibentur nobis. Pꝛimo oẽs pꝛophane pactio nes demonů:ſiue fiant per incantationes vcr boꝛum:ſiue per inſcriptiones characteruʒ vel imaginũ:ſiue per ĩmolationes ſacrificioꝝ. Et poc vcl ad ludificationem ſenſuũ vt faciũt hi⸗ ſtriones: vel ad tranſmutationẽ naturarũ: vt fecerunt magi pharaonis: vel ad inueſtigatio⸗ nem futuroꝝ contingentiũ:ſeu occultoꝝ:ſicut faciunt diuini.oĩa pꝛohibentur ſub pena mol⸗ talis peccati.qʒ in his attribuitur creature qð debetur crcatoꝛi:⁊ ideo peccatur moꝛtaliterꝰ iſtud. Mon habebis dees alicnos coꝛam me. Ero.xx. Scðo ꝓhibent᷑ oẽs falſe ⁊ ſupſtirioſe inuentiones erroꝝ vel obſeruantiarũ ʒ fidem ⁊ bonos moꝛes ců diẽ.Mõ facies tibi ſculptil
iu
u o1 wiuviſ ujr hu iis innyc ſeititun miĩincau iſuwbabe znur omne mandfn nis ꝛit pen tituet ſit MMcanone. ſor. Secid lururioloꝝ. urtamnv itwilud mnespufen inem temeſt Laluus añ pirdeln . phil vonodoaute nnamon ſnſcmprr wlmr nnſu ſ œoa rupninital ininiumr
witmulli
vymtifn urnhemcn hunitt kmin unwlitu ſliſumt
ità
mſhnnis Euäm

5„G
uiuſmodi autem erroꝛes ⁊ ſuperſtitiões ꝓ
edunt:aut ex impꝛobo auſu ineſtigatõis ꝓhi
bite:aut ꝑuerſo intellectu ſacre ſcripture: aut er inoꝛdinato affectu carnalitatis humane:de quibus Zere. Btultus factus eſt omniſ homo a ſcia ſua:ↄfuſus eſt artifex in ſculptili ſuo:va na ſunt opcra eoꝛuʒ ⁊ riſu digna:⁊ ĩ tꝑe viſita tiõis peribũt. vnde ſemper eſt moꝛtaie pecca⸗ tum niſi in caſu:vt habes.ð.hereticus.in pꝛi. ⁊ in caſu. vt habes.j. Buperſtitio.j.i. Tertio Phibenrur omnes ꝑuerſe appꝛeciatiões crea⸗ turaꝝ.cum dr̃ nec omnem fimilitudinem ⁊c̃. Dmnis aũt peruerſa appꝛeciatio creaturaruʒ Pcedit aut ex ſubrilitate: aut ex cupiditate: aut er delectatione. Mꝛimo modo cſt idolatria ſu
perboꝝ. Becũdo modo auaroꝛum. Tertio mo
do luxurioſoꝝ. Mñ Miero. Qð quis plꝰvene ratur ⁊ amat hoc illi deus eſt. ⁊ ideo ſuꝑbus colit ſimilitudinem celeſtium:qꝛ diligit fuper omnes pꝛeferri. Cupidus vero colit ñmilitu⸗ dinem terreſtriũ:qꝛ ſuper omnia cupit ditari aſciuus aũt ſimilitudinem aqustiiiũ:qꝛ ſuꝑ oĩa cupit delectari:⁊ flectuur in delitijs! ſicut aqua. ad phil.iij. quoꝛum veus venter eſt. Quomodo auteʒ ſuperbia:auaritia: ⁊ luxuria ſunt peccata moꝛtalia hẽs in titulis ſuis.
¶ Circa ſcðᷣm pꝛeceptum no.ꝙ nomẽ dei tri⸗ pliciter aſſumitur. Pum ad efficiendum: vt
in ſacramentis:ſicut ĩ baptiſmoꝛ:cũ d̃. Ego te
baptipo ⁊c̃. Scpo adꝓmittẽdi:vt cũ ꝗs iurat
vouet vel ꝓmnirtit aligd deo vel ſanctis. Tcr⸗
tio ad erpꝛimẽdum: vt cũ quis loquit᷑ cum iu⸗
ramento:ſifr multipliciter aſſumit᷑ in vanum. pꝛecipii oꝑari determinato tẽ
Pꝛimoꝑ ſacramẽti fruſtrationẽ:ſicut cuʒ ꝗs non credit:vt hercticus.vcl gr̃am ſacramenti deſerit ⁊ huiuſmodi:qð ſempꝑ moꝛtalc peccatũ eſt. Secũdo ꝑ voti fractionem ⁊ hoc fit tripli
e5 „„ 6 6 latio ⁊ vanagloꝛia.y.i. Septimo p nen erſionẽ:⁊ hoc du pliciter: aut iurando Puer⸗ eꝛaut nõ ſeruando.de quo vide Jurametum per fotum:⁊ piurium ꝑ lotuz. Dctauo p vſur pationem adiurãdo quẽ nõ deb de adiuratio..iiij. ¶ Circa rertium p̃ceptũ nð ßʒ Dꝛige. ꝙ factũ df̃ ſepararum abvſucõmuniad cultuʒ vei.p̃⸗ ccptů ergo de ſanctificando ſabbato ẽ vr chꝛ acuris ſupfluis ſeꝑet᷑:⁊ dinino cuſtuim ãcipe tur:⁊ hoc eſt vacare deo. Hoc aũt fit triplicit Pꝛimo generalirer.ſ.dů nos a vitijs ſepara⸗ mus:⁊ intetionẽ nf̃am ad ſabhatuni. regem eternitatis habemꝰ. Secůdo ſpãliter dũ.ſ.tẽ⸗ poꝛibus ſtatuti:⁊ ad hoc deputatis nos etiaʒ alicitis ſeꝑantes opibus dco oꝛãdo:⁊ medi⸗ tãdo vacamus:⁊ hoc eſt ſfanctificatio ſabbati. Tertio ſpecialiſſime ſicut eſt in viris ꝓfectis cremnplatinisgab oibus můdanio ſc fepant: vt deo fanritiariter ĩrendãt. Pꝛima ſanckificæ rio eſt neceffaria. Secũda debita. Tertia perfe cta. Aduertẽdumẽ etiam ꝙ vacatis aq deum eſt duplex.alia in habitu:⁊ hec non recipit ta⸗ ratione tempoꝛis quantũ ad cos g ſunt icha⸗ ritate:qꝛ offerũt deo in habitu totũ tempus vĩ te ſue:quãtum vero ad ſeruientes deo ex tima re penc habet tarationem tẽpoꝛis. Alia& va⸗ ctio in actu que ctiam recipit tarationem tẽ⸗ poꝛis:qꝛ non ſemper hemo moꝛtalis põt deo Vacare actualitcr. ⁊ ex hoc patet quid vult pꝛi ma clauſula buiuſ pꝛeceptiſ.Memcẽto vt diẽ ſabbati ſcifices. Additur ſcðja clauſul⸗ in qua
o to tepoꝛe cõtra ocio⸗ ktatem cu ſubditur ſex diebꝰopaberis:⁊ faci⸗
es omnia ꝑa tua. Nꝛo quo ſciendum ꝙ tri⸗ — laboꝛ. en debitus:⁊ iſte eſt du⸗ ex. ·Vnus excudens ocium anime inim citcr. Pꝛimo ꝑ tardationem impiẽdi. Sccun ad hãc tenentur omnes do ꝑcõtrariam volũtatem ſen fractionem vo cere in aliquo vtili ratiõe cuius tiertio ꝑapoſtafiam. quomodo ſit moꝛta tentationis ingreſſum ſin illud lehẽs.j. Wotum. iij. ⁊ Apoſtafia.in pꝛin. cum Mitte illum ii opationẽ ne va duobus.ß. ſcquẽtibus. Tertio aſſumit᷑ nomen troducẽs fructi:⁊ iſte eſt tr dei in vanum ꝑ hominis blaſfemi locutionẽ rum de cura ſubditoꝛũ.de quo pꝛime Thimo.
qꝛ quiiʒ tenet᷑ ſeexer cxciudat a ſe Eccte.xxxiiij. evacet ⁊c̃. Alius ⸗ iplex.vnus pꝛclato
vide.ð. Vlaſ femia. Quarto aſſumituri vanuʒ v· Alius actiuoꝝ circa ſpũalia: vt cſt laboꝛ pꝛe in pꝛedicatione que fit vana intentione. de q dicatoꝝ ⁊ pꝛeſb miniſtrantiũ ſpũalia
vide.ð. honoꝛ..vij.
1.· Pana gloꝛia... Dui ſeu ſacramenta. to in oꝛarione que cſt ſine vlla coꝛdis affectio⸗ quibus ⁊ ſi quieſcat coꝛ ne · de quo dic vt.ð.oꝛatio..x. Gerto in ↄuer tamen mens iuigilat ſolicitando deo placere
tius eſt cõtemplatiuoꝛumi Pus a ſtrepitu mundi
ſatione ſeu operatione:in qua foꝛma ſanctita ⁊alijs gr̃am impetrare. Wnde pꝛedictis labo aſſumitur tm̃ in exterioꝛi openo Pojdco: ribus laboꝛãtes poſſunt viucre de elcmoſ na ſed ſolumꝓ bumano fauoꝛc. de quo vide ſimu qꝛ ꝓ illis a quibus accipiunt vtiliterlaboꝛant·
et. de quo vi⸗

Scðs laboꝛ ẽ cõceſſus.ſ.hoimm es tpaliũ vt hẽant vñ vuãt js fubuenidt.ðᷣ quo ad Ephe. iiij. ma do manibus ⁊̃̃. Et ad hů e ne cogãtur viuere ocio⸗
gis aũt laboꝛet oꝑã tenent᷑ foꝛtes coꝛpoꝛ ſe de bonis qᷓ debẽtur alijs. Terti bibitꝰ·ſ.curioſitati ⁊ cupiditatq ritualẽ quietẽ deo. pᷣcepto ĩ qua iterdicit dr. Beprima ãt die facies in eo oẽ̃ opus:tu ⁊ ancille tue:⁊ aduena que Wñ ad litterã pꝛccipit᷑:v bꝰopibꝰque vacationẽ ad nitatibꝰ:vt cſt nego Scias igit᷑ ꝙ opus vt melvintclligas a uitꝰdei ⁊ hec nð dicit ꝙ fabꝛi ⁊ bati. Lectoꝛ aũ
Gegt tertia cla opationẽ in ſabbato. cuʒ bbatũ vñi dei tui ẽ.M filij tui:⁊ ſerui tui:⁊ eſt itra poꝛtas tuas. thõ vacet a coꝛpali⸗ dcũ ĩpediũt in ſolẽ⸗ hmõi opa ſeruilia feruile dñ a ſeruitute. Dñ duerte ꝙ eſt triplex kuuꝰ
hmõi artifices t diuine ſcriptu ctñ ↄtaminat᷑ fab⸗ Jo. viij. Qui facit t intelligendo de ãs moꝛtalr fac ᷑ ſpẽʒ ex B niſi mo caret᷑ iſtud pᷣceptum c.iiij. Siquis luxn⸗ arus ẽ:ſi aũt vt de ſtãtia qᷓ̃ ſpãliꝓhib atũ rõne reat⸗ q̃ hõ ſeruit hõi. vnde tur ſeruilia ĩquãtũ Inquãrũ aũt Junt vicunt᷑ ſeruilia. dſalutẽꝓpꝛiã:ſiue ꝓrimi:ſi ninens exterioꝛis rei nð
numeri.xx viij ociãt᷑ in die ſab re nõ deſiſtit ab opꝑe ſuo:ne batũ. Scða F̃uitufẽ peceati. peccatũ pᷣuus ⁊c̃. ⁊ hec moꝛtali nõ de veniali. v iſtud pꝛeceptũ:nõ tñ ſoꝛ nerct᷑ ad peccatũ vt puari q vt dicit phs. riet:vt lucret᷑ au rioſus ẽ.tñ circũ bet᷑. Et iõ dupler ẽ pecc de ales. Tertia uitus ẽ opa coꝛpoꝛalia intãtũ dicũ inẽt ad ſeruiẽtes.
coꝛpoꝛale ꝑtinẽs ad ne ad euitãdũ dãnũ im oßuãtiã ſabbati.vt p
5 alij. qꝛ hec pᷣcipiunt᷑ g ducũtur ad mð Mõ videbis boucm aut oucʒ Et iõ nõ ꝑtinet ſolũ ſeruis hoc vide vel dic vt.ð. Fe⸗
ſi nulla.de cõ.di.i. oĩbus.ꝓuer.xxiiij. tẽ.deutero.xxij. fris tui errãteʒ ⁊. ſed etiã liberis:⁊ de rie..ix.⁊ ſequentibus. ¶ Bed q̃re magis pꝛ tiqᷓ; aliaꝝ ſolẽnitatũ. veter legis ſint
pit᷑ obſeruatio ſabba iratũ.&. qꝛ cũ oẽs ſolẽntates iſtitute ĩ cõmemoꝛationẽ ali⸗ diumni vel pᷣtcriti cõmem Jõ magis ſabbarũ pꝛecipi öis in B cõmemoꝛzt qũñẽ ꝛetcrita.cũ dr̃. Exo. xx. Per die⸗
futuri pꝛefigurati. ʒõ mn ficiũ crcatiðis in pcipuũ inter p
bus ſecit celů ⁊c̃. Silr bñficiũ pꝛefigurale pᷣei⸗ puũ ⁊ kinale.ſ.ges mẽtis in deoꝛvelĩ pñti per gram: vl in futuro ꝑ gloꝛiã:qᷓ̃ beneficia oĩa cõ plectunt᷑. Mõ ſic aũt alic que ſolũ pp particu⸗ jaria bñficia cõmemoꝛãtur.vt paſcha ꝑp libe rationẽ de egypto⁊ figuramxpi.
7—
¶ Btrũ ↄxenieni ſit mutarũ in dñicã. K. ꝙſic
qꝛ fabbatů figurabat getẽ dñiĩ ſepulchꝛo vie vij. ⁊ regẽ ſcõꝝ futurã in celo ꝑxpᷣi meritũ in vij. ctate. ⁊ iõ adueniẽte vcritate debuit ceſſare figura. Itẽ debuit ceſſare ꝑpꝑ excuſionẽ erron nefoꝛiiã qs crederer ꝙ obſigatio ad cerimo⸗ nias vcterllegis maneret. ficut pʒ de cõ. di iij
c.ꝑuenit. vñ ↄucniẽter debuit in aliũ diẽ mutz
ri?nec aliꝰ fuit qui magis ↄueniret qᷓ; pꝛimus. tũꝓpter beneficiũ creatõis celi⁊ terre⁊ reſur reciiõis xpi⁊ multis alijg de quibꝰ dr di lrtw ꝙ die dñico.de cõ. di.iij.ſabbato.⁊.c.ieiunia. d Circa iiij. ſciendũ eſt ꝙꝓpꝛie ⁊ ꝑſe honoꝛ ri pᷣcipit in hoc pᷣcepto hõ geſt pꝛicipiũ in eſſe nature ſicut ẽ pr᷑ ⁊ m̃carnal. ⁊ hõ ꝗ ẽ pꝛinci⸗ piũ in eẽ gre ꝑp miſteriũ:ſicut eſt pꝛelatꝰ ſpũa iis.⁊ ↄfiſtit iſte hongꝛ in reuerentia ⁊ ſuſtenta tiõc. vt dicit gl ad Ephe. vi. Kenerentia vero cõſiſtit in tribꝰ.ſ.in affectu.i.timẽdo pfis of⸗ fenſam ex amoꝛe Peuiti.xix. Pnuſgſqʒ pfem ⁊ matrẽ timeat. In effcũ.I. obediẽdo ad Eph⸗ vi. Filij obedite parẽtibꝰ.in ſigno.ſ.aſſurgẽdo ⁊ hinõi. Suſtẽtatio vero ↄſiftit in ſolario ver⸗ boꝝ:in Fuitio opũ:?⁊ in exhibitõc neceſſarioꝝ In iſto ẽt pꝛecepto fᷣm theologos itelligit mñ ari qœqd pertiner ad reddendũ debitũ cuicũ⸗
qʒ ꝑſone ſicut ſecũdariũ includit᷑ in pꝛicipali.
Et de poc p̃cepto vide.&· Filus. ʒ.xt. ¶ Circa.v.pꝛeceptũ aduerte ꝙ h pꝛecepto et plicue ꝓhibet᷑ homicidiũ. Implicite veꝝo ols
motus ire.ſicut mõſtrat vñs Mat.v. In hoc
ergo pꝛeceptoꝓhibet omnis lefio q̃ fit in ꝑlo⸗ napximi.⁊ ið peccat moꝛtalr qſquis euʒ occi⸗
dit:trũcat:mutilat: verberat:lcdit nõbiliter:vl
aĩum deliberatũ ledẽdi hʒꝛniſi in caſibꝰa lege cõceſſis. de quibꝰ.ð. Momicidiũ.i. ⁊.iij.⁊.ð. ꝑ⸗ cutere.⁊.ð. defenſio. Idẽ dic de incarceratione de quo.ð. carcer..ij. ꝓhibet duellů. de quo Duellũ. Itẽ toꝛncamentũ. de quo.j. Tonmned⸗
mentũ. Itẽ bellũ. de quo.ð.bell. Itẽ Aler. de ales. in.ĩij. parte ſumme. in expoſitiõe huhpi
cepti dicit. Mota ꝙ iterpꝛetatiue in B pcchio ꝓhibet᷑ occiſio ſoũaiis qᷓ qs eſt alteri occaſo
ruine ĩ percato moꝛtali⁊ ſpũalis moꝛtis:ſicut
ꝑſuaſio mali:⁊ factũ minus rectũ pzebenꝰ ve⸗
nin nivn nunipe zulunt gitiin àu iuscirni uii Pen mini pv zideqwwſ musmois binleꝝ ſi ſecim tchlomn ubitus. dcr duteriy
siccwoic q
htinentade ndicopond innri yiuucᷓ nniuns ni jelinninan jnenigeß
Aiĩniguẽ mimn v ale ri
tipztölu lunjpnp ſinlppnc de mnſceton inzuginli
Aynipſnn
Amman ſurnodr iunen ndi ſinm u
5 annütfum
nitnrc
* eön

icktmunt wtigtis wamtigh
caſionẽ alteri ruine:vel ꝙ moꝛiat᷑ in ↄſciaꝓda vt per odiũ:vel in aliena: vtꝑ detractionẽ. de
quo dic vr.ð. Detractio ſcandalum:odium:⁊ alijs locis ſuis.
io N Lirca.vi. pꝛeceptũ nõ ꝙ vicit mechari idẽ
—
—
fit ꝙ adulterari:⁊ ſic viceat᷑ ſolũ adulteriũ ꝓ⸗ hiberi.tñ ᷣm Ang.in hoc pꝛecepto ꝓhibet᷑ ois ilicitus coitꝰ:⁊ illoꝝ mẽbꝛoꝝ ois illicitꝰvſus xrxij. q.iiij. Meretrices Dis ãt illicitus vſus determinat ꝑ. viij. vifferentias.i.per foꝛnica⸗ tionẽ. de quo.ð.foꝛnicatio.ꝑ meretrieiũ qð fit duobus modis.ſ.per vagãᷓ inſcctationẽ libidi nis ⁊ mulicꝝ ſolutaꝝ:⁊ ſic differt a foꝛnicatio neqᷓ eſt cũ certa ⁊ vna ſola perſona. tẽ mere⸗ trici eſt ſolntaꝝ mulieꝝ venalis ⁊ publicus cõcubitus.d.c.meretrices ꝑ adulteriũ. de quo ð. Adulteriũ.per ſtupꝛũ.vide. j.ſtupꝝ.p ſacrile gů cõcubitũ ꝗ eſt ioꝛdinatus ↄcubitus: ĩ quo cõrinentia dco ſacrata ledit fiue violat:ſacra⸗ ta dico ꝑ oꝛdinẽ ſacrũ aut religionẽ:ſcu votuʒ Stinẽtie:per inceſtuʒ quieſt inoꝛdinatus coitꝰ quo vinculũ cõſanguinitatis vet affinitati vł paternitatis viola. Mer peccatũ ſodomiticũ qð eſt inoꝛdinatꝰcoitus quo naturalis vſus in ilũ puertiẽ ꝗ eſt ᷓ naturã.⁊.viij. per libidino⸗ ſuʒ coitũ ↄiugalẽ. de qᷓ.. Pcbituʒ. Pꝛefataꝝ vifferentiarum.vij. pꝛime ſ emper ſunt pecca⸗ tum moꝛtale. viij vero aliqñ ſic. aliqñ non. vt
. dehitũ pʒ.⁊ð. Luxuria. ¶ irca.vij. pꝛcceptum.nota ꝙ furtum dicit
tripliciter. ſ. ꝓpꝛie. de quo.ð. furtũ in pꝛin.⁊cõ mnniter:? ſic eſt omnis illicita vſurpatio rei atiene hm Aug.in li. q. Exodi. xxij.⁊ ſic compᷓ⸗
bendit rapinã vſuram ⁊ oẽm illicitam vſur⸗
pationẽ rerum alicnaꝝ: vt in.d.c. merctrices. Interptatiuc vero di oĩs illicita poſſeſſio re⸗ rũ. t hoc ꝓhibet᷑ in pꝛefato pꝛecepto:⁊ icco hites ſuperflua reſpectu ſtatus ſui ⁊ familie ſi non ſubneniet indigentibꝰp loco ⁊ tpe mõ⸗ taliter peccãt:multom̃agis ⁊ indigentes ſunt in cxtremna neceſſitate.⁊ de hoc habes.ð.cipna Li. Item cõmittũt furtum pꝛelati g res eccic
ke vant merctricibus:cõ ſanguincis: potẽtibꝰ non indigentibus ⁊ huiuſ modi. Bumiliter in⸗
debite ſeru ãdo. Iteʒ cõmittũt furtum qui res Acipiunt ab cis qui alie nare nõ poſſunt ⁊ hu⸗ iuſmodi. de hoc habes. ð. furtumtrapina: vſu⸗ ra:reſtitutio ⁊c̃.
Nirca.viij. no.ßm Alex. in. iij. te ſů. de iſto
peepto ꝙphibet in hoc pꝛecepto oẽ gemmen dacij: qðᷣẽ peccatũ moꝛtalcenõ añt ülud qð eſt
—
veniale.⁊ hoc large ſʒſtricte ſolũ inẽdaciũ ĩ in dicio. ꝓhibet ẽt falfitas apte dicẽtis ⁊ tacitur nitatis Vitatis. Qñ aũt peccet moꝛxaliter quif mentiẽdo.vide.?.mẽdaciũ.vel tacẽdo verita- tẽ.habes.3. Lõfeſſio.i.ᷓ. vij. ⁊.j. teſtis F xxvi. ¶ irca. ix.⁊ x.pꝛeceptũ.vbi no.ſᷣm Alex.ĩex⸗
poſitõc hoꝝ p̃ceproꝝ ꝙ triplr põt ↄcupiſcen
tia ſumi. Mno mõꝓ appetitu vegetabiii.⁊ ta lis ↄcupiſcẽtia ꝓut ẽ ioꝛdinata ẽ a fomite mo⸗ uẽte.i.a conuptiõe oꝛiginalis culpe Alio mõ põt dici appetitus ſenſibilis:⁊ k ꝓutẽ inoꝛdi⸗ nata ẽ a mouẽte ſenſualite cuʒ fomite, ertio mõ ↄcupiſcẽtia ẽ appetitus rõnalis:⁊ ſic ẽ a li beri arbitrij volũtate ↄpupiſcẽtia Pꝛio mõ ẽ iſuggeſtiõe! Scðo ĩ delectatiõe. Tertio ĩ ↄſen ſu. ꝑ bec ergo p̃cepta nõ ꝓhibetur motus pᷣnꝰ ⁊ ſcs ↄeupiſcẽtie:q ↄſiſiit ifra limites ſẽſuali tatis:ſed ex ꝓhibitiõc hopꝛeceptihiber ↄſcn ſus voluntatis in opus vel delectationẽ.⁊ hoc ſub pena moꝛtalis peccati
¶ Mꝝ mala voluntag ⁊ opꝰſint duo pcccata 1
ſ. m Alex.vbi..ꝙꝙ qñ volũtas ⁊ opꝰexteriuſ ↄſidcrat᷑ in radicc.ſ.libidine.⁊ ĩ tẽtatione ſunt idẽ peccatũ foꝛmalr. Intellige ſi ſunt ↄiuncta vt cã̃ ⁊ effectus/ Si vo ↄſiderat᷑ volũtas in ſe ⁊ opus in ſe:ſic ſunt diuerſa peccatã:qʒ alie ſũt circunſtantie boni debite actui exterioꝛi qᷓ; vo, ñ̃tati: q diuerſificãtur modus:locus:⁊ tpᷣs:⁊ quedi atie. lʒ circunſtantia finis ſit eadeʒ/ Si ergo vt dicit Ang. peccatũ eſt aetus ĩcidẽs ex defectu boni.alius aũt defectus eſt hinc:alius inde ergo Fᷣm hoc aliud peccatũ itcllige mate⸗ rialiter. Silr eſſet aliud qñ ſunt ſ̃m dliud ⁊a⸗ liud tpᷣs.ita ꝙ intermedio cadat al iquid aliud qꝛ diuerſe querſiones:⁊ ſic foꝛmaliter diuerſa peccats. 3
¶Quare magis ꝓhibet᷑ ſcoꝛſuʒ volũtas ⁊ opꝰ 16
in mechia ⁊ furto qᷓ; in alij k Alex. vbi. 3.qꝛ delectatio mechie ⁊ vtilitas diuitiaꝝ ſ pp
ſe appetibilia inqᷓ;tũ hñt rõnẽ dekectabilis vł
vlilis.⁊ iõ debẽt in eis ꝓhiberi opꝰ ⁊ ↄcupia. Sed hoicidii ⁊ falſitas hñt in ſe honihiiia:⁊ Fm ſe ita ſunt.ergo ſufficit coꝝ ꝓhibitio.
¶ Quare magis ꝓhibent᷑ in ſpãli anaritia ⁊ 16
luxuria qᷓ; alia pcccata moꝛtaliaßꝰ.qꝛ ꝓpi ĩpꝛo bitatẽ libidinis citius pꝛogrediuntur in opus exterius.· Mihilominus alia capitalia pꝛohibẽ tur implicite. Superbia pꝛohibetur in adoꝛg- tione dei ⁊ honoꝛificatione pꝛoximi. Inuidia ⁊ira ĩꝓhibitiõe homicidij Accidig in ſcitica⸗ tiõe ſabbati. Anaritia in pꝛohibitlone furti. E2

i7
—
Auxuria ⁊ gula:⁊ delectatio inoꝛdinata carna lis ſibi inuicẽ cõunctaꝓhibẽtur in ꝓhibitiõe mechie ⁊ adulicrij.
¶ Auot ſunt genera pꝛeceptoꝝ euãgelicoꝛũ
K. fm Aſten.li.i.ti. xluij ꝙ quedã ſunt ſpãlia
reſpectu ꝑſonaꝝ pᷣſidentiũ.vt illa que ſpãluler dant᷑ apoſtol. Mat.x. que omitto. Qucdã ſũt generalia reſpectu oĩm.de qbꝰ Mat.lvi.⁊.vij ⁊Luc. vi.q̃ ſic oꝛdiant᷑ ab cuãgcliſta. Mꝛimũ pꝛohibet irã.cũ dr̃ audiſtis qꝛ dictũ ẽ antigs. mõ occides.⁊ de hoc hẽs.ð. homicidiũ ⁊ Ira Scðm p̃cipit recõciliationẽ reſpectu ciꝰ queʒ leſimꝰ.cũ dr. Sioffers munꝰ⁊c̃vade coꝛpalit ſi ſit pꝛeſens vel ſpiritualiter ſi ſit abſens.ſcili cet motu coꝛdis reconciliari fratri tuo: veni⸗ am petendo ⁊ ſatiſfaciendo civłſi te lefit ꝑn qð eũ odis vade odiũ coꝛdis ſigni ⁊ opis di⸗ mittẽdo:⁊ hec duo oꝛdinãt iraſcibitẽ, Tertiũ
ꝓhibʒvolũtatẽ mechãdi.ibi. qui viderit muli
trẽ ⁊c̃. de quo.ð. Cogitatio Quartũ pcipit de
clinationẽ occaſiõis mechie. ibi. ſi oculus tuuſ ſcãdalicat. Wbi no.ꝙ in oculoyel manu cõſi⸗ gerat᷑ vitiũ ſiue actus vitioſuõ:⁊ iſte ẽ abſcin
ẽ diligendũ. Idẽ dicẽdi de quocunq; ꝓrimo⸗ Quituʒ ꝓhibet ſepationem ↄiugi ercepta c fomicatiõis.ibi:g dimiſcrit vxoꝛẽ. hic dt Iia
—
oꝛdinant ↄcupiſcibilẽ] Sextũ cũ ſequẽtibꝰ qᷓt⸗
tuoꝛ oꝛdinãt rõnalẽ.⁊ ẽ illud qͥ drdicovobis nõ iurare oĩno.de quo iuramẽtũ. Septimum pᷣcipit patiẽtiã reſpectuleſiõis coꝛpoꝛis. ibiſi qs te ꝑcuſſit ĩ maxillã ⁊c̃ſʒtẽ reſpectu ablatio nis reꝝ.ibi:ſi volucrit tuñicã ⁊c̃. da ei ⁊c̃tẽ rcſpectu angarie opex.ibi:⁊ quicũq; angaria⸗ uerit te. hec aũt intelligũtur fm Ang.qͥ ad am mi pᷣpationẽ:vt.ſ.nolit ꝑꝑ talia ilatã pacẽ coꝛ
dis ꝑ odiũ amittere. aln ↄlliũ eſt Octauũ eſt p
ccptũ errogatõis.ibi: oĩ pctẽti tetribue.ðᷣ quo clÿna.;.i. Wonñ eſt pᷣceptũ dilcctõis inimico⸗ rũ.vuc.ð. diligere..ihecimũ regulat intẽti⸗ onẽ cũ ſcquẽtibus:⁊ ẽꝓhibitiuũ oblique iten
tionis.ibi:attendite ne iuſticiã ⁊c̃.vide Inen 6 ¶ Quid ſi talis hñs qᷓſi iuriſditionemepᷣalem
tio Mndccimũ remouet inoꝛdinatã a ectiõʒ
icmpali. ibi nolite ſoliciti.vide. ð. Muaritia/
Mnodecimũ ꝓhibet temerariũ iudiciũ.ibi no⸗
lite iudicare.vide Judicare. Certiũdecimũ pꝛe
cipit debitã cauteſã.ibi attẽdite a falſis ꝓphe
tis Qnartũdecimũ adducit in auxiliũ gyc pe⸗
tẽde. ibi petite. vide Dꝛstio. ð pcipit equmatẽ legis nature.ibi: quecũaʒvult vtfaciãt vobis ⁊c̃.ſ.neceſſario.aliter ↄſilium
ẽ Sextãdecimũ tanq; ipletiuũ ĩponit conatũ ad dei amoꝛẽ:cũ dr̃ intratcꝑ anguſtã poꝛtam ſ.charitatẽ. ᷣm gl.ibidẽ.vide.ð. Charitas.
¶ Sunt ⁊ alia pᷣcepra ab cccleſia indita gene/ it
ralr oẽs ligãtia q̃ ſunt. Pꝛimũ de celebꝛtiõe feſtoꝝ. Scðm de auditiòe miſſe. Tertiũ ð iem nio in q̃drageſima ⁊ alijs vigilijß · Quartũ de cõfeſſioe. Auintũ de còione. Sextũ de decis. Septimũ de vitãdis excõicatisnulta ſun alia qᷓ tãgũt ſpãles ꝑſonas: de quibꝰ habetur ĩdiuerſis caplis hꝰlumme. vt faciliꝰĩueniant. edicare ſerottc i C ligo ex Lard. in cle.vudũ.de ſepul. Nꝛiĩo papa põt.xir. di memoꝛiã.⁊ quilʒ cui ipſe cõmittit. de offi. dele.c.fi. Lõmiſſarijvero cius alteri ſubdelega re nõ pñt. d.c. fi.⁊ ep̃i ẽt in alienis dioceſibũs: niſiꝓhibeãtur ab ep̃is dioce.xxi.di in nouo. ⁊ g diaconꝰcui ipſi cõmittũt pñt ĩeoxꝝ dioœ ſiſed nõ exvi.q.vij.nullus oĩno. Tertio oẽs p̃lati eccleſiaſtici ſi ſunt diacones pñt ſuis ſub ditis pdicarẽ: ſed nõ aljs: niſi ab ep̃oappꝛoba tis aut pꝛiuilegiatis: vt de here.excõicamꝰeli
dẽduſ.ↄſiderat᷑ ẽt mẽbꝝ:⁊ iſtud cũ ſit bonum F.ſane elerici Duarto ßm aliquos quilʒ clericꝰ
qd limito veꝝ vt ſit diaconꝰ ⁊ non ꝓhibitus ſpãtr.xix. di. fm.⁊ ibi no.gl.⁊ Inno.⁊ Po · de pere. in. d.c.excõicamꝰ Quito minoꝛes ⁊ pᷣdi⸗ catoꝛes ab eoꝝ platis licẽtiati. d.cle.dudũſ Vñ ſi pdicare volũt ifra ſepta monaſterij ipſoꝛu; vet in locis alijs eox lʒ fint lõge a dombꝰeoꝝ dũmõ ſint ad vſum pñt ſine aliqᷓ licẽtia fʒ Lau.⁊ Zenge. in. d.cle. dudũ] Gilr qů volũt pꝛe dicare ĩ plateis cõibꝰ:nec pitꝓhiberi in pᷣfan locis. niſi hoꝛa q̃ p̃lati.i.pñtes iuriſditiõeʒ q̃ſi ep̃alẽvt no. ar.⁊ gl.in. d,cle.dudũ.pꝛedicant ſolẽniter.i.publice populo gencralr: vel faciũt coꝛã ſe ſolẽniter pꝛedicari.
¶Sed nũquid vicarius ei ſilr k poterit.. i
Caribidẽ ꝙ ſic.ſi ipſe vnit pꝛedicare:vt epi vñ cariꝰccꝰ ſi vt aliꝰpꝛelatꝰ: vel vcllet coꝛã ſe pᷣdi cari facerc:qꝛ ĩ hot nõ repñtat ꝑſonã epi⁊ ſic nõ tenent᷑ ceſſare pꝛefati fratres. vellct occnpare totã hoꝛã matutidẽ. K. Lar. vbi.ð. ꝙ nõ põt.⁊ Lau.ibidẽ dicit ꝙ dʒ ptirii la boꝛa matutinalis:marxit ſi dicti frẽs nõ bůt aliã hoꝛã̃ cõpctẽtẽ.ar.c.mãdata.de pᷣſump ·
imiunt uabere ntidut
icipoln
enenii. maichid ſduican ſyſmvlre ſiſcho docc depetcuoſ egoedon ꝓrt ccictauim dim Tho. ſicrofõp motaliſuc nſut magiſ utmouuft Ixmeip iuvbisgl uſurluns. nerliʒ tiipri puiursſu nititdil wrnnidi iyrtuns: — ind uhiu iniirſa auuiun
—
¶ Quid ſi volũt pꝛedicare ĩ plareiſ pᷣuatis aut 3
cccleſijs alioꝝ· ke· Car. ibidẽ ꝙ nõ pñt ſine li
cẽtia coꝝ quòꝝ ſunt: ſed de coꝝ nĩa pñt etià itla hoꝛa qua pꝛclati pᷣfati pꝛedicãt: excipiutur

wlum eoꝝ loca ⁊ bh ie platee in quibus dlla
hoꝛa pᷣdicare nõ poſſunt.
IMr laici poſſint pꝛedicare K. Pa. ic.ſi in vna. de here. ꝙ nõ. als peccãt moꝛtaliter.
5 Ptr tꝑe iterdicti poſſii pᷣdicari. K. Lar. gl. ⁊Ma.in. d. cle.dudũ ꝙ ſic.⁊ quilʒ admittit.de ↄſe. di.ic.epᷣs nullum.
s Bed quã ſciam dʒ hfe pꝛedicatoꝛ. K. Aler. i y ij. ꝑte ſum.ꝙ triplex ẽ actus docẽdiſꝛimus
ſeire mãdata ⁊ credẽda. Scs ẽ pᷣdicũdi.⁊ iſte ẽ eoꝝ g bñt ex offõx iſtis ẽ neceſſe ſcire expo⸗ nere credẽda ⁊ mãdata.fm illud pᷣme Me.iij. vioĩ polcenti redderc rõnẽ. Tertius cathe. — tenendi.⁊ iſtis ẽ neceſſe ſcire oĩa qͥ perti nent ad eoꝛũ doctrinam. Z
n 7 ¶Duã ↄſciam dʒhre pꝛedicatoꝛ. K. Alex. vbi ahi S.ꝙ ſimplr exũs ĩ peccato ſue occuito:ſiue ma nico docens⁊ pꝛedicãs ſi nõ ſtudeat dolere — de peccato fimplr dr ↄtẽnere:⁊ iõ peccare. Et
ego credo moꝛtaliter ſiẽ ĩ moꝛtali.iu ilud ð. ꝓpterea ðs deſtruet ⁊c. facit..di. q eſt hoc. ⁊ 6 c.cũ exaudiero.⁊.xxxv.di.c.ſexto die.in fi.⁊. ri di muiti. To. in iij tʒꝙ li ðocet ſacran jcxi⸗ ofnainut pturã er offõ pꝛelatiõis ꝙ peccat moꝛtaliiſiẽ in moꝛtali:ſiut occulto:ſiue manifeſto.ſʒ ſi do
cer ſicut magiſter.ſic ſi eſt ĩ peccato occultonõ Tertio ᷣm Wo
mmn peccat mottalr.facꝓ h.ð. Coꝛectio.i.ʒ ütij.
u CWrx teneat pꝛedicatoꝛ facere que pꝛedicat.
n 6. Alex vbi.d. ꝙ ſic. gcquid aſſerit faciẽduʒ de
inigin neceſſitate falutis.nõ aũt qð pꝛedicat faciẽduʒ
de ꝑfcctiõe rcligionis.
¶ Auid ſi pꝛedicet ꝑp honoꝛem.vide.ʒ. Mo⸗ noꝛ.v.vij.
io K Pꝛedicatoꝛes ſacris lfis ſempꝑ debẽt ĩſiſte
beãt docere. xxx vi. di. F. ecce.ꝑpca noĩe doctoꝝ
veniũt pꝛedicatoꝛes ⁊ p̃lati.gio.in.c.vnico. de
ſum.tri.li.vi. 5 11CCirca que docẽda debẽt ĩfiſtere. h. ꝙ circa
faciẽda ⁊ ſeruãda:ſicut pꝛecepta. Tertio fugiẽ da:ſicut peccatã Qnarto timenda:ſicit moꝛs eterna. Quito appetẽda:ſicut gloꝛia:⁊ vt pꝛe⸗
re.vt dicit gl. Beñ.xxiiij.
xxxij·q.vij. apoſtolus.i
dicatio coꝝ fructificet:etiã pꝛius debent oꝛa/ nð Zte.
Pecioſum.
Reci
gradibus regule di
petũ volũtatꝭ vei B facit ↄtẽ
—
petm̃ moꝛtale. fimplr exhoꝛtãdo.⁊ iſte ẽ oĩum:⁊ iſtis ſufficit cumẽtã:tñ ẽ cũ detrin
di.legimus.
pitatio xd ² di. põderet] Eſt aũt pꝛecipitatio qñ quis pertrãſitꝭ uune vel humane rõis ꝑ i⸗
paſſiõis fert᷑ ih pᷣcipitiũ. ⁊ ſi nẽſ? repudiãſ diuia vocumẽta crit Silr qñ lʒ nõ ↄtẽnat dinia do⸗
ẽto eoꝝ qͥ ſunt de neccf
ſirãte ſalutꝭ:ſic ẽt erit pctm̃ moꝛtale. vei circũ⸗ ſtãtia qͥ repit in oĩ petõ moꝛtali. Pi dr iniqui
tas oĩa pꝛecipitat.als erit veniil
e pctm̃:⁊ qꝛ lu
ruria marime abſoꝛbet rõnem.iõ pꝛecipitatio ponit᷑ cius filia.
in
q. iij. iqs romipetas.
Redia nnc.
vꝛbana vel ruſtica qñ dicũtur.vide Beruitꝰ
dr quadrupłr/ Mꝛio ꝗ N edo iniuſte alios pᷣdat᷑.ſẽ ſpoliat viatoꝛeſ.⁊ iſte ẽ ercõicatꝰ.xxiiij
cũ duobꝰc.ſe. Scᷣo drg
tollit a ꝑſonis vltra ſtipẽdia ſii taxatã rxiij. q.i· militare.⁊ tales ſunt raptoꝛes:⁊ ſic pꝛedo
ↄtinet᷑ ſub rap
q · v.nõ ſane.in fi.⁊ ſic d
tiũ ĩpẽdat
legato vel ali
toꝛe ſicut ſpẽs ſub genere. xilij.
ʒ puniri pena raptoꝛi.
f. Mo. dr pꝛelatus ꝗ vt ſerui
jplus erigit a ſubditiſ
qᷓ;loluat. de imu.ec. qꝛ plcriq;. Quarto df pᷣdo uder g iurgiũ alienũ deputat pꝛedã
m Po. ſuãt:aut ʒficialis idebite pecuniã accipiens.l. uo pꝛecepto pꝛ
oẽ CMuo pꝛ xrxij.qiiij
ſacris ltis ſemn debẽ CLui vʒ vari re ne tůc querãt diſcere ců ex officio alios de⸗ re pꝛicipi.xxiij
nim
2 onẽꝛvtꝓbat᷑ i.c. 1 an iducãt ſimoniã.vi cle. dudũ de ſepul.vbi po EccSerinoni Lꝛris vo·Lar incteide Ific determindt Lan. dicit ꝙ n R EC ede nti ſequentia. niſtratoꝛ his
tũ ſu
ohibef pꝛeda.K. furti noĩe meretrices..
pꝛeda ĩ bello acquiſita. K. de iu⸗ riij. q.v. dicat. ſed tu dic latins.vt.ð Bellum.in pꝛin.
nulla dʒ dici ĩ miſſa ef 9 tio niſi illa qua i.c.iue
.5 nmus. de ↄſe. di.i.⁊ in.c.ſcõxꝝ. lrx. di. vi Pꝛimo credẽda ficut articulos fidei. Secũdo de.ð. Miſſa.. xxx.
large dr̃ oĩs habẽs elatus— aĩaꝝ m In⸗
noi.c·firmii de ſum.ri.⁊ic. qñ̃. vĩ lir. tricte vero dicunt᷑ ſe olũ hñteg iuriſqiti decernimꝰ. de iudi. iũcta gi.in
nit pꝛeiatꝰx rectoꝛ ſe- elec.cũ glo.ibidem.⁊
oĩe pꝛelati cõpꝛehẽdit qiʒ admi⸗ Ppetuũ offm̃ ẽt ſi fittaliſq ad nu Poꝛis poſſit àmoucriiallat de ſup. negii.
15

53*
—
pꝛe cĩ ad fi xvĩ.q.i dẽ pñriñ· addit Nau ibidẽ quocũq; noie cẽſeat.de V.ſi.qᷓ;nis. cle.i. de re⸗ ſcri.⁊ qð ibi no.⁊ ex gl. pᷣfata diẽ car.obtiuiſ⸗ ſe ꝙ miſter ⁊ cuſtos mioꝝ ⁊ ꝓuicialis pᷣdicato rũ lunt pᷣlati:⁊ ꝙ pñt cẽ ꝓcuratoꝛẽs:qꝛ ce.i. ð ꝓcu.logt de religioſo nð pᷣlato:⁊ ꝙ ẽt pñt eſſe delegati pape.vt.ð. delegatus.ð.iij. ¶ Mtrů dis pꝛelatus ſit iudex oꝛdinarius.. gi.in c.ij. de iudi. ꝙ ſice.
¶* negligẽtia pꝛelati ſit pem̃.& gl.ic· ca. qᷓ. de oſfõ archi.ꝙ ſic ⁊ moꝛtaletñ ẽ in omiſſio ne neceſſarioꝝ ad ſuũ offm̃:vtvifitatiõis: coꝛe Mo.⁊ ber.i.d.c.ca q̃ tenet
—
ctiõis:⁊ hmõi.⁊ Fᷣm
nõ ſolũ ð dolo ⁊ lata: ſedẽt lcui qupa de dàno
eccleſiaſticaꝝ rerũ:ergo fortius diaꝝx. ¶ Ptrũ p̃latuſ tencat oĩa agere cũ ↄſilio capi tuli ſui.ẽ. Pa.i.cnouit. de his qͥ fi.a pꝛc. ꝙne gocia mĩoꝛa põt ſine ↄſilio. vt no.oc.ĩ.d.c.no uit.⁊ Inn. in. d.c. fi. de ma.⁊ obe.⁊.l.ij· C. de iu
ra.caſũ. Mã rectoꝛes ex offõ iniũcto erplicant
ß minoꝛa.vti.d.l.ij facit. c. edoceri. de reſcrip. negocia vo ardua cã rõahili exfite quã bonꝰ varbitrabit᷑ põt ſine cõſilio capuuli.als nõ.
4 C Wrꝝ; tcneat dicere cuipũ ſuã ſubdito qñ ex
7
ceſſit in conigendo.ſe.c. qñ. exxvi.di.ꝙ nõ · in⸗
tellige niſi a pꝛopoſiio hoc faceret. vt.ð. Coꝛne⸗ ctio.i.ð ij.
¶Mtrũ pꝛelatio ſit appetẽda.&. ꝙ nõ. nec de⸗
ſidia fugiẽda.xvi.q.i.nos dt. viij.q.i.oli.et tri⸗ bus.c.ſe xl.di.multi.vñ appetens cã efficit᷑ idi gnus.i.q.i·ᷣncipatus.⁊ pcccat moꝛralr ſi deli⸗ perate appetit vt pꝛeſit. vide.ʒ.ãbitio.⁊.ð. Epi ſcopus.ð.ij.—
6 ¶Prx platꝰpoſſit fugẽ. vide.ð. Eps.J.xxiij.
¶e qbꝰſpãliter ſunt iterrogãdi pꝛelati..ð Intcrrogatiões circa pꝛclatos.
Reicriptio c
auẽte legũ vim capiẽs:penã negiigẽti⸗
pus iferens ⁊ litibus finẽ ĩponẽs:⁊ ſilr diffini
*
rur vſucapio:⁊ aliqñ vnũ copꝛchẽdit reliquuʒ ſꝓpꝛie diferutqꝛ vſucapio ẽ ĩ rebꝰ mobilibꝰ i ſc mouẽtibus.pꝛeſcriptio vero ĩ imobilibus ⁊ iuribus icoꝛpoꝛalibus.vt ĩſti. de vſuca.⁊ lõ. tẽ.pꝛe.i.h. Juri tñ ↄſultus ita diffinit. Vſuca pio ẽ acquiitio dñij ꝑ ↄrinuationẽ poſſeſſiõis tẽpis ſpatio lege diffiniti in.l.ij.f. de vi uca;B P. nð. in Kica ertra co.ii.
₰.„
M Que regrunt᷑ in pꝛeſcriptiõe m ius canoni
cũ ⁊ ↄſciam. K. ꝙ· iiij Mꝛimũ bona fides.ſ.ꝙ
is ꝗ poſſidet rẽ quã polſidet credat eẽ ſuã vel
. 5—„„— eredat tradẽtẽ eẽ dñnn vel hie ius diſtrahẽdi kĩ facto erret. f. de V.ſl.bone fideiMoc li⸗
mito veꝝ ĩ p̃ſcriptõe vbi regrit al igð actꝰpo
fitiuꝰ ſecus vbi nullũ factũ reqtit: vrĩ pꝛeſcri⸗ priõe libertatis ßuitutẽ ruſticã:qʒ iʒ ſciã me
tibi deberc ßuithtẽ eũdi:tñ ego polſũ pᷣſcriber lbcrratẽ:ex quo ego nihii facio ꝙ ſit pcm̃. h tʒ
Bar.in.l.ſegt..ſi viã.ff. de vluca.⁊ Mas. in. c.
fi. ð pꝛeſcri. Idẽ dic ð pᷣſcriptõc actõis ꝑſonal mere penalis?vt ĩ rapina reſpectu q̃drupliq ẽ
vſq; ad annũ annum ſimpli. inſti. de vi bo.
rap. in pun. vt.j. xlij. ⁊ idẽ dic de ſilibꝰ.
¶ Sed qd ſi erret ĩiure.ſ. ꝙ nõ p̃ſcribetij. ꝛ
F.ſi a pupillo.ff. ꝓẽpto.⁊.l.nũqᷓ; ja.ij. f. ð vin ca.ſechſi errabati facto. ar..qð vulgo.ff. ꝓem pto.⁊ ppea dicu Inn·i.c.ſi diligẽti. co.ꝙ poſſi
des 3 ius nõ pꝛeſumit᷑ bone fidei:nifi ſit poſ⸗
ſeſſio lõgitꝑis:vel ꝓbabilibus rõibꝰfuerit ac⸗ gſita. facit.cycũ cccfa ſuterina. de cã pof. ⁊ꝓꝛex 3 pʒ ꝙ ſi ius in q errauit erat dubiũ ꝙerroꝛer cuſaret ĩ pꝛeſcribẽdo.⁊ facit tex. in.c.cũ dilectꝰ
N
⁊ ibi Pa. de ↄſue.qð no. Itẽ tʒ Moi.c. cura
de iurepa.ꝙ erroꝛ mixtusſ.iuris ⁊ facri non tollit bonã fidẽ. dat exẽplũ in vonatõe rciali⸗ ene:facta vxoꝛ qᷓ vir non eſt effectus paupioꝛ vt qꝛ dñs ↄſentit quã̃ mulier credit valẽ:qꝛvſu capiet.l.ſi vir vxoꝛi.ff. de dona. Bar.tñ inſi fur.ff. de vſuca.⁊ ĩ.l.ſcd ⁊ ſi.ʒ.ſcire.. ð pe. he⸗ re.⁊ refert Pain·c· grauis. de reſti ſpodiſtin guit ⁊ bñ ꝙ quedã ſunt iura qͥ ꝓhibẽt aliquos actus ⁊ faciẽs 3 ẽt ex erroꝛe nò pꝛeſumit i bo⸗ na fide.⁊ ſic ĩtellige gl.i.d.I.ſi fur.q̃ dicit ꝙ er⸗
ro iuris ĩpedit vfucapioneʒ: qð ẽt limito: niſi
eẽt tate ius obſcurũ ⁊ dubiũ. Qucdã ſunt iura
ñ ſotẽne ñ appꝛobat a iure vt valcat:⁊circa ta ha errãs nõ pꝛeſumit᷑ ĩ mala fide.d.ʒ. ſcirce.
tiã leſã poſtea icipit hre nõ leſãꝰ&. Pa.ic. 3
liqnn uig wfendẽt imeſ jberteus tlideher wilẽ wno tufwau itqᷓuis uicdubilu iqoadrẽ uihrexq wai cůſcian (Semqn nschdiig vcndiwi mergocäN Userroneus cwiilepuſt Ltppendi dynmhom nr nſt nuſnn ti inbemo uiluffer: uusyahs lsdeima
jnuſe ge
nõ ꝓhibẽria ſʒ actui nõ aſſiſtẽtia. vrputa teſi
Quid de iilo ſi tpe pꝛeſcriptòõis habuitↄſciẽ 3
co.cũ do. Ant.ꝙ ji er legitia cã habuit leſũ in
terruptã ẽ pꝛeſcriptio:⁊ fic incipiet pꝛeſcriptõ poſtqᷓ; ↄſciaʒ leſam refoꝛmauit ꝑlegitima di⸗ cia. ar. eoꝝ q̃ no.in. c.de quarta co.⁊ i.d.c.cura Sio fuit leſa ex leui indicio:quã tñrcfoꝛm
nit ex alijs legitimis iudicijs: ſic nõ fultiteru
pra. Pa.tñ inclinat ꝙ oĩo iterrũpai, ⁊ icipiãt pꝛeſcriptio de nouo rꝑe rcfoꝛmatòisiſcd vioꝛ ẽpꝛima opi.niſi ↄſcidſe firmaſſet: q;uis er le⸗ ui iudicio ꝙ res erat atiena.
N Ptrũ dubitãs an res ſit ſua vel ne: ⁊ hñs 4
iuſtã cãm dubitãdi pꝛeſcribat.K. ᷣm do. Ant.
inſcnnnt mminſmin nichueydoc. un Pio onkb ſceo 9 Khſtisio
ilickpu iiceni tutürian tnutitem wiuithe eioſne ihim. F gcpi
iwinrti
* 4
—— — —
—

S
iura regrũt nedũ ꝙ nõſit in mala fideꝰſed ꝙ ſit ĩ bona fide:⁊ iõ ßʒ nõ ſit in
mala fide:nõ ẽ tñ in bona fide:qð tñ limita: ni
ſi dubitatio eſſct momẽtanea ⁊ vacillans:ſicut nõ eſt hereticus ꝗ dubitat:ſcd nõ fixe ⁊ delibe rate.c. i de here.qꝛ fic nõ ipedirct. Et hec opi.i foꝛo aie ẽ verioꝛ quo ad vjucapionẽ rei:ſed re ſpectu fructuũ lucrãdoꝝ ſufficit malã fidem abeſſe⁊ q;uis Pa.⁊ cõis opi.⁊ gl.ĩ.d.c.fi.te⸗ ncãt ꝙ dubitatio ẽt firma nõ ĩpedu pſcriptio nẽ ẽt quo ad rẽ. facit ꝓ ipſis. xxxiiij.q.ij.ſi vir goꝛſed vexꝝ quo ad foꝝ ↄtẽtioſum tenc: non quo ad cõſciam. ¶ Bcõm qð regrit in pꝛeſcriptiõe ẽ iuſtus ti tulus.c.ſi diigẽtuextra eo.⁊ dr̃ hic titulus cã poſſidendi vt donatio: vẽditio:⁊ hnõiixxigi⸗ tur ergo cã Va nõ legitima ᷣm Bof.vñ titu ius erroneus puta crcdebatꝓcuratoꝛcʒ ſuum
emiſſe:pꝛeſtat cã mn pꝛeſcribẽdi. ft. ꝓ ſocio;I.fi. Et ppea dicit gl. in. d.c.ſi diligẽti.ꝙ pꝛo tanto
d titulus iuſtus:qꝛ dat cãm pꝛeſcribendi.lʒ ĩ
vcritgte nõ fit iuſtus:qꝛ rũc nõ eẽ̃t pꝛeſcriptio neceſſaria. Et iõ minꝰiuſtus titulus dat cm pſcribẽdi: ſi modo adſit bona fides vt credat titulũ ſufficere ⁊ eiſe inſtũ⁊ hoc veꝝ ꝙ regrit᷑ ulus q aligs iure cõi poſſidcre non põt: vt
laicus decimag.õ regrit titulus.als eſt ſem⸗ ꝑimala fide. Sed vbi res pñt de iure cõi poſ⸗ ideruſic nõ regrit titulus in iuribꝰpꝛeſcriben dis: vt ſunt fernitutes. Et ꝙʒ nõ requirat᷑ titu⸗ lus tenẽt cõiter doc.ſed a. in.d.c.de q̃rta.co. lumtat vcx. Mꝛio qñ pꝛeſcriptio nõ eſt ʒ ius cõeꝑ.c.i.co.ti.lib.vi facit.i.quẽadmodũſC. de agri.cẽ.⁊ co. Scðo qñ nõẽ ĩ vſufructu pꝛeſcri bedo:qʒ lʒ ſit ius icoꝛpoꝛale.l.i.in fi.ff.ad.l.fal⸗ cik guedã ſerutꝰin rebus alicnis.i.ff. de vfu fruc. accreſcẽ.tñ regrit᷑ titulus ĩ eo pꝛeſcriben⸗ do. als nõ pꝛeſcriberet᷑ ſpatio x. vel xx.annoꝝ vt ꝓbat in.l.fi. C.de pꝛeſcri.õ.tẽ. vñ dicit glo.ĩ
onuptionẽ. C. de vſufruc.ꝙ ſi ẽt vſuſfructuſ
cõſiſtit ĩre mobili.tij actio ꝑſonalis ad ipſam nõ tollit triẽnio.⁊ idẽ vñ diccndũ ĩ acquiſitõe ipſius:⁊ ctiã ĩ acgſitiõe cuiuſcũq; rei imobiliſ nopecdit pꝛeſcriptio ſine titulo niſi ſit lõgiſſi mi tpis.C. de pꝛeſcrip.xxx.an.l.ſi qs emptiõis.
dico tñ ꝙ fructus qui capiũtur cx agro alicno bona fidc vſucapitur triẽnio.tex.eſt no. in.l. ſcqtur.p. fructus.f̃. de vſuca.⁊ ibi ꝑ Barto.qꝛ ibinon agitur de pꝛeſcribẽdo iurc. Et i cum dr ꝙ tenetur reſtituere fructus extãtes i.c. gra
4 722 uis. de reſti.ſpo. Intellige niſi poſſeſſoꝛꝑ trien niuʒ ⁊ bona fidẽ poſſidcret. Tertio limitat gñ non agitur de ſeruitute per quã perſona obli⸗ gatur vel aſtringitur ad aliquod feruitium?q cum ſit quid graue neceſſario requiritur in ta⸗ li iure pꝛeſcribẽdo titulus vel lapſus longiſſi⸗ mi tenpoꝛis:⁊ ſic põt intclligi.i. cum de in reʒ No.ff. de vſurisſt nõ. Oy.in regula poſſeſſoꝛ de reg. in.li.vi. ¶ Tertium quod requiritur ẽ ↄtinuatio poſ⸗ ſeſſionis:ꝙ res ſir poſſeſſa continue vſq; in fi nẽ pꝛeſcriptiõis ſine interruptõc.c.il ud.extra eo. de reg. iu.regula ſine poſſeſſione li.vi. Et ꝙ̃ poſſideat vt pꝛopꝛuniqꝛ g alicno noie poſſi⸗ det vt coloni:⁊ ꝗ pꝛecario:⁊ huiuſmodi:nð ꝓ⸗ pꝛie poſſident.ſed hi quoꝛum nomine poſſi⸗ dent.c.cum veniſſent.de reſti.ſpo.⁊ in gl.c.cte⸗ rici.xvi.q.iij. Si tamen interrupta poſſeſſiõc quando poſſeſſoꝛ recupꝑat eſt bone fidei: ſic p⸗ ſcriberet ea interruprione non obſtante.l.fi. C de pꝛeſcri.xxx.an. ¶ Vtrum poſſeſſio ciuilis.iꝙ ſit talis ꝑſona quc poſſit legitime de iure cõmuni poſſidere neceſſario requirat᷑ ad pꝛeſcriptionem.K.ꝙ ad vſumfructum pꝛeſcribendum non:ſed ſufficit naturalis ſeu coꝛpoꝛalis poſſeſſio.i.fi.C.de pᷣ⸗ ſcri lon.tem. Mo. Pa. in.c.ad audientiam.co. ti· In alijs sũt vbi pᷣſcriptio inducit᷑ ad acqui- fitioncm rei vel uris:tunc requiritur cinilis polſeſſio. ⁊ ſic intellige tex.⁊ glo. in.c.cãm.bo. ti.⁊ idco naturalis non ſufficit. de quo plene
pcr Dp. in regula ſine poſſtſſione.lib. vi. Vbi
vero pꝛcſcriptio inducitur ad extingucndum
ſolummodo ius alterius ⁊ ad defenſionem cõ
tra ius altcri congruens:tunc tali defendenri non eſt neceſſara vera poſſcſſio vel quaſi: ałs ſcquerctur ꝙ non pꝛeſcriberentur actioncs perſonples contra id qð habetur in d.ij. C. de
conſtitu.pecu.⁊ in..ſicut.C.⁊ c pꝛeſcripti.xxr.
annoꝛum.quia nemo vcre eam poſſidet: nifi is cu verc competit.vt not. Innocen. in.c.in litteris. de reſtitu.ſpoł. Hec eſt notabilis diſtinctio. Lalde.in.c. cum non liccat.codem Aduerte hic ꝙ poſſidens bona fide ⁊ ven⸗
dens ſub conditione non interrumpit poſſeſ⸗
ſionem Mnde ſi deficiente conditione vendi⸗ tio reſoluatur pꝛioꝛa tempoꝛa cum poſterio?i bus continuare poterit fm Pa.in.c.itiud au⸗ ¶ Vtrã poſſcſfio lõgiſſimi tꝑis:de 8

nõ ẽ memoꝛia hẽat vim tituli.&. ſm Io· ani c.ij. de pzebẽ.li.vi.ꝙ ſic. qñ capacitas dat ĩ ex⸗ ercente.als nõ· vñ laicꝰquãtũcunqʒ exercuerit actũ ſpũalẽ vel alicuiꝰoꝛdis nũqᷓ; tñ põt illum pᷣſcriberc:xt nõ ꝙ fama pᷣbet iuſtã cãm credẽ di.vt no.in.c.inquiſitiõi.de ſen. exc.⁊.c. cñ ↄtin gat. de reſcrip.⁊ ꝑ Bar.i.ij. C.ſi ſer. vel lib. ⁊ i ſ.celſus.ff. de vſuca Et ſi fama erat ꝙ res fuit legata:vel ꝙ tale fiebat ꝑ pꝛinilegiũ pape qð fuit pditũ tꝑe guerre:⁊ hinõi. ſic curret pſcri⸗ ptõ. vt no.in..ꝙ vulgo.ffꝓ emptò · q ſic facit titulum ſicut in illo cuius ꝓcuratoꝛ dixerat ſe emiſfe:⁊ ſic credebat.. ¶ Quartũ qð requirit᷑ẽ ꝙ res non ſit vitioſa vt poſſit ᷣſcribi?⁊ dr̃ vitioſa fi ſit furtiua aut vi poſſeſſa: vt iſti. de vſuca..qð ãt. Et ſubdu tex. ꝙ nec vllus aliꝰqᷓ;uis ab eis bona fide eme rit: vel ex alia cij accepit vſucapiẽdi ius hʒ. Et aduerte ꝙĩ re mobili oʒ iuſtus titijlus iterue⸗ niat a pncipio.alr nũqᷓ; pꝛeſcribit: q fine ritu⸗
lo ð voluntatẽ pñi ʒctãs furtũ cõmittit:⁊ ſic
půt.vt.j. ʒ.xij. cũ 11 tutes qͥ hñt cãm ↄtimã vel q̃ñi.h. ꝙ regrunt᷑
furtiua ẽ.ſccus ẽ in re ĩmobili: qꝛ qᷓ;uiſ mala fi
des fucrit ĩp̃.põt tñ per alios pꝛeſcribi ex eoꝝ bona fide Et iõ nũqᷓ; res mobilis ĩ ↄſcia põt teneri quãtõũq; per lõgů tpᷣſ ſit poſſeſſa ⁊ bo na fide. niſi qui habuit ed a pꝛicipio habuerit cũ titulo.pꝓpea dicit tex.i.d.ʒ. qð ãt Dñ i rebꝰ mobilibꝰnõ facileꝓcedit:vt bone fidei poſſeſ ſon vſucapio cõpetat. Qð nõ qꝛ ſepe venit in pꝛactica. Nimita tñ m ꝙ.j· dico.. xliij.
¶ Quero vtrũ oẽs alie res q̃ nõ ſunt vitioſe: poſlint pꝛeſcribi. h.ꝙ reglr oĩs resoẽ ins:ois actio pꝛeſcribi põt.c.ad aures.eo.ti.ſed hʒ młt tas— ſunt multa que pꝛeſcribi ñ
e. Sʒ qᷓ requirũt᷑ ad pꝛeſcribẽdũ iura ſeu ßᷣui
v.Mꝛimũ bona fides.ſ.ꝙ vſus fnerit eo aĩoꝙ vfus fnerit iure ſuò⁊ ꝙ potuerit ẽt aduerſa⸗ rio Sdicẽte.ſecꝰfi cũ amcitie:qꝛ nunq́; pꝛeſcri ber.fi.⁊ ibi no.ff. quẽad.ſerui.amit.⁊ I.qui iu re familtaritati.ff. de acg.poſ. Scvᷣm tp̃s debi tũ vt.j. patebit. Tertiũ ꝙ vſul fucrit ſciẽte ad nerſario.l.ij. C. de ſerui.⁊ ibi gl.⁊ voc.⁊ ẽt pa⸗ tiẽte.t.quotiẽs.la.ij. f. de ſerni.qꝛ ſcia ⁊ patien tia ĩ iuribus icoꝛpoꝛalibꝰaducrſarij ↄſtituit q̃ ſi poſieſſionẽ.⁊ ið ſñine ipſa non poſſet pᷣſcribi:
niſi ſit ᷣs õgiſſimũ.ſ.xxx. annoꝝ. vel. xl.an. ſ Mau. de caſtro. i..ij. C. de Fui. Itẽ niſi hůnſer pꝛeſcribẽs tituiũ ab aliqͥ tertio q cã vt vñſ illiꝰ
tundi ↄceſſit: qꝛ ſic ignoꝛante dño põt pᷣſcribi.
vt no. CLy. Netruʒtenere in.Lij· pꝛedicta. Qð no.ꝓ lumitatiõe ilſiꝰꝙ incoꝛpoꝛalibꝰnõ eſt da⸗
re qᷓñ poſſeſſionẽ ſine ſcĩa ⁊ patiẽtia aduerſa-
rij: qꝛ pauci aduertũt.vt in paſcuis:aque ductꝰ iuriſditõibꝰpiſcãdi Et nõ FEm Inno.ꝙ iſtud tpᷣs incipit currere:ex quo qs cepit illo vti non vi:nec ciãtnec pꝛecario ſciẽte ilio cui fit pꝛeiu⸗ diciũ ⁊ nõ ʒdicẽtc. Quartũ in negatiuis.puta altiꝰnõ tollendi regrit᷑ ꝓhibitio.no.gl. in.l.qui luminibꝰ.ff. de pᷣuiN.⁊ꝓhibitio dʒ eẽ ex ꝑte pᷣtendẽti uitutẽ. Auirũ ꝙ ſit dñs fundi cuiꝰ huitus eſt acquirẽdaqð nota.. ¶ Que ſunt que pſcribi nõ pñt.&. xxi. Nꝛio ð peccata de iure cãonico ⁊ ĩ foꝛo aie imo diu⸗ turnitas auget.c.ců h̃et.de eo ꝗ du.quã pol. ꝑ adul.⁊.cnõ ſatis.⁊ cũĩ eccleſie. de fimonia⸗ De iure ciuili vero ſi peccatũ ẽ momẽtaneuʒ tũc lapſus tpis alleuiat penã ĩſ.ſi diutino tpe ff. de pe.⁊ qũq; ex toto tollit Mñ cõiter doc.⁊ ſegtur Pa.in.c.cũ hf̃et. dicũt q aduerſus qð⸗ libet crimẽ regularit ꝓcedit pᷣſcriptio.x. noꝝ. vt pꝰlapſum quis nequcat accuſari.⁊ ĩ.l.adul⸗ ter. C.de adul.dr̃ ꝙ poſt qnquẽniũ non poteſt gs accuſare adulteriũ niſi in duobus caſibus. vide glo.d.l.adulter.
¶ Seðo ↄtra obedientid viſitationẽ ⁊ pꝛocu/ i
rationẽ que debet᷑ rõne viſitationis. c.cũ non liceat eo.cũ fimilibus. 6 ¶ Tertio eccleſie loca religioſa:nec nõ ius de⸗
i
ritualia nõ pñt pꝛeſcribi a laicis: qꝛ illa oſſide
re nõ pñt. vt in.c.cãm.eo. ẽt ſi mille anni trãſi
erũt.vt.ð.dixi m Jo. an.in.c. ij. de pꝛebẽ· li.vj Abcis aũt a gbuſpoſſideri pñt bene pꝛeſcribũ tur.vt ĩ.c.ad aures.co.
—
1
— vbb
i cime pꝛimitie vel oblatiõis:⁊ oĩa alia—.
¶ Quarto annexa ſpũalibug.vt iuſpatroſir i
pꝛeſcribi nõ pñt a laicisdicit tñ ãin· ¶c.&
aures. ꝙ papa poſſer cõcedere pꝛiuilegiũ laiciſ vt poſliderẽt ſpũalia aliq̃:qꝛ põt dare plãtem cis exchicãdi:⁊ ſic tunc pꝛeſcribere polient poſfidcre pñt Aimita iſtud ad laicos ſeculareſ q lauci ↄuerſi; nõ debeãt: tñ pñt tractare ſi ritualia cũ ciericis ⁊ pꝛeſeribere.vide tex. iici glo.in.c.ex eo.de elec.li. vi.
i Qnito nõ põt pꝛeſcribi imes vel qʒ adhe is
ret limitibꝰep̃atuiꝓuiciaꝝ vel parrochiaru rvi q.ijlʒ. in reulia de prochſupcorõne ler mipicõfundant᷑ꝓuiciaꝝ vel parrochiaꝝ ·
¶Serto liber põꝓ ſeruo poiſeſſus ñ põt pꝛe i7
ſcrihi.xvi.q.iij..põt. ¶ Septimo publice łunctiõcs agrox.i. vẽſo⸗
16
jin
h n n
miu mn
1
morl muiti nnins n nccinoni hcinores
moßienbi
inᷣituqꝙ ſchniſech idus cn piveral Pipnif ichoanl nnllde Maſ;talu iefundt i indlſfun nnůpꝛiui ſu joan Wiihw nlute iimu uiitiitdan kinc nnoxt niipudi nienhiiin ujnpu lunöael.
iippbin
iiudepeb iindlij üup hinin Kübi ſiinti iynci inir en

—
nri pꝛeſcrip. xxx.vel. vl.anno.l. ¶ Duodecimo res qͥ tenet pᷣcario noĩc:q non ꝛ 4 mn male agit᷑. 3 iple ſʒ dñs poſſidet..certe.ꝗ.is grogauit. j.de nnſ i9 ¶ Oerauo via publica nõ põt pꝛeſcribi ex non p̃ario Idẽ de colono ea rõnc. l.male agit.C.ð wu vfu populi.l.viaʒ.ff. de via publicg. blcrip.xr. an/Ide de eo g poſſidet noĩe aliẽo o UMono aaue ductus ad publicũ vſum ciui/ ea.rõᷣc. cũ vefiiſſent. de reſſi.ſpo. Idẽ de piq⸗ minm tatis ⁊ alia iura ciuitatis ad publicũ vſum de re qð nõ põt pᷣſcribi a creditoꝛe ⁊ vlufructua⸗ ſtnata pꝛeſcribi nõ pñt. C: de aquc ductu.l.di⸗ rioq cẽſent᷑ i mala fide Bicit tñ Ma. in. d.c. i ligenter. e non liccat:licet colonus ⁊ tenens pꝛecario igit ¶ Decimo reſeruata pꝛincipi iſignũ ſubiecti noie:⁊ ꝗ poſſidet alieno noie ñ poſſint ipi pſcri onu vttributũ ⁊ kfia pꝛeſcribi non pñt. vt.. bẽ tales res tñ ſi colonus vẽdit alteri: ⁊ ꝗ emit dſizn cõpit ſerenitas nf̃a.C. de pᷣſcri xxx.anno.facit bona fide pᷣſcribit:ſʒ dñs petit reſtõnẽ in inte ſih qð no. in.c. cũ non liccato.. gruʒ:ſi ignoꝛanuit ex cla generali.l.i ff.ex g. ca. tiin 11 CMndecimo res quã lex vel canon alienari ma. ſʒ Spe. eo.ti.⁊ plʒ ꝑ eaqᷓ.j. dicd.Iʒ Bar.in Al ꝓhibet nõ pſcribit.fic tñ diſtingue m Ma.ĩ 1.cũ ſolus.ff. de vſuca·alit ſentiat. d.c.cũ nõ liceat. ꝙ aut lex nõꝓhibet alienatio WTertiodecimo res ẽpta aꝓdigo velluxurioꝛs i nẽ eiꝰrei ĩẽ cõmertiũ: net põ̃t poſſeſſio hi ſoꝛaut luſoꝛe alienãtc; Hiſtiguit tñ Ma. in.c. vtin rebus ſacris:⁊ ſic non valet pꝛeſcriptio. ſi diligẽti eo.ꝙ aut talibꝰeſi interdicta admi⸗ Aut ꝓhibet alicnarionẽ fimplt fanoꝛe ipfius niſtratio:⁊ ſic nð valet ʒctus:nec ĩfert᷑ vſuca⸗ rei.xrẽplum ĩ fundo votòli:⁊ ſic pᷣſcriptio nõ piẽdi ↄditio. vt.l.g fundũ.ð.g ſciẽs.ff.ꝓꝛo em⸗ feu pottſt icboari.I.ſi fundũ.ff. de fun. dora.glo.⁊ ptoaut nõ ẽ inidicta admiſtratio honoꝝ ⁊ tñc Bar.in. l.ij. C. de vſuca. ꝓ ẽproꝛe. Bed fi erat auti noꝛabat ꝙ ĩ malũ vſum voltbat ʒfůme⸗ ichoata añc; talis eſſet dotalis fũdus ⁊ hmõi re:⁊ ſic põt vſucaꝑe:qʒ eſt bone fidei. vt in.l. u
N. 8 Z 5 2 3 upuht nes nõ pñt acolono pꝛeſcribi:nec fundus quẽ riꝰ ſi aliꝰ a pꝛedictis ↄrahẽtibopꝛſeripat. in
ſuꝑ q̃ ſe fundat ius:tũc non impedit᷑ vſucapio qs cũ ſciret.ff. ꝓ cmpto/ i vero ſciebat ꝙ in tex. eſt in. d. fi fundũ. Idẽ vicẽdũ qñ res ꝑue malũ vſum volebat expẽdere pᷣciũ:ſic nõ vale ni nn ad pſonã pꝛiuilegiatã 3 quã nõ poſſet pꝛe vſucape.vt in.d.l.ſi quis ci ſciret᷑⁊ ẽ tex. no.ĩ n ſcribi. vt no. Jo.an. in.c. vnico. de iurepa.li.vi. l.fi vero no remunerãdi cã.ð.fi adoleſcẽſ.luxn Intellice ſiisnoꝛat Phibitionè iuris pꝛobabi rieſus mãdattibi vt pꝛo meretrice fideindea iiter:alii nõ Ant ſex ꝓhibet qlienationẽ ñ fim idẽqʒ tn ſciẽs mãdatũ ſuſceperis non habebis kub plicii:ſed ſine certa ſolẽnitate. vt in rebus miĩo mãdati actionẽ:qð file eſt qᷓfi perdituro pecu rũ⁊ecclefie:tũc data bõa fide:⁊ excluſo erroꝛe niã ſciẽs credideris. Sed ⁊ ſi vlterius directe nii iriſpcedit pꝛeſcriptio ſi bʒ comitãtia alia.· x mãdauerim tibixt meretrici pecuniã credas i ta emi a minoꝛe quẽ credehã maioꝛẽ: vel tez a n5 obligabit mãdati ſi aduerſus bone fi⸗ ſifint pꝛelatoſed putabã capitulũ ↄſenſiſſe ⁊ hmõi. dci mandatũ ſit.tex. ffmddati.nec ob. I. affe⸗ Hecus ſi errabã ĩ iure eredẽs ꝙ pꝛelatꝰfine cea ctiõis.ff. ve donã q ego itelligo ante factũ nõ . i bituio poſſet veimmoꝛ ſne vccreto.⁊ ſic itelli valere in iſta lege. valeret pꝰ factũ foꝛnicatio⸗ ge glo.in.c.ij. de his q̃ fi.a pꝛe.⁊ tex.iũcta gto.i nis ſoluẽdo. bãc deciſionẽ poſuit Bar.in. d.. want, c.i.de re.cc.nõ alie.li.vi. fi ga ců ſciret.⁊ ÿm hãc limitarẽ ego.fin.ff. de i 13 AQuid ſiẽ ꝓhibira aliẽatio ꝑ defũctũ.. idẽ alea· vbi valet ʒctus vẽditiõis factus aiteri a ui dicdũ ſicut de pꝛohibita a lege.ſ.ꝙ vſucapio colluſoꝛe.ſ.vex qñ non putabat pᷣciuʒ in Iudo
nõ põt.tex.ẽ in. d.l.ij.⁊ ibi gl.⁊ Bar. Ef hec ĩ⸗ velle ↄſũmere. als talis emptoꝛ non poterit p unil tellige qñ pꝛedicta pꝛahibitio fit ex cd p teſta⸗ ſcribere Multo minꝰ valet Scfactꝰ ĩludo cà
. toꝛẽ ne cã. n. n valet. vt legit᷑ ⁊ no.lfiiuſ.; colluſoꝛe. vnde nec tʒ venditioinec tenet᷑ ẽproꝛ diu. ff. de le. i⁊ ibi per Bar. dlene. de euictiõe cũ ſimul delinq̃nt..fi..i.ff. quã.re.
4 KMrũ filr fit dicẽdũ qñ res ꝑ pactũ ꝓhibi⸗ ac.nõ da. Et ꝑ ↄñs cũ ſit in mala fide:⁊ ʒctꝰfit iin ta ẽ alienari.puta cũ res obligat ⁊ creditoꝛ ap ꝓhĩtus a iurẽ nõ poterit pᷣſcribere.qð nõ bñ. un 1 poluit pactũ: vt illa res inreri nõ alicnet᷑ ⁊ ĩpe ¶ Anartodecimo res ignoꝛãtis nõ põt pꝛe · 27 eſ dik dñij trãſlatiolvr in.I.fi creditoꝛ.ð.vlt. ff.de ſcribi.ita 1ʒ do. Me. de ꝑuſio:tractatuð cano⸗ u diſtra. pigno. h&ꝙ ſic. qꝛ nõ curru ꝑꝛeſcriptio nica poꝛtione epic.ij alegat. Lcũ ſer.f. de edi. mni Mo. Var. in. I.vbi lex.ff. de vſuc. Pa. tñ i.d. edic. cũ ↄcoꝛ.in glo. ibidẽ.ſñ ↄcludit ꝙ qñ gs ccũñ liccat.tʒ g currat pꝛeſcriptio ⁊ credo ve ignoꝛat habitu ⁊ actu ius ſibi cõpeterere.puta
—

q ignoꝛat legatũ ſibi factũ:ex quo reſultat ſibi
ius agẽdu⁊ ſic nõ currit pꝛeſcriptio. tẽ qñ gs ignoꝛat actu ſcd nõ habitu:ſic eriã non currit
puta collatoꝛ ſcit ſe hre ius cõferẽdi bũficium
ſed ignoꝛat factuʒex quo reſultat ſibi ius agẽ
di.ſ.actũ vacatõis.⁊ ſic nõ currit pꝛeſcriptio.
cqꝛ diuerſitatẽ.de ↄceſ.pꝛe.c.ſas.ð ſup.negii. pꝛe. Ma.vcro ĩ.d.c.vigilãti.dicit ꝙ ↄ ignoꝛan tẽ ⁊ abñtẽ currit pꝛeſcriptio:niſi ignoꝛans vel abñs poſſideat ciuiliter: qꝛ tůũc nõ currit pᷣicri. prio.vt in. l.male agit᷑.C. de pꝛcſcrip xi.an. Ex quo ifert ꝙ ſi me abñte aut ignoꝛante ĩgredit
gs poſſeſſionẽ meã nõ ĩcipit rũc pꝛeſcriptio:Iʒ
fuerit ĩgreſſus bona fide:qꝛ ꝑ hũc ĩgreſſum nð
pdo poſſeſſionẽ. vt in. l.ſi id qð.ff. de acg. poſſ.
jed anteq; incipiat pꝛeſcribere: oʒ pꝛius ꝑdam
poſſeſſionẽ. puta qʒ ſciẽs aliũ ĩgreſſum ſuſpi⸗ cere me poſſe repelti: vel tradidi oblioni ⁊ eaʒ neglexi ꝑ decẽniũ.vt in. d.i.ſi id qð.⁊ ab co tpe
icipit currere pᷣſcriptio:⁊ nõ pꝛius.vt no. Dr.
ĩ regula ſine poſſeſſione. li.vi. ⁊ ſentit glo.⁊ aꝑ⸗ tius Bar.i.l.i.C. de ſer. fugi. Addit 1ñ ꝙ lʒ con tra ignoꝛãtẽ currat pꝛeſcriptio:tñ ſi ignoꝛan⸗
na fuit cx iuſta cã vcl ꝓbabilis ꝙ tũc ſubneni
tur.ar.c.cũ illoꝝ.de ſen.ex.⁊ hec ſubuentio erit
teſtituet in itegrũ.vt voluit Bar.in..i.y. ſi gs aũt.ff. de actu ir ncreqʒ; pꝛi.facit gl. inl.i.C.
—
de pa.po.⁊ tex.optimꝰin. antepe.ff. de acg. he re.ſed magis mihi plʒ opi. Ne. Vbi tñ igno⸗ rãtia nõ cſt craſſa vel ſupina. Incoꝛpoꝛalia ve
ro nõ pñt qᷓi poſſideri:niſi ſciẽte co qui poſſi⸗
debat pꝛius. Et data eius ignꝛq̃tia nõ pñt pᷓ⸗
Kribi.l.ij. C. de ſerui.⁊ aqua.no Inno.in.c. bo⸗
ne. el. ij. de po.pꝛcia.
18
¹9
furtiue.de qͥ dic vr.j.. xliiij. 5d I Que ſunt tpa i gbus pꝛeſcri
¶¶ Quintoũecimo res cxcòicati. vt dicit MPa.ĩ c.i.eo.qꝛ cũ ſit ĩpeditus a lege:nõ dʒ cõtra eum currere pꝛeſcriptio.l.fi.ĩ fi.C.de de ãna.cxcep. Qð limito verũ ĩ eo ꝗ nõ ẽ ĩmoꝛa petende ab ſolutiõis; ecus ſi eſſet ĩ moꝛa:qꝛ tũc ĩpedimẽ tum oꝝnt̃ ex culpa ſua.⁊ iõ currcret.
Sextodecio res furtiue vel vi poſſeſſe: nec ẽt ea que ex ipſis naſcũtur. vt inſti.de vſucs.ᷓ.
tio nõ currit ſed doꝛmit.he. Pa.in c.ex trãſmiſſa co.ꝙꝙ. ix. tpa ¶ Pꝛimũ tps hoſtilitatis:⁊ vbi ius nò red dit᷑.ſed B Pimitat Innꝗ.i.d.c.qñ ꝑꝑ gucrram ⁊ hmõi actoꝛ agerẽ voluit:ſcd nõ potuit:quia nõ erst g ius rcdderct.ſed fi ꝑ pꝛetoꝛẽ.ðᷓ.ſi fe⸗ rie. f.ex ꝗ.ca.ma:⁊ ꝑꝑk dicit Bar.i.l.de etate.
f.ad treb. ꝙ citatꝰtꝑe peſtis hʒ iuſtã càm non
comparẽdi. allat.c. ad ſupplicationẽ. de renm facit gl. in.c.ſi vcro.de iureiurã. Et iõ dicit idẽ
Bar in..naturalii.ff. de vſucs.ꝙ tꝑe peſtilẽtie nõ currit pꝛeſcriptio.vbi qs fugit ex tali timo
re:aut certe crit iſta cã petẽdi reſtiturionẽ in itegrũ ex clauſula generati⁊ idẽ dic de oĩ alia
iuſta cã que ipedit ne ꝗs rẽ ſui petat.l.q qui dẽ.f. ex ꝗ.ca.ma. Scm tps cſt qñ ecxleſia nul lum hʒ pꝛclatũ ſeu hz inutilẽ ad agendũ. vtpu
ta qꝛ eſt excõicatus:ſuſpẽſus: vel captiuꝰ.c.q
diuerſitatẽ. de ↄceſ.pꝛebẽ.xvi. q.iij.c.i.de elec. q diligẽtia. Aut cſt dilapidatoꝛ: aut male glie nãs pꝛelatus.vt in.c.ſi facerdotes. xvi.q.iij.⁊
qð no.in.c.i.de in inte.reſti.li.vi. Mã toto tpe
pꝛelati male alicnãtis non currit/Tertiũ tps qñ quis de iure ĩpcdit agere ficut filiuſfa.vt.l. i.in fi.C.de anna.cxccp.⁊ in vxoꝛe viuente ma rito reſpectu reꝝ dotaliũ.l.in rebus.C.e iure doti Itẽ in pupilo durãte etate pupillari.Iſiũ vltra imcdiũ. C.de pꝛeſcrip.xxx.an. Quartũ tpᷣſ eſt ſciſmatis quo ad eccłam romanã.vt ĩ.c.cũ nobis.eo.ti. Quintũ vpᷣs cõditionis:qꝛ res ſub ↄditõe nõ pꝛeſcribit᷑.i.cũ notiſſimi.ð.ſed illud.
C.de pᷣſcript.xxx.annox.qʒ nulla curri moꝛa.
Sextũ tpᷣs feriaꝝ repentinaꝝ:qꝛ pꝛccaueri nõ pñt.vt ð in.d.qᷓ.ſi ferie Quidã tñ dicũt ꝙcur rit:ſed indulget᷑ reſtitutio. Septimum tempꝰ abſentic rcipublice cã. Tñ Inno.iſtocaſu cuʒ
ꝛccedenti tʒ ꝙ currit pᷣſcripri: ſed dat reſti⸗ tutio quando pꝛeſcriptio fuit cõpleta tꝑe feria rũ:aut abſcntic:vel paꝝ poſt. Sccus ſi pꝰma⸗ gnum tempus:q tunc non dat reſtitutiõ. fa⸗ Lab hoſtibus.ᷓ. ſed qð fimpkr.ff.ex g ca. ma.⁊ ſatis plʒ.lʒ alij teneãt indiſtincte non currere. Octauum tps ẽ furic vel pꝛodigalitatiſ ʒ Jo. anin addi.ad Gpc.eo.ti. Monũ eſt iacẽtis he⸗ reditatis:⁊ nõ ſtat ꝑ bercdẽ qn eã capiat: ſed aliquo mõ ẽ ĩpeditus ᷣm Ma.in.c. de quãrq. d
pꝛeſcrip.ſed do. An.ibidẽ iʒ ꝙ currit. ſcd reſti·
tnet ex generali clauſula. n ¶ Scd quero an in pꝛefatis caſibus ita doꝛ⸗ miat ⁊ impediat᷑ pꝛeſcriptio ꝙ nõ ſit opus xe⸗ tere reſtitioncm.&. diucrſa fnit opinio legiſta rũ in.l.ſenatus.ff. de otficio pꝛeſi.⁊ canoniſtaꝝ in.c. ex trã ſmiſſa eo.ſed mibi plʒ opi. Inno·ꝙ ipedit᷑ ipſo iure:nec eſt neceiſarium peicre l⸗ ſtitutionẽ: niſi ſolꝛi in tꝑe abſentic ⁊ feriaꝝ po teſt dici cũ ſili rõne tpᷣs pꝛodigalitatis ctiam ⁊ ſic illa tꝑa fubducunt᷑ de medio pꝛeſcriptois Rõ ſua quarc non currit ẽ q; pᷣſcriptio cſt odio
Ja.vt pʒ cx co qð legit᷑ ⁊ no. in.c.vigiãtico·cl⸗
—
—* *
uimico iupnns zmiccic nqu inru i m¶q utP uijſicol uciwn ſinviuc ſiceapoſ lapeun tidet oemt ¶Cdwaecc vÿlnpts nobibbus non ſere ſuo ninc gntiun nledſuf̃ iunkn Micot. icdcig irtpit iichause inntsq uſlintued uſſhkte uheopoſtn uijhash Wüublen ji uine Muiſcin ncwie ſunie womn 3 aU ininn „ iuh ſun ngie hiu

nut iuami —
ilcimi nnornüm
mubin
——
ʒ i Quãtum tps requirit in pꝛeſcriptiõe.ſe. ꝙ
*
gy noneſtlaxanda.— diuerſimode ᷣm ꝙ a diuerſis ⁊ contra diuerfa fit pꝛeſcriptio. 3 Wontra eccleſiã romanã non currit minoꝛ ᷓcẽtenaria.intellige in his que ſpectãt pᷣnci⸗ paliter non ſecundario ad ipſam.ſᷣm glo.in.c. ad audientiã co. Mñ dic ꝙ generalr oĩa gue i⸗ mediate ꝑrinẽt ad diſpõnẽ pape gauderit pꝛi⸗ uilegio· vt ẽ cccleſia lateranenſis: et res ipfius ⁊exemptio 3 quã nõ currit minoꝛ pꝛeſcriptio
qᷓᷓcẽtenaria Itã tʒ Jo.ãn. in regula ſciẽti.lib
viin mereu. qð no. Mau i ce. frequẽs de ex⸗ cel.pꝛela. ⁊ Man.i. d.c.ad audientid. Fallit Bĩ caſu.c.ij..i.co.li.vi. vbi catholici pꝛeſcribũt cõ tra ecclefiã romanã bona hereticoꝝ ꝗ ignoꝛa bant᷑ in vita ꝙ eſſent herctici.ii ꝑ. xi.annos bo na tide ea poſſederũt.nec ĩ iſto caſu poiit roma
na eccła petere reſtiturionẽ.vt in.d.c.ij. pʒ.vbi
ꝓhibet oẽm moleſtiã pꝰpꝛeſcriptionẽ.
14 ¶Cõtra ecclefiã inferioꝛẽ a Romana:ſiue fi
at pᷣſcriptio a pꝛiuato vel ab alia eccieſia: fi eſt iĩmobilibus:vel iuribus hñtibus ↄtinnã cãʒ vel non · ſic requirit᷑ quadragenaria annoꝝ p⸗ riptio. vt in.c. de quarta.eo. ⁊ in.c.i.eolib. vi. nec regrit titulus in hac quadragenaria pſcri⸗ ptione:ſed ſufficit bona fides:niñ ſit 5 ius còe qꝛ ſic requirit᷑ titulus verus vel putatiue verꝰ c.ſi diigẽti eo.ti. vel tꝑs de cuiꝰ initio memo ⸗ ria nõ eſt.d.c.i. Si veròeſt ĩ mobilibus.ſic m Na in. cũ dilecta. de confir. vti. vel inuti nõ hʒ locũ vſucapio triẽnglis cõtra eccleſiã Ro⸗ manã:ſedʒ alias eccleſias credo ꝙ habeat lo⸗ ců:niſi in rebus que alienari non poſſunt ſine debita ſolẽnitate. de qbus.ð. Alienatio.. v. 1 quattuoꝛ.I.ſeq. Et ꝙ pꝛeſcribat:habes in aut᷑
quas actiões poſita.xvi.q.iij. F̃.fi.
35 ¶ AQuid ſi laicus habet rem cõmunem ců ec⸗
cieſia ⁊ indiuiſibilem.h. Pa.in. d.c. de quarta ꝙ requirit quadragenaria pꝛeſcriptio pꝛopt᷑ eccleſiam.ar.i.ſi cõmunem.ff. quẽadmodũ fui. ami/ ʒo.an. in.c.vnico. de iurepa.in nouella di cit ꝙ vbi ius eccieſie poteſt remanere illeſum pꝛeſcriptio communis contra laicum ſuffice⸗ ret. qð not.in.c.ad audientiam.co.⁊. xvi.q.iiij nolumus.
36 CSed nũquid requirit᷑ quadragenaria in re
que deuenit ad eccleſiaʒ que cum eſſet laici in⸗ ccpit ab aliqno pꝛeſcribũ ße. Pa. in. d.c.de q̃rta cdioꝛ ⁊ veriqꝛ opi eſt ꝙ non.ſed pꝛo pꝛeterito vcẽ pꝛiuilegio pꝛiuati:⁊ pꝛo futuro empoꝛe
2
pruilegio ſuo ar inlfiſcus lai fcue fic ⁊ ideo ſi contra pauatum pꝛeſentem currcrũt v. anni ante q́; veniret ad ecclefiam ſ ufficient poſtca.xx.poſtq; venit ad eccleſiã/Et idẽ dic! ſilibus pꝛiuilegiatꝭ.facit aut᷑.ſi qs. C. de pꝛeſcri. long. tempo. ⁊ ſic in iſto caſu mutat pꝛeſcri⸗ ptionem. ¶ Mtxꝝ pꝛeſcriptiones iudiciales currãt con traeccleſiam. K. Ma. in.c.fi.de in inte. reſti.ꝙ ſic. vt ſunr ꝙ poſt decendiuʒ non appeiletur ⁊ huiuſmodiſed reſtituitur ficut ⁊ minoꝛ mure ſpeciali. vt in. d.c.fi. ⁊.l.i.C.ſi ſepius in inte.re⸗ ſtifue.po.⁊ ibi ſequit᷑ Bar.
¶Mtrũ res patrimoniales clericoꝛum gaude ʒ8
ant iſto pꝛiuilegio quadragenario. K. ꝙ nõ. ſ;
Pꝛeſcribũtur cõmuni ſpatio:ſicut alie laicoꝛuʒ tenet glo. in c.poſſeſſiões.x vi. q.iiij. ⁊ in.c.qᷓ;qᷓ; de cenſi.li.vi.⁊ Spe.in ti. de reſti in inte.tenet ꝙ non poteſt reſtitutionen petere ſi fnit leſus in talibus bonis:ſicut facit in leſione in rebus eccleſie.⁊ iura que dicunt ꝙ bona clericoꝛum gaudent eodem pꝛiuilegio ſicut bons eccleſie dicit ꝙ intelligunt᷑ quò ad defenſionem allat ceccleſiarum fᷣuos.xij. q.ij. facit qð dicit Me. ? abbas in.c. cum ſit. de fo. compe. ꝙ.ſ.rapto⸗ res pꝛcfatoꝛum bonoꝛum non conueniunt co ram iudice ecclefiaſtico. q pꝛiuilegium non dz ertendi niſi in caſibꝰiure expꝛeſſis:⁊ idẽ cõclu⸗ dit do. An. niſi ſit eadẽ oĩno rõ cum expꝛeſſis
a iure.quod nota. 5 uid de legatis ad pias cãs. K. ꝙ ſotũmo 9 do habebit locũ pꝛeſcriptio.xl.annoꝛum bʒ gl. nõ.in aui. de eccleſfi.titu.ð.ꝓ tgalibus ⁊ in.c. penul. xvi.q.ij. ¶Lõtra hoſpitalia ⁊ alia pia loca requirit᷑.xl. 30 annoꝝ ſicut cõtra ecclefiam.vt eſi ter. no. in. oiĩa pꝛiuilegia.C. de epi.⁊ cle.no.Jo.an. in. c.ij. de reſti.in inte.li.vi. ¶ontra pꝛincipem diſtinguit Pa.ĩc. cum 41 nobis co.ti.ſic. aut ſunt bonã reſerkata pꝛinci pi in fignum ſubiectionis.vt in tributu ſeu cẽ ſu.⁊ ſic nullo tempoꝛe curtit.. competit.C.de
pꝛeſcri. xxx. an. vel in ſignum fingularis pꝛui⸗
legij veĩ dominij:vt legitimare ſ purios: crea⸗ re notãrioexigere vectigalia:⁊ pedagia:⁊ hu iuſmodi:⁊ ſic requiritur ſcientia pꝛincipis: ⁊
antum tempus:de cuius initio memoꝛia ho⸗
minum non criſtat: vt eſt ter. in.c. ſuper qui buſdam. de verbo.ſigni.⁊ per Barto.in.I. cũ⸗ ctos populos.C. de fum.trini.⁊ I.ſi publica⸗ nus.ff. de publick. ⁊ in.l.i.ff. de aqus plu.ar.

Ant ſunt bona parii poſſedibilia:⁊ ſi iſta ſunt bet i.x. ànis irer pñtes.⁊.xxãter abires.ita no⸗ unnunt pꝛincipi incoꝛpoꝛata requiritur ſpatiuʒ.xi.an · gl. in. d.. ſ cruitutes. Silr ⁊ tertio pꝛeſcribi qů iinln yr in. d.l.comperit ſerenitas noſtra· ⁊ ſic pꝛoce habuit vex titulũ a lertio: p.r. iter pñtes.⁊ 47 npl du glo.in.. füſci. Inſti. de vſuca. Si vero non x. inter abites.p tex. in.fi. in fi. C. de pꝛeſcri. ei bmõidl ſun incoipoꝛata fed dũraxat delata ranquaʒ lõ.tẽ. ᷣm Pau.de caſtro· in. d. ſeruitutes. ¶d urdiec vacantia:ſen ex cã publicata.⁊ tunc in bonis uerte ꝙ eſt dꝛia iter pꝛeſcribẽdo ruſticanani ⁊ a cc delatis pꝛopter vectigal non ſolutum ſufficit vꝛbanã ſeruituteꝛq ruſticana pdit ꝑ nð vſu; 6 tempus.v.annoxꝝ.vt.l.ij. C· de apoſta. In alijs ſed vꝛbana no niſi aliꝰ ſimul viucapiat libena W eni vero ji pꝛeceiſit denunciatio ſufficit fempus fẽputa pabeo feneſtras qs lʒ obſtruã nõ ꝑdo iaunlo üiij. annoꝛum. vt.l.intra. iiij. j. de diuoꝛ. ⁊ tem. ius:ſed ſi alius ꝑ idẽ 1pᷣs aitius eleuauit nurũ wiinpon eſeri. Si vero denũciatio non interuenit: ⁊ ſuũ ſic amitto.h pꝛobai in.Lhec aũt inra.ſf.de 95 ſiuu ic ſi babuit bonam fidem tantum requiritur ſi erui. vcba. pdi. uid qt ſit ſernitus vꝛbanzt iiil iu tempus.xx. annoꝝ·.in omnibus. fi. de diuer·⁊ ruſticana. vide fuitus in hᷣn. Et no. ꝙ tunc ſer igbu tem. pꝛeſcri. Si aũt vltra bonã fidem pabuit uitus dñ he cãm ↄtinnã vel ppetuã qñẽ̃ivſu Md ſado: ituium ·ſic fufficit tempus.x. annoꝛum ſic log actualiter ⁊ potẽtialii. vt fᷣꝰ: aue ductus: mcutloni tur..qʒuis. ff. de vſuca.⁊ no · Bar. in· d.·in oi⸗ ⁊ ſeruitus altiꝰnõ toiẽdi rfiles. Rõ qadn kciſbiic bus. Lontra quoſcũq; alios a pꝛedictis diſti cipio regrat factů hoĩs:non tñ ſpꝛqꝛ poſtq; a isgſule plbor guo. Aut ſumus in actionibus per fonalibus. ẽ deriuãtaĩ canale facto nature Stinuai:?pſe nbonſichep ⁊ ſic requiritur ſpatiũ.xxx. annoꝛum. Qð limi ipſam ſemp ſluit:⁊ in ßuitute rigni iniũctivel cpalus fi chi tat Pa in.cin cʒ.de cã pol. ⁊ pꝛopꝛie. verum oneris ferẽdi ꝙ poſiqᷓ; ſel ẽ imiſſum ↄtinuat᷑ Mn· Panche quando concurrit ſola patientia. ecus ſi cum Aliqñ vero dr hre cãm qſi ↄtinuã vei q̃ xpe woppꝛunni patientia interuemiſſet alind. vt eſt tex. in. l. ꝓ⸗ rud:qñ ppetuo ſeu ꝓtinuo potẽtiali ſed nõ ac jntqun uuus tula.ff. de pꝛoba.vbi ex taciturnitate logitem tnalit eſt ĩ vſu.vt eſt ᷣuitus ſtillicidij:vel ductꝰ ſleñlnalus oꝛis pꝛeſumitur dimiſſum fideicommiſſum aque ex celo cadẽtis. Rõ qꝛlʒ non ſꝑ exerccat amugpaimgt debitum:ſi ſepius de atijs habita ratione non actu:tñ apta narta ſꝑ exercerifine facto hoĩs: q tihnetumqum ſit habita de fideicommiſſo mẽrio. Aur ſumꝰ cũ pluit ſtillicidiũ eſt ſp aptũ reciꝑe aqu ſine M rinlic in rebus immobilibus. ⁊ ſic ſi poſſidet cũ riru/ facto hoĩs poſtq; ſtillicidiũ eſt. Idẽẽ in elige woprinnrpius lo requiritur ſpatium x. annoꝛum inter pᷣſen⸗ di iure:⁊ iure pcipiẽdi decimasẽx agro. Aiqũ nb auſipalanð tes continue.⁊ per. xx.iter abſentes.⁊l.fi. C. de ſeruitus dr hfe cãm diſcõtinuũ qñ non ẽ ſꝑ i inſinicxprin pꝛeſcrip.ion. tem. Sivero partim fuit pꝛeſens vſu actualiter nec porẽtiakr:ſed neccſſario ſe/ Miheranoſol partim abſens duplicabiturteimnpus abſentie grit factũ hois qð nõ põt eẽ ↄtinuũ:vt eſt ßui vinaniaimu⸗ folum. aui. ꝙ ſiquis quibuſ dam.C· dc pꝛeſcri. tus itineriſ: vie:⁊ fimiliũ. h no.ꝑ glo. ⁊ doein viicmuprin. lon. temp. finc titulo ꝑ xxx. annos cũbona fide ßᷣuitutes.la.ij.. de pui. ⁊ ĩ.¶.foꝛamẽ·. ð fui. vꝛ kijcensrli ⁊ reliquis pꝛeſcribi.vt in.cſcõx. eri· i· ꝙiij. pꝛe. Iduerte hic q ĩßuitute q amutit᷑ ꝑñ vſũ intcdenenn placuit.⁊..ſi gs emptionis. C. de pꝛeſcrip. xxx. fipʒ ſolũ iterualla dieꝝ vel noctiũ tm̃;vei bꝛe ⸗ MMnt an. Aut ſumus in ſeruitutibus:⁊ tunc ſi pẽnt niotis ſpatij pſcribit p.x.ãnos iter pites.⁊. x ucien— cãm continuam vel quaſi regulariter pꝛeſcri⸗ iter abñtes. Si ãt hẽat iterualla ãnoꝝ vclnmẽ tuldln. bi longo tẽpoꝛe.Ix. annoꝛum iter pꝛeſentes: ſiãrgrit tpᷣs duplicarũ q ad pñtes vʒ Ix. dnox nngwſ u. Si ⁊.xx. in abſenres ſicut ĩmobilia. vcx. eſt in..fi. ſed q ad abñtes alig tenẽt ſiir.ſ. ꝙ. x. Sedcre⸗ An. fu C.de pꝛeſcrip. lon · tempo· ⁊ in. Lij. E· de ſerui.? do ꝙ non duplicat ᷣm Jo.glo.ĩ.i.fi. C. de ßuit. Inn M Fal ibi glo.⁊ do. oc no · Si vero ſeruitus hʒ cãʒ; quem ſequunt cõiter gl. Accur. Bar. ⁊ Pal⁊ kuite diſcontinuaʒ. vt ſeruitꝰ vic:⁊ ſeruitioꝝ efoꝛdi doc. ibidem.⁊ Inno. in. d.c. de quarta. qꝛ Pvl. i chlganõ narioꝝ pꝛeſtatio:tũc regularii nõ pꝛcſcribitur tima opi. h ponit que eſt ſua iuxta glo. no in tuiut g. cq
vt eſt te. in.ſeruitutes.la.iiij.⁊ ibi ꝑ doc. ff.ðᷣ qui filium.ᷓ.ſabinus.ff. ad trebel. vbi dicitur h
—
ſeruitu. Fallit pᷣ qñ qs vſus ẽ tãto tꝑe:cuiꝰ cõ ꝙ vltima opinio ĩ dubio eſt tenenda. Iteʒd. zi i ſ
trariũ memoꝛia nõ exiſtit.. iure.ð. ductuſaqᷓ duplicatio non hʒ locum in pꝛeſ criptione.vrx ſ. de aq̃ quoti.? cſtiua.no.glo· ⁊ voc.i.d.l.ſerui vel.xl.annoꝛum.nec in pꝛeſtatione annua: vr öech b tutes.⁊ ths centũ annoꝝ ẽtpᷣs de cuius initio vult glo.in I.cũ notiſſimi.p.fi. C. de p̃ſerip · xx. Uahmn 5 non extat memoꝛia. vttʒ do. In.in.c. venens an. ⁊ dr hre interualla dicrum vel noctiũ qñũal Nfde nut K de teſii.⁊ Kar. in·c. ſi diligẽti.ðeꝑꝛeſcrip. Iteʒ ternis dicbus: vel die ſeu nocte mibilj!? tibi inn—
gðo qñ habuit ti. ↄccſſionis a dño q pꝛcicri⸗ altero die ⁊c. Tps vero annoꝝ vel mẽſium qũ hnn dont. nccj

de quinquẽnio in quinquẽniũ:vel de anno qlʒ vna die vł pluribꝰ licet ducẽ aquã. Iut ſumꝰ iſerutute qᷓ debet᷑ a re ꝑſone:vt vſuſfructus: vſus:iuriſditio ⁊ hmõiqᷓlʒ requirant factum
pois:tñ nõ dicũtur hre cãm diſcõtinuã: quia
gio poſſideri pñt qui cõtinuꝰeſt.lʒ actus hoĩs ſit diſcõtinuus: nò ſic ĩ ßᷣutute:que a re rei de bet:ců res aiĩum nõ hẽat. Iſte ſeruitutes ergo que debent a re pſone lõgo tꝑe pꝛeſcribũt᷑ cuʒ titulo tñ vero:qꝛ hʒ ſilitudinẽ cũ dñio qð lõgo
tꝑe nõ pᷣſcribii ſine titulo:vt ẽ caſus i.l.vlti.in
fi. C. de pꝛeſcrip.iõ.tẽp. Et itellige de ritulo ha bito a nõ dño:qʒ ſi a dño nõ oʒ pꝛeſcribẽ. IAut ſumꝰin ſcruitute ꝑſonali q̃ ꝑſone a ꝑſona de⸗ bet.⁊ ſic pᷣſcribii aiiqñ quiquẽnio:qñ.ſ.pr̃ tꝑe moꝛtis geſſit ſe ꝓ libero nõ ĩ fuga nec latitã s ſed in bona fide:ſic pꝰquinquẽniũ elapſum in q̃ nõ eſt paſſus filiꝰ cõtrouerſiã ſtatus efficit liber.no. Ma.in.c.lʒ. de cõiugio ſeruo. In ꝑſo na veroꝓpꝛia regrit tpᷣs.xx.annoꝝ cũ bona fi de:nec requirit᷑ titulus fauoꝛe libertatis.vt in L.ij. C. de pᷣſcri.iõ.tẽ.alias ſeruituſ oĩs ꝑſonalis cũ ſit ↄtinua ꝓꝑ aium g nõ põt eſſe in ſeruitu te reali ſine titulo requirit tps lõgiſſimũ.ſ.xxx annoxꝝ.vt no. Cy. in.l.ij. C. de ſerui.⁊ aqua.cuʒ titulo vero ꝑ.x.inter pñtes ⁊c̃. Aut ſumꝰ ĩ de⸗
bitis legaris aut ſtipulatiõibꝰ.⁊ ſic ᷣm Bar.iĩ
lcũ notiſſifſimi.C. de pꝛeſcri. xxx. an.ſi obliga⸗ tio ſit de pñti:ʒ exactio ſit dilata in diẽ:ſii cuʒ teſtatoꝛ legat centũ alicui:ita ꝙ tradant ſibi.x
oiĩ anno ſolũ:ſic vnica pꝛeſcriptiõe tollet᷑ ⁊ per
ſpatiũ illud qͥ alie res.ar..ſenatus.ð fin. ff. de dona.cã moꝛ.⁊.c.de quarta.eo.ti.vbi vnica pᷣ⸗
ſcriptiõe quadragenaria tollit quarta debita
epᷣo que cõiter ſolu oĩ annoꝛqꝛ obligatio ẽ de
pñri oꝛta:ʒ eractio ſit dilata. Gi vero obliga⸗ tio ſit ĩ diẽ:vt in legato ſimplr facto vt ãnna ⸗
tim det᷑ aligd:qꝛ tot ſunt legata quot ãnue pᷣ⸗ ſtatiões.d.l.ſenatus.in fi.⁊ ſic nõ currit p̃ſcri⸗
tio:niſi a die extãtis obligatiõis.⁊ fic oʒ tot
nt pꝛeſcriptiões quot legata. Sed aduerte ꝙ ſi peres teſtatoꝛis icit ſe teneri: vt cõiter pᷣſu⸗ mit.vt no.in.l.qui rome.J.duo frẽs.ff. de V. ob.nullo tpe pot pᷣſcribere m Pe · de ꝑuſo.
trattatu de canonica poꝛtõe ep̃iq hʒ malam fidẽ. Idẽ dic de quocũq; debitoꝛe.vt no. Ang. in. qui ſequit..ſi viã.ff. de vſuca.⁊ dicit ꝙ ÿ
cõiter tenet ʒ Bar. ẽt ſi ſtatuto caueat᷑ vt pꝛc⸗ ſcriberet. ⁊ hoc ſequitur Jo.an.in.c.ij. de cxce⸗ pti.li.vi. No.in.c.per tuãs.de dona.⁊.Car. in c.vigilãti.co.ti.⁊ ẽ glo.no.in aui.vt eccleſia ro
mana centũ dicit ꝙ tale ſtatutũ
eſſet— pꝛefidiũ.⁊ ſequi᷑ Val in.c.ſi quis per. xxx.ſi de feu.fuc. cõtro. vbi dicit ꝙ pꝛeſcri⸗ bẽs ſcienter debitũ ſp poterit denũciari ſecus eſſet ſi ignoꝛabatꝓbabiluer:ſic pꝛeſcriberet ẽt quo ad ↄſciam.vt voluit Innoin.c.cura.de iu repa.⁊ in.c.qꝛ pleriq;.de imu.ec. a.tñ in.c.f. de pꝛeſcrip.diſtiguit ꝗ aut debitòꝛ nõ tencbat offerre ita ꝙ ceſſando a ſolutiõe nõ fuit in cul pa:⁊ ſic pꝛeſcribet.qꝛ nõ eſt in mala fide co ꝙʒ potuit cogitare qð voluit donare vel relaxare ⁊quando tenet᷑ offerre vide bonũ tex.cũ gl.in l.irẽ illa.ff. de ↄſti.pecu.⁊ pleniꝰꝑ Bart.⁊ me. ð. Obligatio..viij. Addit tñ ꝙ iʒ pᷣſcribat po ⸗ terit denũciari:⁊ ſic in ↄſcia tenct᷑.Sʒ ſi igno⸗
rabat debitũ pꝛeſcribʒ in ↄſcia. Si aũt teneba tur offerre:ſic nõ pᷣſcribet qꝛẽ in mala fidc.aut
ſumꝰin actiõibus ⁊ exceptionibus: ⁊ cũ varie ſint vario modo pꝛcſcribũtur. puta exceptio ð nõ numerata pecunia pꝰ biẽniũ nõ põt oppo
ni.l.in ↄctibus. C. de nõ nu.pecu.repetitio de⸗ bitoꝝ i alea nõ pꝛeſcribit᷑ niſi ꝑ..annos.vt in l.alcaxꝝ ludos.ff. de ateato.⁊ huiuſmodi.qᷓ mul
te ſunt que fEm Ma.in.c.cũ cã. de emp.⁊ ven. etiã currũt pᷣeccleſiã fm ſpatiũ decretũ a iure ciuili a quo ſunt inuẽte:nec cxpectat᷑ ſpatium
xl.ãnoꝝ. Aduerte ẽt Fm Bar. in. l.ſi ab hoſti⸗
bus.C. quibꝰnon ob.lõ.tꝑis pᷣſcrip.ꝙ actioneſ ꝑꝛetoꝛe rei ꝑſccutoꝛie ſunt perpetue:niſi dent 3 ius ciuile:puta reddibitoꝛia:qꝛ dat cõtra cõ⸗
tractum validũ de iure ciuili.iõ finitur anno.
Secus ſi cõtra ʒctum iualidũ de iure ciuili.qꝛ ſic eſt ꝑpetua.qð no. Itẽ diſtigue qꝛ fi actio ẽ data ĩ penã ſolũ ſic pꝛeſcribit᷑ ẽt ſciente debito re etiã in cõſcia:qꝛ in penalibus nõ tenct᷑ in cõ ſcia.xij.q.ij. fraternitas.in gl. Sivero data nõ eſt in penã ſed in ſatiſfactionem leſi.vt actio quãto minoꝛis ⁊ hmõi.ſic data ſcĩa debitoꝛis non pꝛeſcribit᷑ in conſcia quin teneat᷑ ſatiſfacẽ leſo.xiiij. q.vi.ſi res. Aut ſumus i rebus mobi libꝰ:⁊ ſic currit vſucapio.⁊ quid requirit.vide Mſucapio..ij.⁊.itj. Aduerte tñ ꝙ cõtra mino res non curru vſucapio.vt no.in.l.fi.C.in qui⸗ bus ca.reſti.in inte. non eſt neceſſaria.
¶ Sed ꝗd dicemꝰ de fundo dotali qui iã̃ in ⸗ i
cepat pᷣſcribi añq; daret ĩ dote.K.ꝙ pᷣſcriptio
nihilominꝰcurret:lʒ nõ potuerit ichoari poſt⸗
q; cſt factꝰ dotalis.ſecus erit de pupillo alteri
ſucccdentiʒ quẽ nõ currit ꝑꝛeſcriptio durãte
pupillari etate:lʒ antea fuiſſet incepta:ſed dif fert vſq; poſt pupillarẽ etatẽ.l.ſicut. C.de pꝛe⸗
——
———

Erip. k 4 0 Ptrum lucceſſoꝛ fingularis inuaſoꝛis pꝛc ſcribat per.x.annos inter pꝛeſentes:⁊.xx.inter abſentes.he. Pa. in.c.nihil. co.ti.ꝙ non. quan tumcũq; habeat bonam fidem ꝓpter vitium reale quod ſequitur quẽlibet poſſeiſoꝛemi.vi⸗ tia.C.de acqui.poſſeſ.ſed opoꝛtetcurrat ſpatiũ xxx.vel.xl.annoꝛum.⁊ ſic bene pꝛeſcribit etiam in rebus inuaſis.vt no. inſti.de vfuca.ᷓ. furti⸗ ne.dummodo ſit bene fidci:⁊ a ſe vult incipe⸗ re pꝛeſcriptionẽ:vt no.gl. in. d.ð. furtiue. Buc ceſſoꝛ vero vniuerſalis non pꝛeſcribit de iure ciuili ſi defunctus habuit malam fidem ctiaʒ ſine violentia:qꝛ cenſet eadem perſona cũ de⸗ functo.in aui.de iureiurꝭᷓ.a mo.pꝛeſti. Dy· iñ in regula poſſeſſoꝛ.⁊ gio.in regula qui in ius. li. vi.⁊ glo.in.c.de quãrta.eo.ti.⁊ atia glo.in. cura. ð iurepa.tenet ꝙ de equirate canonica ſi cſt bone fidei poſſeſſoꝛ:⁊ in perſonam ſuaʒ in⸗ choat pᷣſcriptionẽ pᷣſcribet. Sed Ma. pꝰ do. Anro. in. c. li diigenti.tenent ꝙ non pꝛcſeribit ⁊ melius qꝛ cum non habeamus ius canonicũ contra ius ciuilc expꝛeſſum in hoc: non debe⸗ mus ab co recedere:⁊ iura que allegant loquũ tur de ſingulari ſucceſſoꝛe non de vniuerſali. Aduerte tamen hic ꝙ licet mala fides defun⸗ cti noccat heredi:non tamẽ noceat emptoꝛ ab perede FEm Barto in.l.poſt pluribus.in fine. ff. de vſucap.⁊.d. Fran. de aretio. in dicto.c.ſi diligenti. 45 ¶ Prruz vin ſoluẽs debitũ tencat poſtca co gnoſcens indebitum.k. ꝙ nõð quãtumcũq; tẽ pus defluxerit:ſed poteſt deſiſtere a ſolutione de cetero.l.luibus. C. de agri.cenſi. ⁊ co.c.pcr⸗ uenit. vc cenli.xvi.q. iij. cicrici.eſt glo. x.qiij. c.quia. 46 Pÿo iterrũpitur pſcriptio.ſe. ꝙ duobꝰmo dis. I naturaliter ſicut quãdo deficit vnuʒ de ſubſtãtialibꝰpᷣſcriptiõis:vt ſi perdit poſſeſſio nẽ ⁊ hmõi. Ciuiliter vero perdit᷑ diucrſimode de quo ad foxꝝ cõtentioſum.de quo vide Pa. in.c.illud aũt.eo.ti.ſed quo ad ↄſciam qualiter cũq; qs ↄſtituat᷑ in mala fide ante cõpletã pꝛe ſcriptionẽ vci vfucapionẽ quocunq; hoc fiat ſemp interrũpit᷑:⁊ hoc tene. 46 ¶ Btrum tutus pᷣſcripiiõr teneat in foꝛo aic reſtituerc rem pꝛcſcriptam cuʒ cognoſcit rem fuiſſe alicnãᷓ.he. Pa. in.c.vigilanti.co.ti.ꝙ nð ex multis rõnibug. Sed mctioꝛ ẽ quã pe nit in c.fi.co.ti.qꝛ qð iure poſſidetur:iuſte poſſidctur ⁊h inſte benc.ergo nð alenpʒ ſcd jnum ergo
non peccat nõ reſtituẽdo. xiiij. q.iiij. quid dicg ⁊hãc opi.tʒ gl.in.d.c.vigitãti. Jo. Vincẽ. Tã̃ cre. Boffre. Ho. Jo.an. in regula poſſeſſoꝛ li. vi.in mercurialibus.⁊ Inno.in.c.fi. eo.ti. Hu go in.c.ſi vgo.xxxiiij. qij. Jo. Bco. in. iiij di. xv. do. Anto. in.d.c.vigitanti. dicit ſe diſpu⸗ raſſe ꝙ quo ad foꝝ aĩc tene. NRõ qꝛ cã pꝛeſcri bẽdi non ẽ oĩno juficiens quo ad equitatem. Quo vero ad fox cõtentioſum dicit non tene ri. Alij aũt indiſtincte tenẽt ꝙ tenet̃. Sed ego teneo opi. a.q nõ teneat:niñ foꝛte ita eſſet ſcrupuloſus qꝙ nõ poſſet deponere ↄꝓſciam qn tenear᷑: qꝛ ſic teneret᷑.xi.q.iij.cui eſt illata. Mec obſtat rõ dñi Anto.de pꝛeſcriptione ʒ eũ qui nõ põt imputari de negligẽtia: q hʒ remediũ petẽdo reſtitutionẽ ex ctauſula generali quã ſi petet ĩ cõſcia erit reſtituẽdus.ſivero non petet nõ tenebit᷑ reſtitucre ꝑ nota.ꝑ Inn.in.c.quia pleriq;. de imuec. Itẽ qꝛ pᷣſcriptio de iurc ca⸗ nonico nõ ſolũ eſt ĩn odiũ negligẽtis:ſed etiã ꝓpter bonã ⁊ equũ.x vi.q.iij. ð. põt. Wñ ſicut dicit Bal in.c.ſi quis ꝑ.xxx.ſi de feu. ↄtrouer. fne.ꝙ ſtatutũ laicoꝝ denegans audientiãĩ fo⸗ ro ſeculari pꝛopter equũ ſeu bonum publicuʒ valet in conſcia:nec hʒ locũ denunciatio ĩ iudi cio cccicſiaſtico:puta ſi ſtatuto cauetur ꝙ non ſoluens gabellam iuſtã non audiat:vcl inſtẽm qð nõ repitur regiſtratũ in li.cõis pꝛeſumitur falſum. Idẽ dicit Bar.in cfuaganti ad repꝛi⸗ mendũ ĩn ver.denũciationẽ de vellciano ⁊ ma ccdoniano ꝙ nõ valet denũciatio in foꝛo eccle ſiaſtico:qꝛ dat᷑ eis maxima equitate naturali: ſic a foꝛrioꝛi non habebit locũ in pꝛeſcriptione que tã a iure ciuili qᷓ; canonicoꝓpter bonum publicum eſt inucnta ⁊ cũ maxima equitate:? iõ vcriſſimam crede ctiam in ↄſcia opi. Pa.⁊
ſcquentium eũ.
„
— 6„„ ¶ Sed quero qð remediũ potit hfe ille 3 quẽ 48 j
ẽ cõpleta pꝛeſcriptio:⁊ cui nulla põt imputari negligentia.&. qꝙ ſi aliquo legitimo ipcdimen to fnit detentus cõ̃iter tenẽt doc.qꝙ petere po⸗ terit reſtitutionẽ ĩ ĩtegrũ vſqʒ ad quattuo: an nos ſequcntes:qui incipiunt ã die ſcie pceſſa tionẽ impedimẽti legitimi. Rõ qʒ iſtud qus⸗ driẽniũ non currit ignoꝛanti.vt inc.i.de reſti. in inte.li.vi. In verbo ſiquis negligenter ont ſcrit. Ignoꝛãns enim nõ negligit. vt ꝓbat in c.ij. iuncto.c.qꝛ duuerſitatẽ.dc conceſ.pꝛebel Et hanc opi.tʒ Jo.de ligna.poſt Zenge.in ck. vna de in inte. feſti.⁊ Pa.in.c.auditis. dt ꝛc ſti.in inte.⁊ ph mihi vt ſapiat naturã eius in
ucuſnbiude iumetinaq gigwncib zunnils in inmm. ipoſadiuni uiuisdouẽ vic incoprich de ſn nipenn plusnõ ncdẽ Mningigespo wirpoſ iranfi ilinai ꝙ ſcq ideiotluaneg ilide qo v di mutãci fact
Rehm iſtẽnplr. Pꝛ upt wiißſun inſẽqus ſupa nuctuoſt vncsgde ſpö ieinsgß iwisndupa Sübonu

enins loco ſubꝛogat᷑. arg.c. eccleſia. vt lite pen. q iſtud quadriẽniuʒ ſuccedit loco anni vtilis: ui olim competebat.vt in.I.fi. C. de rẽpo.⁊ in inte. reſti.⁊ iõ a pꝛincipio erit vtilis licʒ poſtea ſit continuus. e ¶ Mrrũeccleſia petat reſtitutionẽ in ĩtegruʒ
pocõpletã pᷣſcriptionẽ..cõiter tenet᷑ ꝙʒ ſic in
c.i.e.⁊.glo.in.c.i.de reſti.in inte.vſq; ad qjttuoꝛ
6 annos. vt.ð.vixi de impedimento legitimo. ⁊
ad.c.ſcõꝝ codeʒ. dico ꝙ eſt verum ꝙ nõ datur qñecclefia pᷣſcribitur ʒ eccleſiam:vt ibi. Silr
i velles tenere ᷣm aliquoꝝ opionem ꝙ currit ſempꝑ pᷣſcriptio in caſibus qbus dixi doꝛmire. dic ꝙ dabitur illis ſimiliter reſtitutio vſq; ad
quadriennium.
o ¶ Sod poſſet dicere aliquis ad qd valet pᷣſcri
ptio ſi talis 3 quẽ pᷣſcripſit põt petere reſtitu tionẽ.&. ꝙ valet ad quo ad foꝝ ↄſcie 5ʒ In⸗ no. in. c. qꝛ pleriq;. de ĩmu.ec.ꝙ nõ tener᷑ ed re Nituere niſi petat:⁊ ſi nõ perit᷑.j.tpᷣs debitũ iq ãplius nõ tenebit ẽt ſi petat᷑.qð nota.
Fi M Ptrũ negligẽs poſſit agẽ 3 illũ ꝗ rẽ ſuã slie
nauit poſtq; ille cui fuit aſienata vſu cepit rẽ ſi bi alicnatã. K. ꝙ ſic. qꝛ talis atienatoꝛ tenet᷑ ſi⸗ biex delicto ⁊ ſua negligẽtia nõ fccit ceſſare de lictũ illiꝰ. de quo vide qð no. Bar. in l.iij. f.ð Aie. iudi mutã.cꝗ̃ facta. E um P 10 Aiquid alið a ſeẽ triplex. Pꝛia ẽ iurꝭ tm̃ qᷓẽ qñ iuſ ſup dubio ⁊ vcriſili pᷣfumit aligd. Scða ẽ iuri ⁊de iure qͥẽ qñ ius ſuꝑ aliq pꝛeſumit ⁊ vltra diſponit ita eẽ nec poſſe Zꝛiũ ꝓbari:⁊ de iſtis habes i gl.in c.is g. de ſpõ.⁊ differt iſta pᷣſum⸗ ptio a a fictõe iuris qꝛ pᷣſũptio ẽ ſuper facto dubio ĩ quo ius vadit ꝑiecturas pᷣſumendo ua eẽx viſponẽdo ꝙ vult ita eẽ ⁊ nõ poſſe ꝓ⸗ bariʒꝛiũ. Fictio vero ẽ ſuꝑ certovno mð ↄſi⸗ ẽte qð tñ aliter a iure eẽ fingit: puta certa eſt ler ꝙ mulier nõ ẽ ſtipulata dotẽ ſibi rcddi: tñ fingit ſtipulationẽ ĩterucniſſe vnica.in pꝛin.C. dere. vr. act. Idẽ in arrogato gſp fingit᷑ ſtipu latꝰ.iij. xtẽ de bonis arrogatoꝛis ſi emã cipet᷑ lſi arrogatoꝛ. C. de adop.⁊ hãc dꝛiam no.glo.ĩ d..vnica.i.ᷓ. accedit.⁊ cõtra fictionẽ iurꝭ ñ pot ꝓbari:qꝛ lex oĩo itendit ʒ veritatẽ fingere glẽ in l.a diuo pio..ſi pignoꝛa.ff. de re indi.iʒ pꝛeſũptio iuris ⁊ de iure gliqñ admittit ꝓba⸗ lionẽ. vt no. i d.c.is g fidẽ.de põ.⁊ in aut. ſed neceſſe. C. de dona.ante nup. Tertia E hois: bectripler. Naĩa violẽta. yt ců iucnit ſoß cũ
lris. ⁊.c. ſe. de pᷣſũ. xxxij. q.i.dirit dñs.⁊ pec valʒ ad/ꝓbañ.oĩa excepro crie maxime graui.facit. c lras. de pᷣſum.vbi ex vehemẽti pſumptiõe nõ punit gs de crie qʒ in crie debẽtei ſe ꝓbatiões lumie clarioꝛeſ.C.deꝓba..f. v. q.vi.epiphaniũ vñ er iſta iudicãs ꝓrimũ ſuũ in aĩo ſolũ aliqð delictũcõᷣmiſiſſe nõ peccat.q lʒ ex tali iudica- re. vt pʒĩ. d.c. ris.⁊ tʒ Mico. delira ſuꝑ Mat. vij. c.⁊ Alex.de al. ßa ße. Gcðᷣa ẽꝓbabilis qᷓ in ſurgit ex aliqbꝰſuſpitõibusꝓbabilibꝰ.⁊ hec fa cit femiplenã ꝓbationẽ:⁊ ſiqgs infamatꝰſit idu cit purgationẽ de pur.ca.c. ſigs. de gradu:⁊ ⁊li qñ cũ vno teſte vei iuramẽto facit plenã ꝓba⸗ tionẽ. de pꝛeſum.illud.⁊ĩ hac debemus aipice re actũ hm ſuaʒ exñtiaʒ ⁊ naturaʒ:vt in.c.ifas ⁊.tertio loco.eo.ti.nõ Vm accidentalia.⁊ ideo
1 ſola ĩ loco ſuſpecto. puta lecto ⁊ hmõi.ve qĩc.
male dicit glo. in.c.abſit. xi.q.iij. dũ dicit ꝙ vi⸗
dẽs clericũ oſculãteʒ mulierem dʒ pꝛefumere ꝙ benedicat eam. Mã factum contra legeʒ nõ debet pꝛeſumi niſi malum.ar.c.ieo.⁊.l.nam iu dus noxius.ff. ad.l.acquil.ſicut eſt talis actus: cum etiam clericus ꝓhibeatur ſolus cum mu lierc fabulari. rxxi.diſtin. Clericus. Et ex iſta poſſumus iudicare ſine pctõ malũ qð videmꝰ ſed iudicare aliud qð nõ videmns cuius iſta ẽ
ſũptio eſt moꝛtale pctĩ ſi pneniat ad firma3ʒ aertionẽ cũ ꝑtinacia ſᷣm Aiex. vbi.ð. veniate Vo ſi ſtat in jola ſuſ pitione.⁊ hec ẽ tutioꝛ opi no c;q; glo. in. d.c. lris. ⁊. dec.ſi quis de gradu
videat tenerc foꝛe licitũ ẽt iudicare ex hac ſu⸗
ſpitõe. Alia ẽ temeraria q̃ ſurgiter malis hoĩ⸗ bus:vel ex cauſis leuibꝰ: vł vbi actus põt eque
referri ad bonũ ſicut ad malũ. ⁊ de hac jogł.c.
eſtote. de re. iur. ꝙ debemꝰ interp̃tari in melio
rẽ ꝑtẽ. Vñ nota m Micho.⁊ Alex.vbi.ð. ꝙ œx talibꝰ leuibꝰ ſignis dubitare de bonitate fris
te. nec dr iudiciũ ꝓpꝛie ſed ſuſpitio.ſed ex tali⸗
bus firmuer tenere in aĩo ꝙ f ſit maluſ malo pcti moꝛtalis ſic eſt pctm̃ moꝛtale:⁊ hoc Pꝓpꝛie
eſt pctm̃ veniale qꝛ ꝓcedit ex hũana fragilita⸗
3
dr iudiciũ qð eſt cõtra charitatẽ fraternã. Ic
cus ſi iudicaret de pctõ veniali qꝛ eſſet veniale Si Vo ex talibus ꝓcedit ad punitionẽ multo foꝛtius eſt moꝛtale.⁊ de talibuf intelligit᷑ iliud Moiite iudicare.ſ.ex leuibꝰ ſignis. Pñ hec pꝛe ſumptio hoĩs dr̃ firmatio ↄcẽptus mentis ab hoĩe facta ex aliquibꝰ ↄiecturis collectis:⁊ dit fert ab opiniðe vel ſuſpitiõr: q opio vel ſuſpi tio ñ firmat ↄceptũ vr not. Var.i..admonẽdi f. de iureiur. vt no. z.in.c.fi de inreiuran.

Reſumptio Neu P W ſcim 63 ꝙ
accipii a in.iij. di. xxvi. maxi nne a Ricar.ẽ duplex. Wna que oꝛi er ꝓpꝛia virtute ꝑ quã ꝗs audet ĩ oꝑa excedẽtia ꝓpꝛid virtutẽ:ſicut cũ quis ponit ſe ad audieñ · con⸗ feſſiones cũ ignoꝛãs ſit ad medeũ. cum neſciat ad cõſuleñ.⁊ hmõi. vñ ſi ex hoc põt ſeg alidð periculũ aĩe vel coꝛꝑis:vel notabile damnum eſt moꝛtale peccatũ. Secus fi quid ꝑuũ maluʒ qꝛ cſſet veniale.itẽ cũ quis ponil. ſe ad iudicg dũ quos nõ põt: vt laicus clericũ.vel ad faciẽ dum oſfm̃ ad qð nõ eſt oꝛdinatus ⁊ hmo cot ter ẽ moꝛtalis pꝛeſumptio.⁊ hec eſt ſpẽs ſuꝑ⸗ bie ⁊ opponit᷑ magnanimitati: vt dicit ꝑhs in iiij. ethicoꝝ.⁊ oꝛit ex vana gloꝛia. Pfi Hreg. rrxi.moꝛa. ponit pꝛeſumptionẽ nouitatũ filiã vane gloꝛic. Alia ẽ pꝛeſumptio quee peccaii in ſpm̃ ſcm̃ que opponit᷑ virtuti ſpei.⁊ hec di⸗
recte oꝛit᷑ ex ſupbia.ſʒ Ricar.in.iij· di.xxv¶q. vĩar.i.qua ꝗs talẽ ſe eriſtimet: q ðᷣs eũ etiaʒ peccãtem nd ercludet a ſua gratia:veinò pu⸗ nict.⁊ ſic ꝑuipendit diuinã iuſticiam. ⁊ hec eſt grauiꝰ peccatũ qᷓ; pꝛima. Sʒ grauiꝰ iſta ẽ de⸗ ſpatio.⁊ dc iſtis vide.ð.peccatũ..iij.
t.lxxxxir.di. 6 Rimas—— imicia
ßᷣm Alex.i.iij. parte ſumme ẽ pars pᷣma frugů dño offerenda.
¶Ptrů ſit de pꝛecepto.&. ᷣm Alex. ꝙ ſic ĩ du obus caſibꝰ. Pimꝰqñeſt cõſuetudo. Scðus qñ eccleſie miniſtri indigent⁊ ipſas petũr itel ligo de miniſtris illiuſ eccleſie cui vebent.als ſunt de cõſilio.ſunt enĩ de iure naturali ⁊ diui no.⁊ de pꝛecepto iudiciali ficut ⁊ decimẽ.⁊ Fᷣm
diſtinctionẽ. vt.ã decima.J.ij. ¶ Cui debẽtur. K&.ꝙ eccleſie parrochiali.ar.c.
doctos.⁊.c.moderamine.xvi.q.i. ¶ Quota ꝑsꝙ pꝛimicia dʒ dari. K. ꝙ quidam dicũt ꝙ ad minꝰ de. ix. vnũ. Alij dicũt ꝙ in fe tibus ſꝑ pꝛimogenit.in alijs aridis ⁊ ligdis de.xl. vnů ad plus.vel ad minꝰ de.Ir. Sed pla⸗ cet mihi magis opi. Inno.i.c.i.de decimis.ꝙ ex qᷓ nõ inuenit exp̃ſſum in iure canonico reli⸗ quii in optiõe dãtis vt det qᷓ;tuʒ vult:niſi cõ
ſuetudo regiòis aliud ĩducat.⁊ hoc tene. R in ſpũalibus dici mcepS tur papa: In tpa libus vero ĩperatoꝛ regens ẽt ciuitatè pabet loco pꝛicipis.vt no.glo.⁊ Ly. in.I.fi.C.
de pꝛeſcrip.lon.tẽp.⁊ Bar.iſ. hdſtes.ff. ve en⸗ tiuis.⁊ ideo ſicut ſciẽtia pꝛicipis ſuppler de cctũ cuiuſlibet ſolẽnitatis:vt dicit Bal.in I. nullus.C.ad.l.iul.ma.⁊ qð no. Inno.in.c. eum opoꝛteat.de accu.ſic ſifiat aliquid de lnĩa aut còſciẽtia regentis ciuitatẽ:qð vexꝝ credo ĩ tpa hbus nõ aũt i oĩbus ſpũalibus. ¶ Mtrũ pꝛinceps poſſit alicui auferre rẽ ſuaʒ 4 dare altcri.h.cõiter tenetur ꝙ nõ.fine c.vi
de. ix.q.iij. ꝑ pꝛincipalem.⁊.C. ſi cõtra ius. vel pu.vtilitatem.
CPrrů pꝛinceps obliget ex cõtractu ſuo.. ſunt opiniones in.I.digna vox.C.de legibus. Bal.tamen de vfibus feudoꝛum in Kica de natura feudi.renet ꝙ ſic. vnde dicit ꝙ ſi pꝛin ceps inueſtiuit aliquem de baronia vel caſtro ꝙ nõ poteſt eũ pꝛiuare ſine culpa nec ſueceſſo
res in imperio vel regno.vt extra de udi. Mo
uit. nec obſtat ꝙ habet plenitudinẽ ptůtis:qꝛ deus ſubiecit ci leges ſed nõ cõtractus ex qui bus obligatus cſt.
Pꝓpꝛie ẽqñ
Riuilegium
ceditur contra iura:⁊ ſic dr q̃fi pꝛiuata lex· vr pʒ.iij. di.pꝛiuilegia. Si vero aliquid cõ⸗ cedat᷑ qð fit pꝛeter ius cõmune finc pꝛeiudicio alicuins:ſic ꝓpꝛie dr̃ beneficium ⁊ non pꝛiui⸗ legium. Hoc no. Panoꝛ.in.c.cuʒ olim. de ver⸗ bo.figni.— ¶ Qunot ſunt ſpẽs pꝛiuilegioꝛum. K. quinq;. quoddam realet: vt ilud quod cccieſie dignita ti ciuitati vel alicui loco vel aliquibꝰꝑſonil ra tione loci vel alicuius rei cõcedii extra e.c.cuʒ olim.⁊.c.ſe. ⁊ tale eſt pperuũ qꝛ adheret rerni ſi foꝛte res ꝑimat. vxv.qij c.i.⁊ per totum· vel niſi reuocet᷑ ex cã.c.recolẽtes..i.de ſta.mona. Quoddã ſingulariter ꝑſonale: vt illud qð ali⸗ cui vel aliquibꝰꝑſonis cõcedit᷑ certis ⁊ ꝓpꝛjs nominibus expꝛeſſis de offi.lc.volentes.⁊ 1à le nõ egreditur ꝑſonam cui cõcedit: niſi ð exp mat᷑.de cõceſ.pꝛe.c.cõſtiturus.⁊ ſi cõcedit ob⸗ tentu dignitatis non vtitur co fi aliam digni tatem adipiſcatur.c.bone.ð.fi. de poſtu.pᷣlat. AQuoddam ẽ cõiter ꝑſonale qð cõceditur pſo nis nõ erpꝛeſſis ꝓpꝛijs noibus ſicur de pꝛiuile gio minoꝝ.xxv.annoꝝ.ff. de mino.I.i.ꝑ oiz⸗ Quoddã ſingulariter ꝑſonalceſt ⁊ cõmnniter coꝛpoꝛalc vt ilud qð alcui coltegio vel vniuer ſitati ↄcedit᷑ ſic ꝙ quikbet ſingulariter de ila vniuerſitate ſe poſſit iuuare. de ſcn. erco·c.co⸗ ningit:hmõi ſunt pꝛiuilegia ↄceſſa fratribꝰmi
vi it h icicuninpo ins de imuc nnpulidus v no. ? jinigi umepo uſoꝝ apuuoun ithuier dias q mipoicſt huuig ſeconſituionsv Woſiecn. domodo iih igiuppi qde wpuuri vmin vpoſſu v(cidi ieʒumquo dipi Maonispno ustñ wiono i wcjqur cõcdit inl motu ꝓpion apisl1Cdep mobtnum wli iblnchcimde x nſimutmoup Wlohtiusum. Mumicqutsi Mienodecölu

5„ X„„„*95. nonbus ⁊pᷣdicatoꝛibuo· Quoddã tamẽ com⸗ pꝛeter ius.ſic dico ꝙ latiſſime pꝛiuilegium pꝛĩ muniter coꝛpoꝛale vt illud quo ſolum cõitas cipis Stnterpictandum in p̃tudicii ipfius cõ⸗ 4 non ſingularis poteſt ſe iuuare:ſicut dr. rij. q. cedentis:ſed in hꝛeiudiciũ alioꝝ dʒ diſtricte in u ſ qui manumittit. ⁊ ideo pꝛuilegia talia dic terpꝛctari.c. q circa. de pꝛiuile. in vl. glo. ⁊ per tur coꝛpoꝛalia qꝛ cũ collegio pereunt ſicut coꝛ Inno. in c. olim. de verbo. ſigni.ſietiam ſit cõ⸗ — N ceſſum cã pictati.vt no. Pa.in. c un
4 in.c.cuʒ dicat.de 1Quis põt cõcedere pꝛiuilegiũ.N. ꝙ papa ĩ cc.edi. In dubio tñ debet potius interpꝛetari
n ſpũalibus.⁊ imperatoꝛĩ tempoꝛalibus regula vt aliquid Valcat.c. abbatc. de verbo.ſigni.⁊. miii
rriter cõceditetiam imperatoꝛ pꝛiuilegia eccle quotiens.ff. de ver. ob. niſi pꝛeiudicet iuri diui ſijs ⁊ clericis. de ĩmu.eccle. ꝑ totuʒ. Silr hapa no vel libertatis ſpiritus.vt no. Na. in.c. licct vaigieim cetiam in tpalibus: vt no. in.c.per venerabiiẽ. de regula. ſ gnifi int egi. temeßer ſuperioꝛes cũ vo⸗ ¶ ¶hed quid dicemus de pꝛiuilegio ſeu gra cõ i lötate ſuoꝝ capituloꝛum eodem.cũ oli.ei.ij. hʒ ceſſa perſone cum fimpliciter loquitur. E.ꝙ i⸗ uoſnin Bof.⁊ bꝛcuiter dicas qui poteſt facere conſti telligetur m ↄditioncʒ perſone.l.ſi q uis fil io n turionẽ poteſt pꝛiuilegium concedere reſpe⸗ Firritum.f. de iniuſto teſtð.c. placuit.⁊.c. ſic ctu ſue conſtitutionis vel rei ad ſe pertinẽtis Hiue i.d.i..l.plenũ.. iy ff. devſu.⁊ habi.vñ ungunn Fm Poſtien. dicit Bal. in. Lex militari.ff. dc teſta.mili. ꝙ b⸗ uſz ¶ Quomodo e iterp̃tandũ pꝛiuilegium.R. ꝙ uilegiũ cõceſſum epo de celebꝛdo tempoꝛe in nin ßpPuilegium ꝓpꝛie qð eſt cõtra ius debet ſtrictc terd icti videt ↄceſſum vt poſſit celebꝛare ĩ põ q interpꝛerari: vt minus deroget iuri comuuni tificalibus ym qualitatem ſuam. e quã poſſit. vt. C. cũ dilectus. de cõſ uc. vnde pꝛi ¶ nomodo amittitur pꝛiuilegiũ circa nego ie nilegium quo diſpẽſat aliquis ilegitimus vt cia: Vmodis; ꝛimo vnico actu cohtrario mi Poſſit ad oꝛdines ꝓmoucri intelligetur dem⸗ directe ſi fiat ab eo qui habet poteſtatem renũ g noibus tm̃. vt. s. oꝛdo. iij.. xv. imo ſi non expß ciandi pꝛiuilegio.de con ſti.c.cum acceſſiſſent —— mitur cã̃ quare cõcedit:aut non ſit ex certa ſei Limita iſtud vcrumvbi pꝛiuilegium eſt ad n entia vel motu Ppꝛio non p̃ſumitur de velũñ faciendum⁊ cSceſſum perſone pꝛiugte Gcuſ tmn tate pꝛincipis.I.i.C.de peti.bo.imo per ipoꝛtu ſi cõceſſum eſſet cõmuni vel cccleſie: qinõ ꝓdi Pmu nitatem obtentum.vt.i.i.C.de fundis limitco tur vnico actu:ſ ed requirtur tẽpus.Ti. anno⸗ n ſis. Bal. in.c.lʒ cãm. de ꝓba. vult ꝙ ponat ſit rumin cccleſiaſticis. vt no. gio. ⁊ doc in dc. cũ ercerta ſeientiat motuppꝛio. Mem die inre acceſſiſent ᷓcbo pdit patio annoꝝ.r. qñ da⸗ cnihipici ſcripto qð tollit ius tertij. Idein in puilegio tum eſt akiquid faciendũ:ſi pꝛiuiiegiatuſeo Sout adbeneficia. vt in.c.q;uis. de pꝛeben.li.vi. Et non vtitur. l.i.ff. de nũdini immin hec limita niſi cõſuetudo aliter interp̃tetur. vt d.e.cũ agceſſiſſent. E nmioin no.in.c.qð dilectio.de cõſan.⁊ affi. Item niſi ecclefie:als ſccus.⁊ maxime hoc locum hʒ qñ uimgiuin verba aliuderpꝛimant:qꝛ non reccdimus ab non facicns permittit facere actum contrariũ den ißoꝝ ꝓpꝛia ignificatione:niſi de mente aliter l.hec añt iura.ff. de ſi ui. vr. pꝛe Tertio perdit᷑ nn cöſſet. ita no. in.c.olim.⁊ in.c.in his.de verbo. per ſm Fnnüeginz faciens melitionem de pꝛi wi igni. Aduerte hic ᷣm Da. in.c.cum ad hec. ð oꝛi.vel ſi nõ facit mentionem ſi pꝛimum erat cie. non reſci. ꝙ ſi puilegium enoꝛmiter ledit generale:⁊ ſcdʒ ſpãle.
verum quando non confert᷑
.
gntc ccclam vel alium non valet niſi fiat mentio ð ſcrip. veniẽs. ⁊ ibi vi unſs haccnormi leñoue qꝛ in dubio non pꝛeſ umit ꝑrenu wwi⸗ pᷣnceps concedere aliquid cũ graui diſpendio dic vt.j. renũci
t.. enüctatio, Duito ꝑ reuocationẽ ↄce monil elerins..quotiens. Cede pꝛeci.impe.offe.⁊ i.c dentis.vide altog modos amittendi.in.c.ſ ug⸗
6 eſtum. de deci.⁊ in.l.ij.. ſiquis a pꝛinci⸗ geſtum. dedeci.per doc w pe. ff.ne qdi loco pu.
rxv.q.ij.per totũ. de pꝛe⸗ de qꝛ longam habet cau⸗ nclationem pꝛopꝛiqᷓ.de q;
ebtionẽ.c. poſtulaſti.ð reſcrip. Wñ pꝛiuilegiũ cox oꝛdinarijs requiſitis:ĩ loco ↄgruo ⁊ ſecu⸗ imunitatiſab oncribꝰꝑſonalibꝰↄceſſuʒ alicui raut aliguibꝰviri pꝛudẽtibꝰ? oĩ ſuſpitõe ca cun apꝛincipe nõ liberat ei ab alijs oneribus que rẽtibus deputatis ꝑ oꝛdinarios:ad p
4 põt bꝛeuiter ⁊ leuiter cxpedire.caſus in.l.decu pꝛiuilegiatus exhibere in
* rio fortunam. C. de decu. i vcro accipiamus de qua controuerſia cſtt
un pꝛiuilegiũ largo modo.ſ. ꝓ oĩ ↄꝓceſſionc: qucẽ ſonc.eo.ti li vi.
* oc tenct legraiiter ⁊ clauſulã ranſcriptam.c.cũ per⸗
8. qð limitat Ma. ĩ
4
S taciturnitas iducit ſur⸗ ¶ Qualiter pꝛiuilegiũ ſt erhibẽdũ.K. ꝙ a lo⸗ 6

7
—
¶ Wtrum pꝛiuilegiati ſocius gaudeat codez pꝛiuilegio· Ma. in.c.qᷓ; ſit. de udi.ꝙ ſic. qñ pꝛiuilegiũ eẽt inurile pꝛinilegiato ſi ſocij non gauderẽt. als nõ·facit. c.. de pꝛiui.li.vi TMhrrã ipetrãtes lras familiariratis cardi nalibus gaudeãt pꝛiuilegio familiarium. ſr Pa.i.c.cũ dilectus.de clc. nõ reſi. 2 nõ debẽt ihliquo gaudere. facitc. fi. de V. ſigli. vi. ¶ Vtrũ pꝛiuilegiatus ex alquo ⁊ nò vrẽs co gaudeat pꝛiuilegio. vide.ð. ar. F·iij- ob atio alia euidẽtiſſima q̃ fit ꝑ pꝛiuilegia vel inſtrumẽta idubitara ſicut in ſimi⸗ li loquit᷑ rex.i.c.pia. de excep.li.vi Alia cuidẽs ⁊ clara que fit per reſtes vel factieuidẽtiã. de coha.cie.⁊ mu.tua.⁊.ij.q.i.ſcelus.⁊ in.c.i. ⁊ ibi glo Alia minꝰcuidẽs que fut ꝑ diecturas.c.afꝰ ferck. de pᷣſump: Sůt ẽt verſ us ponẽtes nouẽ modosꝓbatio ũ.Aſpectꝰ:ſcul ptũ:teſtiſ no toꝛia:ſcriptũ:iurans: cõfeſſus: pl umptio:fama ꝓbabunt. ¶trũ in criminibus poſſ it ꝓcedi ꝑveriſikeſ pꝛeſumptiones bꝰꝙ non.ſed debentæſſe luce darioꝛes.l.ſciãt cũcti.C. ðꝓba poſita.ij.q. viij cij. ⁊.v. q.vi.epiphaniũ allit ĩ crimine ſime nie c.ſicut.de ñimo.⁊ heieb. c.ců ↄtumacia.de pere.ii.vi.⁊ ĩ.l.i C.de hercticis ¶ VMtrũ equoca inducant ꝓbationẽ:ꝙ non qꝛ poc non ꝓbat eẽ qð ab hoc ↄtingit abeſſe.c. ij. de tranſla.pꝛela.⁊ i.t.neq; natales. C. de pꝛo biᷓ facit qð no⸗Ma.in.c. illð quoq; · de pᷣſum. vbi datio anuli qñq; ſignat jueſtiturã. vt in. c er oꝛ. de hi. que fi. a ma. pte ca. qũq; datione⸗ libertatis.l.ij. C. de iure. dur. anulo.qñq; ctuʒ matrimonij i.c. femine. xxx. q.v. qůche fignũ dignitatis:vt ic.clerici officia. de vi.⁊ ⁊ hon. cle iõ arguere ad vnã ſolũ nõ valet. facit qð no.idẽ Ma. in.c.fi. de cã poſ.⁊ pne.vbi dicit cenſus folurio nõ facit ꝓbationẽ ſubiectõiſ vt in.c.recepimus. de pꝛiuile. aliqii ſic. vt in.c.
ois anima de cenſi.⁊ h vᷣm ſubiectã materiaʒ.
Rocurator qs dicat: vi·
mus. ꝗPrrũ ꝓcutato: q vadẽsꝓ facto vñi incidit in latrones ⁊ fuit vulneratꝰ ſpoliatus ⁊ hmõi ſir a dño ĩal releuãduõße Pa.in.c.cũ ꝓcã de ꝓcu.ꝙ nõ de neccſſitatẽ vr tex.in.l.iter cãs §. nõ oĩa.ff. mãdati· qꝛ hec ſunt extriſeca a mã dato ⁊ ĩpurãda caſui foꝛtuito Sccus in ſocijs qvnꝰimputat alteri dãna q&
de.ðIcono⸗
caſione ſocieta
tis ↄtingůt.lcñ duobꝰ.ð. qdã ſ agariã.ff. ꝓ fo⸗
cioſed ſolũ expẽſas quas fecit eũdo ⁊ redeido
⁊ ſiãdoꝗꝓ cã:ẽt ſi a pꝛi.nihil dictũ ſit de expen ⸗ ſis:⁊ ẽt quãtũcũq; volũtarie aſſumpſerit nan datũ Siãt pᷣncipalr iret aut ſtaret ꝓ negoci⸗ is ſuis nõ põt petẽ niſi qð expẽdit ꝓ cã.ſed de poc vide.ð.mãdatũ.I. v.
¶ Mtrũ adminiſtratoꝛ eccleſie poſſit ĩſtituere ꝓcuratoꝛẽc ꝙ ſic.c.petitio. de ꝓcura.ʒ nõ ſit
„
dñs. vt in.c.ij. de donati. qᷓ;uis regulari a ſolo dño poſſit ĩſtitui. 5 R 0 diti 0 cſt filia anaritie: de
qua habes iterroga
riones circa auaritiam. Mtrum
Rodigalitas ſit pecca
tum.&. ꝙ ſic· cñ mediũliberalitarisco rũpatꝰEſt tñ minꝰ peccatũ qᷓ; auaritia ſʒ phm iiijtthicoꝝ.qꝛ magis elõgat a liberalite cui magis ꝑtinct dare ĩ quo cxcedit ꝓdigus qᷓ;re ciꝑe vei retincre ĩ quolercedit auarus. Rofeſſio x
M de.ð. nouicius.
¶ Que requirũtur adꝓfeſſionẽ expꝛeſſamr he fer/Pꝛimo ꝙpfitẽs cõpleuerit. xüij· annuʒ ſi ma eulus. velxij. ſi mulicr.vt in.c.i.de regula⸗ li.vi Fallit ĩ caſu de quo.ʒ.nouiciꝰ..ij Scðo ꝙpfẽſſio fiat ei g põt religiõi incoꝛpoꝛale vel de lnĩa eiꝰᷣm Inno.⁊ Ma. in.c. poꝛꝛectum. de ſic pᷣfeſſio facta ꝑ ſc ſolũ aur in ma⸗ n ep̃i hõ ſolẽnigat votũ ᷣm docn.i.d.c.poꝛ⸗ tectunita ꝙ ſi matrimoniũ Zheret teneſet ni ſi reciperetur noĩe alicuius ĩcoꝛpoꝛãe valentꝭ qꝛ valeret pꝰratificationẽ nõ aũt anteĩ ſic nõ
teneret ſi nõecipet᷑ no⸗
minc eiꝰ:qʒ ratificar? nõ poſſet: Be in. de.c
ſtitutionẽ. de regula.li.vrtʒ cũ appoꝙ ſip
feſſio fit in maniꝰalicuiꝰ hñtiſ adminiſtratio
—
nẽ religioſam obligat religiõiin genefe:ſalicʒ
nõ ĩ ſpecie niſi recipiat ab eo g põt ĩcoꝛpoꝛart
illi.qð crede veꝝ ſi talis hñs admiſtrationem põt itlã religionẽ ĩqua h adminiſtrationem obligare tali queʒ recipit: alr non. vi pʒPed
diri.&.nouiciꝰ..iiij/ Tertio ꝙ fiat aiicureli⸗ giõi appꝛobare.c.vnico. de votoeli · vi.e ſi fie⸗
ret ĩ domoꝓpꝛia in manu pꝛelati.tʒ. d.c.poꝛe⸗
ctũ Quarto ꝙy plat regrat ↄfilicapli ſui ai⸗ ter hõ valet ym Jo. an. in q̃dã apoſtilia i.c. ad
aplicã. de regulã⁊ ſegt Pa.ibidẽ· Bed veru ẽꝙ nõ tenet᷑ ſeg fm Jo.an.⁊ cõite
r doc.⁊ nili
iimi nupu
uucn iiniacfid initjucta mipulgog juheusde 1 npneiabei cinalcgal.c iið vcite mon mipeſcipꝛcluo iunet vẽlus n nin nnoindch uni wis odi ginolet ꝓfuctin alianon we ſuſehdeduciin tiaiachrmo iſcdyndicamu igibiscciadm ewerſ nõdciun morowobeulini beiiſmtaẽn ic admonaſten uyfmndi zipficuotitʒ ꝓh giſnen xnůſiut diinus n weü fit nincnnsg ijuuritg ſqn hnninonine iuungane iratſeulti fan ſinhunticv ſuutan nugnerm Abiter un nir ſcnöper mi acd
—

requirat ↄfiliũ g actus ſit nullus pʒ ĩ.c.nouit iũcta gl. de hi.que fi.a pꝛela.vñ vacãte mona⸗ ſterio nõ põt aliqs recipi:vt in ſili dicimuſ de collatiõe ſpectãte ad ep̃m. vt in.c. vnico.ne ſe⸗ de vacãte.li.vi.iũcto.c.fi.de reguta.li.vi.qð ve rũ credo:niſi hret abbas vel pꝛelatus ex ↄſue⸗ tudile vel pꝛiuilegio ꝙ ipſe ſolũ reciꝑet etiam cũ ↄſfilio. Secus ẽ de iure qꝛ crcatio monacho rů de iure ꝑtinet ad abbarẽ ⁊ ↄuẽtum m Jo. an. in. d.c. fin. allegat.c.ea noſcit᷑.de hi.que fi.a ela. Et iõ vacã̃te monaſterio nõ poterit cõ uẽtus recipe:ſed pꝛelato vinente:nec platus fi ne ↄuẽtu:nec ↄuẽtus ſinc pꝛelato poterit ali⸗ nuẽ reciꝑe.vt no.in.d.c.fi. Quito ꝙ fiat ſim⸗ plr de tribꝰ votis.ſ.obediẽtia caſtitate ⁊ pauꝑ tate ꝙ ſi nollet ꝓfiteri niſi obediẽtiam ſolum
⁊ quo ad alia non teneri nõ eſſetꝓfeiſus ꝓpꝛie
fubſtãtiali actꝰremouet᷑ torum.vt in.c.tus.de ſpõ.ſed pꝛedicta tria ſunt ſubſtãtialia ꝓfcſſio ni religiòis.c.cũ ad monaſteriũ.de ſta. mo. Si vero exp̃ſſc nõ ðeducit ĩ pactum valet ꝓfeſſio de vno voto obediẽtic folũ:dũmõ addat ꝓmit to obediẽtiã hᷣm talẽ regulam.⁊ ſic ĩtellige In no.in. d.cũ ad monaſteriũ. In religs vero lʒ nõð ſeruetur foꝛma tradita:puta in regula mona⸗ choꝛuz ĩꝓf̃itẽdo tñ tʒ ꝓfeſſio p quecũqʒ verba fiat: q defectus foꝛme nõ ſubſtãtialis non dʒ vitiare actũ ſicut diximus in excõicatiõe.c.ſa⸗ cro. de ſen. excõ. Ita no. Pa.in. d.c.ponectum
exto regrit ꝙ votũ fiat vni religioni: qꝛ vt refert do. An.in.c. rurſus.qcle.vel vo. doc. bo/ noniẽſes ↄſuluerũt ꝙ ſi quis fecit ꝓfeſſionem certe reguie. puta in oꝛdine minoꝝ quc tñ pꝛo feſſio nõ valet:puta qʒ ante ãnũ ꝓbatiõis iicʒ nõ poſſit redire ad ſeculũ tñ ſi hit matrimo⸗ nið tenebit:rõ qꝛ nõẽ facta vni de religiõibꝰ appꝛobatis vt requrit᷑ ĩ.c.vnico.de voto.li.vj qꝛ cũ nõ valeat quo ad fratres minoꝛes non ẽ factum vni ſed in genere remanſit votũ: deꝓ
ſi expꝛeſſe k deducit in pactũ:qꝛ remota parte
firendo vnã. d.c. nõ ſolũ. de regula.li.vi. ergo
non dirimet. Sed nũquid ſine peccato moꝛta li poterit Zhere talis.. ᷣm Lap. Abba.⁊ reci tat Be.i.d.c.non ſolum.q fi pꝛofitẽs itẽdit il lã ſolum ⁊ nõ alã:ſic nõ peccãt moꝛtaliter: rõ qiſte nõ ꝓfitet reg nã minoꝛum qʒ nõ valet nec aliam q nõ intendit. ergo votũ nullũ. Si vero ꝓfitens indifferenter itenderet:ſi nõ iſti ſaltẽ iili tũc peccat moꝛtalitcr. Et lʒ; Me.ind. enon ſolũ. de regula.velit ꝙ etiaʒ dirimat ma imonium poſt cõtractum ex quo ꝓfeſſioncʒ
—*928 fecit intẽdẽs ſe obłigare ſaktẽ alteri: tñ ego nõ teneo:ſed dico cũ Lappo ⁊ Cal.vt ipſe eos reci tat. ꝙ expſe ꝓfeſſus i oꝛdine mẽdicãtium ifra annũ nõ obligat᷑ talr qñ teneat matrimoniuʒ ſi Zhat:lʒ peccet moꝛtair qñ ĩtendebat ſi nõ ilſi ſaltẽ alteri ſe obligare vt dictũ eſt. qð no.⁊ við ad hoc.ð.nouiciꝰ..xiiij. ¶Ptrũ feiaꝓfitẽs religionẽ maſculoꝝ in ma nibꝰipſoꝝ efficiat religioſa lʒ nõ ingrediatur monaſteriũ:ſed remaneat in domo ſua.&. pa. in.c.inſinuante.qui cle. vel vo.ꝙ ſic.ẽt ſi nõ ſu⸗ ſccpit habitũ. dũmodo exp̃ſſe ſit ꝓfeſſa.vt i.d. c.ponectum.⁊ idẽ dic de maſculo ꝙ ex cã̃ põt profiteri cũ pacto ꝙ ſtet extra monaſteriũ m Inno.in. d.c.inſinuãte.⁊ Bar.in aui.ingreſſi. C.de ſa.ſan.cc.ſegt Pa. in.c.ex publico. de cõ ucr. ↄiuga.⁊ ad.c.monachũ.xx.q.iiij. rñdet᷑ ꝙ vexꝝꝛ:ſine cã fieri nõ poſſe. Ex quo pʒ ꝙ hitus nõ eſt de ſubſtãtia regule:ſed de accñitalibꝰ vr no.idẽ Ma.in.d.c.poꝛꝛectã.
Komiſſio u Pou Roprietas horjecawit
idẽ ẽ dicẽ cã ꝓpꝛietatis ſicut cã dñij: ⁊ õ in ſtatutis ſola poſſeſſio nõ verificatur pꝛo pꝛopꝛietate.vt no. Panoꝛ.in.c.i.de cauſa poſ. ⁊ pꝛopꝛie. ¶ Quare fuit inuenta pꝛopꝛietas.no.xij. q.i.di lectiſſimis.vbi dr̃ ꝑꝑ iniquitatẽ.ſ.negligemie
Fm glo.ibidẽ. Ropnetaee ciũt vſurarios vide Inn.⁊ Jo.an.i.c. michael. de vſu. glo.⁊ Archi. xlvi. di.c.ſicut nõð ſuo.tu dic vt.j. reſtitutio. i.in vbo vſi—— Je vide.j. Recu Rot E ſtatio ſatio.ᷓ.iji. Rouincia ꝰau 5 x. vel. xj. ciuita⸗ tes ⁊ vnũ regẽ.vi.q.iij. ſcitote. 1 R d m phm ethico Ude nti rũ.vi.ẽ recta rõ agibilum. ¶ Qu ſunt actꝰciꝰ. N. ꝓſiliari: de ↄfiliati ⁊ iuẽ tis iudicare. Lõſiliata ⁊ iudicata ad opꝰ appli care p̃ciꝑe.Et iſte. iij.actꝰẽ pꝛicipaſqꝛ alij duo oꝛdinãtur ad iſtũ fm ꝑhm. vi. cthicoꝝ. ¶ Quot ſunt eiꝰptes.he.ꝙ. v. Pꝛima dr̃ mo⸗ naſtica ꝑ quã ꝗs regit ſcipᷣm. Scða iconomi⸗ ca ꝑ quam gs regit vnam domum— 4 2
d

—
0
familiam. Tertia militaris per quam quis re⸗ git exercitum. Quarta pollitica architetom⸗ ca ſiuc regnatiua vel legis poſitiua per quam quis regit ciuitatem vel regnum. Quinta pol lirica.ſ.ſimpliciter dicta ſubdiroꝛum per quãʒ bene ſc habent ad conſeruationem polliciẽ bene oꝛdinate:de quibus.vi. Ethicoꝛum.⁊.. Polliticoꝛum. ₰ ¶Que opponumtur pꝛudẽtic. K. in pꝛudẽtia que quidem põt dici peccatum generale ꝑ par ticipationem inquantũ.ſ.in quoliber peccato eſt defectus in aliquo actu rationis dirigẽtis ⁊ ideo fᷣm peccata circa que eſt tale peccatum crit hʒ etiam in pꝛudentia ſub ſe ſpẽs.ſ.pꝛecipi tatio qua aliquis per ĩpetum paſſionis vl vo⸗ lũtatis fert᷑ ad al iquid agendũ pertranſiti me dijs ꝑ que opoꝛtet oꝛdinate deſcẽdcre recta cõ ſiliando· Que media ſunt memoꝛia pꝛeterito⸗ rum Intelligentia pꝛeſenriů. Solcrtia in con ſiderando futuros euentus Rõ conferẽs vnũ cũ alio· Et docilitas per quam gs acgeſcit ali⸗ oꝛum ſententijs Mabet etiam temeritatem qᷓ eſt cõtemptus regule dirigentis: vnde temere dicũtur ilia fieri que rõne nõ regũtur ex cõtẽ⸗ ptu regule dirigentis Mabet ⁊ inconſidera⸗ nonem qua in recte iudicando deficit. Eſt ⁊ĩ⸗ conſtantia que deficit in pꝛecipiendo. Eſt ⁊nẽ gligentia que eſt ꝑ defectum voluntatis ⁊ ẽꝓp pꝛic ĩ actus inrerions defectu ad quẽ pertinet electio. Eſt ⁊ pigritia ⁊ toꝛpoꝛ de quibꝰ.ð. Et quãdo pꝛedicta ſint peccatum moꝛtale. dicas ꝙ ſolum quando ſunt contra aliqð neceſſariũ ad ſalutẽ qð pꝛecipit᷑: vel qð eſt pꝛohibitũ.alg cõiter ſunt peccata venialia.
¶ Que ſunt vitia q̃ ſiluudinem habent cum
pudemia. K. ꝙ ſunt quattuoꝛ Mꝛimum eſt
pmdentia carnis inquantũ ſtudium rõnis oꝛ⸗ ginat ad finem qui non eſt vere bonus:⁊ ꝗdẽ i ſumat ᷣm abſolutam rõnem:ita ꝙ in cura rurnis aut mundanoꝝ finis totius vite ſit:ſic cſt peccatuʒ moꝛtale:qꝛ per hoc auertit homo rotaliter a deo:cũ impoſſibile ſit eſſe plures vl timos fines.⁊ de hac d ad Ro.viij. Mꝛuden tia carnis inimics eſt deo Si aũt ſumat᷑ Fm rõnein particularis pꝛudentie:ſic eſt peccatuʒ vcnialc:qꝛ ſicut affectio ad aliquod delectabi⸗
le carnis vel mundi inoꝛdinata ſine auerſione
a deo eſt peccatumvemale:ſic cſt ſtudiũ ad illã Bur dic de pꝛudentia ſcculi Si vero quis cu ram carnis in finẽ oꝛdinat honeſtumi ꝑuta co mcſtionẽ ad ad carnis ſuſtentationem: vt deo
ſcruiat:ſic non erit pꝛudentia carnis · Silr nec pꝛudenria ſeculi: quando xtitur rebꝰmũdi ad finẽ honeſtum.vide de ho Tho.xxij. q.lix. Ge cũdum ẽ aſtutia. Tertiũ dolus · Duartuʒ fraus ⁊ k hec tria cõueniũt inquãtũ ꝗs per vias nõ vcras ⁊ ſimulatas vult conſequi aliquẽ finem! Tñ differunt inter ſe:qꝛ ad aſtutiam pertinet excogitatio huiuſmodi viarum· Ad dolum ⁊ fraudem vcro pertinctꝓpꝛie cxecutio operis: ſed dotus conſiſtit in verbis ⁊ factis.frausve ro ꝓpꝛie in factis. b e 8 qs dicat. habes xx. q.i. J.cũ ergo.⁊.q.ij.c.ſi ĩqᷓ libet.⁊ de deſpõ.ipu.c.pubes.ibi dr̃ pu
beres ſunt vocati a pube.i.a pudentia coꝛpoꝛiſ qꝛ hec loca pꝛimo lanuginem ducunt:⁊ hodie dic ꝙ eſt maſculus ·xiiij · annoꝛum: ⁊ femina
S ubes. duplr ßʒP 3 dr̃ duplr ſʒ Pa; blicum uechunlre
Oꝛ.vide notoꝛiũ ⁊.ð.occultum.
dʒ eſſe ſacerdos vt Adicus verbis ⁊ moꝛibus
pudgꝛẽ ideſinẽter exhibcat.xliij. di.5.j⸗ E di citi 9 eſt animivirtus qᷓ
quis verecũdatur de actibus de quibus hoĩies magis ve
recũdant᷑:vt ſunt actus venerei ſm Nug.xiij. de ciui.dei.comitẽq; hʒ foꝛtitudinẽ vt potius quelʒ mala toleret qᷓ; malo ↄſentire decernat. rxxij.q.v.itg nc.
aliqñ ſine culpa. ð re·
in. ſine culpa.li.vi.ð qͥ vide.ð.Eoꝛꝛcctõ
⁊ pena ⁊vbi dʒ pũiri.við.ð.pẽa..xxiiij·cũ ſc.
F uadruplex. Alia NMrgatio ůali⸗ pecca
tis. ⁊ hec fit per baptiſ mũ ⁊ pnĩam. de
cðſe. di.iiij.non poteſt·Et per ſacramẽtoꝛũ re ceptionem. de ↄle. di.ij. cũ omne· Et ꝑ fideifer uoꝛem.xv.q.vlti. c.vlti.de coha.cle. ⁊ mu. c. ve⸗ ſtra. Et ꝑ quelibet opa pietatis. xxij. q ij.ſi que libet Alia dr̃ ignis purgatoꝛij. de qua ·j· puſ⸗ gatoꝛium. Alia dr̃ vulgaris que a vulgocſti⸗ uenta:⁊ hec fit cũ ferro candente: aqua feruẽ ti aut cũ ducllo ⁊ ſi euaſerit illeſus fit imunis:
⁊b ꝓhibetur ſub pena moꝛtaliſ peccati.j. q·v⸗
mennam.x.c.ↄſuluiſti.⁊ de purga.· vul. perio⸗ tũ.q eſt cõtra id Peutronomi. vi. Non tẽld⸗ bis dñm. Alia dñ canonica a iure canonico i⸗ uenta:⁊ hec fit per iuramenti pꝛeſtationcʒ
nitio nõ dʒ eſſe fine cã: licʒ
unnappe duli tinfamia migionẽ ſin nec cõvincuuri icanonici. hno. ia de purga.ano
ſlniglucra
nnẽcnnic in nut vt dirinð pol ius ijqv. eccei iſulpuio ſufficita iuiß non ſit un unpelit ermcoc muaitſuffcta lriijq voibus igu Iinita boc ubus.
hiui dici vnm ſijiamucthap iuſideodu. iiüniſtipungmn Animsde in
„

rã ſuo iudice: ⁊ illis apud quos infamatus eſt ſie iurãdo ſuꝑ euãgelia:ꝙ tale crimẽ nõ cõmi ſit ſup quo ẽ ifamatus:nec ad id oꝑam dedit:⁊ puiuſmòi.⁊ dʒ hr̃e tot cõpurgatoꝛes quot idi cẽti purgationẽ canonicã videbit᷑ attẽta enoꝛ mitate criminis:g ſint bone opionis:⁊ non ſit veriſile cos periurare:⁊ ꝗ eiꝰↄuerſationẽ ſciãt ⁊ ſint eiuſdẽ oꝛdis ſi eſt poſſibile:ꝗ fimul iurẽt ꝙ credũt eũ verum iuraſſc:vel ꝙ bonum exhi buit iuramẽtum.hecꝓbant᷑ de purgatiõe ca⸗ nonica per totũ. ¶ Dñ dʒ indici canonica purgatio.h.ꝙ quã⸗ do apud iudicẽ ſuũ gs eſt ifamatus: ⁊ ifamia publica laboꝛat:⁊ apud graues ⁊ bonos viros ⁊ non ſit oꝛta ab inimicis:tũc iudex dʒ pꝛefige re terminũ:vt ſi qs vult accuſare compeati⁊ ſi accuſatoꝛ appet audiat᷑ canonice Gi vero nõ appꝑet ⁊ infamia mala crebꝛeſcit:tũcꝓcedat iu dex ad ĩgſitionẽ:⁊ ſi nullus apparet ẽt denůcia toꝛ nec cõuincitur:tũc cõpeilat eũ ad purgatio nẽ canonicã.h no.Jo.ij.q.v.pꝛeſ byter.⁊ ꝑ to⸗ tů⁊ de purga.cano.ꝑ totũ.ꝑ doc. ¶ Sed nũgd iudex ex ſola ſuſpitide potit pur garionẽ canonicũ indicere.ſ.ꝙ ſi ifamia non ſaboꝛat vt dixi nõ poterit:niſi foꝛte fuerit ac⸗ cuſatus.ij.q.v.ð.ecce qᷓlitervnde no.qꝙ veriſi⸗ milis ſuſpitio ſufficit ad indicẽdã purgatõem pꝛedictã lʒ non ſit ifamatus:ſed temeraria ſuſ pitio repellit.extra co.c.ſi quis de gradu.ij.q.i c.i.violẽta aũt ſufficit ad ſnĩam.xxxij. q.i.dixit no. Archi.ij.q.v.oĩbus. Inno.⁊ Po. in.d.c.ſi gs.ð gradu. Limita hoc vt.ð.pꝛeſumptio.i.ve rũ in leuibus. ¶ Ptrũ ad dictũ vniꝰmulieris ſit indicenda: k.ꝙ ſic.ſi ifamia ex B apud graues reſultat.c. ſignificaſti. de adul. ¶ Quc pena deficiẽtis ĩ purgatiõe.ſe.ꝙ ſi ac⸗ cuſet᷑ ⁊ idicat᷑ ſibi purgatio ſi deficit punietur ac ſi fuiſſet ↄuictus.de ſimo.c.de k. Si vero ꝑ modũ inquiſitiõis agat᷑:aut denũciatiõis pe⸗ na erit arbitraria.vt no. Bof. Mo.⁊ Ma.ĩ.c. accedẽs de accu. Silr dic ꝙ ſi non pꝛeceſſit ali quis modus agẽdi neqʒ accuſationẽ: ingſitio nẽ:aut denũciationẽ:ſed ſolũ ꝑꝑ infamiam iu der indicit purgationẽ:tũc ſilr ſi veficit punit᷑ ertraoꝛdinarie.⁊ eſt caſuſ.c.fignificaſti.ð adul. Et ſic cũ intellige. Et aduerte qꝛ dicit Inn. ꝙ cũ iudex hoc caſuꝓcedat ex pᷣſumptionc ꝙ dʒ multũ tꝑare ſnĩaʒ:vt no.i.c.afferte. de pᷣſũpti.
Ergatorium u
S
ma:minoꝛ tñ qᷓ; infernalis:vt pʒ..S.qᷓli de pe.di. vij.c. fi. nt B rrvdi Fcis ¶ Qui ſunt qui purgant᷑.k.ꝙ illi qui moꝛiun tur ĩ charitate:qui tñ nõ ſatiffectrutꝓeoꝛum peccatis i hac vita.xx v. di.c.q̃lis.⁊.c.ſe. ¶ Qũo iuuant aie defũctoꝝ.vide.j.ſ uffragia per totum. Mrificatio ſengenn — ⁴ lieꝝ noneſt ne ceſſaria vñ ſivoluerit intrare eccleſiam vt gr̃as agant:nõ peccãt. Si tñ ex vcneratiõe aliquãdiu voluerint abſtinere deuotio eax nõ ẽꝓhibẽda.de purific.pꝰpar.c.vnico. NMſillanimitas n⸗ nitur magnanimitatiꝑ defectũ qꝛ deficit ꝓu fillanimis aꝓpoꝛtione jue potẽtic:dů recuſat in illud tẽderc:qð eſt cõmenſuratũ ſue potẽtie ⁊ ſic ẽ peccatum:⁊ tale qᷓlis ẽ obligatio ad illðᷣ in qð tendere recuſat:ſiue ſit pꝛeceptũ:ſiue ſit ꝓhibitio. Secus ſi ſit circa ↄſilia: vt intrandi religionẽ:audiẽdi ↄfeſſionẽ: vcl pꝛedicãdi: qui bus ex officio nõ incũbit de neceſſitate:qꝛ ſic ẽ peccatũ veniale.hec ex Tho.xxij. q:cxxxiij.⁊ eſt filia accidie. quan
Madrageſima
Vqũo fuit ĩſtituta nõ.ĩ.c.quadrageſima dẽ cõſe. di.v.vbi vñ ꝙ a xp̃o fuit inſtituta:⁊ vt decimã annoꝝ deo reddamꝰ:qñ eſt incipiẽda ⁊ a quibus abſtinẽdũ:⁊ qᷓ hoꝛa comedendũ:vi dc.ð.ieiunium.
E arta falcidia vel trebelliani ca.vide legitia. Quar⸗
ta funeralis.vide canonica poꝛtio. eſtu arii dicũtur qui diſ⸗ currũt ꝓ elemo ſynis:q nullo modo recipi debent: niſi veras lras:aut apłicas. Aut dioceſani oñdãt: ⁊ ponit᷑ foꝛma lraxꝝ. in.c.cũex co.de pe.⁊ re.⁊ ſi hñt lras aplicas nõ debẽt acceptari:niſi pꝛius fint ꝑep̃m exaiati.cle. abuſionibus.de pe.⁊ re. ¶ Mtrũ tales queſtoꝛes fint permittendi pꝛc⸗ dicare..ꝙ nõ.niſi ſolũmõ qð i lris ↄtinet᷑ po puloꝓponerc.vt in.d.c.cuʒ ex co.⁊ de here.vt
officii.li.vi.⁊.d.cłe.abuſionibus.
¶ Quid ſi ↄtinet᷑ in coꝝ lutteris q in locis reli Foh⸗ honeſte ⁊ charitatiue recipiant᷑:⁊ ꝙ fi⸗ eles ad eoꝝ exhoꝛtatiõʒ ↄuocẽt. N. ꝙ nihilo⸗ minꝰclcrici ⁊ rectoꝛes eccleſiaꝝ nõ tenenturi⸗ uiti pᷣdicta facere:qꝛ tales le qᷓ;tũ ad
— 25
205
—

nocationes funt reuocate ipſo iure:vt h̃ ĩex⸗ trauaganti.cle.iii. 3 ¶Qio nõ debẽt in tabernis:aut alijs locis ĩ⸗ cõgruis manere:aut inutiles expenſas facere: aut hitũ falſe religiõis poꝛtare:aut ĩdulgẽtias vel alia mẽdacioſa ꝓponere.hñtur ĩ. dCle.abu⸗ ſonibꝰ.⁊.d.c.cũ ex eo. ¶ Bed nũgd ſi publice delinquãt:tales pote růt ab oꝛdinarijs puniri.h.ꝙ ſic.ʒ fint exẽpti de pꝛiui.c.tuarum. 24— dr oœẽ qð ex opera cu ( us iuſcũqʒ deſcẽdit.ff. Pſe ẽ diſplicẽtia 3 aliqueʒ r Ancor pp deſiderat vel qᷓ rit qs malũ alteri⁊ eſt filia accidie qñ ꝓcedir ð aſiquẽ:co ꝙ inducit eũ ad bñ oꝑãdũ. Aliqñ filia ire:⁊ eſt pctm̃ moꝛtale.ſi maluʒ qð aiteri querit vet optat:ẽ ꝗd alicuius ĩpoꝛtãtie ⁊ cũ deliberatiõe voluntatis:vt elicioa Tho. xxij. q.xxxv. limita tñ vt.ð. odiũ. At 0 hʒ triplicẽ gradũ in hoie ßʒ pßm.i.ethicoꝝ. Pꝛiuſẽ añ cõpletũ ſeptẽniũ.vbi nõ intelligit nec ꝑ ſe:nec abalio cape nõ põt.⁊ iõ illo tꝑe nulli ʒctui ẽ aptus. Scds gradus ẽ cũ ab alijs cape põt lʒ ĩpfecte:ſed ipſe ꝑ ſe non ſufficit ad itelli gẽdũ?⁊ iſtud ẽ ĩ fine pᷣmi ſeptẽnij regulariter: ⁊ tũc põtꝓmittere aliqua ad q̃ natura iclinat: nõ tñ cũ obligatiõe ꝑpetua. Tertiꝰeſt quando ab alio cape põt ⁊ ꝑſeipᷣm ↄſiderare: ⁊ iſtud ẽ in anno pubertatis:⁊ tũc põt ſe obligare quo ad ꝑſond.ſ.ad votů religiòõis matrimoniuʒ:⁊ hmõi. ſed qᷓ ad exterioꝛa nõ:niſi in fi. xxv. ãno rũ. Rõ finalis eſt aĩa legis.vide lex.ᷓ. iitj. Et qũo cognoſcat᷑ quãdo ratio ẽ finalis vel ĩpul ſina.vide.ð.cauſa. ſunt redditiones
Atiocinia rõnuʒ ad qᷓs quis
obligat᷑ ex admiſtratiõe reipublice vel pꝛiuate· Mã ſunt quedã rõcinia publica gbus obligant᷑ officiales curie ex admiſtratòe aliqͥꝝ ad rẽ publicã ꝑtinẽtiũ.vt.C.de epi.⁊ cle..offi⸗ ciales. Quedã dicũtur pꝛiuata qbꝰ obligantur hoiĩes ex admiſtratiõe reꝝ pꝛiuatarũ:vt tuto⸗ res:curatoꝛes:actoꝛes:ꝓcuratoꝛes:executoꝛes extra de obliga.ad rõ.c.vno.
i ¶Mtrů obligatꝰad rõcinia poſſit oꝛdinari.h.
ꝙ pꝰdimiſſionẽ admiſtratiòis ſi eſt obligarus reipublice ex admiſtatione ꝓmoueri nõ poteſt zñ rcddita rõcinia.c.pꝛeterea.i.di.ſecus ji eſſet
obligatus ex mutuo:vel alia cĩlex reſcripto. ff.de mu.⁊ ho. C.de epi.⁊ cle.l.qſqs emẽſis. Si vero eſt obligatꝰpſone pᷣuate:tũc ſi tenet ð do lo ⁊ fraude ⁊ cõſtat repellit. Si vero ↄſtare nõ põt:vel tenet᷑ ex alia culpa ſi põtꝓmoueri.In officio ãt admiſtratiõis exñs an poſſit ꝓmõue ri. Mihi plʒ opi. Inno.in.d.c.vnico.vᷣbi dicit ꝙ ſi quis gerat tutelamvel curã legitimã vel neceſſariã a legibꝰſibi ĩpofitã:vel ẽt ſuſcipiat aut miſerabiliũ ꝑſonaꝝ:aut eccleſie ꝓcuratio⸗ nes:ſeu adminiſtratões:⁊ maxie ců inĩa cp̃i ꝙ nõ ĩpedit oꝛdinari cũ poſſit talia ſuſciꝑe etiaʒ oꝛdinatus.als aũtꝓbibet᷑.li.di.per totũ.⁊.d.. o fficiales.
¶ Sed nũgd magiſter ſcholariũ vel alius fa⸗ mulus ꝗ iurauit ꝑ annũ ſeruire poterit religio nẽ intrare.K. ꝙ fic hᷣm Mu.liij. di.c. legẽ.lʒ di⸗ cat ꝙ nemini ↄſuleret. No. dicit ꝙ tutius eſtĩ⸗ plere qð iurauit.niſi obtincat inĩiam quã ſi nõ vult dare poterit itrare auẽte.c.ꝑuenit.cl.ij. ð iureiur. Addo ꝙ etiã liceret qñ immineret ſi⸗ bi periculũ moꝛtalis peccati.
C Mtxꝝ obligatꝰcã pignoꝛis poſſit ꝓmoueri.
h. ßᷣm Mo. ꝙ nõ. añ redditã rõnẽ. ar.c.ſignifi cãte.⁊.c.cũ cõtra. de pigno. ¶ Dtꝝ filius vfurarij poſſit ꝓmoueri. K. ᷣm Mo.ꝙ nõ.ſi ſuccedat:nifi clamoꝛes pfis emẽ⸗ det: vei hercditatẽ repudiet.c.tua nos.de vſu. A ptor ꝓpꝛie df̃ qui rapit reſi⸗ mobiles. Pꝛedo vo rei mobilcs Wñ rapina dr̃ in rebꝰĩimobili bus. Depꝛedatio vero ĩ mobilibus ⁊ ſe mouẽ tibus: vt aialibus ⁊ hmõi: ᷓᷣm Jo.an. quẽ ſegẽ Ma.in.c.i. de rapto.q;uis vt piurimũ equiuo⸗ te ſumãtur/ Et fit rapia cũ quis publice ⁊ vio lenter rapit.vt in.c.penale. xiiij. q.v.de hoc vi⸗ de inſti. de vi bo.rap.pꝰ pꝛincipiũ.⁊ ẽ grauius peccatũ q;ᷓ furtũ. vt in. d.c.penale.*. ¶ Mtrũ raptoꝛes largo mõ ꝓ quibuſcũq; pu blice ⁊ violẽter res alienas dep̃dãtibus tã mo biles q;; ĩmobiles poſſint recipi ad cõfeſſioneʒ
niſi reſtituãt rapta:vel quc cõbuſſerũt: deſtru⸗
rerũt: depopulauerũt:aut alio mõ dãnificaue rũt ꝓrimũ:ſicut tenent᷑.l.duobꝰ..ſigs iuraue rit. ff. de iureiur.⁊.l.cũ te nõ ſolũ.C.qꝙ me.cã. &.tex.in.c.ſup co. de rap.ſic ꝙ quicũq; ſurrere rit ĩ rapinã ſiue eccleſiaꝝ violationẽ ⁊ mani⸗ feſte fuerit dep̃henſus:niſi pꝛius ablata reſti⸗ mat ſi poterit:vel emẽdãdi plenã ſecuritatem fecerit penitẽtie bñficiũ ei penitus denegetur Si vero vſq; ad obitũ ĩ ↄtumacia ſua duraue
3
4
—
mins mlwicn miyriu nxti Lui in* mpomride niinõ dencgci.i liuimlus dcn nuccmoſinã p iusincimicno hrʒerirdʒ de iirlhne diſpẽlun obecindcſup iſtipotrit recip eshn abbnẽ. umniichticRwn nndc ſuptodir wvncni. Nide rptoꝛb⸗ sid jertõtun Nxmpn nign
Cdermpm vir h ſ puit m nnoniot ob hacc
mdeiurcanonic timſrnn iunicminipen Nſcrhaciſit iiſubnenſc uspirerun e dein
nne d Sch Licliatult Alcnnßiboot eni vnrito i Painch atiwbiber Ahngers ifhfhurſ. kiicue innitnut wut ſehim lurn tnbaozc iu uci anipun dnue

—
nẽ:nõ ſolũ ſubtracti ſed
rit ⁊ in ertremis poſitus remediũ
ta mẽtc nõ emẽdauerit:⁊ in moꝛte ſecuritateʒ
pꝛeſtare nõ potcrit:ſi de peccato ʒtritus fuc⸗
rit viaticũ nõ denegct᷑.⁊ ſic nec ↄfeſſio ⁊ abſo⸗ lutio: ſed tñ nullus cicricoꝝ ſepulture eius in⸗ terſit nec eiꝰelemoſynã pꝛeſumat accipe: lʒ ſit ſepeliẽdus in cimirerioEt gcũqʒ clericus vel pꝛeſ byter ʒfecerit:dʒ deponi ab oꝛdine irrecu pabilitcr.ſ.ſine diſpẽſatiõc ⁊ bñficio carcre ec cckaſtico:hec in. dc.ſuꝑ co. Si vero non ſunt manifeſti poterũt recipi ad ↄfeſſionẽ:ſicut alij peccatoꝛes ſᷣm abbatẽ.in. d.c.ſup eo.⁊ ẽt licct eſſent manifeſti:ſi tñ moniti nunqᷓ; fuerũt ᷣm Mo..in. d.c.ſuꝑ eo.dũmodo fint diſpoſiti reſti tucre vt tenent. ¶Quid de raptoꝛibꝰ depꝛedãtibus romipe⸗ tas. vide.ð. excõicatio.v.caſu.xxix. ¶ Mtx raptoꝛ virginis ſit pumẽdus pena]. Vnice.C. de raptu vir. K. Pa. in.c.cũ cꝗᷓ.de ra pto. ꝙ ſi pꝛcceſſit tractatus determinatus de matrimonio ⁊ ob hãc cãm abducit nõ cõmit tit pena de iure canonico:cui ſtamꝰin k. Give ro pꝛedictuſtractatꝰnõ pꝛeceſſit ẽt ſi puella fu it voltaria cõmittit᷑ pena.xx vij. q.vlt. lex illa. ar. xxxvi. q.i..ex hac.i fi.⁊ obligat᷑ ad fſtitutõ ẽtlucri: qð habuiſſct ille ſub cuius ptãte erat ᷣm dñʒ. Jo.de platea Inſti. de actio. que er delictis naſcuntur: F. in
triduum.
A 1 na fit. Pꝛioin naufragijſ 56 P Scðoĩ pedagijs. Ter⸗ tio ĩ queſtis.talijs ⁊ fimihbꝰ uarto
ibello· Auito ĩcrtoꝛfiõibꝰofficialiũ plꝰdebito
¶Ptrũ vñs agri vel territoꝛij tencat de rapi na in eo facta.. Ma. in c.lʒ. de reſti.ſpo. ꝙ ſi nir ſciẽs ⁊ potuit pꝛohibere ⁊ nõ ꝓhꝛbuit ſic tenct. i.C.de fql. mo. Gecus ſi nõ potuit ꝓhi berel i.j.is aũt.fjſi fa. fur fe. di Et idẽ dil de
villa:⁊ raſtro.⁊ hec ẽ cõis opi Fm Bartoin l.
ne quid.ff. de incẽ.rui.⁊ nau. Eiuiliter tiñ tene
tur no crialiter ßin pꝛedictos. Sed nunqnid ſtabitur iuramẽto ſupꝑ quãti te rerũ annſſaꝝ robato.ke cõiter tenent legi ein..fi quãdo.C. vnde vi.⁊ Pa. in.c. ſuper
o· de his que vi. q vbi quis cõuenitur ex do⸗
oalterius non admittit ꝓbatio per iuramen
nm in litem. Scd quando ↄneni de dolo ſuo
. 300 rertren ledtũ pnie poſtu ſiccredetur iuramento allegantis damnum: lauerit humiliter:ſi emendationẽ: vel emẽdan
di ſecuritatẽ pꝛeſtiterit: ei pnĩa ⁊ cccleſiaſtica ſepnitura ↄcedat Qui aũt in ſanitate obſina
Ppterea dicit Inno.in. d.c. ſuper eo.ꝙ.d.c.ha⸗ bebit locũ in qualibet vi compulſiua: ablatiua: expulſiua:turbatiua:⁊ inquictatiuaxx quo ĩ fertur ꝙ ſi pꝛobo furtum vel rapinam contrqg raptoꝛem ſtabitur iuramẽto meo de quqtita⸗ te rapta. Et no. ꝙ furtum vel rapina ꝓbat per
ſocios familiares ⁊ hmõi. vide.ð.conſen⸗
Atihabitio ſus..iiij.
de Conſe⸗ Ecompenſatio
penſatio.
£. ſa ti 0 Recuſaripõt iuder
c delegatus ex mult? cauſis.nõ. Pa. in.c.accedens.vt lite nõ
teſta. Wꝛimoqꝛ conſanguinens aducrſarij. Scðo qi cõmẽſalis ipfius. Tertio qꝛ oꝛiũdus de eius terra. idẽ de diſtrictu. Quarto qñ non poleſt haberi acceſſus ad iudicem:miſi per ter⸗ ram inimicoꝛuʒ. Quinto quãdo loquiturĩ au re ⁊ familiariter cum aduerſario. Sexto quan do in alia cauſa litigabat cũ eo.iſtud no. Pa. ĩ c.i. de iudi. Septimo qñ ẽ impitus ⁊ hʒ aiſeſſo
rẽ ſuſpectum ibidẽ Pa. Vtrum pꝛoteſtatio de non acceptãdo eum
tollat ꝑ ʒꝛiũ factũ. K. Pa.ic.vnico de litt Zte. itel⸗
vide Lõ⸗
ꝙ nõ fiiſi factũ ʒꝛiũ rollatꝓteſtationẽ pp lectũ aliũ intermediatũ. Vbi gra. Introgatan vera ſůt qͥ ↄtinent᷑ in libello.&.rcus. Rñdebo cuꝓteſtatiõe ꝙʒ nõ itendo ↄteſtari litẽ ꝑ hanc rñſionẽ.⁊ ſic rĩdet:nõ ↄreſtat ꝑ iſtud factũ 3⸗ riũ · Secus ſi his dictꝭ diceret iudex nõ admit to hãc pꝛoteſtationẽ:⁊ poſtea ipſe rcus rñde ret ſine ꝓteſtatione repetita ad libellũ: tale fa⸗ ctũ ʒꝛiũ tolleret ꝓteſtationẽ ⁊ lis eſſct ↄreſtata Becus ſi iteꝝ repeteret ⁊ egoʒꝓteſtoꝛ nolle cõ⸗ teſtari litẽ:qꝛ nihil mediũ interuenit.ꝓ hoc fa cit cle. vnica.de dolo.⁊ qð dr de ↄſti.c.cũ. ⁊M. ⁊. vbi repugnãtia.ff. de re.iur.⁊ in.c.ſolicitu⸗ dinẽ. de ap. vel dic fin Bar. in.l.vnica. C.de li⸗ tis ↄte ſta. ꝙ quando pꝛoteſtatio ref picit vnũ ⁊factum aliud. Mam in litꝭ conteſtatione oꝛi⸗ tur quaſi contractus. Pꝛoteſtatio vero oꝛdi- natur ad tollendum iſtũ quaſi contractum: non autem reſponſionem:⁊ ſic ſunt diuerſa:⁊ tunc per factum contrariũ non— Scd 4
—

qñ ↄcernũt vnũ: pꝛoteſtatio ⁊ factũ. vrputa q det ilos qui triavota ſubſtãtialia ꝓmiſerũt in rñdet ⁊ꝓteſiatur ꝙ aio nõ růdẽdi:tũc tolliur relgice appꝛobata ſm Jo.an.in glo. i.⁊.ij. cle⸗ talis ꝓreſtatio ꝑ ʒꝛiũ factum: qꝛ ↄcernit iccm pme. de decimis. Et hoc vexnili addat᷑ aliud: factũ. Mel dic ꝰm Pa.in. d.c.cũ.M. ꝙ qñ ꝓ put dcuch religioſi. Mã tũcẽt cõpꝛchẽderen teſtario fit in depẽdentibꝰa mera volũtate n; tur hoſpitalarij hieroſolimitani quino pntꝰ⸗ teſtãtis valet pꝛoteſtatio.vt ſi dicat nolle auð here matrimoniũ ⁊Pnttut obediẽtiã ſupio⸗ diccre 3 fidẽ:⁊ poſtmodũ dicu ꝓteſtatio de⸗ ri:⁊ no pt retroccderc ab illo ſtatu nõ·tñcom fendit cũ.xxiiij.q.i.hec ẽ fides. Si vero ðepen pꝛehẽderent alij hoſpitalarij quivrũtur matri det a volũtate pꝛoteſtãtis ⁊ alterius ſi alter cõ monio.; poꝛtent certu habitũ:qꝛ nõ ſunt reli ſentit valct.c. cumana.⁊ qð ibi no. de ckc.⁊·c gioſi nec ſtrictoꝛnec largo modo. In fauoꝛabi fi. de ↄdi.appo. Si Vo nõ cõſentit necẽ iuſta libus vero bñ cõpꝛchẽdũtur pꝛcfati frẽs: quia cã pꝛoteſtãdi nð valet. Vecus ſi ſubeſſet iuſta largomo vident ſub regula ròne pꝛomiſſiõis cñ̃.puta metus vel vis: puta vis ↄhã:aliter ⸗ facte ſuꝑioꝛi eox. terſicies me: pꝛoteſtoꝛ ꝙ quicquid dicam facio ¶ Quid de iueniẽtibus nouũ oꝛdinẽ. K. ꝙ nõ aĩo nõ ʒhendi.⁊ vʒ. xxxi.q.ij. lotarius. Silr qũ ſunt religioſi niſi a papa expᷣſſc appꝛobẽtur: q iudex dclegatus nõ cõſentit recuſarioi⁊ ſinõ cũ fit ꝓhibitũ nouũ oꝛdinẽ vel religionẽ iueni cõpco cxcõicabit de facto coꝑco cũ ꝓteſtatiòe re. vt in c.religionũ. de reli. domi. li. vi. Zõ nõ de nõ ↄſentiẽdo ĩ ipʒ vʒ ne cõpitio pꝛeiudicat religioſi:ſcd potiꝰ irrcligioſi ſunt cẽſendi taleſ Aduerte tñ ꝙꝓteſtatio dz pᷣcedere actũ ſuꝑ à ⁊ hodie ſunt excõicati ipſo facto ꝑ extrauagã fit.vt.ff. de ↄcubi.l.in ↄcubinatu. tem Jo.xxij. que icipit. Scã romana. Recitat df̃ qui ad viuẽdů Malin.c.fi. de reli. domi. N GU l 18 regulariter ẽ aſtri ¶ Religio beghinaꝝ repꝛobat᷑ ⁊ oẽs eã ſectã cruo ſiue ſit monachus ſiue canonicus tes ſuntercõicati ipſo facto: ac religioſi důtes regularis de ſta.mo.c.ꝙ dei timoꝛẽ:fiue ſit cle eis auxiliũ:cõfiliũ:vcl fauoꝛt in pꝛcfato bighi ricus ſiue ſit laicus.ʒ laicus nõ poſſit recipi in natu.clc.i.de reli.domi. Et no. ꝙ ſoꝛoꝛes tertij canonicu: vt in.c.ij. de inſti.tñ põt recipi ĩ con oꝛd is. G. Fran. nõ ſůt ille beghine:vt no· glo· nerſum.de clec.c. cũ ex eo.li.vi. bidẽ cũ hẽant regulã appꝛobatã a ſede aplica Eli 1 oſu 8 dr triplr. Pꝛĩo ⁊multominꝰſoꝛoꝛes ſcẽ Clare. 8 largiſſime:⁊ ſicẽ ¶ Quis põt effici religioſus.he.ꝙ glʒ qui nò qlibet Tpianꝰ.vt in. c·ꝓhumani· de ho hʒ aliquã de ĩfraſcriptis.viij. ↄditõibꝰ q̃ꝝ pꝛi mi.li. vi.ð xpᷣidna religio. Scðo large ⁊ ſic cõ maẽ ctas ĩimatura.de q dic vt.ð. nouiciꝰ..i. pꝛchendit oẽs clericos ſeculares:⁊ oẽm rp̃ia ¶ Secũda ßuilis ↄditio. Scruꝰgppe ſine ↄlen nũ honeſte viuenteʒ. Mã in eo ꝙ deo ipendit ſu dñi nõ põt itrare religionẽ. ar· liiij. di. c.nul⸗ debitã religionẽ põt dici religioſus. ⁊ ſic ſeqgt᷑̃ lus ep̃ox. eſcribit᷑ tñ triẽnio a religiòe que
—
iqi.c.nullus.el. ij.⁊. rxxiij·q. v· qð deoar. devo h ignoꝛat. ſi ieeheete tœer multa. vbi de hoc. Tertio accipit᷑ꝓpꝛic.x icognitus. Iſte iñ ſi repetat᷑ a dño religioſus reli erit m P. ibidẽ. ar. xxvij. q.i. de viduis. ⁊re⸗ gionibꝰappꝛobaris ꝑ ſedem aplicaʒ · de voto. ligiõi tenebit᷑ q;tů cꝙ votů.ꝗ. pñtili. v⁊ talisꝓpꝛie dr religio⸗ tur nõ poſſet Spẽ.nec ob.c. qdã. de ↄuer. diu. q ſus. Et religiões appꝛobarc ſunt q̃ttuoꝛ. Nꝛi ille qhʒ vxoꝛẽ nõ põt obÿᷣuare caſtitatẽ ca iui⸗ ma Vaſilij. Schᷣa Mñdicti. Tertia Auguſtini ta:⁊ ſic religioſus eẽ nõ põr:ſed ſcru ſicqꝛnð Qnarta bti Frãciſci.vtno. Aaudu. in cie.qꝛ re regrit coꝛpꝰ libeꝝ vt ſit monachꝰcü ĩ domo ꝙ gulares. de ſupplen. ne· pꝛe. Sub iſtis militant rPienleteieelereeie
oẽsꝓpꝛie religioſiexceptis cartuſẽſibus qui ITertia debitoꝝ obligatõ. Qui.n. dʒ aligãa hiu eenrioaiot⸗ teri nõ põr illud iicite pᷣtermittẽ vt rcligioneʒ ¶ Vtx diſpoſitio odioſa ↄcepra erga regula igrediat.liij. di.c.general. Si tñ ſit debitů pe⸗
res ſeu religioſos extẽdat᷑ ad fratres de tcrtio cunie.vel talis debitoꝛ nõ hʒvñ ſatiſfaciat. tůc
oꝛdinc bti Frãciſcu⁊ hmõi&. NPa in Kica. ð; faciat qð põt. ſ cedat bonis ſ uis creditoꝛi ⁊ ſu regu.q nõ qꝛ tales ꝓpꝛie nò dicũtur religioſi. ficit. ꝑꝑ pccuniã cniñ obient pſonsiber
—
vñ potius coꝝ regula ẽ quidã modus bñ vi⸗ minis.ſed tm̃ ad rccõpenſaʒ. WMñ ci reboſuiſ
uẽdi:ʒ ſit appꝛobatꝰꝑ papã.⁊ iõ ſolũ cõpꝛehẽ crhitis religionẽ ĩgredi:nec tenct ĩn ſecnlore⸗
u inue cl ſei nujen dunn
. ulis uneaii nins oun& q ciet woſun nnůi nqaprl jin vlenec nol
nziſuiu
mitubonn v vijdivv t ispnduncit ſipasciↄ derc als non. ¶ Auuſtus 3 ertalnims⸗ h dengul. ſunfn Pe tůrporrit ligi ſütſunjfacure upumoqpu ſdumrichop de Fuspyrna n tituni gſir i ki nur li * inir vi
3

manere vt ꝓcuret vñ ſoluat debitũ:ſi modo er gelo dei ⁊ feruoꝛc charitatii h faciat qꝛ ſpůs ſci ductoꝛitate hoc facit cui nemo põt reſiſtẽ. xix. q.ij. due. de regul.lʒ. Si tñ monaſteriũ qð igre dit aligd acquireret ꝑ ſucceſſionẽ hereditariã vel ꝑ vonationẽ aut ſegatũ rõe ipſiꝰſolũ:ſic te⸗ net fatiſfacere q;ᷓtũ ſe ilud extẽdit qð habuit cius occaſione ſolummodo.ar.c.ſi qua mulier rir. q.iij. E ¶ Mtxꝝ talis teneat᷑ ĩ religiõe laboꝛare vt cre ditoꝛibus ſoluat.ß. qdã tenẽt ꝙ ſic. Sed ʒꝛiũ credo cũ ex toro ſit religiõi ſubicciꝰita q non ẽ momẽtũ in qͥ a pꝛelato nõ poſſit occupari:⁊ nõ hẽat vclle nec nolle.c.ſi religioſus. de elec. li.vi. Itẽ ſi ſtetiſſet in ſeculo ⁊ ceſſiſſet bonis ñ renerẽt᷑ laboꝛare vt ſatiſfaceret m Me. ð pal. in. ij. di. xxx viij. Ergo cũ exꝓfeſſiõe cedar bo nis pʒ ꝙ nõ tenet᷑ laboꝛare vt ſatiſfaciat:poſſʒ tñ pꝛelatus cũ ↄſenſu monaſterij hoc ci conce dere.als non.
¶ Quid ſi talis ẽt cũ iuramento ad tale debi⸗
tum erat aſtrictus.N.idẽ por oĩa dicenduʒ.ar. c.lʒ.de regula.
¶ Quid fi ꝓmiſiſſet talis oꝑari manibꝰvt ſa⸗ tiſfaceret.ſẽ.ᷣm Me.de pal. vbi.ð.ꝙ hoc non obſtãte porerit religionẽ itrare ſed ſi bona ſua ſufficiũt ſatiſfaciat ei ad itereſſe.⁊ ſic dic de eo gaccepit vxoꝛẽ q̃ͥ patit᷑ aliqð itereſſe ex ꝙ dʒ ei ſatiffacere.ſi hʒ aliq̃ ᷣm eũdeʒ Pe.
io ¶ Quarta rõcinoꝝ detentio. Wñ obligatꝰad
rõcinia itrare nõ põt.liij. di.c.legẽ. Et B veruʒ iobligatis ꝑpetuo.In alijs ãt ſecus lʒ hone⸗ ſtů ſit ꝙ pꝛius ſe expediant. Ex q̃ pʒ Fᷣm Mof. ꝙ ptãs ꝗ iurauit regimẽ ciuitatis ꝑ annũ. ma giſter ſcholariũ g ſilr iurauit legere ꝑ annum: ⁊ hmõi pñt intrare religionẽ auctoꝛitate.c.ꝑ⸗ iurciur.vide.ð.ratiocinie.de hoc
zirii
11 Quira ẽ pr̃na ſubuentio. Et vt ſcias ſi põt
filiꝰintrare religioneʒ.dimiſſo pre cui tenetur ſubuenire. Ero.xx. no.ᷣm Alex.in. iij.parte ſũ. ꝙ ſi ꝑẽtibꝰnfis obſega nf̃a neceſſaria ſunt:ita ꝙ ſine ipſis ſuſtẽtari nõ pñt:tũc nõ lʒ religio⸗ nẽ itrare ſi mõ talia obſeqa nõ inducũt noſ ad aligd agendũ qð ſit cõtra deũ.⁊ ſic Zꝛiũ ↄſulen
tes phariſei icrepant a vño Mar.xv.⁊ ſic ᷣm
doc. iteilige illud.c.ſi qui.vxx.di. Si vero eis ñ põt ſeruire vcl debita obſega exhibere ſine ꝓ⸗ pꝛie ſalutis diſpẽdio.tũc neceſſirudini generis diuine religiõis pietas antefert᷑.vt dicit Am⸗ bꝛo.ſuꝑ Au.⁊ ſic potcrit itrare ipfis dimiſſis.
oi
Er ſic logt᷑ Jero.in epla ad cio ñ ꝙ ſolũ ge nus pictatis ẽ in hac ꝑte eẽ crudelẽ.⁊ Salua⸗ toꝛ. Lu.xiuj. Sigs vchit ad me ⁊ non odũ. Si aũt nõ ſunt ĩ talineceſſitate:ſic fiius ipſis ẽtĩ⸗ uitis põt itrare:ẽt ſi cũ eis poſſit ſine diſpẽdio ꝓpꝛie ſalutis pmancre.ꝓbat in.c.i.⁊.ij. xx.q.ij Addit tñ Tho.in.iij. quol.q.vi.ꝙ non ſoluʒ ꝓ idigẽtia maxima:ſed ẽtꝓ mediocri ꝑntũ.puta qꝛ poſſet viuere ſʒ tñ cũ notabili iactura ⁊ de⸗ trimento ſui ſtatus ⁊ ↄditiõis ſue.puta quia opoꝛtebit eũ mendicarevel alijs ſeruirc cũ ma xima indecẽtia ſui ſtaiꝰ dimittẽdus ẽ ĩgreſſus religiõiſ.ẽt ſi ex voto hret:⁊ plʒ qñ põt ſine pꝑi⸗ culo ſalutis facere.
¶ Berxta ẽ dignitatis aſtrictio:vt ſunt ep̃i⁊ a⸗ ĩ
lij ſuꝑpioꝛes:q ſine lnĩa pape nõ pñt ĩtrare.c.lʒ⸗ de regula. Inferioꝛes vcro ep̃is pñt ẽt inuitis ſuis ep̃is.vt.xix.q.ij. due.ſicut ſunt decani:pᷓᷣpo ſiti:archidiacom:archipꝛeſbyteri:curati:⁊ oẽs alij iferioꝛes cp̃iſ. Bñficiũ tñ eoꝝ alteri nõ dʒ ↄferri niſi expꝛeſſe vel tacite pꝛofeſſi fuerit vel appuerit ꝙ abſolute voluerit vitã mutare c. bñficiũ.de regula.li.vi.debent tñ petere lnĩaʒ qᷓ;uis nõ obtineant.vt in.d.c.lʒ.
¶ Sed cuiꝰcrũt fructus bñficij añ ꝓfeſſioneʒ ſe.qꝙ dʒ aſſignari debua poꝛtio ipſoꝝ fructuũ alicui g ſeruiatꝓ ipſo.vt i.d.c.bñficiũ. reiiquũ vero erit ipfiꝰvt nõ ſit oneroſus monaſterio qð intrauit tpe ꝓbariõis.xvi.q.vi.de lapfis. qꝛ necꝓpꝛic eſt religioſus.vt pʒ in.c.religioſo de ſen. excõ.li.vi. iure ſuo nõ dʒ defraudari. vt.xvij. q.ij.cũ ſaldus.no. Tancre.⁊ Wartho⸗ lomeus bꝛixiẽ.⁊ interim remanet canonicꝰcu⸗ ratus vel decanus ſicut pꝛius crat nec benefi⸗ cium vacat.
¶ Septima matrimonij obligatio.ſ.pꝰ cõſũ/i
mationẽ.nã tũc nõ põt religionẽ ĩtrare:niſi fʒ ꝙ dico Matrimoniũ.iiij. itellige ẽt ſi copuia eſt habita pꝰ ʒctũ matrimomũ vel ſpõſalia.ſʒ non ſi anre:qʒ ſic nõ ĩipediret:nec matrimoniũ dicerei ↄſummatũ.ar.c.veniẽs.de ſpõ.vbi pʒ ꝙ copula pꝛccedẽs ſpõſalia nõ facit matrimo mũ.facit.c.vex.⁊.c.ex publico.⁊.c.ex ꝑte.ð cõ⸗
uer.diu.qͥ regrũt ↄſummationẽ: ⁊ cſt illud qðᷣ
ſeqtur nõ qð añcedit.
¶ Sd ꝗd ð illo g iurauit aliquã ducere ĩ vro rẽ nũgd poterit itrare.h. ꝙ ſic. auẽte.c. ꝑꝓuenit el.ij. de iureiur.⁊.c.cõmiſſum.de ſpõ.in qͥ dr̃tu rius ẽ ei ⁊c. Intellige quo ad opionẽ ne de fa⸗
cto dicat iuramẽtũ feciſſe nõ q ad veritatem Fm Ric.in. iuj.dic ẽt vt.ð.J.ix.
*

is TOctaua coactiõis ipoſitio.nã oʒ vt ſit vo lũtarius:alr nõtʒ ĩgreſſus vt de regula.c.i.xx.
q.iij. pñs. In religiòe aũt minoꝝ vitra pꝛedi⸗ cta. viij. regrůtur atia.v.ſ.ꝙ ſit coꝛpoꝛe ſanus: legitime natus:nulla vulgari ĩfamia notatus aio pꝛõptus:õpetẽter latus:vel ad honeſtos laboꝛes aptꝰ.attñ ſi gs reciꝑet deficiẽs in aliq̃ iſtoꝝ tencret receptio.niſi ſit.i.ij. iuij.v.vi.vij. vel. viij.q̃ aliqũ reddũt receptionẽ nullam: vt pʒ ppꝛcdicta.
17 Wũo dʒ gs itrare:aut q̃ intẽtiõe. K.vt mo⸗
riat můdo ⁊ ſeruiat xpᷣo.xij. q.i.c.ij.
is ¶ Vrxꝝ glibet debeat reputare votũ religio⸗
19
nis ꝓpoꝛtionatũ ſue ifirmitati.h. ym Ric. in iiij. di. xx viij. ar. vi.q.i.ꝙ ſic. niſi ꝑcertã cõie⸗ cturã ſeuexpiẽtiã ſibi cõſtaret de Zꝛio.ppꝑ eni cuſtodiã que magis adhibet᷑ religioſis q́; ſe⸗ cularibus. Et ꝑp bona exẽpla q̃ vidẽt ibi fre⸗ quẽtius. Et ꝑp bona verba qͥ frequentius au diũt. Et ꝑp maioꝛes ↄſolationes qs diuina be nignitas ob fauoꝛẽ religiõis: ct ex ſcã ſocicta te ifundit cis efficit eiꝰobſeruãtia ꝓpoꝛtõata ĩ ipſa exñti q̃ ĩipꝛopoꝛtõata eẽt remanẽtiĩ ſcło ¶ Mtꝝ gs poſſit ꝓfiteri ĩ aliq̃ religiõe ita ꝙ liceat ſibi retinere ſua.k&. Pa.i.c.infinuantc.q ce.vet vo. ꝙ ſiqs ſimpłr vouit cũ tali ↄditiõc. vr indubio ꝙ ſibi reſeruauerit illa bõa:vt obe diẽtiariꝰmonaſterij:qꝛ verba appoſita ĩ ↄtra⸗ ctu debẽt itelligi ᷣm naturã ʒctꝰ.vt ĩ.l.ſi vno. ff.loca. ẽt ĩpꝛopꝛiati verbis. vt ibidẽ ĩ pꝛĩ. ⁊ in d.c.ifinuãtc.ſm vnů itellectũ vt res potiꝰ va⸗ leat qᷓ;ᷓ peat.l.quotiẽs.ft. de ver.ob.⁊.c.qbbatc. de ver. ſig.⁊ ſic crit religioſus.⁊ pᷣfata bõa ha⸗ bebit ad vſuʒꝙ neceſſitate ſua. Idẽ dic ſi ꝓfi⸗
tef̃ vt ĩ domo ſua cũ oĩbꝰ bonis ſuis moꝛctur.
vt no. Ber. Inno.⁊ Mo. in. d.c.ifinuãte. qꝛ
nõ ẽ ſubãm monachatꝰ vt quis ĩ certo loco
moꝛct᷑:aut de certis redditibꝰ viuat: cũ ß poſ⸗ ſit ſuꝑioꝛ ↄcedẽ.c.cũ iter. R.de elcc.⁊ ſi poſtea ſuꝑioꝛ vclit cũ ãmouere:poterit:lʒ nõ debcat niſi ex iuſta cã. Bi vero voluit referuarc vt ꝓ pꝛũꝛita ꝙ nõ ſit locus interpᷣtatõi:⁊ tũc ſi fiat rcſcruatio ꝑ viã cõditõis reſolutiue vel ſuſpẽ ſiuc ſic vitiat᷑ actꝰ⁊ nõ ↄditio.vt in.c.fi. de cõ⸗
di. appo.⁊ ſic nõ crit religioſus. Silr ſi fiat ꝑ
pactũ. puta qʒ dicit: alii nõ ĩtendo ꝓfiteri: nec alio mõ:qꝛ hec verba hñt vim ↄditiõis:vt diẽ
Mar. i aui.igreſi. C. de ſac. ſan. ec. i ãt ſimpi
cit ꝑ viq pacti vel modireſernat ſibi ꝓpꝛietatẽ vel facultatẽ ʒhendi matrimomũ:ſic facit trã fire ꝓfeſſionẽ in aliã ſpẽm:q vbiẽ pactũ ʒ na
turã ʒctus: ⁊ ipꝛopꝛiati aliquatenꝰverbis põt
trãſire ĩ aliũ Sctũ:fit iterpᷣtatio alteriꝰↄtractꝰ vtẽ tex.no.in.l.vbi ita donatur.ff. de dona.cꝗᷓ
moꝛ.⁊ i.l.cũ manuſata.ff. de Zhẽ.emp.⁊ ſic erit
iſte nõ rcligioſus ꝓpꝛie:ſed ohlatus monaſte⸗ rio:lʒ nõ ĩ totũ.⁊ ſic obligabit ad oĩa pꝛeterq;;
ad reſeruata:q · ſi verba nõ patiant᷑ vt fiat trã
ſitus ad alũ ↄtractũ:tũc pactũ ificit ↄractũ in torũ.in.l.per ſeruũ.ff. de vſu⁊ habi.iũcta glo.i
d.i.cũ manuſata.
¶ Mtrũ itrãs religionẽ ex cã ihoneſta: puta 20
vt eẽt abbas: vel mclius gauderet ⁊ hmoði te⸗ neat̃:lʒ nõ cõſequat ſuã intẽtionẽ.h. Pa.i.c. vtclerici. de regu.ꝙ ſic. qꝛeffectꝰẽ religioſus B nõ obſtãte.vt tʒ glo.in.d.c.vt clerici.⁊ fac bo nus tex.cũ glo.in.c.quod interrogaſti.xx vij.q 1j. ad matcriam.
¶ AQuid de illo qui dolo inductꝰeſt ad religio nẽ.K.ꝙ nihilominus crit religioſus.de ↄuer. diu.c.ex ptc.⁊.c.veniẽs.⁊.c.dudũ.qð me.cã.cũ diulectꝰ.⁊ibi no. Ber.⁊ Mo.⁊ Jo.xx.q.iij.c.vl. ¶ AQuid de illo ꝗ timoꝛe moꝛtis efficit religio ſus.ſe.ꝙ ſi timoꝛ ifcrat᷑ ab hoie ſic nõ ẽ religi oſus.qð me.cã.perlatũ:nec obligat᷑ ꝑ tale vo⸗ tũ:niſi poſtea ratificei.vt in.c.ponectũ.⁊ ĩ.c.ſj cut nobis. de regula. Et hoc itelligo qñ talis ti moꝛ iferẽ ab hoie vtꝓfiteat᷑: vel faciat tale vo⸗ tũ:⁊ ſic loquii ⁊ dʒ itelligi.d.c.ꝑlatũ.qð me.cã. Si vero metus ſit caſualis ſcu naturalis: pu⸗ ta ĩfirmus: vel ĩ mari tꝑe tẽpeſtatis:vel ĩ ꝑicu lo latronũ aut inimicoꝝ:ſic talis mctus nõ i⸗ pedit quin ſit obligatꝰ rcligiõi ⁊ voto. Si mõ dekibcratc h fecit. vt in. d.c.poꝛꝛectũ.⁊ ficut no bis.qꝛ ðs qñq; tales timoꝛes ĩmittit vt ↄuerta mur. xvi.q.i.reuertimini.de ↄſe.di.iiij.ſct̃. in aut.vt nõ luxu. na.J.i.⁊ k ſeqẽ Ber. Poſt.⁊ Pa.i.d.c.ſicut. Alij dicũt ꝙ ſi qᷓ; cito ↄualeſcẽ tiã vel euaſionẽ ꝑiculi ſẽtit dicat nõ tenetur etiũ in metu caſuali ſi votũ fecit.alłt.c.extrãſ⸗ miſſa.⁊.c.vlti. de renun. Scd melioꝛ eſt opio Mo.? Ma. trn ¶¶ Mtrũ alicctus blãdicijs ſit religioſus.K.ꝙ ſic ⁊ ſtare tenet᷑.lʒ bona ſua pntibꝰvel heredi⸗ bꝰrcmanẽ debcãt nõ monaſicrio allicienti. vt rr. q.iij. ↄſtituit.
3
Pũo ãt debeatꝓfiteri.vide.ð. ꝓfeſſio.ĩ pᷣn. 14
⁊qũo tacite iducit᷑.ã.nouiciꝰ.ð.xij. Et aduerte ꝙ tũc drꝓpꝛic quis itrare religionẽ ⁊ effici re ligioſus cũꝓfitet᷑ tacite vcl expꝛeſſe:qꝛ verba ſunt cũ effectu accipiẽda.
CAd que obligatur religioſus.ſt.ꝙ ad obſer ꝛ
5
—
7
ſudonoremin ideyduisq; hirligioſitene niñeaperfection nlunenur ad vij qchkrvicn mnptus Nndr nn vexuraſt imumqxaſiprl ixaſiprofitente r. vn bereeln mbmninifw⸗ Mxmigluster niunt iungu midegandawoin int ꝓnimtal mradorenn inc nutad pureptu nctrton ignnia onum

nantiam illius regule quã ꝓfeſſus eſt niſi ĩca ſucnon ſolum. de reguli. vi. vel qñ ſolum taci teẽ pꝛofeſſus: q rc folů obligat religioni ĩge nere. vt.ð. nouicius.ᷓ. xiiij.
i 16 ¶ Sed quero vbi remanebit iſte talis obliga
tus religioni in genere per pꝛofeſſionem taci tã.&. ꝙ dʒ aliquam religionem intrare quam vult ⁊ poteſt. Si vero nullam inueniat que ei velit recipere:debet ſtare in illa in qua tacitaʒ pꝛofeſſionem fecit: q illa tenetur euʒ recipcre ex qͥ paſſa ẽ tacite cũꝓfiteri:vłſi noluerit poiit iꝓpꝛia domo remanẽ ⁊ eẽ religioſ uspfeſſus. xxvijq.i.de viduis.qð limita vt.ð. ꝓfeſſio.v.i.
ſn 17 ¶ Ptrů religioſi teneantur eẽ perfecti. R. g
Nat Pothu
noxnoict nibhiinits nincin i nnci kbrig caiciii n — N nigitw
non. niſi ea perfectione ad quam ſe obligaue⸗ runt:ſed tenentur ad perfectionẽ tendere Fm Tho. xxij. q. clxxvi.cui contrariat ꝑfectionis contemptus· Vnde nõ ſunt mendaces q;uis gerant ab extra ſtatum perfectiõis:qꝛ illud nõ aſſumunt quaſi pꝛofitentes ſe eſſe perfectos: ſed quaſi pꝛofitentes ſe ad perfectionem ten⸗ dere. vnde bene eſſent mendaces:ſi ab intẽtõe ꝑfectõis animũ fuocarẽt kʒ Aſtẽ.li. vi.ti. xlvij ¶ Mexꝝ religioſus teneat de pꝛecepto ad oĩa que continent᷑ in regula quam pꝛofitetur.: Menri.de gandauoin. vi.quol.q. x vij. tʒ ꝙ cũ quis ſimplr ꝓmittit aliquam regulam ßuare ꝙ tenetur ad ↄtenta in ea omnia etiã ſub mo nitione ſicut ad pꝛecepta. Sed iſiud nõ credo verum qʒ ſic ſequeret᷑ ꝙ monachi btĩ WBenedi
cti obt igarent᷑ ad oĩa cum dicat reguta.c.cum
diſciplina fratrum.ꝙ ſi nouicius habita deli⸗ beratione ꝓmiſerit ſe omnia ĩ regula cuſtodi- re ↄtẽta ꝙ tũc recipiat᷑. Et k eſt expꝛeſſe cõtra
de. exiui.y. cũ igitur. de ver. fig. Et idco dico
ꝙ fimpliciter pꝛomittens regulã vel ꝓmittẽs
ſic ꝙ eſt tutius vt faciũt minoꝛes.ſ. pꝛomitto
ſeruare regulã fratrum minoꝝ.ſ.viuendo in
obedientiã ſine pꝛopꝛio:⁊ in caſtitate: ꝙ talis no tenctur niſi ad tria vota ſᷣm ꝙʒ modificata
unt in illa regula pꝛeceptoꝛie vel inhibitoꝛie: ſcu ſub verbis equipollẽtibus alias nõ de pꝛe
epto:ſed de bono cõſilio. xt pꝛo hoc eſt bons
tex. in.c.exijt qui ſeminat ⁊̃̃.de verb.ſig. li. vi. ã idẽ eſt dicere ꝓmitto ſeruare regutam ta
lẽ ac ſi diceret ꝓmitto ↄucrſatõʒ ſʒ illã rłam. Etſic intelligunt᷑ itla verba tamer ↄſuetudi⸗ ne vouẽtium qᷓ; recipientiũ.tamen magis cau tumeſt dicere. vt diri ꝙ fratres minoꝛes ßuãt ddit. S. Tho.xrij. q. drrxvi. ꝙ trãſgreſſio a⸗
lioꝝ a pꝛeceptis poſitis ĩ regula vel oꝛetenns
8 02 factis a pꝛelato obligat ſolũ ad 5 ppcõ teptů regule: qꝛ hoc directe cõtrariat pꝛofeſſio n Pquam quis vouit regulareʒ vitam:vel dic Fym eudem Tho. vbi.ð. ꝙ religioſus tenet᷑ ad ꝑ fectionem tẽdere cui contrariatur perfectiõis cõtemptus:⁊ iõ eſt moꝛtale. ꝑt vt ſcire poſſit quiſq; ad quid tenet giʒ religioſus incipieñ.cẽ ſuia regula beati Frd.q̃ q;uis fuerit vitima ĩ erecutione: tñ eſt pꝛima in nobilitate ⁊ perfe⸗ ctione.de qua dÿ in cle. Eriui. eſt illa celeſtis vite foꝛma ⁊ regula ⁊.ic. xijt qſeminat. de ver.ſig.li.vi. Mec ẽ illa apud deu⁊ patrẽ mun da ⁊ imaculata religio qͥ deſcẽdens a pre lumi nů ꝑ eifiliũ exẽplariter ⁊ verbaliter apoſtolis tradita:⁊ demũ ꝑ ſpm̃ ſcm̃ btõ Frãciſco:⁊ eum ſequẽtibꝰ inſpirãta totius in ſe quaſi ↄtinet te
ſtimoniũ trinitatis. h eſt cui atteſiqte Paulo
nemo dʒ de cetero eſſe moleſtus quã xpᷣb paſſi onis ſue ſtigmatibꝰofirmauit volẽs iſtitutoꝛẽ ipfius paſſiois ſue ſignis nõbilr ĩſ gniri.hec il le. Cuius declaratio cũ ſit firma ⁊ certa.vtpo⸗ te a ſpũ ſcõ emanata a quo regulabat ſacrũ ↄñ liũ vienẽſe:ĩ quo fuit declarata pleniſſime qð errare nõ potuit circa pᷣdicta:cũ ꝑtineãt ad fi⸗ dẽ ⁊ bonos moꝛes.xxiiij. q.v.a recta.iõ tutiſſi mũẽ in. d.xcligiõe viuere:vbi nõ opionibꝰ ho minũ viuit: aut voctoꝝ:ſed ſci ſ pũs declaratio neꝛ⁊ quilʒ aliꝰreligioſus timoꝛatꝰer eiꝰdeclara tione poterit ſcire quõ ſuã debeat itelligere ꝓ feſſionẽ:⁊ ad q̃ teneat᷑ de ꝛecepto vel ne. Piẽ go tex. cle. eriui.de ver. ſig edite.in. d. ↄcilio. decaramus ⁊ dicimus ꝙʒ fratres minoꝛes nõ ſolũ adtria vota nude ⁊ abſolute accepta exꝓ⸗ feſſiõe ſue regule obligantur:ſed etiam tenent᷑ ad omnia implẽda que ſunt pertinẽtia ad hec tria que regula ipſa ponit. Vam ſi ad hec tria pꝛcciſe ⁊ nude tantum pꝛomittentes ſe ſerua⸗ re regulam viuendo in obedientia caſtitate: ⁊ ſine ꝓpꝛio:⁊ non etiam ad omnia ↄꝓtentaĩ re gula que hec tria modificãt artarentur pꝛo ni hilo ⁊ vaneꝓfererentur hec verba. Pꝛomit⸗ to ſemꝑ hanc regula ʒ obſeruarc:ex quo ex his verbis nulla obligatio naſccret᷑.Vec tñ putan dum eſt ꝙ beatus Franciſcus pfeſſoꝛes huiꝰ regule quantum ad omnia contenta in regula modificantia tria vota:ſeu ad alia in ipſa ex⸗ pꝛeſſa intenderit equalitereſſe obligatos:quin potius aperte diſcernit:ꝙ quo ad quedaʒ ip̃o⸗ rum ex vi verbi trã ſgreſſio ẽ moꝛralis. ⁊ quo ad quedã alia non:cũ ad quedam ipſoꝝ verbũ ↄpPponat pꝛecepti:vel equipollẽtis eidẽ:⁊ quo

ant in mẽſa:vacent lectiõi ⁊ laboꝛi manuum ne ſint ocioſi:qͥ vtx ſint pꝛecepta vel ne:nõ iue ni ab aiiquo declaratũ:ſed ꝑ pꝛecedẽtia poſſẽt declaraꝛi. Regula bti Aug. iudicio meco idigẽt
ad quedã alia non. Itẽ qʒ pꝛeter ea que exbſe verbo pᷣcepti ac exhoꝛtatiõis ſeu monitois Po nůtur i regula nõ nulla. verbo impaliui modi negatiue vel affirmatiue ap poſitò inferuntur pactenus extiit dubitatũ: an tenꝰrent ad iſta vt ad hñtia vim pꝛecepti dicimꝰꝙ b frẽs non
ad oĩum que ſub verbis ipatiui modi ponun in regulatſicut ad pꝛeceptoꝝ ſeu pᷣcepriſeapol ẽtiũ obſeruãtiã tencant. Expedit tñ ipſis fra Alij vet tribus ad obſeruãdũ puritatè regule ⁊ rigoꝛẽ ⁊ benignioꝛ q ſicut in ſacra ſcriptura qͥdã ſůt quo ad ea:ſicut ad cquipollẽtia pꝛeceptis ſe no que hñt modũ ⁊ intetionẽ pꝛecepti:vt illud: uerit obligatos que hic iferius annotant· Pt eſt pꝛeceptü meũ vt diligat inuicẽ. Jo. xv.qdã aũt hec que videri pñt equipollẽtia pꝛcceptis que hñt pꝛeceptũ ĩ intẽtòe ſed nõ ĩ mõvtillud er vi verbi:vel ſaltẽ rõne mãteriede q̃ agiur Erxo.rr. Mõ furtũ facies. Ita ſũt q̃damq̃ hñt ſeu ex vtroq; ſub cõpendio habcãtur. Becla⸗ modũ pᷣocpti:ſʒ nõ intẽtionẽ?xt ülð War. vij ramuſꝙ illud qð ponit᷑ ĩregula de non bñdo pcepit eis ne cui dicerẽt: q ex hoc ñ obiigabat plures tunicas qᷓ; vnã cũ caputio: ⁊ aliaʒ ſine ad moꝛtalc eos ſi pᷣdicaſſent miraculũ. Sic fa⸗ tẽdũ ẽ de regula btĩ Ang. ʒõ exponerẽ eã ſm
caputio. Itẽ de nõ poꝛtãdis calciamentis:⁊ ð eg erpon nõ equirãdo extra caſum neceſſitatis. Item ꝙ ꝙſacꝝ ↄcilii erpoſuit regulã bti frã. ipꝛopnuã⸗ frẽs vilibus induant᷑. Item ꝙ iciunare a feſio doverbũ pᷣcipimꝰrõne matic:ficut? ipꝛopꝛiã oim ſcõꝝ vſq; ad natiuitatẽ dñi? in ſext fe⸗ Vba mõꝛ ipatiui Pp materiũ.i.d.regla mioꝝ rijs teneant. Itẽ ꝙ clerici faciãt diuinũ o ffici Regula bti Bñdicti ſitr idigẽt declaratiõe pa um ßm oꝛdinẽ romane eccleſie· tẽ ꝙ miniſtri pali aluis plura pccpl alijs paucioꝛa ponẽti⸗ ⁊ cuſtodes ꝓ neccſſitatibus infirmox? fratri dꝰ:tñ ego hʒ deciaratiõʒ regule mioꝝ ita expo bus iduẽdis ſolicitã curã gerãt. Itẽ ꝙ ſi quis nerẽ ciꝰ vba. De fribꝰ pᷣdicatoꝛibꝰ tʒ Jo.ð ne in ifirmitatẽ ceciderit alij frẽs debent ei ſerui apolii.xiiij.ql. qxvi. ꝙ lenẽt fuare oĩa ↄtẽtai re. Itẽ ꝙ frẽs np̃ pꝛedicent in cpatu alicuius regula bti Aug.⁊ ĩↄſtõibus eox ꝓut ſunt ĩ es epᷣi.cũ ab eo illis fueritꝰdictũ. Itẽ ꝙ nulluſau ⁊i eis ↄtẽta. eſt pᷣcepta vt pᷣcepta:⁊ ↄſilia vt deat populo penitus pꝛedicarẽ nifia generali Zſilia: dato pᷣlatꝰnò pᷣcipiat nec mandet eis miniſtro. vel alijs qbus id cõpetit fuerit exaia ſeruare. Mec ob. ꝙ dicũt qdã ꝙ ñꝓmittũt ſer⸗ tus ⁊ appꝛobatus ⁊ ad hoc iſtirutus. Item ꝙ uare regulã ſʒ obedire pᷣlato ſʒ regulã ⁊ↄMðcſ frẽs ꝗ cognoſcerent ſe nõ po ſſe reguſam ſpũa qʒ ſẽ electus pᷣlatꝰ l nõ ꝓmißit tenet᷑ iñ ſerua liter obſeruare debeãt ⁊ poſſint ad ſuos mini⸗ re ca q̃ ꝑrinẽt ad ſtatũ pꝛeiatoꝝ:⁊ xp̃ianus ea ſtros recurrere. Itẽ ꝙ oĩa que ponũtur iregu 3ᷓ ꝑtinẽt ad ſtatũ rp̃ianoꝝ:ſic frai pᷣdicatoꝛ eo la ad foꝛmã hitũs tã nouicioꝝ qᷓ; pꝛofeſſoꝛuʒ ipſo ꝓfitct᷑ oꝛdineẽ pᷣdicatoꝝ:⁊ vult eẽ frater nec nõ ad receptiõis modũ ad ꝓłelſionem ſpe pᷣdicatoꝛ ꝓmittit ↄñter ßᷣuare ſ pectãtia ad talẽ ctãtia niſi recipiẽtibꝰquo ad habitũ nouicioꝝ oꝛdinẽ ſaitẽ tacite ⁊ ſi nõ expᷣſſe. ſcut dicit regula ᷣm deuʒ alr videat: ec inq́; oĩa ſunt a fratribus tanqᷓ; obligatoꝛia obſuã da. Itẽ vꝛdo cõiter ſẽſit tʒ ⁊ tenuit ab antiquo ꝙ vbicũq; ponit᷑ ĩregula hoc verbũ teneãtur obtinet vim pꝛecepti⁊ obſeruari dz a fratribꝰ ſicut tale. hoc in. d.cte. et quibꝰoĩbus pʒ nihil foꝛe ſpãle in hac expõne magis qᷓ; in alijs:niſi poc vltimũ qð dicit de verbo teneãtur: ſʒ ver gula erp̃ſſum. Item in pꝛologo ↄſtõnů ipſoꝛũ ba ipſa ex ſua naturs ſic ĩpoꝛtãt vel rõne ma⸗ dr. Lõſtitutiõẽs noſtre non obligant no 2 tcrie:vel rõne vtriuſqʒ. Regula bti Baſilij fʒ; culpã niſi ꝑꝑ pᷣceptũ vel ↄtẽprtũ:; vbicũq; in⸗ ꝙ inueni hʒ ſolũ iſta vltra tria vota Habſtinẽ teruenit pᷣceptũ obligant. Wñ gcad eſt 5 volü rtã a carnibꝰ. Iciuniũ ab exaltatiòc ſ cẽ crucis caſtitaris vel pauptatis aut pᷣceptũ regule vel vſq; ad paſcha cxceptis dñicis: ilenti de no ctemodũ oficij ꝙ comedãt i cõi refectoꝛio:le
vi.qͥl.q.xvij.⁊ quidã alij tenẽt ꝙ oĩa qͥ in ipſa ſunt cadũt de pꝛecepto ppverbũ qð ponit Au gu. in pꝛi. dicẽs. ec ſunt q̃ vt obbuctis pcipi mus · Alij dicũt ↄꝛiũ:q̃ꝝ opio vñ mihi verioꝛ
.
qdã tenẽt ꝙ nõ.nec ẽt ad veniale ſʒ ſolũ ad pe nã niſi faciãt ex ↄtẽptu allegãtes Tho· rihq drrxvi. dicẽtẽ fm; eſt falſuʒ: qꝛↄꝛiü⸗t⸗ Jo. de neap. vbi.ð.vbi dixit ꝙ trãſgreſſio alioꝛũ à tribus votis eſt peccatum moꝛtale vel ꝓpler pꝛeceptum factum a pꝛclaco oꝛetenus:ſiucir
tur de pꝛeuaricatione alioꝛum que non ſunt
papali declaratõe. Mã Menri.de gandauo in
¶ Mrxꝝ aũt obligent᷑ ad moꝛtale trãſgrediẽdo:
ↄſtõnũ certe eſt moꝛtale· Et Tho · vbi.ðloqui
viniones ſ co niſuus hicg numionan ku ſimou. nupanslen wbbariſ. Dun nnntnercſuroa nbigantur de pu ſivladcovl ſuisſaus. Mi nguks vpoi icobligwi an wmgio ie pcluo ĩonni cpitaliuodcl⸗ uſupunguli. G
unſc unent obe
uncplicie ſcuci ucõmunitatis t aujnc qubn imoblemanti ienoxmobſtri tinnguum tinh Juunprupu ſnntinennece ſinni vlenr twaichn xui dicit ꝙ in üinnſcltchm siunibus que iuirpapoe iuuppocqön
ineg ineris e Amnsdcumi

de pꝛecepto in eoꝛum regula vel ↄſtitutionibꝰ
ſolum obligant ad penam ⁊ſic eſt verum.
Et melius ⁊ ſccurius eſt in cõſtitutiõibus fra
trum minoꝛum ſub regulari vita degentium
que non obligant cos ad aliquam culpam nec etiam penam:niſi per pꝛelatos eis imponat᷑. ⁊ſic liberaliſſima ↄſcia viuũt licet habeãt mł tas ↄſtitutiones pꝛo coꝛum regulari vita con ſeruanda factas. Regula beate Clare hodie
per declarationem Eugenij.iiij. habet.v. que
obligant ad moꝛtale. Pꝛimum obediẽtia. Be cũdum paupertas. Certium caſtitas. Duartũ
electio abbatiſſe. Quintum clauſura.⁊ ea que
pertinent neceſſario ad pꝛedicta. Ad aliavero non obligantur de pꝛecepto niſi co modo que obligant᷑ vł a deovł ab eccleſia generalii ficut alij talis ſtatus. Aliarum monacharũ non vi
di regulas:iõ pertrãſeo qꝛ ꝑ pꝛedita pñt itelli
gi qů obligant᷑ ad moꝛtale vel non.
¶Ptrum rchgioſi teneãtur de pꝛecepto obe dire pꝛelato ĩ onmibus. K. ꝙ aut pꝛclatus pꝛe
cipit aliquid qð eſt hm regulaʒ aut ifra: aut ʒ:
aut ſupꝛa regulꝗᷓ. Bi pꝛelatꝰpꝛecipit qð ẽ ſʒ re gulam ſic tenent᷑ obedirc ne dů ſi ſunt Fᷣm re⸗
gulam explicite ſed cti umplicite: vt ſunt ob⸗ ſequia cõmunitatis ⁊ negocia oꝛdinis pꝛomo
uenda ſinc quibꝰↄſeruari non poſſet oꝛdo re⸗
gularis obſeruantie. Itẽ ca que faciunt ad re gule plenioꝛem obſcruantiam. Mec implicite ſunt Fᷣm regulam.⁊ in hoc ↄcoꝛdant cõmunit
doc· Si autem pꝛecipiat pꝛeter regulam: vt q̃
in ipſa non ↄtinent᷑ nec ad ↄtẽta in ca expedi unt vel oꝛdinant᷑:vt leuarc feſtucam vel aligd hmõi:ſic duplex ẽ oꝑiq vt dicit Peſi.q.q̃dam de quol/ quidã dicũt ꝙ in grauioꝛibus nõ te⸗ nent ſed veriuſ eſt ⁊ cõmuniꝰtenet ꝙ nec ĩ gra
nuoꝛibꝰnec in leuibus que ſunt pꝛeter regulam
tenent obedire:qꝛ ad hoc animũ habuit obli⸗ gandi ſe. ⁊ facitꝓ hoc qð no Ma. in.c.ſas. de reſti. ſpo.⁊ in.c.ex litteris.de ſpon.⁊ quod no. Inno.i.c. veniens. de iureiur. Si aũt ſunt ifra
regulam ſic tenent᷑. vt reficere coꝛpus ⁊ hmõi. Zi vero ſunt cõtra regulam tunc diſtinguo. Aut pꝛelatꝰpõt in rali pꝛecepto regule veſꝓhi
bitione diſpẽſare 5 qð pꝛecipit⁊ ſic liex rõna bili cã mouet᷑ ad id pꝛecipiendũ tenet᷑ ſubdirꝰ
eidem obedire q;uis videat᷑ ſubdito ꝙ non ſit
rõnabilis: puta pꝛelatus pꝛecipit ꝙ frangat ie wmũ qꝛ ꝓbabiliter pꝛeſumit de eius debilita⸗
te q;uis ſubdito videat ꝙ ſit foꝛtis dʒ in hoc udiciũ ſuũ ſupponere iudicio pꝛelati ⁊ ei obe⸗
dire:qꝛ ſepe euenit vt alij magi⸗ kepengi debilitatem alterius ex aſpectu qᷓʒ ipic qui hʒ ſiue ex inexperientia ſiuc ex feruoꝛe, Aliquãdo ſilr ſi dubiũ ſit an ſit cõtra regulamwel an pof ſit diſpenſare tenet᷑ obedire.xxiij. q.i.quid cul⸗ pat. Bi añr ſit certũ g eſt cõtra regnle pᷣceptũ vclꝓhibitionem in qua non poteſt diſpẽſare pꝛelatus.vcl ſi poteſt claꝝ eſt ꝙ nõ ex rõnabi⸗ li cã iliud pꝛecipit ſic non eſt ei obediendũ.⁊ ð hoc habes.. Miſpenſatio.ꝙ ſi pꝛelatus p̃cipi⸗ at ca que ſunt ſupꝛa regulam.ſic ſi ſunt ad cau telam pcccati cõmittendi.vtputa pꝛelatus pꝛe cipit vt ieiunet in pane ⁊ aqua qꝛ videt cũ luxu rioſum kc nõ ſenetur obedire: niſi qů veriſitr videt non poſſit aliter euitare peccatum Si vero ſunt que pꝛecipiunt in penam peccati cõ miſſi. ſic tenet.c.dilectus.cl.ij. ⁊.c.qm̃.de ſimo. ſi aũt ſunt ĩ augmentũ meriti vt recipere mar tyriũ ⁊ hmõi.ſic non tenet᷑ obedire.⁊ ſic loqui tur.c.geſta.lrxiiij.di. vbi d nõ poſſe idici ſtri⸗ ctioꝛem vitam aliquibꝰqð veriſſimũ crcdo qůñ ſolus pꝛelatus hoc pꝛecipit/ Ged ſi maioꝛ ps faceret ſtatutum artans ad ſtrictioꝛcm vitain ſic tz Inno.vt refert Pa.⁊ ſcquit᷑ in.c.ſup co. de regula.ꝙ omnes obligant᷑. Ged ego dubito de hoc ⁊ potius teneo contrarium:qꝛ hec gu⸗ ſteritas maioꝛ qᷓ; regula cõcernit emnes de re ligione vt fingulos non vt vnucrſos.⁊ ſic re⸗ gritur cõſenſus omniũ.facit regula. Qð oẽ̃s tangit. li.vi.⁊ qð obijcii ðᷣ.c.periculoſo.de ſta⸗ tu.regu.li. vi.põt dici illud non debere dici.ð. regulam:ſed ſᷣm regulam.⁊ ibi modus conuer ſandi tarat᷑ ſm naturã rei: vt dicit ibi o.mo.
⁊ Archi.cũ nõ deceat mulicres euagai.c.mu⸗
lieres.de iudi.li.vi.⁊ ᷣm pꝛefatam diſtictionẽ potes reduccre ad cõcoꝛdiam qð no⸗ecr.in.c. relatum.ne cle.vel mo.⁊ Jo.an.in. d.regula qð omnes.⁊ Pa in. d.c.ſuper co.⁊. G. Bona.i.ij di.vlti.q.vlti.? Alex.in.iij. parte ſũme.⁊ Tho. xxij.qcüij. ¶VPtrũ oĩs inobedicntia ſit peccatũ moꝛtale. vide.ð. Jnobedientia. ¶ Mtrũ religioſus magis teneat᷑ obedire pa⸗ tri carnali neceſſitatem patiẽti ⁊ requirẽti qᷓʒ pꝛelato ſuo cõtrgriuʒ unperanti. ſe.ꝙ queſtio habet varietatẽ ĩter poc· Ricar.tʒ ꝙ religioſi magis tenent᷑ patri carnaii q̃; pꝛelato in his que pertinẽt ad neceſſitatẽ illius pꝛecepti·o noꝛa patrem tuum:qʒ ſic tenent᷑ de iure natu⸗ re ⁊ diuino:a quo pꝛcccpto nulla ꝓfeſſio abſol uit:qꝛ ↄſitia obſeruãi: vt ꝑfectiꝰpᷣcepta iplcãt᷑
—

Moc idem tenet Henric. de gandauo in. vi. quol.q.x viij. ꝙ tenent᷑ ad neceſſitateʒ vitc na turalis ꝑentũ.⁊ ꝙ pꝛcceptum de honoꝛe ẽ per ſe ⁊ obligatio voti religionis ẽ per accidens: ⁊ qð ẽ per le nõ dʒ ſolui per illud quodẽ ꝑac⸗ cidens/ In alijs aũt in quibꝰnõ obligamur ex pꝛcfarò pꝛccepto. Monoꝛa patrem tuũ dicit ꝙ magis tenet᷑ pꝛclato ſpũali qᷓ; patri· Aler· Vo vbi.ð.dicit ꝙ illa que põt religioſus ſine detri mento regularis oꝛdinis ſolunmodo tencat patri exhiberc.ſicut oꝛare:cõſulere: honoꝛare Alia aũt ſicut eſt ſubuenire cius neccſſitatibꝰ cũ nihi habcat nõ tenet᷑.⁊ ſic videt tenere ꝙ potius pꝛclato ſit obediendũ- Scd mihi videt dicẽdũ vt colligo ex Micholao de lira.matthᷣ. xv. ꝙ aut pr̃ erat in tali neceſſitate anteq; fili us ingrederct᷑ rcligionem.⁊ ſic dico q magis tener᷑ patri vel matri in tali neceſſitate ſubue⸗ nire qᷓ; pꝛelato pᷣcipienti ↄtrariũ. Rõ qꝛ actio ex ʒctu vcl quaſi cõtra aliquẽ cõpetens nõ ex⸗ tinguit per religionis ingreſſum Aut ſi extin guitur vt volũt quidam doc.qꝛ ꝓ moꝛtuo ha pbetur.vt. C. de epi.⁊cle.l.deo nobis.ᷓ.hoc ⁊ co
gnitum.tamen Fᷣm cos ex edicto de capitis di⸗
minutione reſtituitur.l.tutelas.ᷓF Iniuriaruʒ f. de capi.dimi.vnde dicũt doc.q pꝰ ingreſſuʒ poterit ex actione ſeu obligatione qua pꝛiꝰ te⸗ nebat᷑ cõueniri:ſed per abbatem vcl ſindicuʒ reſpondebit.vt. C. de epi.⁊ cic.aui.cã̃ quc cum monacho.⁊ no.i aui.de mona.in pꝛin.⁊ ĩ aui. de ſanctiſ.epi.S.ꝓuidere.ergo multo foꝛtiꝰ ex obligatione pꝛccepti diuini.imo ctiaʒ de iure poſitiuo tantuʒ tenct᷑ filius patri ꝙ pr põt eũ vendcre ꝓ neceſſitate famiſ.l.ij. C.de pa.qui.fi. vi.tenct᷑ ctiam ad al imenta.l.filia. C.de patri. potcſtate:etiam ſi pater ſit relegatus ꝓpter in⸗ ceſtuoſas nuptias:vt in aui.de incc. ⁊ nepha. nup.etgo non debet pꝛiuari iure ſuo ſine cau⸗ ſa.vt no.in.c.ſatiſ peruerſum ẽ.lvi.di.⁊ in.c.vl ti.xix. q.vlti.facit optimetex.xxr.di.c.ſi qui filij imo videt᷑ ꝙ ſi ex ingreſſu ſit inhabilis ad pa⸗ tri ſubueniendũ ꝙ monaſterium teneat᷑: quia monaſteriũ eſt loco hercdis ⁊ filij ingrediẽtis vt in aui.de ſcii.cpi.ð.ſed hoc pñti.de ꝓba.in pñtia.in fi.⁊ lex dicit ꝙ hercdes lʒ cxtranei te⸗ nent᷑ pꝛeſtare alimentfa.ar.l.ſi quis aliberis.ᷓ. itẽ reſcriprũ.ff. de libe.agno.ergo ⁊c̃. Aut pai ⁊ mater nõ erãt ĩ tali ncccſitate ꝙ filius tene retur ci ſubuenire:ſcd poſt ingreſſum ĩ talẽ ne ceſſitatem deuenit:⁊ ſic dico ꝙ non poteru ei ſubuenire Zdicẽte impio plati:qꝛ iã eſt ci obli⸗
gatus ꝑ votů:⁊ ſic deo.⁊ ſie maioꝛi vinculo li⸗
gat pꝛelato q; patri: qꝙꝛ pꝛeceptũ de obſeruatio ne voti ẽ de pꝛima tabula:de honoꝛt parentũ eſt de ſcðᷣaItẽ pꝛimũ eſt negatiuũ:ſcðm affir⸗ matiuũ.ergo magis ſtrigit:pꝛeterea ſemel deo dicata nõ pñt cõtra volũtatem ipſius vſurpa ri.facit reguta ſemel.de reg.iu.li. vi·Mã religi oſus abdicauit a ſe ne dũ tẽpoꝛalia ſʒ ⁊ꝓppꝛiũ
velle.xix.q.vlti.ſtatuimus.xij.q.ij. nõ dicatis.
ff. de rc. iur.l.veile non credit.ergo nõ aſtrigit
niſi ei in cuiꝰ manu ſuũ velte poluit:qꝛ inanis
eſt actio quã excludit inopia debitoꝛis..nã is ff. de dolo.⁊ impoſſibilium nulla obligatio.ff. de reg.iu Mec ob.ꝙ pꝛeceptuʒ diuinũ erat añ
ingreſſum.qꝛ lʒ eſſet nõ tamẽ obligatio: qꝛ cuʒ
ſit affirmatiuũ non obligat niſi pꝛo loco ⁊ tẽ⸗ poꝛe.⁊ ideo cũ non eſſct tunc obligatus nõ po terit tenere poſtea:regula factũ legitime.de re. iur.li.vi.ficut ſi diſpenſaſſct bona ſua pauperi
bus patre non indigente non poſſet repetere: 1
lʒ veniret poſtea ad neceſſitatemAd ea ramẽ que põt exhibere.ſ.q̃ permittũtur a pꝛelatiſbe ne teneret inquãtũ põt ſine regularil obſeruã
tie detrimẽto:ſicut oꝛare:cõſolari:⁊ hmõi. vt
dicit Alex.
¶ Quid de ingrediẽte religionẽ alicuiꝰmona ꝛ ſterij ĩ quo nõ ſeruat᷑ regula: puta comediũtur carnes in monaſterio ſct Benedicti vel tangũ tur ⁊ recipiũtur pecume ĩ monaſterio ſci Frã⸗ ciſci:⁊ hmõi.⁊ ſicꝓfitet᷑ ᷣm cõſuetudinẽ quã iuenit.. Alex. ꝙ non excuſat᷑:qꝛ quiꝓfitet᷑ re⸗ gulã ꝓtitet non cõſuctudinem Et iõ nõ excu ſat ſi regulã nõ obßᷣuat.xx.q.iij. ↄſtituu.ꝙ me tus cã̃ cum dilectus.⁊.c.fi.⁊ ſi dicas ꝙ nemo obtigat᷑ niſi ad id ad qð ſe obligare intẽdit.&e ꝙ hoc vexꝝ eſt explicite:ſed ĩplicite non:q qui vult pꝛincipale puta eſſe frater minoꝛ vult ⁊
acceſſoꝛium.ſ.obligationẽ ad pꝛecepta regule minoꝝ lʒ B nõ intẽdat.⁊ de hẽ caſus rotũduſ in.c.ex ʒte.de regulg. Mã ex q̃ hitũ religionis detulcrũt ꝗ ꝓfelſis dat:⁊ alia fecerunt qᷓ ꝓfeſ ſis ↄueniũt ꝓfeſſionẽ tacitã ad minus fecerũt ⁊ ſic ſi nõ illi religiõi ſaltẽ alti ĩ genere ſũt obli gati ⁊ obſeruatiõi ↄtẽtoꝝĩ ea.⁊ tene.ja· i.c.ſup.e. ð regul.alr teneat. Sʒ ꝓ pꝛĩa opione ẽ Inno.⁊ Mo.ĩ.d.c. ſup co.xMa.poſſet itell gi qñ tał erat ſimplex:nec ſciuit nec potuit ſei re obligationẽ regule:ſolũ credidit ꝙ ad ila obligarct ßʒ q̃ viucbant:qꝛ credo ꝙ tal poſſct
aliã religionẽ lʒ latioꝛẽ itrare ſʒ ſi ibi vult n nẽ tenct ʒ regulã viucre:niſi ex aliq̃ rõnabili
luinuxſwicmc ſuiulijjmti ixnguu ꝙᷓʒ po inindedindo zofcitngspůt ucinannmii yriiiẽn ſniiwimtſc iinri ſusqhe ſindenò dubi nipꝛpã Siverot ſionẽ Inno. Ei ſcnõcogni iltas coꝛpoꝛs aut rcligioade jecptd

cʒpoſʒ ßᷣſumi ꝙ aliqð pᷣceptoꝝ nõ ſeruat᷑: q — arei: vt.ð. diri. Monachus. F.ij. ʒʒ ¶ Ptrüreligioſus aſſumptꝰ ad aliquã pigni tatẽ. puta epatũ velẽt iferioꝛẽ tencat adregu le obleruãtiã. K. ꝙ ſic ad oĩa q̃ facẽ põt ſine p iudicio p̃lations vcl officij ſibi ĩpofiti.vt no. Tho. xxij. q.clxxxv.⁊ vide.ð.Mõachus.Fᷓ. vij.
34 C Orxꝝ religioſus poſſit trãfire ad aliã religi
onẽ. K. colligendo dicta doc.ꝙ aut ẽ latioꝛ ad
quã trãſire vult: et ſi ĩ ſua religiõe nõ ßᷣuat᷑ re
gula:tũc poterit ad latioꝛẽ trãſire ᷣm Inno.⁊ Wa.i.c.ſane. de regula· Að ego limito 5ʒ Jo.
an.⁊ bñ veꝝ qñ nõ eſt ĩꝓuicia alið mõaſteriũ
eiuſdẽ religiõis ad quod poſſit trãfire: vel in j poſſit itrare:nec ẽ ſpes refoꝛmatiõis mona ſterij ſui. Sio in ſuo monaſterio ßuat᷑ regu la.tůc nõ põt ad latioꝛẽ trãſire ſine lnĩa pape int cã legitima:ſed cũ eiꝰlnĩa ſic fiẽt ñ ſubeſt cã legitia;ʒ gl.i.c.cũ fingula.de pᷣbẽ.li. vi. quã gl. credo verã qͥ ad eccleſiã militãtẽ:ſed ñ quo ad deñ. ar. eoꝝ q̃ no.i.c.nõ eſt voti. de voto.ꝙ ſi cã ſubeſt.ſit tʒ Inno.⁊ ſegtur Pa.in.c.non ẽ dubiũ.de regula.ꝙ ep̃s põt diſpẽſare.ar. c. ñ mediocriter.de ↄſe.di.v.do· An.i.d.c.nõ ẽ du⸗ biů.tʒ ꝙ ſi cã ẽ vꝛgens põt epᷣs:ſed ſi cã nõ idi gettali celeritate recurrẽdũ eſt adpapã. Sed ego dico ꝙ ↄfiderãdũ ẽ an religioſus talis ſir exẽptꝰ vt cõiter ſunt.⁊ ſic ep̃s nõ poterit diſpẽ ſare cũ nullã auctoꝛitatẽ habeat ſuꝑ ipᷣm: ſed diſpẽſabit pꝛelatꝰ ſuus g pᷣeſt illi reli⸗ giõi ᷣm glo. in. d..nõ dubiũ. Aut ſi tale nõ hʒ necurret ad papã/ Si vero nõ ſit exẽptꝰ: ſic crè do verã opĩionẽ Inno. Et do. An.logt̃ de cõfi
lio.facitꝓ.cnõ cogant᷑.xli.di Et de cã legiti
ma erit debilitas coꝛpoꝛis:aut delicata cõple⸗ rio ⁊ hmõi·aut religio ad quã vult trãſire eſt cꝗᷓtis ſue:⁊ ſic fine cã põt de lnĩa pape ſolũmõ ẽt quo ad deũſ Si aũt cã̃ ſubeſt:ſic poterit ep̃s autꝓpꝛus p̃latus cũ ↄſenſu capituli diſpẽſa⸗ re fᷣm gl.in. d.c.nõ eſt nobis dubiuʒ. facit.d.c. ſtatuimus.xix.q.fi.⁊.xij. q.ij. fine erceptõejaut religio ad quã trãſire vult eſt ſtrictioꝛ:tũc reg⸗ ri⸗Pꝛimo ꝙ nõ trãſcat cx temeritate:aut le⸗ uitale.vel odio pᷣoꝛis plati ſcd ex gelo melioꝛiſ vite:⁊ ſi eſt Zꝛietas inter pᷣlatũ ⁊ ſubditum ĩ ſic iudiciũ ſuꝑioꝛis amboꝝ regrẽdũeſt ⁊ ad eũ põt ſubditus appellareccdo regrit᷑ ꝙ nõ ſe o lũ religio ſit ſtrictioꝛ ſed ꝙ actuafr artius ibi
viuat: qꝛ lʒ cſſet ſtrictioꝛ ſi tamen ibi latius vi
ueret nõ liceretẽt ſi ex diſpenſatione latius vi uunt. facit.c.ſane. de regula. Mã trãfitus ẽ ꝑ⸗
miſſus vt qs ducat artioꝛeʒ an en tur motus ſpũs ſancti. vr in c.licet. de regula. x. q. i.c.i.que ratio ceſſat quandoĩ ſuo mo naſterio viuit ſtrictiꝰreſpectu regule ⁊ ↄſtitu⸗ tionũ qᷓ; ĩ co ad qðvult trãfire Wnde Bulie. naſo. in. d.c.ſane. dicit ꝙ lʒ regula beati Pene dicti ſit artioꝛ qᷓ; regula beati Aug.tamen fra⸗ tres pꝛedicatoꝛes qui regulam beatiuguſti⸗ ni ꝓlitent᷑ tantum ſe artauerunt ꝑconſtitutio nes ſuas ꝙ eoꝛum religio eſt artioꝝ qᷓ; illa mo⸗ nachox:? pꝛopterea dicit ꝙ nõ effugiunt apo
ſtaſiũ trãſeũtes ad dictã regulam monachoꝝ
Jõ dicit Jo.an. in. d.c.ſane. ꝙiura nõ pmittũt trãfitum reſpectu melioꝛis religionis:feu ma⸗ ioꝛis vel reſpectu finis.vtputa qꝛ fructuoſioꝛ aut alio modoꝛſed ſolum reſpectu artioꝛis vi⸗
te:⁊ qꝛ ibi viuit᷑ ſtrictius.vt in. d.c.licʒ; Tertio
requiritur g petat jnĩam.vt in. d.c.ʒ ⁊ iſti cõ currentibus poterit trãſire qᷓ;uis tnĩa non ob
tineat eriam ſi pꝛimum monaſteriũ eſſet pꝛiui
legiatum quo ad hoc:vt quis non poſſet trãfi⸗
re ad artioꝛem Addit Inno.itij. fi p̃oꝛ religio
non incurritgrauem iãcturam vel infamiam ex tali tranfitu:qꝛ fi incurrit non lʒ. ar.c.licet.
de regula.xi.q.iij. ſi quis vero Aduerte hic ꝙ
ſi frater minoꝛ tranfferat᷑ ad aliuʒ ſtatum per
papam. puta ad ep̃atum vel ad aliam religio ⸗ nem ꝙ tunc bona alteri iam queſira non recn
perat.vt. C. de ſen. pa.l.ij. ⁊.l.tutoꝛ Si vero nõ ſunt alteri qͥſita:puta:qꝛ nõdũ ſunt moꝛtui eiꝰ parẽtes qbꝰ dʒ ſuccedere ſic ſuccedet fi illi qui ſunt ĩ ſtatu ad quẽ tranſiatus eſt pñt ſuccede
re qꝛ reſtituit᷑ ad oĩa per talẽ tranſtationẽ.vt ĩ
l.i. C. de ſen.pa.⁊.l.i.ᷓ. qui moꝛtis.ff. ad tertul.
Secus ſi tranſferreret ꝑ alium modũ puta pp
demerita ſua ⁊ huiuſinodi. vt in. d.l.i.⁊.d.y⸗
.
qui moꝛtis.
¶ Sed a quo debet peri licentia. K. ꝙ quo ad 3
religioſos debet peti a ſuo pꝛelato oꝛdinario. Fu in oꝛdine minoꝛuʒ a cuſtode vel miniſtro
In oꝛdine pꝛedicatoꝛum a pꝛouinciali. In mo
nacis ab abbate ⁊ huiuſmodi. Quo ad ẽp̃oſ re quiritur licentia obtenta a papa: vt.ð. diri.quo ad pꝛelatos inferioꝛes ep̃is ſi non ſunt ĩmedia te ſub papa ſuſſicit petita ab epᷣo ſuo:licet non obtincatur Fm Jo.an. in mercurialibus ĩregu la cũ nõ ſtat.lib · vi Qui vo ſubſunt ĩmediate
Pape nõ pñt ipſo denegãte:ſed co nõ reſpõ⸗
dente pñt⸗Silr clericus tenct᷑ peterc lniam ab ep̃o ſi ecclefia grauiter ledit᷑ alr etiã fine lnĩa
poterit ſʒ Inn/ Bed aducrte ꝙ ſi pꝛelatꝰ dicit

velle habere conſilium ſic tenet᷑ expectare de⸗
bito tempoꝛe:alias nõ Iteʒ iſta licentia dʒ pe ti ante factũ ᷣm Pa.in. d.c.licct Ad epᷣatũ ve ro ſi eſt electus poteſt licentiare pꝛelatus non requiſito.c.ſi religioſus. de clectio.li.vi.ſcd nõ
ante electionem.
36 W WPtrum alter tranſiens ad aliam religionẽ qᷓ;ᷓvt dictum eñt licere ſit apoſtata.h. Pa.i.d c.ſane.ꝙ nõ apoſtaſia maioꝛi. de qua in.c.fi.ð apoſta.iʒ bñ eificit᷑ apoſtara apoſtafia minoꝛi qꝛ certũ ẽ ꝙ retrocedit. Ex q̃ no. intellectuʒ ſin gularem.ad.c.ij. ne cle. vel mo.li.vi.ꝙ dimittẽſ habitũ pure icurri cxcommunicationem cuʒ ſit ꝓpꝛic apoſtatã. Sed aſſumens habitum al terius religionis etiam latioꝛis nõ incurrit ex cõicationem. Moc ſenſit Jo.an. ibidem in no⸗ uella:qꝛ tex.ibi ſentit in eo ꝗ facit cã euagatio nis qᷓ ceſſat in co qui intrat aliã religionem: ⁊ pꝛo hoc vide bonũ tex.iũcta glo.in.c.ex parte de tempo.oꝛdi.⁊ hoc etiã ſequit Pa.in.d.c.ia tñ h̊ ꝙ recedens a religione lege permittẽte recupat oĩa bona ſua idiſtincte.c. ꝙ a te. de cle.cõiu.⁊.c.ex trãſmiſfa.de renũ.als non. de quo dicvt.j..xliiij. S
37 ¶ Ptrũ religioſus poſſit aſſumi ad beneficia ſimplicia.K. Pa.i.c.ſuper eo.de regula.ꝙ nõ etiam cum diſpenſatiõe.⁊ facit iſte tex.d.c.ſu per co.⁊ vide glo.in.c.quoꝛũdam.ixxiiij. di. que dicu monachum non poſſe habere canonicatũ in eccleſia ſeculari licet poſſit ibi et epiſcopus. vt in.c.vno.xviij.q.i.⁊ hoc ẽꝓpter bonum cu re que cã ceſſat in beneficijs ſimplicibꝰ.vt no. in.c.qð dei timoꝛem. de ſta.mo.vide.ð.diſpen ſatio.⁊ dic vt ibi.ᷓ.iij.
3 3 ¶ PMtrũ religioſus de oꝛdine mendicantium tranſiens ad oꝛdinem non mẽdicantium etiq auctoꝛitate apoſtolica poſſit aſſumi ad digni⸗ tateſ in illo oꝛdine ad quem tranßiuit.he.ꝙ nõð ncc ad pꝛioꝛatus adminiſtrationes:necad qᷓcũ q; oficia etiam tanq; vicariꝰſeu miniſter fiue tanqᷓ; locũ alioꝝ tenẽs:nec aĩaꝝ curam aut re gimen põt ꝑ ſe aut ꝓ alijs exercere:⁊ qœqgd cõ⸗ trarium fucrit attẽtatum irritum eſt ipſo iurc cle. vt ꝓfeſſoꝛes.de regula.
5„ 4 De voto religiõis hẽs.j. votũ. iij. F. vij.
o ¶ Quid tenent̃ facere monachi qui ex reddi tibus quos percipiunt tenent᷑ ad curam aiaꝝ quando vident abbatem negligere dictam cu ram.he.pᷣm. STho. in quolʒ ꝙ debent ſuppli care abbati vtꝓuidest:⁊ ſi non vult debẽt ap pellare contraeũ ficut cõtra aduerſarium veri
tatis ⁊ nulli conſulendũ eſt:vt in tali monaſte ieigcdja
¶Btrũ religioſus qui pꝛius emiſerat votum de artioꝛi religione ⁊ tamen intrauit latioꝛem ſit abſolutus a voto.h.ꝙ ſic. vt in.c. qui poſt. de regula.li. vi. Debet tamen penitere de vo⸗ to non adimpleto vt ibidem/ De alijs verovo
tis qũo cõmutant᷑ in votum religionis. vide
votů.iiij.in pꝛincipio.
¶ Mtrum religiolus eiectus velfugitiuꝰqnõ 31
poreſt ĩpetrare recõciliationem F̃m foꝛmam.c fi.de reguta.poſſit tranfirc ad aliam religionẽ laxioꝛẽ.h.ꝙ non.ſi põt inuenire in pꝛouincia monaſteriũ ſue religionis qð velit eñ recipe
ſi nõ poteſt poterit itrare latioꝛẽ cũ lnĩa ſui pᷣ lati ſi põt hie.als potcrit viuere alio modo re⸗ gulariter ⁊ dʒ Fᷣm Ray.
CSed quis dicit᷑ fugitiuus.ſ. Ma.in.c.fið 4ʒ
regula.ſᷣm Jo. an. Ille qui moꝛat᷑ extra mona⸗ ſterium ⁊ celat ſe abbati.facit.l.quid fit fugiti uus.ff. de edi.edic. Mñ eoipſo ꝙ recedit a mo ⸗ naſterio:⁊ nõ ſubeſt obedientie p̃lati apoſtata eſt. vt no. Innic.fi. de renũ. de B.ð.apoſtaſia.
¶ Quid ẽrit de bonis que reiigioſus contulit 44
monaſterio quãdo vadit ad aliam religioneʒ K.ꝙ ſi exijt cũ licentia ſic vſufructus illarũ re⸗ rum erit monaſterij ad quod tranſit donec ibi vixerit ſolummodo.tex.eſt cũ glo.x vi.q.vi.de lapſis. xx vij. q.i.ſi qs rapuerit. ᷣm Po/ Si ve⸗ ro vadit in caſu non cõceſſo ſic non recuperat imo abbas poteſteũ vendicare cũ omnibꝰbo⸗ nis.c.abbates.xviij.q.ij. de hoc vide.ð. mona ⸗ ſterium.ᷓ.vi.
¶ Auid efficit religio.ß.ꝙ hoĩem ad deßʒ ⸗ 45
pꝛie conducit ſi modo religioſus ſequat regu⸗ larem obſeruantiam ita ꝙ melioꝛes inueniri non poſſunt eis. vt git Aug.in.c.quãtunlibet xxxxvij. di.
¶Wtrum tollat ꝑ ipſius ingreſm omniũ pec 45
toꝛum penam.k.ꝙ ſic. ꝓʒ qʒ ſi millia millium ducatoꝛum in clemoſynas darentur ab aliquo cenſeretur merito ab omni peccatoꝛum pena liber. iuxta illud Hani.v.peccata tua elemoſy nis redime:multo magis in ingreſſu religiõis vbi homo ex toto ſe offert deo qui valet plul⸗ qᷓ; millia millium ducatorũ ſꝗtem ſi per peni⸗ tentiam poteſt ⁊ meretur ommum peccatoti remiſſionẽ. de pe.di. vij. in fi. ergo muto mag cum exccdat omne genus ſatiſfactionis ⁊ pu⸗ blice penitentie. vt pʒ. xxxiij.q.ij. admoncre.h ſatis pʒ ꝑ glo.inc.ſcripture.de voto.⁊ de pe·
tdipencrl d k ſmicsf vuniinbein inoaxho adinſt ritripitap iiauiingch ln.Ccůſm ſigůjcikquii jrianus j demi
xAlbꝛicus in duu (Wnmwltin
nurius j
[Vripanintr enr kgiimẽ k uirpoſlaritqr lgirima nõ del nyjsliſhinp wate canonicd unl ꝙpount; inqu monaſſcr kildepecuiadu npansqipa ihninautdeme iimicus d vſ ſciait Cdebe i5 urchin

dii. his auctoꝛitatibus.vbi concludit
en k pnia tali ingredienti eſt danda: imo ſi papa ntmn impoſuilſet ci ꝙ ieiunaret:aut ꝙ iret romã in itin pcreginatione aut in hieruſalẽ ⁊ cõmutat eaʒ dumn in ingreſſů religionis eſt abſolutuſ.c. qui bona bih agunt.x vij q.i.facit ad hoc aũt. de mo.in pꝛin. inmt vbi dr omnẽ quidem cius humanã maculam 2 detergat. Item legit᷑ in vitiſpatrũ ꝙ cõſequit
eam gram̃ quaʒ baptigati Iſtud ſequit᷑ T ho. rrij. vlti. ⁊ gloꝛioſus Befnãdinus de ſenis in ſuo quadrageſimali.t. S. Ber. in li. de pꝛe⸗ cepto ⁊ dilpen.c.xi.dicit ꝙ religio amatoꝛes luos angelis ſimiles facit diſſimiies homibus imo diuinã in hoie refoꝛmat maginẽ cõfigu⸗ nmt* rans nos xpo ad inſtar baptiſmi. dec ille.
nſe ¶Ptrũ eripiata patria poteſtate.&.ꝙ fic. vt iſn nð.in aut. ingreſſi.⁊ in aui.ſi qua mulicr.C. de
ſa.ſan. ec.⁊.c.cũ ſimus.de regula.ter.eſt ci glo. min rvi.q.ij.c.i·ſequit᷑ Bar.⁊ glo.in.I.ſi er cã.ᷓ. pã pinianus.ff.de minoꝛibꝰ.⁊ F̃ede. ↄſilio.xxxiij
IAlbꝛicus in. d.aui.ſi mõ pubes eſt.
48 ¶ Ptrum tollat irregularitatem.vide.ð. irre⸗ cRemix
gularitas.ij.
— 4) ¶ Mtrũ patre intrante monaſtcriũ filus poſ
n ſit petere legitimã.ße m Bar. in. d.aui.ſi qua ufm mulicr poſita.xir. q. vlti. ꝙ nõ de ſubtilitate iu en rris qꝛ legitima nõ debet̃ nifi poſt moꝛtẽ natu⸗ i ralem pris.li.. ſi impuberi.ff. de colla. bo! Sʒ K de equitate canonica dico cum Bal. in. d.aui. n ſiua mkier. ꝙ poterit peterc ne habeat poſtu eimn lare alimẽta a monaſterio ⁊ placet.
w o ¶ Quid de peculio aduenticio filj: cuius vſu
fructus eſt patris qů pater ingredit religionẽ
uz e. fm War. in aut. idem eſt. C. de bo.que ſib. ꝙ n erquo patria prãs ſoluit᷑ ex facto patris rema nnn nebit ſolü medictas. d.vſufructus apud patrẽ n lcum oz.. cũ aũt.C. de bo.que lib. ⁊ hic ad mo⸗ naſteriũ in qð parer eñt ingreſſus.gl. in. d. auf. Se ilez eſt tenct ꝙ nõ finif᷑Mar. Vo tenet ꝙ cx ꝛ toto fimt᷑.⁊ dicit ita fuiſſe deciſ iPonone in i facto.⁊ ad glo. K. ꝙ loquit᷑ de vſufructu quem win habet parer in alijs bonis que nõ ſunt filioꝛuʒ n ſed opinio Bar. videt᷑ magis cqua.
6 ¶ Ptrã bona ingredientis fint monaſterij ße
ꝙ ſic ipſo iure. at ingreſſi. C.de ſa.ſanecc qꝛ ſ ingredientibus.xir. qij nec abuſus aliquaruʒ artiũ g ſibi vſurpant talia põt valcre nec in⸗
— uccre pꝛcſcriptionẽ:cum in rebus inuafis aut
n furtiuis nõ currat. vt. ð. pꝛeſcriptio.s.ix Item
tranſcũt feuda. de qus dic vr ſeruabitur tñ legitima deſc
F. fendũ.. x.Re
* Pnul ec fi. idem videtur in aſcendentibus:
vi q eque ſuccedunt illis nõ extantibus. ¶Mtrů vſufructus amittat ex ingreſu.&. ßʒ
Inno. in. d.c. in pñtia ꝙ nõ:ſed dufat donec vi
uat.hoc ideʒ ſequit᷑ glo.⁊ Albꝛi in aui.ingreſſi
Ede ſa.ſan. ec Mociimitant aliqui verum qñ monaſteriuʒ poteſt habere pꝛopꝛuũ in cõmun aliter non m glo. ¶ Dtrũ emphiteoſis ſilr tranſeat ad monaſte riũ.. m Albꝛi.i.d.aut᷑. igreſſi. ꝙ ſic.ar.l.peto. §.i·ff. de lega.ij/ Odofre tñ ibidẽ limitai vexꝝ niſi emphiteofim haberet ab alia eccleſia:quia tunc eſſet in optione eceleſie an vellet rem vel canonemdduerte bñ ꝙ au ingreſſi:nõ habet locũ niſi in monaſterijs que nõ habent niſi in
cõi:nõ in his que habent in ꝓpꝛio. ſicut oꝛdo
militie ſancte Marie ⁊ tertij oꝛdinis ſcti fran ciſci⁊ ecclefie ſeculares. fm Albꝛi.in. d.aui. in⸗ ¶Quid ſi ingrediens fecerat teſtamentũ ante ingreſſum mhil rclinquendo monaſicrio ſed
c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.qꝙ aut expꝛeſſe contulit bona ſua tempoꝛc ingreſſus. nula facta men⸗ tione de teſtamento:⁊ tunc ſi hoc fecit inconti nenti poſt condirũ teſtĩ: ſic nõ rcuocat reſtm̃: nec erunt monaſterij illa bona: ſed ſolũ illa coj
tatio bonoꝝ pꝛeſum it facta ad tpᷣs vite ſuc:q nõ videt᷑ quis incontinenti mutare aium. ar. l.
nõ ad ea.ff. de condi.⁊ demo i Vo hoc fecit ex interualio poſt teſtm̃ conditũ: rũc pꝛcſumit᷑
mutaſſe animũ fauoꝛc religionis ⁊ ſic rumpit᷑
teſtm̃:⁊ erunt monaſterij illa bona Aut nõ cõ
3 51
55
§4 extraneũ heredẽ inſtituendo.K. ſᷣm do A n.in
tulit expꝛeſſe bona ſua monaſterio:⁊ tũc rems
nebit teſtm̃:⁊ monaſteriũ ſi vlũ petet poꝛtione ſuã aliter q̃ʒ rumpendo reſt̃. Ma. Vo in. d.c. in pñtia.tener ʒriuʒ.ſ. ꝙ nõ petet poꝛtionẽ ſud
Sed ego in fratribꝰ minoꝛibcredo vernʒ. In alijs adr qui pñt habere in cõropi. doAnto.
humanioꝛ religioni: ſed ila Ma.videt veric:
de ſubtilitate iuris: ꝑ ea que no. Aibn.i.d.aut᷑.
ſi qua mulier:ſed talis ea bona non capiet: miñ
poſt moꝛtẽ naturalem ᷣm multos doct. quos
recitar Albꝛi lʒ multi alij dicant ꝙ ſtatim poſt pꝛofeſſionem.
¶ Mtrũ ꝓdigus vel diſſipatoꝛ bonoꝝ cui in 56
terdicta ſunt bona poſſit intrare religioneʒ. kK. Albꝛi.in. d.aui.ingreſſi.ꝙ ſic. dũmõſit rõnis ca
par: ẽt quo ad bona ſicut de minoꝛeeſt veruz⸗
¶Mtrũfiliuſfamilias intrans monsaſteriũ pof 56 vtibꝰ xix.q.iij ſit diſponere ð bonis peculij.h.ßʒ

. 2 5. n qnaſi nõ eſt dubiuʒ ß?.ꝙ tenet᷑ cõiter ꝙ ſic in. c.ij. de apoſa. ⁊ ine. vnen a fa poſ- Similiter vl. de co qfur. oꝛ ſuſcc.⁊ in. c. quantũlibet. x vij hu ð ꝓfecticijs ꝙ nõ pot: ilia ſunt in viſpoſitẽe di. ⁊inend liceat. xix. q.vln. in⸗ patris· Sed dubiũ eſt de aduenticijs.de quibꝰ U AQuid ſi codẽnatus ad moꝛtẽ liberat ns tali 6ꝛ IM int nõ põr diſponere in vita prisẽt cũ ↄſenſu pa⸗ conditione:ꝙ ſi egredict᷑ puniet᷑ ena pꝛioniſi 1l—— tris: iuxta ea quc no. in. d..penult Bed tenet ingredit᷑ ⁊ peritus ab vroꝛe e aredit vr tenef. niz n Pa ibidẽꝙ põr:qꝛſtatim ꝑit greſſum gaudet ſK. nò põt punriila pena ſnr⸗ rto. bꝛix. in iurindn vio ilo pᷣuitegio aut. pꝛeſpyteros. · de cpi. cle ex
in pñtia. ꝙ de caſtrenſi vel ꝙ poteſt.i.penul. C. qui reſt
„
*
queſtionibus ſuis. qi⁊ ſcquit᷑ Albꝛi in. d. aui. mul denpc npuncitind
quo qð eſt laicis aduẽticiũ eſt ciericis quaſi ca ingre i· Rð qꝛcoactus cxijt. k— ſtrẽſe:⁊ ideo pnuabit᷑ pater in vita ſua vſufru ¶ Ptri retrahens aliquè ab ingreſſu religio/ 6ʒ ufnoduo arifoꝛmiter dice in aduenti nis reneat᷑reſ iruere. K. un Ri i quot.in. q·rit niiclt
ctu illoꝝ bonoꝝ.parifoꝛ cijs aduenientbus poſt ingreſſũ
—
do.tñ Dnro. q aut retrahit qꝛ nõ credit aprũ religioni iune arclttunon in dc.in pñtia. tenet ʒriũ.i ꝙ nõ poterit diſpo vtilẽ: ſi hoc credit pꝛobabiliter ſic non tenct mibscccijs i nere.taliter ꝙ pr̃ pꝛuet᷑ vſufructu in vita ſua reliaioni: qꝛ potius dãnũ ipſius ipediuit Aut iypitpunn ipſoꝝ bonox ante ingreſſũ acquiſitoꝝ: ſed bñ ſcðo retraxit Ppler vrilitatẽ ſuã ⁊ ſiẽ ſpũqlis inonð facunic poterit diſponere de directo dñio ⁊ et vtili ta⸗ puta q? euns chͥſitio bñ vnuit. ſic nõ peccat: q ex uin cclusm ſiter:ꝙ moꝛtuo patre tranſibunt ad eum cui charitate poſſ ũ potiꝰ bon ũmeũ ſpũale peiige jmliusiteriae
la reſquit vt in aui.de monachis..illud. re qᷓ; alterius/ Idẽ dicerẽ qñ retrapit q vicet ucht 57 CQuid de libꝛis datis a pfe filiofamilias. he ꝙ vult intrare religionẽ in quanò viui᷑ regu ſi Becsina ꝙ tianſibũt cũ eo ad religionẽ fm diſpoſitiõeʒ lariter m qð tenent᷑:q ſic ꝓcurat bonũ eus opi. Pe Qun ingredientis Fᷣm Jaco. de raue. ⁊ recitãt Pai Si Vo eſt tpalis:puta qꝛ ſ pcratꝓmotionẽ:ho wale ablaminm d.e in. pñtia. qꝛ cenſentur quaſi caſtrenſe pecu noꝛẽ ⁊hmoi ſi ſteteriti feculo ſic peccatqꝛtpa ho nnbs lium· Netrus Vo dicit hoc verũ in libꝛis col⸗ le p̃poſuit ſpũali nõ tñ tenet᷑ religioni:ſed ſub⸗ vnmm& latis docroꝛibus vel magiſtris Secus in datiſ tracto:oꝛando:bonñ pſuadendo:⁊ ſalutẽ ꝓcu⸗ unspuperlef ſcpolaribus. Et idem ſequit᷑. Bar. in.filie. rando plul q; pꝛius/ Aut.iij rerraxit ex amici imiet ſib C.fami. her. ⁊ hoc verius. tia:⁊ ſi eſt naturalis autcõſanguinitatis ſie lj mibibent Gey
s ¶ VDtrũ religioſus ſ ucccdat in bonis parentũ peccet nõ tenet᷑ religioni tñ Si Vo eſt amici incsneplm Lpuiuſmodi.ſt. ꝙ ſic. nec parẽtes poſſunt cos tia laſcius ſic magi peccat ⁊ tenei in iſtis duo⸗ jiiꝰveigon exheredarc ꝓpter crimen ingratitudinis com bus ſubtracto ⁊ ma gis in ſchoqᷓ; in pꝛimovt ij—— miſfů in ſeculo.C. de epi ⁊ cleri. deo nobis rir diri pcurando honũ eius nõ ti religioni Aut tnnnu qiij c.fi·Fallit in fratribus minoꝛibus.d.cle iiij.retrarit aĩo inpediendi vrilitatẽ religiõis¶ inofapifln rriui. qꝛ nõ ſuccedunt de iure. 3 7 ſic tenet᷑ ßᷣm poſſe ſuũ facere ꝙ illa ꝑſonain/ cnineßm
9 Qualiter aget monaſteriũ in pꝛefatis in qꝰ trer ⁊ ſi nð põt ſatiſfaciat rehgiõi ad arbitriů luiecnntet 7 ſuecedit veletacquirunt᷑ fe. ſDa. in. dc. in pꝛe boni viri vel melioꝛẽ ad eã inducat/ Erẽtſub/ jupunt ſentia. ꝙ aget his actionibꝰ quibus ille egiſſet tracro fi nõ põteñ inducerevt intret relgionéẽ inß ante ingreſſũ ⁊ ꝓ geſtis antea ꝑipſuʒ tenebit Fᷣm ꝙ diri ꝓcurando ſalutem eius ſolicius q; non 0 monaſteriũ inquantũ ad ipſũ monaſteriũ ꝑue pꝛiu obligatũ o religiõiretrapẽs fm Sco. niſt em nir de bonis ingreſſi fm Inno· ar·ijlC. de im in. iiij. di Tv.tenet᷑ laboꝛare vt redeat: ⁊ ſi non k&¶ che n u.⁊ gl. ſub. Pelfoꝛte ⁊ vẽrius in totũlʒ poſſit põt tenet᷑ ipſe ſi eſt pſona idonea ⁊ abilis reli n oner erere reſtitutionẽ tenendo ꝙ monaſtcriũ iure gioni religionẽintrare. vſicſ atiſfaciat religi— fucceſfionis venit vr. monaſtcriũ. ʒ iij. Suix cꝛar ꝓaduerſo. vt df ꝙ fecit Kayfo nnnrſ
6o ¶ Wtrũ ingreſſus poſſit renocare teſtm̃ factů tñ credo q ſi noiet intrare nð ꝓpterea eſet in uiueſp nte ingreſſi.ſe. Paidc in pñtia. quo ad fra ſtatu damnationis ſcd ſufticeret eiq ꝙ poſe owniqde tres minoꝛes nõ eſt dubiũ qnon põr.ſedq̃ ad aliomõ ſatiſfacerer religiõi⁊ ẽtei quẽ pucrtit glios tenẽt Me.⁊ E. in aui.ſiqᷓ młier.C.de ſa. ¶ Mtrũ religio minnat pctm̃.h. ꝙlʒ p re/ 64 S u ſan ec. q ſic. Sed Bar. diſtinguit Pa.tʒ ꝙñ ligioſi fit grauius pctõ ſccularii:verõncyeti ſtidecs
õt vlio mõ:parifoꝛmiter nõ poterit facere te; 5 qð facit: vel rõne ↄtemptus ſimgioꝛ adeſt
ſ i ante nõ feciſſet: qꝛ er q̃ ꝓfeſſus eſt moꝛit᷑ vel rõne ſcandali:tũ ccteris paribne dico pem̃ M mũdo Et hoc crcdo vcrius. niſi in caſu.d.au᷑· religioſi cẽ lenins pctõ ſcculariũ. Mꝛio Ppler uhichne
que pmittir pingreſſů int liberos diſponere. intentionẽ quã hʒ erertã ad deũ h ad hoꝛã in⸗ ui— &i ¶ Vtrů religio tollat crimen ingratitudinis. tercipiat ex qua de facili reucrtit.tũ q babet n

cati. hec cr. H. Tho.xxij.q.clxxxvi.
wn 6 1 Que p̃cipiunt᷑ religioſis vninerſalit K. mul ünin fa.⁊ pꝛimo in clc.religioſi. de pꝛiuil.ſũt nouẽ.j.
unngi ſeriptaD imo ne in ſermonibꝰ eccliaꝝ pᷣlatt hmphn detrahãt. Inteklige ad ſpãtia deſcẽdẽdo. Be⸗ Witiſu cũdo ne retrahat aliquos ab eccliaꝝ ſuaꝝ fre⸗ usc quentis.ſ. detrahedo eis ⁊ hmõi illicitis·er
vutmt no ne Pnunciẽt indulgẽtias indiſcretas.ſ.fal⸗ as. vei Fm ꝙ dico indulgentia.ð. vlti Quarto nnuin ců ↄectionib⸗ teſtõꝝ intcrerũt ne retrahãt te uputtitin ſtatoꝛes a reſtuutionbus vebitis aut legatis matri ibus ecclijs faciẽdie. Me. de pal.in iiij. nnntiii dirit ꝙ pnt ꝓcurare vt magis eis leget᷑ qᷓ; alre — ri:dũmõ nõ— cũ verbis—— — maligno ʒ ecclias matrices: qꝛ nulli aufert ſuũ ini cũ nullũ ius iterũ n Sed fr̃ Alnarꝰ peccãt moꝛtalii.⁊ hoc videt᷑ verius in rcli ginmin gioſiſ. Secus in alio caſu ab iſto:qꝛ tũc hret lo winizmn cũ opi. Nc. Quinto ne legata vel debita aut male ablata incerta ſibi vel ſui oꝛdinis tratri⸗ aiſmim bus vel ↄuentibus in aiteriꝰ piudiciũ fieri vel crogari ꝓcurent. Sexto ne abſolusnt a caſibꝰ wp reſeruatis pape vłeÿis. Pec oĩa in virtute ſã cte obedientie ⁊ ſub internnnatõe maledictõi
ererne inhibent. Geptimo ſuh eadẽ ꝓhibitòe Phibent̃ eis ne ꝑſonas ecckiaſticas: pꝛeſertim coꝛqᷓ iudicibꝰ deicgatis a ſi ede apłica ſuã ʒ cos mh üuſticis pſequentes vexare indebite:aut ad lo i plura? pſertim multũ remota ↄuenire pᷣſu⸗ p mãt. Dctauo pcipit᷑ p̃latis religioſis ad qͥ& ali n 9d Puenit occaſione pmiſſoꝝ c niſ infra mẽ⸗ lem plene ſatiſſecerint cccieſiaſticis dõnificatꝭ
ðe co qð ad eos pnenit poſtq; fucrit requiſiti einumm ipſo iure ſint ſuſpenſi:⁊ quouſqʒ debir fecerit Sen tiffattion. Vono ne miniſtrẽtertremã vn⸗ rib clionẽ euchariſtie ſactm: ſolẽnigẽt mfimoniũ vonia ſabſolut cxcõicatos:nec abſoluãt a pena? a
b cuipa.ð qͥ dicvt.ð.cxcõio.v.caſu.xij. Decio nul ickpon i5 Prckigioſus põt vigoꝛe ſfaxꝝ aplicaꝝ vel lega rnmn e toꝝ alibionenire aliquèẽ ſibi ſubditũ rõe aliqͥꝝ
eond locoꝝ niſi coꝛã co coꝛã qᷓ de iure ↄuenit. Cle.i. de reſcrip. Wndecimo nul us religioſus poteſt celigtin pꝛclatũ alterius religionis vel habitus mn niſi ſolũ in ep̃m. le.i.de elcc. Duodccimo ꝓ⸗ bibent alicnare pꝛelati religiofi res eccieſic vt incei de re· ec.nõ alie. vide. ſ.ſuſpẽſio.i.ᷓ. xxxi Fertiode imo pꝛecipit᷑ cis ne ad iurandũ vouẽ mſ dũ ⁊c̃ inducãt aliqͥs vr ſepulturã eligãt apud cos. de quo.j.ſepultura.ᷓ. xxxv. Quartodecie
min nn decimas eccleſijs debitas vſurpent. le.i.ð
u plura que euʒ reducunt ad deletionẽ ipſiꝰ pec
8„ e„„ 3 0 6 decimis de quo.3. ercõicatio.vij caſu.xxrvij. Quintodecio pꝛecipit nicndicantibꝰ ne aliquẽ
ad ꝓfeſſionẽ rer ipiãt añ cõpletũ annũ gntude cimu.inõ ſolũ.⁊.ccõſtitutionẽ de regula.li.vi
Sertodecimo ne ſtatũ biginaꝝ foucant Clc.i.
de religi do. vide excõicatio.vij caſu. x. Deci⸗ moſeptimo ꝙ hoꝛis debitis in eccleſjs eoꝝ of
ficiũ ꝑſoluãt. Cle.ide cele. miſ ecinooctano q nò dimittãt habitũ ſue religiõis:nec vadãt
aiſtudia vel phᷣicam aut leges audiãt.c. vt pi⸗ culoſa.ne.cle.vel mo. li.vi.vide excõio.vij. caſu
vi. Decimonono ꝙ nõ dicant aliqua vt retra
hant audientes a ſolutione decimarũ:⁊ ꝙ reg⸗
ſiti pdicẽt de eis pplło:⁊ ꝙ ↄfeſſoꝛes non omit⸗
tant facere ↄſciam ʒfitentibus. cie.cupientes. de penis.vide excõicatio.vij. cafu. xliiij. Mige⸗
ſimo ꝙ mendicantes nõ capiant loca de nouo. c.cũ ex eo.de exceſ.pꝛcla.li.vi.⁊ cle.cupientes ð penis. vide loca ꝑ totũ.x.ð.excõicatio.vij. caſu rliiij. Wigeſimopꝛimo ꝙ nõ celcbꝛẽt ĩ caſtris
vel villis: niſi q̃tenꝰ eis a iurc ↄcedit᷑.c.epᷣox.
de pꝛiui.li.vi. Vigeſimoſecũdo ꝙ ſeruẽt inidi ctũ qðᷣcuq; qð viderit ſeruare matricẽ eccliam
cle.i.dc ſen.exc.vide ĩterdictũ. Quedã alia pᷣci⸗
piunt᷑ monachis. de gbꝰ vide.ð. monachꝰ.jᷓx. ⁊ idẽ de ceſſatiombusa diuinis in.d.cle.i. Eli gi Oſu Glorustdt oĩs do⸗ mus:monaſteriũ plũ:hoſputale: ⁊ quecũqʒ alia auctoꝛi tate pape: vl ep̃rad pios vſus edificata.ð reli. do.c.de ſinodochijs.⁊.c. ad hec/ Secus ſi ſine auctoꝛitate ep̃i vcl pape ſunt edificata a pꝛin⸗ cipio vel er poſt facto. de ↄſe di.i.nemo. qð eſt contra leges que volunt ꝙ vbicunqʒ ſepelitur aliqus.locus ile ſit religioſus. qð nõ eſt verũ pter.c.fin de ſepul.⁊ ibi ſequit᷑ ꝑa. ¶ Mtrũ loca religioſa poſſint ad hũanos vſus tranſſerri. RK. ꝙ nõ.d.c.ad hec.xij. q.ij. nulli. Mer quos dñt regi p̃fata loca.K. ꝙ p religi ſos eiuſdẽ monaſterij vel alterius ſed ciuſdem religionis. ⁊ fi nõ viuũt regulariter dñt erpelli ⁊ poni alij diſtrictioꝛis vite: aut ſaltem clerici ſecuiares:ſi als nõ pñt remanerc oꝛdinata. ⁊; põt ep̃s ſinc papa fʒ glo.⁊ Jo.an.⁊ Ma.ĩc.in⸗ ter quattuoꝛ. de reli.do. Faſſit in hoſpitali.de qj vide.ð.hoſpitale..ij. 7 Eliquie ſanctoꝛnʒ eſſe venales 2 E nõ poſſunt.l.ncmo. la. ij· C. de ſa. ſan.ec.ncc extra capſam oſtẽ⸗ di vcbent ner de nouo inuente in publico ve⸗ nerari:niſi pꝛius auctoꝛitate romani. 2

fuerint appꝛobate. de reli. ⁊ ve. ſan.c.ij.pꝛecipi enter legitima refutatio.vij. q.i.qᷓ;ᷓ picntoſum? tur pꝛelatis ne pmittant varijs figmentis ⁊ ¶ Dñ renunciario dy illegitima.K. ꝙ ex tribꝰ falſis documẽtis decipi hoĩes qui vadunt ad Pꝛimo ròne perſone renunciantis:viputaqʒ eoꝝ eccleſias cã̃ vencrationis ꝓpter miracula eſt minoꝛ de iudi.c. fi annũ li.vi. aut alius qui que ibi fiunt.ſicut in pleriſqʒ iocis cã queſtus non poteſt renunciare. fieri conſucuit in. d.c.ijj⁊.dicit Pain. d.c.ij. ꝙ ¶ Scðo rõne ꝑſone in cuius manu fit renun ⸗ eriã dicunt᷑ vendi qñ ꝓ queſtu oſtendunt. cutio eſt illegitima.cců dilecti.⁊.c. admonct.⁊ ¶ Qua auctoꝛitate poſſunt coꝛpoꝛa ſanctoꝛuʒ
c.qð in vᷣubijs. de renun. vbi nulli eccleſiaſtico ⁊ eoꝝ reliquie tranſferri.&. ꝙ ſolũ auctoꝛitate licet renunciarẽ alicui bñficio ecclefiaſtico niſi pape vel epi aut ſancte ſinodi. de conſe. di.i.c.
in manu ſui pꝛelati ad quẽ ptinet collatio.d.c. coꝛpoꝛa. vbi dicit· Joannes hoc verũ qñ coꝛpꝰ
eſt traditũ perpetũe ſepulture.C.de reli.⁊ ſũp. fu.l.vlti. niſi neceſſitas unineat: qꝛ tunc ſufficit auctoꝛiras pꝛeſidis ꝓuincie.l.i.C.de reli.⁊ ſũp. fu.qꝛ qñ nõ ſunt tradite ꝑpetue ſepulture:tune bñ pñt tranſferri fine alicuius auctoꝛitate ad aliũ locũ religioſum.C.eo.I.ſi nec dum. ¶Quid ſi furtiue ſubtrahant᷑.ſ. vᷣm Rodo. ſacrilegiũ eſt.xvij. q.iiij. quiſqs.etiã ſi ex deuo⸗ tione hoc faciat Vm cundẽ ⁊ Mug.
¶Mtrũ ſit imonia reliquias vendere.K. Fm Ray.⁊ Bof. ꝙ ſic. i.q.i.qui ſtudet. 3
2
¶ Mtrũ reliquie ſanctoꝝ debcant poꝛtari collũ.h.qꝙ nò.ar.dictaꝝ.ll.ſi nec dů.⁊.l.vltime ⁊.d.c.coꝛpoꝛa.lʒ poſſent poni ſuꝑ aliquo ꝓ ali⸗ quo tꝑe ex magna cã.ar.d.l.i.⁊ hoc tene q;uis Tho.xxij. q.xcvi.teneat ꝙ liceat ex deuotiont ine aliqua ſuperſtitione ſuper ſc poꝛtarc. Fr[N peccati ꝑ auctoꝛitatẽ Ee n ſiſſio fit a ſoi dco.i.q.i.c. ita.⁊.c. vt cuidenter. de pe.di.i.verbum pꝑ offiẽiũ aũt ſeu miſtcriũ fit a pꝛelato ẽt malo Frxiij. q.v.remittuni.ꝑ meritũ Vo ſolũ a bono fit.i.q.i.remiſſionẽ. de conſe.di.iiij. quõ. ¶ Que requirunt᷑ in peccatoꝛe vt fiatei remiſ ſio pcti.h. Petrus aurco.in.iiij. di. xvij. q.i.ꝙ niſi meritũ xpi applicet᷑ actualii iſti vcl illimui⸗ la culpa peccati delet᷑ cũ ſolũ in virtute paſſio⸗ nis xpi deleat᷑:⁊ iõ cũ ſaca ſint ĩimediatũ appli catiuũ paſſionis xp̃i ad nos opoꝛtetſi culpa dʒ dimitti ꝙ ꝑ aliqð ſacramentũ vclde facto ex⸗ hibitus vł in voto fiat: ꝓpterca adultus quã⸗ rũcunqʒ contritus niſi ſmul cõcurrat oꝛis cõ pact. do. Si aũt fit ſolũ in odiũ altcrius:tune feſſio in facto vcl ad minus in voto non con⸗ ceſſat ratio iliꝰ odij põt renũciari.vt in.l.fi. C⸗ ſequitur remiſfionẽ peccati.de remiſſionibus ad mace. als nõ vt. nã ⁊ ſi.ff. ad mact. vide. ð.indulgentia. ¶ Quid ſi aliquid fit introductũ in fauoꝛẽ qm
mitter( idẽ ẽ qð darc:vt pʒ boꝝ.ß?.ꝙ alter ſine altero renunciare no pot N iCl C in.c.veniens el.i ð vt dicit glo. in. c.ad apoſtolicã. de regula. facit teſtibus.⁊.i.q.uij. c.ea que in gloſis.
— cſt rei vel iuris eſt conditio ꝓhibentis. ar. f. de ſerui. vr pre.⸗ £ nun ano ꝓpꝛij facta ici ꝑ fundũ.ff. cdi diui.l.ſabinus.f. de libe. cuula.
cio acquiſiro ꝑ.c.vcniens. de renun.⁊ in ep̃auu quiũ põt renũcigri niſi in manibꝰ pape.c. niſi de renun Quõ ãt poſſit tractatus haberi ſuꝑ renunciatione.vide fimonia.⁊.J.xxij.
¶ Mtrũ renũciatio alioꝝ iuriũ ſit fiẽda aduer ſario.h.ꝙ ſic. vł notario publico: vel iudici no mie aduerſarij recipiẽtis.l.ij.ff. rẽ pupi.ſal. fo.
nunciatio illegitima. Mã iuri naturali ⁊ agna tionis ⁊ ſanguinis nemo poteſt renũciare.vt lus ſanguinis.ff. de re.iur.⁊ I.ius agnationiſ ff. de pact. uri Vo poſitiuo qð cõcernit certã foꝛmã vel jolẽnutatẽ nõ põt quis renunciare: vtputa ꝙ teſtm̃ cũ tot teſtibus: vel ſtipulatões fiant certo modo.I.nemo poteſt.ff. ð leg.i.facit c.qꝛ ꝓpter.de clectòe.⁊.c.cũ eſſes. ⁊ qð ibi no. ð
nitatẽ ſed publicã vtilitatẽ:fimiliter nõ poteſt l.ins publicũ.ff. de pac.⁊ in.c.ſi diligeni. de fo. — cõcernit publicd ⁊ pꝛiuataʒ ⁊ publica poteſt ſeparari a puata:ſic pt unz ad pꝛuatã.l.iuriſgentiũ.ð. ſed ⁊ ſi paciſcai.f· de pac.puta ius dat actionẽ ꝓ aĩali moꝛboſo tñ partes poſſunt paciſci vt nõ poſſiut agere facit tex. cum ibi nota.in.c.cum veniſſent. de inſti Si Vo nõ põt ſeparari.ſic renũciari non poteſt. d.c.cũ veniſſent. Si Vo ſit ſolũ in faus rem pꝛiuatũ:tũc ille in cuius fauoꝛe eſt põt:dů
ad pctm̃ talis renũciatio: qꝛ nõ valeret. vt in··
admonet.x viij.q.ij. abbas.qð limita in benefi
¶ Tertio rõne rei que renunciari nõ põt dr̃ re
teſtai Si vo nõ cõcernit certã foꝛmã vel ſolẽ
modo nõ ſit ↄtra bonos moꝛcs vel nõ inducat
alia.ð. elcganter.if.ſolu.ma.⁊..conuenire. f.de
L.qð fauoꝛe.ff. ð legi.vñ di ꝙ in cõi iure poliot
nn Shini jfülh p inipincn 1 nnßappar mrils. un imone ſcun nwniz ſutconcſum yncremptus po Litenpus Ky uüſnkin nvjgichuls. tiʒon debei jigiur odn ninò potlwi. ios n znon qpl.t ſiimiſen uſnt tm ſn ntij Uuunoq ipur ablolue werinfnustie nniẽt moni imnuiſnmn nſbisliq democnain itlide jn vigpoſitrnici ipiẽðpac ꝙ ne ulrimſiren ipidawqcſtf ttj m Mucipofti a Adeuraigq Nnſticpern itibeni unintpumiq nun wüittrnen kuin
—

pw uutngn citnt
emetcücht q; pio. ¶ Sed nunquid ſi renunciat abſolute:tñ in mẽ
deputuim an cm
io
ij iij. iiij Si tñ aliquid concedit᷑ a pluribus ſiue vniuerſitati:ſed in fauoꝛẽ pꝛincipalit parti culariũ:ſic bñ poſſet quilibet renũciare iuriſ uo ⁊ ſic loquitur.c.ad aplicã pꝛedictũ.⁊.c.dilecti.ð
ſo. cpe· Fallir poc in pᷣuuegio:qꝛ lʒↄcernat fa⸗ noꝛẽ tertij põt impetrans renũciare anteq; ſit pꝛeſentatũ:niſi appareat ꝙ ↄcedens ſtatim vo luit ↄcedere ius illi tertio.qꝛ cõiter nõ acquirit᷑ niſ in pñtarione ſeu noricia.c.i.de ↄceſ.pꝛebẽ. l. vi.⁊ qð ibi notat᷑ Idẽ dico q renunciare nõ põt ſi fuit conceſſum motu ꝓpꝛio.. ¶ VPtrů cxemptus poſſit renuciare exemptiõi vide.ʒ. exemptus.I.v.
Qualii fienda eſt renciatio.&. ꝙ pꝛimo vo
lãtarie.vij.qi.q;uis· Itẽ ſciẽi.⁊ iõ qñ ga aliqð ius ignoꝛat debet ei ñotificari.vt aui quõ op. ep̃os.J.igitur oꝛdinamꝰ.qꝛ ei qð ignoꝛat renũ ciari nõ põt.i.mf.ff. de inoffi.neſta· Et hec eſt 3 norarios ꝗ ponũt clauſulas rcnũciatiõis quas ignoꝛãt ꝗ Zhůt.⁊ ꝓpterea tenent᷑ eis de dãno qð ali ñ icurriſſent:puta qꝛ ñ renũciaſſent ſi ſci viſſent. Tertio ſine coactionc.qð me.cq̃. ad au⸗ dientiã Quarto quo ad bificia eccleſiaſtica dʒ fieri pure ⁊ abſolute.de offi.dele. c.ex ꝑte el.i.ð ſimo ex infinuatiõe Mñ dãs vel rernittẽs vel renũcians aliqd ſpũake pacto vel ↄditiõc tpali inrerueniẽte:ſimoniacuſ eſt. in fii.q.ic.qᷓ; pio.
te gerit vt fibi aliqð tꝑale derur.K. ꝙ ſimonia cus eſt. de ſimo.c.tua.in fi Merũ ẽ ꝙ ſola pnĩa abolet.c.vlti.de ſimo.
¶ Ptrũ gs poſſit renũciare liri ſup bñficio æc ⸗ clefiaſtico vl ſpũali aliq̃ tpali ſibi dato.&. Pa. in.c.cũ pꝛidẽ.ð pac.q nõ ẽt ſi rccipiat illud no mine expenſarũ:q ſi renũciãs hʒ ius renũciat ſpůali tpali dato.qð eſt ſimonia.dc.cx parte.⁊ ꝙ ibi no. Dicũt tñ Inno.⁊ Po.in.c.nò ſine.ð arbi. ꝙ valct cõpoſitio auctoꝛitate ſuꝑions:vt ꝓbono pacis detur aliqd tpale ei:de quo nõ ð certũ de iure ſibi cõpetenti vt cedat liri vel re⸗ nunciet ſi qð ius hʒ.c.niſi. de pꝛeben· Secus ſi fiat auctoꝛitate partiũ:qꝛſic eſſet ſimonia niſi qñ hʒ oꝛtũ a indice:puta qꝛ cõpꝛomiſſũ eſt ĩ co. vel ipſe i diffinit Et lʒ glo.in. d.c.cũ pꝛidẽ. di
cat nõ ſufficere miſi ĩterueniat pape ↄfirmatio
tñ cõirer doc ibidẽ renent cũ opid. Anto.qꝙ ñ requirat᷑.⁊ ibi Pa.ſequit᷑.
¶ Ptrũos poſſit dare pecuniã alti vt deſiſtat lite q eſt de re ſpũali. K. Pa.in d.c.cůj prꝛideʒ ꝙ ſi ſit certus hfe ius in illo bñficio: bñ põt da n aduerſario ſine ſimðia vt deſiſtat vel ne litẽ
led nõ de inre.vtputa qꝛ tyrannus eſt dñs.⁊ ſ
moueat. Si Vo nõ ſit certus ſed dubitat: tũc j
põt:nec ex uſat auctoꝛitas pape in bñficio. qð annerã hʒ ptãtẽ clauiũ.qꝛ videt᷑ data pecunia P illa ptãte ſpũaii.facit. d.c. ex parte ĩ ñłi.⁊ q5 no. i.qiij. ſaluatoꝛ.⁊.c.ex multis; In alijs aãt bñficijs hoc excuſaret auctoꝛitas pape cũ taliſ ſimonia ſit de iure poſitiuo ſm glo.in. d.c. cum pꝛidẽ. Qð noia qꝛ pauci aduertũt hodic, Moſ ſet tñ iuder ꝓ bono pacis er officio ſuo còõpo⸗ nere partes vt hñs ius in bñficiodet aliod nðõ habenti fᷣm foꝛmã.c. niſi.de pꝛeben.ſᷣm Pa.in c.ſuꝑ co.de tranſac.
¶ Quid de illo ꝗ expectans ꝓxime vacaturaʒ pꝛimã in aliqᷓ eccleſia renũciat ꝓpꝛie tenui vt pꝛecludat᷑ via alteri expectanti.&. ꝙ ꝑ hoc nõ impedit pꝛimũ expectãtẽ ſi hoc põt ꝓpari Si NVo piguius reſignanti cõferat᷑ eo ipſo detegit᷑ fraus ⁊ ca cbir habita quã reſignauit/⁊ ambi⸗ ta.de renun.c.ſi te.li vi. ¶Mtrã renũciatio iuris futuri valeat.K.ꝙ ſi
ius futurũ apparet ſic valet.ſi aũt nõ apparct
adhuc nõ valet. qꝛ pacta nõ referũt᷑ ad ea q̃ ap parere pfit. vt in. li.lege.⁊ alijs ↄcoꝛ.ibi poſitiſ in gl.f.ð ʒhẽ. emp.⁊ qð nõ eſi:renũciariij põt L.tres ffes.ff. de pae: Sed de hoc vide Bar.in 1.cõditionis.C. de pac.qꝛ parũ ad nos. ¶ Quid faciet pꝛelatus qui bñficiũ hʒ ꝑſimo⸗ niã. vel als intruſus eſt.&. ꝙ tenet᷑ renũciare. ⁊ ſi epᷣs eſt ⁊ eſt in articulo moꝛria: nec põt aq⸗ ire papã.nõ tñ dʒ dimitterc poſſeſſionẽ quã ð facto hʒ ſine licentia pape:ſed abſtincat q pce⸗ ptione fructuñ excepta ſtricta neceſſitate vite. ⁊ querat qᷓ;cito poterit refignare. It de hoc vide Wer. Inno.⁊Mo. de renun niſ cũ pudeẽ Archi.vij. q.i.eum qui.
† j d̃ rerũ alꝛaꝝ ge⸗
Ep reſalia neralis etne auctoꝛitate pꝛincipis vel ciuitatis ꝓre
cõpenſatiõe dãni dati indulta.elicit᷑ ex c.dñs. xxiij. q.ij ⁊ eſt qů vnus de vno vñio nõᷓ valẽs ↄſeg ius 3 aliquẽ de alio vñio retinet res oĩm
qſunt ſub tali dñio ꝙ ſariſfactione. ¶ Wtrũ ſint licite.&. ꝗ · ſic qů iſta interueniit
Primũ ꝙ dñs vłciuifas reqrat᷑ vt emẽdet qð
a ſuis impꝛobe factũ ẽ. Scm ꝙ ↄſtet de negli gentia iuſticie adminiſtrande. Aduerte hie;ʒ War. ĩtracratu de reßſalijſ. ꝙ aliqñ ſupioꝛẽ hʒ ille qui dʒ dare de iure ſed nõ de facte. vtputa
iꝛ
eg
6
—
qꝰnõ obedit ei ſicut impatoꝛi.⁊ tůc nõ ẽ nece
ſe adire ſuperioꝛẽ. Aliqñ hʒ ſuperioꝛẽ de facto
3

fuit electus ex timoꝛe vel ꝑ vim:⁊ habet᷑ cõiter ꝓ dño. ſic valẽt q̃ facit ᷣm Inno.in.c.nihil. de elec. ⁊ ſic dʒ adiri. Si vo nõ fuit electus ſed ꝑ vim occupat dñium.⁊ haber̃ cõiter ꝓ tyrãno ſic cũ nõ valeat qð facit nõ eſt neceſſe vt eũ ad eat. Aliqñ h ſuperioꝛẽ de iure ⁊ de facto:qꝛ eſt verus dñs ⁊ ei obedit.ſed tñ nõ expedit credi⸗ roꝛi eũ adire: puta qʒ expẽderet pluſq; ſit pꝛin cipale debitũ.vel eſt paup. tůc fm Var. vbi.ð põt ꝓcedere ficut ſi nõ haberet ſuperioꝛẽ eius debitoꝛ.ar.l.ſi ſeruos.ff. de pigno.ac.⁊.I.me⸗ diterrance.C.de anno.⁊ tribu.⁊ẽ ſic pʒ qñ pꝛedi cta duo nõ requirunt᷑. Tertiũ ꝙ iuder ꝓpꝛius det ſnĩaʒ ſup negligentia ⁊ inſticie defectu ⁊ cõ cedat auctoꝛitatẽ repꝛeſaliaꝝ· Eimita hoc vex qñ nullus inuenit᷑ ſupioꝛ q de cinirate vet dño negligente faciat iuſticiã ᷣm Muil. eᷣm cõcoꝛ dienfem:qʒ ſi inueniret᷑ ſupioꝛ non valcret au⸗ ctoꝛitas iudicis ꝓpꝛij quo ad illos qui nõ ſunt ſue iuriſditionis:⁊ ita intelligit.c.dñs.xxiij.q. j. ꝙ ciuiras plectẽda ẽ ꝑ ſuũ.ſ.iudicẽ ↄcꝙꝛ. Jo. de fant. ⁊ Franciſcꝰ vercellenin.c. vnicg. de ininri.li.v Quartũ ꝙ nõ excedãt dãnũ. Qui⸗ tñ ꝙʒ nõ extendat᷑ ad clericos vel ecclefiaſticas ꝑſonas. Mec elicio ex Archi in.d.c. vnico, Se⸗ xtũ fm Directoꝛiã ti.de pignonbꝰ.cꝙ nõ liãt in ꝑſonis:q iſind eſt iniquũ: ꝙ in ꝑſona alius ꝓ aliograuet᷑:⁊ fʒ ipſũ nulla ↄſuetudo valeret cũ ſit Zria legibꝰ.C.de ac.⁊ obli.l.ob es al ien ⁊ aui.ibidẽ.imo ⁊.C.q̃ res pigno.obli.poſ.l.q filios.⁊ in aut.vt nulli iudic.q.qꝛ vero.⁊.C.ne vxo. ꝓ ma.l vlt.⁊ aut. ibidẽ.ſed oĩno. als iſ is ñ ↄcurrẽtibꝰ g ipſis repᷣſalijs vtit q̃druplũ reſti⸗ tuere cogit᷑ ⁊ actiõe ꝓqᷓ& facit cadit.vt in au. ne pigndꝛatiões fiant.qͥ eſt pᷣdicta aui. ſed oĩo. 2 ¶Sʒ nñqd tenet᷑ ad reſtitutionẽ qaligd ꝑ reᷓ⸗ falias ilſicitas exigit ab alio qᷓ; a ſuo debitoꝛe. ſ. Archi. in. d.c.vnico. qð incipit. ⁊ ſi pignoꝛa tiones. qʒ ſic. nec aliter ſaluari poterit niſi reſti tuat.xiiij.q.vi.ſi res. de vſu.cũ tu. de re. iur.non remittitur.ii. vi. ¶ Quid de illis g rcp̃ſalias ↄcedit⸗ eccleſiaſti cas ꝑſonas:aut eoꝛum bona.vide ercõio.vi. ca fnxxxiij.⁊ interdictũ iiij. quaſi in fi. WMtrũ repꝛcſalia ↄceſſa ʒ. puta floꝛentinos dẽat ertendi ad floꝛentinos hñtes domiciliũ Senis
ſ.ßʒ Pa.i.c.qm̃. de offi.oꝛ. ꝙ ñ.qꝛ odioſa facit
qð no. Bar. in.I. ꝓuinciales.ff. de verbo. ſigm. ¶ Vrrũ ſtatutũ poſſit ficri vt quilibet ꝑoſit ca pi ꝓ delicto alteriꝰ. K. Bar. vbi.ð. ꝙ ʒ ferras
vel villas ſibi nõ ſubditas nõ põt:ſed bñ ð kbi
ſubditas.vt.C.ðe oĩ agro veß̃ l.i.⁊ valet ſtatu⸗ tũ ꝙ vxoꝛ poſſit capi ꝓᷣ viro fallente. vt..ſatis C.in g.ca.pi.vel hypo.ta.ʒ. Et ſilr füius ꝓpfe lFi. Cde pꝛiuil.ẽt ſi nõ ſit heres. Et aduerte hic ꝙ terre cũ certis pactis ſubmiſſe ꝓtertõi dño⸗ rũ nõ dicũt᷑ ſibi ſubdite ſed federate.⁊ iõ ð eaf nõ valet tale ſtatutũ. Qð no.ꝓ limitatõe ſexte ↄditionis in. J.i.dicte. ¶ Sed querit᷑ an tale ſtatutũ poſſit cxercerier territoꝛiuʒ ſtatuentis.h. Var. vbi. ð. ꝙ fic põt agere 3 tales ↄditiõe ex ſtatuto: qꝛ actio vbiqʒ ſequit᷑ cos qbus cõpetit.vt. l.fi. C. de pᷣſcrip.õ. tẽ. Qð limita niſi filiꝰ ſoꝛtiret domicuiũ alibi anteqᷓ; pr̃ rũpcret.ar.l.ciues.C. de incol. Silr ſi filius eſſet natus poftqᷓ;; rupit pf̃ eius: qꝛ iura intelligunt᷑ de filio exiftẽte tpe quo rupit.l.in delictis.ð.ſi extraneus.ff. de nora.⁊.l.titius.ff de teſta.mili.Et idẽ dic qñ ſtatutũ diẽ ꝙ hoĩeſ vnius terre vnus teneat᷑ ꝓ alio. Mã ille g de nono eſt effectus illius terre nõ tenet᷑ ꝓ debi⸗ tis antiquis.l.ꝓuidendũ. C. de decuri.⁊ qð no. Dy. in.l.incolã.ff. ad muni. Silr tale ſtatutum intelligit᷑ de debitis cõtractis intra territoꝛiũ: niſi aliud addat.vt.l.cũ vnus.ᷓ.is qui.ff. de bo nis aucto.iudi.poſſi.
6
¶ Quid ſi talis ꝗ habuit recurſũ ad iudicẽ de
bitoꝛis ⁊ repoꝛtanit iniquã ſnĩaʒ.kK. War.vbi 8.ꝙ dʒ appellare ⁊ adire iudicẽ appcllationis. alier repꝛeſalie nõ crunt licite vel ſi ꝓhilet᷑ ap pellare:vel nõ eſt iudex appełlationis: tũc põt
recurrere ad ſuũ iudicẽ.
Eſi d er e dñt clerici in ſuis bñ⸗ ficijs.⁊ de hoc vide.ð
clericus.vij. Eſcriptum&nir pꝛinceps ſcribit
ad iuris ↄſcruantiã vt qñ cõmittit cãʒ decidendã inter aliqᷓs ⁊ differt a pꝛiuilegio qð eſt ʒ ius q̃ſi pꝛiuata lex.iij. di.pꝛiuilegia. Et ẽt differt a bñficio.qð ſtriete ſũptů eſt gia ↄceſſa
pꝛeter ius a pꝛincipe.⁊ hec eſt que latiſime in⸗ terpꝛetãda eſt.vt in.c.olim.⁊ qð ibi no.de ver ·
ſig. xatiſſime tñ reſcriptũ accipit᷑ ꝓ oĩbus iſiſ hec Ma. in rubꝛica de reſcrip..
5
¶ Reſcriptũ ⁊ ꝓceſſus ꝑ ipſũ reſcriptũ habir umpetratũ ab ercõicato ſuꝑ alio qᷓ; ſuꝑ ercòi⸗ cationis vel appellatõis articulo ipſo iure eſt nullũ.c.i.de reſcrip.li.vi.. ¶ Reſcriptũ ꝑpetuat᷑ ꝑ ſolã citationẽ. de reſcri.⁊ er tenoꝛe.?.c. ſignificauit.in glo.
¶ Reſcriptũ impetratũ tacitaveritate.aut ſus/ʒ
zusſieſbl fil minuteng ſintipimitol vncntionẽ depu ſrõ vlt kmd uuis acpaſon ſineo nw mpůnoipann ſn cu hofcghrerduo
itionẽ citanlis a nio ytpolir di ßcpripit p moclploqwo ni mnſnitcleriq;
iĩ( de diucr ſenptůdf falii
i rierigit mdun
grificoffde xa rſnptũ ſciſa
mipuci lanonec
tittañpõtaud uunnw instnmnin midicia fine ſn uuidereſen 6 8 inaliosa nc pꝛode ughen Maſbs vic ſwiunes. unmitine ſ Vinöröftgi
vinnudezie

geſta falſitate:vel ẽr quocũqʒ alio taciro vcl er ſo q ſi tacitũ ñ fuiſſet ycl falſe expꝛeſſũ papa ð itu facilii ↄccſſiſſct.nõ valet co.ti.ex lris.ſed ſer ſimplicitate vcl ignoꝛantia h fecit: dic vt in. d.c. ex lis. ¶ keſcripta nõ extendunt᷑ ad res vel ꝑſonas ĩ eis nõ cõpꝛchenſas:qm̃ ꝑſonalia ſunt ⁊ ſtricte intelligenda.c.ſignificauit co.ti. ¶ Recſcriptũ nõ viciat ꝑꝑ defectũ lic vel ſilla⸗ be. Secus ſi eſſet ibi faliũ tatinũ.ð fide inſtru. c.ex parte.in tex.⁊ in glo.
¶Reſcriptũ pꝛimũ tolli ꝑſcðᷣmpoſterius fa⸗
ciens mentionẽ de pꝛumo. Si vo nõ facit mẽ⸗ tionẽ nõ valet ſeðᷣm 3 pꝛimũ ope exceptõis.vt in.c.exltis.⁊.c.paſtoꝛalis.ð offi. dele. fm Bof. in ſũma.eo·ti niſi impetrans him fuiſſet in moꝛa pñtandiꝑ annũ: vt in.c.ſi aũt.eo.ti.
¶ Reſcriptů inſcri dʒ in lis citatiõis ym eñdẽ
silismin Famii
Bof ꝓpter duo. Pꝛimovt citatus ſciat iuriſ ditionẽ citantis:aliter no tenet cõparere. Sc⸗ cundo vt poſſit deliberare.
Ncms Reſcriprũ ꝑdit᷑ ꝑ negligentiaʒ impetrantis
vlcim
anno elapſo quo vti potuit ⁊ noluit.c.fi autẽ. de reſcri.⁊.c.plcrũq;.qᷓ;uis de iure ciuili duret
qduimin deceniũ. C. de diucr.reſcrip..falfo.
tunit iniſi 5
ntnint noamii
loun iniu
Reſcriptũ dr̃ falſũ ĩpetratũ ſine mãdato.vtj c.nõnuili co.igl.niſi ĩpetret᷑ ab hiſ ꝑſoniſa qbꝰ de iure ñ erigit mãdatũ. vti.d.c. nonulli.ĩ fi.⁊ c.ex ꝑte.ĩ fi.eo.ff. de ꝓcura.l.ſed ⁊ hec ꝑſone. ¶ Per reſcriptũ ſediſ aplice:aut legatoꝝ aliqſ nõ põt ipetrari ꝓ iudice:niſi ille g ẽĩ dignitate ↄſtitutꝰ:vł canomd eccke cathedralis:vl hʒ ꝑ⸗ ſonatũ:⁊ talis ñ põt audire cãʒ niſi ĩ locis gnibꝰ: vel ciuitatibꝰ vbi poſſit copia hri ꝑitoꝝ nec aliquis põt ↄueniri virtute talis reſcripti vltra vnã dietã a fine ſue vioceſis.de qbꝰoibꝰ vide in.c. ſtatutũ. de reſcrip.li.vi.⁊ qð ibi no.
£ 8 inẽ alios acta nõ pᷣiudicat alijs
— nec pꝛodeſt.ff.ꝗ po.in pig. ha.l.
claudius.in.fi.⁊ de re iudi.c.q;uis.Fal⸗
lit in quibuſdã caſibus. vide in. d.c.q;uis.gio. ⁊
doc.qꝛ parũ ad nos. ¶ Qnilibet in traditione ſue rei põt pactũ ap⸗ ponere:dũmõ nõ ſit legibꝰ impꝛobatũ.l.in tra ditionibꝰ.ff. de pac. de ↄdi.c.verũ.in glo. Rcm bie vidci qui fruit᷑ pꝛecio eius.ff. de vſufruc.. qʒ qui pꝛecio. Que de tota re vendicãda dicts ſůt eadem ⁊ de parte intelligenda ſũt.ff. de rei ven.i.que de tota. Res vna ⁊ eadẽ diuerſo iure cenſeri nõ dz. de dociccũ in tua.xij.qij. cognouimus.
deſt ⁊ qs reſtituẽ £ ſtitutio S Se Lttutio eſt in pꝛiſtinũ ſtatũ repoſitio.I. reſtituere.ff. de ver.ſig. Dñ dicit tex.in.l.plus ẽ ff. de ver. ſig. Reſtituere eſt nõ ſolũ pñtiaʒ rei pᷣbere:ſed ẽt poſſeſſoꝛẽ facere fructꝰ qᷓ; reddere Sʒ qꝛ ius diuinũ ⁊ canonicũ vtit aliqñ verbo reddãt ꝓ verbo reſtituẽ.vt in.c.cũ tu. de vſuri qð eſt verbũ latiuſq; reſtituere.vt.l.verbů red⸗ dendi.ff. de verbo.ſig.⁊ aliqñ verbo emendent vrin.c. ij. de rapto. AliqũVo verbo ſatiſfaciãt vt in.c.in liis. de rapto.⁊ ſatiſfactuʒ intelligit qualitercunqʒ voluntati ſariffaciat.. ſiremali enam.. ois.ff. de pigno.ac.⁊..i.ff. qui ſatiſds. co. Idco ego hic reſtitutionẽ accipio ꝓ quacu qʒ ſatiſfactione facienda ꝓximo. Quis tenet ſatiſfacere. K.ꝙ quilbet qui hʒ de alieno vel qð ad aliũ ſpectat ſeu debetur ex co⸗ tractu vel quafi:er maleficio vel quaſi: velex q⸗ cunq; alia cã.ar.c.ji res.xiiij. q.vi.⁊.i.iuſticia. iuris pꝛecepta.ff. de iuſti.⁊ iure. Qð vt melius intelligatur per caſus infra ſcriptos Fm oꝛdi⸗ nem aiphabeti annotabo„ Accipiens aliquid vt nõ accuſet an teneat᷑ reſti tuere.vide.ð.accuſatio.ᷓ.vi. Accipiens atiquid in fraudem creditoꝛuʒ quõ tenet᷑.dic vt h.j. in ver.rapto..i.⁊ in vcr.vſu⸗ rarius..xvij.⁊.ð.alienatio.F.xxxi. Accipiens aligd ab ecclefiaſticis vel ab illis g nõ poſſũt donare quõ teneat᷑.vide donatio.ð. xxx vij.⁊.ð.elericus.iij..iiij.⁊ clericꝰ.xiij. ð. xi. Acquirens ex peccato, aliquid: puta adulte ris: ſodomia:⁊ hmõi quomodo tenetur.vide.j in verbo mulicr.— Adminiſtratoꝛ bonoꝝ alioꝝ quõ tencai.vide S. adminiſtratio..i.⁊.ij. S Adulatoꝛ obtinens beneficiũ an teneat᷑ reſtitu ere. vide adulatio..ij. Adultera ↄcipiens filiũ ex adulterio quò tenca tur. vide adulteriũ..iij..— Adultere filius quõ tenet᷑ reſtituere. vide adul Aduocatus qñ tenet᷑ reſtituere.vide aduocatꝰ? Fxij. ⁊.xiij. Alchimiſta quõ tenet᷑.vide alchimia. A ienationem rei recipiens ab eo qui non põt glienare. vide alienatio.ð.xiiij.⁊..xx.⁊ donatõ i.. xxx viij. 3 Alimenta denegans eicui tenet᷑ exhibere ante neat᷑.K. ꝙ ſic.⁊ qs tenea.vide alimenta. Ambaſiatoꝛes quò tencant᷑.vide abſ
4

Aiam ledẽs rõnalẽ: Wtrñ teneat ad reſtõʒ.ſ
ꝙꝙ ic Mꝛo cuis intelligẽtia ẽ ſciẽdũ ßʒ Sco.in iij· di. v.q ij ꝙẽ dupſer bonũ aie.ſ.naturale ⁊
accicentaie In bonis igf naturalibꝰ aie ců ſint incoꝛruptiilia:ſẽ ⁊ ipfa aia:nemo põr eã ledẽ directen⁊ talia ſũt bona ilia ſine qbꝰ nõ ↄtigit Samn cEvt eſt inteilectꝰ:libeꝝ arbitriũ:volũtai ⁊hmõi Indirecte tñ põt qvĩ talibꝰbonis aliũ ledere h; Bo.ij. di. rxv. ar. iqiiij.i·ꝑris.ſ.vſu taliũ pᷣuãdo:ſiẽ ſi gs poculũ daret: vel alind fa ceret q̃ amẽtẽ aliquẽ redderet:vñ talis aliqueʒ talit ledẽs: qm̃ dignd leſo recõpenſationẽ facẽ no pot:marie ſi in ꝑpetuã amẽtiã deducit. Zð urbitrio boni viri jatiſfacere tenet᷑.ar.c.detẽri oꝛes vi. q. i Dñ ꝓ regla tradit᷑ cõiter a doc. vt no· Ri in. üiij. di. xv. qr. v. qiij. ꝙ qñ reſtõ ñ põt fieri fᷣm dãnũ datũ:tũc arbitrio boni viri reli⸗ quat᷑; Itẽ dat aliã regulũ ſupᷣdictꝰ Ri. vbi.ð. ꝙ qñ ics male ablata nõ põt reſtitui.reſtitutõ dʒ fieri in equiualenti ſi poſſibile eſt.er̃ ne lite pen.ali.ino.c.eccleſie ſctẽ marie.el.ij. ⁊ fᷣm Sco. vbi.ð.l; qs digne nõ poſſit ſatiſfacerc ꝓrio de dãno ſibi ilato:nihilominꝰ ex B nõ liberat᷑ qn nõ teneat᷑ ſatiſfacere faltẽ quantũ põt. Wñ in caſu pᷣdicto bonꝰ vir iudicabit vt petat veniã
ꝑ ſe: vel ſi non põt ꝑ interpoſitã ꝑſon.deinde Vt ſatiſfaciat hm poſſe dãna q̃ lefo ⁊ alijs ſuis
eucniũt ex tali leſione.vt.j.dicet᷑ de vulnerante Zoccidente. in verbo homicidiũ. In bonis aũt accidentalibꝰ gie cuius modi ſũt ona gfe mo ⸗ rũ ⁊ virtutũ tᷓ acquiſita qᷓ; acquirenda põt ꝗs fm Sco.vbi.ð.indirecte aliquẽ ledere ⁊ diſpo ſitiue.ſ.inducendo ad actus vicioſos: ſeu pctã qbꝰ talia coꝛrũpunt᷑:puta ↄtaminãdo:ſuo ma⸗
lo exemplo ſuadẽdo: blandiendo:rogando:pꝛe cipiendo: vt talia faciant ⁊ hmõi.⁊ talis mito
magi tenct ad reſtõʒ q; dãnificantes ĩbonis tpalibus.vi.q.i.ſũt pturimi:ꝓpterea tenet᷑ do
ctrina: auxilio: ↄfiluo: ofone:⁊ hmõi quãtũ põt
? in ſe ẽ ꝑ ſcipſũ ⁊ ꝑ alios:dũmõ pctm̃ occultũ
no pandat:talẽ leſũ ad bonũ reducere Directe
aũt in tal ibꝰ bonis accidentalibus nemo põt aluũ ledere:qm̃ talia nõ coꝛrũpunt᷑ mifi ꝑpctm̃ pctm̃ eſſc nõ põt: niſi ſit voliitariũ.xx.qʒi.ñẽ. Appellãs iiuſte quõ tenet᷑.við appellatõ.ᷓ.xv. 6 vel arbitratoꝛ quõ tenet᷑.vide arbiter i.⁊.vi. Archidiaconꝰ quõ renet᷑ ſi aligd perijt de rebꝰ eccleſie. vide archidiaconꝰ.
Arras recipiẽs quõ teneat᷑ reſtituere. við arra.
Anrtifices facientes ea ꝑ que ꝓximi dů nificant
„
vide ars..ij⸗ Aſſeſſoꝛ tenet: vide iuder..ix.⁊..xxij. Bãniẽs iniuſte aliquẽ quõ tenei.við bãnũ.q Bellãtes quõ tenent᷑.vide bellũ.in pꝛin. ⁊.qy vi. vij. viij. ix.x.vſq;.xvij.⁊.xxij. 7 Wñficia ecclefiaſtica plura habens qñ tenet᷑ re ſtituere.vide bñficiũ.ð.xxxiiij. Bencficij vacantis fructus vſurpantes quõ tenent̃ ibidẽ. ᷓ xl. x MBüñficiũ iniuſte poſſidẽs quõ tenet ibidẽ.q44
Beneficiatus nð diſpenſando fructus quò ie nel. vide clericus.iij..i. Et qñ male diſpenſat. vide ibidẽ.p.iiij.. Beneficiatus nõ refidens eñ tenet᷑ reſtituere. vide clericus:vij. ð.iiij. B Wñficiũ recipiens nõ intendẽs ꝓmoueri quõ tenei.vide clericus.vij..v.⁊. vi. Beneficiatus exiſtens in moꝛtali quõ tenet᷑ re ſtitucre fructus vide clericus.viij.. v. Bñficiatꝰ iducẽs ad reliquẽdũ ſibĩ qð erat gs relicturꝰ eccle quõ tenei.vide clericꝰ.xiij.. vij. Beneficiatus nõ dicens hoꝛas quõ teneł reſi tuere fructus.vide hoꝛa.ᷓ xi.
¶trũ ↄferens bñficiũ indigno teneat᷑ ad ali ad.&. Fᷣm Lar. in cle. i.de eta.⁊ qua.qꝙ vltra pec catũ moꝛtale qð cõmiſit renet᷑ ad reſtututioneʒ totiꝰ intereſſe eccleſie quã leſit ʒPe. de anch. ad inſtar magiſtratus qui minꝰ idonco tutelã pupilli cõmiſit. ff. de magi.cõue. ꝑ totũ.
Bone fidei poſſeſſoꝛ. vide poſſeſſoꝛ. 6 Canonica poꝛtio cui eſt reſtituenda.vide eo.t. Carcerans aliquẽ quõ tenet᷑.vide carcer..ij. iij.⁊.v.
Cauſam dans dãno ꝓrximi quõ tenet᷑ habes cauſa.I.vi. Ceſſationẽ a diuinis inducens quõ tenet. vde ceſſatio.ᷓ.i.⁊.ij. Elericus nõ exiſtens ꝑſonaliter hoꝛis canoni cis ⁊ recipiens diſtributiones quõ tenct. vide clericus.vij..viij.
Clericus negociando quõ tenct᷑. vide cleri
Comedens de alieno quõ tenc. vide furtũ.
rrv:⁊ hic in vcr. raptoꝛ5i. Cõmodans ⁊ reuocans añ tps cõmodatũ quò
tenet.vide cõmodatũ..iiij. Cõmodatarius vtens re cõmodata adalium vſum quõ tenet᷑ ibidẽ..vi.
—„„
Cõmodãs rẽ vicioſũ quõ tenet᷑ ibidẽ.q.vij
—
õmodatariꝰ ſi res cõmodata perijt qů ten
ibidẽ.. xi. vel ji deterioꝛal ibidẽ.y.xij
jjſs ijnadoes uſunſr. uniniowoc nm fociẽt pjwei vie ↄn liis dinũ ahc
hiuri bcox mivide er n
S
„
linuiiliuti f uhwlvſuum zscrſci mitiurc z poſi ſoenptüẽ ⁊hm nitiunciin ißcürbchoier idjeci deemy qhnoqſpeinp Lonnmeluwq
omwindino,
iſuij ſipubiocrq aup jwogitenckre
unp riu;
tidinans ſu
ubſenönn
Laiuiui
Mfilſnsrdi airiefilnus iusgöt
litui. n iniritvji

o Lõcuſſiõʒ faciẽs quõ tenet᷑. vide Aeuſſio..ij ſᷣm Dir.ti.de fur ner fine moꝛtat ra5 põt ed Lonfeſſoꝛ abſoluẽs quẽ nõ pot quõ tenct.vit renere:qñ ſcit eius vñm ᷣm Mo. ar.c. vultera⸗ confeſſio. v..xiiij. nerij. q. ij. ⁊1.ij. j. de fur. Scbo tene ſi rẽñ hʒ Conlentiendo quõ quis tenet᷑. vide conſentire ſiuc qꝛ vendidit:vł alit quõcũqʒ alienauit:ſiue Sij.⁊ furtũ.; xix. qꝛ amiſit aut pcrijt q̃litercũq; ẽt violeni:ſiue qᷓ; Lonſeruatoꝛẽ faciẽs intromittere in his q̃ dz cũq; caſu ab vſu cecidu pᷣciũ reſtituere fm opti quò renet᷑.vide ↄſeruatoꝛ..i. mũ ſtatũ rei.i.ᷣm P valuit plus poſiq; fuit d Eõſulẽs dãnũ alteriꝰquõ tenet við ↄſiliũ..i. ip̃o empta.c. Fuis. de reſti.ſpo.⁊.i.in re furtius Lonſiliarij locoꝝ g faciũt ſtatuta iniqua quõ ſf.de fur.⁊ j nauis.. fi generalit. ff.de rei vẽ. tenent᷑.vide lex..xxij. rõ ẽ qꝛfurtũ cõmiſit rẽ alienã iuito dño ʒctã Lõtractũ illicitũ faciẽs quõ tenc. K. ꝙ ſiSctꝰ do.l.i.ffde fur· Et fur ſpẽ in moꝛa.l.ſi ꝓfure. ẽ nullꝰ vel vſurariꝰ:tenci ẽt fructꝰ reſtituẽ:niſi ffde 2di. fur Excipit᷑ caſus qñ rem bõa fides excuſct c.vtj. poſſeſſoꝛ Sio õcts tpe obtulit:⁊i uit:tũc tenuit ð iure lʒ poſſit reſcidi:puta qꝛ minꝰiuſto gauit moꝛã̃ d.l.in re furtiua. Et i j piret vel pᷣcio emptũ ẽ ⁊ hmõi rãc ſi nec dolꝰ nec fraus deterioꝛarei ſine culpa ſua nõ teneret᷑. Tertio iniuenit: ñ tenct᷑ fructꝰreſtituere:ſʒ ſupplere in nõ poterit petere pᷣciũ a vño rei.lin ciuiſe. C.ð ſtũ pᷣciũ: elicit ex·l.ij. C.de reſcin. vẽ. ⁊ glo.j.c. fur.ẽt ſi ſtatutũ eẽt ꝙ poſßʒ petẽ:qꝛ tale ſtatutũ cũ dilecti de empt. ⁊ ven. ⁊ ĩ.c. Puas. de dona. eſt5 bonos moꝛes nec ẽt a venditoꝛe i foꝛo cõ ⁊c. illo vos. de pigno. Et.l.iCde diſtrac. pig. tentioſo:niſi expſſe cauerit.ñ maãcipiũ.C.ð rei qð no.qʒ ſepe in pꝛactica venit. veny Secꝰ in ꝓſcia qꝛ bij poſſet a venditoꝛe pᷣ⸗ Lontumeſiatoꝛ quõ tenet᷑.vide ↄtumelia. ciũ reciꝑe ⁊ rẽ eidẽ reſtituere: qꝛ põt potiꝰ ſib Loopans in dãno ꝓximi auõ tenet᷑. vide fur Zſulere alteri ᷣm Aler. de ales in. itij&nar tů. g.rüj totenet᷑ reſtituere fructs ꝑceptos ⁊ꝗ pcipi po Lul pabilis ex q̃ cupa teneat᷑. yide culpa.p. vi. tucrũt intermedio tpe.d.c.grauis. exceptis er⸗ Kuſtos qñ tenet᷑ reſtituere.vi cuſtos. in pꝛin. penſis. de qbꝰ dic. vi. ð.expenſe..iij. Bltimo vanatoꝝ reſtitutoꝝ bona hfites quò tenenẽ̃ pꝑdit expenlas volũtarias. de quo dic. vt.z. cx⸗ vide.ð.dꝗ natus..ij.
* J.1. 3 penſe..eo. 6h ecim fraudãs quõ tenet᷑.við decia.p. riij. UQuid ſi talis i
Defendẽs ſe quõ teneat᷑.vide.ð. defenſio.ʒ.v. talia cmere. K. ßᷣm cõiter doc. ꝙ nihilominꝰ te Delegatus aliquid accipiens quõ tenetur.vit net ſicut ille. de q̃ in pꝛecedenti Sdictuz eſt.qꝛ iuder. ð. viij. hec ꝓhibitio a iure naturali traxit oꝛiginẽ cuiꝰ Denarios falſ ans:radẽs:vel falſos erpendẽs ignoꝛantia non excuſat. quo tencł᷑.vide falſarius..iiij.cũ ſe. 6 Mrũ ignoꝛantia facti craſſa vel ſupina ex⸗ Depoſitarius quõ tenca. vide depoſitũ.iij. cuſet talis emenes. vtputa ep̃s excõicabat ta⸗ iui.vi. vij. viij. xij.⁊.xx. les raptoꝛes:vel qʒ emit a ſtipẽdiario calicẽ vl eriſoꝛ dic ꝙ tenet ſicut ⁊ ↄtumeliatoꝛ miſſale:aut qꝛ cõiter tenebant᷑ rapta fuiſſe vel ractoꝛ quõ tenet᷑.vide detracté..iij. ⁊.iiij bellů miuſtũ vñ habita ſit. K. ꝓo.ꝙ ñ. qꝛ de⸗ ns g ñ hʒ iuſtũ titulũ: aut cuiꝰ officiales deli buit cogitare:⁊ i ſiliter tenet᷑ fiẽ ule de qi añ⸗ quũt quõ tenet᷑.vide dñs.in pꝛin. ⁊.ᷓ.iiij. bᷣcedẽti.q.dictũ ẽ.ar. l.latc culpe.ff. ð ver ſi.⁊.c. nationẽ recipiẽs ab eo qui nõ põt donare apłice. de cle. erc. mi c.qᷓ in humanis. xij.q.ij.c. Juo tenet. vide donatio. y.rxxviij. icupis. xvi. i Silr tʒ idẽ ode illis qui du Vole di tenet᷑ gs reſtitucre. vide dos. Frriij. bitabant:nectñꝓ polſc queñerunt qð parifoꝛ Emẽs vel vendẽs inuſto pᷣcio: vel rẽ vicioſꝗᷓ miter tenetur. quò tenc᷑. vide emptio.ʒ. vij.viij. ⁊. xxiiij.& Ptrũcmens rẽ raptã vel furto habits bo⸗ 4 trů ſcieni emẽs rẽ raprꝗᷓ vł furatã tencat᷑ ng fide.ſ.nõ credẽs raptã ſilr tencaf.ße. ꝙ nõ ꝙ lener᷑ ad qnqʒ. ſiue ſit pᷣmꝰ vel ſchus. vcj ſed pec bona fides.v. ibiↄfert. Pꝛimũ qꝛ bo⸗ gcuq; aliꝰ:vſqʒ ĩ infin itũ gemit:quõ idẽ iuris na fide durante nůq; tene cñ reſtiruere ẽt ſi cſt ac fi pᷣm eẽt. ff. de mino.1 vbi.ff. de peti. perijt.l.ij. C. de fur, Sctm qꝛ fructꝰ ↄſumptes bere..⸗ Iſi lege..ſi q t·Mꝛio tenet᷑ reſtituẽ rẽ bona fide durante nunq; tenetur reſtituere. . excuſat᷑: ʒ ſit ſtatutũ dererminãs ꝙ l.bone fidei.ff. de acg. rc. do. ⁊.lfructꝰ.⁊.l.ſi ex
emit publice i mercato vel hmõi fit emẽtis diuerſ o..fi.ſ. de rci vẽ. jed jol teneĩ reſtitnẽ
dño loco⁊ he eã recipe rccuſauit:tũc.n.pur
gnoꝛabat foꝛe ꝓhibitũ a iure ꝛ2
. 2

„
fructꝰ ertãtes. vclinquãtũ kacr ẽlocupletioꝛ de qͥ dic vt.ð. fructꝰ..i.⁊.ij. Tertiũ q ſi dictaʒ rẽ alienauit vẽdẽdo: vel alio mõ dur ãte bona fide nõ renct᷑ reddere pᷣciũ lucꝝ fi extatvl aliqð ex qͥ factꝰ ẽ tocupletioꝛ.. nã ⁊h natura.ff. ð ↄ pẽſas qs fetit ĩ bona fide ciica rẽ ↄſeruãdã v melioꝛãdã retinere. vt. ð.expẽſe.. iij· Quitũ q ſi iudice ſniante reſt ẽt ĩ foꝛo ↄtẽtioſo 5 venditoꝛẽ.d.c. vu ãt ſi ad ſacerdoti imperi reltitueret.i ſi rẽ.f. de euic Dñ ↄſuiendũ eſt ei vx faciat le citari in iudicio a dño rèn:⁊citatus annũciet ven vripſũ defendat ⁊ ſeruet. In ↄſcia añt qualit⸗ cunq; reſtitueri pꝛeciũ.c.fi. de emp · ⁊ ven·
3 marito.vroꝛ ff. dẽ vona ini vir. ⁊ vx. Mam in iſlis caſivꝰemprũ ẽt noie ſuo efficit᷑ illiꝰ cui erat pecũia. In ↄſcia tñ tencreĩ ad ſatilfactõeʒ nec aliud: niſi oluʒ fires empta nõ eſſet pᷣdictis tĩ vtilis Kẽ pᷣciũ. ¶ Ptrũ emẽs a furioſo: ꝓdigo: vel minoe ⁊ 9 qi inde Quartũ q pot cx pinði: qbꝰ vel ꝑ ius vl iudic? ẽ interdicta ptãs dã vr vendendi tencat eñ reſtitucre.&. ꝙ ſic. qꝛ male tidei poſſeſſoꝛẽ q ð interdicta legũ cmit.l.quẽ itucrit cã vabebit actionéẽ admodũ.C. de agri.cenſi.⁊ colo · iteranc. ñ Erxecutoꝛ vltimẽ voluntatis quõ tenctur. við executoꝛ per totum. 35 Erxpenſe qñ ſint reſiituende. vide.ðexpenſe.ð i⁊.iij. Et. ʒ. expoſitus.·ij· Falſarius quõ tencatur.vide fallariꝰ.ð iij.iiij.
team dño venditoꝛ teneĩ ei aq vij. viij ix.⁊. xi. amuio infirmanti an reneai dare ſalariũvi
ditoꝛi
familia..ij.
Mtrů emẽtes pᷣdicta furata nõ vt earetineãt ſ; de 1. Fideiuſſon ſuo qñ quis tenctur. vide fideiuſ⸗
6 ¶Quid faciet ille qui emit rẽd
7
s ¶ Ptrũ emẽs de pecũia alteriꝰ atigd noie ſuo neatur. vide fugere..i.
geſſerũt negociũ cuꝰ res erãt:⁊ ẽt exꝑeẽ
poſtqᷓ; fecit diligẽtẽ ingſitiõʒ.tũc teneĩ pᷣcium
vt reſtituãt vñoꝛgals ipſahfe nõ poſſet:aut ñ ꝓ tã ꝑuo pᷣcio:poſſint pciũ zemerũt a nõ dño iorS.xx.rxi.. 3 tenck. pabes.. 4 gẽ faciẽs legi quõ tenct. habes.ð. fraus.
reperere.&. m Mo.⁊ Monal. ꝙ ſic. q vtilit Fraudẽ faciẽs legi qu éſas mo Fugere faciẽs detetum carcerc ꝓ dehito an te
ncat᷑ ad reſtõʒ.ſ.ßʒ do. Jo · de piatca.i.l.q̃tiẽs C.de exac.tribu.ꝙ ſic. qð verũ credo de illis g ſe ſiberare poſſent ſ oluẽdo debitũ:ii de illis g ita ſũt paupes ꝙ nullo mõ pñt ſoluẽ:nec hñt pen⸗
deratas:niji de re cmpta habuiſſẽt vtilitatẽ:qꝛ tũc tencĩ cõpẽſare frucꝰ rei cũ expẽſis ⁊ pᷣcio. ar.l.ſʒ an vltra.S.ij. ff.ð neg. ge.⁊.c.cũ dilecti.ʒ fi.ð accu.⁊ ſi pirẽt fine ſua cuipã:aul eð amit terent nõ tenerent᷑ Aduerte tñ ꝙ in foꝛo ↄten tes a ꝓi ſis ſoluere vellẽt:qm̃ tales iniuſte de⸗ tioſo nõ credet talibus cmptoꝛibꝰniſi publice rinent ⁊ 5 charitatẽ ſi ꝑati ſũt cedẽ bonis.C. ꝓteſtati fuiſent ꝙ ea intentiõe emerunt. ar.l. bo.ce.poſ.i.i.⁊ no.glo.ic. odoardꝰ. de ſolu. qm q bonis cedit nõ dʒ pati cruciatũ:nec carceres
nenſenius.f. de nego.ge.⁊.ij. C. de fur⁊ in.c. 8 vnico.vt eccleſiaſtica bñfi. ʒ ſecus ſit in cõſcia. nec vituperiũ ꝓ debito facto ex ↄclu vel qᷓſi.. auã ſcit fuiſſe ra fi. C. q boce. pol. Etiõ ipꝛobant᷑ ↄſuerudines i tãnec inuenit dñm ciꝰ.e. ᷣm Mo·⁊ Mo. ꝙ Sriũ.q̃s Aug. quãdã appellat fruſtratoꝛiã ⁊i⸗ pũmanã ⁊ irratiõabilẽ ſ euiciã.xiiij.q.vi ſi res panpibꝰ cũ fructibus ⁊iõ quãtũcũqʒ lõga ⁊ ſtaruto firmata ſit non
valet. ptrũ faciẽs fugere vel occuliãs officiales tpe findicarꝰ teneat᷑ ad reſiõʒ. K&. ſʒ Bal. in liij·
de aſſeſ.ꝙ ſic. ⁊ in q̃druplũ qð credo verũ incõ
Fᷣm conſiliũ Rax· vr ois ſuſpitiovite ⁊ ſic erit ſcia poſt ↄdẽnationẽ ſed ante ſolũ tenct ad vã liberatus.ar.c. quattuoꝝrij. ꝗij nũ qð reſtituere debebant ipſi oificiales:ſi ſin⸗ ¶ De cmẽte rẽ eccleſie ſinc ſolẽnitate quõ tene dicati fuiſſe ni. atur. vide alienario.; xiiij. Fugerc faciens incarceratũ pꝛo delicto ante⸗
ipſiꝰ rei vel ipſã rẽ dare ipſius ſi emit mala kide. i aůt emit bona fide reddat cã rẽ vendiroꝛi recupato pcio ſuo ſi põt vel ſi nõ põt reſtituat rẽ vel pᷣciũ paupibꝰ cum Fruct bus non ↄſumptis bona fide ⁊ publice
—
neat. ße. ꝙ ñ. qꝛ res empta ẽ ſua. ſcc ſi emiſſ Fur quòõ tenct vidc furtum..v.. ʒriijcñ ſeq. ſilio: conlenſut
noie ilit cuiꝰ erat pecũia: q růc res emptaẽ vbiinuenies quõ iuſſionc:con
liꝰ cuiꝰ erat pecũiai.ſi patruꝰ. C· cõia vtriuſc; cters participatione in furto quis tenetur
iei erenC.de rci vẽ.cad ꝓdaròʒ · ¶ Hedijicds in ſelo aienovpe alieno velin kvie pedificioꝑtotů
de ꝓba. Fallit ð in re emplã de pecũia eccłẽ.vt dãnũ ꝓxumi: quò renea ðᷣãmuntal rrriIrẽ ð pecũia militi ſi vtꝓ ¶ Peres qñ tenetur er delicto defunctiv cbe⸗ ponis. C. de rei vẽ. tẽ de pecũia pupilli.ii· re s.F. itij.— arbi.tu. Itẽ de pecũiã data ↄiugi. qn reð cmit Peres quõ tenet᷑ ſolucre legata in teſtò win
—
jmömei idii. mitcjſun niʒanbiun. hmiinquò ien ingmcoti ulbercticos in iinijs bin mnni ſalẽad mtvnacien ſoctiſus alis ſ uiiont qůt vſertedimad mtopn fi vöʒ fadlfal viderwi etaſacꝝ zarehdꝛʒ lin ſaachaggrſ Baliqlimodie riqꝛdifinin ſ uſic cyiralu im ihi vemuii nilcht erpẽls onuſtrachen innnet vin ÿ ſu n; qʒ ihr 05 Aur His
.
ijeudu
ſülmlri n qando Mngens
tnüſr—

ſolẽni facta ibidẽ.. v. F. vi.ibidẽ.
ta ⁊ legata ibidem.ᷓ ix.
dediſſet:⁊ extimabit᷑ Fm tpᷣs q̃ veriſilr fuiſß vi cturꝰ ⁊ opaturꝰ ſiẽ ertimat.. hereditatũ cõpu/ tarõʒ. ff. ad.Ifal.⁊l.cũ hi.j. modꝰ q́ʒ.fᷓde trãſ⸗
—
ac. Cõfiderabit᷑ ʒ ars quã faciebat. q̃litas ꝓſo⸗ ne:⁊ etaſ⁊ lucꝝ qð acgrebat ⁊ hmõi vt fiat di gna reſtõ:qð limito vcrũ:niſi gs aliquẽ occidiſ ſer gcũ aggreſſus ẽ⁊ occidiſ cã lue defẽſiõis ʒ aliq̃lii modũ exceſſiſſer: qꝛ talis ñ ſic ſtricte te neret᷑ qꝛ difficilimũ ẽ iuſtũ tpare doloꝛẽ. Itẽ ni ſi qs oꝛdie iuſticie interfeciſſet. Idẽ dic de vul nerũte aliquẽ irrcmediabitit: pũta abſcindẽdo mẽbꝛũ vel murilãdo ꝙ tenet᷑: nõ ſoli ad placa tionẽ lefi⁊ expẽſas ĩ medicoſ:ſed ẽt adoð ucꝝ qð poruiſſet acgrere. Si ãt vulnerauit remed i
.
alit nõ tenet᷑ vſtra pdicta de placatiõe ⁊ erpẽ⸗ ſis:niſi ad lucruʒ qð pdidit tpe infirmitatis ſi a canonicas clericus non dicens quõ te⸗
netur. vide hoꝛa.ᷓ. viij.⁊. xi. oſpuralarij quando tenẽtur reſtituere. vide
fuiſſet lucraturꝰ. Pis cõcoꝛ. Ricgr. ⁊ Landul.
hoſpitale..iij
Iciuniũ frangens an teneatur ad reſtitutionẽ
ide ieiuniũ.ᷓ. xx.
Immunitatẽ fragẽs ecckie quõ tenet᷑.vide im munitas. xr. xxr. xxxi. xxxij. xxxv.⁊ xxx vi. Impediẽs aliquẽ a cõſecutiõe alicuius bñficij vtrů teneat᷑ ad reſtõʒ:puta volebꝭᷓ emere poſ⸗ onẽ ⁊ tu ĩpediniſti:vł aigs volebat legare mihi aut vonare:⁊ tu obuiaſti·⁊ pmõi. kK. m lin iiij. di xv. ꝙ aut talis ĩpcdiuit aĩo dãni⸗
icãdi ꝓrimũ:⁊ ſic tenet᷑ arbitrio boni viri dã
nificato: ñ tñ tãtũ quãtũerat iud bñficiũ qð nõdũ habuerat:marime qñ als ne hret potuit impediri. Facit ad B inſti. de re.diui.ð. illud qᷓ⸗ it. vbi hẽt q ſi qs beſticvnl nerauerit ⁊ fugi ens aliꝰcã accepcrit: ꝙ fit accipiẽtis.rõ ibi po nil: qꝛ mujlta accidere potuiſſent ne yulnerans
——„„%₰ 7 aibidẽ bret. Dicit tñ Tho. rrij·qlrij. ꝙ ſi iam erat Veres quõ tenet ex ↄtractu vłquaſi defuncti delerminatũ ꝙ talis tenet᷑ ad cq
—
quo.ð.clericus.xiij.Fᷓ. vij.
—
vel auiũ teneat ad reſtõʒ.e.ꝙ ſic.rõ qꝛ qñ res
qudtũ fructꝰ agri in dubio illo vẽdi potuiſſent
ncẽdiariꝰ quõ teneat᷑. vide incendiarius.;.ij
Incendiũ patientibꝰ rapiẽs res quõ tener v
eſtruens domũ. vide ibidẽ..iij. ⁊.iiij. Inficeles ſpolians quomodo tencatur. vide infidelitas..vii. niuriatoꝛ quõ tenetur.vide iniuria.i.vi. nqſitoꝛ qů tenet᷑ reſtituere. vide ingſitoꝛ..v Inſignia aliena aſſumẽtes quõ decipiũt᷑ ppłi: an teneant᷑ ad reſtõʒ. h.ꝙ ſic. ⁊ illi cuiꝰ ſignia acceperũt.ſi aliqð dãnũ eſt paſſus ⁊ ppło dece pto.⁊ de h̊ vide.ð.inſignia ꝑtotũ Inuenta quõ ſunt reſtituenda ⁊ qñ. vide.ð.in⸗ uenta ꝑ totũ.⁊ furtũ.ᷓ.xxir. Zuceus quõ tenet᷑ reſtituere lucratũ er oficio publico. vide iudeus.;.xiij. ⁊. vlti. udicans ᷣm allata qñ tenctur.vide iudicare. Fiſ 4 Zuder petens ſalariũ vel aliudquõ tenet᷑. vide index..viij. cũ ſeq. S S Juder ſi er negligentia denificauit quõ tenet᷑. ibidẽ.. rxi.⁊.xxvxij. Juder er malicia dãs iniuſts ſnĩa; vłgrauãs ptes in nõ dando ſnĩam ⁊ hmð. vide ibicem. Mtrũ iudices g deputant᷑ a popnlis vt iudicẽt in aliquibus cauſfis qꝛcredunt᷑ boni viri:lʒ ſint
een uiualens.de qᷓ hẽs.ð. legarũ.i.Ixxriij.aut facit aĩo ↄſulendip Mcredes qñ ſunt plures quõ tenent᷑ ad debi⸗ Pꝛie vtilitati:⁊ ſic nõ tener᷑ ſi B ꝓcurauit ꝑ vi citã ⁊ mõ licito. ar. ad hoc mlij.f̃ ð no.ope. Pomicida quõ tenet᷑ ad reſtõ ʒ.K. ßʒ Sco.i.iiij nũc. ⁊ in..ſi in mco.ff.ð aqᷓ plu.ar· vñ d divv. ꝙ tenet᷑ totã vitã ſuã erpẽdere ð infide in. nemo.ff. de re. in. nemo danů fac les vel herericos in ſatiſfactõeʒ occiſi:vrĩ oño id facit qð facere iuſ nõ hʒ. Fallit ho nibꝰ:ieiunijs:⁊ hmõi.ꝙ ſi ñ põt vel ñ vult B fa cere:tenet᷑ ſaltẽ ad aliquã reſiiõʒ arbitrio boni viri ⁊ vitra eã tenet᷑ placare leſos quãtũ põt: ⁊ ſiocciſus aliq̃s ſuſtẽtabat tener illis ad tãtã pſic. röq ſatiſfactionẽ quãtã vtilitatẽ fiue lucrũ occiſuſ ẽad aligd deſtinata naturalit ꝗ ipſã ininſte im pedit tener᷑ ym qð no.i.li.ff.de in li.iurq. ⁊i.ſ⸗ ſiidẽ. ſ. de iuriſ. om.iu.⁊ p Barĩini ſtipulã⸗ tẽ.ð. ſacrd.ff. de ver. ob.⁊ ið qꝛ ruſtico ⁊venato ri aufert᷑ ſuꝰ Ppꝛiꝰ vſus qui erat ſui ppꝛij iur ⁊ fructꝰ in eoꝝ vſu caſualii:⁊ q̃i ſeminalit ↄtẽ tus:iõ tenet᷑ ad reſtõʒ dãni arbitrio boni viri g bonꝰ vir attendet ſi veriſilt talẽ vrilitatẽ ha buiſſʒ:⁊ ſic reſtitui faciet. Si vo verifilr ñ fui ſet ſecuta:ſic nihil faciet reſtituer· qð plʒ Bar. i.d.. ſacrd. Et ð ß vide.j.vſi ura.i.. lxxvij.i.fi. 3 d de fodiẽtibꝰ ſemĩa agri. k. ſʒ Rod.ꝙ ñ tenet ad oẽ qð poterat Puenire ſʒ ad tãtũ ſolũ
dicit ter⸗ it:niſi qui c in caſuð
Wtrũ ĩpediẽs ruſticũ iniuſte ne opas ſuas exe quat᷑ aut piſcaroꝛesvł aucupeſa captõc piſciũ

indices ignariteneant᷑ ad reſtitutõʒ: 0oꝛe vi rãtia dederũt iniuſtã ſniaʒ.&. ꝙ ſic. ſi fuerũt ĩ domũ eius dabat ei dãnũ teneai.h. Vm Spe. culpa ad ingrẽdũ pitos aut alio mõ. Si Voð vbi..qꝙ ñ:ſi fecit aucteꝛitãte iudicis I.ſi plures ↄſilio ꝑitoꝝiplã dederũt ⁊ bõa fide ñtenet:co 5 iff ar. fur. ceſa. vel ẽt auòrale ꝓpꝛa:ſitñ de⸗ qʒ tales ñ ꝓfitẽt ſe ꝑiroſ:nec locãt ſeꝓ iudiciꝰ nũcianerit illi cuiꝰ erat vt incideret: verũ eſt ꝙ Brꝝ uder ꝗ ꝑp metũ iniuſte iudicauit reneat hee denũciatio ꝓpter foxꝝ ↄtentioſu dʒ fieri ꝑ adreſtõʒ.he· ꝙ ſi mer fuit g potuit cadẽ iↄſtã publicum inſtim. Aduerte ẽt ꝙñ incideret its tẽ virũ: ⁊ cũ accepit offiñ nõ credebat veriſilr male ꝙ nipil de ea poſſet fri ců als polſer in ⸗
cidi vtiliter.qd teneret in ↄſcia ad tale dãnũ.
ad iſtud venire:ſʒ moꝛtalit peccauerit:tñ nõ te uiter. qð teneret ir e dãnt ner ad reſtõʒ. Si vo nõ ẽ metꝰg potuir cadẽĩ ¶ Quid de illis ꝗ ipediũt ne frumentũ vłali dubitabar ð eo merces veniat in aliq terr vi ipfi carius ven⸗ dãt.ſ. ꝙ tenent᷑ reſtituere illud qͥ plus vendi⸗
ↄſtãtẽ viꝝ: vel cũ accepit offm̃ vlveriſilr poterat crcdẽ:tũc ʒ bal.i.l.fi. C. ð pe. uere illud q Pi di⸗
gerũt:⁊ ẽt ſatiſfaccre illis dð ipedierũt ſi aliqð dãnũ ſũt paſſi. Silr dic de iliꝰ g ↄcoꝛdãt oẽs
merces cmere: vt poſtea ad libitũ vendãt ꝙ te
iu. qma.iudi.tenei ad oẽ dãnũ.ij. qiin pᷣmis. Quid de iudicibus vl officialibus qui occidũt
nent᷑ ad oẽ dãnũ.i.ij. ff. ad.l.iuł. de amo.⁊ ĩgl. in.l.annona.ff. de va.⁊ cxraoꝛ·cri
malefactoꝛes ſine ſact᷑oꝛum perceptione. h. ꝙ ¶ Mtrũ ciues deputaii ad diuidẽdũ collectas
ſi petebant ea moꝛtaliter peccauerũt ⁊ aĩe ip̃o⸗ oibꝰ ſm extimatõʒ quã hñt in regiſtro cõitati
rum crunt pꝛo ipfis.cle.i.de pe.⁊ vc Nedens ꝓrimũ in ꝑſona aut in bonis nõ a pꝛo
poñtoꝛſed ex aliq̃ chlpa quõ? qñ teneat ſiuc ke leſerit aut ꝑ ſuos vel ſua aialia.eſt ſciendũ fʒ; galiq̃s magis grauãt debito ⁊ alos exonerãt doc. in.c.fi. de iniur.ꝙ triplex eſt actio. Vna q̃ teneant᷑.ſ. Fm Mo.ti. iiij reſti.ꝙ ſi plꝰ debito dñ legis acglie ⁊ hac actõe directã tenet᷑ gcũq; grauãt aliquẽ tenent᷑ ei ad ilud plꝰ. i ãt alle⸗ liber hõ dãnũ dedit ſua culpa· puta aperiendo uiãt vel amicos ſuos vel collecta ẽ deiminata ciſternã ĩ via pubiica:vel pijciẽdo lapidesvbi puta de centũ tůc tene ſilr reſtiruerc illud alle poies trãſcũt ⁊ pmoõi. Indirecta ãt vcl vtili te uiamẽtũ illis gbꝰ dãnũ dederũt:vtputa q; ſepi net̃:qñ aliqð aial ſuũ vel ſeruus ſua culpa aut us ẽ iterata ula collecta ſuꝑ ciues:⁊ tũc tenen negligentia dãnũ dedit: puta ſiequꝰ te inſtigã ciuibꝰ:vel qꝙꝛ dñs q debebat hre minus debito te fecalcitrauit ⁊ aliquẽ leſit: velaial qð erat fe pũit ßʒ iuſticiã:⁊ tũc dño tenent᷑. Si vo colle rũ: vt ſũt lupi: eones:canes moꝛdaces:⁊ hmõi q̃ cõiter nocere tentãt tencbas i publico nõ ta quãtũ poterãt honeſto mõ:tũc moꝛtalii pec lii ligata ꝙ nõ poſſent nocere:velqꝛ tencbasi cẽr ſe ⁊ alios allcuiãdo: qꝛ mẽtiunt ſaltẽ facto domo ⁊ a iqs miſſus a te leſus fuit: ⁊ tał teneẽ ꝑpnicioſ e.xxij.q.ij. hmũ tñ nõ tenent᷑ reſtitucre. ad oẽ dãnũ qð ex culpa ſua dedir ꝓrio ſi põt Mtrũ ilig cũ ſint igno antes aſſumuntalii recõpenſariſi nõ põt ſatiſfaciat arbitrio boni officia er gbꝰ ꝓrimi dãnificãt: vt ſũt notarij
iudi es:⁊ hmõi teneant᷑.vide culpa.ðᷓ.vi.
viri. Scða dr̃actio de paupie:⁊ hac actione ie vide culpa.. v.„ bꝰ colũbasin colbarijs.&
net᷑ qs qñ ſine ſua cłpa aĩal ſuũ alicui dãnũ de⸗ ¶ Quid de tenenti* dit:puta bos ñ coꝛnupetit: nec equꝰ recalcitrat Vm Me. de pa.in. iiij. ꝙ renent᷑ ad reſtʒ de dů 5ʒ ↄſuerudinẽ:tñ ꝑↄl uetudinẽ ⁊ ſine cłpa ſua nis dati dñis agroꝝ.qð limito vex qũ cas nõ caſcitrando leſit aliquẽ:⁊ tũc ñ tenet᷑ ad aliðni debite paſcãt:vł ñ tm̃ ð poſſeſſiõibꝰcircũ circs ſi folũ ad dãdũ aĩal pᷣdictũ: vel ſi nõ vult dare hñt ꝙ veriſilr in ipſis vt plurimũ paſcani. ꝙ ſariffaciat leſo. Tertia actio pf norialis: ⁊ hac indicio boni viri credo ſir remittendũ. Aſten. actiõe tenet᷑ qs qñ eius ſeruꝰ fine culpa dãnuz; N oli.v.ti. xxix.rcfert qͥſdã tenere. ꝙtãtů vtil dedit:⁊ iſte ſiliter tenet vt dictũ eſt de actione ta is pꝛeſtãt in coniedendo vermes ⁊ ſtercoꝛ⸗ ve pauperie.⁊ de his oĩibus vide glo.⁊ doc. in gando quãtũ dãni:⁊ iõ dicit nõ pꝛecipitandꝰ Luf. ſi qua pau. fe. di. Et inſti. co. fnĩam.⁊ Fᷣm pᷣdicta habes quid dicendũ eſt de Mtyũ piciens aligd de domo ſua in via publi lencnribus quecunq; aialia.
ca qͥ leſit aliquẽ vcl in veſtimentis vł in pſona Legata defunctoꝝ nõ implentes quõ tenent. tencat. R. ſm Spe.ti. de iniur.ð.ſequit᷑. ꝙ ſic. vide erccutot.
Sur renci ſi tenebat appẽſũe domũ ſup viã Legata impedientes. vide legatů.iʒ xrxiij.⁊
pnplicã ⁊ effaſů eſt. Idẽ dic de laboꝛante:niſi ðimnpediens. ponat ſigna vel faciat ꝓclamata.
cta erat ideterminata:puta qꝛ debebãt erigere
ſier igno ¶Mtrů pᷣcidẽs arboꝛẽ vicini ſuiqᷓ pendẽs ſup 2
4
Negẽ iniquã Sdẽtes quò tenẽi. við lex. ᷣcrij· un
infn wmluſl. viniuns q sunat q zitiangumen u onducot mmimvkt tinönitc hiſa. Vn le tnbus vic mẽ hniuns qñ enci imm hrw. rnscj enct. barnit cñ ncu ijwtim. benscaſaaic ſimionẽ vden viſam ꝓwinen m. hlij inmi Monaſteri q wonaſteri inpn Wnſus inlu inert nurmen ſlus inwad nit&ꝙſcqual nccurinlꝙ e. Aufdektui iniẽmõfup kirqe noncſ irſiwer acmſit ümnoſcnle nwonn wai de neceſſ tſunfnrp. nlingo pci ſißdeinect lnc riij c miale ſmtadulenp nnt Nuutſctnef . iincaten. ujnimſu⸗ ungnuftſen. kunſwe N duhn niht. ihnuind n Mrmin
uwl,

Libellos famoſos faciẽtes quõ teneant᷑.vide kibellus famoſus.s.ij.
Lris dãnificans quò tener᷑ vide.j.ſcripturas. Litigantes remere quõ tenent᷑.vide litigioſa res..ij.⁊.ð.argumentũ.
Locatoꝛ ⁊ conductoꝛ quõ tenent᷑.vide locatio. Fxriij. rxitij. xxv. Et familia... udẽſquò teneat᷑ ⁊ qñ.við ludꝰ.ᷓ.ij. vij.⁊.viij Magiſtcr. Wtrũ tencatur reſtitucre exacta a ſcholaribus.vidc magiſter.ᷓ.xi.
Mandans ñ tencatur. vide mandatum.ᷓ.v.
E
⁊ furtum.ᷓ xvij.
Medicus qñ tenct᷑.vide medicus.ᷓ.i. Merctrix qñ tenetur reſtitucre.vide.ð.mere⸗ trix.F.vltimo.
MMetus cauſa aliquid acquirens an teneat᷑ ad reſtiturionẽ.vide metus.ꝙ.xiiij.⁊. xv. Miſſam ꝓmittens diuerſis ꝑſonis quõ tene⸗ atur..lij in.c.miſſa. 13 Monaſteriũ qñ tenet᷑ ex facto monachi. vide monaſteriũ.in pꝛin.
intereſſe. vide moꝛa.F.ij.
Moꝛoſus in reddenda alteri re. vtrů teneat᷑ ſi perijt. K. ꝙ ſic qualitercũq; ⁊ quõcunq; ꝑicrit m Accur. in. l.ꝙ te.ff de re.cre.⁊ ꝓbat᷑ p.l.cuʒ res.. vl.ff. de lega.i.Qð limito in ↄſcia veruʒ niſi eodẽ mõ fuiſſet pcritura apud aliũ. Mulier que non eſt publica merctrir:vtrũ te⸗ neat reſtituere acquiſitũ ex opc lururie. K. gy. videt᷑ tenere ꝙ ſic. in.l.cũ te.C.de cõdi.ob tur. cãm. Alij vr Mo.ti.reſtiꝰ.ij.tenent ꝙ non te ner in foꝛo aĩe de neceſſitate.lʒ fiſcꝰ iniuſte ac quiſita poſſit auferre ꝑ..lucius.ff. de iure fiſci. Sed ego diſtinguo ꝓ cõcoꝛdia coꝝ quc no. in c.qꝛ pleriq;.de ĩimu.ec.⁊ in.c.ex tranſmiſſa. de deci.⁊ in.c.nõ ſane.xiiij. q.v. ꝙ aut iſta mulier facit damnã alteri: puta qꝛ ſcientibus vicinis ſuis cõmittit adulteriũ pp pecuniaʒ: vcl aliud qð ſibi dat.er quo reddii᷑ in vilipendiuʒ apud alios vir eius.⁊ ſic tenet᷑ de neceſſitate ſariſia⸗ cere ininrie facte alteri. ⁊ ideo ei reſtituere in ſa tiſfactionẽ. Aut facit ſine alterꝰinfamia. puta qꝛ occulte ⁊ ignoꝛat᷑ ⁊ ſic nõ tenet᷑ reſtituere de neceſſitate in foꝛo aĩe. qꝛ cũ nullũ jedat niſi ſc⸗
ipſã.ideo nõ habebit ſatiſfacere:niſi deo ꝑpe⸗
nitentiã. Idem dic de maſculo qui ꝓpter ſce⸗ lus aliquid recipit. ⁊ idem de quocunq; recipi enic aquid ꝓpter alquã turpitudinẽ Fm pꝛe dictam diſtinctionem.pꝛeſuppoſito ꝙ illc qui dat poteſt dare cui i
Moꝛoſus in ſoluẽdo qð tenet᷑ quò obligat᷑ ad
7
Maufragiuʒ pacientes pꝛedantes. quõ tenẽt᷑.
vide naufragiüliſrij Mauta qñ tene
Megligens in ſuo officio quõ tenei.við negli gentia.J.ij.
Dmttens facere qð tenet᷑ ne damnũ detur ꝓ
rimo quò teneat᷑.vide furtũ.ð.xxvi. Dfficiales accipiendo aliquid a litigantibus quõ tenẽt᷑.vide iudex.ᷓix. Macto nudo quõ tenet᷑.vide pactũ.ᷓ.iiij. Malpans quò tenct᷑.vide furtũ.ʒ.xxi.
Marticipantes in dãno ꝓrimi.⁊ quot modis
vide furtũ.J.xiij.cũ ſe.
Medagia exigens vel fraudans qñ tenc.vide
pedagiũ ꝑ totũ.
Menam quãdo quis tenet᷑ ſ oluere. vide pens per totũ.
Mermutatio facta in dãnũ qñ eſt reſtituẽda.
vide ꝑmutatio.I.xi.
PMignus accipiens quõ teneat᷑.vide pignus.5
rii vſq;. S.xir.
Moſſeſſoꝛ bone fidei quõ teneat᷑.vide fructus per totum. 1
Quis dj male fidci poſſeſſoꝛ. K. Fm Ma. in.c. grauis. de reſti. ſpo. ꝙ eſt is qui poſſidet rem ⁊ ſcit ad aliũ ꝑrinere:⁊ econtrario. Bone fidci poſſeſſoꝛ eſt qui cuʒ ignoꝛet ſc poſſidcre alienũ poſſidet cogitarõe dñi.tex. ẽ in.c.ſivirgo.xxxiij q.ij. Poſſeſſoꝛ male fidei vtrũ teneat᷑ reſtitue re nõ ſolũ rem quã mala fide poſſidct ſed ẽt ⁊ fructus ipſius rei.e. ꝙ quilibet male fidei poſ ſeſſoꝛ tenct᷑ reſtitucre rem ſi extat.c.ſi res.xiiij. q· vi.⁊.c.cũ tu. de vſu.vel ſi pcrijt: aut eſt dete⸗ rioꝛata renet᷑ eñ reſtituere ſ̃m extimationẽ illã
⁊ diſtinctionẽ de qua dixi.ð.ßᷣ teneri ementẽ rẽ
raptam ſcienter:tcnet᷑ ẽt nõ ſolũ ad frucius h ccptos:ſedẽt ad illos quos ipſe dñs pꝑcepii
furtiua.ff. de condi.fur.⁊.l.ſi nauis.v.vlti.ff. de
rci ven. Intcllige ſi res erat fructuoſa:⁊ de fru
ctibus qui honeſte ꝑcipi potucrũt..fructuſ.f.
de rei vcn. Et quo ad ↄſciaʒ limito verũ ſi dñs eos pcepiſſet h talis nõ occupaſſet ꝓpabiliter q ſi nihilominus nullos fructus habuiſſet:pu ta qʒ oĩa nõ locaſſet domũ:ſic in conſcia nõ te⸗
nci. imito ẽtiã pꝛedicta vera quo ud poſſeſſo
rem male fidei; qui reʒ habuit ſine ahquo titu⸗ lo.vt.l.gencraliter.ff.ð re.iur. Scd quo ad pof eſſoꝛem pꝛedictũ qui rem habuit cum titulo: ene ꝙ nõ tenet᷑ niſi de fructibus pceptis ⁊ nõ pcipiendis..ſi fundum.C.de rei ven. niſi talis
vide nauta.in pꝛin.*
ſi cam poſſediſſet.c.grauis.ðᷓ reſti.ſpo.⁊.l.in re

titulus habitus fucrit ꝑ metů.qꝛ tẽc tenerct᷑ẽt de ꝑeipiedis.i ſed ⁊ partꝰ.ff.qð me.cau.vbi gl. addi trca alios caſus in qbus poſſidens m la fide ẽt cũ ritulo ienet᷑ de pciꝝ iendi⸗. Pꝛimꝰẽ qñ tirulꝰ cſt habitus 3 interdi ta legũ.lquẽad modũ.c.de agri cenſi.⁊ colo. Scðus eſt qñ ti tulꝰ habct in fraudẽ creditoꝝ.l.i.ff. de his q̃ in frau.cre. Tertius eſt qñ irulꝰ habei ex emptòe rei ficalis ſine debita ſolẽnitate:nec diſtinguo in iſtis poſſeſſoꝛiuſ male fidei. Vrrũ res reſii tuẽda fuerit aliena:puta qꝛ nõ trãſiuit ĩ dñiu eius:aut fuerit auera debita: puta qꝛ de iureci uili tranſiuit in dñium eiꝰ:ſed tñ cũ obligatiõe reſtitutionis: qꝛ quaiitercunqʒ tenct fructꝰre⸗ ſituere bm̃ diitinetionẽ pꝛedictã. vt pʒ.l.cũ fů dus.ff.ſi ce. pe.⁊.l.indebiti.in pꝛin.ff. de ↄdi. in⸗ de. Et clariꝰ in.l.vidcamꝰ.S.in fauiana quoq; ff̃de vſu. vbi dicit tex.Mã verbũ reſtituaſqð i hac re pꝛctoꝛ dixit plenã hʒ ſigmficationeʒ:vt fructus qᷓʒ reſtituant᷑:⁊ i cũ reſtitui pꝛetoꝛ iuſ ſerit veluti interdicto vñ vi:ẽt fructꝰ lůt reſti⸗ tuẽdi.hec ibi. Ergo a foꝛtioꝛi cũ deꝰ vl ſacri ca nones hoc dicũt. Et de h̊ vide Ma. in.c.grauiſ de reſti.ſpo. Et glo.in.c.nõ liccãt pape.xij. q.ij. ¶ Quid ſi res ñ ſit lucroſa niſi ex induſtria tm̃ vl ſunt pecunie ⁊ hmõi.&.ᷣm cõem opinionẽ theologoꝝ: vt pʒ ꝑ Sco. ⁊ Ri in. iiij. di.xv.ꝙ non tenet̃ reſtituere lucrũ ſed ſufficit reſtituat pꝛincipale acceptũ.⁊ hoc tene in ↄſcia qͥ ad ne⸗ ceſſitatẽ qᷓ;uiſ aliq vclint ꝙ ẽt tencat reſtituere lucr.vt no. Archi riuj. q iiij. Si quis vſurã Mo.tñ pᷣm Sco.⁊ Ri. vbi.ð.ꝙ ſi directe dedit dãnũ:puta qꝛ fuit neceſſe ꝓpter carentiũ talis rei creditoꝛẽ emere frumẽtũ tꝑe quo magis va lebat: vel recipe ab alio ſub vfuris vel poſſeſſi⸗ ones diſtrahere ꝓ minoꝛi pꝛecio ⁊ hmði.ꝙ te⸗ net᷑ ſatiſfacere damnũ paſſo. Wñ ꝓ regula no.
iſtã diſtinctionẽ ꝙ aliud ẽ eſſe cauſatiuũ aicu
ius effectꝰ ſuſticienẽ ⁊ cfficacit:ita ꝙ ſine co nõð ſequeret᷑:⁊ talis tenet᷑ ad reſtitutione dãni cãti AQiud eſt ciſe cauſatiuũ alicuius dãni: ſed non ſufficienter ⁊ efficacit:⁊ talis lʒ peccet:nõ tñ te net̃ ad reſtitutionẽ. Quid de expenſis factis in re quã qs pomidet mala fide.viðᷣ.ð.expẽſe.v.iij
an excuſet a reſtitutionc.vide eo⸗
m. ᷓᷓ.xlvij.⁊.j.vſucapio. Raptoꝛ quõ tencat᷑.vidc..raptoꝛ..i.⁊.ij. ¶ Quid de vxoꝛe filijs aut alijs qui viuũt de rebꝰ raptoꝝ.N.ꝙ aut talis raptoꝛ ꝑ taliũ cõſũ ptionẽ aut receptionẽ nõ efficit non ſoluendo
⁊ tunc dico Fᷣm Alex.lombar. ꝙ licite de hmð
bonis raproꝝ poſſunt viuere 7 recipere. dum⸗ modo nò viuant de impie acquiſitis in jpecie vel numero:puta de oue capone ⁊ hinõi raptꝭ ßi ita ſunt mixta ꝙ neſciũt diſterncre tũc ha beat in mente empꝑ viuere de iuſte acquiſitis: ⁊ ſic lʒ ſm pꝛedictũ Alcr.cũ quo cõᷣcoꝛ. Videri cus.⁊ Bio. Ray de talibus aũt impie acquiſi tis ꝗ nõ tranſcũt in vñium raptons nullo mõ licet alicui viuerc:niſi in cafibus de quibꝰinfra dicã̃ qñ nõẽ ſoluendo. Si vo ꝙx tali ↄſũptiõe efficit᷑ ñ ſoluẽdo:puta qꝛ tãta ſũt q̃ dʒ reſtituẽ quãta oĩa q̃ hy:tũc nõ lʒ alicui de talibus vine re:niſi in qᷓ̃ttuoꝛ caſibus. Pꝛimus qñ gs agit negociũ ſpotiatoꝝ.ſiducẽdo raptoꝛes ad reſti tutionẽ.ar.c.qm̃ multos.xi.q.iij.⁊c.inter alia de ſen.cx. qð limitat Rod. verũ:qů cõtinue in⸗ ſtant opoꝛtunis hoꝛis nõ de illis g folũ ſemel in ãno vl bis inſtant:⁊ hoc ſiue faciãt in gene rali pdicatõe vt vdicatoꝛes:ſiue ſpãli ꝑſuaũõe ſiue ſcquat᷑ vtilitas ſiue nõ..ſed an vltro.ff ð
nego.ge.qð limito ẽt f̃m Dirccto.titu.de reſti
tuliõibꝰ verũ:ſi ſpes coꝛrectiõis habeat:⁊ fiat cũ tali modcramie ꝙ ꝑꝑh nõ efficiant᷑ nõ ſob uẽdo in totũ vel ĩ magna pꝑte:als nõ liceret. ar. ij. q. vic.anterioꝝ. Scðus qñ ncc ꝑ elcmoſynã nec al io mð honeſio põt neceſſaria vite inueni re:nã neceſſitas nõ hʒ legẽ.de ↄſe.di.ſi.⁊ di. v. diſcipulos.⁊ de re.iu.qð nõ eſt cũ magnatñ ꝑcitate dʒ ſumere ⁊ dolere in mẽte atc; ꝓpo⸗ nere ſatiſfacerc ſi poſſibilitaſ adueniret. Tertiꝰ eſt cũ vtilii laboꝛat bona raptoꝛis augmẽtãdo ſiue ↄſeruando aut curando:⁊ hmõi. qꝛhoc ce pit in vtilitꝛtẽcreditoꝝ Intcllige fi vtilitas ẽ tãta quantꝰ ſũpta.alit nõ.⁊qð nð vingt vclac cipiat de impie acgſiris in ſpẽ. QDuariꝰ caſus ẽ qñ quis hʒ multa incerta reſtituere:⁊ cps cum ip̃o diſpenſaucrit vt de ipſis incertis tãqᷓ; pan per viuat. Mota ẽtꝙ pꝛeciũ rer ũ raptaꝝ vendi tarũ nõ eſi furtiuũ.i.ꝗ vas.ᷓ.fi ff. de fur. Ratũ habens dãnũ ꝓximi quõ tenet᷑.vide.&. furtũ.S. xx. i Receptatoꝛ dãnificantii ꝓximũ vl rerũ abli tarũ qũo tenct᷑.vide furtũ.ð.xxii xxiij. ⁊. v Religioſũ retrahens vel a religionc remoues atiquẽ quò teneat᷑.vide religio.Ixinj. Rcpꝛcſalias faciens vel concedens qñ reneat vide repꝛe ſalia..ij.
Reuclare nolens rem furatã ꝓrimo qñ tent
vide furtũ..xxvij.. Piram faciens quò tenet᷑.vide rira ꝑ totu· Sedirionẽ concitans quando teneatur. vM
nn ſurrut iunddc vitecducẽic vn jim ininſti dis vneiile pqu punrirtpin itſcultur.ſm jnonuce acquiſ nia vij pto zchotnci ct jolutionẽ an ten do pacto vidc Solutio qð tꝙ Spnsſulhn ſt inbluum de vfur futinibus in ſnipurx!i. uffde fr di nn rid falrin inudeocmn antrlaturehn upoſunt abſolu nu nſunti; n unnncr ictaitut; ↄdin ncrit qſcte ncm da . querlfi nbm kmulri inra ſwinrdi inche urezei: wlukai xſi mitgia wniwſet Aechn Pnz mqmn
win

ſrditio per totum. Scducens mulieres vel pueros ſubtrahendo cos qualitercũqʒ fiuc blanditijs ſiue minis ab his ſub queꝝ ptãte ſunt qui a legibus vocant᷑ plas iarij. Ptrũ tencat᷑. K.ꝙ ſic. nð ſolã ſubtra ctos reſtituerc ſed ẽt om̃e lucrũ qð habuiſſent ab cis hi ſub quoꝝ poteſtare crãt toto tꝑe quo ſutracti ſteterũt. ſᷣm.d.Jo.de platea.inſti. de obli.que er delic.na. Quid de ſeducẽte virginẽ. vide ſtupꝛũ.s.i.x⁊.ij. Sniam ininſtã dãs quõ tenẽ.vide iudex ðᷣ.z. Huõ tenet᷑ ille ꝓ quo data eſt iniuſta ſnia. við Sepulturꝭ recipientes indebite quõ tenentur vie ſcpultura..xxxij.⁊.xxriij. Simoniace acquiſitũ qñ eſt reſtituenduʒ.vide
monia. vij. ꝑ totum.
Sociꝰqñ tenet ex ſocietate.við ſocictas ꝑ totũ
Solutionẽ an teneat᷑ quis facere obligatus ex
nudo pacto.vide pactũ..iiij.
Solutio quõ ⁊ ñẽ fiẽda.vide ſolutio ꝑtotũ. Scripturas falſans vel deſtruẽs an teneat᷑.K. ꝙ ſic. in ſolidum de oĩ damno vato Primo ꝑ hocꝛfiuc fiat in libꝛis mercatoꝝ aut quarũcũq; aliax ſcripturax.li.ff. de magi.conue.⁊.l.qui tabulas.ff. de fur. Jdcʒ dic de vtentibus falſis ſcienter.vide falſarius.ᷓiij. Sed quid de occultantibus K. ſm. S. Wernar
dinũ in tractatu reſtitutionũ ꝙ peccuant moꝛta
liter nec poſſunt abſolun niſi publicent.non tñ tenent᷑ ad reſtitutiõʒ. niſi qñ regſiti malicioſe pandere noluerunt.⁊ er tali occuitatiõc poſtea deuentũ eſt ad tales ↄditionẽ ꝙ creditoꝛes ſua hf̃e nð potuerũt.qꝛ ſic tenent᷑ de oĩ damno co q cãm dant efficacem damno ꝓrimi.
¶ Vuid de illo qu er lis ſuis dat dãnñ pꝛo⸗ rimo ſicut ſi aliquis mercatoꝛ ſcriberet ꝙ aliq̃ merces valent mulrũ in rali patria cũ nõ ſit ve rã.. ꝙ aut littere di iaebant᷑ ei cui dedit dam nũ.⁊ ſic tenet᷑ ad reſtòeʒ ei. Iut nõ dirixcbant eiſed ipſe eas aperuit.⁊ ſi lʒ moꝛta iter peccet
ſcribẽs.tñ nõ tenet᷑ ad reſtututionẽ: ſed ſibi im
putat qui eas apernit. i añt miſit itj. vt frau dulenter decipiat aliquẽ.ſic ſcribenf tener in ſo lidũ ⁊ Ciam ercquẽs ſi ſcienter hoc fecit vltra peccatrũ moꝛtale qð cõ̃mittunt. Sponſalia contrahens quando tencatur.vide ſponſalia.. rvi.
Srupꝛans virginem quando tenetur. vide ſtu pꝛum. S.i⁊.ij. Vabellio qñ tenet᷑ ⁊ quõ. vide tabcllio.. vi.
B traditionẽ. Et facit optie qð habet᷑ inc.fi.de
Taliaa exigens quõ tenetur t quando. vide ts ha pfotum. Teſtis qñ tenet̃.vide teſtie.ᷓ xxvi. ⁊ xxx. Toꝛturò faciens alicui indchite. vide toꝛrura. Tranſigens ꝓpter indcbitam cãm quõ tenet᷑ vide tranſactio.ð. vI.. Turpe lucrũ. Mtrũ turpiter acquiſituʒ ſit de noceſſitate reſtituendũ.h.ꝙ aut acquiſitũ tur⸗ piter.i.cũ peccato fuit aquiſituʒ interueniente dolo fraude vel extoꝛfione ſcu metu aut dece⸗ ptione ⁊ huiuſmodi caſibus in quibus datur repetitio per actiones de dolo vel metus cã̃ ⁊ ſimiles.vel per officiũ iudicis. Et ſic ten tur ð neceſſitate reſtituere illi a q̃ ſic extoꝛht:vl eius heredibus ſi quos habet ⁊ ſcit:vcl faltem pau⸗ peribus ſi ignoꝛant᷑.⁊ in hoc concoidant doc. ſequentes. Inno.in.c.qꝛ pleriq;. de ĩmu.eccic. Aut acquiſitũ cuʒ pctõ ⁊ turpiter fut acquiſi⸗ tum fine dolo fraude ⁊ ceteris pꝛedictis.ita ꝙ ei qui dedit nulla competit repetitio ꝑ actiões velꝑ officiũ iudicis. Et in iſto caſu fuerũt va⸗ rij doc. No.in.c.cũ ſit.de iudeis.tʒ indiſtincte
ꝙ eſt reſtitucndũ pauperibꝰ. Alij in.d.c.qꝛ ple⸗
rigʒ.allegantes Inno ſilr in ↄcluſonc tenent. ⁊ ſic videt᷑ quaſ cõis opi. Sed cũ nullo iure ꝓ betur dico ꝙ lʒ ſit bonũ ↄſiliuʒ vt in panperes eroget᷑. vt ſic ſatiſfaciat in quo deliquit: tñ nõ eſt de neceſſitate ſaluti.⁊ hoc tʒ Car.in.d.c.ple riq; ⁊glo. Ray. in ti.de rapto.J. ed quid.de fo carijs. Et iudicio mco etiam hoc tʒ Inno.in d.cqꝛ pleriqʒ lʒ cõiter doc. qui tenẽt cõtrariũ ꝓ ſe adducant ⁊ male:qꝛ ſi intelligeret᷑ illud qð dicit ipſe Inno.foꝛe neceſſariũ ꝙ ſacerdos de⸗ beat ei iniungere vt in pios vſus expendat ꝙ acqui ãuit faciẽdo illicitas negatões:vłqð als miuſte acqſiuit fine calũnia alicui feã̃ certe ſi bi c̃tradiceret:q ſupius ibidẽ pᷣmiſit ꝙ vbicũ qʒ aligd male querit᷑ vel ex negociatiõe vel er toꝛſione er qua tñ reſtitucre nõ tenct᷑ nð dãnat eñ ſi heredibus reliquat. Itẽ ibidẽ dixit ꝙ ma thematicus nõ tenet᷑ reſtituere in caſu pᷣdicto. Itẽ dicir de co qui in ludo aliquid lucrat᷑ ꝙ; nõ tener niſi fuerit in dolo aliũ trahendo:⁊ tů iſti cũ pctõ acgrũt. Et ið oʒ intelligat᷑ ꝙ ſacerdos ʒei imungere vtreſtituat pauperibus de bo no ⁊ cquo nõ mñ de neceſſitate:⁊ ſic tene qʒ tali fanct ius natnraie in retentiõe ꝓpter conſenſũ dñi tradentis. Mã nihiltã naturale qᷓ; vt acq ſitio fiat Fm volũtatẽ dñi tradentis. vt in.I.ni hil tã naturale.ff. de re. iur.⁊ inſti. de re. diui.ꝗ.

ſe talis religionis cum nõ ſint: ⁊ qui ꝓmittũt diccre młtas miſſas cũ nõ dicant: ⁊ ꝙ nutriũt multos infirmos vel redimũt captiuos cũ tñ nõ faciant ꝙ tenent᷑ ad reſtitutionẽ vcl illis g dederunt:vel ꝓ quo dederunt:qcx quo petũt ꝓ tali cã dantcs intelligunt᷑ dare pꝛo cadem fi aliud nõ cxpꝛimunt. Mec ob.d.i.ſi repetenti. q ſatis cã eſt expꝛeſſa exquo pctunt ꝓ ea. Secus de illo qui pctit ꝓ deo iʒ fingat ſe fanctũ:⁊ ille nõ daret ſi ſciret eum non foꝛe ſanctũ: qꝛ cauſa ꝓ qua accipit eſt lolus deusiʒ ſccũdaria ſan⸗ ctitas ficta que nõ attendit: ſed cã pꝛincipalis. tione indebita ꝓximi teneatur illud reſtituere Turoꝛ quõ tenet᷑. vide adminiſtratio·.i. K. bm Pa.in.c. dilectus. de ſimo.ꝙ ſic. facit. I. Mendentes rem plus iuſto pꝛecio quò tenent i.⁊.lgercraliler.ff. de calũ. ⁊ liiij.. queſtiõe. ff. vide emptio.ð· vij. de condi.ob tur.cãm. Ratio diuerſitatiſ eſt: qꝛ MSenatoꝛes dantes damnũ in agris qn tenent cſi cũ calũnia acquiſitũ:⁊ ſic ↄtra volũtatẽ dñi vidc venatio.v.ij.⁊· iij. 1 ſed in caſu pꝛecedenti non. Et ex hoc pʒ ꝙ qñ ſitatoꝛa re quis dicit aliquid vcl er timoꝛe etian reueren net᷑. vide vifitatoꝛ..iij. riali· vel vt conſequeret᷑ ſuũ debitũ: vl euitaret aliqð malñ ille qui extoiſit ex pᷣdictis cauſis ſic tenet᷑ ad jeſtiturõʒ: niſi ille liberalii velit dare. ¶Sed quid de ipocrita ꝗ ſub foꝛma boni xpi⸗ ani vel religioſi:cñ nõ ſit:elemoſynas acduiit E. ßᷣm Inno.in.c. qꝛ pleriq;. de ĩmu. ec· ꝙ tenei ad reſtitutionẽ ñ foꝛte illi qui dedit: qꝛ merce⸗ dem ſuã iam cſt conſecutus. Sed tu dic clariꝰ
fimo. ⁊ gloĩ fũma xiiijq.v.⁊ in.c.ex trãſmiſſa
de deci. Et ad.c. ců ſit.ð iudeis.ꝙ adducit Mo..
dico ꝙ in penam illud eſt ſtatutũ.q; aſſumpſit
officium contra diſpoſitionẽ iuris: ⁊ nõ exce⸗
det caſũ ſuum. Similiter nõ obſtat. cnõ fane·
xiiij. q.v.q loquitur cõſultiue m Pa. in.d.c. qꝛ pleriqʒ. Mec etiã.c.ſi gs ↄtumax. xvij qiiij· ⁊.c.magne.⁊.c.ꝙ ſuꝑ his. de voto que allegat Inno.qꝛ non ꝓbãt dictũ ſuũ ſi ſic intelligatur vt teneatur ð neceſſitate. Quod no. bene: quia
fac it ad multa.
7 ¶ Mtrum recipiens aliquidꝓ ceſſando a vexa⸗
v.vij.⁊.xij.
tem.ſ. ꝙ lʒ doe. fint prij. In hoctamẽ eos cõ⸗ coꝛdando ſic diſtinguo: videlicet ꝙ aut nò mu tuñ accipiens dat iiberaliter credens mutuan
.„„„„
etem̃oſynã vel quid aliud errat in ꝑſona: puta eſt opi. Ri. in.iiij. di. xv.q.v. ar. v. co· eg·di⸗ qꝛ credit dãre Titio ⁊ dat Vyno.ſie Onus te Alcx.lombar.⁊ Lar.in. c. conſuluit.⁊ incle. er graui. de vſu.qui tenent ꝙ no lenet reſtitucre.
netur ei reſtitucre vel illi cui intendebat dare. Nut errat in foꝛtũa: puta qꝛ dat diuuti credẽs Et facit ꝓ hac tex. in.l.inter oẽs.ßᷓ. recte ff. de dare panperi. ⁊ ſic talis recipiens tenei ei qui fur. Pbi v ʒctans rem credens inuitũ dñm deqit vcl pauperibus reſtiruere niſi ipſe reci⸗ piens effectuſ fniſſet poſtca pauper. Aut crrat in conditiõe altcra:puta credit darc ſancto vel celebꝛaturo:⁊ hmõi. ⁊ ⁊ tũc ſi cõditio nõ ineſt la.i.f.ſi cer. pe. Vbi dr g ſi voiui tibi rem do⸗ recipiens tenerur reſtitucre vel atiſfacere ꝑ ſe narc ⁊ tu credebas cam tibi mutuo dari nõ eł⸗ vel per aliuʒ ſm intentionẽ dantis. Alij dicũt ficit᷑ tua ante cõſumptionẽ: qʒ in hoc caſu in⸗ verum hoc fi datum eſt pꝛeciſe tanqᷓ; ex cauſa rentio recipientis ⁊cõccdentis diſcoꝛdant:ſed finali ꝓpter illud:ſicut ſi daret ſic expꝛimendo
dñs crat volens: ad idem facit inſti.de obli. qᷓ
—
in caſu pꝛedicto cõcoꝛdãt qʒille liberaliter dat
Gecus qñ dat qꝛ ſic credit: qꝛ tunc nõ tenet᷑ ſiẽ̃ ⁊ iſte ſcir ſe liberaliter datum recipere. Item
ſi darem tibi q credo ſis amicus meus cum tñ ob. rõ Jo.an. in mercurialibus in regula. peim non ſis:qꝛ nõ teneris reſtituere ⁊ magiſplacet qꝙ Ictũs a pꝛincipio fuit vitioſus: ⁊ idcoefte⸗ qʒ vt dicit..ſi reperenti. E. de condi. ob cau. da. ctus ſilr:q verũ eſſet ſi effectus ꝓcederetã di⸗ Conditio in coꝛde retenta non inducit repeti cto Ictu ſed nõ eſt verum ſed ꝓcedit ab alio.ſ tionem: maxmne inc aſu iſto:qꝛ vt. ð. dictuim eſt libera donatione qua ile donat? iſte donatũ talis dans ilii quẽ crcdit fanctũ: lʒ nõ ſit iã ha liberaliter recipit. Aut mutuũ recipiens dat li
bet mercedẽ ſuã ꝓ qua dedit.ſ.ꝓ deo qui iudi/ beraliter ſed ideo dat qꝛ ꝑ ſigna vidit mutuan j nwh elit rem ſic velle: aut ne muiuũ auferat:⁊ ið ficut Et ex pꝛedictis pʒ ꝙ iſti qucſtoꝛes qui faciunt dat:⁊ tunc dic ꝙ talis tenct᷑ dcceptũ reltůuere
cabit᷑ cã finalis ex quo aliud nõ eſt expꝛeſſum.
Miſitatoꝛ a viſitatis recipiens aliquid qñ te⸗— WMlſufructuarius qñ tenet.vide vſi ufructus..
Pfurarius mentalis. Wtrũ teneat᷑ reſtituere id qð eſt fibi datũ a muruo rccipiente vltra ſo
tem hoc nõ erigere vel velleꝛ⁊ ſic nõ tener re⸗ ßᷣni Jo. de ripol. in ʒctibꝰſuis:ꝙ aut talis dãs ſtituere de neceſſitarc:⁊ iſto modo intelligẽda
cõmittit furtũ: ſed furtus nõ eſt obligatus ſi
cr quaſi delic.na.I.placct. in fi. Mec ob.l.ſicgo
nnnncnii
ieiuiqs im
nliqipuusd ugergisol iceiendi cſt gui Si von iniquid vhraſo mbafuendiel ewerumnii Pri t qxim¶ nereid að ſdid gkcredu cůg ðgra dederit Mpiiupem nmne pe juipant nc ihiſofideiſ⸗ putabatp ſui jncherſenn yrtenetdji viltupoſc iunntibusnij iſu facaeſſ kijllandem
hüntencur pof
tuiitidẽ Noc inzpſus mutui michuer deco nicſane prſcri innmteneaf:
dr poſſeſt
tnnia vſur
nuiuẽa
— nümtar
t lunbr.

amnhin
de neceſſitate. Et ſic limita ⁊ ĩtellige.e. ↄfuluit
dicta regula petm̃.qui tenent ꝙ tenet᷑.
1¶ Sed quõ ſcirc poterit fi dedit liberaliter vł ne. he. ꝙ ſi ſignis vel circlocutionibus ſignifi uit ꝙ aliquid vellet vltra ſoꝛtem:⁊ tũc tenet
1 vwji reſtituere ꝙ nõ liberaliter dedit: qꝛ vt dicit.I.ſi o non remuncrandi.S. idem pãpinianus.ff. — mã. g qñ aligs fimplr rem concedit pꝛeſumit n vonare illi qui pnus donauerat ſibi. Sic in ꝓ poſito qꝛ er fignis oſtendit ſe nõ mutuare gra tis: ideo credendũ eſt etiam illũ co aĩo dare.ſ. n gratis. Si Vo nullum ſignũ oſtendit quo — vellet aliquid vltra ſoꝛtꝰ: ſed potius ꝙ gratis mutuabat:fatendũeſt etiã eum gratis dediſſe: Et hoc verum niſi aliuã de mente eius còſtet. iumm ¶ Mtrũ ille qui mutuauit gratis teneatur re⸗ tſtituere id qð ſibi datũ eſt a mutuũ accipiente. e fi credit cũ gratiſ dare nõ tenet᷑ qᷓ;uis ille nõ grati dederit: qꝛ vt df̃.i.q.ij. nulla obligatio
ſuſcipiẽti culpe maculã ingerit:que nõ ex am⸗ bientis petitione ꝓcedat:⁊ obligatio antido⸗
teſtis..i.ff. ð fideiuſ.niſi eſſet erroꝛ facti alieni vtputa putabat ꝑ ſuũ ꝓcuratoꝛẽ eſſe ꝓmiſſuʒ cũtñ nõ eſſet: qꝛ ſic renerer᷑ Kodo.⁊ Aſten. di⸗ cunt ꝙ nõ tenet᷑ qᷓdiu bona fides durat:nec ð imzu— ſed— 6 ꝙ—— renet de extantibus:niſi ꝑ vſucapionẽ vel pꝛe⸗ unnu⸗ ſcriptionẽ ſua facta eſſent que opi. eſt turioꝛ in conſcia qᷓ; illa Lau.de redul. in ſuis Sctibus g dict ꝙEt nõ tcnetur poſtq; ſcit nõ iiberaliter N i dediſſe:⁊ addit idẽ Rodo.ꝙ talis qui dedit ſi — hʒ de bonis ipſius mutuũ dantis ꝙ põt ſibi ꝑ — it retentionẽ cõſulere de eo qð ſic ſoluit in ↄſcia puun* Qð verũ eſt ante pꝛeſcriptionẽ ſed nõ poſt. Xihi ¶ Ptrũ vſurariꝰ teneat᷑ nõ ſolũ reſtuuere reʒ n ßr fructꝰ. dic vt. ð. poſſeſſoꝛ male fidei. Et ſilt 5ewi de lucrato ex pecunia vſuraria.vt ibidẽ..i. —— 4— inducens iiane ad conſulẽ „ do vel pecuniã mutuando: vel ſocietatẽ cõtra⸗ vimn bendo⁊ hmõi teneat ad reſtitutionem totius nmmie vſure. K. Fᷣm Alex.lombar.⁊ Monal.ti.vſura. vac Rodo. ꝙ nõ:niſi inquantũ ꝑuenit ad cũ: vicuidm qꝛ in dando mutuũ ſub vſuris nò dãnificatur .— in Si vſuras. Alij tñ dicũt tcnet̃.qð nõ credo. 5 ¶Mtrů ꝓſonete ſeu ſenſales vſurarioꝝ ctu
toꝛũ iuſtã parit receptionẽ ꝑ erroꝛẽ ſolutiI.ſi dn
inntl nm tencant᷑ reſtituere oẽs vſuras ipſoꝝ.&. †ʒ nnh Bal.in ti. de controuerſia feudi terminãda.. 3 n ir ꝙ nõ· Sed glin.t.ſ ſciente.fad. pompe.
tn de vſu. Jnno.⁊ Mo. ac Ma.ibidẽ cũ Jo.an.in n
313 de pari indiſtincte vukt ꝙ teneat᷑cñj qua ↄnenie Bar.⁊ Ange. ibidem qui dicunt q pari pena. ſunt pumẽdi tales ꝓſonete:ſicut ili qui faciũt õctus. Poc idẽ tʒ Birar.obdoñ.⁊ ad idẽ facit l.is cuius ope.in pꝛin.ff. de adul.multo foꝛtius
miniſter aliuſ. xlvi.di.ſicut nõ ſuo.qð credove
rum de ꝓſonetis cooperantibꝰ in exactionibꝰ vſuraꝝ:vel inucnientibꝰ cautas fictiones gbꝰ vſure ſoluant᷑: qꝛ dãni vant cauſã efficacẽ. Mõ aũt credo verũ de ꝓſonctis ſolũ cooperantibꝰ vt mutuũ detur potius ꝓ neceſſitate vehitoꝛif ar.no. in. lſi quã. C.ð opeliber. Immo nec pec cant ſi ad hoc nullũ inducũt vt fenerct:ſed ſo⸗ lum ad paratos dare ſub vſuris accedunt.
¶ Quid de notarijs qui conficiũt inſtra ð de⸗ bito vſurarũ.hK. ᷣm Birar.obdoñ.ꝙ aut palli
ant vſuras in inſtf̃is:puta qꝛ faciũt chartas de
duplo:vel ſub noĩe emptionis:⁊ hmõi: ⁊ ſic te nent᷑ totã vſurã reſtituere:ſi vſurarius ip̃e nõ reſtituet:nſi Fᷣm quoſdaʒ hoc feciſſet in fauorẽ potius receptoꝛis mutui q;; vſurarij:ꝙ põt te⸗ neri:lʒ moꝛtaliter peccent inſtim faiſũ faciens Si aũt nõ palliant vſuraſ:ſed apte pʒ ꝝꝑ inſtra rũc nõ tenent᷑: qʒꝛ ñ dãtcãʒ efficacẽ:⁊ ᷣm Bal. in rubꝛica.de ꝓhi. feu.alie.ꝑ fede.c.ij.tales con ficientes ſcienter inſtfann fraudẽ vſurarũ. de⸗ bent oĩno ab officio amoueri ob infamiq.ar.in verbo ſcriba.ibi poſito.
¶Vptrũ teſtes talii inſtfoꝝ ſimiliter tenean᷑ ſicut notarij. K. ꝙ ſie m pꝛedictã diſtinctionẽ qꝛ inſtra nõ valent ſine teſtibus. Idem dic de pꝛelatis qui ſe ſubſcribũt:vel ſigiſlant cedulas vſurarioꝝ.⁊ cũ his conco. Bof. Po. ⁊ Dire⸗ cto.ti.de vſuris.
¶ Btrũ aduocati: ꝓcuratoꝛes:iudices: ſtatuta
rij:⁊ alij quoꝝ patrocinio:⁊ fauoꝛe ſciẽter vſu re in iudicio:vel extra iudiciũ exigunt᷑:vel non reſtituũt᷑ cũ repetunt᷑ teneant᷑ ad reſtitutioneʒ
ke. g ſic inſolidũ. nec excuſant᷑ ex eo foꝛte ꝙ ſcri pture eis poꝛrecte apparebant iuſte ſi ↄſcia eiſ dictabat ꝙ crant de ʒctibus vfurarũ jm Mo. ⁊ Inno.in.c. Michael. devſu.⁊ Archi.i.c.ſiqs oblitus.xiiij. q.iiij.
¶ Quid de dñis terrarũ qui in terris ſuis vfu⸗ rarios moꝛantes nõ cogũtvt vſuras reſituãt
ße. f Rod. ꝙ tenent᷑ infolidũ ſi pñt ⁊ nõ faciũt
etiã ſi nihil ꝑuenit ad eos. lex.aũt lõbar.diẽ
ꝙ moꝛtalter peccẽt: tñ reſtituere nõ tenent᷑
niſi inquãtũ ꝑuenit ad eos de ipᷣis vſuris. St
aũt moꝛtaliter peccent nõ credo verũ niſi de in
deis vſurarijſ.de quibus pꝛecipit eis in.e.poſt

miſerabilẽ. de vſu.vt cogant ees ad reſlituen⸗ dũ vſuras extoꝛtas. Et ſitr poſſet dici quo ad ipſos eſſe verã opi. Rodo.quo Vo ad xpianoſ vſurarios nõ credo ꝙ peccent moꝛtaliter: vel teneantur ad reſtitutionẽ:niſi qñ requiſiti no⸗ lent iuſticiam miniſtrare. ¶Mtrũ ſocij tutores:factoꝛes ⁊ hmoiqui ad vurã dant vl vſuras exigunt ꝓ alijs rencant ad reſtitutionẽ. K. ᷣm Rodo ꝙ ſi apud eos Ie ſidet q̃ſi pꝛincipalis auctoꝛitas mutuandi: ſic tenent᷑ inſolidũ:ſi illi ꝓ quibus dederunt non reſtitunnt. i vero nð fuerũt auctoꝛes ſed ſo⸗ lum executoꝛes: ſic illi qui ad ſolã manualẽ tra ditionẽ vſurarũ mancipati ſunt: ita ꝙ ipſi nõ
taxant pꝛeciũ Zetuũ ipſoꝝ: nec cũ eis cõtrahit᷑
Fm qð dixitene.
pactũ de vſura:ſed ſolũ pecuniã tradunt ⁊ pi⸗ gnus recipiunt. ſic lʒ moꝛtaliter peccent no te⸗ nent᷑ ad reſtitutionẽ: niſi coactiue exigant vſu⸗ ras. Pis concoꝛ. Birar. obdo. Ray· ⁊ Barto⸗
lomeus bꝛir. in. d.c.ſic non ſuo.⁊ addit Mo. ꝙ
ille in cuins vtilitatẽ verſů eſt tenct pꝛincipa⸗ titer: alter in ſubſidium.l.ex hoc edicto.ð i.ff. de eo per quẽ fac.crit.⁊.eleganter.ð pe.ff. de doi. Pain. d.c. Michael. vuit etiã vt in pꝛimoc iu non teneantur ſi vſurarius eſt ſoluendo. ſcd ¶¶ VBtrũ pupillus pꝛo quo tutoꝛ multos Sctus vſurarios fecit teneat᷑ reſtituerc:.ꝙ fi pupil
lus dicat tutoꝛi tãto tꝑe habuiſti pecuniã med
⁊ ꝓpteren iſta retineoꝓ lucro qð debeo ex a pabereix ſic iſta intentione retincat nontenet reſtituere tʒ ſit verſũ in fuam vtilitatẽ ſod ſolũ tutonniſi vfura excederet moderatũ lucruʒ qð
percepiſſet ſi in poſſeſſiones vel aliam iuſtꝗ ne
gociationem vt debebat ipſam conſtituiſſe vt patet.ſ.tutela.ßᷓ ij.
¶ Fed nungd cũ vniuerſitas:ciuitas vel colle⸗ giũ recipit vſurariũ emolimentũ fingulitenc⸗ antur inſolidũreſtitucre:. ʒ Mo.in ſum.ti. de pe.ð.fi ꝙ ſic. ʒ cãvniuerſitatis nõ ſit cũ ſin guloꝝxij. q.ij. qui manumittii nec obligantur tanqᷓ; vniuerſitas que aiaʒ nõ hʒ ſed tanqᷓ; ſin uli.c.conqueſtus. de vſu.c.ſicut virũ.vij. q.i.c. habes.xxiiij. q.iij. I.metũ..aiaduertendũ.ff. qð me. cã.ↄcoꝛdat? Jo. qu. poſt Ala. in. d.c. con⸗ queſtus. ſed Mo·ti. vſura.v. ⁊ Rodo. imitãt poc verũ de regentibus ⁊ ꝓhibere valentibus vel cõpellentibus aut pꝛecipientibꝰ taliter fe⸗ nerari nð aũt de alijs niſi participauerint com modũ burſale vel er hmõi releuati fuerint ab expenſis quas feciſſent de ſuo: tunc intantũ
reſthuere tenent᷑ ⁊ nõ pluſ. ⁊; tene in ſciacũ quo Mon. ↄcoꝛ. Petrus de palu.in.iiij. di.xx. 4 Aſten. ⁊ Jo. an in. d.c.ↄqueſtus.de vſu.
¶ VPtrũ impediẽs volentẽ mutugre ʒ̃tis ⁊ fa i
ciens vt mutuet ſub vſuris teneat᷑ ad reſtõem
k.ßʒ Rod.ꝙꝙ ſic. q impediuit indebite ꝓximi
vtilitatẽ. Idẽ dic de impediẽte ↄctũ licitũ ⁊ re ducente ãd ʒctũvſurariũ. Concoꝛ. Monali.
vſura.iij. Idẽ dic de confeſſoꝛibꝰ ꝗ abſoluunt vſurarios aut recipiunt ad ſacra vl ſepulturã ꝙ tenent᷑ reſtituere:ſi ex denegatione taliũ fuiſ
ſet facta reſtitutio.
¶Quid de fideiuſſoꝛibus vſ urarioꝝ. K. Lau. de redul. in ſuis ʒctibus ᷣm Lap.⁊ Mau. de
eleacaris ⁊ multos alios ꝙ ctiam ñ piincipale ſe conſtituit ꝓ vſuris reſtituendis ꝙ nõ tenet niſi intantũ inquantũ vires hereditatis vſura rij tꝑe fideinſſionis valebant:⁊ nõ pluſ nccmi nus. Wiſtinguit tñ idẽ Pan.inter fidciubere
ſimplrꝙ vſurꝭ reſtutuẽdis ⁊ ſic ñ teneat niſi vt dictũ eſi: ⁊ ini obligare ſe ſimplr ad reſtitutõʒ vſuraꝝ.qꝛtalis tenet᷑ quãtũ ſue facultaies poꝛ ntq dantdan
tant lʒ vſurarius ſit nõ ſoluendo ·
——
iz
* *
zimloiur ꝓ rimts P ſlte xlipin hngndo gA ſinis nð nn xindiſinc ꝙl uit Pn unecpdium inpmn fſich ſsaicchud in vide jy ndrẽ in ſpẽ dal nn¶ dißingog ſnð hucnbt
TMtx heres teneat reſtituerc oẽs vſuras illiꝰ iß viyo ſluendo
cuins eſt heres· K. ꝙ ſic inq;rum hercditas ſuf ficit ᷣm cõiter docã.c.cũ tu.⁊ tua nos. de vſur.
⁊ vide.ã.heres..iiij.⁊.vi.
S
teneatur in totuʒ de ipfis.c.. Me. de anchin
regula · peti venia. de re. iur.li.vi. q. xvij. ꝙlz di uiſa hercditate obligatio hercditaria diuidat
ipſo iure.l.i.C.ſi cer. pe.⁊.I. ꝓ pereditariis. C. ð
percdi.vel ac. ven. t ſicſi vnus efficiat nõ ſol
uendo in foꝛo ciuili alter nõ tencat.i legatoꝝ. f de.le.ij.tñ in foꝛo canonico in quo dicit tex. in.d.c.tua nos. ꝙ heredes ea ſunt diſtrictione cogendiqᷓ defunctus ſi viueret qͥ ades alienu
mineprrtpal nrin i pan
de.2.he„ vpbobiierd ¶ Vtrũ qñ duo ſunt heredes vſurarij debẽtes is reſtituere.c.⁊ diuiſa hereditate de mille inter eos: vnus cfficitur non ſoluendo de.l.an alter
wideglptis bo nmi niſ inqu cituluape niůſpoſicufn mniſchunobi mmiß babuit vaunjs cſtemp vwaocn ofc hitcciminfi
bnäerciucr
er delicto ⁊ pctõ ꝓueniens tenel inſolidũ neci
tali ere hʒ locũ diuiſio. rij. tabulaxꝝ.ard.ccũ iu
de vſu.⁊ vt dicit ẽt Ma in.d.c.tua nos. cõiter doc. in fauoꝛẽ aic hic fequunt᷑. Sed ego ꝓcla⸗ rioꝛi intelligentia diſtinguo: ꝙ aut loquinur in rebus foꝛmaliter datis ꝓ vſuris:⁊ ſi cũ la lia ſpꝑ ſint obligata illis qui ca dederunt tene de neceſſitate illa reſtitucre ꝗſqs illa habuerit vt in. q.ſeq.patebit. Aut ſunt ſes ſpãlitemple de vecunia vſuraria fpãli alicuius:⁊ ſi flric⸗ net᷑ illis de quoꝝ pecunia ſunt empte. d.ccülu Zut logmur de aiijsrebus q nõ ſunt fonali
mirilec adcboxſ/ ijhatuircr iuiu poſe Wßgtdicendt kimith pign viümirztp hin e9 milrvſu

date pꝛo vſuris nec ſpaliter empte de pecunia vſuraria. Et fic tene ꝙ cũ bona vſurarioꝛũ fᷣm cõem opi.modernoꝝ doctoꝝ in. d.c.tua nos.ñ ſint tacite hypothecataꝓ vſuris reſtituẽdiſ.qꝙ nõ tenet᷑ de neceſſitate niſi ꝓ medietate qᷓ;uis alter heres ſit factus nõ ſoluendo:lʒ dicãt doc. ꝙ opi.glo.d.c.tua nos.⁊ antiquoꝝ doc.q tenẽt ꝙ oĩa bona vſurarioꝝ ſũt tacite hypothecata ſit in foꝛo aĩe pꝛacticãda: qð intellige de bono ʒſilio:cũ nullo iure ꝓbet᷑.⁊ ᷣm hanc diſtinctõʒ intellige ⁊ limita c. de ancha.⁊ doc. in hoc.
¶ Quid de accipientibus de bonis vſurarioꝝ h. diſtinguẽdo ꝙ aut accipiũt reʒ in ſpẽ datã ꝓ vſuris qͥ nõ tranfit in dñium vſurarij. ⁊ ſic tene indiſtincte ꝙ tenet eã̃ reſtituere fi extat vt notabiliitʒ War. in.I.rẽ quũ.in fine. C. de iur. dot.nec põt extimationẽ dare ð voluntatẽ dñi Lij. in pꝛin. ff ſi cer. pe.⁊ tex.eſt claruſ.xiiij.q.vi. h res.⁊.i.c.cũ tu.de vſu. Et qñ nõ tranſferatur dñium.vide.j.vſura.ij..x viij. Aut accipiunt
nõ rẽ in ſpẽ datã de qᷓ.ð.y.ſed alias q̃ſcũq;. Et
tunc diſtinguo ꝙ aut vſurariꝰcũ talia accipiat eſt nõ ſoluendo ⁊ ſic ſi h ſciunt reſtituere ẽt ob ligant᷑ qꝛ dant dãni cãm eficacẽ.⁊ ſi dubitant an ſit nõ ſoluendo dico ꝙ ſi res adhuc extat ꝙ
tenent̃neꝓrre tpali in diſcrminc aĩam ponãt Fm Vler.in. iuj.parte. Si vo ignoꝛãt ⁊ crede banr ꝓbabiliter ꝙ de bonis ſuis eiſ daret ſic ñ
tenent᷑ de ↄfũptis bona fide durante:ſed ſoluʒ de extantibꝰ: niſi inquantũ facti ſũt locupletio res aut cũ talia acceperũt crat ſoluendo:⁊ ſic ñ tenent̃᷑.ẽt ſi poſtea factus eſt ex alia cã nõ ſol⸗
nendo:niſi eſſct res hita vel empta ex pecunia
vſuraria quã ſi habuit ti.lucratiuo pot ilie ex
cuius pecunijs eſt empta de equitate canonica
eã ab co aduocare officio iudicis.vt pʒ ꝑ glo.⁊
doc. in. d.c. cũ tu. in fi. Addit tñ Mo. Mof. ꝙ italis res ẽt er cã lucratiua ꝑuenit ad illũ qui ſolucrat vſuras:ꝙ ille cui pꝛius donata fucrat
liberat. vẽs debitoꝛcſ.ff. de act.⁊ obli.⁊ ẽt vſu rarius. iVo habuit ex ritulo oncroſo ficñ te net̃ reſtituẽ:q;uiſ poſtea efficiat᷑ñ ſoluẽdo.⁊ ex
pꝛedictis pʒ ꝗd dicendũ de multis queſtiõibꝰ.
¶ Quid ð emẽtibꝰ pignoꝛa ꝑdita ab vſurarijs kK. ꝙ tenẽt᷑ ſiẽ emẽtes rapta.⁊ hʒillũ diſtinctõʒ deqᷓ.ð. Emẽtcs. Wex ẽꝙ poterũt repetere vel retinere id qð veriſilr vſurariꝰ ſuꝑ illo pignoꝛe mutuauit. Moſſet ẽt tencriꝙ fi res ñ cxtat.vel ignoꝛat᷑ dñs eiꝰ ſi ertat nõ teneri talẽ emptoꝛẽ dare paupibꝰ: niſi ſolů illud plꝰ qð valebat res vitra id q̃cã ab vſurario emit lʒ tutius cẽt da⸗
re totuʒ excepto mutuo accepto ab vſuraris
ab illo qui eam pignoꝛauit.
¶ Quidð filia vſurarij dotata.K&. ꝙ fi rẽ hůit datã ĩ ſpẽ ꝓ vſuris tenet idiſtincte ſiẽ dictũ ẽ de emẽte inan bʒ illã modificatõʒ. Gi Vo alia habuit ſic ñ tenet᷑:niſi ꝑ h ſit factꝰ ñ ſoluẽ do.⁊ B ſciehat gener:qꝛ ſi ignoꝛabat nihilo⸗ minꝰ m Rod.poterit dotẽ reciꝑe ⁊ retinere ẽt ſi poſtea ſciat qiẽ nõ ſoluẽdo:qð ẽ dictũ mi rabile.⁊ mihi nõ plʒ qꝛ nullo iureꝓbat᷑. Sio p nõ ẽ factus nõ ſoluendo ſed poſtea ex alia cã:nõ tenet᷑ gener.qꝛ hʒ dotẽ ex titulo oneroſo
Niec ẽt filia hm cde. ʒſilio. xii. qꝛ hẽat dotẽ
poſt ſolutũ mf̃moniũ ex cã lucratiua qꝛ tñ illa nõ eſt pecunia qᷓ tranſiuit in bonis mariti ſed eſi alia q̃ ꝓficiſcii ex bonis mariti. Jõñ tenet᷑ Mec ob.tex.c.cũ tu.de vſu. ſᷣm eundẽ Fede.qꝛ vt dicit loquit de poſſeſſionibꝰ emptis ex pecu nia vſuraria.⁊ lʒ do. In.⁊ Ma.⁊ Pe. ð an. vi
deant᷑ tenere ꝙ ĩmo tenct᷑: qꝛ lʒ nõ fit illa:ñ ſuc
cedit loco illius pecunie date.Itẽ qꝛ mulurnõ hʒ q̃rtã ſuã: niſi deducto erc alieno.l pãpinia⸗ nus.ᷓ. iiij.ff. de inoffi. rcſta. cũ q̃ videt᷑ ↄcꝙꝛdare Sco. in. iiij. di.xv.tñ ego credo vcriſſimũ dictũ
Fede.vt pꝛ ꝑ pᷣdicta.niſi eſſet poſſeſſio empta
ex pecunia vſuraria ⁊ data ꝓ dote.qꝛ tůũc ſolu to matrimonio teneret᷑ filia eã reſtituerc.ſi pr cuus foꝛst poſtea factꝰ uõ ſoluendo.ꝑ.d.c.cũ tu qꝛ factũ legitime nõ dʒ retractari.
g Quid faciet gener aut filia ꝗg dotẽ habuerũt
aut de rebꝰ ĩ ſpẽ datis ꝓ vſurꝭ.aut cũ ſoccr eẽt
nõ ſoiuẽdo.h.m MBirar.obdo.ꝙ ille ꝑ quẽ ñ ſtat qn reſtituat᷑ excuſat᷑ in ↄſcia.qꝛ vnus ſine altero reſſitucre ñ põt:durãte mimonio. Re⸗ mediũ tñ eſſet vt fi pf̃ bʒ multa icerta ad reſti⸗ tuẽdũ:⁊ ẽ ſoluẽdo ꝓ certis adeat epÿm gei di⸗ ctãͥ dotẽ tanq; paupꝑi ↄcedat.ſi nõ ſũt hita in ſpẽ ꝙ vſuris.aut cõponat cũ creditoꝛibus.
¶ Quid de famulis vſurarioꝝ. K. ꝙ aut fuiũt
vtilii:puta laboꝛãdo agꝝ:edificãdo domũha bẽdo curã rexꝝ:⁊ hmõi. Et ſic ſivtilixas põt cõ
pẽſari cũ co qð accipiũt ꝓ mercede.ſic licite eã
accipiũt ſiue ſint vſurarij ſoluẽdo vel ñ.dũmõ
ñ accipiãtrẽ habitã in ſpẽꝓ vſuris: qꝛ talẽ nũ⸗ qᷓ; l; accipe.vt.ð.patuit. Si Voñ ſeruiũt vtilit
ſed potiꝰ inutilit.ſicut ꝗcanes: aut ancipitres cuſtodiunt:⁊ hmõi.ſic eſt nõ ſoluendo nullã mercedẽ poſſunt accipere.⁊ ſi accipiũt tenent᷑
reſtituere. Idem dic de vendentibus res ad gu
loſitatẽ vc pompã ꝑtinentes. qꝛ nõ reſtituẽdi dant cãʒ efficacẽ.facit.l.ait p̃toꝛ.ff. de* gin

frau cre. ⁊.l.fi. in quẽ fa. erit.
2 M Drri ille g mutuat pecunid vſurario poſiit recipe eiꝰ reſtcʒi. ꝙ aut mutuat ſcieni ad lu dũ velalio mõ zd ↄſũmãdũ inutilit ⁊ ſic ñẽ ñ oluẽdo nullo mõð pot recipꝑe eiꝰ reſiõeʒ:⁊ ſi re cipit tenet᷑ reſtituẽ; Si vo ignoꝛabat/ꝓbabilr ꝙ vellet eq̃ inutilit ↄſũmere.ſic bᷣm Petrũ de Palu.in.iiij. di.xv.⁊. Aſten.⁊ Mod.poterit reci ꝑe eiꝰ reſtõʒ mulo magis ſi dedit vt vtili tã erpẽderet· Idẽ die ꝙ debẽtes hfe abvſurarijs
ex ʒctu vl quaſi vłex delicto vel q̃ſi.ꝙ pñt reci
ꝑe qð ſibi debet:lʒ vſurarius ſit nõ ſoluendo:
23 I Duid de ſeruientibꝰ vel miſtrantibꝰ neceſſa ria ad vith vfurarij:&. ꝙ lʒ qͥ ad foꝝ cõtentio⸗
ſů ſi nõ eſt ſoluẽdo nõ poſſint recipe mercedeʒ
vt colligit᷑ ex glo.in.c. qꝛ in oĩhus.de vſuris.tñ in ↄſcia credo poſſint reciperẽniſi ſint tales q
ex pꝛecepto charitatis teneant᷑ facere elemoſy⸗
nã ⁊ ſubuenire:qð qñ fit hẽs.ð.elemoſyna.ð.i
14 ¶ Auõ recipientes elemoſyngs vel viuentes
de bonis vſurarioꝝ licite polſint habes.ð. Ra
ptoꝛ.ð.i:⁊ Fᷣm illam diſtinctionẽ qꝛ quo ad deũ
vſurarius raptoꝛ comparatur circa bona ha⸗ bita ex vſuris/
¶ Mroꝛ qñ n põt dare elemoſynas ⁊ accipe
durebus virivide clemoſyna.Jᷓ. vij.⁊. j. Vroꝛ
F.v.cum ſequentibus Pꝛo
Eſtitutio ſit: ⁊ q̃ͥ oꝛdie. cuius declaratione querunt plura i ¶ Mtrũ res rapta vel qualitercũqʒ gccepta in⸗ iuſic a vero dño ſit ſꝑ ei reſtituenda&. ꝙ ſic re gularii.iij.q.i.reintegranda.de re.ſpo. qᷓfi ꝑ to⸗ rũ.⁊ ð hocſicut dignũ.ᷓcos · Fallit tñ hoc in.v. caſibus NPmus ſi iuſto belio poſtea ſit pꝛiua tus ea; Scʒus ſi edicto imperiali ſiue eccliaſti co ſit ei interdicta ad tpᷣs · vel ſimplicii.de he⸗ re.c. excõicamus.el.i.de homi.c.ꝓ hũani.li.vi.
ſcðo.ſ.cui facienda
Et rũc reſtitutio diiferct.ſi interdictũ ẽ ad tpᷣs ·
el dabit᷑ ili cui eſt applicanda ꝑ tale edictum; Tertius ſi dñsẽ pupillus vel furiòſus aut mi⸗ noꝛq tũc nõ illi ſed tutoꝛi vel curatoꝛi eireſti tuet Quartꝰ qñ dñs moꝛtuꝰ ẽ qʒ tũc dʒ reſtitu ere deregibs Ppꝛie dicti.⁊ g ſint hẽs.ð. heres in pn. ⁊.. ij:⁊ ſi dñs ĩ moꝛte oia ſua reliquiſſet paupꝑibꝰ diſtribuẽdatũc paupꝑibus dʒ dari ᷣm Inn. jn.c. qð ſicut. de elec Quintꝰqñ ienoneſ ⁊ hmõi aligd acceperũr a platis eccłaſticis qu re ſtitui nõ ei dʒ ſed eius ſuꝑioꝛi vel ſucceſſoꝛi vł in vtilitatem eccleſie expendãt:arg.c.fi quis in atrio.x vij.q.iiij.⁊.c.cij vos.de oſfi.oꝛdi.⁊.c.de
cuius.xxij.q.v. hoc videt᷑;
hoe. de ſimo. ⁊ hoc auctoꝛitate iudicis pnĩarij bm Ri.vel ᷣm Mo⁊ gl. Ray. ſi eccteſia ſatis abundat dabit᷑ pauꝑibus.ar. d.c.ſi gs in atrio. ⁊hoc idem tʒ Monal.ti.reſtiturio.pꝛimo;
¶Mtrũ res gblata ab co qnð crat dñs ſediu⸗ ſto titulo poſſidebat ſit ei reſtituenda:h.ꝙ ſic.
nec vero dño dʒ reſtitui ſine eius volunfate. is cuius.ff. de fur.⁊.l.ſi qs ↄductiõis.C. loca.ẽt ſi ſit fur g cã tali titulo alteri dedit. d.i.ſi quie Follit B qñ cã rocepiſſet ſub tali titulo in frau
dõ veri dñi:qꝛ tũc teneret facere ꝙ dñs cã hiet eidẽ denũciando rem caure tñ ſine ſcãdato ai⸗
¶ Mtrũ hñtes de bonis infidelium ex vſura ⁊ pindi tencant eis reſtiruerẽ.ðᷓʒ ihon reſti tutio. iij. ꝙ ſic. niſi eccłia hẽat beit 3 ipſos: q tũc nõ eis:ſed pauꝑibus xp̃ianis reſtitui dñt. ¶ Htrũ acceptũ ex turpicã reſpectu dantisi caſu ĩ q̃ reſtituere tenet: reſtitui illi g de ⸗ ditihe.ꝙ nõ.ſed dʒ pauꝑiꝰ erogarii ille ꝗ de⸗
.
N
nin 2 ſuin nnchls ptniin hiſliun ininifn ſmncſ cir enbigd
no in pt ugiweumq gibert ið pau
ʒ ſitrwüituns
helcuius ſipt IPaindccu pſcſorpuuſ
4 ſereceſ del
dit potuit alienare qꝛ in pari cã turpitudinis
—
otioꝛẽ de ↄdi. ob tur. cau.⁊.l.ij. C.eo.ti.iũctò.c.cũtu de vlu Fallit h in duobꝰcafibꝰ; Pꝛimꝰ qñin⸗ ſuriã alteriꝰ ẽ darũqʒ rũc illi in ẽuius iniuri eſt datũ vʒ reſtitui:vt pʒ in fimoniace dato. qʒ reſtituit᷑ illi eccke in cuius iniuri eſt datũ.d.. de h Soðs caſus ẽ qñ turpiter datũ ⁊ accepti ipſo jurc applicat fiſco vel pꝛinato.qʒ tunc nõ dʒ dari paupibusiſed illi cui appticat· qꝛ ð ale no nõ ẽ facienda elemoſyna.i.q.i.nõ ẽ putãda ſi tñ excepro iſto caſu ſcðᷣoreſtixuiſſet ei g dedit cẽt liberatꝰab obligatõc reſtõiſ qꝛ nullo iureß
Phibet.⁊ pene ſũt reſtrigẽde.c.odia.ð re. iuiß
¶tꝝ acceptũ ex turpi cã reſpectu ſolũ ipfiꝰ recipiẽtis:ſit danti reſſitueñ.in caſu qͥ reſtituẽ obligat puta dedit gs glicui ne facerct talema lũ vcl vt faceret id ad qð tenebat:ke. ꝙ ſic. vñ iudexr q nõ vult dare ſnĩiannniſi data ſibi pecu nia ⁊ hmõici g dedit dʒ reſtitucre..i.⁊.ijf. de ↄdi. ob tur. cãz. ⁊ expꝛcſſe in.c.nõ ſane. xiiij q. vj Fallit hoc in caſu.c.cũ ſit, de iudeis.vbiea que
ↄditio poſſidẽti:.ſi ob turpẽ.;.poro.
5 ½
infidelis lucratus fuit a xp̃ianis occaſione ofi
cij public inter ipſos reſtituere tenet᷑ pauperi bus vᷣm ꝓuidentiam epi
¶ Quid de oblatõe recepta a mãifeſtis vſura rijs.Be.ꝙ lʒ ſint opi.diuerſe i.c.qꝛĩ oibꝰde vl. tu ri dic ᷣm Jo. an. ꝙ aut vſurarðꝰ inchoaui reſtituere:veſ eſt paratꝰ.⁊ ſic reſtituet ei vt ipe reſtituat qbꝰ extoꝛſit.⁊ ſic intelligenda eſt ſc opi.que eſt in glo.d.c.qʒ in Si No nõ eſt
tnei ſuis ſůyr cinseran fui is ſiptiben indctſedili deliqolmio wiqs nletde itijm Berq Niuẽde ꝙticp cjntcant firipoleſre nnbinobon insminat pen uſtinmon. nricipinoſn wſuente wti uppreſuſ walicylit Mulſucdo ff d liutſnbust iihrtnmneto
wide

paratus reſtituere tůc pabebit loců
vꝙ fiat epᷣobvt ipſe reſtituat dijni ficatis· qð verũ eredo ꝙ ep̃us eſt ralis q̃litatis ꝙ h faciet aliter ipſe qui eã recepit dãnificatis reſtituet. ¶AQuid fi ille cui reſtõ eſt fienda longe diſtat nõ põt ei mitti ſine ſũptibus:ke.ꝙ nihiominꝰ reſtituenda eſt ei:niſi fit modicũ ad reſpectu il kus cui debef᷑. qꝛ habundãs eſt. qꝛ tũc km Ro. poſſet pauperibus dari ꝓ aia eins 3 Eæn neſcit vbi habitet. K. ꝙ hon tenetur euagari vt eum qu ope. liber.⁊ iõ paup veriſilr rediturus o ¶ Sed cuius fũptibus mittet᷑ ei gñ ſcit vbi eſt RK. Ma. in. d.c. cuʒ tu. de vſu.ꝙ ſi eſt male fidei poſſeſſoꝛ: puta fur:aut vfurarius: aut hmõi. ⁊ ipſe receſſit de loco vbi ea accepit vel extoꝛſit. tenet᷑ ſuis ſũptibus eidem mittere. Si vo ille cuius erant fuit ille qui ſe tranſtulit alibi.tunc ſuis ſũptibꝰ emitteret᷑.⁊ ſic intelligenda eſt gl. in. d.c.⁊ ſic diſtiguit lex in re legata.l.cũ res.f̃. de le.i. qð limito veꝝ:niſi inueniret᷑ aligs fidur qui ᷓᷓtis vcllet deferre.ar.c.ſignificãte. de pig. nõ.tñ hm Bcr.q ſi ſũptus cxcedunt ſũmã rei reſtituẽde ꝙ tũc pau peribꝰeſt diſpenſanda.ar. d.c. cũ tu.⁊c. anterioꝛũ.ij.q.vi. i aũt nõ Ema le fidei poſſeſſoꝛ:ſed aliquo iuſto titulo hʒ: tũc credo arbitrio boni viri ſit ſequendũ. cuiuſ ſů⸗ pribus mittat penſata cã ⁊ qualitate abſentie. non fuerit in moꝛa. ¶Ptrũ cũ plures ſunt obligati alter inſolidũ ⁊ vno ſoluente totũ:alij teneant̃eidem ſoluẽti
atlar..cꝙ nili fiat..iff. de ribus dabit᷑niſi expectet
glibet ꝓ pte ſua.h. Monal.ti. Reſtõ.vi.ꝙ ſic
in foꝛo ↄſcic.qꝛ vtilit egit negociũ eoxꝝ.l.cũ pe cuniã.⁊.l.ſoluẽdo.ff. de neg. ge. Fallit hoc in ra ptoꝛibuſ⁊ furibus ⁊ hmõi. qꝛ ſi ille qui habuit
rẽ ſatiſfacit nõ tenet᷑ alij eidem ſatiſ facerc:niſi
inquantũ de talibus bonis ꝑuenit ad eos. ¶ Fed gd fier qñ gs neſcit cui reſtõ ad quq te nei fienda ſit:nec eius heredes cognoſcit. k. ꝙ nihilominꝰ pauperibꝰ vel in pias cauſas eſtjre ſtitutio faciẽda ar.d.c.cũ tu.⁊.c.diuine.lxxx vij di.⁊.c.epᷣs lxxx viij. di. ⁊c. ꝓceſſo.xij.q.ij. ⁊ic.fi. viq.iij.c.i.de rap.vñ dicit Tho. ßa ße.q.lxij. ꝙ k ille cui reſtõ dʒ tieri ſit oĩno ignotꝰ facta di⸗ ligenti inquiſitione de ꝑſona eius:vel eius pe redibus.dʒ hõ reſtituere dando elemoſ vnasꝓ alute ipfius fiue ſit moꝛtus fine vinns. Et ad⸗ do ꝙ inter paupes eligendiſunt pauperioꝛes. ⁊ inter equaliter paupes iuſtioꝛes qꝛ ſi ⁊ oibꝰ
pꝛima opi debet᷑ miſericoꝛd
ctoꝛitas.tʒ Archi.in.c.ij
ia iuſto tñ 54 vt vicit .. 11— uu. in pꝛedicta glo. quã ſequit᷑ Vof. Inno.⁊ Mo. Amb in lide officijs. ⁊ nð.in. c.nõ ſatiſ.Ixxxvi
di.⁊ vt dicit Hiero.⁊ nðin.c.fi. xvi.q.i.in pau peribus nõ rã panptas qᷓ; religio attendẽdaẽ. ¶ Quid ſi facta reñõne in pᷣdictos paupes ap pareat dñs rei:vel eius heres.K. ꝙ ñi talis qui reſtituit fecit debitã diligẽtiũ ad ipſůũ inueniẽ⸗ dũ:ſic ñ tenet᷑ ampliꝰ: qꝛ bona fides jñ patit̃.vt ſemel exactũ exigat᷑.c.bona fides. ð re.iur.li.vi. Becus ſi nõ adhibnit debitã diligentiã. qꝛ ſic iterũ reneret᷑.qꝛ vt d̃ in.c.ſicut dignũ.. eos. de hoĩ.nõ cni aiiena ci ipſa potuiſſẽt eis quoꝝ fuerũt reſtituere:debuerũt paupibus erogari.
¶ Ptrũ reſtõ pꝛedictoꝝ incertoꝝ ſit neceſjario i3
faciẽda paupibus illius loci in qᷓ pꝛedictaſreſti⸗ tuenda ſũt hita:vel dãnũ eſt datũ. K. Mo.⁊ ali quialij doc. in.d.c.cũ tu. tenent ꝙ ſic. qꝛ citius põt puenire foꝛte ad heredes vel adeos quibꝰ eſt fienda. Sed Fed.ↄſilio.xxiij. do. An.⁊ Pa. tenent ꝙ eſt de bono ↄfilio nõ de nẽitate.⁊ B tene qꝛ iura ſimplicirer dicũt.q erogatio fiat ĩ paupes. vt in. d.c. cũ tu.⁊ ĩ.d.c.ſicut dignũ. nec ob.c.i.de rap.qꝛ ibi ſciebat ꝑſona cui facienda erat reſtõ. als ep̃s nõ fuiſſct motus excõicare er officio ſuo niſi ad petitionẽ ptis.c.innotuit. in fi. de elec.⁊.l.iiij.ᷓ. hoc aũt. ff. de dam.infec. ¶ Sed quero an requirat᷑ auẽ̃tas ſi uꝑioꝛis ꝓ tali reſtõne inccrtoꝝ.K. Inn. de ĩmuec.ic. qꝛ pleriq;. diẽ ꝙ dʒ fieri auẽte ↄfeſſons. Ray. vo tʒ ꝙ fiat auẽte cp̃i: vel pniarij: vel capellam:in cuiꝰ dioceſi hita ſi unt.c. diuine.lrxx vij. di.c.ep̃s lo vltio. rxx viij. di. ↄceſſo.xij. q.ij. Po.in c. ci fit. de iudeis.⁊ in.d.c.cũ tu.tʒ ꝙnẽ̃iario regrit auẽtas epi. Bed tu tene cũ Sco.in. iiij. dixv. q.ij ꝙ lʒ ſit bonũ hre ↄfiliũ ↄfeſſoꝛi aut alteriꝰ bone ꝑſone.tñ magis ſecurũ eſt ꝙ ille g dʒ re⸗ ſtituere ip̃e reſtituat. Et ꝙ nõ rcquirat᷑ alia au
ne. xiiij. q.v.⁊. o.mo.i.c.qᷓ;qᷓʒ.ð vſu.li.vi. Jo. de li. Pau.⁊ Bemi.⁊ Jo.cal.ſuꝑ cle.i.de p̃ui. Pa. in.d.c.cũ ſit. Etfacit ad hoc.d.c.cũj tu.⁊.d. c.ſicut dignũ.ᷓ. eos in glo.⁊ in.c.tua.de teſta. ⁊alia iura que cõiter dicũt ꝙ obligatus ad re⸗ ſtõeʒ vʒ reſtiruere. Mec ob. dc.cũ ſt. qꝛ loquit᷑ de iudeo de quo p̃ſumit᷑ ꝙ nõ recte difpẽſaret Pꝓpterea ibi dr ꝙ fiat auctoꝛitate epi.⁊ ideo nqõ ertendet᷑ ad caſũ viſſimilis rõnis. Tñ verũ eſt ßᷣm pꝛedictũ Arc hi. ꝙ in.iiij.caſibus cp̃s põt
ſe intromittere de reſtõne incerto x. MPꝛimus
qñ moꝛtuo illo qui debebat reſtituere nullꝰ eſt relictus heres vel executoꝛ ad reſtituendũ: Gi
ðꝶ*
de teſtis.⁊ in.c.nõ ſa⸗

3
¹5
S
o heres eſſet relietus: vel executon tune ſolũ vequireret᷑ de ↄſilio ep̃i auẽtas. facit.. de laicis xij. qj. ⁊..nulli. C. de epi.⁊ cle.⁊ in hoc ↄcoꝛdãt
—
Jo. Pin.⁊ Ber. i.d.c.cũ ſit. in gl. imo ẽt epoꝙ
pibente dñr ⁊ pñt reſtituẽ. vt in.c. religioſul.in
fi. de teſta.li.vi. Scðus caſus ĩ quo põt epᷣs ſe intromittere eſt qñ ille q dʒ reſtituere no vult
⁊ in iudicio agit ↄeũ. Tertius eſt qñ reſtituenſ
male diſpenſaret:puta amicis qui nõ indigẽt
⁊ hmði· qꝛ ep̃s poſſet ſe intromittere:vt legitie
.*
iterũ diſpenſaret:qꝛ nõ dyfactũ qð aliter eſt fa
ctũ qᷓ; debuit.ð re. iu. ꝗ ex timoꝛe.nec et excuſa⸗
ret᷑ fiinterueniẽte auẽte epᷣi male diſtribueret qꝛep̃s nõ hʒ ſe intromittere:nifi ꝙ bñfiat: pꝛo pterea ambo ccleſtẽ incurrerent wacundiã.fi quis ad declinandã. ad ti. C· de epi· ⁊ cle. Quar rus caſus eſt qñ talia incerta ſunt manifeſtoꝝ vſurarioꝝ:qꝛ tũc epᷣo diſpenſare ꝑtinẽt vel eiꝰ auẽte. t addit Jo. de lig in. d.c.cñ fit. fᷣm Jo. cal. in quodã ↄſilio ſuo · ⁊ ffem Clarũ.⁊ Vgo · ꝙ eps ercõicare nò pol dẽ iure ſacerdotes qui ſe intromittũt de diſpehſationc incertoꝝ. Exq pʒ ꝙ multo minus rcligioſos cxemptos:⁊ ꝙ nõ eſt caſus ſuus:nec ſibi põt de iure retinere niſi in.iiij. caſibus pꝛedictis. aliter bi poſſet ſa cerdotes excõicare. ¶ trũ vſurarius ſit tutus qñ pᷣmiſſo edicto generali: ꝙ qui ſoluit vſuras veniãt infra tor dies ꝓ reſtitutione pabenda.quibꝰ dicbus ela ſis eß̃s fert ſnĩam.ꝙ cũ nullus apparcat bo⸗ na ſůt incertdi⁊ ipſe tãqᷓ; incerta aſſignat cpo i poſt termunũ pꝛedictũ appdreat aliquis:. Fede. in ſuis conſilijs ꝙ ſic Sed ego di⸗ ſinguo.ꝙ aut ſunt diſp nſara pie⁊ ſic verum vicit ⁊ ſecurus eſt: Aut nõ lunt diſpenſata pie puta qꝛ partem dediꝝepᷣo ꝓ menſa ſud⁊ par⸗
tem ſibi retinuit:nõ tñ vt pauper:ſed vt ſtatũ
teneat.⁊ ſic non eſt tutus:niſi ralibus ſatiſfa⸗ ciat. Et cx pꝛedictis collige ꝙ ſi habetur ep̃us tali conditionis qui redditus ſuos diſpenſet in pauperes:reſcruata ſibi ſolũ neceſſitateꝰꝙ rũc rales habentes diſpenſare incertanò dñt id facere ine cius ↄſilio ⁊ auctoꝛitate: q pꝛeſu mendũ eſt ꝙ nouit melius pauperes qᷓ; aligs aliug. Si Vo talis eft ep̃s qui ð paupibꝰ nihil curailſed potius ve pompis ⁊ ſtatu: aut ſubli⸗ matidne parentũ:tunc tali nð ſũt danqa talia incerta: qꝛ q tali ea daret᷑:nõ eſſʒ tulus in ↄſcia
ſed ipe ea diſpẽſet vel videat quõ diſpenſent᷑z
¶Quo oꝛdine tenet᷑ quis ſatiſfacere qpluribꝰ pʒreſtituerẽ:? ex diuerſis cauſis:⁊ nõ valenð
eibus ſatiffacere:k&. ꝙ pᷣmo ⁊ neceſſario dʒ re⸗
ſtituere certa:qꝛ ſi reſtitueret icerta ex qua re⸗ ſtitutione efficerct᷑ nõ ſoluendo ꝓ certis nõ ſa tiſfeciſſet.imo potius dãnationẽ fibi acgreret vt ꝑʒ ex pꝛedictis.qð facit 5 heredes vſurario
rũ qui ↄueniũt cũ ep̃o de incertis? vt ſepeliat
cadauet vſurarij:cũ tñ nõ ſit ſoluendo eredito
ribus ſup certis; Scvo reſtituendũ eſt haben
tibus actiones ad rem:puta qʒ res reſtituenda eſt aliena que ſꝑ dño reſtituenda eſt ᷣm ꝙ.. patuit; Idẽ ẽt fi habeat rem que fuit alterius? ⁊ ab ed qine iuſta cauſ abdicata: puta ꝑ metũ vel aliter. ff. qð mc.cã.l.metũ..cũ aůtjqdẽ dic de rebus depoſitis fi extantt genemãiter ſp dñi rerũ ſi extant ip̃e res ſunt pꝛeponẽde oĩbꝰ l.veri.y. in bonis.ff. de pꝛiui. cre. ꝙ ſi res exant ⁊ fuerant vendite:Iʒ ſint tranſlate in dñium ementis:tñ ipſi vendẽti cuius crant eſt ſatiſfa cicndũ de pᷣcio pꝛiuſqᷓ; alijs.l.iulianꝰ..offerri f. de ac. emp.⁊ ven.ꝙ ſi nõ extarẽt:ſed alie ſub rogate fuerunt ex pꝛccio itlaꝝ non pꝛeponent᷑ · niſi vt.j.dicam de habentibus actiões ꝑſona leslq tales res ſubꝛogate non ſůt ꝓ pꝛccioob ligate.. quidãff.de in rem ver. vbi eſt notbi lis ter:⁊ rõ eſt qꝛ pꝛecium ex illa re redactum
nõ erat obligatũ:ergo nec res que emit᷑ ex ip̃oj
Idẽ quoq; dic in ꝑmutatione:qꝛ vbi ſpẽs in ʒbligatione eſt:nõ ſuccedit altera loco alteriꝰ vt. ff. de ver. ſig..labeo.⁊.ff. de rei vyn.. mater⸗ Fallit boc in empto ex ſpãli ꝑecunla alterins: be quo dic vt. ſ.ſolutio..ij; Ged̃ tñ ĩ hoec caſu nõ pꝛeponet᷑ habentibꝰ actiões reales Poſt pꝛedictos habentes actiones ad rem veſiunt yrotes:cetcris paribus ꝓ dotibus ſuis qᷓ xꝛe⸗ ferunẽ nõ ſolũ pꝛetendentibꝰ ꝑſonalẽ iga⸗
tionẽ fedẽt habentibus tacitã hyporiset anterioꝛẽ:l.ailiduis. C qui po. in pi. ha. facii
vbi. C.de iu. do.⁊.l.ij. C. de ſer. pi. daſiſcus dʒ ſile pꝛuilegiũ hʒ cũ vroꝛibus?⁊ iõ pꝛioꝛ tpẽpᷣ⸗ feret:l.qᷓ;uis. Cde pꝛiui. fij Apfis rñ vxoꝛibꝰ ⁊ fiſco pꝛeferunt᷑ anterigꝛes creditoꝛes cxpꝛeſſaſ bypothecas habentesſſed nõ poſtcrioꝛes.· vti glo.d.l. aſſiduis: Sedego teneo pᷣriũ qᷓ ad vrxo⸗ res de habentibus expꝛcſſas hypothecas V.ð dos..ij/ Poſt ᷣdictos veniũt oẽs habentes exp̃ſſas hypothecas ⁊ poſterioꝛes⁊ poſt ipos habentes tacitas hypothecas:⁊ in iſtis haben
„
tibꝰ expꝛeſſas.q pꝛioꝛ eſt tpe poti
Aduerte tñ hic ꝙ erpenſe facte in funerando
pꝛius ſunt reſtituende qᷓ; ſariſfaciendũ haben
tubus tacitas vcl exp̃ſſas hypothecas in bonis
oꝛ cſt in iure;
giupiona amli aeduo mitoꝝ:n in igůbꝛẽt pᷣcre incirogr ßscůpdicuse CNooAu tůmnicipale
cnonbus l inentiniui ¶ Quudeben ſe vlos cni tia ſitãclapei pßponerr ced ſcovlqᷓi pſ unrq voleg noiupcgẽh unkgataqꝛbo uplega ef ueſ ſponen tnſiwlilci jdeni iphrnicnd 4 hen n inonöc mnigonſ wüciquoco urid
ligount ſicdecco uimoi mmna
ituini

S
— * — =
. —
1
— 8 ipſiꝰ defuncti: vt eſt tex.in. l.pe.ff. de reli. ⁊ fũp.
316 offieiumꝰ nec facultates eceleſie ſufficiunt ad
fu.⁊ in. Lat ſi gs. ᷓ.ie.ti Moſt iſtos veniit de⸗ eius repkrationẽ:ꝙ poteſt ep̃s pꝛopꝛia aucto⸗
ponẽteſ⸗ſi depoſitũ nõ extat..ſi hoieʒ. ff. depo. vfi; Et idẽ dic de habẽribꝰ pecuniã ĩ ilã nego ciationẽ:vt.ſ: Solutio.y.ij. nõ tñ tali pᷣuilegio gaudẽt ꝗ ſub noĩe depoſiti mutuãt ad vſuraʒ vt pʒ in.d.l.ſi hoĩeʒ Tertio reſtituẽdũ ẽ hñtibꝰ actiòes ꝑſonales ⁊int᷑ iſtos. Pꝛimo veniunt ſimplices pᷣuilegiarij.ſ.habẽtes pᷣuilegia ꝑſo⸗ nalia: ñ realiãq pᷣuiiegii hypothece:cũ ſit ad
rẽ ẽ potioꝛ pꝛiuilegio ꝑſonaki.l.reꝑtũ.ff.ð pac; Poſt hos veniũt oẽs girographarij ꝓ rata:i attẽta pꝛiontate ʒctuũꝰqꝛ ſicitũ ẽ debitoꝛi ꝑp cumulũ creditoꝝ facerc deterioꝛẽ cãm pꝛioꝛũ creditoꝝ: nõ tñ dñium vcl hypothecã ſeu pꝛi uilegiũ habẽtiũ.l.i.q. rio.ff. ð ſepa· ho⁊ iſta ẽ
rò qͥre in cirographarijs crcditoꝛibꝰ ñ attẽdit
tps.cũ pᷣdictis oĩbus ↄcordat Wal.in.l.ꝓ debi
to. C. de bo. auc. iu.poſ.qͥ credo vera:nifi ꝑ ſtatu tũ municipale alind caucatt Janue in mer⸗ catoꝛibus fallentibꝰ:qꝛ růc illi ſfabitur niſi cõ
⸗ S
tineat iniquitatẽ expꝛeſſe:
CAuid de herede ꝗ hʒ thultos cui dʒ er lega tis⁊ alios creditoꝛes ex alijs cauſiſi& ꝙ ſi de⸗
bita ſũt ʒcta ꝑ eũ cuiꝰẽ heres ⁊ fecitlegata:tũc dʒ pᷣponere creditoꝛes ex pᷣctu vel qᷓfi:ſeu male ficio velqᷓſi ipſis legararijs:ſi oĩbꝰ ñ põt fatiſ⸗ facere, Si vo legata ſũt facta ꝑ ej cuiꝰẽ heres ⁊debit ꝑcũ ꝗẽ heres ⁊ g dʒ iluere ſic pꝛius ſoluet legata:qꝛ bona defůcti ſũt tacita hypo⸗ thecataꝓ legati ⁊ fideicõmiſſis.l.i.C.cõ̃ia—
ts ¶ Quis eſt pponendꝰꝛan ille cui debej er õct vel quaſi.vel ille cui debet ex maleficio vel q̃ſi; n 5 ¶Qucrit᷑ vtrũ quis teneat᷑ ſtatim reſtituere i
K. quidã dicunt ꝙ ille cui debej ex ʒctu vłqᷓi ſed ego boc nõ credoicũ nullo lure ꝓbe:⁊ iðõ reſtituet Fᷣm oꝛdinẽ pꝛedictũ.
i ¶ Quid de ſimpliciter ſoluente: nõ ſeruato oꝛ⸗
dine ſupꝛaſcriptòl nungd in cõſcil kberat· M.
Rodotenet ꝙ nõ credidiſſet foꝛe ſoluẽdo oĩ⸗ bus: vel niſi ignoꝛaſſet vnů creditoꝛeʒ foꝛe po
tioꝛem alio·cũ quo concoꝛdat Po. ⁊ Monal.
ti.reſtitutio.viij Quod verum credo niſi labo
raſſet tali ignoꝛdntia que cum nõ excuſarct.c.
apoſtolice.de cle.exco.mi
10 ¶ Mtrů reſtitutio incertbx que pauperibus
dʒ dari vt. ð.patuit poſſit auctoꝛtate ep̃i ↄuer ti in reparationem eccleñeè vel monaſterij:ſeu
edificationẽ:?. jo.an.in.c.rcligioſis.de teſta. tenet ſic dicens fuiſſe diſputatũ ꝑ ercellentiſſi⸗ mos doc.ꝙ ſi ecckia indiget neceſſaria augmẽ
tatione:puta qꝛ populus nõ põt in ea ſtare ad
ſtatuimꝰ xvi. q.i; Gʒ ꝙ nõ poſſit tʒ
cleſia vel monaſteti
ritate ſine pauperũ grani dãno talia incerta ↄuertere in eꝰ reparationẽ; Si vo facultates ecclefie ſufficiũt:vł reparatio nõ eſt neceſſaris ſed voluntaria! vel nimia fames iminet ſie nõ
põt · ſed tenet᷑ paupibꝰ dare.c.paſtoꝛalis.xcvi.
di.⁊ ꝓꝙ iſta opi.facit qꝛ bona eccliaſtica ſic ſũt pauꝑibꝰ obnoxia:ſiẽ illicite acgſita.vt ĩ.c.auꝝ xij. q.ij.⁊.c.fi.xvi.q.x Et tñ cpᷣs põt ꝓ repara⸗ tioe ecclie dare centeſimã vel anq̃gefimãtc.bo ne.xij. q.ij.c.aplice.de dona.ꝗᷓ ⁊ de illicite acg ſiris idẽ poterit facere.facit ad idẽ.c.ecce.⁊.c. ttz Pe. de pu. in tractatu de cãnonica poꝛtiõe gp̃i..vij. ⁊ diẽ ꝙ pᷣdicta derermiatio nõ ẽ bondq videt ʒca fũ.cle. qꝛ ↄtingit. de reli.do.vbi pʒ ꝙ eaqͥ relin⸗ quũt᷑ ad vſus paupuʒ ñ pñt ſine auctoꝛitate pa pe in aliũ vᷣſũ ↄuerti:p quã cle. dicit idẽ Ne. ꝙ execuroꝛ teſtamẽti incerta nõ poterit diſtribu erc niſi pauꝑibꝰ:quã opi. Petricredo verã in legatis factis Lerpſbinin in caſu qñ talis ec⸗ reparet᷑: ex cuiꝰ repatiõe populus muttũ haberet ꝓuocari ad obleruã⸗ tiã xpiane religionis:qꝛ tũc liceret Et ſic limi⸗ tarẽ in tali caſu fit bonũ pauperũ eo ꝙ fideles ad elynas abũdãtiꝰ ꝑ inuitãt᷑:als ñ.ita tñ ꝙ ñ ĩmineat numia fames ſed in certi reſtituẽdis nõ ẽ vera.ſed tene opi. Jo.an. q.d.cle. qꝛ ↄtingit.nõ loquit de talibꝰ ſtitu ti 0 iij.ſ.qũ qs tenei ad — eam faciendam pꝛo euius intelligentia
cũ põt.&. ꝙ ſie.qð pʒ ꝑ.c.ſepe ↄtingit. de reſti.
ſpo.⁊ rõ eſt ᷣm Sco.in. iiij. di ·xxv qꝛpᷣceptũ ð
reſtituendo lʒ videat᷑ affirmatiuũ:tñ cadi ſub ilo pꝛecepto negatiuo:VMõ furtũ facies. xo. rr.q̃ pꝛecepta negatiua obligant ⁊ ꝓ ſempꝑ? ad ſemꝑ.⁊ eſt qð voluit dicere Tho.ß̃a ße.q. trij.ſ.ꝙ ſicut accipe rem aliend eſt 3 iuſticiam. ita ⁊ detinere eã.⁊ ꝓpterea dicit tex.i.d.e.ſcpe ↄtingitinõ multũ intereſt quo ad periculũ aĩe iniuſie detinere:ac inuadere alienũ:iõ totiens moꝛtalit peccauquis:quotiẽs ſcit ſe debere re⸗ ſtituere aut ſatiſfacere ꝓxunò:⁊ põt⁊ nõ vult vt ꝑ pꝛedicta patet:nec poteſt abſolui niſi pꝛiꝰ reſtituat potens. reſtituere.c.ſi res.xuiij · q.vi. niſi in calu quando doleret ꝙnon reſtituit qᷓ;⸗ pꝛinum potuit:⁊ pꝛoponit qᷓ;pꝛimum poterit ſtiſfacere

¶Auid de illo g cũ poſſit reſtituere nõ vult:ſed beredibꝰ vt reſtituãt iponit. ꝙ ph nõẽiſt tu ſalutis:ſed porius dãnationis.⁊ ſi fic moꝛit᷑ oĩo dãnat; Si tñ ob k ĩponeret heredi fatiſfa⸗ ctionẽ meti⸗ ꝑipſũ heredẽ poterit fieriqᷓ; ꝑ ſeipſũ ꝓponẽs firmiter ꝑſeipſum ſatiſfacere ſi ſic poſſet: ita erit in ſtatũ ſalutis Quid de ↄſtituto in articulo extreme neceſ⸗ ſitatiðan teneatr reſtituere:&. ſʒ Sco. vbi.ʒ Pnõðqꝛ in extrema neceſſitate oĩa ſũt cõia.i.i. S.cũ ĩ cadẽ.ff. ad.I.ro.de iac. vñ iſta res iure po⸗ li efficit detinẽtiſ exñtis in rali articuloniſi ille cui dʒ reſtitui ſikr ſit in tali extrema neceſſitate qꝛ tũc illi debet᷑ ꝗ pꝛius ĩ talẽ deuenit neceſſita tẽ.⁊ ſi eo tpe deuenerũt dño eſt reſtituẽda:qꝛ duobꝰↄcurrẽtibꝰ pᷣualet qð eſt potius.ar..q̃rit ff. de ſta. ho Et ſubdit Sco.ꝙ ſi talis detentoꝛ cã rẽ nõ obeupauit añ talẽ neceſſitatẽ?lʒ veni at ad pinguioꝛẽ foꝛtunã nõ tenet̃ reſtitucre:ſe⸗ cus ſi pꝛeoccupaſſet ante talẽ neceſſitatẽ ¶ Mtrũ debitoꝛ ꝗ nõ ẽĩ articulo ertremòneceſ fitatiò: ſed tñ nõ põt reſtituere fine ſuo magno dãnb tꝑali: puta deſtructòe artis ex qua viuit ipſe ⁊ familia ſua.qꝛ opoꝛteret vendere inſtra: vel libꝛos vel capitale:ex qbꝰ victũ lucrat.ſilr ſtatim teneat᷑ reſtituerc.h.ßᷣʒ Sco.vbi.ð.ꝙ ſi ille cui debet ẽ abundãs itg ꝙ cõpetenter põt trãſire ſine eo qð ſibi debet?tũc nõ tenet ſtatẽ reſtituere:ſed dʒ petere lnĩam differẽdi reſtõeʒ ꝑ ſe vel ꝑ interpoſitã ꝑſonã ji fieri põt ſine ꝑi⸗
culo:quã ſi dat põt differre 5ʒ ꝙ ↄuenerũt; Hi
3„ 5 reſtitutie eſſer in extrema neceſſitate. q tũc ſa lus coꝛpoꝛis illius eſt pꝛeponenda in re ſua ſa
luti coꝛpoꝛali altcrius ⁊ fame·ið aũt aie: Mis
oĩbꝰ cõcoꝛdãt Sco.⁊ Ri.in.iiij. di. xxv.⁊ Men⸗ de ganda.in. vi.quolibeto.q.xxiiij.⁊ Jo.de ne⸗ apo.vbi.ð;
¶ Ptrũ illea q̃ res põt aduocari petita reſtõe in integrũ iure ſpãli vel generali teneat᷑eã re ſtituere in foꝛo aie ante qᷓ; ĩploꝛet.kK. ᷣm Inn. in.c.qꝛ Nein imu.ec. ꝙ ſi Sctꝰ tenuit inero iure nõ renet᷑:niſi is ꝗ põt petere reſtõeʒ fucrit leſus malicia Zhentis Addo ẽt vel niſi impedi ret᷑ petere aliqͥ iuſto timnoꝛẽ:puta qꝛ dubitat nõ
poſſe obtinere ĩ iudicio ꝓpter fauoꝛẽ talis de⸗
bentis ⁊ hmõi:qꝛ ſic ẽt ſi nõ aduocat tenet᷑ in ↄſcia.qð no; Si Vo pctus nõ tʒ:ſed eſt nullus ipſo iure:pilta qꝛ res eccleſie eſt vẽdita ſine de⸗ bita ſolẽnitate ⁊ hmõi.ſic tenet᷑:lʒ j peta. Að limitat do. Anto.ind.c.qꝛ pleriq;.q̃ ad ↄſciam verũ niſi Sctus teneret q̃ ad metas iuris natu ralis:puta qꝛ fuit legitia cã alienãdi rẽ eccłia ſticã ⁊ debitũ pᷣciũ ẽſolutũ:lʒ defuerit ſolẽnitaſ nihilominꝰ in foꝛo aie nõ tenef ꝛ ſolẽnitates ſunt adinuente ꝓpter deceptibnes vitandas: ⁊ið vbi ceſſant ceſſabit in foꝛo aic ip̃a lex.facit qð dixi.. Elecrio..vltimo. Eſtituti 0 vltio quõ tollit eb * obligatio:K. dicen Ho ꝙ quo ad foꝝ contentioſũ remittit abſolutiòẽ ſolutiõe rei interitu ⁊ ceſſione; Ged hic ſolũ dicã quõ remittit qͥ ad ↄſciani?pᷣmo
No nõ vult dare tũc km Jo.ð neapo in quoł. ꝑ abſolutionẽ:⁊ h̊ ꝑqõnes melius cognoſces
ir. q.xxij.ẽt vifferre põt ãnuatim aiiqd reſtituẽ doꝓut meliꝰ poteriti cuius dicto facit in ar. c.ficut hi.in ver. inadere.cũ gl. xlvij. di.⁊ic.ſi qs de fur.vbi pʒ ꝙ magna neceſſitatasẽt ſi nõ ſit extrema excuſat a reſtõne: dʒ tñ ſibi cauere a ſu ꝑfluis.qꝛ nõ põt viuere cũ honoꝛe ⁊ cũ decẽtia ſtatus qs de alieno. ᷣm Ri.in. iiij. di.xv.arti.v. q.iiij. ⁊ ſi ipſe in vita nõ poterit ſatiſfacere iu⸗ beat heredibꝰ vt ip̃i cõpleãt. Sio ille cui de⸗ bei ita eget ſiẽ ⁊ ipſe:tijc ſtatiʒ tenet᷑ reſtituere q nõ licetcũ incomodo alieno meũ cõmoduʒ
facere de alieno:qꝛ pꝛima charitas incipit a ſe⸗
ipᷣo.c.nõ ſatis. Irxxvi. di. niſi ille cui debet libe⸗ ralit ↄcederetlicenti differendi. ¶ Mtrũ reſtõ ſit differẽda qñ nõ põt fieriſine
dãno aie glicuiꝰ aut coꝛpoꝛiſaut fame. ꝙ ſic
donec ceſſent pᷣdicta ꝑicula.qꝛ oꝛdine charitati gia ⁊ coꝛpus ⁊ fama dñt pᷣponi rebꝰtꝑalibus: facit.c.officij. de pe.⁊ re.nii ille cui faciẽda eſt
¶Mtrũ abſq; reaii reſtõne ex ſola abſolutiõ creditoꝛis vcl relaxatione abſoluat᷑ gs ab obli gatiòe reſtitutõis..ꝙ l; Birar.de ſe.⁊ Dyi
regula pctm̃.de re.iu.li.vi.videant᷑ tenere ꝙ nõ
ſed ꝙ ncccſſaria ſit rei reſtõ vel pᷣciũ ſi nõ ertat·
tñ tu tene cũ Egidio oꝛ. heremitarũ:⁊ Jo.ani d. regula pctm̃. Zap.de caſtiliõe. ⁊ muliis alijs ꝙvalet.⁊ libere eſt abſolutꝰ.ſi tñ dicta relaratõ liberahẽ fuit factæẽt ſi debitoꝛñ habuerit de⸗ bit diſpõem ad ſoluenduh:qʒ in tranſſatione dñij rerũ:ſeu circa ipſas res attendit᷑ ꝑh volů⸗ tas dñi eaꝝ qᷓ; alterius· Inſti. de fur.ð placuit l.inter oẽs.. pe.ff. de für. ⁊ pʒ ꝑea qᷓ.ð. dirij Reſtò pꝛimo.in pᷣn. Et ᷣm Egidiũ pᷣdictũ in quol.Iʒ talis debitoꝛ male diſpoſitꝰad reſtituẽ dũ indigeat pnĩa de tali mala diſpõnẽtalr nõ abſoluet a deo:tñ penitẽdo ð tali mala diſpõe nõ tenet᷑ ampluſ reſtituereʒ Aduerte hic q ſůt caſus in ꝗbꝰ relaxatio creditousñ abſoluit ab
vinip nuc us—
iſil ichn inigna iniic nunputa di uupritců mi nõralc nec jnisMon ſheneſtaplonan induũ voln⸗ intivitan. ilidera Q nete boc wac viůnboꝝ vi nd dad pcm̃ ufieit penirat j Sniqqlibe mhKn ius hobetadmin tiſint vide D icõcili vni ſnmjtere qð de
nk in jn
tiurciin ignöpot Qoli w Innoin ulfichpusn ufrici ienaturaiq ingſtndqi ntqojirlcõi niitcponqe kijun
ono vult ren wlinmõni Mmniſſe
ein
enpinir uv Shu icmodi U*

eſt.ð. Judex.F.viij. Sen 1¶Quid ſi ralis ablolutio ſeu remiſſio ſit facta in nõ liberaliter:ſed ꝑ metũ ſeu deſ pationẽ?puta i ne eius indignatibnẽ incurreret: vel qꝛ oino ni u v hil hre poſſe ſe credebat vł parũ:aut cũ fraude 34 nuni fuit obtenta:puta dicendo ꝙ nihil poterat ſol vrl uere vel pgrũ:cũ tñ totũ poſſet:vlplus qᷓ; dixe 1o rrit. ke. ꝙ nõ valet. nec talis eſt liberatus ab obli nico garie reſtõiso.tñ in ſũma.ti. de vſu.tʒꝙ ſi ziiben aliq̃ honeſta ꝑſona tractat cũ ali orde refidni volueriſ remittere reſtituer ribi tantũ: ⁊ille remittit ꝙ talis vebi toreſt liberat? D redo verũ qñ tolis ꝑſona vn boneſte—— puta Pe ne n gSociü amboxꝝ vtilii.⁊ qͥ ad obligationẽ reſtõis. ſed nõ q̃ ad pctm̃ male biſppſtbnode quo tñ S luficit peniteat ſine alia reſtitutione; wen 3 ¶ Bed nãgd ibet cui debet põt pãl abſolu⸗ wit tionẽ faccre. K. ꝙ nqᷓ.ſʒ ſolũ illi g luberã de ſuif dernn rebus habẽt adminiſtrationẽ:⁊ qui pñt dona⸗ cdunwitt re:⁊ qui ſint vide Ponatio pꝛimo:
¶C rrũ cõciliũ vniue
1
oa orunmi
önnniitj bpounn
poſſit remittere
—
voluntatẽ he.ᷣm Inno fic:ſi debet iure ciũili en turali. qꝛ nõ põt. ð pöt. vt no. idẽ Inno.in.c. ⁊glo.in. i.fi. C.ſi ius vel na blicg vtilitas ſit licita cã bei·Et de iure naturali.q
qð debet᷑ ſi
—
obligatõe reſtõis Pꝛimus eſt in cle.nolentes de here.de quo.ð.excõicatio.vij. caſu. cundus caſus eſt in.c.Felicis. quo habes.j. Viſitationẽ.
dicens ſiex aciaʒ ꝙ talis
rſale vel ciuitatꝭ ⁊ hmõ ngulari pſone ʒ ei⸗ in.c.in nfa. de inir. ꝙ ſm̃; Hecꝰ ſi debet᷑ iure na liniira fine cã̃. qꝛ cũcᷓ ẽt q̃ in ecckiaxꝝ.de cõſti. vti.pu. vbi tʒ ꝙ pu⸗ vt tollat᷑ qð alteri de⸗ ðeſt notãdũ fingtrq
facit ad cognoſcendi qi papa põt diſpenſar
aunre
ſuꝝ certis:⁊ qñ vñi vłcõi
tates ꝗ habuerũt bel⸗
ů inter ſe pñt cõponere ſuꝑ dãnis datis. de 3
vide.ð.
Beltũ.ᷓ.xiuij: ¶ Mtrũ cũ qs nõ vult reſtituere: cũ magno ſuo incõmõ⁊ dare dilationẽ vel remi ſolui a ſuo ꝓfeſſoꝛe:kK. ſᷣn
qꝛ nõ põt niſi
ille cu tenet᷑ nõ vult ſionẽ aliquã poſſit ab⸗ Direct.ti.reſtitutio.
pẽtſi nõ ĩmineat piculũ vite reſtituere debẽti vci aliud graue incõmodũ põt ↄfeſſoꝛ ↄſciam ſuq foꝛmare:ex eo ꝙ intendat negociũ vtiliter
⁊ ſic dare abſoluti
„
cautionẽ faciar
gerere creditoꝛis.eo qꝛ videt ꝙ no ita cito vel ita cõmode vel nũqᷓ; poſſet rem ſuã recupare onẽ peccatoꝛi põt.dũmõ ꝓ⸗ mittat bona fide ſatiſfacerẽ certo die:vel aliaʒ
nõ tñ iuramentũ exigat:vt ita creditoꝛ habeat ſuũ:⁊ peccatoꝛ nõ recedat a cõ
rlij· Ge⸗ de cenſi.li. vi. de S.iih: Tertius caſus
¶ Mtrũ dñs ꝗ ſi totũ ven
ne fidei nõ poterũt moleſſari.
Mo in. ſũma. Qð bñ notent ↄfeſſoꝛes: q nõ ſo lũ vtili nõð gerũt negoci creditoꝝ:ſed potius dãnoſe abſotuendo illos g reſtituerẽt ſi abſo⸗ lutionẽ negarent. qꝛ tenent᷑ ipfi de oĩ dãno da to creditoꝛibus.
¶ htrũ ep̃s vel ꝓpꝛius ↄfeſſoꝛ poſſit dare licẽ tiã diſerẽdi reſtòeʒ incertoꝝ. K. do. Anto. in ccũ tu.de vſu.tʒ ꝙ ↄfeſſoꝛ nõ põt: niſi habeat auctoꝛitatẽ ab ep̃o. Alij aũt tenẽt ꝙ ẽt Ppꝛius
confeſſoꝛ. Sedego dico ꝙ ⁊ ep̃sx ꝓpꝛius ↄfel
ſoꝛ põt qñ ex rõnabili cã; facit:ita tñ ꝙ ꝑhoc nõ ledant paupes.ficut faciunt ꝗ talia incerta conccdũt ad pompã ⁊ ad ſtatũ iſoꝝ qui dñit re ſtituere:⁊ ad dãnationẽ tã concedentiũ qᷓ; qui bus concedit.
reſtituere quicqd ipſe vel ſui pꝛedeceſſoꝛes in⸗ debite a ſubditis rapuerũt hẽat aliquẽ modũ
317 feſſoꝛe beſpatus.ꝓq facit.I.ſoluẽdo.ff. de neg. g. ⁊. ait pꝛetoꝛ..i.ff. de mino. Et cũ hoc ↄcoꝛ.
deret qð hʒ nõ poſſet
liberationis.R. ßᷣm Mo.ti reſtiturio.iiij. ꝙ ſice
vʒ vt remittat hoibus ſuis in recõpenſationẽ aiquã ſeruitutẽ ad quã tenet᷑ei in ppetui.vł det eis aliquã certã ĩmunitatẽ:vel fãciat aliq oſpitale:vel aliã elemoſynã ð ↄſenſu ⁊ volũ⸗ tate ãna paſſoꝝ vel eoꝝ ſucceſſoꝝ: ⁊ cũ cõ⸗ coꝛdat Pirecto.ti. de reſ. ¶trũ heredes gbꝰ relictũeſt ꝙ ſoluãt mille libꝛas pꝛo incertis habitis ex vſuris ců tñ non appareat de dictis vſuris niſi ꝑ ↄfeſſionẽ te⸗ ſtarous; liberent ꝑp̃ſcriptõʒ. xxx qnoꝝ a dicta reſtõe. K. Lau. poſt Fede.ꝙ ſic.ſi bona fide ſp fic poſſederũt:nec ꝑ epᷣm amplius poterũt mo⸗ leſtari. Rõ qꝛ cũ gctio qᷓ cõpetit ex teſtõ:vel cõ ditio qͥ cõpetit ep̃o ꝑ.l.nnlii.C.de.epi. ⁊ cle. ſit ſpatio. xxx. annoꝝ clandat᷑.C. de pᷓ⸗ crip. xxx.vel.xl.annoꝝ.l.ꝑ 65 heredes bo nõ poteri ec ob.ꝙ actio⸗
nes q cõpetũt ep̃is durẽt. xl. annis.qꝛ hoc intel ligit de actionibꝰ cõpetentibꝰ ep̃atui vel eccſe collegiate:ſedhic nõ cõpetit vt epoꝛſed vt ico- nomo ⁊ adminiſtratoꝛi pauperũ. Quo vo ad eos quibꝰ bona ſunt alienata vel relicta:ſi ſ pa tio x. annoꝝ poſſederũtindubitanter ſunt libe rati ab obligatione reſtõis qꝛ actio ꝑſonalis ñ cõpetit ð ſucceſſoꝛẽ fingularẽ.l.i.y. hercs. ff. ad treb. Becus ſi talis heres vel vmuerſalis aut ſingularis fuiſſet mãle fidei poſſeſſoꝛ: vel ſi alr appareat de vſura ꝑ factũ.qu fic nõ eſſet libera tus.vide ẽt qð dixi.ʒ. Pꝛeſcriptio.p.xlij.
*
¶Quõ ẽt ꝑ pꝛeſcriptionẽ aut vſucapionẽ gs

„
iveratur ab obligatione reſtitutionis.vide.?.
Pꝛeſcriptio· F. xlij. ¶MPtrũ ꝑ ceſſionẽ bonoꝝ tollat᷑ obligatio re⸗ flitutionis.vide.ð. Tedere bonis. 1 quõ reſtunit᷑ĩ Eſuſcitatus ntr vue
. os..ij. E„ Wtrũ gs teneai p̃la Uue 3T to qð ſcit regſitꝰ ab egꝑexcõicationẽ:aut alio pᷣcepto. Við
S. Cõfeſſio delicti.⁊ denũciatio:⁊ ingſirio. Itẽ
de ſigillo ↄfeſſionis ⁊ ſecreti.vide.ð. Cõfeſſio vltuno.ᷓ. itj. an teneat᷑ vroꝛ reuelare marito adulteriũ.vide.ð. Juramentũ.iiij. in pꝛin. M E 1. differt ab hono — uerentia re eo qꝛ reuercn Etia eſt pᷣncipiũ motiuũ honoꝛis inquã⸗ tů.ſ.qð er᷑ reuẽrentia quã hʒ ad aliquẽ ipſũ ho
noꝛat. Itẽ reſpectu finis inquantũ.ſ.qs hono
6W
rat᷑:vt àb alijs in reucrentia habeat. ¶ In quibꝰ ↄſiſtit reuerentia. K.ꝙ in. vi. Mꝛi mo in dilectionis affectu.xcv.di. Eſto ſubuctꝰ ij. q.v.hʒ. Scdo in obtpatiõis ohĩa.xciij. di.. i.⁊.c.ſe.ij. q.vij.ſacerdotes.vij. q.i.c.qꝛ.⁊ ð ma. ⁊ obe. fi gs. Tertio comitando ⁊ ſ ubſcquẽdo. xcv.di.nõ opoꝛtet. Quarto intemerarie nõ re⸗ pᷣhendendo vel iudicando.xxi.di.nolite. Quin io defectꝰ eoꝝ nõ reuelando:ſed cooperiendo. xcvi. di. in ſcripturis. Sexto honoꝛẽ debitũ ꝗ ↄnſtit ĩ qbuſcũq; ſignis exterioꝛibꝰexhibẽdo · Oor eſt iuris exceſſus g qñqʒ ſtatuit ad terroꝛẽ alioꝛũ ṽin.ij. de toꝛne.⁊ in.l.aut facta. in fi. f.de pe·ijiij. ſi qs epᷣm. Bñqʒ tñ ſumt᷑ pꝛo oꝛdine iuris ſᷣm regulas ipſius ſcriptas. vt in c.ſuꝑ lris.de reſcrip. Dñcq; ꝓ ſublimitate.vt no.in.c.vt ↄſtitutret᷑.l.di.⁊ differt ab egtate q̃ eſt oꝛdinata iuſticia tpata dulcedine miſericoꝛ die. vt no.in.c. fi. de tranſac.facit.c. diſciplina. xlv.di. Jus Vo eſt mediũ inter eqtatẽ ⁊ rigo⸗
rẽ.⁊ accipit ꝓ cõi deciſioneqᷓ fit ʒ cões regu
las iuris. Pa. in.c. in lris. de reſti.ſpo. ⁊ in.c. urgantium.de ſen.⁊ re iudi. Qñ aũt rigoꝝaut
cquitas ſit ſcruanda. dic vt in.d.c.fi. de trãſac.
⁊ in 1.placnit. C. de iudi. qʒ parũ ad nos ptinet. „ Iſug* ſit pctm̃.he. ꝙ aſiqñꝓ 7 uenit ex ſcrenitate conſcie
8.
pguſtatõe ſuauitari diuine:⁊ iſte ꝑti⸗
net ãcfriſctũ ſpũs qui eſt gaudiũ.aliqñ ex mã
ſuetudine nature. ⁊ ſic atteſtat᷑ bonitatẽ natu⸗ maligñ ex inoꝛdinatiòc inepte leticie. de qͥ dr
Eeclefiaſti.vij. Melioꝛ ẽ ira riſu.⁊ ſic iſtomð ſolů eſt pcim̃.ec Alex.in a fe.
Ig videt᷑ quoddã——
ð qð agit᷑ iter ꝑſonas pꝛiuata
— nõ ex aliqᷓ publica auẽte:ſʒ magis ex i⸗ oꝛdinata vdlũtate.⁊ ſꝑ eſt pctĩ moꝛtale in in⸗ uadẽre. In defendẽte vo ſe aliqñ eſt ſine pctõ vt qñ ſolo aĩo defendendi cũ moderamine in⸗ culpate tutele fit. de qᷓ.ð. vefenſio ꝑ totũ.aliqñ fit cũ pctõ vemali.ſ.cũ nõ multũ excedit mode ramen.aut qñ eſt leuis motus gi ad vindictã. aliqñ vo cũ moꝛtali.ſ.cũ aio effrenato iſurgit
in impugnantẽ ad occidendũ vł grauiter ledẽ
dum eũ.⁊ de iſta intelligit illud ad Bal.v. ⁊E fitia ire. vt dicit Bꝛe.xxxi.moꝛa.concoꝛ. Tho. ßoßecli 5
¶ Quid ſi ticius ⁊ ſempꝛonius percuſſiſſent ſe adinuicẽ:⁊ ꝓtumeliã direrint. nũgd iſta paria delicta tollant᷑ mutua cõpenſatione.vt d in c.intelleximꝰ.⁊.c.fi. de adul.&.ꝙ ñ ſᷣm Ma. in c.i.de iniur.⁊ in.d.c.fietiã̃ ſi nõ agat cuiliter qꝛ nõ ſnnt circa idẽ factũ:eo ꝙ factũ tuũ nõ ẽ meũ.vt pꝛobai in.l.apud celſũ.ð. Marcellus. ff. de doli excep. ⁊ ideo quilibet poterit agereð iniuria ſua ⁊ dãno.nec poterit repelli ab agẽ⸗ do ꝓpter iniuriũ factaʒ. vt dicit Inno.multo minus tollunt᷑ ſi agat᷑ criminaliter ad penam legalem.qʒ cuiuſlibet delictũ pumet᷑ pena con digna.l.ij..ij.f. de adul. Et dicta regula:paria delicta.inielligit᷑, vcra:ſolũ qñ delictũ eſt circa idem cõmiſſũ: vtputa circa idem matrimonii ⁊ agitur ciuilitcr.*5
¶ Sed nunquid ꝑcutiens ex iuſto caloꝛe iracũ die teneat.. Spe.ti.de accu.ᷓᷓ.i.tenet ꝙ nò. q caloꝛ iracũdie vitio caret calũnie.ff.ad turpill. l.i.ð.queri poſſet. Sed ʒrium credo:qʒ iniuriã ꝓpꝛiam no licet vlciſci.C.qñ licet fine iudi. per totũ. ar. per locũ a ſpãli. in.i·ſi ex plagijs. ·la⸗ bernarius.ff. ad..acquil.facit.c.i.de iniur. ⁊
—
fi.ff. de ficea. Mitius tñ agitcũ co.q difficie
eſt uſtũ temperare doloꝛẽ. ſi adulteriũ. im⸗ peratoꝛes.ff. de adul.⁊ ſic tene in ↄſcia ꝙ lenet
—„
⁊ qð dicit Spe. haberet locũ in aiali irrõnali
ꝓuocato ſi occideret.qʒ ſic nõ teneret dñs. de
—
quo in.Ii..cũ arietes.fj. ſi qua. pau. fe. di.
D gationum dies ſunt
dies tres
N imediòte pꝛecedentes feſt aſcenſioni dñi:in qᷓůibus ieiunandũeſt ⁊ feriandũ. Ber⸗ ui ⁊ ancille vñt eſſe jiberi ab ope ſeruili ⁊uã⸗ dragelimali cibo vti dit hoĩcs. vt habel in
vit ine unmn iwgou wrimin
ſiu nin Sinmin incuskrgi
Icrc
wãjſacrid ie kofmn ope wiones dicrc juc perectis. viaypelation ſur Kꝙ ima
i swnupre
tittexincixv. lol vni yxl icamu iT ¶Fardospr ſpecideumil vndach uxpuniculionẽ ipouẽ poſitup Vnipoſit min ins yjuentibu iyſc vñmoꝛien npeluntibidn vesquara pon hjſuns aqinim
ꝛinchethfeon
ucolumt ſope prpart inſ wicecc im. imqiciuitoß dcebut K. auuijdiſv Hrnſoläſuph wMrenoſub

Ntm ugiwi
k nwnnci
itpüulit Malluif aunin ain Sehm
n
ſ npnmin 4 ucr
pnunciandũ.⁊ in.e. rogationes. de cõſe. di iij — abꝛogandũ cſt quo ad iciuniũ ⁊ feſtan
ũ ⁊male. attamen excuſant ð facienteſa pctõ ſed nõ a pena.qꝛ credendũ eſt:ꝙ młta bona in fructibꝰ pꝛeſtarent᷑ nobis a deo ſi illo tpe quo incipiũt coꝝ maioꝛa pericula hoĩes ꝑ iciuniũ ⁊ ſanctificationẽ in letanijs cõuenirent ad po ſcendam eius largitatem. — A cerd 08 nomen eſt cõpoſi
t ex greco ⁊ lati⸗
no q̃ſi ſacrũ dans.xri.di.cleros.xiꝰ of⸗ ficiũ eſt ſacfm coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi confi cere:or̃ones dicerc:⁊ benedicere dona dci.vt
dy in.c.perlectis.xxv.di.
Vtrũ appellatione ſacerdotis veniat ſolũ pꝛe ſbyter. K. ꝙ ĩ materia fauoꝛabili noĩe ſacerdo⸗ tis venit pꝛeſbyter diaconus ⁊ ſubdiaconus. facit tex.in.c.i.xv.q.v.ſecus in materia odioſa qꝛ ſolũ venit pꝛeſbyt.facit.c.ſi quiſq;. de coha. cle.⁊ mu.⁊ ibi MPa.hoc nõt.
¶ Sacerdos ꝑrochialis dʒ viſitare infirmos ſepe.c.i.de ce.iiſ. Itẽ dʒ ſtare iciunus vſq; ad hoꝛã cõgruã celebꝛandi:⁊ ſi cclebꝛat nõ dʒ ſu⸗ mere purificationẽꝓpter neceſſitatẽ:niſi hẽat aliũ ꝑ quẽ poſſit ſuppiere. vt no. Pa.in. d.c.i.
¶ Ptrũ poſſit miniſtrare ſacfa gegrinis ⁊ ho ſpuibus ↄfluentibus ad eccleſiã ſuã.k. Ma.ĩ
d.c. i.ꝙ ſic. vñ moꝛientes ibi ſinc electiõe fepul
ture ſepeliunt᷑ ibidem.aut ſi alibi elegerũt de⸗ betur eis quarta poꝛtio. ¶¶ Wtrũ ſacerdos volens ſuſcipere euchariſtie ſacm:puta qꝛ infirmꝰ vł als impeditus a cele bꝛatione debeat hre oꝛariuʒ ſiue ſtolã.hK.qꝙ ſic ⁊ ita circa collum ⁊ ſupervtrũq; humerũ ꝙ ſi⸗
gnů crucis pꝛcparet in ſuo pectoꝛe.ſic etiaʒ qñ
vult celebꝛare.vt ĩ.c.eccleſiaſtica.xxiij. di.tex. aperte clamat.
¶ Bed nungd cũ facit officiũ diaconatus vter̃ ſtoja:ſicut cũ celebꝛat.h.q nõ.ar.c. pꝛecipimꝰ ⁊qðᷓ ibi no.vciij. di.ſed vtet᷑ ſicut diaconus vti dʒ.ſ.ꝙ habeat ſtolã ſup humerũ ſiniſtrů talit ꝙ veniat ante ⁊ retro ſub bꝛachio dextro:⁊ hu merũ dextrũ cũ eius dꝛachio ſit liberũ ad mini ſteriũ ſacerdotale.xxv.di.vnũ oꝛariũglo.tñ in d.c.eccleſiaſtica.dicitꝙ potius eſt ſequenda cõ
ſuctudo.p.c.ſcit facta.xij. di.⁊ iſtud tene. Sed
ſi conſuetudo nõ appareat dic ꝙ nõ vtet᷑ niſi vt diaconus:qꝛ tãdiu qs hʒ pꝛiuilegiuʒ qᷓ;diu locũ tenet pꝛiuilegiatiI.vl. C.de teſta. mili.⁊.c. gencraliter. xvi. q.i.⁊.d.c.pꝛecipimus.
¶ Ptrů in pctõ moꝛtali poſſit exequi officiuʒ
S
ſuũ. K. ꝙ nõ ſine peccato moꝛtali xv.q.vlti.
vltimo.⁊.lxviij. di.c.i. 1 Mngo.
Acramentum
de ſctõ victoꝛe.li.vi.de ſactis parte. ix. c.ij. Matcriale elementũ extrinſecus oculis ſuppoſitũ ex inſtitutiõe figurans ex ſiłitudine repꝛeſentans:⁊ ex ſanctificatione aliquã graʒ inuiſibilẽ ſumit᷑ hic p quacũq; re ſenſibili:ſi oculus ꝓ oĩ ſenſu. Si⸗ militudo vo ꝓ repꝛeſentatione ᷣm quandãꝓ poꝛtionabilitatẽ.ſ.vt ſicut ſe hʒ aqua ad lauan dũ ſoꝛdes coꝛpoꝛalesſic gr̃a ad ſpũaleſ.⁊ cõpe tit hec diffinitio ſacramentis noue legis:in g⸗ bus ſunt tria.ſ.naturalis ſilitudo ex q̃ hñt ap⸗ titudinẽ repꝛeſentandi.actualis inſtitutio oc⸗ culta vel expꝛeſſa ex qua hñt determinatò oꝛdi nationẽ reſpectu huius ſignificati ⁊ ſpũalis ſignificatio ex qua habent virtutem efficiendi illud ſignificatum. ¶ In quo cõßiſtũt ſacfa.h.mag fniaꝝ in. iiij di.i.ꝙ in duobus.ſ.in verbis ⁊ in rebus.ita ꝙ ſub verbis cõpꝛehendat᷑ intentio ꝓferentis:⁊ ſub rebus factũ ſeu facta. ¶ Que ſunt neceſſaria in omĩ ſacfo.ſ. ꝙ.iiij. PMꝛimũ elementũ ſiue debita materia. Scᷣm foꝛma verboꝝ.Tertiũ miniſter debitꝰ. Quar⸗
tũ intentio miſtrantis.⁊ de iſtis habes.ð. Ba⸗ ptiſmus.⁊ inalijs locis ſuis. ¶¶ Sacr̃m tm̃ dr̃ puta in baptiſmo ablurio ſub:
foꝛma verboꝝ.i euchariſtia ipſa hoſtia conſe⸗
crata:⁊ hmõi res ſacfi in baptiſino ⁊ alijs in quibus impꝛimitur eſt characi. In qhus o non impꝛimit᷑ eſt quidã oꝛnatus aie. In ſacfo aũt coꝛpis xp̃i eſt ipſũ coꝛpus xÿi vere ſub ila ſpecie contentũ.⁊ eſt coꝛpus myſticũ.ſ.ſancta
eccleſia:que tñ in ipſo non continet᷑ ſed ſignat᷑
Eſt etiã quoddã qð eſt res ⁊ nõ ſacfm.⁊ iſtud eſt gr̃a gratũ faciens:ſiue effectus ſacfoꝝ. ¶ Duot ſunt ſacfa noue legis. K. ꝙ. vij.ſ.ba⸗ priſmus:confirmatio:cuchariſtia:pnig:extre ma vnctio: oꝛdo:⁊ mf̃imoniũ. In quibꝰaũt im ꝛimat᷑ character. vide.ð. Character. ¶ Wtrũ aqᷓ bñdicta ſit ſacm. K. Ri.in. iiij. di. i.ꝙ nõ.qꝛ ꝑ eiꝰ aſperſionẽ remittunt᷑ petã per
modũ meriti inquantũ.ſ.excitat motũ charita
tis:ſeu feruoꝛẽ voluntatis ꝑquẽ fit remiſſio: nõ aũt tanqᷓ;; ꝑ vimſaci. ¶ Quot ſunt ſacfa neceſſitatis.. v.ſ.baptiſ⸗ mus:ↄfirmatio:pnĩa poſt pctm̃ moꝛtale cõmiſ ſũ:euchariſtia:⁊ extrema vnctio.vt no.i.q.i.ᷓ

ſed nõdũ.⁊ inc.veniens. de tranſac.in glo.q̃ iõ
dicunt neccſſaria:q ſine ipſis nõ põt gs ſaiua ri:ſi ex ↄtẽptu omittũt᷑⁊ haberi pñt. e pᷣmo
5
„
10
„„„
hẽs de ↄſe. di. iiij..i. De ſcðᷣo ibidẽ in.c.nullꝰ miniſtroꝝ.⁊ di.v.c.vt ieiunij. De tertio de pe.
dii.q̃ſi ꝑ totũ. De q̃rto de ↄſe.di.ij. oĩs hõ. De
quinto.xx vi.q.vij. ab infirmis. Alia duo·ſ.ma trimoniũ ⁊ oꝛdo dicũf ſacta volũtar iaqꝛ fine ipſis põt hõ ſaluari ſi ea nõ vult.
7 ¶ Quõ ſunt danda. K. ꝙ eo mõ quo vr in ſuis
locis cũ qðlibet habeat ſuũ moduʒ. In vno tñ oia ↄueniunt:ꝙ in ſigno crucis oĩa ſacfa ſunt danda.ar. xxvi.q.vij. non obſeruetis. ¶ A quo ſunt ſuſcipienda.ke.ꝙ baptiſmus pt fuſcipi in neceſſitate ab oĩbus.vt.ð. Baptiſi m? v. Alio aũt excepto matrimonio nõ:niſia ſacer dotibus.⁊ de hoc dic vt in ſuis locis. ¶ Mtrũ poſſint recipi ab eo qui eſt ĩ tali.he.vt.ð. Clericus.viij. ð. ¶ Quibus debẽt dari.h. ꝙ diuerß diuerſimo de m ꝙ ſacfa ſũt. de q̃ vide in locis ſuiſ. Vnũ tñ norandũ eſt ꝙ nullus exiſtens in pctò moꝛ⸗ rali põt atiqð ſac̃m ſuſciꝑe qn peccet moꝛtali ter.xl. di.multi.xxiij. di illud.xi.q.iij. audi.ſicut
pctõ moꝛ
net aliquis miniſter põt ea miniſtrare in petõ
2G
u
1²
mortali qn peccet moꝛtaliter:niſi bm aliqs illa adminiſtraret vt laicus in neceſſitate: puta qꝙ baptigat:qð habeo valde dubiũ.
¶ Que ſacfa pñt iterari. K oiĩa illa in quibus ñ impꝛimitur character.xxxij.q.vij.licite.⁊.i.q.i. qð quidam.
¶ Quid cũ dubitat᷑ an gs rece perit aliqð ſacf̃m puta baptiſmũ ⁊ hmõi.he.ꝙ ſi dubiũ eſt ꝓba⸗ bile · vel veriſilis reſultat ↄiectura reiteranduʒ eſt hm qð dixi.ꝰ. Baptiſmus.vij. F.ix. q non
d iteratũ qð neſcit᷑ factũ. de ↄſe.di.iiij. ſi nulla ⁊ de pꝛeſby.nõ bap.c.veniens.
Ptrů ſact᷑a vel ſacfalia: ſicut eſt oleũ ſctm̃: aqᷓ baptiſmalis:⁊ hmõi poſſint recipi ꝓ ſanitate acquirends.vel ex alio fine q; eo ꝓpter qucm ſunt inſtituta.ſꝰ.ꝙ non ſine pctõ moꝛtali:ſi ta lis ſit finis pꝛincipalis.qꝛ vti ſactis ad aliũ fi⸗ nem qᷓ; ad cum ꝓ quo oꝛdinata ſunt eſt ipſis aburi. Excipit tñ Me.ð palu in.iiij.ſacm ma trimonij qð ᷣm eũ qs cõtrahendo ex alio fine puta ꝓpter duuitias ⁊ hmõi.nõ peccat moꝛta⸗ iiter.vt habes.ð. Matrimomũ.ij..xxv.ſecus ſi vteretur quis talibus ſactis pꝛincipaliter ex fine ſuo.⁊ ſecundario ꝓpter ſanitatem acqui⸗ rendã:ſicut fecit Conſtantinus Imperatoꝛ.qʒ ſic non peccaret.
il— eſt facre rei Zct Egiu m violatio vel vſurpatio·⁊ accipit᷑ hic violatio ꝓ qua cunq; irreuerẽtia aut dehonoꝛationc. ⁊ di ßᷓʒ Inno.q̃ñ ſacrilediũ. vel Fm Nau.qᷓji ſacre leg ſeſio.⁊ de b hẽs gio.xvij. q.iiij. in.c.ſacrilegiũ. ¶ Quot modis cõmittit ſacrilegiũ.K.ꝙꝙ trib⸗ modis. Pꝛimo rõne ꝑſonc. ſicut cũ quis ledit ꝑſonam eccleſiaſticã.xvij. q.iiij.quiſqs. Scðo rõne loci: ſicut cũ violat᷑ imunitas eccleſie vel cimiterij. vt ibidẽ.c.ſi quis.el.i.cũ multis.c.ſe. Tertio rõne rei.⁊ iſtud fit tripliciter.ſ.auferen do ſacruʒ de ſacro.ſ.loco.vel nõ ſacrũ de ſacro vel ſacrum de nõ ſacro.vt no.in.d.glo.⁊ hic lo quoꝛ de ſacrilegio ꝓpꝛie. nam large cõmutit᷑ multis modis.vt no.in.d.glo.⁊ ibi vide. quia nihil ad nos ¶ Aduerte ẽt ꝙ oẽ pctĩ qð cõmittit ꝑſona ec cleſiaſtica materialiter ⁊ qᷓfi ꝑ accidens d̃ ſacri legiũ. Wñ ðicit Hiero.ꝙ nuge in oꝛe ſacerdo tis ſunt ſacrilegiũ vel blaſfemia.ſed foꝛmalii ⁊ ꝓpꝛie ſacrilegiũ eſt illud pctm̃ qð ꝑſona ſa⸗ cra agit cõtra eius ſanctitatẽ directe.vt ſi vir⸗ go deo ſacra foꝛnicei ⁊ hmõi. Large ẽt ſacrile gium eſt cũ rem eccleſie quis indebite vſurpat xvij.q.iiij. ð. qui aũt. Que pena ſacrilegoꝝ. habes in. I.ſi quis ink C.de epi.⁊ cle.⁊.xvij.q.iiij.ꝑ totũ.⁊ ibi vide qꝛ nihil ad nos:ſed ad foꝛũ ↄtentioſũ ſolũ. Sed qͥ ad ↄſciam eſt excõicatio de qua vide. ð. Excõi
catio.v.caſu.i.⁊.vi.⁊.ir.⁊.xiij. ⁊.xx viij. ⁊ Excõi
catio.vij. in multis caſibus. V criſt 39 ſiue cuſtos eccleſie hʒ pulſare campanas ad hoꝛas iubente archi. Iteʒ cuſtodire pa las:ſeu linteamina altaris ⁊ oĩa vtenſilia eccle
ſieItem lampades curare ne ſupꝛa modiũ lu⸗
cendo oleuʒ depereat: aut minus lucẽdo obſcu rioꝛ ſit eccleſia: Item ꝓuidere de incenſo:lumi naribus:pane ⁊ vino ꝓ celebꝛando. Item ob⸗ lationes ⁊ decimas vᷣm iuſſũ archidiaconi ini fratres diuidere. Hec notant in.c. ꝑlectis q̃ñ in fi.xxv.di.⁊ de officio.cuſto.ꝑ totũ.
¶ Quis debet deputari ſacriſta. K. ꝙ aliquis
de ſanctioꝛibus eccleſie. vt in capi.ij. de officio
cuſto. ¶ Er qua culpa tenetur ſi quid pereat.vide.&.
Luſtos. O ṽ qui artem ba — Agittariꝰ ſitanoereſcet
4 vtrů liceat.vide.ð. Ars.
mijgioan
1iinchisnos con
ſchaswg dereätiyßin iohinchs: piusnin mivnipnuni innẽſn mct aiſioꝝſc ſmghesunn ʒ ſchi mi. inbrcinmn mnscu bocicp nptalqu n nicbicn ſujgonc .
u 7h

Actcðuunpi At.v.tutuiun mults ais
6ch wudormih tmm imtt
„
„
Narinn an debeat᷑ famul A larium inſen ti: aut i
milibus vide.ð. Famnlia..ij. An ctu 8 qs debeat hfi. vide.ð. canonigatio ⁊ relige.
Arracenus?dieede S aſq; colit:imo demoneg: nec nouũ aut vetus teſtm̃ re cipit. hox templa pꝛecipiunt᷑ claudi ub pena moꝛtis ⁊ amiſſione bonoꝝ.C.de paga.⁊ ſarra. ⁊ templis eoꝝ.i.i.⁊.ij.⁊ quaſi ꝑ oĩia quo adꝓhi bitiões iudeis cõpant᷑.C.eo.I vt ꝓphanos.⁊ e de iude.⁊ ſarra. qᷓſi ꝑ totũ. Et iõ vide.ʒ. Ju⸗ deus q̃ pꝛohibet᷑ xpianis erga ipſos.excipit᷑ tñ caſus.qꝛ cũ ſarracenis xp̃ianus comedere nec hitare ꝓhibet.xi.q.iij. ad mẽſã:ſed bñ cũ iudeir xxviij. qi.oẽs.qꝛ magis ſũt nobis ꝑuerſ iudei ⁊ in cibis nos contẽnunt tñ Lau.? Jo.⁊ miti ſequaces tenẽt ꝙ cũ ſarracenis ẽt ñ licet come dere:qꝛ ẽt ipfi in multis iudaigant. Qð verum credo qñ in cibis talia obſeruant:als nõItem qꝛ iudcis ꝑmittit᷑ coꝝ ſinagoga.ſed ſarrcenis nullo mõ ꝑꝓmutit᷑ inter xpᷣianos publicã inuo cationẽ faccre machonicti: neqʒ peregrinatio adaliquẽ ſuoꝝ:ſiẽ ad ſctm̃ xt ꝗœũq; eoꝝ dñs xpianꝰ qh̊eis ꝑmittit peccat moꝛtãlit qꝛ facit 5 Pceplü⸗Ele. vnice. ð iudeis, Itẽ q cũ iudeis pſit rhiani hre cõmerciũ.ſʒ cũfidelibꝰ ſcu ſar racenis cxtat hodie ꝓhibitio ſub pena excòi⸗ catiois papalis quã incurrũt ipſo facto ꝗtꝑe
guerre cũ eis hñt cõmerciũ.vel g deferunt eis
Phibira.ð quo vide.ð. Ercõicatio.v.caſuxri.
i WPtxꝝ xp̃ini poſſint furari quos detinent in
eoꝝ ſeruitio.h.ꝙ ſic. qꝛ nullo mõ licite poſſũt
tenere cos.
Atiſtactio eꝛepnnon
qꝛ oẽs ptes pnie oꝛdinant᷑ aq recõciia
tionẽ qͥlibet eaꝝ ſatiſfactio dici põt Alio mõ dr ſolurio pene debiteſic eſt ps vna pnie qucẽ aſſũptio ſiue adimpletio pnĩe iniuncte vei de⸗
bite. ⁊ nihilominꝰ tñ ẽt ꝑtibꝰ alijs pnie ↄuenit
Paceicẽstvel ↄtritoni rõne voloꝛis ↄiũcti gẽ in pte ſenſibili:⁊ cõfeſſioni rõne erubeſcentie.
Pec. S. Bo.in.iiij. di. x vi. circa lfam.
¶ Satiſfactio ᷓᷣm culpã pꝛeteritã eſt iniurie il late recõpẽſatio m equalitatẽ iuſticie. ᷣm Vo futurã eſt peccaroꝝ cãs excedere:⁊ coꝝ ſugge⸗ ſiont᷑ adirũ ñ pᷣbere. de pe.di.iij.c. fariffactio.
¶ Vtrũ deo gs poſſit fariſfacere ꝓ pctõ.&. ꝙ
cuius bõ ꝑ verã fidẽ efficit ꝑticcps ſic põt: als no. vt no. Ri.in.itij. di. xvx.
Mtrũ vnns ho poſſit ꝓ alio ſatiffaccre. K. ꝙ ʒ
accipiendo ſatiſfactionẽ ꝓ pꝛeſeruatione ⁊ cau tela culpe future ſic nõ pot: qꝛ qs iciunãdo nõ affligit coꝛpꝰ alteriꝰ vt viuat caſte:niſi inquqᷓ⸗ tů ꝑ bonã exẽplũ allicit eũ ad ſiłia faciẽda:ſiue ĩquãtũ põt alteri mereri augmẽtũ gfe ꝑtalia vt ſic faciiꝰ euitet pœtĩ Si Vo accipiat ſatiſ factio ꝓ recõpenſ atione iniurie ilate ſic vnus pòr ꝓ alio ſatiſfacere homi. co Vo ẽt põt i mõ ille qui cõmiſit pctm̃ ſit ↄtritus de co: ars nõ.ꝓ pnia Vo iniuncta nõ põt vnus pꝛo alio ſatiſfacerc:niſi interueniat auctoꝛitas confeſſo ris g in illa põt diſpenſare. vel niſi interueniat caſus ꝙ ille cui impoſita eſt nunq;; eã poterit ĩ hoc mundo implerre.qʒ poſſʒ tunc ꝑ aiiũ fieri. Pec habent᷑ ex dicti Ri.⁊. S. Bo.i.iiij. di.xx. ¶ Sed nungd ille cuius ſatiſfactionẽ aitcr ĩ ſe 4 ſuſcepit: moꝛiẽdo ſtatim euolabit.K. ꝙ nõ. ſed oʒ ꝙ pꝛimo ille qui eñ ſuſcepit impleat.qꝛ ne⸗ mo paradiſũ ingredit:niſi lit extra omne debi tũ.ita ꝙ nec ipſeinec alius ꝓ co ſit debitoꝛ. m B. So. in.iiij. di rr.. ¶Mtrů talis ꝙ alio ſatiſfaciens ſatiſfaciat ẽt ð P ſeipſo. K. diuerſoꝝ fuit opi. ſedmihi placet opi.quã Ri.in.iiij. di. x.refert ꝙ ẽt eſt ſatiffa⸗ ctoꝛiũ ꝓ ſcipſo nõ ex debito:ſed ꝑ diuinã mi⸗ ſericoꝛdiã que magis charitatẽ attẽdit qᷓ; op? riiij. qv.fi qdqhl dic ꝙꝙ alio ſir ſatiſfactoꝛiũ ꝑmodũ ſolurdis peneꝙ ſcipſis Vo eſt ſatiſfa ctoꝛiũ ꝑ modũ meriti ð cõgruo. Dicit eni. S. Mo. in.iij. vi. xv. ꝙ lʒ ð rigoꝛe iuſticie nõ ſit ſa tiſtactoꝛiũ id qð facit ꝗs ad qð als tenct.tů cre dit ꝙ diuine miſericoꝛdie benignitas tanta cſt ꝙ acccptat totũ⁊ quaſi ꝓ nihilo ſaluat nos.⁊ de hoc infra Suffragiu..ij. ¶ Mtrum ſatiſfactio facia in pctõ moꝛtali va 6 leat.&. aut loquimur de ea que fuit impoſita a confelſoꝛe penitenti ⁊ poſtea recidiuanti ante
illius cõplementũ.⁊ ſic dic vt. ð. nia.y.xiiij.⸗
Aut loquimur de alia quacũq; vdůtaric aſſũ. pta: ⁊ſic dico ꝙ nõ valet quo ad diminutionẽ pene debite ꝓ peccato:niſi per accidens.vtpu
ta quia citius conuertetur:⁊ verũ aget pniam
ſed quantũ ad culpam futurã cuitandã valet.
Que ſunt partes ſariſfactiõis. K. tres.ſ.ofo
ſeiuniũ:⁊ elcmoſyna/ Sunt tñ alie ſecundarie:
vr vigilic: peregrinationes: diſcipline:⁊ hmõ 3 98 p ꝙ Mnde oia opa afflictiõis ad ieiumũ reducunt᷑ cũ ipfius adiutoꝛio:vʒ cũ merito paſſionis xp̃i:
oia opa miſericoꝛdie ad clemoſynã: oĩa opera

ſpñalia ad ofonem. Hec ex fancto Vo in· iiij di.xv.parte.i.articulo.i.q.iiij.
s CWrrů flagella millaa deo vel av hoĩpꝰ ẽt ꝓ
pctis noſtris ſint ſatiſfactoꝛia.ſ.ꝙ ſic iquãtũ cadũt ſub volũtate parienter ipſa acceptante: ⁊ patient ſuſtinere volẽte: vũmõ als ſit in cha⸗ ritate.⁊ de hoc vide.ð. Moꝛs.
9 ¶ Dtrũ aliqua pꝛedictaꝝ trium partiũ ſatiſfa
ctõnis ſit magis ſatiſfactoꝛia.&. ꝙ elemoſyna
in ſe includit virtutem or̃onis ⁊ ieiunij ꝓpter
duo Mꝛimo qꝛ ↄſtituit eñ cui dat᷑ debitoꝛẽ ad
oꝛandã ꝓ eo qui dedit. Scðᷣo qʒ elemoſyna da
ta ꝓpter deñ eſt quaſi quedã oblatio deo facta
quc oblatio deo facta hʒ vim or̃onis: ⁊ ſimilit
bonoxꝝ exterioꝝ ſubtractio ꝑ elcmoſynã facta
ↄtinet virtualiter ieiuniũ:in quo macerat᷑ coꝛ⸗ pus. Silr of̃o virtute ↄtinet ieiuniũ: qʒ inten⸗
tio intcrius ad deũ debilitatẽ coꝛpoꝛis parit
cõpletius tñ elemoſyna hʒ vim ſatiffactionis q; or̃o ⁊ ieiuniũ.ꝓpterca dr̃.i.Thimo.iiij. Loꝛ poꝛalis quidẽ exercitatio ad modicũ vtiliſ eſt.
Dicit glo. oĩs ſũma diſcipline xpiane eſt in mi fericoꝛdia ⁊ pietate Si tñ generalii loquamur põt dici ꝙ in ſatiſfactõe ſunt tria.ſ.vitatio cul peꝛaugmẽtatio gre:⁊ ſolutio pene:⁊ hoc tertiũ eſt infimũ in ſatiſfactiõ. Ad pꝛimũ valet or̃o Ad ſcðm valet elcmoſyna: qua quis ſibi facit amicos de mamons iniquitatis qui impetrãt gram. Ad tertiũ valet iciuniũ. Mec ex Ric.in üiij. di.xv. articulo.ij.q.iij.
io ¶ Wtrũ reſtitutio rei aliene ſir pars ſatiſfactõ nis.K. ꝙ ꝓpꝛic nõ.qꝛ dʒ pꝛccedere oẽm parteʒ pnie cũ dicat ceſſationẽ abiniuria. de quo vide S. Reſtö.ij. in pꝛin. Sed large accipiendo reſti turionẽ ꝓut dicit omnc illud qð ad debitã ſa⸗ tiſfactionẽ erigit:ſic eſt pars ſariſfactiòis.
83 eſt dictũ vł fa Cq ndalum ctũ minus re ctů pᷣbenfalteri occaſionẽ ruine.ita no. Hr.in.cle.i.de offi.oꝛdi.ßᷣm Laur.a ſcandalon grece:qð latine dr̃ ruina vel offenſio vel impa grio pediſ.⁊ elicit᷑ a Hicro.ſuꝑ illud Pat.xv. Scis qꝛ phariſei audito hoc verbo ſcãdaligati funt. Wiñ ſicnt qñ aligd ponit᷑ in via coꝛpoꝛali qð unpingens diſponit᷑ ad ruinã: ſic in via pũali quicũqʒ ꝑ factũ ſuũ ſeu dictũ minus re⸗ ctũ.i.vel malũ ſmn hetvel hũs ſpeciẽ mali diſpo nit aliquẽ ad caſũ in aliqʒ pctm̃ ꝓpꝛie ſcanda⸗ ſů ci facit. No.in ſũma.ti.de renũ. dicit graue icandalũ vñ qñ ex dicto vel facto alij trahunt in conſenſũ moꝛtalis peccati.⁊ ꝓptcrea glo. de
renun in. c.niſi in ver. ꝓ graui. dicit ꝙ non eſt curandũ de ſcandalo:niſi ſit graue. de no. ope. nũ.c.ij⁊ de vo.c. magne de re.iuris.qui ſcanda licauerit.qð no. ¶ Quotuplex eſt ſcandalũ.h.duplex.ſ.actiunʒ ⁊ paſſiuũ ſic dupliciter põt quis eẽ cã peccãdi alteri· WMno mõ ꝑ ſe:puta qñ gs aliqð malů fa⸗ cit ꝑ iltud intendẽs aliũ deducere in pctm̃.aut ſi nð intẽdittñ factũ ẽ tale qð ð ſui rõne hʒvt ſit inductiuũ ad peccandũ.⁊ ſic iſtud d ſcãda lũ actiuũ · Altero mõ gs ꝑ accidens põt eſſe cã peccandi alternputa qꝛ pꝛeter intentionẽ ſcan dali dandi id facit:⁊ ex ↄditione opꝑis nõ eſt vt quis ſcandaliger᷑.· Sed tñ alius maie diſpofitus eſt:aut ex inuidia quã hʒ ad aliũ aut alio mð ið ſcãdalicat᷑ ⁊ talis nõ dat occaſionẽ quantũ in ſe eſt tali candalo: ꝓpterca vocat ſcãdalũ paf ſiuũ ſine actiuo. Qñqʒ ẽt eſt ſcandalũ actiuum ſimul ⁊ paſſiuũ. actiuũ in altero qui dat.⁊ paſſi uñ cũ ille ꝗ accipit peccat. Aliqů eſt actiuum ſinc paſſiuo: puta cũ atiqs inducit aliquem ad peccandũ:ſcd ille nõ peccat. Pec ex Alex. a fe ti. de ſcandalo.⁊ Ri.in.iiij. di.vxxvij. ¶Mtrũ ſcandalũ ſit ſpãle pctm̃ moꝛtale.K. ꝙ aut ſcãdalũ paſſiuũ cſt tĩ impactio ad vemale pctm̃:puta ců aligs ex dicio altcrius monct᷑ ad pctm̃ veniale:⁊ fic eſt veniale pcim̃. Aut eſt cuʒ impactiõe ad moꝛtale pctm̃:⁊ ſic nõ cſt moꝛta⸗ le:ũ tñ alind petm̃ ſpãlc ab ilio qð cõmittit᷑ qꝛ nẽ pcti ex dicto vel facto aiterꝰ nõ cõſtituit ſpãlẽ rõnem pcti.q nõ umpoꝛtat defoꝛmitatẽ ſpãli vrtut oppoßitã:ſcd ſolum ipſũ pctm̃ qð cõmittit. Si ãt loquimur de ſcã dalo actiuo:⁊ fi ſit ꝑ accidens ſic non eſt ſpãle pctm̃.q qð eſt ꝑ accidens no ↄſtituit ſpeciẽ. iñ qñcʒ põt eẽ pcim̃ veniale. vt qñ actũ cõmuit venialis pcti:vel actũ ꝗ de ſe non eſt malũ. ſed ſolum hʒ ſpẽm maticũ aliqua leui inductione. Dñqʒ ẽ moꝛtale ſiue qꝛ cõmittit actũ moꝛtalis pcti:ſiuc qꝛ ↄtẽnit ſalutẽ ꝓximi vt ꝙꝓ c ſeru da nõ pꝛetermittat aliqs facerc qð ſibi libucrit Facit.c. caucndũ.x.q.iij. ⁊.d.J. ꝓ graui.i.q.i.hi quoſcũq;. So ſit ſcandalũ actiuũ ꝑ ſetpul qʒ intendit aliũ inducere ad pctm̃:⁊ igdẽ in⸗ tendit iduccre ad pcrm̃ moꝛtale ſic peccat moꝛ taliter. Silr ſi intendat inducere ad pelin ve⸗ niale ꝑ actũ pcti moꝛtalis. Bi aũt intẽdit indu
cere ad pctĩ veniale ẽt ꝑ actũ pcti venialis ſic ⸗
eſt veniale pctm̃. Et iſto mõð ſ candalũactiuũ ꝑ le eſt ſpãle peim̃. q er intentõne finis ſouitur pct̃ rõneʒ ſpãlis pcti. ⁊ opponit direcie co⸗
jutnibic ſhyi liaus n
inunprrcpl iitopaalh unumes bid zrepeuerbm mignii ſledintionẽ ſ ucijde no warw. g. jnovwecua pataicpoch. tcangicieſt ſwier cichn ſurendi ꝓpmn benc ꝓpſ de jmomumd inger malin⸗ tinpcdre bona ſomlignandi iinntuc pꝛor imsmemt tns dilgentu minnnus alq ooper ſund mmnopr ininechnns lj non tamc nupp ſun nl indfen nuiiur niſ w mñſc tir n A ſcan

—
knöpunhr
uui ſ hilxin uichtimm dim rthc wui qmux ii
—
Vt non ſcandaligetur:⁊
rectioni fraterne: ꝓpter hoc qð intendi᷑ ſpãle Primi nocumentũ. Mec oĩa ex Aler.⁊ Ri. vbi 6.⁊ Tho. ßa he.q.xliij.⁊ ad illud Patth. xviij.
Meceiſe eſt vt veniant ſcandala ⁊c. Perun ꝙ
eſt neceſſe niñ hoics vitam mutcnt. ¶ Werũ aliquis teneat dimitterc aliq bonuʒ opus ne ꝓrimus ſcandaliget᷑ K.ſm Ri.vbi.3 ar.i.q.ij.ꝙ aut bona opa ſůt neceſſaria ad ſalu⸗ tẽ vt ſunt pꝛecepta.aut ſunt ſuꝑerogatiõis vt cõſilioꝝ opa aut in generc indicrentia:vt co medere carnes:bibere vinũ:retinere tpalia:de⸗ bita repetere:⁊ hmõi Opa eniĩ pꝛima nõ ſunt P quocũqʒ ſcandalo omittenda.qꝛ nullꝰ debet velle dãnationẽ ſuã ꝓ cuitãda illa ꝓximi ſui facit.c.ij. de no.opc.nũ.⁊.xij diilla.xi.q.iij. ini verba.xxiij. qiij. S.i.ante fi. Mic aduerte ſm Inno. vt recitat Pa. de renun. in.c.niſi cuʒ.j. P graui quoqʒ.ꝙ in pꝛeceptis iuris naturalis Zcuangelici eſt verũ hockſed veritas iuris po⸗ ſiruui ex cã eſt temperanda relaranda: ⁊ ʒriuʒ ſtatuendũ ꝓpter ſcandalũ. vt no. de conceſ.pꝛe ben.c ꝓpoſuit. de voto.c.i. Secunda ẽt opera funt omittenda ꝓpter ſcandalũ ꝓrimi pꝛoue⸗ niens er malicia. qꝛ ꝑ hoc volentibus malicio/ ſe impedire bona opera daretur matcria ⁊ oc⸗ caſio imalignandi/ Si Vo ſcandalũ pꝛouenit ex infirmitatc pꝛoximi:vel ignoꝛantia ſic ſunt ad fempus intermittenda quouſq;.ſ.adphibeat᷑ ſuificiens diligentia ad hoc vt ignoꝛãs inſtru atur:⁊ infirmus aliquo modo confoꝛtet᷑.vt nõ de bono opere ſcandalum ſibi ſumatinec talis retardatio merito pꝛciudicat.qꝛ nõ minuit de perfectione charitatis:ſed magis diſponit ad augmentuʒ non tamen oĩno funt talia pꝛerer⸗ mittenda pꝛopter ſcandalum pꝛorimi Certia etiam opera.ſ.indiſfcrentia: quoꝝ omiſſio al⸗ teri non pꝛciudicat niſi ipſi omittenti ⁊ etiam in tempoꝛalibus tm̃:ſic ſunt omittenda de pꝛe⸗ cepto quando ꝓbabiliter ꝓximus ſcandaliga⸗ bitur ex infirmitate ſcandalo moꝛtalis peccati Sed ſi venialis erit de confilio. Si aũt ſcanda licatur ex malicia: vtputa qꝛ oſtenſi uʒ eſt fibi ꝙ non debet ſcandaligari:⁊ modo debſto ſuaſum tñ vult ſcandalicari.qꝛ ſic pꝛouenit ex maliciai⁊ tunc nullum opus eſt
pꝛetermittendũ pꝛopter ſcandalum ex malicia
pꝛoueniens · Aler. o in.iij. parte ſumme c.de
pꝛeceptis pnie tenet ꝙ ſi ſim infirmus ⁊ timeo caſum meum ex nõ repetitione rerum mearũ potius teneoꝛ vitare ſcandalum meũ qᷓ; pximi Siliter ſi ſum perfectus ⁊ repetaʒ debito mõ
510 kʒ ficut pꝛeponderat bonů cõmune bono ſpg⸗ li:ſic pꝛeponderat ſcandalũ cõitatis ⁊pluriã.ſ. diſſipatio pacis ⁊ vtilitatis cõmunis ⁊ incenti uum delinquendi:que oĩia acciderent ſi nõ lice⸗ ret ſua repetere ꝓpter ſcandalum pꝛoximi ſui fingulare Aducrte tñ hic ꝙ lʒ de iure ciuili nõ fit curandũ de ſeandalo qð poteſt contingere circa perſonam detentoꝛis iniuſte rem meum imo liceat talẽ occidere qñ aliter nõ põt recu⸗ perari.vt no. Bar.in. l.furẽ.ff. de ſiccarijs.tñ 5 iure canõico ⁊ ĩↄſcia ⁊ ʒ Ma.i.c.nihil.ð p̃ſcri. nõ conſulerẽ bono viro ꝓ repetitiõe rerũ tꝑa⸗ liñ aliquid facere quo veriſimiliter valde ſcua ? hoꝛribilia deberẽt euenire.facit.c.ſuſcepimꝰ de homi.⁊.c.ij. de no. ope. nun.⁊.c.ſi vo.el.i.de ſen.exco.⁊ qð ibi no. Inn. Sitñ faceret ñ credo moꝛtaliter peccaret quando ſcandalum pꝛoue ii ¶C Sed nungd quodlibet bonñ ſit faciendũ ne Priinus ſcandaliget᷑. N. vt colligo ex doctrina Alex. in ha ße. tractatu de ſcandalo.aut bonum qð erpetit pꝛorimus rõnabiliter petit: puta qꝛ paup petit veſtimentũ ⁊ hmõi. ⁊ tũc ſiad hoc teneoꝛ de pꝛecepto:caſus eſt clarꝰ.ſi nõ tencoꝛ als de pꝛecepto ſic debeo ei illud maniſeſtare quõ nõ tcneoꝛ ⁊ quõ rõnabiliter itudñ facio ⁊ tunc ſufficit. ⁊ ſi ſcandaliꝭat᷑ ñbi imputet: qꝛ ſcandalũ eſt ppariſcoꝝ qui ſcandaltabant᷑. qꝛ diſcipuli nõ iauabant manus.⁊ tñ cum dñs ſa tiſfeciſſet ſcandalum accipicntibus dirit. Fint te illos ⁊c̃. Mat.xv. Gi vo nõ rõnabtiiter ta⸗ le opus omitto:ſic ne ꝓrimus ſcandaligaretur de moꝛtali:teneoꝛ illud facere.faeit.c.ij. de no. ope. nun. Aut qð petit irrõnabiliter expetit:⁊ ſic nõ teneoꝛ.ſed ſuſficit ſatiſfacere p poſſc ne ſcandaliget᷑ex ignoꝛantia vel infirmitate.⁊ ji j acceptat iã ſcãdalũ ẽ phariſcoꝝ.⁊ ſic ſʒ Aug. erponit᷑ illud. Dĩ petentite tribue.ſ.vel quqͥ tů
ad verbũ rõnabiliter te ercuſando: vel qᷓ;tum ad factũ qñ rõnabiliter teneris.⁊ ſic pʒ quõ dʒ inteiligi iliud faciliꝰ ſcandalũ naſci ꝑmittit᷑ qᷓ;
veritas deſcrat᷑.ſ.veritas vite que cõpꝛchẽdit
oĩa pꝛecepta ⁊ conſimilia. veritas voctrine ad pꝛedicandũ:⁊ vcritas iuſticie ad vuniendũ. qꝛ loquit᷑ eo mõ quo.ð. dixi.g de iure pofitiuo pꝛecepta funt pꝛetermittenda qñ qs ſcandaliʒat e᷑ infirmitate vel iænoꝛãtia
nõ tñ ſimpl: ſed ad ts: vt diri de cõſilijs fup erroxationis. Idem dic de punitione maloꝛuʒ Quid de famã vtrů ſit defẽſãda ne alij ſcãda⸗
Et adde ꝙ ea que ſũt
ligentur.dic vt.. Fama.pᷓ.i.

— Lientia aliqñ habetur per cñʒ ⁊ hec ꝓpꝛie eſt ſcire.⁊ de hac loquit᷑ phus in iibꝛo poſterioꝛũ · ⁊.vi. ethi.facit. ſcire.f. de legi.⁊.c.intelligẽtia de verbo.ſigni. al iqñ ſcientiã habet᷑ per aliquẽ ſenſum coꝛpoꝛeũ.vtputa ſcio ꝙ habes capuciu in capite. qi video.ſcio ꝙ diriſti tale verbuʒ qi audini.ſcio qꝙ tale quodẽ dulce.qꝛ guſtaui. eſt durum vel molle. qꝛ palpaui.⁊ talis ſcientia re quiritur in teſte. ff.de te.i.teſtiũ fides.⁊.iij.qe ir. teſtes Credulitas tenet mediũ inter ſcientiam ⁊ neſeientiaʒ.qꝛ nec in totali ignoꝛantia cadit credulitas nec in ſcientia.vt no.ff. de iur.⁊ fac. igno.ſuꝑ rubꝛica.? Bar.in..admonendi.ft. de
iureiur.⁊ qð no.glo.in.c.ij. de teſti. li.vi.
1 ¶NTui ſcientie eſt inſiſtendũ. ke.ꝙ cierici ⁊ eccle
ſiaſtice perſone debent inſiſtere illi ſcientie que eſt neceſſaria circa ſuũ officiũ Religioſi vo q̃ ſibi eſt pꝛecepta vel ꝓhibita vcl de iure aut. ꝑ regulamNuram aiarum habentes: aut confef ſoꝛes circa caſus conſcie debent inſiſtere. ⁊ ſic de ceteri. Clerici tñ ⁊ religioſi poſſunt inten⸗ dere ſcientiis triuialibus:que ideo triuiales di cuntur quaſi triuiũ.qꝛ triplex via ad ideʒ.ſ.elo quentiã:que ſunt grãmatica:dialetica:⁊ retho rica. Et ſic intellige.c.pꝛumũ.⁊.c.qꝛ nõnulli.de magiſtris nõ tñ ad voluptatẽ: ſed vr ſciant dil cernere verum a falſo.xxx vij. di.cur ergo.mul⸗ to magis in ſacra ſcriptura: theologia: ⁊ iure canonico:necnõ in phia naturali ⁊ moꝛali.xxx⸗ vij. di.turbat.⁊.c.qui de mẽſa.⁊.c.ſi quid veri.
⁊c. relatũ.in fi In ſcientijs vo quadriuialihꝰ
ſ.ariſmetrica:inuſica:geometria: ⁊ aſtrologia: non credo debeant intendere: cxcepta muſica. qꝛ tales ſcientic:lʒ ĩ ſe cõtineant veritatem ᷣm Miero.non tñ ducunt ad pietatem.xxx vij. di. ſi quis grãmaticaʒ.imo habent:marxime aſtro logia multum curioſitatis:⁊ aliqũ noric vani⸗ ratis Neges añt ⁊ pß̃icaʒ poſſunt ſimiliter au dire:niſi fint religioſi vel ſacerdotes:vł haben tes perſonatus ſeu dignitatem:ſeu curam aĩa⸗ rum.vt.ð Excõicatio.vij. caſu.vi.⁊.vij. Sunt tñ inercuſabiles apud deum:qui pꝛefatis ſciẽ tijs intendentes que eis ſunt neceſſaria:vel ad coꝝ officium ignoꝛant xxxviij. di. qui ea.⁊ que ſeĩa requirat᷑: dic ꝙ ſpecialiter a qcunq; exigit illoꝝ pꝛcceptoꝛum ⁊ ꝓhibitionũ cognitio que ad cumn pertinet:vel ratione officij aut ſtatus aut alio modo. Chꝛiſtiani aũt eõiter tenentur ſcire que pertinent ad fidem.quedaʒ explicite ⁊ quedã implicite.vt.ð.fides.ð.vi·Etꝓptcrea
„%
Aug.in.c. vos ante oĩa. de conſe. di.iiij. dicit ꝙ patrini debent docere quos tenutrũt in baptiſ mo ſymbolũ ⁊ oꝛationẽ dñicam. Wñ ex dictis in. d.S.vi.patet ꝙ parentes qui non docent fi⸗ lios ⁊ filias ſe ſignare dicendo. In noie patris 4 filij ⁊ ſpũs ſancti. amen⸗⁊ Crẽdo paruum.⁊ decem pꝛeceptalegis. ⁊ pater noſter videntur peccare moꝛaliter:qñ omittůt ex negligentu cos docere vel doceri facere ſi poſſunt/ Simili ter non excuſant᷑ a moꝛtali qui neſcientes talia nõ addiſcunt ſi poſſunt cũ ſint neceſſaria ad ſa lutem Aduerte tñ ꝙ quis poſſet ſcire pꝛecepta puta ſi interrogatur adoꝛare deos ahenos eſt ↄtra pꝛeceptum.reſpõderet ſic. ⁊ idem de alijs. VMnde tali ſufficit l;ʒ non ſciat oꝛdinate dicere. Et idem poſſet vici de aliquo qui neſcit credo paruũ.tñ ſi interrogaretur.deus eſt vnus. re⸗ ſpõderet ꝙ ſic. ⁊ ꝙ creauit oĩa: Ihs xpᷣs eſt e filiꝰ.⁊ ſic de ceteris.rñderet ꝙ ſic. qð ſufficeret ſibi:lʒ neſciret pꝛefatũ credq. Et ideo dicerem de pater nr̃.ꝙ qñ quis ſeit ꝙ eſt oꝛanduʒ ⁊ pe⸗ tenda ſalus ⁊ gra ⁊ remiſſio pctõꝝ ⁊ hmõi neſciret dicere pf̃ nqꝙ excuſaretur.lʒ conſulen
dum ſit oĩbus vt potius tam pater noſter qᷓ;
credo addiſcant. 3 ¶ Quc ſcientie poſſunt doceri alijs a pꝛedictis vide.s. Magiſter..iij.
Liſina
ꝑ inobedientiã ab vni⸗
tate eccleſie facta.xxiiij. q.nj. in ſcilma
erfr̃a de ſciſma.ad ſuccidẽdos.li.vi. Et hoc eſt aliqñ cũ hereſi.vt in grecis qui ab vnitate eccle ſie:ſe ſeparaucrunt.iqũñ ſciſma eſt ſine hereſi ſicut ſunt illi qui credunt romanã eccleſiã nec aliam volunt ſtatuere ſed eã credunt eſſe apud ſe· vt contingit quãdo duo vel plures conten⸗ dunt de papatu. Qliqñ ſciſma accipit᷑ large.ſ. cũ quiꝓpꝛium ep̃m eijciunt ſedem ep̃alem ſibi vſurpantes ⁊ pꝛeſppteros ſibi oꝛdinãtes; Scil ma.iij. accipit᷑ largiſſime.⁊ ſic ſciſmarici ſunt omnes qui ſunt in pctõ moꝛtali.q ſunt ertra charitatẽ.c.audi.xi.q.iij. Poc not. Inno.in·c.i co.ti.⁊ ſequit᷑ Pa.in rubꝛica.eo.ti. ¶trů oẽs ſeiſmatici fint ercõicati.&. Pa⸗ in. d. rubꝛica. qꝙ ꝓpꝛie ſciſmatici ci hereſi cla⸗ rum eſt ꝙ ſic.cexcõicamus. de here· Sed ſine hereſi ſciſmatici ꝓpꝛie nõ ſůt excõicati vigoꝛe c.i.eo.ti.ſed vigoꝛe.c.licet. de elec. vbi dr ꝙ ge⸗ rens ſe ꝓ papa cũ nõ ſit cũ oĩbus ſibi adveren tibus excõicatõi ſubiaceant.? ſic ſůt excõicati ipſo iurẽ. Aimitat tñ a.in.d.rubꝛica verum
⁊ ſtricte ẽ diuiſio
weitcligeio Fm ſrß cn pui nw woirteh ᷓᷣuuẽoculus yit dipẽſuno [Sigdipn vihchan ſolus huwmagis ſd mnhlideyie
Autnci ſutſupua ta Muttigniti ſiminlidr in wumensbiloe unicntad vn ſhnnconnactu uutm
won. erpicg kunu ſrinmr ammntän * nnn S uitne
inent.

w ih ind ucic iui
ining ng
in eaſu vbi nõ cadit ꝓbabilis erroꝛ vel ignoꝛd tia Vbi aũt qð foꝛet dubia:⁊ maxime ſi cõſti⸗ terit in facto intricato ⁊ lõgenoꝓut euenit in ſciſmate pꝛeterito:tũc putarẽ oẽs cuitare excõ municationẽ ⁊ pctm̃.I.regula.⁊.I.ij. ff. de iur.⁊ fac. igno.⁊ in.c apoſtolice.de cle.excõ.mini. ⁊ ĩ c.vt aĩaꝝ.de ↄſti.li.vi· dũ tñ in voluntate ha⸗ beãt ſemꝑ adherere vero pape qñ per ecclehã vci alio modo ↄſtaret de veritate. Sciſmatici vero large nõ ſunt excõicati niſi ꝑ violẽtiam
factã epᷣo ⁊ huiuſmodi. als non:nec ſciſmati⸗ ci largiſſime.
¶ Mtrũ emẽs rẽ eccleſiaſticd aut alio mõ acg rens eã a ſciſmaticis ꝓpꝛie ſit excõicatuſ.. ꝙ ſic. vt i.c.i.odẽ.qᷓ;uis als occupãs rẽ eccle nõ ſit excõicatus.c.ↄqucſtus.de fo.cõpe.
¶ Ptrũ tenẽs beneficiũ eccleſiaſticũ a ſciſma
tico ſibi ↄceſſum: vel ↄſentiẽs oꝛdinatiõi facte
ꝑ eũdem ſit excõicatus.h.ꝙ ſic. vt in.d.c.i.ſed
Foc itetlige ĩ oꝛdinatiõe quo ad executionem
Fm gl.⁊ Ma in. d.c.i.qꝛ oꝛdo bene ↄfert᷑ ſi foꝛ⸗
mu ßuet ſed non executio:ſi ſcienter a tali reci piat᷑. Si vero ignoꝛãter. Inn.tʒ ꝙ etiã execu · rio ↄfert.ſed Mo tʒ ꝙ vexꝝ ẽ ꝙ executio ↄferi qᷓ;diu ẽ occultus:ſed poſtqᷓ; fucrit patefactus regrit᷑ diſpẽſatio:⁊ iſtud ẽ tutius.
¶ Sed gf diſpenſabit cũ tali. K. Pa.i.c.fi.eo. ꝙ in ep̃atu ſolus papa.c.qꝛ diligentia.de elec.
uito magis ſi dignitas ſit empta: vt i.c.cũ
venerabili.de ↄſue In alijs vero oꝛdinibus di ſtingue. Aut recepit ſcienter vel ex ignoꝛãtia craſſa aut ſupia a tali ſciſmatico.⁊ ſic folus pa paAut ex ignoꝛãtiaꝓbabili:⁊ ſic cp̃s diſpẽſa re põt: vt in ſili dr in.c.i.⁊.ij. de oꝛdi.ab epi. re.nõ tamen ab illo epᷣo ꝗ eũ oꝛdinauit qᷓ;uis poſtea redierit ad vnitatẽ. vt no.gl.ĩ.d.c.fi. ¶ Htrum contractus alienatiõis factus ivti luatem eccleſic teneat.K.ꝙ ſic.vt tenet glo.in d.c.i.als non. 3 C t Aliqũ dr̃ apocha riP ura vcl apodixia ⁊ hec fit inter ptes. Aliqñ d epla:⁊ heceſt q̃ mittit᷑ ad abñtem ⁊ cõiter d littera miſſiua: Aliqñ dr̃ liber rõnuʒ:⁊ hic eſt quẽ cõiter ſolẽt facere exercentes talẽ artẽ:ſeu boni ⁊ curioſi patreſfamilias· Aliqñ dr̃ publica: ⁊ hecẽ que fit a publica perſona.ſ.notario cũ publicis ſo illa que ad ſui validitatem nõ requirit aliud. Auò aũt faciat fidõ ide doc.mar. Ma.i.c. kripta. de fi.inſtru.⁊ in c.i.eo. ti. ⁊ in c.pceſſio
lẽnitatibus egirſiia dÿᷓ autẽtica:⁊ hec ẽ
*%
nẽ. de ꝓba.⁊ ibi dr̃ ꝙ ſcriptura ſgiln aiquo ſigilio autentico ci fubſcriprõe duoꝝ vet triũ plenã fidẽ facu. Aduerte ꝙ vbi ius ſcripturã erigit ſi nõ extãt ꝓbabit g ſtatꝓ ſolẽnitate ᷣm Inno.in.c. Innotuit. de eo g fu.oꝛ.ſu.⁊ iõ cle⸗ ricus ꝓbare hʒ ꝙ ſit clericus ſi ſcripturã non hʒ.no. Pa.in.c.qm̃ 3. de ꝓha. ¶Ptri ſit danda fides ſcripture antiquoꝛũ. ß. Ma. in.c.cũ cãm.de pꝛoba.q ſic.⁊ no. Bar. in. Li.ff. ſicer. pe.nõ.glo.i.c.inter dilectos. de fi. inſtru. qð lmita veꝝ qñ nõ tractat᷑ de magno dãno. Idẽ dic de ſcriptura in lapide ⁊ diffuſe
vide JMa. vbi. ð. de hoc. — go m Aler.ßa ße ti. eo.qꝛ ſcurilitas refert᷑ ad laſciuiã af⸗ fectiõĩs:ſtultiloquiũ vero ad indiſcretionẽ rõ⸗ nis:pñt tñ coincidere ⁊ inuicem cõuenire ⁊ ſp eſt peccatũ ꝓpꝛie accepta ⁊ filia luxurie, Su⸗ mit᷑ tñ aliqũ ꝓvꝛbanitare ſermonis ⁊ hot ĩpꝛo pꝛie:⁊ tũc ſi adſit finis debitus vt conſeruatio amicitie bone vel remotio triſticie vel accidie non ẽ peccatũ:dummodo nõ fiat ꝑ verba tur pia· Si aũt fiat per verba turpiavel inutiſia:⁊ tãtũ riſum inoꝛdinatũ ꝓuocãtia peccatũ eſt:⁊ ſic ad Ephe. v· Mon noietur in vobis turpitu do aut ſtultiloquiũ aut ſcurilitas q̃ ad rẽ nõ ꝑ tinet.i.nullius vtilitatis gt magis peccant ꝗᷓ tales audiẽdo ſuſtinẽt:cũ ſint auctoꝛes ſcelcri. —Ecretum giouieveerrne lare.vide Lõfeſſio — delicti. in pꝛi.⁊ Confeſſio.vlt.⁊ Fami⸗ lia.ð. vij.⁊.viij. ℳ ditio ẽ tumultꝰ ad pugnã vt dicit glo.ij. coꝛ.xij. ⁊ dif fert a bello ⁊ rixa:qꝛ iſta ĩpoꝛtãt mutu m ipugnationẽ in actu. Sed ſeditio põt dici ſiue hmõi ipugnario ſit in actu:ſiue ſit ppara⸗ tio ad talẽ pugnq. Itẽ qʒ bellũꝓpꝛie eſt ʒ ho⸗ ſtes extrancos quãſi multitudinis ad multitu dinẽ. Rira aũteſt vnius ad alterum vel pau⸗ coꝝ ad paucos:ſed ſeditioꝓpꝛie eſt ĩter parter multitudinis vniinter ſe diſſidentes: vt cum vna ꝑs ciuitatis excitatur ad tumultũ Saliam differt tñ a ſciſma:qꝛ ſciſma ʒ vnitatẽ ſpũalẽ: hec cõtra tempoꝛalem. ¶Ptrũ ſeditio ſit peccatũ moꝛtalc.K.ꝙ ſic ex gencre ſuo. vt pʒ. ij. coꝛ xij. x nedũ in eis ꝗ ſcdi tionem ꝓcurãt ſedeẽt in ſeqjcibus taliũ:⁊ tenẽ tur de omni damno inde ſecutol Ideʒ dico de tenentibus partialitatem.concoi. Tho. ſa ßc.
—

¶ Wtrũ ꝑturbans regnũ tirãni fit ſeditioſus h. ꝙ nonq tale regnũ nõ oꝛdinatur ad bonũ cõe ſed ad bonũ pꝛiuatũ vt dicit philoſophus iij. pol. ⁊.viij. ethicoꝝ.⁊ i nõ hʒ rõnem ſedi⸗ tionis talis ꝑrurbatio:imo ẽ laudãdus:ꝗ mul ritudinẽ liberat a tyrãnicg ptãte:niſi foꝛre qñ ſic inoꝛdinate perturbaret᷑: ꝙ multitudo ſubie cta maius detrimentum pateret ex ꝑturbatòe cõſequẽti qᷓ; ex tyrãnica dñatione Idẽ dic de oĩ reliſent ſeditioſis. —+ ſ“ inoꝛdinata q En ua itas qʒ; ẽ ſine oĩ cul paqꝛ ẽt aliqũ vitari nõ põt:⁊ runc eſt qñ volütas nõ eſt cã ilius vcoꝛdinatiòis nec cõmittẽdo:nec omittendo:nec antecedeni:nec cõmittant᷑: vt cũ coꝛpus calefit ſinc aliq̃ appᷣ⸗ penſiõc mẽtis:⁊ hmoi Qñq;ẽ cũ peccato ve⸗ niali: ⁊ tũc ẽ qñ talis inbꝛdinatio ĩſurgit i len⸗ ſualitate ꝑ negligentiã volũtatis Qñq; eſt ců peccato moꝛtalrqñ.ſ.eſt actuʒ ꝓhibitum: vt iſurgens ex volũtatis ipio deliherato vł vt re tenra ⁊ acceptata:ſicut ẽ in cogitatiõe moꝛoſa ⁊ foꝛtiꝰin deliberata.h er Ric.in. ij. ſniaꝝ. ¶ Quis ẽꝓceſſus tẽtationis ⁊ delectatiòõis g icipit a ſenſualitate.&.ꝙ iſte. Mã ð delectabi-
le offert ſiue pcipit: Scðo deiectatio aduertit᷑·
Tertio ĩ id adqʒ delcctatio trahit ↄſẽtitÿᷣmũ ẽ ſenualitati.ſcðᷣm iferioꝛi rõnis ꝑtis qᷓ hʒ di iudicare iterioꝛes motꝰqð nõ ẽ ꝑtis ſenfitiue. diffinire vero an delectatio fit amplexãda: vel refutãda:ẽ ſuꝑioꝛis partis rõnis:cõtingit aũt delectari ad appꝛcheẽſionẽ delectabilis añ ad⸗ nerſionẽ deiectatiõis:⁊ hẽ ſenſualitatꝭ ⁊ ẽ pec catũ venialc: vel nullũ vt dixi. — ₰ ppie m Woff. ⁊ Ententiq Tre inaiciaiie
viffinitia q̃ ↄtrouerſijs finẽ iponit ꝓ ·
nůciationẽ cõpetẽtis iudicis ↄdẽ natòʒ vł ab ſolutòʒ ↄtinẽs.ff. de ſen. ⁊ re iudiI.i.eł᷑ co.c.ij.
Er qᷓ pʒ ꝙ cxcõicatio ⁊ inidictũipꝛopꝛie dicit ſnia:qꝛ excõicatio ꝓpꝛie ñẽ ſnĩa:qꝛ ſnia finẽ ĩ⸗ ponit:vt.xi.q.iij. ſũmopꝑec.⁊ no.gl. n.q.vi.bidu⸗ um.ſʒ ñ excõicatio ſʒ pẽa ẽ.xi.q.iij.nẽo.xxiiij. q.iij. coꝛꝛipiat᷑.de ſen. ex. ſacro- He.i.c. vt aĩaꝝ de ↄſti.li.vi.ↄclndit ꝙꝓpꝛie ñ ẽ ſnĩa.⁊ ĩ ſtatuti vbi fit mẽtio ð ſniĩa nò veniret excõicatio.eſt rñ ſnia intlocutoꝛia.cũ oĩs vox iudicꝭ ad cãʒ fa ciẽs poſſit dici ſnĩa.fac gl. ĩ aui.de lit.ᷓ fi oem ⁊gi.i.q.vi.. diffinitiua.⁊ iõ ꝑ vi iudicialẽ ñ poteſt ferri dic fcriata.
¶Quotupler ẽ nia. ſ. uplex NMꝛia dr iter, iocutoꝛia: Scða diffinitiua inilbcutoꝛia ſniaẽ mudicialis declaratio ſuꝑ aliq̃ fũmarie ius tri⸗
buẽs ini ꝑtes.dicta àmoꝓferẽdi:qꝛ qᷓſi loquẽ⸗ do iter ꝑtes ſine aliqᷓ ſolẽnitate ferẽ.de ſẽ.⁊ re iu.c· ꝙ aq ↄſuitatõʒ. ij. q iin fũma.⁊ ẽ ſemiple⸗ na ſnia q̃ fert᷑ iter pᷣncipiũ cauſe ⁊ finẽ.nõ ſuꝑ pᷣncipali:ſed ſuꝑ icidẽtibꝰqonibꝰ vel emergẽti bꝰ de ap.c.ſignificãtibꝰ.⁊ de teſti fignificauit el.i.⁊ ve offõ dele.c.cũ oli.⁊ ꝙ nõ ſit plena dit᷑ finitio.pʒ.f. de arbi.l.qᷓlẽ.vñ ꝗ cã tulit põt re⸗ uocare ẽt pꝰ decẽniũ:ſiue ſit iudex oꝛdinariꝰ. de ſcn.⁊ re iu.l.qð iuſſit. ſiue ſit delegatus.de ap.c.cũ ceſſãte.ẽt ſi fuerit appellatũ hʒ Archt. vbi.ʒ.⁊ cõiter doc.i.d.c.cũ ceſſante. Et verũ niſi appellatõi detuliſſet.vt ĩ.c.cũ appcllatõi⸗ bus.de ap.li.vi.vel niſi ꝑs feciſſet expẽſas ad ꝓſcquẽdã appeilatõʒ. ff. de cõ.ob cãm.ſi pe⸗ cuniã.ĩ pꝛi.ſi tñ vellet ſibi de eis ſatiſfacẽ:poſſʒ rcuocare ð ap.c.inipoſita.ð.illud deniqʒ Hilr duc de arbitrio iur a qͥ põtappellari dicta.Lqᷓ⸗ lẽ· Picit ẽt gl.ĩ aut᷑.de here.⁊ fal. ð.ulud.ĩ v.ð cetero.q quodlibet pᷣceptũ factũ ꝑ iudicẽ vei eiꝰnũciũ dr jnĩa iterlocutoꝛia Wiffinitiua ſnia d qꝛ ꝑ eã pꝛicipalis qõ dilfili et̃ de ſen. ⁊ re iu.c.ij.ff.c.l.i.cui ꝑ eũdẽ indicẽ ñ põt aligd ad⸗ di vel minui:nec mutari:detrahi:aut renocari poſtq́; lata ẽ.d.l.qᷓlẽ. nec a delegato:qꝛ functuf ẽ offõ ſuo de offi. dele.ĩ lris.nec ab oꝛdinario: niſi ſit ʒ ius ↄſtõis.de ſen.⁊ re in.c.cũ ĩter. niſi ꝑ bñficiũ reſtõnis ef̃e.c.cũ VertoldusFallit ß̃ i.vi.cafibꝰ ĩ gbꝰoꝛdinarius põt.p ſi nulla ẽ vel annullãda:pꝑ erroꝛẽ facti retractare põt. rxxv.q. ix. ð. i. fm Jo. C. qũo ⁊ qñ iu.I.ſi pᷣſes.⁊ l.ſi vtꝓponis. Itẽʒ.ij. põt iudex oꝛdinariꝰ re⸗ tractarc ĩ mulcta q̃ ꝑp iopiã ẽ remittẽda. C.de mõ mul.l.fi.in fi. ff. de offi.pᷣſi.l.illicitas.ᷓfin.
tẽ.iij.ĩ fructibꝰ⁊ cxpenſis ⁊ alijs acceoꝛijs
ʒſilibus ĩ qbus eadẽ die põt ſuppleri ñ tñ mi nui.ſic itelligit᷑.if. de ſen.⁊ re iu.. MWaulus rũ⸗ dit. Itẽ.iiij.ñ̃ aliqs abñs ↄdẽnatus venit ad⸗ hucudice ꝓ tribunali ſedẽte.ff. de re.i ite..dy nꝰ.x.d.c.cũ Bertolduſ..poſtmodũ. tẽ. v.rõᷣ⸗ ne publice vtilitati.ar. ff. ð decre.ab. dꝛ. fa.. qð ſemel. Itẽ. vi. vbicũqʒ vᷣtit piculũ aie ⁊ de er⸗ roꝛe fit fides.de ſen.⁊ re iu.c.inĩ cetcras.de cõ ſue.c.fi. de pꝛeſcrip. c. qm̃.pꝛiceps tñ põt ſemꝑ qñ voluerit reuocare:mutare:⁊ conꝛigerẽ.dre ſti.in inte.c.ex litteris. 5
¶Mtrũ in oĩ ſnĩa ſit oꝛdo iuris ſeruandus. 2
ꝙ ſic. ⁊ diffinitiua:ſi ſit lata ʒ oꝛdinẽ ſubſitis
amuc imn uupulq Nhöliv. iuutct ni nilennuou. nistinerlocuon imulinſint lumtacbiiuũ inilecapuu nirqithwind ladinopioin haus ſicondiioc tipada venen ixCdelenaint peromni. ſoporßde ſüninnninn mnilin. ſLidderiſnt tibuſjninals iijnnsp ſriumali innuncſn imirfnõni nitdchſn Hmpinne ſuc nminoni itt wijgi
Arnſtchu
uincpn luinin vini buin hi ſmcont

—
lè iudicioꝝ vt? citatio: inducie: ptio:nulla eſt ipſo ucie. x vij. q.iiij.
⁊teſtium rece ſi perant ind
⁊aliañi eſt ſuſpẽſus vt in ſn c.i.de ſen.cxcò.li.vi.
¶ Qualis d
l.in ſũma.
bauerit: qð tʒ:vt in. d.c. bidu
in.l.a diuo
Secus ſi cond
teſ der. C. de ſe ſuper omn
¶ quo poteſt vari. riſditionem oꝛdinari
compꝛomif Bño d ipedibuf
ti.li.vi. Itẽ
papa venerit.⁊ vide
pio.
n.⁊ interlo.om ia.
fum.
„.———
—
ĩa excõicatiõis.in ſuit.xix. q.iij. Statuimus de elec c. ſi religio⸗
iuris ſemper eſt vt no. Inno.⁊ Abbas in. d.c.cñ illo in.c.vt piculoſa.ne cle.vel mo. li.vi. iri. Ercõicatio.ij. x. Mtrũ ſnĩa dure Pa. in c. a nobis.el.i.de ſen ex. ſt ad effectũ pꝛo artẽ ſuã ſeu o
ʒ eſſe ſnĩa diffinitiua.K. abſoluto rria vel cõdemnatoꝛia. d.ᷓ. diffinitiua. C de ſen tenzijs ⁊ intertocu.om.iu.l.iij. Certa.vt.ff. de ſen.⁊ re iu. biduum.⁊.d.c.biduũ. tio eſt intriſeca.
hura. vt. ff. qñ ap.ſit..i.ʒ ¶ Aduerte tñ qꝙ qñ condi⸗ puta ↄdemno reum
ũ.⁊ ibi gl.
K. ab co qui habet in⸗ am vcl delegatam vel ꝑ quo a
dari ſnig diffinitiua. R. ſedẽdo nõ ſtando. als ẽ nulla.c.⁊ ſi ſ nĩa.ᷓ.fi.eo.
partibus pñtibus vel ↄtumacibus
in ſcriptis recitare alias cã ſolũ in ſcriptis dã do ſine recitatione eſt nuſla. C.de ſen.ex ꝑ.reci.
L.i. Similiter ſi nõ recitet ĩ ñ ſen. ex ꝑ.rcci.⁊.d.c. vcauſisvitium ꝑ niſi. Irẽ in cã matrimoniali.
cõſenſu
chi.⁊ Jo.Itẽ ipſe qui da re ſen fecitare:niſi fit epᷣs aut
rioꝛũ.v.illc.i
de ſen. er ꝑ. reci. n fi.multa eſſent
criptis.l.vlti. C. de ſi ſentẽtia. Faltit in bꝛeuibꝰ ſonarũ. C.de ſen.ex p.re.aut. Itẽ qñ de partiũ hꝛocedit. no.ij. q.ic.in pꝛimis. p Rr⸗ t ſniam dʒ ipſe jege⸗ alins jlluſtris. d.
ij.⁊.ij q. vi. ante vicenda:ſʒ quia
nihil ad nos:omitto bꝛeuitatis cꝗ. Sed tu vi⸗
de ſi placct Ho.in ſum
Spe. quomodo in multis cafi
annullãda:qũo excquenda:
rein iudicatam.
MPtrũ reli
loꝝ et᷑ locũ coꝝ.
gioſi
ꝙnð.⁊ vñ ſeg opĩoñẽ Landu.
iox.de ſen.exco. dum. dicit h dictũ uriſcitionẽ: Alieno territoꝛio
qꝛnõ
bus ẽ nulla.qũo
⁊quomodo tranſit
ligent᷑ ſentẽtijs ſuoꝝ pꝛela⸗ RE. Jmola.icie. dudũ. de fepul.
7Mo. in.c.tum
Cardinelis vo in. d.cle. du⸗ Peedere quo ad ctentioſaʒ poteſt ponere ſedem quisi de officio oꝛdi.c.cũ ep̃s.li.vi.
ed reſpectu fententie volnntarie inriſditio-
nis ⁊ ad quas nõ pꝛoceditur in
itis ↄteſtatio:
iure: intelligo vroꝛ. Si vero cõ ad contenrioſe tra oꝛdinem ꝗ non eſt de ſubſtãtia tʒ. ⁊ de hoc ſuo:qꝛ in. d.c.biduum.iterlocutoꝛia ver
1 o bene tenet lʒ peccet grauiter g tulit ſine oꝛd
actoꝛꝓ ſucceſſiu 7 Bar. Fin venditione. ff. dẽ regu iur. itio eſſet extrinſeca: vt còdẽno glo.⁊ Bal.in..cuʒ iu iu.⁊ iuſta debet cẽ
Cy.in.l.i.C.cõi ponius.fj. de a in.c.pꝛopoſuit.t dem limito niſi talis fucri cie. Item ſecũdo niſi ceſiaſticis.vtputa res tem foꝛma iudicij i foꝛo aie tenetet.
verioꝛ eſt ſententia alioꝛum tur de offi.le.n
pe. Monacus
ſus.li.vi.⁊ fict
diri.
vꝛb. vbi pʒ
dlů in excõicati qꝛ niſi
CWrx ücpq iuſticiã tenea
ſed iiq̃rit.i.ſ
dr declaratiua ſp qñ iudex in ad iſtũ vel ad illũ ptincre:ſiu aũt ſnĩa eſt pꝛiuatius. neficio eccieſiaſtico ⁊ ceſſuʒ fuit nõ enet᷑ r ſtea iniuſtq ſnia vprcnũciaſſe.⁊ i
ã̃:ſuce interdicit alicui cuʒ cauſe cognitiõe lata:durat ſujlã.⁊ ſic itellige..i.ᷓ. ſed vꝛbẽ.ij. de offi. pᷣfe. ꝙ pꝛefectus põtĩ p pꝛiuare officio aduscationis: Si vero nõ eſt lata cũ cguſe c durat.⁊ ſic log.l.fi.ff. de pen d effectũ ꝓductũ.puta tpe ꝓbatiõis:⁊ ſic durat ẽt ꝑ
ione
2.xj.
—
ouit.⁊ placet loſam iuriſdit vt dicit Pa. in.c.ců
tpoſt moꝛtẽ ſentẽt
7
qui tenent ꝙ ligã mihi⁊ etiam quo ioneʒ in monaſterio ↄtingat. de fo. com
ine luris ipas abbaris quem vice dei ſup caput ſuum impo⸗
iclauſtro. F.? rch: facit qð.ð.
ꝙ aut hʒ cãm ducendũ:puta ffisiũ:⁊ tũc ſieſt vt in. l.i.C.ð po petuum aliquẽ
ʒ ipſe ſit tpalis. ognitiõe:⁊ ſic nõ
is. Si aũt ſnĩa eſt
s. vt in
dataẽ iniuſta ſnĩa pꝰcognitã ĩ⸗ reſtituere ꝗcq c.i.de ↄceſ.pᷣben.ꝙ ſi ẽ dedar ter nõ ſal uabit: qꝛ tal fnĩa dñiuʒ:vt no.in. I.ulianꝰ teri accreſcit ins.vᷣt no. mu.ec.tãtũ enĩ declaraũit ad
d habuit.. pa.ĩ
atiua fic tenet᷑ ali nõ aufert directuʒ ff. de ↄdi.ide. nec al⸗ Inni.c. ꝙ plcriqʒ.de ĩ⸗ cũ ꝑtinere.i.ſicut
ſerui.ven.c.foꝛus.de V. ſi. Et
? per l. pom⸗
per Joan. Calde. pꝛeben. Quod qui⸗ t in cauſa iniuſti- ſint alia a beneficijs ec⸗ poꝛales alteriꝰqꝛ ſic vt pleriq;⸗ 7
paſtoꝛalis.. effectũ ej ter⸗
qꝛ vinculũ iniecit oſt moꝛtẽ. Exem⸗
iöc vel publicatione bonoꝛume
abſoluat᷑ ſemper erit excõicatu c.vnico. de ma.⁊ obe.li.vi.facit c. i.de offi. oꝛ. Qũo ẽt ſnĩia ertẽdat ritoꝛiũ. habes.ʒ. Pcna.I.rxiij.
litigãtes ſniat e dari debcre. Si puta:cũ aliqs pꝛiuat᷑ be ↄcedit᷑ altcri talis cui cõ
eſtituere:Iʒ cognoſcat po m fuiſſe:qꝛ exqͥ nõ appellauit
õcũ vacaret potuit iſti ↄccdi. Bideꝓ k bo.glo. Inſtitu. de offi.in.in fi öia. vtri. indi.⁊ ꝑ Bar.in. cqui.heredi.⁊ de conkeſſi.

ctum ab his qbꝰa ſede apoſtolica ↄcedit libera
vel niſi poſt jniam tempꝑe debito pꝛcſ cripſiſſet ſepultura.c.pactũ.de pacli· vi.
bona fide. oiieiio K eſt poſſeſſio ſiue £ pultura vbi aliquis ſepelendus ẽ.vl dr̃ locus ↄcauus in lo cðẽccleſiaſtico vel cimiterio factus in quo coꝛ pus catholici cõquieſcit. vnde ſi talis poſſeſſio ſeu terra leu quodlibet alið vas pꝛo ſepeliẽdo ſit ꝑepᷣnnſeu de eius auctoꝛitate ad ſcpulturã depuratum:ſic eſt locus reugioſus ſiuc ibi ſit aliquis ſepultus ſiue nõꝛ et vendi non poteſt de ſ epulturis.c. abolenda.⁊.xiij. q ij · queſta ẽ.? c.poltqᷓ;. ⁊.c. pꝛecipienduʒ] Si aũt auctoꝛitate epi talis tèrra ſcu locus nð eſt ad ſcpulturam deputatꝰ:ʒ ibi ſit aliquis ſ epultꝰnõ ꝓpterea ẽ rcligioſus Fᷣm canones: vi no. Inno.i.d.c.abo lẽderacit.c. ad. de religio. dõ · ⁊ qð ſupꝛadi⸗ ri· Religioſus locus. Mẽdi tñ non poteſi:vt ĩ deiſ.c.q̃ſta.⁊ poſtqᷓ;.lʒ aliud ſit fm legeſqꝛ reli gioſus di.ff. de reli.⁊ ſ ump. fu.I.ii Aliqñ dr̃ ſe pultura terra deputãda ſcu locus deputãdus ſepulture.⁊ B vendi põt. xij. q.ij. aurũ. ¶ Sepultura aliqũ accipit᷑ꝙ officio:qðᷣ ĩpen⸗ dit᷑ ſepeliẽdis ⁊ talis ſepultura vendi non põt aclericis q hñt bencficium rationecuius icnẽ tur: puta qꝛ ſacerdos ꝑꝛochialis ⁊ hmoi: imo ſimoniã cõmitterent ſi vendcrent.i.q.i. dictuʒ xiij.q.ij. pꝛecipiẽdum.⁊.c.i eccleſiaſtico.⁊ de ſi mo.cũ in eccleſie.lʒ clcrici petere non poſſint: laici tñ tenent᷑ ad laudabilẽ ↄſuetudinem puã dam:⁊ vr ꝙʒ niſi ſeruent peccent moꝛtalii. ar·c ad apoſtolicã. de ſimo.⁊ ita credo niſi ex aliqᷓ rõnabili cã deſiſtant
cere. E.ꝙ ſi hñt ex pꝛiuilegio pape: vt habeãtli berã ſepulturã:ſicut ſunt minoꝛes ⁊ pꝛedicato res.vt in cle. dudũ.de ſepul.ſic pñt ẽt nõ obſtã te dictiõe ep̃i vel curati:?etiũ nõ obſtãte ſta tuto qð ercõicat itrãtes alienã parrochiã.vt no· t. ꝓſilio. ccxxiij.⁊ fegẽ Bc. i·c.vt aĩaꝝ. de ↄſti.li. vi.⁊ do. Car. in. d.cle. dudũ. Jo. de lign. ibidẽ.⁊ pʒin.c. cũ libcꝝ.⁊.c.pñtia:de ſepul-Rõ qꝛ ↄceſſa ubera ſepultura: ceſſum ẽ iter eundi ad capiendũ funꝰſicuti ſiti dicit lex qñ ↄcedii pauſtus aq̃ vr ↄceſſuʒ irer ad illud.ff. de ſerui. ru.pꝛedi.l.iij. ð. pe.⁊ viti.⁊ facit qð dixi.ð. Li⸗ vero nõ ↄccdit᷑ libera ſepultura: ſed ĩ ſepultura.ſic do. An. tʒ ꝙẽt pñt. Ric.de ſenis tʒ ꝙ nõ· Sʒ iſtud Be.i.d.c.vt aĩaꝝ.dicit ꝓce⸗ dere:vbi ↄccdit ſolũ ꝙ poſſint recipe eligẽtes
qʒ de duabꝰᷣuitutibꝰvna ſublata remanet al⸗ tera: vt dicit gl. magna.i.c.omnis vtriuſq; ſc xus.de pc.⁊re. ¶ Quis põt eligẽ ſepulturã..ꝙ oĩs fidelis ⁊9 hʒ iiberũ arbitrium ⁊ etatem legitimam · ſ.ꝙ ſit pubes:qᷓ;uis ſit in ptãte patris: tñ põt eligere ſine ↄſenſu patris.c.licct. in pꝛin. de ſe⸗ pul.li.vi Impubes vero ⁊ qui non cſt cõpos fuc mentis eligere non poteſt. ar.c.vltimo. de ſuc.ab inte. ¶ Mtrũ religioſus poſſit eligere ſepulturã.& ꝙ nõ. niſi qñ extra monaſteriũ moꝛiijad qð co mode deferri ñ poſſet;qꝛ tũc põt eligere lepul turã vbi plʒ.c. religioſi.eo.tili.vi. ¶ Mtrumn ſcruus ſilr poſſit. h. fm.d. Ne · de peru.in tractatu de quarta.canonica poꝛioe eccleſic parrochialis ꝙ hic:ſ eſt pubes. Si ve⸗ ro eſi impubes cliget dñs · Ita no· Jo · in· de vxoꝛc eodem. ¶ Mtrũ qs poſſit eligere ſibi ſepulturam: loi
Alij aũt clerici g ad tale officiũ nõ tenent᷑ rõne bñficij porerũt vcnde re nõ quidem offm̃ ſed laboꝛẽ ſuum:qꝛ nõ te netur de ſuo facere ß.ar.c. charitatẽ.xij.q.ij. ð pꝛeſcrip.cũ er officij.⁊.d.c.abolẽde. Vbidʒ eſſe locus ſepulture.&. ſm Inno. in dc. abolende. ꝙ apud ecclefiã cõſecratã: ꝙꝛ cũ ↄſecrari debeat.vt in.c.ſicut.xvij.q. iiij⸗ Ideo ad locũ non cõſecratum non põt accedere. de cõſe. eccleſie. vel alta.c.ſi ccclefisᷓ.li.vi.põt tñ ẽt eſſe rcmotus ꝓpter fetoꝛem ·
¶ Quis hʒ ius funerandi.K. m Inno.in.c.i. de ſepul.ꝙ non omnis eccleſia:ſed ſolum illa que habei populum vcl cui ex pꝛuilegio ẽ cõ ceſſum.⁊ hoc de iurc canvnicò: Sed de iure ci⸗ uili competit omnibus ꝗbꝰineſt ius inferendi moꝛtuos.vt.ff. de moꝛinfe.ꝑ totũ. Aduerte h ꝙ pactum factum cum rectoꝛe eccleſie circa ſe puituram non recipiendam valet etiam fa⸗
ret ſepeliri.&.oliʒ fuit dinerſitas. hodie crùe ꝙ ſic. p.c.cũ ꝗs.eo.li. vi. ¶WMtrũ pr poſſit eligere ꝓ filio ipubere cum ipſe ipubes eligere nõ poiſit.&. do· Ne·uhu dictus vbi.ð. ꝙ ſic: cõſuctudine ſic diſponẽte- vt in. d.c.ʒ· ⁊ idẽ credit Me. in. dclicet de m
tre ſicut de patre. qñ fic hʒ ↄꝓſ nctudo. Etð ſo⸗ lũꝓ filiolegitimo naturalinon aitꝙ ſpur
¶ Mtxꝝ hñtes ius funerãdi poſſint itrare alte 4 rius ꝑꝛochiã:⁊ ꝑ ſe acciꝑe funꝰ⁊ alia ↄſueta fa
ſepeliri apð cos. Sed ego tenco ꝙ nõð pñt ſine lnia curativel epi niſi habeãt liberã ſepulturã
co minꝰreligioſo qᷓ; ſit locus vbi de ure debe,
miic uicslüt nils wprll ipeig niciioꝝ no⸗ uncpole⸗ ijwſuc müign iinnſ nuiilu auiß gic icupẽanð Fudein juſuciupauin yen [Wſcir jnPehrfutus
iorw 5
crcaboc.
Nimeſ dep nochiuneuicu Nt glo incic. bincigeni Shogdritur jilotainci
gmrirgůiic
iußdin uib Ntausthf ustlimaox ſinotceten Ahntfrne

Sn vel naturali tãtũ qʒ appeſlatiõe filioꝝ nõ ve ¶ Quartuseſt qñ eecłia eſtiterdicta vłcimi⸗
inſn niůt naturales tãti vel ſpurij.generalr.C. de teriumvbi de inre deberet ſepeliri ⁊ tunc fi eſt 6 wn inſticſubſti. ⁊inciei ve bap. ſcdꝙ adoptius eccfia ſepulchumaioꝝ ſuoꝝ ſepetiet inpln⸗ 1 zuin vel arrogatis bene poteſi. chia. ſi vero ẽ parrochia ſepeliet ĩecchia cathe⸗ igſt is ¶ Ptrũ auus poſſit eligereꝓ nepote ipubere drali:⁊ ſi oẽs iſte eſſent interdicte cũ nullus ibi tinnn Kidèẽ Me. vbi.ð. g nõq ĩ materia odioſa ap debeat ſ epelirt.c.yt pꝛnilegia de pnuile. ⁊c ſi
düi i pellatiòe filioꝝ nõ ↄtinen nepetes:aliter enĩ ecckia de priuile. li.vj.⁊ c.fi de ſepul li.vj tunc
ſnmn ilijtaliter nepotes appellant᷑. Secus appella⸗ ſepeliet᷑ĩ monaſterio Ppinquioꝛi ᷣm Archi.c. in tione liberoꝝ;vt in.l.qd ſi nepotes.ff. de teſta. ieo.li.vj.⁊ Jo. an.in nouella ibicem. vel vbið uih tute. multo minus frat aut aliꝰcollateralis. bebat ſoluẽre decimas ſm pꝛedictos.. nn 1 Ptrů pr poſſit eligereꝓ filio adulto ſeu pu CQAuintus caſus Ede peregrinis ⁊ aduenis g i 9 7 5 ccitu berei. iẽ ibicẽ ꝙ nõ.qʒ.d.c.lʒ ſolũ pꝛoĩpube f epelient᷑ ĩ parrochia ubimꝛiunt᷑ ſi nõ ſcttur re ↄcedit electionꝰ ſepulture. ubi fint ſepuichꝛa maiori ſuoꝝ.vel ji ſcit x ñ n rx decapitãdus ⁊ hmõi poſſint eligere pñt comode deferri Inn Mo. tenent in. c.— mpucjn* ſepulturã.h.g. ð.bidẽ ꝙ ſi fnĩa ẽ data nec ap/ iCo. i ecclia cathedrali Alij ãt ꝙ vtraqʒ ec⸗
pellatiõe ſuſpẽſa nõ põt:qꝛ nulld vltimã vo⸗ cleſia habet ius ⁊ locus ẽ pꝛcuentõi.⁊ iſtud ve
eiutut lũtatẽ põt dimittere.i.eius.ff. de teſta. gẽt nõ rius credol Idem dic de damnatis ad moꝛteʒ põtꝓ aia aligd relinquere.vt no. Joꝛan.in ad⸗ qñ ſepeliripermittuntur quod de peregrinis. Spe.nti de inſtreditönẽ. pt xumen d ertuscaius eſt defiio puberet ccherle i Bii oia ſacfa petere.⁊ recipecle.i.ð pe.⁊ re Si vo pelir apud maioꝛes ut in pꝛimo caſu.vel Keſt ctu iqxhum ſnĩa nõ eſi data vel eſt appellatione[ ulpẽſa ſic Fm ſecundum vel tertium caſ um.illud ſerna. peteſt eligere. ¶ Seprimus caſus de filiis illegitimig:ſi ſũt ꝛi n i Bbi dʒ gs ſepeliri qñ nõ elegit ſepulturam naturales m̃ ſepcliunt᷑ cum patre:nili pater ſumbwiun do. Me. pꝛefatus. vbi. ð.ꝓꝑ multos caſi usqs fuiſſet in dignitate.lex facto.ʒ.ſi quis rogatꝰ ego reduco ad.xi. vt totalio habeat᷑ intelligen⸗ fad trebe.? quod nõ in. d.I generaliter/ Siꝗt in. tia circa hoc. lunt ſpurij non ſepeliuntur cũ patre quia nec i i4 CMꝛimeſt he ꝛochianis g vebẽt ſepeliri ñ fiii nominandi ſunt aũt er complexu. C.ð.ice. in pꝛochia:ſed ieccleſia vbi ſunt maioꝛes ſui: ⁊ Muti. nup nec criam ſi legitiment᷑ a pꝛincipe ens ita dicit glo.in.c.ie.Ii.vi. facitc.i.de ſepul:⁊ eſt nifi ad petionem patrio:⁊ co uiuente feciſſcr. caſus in.c. is q. liii. vi.⁊ ibi tʒ Arch.⁊ Jo. kfacit quod no.ĩ aũt. qui mo. na. effi.ſui. Sepe⸗ npades win is CSz q̃ro q dicãtur maioꝛes.h.idẽ Me. vbi lient᷑ ergo tales in ſepulchꝛo matris. pꝛobat cu 5g in iſto caſu intelligitur pater Tauns.tex.ẽ ff. ad munic.i.iniſi ſit illuſtris femina Si Vo ic.ebꝛon. riij. q.ij. iũcto.c.i.de ſepul.⁊ iõ l Pa⸗ ſint filij adoptiui velarrogatiſi uiuente pa⸗ nigospic uꝰ ⁊ attauꝰ eſſent alibi non tñ ibi ſepeliet᷑:ſʒ tre adoptante moꝛiunt᷑ in cins ſepulchꝛo ſepe n vbi pater ⁊ auus: ſʒ ſi pr eſſet ſepultꝰi Vnolo, lientur. ſecus ſi moꝛtuo:q tunc ſepeliunt᷑ cum m eo avuus ⁊ alii maioꝛes ĩ alio:nqſepeliet filiꝰ patre naturali ſm P no.plene in.c, vnico. de co mitt cũ pfe ſʒ cũ auo ⁊ ceteris maioꝛibꝰ. im Jo.an. gna.lega. di bercij.i pꝛin ·⁊. c. fraternitatẽ. de fepul.⁊ ꝑ.c. COctanus caſus de vroꝛe:⁊ dic ꝙ ſi eſtcar 2ꝛ —— n gs. de ſepul.li.vj. lʒ alij cotrariũ lencãt ꝑꝑ naliter cognita:vel ad domũ viri ducta:tũc ſe. n 1cx.2rios riij. q.ij. ſʒ pꝛimũ videt᷑ verius. Pelit i ſcpulchꝛo viri qꝛ iã conſecutaẽ domici is Secũdus ẽ qñ nõ appet vbifint ſepulchꝛa liũ mariti ꝑ conductionẽ.I.cũ quedã puclla.ſf. 3 „ maioꝝ qʒ rũc ſepeliet᷑ i ecckia vbi audiuit dini de iuriſdi. omnis iu.vel quia effecta vna cgro na pœpit ecclefiaſtica facfa.d.c.i⁊ ibiꝑ In⸗ cum viro. d.c. cbꝛõ. alias non. cin no.kẽ caſus ĩ.d.c. is g.⁊ ĩc.in noſtra ebdem. ¶ Auid ſi ſit cognita ⁊ tñ ꝑꝑ adulterium ſepaꝛ
r i7 ¶ Tertius ẽ qñ qs ñ hẽt ſepulchꝛa maicx ⁊i rata.&.ꝙ non ſepelict cum viro qꝛ non ẽain⸗ nchſn vna ecckia andiuit diuina:⁊ ĩ alia pcepit ſacra⸗ plius de domo viri niſi ſit reconciliata. ipnin meta vlẽ parrochianus duaꝝ eccteſiaꝝ:⁊ tũc ed quid ſi moꝛtuo viro reccſſit de do
—. 0 4
in trac; ecchia hẽt ius funerãdi: tunc locus é mriti. K. ꝙ l fueriht opi.tñ mihi placet opi
euentiöt. 5 reſcri. c. duobꝰ.i. 6 obuẽtscs nio Archi. ⁊ Jo.ic.ig qu i.p. mulier. co.li. vzj. ꝙ wit quarte diuident᷑.c.cũ qs.co.li.vj.⁊ nõeſt puẽ ſepelictur in ſepuichꝛo viri.qꝛ licct ad alud Jm— dio:ſed contendũt vioceſanus ↄcoꝛdabit ptes. domicilinm ſctranf ferat:tñ retinet domiciliũ nni⸗ D5

2
1
28 ¶ Mndecimus caſus ẽ
—
.
ꝙ locus erit
5 ¶ Sed pene ꝙ vir
⁊ ſepultus eſt ibi
mariti vIflij.. vidua. ad munici. vel die rit pꝛeuentõi. ⁊ ꝙ de illa que habuit ptures viros:dic ꝙ vitimus cõſiderat q vna
caro eſt cum eo.
habeat ĩ vna eccłĩa ſepul⸗ chia maioꝝ ſuoꝝ:⁊ in alia elegit ſepulturam vbiſepeliet᷑ vroꝛ eius. ſ. ꝙ jecclia vbi maritus actualiter eſt ſepultus. d. cebꝛon · qã intellige qñ maritus fuir ibi legi⸗ time ſepultus.q ſi fuiſſet ercõmnnicatꝰ vel in terdictus nõ ſepeluur ibi Similiter intellige
—
commode poteſt illuc deferri. als no· ar. d·⸗
religioſi.
16 ¶ Monus caſus de nouitijs religioſis ꝗ ſiñ
erant obligati religiõi in genert debent ſepe⸗ liri in ecckia vbi de iure conuenit:nò in mona⸗ ſterio vbi dicit Archti.c. cũ qs·eo·li. vj. ſecus ſi erat obligatus religioni in genere·⁊ idẽ dic ð illis qñ ſunt plene tranſlati. vt qꝛ habent ſua in ꝓpꝛio · CWecimus caſus ẽ de pᷣlatis ecckiaꝝ: nã re gulariter debent ſepeliri in ecclia vbi habent turã:⁊ fiĩ duab: locus ẽ pᷣnenriõi. vel dic k moꝛit in vna eaꝝ ibi erit ſepcliẽdus Fᷣm Ar⸗ cbi.ĩ.d.c. cũ quis Alijãt clerici debent ſepcliri in ecclia. vbi ſunt dcrici ſen bencficiati de illo q habet domi⸗ ciiiũ ĩcinitate vel villa.⁊ tranſfert ſe ad villã ruralẽ recreationis cauſa: vel vt rura colat:⁊ ibi moꝛitur. quia nõ ſepeh i ecclis rurali: ſed iſepuichꝛo maioꝝ ſuoꝝ ſm ꝙ dirii tribꝰ caſi bus pᷣmis ſi cõmode ad eũ põr poꝛtari. d. e⸗ ſigioſo. vt no· Archi.⁊. Jo.i. d.c.is qui. G Pui ſũt ꝗ pꝛiuant᷑ ecctaſtica ſepulturg. K. ꝙ rij differentijs ꝑſonaxꝝ interdici eccleſiaſtica ultura Mꝛimo excicati.cle· i· de ſepul. ⁊ ð pẽa ʒfaciẽtiũ pẽs.ðErcõicario.vij. caſu. xxxv ⁊ hoc vcxꝝ:niſi abſoluant᷑ Scðo mãifeſtis vſu rarijs. d.cle.i.⁊.c.qᷓᷓq;. de vſ u.li.vi.habes.ð.d. caſu. xxxv. veꝝ niſi peniteãt ⁊ kaciãt cautio⸗ nẽ Tertio ꝗ in toꝛneamẽtis moꝛiũtur.c.i.ð toꝛ nehmentis · Quarto raptoꝛibꝰq ꝑtinacit᷑ cum poſſint in vita nõ ſatiſfaciunt:⁊ in moꝛre non pñt.c. ij. de rap Quito blaſ fematoꝛibꝰdei⁊ ſcõ rũ c.j. de maledieocvexꝝ ji ilã pnĩam ſibiĩ⸗
poſitã ↄtẽnũt Bexto gnon cõicãt ſchin anno
nec ↄfitent. c· oĩs vtriuſq; ð pe. ⁊ re.niſi ſigna ↄtritionis oñdant Septůno g moꝛit in pecca
to moꝛtali notoꝛiec.cũ grauia. riij. q.ij. Ocra⸗
uo noiatiʒ inidictis. d.cic.i.⁊ h ſub excðicatio⸗
nis pena· Alij ãt inidicti ſilr pꝛiu ãtur. vt in. d
caſu. xxx v Mons illi cui ẽ inidictus ĩgreſſus ec
cleſic.c.is g. de ſen· exc.li.vi Decimo ilig facer dotẽ tutoꝛẽ filijs ſuis iſtituit. rxxviij· vi. meqʒ apð.gl. ibi Zꝛiũ tʒ Mndecimo iudeis vel paga nis. de ↄle. di.i.c. cccleſiã.⁊.c.ſe. Muodecio cõꝛ⸗ poꝛibus exẽteratis vel diniſis. vt.ð. Excõica⸗ tio.v.caſu.xxxij. ¶ Quid ſi tales de facto ſepeliuntur ĩ eccefia vel cimiterio..ꝙ ſi pñt diſcerni exhumandi
i
jriniucenles impoftrſcu migndapec jlicſtalus a
ſũt. als nõ.c.ſacris.e.ti.⁊ eccleſia vel cimiteriũ nireliunn iucitvt a ¶ Quid de puero eÿcto de ventre mfis mo ʒi— elec
recõciliãdũ.c.ↄſuluiſti.de ↄſc.ec.velalta.
tuo.. ꝙ nõ dz ſepcliricũ matre:ſed ef᷑ cimite riũ.ſecus ſi nõ eſſet extractus ᷣm Mo.
mmmnitti uyuchinmo
¶ Qua pena puniendi ſũt ꝗ ad ſepulturã reci ʒꝛ jicinpapũc
piũt aliquẽ ĩ caſu nõ ↄceſſo.&.tenẽi ad reſtõʒ coꝛpoꝛis ſi petat ſꝙtẽ omniũ q̃ occaſiõe illius receperũt.c.frainitatẽ.⁊.c.ex parte. ci.i⁊.c.cuʒ liberũ.eo.ti. ⁊ alijs penis.vt.ð. dictů eſt· Ercõi catio.vij. caſ n. ur ¶ Quid ſi ſacerdos pꝛochialis coꝛpus ciꝰqali vlelegit ſepuiturã violentcr rapuerit:velfunꝰ
——
3
añqᷓ; deuẽiret ad manus coꝝ gbꝰ debebat ſpo
liauit. K. ſm Mo.⁊ Jo. in.ccũ libeꝝ.⁊ Jo.ic. certificari.eo.ti.⁊ D tdra.cõſilio.ccxxiiij. ꝙ te⸗
net᷑ reſtituere qœqd accepit ⁊ ip̃ʒ coꝛpꝰ: ⁊ vltra
B ꝑdit q̃rtã canòicaʒ ad fimilitudinem hfdis res hrditarias ſubtrahẽtis g in eĩs quartãtre belianicd ꝑdit: ⁊ ius iſtituròis debitũ qð als erat detracturus.. Pauluſ rñdit.ff. ad.i.falci. ⁊reſcriptũ.ff. de. his.g. vt indi. q ꝓhiberc vñ inferre i ſepulchꝝ.q fiue ĩ locũ iferre Phibeat ue in itincre..i.j. ꝓhiberi. f. de moꝛ infe. do⸗ Pe in.tractatu vbi. ð.tʒ qᷓ ad canonicam ptẽ Zriuʒ. qꝛ delictũ pᷣſbr̃i nõ dʒ nocere ccdeſie.· de oꝛdi.cogni.c.ij.x vj.q.vj.ſi epuʒ.⁊ qð no.in re⸗ gula delictũ.li. vi.⁊ glo an. i qs in tãta. ¶. vñ vi. ſed ego teneo cũMo.⁊ Jo. ſi tale quid fiat a pꝛclato: qꝛ pꝛelatus ſolus bñ põt pꝛeiudicare
noniducũt ad lclum vſim wenduw y n axud ſus amnecetiam võluciit qõno⸗
dchcupienus
ſednungdlli
inui Wocultepley ſrnfin driſykium niſdꝛbenei
niucbatfnd
eccleſie ĩ acgrẽdiſ.xvi.q.vi.ð.fi.ſicut ſeruꝰ dño
pꝛeiudicat in acquirẽdis.i.fi. Cde acg. pol.ſc in acquiſitis. 3 ¶ Mtrũ pꝛctextu ri.&. ꝙ nõ. nec pꝛctextu cuiuſcũq; alteriuſ obli gatiõis.ci ſit iniuſtũ.c. de ſepul. vio·ec djl⸗ kerrimolcſtia infra.x.dies ab obitu. als Puc ẽ inutile qcqd fit. vt in aui.ſed nec sñ. C· de ſe⸗ pul.vio.q Vo ad domũ
. moꝛienti accedit ⁊ ip yrl qlios moleſtat vel rebꝰeins inlignia bonnt·
„
debiti ſepultura poſſt ipeii 34
iqno Achir niredeincil niprnidi niſonẽ farit ulusgtuẽ ꝓn Kgſch s bab

unt u bonoꝝ ſuoꝛum ⁊ eſt infamis:⁊ idem in eo qui — circa funus peccat.in aui. iteʒ qui domuzʒ. C.de epul. vio. m 3 E Htrů inducentes ad iurãdũ vouenduʒ vct Rauinen fide interpoſita:ſeu als aqꝓmittendum de ſe⸗ ukitinne pultura eligenda pecceni. he. ꝙ clerici⁊ religio Autin fi cuiuſcũc; ſtatus aut ↄditionis exiſtant gad i vouend ſcu Pcicn aliquẽ inducũt: vt apud eoꝝ eccicfias eligãt ſe S pulturam:vel iã electam vſterius non mutent vn ſunt ercõmunicati ercõmunicatione papali a upntſigih quã pꝛeterq; in moꝛtis articulo nõ poſſunt ab tolui citra papã.cle.cupientes.de penis Sive nuimijti ro non iducũt ad vouendũ vel pꝛomittenduʒ hunnt ſed— vt fimplr el icant ſiue ſi inducũt— vouendum ⁊ pꝛomittendum:nõ tamen vt eli⸗ gant apud ſuas eccleſias non incurrũt iſtã pe amtnec etiam credo peccent ſi modo doloſe — ſMun nõ faciũt.qð no.do· Pe. de ancha. ⁊ Jo. mo. idcic cnpientts. W—6 CSed nungd ligãtur iſta pena ſi hoc faciant Potncin indirecte. K. ꝙ ſiue directe vel indirecte publi⸗ ee vel occuite p ſe vclper aũ h faciunt. ĩgant . refert— 37 ¶ Btrũ ſgla iductio inducat hanc penam. non:niſi habeat effectũ.ſ. ꝙ ille faciat ad qð —— ßm ns.. Facit qð no. Archi. xvijq.i.ᷓ. fi ergo.⁊ Jo.an. cmulieres. de iudi.li.vi. e e 3 CPrrü pꝛefati cicrici aut religioſi g talevotũ vel ꝓmiſſionẽ fecerũt fieri teneant᷑ reſtituere oꝛpus illius gtalẽ ꝓmiſſonẽ fecit f apud cos eſtſepultum. K. ꝙ ſic. ſi petatur:⁊ omnia que oecaſione funeris habuerunt. Et hoc.j. decen⸗ uue dium quod currit quo ad reſtitutionem coꝛpo tis a dic petitionis: fed quo ad reſtiturionem —&lioꝛum ſtarim currit a die receptiõis ᷣm Jo. . an.in. c.i.de ſepul.li. vi. ꝙꝛ pꝛefatum.c.addit. ad in cpleriſqʒ. de pac. qð ſi nõfaciũt ipſo tranſacto un decendio eoꝛum eccleſie ⁊ cimiteria ecceũaſti- Sn* reſtituerint pꝛefata.vt in.d.c.i. imita hoc — verunt: niſi eſſet eccleſia ĩ qua de iure eſfet ſepe — lendus:qʒ fic non tencretur reſtituere:nec coꝛ curn b aliud fm verioꝛem opini.vt no Ve.
1
ipſo iure cadit ab actiõe:⁊ ĩ tantũdem
35 Sed nungd illig tale votum fecerũt ſeu ꝓ Millionem poterut alibieligere jepulturam.
o iure cadit ab heredi“ he.ꝙ non.ſed ſepeliẽtur apð eccleſias ad q̃s de bus iniuriati ↄdẽnatur ⁊ publicat᷑ tertia pars
iure:als eſſent deferẽdi.vt in.d.c.i. ¶Quid de illo qui non ſuaſione aliquoꝛũ ſed motu pꝛopꝛio fecit votum vel iuramecntum de ſepultura electa non mutanda.ſe. fᷣm Bo. ꝙ ſine cauſa mutarc non poterit: ⁊ ſic inteligit c.ſi vero. de iureiuran. In quo dicitur ꝙ nemo poteſt venire contra piopꝛium iuramentum Si vero noua cauſa poſt iuramentum eſt oꝛta dequa non cogitauit quando iurauit.ſic pote rit fepulturam mutare:⁊ ſic intelligit ⁊ limitat opi.legiſtarum qui tenent tale pactum non te nere ſeu iuramẽtum.C.de legi..non dubium. in fi xiij. q.ij. c. vlti. C. de pac.liuriſ gentium.ᷓ. fi paciſcar/ Pꝛelatus ex iuſta cã poteſt in ſe⸗ pulchꝛum vnius aliquem imittere inuito alio de iure canonico:qꝛeccieſia e ſt quidam locus fpecialiter deo dedicatus:quã epiſcopus libe⸗ re facere poteſt m Anchi.iij. g. ij. pꝛecipiendũ quãuis fᷣm leges non liceat. bij.⁊..ſi plures.ff. de reli.⁊ ſum.fu. Sequitur Ludouicus de ro⸗ ma in notandis ſuis. ¶ Mtrum illi qui habent capellas a religioſiſ i ſeu prelatis conceſſas ſibi: in quibus fecerunt ſepuichꝛumꝙ ſe ⁊ ſuis de domo poſſint eis in⸗ uitis ipfis pꝛiuari ſeu alij ĩ ipſis fepulchꝛis c tra eoꝛum voluntatem poni.K.do. Me. vbi.ð ꝙ non. qꝛtalis capella ad ſepuichꝛum reputa᷑ tanq; poſpitium.xij. qij. ebꝛon. Sed de iure ẽ ꝙ in fundo in quo quis habet vſum nõ poteſt donnus inhabitare inito vſurario.ff. devſu. ⁊ habita.lega.i.ſi heres.ᷓ.fi.⁊.l.ſequen. Et vi⸗ de quod nõ. Ago.in ſũma.inſti.de vſu. ⁊ habi⸗ ta..ſi vero vſus.⁊.ꝗ.illud notanter. ſi tamẽn eſſent extincti ⁊ coꝛum dominus per moꝛtem. bene poſſent alijs concedi: quia moꝛtuo vſura rio iile vſus redit ad pꝛopꝛictarium libere.. pe. C. de vſufruccrius tamen videtur ꝙᷓ ati us poſſit im poni ipfis inuitis:vt in pꝛecedenti bus.ð.patct: niſi per hoc impedirentur ſuos moꝛtnos imponere. CMBrrum poſſit fieri pactio ſup electione ſe⸗ 41 pulture. K. hm Mo. gœcquid tpaie datur vel p⸗ mittit᷑: vt talis clectio fiat ſimonia eſt i.q. i. 5
pio.de pac.c.fi.
¶ Auid de his qui, habent ſepulturam: in 43 quibus non ponitut᷑ niſi confrater vel ca⸗ nonicus. Reſpond. ꝙ ſi faciunt pactum aut eſt tara pꝛo quanto extraneus debeat liri T fimoniaẽ. de ſimo.c. audiuimus⁊.c..

qꝛ nec ꝓ terra:nec ꝓofficio aligd recipi debet⸗
44 I Quid de ilo g mãdat cœꝛp⸗ ſuũ nõ debẽ K
.
45
4⁵
peliri. K.ꝙ nõ dʒ ipleri. f. de. ↄdi inſti.. dã.
⁊ no. xxi.di.ð.nunc aũt.in glo.
¶ Kuius cxpẽß fiet ſepultura..ꝙ ſiẽ̃ vxœꝛ que hẽt dotẽ ⁊ alia bõa:ſi F omn remane&t apud maruũ ipſe tñr facere expenſ as oẽs. Si Vo ſolũ dos apð eũ rẽaneret ⁊ alia bõa ad ali os irẽt: ſic qlʒ ꝓ rata ſua.puta ſi dos ſũt cẽtũ ⁊alia bõa.cc.icnebit᷑ pꝛo tertia ꝑte:⁊ alij ad q̃l dicta bõa veniunt ꝓlijs duabꝰ. Si Vo dotẽ ẽt reſtituit:ſi tenẽt᷑ hẽdes vxoris. celſus.⁊l ſe.ff. de religi.⁊ ſum.fu. Si võ nõð hẽt nec dolẽ nec alia bona:ſic tñr vir facere eas l.i.⁊.ſi qs fi. de re.⁊ ſů. fuj Si ãt fũtalij ab vxoꝛe: ſic tñr heres aut pater reſpectu filij:aut dominus re ſpectu ſerui.d.l.ſi quis.
IMtxꝝ valeat ſtatutum factuʒa laicis ꝙ non valcat niſ tãtũ expẽdii ſepultura. K. ꝙ nõ. ſ Ludo. de ro.qꝛ iʒ nõ ſit factũ ſuꝑ ſpũglibꝰ cſt: tñ ſup ↄnexis ciſcẽ.ar.l.ꝙ fi nolit ĩfi. f.ð edili. edic.in.c.cuʒ laicis.de re.ec.non alie. Qð limi⸗ ta MZmnnnite Fij P
eſt multiplex Mꝛia ẽ
E 1 uituS buitus dei. Geva eſt fuitus peccati.de quibꝰ.ð. pᷣccptũ.ð.v. Tertia ßuitus ẽ q̃ hõ huit hõi.⁊ ſic diffinitur. Seruitus ẽ iſtitutio iuriſgentiuʒ qᷓ quis dñio alieno ʒ nãm ſubijcit. inſti. de iure ꝑſo.. huit di.i.c.iuſgẽtiũ.xij. q.ij.c. cum redẽptoꝛ Eſt alia ß̃uitus largo mõ dicta q̃ẽ illa de aſcriptirijs:qᷓ deber᷑ a pſona rei Eſt ⁊ alia ſᷣuitus reatis q̃ eſt illa qͥ debet᷑ a re rei ficut ẽ ßuitus vrbana⁊ ru⸗ ſticana.qꝛ nõ debet᷑ ꝑſone:ſʒ pᷣdio. vt i..ſi vnꝰ cx ſocijs.ff. de ferui.ru.pᷣdi] WMñ nõ.ꝙ vꝛbana pᷣdia vñr oĩa edificia cã hitãdi facta ⁊ ſtabuli illis cõtigui:ſiue ſint in ciuitate vel villa vbi⸗ cũq;.ff. de Vbo.ſil.vꝛbana vᷣdia ff. cõmunia tam vr. 5 ruſti.pᷣ.l.i Ruſtica Vo pꝛedia dñr oĩa pᷣdia ſine domo ad hitãdũ:Iʒ hẽant tectũꝓ fructibus colligendis vel ſtabulũ ꝓ equis vel iumẽtis ſepatũ ab oĩ edificio hitationis.vt.l.
poc iure.ff.q.mo.pi.vel hypo.tacite ↄtra.⁊ ᷣʒ
kuitus dicit᷑ vꝛbana vel ruſtica. de gbus hẽs in c.ecclefia. de conſti. Eſt alia q̃ dicitur mirta.qͥ
iõ mixta dr̃. qꝛ nõ ẽ mere gerebe qᷓ debet᷑ a ꝑ⸗
ſona perſonc.nec eſt mer
3 ealis q̃ debeai a re rei:ſcdeſt mixta eo ꝙ debet᷑ a re ꝑſone q̃ ẽt ꝑſo
nalis appellat᷑.vr.l. i.ſf. de ſerui.qꝛ cũ ꝑſona ſꝑ
—
finit. vt.iij. fi. ff. qui.mo. vuſ uſfruc. qmit. q ẽt rcalis dicit:qꝛ tãq; ius reale vẽdicat:ſʒ non
rei vendicatiõe: ga incoꝛporale ẽ:ſʒ quaſi ven dicat᷑ cũ agit᷑ iiuriaꝝ ſi ꝓhibet᷑ ire ⁊ hmõi.vt. vti frui.ð.vtx aũt.ff. ſi vuſuſfru.pe.vt no. Cy. in heica. C.de vſufruc. Spẽs huius ſüt tres.ſ. vſus.habitatio.⁊ vſuſfructus. ⁊ de iſtis non
loquoꝛ hic.ſcd ſolũ de iſta tertia qua ꝑſonaeſt
ſerua ꝑſone.de qua loquoꝛ in infraſcriptis.
¶ Quo mõ efficitur quis ſeruus. R.ꝙ quadru
pliciter. Primo ex natiuuate vt cũ quis naſci tur de ſerua. Hodie tamẽ de·ↄſuetudine non ſeruat᷑.⁊ vide.ð.Filios.ðᷓ.xx. De iure etiũ non eſſet ſeruꝰ ſi in aliquo tẽpoꝛe quo mater e ha⸗ buit in ventre fuiſſet libera vel ĩ partu.vt iſti. de ĩgenuis..ſufficit. Motãt Ber. Sn Po ſti.ic.fi. de ſeruis nò oꝛdinandis. Secco ef⸗ ficitur ſeruus ex bello. de quo dic vt.ð· Bellũ.i pᷣn. Tertio ex delicto:vt cũ libertus rõne ĩgra⸗ titudinis reducitur in ſeruitutẽ.I.ſi manumiſ⸗ ſus.C.de liber.⁊ eo.libe.vł cũ alio modoa lege ꝑ pcm̃ imponitur:vt a raptoꝛe puelle. xxviq. i.de raptoꝛibus: vel in deferẽtibus ꝓhibita ſa racenis ꝗ efficiuntur ſerui capientium.vt pʒꝑ
extrauagãtes multorũ pontificũ. Quarto er
ꝓpꝛia volũtate.ſicut cũ maioꝛ.xx.annis cumi⸗ tentione participãdi de pꝛecio. quod quidemi veritate participat ſciens ſe eſſe liberũ conſẽ
tit alicui venditoꝛi ꝗ ſimiliter ſcit cum liberã
cſſe:vt ĩm vendat. Mam iſtis conturrẽtibus
efficitur ſeruus.vt no.i.i.i.ff. qui.ad liberꝓda.
nõ licet.liberis.ff. de libe. cã. Si aligd pᷣdico rũ deficiat nõ valet.⁊ ſi nihil deficiat de pdi⸗
ctis:non tenet᷑ dñs ꝗ eñ emit recipere pᷣciuʒ ſi
nõ vult:⁊ ſi manumittat erit lbertus nò inge nuus.l.liber hõ.ff. de ſta. ho.⁊ de pꝛedictis ha bes Inſti.de iure ꝑſonaꝝ. Fallit boc in filio: quẽ ꝑr̃ neceſſitate famis vꝛgente põt vendere nõ tñ mater:⁊ talis filius venditus igenuita⸗ tẽ recipit qñcũq; pꝛeciũ emproꝛi reſtituet iple: vel aliꝰquicũq; pꝛo eo.vt in.·.i.⁊.ij. in rex. ⁊ in glo.C. de pribus g fi. diſtra. Addo.v. modũ ex
quo gs efficit ſeruus.de quo hẽs.ð. Lolonus
ſ.de ilis ꝗ fingũt ſe inalidos vt mẽdicẽt. ¶ Quõ vui efficiunt liberi.&. ꝙ multi modis ſ.ↄuincẽdo in iudicio reũ necis dñi ſui. tẽ de cuſando falſariũ monete. Itẽ raptoꝛẽ Vgini diſſimulatiõc pꝛeteritũ. iẽ deſertoꝛẽ militic. de quibꝰ habes in.l.i.C· pꝛo gca.ſeruig pᷣmio liber. ac. t foꝛtins i ↄſcia credo ꝙ polit fuge re ãcilla. qñ vñs cogit eã ad peccatũ foꝛnicdtio nis:⁊ ſic ſtare vrlibera. Focit anctontas Mau li.i.ad coꝛin. vi. Fugite foꝛnicationẽ.facu reg⸗
—
wel den
ici mtercoh lhilima mnvſukfi niligidtve junes Ery ico de ſer (Mrileruus ſrlbennnif ſijdipertotu ¶Quſifu ſatme tnd da tiber ad no dicKſeruus pitatox ⁊o noxs redigi b. Siverot ſubduwnun pxnttn jnõbz winõ irgincijd iſic ſeruiet u reh verůſd nolt annũnð ſẽtz Ky deo ᷣppi dicis uitſtiuiturr
nituisdc
tiulK ꝙnon. wglincijlij
Auben Inno (& nigtenet liſdicm
ſiinspoſ hite üj.
Mlen K, i. h wuiniſm Wumiie
ſln
ijejbei

la qð non eſt. de reg. iur⁊ pꝛiuilegiũ meretur amittere qↄceſſa abutit ptãte. de iure ẽt põtĩ⸗ ploꝛare offm̃ ep̃i vt cõpellat dñʒ eã̃ manumit tere:⁊ poreſt cõpelli.l.ſi lenones.C.de epiſ. au⸗
di. Multi ſunt alij caſus quos omitto qꝛ non ſunt in vſu. xfficiunt᷑ ẽt ex mannmiſſione. de
quo vide..Manumiſſio. Itẽ ex expoſitione ſerui lãguidi· vel denegatiòc alimẽtoꝝ facta a dño. vide.ð. Expoſitus. Itẽ er emptione facta a indeo de ſeruo ¶ Mtrũ ſeruus poſſit oꝛdinari..ꝙ¶· non niſi plene libertati ſit reſtitutus.de quo hẽs plene liiij. di.pcr totum.
4 W Auid ſi fuus oꝛdincl.. ꝙ ſi oꝛdinat᷑ vño
ſciente ⁊ nõ õdicente:eoipſo efficit᷑ ingenuus ⁊ liber ad quoſcũqʒ oꝛdines ſit pꝛomotus. liij di.c. ſi ſeruus ſciente. Si vero vño ignoꝛãte ⁊ pñtatoꝛc ⁊ oꝛdinatoꝛe:ſic fi fuit ꝓmotuſad mi noꝛes redigit᷑ in pꝛiſtinã ſeruitutẽ.liiij. di. nul li. Si vero fuit ꝓmotus ad ſacros oꝛdines.ſ. fubdiaconatũ ⁊ diaconatũ dabit vicariuʒ vel Pꝛeciũ ⁊ reꝛnanebit liber.liiij. di ex antiqs.qð ſ̃ nõ hʒ vel nõ põt dʒ deponi ⁊ reſtitui dño.vi de glo · in.c.ij. de ſer.nõ oꝛ. Si vero ad ſacerdo tiũ ſic ſeruiet in his que oꝛdinẽ ſuũ decent.alr nõ.⁊ hᷓ verũ ſi dñs repetet eñ ĩfra ãnum die ſcie Em Mo. q;uis alij dicãt a die oꝛdinariõis qʒ poſt annũ nõ põt repctere.liiij. di. ſi ſeruus. Idẽ tʒ Ray. de oꝛiginarijs aſcripticijs ⁊ colo nis ꝓpꝛie dictis ꝙ nõ poſſunt ꝓmoueri ⁊ pꝛo· moti reſtituũtur.vt.ð.de ſcruis.
5 ¶ Ptrũ talis depoſitus gandeat pꝛiuikegio
clericali.h.ꝙ non. niſi t̃ ꝙ verberari nõ põt
„„„
vt no.gl.in.c.ij. liiij. di.als verberãs ipᷣm eẽt ex cõicatus ſᷣm Inno.
6 ¶ Sed nãgd tenetchtinere talis&. ꝙ ſic. vt
¶ Mtrũ ſcruus poſſit Zhere matrimdniñ al⸗
a pꝛedictꝭ oꝛdinati.vide.ð.xMatrimoniũ.iij. ĩ⸗
pedimẽto.iiii..iiij.
S ¶ Mtrũ tꝑe pſecutiõis liceat xp̃ianis ſe fubij
cere ſeruituti ifideliũ cũ pacto ꝙ ritꝰ xpᷣianoꝝ non renun.c.niſi cũ pꝛi m. ꝙ ſic.
¶ Qutſine cq̃ᷓ ſeruũ occiderit nõ minus puni
etur q; qui alienũ ſeruũ occiderit.i.i.in fi.ff. de his ꝗ ſunt ſui vcl alie.iuris.
ill quis põt hfe.he. vt
Fl um no.in'.c. dilecta. de
Sceſ.pꝛe.⁊ dic vt.ð.de iſignijs affumẽ
dls.⁊ pᷣm eã di.ð. Inſignia.
monia pꝛimo“
ꝙ eſt ſpůũaliũ vel ſpůalibus anncxoꝝ: aut a ſpũalibus dependentiũ vel ↄſequẽtium: vel ad ſpũalia antecedent᷑ oꝛdinãtiũ pꝛecedẽte pactoꝓmiſſiõis:omiſſiõis:ↄditiõis:modi pui cij pꝛecũ vel cuiuſuis tpalitati receptio fiue do natio. Hãc deſcriptionem elicio ex dictis do⸗ ctoꝝ que clariꝰ.j.patebit. ¶ Quero ꝗʒd in pꝛedicta deſcri tõe ĩtelligatur noie ſpůaliũ. K. vt colligo ex Wa. in. c.ↄfulere. de ſuno.⁊ alijs doc. marimc Ri.in. iiij. di. xxv ar. iij· q.ij.⁊ Aſten. li.vi.ti.lv. Spiale dr dupli citer iꝙpoſitoi Nꝛimo ꝑcõpationem ad ſpm̃ ſcm̃. Scðo ꝑ cõparationẽ ad ſpm̃ humanum.] Spũale pꝛimo modo dictů triplicit᷑ accipit᷑.ſ. pꝛimo ꝑ eſſentiã:vt gra ⁊ virtutes gratuite.⁊ iſtud ſpãle:nec de iure nec de facto põt vendi qꝛ nõ cadit in cõuentionẽ.⁊ de his bẽs.i.q.i.c. i.⁊ ibi glo Scpᷣo accipit᷑ ꝑ cauſalitatẽ ⁊ diſ po fitionẽ vt ſunt ſacfa qͥ ſunt quodãmõ cã gra⸗ tie ⁊ virtutũ:qꝛ per ea ↄſeqmur gr̃am ⁊ virtu tes. ⁊ iſta cũ fint coꝛpoꝛaliã cadũt in pactũ: ſed nõ ſine ſimonia.vt in.c.nõ ſatis.⁊.c.cũ in eccle ſie co Tertio accipit ſpũale pᷣmo modo dictuʒ ꝑeffectũ. vt ſůt ea que ↄueniũt alicui ex aliquo donovel officio ſpũali.vtꝓpßhare:miracula fa cere:diuinũ offm̃ celebꝛare:⁊ talia ſpũalia non pñt vendi: rcdimi:velreſignariq pecunia.c.qᷓ
rclã.eo.i.q. inullus eps.elij nifi ßin ꝙ.j. dicaʒ Spũale vero ſcho mõ dictũ per cõpãtionẽ ad ſpm̃ humanũ dr̃ duplrſſſpꝛimo ꝑ eſſentiã: vt ſunt ſcie oẽs que per inueſtigationẽ humanã ⁊ doctrinã acgrũtur.⁊; nec de iurc nec de fa⸗ cto vendi pñt.vt pʒ ꝓuer.xvij. qd inquit pꝛo⸗ deſt ſtulto hre diuitias:cum non poſſit emcre ſapiẽtiam] Scðᷣo dr ſpirituate per cq̃m.vt do ctrina pꝛedictaꝝ ſciaꝝ que de iure ⁊ facto vẽ di võt aliquãdo:aliquãdo vero non ſine ſimo nia. vt patebit.j.
Auid dr̃ annerũ ſpũali pᷣ mõ vcm̃.ſ.ꝑ com parationẽ ad ſpm̃ ſcm̃. he. ꝙ oœẽ illud in quoſ pi rituale miniſtrat vt vaſa facra:eccieſia:cimite riũ ⁊ relige ſcõꝝ: veſtis ſacerdotalis: vt ſacra eſt ⁊ huiuſmodi. ¶ Auid dr dependere vel ↄſeg a ſpũalißᷣ mõ. K. ꝙ omne illudꝭð ex ſpũali dẽpendet fiuc ↄſe gt᷑.vt hre cccleſiã vcl dignitatẽ ccceſiaſticam canonicã vci pꝛebendã:ſiue alind beneficiũ et ccſiaſticũ: vel ius percipiendi decimas pꝛimi⸗ tias vel oblanões:⁊ ꝗcqd cõpctit cericis rõe

oꝛdinis vt pulſare cãpanas· claudere hoſtia cocleſie ⁊ ſimilia.qꝛ hec oĩa oꝛdini clericali ſunt annexa.qʒ ſolis clcricis cõueniũt.⁊ iſtð ãnexũ vel depẽdẽs nõ põt vendi.c.ad aures.c.ad no ſtrã.eo.ti.aliter cõmittit᷑ ſimonia.⁊ ppca ꝓcu ratores rerũ eccleſiaſticax.vt pᷣpoſitus:icono mus ⁊ viccañs qui ẽ qui pᷣeſt rebꝰ cp̃i.⁊ ſir ðᷓ⸗ fenſoꝛes vt aduocatus vniucrſitat eccieſie ſin dicus.ſ.g pᷣeſt cauſis ccclcſie.⁊ caſtaldus ſiue maioꝛ dñs.q.ſ.hʒ curã reꝝ ertcriorũ epi ⁊ iu⸗ dex ep̃i:⁊ Klr ſubiecti rłe.vt archidiaconus: ar chipᷣſor:canonicus:monacus.⁊ glʒ eccleſiaſti⸗ co mãcipatus offõ.tales ſi ꝑ pecuniũ oꝛdinãt ſimoniaci indicant᷑. ſm WMgo.⁊ Archi.i.q.iij. faluatoꝛ. Sʒ Ray· limitat veꝝ qñ talis admi⸗ niſtratio hʒ ãnexũ aliquid ſpůalitatis. ¶Quid di ad ſpũalc pᷣ mõ acceptũ añcedeni oꝛdinari.ſe. ꝙ iuſpatronatus qð ẽ ptãs pñtã di ad offm̃ eccleſiaſticũ qð quidẽ ſilr vendi nõ pot ſine ſimonia.vt in.c.i.de iurepatro.ſʒ trã it cũ vniucrſitate tẽpoꝛali.vt inc.ex litteris
de iurepatro
5 Quid dr annerũ ſpũali ßo mð acceptum.i ꝑcõpatõʒ ad ſpũm hũanũ vel dependẽs.K.ꝙ
ſũt ſchole:libꝛi.⁊ hmõi.⁊ talia vẽdi pñt de iure
niſi eccleſia locũ ſchotarũ aſſignaſſet doctoꝛi. Mtx ſola volũtas vẽdẽdi vel emendi ſpũalia faciat aliquẽ fimoniacum. KTãcre.⁊ Ber.c. vl. eo.ti.tʒ ꝙ nõ.⁊ ꝓ eis facit.c.tua nos in fi. x.d.c fi.co.ti.⁊.c.vt nr̃m vt eccleſiaſtica bñfi⸗ cia.ſʒ ego diſtiguo cũ Mo.ꝙ qͥ; ad deuʒ ⁊ pcm̃ moꝛtale ſola volũtate temd vñ cũ quis di⸗ cit miſſã:audit ↄfeſſiõeſ: exhibet ſacfa.⁊ hmõi bncipaliter hac intẽtione:vt pꝑ id recipiat pe cuniã vel alið tpale peccat moꝛtaliter ⁊ ſimo⸗ niacus ẽ qͥ ad deũſilr ꝗ hac intẽtõc dat:ſecus ſi daret ꝓ ſuſtẽtatõe miniſtri pᷣncipaliter:vel ob reucrentiã ſacti:vel ad ßuãdũ laudabilem ↄuctudinẽ.qꝛ ſic licet.i.q.ij. ficut epᷣm.facit.c. ꝗ ꝑpecunid.i.q.i.ſ; qͥ ad ecclekiã nõ.vt ĩc.tua nos eo.⁊ iõ ſola pñia ſine aiia reſtõe delet᷑ vt ĩ c fi. eoMð quidẽ limitat Po. ibidẽ veꝝ ĩ caſu qͥ ſimonia ẽ ſolũ de iure pofitiuo.imo tʒ ꝙ nec ẽt ꝓeccat.ſʒ vbi ſimonia ẽ de iure diuio ſic tʒ ꝙ talis ira dʒ iduci ad reſtituẽdũ ꝗœqd accepit ſcut⁊ vp̃arius mẽtalis.⁊ plʒ Pa.i.d.c.fi.ſʒ B ñ tenco quo ad pcm̃. qꝛ ſine vubio peccat moꝛ⸗ talr ſi hẽt volũratẽ ðliberatã ad dãdũ ſpũatia tpalibusMſt bñ veꝝ ꝙ niſi ſcq̃᷑ effectus.ſ. datò ſpũalis ꝓ tꝑali:nunq; erit fimoniacus.
vt no.i.c.nẽo.eo Auo ãt ad reſtõm djc vt.j.ſi⸗ mõia. vij. ĩ pᷣn. quo ad alias pẽas ipoſitas a iur 5 ſimoniacos firmiter tene ꝙ requirit pactio.
õ in diffintõe dixi pꝛecedente pacto.
i Sʒ ad ſi neqʒ miſtrãſſpũalc:neq; accipiẽs ⁊ liqd vat: vel accipit vł paſcit ð dãdovł accipiẽ do ſʒ ipſis ißᷣrantibꝰaĩcus accipiẽti ſpũale dat aligd cũ pacto ↄſiliario miniſtrãti.vt ad mini ſtrañ. iducat.&.ꝙ lʒ dãs ſpũale ⁊ recipiẽs nõ ſint fimoniaci:ex quo nõ ſciũt aligd:tñ tã ami cus pꝛedictus qᷓ; ↄſiliariꝰ ſimoniaci ſunt.i.q.i. ſtatuimus.⁊.c.ſi qui a ſimoniacis. monig.ii. jngibn * fibus pactioꝓ iniſſiõis:omiſſiõis:ↄditiõis:modi: ſer⸗ nitij:pꝛecum:⁊ hmõi tꝑaliũꝓ re ſpũali vcl an nexo ſeu dependẽti a ſpũali nõ ĩducit fimonid R. ꝙ.x vij.caſibus S
¶ Mꝛimo eñ vohtmo dat᷑ cũ pacto vt ĩea cé ruat᷑ eccleſia.vt in.c.oliʒ cãm.de reſti.ſpo.vñ
ẽt põt dari inĩa cõſtruẽdi ipſaʒ eccleſiũ ſub cer to pacto.vt in.c.quãto.de cenſi.⁊ in.c.ex ĩfinua
tiõc.eo.qꝛ talia pacta reputant᷑ ſpũalia.ſicut ⁊ in.c.ſignificatũ.de pꝛebẽ.vbi dat᷑ pᷣbẽda cũ pa cto ꝙ quotidie cclebꝛct in tali ecclefia:⁊ ꝙ non poſſit eã̃ dimittere.⁊ lʒ q in traditiõe rei ſueg
libet põt g ſibi placuerit apponere pactũ.c.ve rum. de cõdi.appo.
¶ Mtrũ laicus dãdo rẽ tꝑalẽ eccleſie poſſit ap
ponere ↄditõʒ ſpũalẽ.puta ꝙ fiat ãn iuerſariũ
vel dicãtur tot miſſe. vide. j Smonia.iij..ij
Vrxꝝ offerẽſbona ſua eccefie:vt efficiat ca nonicus:⁊ ex illis benis poſtmodũ iſtituat ſi⸗
bi pꝛebẽda ſit ſimoniacus.k.ꝙ ſic. tex.ẽ ĩc.tua
nos co.ſecꝰſi pure ⁊ liberaliter donaſ:⁊pꝰ hu
militer peteret admitti ĩ canonicũ ⁊ retinereÿ
dicta ĩ pꝛebẽdã:⁊ clerici purc conſentirent: qꝛ tunclicerer. ¶ Quid de co ꝗ ↄſtituit de bonis ſuis pꝛeben dã in aliqᷓ eccieſia fibi retinẽdo ptãteʒ ↄferẽdi eñã alicui alteri.k&.ꝙ põt ſine ſimonia rerinere ſibi iuſpatronatus: vel ĩ ꝑpetuũ:vel ad tpſcd nõ valet niſi fiat de ↄſenfu epᷣi ⁊ frůmeiuoſig ſunt ibi ĩ ↄſtõne cius. ¶ Mone ꝙ ſtatuto cauet᷑ ꝙ nouiter receptꝰi canonicũ vel monacũ teneat ſoluere certũgã
.
Duerit᷑ vtrů ſit ſimonia prcceptõʒ ilud ſo
uere.. Pa.in.c. dilectꝰel.ij.co. ꝙ ſit ex quo p
ceſſit tarauo:qʒ talis ſolutio vf facta virtule illius taxatiõis ⁊ nonlibere.facit tex. pꝛefatũc.
uſpils jus puiu⸗ hnittaon ſnei ſou ideiꝙ non v nhis cůalis tite icwini tide vẽ.i po wa doh ſeq nec yin CScstc pſbyterda riulũAdue Pꝛegld. wijqit Po ilugtzꝙ lic nsccenic idimõ nõ in xpeanpſ npãatöe lab inoitſu npiuicẽtf tinonuſiſac ugac ghapeab iticyẽtrs. Ktꝙpjgnr Autfnoni poſcẽci neſus öimwel ian⸗ v iuru
⸗
nMain oſuh ikuii

dileetus.e.c. ex multis. iq.iij.⁊.c.veniẽs.eo. ti.
ð limitãt veꝝ alig qñ tale ſolutũ 1 ĩ vtili i
tarẽ pꝛiuatã:aut canonicoꝝ: ſecus ſi ſolueret᷑ ꝓ fabꝛica ecciefie:vel alijs ad diuinũ cultũ ꝑti⸗ nẽtibꝰᷣ; Mo. ar.ð ↄſti c.cũ oẽſ.⁊.c.ex ꝑte. Vdã laudabilis ↄſuetudo dʒ ſeruari.c. ad aplicd.eo. x.c.ſignificatũ.ð pꝛcb.nõ tñ dʒ retineri pᷣbẽda loco pignoꝛis. ar. d.c.ſignificatũ.vel ẽt põt reti neri ſi ↄfuetudo ſit ꝙ nõ aſſignei pᷣbẽda quo⸗
uſq; tale ꝗd ſoluerit. In hoc enĩ caſu fit ꝑmu⸗
tatio ſpũalis ad ſpũale:qð licʒ. de rc.ꝑmu.c.ad qõnes.pa.tñ in.c. Jacobus.eo.tʒ ꝙ ſi ſtatutum iponit tale onꝰrecipiẽdo vel recepto de nouo: vt teneai ſoluere certũ ꝗd ẽt eccicfie vel ad cul rũ dei ꝙ non valet fine fimonia.⁊ facit.d.c.ex multis cũ alijs. Si vero ſtatutũ ĩponit onꝰpꝛe bẽde ſic vʒ in fauoꝛẽ cultꝰ diuini ar.c.ſignifica tũ.de pꝛebẽ.⁊.c.vnico.vt eccł.bñfi.⁊ ar.in.c.ſi
pp tua debita.de reſcrip.li.vi.⁊ hec mag plʒ:
led nec pꝛimã opi. ↄdẽno. ¶Scs ẽ ci aligdꝓ oꝑibus ſpũatibus alicui pᷣſbytero dat᷑ g ad ca als nõ tenei.xij. q.ij. cha⸗ ritatẽ. Aduerte tñ ꝙ ĩ k fuerunt opi.vt refert
pᷣbẽ.magi. iſta opio plʒ
Pa.⁊ glo.i.d.c.ignificatũ.⁊ Ric.i.iiij. di.xxv ar.iij. q.i. Mo.⁊ Wof.⁊ p. vi.ſu.ꝗ tʒ ꝙ licite põt aliqd reciꝑe ſacerdos ꝓ miſſis celebꝛãdis ⁊ alijs ſpũalibꝰ adminiſtrã⸗ dis.dũmõ nõ intendat venderc ſpũale:ſeu re⸗ eipe pecuniã ꝓ ſpũalibꝰ: ſed potiusꝓ ſeruitio ⁊ recòpẽſatòõe laboꝝ dãnoꝝ qᷓ ſuſtinet trahen do ibi moꝛã ⁊ ſua ſuſtẽtatõe.et ꝙ ad ea exhibẽ da nõ ſit ex offõ obligarus: qꝛ ſi itẽderet reci⸗ pere ꝓ ſpũali cẽt fimonia.c.iudices.i.q.i Silr eſſet ſimonia ſi ſaccrdos ꝑꝛochialis a ſuis ſub diti exigeret:qꝛ ad k tenet᷑ ꝗ nec ẽtꝓ ſumptu aliqd põt accipe ab eis ſine fimonia ꝙ quocũ⸗ R ſpůali.c.vẽdẽtes.i.q.iij. ab alijs aũt bñ põt.
WexeEꝙ Bof.⁊ Ray. dicunt ꝙ ſi talis ſacer
dos ꝗẽt nõ obligat ex offõ hʒ ſumprꝰ neceſſa⸗ rios aliũde ꝙ dʒ gratis cãtare:ꝙ ſi facit ꝓ pe⸗ cunia:aut erit fimonia aut auaritia:ſed cum ſi monia nõ poſſit cẽ cũ nõ intendat vẽdere ſpũa le:⁊ nemo teneat᷑ ſuis ſtipẽdijs militace.c.cum ſit. eo.ꝗᷓ ibi vñ turpe lucrũtvt pʒ in. d.c.iudices Lar.xij. q.iIlli g.vel ad minns hʒ ſpẽm mali.
Tu vero tene ꝙ tria ↄcurrere debẽt vt—
Pꝛimũ ꝙ nõcapiat niſi ꝓ ſumptu vel laboꝛc Scm ꝙ nõ ſit ex offõ obligatꝰmiſtrare. Ter
tiũ g nõ habeat aliũde umprꝰneceſſarios
3 26
¶Sed ſi ſaeerdos parrochialis non pʒ ſum
ptus neceſſarios: nunquid poterit ſine ſimo⸗ nia exigere aliquid ꝓ ſpiritualibꝰ.ſ.ᷣmMa. in. dilectus.el.ieo.ꝙ ſi poteſt aliunde ſibi ho neſñte victum qucrere. puta ſcribendo ⁊ huiuſ⸗ modi:ſic nõ poteſt exigere:ſedtaboꝛare debet manibus.xci.di.c.clerieus/ Gi vero non poteſt tunc epiſcopus debet ſibi pꝛouidere: vei popu lus poteſt compelli ad pꝛeſtandum ſibi neceſfa ria ꝓ victu.⁊ facit glo. bona.in.c.omnis xp̃ia⸗ nus.de conſe.di.i.quc dicit ꝙ poteſt ſubtrahe re ſacramenta populo niſi oblationem faciat. ⁊ Fm hãc di. inteilige.glo.⁊ tex. in.c.pꝛecipimꝰ
rxi.q.ij. ⁊ Fm pꝛedicta ſimita qꝛ vnů ſine reliᷓ
nõꝓcedit.i.q.iij. ſi quis obiecerit.
¶ Tertius eſt quãdo datur aliquid ꝓvita etcr
na: vel remiſſione ſuoꝛum peccatoꝛuʒ ᷓᷣm iliud Maniel.iiij. peccata tua eiemoſpnis redimc.de teſta. c· fi. xiij. q.ij. anime.lrrrij. di.pꝛef byter.in glo· Ratio qꝛ pꝛedicta pꝛoponuntur nobis ve nalia a deo pꝛo moneta dilectionis ⁊ operibꝰ charitatisx elemoſyna non eſt pꝛccium vite eterne: mifi inquantum imperatur a charita⸗ te:non ſic alia ſpirituaua que conferunt ꝑ mi⸗ niſtros eccleſie.
¶ Prrũ faciens vorũ deo vt obtineat ꝗq tꝑa le ſit ſimoniacus.vide.j· Motũ.i.ᷓ. ir.
¶ Quartus eſt quando dat᷑ aliquid ꝓ redimẽ i da vexutione q̃ ſibi ſit in re ſpirituali.e.duectꝰ el.i.co. quod limito verum quãdo certus ẽ de
iniuſticia que ſibi fit.ſecus eſſʒ in dubio:qꝛ nõ liceret: Mnde ſi epiſcopus me iniuſte excòmu
rcuocet et me abſoluat ſm glo.in.c.ad aures. contrarium.ꝙ non poſſit ſine ſimonia· Sed Jo.an ibidẽ.⁊ fegtur
ꝙ ſitali iminetaliquod graue pꝛein icium cx dilatata abſoluriõe:puta qꝛ debebat
eligere vel eligi:vel currit ſibi pꝛeſcriptio ⁊ hu iuſmodi fic vera ẽ opio glo.qꝛtũc redimit vexa tionẽ ſuã.d.c.dilectus Gi nõ ſubeſt ſibi aliqð pꝛciudiciuʒ cx dilatõe abſolutõis: rũc eſt vera
¶ Mtrũ poſſit aligd dari pdicẽti mihi de mure vel de facto:ne ſcq̃r aliqð ſpũale. e. Ma.in.c. Mattbeus.co.ꝙ nõ k ꝓ iure qrendo ſine ſi⸗
moma.ar.c.ſignifcaſti.de ele. Mec ẽt ꝓ poſſeſ
ſone hñda poſt ius qͥfitum ᷣm Inno.in.c.ad
gures. de ſimoni.⁊ glo xvi.q.vij. vecimas. ſed
nicet poſſum ſibi dare pecuniam vt ſententia;
opi. Inno.⁊ i hẽat recurſum ad fupioꝛẽ.ar.c. nullꝰ.ð iurepa. Idẽ dic ð ſuſpẽſiõe v inidicte.

¶ Ptrũ ſit fimobia ſi pocunia dat ep̃o vt nõ 15 Zterat ſimoniace, ſe. Pa.· in. d. c· cũ ĩ eccke. ꝙ ſic ex pre recipientis:ſed nð ex parte dãtis.
¶ Ptrů caplm dans aligd alicui g eiectionẽĩ/ is pedit. de quo cõſtat ꝙ in electiõe nullũ ius hz
vt deſiſtat:ſit fimoniacũ.R. ꝙ nõ: ſi ipediret:
ne ſimplr electio fieret:ſed fi ĩpediret ne iſte vł ule eligerct᷑:ſice nõ poſſet:ſicut nec ille cuius ele
Dinre queſito ſic. vt in d.c. dilectꝰ. Vbi Pa · ẽt addit linntãdo pꝛedicta ꝙ ſi ꝑꝑ potentiam
aduerſarij non poſſet apud ſupcrioꝛẽ de facili ↄſeg poſſcſionẽ:tũc vt euitet magnũ incõmo dũ poſſet aligd dare fine ſimoniaſicut dictuʒ eſi de abſolutiõe ab excõicatiõe. Si vero iniu ſte poſſidet non põt aliquid dare ſine ſimonia vt nõ vexetur Sitr ne epᷣus eũ iuſie deponat: ilie eigerct vel ne accuſetur inſte:vel illi q pꝛetendit ius in ctionẽ ipediret.ᷣm Rodo. beneficio:qꝛ tũc nõ cſſet redimere vexationem ¶ Quncaſus ẽ qiꝓcuratio da epᷣo ꝓ viß ij vt no.in.c. nemo.co.ti Hic aducrte ꝙ reddẽs tatione vcl ↄſecratiòe eccleſie. de cẽſi.c.cũ apls ſpũale qð vſurpat ſolũ ex pecũia: lʒ dãs poſſit ⁊ ve ſimo.c.cũ ſit romana. de pꝛeſcript.c.cũ ex ſine ſimonia redimere:tñ illea quo redimitur officij. ⁊.x.q.iij. relatũ.⁊ lʒ doc.diuerſimode ve ẽ ſimoniacus m Meſtiẽ. lint aſſignare rõnem:tu tñ dic ꝙ fit legis au iꝛBtrũ poſſit ſinc ſimonia aligd darip̃ſbyio cteꝛitate.⁊ iõ non peccat.xxiij. qiiij. g peccat. pꝛo baptiſmo g non vult aliter baprigare. Ke. Aduertc tñ ꝙ tũc iicite põt dari qñ ẽ pꝛocura Pa.in.c.cũ in eccleſie.e.ti. ꝙ ĩ adulto nòꝛquia tio moderata.de qua vide.j· Biſitatio.j.iij li ꝑp ↄtritionẽ põt faluari:arc.debituʒ.⁊ qð ibi ter non liceret. no.de baptiſmo.⁊ in.c.ij. de pꝛeſby. non bap Sextꝰcaſus ẽ qñ exigit᷑ in pactũ expᷣſſe: qð is Sedp ifante ſũt opioneſ. Alig:vt Tho · afe. a iure pmutit.vt dictũ eſt ĩ pꝛecedẽti.;. vł qð ⁊Me de tarẽ.⁊ Me. de pal.· iij ⁊ gl. in c. ba⸗ inerat. vr in c. oli.eri e reſti ſpo. ⁊ ibi Pa.i pticãdis.i.q..·dicũt ꝙ nõ lʒqꝛ nõ ſunt facien⸗ vt dicit idẽ a.i.c.i.de eo g mit. in poij.qꝛ lʒ da mala vt vcniãt bona. riiij. di.c.qð ait loth. ſpũalia nõ accipiãt extimationẽitñ itcreſſe er ⁊ ibi glo.⁊. xt vi. di.ſicut.ſed Pa. vbi.ð. ⁊ Ric · eis ꝓueniẽs bene põt eſſe extimabile ⁊ ſuꝑ eo ⁊ Lãcul.i.itij. di. xxvreputãt veꝝ ĩ adulto:q tanq; ſuper tempoꝛali pꝛocedi põt:vt dicit gl. bona voluntas ei ſufficit in tali caſu. Sed qñ in.c coꝛã. de offi.dele. qs pʒ puerũ ⁊ nð reperitur aliꝰg poſſit bapti N Ptrũ vicariꝰcciptendo ſalariũ ſit ſimonia i9 gare vel ſciat. vtpura qꝛ ẽ mutuſ:vel nõ bʒma cus.ſ. Pa.i.c.i.ne pꝛe.vi. ſu.ꝙ ñ. qꝛ locat ope nus ille qui q̃rit ꝙ bapriget: nec ʒliũ hʒ:ꝙ tunc ras ſuas: ficut nec aſſeſſoꝛ. vt c.ſtatutũ. de re⸗ licite dat: qꝛ nõ cmit ſpũale:nec ß dʒ intẽdere: ſcrip.li. vi. nec aduocatꝰ.xitij. q. v. non fane. ſed remouere vexationẽ ⁊ĩpedimentũ:⁊ dʒ itẽ C Septimus caſus eſt qñ qð exigit ꝑ modũi/ꝛ0 dere emerc tpale..aquã ſoiũ.⁊htene. ſinuationis crigitur: vt ſi dicat᷑ volẽti intrare iʒ CPtrůlicite det pecunia pagano vt ſe hapti roligionem ꝙ aliduid ſecum poꝛtet vnde pol⸗ Sri pmittat.&.in glig..in.c.q; piorecitant᷑ ſit viuere· Að verum credo fm Pa inc. on opi. fed tene opi.a. ĩc.cũ in ecclefie. co. g dĩ ſaris.eo. ðummodo non deducai in pactum⁊ ꝙ ſi ꝑꝑ pauptatẽ timeret venire ad fidẽ:tũc lʒ ita concoꝛda Inno.in.c.tna.eo.ti.qui videt᷑ te⸗ ei aliquid dare vt veniat Si Vo nõ hʒ volun nere ꝙ non licct dicere:ſi vis viuere mecum: tatẽ veniẽdi: miũ pp cupiditarẽ tũc nõ iʒ:ꝙ ba poꝛtã tecum.⁊ glo · in. d.c non ſatis. que dicit ptiſmus ei paꝝ ꝓdeſſct. Ivꝛq.i.nõ eſt. imo pec. ꝙ licet ſic dicerẽ. dc quo tamen dic vt. j Simo cat:qꝛ abutit bono.⁊ ſilr dãtes.ar. xxiij.q.v. ad nia.iiij. fidẽ:niſi pꝛobabiliter dſumeret ꝙ poſtea mu Nctauns caſus eſt quandoſ ubeſt ↄſuttudo tabit volũtatm 3„ vt aliquid pꝛo ſpũalibꝰ exigatur.de quo tamẽ i4 TQuid ſi eccleſia mea vel pꝛebẽda ime remo dic vt.ð. Lonſuetudo.ᷓ.xij. Aduerte etiam ꝙ to alti ẽ aſſignata.ſe. ꝙ ſi pꝛo pᷣcio eã recpero iliud habet locum vbi alaicis debetur aliquid vł redimo fimonia ẽ:ſiuc iuſte:ſiue iniuſte ſim clericis. Sed vbiↄſuetudo eſt vt a ciericis ali⸗ motus. Secꝰañ pꝛiuationẽ ſi iuſte tenebam: quid exigat.tũc dic fᷣm Pa.in. c. Jacobus co⸗ qʒ ſicẽ redimere verationẽ meãcõcoꝛ. Inno. ĩ ꝙ ad pꝛiuatũ cõmodũcericoꝝ non vaiet: ſed bene in fauoꝛẽ dinini cultus ſi nõ pꝛeceſſir in⸗ tellige eractio anre ſacramẽtoꝝ expibitionem ⁊ pꝑea dicit Inno.⁊ Jo. de li na.i.d.c.ad apo
Pa. inc. Matths e.ti. Intel⸗ ſtolicũ ꝙ ↄſuẽtudo qua dat᷑ aligd añreceptiò
i
—
c. ad aures.ẽo.⁊ lige qñ remotus ẽ a pꝛelato ſuperioꝛi: qi ſecus ſi expelleret᷑ ab aliquo tyranno.nñ tũc ẽt poſt
remotionem poſſet dare.
mnicn bihu iſeobls uon nsal ninipnl nigno⸗ unis icr müvr yn tmide re i pnutal 10 in mui. d nuerſoum le wic. ¶Daimust hint annc nopuore ßicnòh dcyſoma vendereni divde n 4¶inig oreſpectu ac ie.eoti ꝙn ſeinẽ nõ ſol iga ſpoale.10 vctus velc (Mim vyjðad id qð ſatẽpeepli⸗ ſuboblar v viccchu Nã wyol.ſben Mprriſuꝙ oüriſdito iuljin me iinſii; be inlmün Rhlruh un iht ni ue vuirn emiiſfi vuhun ulünef

11
ſacramẽtoꝝ ẽ conuptela: nec valet qᷓ;tũcunq; lõga ⁊ qñ nõ pꝛeceſſit exactio: quare valeat in laicis ⁊ nõ clericis. Rõ diuerſitatis eſt q; laici vident᷑ ſe obligaſſe ſub noie cuiuſdã oblatiõis facit qð no.in.c.nouũ genꝰ. de deci.
¶ Monus caſus ẽ qñ qs cã ꝑmutatiõis aligd datiĩ recõpenſationẽ maioꝛis bñficij. de qͥ dic vt.ð. ꝑmutatio.ᷓ.vi. Et aduerte ꝙ tractatꝰ ꝑ⸗ mutatiõis iter ꝑtes juꝑ bũficijs nõ ĩducit ſi⸗ moniã.vt.ð. ꝓmutatio.ꝗ.iiij. imo vt di Car.i cle. vnica.de re.ꝑmu.i renũciatiõe expꝛimi põt ꝙcã ꝑmutationis renũciat ſine fimonia: qꝛa iure ꝑmittit᷑.de elec.ſignificaſti.ve re.ꝑmu c. vnuerſoꝛum.⁊.c.vnico.de re.ꝑmu.lib.vi.⁊.d. cle.vnica.
3 ¶ Decimus caſus ẽ qñ vaſa facra vẽdũtur:q̃
h ſint annexa ſpũali:tñ vẽdi pñt ſine fimonia nõ habito reſpectu ad foꝛmaʒ ↄſecratiòõis ᷣm Ric. in qᷓlz.ij.q.xxij. ita tñ ꝙ alteri eccleſie in ea deʒ foꝛma vendãtur:ſed ꝑſone ſcculari non venderc:niſi redacta ĩ pꝛiſtinqͥ maſſam.Et idẽ dico de veſtibꝰ ſacris ꝙ alticccleſie vẽdi pñt.
4 ¶ Sd nügd kʒ aligd erigereꝙ criſmate habi
to reſpectu ad liquoꝛẽ.ſe. Ma.in.c.ca qᷓ de aua ricie.eo.ti.ꝙ nõ ſinc ſimoria:qꝛ criſma inq;tũ ſacf̃m ẽ nõ ſolũ ẽ ſpũale:ſed ẽt ĩiquantũ liquoꝛ ẽ qd ſpũale.i.q.i.placuit. ei.i.ſilr ncc panis be nedictus vel cãdelc bñdicte.
5 CWecimꝰcaſus ẽ qñ vendit᷑ dependens ſi
uc ↄñs ad id qð depẽdet a ſpũali fᷣm Ric. vbi ð.ſicut ẽ peehtio decimaꝝ ⁊ fructꝰ bñficioꝛuʒ panis obiatꝰ vel cera:granũ:⁊ hmõiqͥ offerũ tur ĩ eccleſia. Mã ius ꝑcipiẽdiſpũale ẽ: ⁊ ven di nõ põt.ſed bene fructus. Et iò dicit Pa. in c.i.ne pꝛe.vi.ſu.ꝙ pᷣlatꝰ benc põt vendere ob⸗ nẽtiões iuriſditionis tanq; fructus ᷓᷣm gl.ibi dẽ.ſed tñ fᷣm Inno.nõ debẽt vendi cxercenti illã iuriſditiõʒ:⁊ bene qꝛ ꝑp ↄnerxitatẽ vident᷑ vẽdere ipſam iuriſditionẽ.i.q.iij.c.ſigs obie⸗ cerit. Gilr alij frucrus eccleſie ᷣm Mo. vendi pñt ců ſint coꝛpoꝛales.itellige vex a beneficia to qᷓ;diu ipſe viuit:nõ a pꝛelaro ꝗ hʒ ius cõfe⸗ rẽdi. ar.c.vnici..fi.vt eccle. bñ.⁊ ſilr dicit idẽ Pa.in.c.fi.ne p̃.vi.ſu.qꝙ pñt locari laico obuẽ tões eccleſic. dummodo ponat clericũ loco ſui pꝛo recolligẽdis:ne pᷣſumptuoſe ad altare ac⸗ Cedat vbi fiunt oblationes.arc.i.⁊.ij. ne cleri⸗ ci vel mo.
16 C Mtrũ dãs pecuniã ꝓ admiſtrationc rerum
eccleſiaſticaꝝ cõmittat ſimoniam.h. Pa.i.c. dſulere.eo.qꝙ ſic. ⁊ ibi tex. Hoc limito vʒ gl.i.c.
Baluatoꝛ.iq.iij. qñ talis admiſtratio hʒ aliqð ſpũale annexũ.ałs nõ.qꝛ tpalẽ iuriſditionem poſſet dare ſub pẽſione annua. Et idẽ dic.ſ.ſi⸗
moniacũ ſi dat᷑ꝓ adminiſtratione paupeꝝx:t
hoſpitaliũ.i.q.vij.ſigs oẽm.in glo.⁊ in aut.de ſancti.epis..ſed neq;.ſm Pe. de peru.tracta tu de canonica poꝛriòe ep̃i.ẽ.iiij. ſiue hoſpira⸗ lia fint auctoꝛitate ep̃ ↄſtructa:ſiue nõ. Secꝰ ſi dat vt recipiat᷑ ad ſ̃uiẽdum ſolũ ſine aliquo iure ↄſequẽdo. Et ſic itellige.c.vnicũ. vt eccle. bene. ꝙ eccleſia.i.pᷣlatura ſub annuo cẽſu cõce di nõ põt.de ſimo.c.nð ſatꝭ.xxi.q.ij.pꝛecipumꝰ vñ emẽs pᷣpoſiturã iconomicatũ:vicedñiũ:ad uocationẽ:caſtaldatũ:⁊ hmõi:ſimoniacus ẽ.i. q.i.ſiqs cpᷣs.ſᷣm tñ limitationẽ pꝛcdictã.
¶ Mtrũ dãs aligd vt pᷣuiat tanqᷓ; vicarius in 2
eccleſia ſit fimoniacus.ſe. Pa.in.c.ad noſtrã. co.q ſic.vide bo.tex.cũ gi.in.c.lʒ.de penis.
¶ Mtrů vendens villam ⁊ uſpatro.quod ha⸗ bet in ea ſit ſimoniacus.he. ¶Ma.in.c.querelaʒ. de ſimo.ꝙ ſic. qꝛ copuiatiua facit vcnire copu larũ pꝛincipalr ⁊ nõ acceſſoꝛie. Secus ſi dicat vendo viliam cum iurepatronatus:⁊ ſic intel lige Jo. an. in.c.i.de iurepatro.lib.vi. Ego o d̊ ad cõſciam recurrerẽ ad itentionẽ ſi habuit ſ.animũ vendẽdi iuſpatronatus ſpecialiter:⁊ ſic ſit fimoniachus:qð pʒ qñ plus vcndit vil⸗ lam.als non.*3 ¶ Duodecimus caſus ẽ quando ep̃s recipit clericum ad ßᷣuitium ſpũale ⁊ tempoꝛaie pꝛe⸗ ſtandum ſibi cumꝓmiſſionc q annuatim ſol uet ſibi certum ſalarium donec ſibi pꝛouiderit de bencficio. Mam licct hoc Fᷣm Mo. dummo do ſpeciaiiter non ſe obligaucrit ad Fᷣuitiuʒ tẽ
poꝛale pꝛcſtandum:nec committitur ſimonia
poſtmodũ remittendo ſalarium cum cõfertur beneficium:qꝛ ſalarium erat ſub ↄditiòc:? fa⸗ cta collatione beneficij expirat cõditio.inſti.ð N. obli.J.omnis. Secus ſi pꝛomiſſio ſalãrij fu iſſet pura ⁊ perpetua.ar.c.veniens.co.ti. quod quidẽ Pa. in.c.cum eſſent.co.credit vcrum ꝙ iʒ qñ pꝛelatus nõ inducit᷑ vᷣncipaliter pp ßui⸗ tium:ſed q ille meretur:aliter ſi cã finalis ſit ßuitiũ non hcet. ar.c.graue.de pꝛeben. Secus ſi ſit cã̃ impuiſiua.——
¶ Quid de illo qui recipit pꝛomiſſionem be⸗
neficij pꝛeſtandi pꝛo vocc elcctions danda.ſe
ſimoniacus eſt..de hoc.eo.ti. Idem dic fi reci pitꝓ ciectione nõ ipediẽda:ſiue ante:ſiue poſt dummodo nõdum ſit ius acgitů in ea elcctõe Mã acquiſito iure iʒ rcdimere ſuã vexationẽ
15

45 g
——
„
vt.ð.iiij.caſu.
i¶ Tertiuſdecimꝰcaſus ẽ qñ pecunia dal᷑ pꝛo
tꝑali iuriſditiõe hñda fm Ma.in.c.i.ne.pᷣ. vi⸗ ces ſu.ſʒ tñ lʒ nõ ſit ßmonia ẽ grauc pctm̃. fac ad h.c. nemo.⁊ qð ibi no.eo.ti.⁊.i.q.i.ĩ ſumma ⁊gl. i.in.c. qm̃. ne pꝛc.vi.ſu.q̃ tʒ ꝙ ẽ fimonia.d
irelligi vera fn Pa.i.d.c. qm̃.qñ tꝑalis iuriſ⸗ ditio hʒ depẽdentiã ab offõ ecciefiaſtico: qꝛ ꝑ talẽ ↄnexitatẽ cõmitti fimonia.d.c.ↄſulcre.e. ti. ſᷓ qñ nõ hʒ depẽdenti ab offõ eccleñaſtico nõ ẽ fimonia ſed turpe lucrũ ⁊ legẽ.fm Pa.
„
ĩ.d.c.i.vt ĩ aui.vt indi.ſine q̃·ſuffra.⁊ ĩ aut᷑. de
mã. pn..illud. Mo. tñ tʒ ꝙ ſit ſimonia dare
pecuniã vt ꝓmoncat᷑ ĩ ĩpatorẽ uel regẽ:ptãtẽ
vcl rectorẽ alicuius ciuitatis.qꝛ iuriſditio ẽ ſpi ritualis.i.q.iij. ex muktis.vñ vẽdere gaſtaldio natũ vel iconomatũ ẽ fimoniacũ.i.q.i.ſi quis ep̃s.⁊.i.q.iij. Saluatoꝛ. Diĩs enĩ ptãs a deo ẽ: ⁊ iõ ſpũał vr̃. Scd credo ſit vcrioꝛ opi. Pa.i⸗ mo Me.tz q ẽt lʒ dare aligdꝓ hñdo offõ tꝑa li. de quo vide.ð. D ffm̃.ᷓ.i.⁊ dic vt ibi.
VMuartuſdecimus caſus ẽ qñ ſpũale ꝓ ſpũa li crigitur.vtputa vnꝰ dʒ dicere pꝛimã miſſaʒ
alter ſcʒᷣam:⁊ cõueniũt ad iuicẽ ꝙ vnus dicat
miſſamꝓ alio.⁊ ccõuerſo. Tho. vero tʒ ꝙ ſi in⸗ terucniat pactũ crit vitioſuʒ:niſi bencficiovel ꝑſonatui fit annerũ talc onꝰ vtputa pᷣbẽde.ſ. ꝙ ꝗ cam habuerit dicat miſſaʒ de btã vᷣginc vt eÿ de pᷣbẽ.c.ſignificatũ. Sile vr tenẽ vie üij. di.xxv.ar. üj.q.i.dicẽs.ꝙ fi duo ſunt bapti⸗ gandi.⁊ vnus dicat baptigabo te tali pacto ꝙ haptiges me:ꝙ ẽ ſimoniacũ. Rõ qꝙꝛĩ talibꝰnul la pactio vcl ↄuẽtio dʒ itcruenire.c.tua nobis e.ti.ẽ Fᷣ ꝑp duo. Pꝛio q res a ñ vño cmit᷑ ſi a nnniſiro ſacfoꝝ ꝗ nõ ẽ dñs. Scðo qꝛẽ ʒ rõ nẽ gfe ꝙ vẽdat᷑. Sʒ tu aduerte ꝙ qñ vnꝰrenct᷑ dicẽ pꝛimᷓ miſſam ⁊ ↄuenit cũ co ꝗ tenct᷑ dicẽ ſcpa p ſcða dicẽda vt aliꝰ dicat ᷣmã: q·li ꝓ nõ denotat appꝛeciationẽ ſed adminiculatio⸗ nẽ:cũ iile nõ poſſit dicere miſſaʒ ꝓ alio:niſi di cat ꝓ co.⁊ i iʒ:ſed ĩ caſu pᷣdictoꝝ doc li pꝛo dit app̃ciationẽ.⁊ ið illicitũ ẽ pactũ:ſʒ bñ poſ ſet dicere vᷣm pᷣdictos doc. Hodie ego dico p
te: vcl te baptico:⁊ rogovt cras dicas ꝓ me:vł
baptiges me poſtea ⁊ hmõi kine pactiòe. Duituſdecimus eafus qñ dat rõne ꝓuocs/ tiis ad oꝛã̃dunnſicut qñ dat᷑ elꝑna religioſis paupibꝰ vi ꝓnocent̃ oꝛarc ⁊ miſſas diccre pꝛo eis.de q̃ dic vt.j. Simonia.iij. ð. ixr.
—
34 C Bertuſdecimꝰ. rone punitiõis:ficut ĩ abſo htiòt ccõicatõis exigit pecunia nðp abſolu
tiõe:qꝛ eſſet ſimonia:ſʒ ꝓ punitione peccatiæ.
ad aures.eo.ↄcoꝛ: Ri.vbi.ð.⁊ addit. caueat ab⸗
ſoluẽs ne in hoc magis itendat deſeruire cupi ditati q; conectioni.
¶Becimuſſeptimus rõne liberalitati qꝛ gra⸗
tis dat ⁊ grati accipit:nõ rõne alicuiꝰſpůalis i.q.i.qœgd:ſʒ tñ notabilitas i tali dato facit pᷣ⸗ ſumptã fimonid.vt ĩ.c.⁊ ſi qõnes.co.ti.
Imonia.iii. nexe
ies ⁊ officia.⁊ pᷣ circa electionẽ leu pꝛo
motionẽ queritur.
¶Mrꝝ reges ⁊ pᷣncipes ⁊ alii recipiẽtes pecu niã vt ↄſentiãt electiõi ſen ꝓmotioni ad ali⸗
quã dignitatẽ vel pᷣlaruraʒ ſint ſimoniaci.ke. Ma. in.c.de k.eo.ꝙ ſic:⁊ tenent᷑ reſtituere illi
eccleſie:de cuius pꝛelatura agebat:iʒ non eſſet
de bonis eccleßie. vr pʒ in eodeʒ.c. de hoc. ¶ Auid de canonico ꝗ ↄuenit cũ alijs eano⸗ nicis:vt cõplaceãt ſibi de aliquo canonico re
cipiẽdo:⁊ poſtea iple eis cõplacebit de alio.he
ꝙ ſimonig ẽ.c.qᷓ; pio.i.q.ij.
„
¶Quid ſi dicat aliqs eoꝝ nunq;ᷓ ↄſentiã g 4
eſſet ꝙ qñ vnus fuit erauditus ĩ vna ꝙꝙ alter oſtea cxaudiat᷑ in alia:poſſet tũc talẽ ↄſuetn⸗
inẽ rogare ſeruãdam.ar.lxiij. di. qꝛ igit.de cõ
ſtic.cũ omncs
¶ Mtrũ cõmittat fimoniã g facit pactũ cũ il/
locui bñficiũ ↄfert vt retineat aliquã poꝛtio nẽ ex redditibꝰ bñficij.&. Pan. in.c.i.vteccle. bñ.ꝙy ſic. no· tñ ꝙ epᷣus cx iuſta cã ⁊ ncceſſaria põt ſtatuere vt redditꝰ certi tẽpis bñficij va⸗ cãtis deputent᷑ ad certũ vſuʒ laudabilẽ.facit.c vlt. de N. ſi. Itẽ ꝓ ſolone ſuoꝝ debitoꝝ:itelli⸗ ge ʒctoꝝ noĩe cccleſie.ſecꝰ ſi Zxiſſet noĩe pꝛina reſcrip.li.vi. ¶ Mtrüꝓmouendus i rectoꝛẽ alicuius ecclie ? paciſcens vt ſoluat pẽſionẽ maioꝛeʒ colaton ſit fimoniacns.K. Pa.in.c.cũ clerici de pac. ꝙ ſic. Silr etiã ſiꝓmoucndus ꝓpꝛia auctoꝛitate obliget ſe ad penſionẽ:⁊ nõ tʒ collatio ſm pa · ibidẽ.⁊ Jo.an.teneat ꝙ tenct. ¶ irca okicia querit᷑:qd de pᷣf byterog vẽdit
to.vt no.glo.in.c.i.de ſolu.facit.c.ſi ꝑꝑ tua.de
offm̃ poꝛtãdi aquũ bñdictã ꝑ ſuã ꝑꝛochid.&.
m Bod.qꝙ licite põt fieri ſi vendit emolumè ta fibi ex ↄſuetudie ꝓuenire ↄſueta. i aũt vẽ
dit rale offm̃ non eſt ſimonia:ſcd turpe lucruʒ Si aũt venuit aquã benedictam vel panẽ bᷣ⸗
8S.
liquis fiat canonicus niſi mihi ʒſentiatis de meo.K. hm Ray. ſimoniacus ẽ:ſi tñ ↄſuetudo
uclumple uſun ſp itefñ ga pril oc jsdärisn uim qlq vfñckuder nive vnituʒ. ntiliquã adn jiannexũ alia mnni lolita ſic ſü ſecus vẽd ſduid de důti ſepauu qucre olʒ ꝙ ſace aſuntcumpſ axiki qjln thmutin n ſnicgi icnitẽnonẽ inẽßtalesq uuaniedqu opꝛimoin) icut dar ya deiluden kintlnon vixitiergn uguripdo initbgeſ nchl yrin

dictũ fie eſt fimonla ſm Aler. ⁊ Kodo.ꝙ; in re reptione talium confertur remiſſio venialiuʒ peccatoꝛum. y Quid ſi gs vendat ofñ daudẽdi hoſtiavel pulſandicãpanas ⁊ hmõi. h. ſᷓ Rod.ꝙ kimo niacus eſt ſumpto noie ſimonie large:ſicut ta liaofficia ſunt ſpůalia large. Si tñ vatũ ſit ali cui tale offm̃ gratis:⁊ cõſuetudo fit loci ꝙ poſ ſit ponere alũ loco ſui:⁊ locare ⁊ vẽdere ad vi tã ipſius dãtis nõ eſſet fimonia ßm Rod. Sʒ tu aduerte.qꝛ.i.qiij.c.i.dr ꝙ nõ eſt ſacri mune ris offĩ claudere hoſtia ecclefie.ſed tm̃ ſibi an nerũ vel vnituʒ.⁊ dicit gi ibi ꝙ tũcẽ ſimonia emere aliquã adminiſtrationẽ vei officiũ eccte qñ ẽ annexũ alicui ſpũali vłcõſueuit ꝑ clericũ ererceri ſolũ:⁊ ſic tene ꝙ ẽ ſimonia vendere of ficiũ.ſecus vẽdere redditus. ¶ Quid de dãtibꝰ aligd vt poſſint in grochia vł ep̃atu Auerere vl. queſtuare.ße.fʒ. G. Tho.i quolibʒ ꝙ ſacerdotes pᷣlati rccipiẽtes.ſi mõia⸗ c ſunt: cum ꝑſuaſio ſacerdotis ſpũalis fit ⁊ei credat᷑. qrplati autpᷣſpyteri ſũt.⁊ ſicẽ ſimonia reſpectu plativł pᷣſpyteri ↄcedẽtis:reſ pectuve ro dãtis ſacrilegiũ ẽ qꝛ ibiẽ ðfraudatio clyna rũ cõtra itẽtionẽ dãtiũ.⁊ tenet᷑ vterqʒ ad reſi tutionẽ ſi rales queſtores ſũt ſceicrati vt ſunt chiaratani:ſed quo ad reſtitutionẽ dicvt Re⸗ fturio pꝛimo in N. turpiter..i. Prx liceat dare vłaccipe pecuniã pꝛo oꝛõᷣe p̃⸗ dicatiòe:dei laude:vl ꝓceff iõe.h.ßʒ Ri.ubi⁊. Aſtẽ.li. vi. ti.v.ꝙ no. Peceni ⁊ fimilia dñr pũalia iquãtũ ex gratia pꝛocedũt ⁊ ad gratiã diſponunt que tñ ꝑ hoĩum miſteriũ exhibent᷑. ⁊ iõ vẽdere ĩ his ꝙẽſ pũale:ſimonia ẽ. Et i g hdicat pꝛincipir vt laudẽ vł fauorẽ cõſcquat᷑ bumanũ vłlucrũ:ſimoriacus ẽ.ſaltẽ mẽtalis iq. ij.nõ ſolů. Aduerte tñ ꝙ dãtes elemoſpy⸗ nas pauperibꝰ aut religioſis vt ĩpetrẽt oꝛatio nis ſuffragiũ nõ dãt quafi itẽdãt emere oꝛõ⸗ nes:ſÿq̃ſi ꝑ gratuitã bñficentiq cos ꝓuocare ad vꝛãdũ ꝓ ſe.ꝗᷓti⁊ ex charitate.⁊ ſic i peccãt. ¶ Auid de ſtatuẽtibꝰi aliqua ecckia ꝙ ꝓceſ⸗ ſio nõ fiat ĩ aliqͥ funcre niſi tãtaʒ pecuniã le⸗ gaſſet eccric. K.m Ray.⁊ Tho·ꝙ ſimoniaci ſit ar. de iurciurã.c.ſẽ el pꝛio ⁊ ßo.ſecns ſi ſta tuerer ꝙ legãtibꝰ talem ſ ũmã fierct tatis ho⸗ no velꝓcciſio. ar. extra co.c.cũ ſit. Rõ diuerfi⸗ tis echi e eractio. qꝛ pfupponit g ꝓmi norinõ fiat:ĩ ſccũdo hẽ
6—„
penſationis: id fiat ꝓ nõ le⸗
t.ei ð ⁊ ſecundo.
¶ MBtrů liceat dare pecuniãꝓ anninerfario ceiebꝛando ⁊ hmõi.ß Ri.iiiij. di. xxv.ꝙ ñ li⸗ cet ꝓ hoc peccatũ facere de dãda pecunia: f. 5
ſi ex dekotione det᷑ ecckia dʒ cclebrarr. Inno.
Vo in.c.qm̃ enoꝛmiſ.ne pꝛe.vi.ſ u.dicit ꝙ non
ſolũ licet:iʒ etiq̃ eſt meritoꝛiũ aliquos redditꝰ cõſtituere ĩecclia vt ibi fiat ̃niuerſariũ P ali quo:ſʒ hecconſtitui i põt ꝑ donatoꝛẽ.qꝛ nõ i cet ci cõditiões ſpũales apponere ſʒ tm̃ tꝑales vt. redẽptionẽ captiuorũ rij. q.ij. aurũ. ſʒ põt conſtitu ꝑ illos ꝗ hñt ã niuerſariũ facere.cᷓ ð bben.c.fignificatũ.o i.d.c. qm̃.tʒ ꝙ põt im
Poni tale onꝰ redditibus:ſed dicit tutius foꝛe
relinquere ſc:reliquo tali ecclie ãnnatim x.lib.
ſuꝑ tali poſſeſſiõe diuidẽdas iter cof ſolůmõ g meo ãniuerſario iererũt ⁊ rogo vt fiat oĩ ãno
¶ Ptrũ canonicꝰ vadẽs ad hoꝛas canonicas i2
pꝛiciptr ꝓ denarijs horarijs fit ſimoniacꝰ. K. Mo.i.c.oli.ðᷣ.. ſi.⁊ fegt Jo. an. ð. cle. nõ rc.c. vnico.li.vitʒ ꝙ ñ ẽ vera fimonin qꝛ nulla exp̃ ſa pactio intercedit ſ ʒqð gꝛauiter peccat ⁊ mẽ ralẽ ſimoniã committit.f zP ſolã penitentiã ſatiſfacit.c.tua nos.de ſimo.
nia ſicierius ꝓßcio vigilet ad defunctũ iʒ
⁊ dicat pfalteriũ. K. Mo. ꝙ ſi fecit pactũ cũ co legere pſalteriũ: ꝙ ſimonia ẽ. Si ãt g vigila⸗ ret nõ ẽ fimonia: iʒ ſit tacite ꝙ debeat legẽ pſal teriũ.ar.de pꝛebẽ c.ſignificatũ.q ſic vẽdit la⸗ boꝛẽ: quẽ noò tenetur ipendere. ¶ Quid ſi maioꝛ crur non poꝛtet᷑ niſi ꝓ certo Pcio.&. Po. ꝙ ẽ ſignũ auaritie:⁊ iducit vitiũ fimonie.c.audiuimus eo. Silr eſt ſimonia qñ tara ꝓ quãta pecunia qs ponat in tali ſepul tura cũ ibi ſint plures ym Mo. trũ pactũ ð lecto redimẽdo añqᷓ; coꝛpꝰad i eccleſiꝗᷓ deferat᷑ ſit ſimonia.he.ꝙ nõ.qꝛ lect?ꝰ hmõiẽ ꝗd tpale:⁊ iõ pot vẽdi:redimi⁊ hmõi ſi tñ clerici nolẽt ſepelire:niſi pꝛiꝰ ipofi to p̃·io de co redimẽdo:ſic vf ſimoniu cůj fiat pactũ ð tpali ad ſpũale ʒ o. faẽc. vl. de re.ꝑmu.ſilr
cõmittit᷑ ſimonia ĩi clerici nolẽt ſepelire:niſ fi
eret eis cautio ab heredibꝰ defũcti ð receptòõe eoxꝝ q̃ cũ funere poꝛtã tur⁊ ſilr qñ nolũt ſepe⸗ lire ſine pecunia.c. queſtaẽ.xuij. q.ij Mtxꝝ fit ſimõiaꝓ matri cuniq Ki.i·iiij. vi xxvar.iijq.i.ꝙ ꝓut matrioniũ ẽ ſacfm cadẽs ĩ diſ pematiõe miſtroꝝ ccclefie: ſic vẽdi ñ põt:⁊ iõ ñmoniacꝰ ẽ gꝓ bñdictiõe nubẽtiũ pecunii eractã accipitc.cũ ieccle.co. Putꝰo natrĩoniũ ẽ off̃ nẽ: ſic lʒ dare ⁊ acci⸗ ke bciũ iẽ ⁊ꝙpalijs officijs ciuilibꝰ?⁊ coꝛꝑalibꝰ.
omio dar pecuniq. K ig

i
i9 ¶ Ptrů fit calicibus:veſtibus:⁊ tintcamini ñ.qꝛ nõ iuenit uchariſtia:balſamo: ſchltu nẽ vel electõis ↄfumationẽ ſit ſimoniacus. K jñ nõ dat itentiõe conupta.ſvt lefie. Sed ꝑ iterceſſionẽ eiꝰcui dat᷑ ↄſequat᷑ intentũ: qſi 9 4
30
¶Sed ad . Alex.ꝙ dʒ recurr e rit cogere pᷣ byterũ vt benedicat gratis:tutiꝰ peccãdi occaſionem dare. Pa.. ĩ ſactis voluta ſed in ne⸗
ẽ abſtinere q; tñ. in. c. dilectus.c rijs nõ lʒ aliquid dare ꝓ cis hñdis: ſarijs ſic. Et ſic videre mmare m Auetũ eſt
ccl non poſſum ↄlu nedictione.vbi cũ inrẽtiõe dãdi ꝓ redimen cmendi benedictionẽ.
i ð ¶ Quid de ſacer ochiano alteri ↄfitendi niſi dara pccuni Rod.q ſimoniachu
cõmunicandi. aut te tñ ꝙ ſi nõ inten
dote ꝗ non
bene
f̃ tenẽdo op
s cſt. Jdem dic de dicendi ſpõſas. Adi deret lnĩiam ↄlitendi cõic
nolue
ſi nolit bñdicere niſi data pecunia
ere ad ſupioꝛẽ g ſi
⸗
eſt ſimonia exigere aligd pꝛo ſigillo niſi expen ſas cere ⁊ ſigiliatiõis ⁊ clericoꝝ ad hec depu⸗ tatoꝝ· itellige ſup re ſpũali ⁊ in iuriſduiòe ec cteſiaſtica: cũ nihi aliud fit niſi quedã teſtifica rio iudicis ſuꝑ illud. 6 e CMptrũrccipiẽs aliquã ꝓmiſſionẽ ſpũalitati.ꝛʒ ionem ꝙ puta bñficij ⁊ hmoi ꝓ aliquo negocioꝓmouẽ
atrimonium ſine be do apud ſcdẽ aplicã ju ſimoniacus.h. Pa.in
ꝙ licite dare
di vel benedicẽdi ſponſas? pmõi vendere: ſibi ꝓuidere ſuꝑ obucntionibus? oblationi⸗
—
bus que eũ ↄtingerent ⁊ nõ
niacus Fᷣm Rodo.
dis.B. Ray. tʒ ꝙ
baptiſmo:cõione ra ⁊ baſilica dedicãda.i.q.i.diuina..placuit.(. ßʒ Rod.ꝙ nõ vt vnuſqſq; extra eo.ti. cũ in ece dic verius cũ Bof.⁊ Mo. ꝙ c nf̃am eo. Idẽ dicꝓ ben abbatiſſaꝝ:velatione virginũ hmõi ſm Me. de palu. ¶ Mtrũ archidiacon
nendos vel il
foꝛmam.c.ij.ð ſcruti. vel ile miſter glegir cuãà ego tenco cũ gelinm cũ fit oꝛdinatio ſit mõiacꝰ ſi aligd re cõ uertat᷑ vel
cipit ab oꝛdinãdis.K. ꝙ ſic. ᷣm do. Anto. in. c.
pe.extra eo
i ¶ trũ pᷣtẽdẽs
ueat ad oꝛdines
ß.ꝙ non.ſed debet agere pen
dato.extra co.
1 ¶ Ptrũ notarius recipere ꝓ ſcriptura factã de oꝛdinatione. ẽ. cite ſunt:⁊ ꝗ eal deſpicit anathematigandus Laur. ⁊ ſegt Ber. btix. ro viji nõ. nec pꝛo laboꝛe:necꝙꝓc ꝓcurare. Pa · vero in ci. ibidẽ. ⁊ cõiter doc. qð veꝝc ſalariũ de publico. Jexus ẽ in illo q nõ hʒ ſa/ ſed nõ plʒ ꝙ kriũ:qꝛ recipe põtꝓ ſuo laboꝛe ſolum:ↄſidera i pi ta qᷓlitate negocn ꝓ ciericatu tm̃: pꝛo diaconatu p ſic eſt ſimonia. ar.x. ꝙij. pꝛecaric.
ſine fimonia
on oꝛdinis:
in.c. ſicut ep̃m.i.q.ij. ꝙ harta:ſed ep̃s dz ſibi de ſimonia tʒ cũ gl. ſt in notario g hẽt
ſt fmonia.c. benedictione Abbatũ vcl ¶ Mtrũ aliqs po ⁊ ppꝑ pecuniã dãdã.
poteſt
da vexatione non
vult dare lniam
6
plus.nõ eſſy ſimo
ſimonia ex pacto dare aliquid p¶ Btruz aligs dignus dãs ex pacto vel exactus ianiroꝛi vt ců adepm
bus bñdiccn⸗ niſi ĩcriſmate pꝑmittat itrare ad petendũ beneficiũ:vel oꝛdi⸗
ꝛaq̃ benedicta:
raminare ꝓmo ⸗
s ſcitatem quã nõ bʒ vtꝓmo⸗ vel beneficia ſit fimoniacus.
c.cũ eſſent co.ꝙ ſic. vt ibi. ¶ Mtrũ ſtatutũi fundariõe alicuiꝰcccłle factũ 14
qᷓcauet᷑ ꝙ glas rãtuʒ in redditibuſã nuatiʒ de derit in ppetuũ recipiat᷑ ꝓ canonico: ⁊ habeat qð dederitꝓ pꝛebẽda ſit ſimoniacũ.he. Rodo.
icẽtia ꝙ ſi tale ſtaturũ fiat ad tᷣs ⁊ pꝛincipalt inrẽ⸗ duer tione augẽdi dei cultũ.⁊ ꝙ dans bncipalr ꝑꝑ an deuotioncʒ det ⁊ fit dignus tolerari põt. Et
icem dic de monaſterijs de nouo fundatis ⁊
egenis.ſ.ꝙ qſquis daret ti reciperetur ad il
lud monaſterium vſq; ad certũ numerum ar. c.tua nos.extra co⸗.
„
cñ rali irentiõe daret eſſet ſimoniacus.
ad pꝛedicta capienda.
„
¶ Quid de fraternitati
xlij. di.ſi quis vcſpicit.⁊ ar. xv.g. vij.ane.
de iuſtieia eccleſ
vita ↄſtitutis g nul⸗ nt m lus recipiatur ad eas:niſiꝓmittat vcl iurct ꝙ itentiam.c. man annuati ſoluet.x.deñ. h. Ra. ꝙ ſi fiat ꝓp cãʒ honeſtam. Puta pauperibus alendis: capliuis poſſit aliquid redimẽdis:⁊ hmõinon eſt ibi fimoniaimo li
do.iñ dicit ꝙ ſi ſtatutum eſt ſub foꝛma negalt ua:non lʒ: q exctudit pietatẽ: Sed ſub foꝛma affirmatiua lʒ.ſ.vt qſqs fuerit reccptꝰ detlatu fiat iuramẽtũ pp ꝑicuiũ periu egiſcr um: ↄſidera ¶ Ptrum ꝓ iuſticia taciẽda dare pecuniꝭ vel:( mnnici inis:ſicut faciũt qui equipollẽs ſit ſimonia. Rica. in iiij · di. xxvr⸗
lus:⁊ hmõiqꝛ iij. q.ij.tʒ ꝙ ſic. loquẽdo d
n efiaſtica niin dem dic ꝙ vt quando datur ep̃ovel alijsꝓreddẽdo wre ihn 9
iiin jntuslon jinder cl nastilze iſ frßõn ihia ſici— gidcyẽ visnẽt ʒriũ wlininrebu hriſtimon unncadci iyſccntmoc neclanguin zuivbiã. in ſpůa.als [ Pirʒui ſivi.ʒꝙ
oꝛdinari vel bñficiari ꝛ5 gau pct̃. A
ſicis ⁊g ploni hn ſꝗᷓnin ad ipatrociai iiulterter irtiõteſes
ſſit iduci vt intret religioneʒ ꝛ6 inonm ke. q nõ.c. dilectus.elij eo. ti Sed vt qs ↄuerrat ad fidẽ. dicit gl.i.d.c. di⸗ conꝰ q hʒexaminare Pn lectus.ꝙ põt dari. No · addit idẽ polſe dicii ſa le g rñdeti ſcrutinio oꝛdinãdi ʒ; cramẽtis neceſſarijs:ſed non i voluntarijs.ſʒ
Pa.in.d.c. dilectꝰ.ꝙ cx pacto vt intret religionem vel recipiat ſa cramẽta non lʒ: ſed bene ſine pacto:vt alliciat
ientbs. Ninni ſcpul uſirriijcn ſrpion ſuch ilico ft ſo „tipſerrbod mttion rin Ailmionẽ vi Amiuienẽ: niiu. nilw 2 viyimng iſuc pc Kuiztpei hubrütl M ſulngefö
ccc

ſup ſpůalibꝰ.i qͥ ↄeoꝛgl. ic.vẽdẽteſ. tʒ Rodoẽt ſuꝑ tꝑalibꝰ ſi qͥ dʒ reddẽ ius rõne iuriſditòis eccłiaſtice.ſecꝰ eẽt ſi eẽt iudex ſclarꝭ:ſeu lgicꝰ Alex.ð ales tñ tʒ ꝙ ẽt ĩ iudic diciũ iuſtũ fit ſiõnia.qꝛ ẽ actꝰ vtut P aduocatòe aut ꝓcuratò ũali licet aligd accipe ſine ſiõnia. cvẽdẽtes. ⁊ Ricar.vbi.?.⁊ foꝛte Hriũ.⁊ ꝙ ẽ ſolũ ꝗᷓue pctm̃ accipe C rebus tꝑalibus. ¶ Mtrũ fit fimoniacũ
ſit ꝑſona ecckiaſfica
Nals ꝗᷓuit᷑ peccct e ſeckari vẽdẽ iu⸗
ad aligd ẽ ſpũale.
⁊eigeſt iudex.
occultare petm̃ alicuiꝰ ꝓ qñ ad eius offm̃ ꝑtinet illud reuelare. imo ẽt occultare reſpectu ꝑ tis vel affinitaris.vt ibi dr̃. Sed Ri. vbi.ð.limitat verũ ſi talia reſpiciunt cãm ſpũalẽ. als nõ:ſed eſt graue pctm̃.
¶Mtruʒ teſtificari ꝓ pecuniaſit ſimonia..
Ri. vbi.ð.tʒ ꝙ ſic.in cꝗ graue pctm̃. Alex. ſticis? a pſonis e m dateſt ſimonia. i Sʒ nũgd aduo hn pecũia patrociat᷑. K. ꝙ ñ. qꝛ chn admiculat᷑ exteriꝰ cãe. neduch tia ce.
ſone cõſanguinita
unn uuinʒo ſpũali:aliter non. lʒ ſit Vo dicit ꝙ in cauſis ecckia⸗ cckeſiaſticis ſi teſtimoniũ v n alijs grauiter peccat. catꝰ ſilr cõmittit patrocinũ ⁊ ↄſiliũ ſʒ teſtioniũ ẽ de ſubſtã⸗ Ziõ teſtes cogũt᷑ nõ aduocati fm Alex. grox.vide.ð. Magiſter.y.x. cũ ſequentibus. ¶ De ſimonia ſeputture. pꝛin. ⁊.ᷓ.i.⁊.xluij. ⁊.xiiiij. „34 ¶ Btx pron ſiue hñs ius cipit ꝓ pñtãdo ſit ſiõniacꝰ. i. ð teſti. ꝙ ſic. tex. 3( Lirca permutationẽ. vide.ð.
vide.ð. Sepultura.in
tãdi g atigd re⸗ pa.i.c.veniẽs.el pterea qñ iter. Permutatio. z6 ¶ Linca trãſactionẽ.vide.j. Trã ſactio.v.iiij.
7 ¶Circa renũciationẽ ⁊ re hẽs.ð. Renũciatõ. Quero bñficio ecckiaſtico obtinẽ ĩ. ad audiaʒ ð reſcri. ꝙ ſic. tpali recipiẽdo:ſiue ꝓcert
bo.de trãſac.c.
miſſionẽ vltra id qð vtx renũciãs lris ſr
ſi fit ex pacto ð aliqᷓ a pẽſiõe recipienda. audiaʒ tʒ ꝙ ẽ ſiõnia ĩ eo ꝗ ↄſecutꝰẽ ũ. B ĩeo g nõdu ↄſecutꝰ ẽ bñficiũ ꝙ ñ ſit a. Sʒ tu tene ꝙ ẽ ſiõnia ẽt in caſu.ſi der der pactiõe ꝑtiũ. ſecꝰ ſi ex offõ iudic łme S vir renũciario ex vna pte pure te aligd tpale det̃. vt colligi᷑ ĩ pac.c.cũ pᷣdẽ. ſilr ñ ẽ ſiõnia s ex eo ꝙ dat᷑ ſibi ſpũale:pu m Inno.⁊ Poſt. de reſcrip.c. ad nita cũ ſit ꝑmutatio ſi ↄcurrãtqᷓ
ſi renũciet talibꝰi
2„„„„4 6 3¹9 Sdiri. Permutatio..ij.
¶ Mtrů dãs aliqð tpale plato ne remoueat eñ 58
4 pꝛoꝛatu vel bñficio ſit ſimoniac. e. Rodo. ꝙ ſie.ſi ncceſſitas vel vtilitas ſit cꝙ ãmoneat᷑: als ij. dũmõ intẽtio nõ ſit coꝛrupta. Sir ſimo macꝰ eſt g dat ſpũale vt obtineat debitũ tpale qð ſuũ ẽ ꝰᷣm Tho. in. iiij. di. xxv.de q̃ ego dubi⸗ to ꝑea qᷓ diri.ð. Simõia.ij.ʒ. xvij. ⁊xviij.⁊ po tius credo ꝙ nõ ſit fimoma ar.c.i.de vſu.
deẽ ſit ſimoniacꝰ.h.ꝙ nõ. 5 c dilectio. de pᷣben. ã hre ſpem de h nõ eſt ſ⸗
—
monia.c.cũ pꝛidẽ. de pac.i.q.i.oꝛdinationes.
růrenũciãs bñſicio: vt alteri certe xſone ʒ niſi ĩ pactũ deducat᷑
Mtrũ remittẽs dedit tpale ꝓ ſpũali conſe 40
quẽdo ſit fimoniach.. Pa. in.c.vemẽs.el.i.ð teſtuꝙ fic. qꝛ remittere idẽ eſt qð donare. vt in glo. pdictic.⁊ in I.qn ẽt. ff. de calũ. inntat tñ glo. in. d.c.verũ.qůj ex tali remiſſione aliqð cõ⸗ modũ applicat ꝑti. Addit Pa.ibidẽ aliã limi tationẽ.ſ.ꝙ eſt verũ ꝙ remittere ẽ dare qñ de⸗ bitũ eſt liquidũ. Sed qůñ debitũ eſt dubiũ:tunc dÿ potius facere qᷓ; donare. vt d in tranſactõe in.I.ſine apud.C.de tranſac. ¶ trũ ꝓmittẽs nihil petere ab oꝛdinatoꝛe vł pñtatoꝛe vſq; ad tot q̃nos ſit ſiõmiacꝰ.& Pa. in. c.ꝑ tuas.el.iij. eo. ꝙ ſic. qꝛ ex quo oꝛdinatoꝛ tenet᷑ aſſignare iſti poſt oꝛdinationẽ poꝛtiõeʒ qᷓ ↄſideratis fructibus eſt gd tpale:talis remittit ꝑale ꝓ ſpũali conſequendo.⁊ idco ſimoniaẽ. ¶ Vtrũ dãs pecuniũ vt qs nõ oꝛdinet velcſi⸗ 4* gat̃ vel electio nõ ↄfirmet᷑: auteccke nõð ↄſecrẽt᷑ ⁊hmõi:ſit ſimoniacus.K.ꝙ ſic ei eo.ti. nemo. Idẽ dic qñ ꝑ gramↄſanguinitatis vł affinita tis: vel penitentẽ nõ recõciliat:vel n inus peni tentẽ abſoluit vel pctm̃ celat. vt in.dc. nemo. Dicit tñ Inno.ibidẽ. ꝙ verũ eſt ꝙ ſilutudina- rie d ſimoniacꝰ talis ꝑ gram ſic faciens.qꝛ ſic punit acſi ſimoniacꝰ eifei. Ma.⁊ glo.in. dcne⸗ motenct q eſt ſimonig.⁊ cſt vcrius. ¶trũ coꝛrũpẽs iudicẽ vel teſtẽ incã ſpũali pp pecuniã ſit fimoniacꝰ. K. Pa.in.c.tu nos co·ti. cñ No.ꝙ ſic. x quãdã cõnexitatẽ qu ha bent cũ ſpũalibus.vei eſt q̃j ſimonia.ar.d.c.ne mo.ſecus in cꝗ mere tempoꝛali. 5 ¶Btrũ aligd acciꝑe ꝓ inueſtitura cccleſiarũ 44 ſit ſimonia..ꝙ ſic. ex.in.c.intãtũ.eo.⁊ ibi di cit Pa. ꝙ nõ tm̃ ꝓ inueſtitura iuris: ſedẽt fa⸗ cuuſ. ꝓ inductiõe in coꝛpoꝛalẽ poſeſſionẽ etiã ſi ibi ſit conſuetudo. ¶Quid de dantibꝰ pꝛimos fructus bñ ficij in 4 curia:⁊ ſoluẽtibꝰtarã bullaꝝ ⁊ ceteroꝝ 3 ſtilũ

curie. K. ꝙ nõ ſũt credendiſimoniaci. q talia ñ ſoluũt ꝓſpũalibꝰ: ſed ꝓ ſuſtẽtatõe curie⁊ offi cialiũ. ⁊ fic tene q illa ĩ volũtate pape ſũt oꝛdi⸗ nata. Bed ſecus iudico in curijs epᷣoꝝ ⁊ alioꝝ plaroꝝ habentibꝰ vñ viuãt ſm decentiã: non ᷣm pompã. qꝛ ſimoniacũ eſt tales raxas facere ꝓ biſpenſationibꝰ:abſolutionibꝰ:? hmõi.q. üij. ex multis. Secus ſi Pprer victus decentiaʒ quã alias non habent hoc facerent. m oni 9 iiij. Circa ingreſſuʒ ꝗ religiõis. Wtrũ in⸗ ſans monaſteriũ cũ pacto de dandis tpalibus ſit ſimoniacꝰ.. ꝙ ſic.c.intantũ.c.ve⸗ niens co. dicittñ Mo. Bof. Ray. ⁊ Ber. in.c. qm̃ ſiõᷣiaca.eo.ꝙ ſi mõaſteriũ eẽt tenue qꝙ poſ ſent dicere volẽtiintrare. Bi vis viuere mecũ poꝛta tecũ.qꝛʒ te lbẽt reciꝑe vellemꝰtñ bona nf̃a nõ ſufficiũt. Sʒ tu tene in ↄſcia opi. Tho · in ſũma.q dicu ꝙ ꝓ igreſſu mõaſterij nõ licet aliqd reciꝑe vel exigerẽ ã̃fi pᷣciũ.ſed ꝓ victu ꝑ⸗ ſone recipiende.lʒ aligd reciꝑe ſi non ſufficiq̃t opes adh monaſtcrij. Silrẽt licitũ ẽ ꝑp deuo tiõʒ quã qs oñdit mõaſterio largas cłynas fa iẽdo eidẽ ꝙ facitucipiat ſiẽ licitũ ẽ. ecõuerſo puocare aliquẽ ꝑ tpalia bñficia ad deuotõem mõaſterij. lʒ ñ ſit licitũ atigd ex pacto darc vcł recipevt recipiat᷑.c.qᷓ; pio.i.q.ij. KRo ·t rʒ ꝙ qñ mõaſteriũ ẽtenue ⁊ idigẽs ꝙ ñ ẽ finiacũ ⁊ pa ciſciĩ talibꝰdũmõ ñ fiat ꝓ ſpũalibꝰↄferẽdiſ· B expẽß faciẽdis vel recõpẽſãdis. vñ tʒ ꝙ licet erpᷣmẽ noĩa⁊ q̃ntitateʒ můeri.⁊ plʒ mihi d ad
ſciaʒ.⁊ ad.c.qᷓ vidẽiqꝛia.⁊ marie. d.c· q̃ ſiõia
ca. dic ꝙ loquũt᷑ qͥ ad foꝝ ↄtẽtioſũ ꝑp fraudes ⁊ iõ fũdãt ſe ſup pſũprõe q̃ ceſſat ĩ foꝛo aie:l lo quũt᷑ vt nihil ꝓ igreſſu: ſʒ nõ loquũt᷑ qn ꝓ rele natõne ſũprus qñ monaſteriũ: aliter nõ põt.
v. circa eaq̃ ꝓhibẽt mOMMdbarirdeducii pactũ
ꝓ niqͥ ſpñali ł qnero Fab eo dependẽte.⁊ pꝛio. Ptx ſolũ ſit ſiõnia qñ ĩteruenit pactũ ð pe⸗ cũia. K. ꝙ nõ · ſʒ dic ꝙ tripler eſt munꝰ qð iduẽ ſiõniã i fpũalibꝰ ſi deducat᷑ ĩ pactũ. Nꝛimũů eſt munꝰ a manu:vt ẽ pecũi capiẽdo ꝓut accipit
i.q.iij.totů ꝓ oœĩ re tpali. Scðm munꝰẽ a ligua
Tertins ab obſequio. vt.i.g.i.ſunt nulli. Addit
aliqꝰ q̃rtů muns ſãguls qð eſt cũ gs ſert eecliã vł pᷣbẽdã alicui ituitu ↄſãguitativł ami
citie. ã kʒglĩc·i· vt eccł· bñfiſi ſolũↄfett pp ↄſãguitatẽ vłgicitiã? als ſi ↄferret ſiõniacꝰẽ Z Aler.ð al. a fe.⁊ Tho. ßa fe.⁊ ſ.iiij. ⁊ĩ qk.
imitãt vexꝝ qñ itẽdi ex aliqð bonũ redũdãſ
in ſeipſo:vrputa qꝛ magn ificet᷑ vł nobilitet: vł vt faciat ſibi aliquã recõpẽſatõeʒ ⁊ hmõi.ſecꝰ
ſi ſolũ icẽdẽs bonũ tꝑale illiꝰ cui dat ⁊ñ alter
us.qꝛ tůc licet fit graue ctm̃ ñ tñ ſõnia eſtĩß q̃rto mũere:qʒ nihil dat vłrecipit. ⁊ magis plʒ De rñ vide Ma.ic. tuꝗᷓ de cta. ⁊ qᷓli· oꝛ⁊.i.g. i.c.ſi gs.x⁊.c.ſůt nõnulli. Poſſet tñ dici ẽt tũc eẽ ſimoniacus qñ platus aiiqð bencficiũ eccleſia⸗ ſticũ daret alicui cũ pacto ve intentiõe:vt ipſe ſuis conſangumneis pꝛouideret.
¶Sʒ nũqd qðᷣcũq; munꝰ a manu iducit ſimo
niã̃ in pũalibꝰ.he.qꝙ ſic ſi pactũ pᷣceſſit.ſi vo nõ p̃ceſſit tũc fi ſit adeo paruũ ꝙ nõ dẽatĩiducẽ ꝓmouẽti aĩum iſpecti cã tꝑe ⁊ q̃litate ꝑſonaꝝ
ſic ñ facit ſiõniã.c.⁊ ſi qõᷣes.co.ti. Walde.n.ihu
manũ ẽ a nemie velle reciꝑe: ſʒ viliſſimũ ẽoĩa ab oĩbꝰ.ff. de of.ꝓcõ̃..ſolẽt.S.vl.⁊ B vexꝝ qͥ ad eccfaʒ.ſᷓ qͥ ad deu gcqd datvł recipit᷑ coꝛrupta itẽtõe qᷓ;tũcũq; minimũꝓ ſpũali ſiõinacũ ẽſ
ſola pnia ſine reſignatòe bñficij purgat᷑.⁊ ſic
intellige. c. nemo. eo.ßʒ Wof. Aduertetñ qñ dat᷑ aligd ſine pacto nõ vt debitu: ſed vt dari ʒfuetũ non eſt fimonia ſm Kodo.
¶Quid fi id qð dat᷑ fit de rebꝰ ecckie.. ꝙ ni⸗ pilominꝰ ſimonia erit fm. B. Tho.. ¶ Quidſi nõ det᷑ munꝰa mann ſed a ligua ꝓ fpũali hñdo. K. ſiõnia ẽ. Aduerte rñ q munꝰ ligua aliqñ d̃ ipſa laus ptinẽs ad fauoꝛẽ hũa⸗ nũ q̃ ſub p̃cio cadit. aliqñ pᷣces ex qbꝰ fauoꝛ hu manꝰ acgrit᷑ vl ðriũ vitat᷑.⁊ iõ ſi qs pᷣncipalit
ad ß itendit ſimoniã cõmittit. Et pᷣncipalit dñ̃
intẽdẽ qů ꝓ idigno admittẽdo vat vł recipit. Sʒ eirca dignũ diſtinguit Bof. Mo · ꝙ dut ꝓmouet᷑ qs p̃cibꝰſuiſ? ſic ſi perit pᷣlatõʒ q̃ dat ꝑelectiõʒ tũc ẽ fiõnia.i.qvi. ſẽ is g. idtno dat ꝑ elecriòʒ fi ſit ſimpler bñficii ſic licet ſi indiget. Siñẽ ſimplex:ſʒhñs dignitatẽ vłcu⸗ rã aiax ſie nõ licet. ar.i.q.i.oꝛdiatões.?.vilj..i in ſcripturi. Eſt ⁊ ſiõnia PMugo. Rar. Po. Tho.a ße.⁊ Mirec. l.iij. qꝛ co ipſo qð petit in⸗
dignꝰ eſt. Sʒ Rodo.credit ꝙẽt licet in digni⸗
tate ⁊ cura. Fat̃.c.tua nos.co.ti. Dʒ ego credo
verũ ſi idiget: puta q nõ hʒ aliunde vñ viuat:
als nõð e.adͥ aures co.ti.ſi mõ dignꝰ eſt? inten
dat ꝓdeſſe ⁊ nõ p̃eſſe. Si voꝓmouel pcibꝰ ali
enis ſi ꝓ idigno ſic ꝰm oẽs ſiõnia eſti i. de oꝛdinationibꝰ. Gi Vo ꝓ dignotůũc ſiſůt fpů les nõ eſt fimonia.i.qiiatoꝛẽ. i vo pecs ſt
carnales.⁊ dicũt᷑ carnales qů illigpᷣcant aten
dũt ad parentelã pᷣncipalii:vel amcitiã rog
tiñ:t pꝛelatꝰꝓpter ipſas pᷣncipalii mouct ſce
us uincliln an cip jclſnou. mitPꝛ ucniſtid unuin jiwſß nus vlp innõ duc muputes vhabeant tule tigiuſte iſa iljmo.1 iuntnönull ſtiramumꝰ ſiuiprelaov lterio vrc Pꝛincců oipactide ſt pꝛendinõ latus sutmo intenduttide ſircẽrmun cyalit t directe jſemitio inte ſineotihnõ
igraris h
iqimoniaf
iir Po 1
ufthoneſtt
t pꝛin
aunfgoeßo
mndoa:
itluſemnvi nuſtdirinſe
iſmnicſt
ins hinsq wüindennoſ

ſimonia. qꝛ Fꝛeces ſuccedũt loco pꝛecij. d. c. oꝛdi Pa in· ec.i eo.ti dicũt doe ꝙ in curia ro.tituiꝰ niese ſũt nõnullii.q.i. Si No pꝛelatꝰpn de ſiõnia nõ bʒ locũ ſiẽ neclex iulia· de ambitu mnit dut 3 cipalit nõ ſcgt᷑ pꝛeces:ſed incritat: ſcu qꝛ dignꝰ in curia pꝛincipis.glo. vo Mo.i.c. ex pte.eo. i eſt nò eſt ſimòia.c.qbuſdã.i. q. i.⁊. ar·c. tuã.co. ti.dicit.⁊ ſequit Pa. in. d.c.i.veꝝ in his qᷓ ſũt 3 imin ti. Tenct—— nos. eo.ti ꝙ humiles ſimoniaca de uit poſitiuo ſolũ: ſed nõ in his Riniuu pꝛeces emit
c a digno nõ inducũt fimoniã:nec que ſũt ſimoniaca ð iure diuino.Et iõ tʒ Pa.
Knpuit ẽtaliqð pctm̃.vt ex dictis. c.tua nos.⁊.c.latoꝛẽ ibidẽ ꝙ cũ titulus bñficij nabentis admiſtra⸗ viſuini pʒ ĩmo foꝛtiꝰ tʒ Ma. ibidẽ ꝙ donãs aligdcar/ tionẽ oꝛdinis vel executionẽ clauiũ ſit de iure ucinnn dinalibus vel pꝛeiatis:⁊ rogansꝓ aliqͥ bñficio dinino ſicut ipſa execurio clauiũ ꝙ papa talẽ ti m dümõ nõ vucat pncipali intentionc:vtꝑ talia tulũ vendens eſt ſimõiacꝰ:ſicut ille g emit: nec
iRcignnt erenia ⁊ pꝛeces adipiſcat ſpũale: qᷓ;uis ſecũda/ ¶ valet ercuſare cius auctoꝛitas. habes bonã gl.. Kicinit rio habcant talẽ ſpem ꝙ extra oẽm norã iudi in.c licet. de penis.⁊ tertus cũ gto.in.c.ex dili⸗ iſuuzriſit cat qꝛ iuſte iſta poſſũt fieri ſine ſpe pᷣmaria. vt genti. de fimo.qᷓ;uis do. Lar.tcneat ꝙ ois titu imiſrcini dicit Inno. 1Mo. facit. c. qd ꝓderit.lxi.di.i.q. lus bñficij ſit de iure poſitiuo.⁊ ſic Im eũ excu iſunt nõnulli.⁊ in c. tuã. decta. ⁊ quas. ſaret eius diſpenſario. Sʒ tu tene ců Pa.ſccꝰ nint 5 ¶Circa munꝰ ab obſego · uero vtx ſeruiẽs in alije no habentbꝰ erecutionem clauiũ. n icni pꝛelato vt ↄſequat᷑ bñficiũ ſpũaic vlmo W Sed nungd eo ipſo videat᷑ diſpenſare erq 3
naſterio vt recipiat᷑ ⁊ hmõi ſt ſimoniacus.ſ. ſcit ex certa ſcia ⁊ tolerat.. Jo. de ligna.co·ti.
Pain. ccũ eſſent. eo.ti. glo. ibitʒ ꝙ nõ.qñ ſinc c.i.dicit ꝙ ſic. ita ꝙ nõ cõmittit ſimõiã.qð ego — oĩ pactiõe ſeruit:⁊ irentiò ſecũdaris pꝛedicta credo verũ qñ ſimonia cõmittit cũ papa:vtpu Rl habendinõ pꝛimaria. ſi mõ ſit iconeus nec pᷣ ta gs habuit bñficiũ mediante pecunia a papa MA latus aut monaſteriũ dirccte ꝓpter h ſeruiti hoc ſciente ⁊ ad hoc ↄſentiente.qʒ tũc ſcĩa pun nendat ei de bñficio ꝓmidere vel recipere qꝛ cipis purgat hoc vitiũ:⁊ ita talis ñ incurreret ac ſnujnjt ſi ſic eſſet munus ab obſequio:⁊ ſimõia qñ pᷣn/ penas iuris:ſiue ſimonia ſit de iure diuino ſiue ccipalit ⁊ virecte. d.c. oꝛinationes. Jõ dic ꝙßi poſitiuo:nec tenerct᷑ reſignare ſi ſimonia eſt de in ſcruitio interuenit pactũ ſx eſt ſimõ ia.c.cũ iure poſiriuo:ſod de datis alijs a papa: lʒ ipſe Sn eſſent. eo.ti. ſi nõ interuenit pacrũ ſiſeruiat pᷣn ſeiat ꝙ dñi ⁊ curiales exigũt ⁊ tollcret nõ ꝓpi cipatit gratis.; ſccũdario vt hẽat aliqð ſpñale hoc diſpenſ are videt.⁊ idco in penis innoluũi
jdtiplilnspn nõ eſt ſimonia ᷣʒ Hof.⁊ ſic ↄcoꝛdat iura q̃ vi facit.ð.diſpenſatio..xij. 1 ßocꝛi dentFria. Mo.tñ ẽt tenuirq ſi ſernitiũ coꝛpo 1 0 ſexto quo ad penã. 1 n Sciendũ ꝙ eſt qua
yinniniti rrale ſit honeſtũ ⁊ dignũ obſcquiũ prat: ꝙ licite in Potet ſerine pꝛincipalit: dũmo pactũ nõ int⸗ druplex. ꝛima eſt ſuſ penfio. Querit᷑ vtx ois i viuwnnin uemiat.vt ſi qs ep̃o ſermiat romã eundoꝛeiꝰ ne ſimoniacꝰ in oꝛdine recipiẽdo ſit ſuſpẽſus ipſo nidib ocia ꝓcurando a ↄrio ſenſu.in. c. ſũt nõnulli. iure.K. vt colligo er Inno.⁊ Pa. ic.tãta.⁊c. i.q.i.ſed in ſernitio idigno vel ꝓ idigno ſic crit ꝑ tuas.cl.ij. eo.ti.ꝙ ſic. ⁊ qͥ ad ſe ⁊ q̃ ad alios:⁊ monia.ſilr dic in ſeruirò ſpůali g ſi pactũ in⸗ nõ ſolũ quo ad oꝛdinẽ ſic ſuſceptũ: ſ ed ab oibꝰ
nn teruenit ſimonia eſt:niſi tali bñficio ſit ãncxũ alijs oꝛdinibus ẽt licite receptis.⁊ ꝑↄñs eſtre ld onus. Dñ nð ꝙ nõ ſolũ pꝛecicta inducũt motus ab admiſtratiõe rpaliũ bficioꝝ ſuoꝝ. ůtmr ſimoniã in dantibꝰ ſeu paciſecnribꝰ: fedẽr in facit glo.i.q.i.reperiunt.⁊ vide glo. in cle. cupi entientib⸗ ſiue mediatoꝛibꝰ xt.c. ꝑ ingfitiõʒ entes · de pe nec põt diſpenſari cũ eo niſi ꝑpa⸗ er kliſm de elec.⁊.c.ij. de ↄfeſſis: necnõ in paciſcentibuſ pam.i.q.i.gfa. erdehh 5 aligd dare vel facere miſtrantibꝰ: ſed ẽt mini⸗ ¶Mtrum ſimoniacus in oꝛdine dandofilr ſit i 1unh ttris ſeu familiaribus adminiſtrantis ſit vici ſuſpenſus. ge. Vof.tʒ ꝙ e ꝑtrieni· ſcq Inn. —— mus in Iexi g fnit ſeruꝰ Meliſei.i.q.iin fůms. in· c· peꝛe ti. ⁊ PDa in.d.c.ptuas.tenent ꝙ per —. Dicit tñ Ri. g· lʒ ep̃s fecerit pactũ vel ꝓmiſſi petuo ſit ſuſ penfus. ⁊ videt verius P hoc ler. — mnj⸗ onẽ ꝓ aliq̃ bůficio dando:⁊ poſtea oblitus ta iuncta gto. in.c. ſi qs a ſimoniacis.i.q.i.⁊.. Ve lis pacti pure ↄfert ꝙ nõ cſt fimoniacꝰ quo ad rum. xrrij. di.„„ n 3 i, ecceſiã:nec ẽt ulc grecepit tale bñficiũfi ß pa ¶ Prrũ fimoniacxin bificio ſi ſuſpenlus. K. 1 E umignorabat. ideo non tenctur reſignare. Main dietio vbi.s ꝙ ſi· Srdſieſtorcultat
innſ qð bene nð. uſpenſus quo ad ſe nõ quo ad alios:ſed fuſpẽ
m 6CMrũauctotitas pape ercuſet a fmonia· ſe dendus. ar.ctiijci·x.ij vne fi wnnch

vñficio taliter acquiſito põt vti oꝛdine ſuo p⸗ pacr pnĩam ⁊ alijs bũficijs licite habitis: ſed bñficio illorerento in qͥ ſimonia eſt cõmiſſa nõ põt agere pnĩam. vt in.c.ingſitõnis de accuſa. Sio eſt manifeſtus ſic eſt ſuſpẽſus q̃ ad ſe ⁊ ad alios ipſo iure.d.ð. verũ. vñ qᷓ;uis renũciet bñficio iterũ indiget diſpenſatõne ficut glibet notoꝛius criminoſus.vt in. c.fi. de tempo. oꝛd. Sed ep̃s põt diſpenſare dũmõ nõ ſit ille cuʒ qͥ cõmiſit fimoniã.vt no.i.q.v.pᷣſentiũ. Et aduer te ꝙ tũc vᷣ occultus ᷣm Rodo.qñ nõ ↄſtat per ſniam vel ↄfeſſiõʒ in iure factã:nec ꝑrei cuidẽ tiã qͥ nulla poſſit terginerſatiõe celari. Limita tñ pꝛedicta oĩa qñ ſimonia eſt cõmiſſa eo ſciẽte ſecus ſi eo ignoꝛante:puta ꝑpr̃em vel amicos qꝛ tũc nõ eſt ſuſpenſus qͥ a alios:nec quo ad ſe: niſi in oꝛdie ⁊ bificio ſic habito:nõ aůt in alijs oꝛdinibus ſuſceptis aut bñficijs habitis vł ha bendis.c.de ſimoniace.eo.ti. vbi k voluit Inn. ¶ Sed quero qs põt diſpenſare in ſimoniaco in oꝛdine vel beneficio.he.glo.⁊ Lal. in.c. poſt tranſiationẽ.de renũ.⁊ do. Anto.⁊ Ma.in.d.c. de fimoniace poſt multa tenẽt ꝙ in ſimoniaco in oꝛdie ſolus papa qñ ſcieni. Sed qñ eo igno⸗ rante cõmiſſa cſt ſimõia:tũc epᷣs põt diſpẽſare i.q.v.pꝛeſentiũ.⁊ ẽt põtep̃s diſpenſarc cũ tali. k qñ hoc ſciuu nõ renũciauit ſed miſtrauit in oꝛdine ſuſcepto:aut ad alios aſcendit. ᷣm Ro. In ſimoniaco Vo in bñticio ſcieni ſolus papa põt diſpenſare ᷣn Ber.⁊ Ray.⁊ Bof.ſiue in ulo bñficio:ſiue ĩ alio quocũqʒ ᷣm gl.⁊ Jo.an. in.d.c.de fimoniace. Sed Mo.tʒ ꝙ põtẽp̃s diſ penſare in fimplici bñficio ſolũ. Pa. No in.c. de ſimoniacis.eo.ti.tenet ꝙ põt ẽt diſpenſare in curato vt illud habeat in alia ecclia:ẽt cü ex ecutiòõe oꝛcinũ ſi mõ ſponte renũciat itlud bñ ficiũ. vt pꝛobat᷑.i.qi.c.i.nec ob.c. ꝓe.de elec. ᷣm eũdẽ Ma.qʒ dicit ꝙ loquit᷑ de diſpenſatiõe ad illud bũficiũ in q̃ fuit illa ſimonia cõmiſſa: vt illud habeat:qꝛ nõ põt niſi ꝑ papã fieri. Itẽ in eccłia empta nõ põt ex diſpenſatiõe epᷣi hr̃e:ni ſi ſimplex bñficiũ ⁊ cũ executõce minoꝝ oꝛdinũ ſolũ. Si vo expectat ſniam ↄdẽnatoꝛiã: tunc nullo mõ ep̃s põt diſpenſare nec in illa nec in Aia: vt habeat qðcunq; bñficiũ. In eo Vo qui ignoꝛant eſt ꝓmotus ad bñficiũ nõ põt niſi ſo lus papa vt ilud hẽat.ſed in aljs põt epus.vt no.in. d.c.pñtiũ.⁊ qð no.in.c.fũt.⁊.c. nobis.eo. ti. Ved Tancre. in.c.ficut nobis.eo.ti.tʒ ꝙ ẽt in bñficio illo in qͥ fuit ꝓmotꝰ põt ep̃s diſpẽſare ſi ipſe epᷣs non eſt in culpa.⁊ placet.
ad ſuſpenſionẽ ⁊ qͥ ad diſpenſationẽ.&.ꝙ ſic
regulã acceſſoꝛium.de re.iur.li.vi. ¶ Mtrů ep̃s poſſit viſpẽſare cũ ſimõiaco circa officia moꝛtuoꝝ:bñdictiòes nubentiũ:ſepultu ras:criſma:bñdictiõcs vaſoxꝝ ⁊ hmõi.he. Ho.
¶ Sed nũgd idẽ ſit iudiciũ de mediaroꝛibus z p
ꝙ ſic poſt ꝑactam pniamqꝛ nõ ꝓhibetur. ar.c.
nuꝑ. de ſen. exco. nec ob.c. Erga.i.q.i.qꝛ logi ð ſimoniaco in dignitate.*tiuh ¶ Quid de p̃lato ꝗ ꝓmiſit bñficiũ alicui ꝓ pe cunia ⁊ re integra reuocat pactionẽ.ſ.ßᷣʒ Ri. g.ð.ꝙ talis peccauit grauiter faciẽdo pactũ qꝙꝛ tñ ad effectũ pacti nõ ꝓceſſit nõ ĩcurrit penas ſuſpenſionis ⁊ irregularitatis.
——
¶ Mtrũoꝛdinatꝰ ab epᷣo quẽ a
ſʒ ñ poterit alios ab eodẽ reciꝑe: niſi deponat ↄſciaʒ.c.ꝑ tuas.cl.ij. eo.ti. Vbi nõt Mo.v.nõ⸗ buia. Pꝛimũ qꝙ ex varijs dictis in alteriꝰ p̃iu diciũ nõ eſt ↄſcia foꝛmã̃da. Scðᷣm ꝙ ic foꝛma ta cſt ad ↄſiliũ plati deponẽda. Tertiũ ꝙʒ ĩ de ⸗ poniñ põtẽ oĩbꝰ mõis ſequẽda. Quartũ ꝙ eſt virtꝰ cũ de ↄſcia ſcrupuloſa fit bona: ⁊ ĩ meli ifoꝛmat̃:⁊ ecõtrario ẽ debilitas aĩ ⁊ nimia ſim plicitas. Quitũ ꝙ ĩ differẽtibꝰpõt vnuſqſq;ꝓ ur fibi placuerit ↄſciam ifoꝛmare. Qð bñ no.⁊ iõ talis dʒ miniſtrare ⁊ conſciam deponere.
¶ Secũda pena ð ſimoniacos eſt depoſitio ⁊i⸗
famia.⁊ hec ĩponit ſi de hoc ĩ iudicio ↄſtiterit. vqiij.ſane.de accuſa.inquiſitionis.
¶ Tertia pena ẽ cxcõicatio papalis.Mã Mar
tinuſ in ↄcilio ↄſtãtiẽſi in extrauagãti q̃ icipu. mlte ita ĩgx ſacro appꝛobãte ↄcilio declaramꝰ ꝙ oꝛdiati ſimoniace ab executõe ſuoꝝ oꝛdinũ hnt vpo iure ſuſpẽſi. lectões ãt poſtulatiões ↄfirmatiões:⁊ q̃ſuis ꝓuiſiones ſimõiace ecce ſiarũ:mõaſterioꝝ:dignitatũ:ꝑſonatu:officio rũ ⁊ bñficioꝝ quoꝛũcũqʒ deinceps facte nulle ſint ipᷣo iure:nullũqʒ ꝑ illas ius cuiqᷓ; acquirat nec ꝓmoti:ↄfirmati aut ꝓuiſi faciãt fructus ſuos:ſed ad illoꝝ reſtõem tãqᷓ; iniuſte ablatoꝝ reneãt. Gtatuentes inſuꝑ ꝙ dans ⁊ recipiens ipſo facto ſnĩam excõicatiõis icurrat.ẽt ſi pon
tificali aut cardinalatus refulgeat dignitate·
In alia extrauagãti facta ãno.ij ſui pontifica
tus Mantue vata:qͥ incipit. Damnabilẽ ↄfir⸗
mat oẽs excõicatiões:ſuipenſiões:pᷣuationes:
⁊ interdicta:⁊ alias cenſuras latas a ſůmis po
tificibus ʒ ſimõucos q̃s vult incurrere ißo fa
cto oẽm ſimoniacũ occultũ vel maniteſtũ vbi
cũq; ſimoniã cõmiſerit: cuiuſcũqʒ ſtauus ẽt
doꝛc ep̃o quẽ audiuit ſimonia/ cũ poſſit miſtrare..qꝙ põt ĩſuſcepto miſtrare
unmi npipri milupẽſo mnizniim nnind ſüi⸗ſe whbuiniſi ituẽsipt uugitidic npui ct E vij Pau i ſrirercõica jüibifciota lvibebpier nsꝙpolin unt menio niiij. tuſic tificho ſo ſi ſliplo faco wedeghd periigih bo ißcer phbrirti rinlotur in inonia ni⸗ vili cliſunte umfenſi oi late ſni imꝙhſürp intnei pape uifn duos wonii⸗ hn i e Mdcngin
inſtain
nzge . gſitil

dpunmmir jo
——
eßᷣatus aut cardinalatꝰ: vel qjuis alia ecciaſti⸗ ca vel tpali pꝛefulgeat dignitate dictaꝝ excõi cationũ: ſuſpẽſionũ:⁊ penaꝝ abſolutionũ ſibi reſeruãs:niſi ĩ moꝛtis articulo:nec vult ꝙ vir ture ↄceſſiõis indulti: aut cuuſcũqʒ facuſtatis abſoluẽdi ↄceſſe vel ↄccdẽde a ſede aplica poſ ſint abſolui niſi ſpãlit de pctõ ſimonie auctoꝛi tatẽ abſoluẽdiↄtineãt. Hoc idẽ Eugenius in alia ciuagãti q̃ icipit. Cũ deteſtabile. Data ro me apud ſctĩ Wꝛiſogonũ:ãno ſui pontifica⸗ tus. iuj. aulꝰ ſcðus in ꝓceſſu quẽ ĩ die iouis ſctẽ fecit:excõicat oẽs ſimoniacos tã in oꝛdie qᷓ; ẽt i bñficio⁊ abſolutionẽ reſeruat ſibi ⁊ ſuc ceſſoꝛibꝰ eiꝰp̃terq; ĩ moꝛte.nec vult ſiẽ ⁊ MWar
tinus ꝙ poſſint abſolui ex q̃cũq; ↄceſſione:niſi
aciant menrionẽ de ſimonia. Idem fecit Bi⸗ rtus.iiij. Et ſic tene ꝙ eẽs ſimõiaci in oꝛdine ⁊ bñficto ſolũ ſũt excõicati. Alij vo ſimðiaci nõ ſed ipſo facto cadunt in penas ipſos latas a iure. de gbꝰ dietũ eſt pic. ʒ. Mec te monucat.c.re periũt. i.q.i. Silr.c.quicũq;.ibidẽ.⁊ c. placuit. ibidẽ. Silr c.ex multis.i.q.iij. qꝛ lʒ fub anathᷣa — ttñ loquũt ſolũ de oꝛdine ⁊ bñficio.⁊ cĩ nulio iure inenit᷑ ſub pena excõis ꝓhibita oĩis fimonia. niſi vt dixi in oꝛdine ⁊ bñficio. ⁊ ideo illi ſoli ſunt excõicati. ¶ Quarta pena ſimõiacoꝝ eſt. ꝙ p̃cipit᷑ ſub pe na ercòis late ſnie oĩbus cuiuſcũqʒ dignitatis aut ſtatꝰ ꝙ ſi ſũt pꝛeſentes in romana curia re nelare teneãt᷑ pape vl eiꝰaplice ſedis camera⸗ rio aut ſuo vices gerenti in vniꝰ vel duoꝝ te⸗ ſtiũ pñtia ifra duos dies naturales poſtqᷓ; ſci⸗ ucrint: aut ad coxꝝ noticiã ꝑuenerit aliqnẽ cõ⸗ miſiſſc fimoniã a q̃ nõ niſi ꝑ romanũ põtificẽ pñt pterq; in moꝛtis articnio abſolui.⁊ ꝑpᷓᷣ⸗ dictã efuagantẽ Martini dãnabile. Cui Eu⸗ genius in. d.efuaganti. Vũ deteſtabile. addit: x nõ ſolũ g ſciũt aliquẽ ſimoniũ cõmiſiſſe vel ꝓcuraſſe:ſʒ ẽt g ſciũt illos ꝗ fuerũt mediatoꝛe† tencãt reuelare pape vł eiꝰ camerario: vel cui iðe durerit cõmittẽdũ ꝑ ſe vel p alios qᷓ; citiꝰ ⁊ ꝙñ poſſint abſoli vonec reuelauerit.qð in ⸗ telligo ſi cõmode pñt:⁊ ſi ſciũt vcraciter non p ſuſpitiões.aliter nõ credo incurrere dictã ex⸗ cõicationẽ. redo ẽt hodie nõ ligare cũ ſit ab⸗ rogata ꝑ nõ vfũ. Aduerte tñ ᷣm Aſtẽli. vi.ti. lv. ꝙ qñ ſimõia eſt ſolũ mẽtalis ſine oĩ pactio⸗ ne ꝙ nõ ligat talis aliq̃ pᷣcictaꝝ pcnax. qð no. J vi. qᷓ ad reſtitutiõʒ mona Querit᷑ vtrũ datuʒ imoniacc ſit reſtituendũ.&. Pa.in.c.
kua nosco.ti. ꝙ aut vᷣatũ eñ ſine pactõe:ſedcũ ſola intẽtõe habẽdi ſpũalia:⁊ tũc dicũt alig q̃s ſequit Pa.ꝙ ſi ralis fimonia cſt de iure poſiti uoꝛſic rẽſtõ nõ eſt neccſſaria ad ſalutẽ. Si vo eſt de iure diuino:hic neceſſariũ eſt reſtituendũ acceptũ. Alij indiſtincte ꝙ nõ eſt reſtituendũ de neceſſitate ꝑ.d.c.fi. vbi eſt tex. apcrtꝰ. Szq dictũ.c.fi loquit in imonia qᷓ eſt de iure poſiti uo:iõ dico ꝙ in tali caſu nõ eſt neceſſaria. gt qᷓ it ro:lʒ Jo.an.⁊ Mo. multas adducãt tij nul⸗ laefficar eſt. ᷣm h ſolũ qꝛ ius ſic declarauit:fm ipſũ nõ extendã ad ſimõiã qͥ eñ de iure diuino
⁊ iõ neceſſario reſtituendũ.⁊ ſic tene.ſᷣm tñ di⸗
ſtinctionẽ vſurarij mẽtalis:de qᷓ Reſtitntio.i. in ira vſurariꝰ.in pᷣn. Si vo datũ ſit mediãte pactiõe:ſic abſq; dubio de neceſſitate reſtituen da eſt ſᷣm cõiter doc. Luidʒ reſtitui acceptũ fimoniace ꝓ ĩgreſſu monaſterij vel eccleſie. K. Ma. inx de.eo.ti. Si loquimur de eccleſia ſeculari:tũc ſi ile qui dedu ñ hʒ vñj viuat reſtituet᷑ ei ar.c.veniẽs.co. ti. Si Vo hʒ vñ viuat tũc ſi oẽs de eccleſia de⸗ linquerũt dʒ dari ecclie ⁊ crioſi expelli. i aũt nõ erpeilant᷑ dʒ dari fiſco pape Im Mo. q di⸗
ſtribuati pias cãs. Turpia lucra a fiſco extoꝛ⸗
quent᷑.l.fiſcus in qõneʒ. F. de iure fiſci. Si Vo nõ œẽs deliquerũt:ſed ſolus pꝛclatꝰvł pticula ris:tũc dabit᷑ eccłie ĩ cuiꝰ ignominid erat datũ Siloqmur de ccckia regnlariſi oẽs deliquerũt datei qui dedit vt intret ſcᷣm monaſterii. vt in. d.c. veniens cũ nõ poſſit ſtare in pᷣmo mõa⸗ ſerio. vt in. c. qm̃.eo.ti. Si Vo ꝑticulares de⸗ liquerũt:tunc pecunia dabit᷑ ſcdo monaſterio quo a vſůfructũ tĩ:⁊ moꝛtuo igreſſo redibit ad pꝛimũ monaſteriũ.⁊ ſic intcllige glo.ĩ.dc.ð B.⁊ coꝛdat cũ pꝛedictis Po.⁊ do. Anto. CQuid fiendu cũ cõmode ñ põt applicari vbi 2 vel in cuiꝰ ↄꝓtumeliã eſt data pecunia.puta q in rcmotis ꝑtibꝰeſt:vel videret᷑ incõueniẽs eij ibi dari. cůñ ecclia ſit q̃ſi derelicta ⁊ hmõi. K. ꝙ paupcribus dabitur. ¶ Mtꝝ rccipiẽs bñficiũ ſimõiacc teneat᷑ illud reſignare.h. ꝙ ſic. ⁊ reſtituere oẽs fructꝰ pce⸗ pros exeo ⁊ g recipi potucrũr a diligẽti poſſeſ⸗ ſoꝛe.c. ſi res.xiiij. q.vi.de reſti.ſpolia.c. grauis. Intellige qñ ſcientenſimoniace hůit: ve qᷓ;uis ignoꝛant tñ poſtea ſciuit de ꝑcepris pꝰſciaʒ t teneł. nõ qt in bona fide:niſi extantes vl inqᷓ;; tũ factꝰ eſt locupletioꝛ.l.certũ. C.de re.ven. ¶ Cui dʒ reſtitui datũ ꝓ oꝛdine habẽdo.h.vi⸗ dei ꝙ ecclie cathedrali i cuiꝰ imuriã videt᷑ da⸗ 5

üſñet oꝛdinat ad titul alicui eactielcd ſi
eſt oꝛdinatꝰ ad titulũ alicuius bñ
i dabit ᷣm Mde. ⁊ Rodo. ¶ Qnid ſi pecunla ex pacto ſit data pape. N. pa·
625 0
ſicut colũbe.⁊ bonus tex.cũ
in.c.i.eo.ti.ꝙ nihilominꝰ non poterit retinere daci
——
tale bñficiũ ẽt in caſu in quo papa no cõmitte Addit Alex. ret ſimoniam:ſicut in fimili diſputat Ioar· in regulacuilicet. de re. in.li. vi in mercu. de ludẽ
te cũ epᷣo ad acardũ. qui eps fecerat ſtaturũ ex⸗ cõicans ludentes. qꝛ lʒ cpus nò tali ſtu tuto:ligatur tñ ille qui ſecũ ludit. ſic in ꝓpoſito
papa recipiendo pecuniã nõ ſuſpendit ↄMöez
de ſimonia.⁊ plene diſputanuit idem Ma.in.c· extirpande.i..qui verũ. de pꝛeben. ſed Zrium diri.ð. Simenia.v.. vij.⁊ eſt vcrius. Mec ob. ſimilitudo de ludente cũ epo qꝛ epᷣs nõ põt fa⸗ cere ꝙ ſtante ſtatuto ſuo Zueniẽs nõ liget᷑.ſed bñ papa põt. Et iõ tene qð dixi.ð.ꝙ ñ eſt ſimo nia ⁊ ſic beneliciũ poterit retinere.
Implicitas ſnen⸗
— P Pa.in.c.di⸗ ſecti.de indi. quedã ria diſcretioni.⁊ B repꝛobat. xxxix.di.c. Metrus diaconus. ⁊.xvi. qſi cupis. quedã ʒria dolofitati ⁊ hec ample ctenda. de qua in euangclio. Eſtote ſimplices ũ glo. in.c. veritatis
de iurciur.⁊.vi.qi.ex merito. ⁊ hec eſt illa de q
dicit tex. inſti.de legi. agna.ſucce.ᷓ.ꝙ ad femi⸗
nas ſimplicitatẽ amicũ legibꝰ amplerãtes ⁊c·
Imulation ſis. vñ dicit Iſi. ſtyi.ꝙ ipocrita grece latine vf fimu⸗ latoꝛ.vel dic ꝙ ſe habent ficut ſuperius ⁊ infe⸗ rius. qꝛ oĩs ipocriſis ſimulatio eſt:ſed non oĩs ſimulatio ipocriſis ſed tm̃ illa q̃ qs cũ ſit malꝰ intus ſe bonũ ſimulat:⁊ palã oñdit vt bonꝰ vi deat pꝑ gloꝛiã humanã.vt dicit gl. Mat. v. ĩ eſt filia inaniſgloꝛic.ſm Bꝛe. xxxi.moꝛ.
¶ Mtrũ ois ſimulatio ſit pctm̃. N. vt colligo ex
S. Bo. in.iij. di. xxx viij. ⁊ Alex.de ales. ſa ße.
ti. de ipocriſi.ꝙ eſt tripler ſimulatio. Pꝛimaẽ
cautelc.⁊ hec ʒ vt ꝓbat᷑ in.c.vtilẽ.⁊.c.ꝙ ait.⁊ in.ʒ. qñq;. xxij. q.ij. Mã dolũ nõ cõmittit qui fraudẽ exciudit.i·cũ.pr.ʒ. plane.ft. de le.ij. ar·c. perlarũ.qð me.cã c.chariſſimꝰ.de ↄuer.coniu. vt euitet aliqð maluʒ fingit ahquid. Secunda ſimulatio eſt inſtructionis.⁊ hec nõ eſt pctm̃. ⁊ hec fuit in xpᷣo qñ finxit ſe longius ire. Auce vlti. in quo inuit erhibendũ hoſpitiũ ꝑegrinis er quocoegerunt eñ manere.ex quo meruerũt cum cognoſcerc.Et idco ille religioſus qma⸗
ioꝛem ſanetitatẽ quã hʒ fimulat vt ficij vel ecclie ficent:⁊ ad bonũ incitent᷑ nõ peccat:ſed potiuſ
meretur.vt patet per Wꝛeg.xxxi.moꝛ. Tertia ſimulatio eſt duplicitatis.⁊
ꝓrimi edi⸗
hec tenet rõem mẽ die eſt in ipocritis
j.⁊ ſemꝑ eſt pctĩ. vt ꝓpꝛie e icatiõis ſiẽ Jacob
qnartã.ſ.ſigni
n.in ſe ſmulauit Eſau.⁊ hec ñ eſt pctĩ. Siẽẽrſigs in repꝛeſentatione miſterij paſſionis xp̃i finxit ſe iudeũ:vel xpᷣm
vcl pilatũ ⁊ hmõi. ¶ Ptrñ aliqs poſſi ſe mularc maluʒ. K. m 2 Nlex.in ba fe.ꝙ. nõ· qꝛ aut ẽ ꝗ ꝑ opa mala: fiue vere fiue appareni.⁊ ſic efficit ralis q̃le eſt illud opus. Aut hoc fingit ꝑopa bona vcre⁊ appa rent.⁊ ſic nunqᷓ;ᷓ põt ex hoc apparere malus. & Ptrů gerẽs habitũ ſanctitaris vel relhgiõis ʒ qtñ non hʒ meritũ ſit ipocrita. N. ꝙ ſi ex infir⸗ mitate poſt aſſũptionẽ talis hĩtus cadit a ꝑfe⸗ ctione nõ eſt ipocrita.qꝛ nõ tenet᷑ rcuclare ſuũ pct̃:niſi loco ⁊tꝑe debito vñ nõ tenet᷑ repo ⸗ nere habitũ. ᷣm ꝛe. xxxi.moꝛ. Si aũt er mal cia a perfectione deficit ſic eſt ipocrita. ¶Mtrũ ipocriſis ſit pctm̃ moꝛtate. K. vt colli go ex. S. Bo.x ex Alex. vbi.&.⁊. ſancto Tho. in quolʒ. qꝙ in ipocriſi duo ſ ũt. ſ.defectus ſanetits tis ⁊ fimulatio cius. Si ergo intentio ipocrite refert ad vrrũq;.ſ.qꝛ nõ vult hre ſãctitatẽ nec curat:ſʒ tm̃ vult ſcũs appere:ſic ẽ pctĩ mõtale ⁊ſic fuinit᷑ ĩ ſaẽ ſcriptura. Job.xiij· Mõ veniet in ↄſpectu eius oĩs ipocrita.⁊ MMat.xxiij. We vobis ipocrite. ſi vo accipiat᷑ ipocrita nõ ꝓãᷓ⸗ litate vite male:ſed ꝓ ſimulatione:ſic aliqñ eſt pctm̃ moꝛtale:pnta ſi hoc facit er fine qui eſt 5 charitatẽ dei vel ꝓrimi: puta ſimulat ſe ſct̃vt poſſit ſeminare hereſim. vel ↄſcquat dignitatẽ eccleſiaſticã:vel quecũq; alia bona in quibꝰ cõ ſtiruit finẽ. Si aůt finis non ſit ð charitatẽ:ſic erit pctm̃ veniale:puta qꝛ ſolũ delectai in lau/ de. qꝛ ſm phm iiij· ethicoꝝ. magis dr vanuſq; malns · ſed ſi finis ſit bonus: puta ad laudẽ dei ⁊ falutẽ aĩaꝝ vt ꝓrimi edificent᷑ fi meritoꝛið eſt ſi tñ non ↄtẽnat bonã vitam. Dicit tñ Au nco.in.iiij. di. xvi.q.i.ꝙ ſi ex ipoeriſi ſequit op⸗ poſitũ honoꝛis dei⁊ primi ſaluti qð eſt pcim̃ moꝛtale. Siliter qñ ſolũ facit vt poſſit bil vã⸗ nam gloꝛiã ⁊ hmõi.qð limitoverũ in vana glo ria que ſit moꝛtalis: als erit veniale ſolã. rie 2 S ta circa ea q̃ ſunt neceffaria ad vitaʒ. vnde ſobꝛins Mdi baãi.menſurã ſeruans ⁊ noie ſobꝛictalis tem peranria ſignificat. b exigit in oĩbus:ſcd mar
nntbo nunßipus sda inietbe
L inati. miocontrac zeſů facit ſio.vnd us ſocius: ſwlitti blqui admitt nui.dum v ipſoliaC. poleſt Inul. (Auip 5 qut půt ſe o calus habes ¶ Duõpot tufpoh. nunipoſtn ¶¶irnii n Itẽcin nitffeolſ tibinõpõn f. lf ſrmo qui nſenartiicis
rim ſuůſ
uin diquis nniu topeme htu v mſotaat Whcnono anltcpp uieitkt Mag
unin

— nin 4 mul ois puck
in miniſris eecleſie. xxxvvi.ptotũ vi di pto
tum. de vi.⁊ ho.clc. c. clerici qcrapula.ithi iij. Item in regibus ⁊ pꝛncipibus.ꝓucr.xxxi.Wo
liregibus dare vinũ. quõ peccat᷑ moꝛtaliter 5 ipſã.vide er pꝛimo.ßᷣʒ Marcum O tetas tulliũ.*55 Ago. in ſũma ti.ꝓ ſocio.eſt duoꝝ pluriũue con⸗ nentio contracta ob cõmodioꝛẽ vfum ⁊ vberio reʒ queſtũ. facit ad hoc.i.ſi nõ fuerit.ð. plerũq; f. pꝛo ſoio.vnde contrabitur ſolo cõſenſu. vñ ſimeus ſocius aliquẽ admiſerit quẽ meũ ſociũ eſſe voluerit:ei ſolum ſocius eſt. non mihi.ff. ꝓ ſo..qui admittitur ⁊ contrahit᷑ adtpÿs ⁊ in per petuũ.i.dum viuent ſocij.⁊ ſub conditione. vt ff. x ſo l.i.⁊. C.eoI.pe.ſine fine Vo contrahi nõ poteſt.l.nullã.ff.eo. ¶ Aui pñt phere ſocictatẽ. ke. ꝙ ille perſone que pñt ſe obligare ⁊ ʒhcre. de quibus multos caſus habes.ð. Donatio.i.per totũ. ¶ Quõ põt ʒhi ſocietas.k. dicit tex.in.I.ſocie tatè.ff. ꝓꝛo ſo.ſocietatẽcoire:⁊ rc⁊ verbis ⁊ per nunciũ poſſe nos dubiũ nõ eſt. 13 ¶ Lirca quid põt ʒhi ſocietas.k. ꝙ circa oĩa bona Itẽ circa aliquã negociationẽ. Itẽ circa vnã rẽ.ff.eo.l.ſocietas.ſed ĩ re turpi ⁊ ftagicio⸗ ſa Zhi nõ põt.ff. co.l.neqʒ pꝛetermittendũ eſt. Thſt vnns qui ponit pecuniã in manu merca toꝛis ſcu artificis:⁊ mercatoꝛ ſeu artifex ponit
induſtriam ſuã ſcucxercitiã circa talem pecu⸗ niam ſen aliquis ponit pecuniam ⁊ operam:
⁊ alter operã ſolũ: vel pecuniã ſolũ: vel ambo
pecuniã ⁊ operas: vt inde ex tali negociarione
⁊ arte hẽat lucrũ.vtrũ liccat. K. ꝙ ſic ̃m Ang.
de peruſio tractatu de ſocietate. ⁊ taʒ de iure ciuili qᷓ; canonico. qꝛ opera alicuius ſepe valet Ppecunia.Ii.C. pꝛo ſo.inſti co..ij.no.glo. in.c. pleriq;.xiiij. q.iij. Et h dũmõ duo concurrant.
imũ ꝙ ars ⁊ negociatio ſit licita.c.per ve⸗
ſtras. de dona.inter vi.⁊ vrxo. Secũdum ꝙeg⸗ tas ſeruer in oĩbus.qꝛ ᷣm Wof.dãna ⁊ lncra dñt eſſe cõia in oibus vt in. d. glo.c. pleriq;.⁊.q. li.Cco.⁊ Fᷣm induſtriũ pcricuiũ ⁊ hmõi.ita vt
qui plus poſuit pecunie vel opere plus habcar de lucro.d.I.ſi nõ fuerint in pꝛn.⁊ àd arbitrinʒ
boni viri. ꝙ in hac actione ſcquẽdi eſt..impꝛo poſita, ff. ꝓ ſo.als cũ iſta equiras nõ ſerua nõ poterit eſfe iuſta nec licita.q cũ ſocietas ſit fra ernitas.l.verũinpꝛn.ff. ꝓ ſo. pʒ ꝙ erit miqua leonina. d.fi nð fuerint. infi. qð bñ nõ ꝓ to⸗ ts iſta materia. xt rõ quare licite accipit ð ln⸗
35¹ cro in ſocietate ⁊ nõ in mutuo eſt. q in mutuo tranſffert᷑ dñium pecunie in accipientẽ. In ſoci etate Vo nõ· qꝛ dicit tex. in.ſi tibi arec nee.f̃. de pꝛeſcrip.ver. nemo ſocietatẽ Zhendorei dñs
. 6
eſſe deſinit.
¶ Sed nungd rõne pacti erit licitũ qꝙ quis hẽat 4—
caput fractũ ⁊ alius ſanũ.ſ.ꝙ quis hẽat de lu⸗
cro:⁊ nihil de dã no:vel magis de lucro qᷓ; im⸗
poꝛtet id qð ponit in ſocictate ⁊ minus de dã⸗
no ⁊ hmõi. K. quidã dixerũt ꝙ ſic.ſaltẽ de iure
ciuili. qꝛ ↄtractus ex conuentione legẽ accipiũt tractus.de re. iur. li.vi. Bed tu tene cũ Ago.
⁊Accur. in.d.l.ſi nõ fnerit.⁊ do. Anto.in.c.fi.ðᷣ
vſu.⁊ Ang. vbi.ð. Et ſm theologos ⁊ veritatẽ P nullo mõ licet. qꝛ vt dixi.ſocictas eſt quedaʒ fraternitas.⁊ tale pactũ eſt ʒ eiꝰ naturã. i nõ valet.l.cũ pꝛecario.ff. de pꝛecario.⁊.c.fi. de pꝛe⸗ ca.⁊ ideo in ↄſcia tenetur reſtituere vel ſatifa cere oẽ qð indebite habuit:vel in quo ꝓrimuʒ grauauit ex hoc pacto. 2
¶ Mtrũ ponenti opasſtm̃ kiceat facere pactũ ꝙ 6
ſ.tantũ vult certũ ꝓ opera ſua ⁊ de dãno nihii Nuit ſentire. K.qꝙ ſic. qꝛ Fᷣm Ang. vbi.ð. non eſt iſte Zctus ſocietatis ſed locatiõis operaꝝ ſuaꝝ Er ß verũ niſi dã nũ ↄtingeret ex dolo ſuo vet culpa.qꝛ ficnõ liceret.l.itẽ querit᷑.in pꝛin. ⁊.leſi merces..qui colũn.ff. locati.. ¶ Btrů tradens centũ ducatos in ſocietate cũ
ſentire aliqð dãnð:ſed de lucro vult f̃m diſcre
tionẽ ſocij quantũ ſibi placuerit dare licite faci
at.. ꝙ nõ.ſed eſt vſurariuſ.c.conſuluit.⁊.c.fi.
de vſu. Et ꝓpterea fm Bal.in.l.i.q.ix. ff. ꝓ ſo.
talis qcqd accipit de lucro extenuat ſ oꝛtẽ.qꝛ te netur cõpenſare: vel ſi vtrũq; habuit renet re⸗ ſtitucre lucrũ. Adnerte tñ ꝙ ſi quis nolet de pe riculo capitalis ſe exponere et iueniret aliquẽ
qui cũ vellet afſecurare ꝓaliqᷓ ſibi datoꝛnõ et̃t vſura ſe liberare a periculo p talẽ aſſecuratiʒ
Plucro accipiat de capitaſi ſic aſſecurato:qð
quidẽ lucrũ parit negociatio talis capitalis da
ti in ſocietatẽ. Et idem dicerẽ qů ſociꝰ accipiẽs ipſũ capitale ↄueniret libere cũ ſocio danie ca
pitale de dãdo ſibi talc mocticũ de lucro.qð ve
riſilr quilʒ alius ſic faecret.ſi dans capitaie re⸗ mitteret totũ luc; alind qð deberet hre ex tali ſocictate.co ꝙ eũ aſſecuret pꝛo pꝛincipali ĩmo ſi nihil eſſet lucri:ſolueret nihilominus aſſecu⸗
rationẽ: vtpote qñ negociatio ẽ talis qualitatꝭ
gaſſecuratiõʒ iueniret ſoluẽdo tria vf q̃ttuoꝛ P centenario:⁊ tij cõiter ꝓ lucro
pacto ꝙvult ipfũ capitale faluũ:nec de eo vult

recepturꝰ.vi.vel. viij. ⁊ aliqñ plꝰ⁊ ſic ueniret cũ ſocio:ꝙ ſolũ daret ſibi.iij. vel.iiij. ꝓlucło ⁊
eũ de capitali aſſecuraret:⁊ ſic itelligo itind qð t3 Jo. an.i.c. ꝑ vf̃as de do. ini vi. ⁊ vro. in dote
daia mercatoꝛi.de qͥ hẽs.ð.dos.ᷓ. xi. Rõ qꝛ in
iſto caſu pecũia poſita ĩ ſocietate bñ ſtat ꝑicło
ponẽti:ʒ itlud ꝑiculũ redimat pᷣcio ꝙ licet. Et iõ ñẽ pᷣuilegiũ doti: qʒ ſic licite põt ficriĩ qͥcũq; capitali ſic dato:dũmõ ↄcurrant duo. Pꝛimũ ꝙ ſociꝰ accipiẽs libẽ velit facẽ:nõ ſolũ accipi endo tale capitale:ſʒ ẽt ſi nõ accipet ꝓ ali m aſſecuraret. Scðʒ ꝙ tiñ płꝰpoſſit verifilt lucra ri de tali ſocictate vltra ꝑtẽ ſuã qᷓ;tũ ẽ illud qð folueret ꝓ tali aſſecuratiõe cuicũqʒ cõii. Tumꝰ tñ eẽt ſi ↄuemret cũ ſocio de ſoluẽdo ſibi tĩ ꝓ aſſecuratõe capitalis q̃;tũ qlʒ aliꝰaccipet ſi vel let aſſecurare:⁊ ĩ diuidẽdo lucro pꝛius ſolucret duentũ ꝓ aſſecuratõc:⁊ ꝙ ſupeſſet de lucro fibi dtingẽte illud retineret. Mec ob.c. nauigãti de vſu. qʒ ibi alit nõ mutuaret:niſi ꝑiculũ ⁊ lucrũ ꝓ periculo reciperet. hrxꝝ vidua leu glʒ aliꝰ g dat mercatoꝛi ĩ ſo⸗ cictate cẽtũcũ pacto ꝙ ipʒ capitale ſit ſatuũ:cũ itẽtiõe rñ retinẽdi ĩ ſe ꝑiculũ ipſiꝰ capitalis: ſʒ
—
ſolũ facit talc pactũ ne decipiat᷑ a mercatox: ñ vt capitale ꝑeat ipi mercatoꝛi:fi ſine culpa ſua ꝑirericite ſine vlura B faciat.K.ꝙ tʒ vſura ĩ Ictu ñ ſit ſʒ vera ſocietaſ:tñ peccat moꝛtalr pꝑ mẽdaciũ ꝑnicioſũ:qð diů ĩ ſui ifamiã.xxij.q.ij·
c.i. Et iõ tenet᷑ notq̃ facẽ itẽtõʒ ſuã: ne foꝛte ẽt
mone pᷣuẽta heredeſ vellẽt ĩ ſuo roboꝛe Sctũ ꝑ
manẽ:ñ tñ tenet᷑ reſtuuẽ lucꝝ qð habuit fm.ſ. Bernardinũ ĩ ſuis ʒctibꝰ.⁊ bñ.q p..i.⁊ totũ ti. C.pkꝰ valẽ qð agit.iſte ʒctꝰ ẽ vera ſocietas i
re:⁊ iõ nõ reſtituet.lʒ alij dicãt rii ꝗ poſſent ſaluari.qñ ex B aliqð dãnũ paſſus eſt mercatoꝛ pp rimoꝛẽ ꝑiculi: vel qñ er notificatõc ſue vo⸗ jůtatis nõ ceſſat ſcãdalũ qðᷣ ꝓrxio dedit: qʒ tũc credo teneret᷑ reſtituere.eo ꝙ fama rebus eſt pꝛeponenda.vi.q.i.deterioꝛes.
) ¶ Mtxꝝ ponẽs cẽtũ apud mercatoꝛẽ ita ꝙ medi
etas vel rertia pars:aut q̃rta:vel aliqᷓ alia pars ipſoꝝ cẽtũ,ſtet ꝑiculo mercatoꝛis ſit vſurariꝰ ke.ꝙñĩ Bfuit diuerſa opi.doc. qbuſdã dicẽtibꝰ
ꝙ ſic. vt. S. Wernardinꝰ ⁊ multi alij. qbuſdi q nõqʒ licite k põt fieri:vt gl.i.c.pleriq;.xiiij. q.iij.⁊ multi alij.qͥ quidem diuerſitaſcuenit ex
diuerſa opi.dubictatis ſcquentis.
io ¶ Mtrũ dãnũ dẽat eẽ cõc:ſi capitale pdat᷑ an
ſoluʒ illiꝰ g eũ poſuit. qbuſdã dicẽtibꝰ ꝙ dʒ eẽ
cõe.vt Jac.ð are.ꝑ.l.ſi id qð.Jᷓ. itẽ ceiſuſ.⁊.I.cũ
puobꝰ.ð.qdã fagari.ff. ꝓ ſe. qbuſdã dicẽtib⸗ ẽcõe lucrũ ipiꝰ capitalis:catenꝰ ⁊ důã
F.i.ff. ꝓ ſo. ⁊ ꝑ.l.manifeſtidi
miiurꝭ eſt.ð.ſʒ cũ ĩſcᷣaʒ a Zrio ſenſu.C. de fur.
Quibuſdã alijs dicẽtibꝰ ꝙ ſolũ vʒ ꝑue dãti.vt ſic ð capitali nihil iucrat ſocꝰ dire ad eũ ꝗ dedit ſi inuenit᷑ ſaluũ in ʒbhre de dãno ipſiꝰ. Sʒ ſi nullũ ſit pactũ vl alia n Pe. vt refert Ly.i.l.i taliſſi ꝑeat rõne ſocietati ſi pꝰ aliqᷓ̃s exhibitas tiat de dãnoꝛſʒ fi poſt oẽs oꝑas cx t ſoli ponenti illud ⁊ ſufficit alteri q̃ egſſima eſt pᷣſerti iↄſcia. ſiue añ oꝑas ſiue pꝰ
fine ſocietatꝭ:ira nihil d tu dic ↄcoꝛdãdo opi. ↄſuetudo.tũc dic vel C.ꝓ ſo.ꝙ ꝑiculũ capi hibitas ſit cõe.
ditio fuaꝝ opaꝝ: PDel ᷣm Bal.i.l.i.C. ꝓ ſo. pdat᷑ ſolũ ponẽti: qð foꝛte veriꝰẽ ð iuf:q ſic nõ erat hiturꝰ de lucro ip̃iꝰ capitalis:ſʒ ſolũ de lucro qð debebat᷑ ſue iduſtrie.ita nullů dʒ pan dãnũ de ipſo. Et ſic tenendo iſtã opi. Ne MBal. nõ licet facẽ pactũ alteriꝰ qᷓ; illiꝰ ꝗ poſuit. ſi nipil eẽt nifi capitale totuʒ rehabebit. Et iõ cũ ſociꝰñ hẽat deiucro ip̃iꝰcapitaliſ:ñ dʒ hre 5 dãno. Sio pactũ fieret ꝙ ꝑiculũ capitaliſ ſit vt vult gio.pᷣdicta.vel fic hret ↄſue tudo:tũc ſcias ꝙ eatenꝰ capuale i dũ ĩ fine ſocietatis
uluʒ capitalis ſit ifine ſocietatis
ſi nihil ĩucuiet᷑ de lucro: qᷓ⸗ tenꝰ erat pactũ vel ↄſuetudo ð piculo.Et iõ qꝛ S. Ber. pᷣdictꝰ.⁊ multi alij tenucrũt ꝙ in fine ſi nihil de lucro ſit capitale itegri dʒ redire ad vantẽ.ꝓpterea tenẽt non li pactũ de aliqᷓ̃ ꝑte ipſiꝰ capital ꝑiculi Bed ſi ipſũ capitaie erit diuidẽdũ in fin tatis ſi nihil inueniret᷑ de lucro vel eſt ↄſuetudo de periculo.ſic eſt vera opi d bi.ð.ſ.q licet tale pacum lũ eſſet factũ de daͤno:ſʒ
ßm ꝙ pacti ſůt
gl. quã ſequit Ang. v als nõ. Et ſi pactũ nu ſolũ de lucro.intelhget᷑ de dãno ſi ipſe dans nõ intendebataligd no capitalis: ⁊ ĩ fine fimplr ipʒ rarius mentalis.⁊ eo mõð tenereẽ vſurarius mentalis. de qͥ ð.reſtitutioi in ver⸗ bo vurarius. ¶ Mtrũ liceat facere p ꝑtes lucri ⁊ vnã dãni: vel dnas dãni? cri ⁊ hmõi.h. ꝙ in ↄſcia oẽ pactũ ad no f deterioꝛẽ partẽ alteriꝰ arb q plus poſuit plus habeat licitũ erit. qð? ſeg Ang. vbi.ð als nõ. Ptxꝝ ponẽs oꝑam ĩ ſocietatẽ.
— *
actũ ꝙ vnus hẽat duãs itrio boni viri il
ſnauigando it
ſuiſcſud umeni. juhanis ſitnn ſiyothecã⸗ iyß vis. zurſ Vot ſcleciia?v tiuictur ſo Cdwice piiů cſtan qlind pon i.plo
fueri ſue EMrn ſal deat col yet volẽnibꝰ irit mult yfeqñ cueni nob qd italer erhis ones incidi vneruiſũtre jict rzi ſiijagnolcen nxjsſecüñt ticipꝛridas; nitpple ſo mpbarhi fyſoqt hizinglo ſunlic. hrſcctutc jinnſcidini ünniiſr. . ſahatne
uWöbſ ics 106 ijngiet ſnnin ſuis liß;

egtãdo:⁊ hmõi.teneat᷑ ſũptibꝰ fuis ponere.h. r̃in Val.⁊ Jaco. de are.⁊ Ly. in.l.i.C.ꝓ ſo.qꝙ ñ qñ ꝓficiſci᷑ cñ̃ ſocictati.qꝛ lucꝝ ĩtelligit᷑ dedu ctis expẽſiſ..iliud.C.de codicii..mutðꝰ.ff. ꝓ ſo. Qð limitat Bal. vbi.ð.veꝝ except expẽſis:qᷓf domi feciſſet:qꝛ ille nõ dñt fieri de coꝛꝑe ſocie⸗ tatis.ar.l.ſʒ ſi ex lege.ð.ꝙ autẽ.ff. de peti.here. Ang. Vo vbi.ð. dicit ßᷣ vex:niſi ↄſuetudo alit hf̃et qͥ ſi eſſet deberet ſeruari.niſi ↄrineret inig tatem apertã.qꝛ videt᷑ actũ: qð eſt ↄſuctũ.i.qꝙ ñi nolit..qui aſſidua.ff. de ecedic. . ¶ AQuõ ienent᷑ ſocij ex diſparibꝰ ptibꝰ g fundũ — vł apothecã ↄduxerũr. ſ.;j Bal.i.l.i.C. Pſo. ücn xAng. vbi.ð. ꝙ locanti tenet ꝓ cq̃libꝰ partibꝰ. yi Inter ſe Vo tenet ꝓ rata ſocietatis. vñ ẽt ſu⸗ „ pellectilia ⁊vaſa debent diuidi fm partes gbꝰ i diuidetur ſocietas. Xunitaut i4 ¶ Wrx ille g ſemel poſuit capitale ĩ ſocierate ⁊ küun pditũ eſt ante finitũ tp̃s ſocietati teneat᷑ itcrũ tiſwwbüin aliud ponere.&. ᷣm gl.in. d. ſi nõ fuerit..i.⁊ ĩ Li.C. ꝓ ſo.⁊ Ang. vbi.ð.ꝙ nõ ſiue periculũ cõe tid fuerit ſiue nõ. i ¶ Prxꝝ dãnũ ꝑſone illiꝰ qͥ ponit opas in ſocie denniji ratẽ deat cõicari ad inuicẽ:puta cñ ſociꝰ reſiſte ret volẽtibꝰ ſibi auferre pecuniã vulneratꝰ eſt ⁊ fecit multas expẽſas ad curãdũ ſe ⁊ hmõi.& 9 ſic— euenit pp ſocietatẽ vt exp̃ſſe vult. l.cuʒ duobꝰ.;. ꝗdã ſagariq negociatõʒ:diẽ tex.coic⸗ rũt. alter ex his ad cõpandas merces ꝓfectꝰin latrones incidit ſuãq; pecuniã ꝓdidit:ſerui eiꝰ vunerati ſũt reſq; ꝓpꝛiaſ pdidit. dicit Julianꝰ dãnũ cẽ eöc actiõe ꝓ ſocio dãni ꝑtẽ di⸗ midiq agnoſcere debere:tã pecunie qᷓ; rexꝝ ce⸗ teraꝝ:qᷓ;s ſecũ ñ tuliſſet ſociꝰ: niſi ad merces cõi noie cõparãdas ꝓficiſceret᷑:ſed ꝗd ĩ medicos ipenſũ ẽ ꝓ ꝑie ſociũ agnoſcere debẽ rectiſſime ꝓbat.h ibi.ff. ꝓ ſoc. Mec ob..ſociũ.ð. ocius.ff. ꝓ ſo.qꝛ illud intelligit᷑ qñ culpa ſocij id ↄtĩgit km glo.ibidẽ: qꝛ tũc nõ tenet᷑. Aduer te ᷣm Bal.in.l.i. C.ꝓ ſo.ꝙ dã nů oẽ extrinſecuʒ qð rõne ſocietati cuenit dʒ eẽ cõe: puta debita ⁊ÿpdicta:ſed dãnũ intrinſecũ.ſ.ipſius capitaliſ noõ niſi vt dixi..x.. ¶ De q̃ culpa tenet ſociꝰ altcri ſocio. K.ꝙ ſiʒ⸗ ctꝰ ẽ ſoiũ ſocictati.tenet᷑ de dololata ⁊ leui cul- pa nõ leuiſſima.qꝛ ſufficit talẽ diligentiã adhi beat ĩ rebꝰ cõibꝰ ſiẽ ĩ ꝓpꝛijs. vt.l.cũ duobꝰ.ff. ꝓ ſo. vñ qᷓ;uꝛs aligs expᷣſſe piculũ ĩ ſe ſuſcepiſſj
Lpe. C. de nauri.feno. Qñ Vo cũ ſocietatcẽ3⸗ etꝰ locatõis vł aliꝰ ʒctꝰquõ tencat ⁊ ex q̃ cuipa
nõ tñ intelligit᷑ de illo qð euenit culpa conſocij
hẽs.ð. Cmodatũ.ð.xi.⁊ Tocatio.ð.xxiij. ¶ Duõ dʒ diuidi ſocietas:ſi nihil inter ipſos ẽ i
duẽtũ exp̃lſe ł racite: puta qꝛ nulla ẽ ↄſuetudo
de k. h. ßʒ Hal.i.l i.C. ꝓ ſocio.q.ij.⁊ Ang. vbi ð. ꝙ ſi alt poſuit cẽtũ:⁊ alt opas.⁊ de lucro hñt ducenta.extrahet pꝛio ꝗ poiuit cẽtũ ſua cẽtũ.⁊ ſic de qͥcũq; alio ꝗ aliqd poſuit:qͥ extracta reliqᷓ ducẽta q̃ͥ ſũt de lucro diuidẽt int ſc oẽs.ita t
ꝙ ꝗ plus poſuit ĩ ſocietate:puta oꝑas ⁊ pecũiũ vcl duas ꝑtes pecunic reſpectu illius qui ſolũ vnã partẽ poſuit:ñ reſpectu eiꝰ ꝗ oꝑas poſuit qꝛ opa valet tiñ̃ ſiẽ ⁊ pecunia qᷓ ponit hẽbit płꝰ
de lucro.vt. d..ſi nõ fuerit. in pᷣn.⁊.l.ꝗd eni ff.
ꝓ ſocio.⁊ arbitrio boni viri. Et id qð gdã di
xerũt q fi ꝗ poſuit cẽtũ ꝓ pᷣmo extrahit cẽtů:
ẽ ⁊ ille ꝗ poiuit opas dʒ extrabhẽ alia cenrũ ꝓ opa ſua n valet:nec de iure diuino:ciuili:vel
canonico.qꝛ oꝑa hois nihil eſt aliud q; officiũ
diurnũ.vt.l.i.ij. de op.lib.imo opa hois dr fru
ctꝰ ciꝰeẽ.vt.l.iij.⁊ ſe ff. de ope.ſeruo. Et iõ ille q poſuit opas tm̃ nõ dr poſuiſſe aliqd ↄfiſtẽs in loꝛte vel capitali:ſʒ folũ fructũ ſue ꝑſone:g fru
c aut vſuffructꝰ ſue ꝑſone coꝛrñdẽt fructui
aut cõmoditati illoꝝ cẽtũ ꝓ qͥ bñfacit. d.l.cum dnobꝰ.y.ſi ĩ coeůũda. Pꝛeciũ iꝗt ẽ velamẽtũ ar tis.⁊ ſic ĩtellige illud qð ſepe opꝑa alicuiꝰ ꝓ pe⸗ cunia valet. vt inſti.ꝓ ſo.ᷓ.ij.i.ꝓ cõmoditate ⁊
„—
vſufructu ſcuiteruſoꝛio dicte pecũie.⁊ iõ ſi ali
ſolũ poſuit opas ⁊ alter cẽtũ ſolũ ⁊ luc; ſůũt du cẽta.ilc ꝗ poſuit opas hẽbit centũ ſol:⁊ ilte ꝗ poſuit cẽtũ hẽbit illa cẽtũ:⁊ pꝰea alia cẽtũ ð lucro · CQnãtũ durat ſocietas.K.tex.i.d.l.ſocietateʒ ið diſſociamur:renũciatõe:moꝛte:capitꝭ diminu⸗ tiõc.intellige ꝓut eſt moꝛs ciuilis fᷣm gl. ibidẽ ⁊ egeſtate. dicit gl.ſ.icidẽte.vt ſi qs ex ſocijs bo nis ceſſerit vt inſti.eo.ß.itẽ.vł fuerũr publicate vt in. l.actione.ᷓ.publicatione.ff. pꝛo ſo. Adde
ꝙ diſſoluit fᷣm ꝙ ↄuencrũt ĩi tpe duratiõis ilo
finito. Itẽ ex ↄluctudine ſi nihil actũ eſt de tꝑe dicto.g.qui aſſidua. ¶ De ſocietate iter ffes ⁊ alios quõ tacite Zhit i9
habes.ð. Peculiũ.ᷓ.xx vi.cũ ſequentibus.
ci ctas ij. circa aialia que vf 18 ſocidunn aĩalium 3⸗ hit᷑ ſex modis. ¶ Pumo mõ qñ aialia exp̃ſſe tradũĩgr̃a ſocic 1
tatis Shende.vt dicit gl.i.l.ſi paſcenda pecoꝛa.
C.de pac. vel qjlʒ exp̃ſſe nõ dicat ꝙ gĩa ſocie⸗ tatis tradũt᷑.tñ tacite dant᷑ gra ſocietatis.ſ.qñ dani vt ſint cõia:⁊ ſic ʒhit᷑ ſocietas.vt.l.ſi tibi aree mee.ff. de pᷣſcri.ver.⁊ facit qð no. Bal in
——

d¶·ſi paſcenda. Et q h̊ mð aliqů ʒpit᷑ aialibus groſſioꝛis generis. aliqñ in minutis. Jõ pꝛimo Pponã qͥt modis aialia groſſa dant gra ſocie tatis erpᷣſſe vel tacite. t aduerte q xialia grol ſa dicũtur quoꝝ fructus regulari? nõ aſcendit ad valoꝛẽ mris in anno.vt ſũt boues equi mu
i⁊ hmõiiſta aliqũ dant ertimata.aliqii inex⸗
timata.aliqũ cũ terra.aliq ſiñ cõione terre. qð fieri põt.vt ĩd.I.cũ duobus.ß.in cocunda. ¶ ñ dant᷑ cxrimata ⁊ ſine terra:tũc periculũ caſus foꝛtuiti eſt cõc inter ſocios.vt. dr ĩ.d.j.cũ duobꝰ.ᷓ. damna.nec mirũ.qꝛ extimatio in hoc eaſu facit empnonẽ.lextimate.fj. ſolu. ma.⁊ ſic P parte dñium remanet apud tradentẽ: ⁊ taci te ꝙ alia parte rõne cõionis in illũ cui cõicant᷑ ⁊ ſine traditione tranſfert.l.i.ð.in ſocietate.ff. P ſocio.⁊ pinde eſt ac ſi ille qui dat mutusaſſet pꝛeciũ medietatis ſocio:⁊ ipᷣe poſuiſſet aliã me dicratẽ.⁊ cõiter ab ipfis duobꝰ eſſent empta.⁊ ſic in ſocietate poſfita.ꝗt i qlʒ de piculo tenet P dimidio niſi culpa vel dolo alterꝰ eueniret. Mã tũc ſolius culpabilis eſſct. d.ᷓ.dãna. Bal. tñ in.i.C.pꝛo ſocio diſtinguit ꝙ.ſ.aut percunt caſu foꝛtuito.⁊ ſic erit cõe. aut pemptio venit ex natura rei:⁊ tũc dicit periculũ ſolũ eſſe dãti gꝛ ſic ẽt penes e fuiſſent moꝛitura. nec eſt ve m eũ ꝙ iſta extimatio faciatvenditionẽ.vt.d. J. dãna ⁊iij. ff. locati.⁊.l.cuʒ manu ſata.fſ. de ↄhen. emp.vbi dr nemo põt eã rẽ vendidiſſe ð cuius dñiio id agit᷑ ne ad emptoꝛẽ tranſeat.ſed hoc aut locatio aut aliud genus ʒctus. hec ibi. Bed ſaluo melioꝛi iudicio nõ teneo cũ melio ramẽta ẽt naturalia in caſu cõicent᷑.vt. d..ſi ji fuerit ſic ↄuenit vt pericula ſilr ẽt naturalia diuidant᷑ ſiue cõicẽt. nec valet qð adducit ꝙ cx timatio nõ facit venditionẽ in iſto caſu.imo fa cit. vt pʒ ꝑ.d.l.iij. ff.locati.⁊ i tene ꝙ periculũ Et naturalc erit cõe. vt tenent multi doc.maxie Ange. vbi. ð. Qð tñ limito verũ:niſi exp̃ſſe alið ſit ↄuentũ.⁊ ſic intelligit᷑ ille.ð nemo.in. d.l.cũ manu ſata: vel niſi de conſuctudine alud ſit. qi intelligiẽ actũ qð eſt ↄſuerũ.qð ſi noluit.j. qui aſſidua.ff. de edi.edic. ti ſi pactũ ſit ꝙ pi culũ capiralis nõ ſit cõe nõ crit licitꝰ iſte Sctus in foꝛo aic:niſi recipiens vel alius g in vno alle niat᷑ in alio cqualenti grauaret.I. ſᷣm naturq.ff. de re. iuri. actũ vo circa fructꝰ velcirca tps oʒ ↄtineat cq̃litatẽ arbitrio koni viri.vñ nõ vi dei iuſtũ ꝙ frucrꝰ in h caſu debeant ꝑ mediuʒ partiri. Ji ali ipſoꝝ ponit opas:qꝛ ipſas oꝑas
pluſqᷓ; alius ſociꝰ ponit: cũ tantũde in ſocicta⸗
tem poſuerit.Et ꝓpterea dʒ attendi ſi oꝑe pñt
fieri ꝑ minoꝛes ⁊ pupillos ⁊ hmõi: quoꝝ ope ñj ſãt ĩ magna extimatòe:lʒ alique fint: vt.l.ji.ſ. de lib.cã. vel ſi recõpẽſant᷑ ꝑ lacticinia ⁊ hmõi ⁊ de palca ſeu feno qð dat ad comcdendũ:⁊ ſic attendere:ꝙ quilʒ ipſoꝝ eq̃liter tantũ poſuit in ſocietatẽ:⁊ vltra videre ꝗd vltra ponit aliuf puta ruſticus:qꝛ operas:⁊ ſic niſi recõpenſaret in alio dʒ hfe plus de fructibus:aliter eſſet vſg ra:cũ ex mutuo interpꝛetato plus grauaret᷑c. conſul nit.c. in ciuitate:de vſu.
¶ Dñ ãt dant᷑ inertimata ⁊ ſine terra:⁊ tunc ſi
nullũ pactũ fit de capitali aut de fructibus vel tpe ſũt quedã efuagantia ⁊ iura poſita iter ef⸗ oꝛdinaria capitalia feudoꝝ in fi.decie collonis ſic dicentia.lle g accipit iumentũ vel vaccam dz tenere ꝑ.v.annos: ⁊ oẽs poledri vel vituli dñt eſſe cõeſ:⁊ qcqd poledri queſierũt tpe tritu rationis. Jumentũ Vo vel vacca dʒ eſie illius qui cũ vel eã poſuit in fine ſocietatis:niſi ilte g accepit ad ſocietatẽ tertiã parrẽ pꝛecij dederit ſocio ponẽti:qꝛ ſi dedit tertiã partẽ:tũc in fine ipſũ iumẽtũ vel vacca erit cõe. Tu tñ attendẽs in ↄſcia ad arbitriũ boni viri: vt equalitas ſer⸗ uct᷑: ita ꝙ qui plus ponit plus habeat: vt. ð.di⸗ etũ eſt. Si vo pactũ fit factũ ců pluribꝰmodis õctus ↄcipi poſſint cũ plura ſint negocia qᷓ;vo cabula. natura.ff. de pꝛeſcri.ver. Attendendi eſt ꝙ ↄtincat equalitatẽ arbitrio boni viri per regulã in.d.l.ſi nõ fuerint.⁊.l.ꝓpoſita.ff. ꝓ ſo. Aduette tñ ꝙ qñ aĩal dat inextimatũ non põt pactti fieri licite. ꝙ periculũ ſit alterius qᷓ; eius qui ipſũ dedit. Moc ẽt tʒ Val.in.d.l fi paſcẽda Mã cũ dictũ aĩal poſitũ ſit in ſocietate in fine debeat eſſe ponentis:i pactũ fieret ꝙ periculũ ad ip̃ʒ ponentẽ nõ ſpectaret eẽt iniquũ.⁊ i ipe pcrdit aial ⁊ ſocius pdit oꝑaſ.Mec ob.qʒᷣ.ð.di
xi de capitali pecunie:qꝛ nò valetſiłitudo. R
qꝛ pecunia ſimul ipſo vſu cõſũmit.⁊ ſic in ipſa ſocicrate totalii erercet᷑.ſed ſecus eſt in aialibꝰ
q nõ ſic ↄſũmunt᷑:ſed qñq; melioꝛant᷑. Wñ ſit
melioꝛamentũ ꝑtinet ad dantẽ:ſic ⁊ periculũ tinere dʒ. d.l.hᷣm naturd. Si tñ dans in aliqͥpi grauaret᷑:puta qꝛ recipiẽs nollet teneri in fine de dãno ipſius aĩalis qð euenit culpa ſua: ſed ſolũ in parte eum teneat᷑ in totůũ.l.cũ duobus.
F in cocunda.⁊.ð. dãna.ff. ꝓ ſocio.fic poſſet in
alio alleuiari quo ad pericuiũ ipſius aialis ꝑre gulã in. d.l.ᷣm naturd. Et ex pꝛedctis pʒ ꝙ ile qui dat aialia inertimata cũ pacto ꝙ de pmis fructibus capitale ſuũ detrahat:ilicite faci:⁊
„
min vul.
wiui in ayitals aiyc nhelpo nncalt ijühe rimimů nt us Eion rnpuncdit nniu ler vinaa nad zvoenim ſtolo velcul giiiterin ſim wadi wriauer aoist parciutfu dmnaulut poniopers rligoniſ ſ futplust nrytcquahn ſeaiulibus nõAduen uinfinc deci iditduriadt vpcapn due ude ſerneci udes necta nn mins vivin In ncit ipfne Knipmn uiſotagn vimoſit pr ſnlunt tene funiamo linide Muuicſu n
icldeaiaib
b nohiſoc nu d winmn upyi
i uii

,
2½ 2
nwinuih⸗
tenetur reſtituere gequid accepit in grauamẽ lterius ſocij. Mam ſocium in hoc grauat ꝙ
operas ⁊ expẽſas quas fecit:ſi ſtatim extracto valoꝛe capitalis periret ipſuʒ capitale amitte⸗ ret. Et ſic ipſe efet in tute:⁊ alter ſocius in pe⸗ riculd. Jed pone ꝙ nõ perit.ſed cũ tꝑe multuʒ lucratus eſt:alter ſociꝰ ad quã reſtitutiõʒ tene⸗ bit pᷣdictꝰ.ſ. ꝙ ad tantũ quãtũ arbitrio boni viri extimabit᷑ periculũ perdirionis operaꝝ ⁊ expenſaꝝ quas perderc poterat.
¶Qñ No dant aialia groſſioꝛis generis cũ ter
ra:vtputa cõico ſocio vnũ par boum cũ certa quantitate terre quã arare debeat. t růc fi in⸗ exrimata tradidi periculũ totũ ad me ptinchut Si vo ertimata periculũ erit cõe.d.ð.dãns.ni
R dolo vcl culpa alterius ꝓceſſerit vt ibi dicit᷑.
Similiter fructus terre erit cõis qůñ extimnata ſunt tradita. Nõ qꝛ vnus ponit partẽ boum ⁊ terrã:alter partẽ boũ quã videt emiſſe rõne ex timatõis ⁊ opcras ⁊ equitas vult vt cqualiter
parciat᷑ fructus:nõ aũt erũt cõcs fructus qñ pᷣ
dicta aĩalia dant inertimata. Rõ qꝛ alter ſoluʒ ponit operas ⁊ alter aialia ⁊ terrã.qð verũ in⸗ telligo:niſi foꝛte induſtria ſocij tantũ extima⸗ ret᷑ aut plus.⁊ i arbitrio boni viri iudicandũ erit:vt equalitas ſeruet.d.ł.ꝓpofita.
¶ De aialibus minutis vt ouibꝰ:poꝛcis:capꝛis
hmõi. Aduerte ꝙ inuenit᷑ in eFᷣuagantibꝰpo ſitis in finc decie collonis feudoꝝ.ꝙ talia aĩa⸗ lia dñt dari ad tres annos:⁊ in vnoãʒ dno dʒ darc ꝓ capꝛa duodecim foꝛmaticos optimoſ⁊ ꝓ pecude ſer:nec tantũ groſſos quantũ facerẽt xx.pecudes:nec tantũ paruos quãtũ facit vna munctura vnius pecudis:ſed mediocres arbi⸗
trio boni viri. In fine vo capꝛa vel ouis data
ante oĩa erit ipfius tradentis: niſi ille ꝗ accepit ſoluiſſet tertiã partẽ pꝛecij ipfiꝰ.qꝛ ſic erit cõis apꝛeti vo ⁊ agni⁊ lana crũt cões. In poꝛcis
NVo oiĩ anno ſũt parciẽdi pꝛocelli: niñ ille g ac⸗
cepit voluerit tenere eos vſq; ad tres annos
⁊ in fine triũ annoꝝ oĩa partiri dñt per mediũ xẽt poꝛcelli nati de poꝛcellis:ſi tñ ↄſuetudo vel pactũ aliud eſſet. vel extimata data eſſent dic Iʒ g dictũ eſt de aĩalibꝰ groſſioꝛibꝰ.vt oĩo ſeruet
eqͥlitas ⁊ ininſticia nulla fiat alteriab altero.
6 IScðᷣo mõ vᷣhit ſocietas ſic dant᷑ aĩalia ſʒ nõ cõicant᷑:nec eoꝝ dñiuʒ tranſfert᷑ ſed ſolũ cuſto
die alteriꝰ cõmittunt᷑ aliqͥ dato vel recepto pᷓ⸗ cio:⁊ tunc ꝓpꝛie ʒctus locatõis eſt ⁊ ↄductõ is lij.f.locati. Ji ãt nõ interuenit pꝛeciũ:ſʒ tra dẽs dicta aĩalia recipit aligd:vtputaꝓ bobus
vt darèt veł ꝓ pecndibun vt ſtercoꝛigentꝛet hu iuſmodi. Aut recipit ille cui tradunt᷑ ꝙ merce⸗ de cuſtodie aligd:vel opa aĩaliũ vt ſtercoꝛigai
ꝓ mercede cõpenſe er:q oc̃s tres modipſiderari pñt vt in ſili in ſeruo dicit tex.in.l.i.ᷓ.ſi qs ſer
nũ. ff. depo.fic crit Zctus innoĩatꝰ et regulabit
ßᷣm ʒctũ locatiõis cui magis aſſimilat.vt in. q. F ſeruũ.et.l.naturalis. in pꝛin.ff. de pꝛeſcri.ver. cuiꝰ natura eſt vt fructus et periculũ pertineat
ud dñm rei locate. Litẽ ſi pꝛecio.j.i.et.ij. ff.loca
ti.⁊ de co habes.ð.locatio. ¶ Tertio mõ dant᷑ aialia et in totũ tranfferũt᷑ in accipientẽ cũ pacto ꝙ teneat ca ad melioꝛã⸗
dũ.⁊ ſic melioꝛata cõicent᷑.et ſic dr ʒctus inno
minatꝰ.vt dicit tex. in.I.ſi tibi aree mee. vcr.ſed ſi puerũ.f. de pꝛeſcrip. ver· Mñ pꝛeciũ victoꝝ
aialinʒ ſi vendat᷑ dʒ eſſe cõe. vt.d.I.ſi tibi aree
mee. et ſilr fructus ibideʒ p.l.ſi paſcenda.C.de pac.et dʒ eſſe cõe ſi et vrilitas.l. mutius.ff.
aſſimilat᷑ Sctui ſocieratis qᷓ; locatiõis. Jõ pñt circa k intelligi qͥ dixi.ð.in pꝛimo caſu.qů dant᷑ inextimata vel extimata. Si Vo melioꝛamẽtũ nõ ſequat᷑:credo ꝙ integra ad dñm tradentem
—
ſint reſtituenda q̃i cd data ⁊ cã nõ ſecuta.ff.ðᷣ
ↄdi. cd data.⁊ cã nõ ſecuta per totum.
¶¶ Quarto mõ dant᷑ aĩalia vt cooperiant᷑ vel
vt cooperiãt:puta thaurus vel vacca ⁊ hmõi. et eſt Zctus inoĩatus.ið ad arbitriũ boni viri reducet᷑. ne cũ alieua iactura quis lucret..nã h
natura.ff. de condi indebi. ¶ Quinto mõ dant᷑ aĩalia aliqñ extimata ralit
ꝓ ſo. Aduerte tñ ꝙ h ʒᷣctus magis
ꝙ cõmodũ et incõmodũ ſitrecipientis.et ſiere
fultat ctus emptiõis et venditiõis.ar.lextia⸗ te.ff.ſo. ma.Jõ ſi aliqd acccipet vltra pᷣciũ rõe tpis eſſet vſura.c.ↄſuluir.et.c.i ciuitate.devſu. niſi emptoꝛ aĩaliũ ꝑœeptꝭ fructibꝰ moꝛq̃ trahẽt
in ſoluẽdo p̃ciũ.qꝛ tũc ꝓ itereſſe poſſet petere
partẽ fructui.I.curabit. C. de ac. em.et ven. ⁊ tʒ glo. et cõiter doc. in.c.ↄqueſtus.de vſu.
¶gerto mõ ſũt data aialia nec appetan cã ſo
cietati.quõ łmoꝛtuis pᷣncipalibꝰ ⁊ tũc ßʒ ꝙ cõ ſuetũ ẽ talia dari ſic extiabit᷑.d..qaſſidua.vel ſi de ↄſuetudine ñ apparet pꝛeſumet ʒctꝰ in⸗ noĩatus.l.ij. ff. de pꝛcſcrip.ver. etſſic cenſebit᷑ʒ⸗ ctus ſocietatã.et ꝑ oĩa fiet de frnctibꝰ et reliqs ſiẽ ius ſocietatis cxigit.veł ſaltẽ fict receptoꝛi aĩaliũ debita cõpenſatõ ᷣm exigentiã ſũptuũ et laboꝛis ſui.et hoc actione mandati.er quopꝑp
impoſitionẽ dñi paſcenda ſuſcepit.I.i.ff. man.
vei ſaltẽ actione in factum ſiue pᷣſcrip.ver.d..
—

ij. Er pꝛedictis igit᷑ pʒ quð ſocietas fit licita ṽ itlicita.⁊ qd vicendũ de multis caſibus cuʒ in⸗
de pᷣſcri. ver. Et ꝓpterca attende ꝙ in ʒcru ſo cietatis aliqñ interuenit rõ mutui interpᷣtati: puta qñ dant̃ extimata aialia vel erigit᷑ ꝙ ſint ad ꝑiculũ accipiẽtis 5 naturãſocietatis:⁊ tunc ſi Suat ĩ aliq accipiẽs pꝑ k erit vſura. Silr ali qñ cũ ſocietate ↄcurrit ↄtlocatõis ⁊ꝓprerea eqtas attẽdat᷑.⁊ ꝙ ↄuenit narure talis ↄctꝰ.vt ſic ſcias diſcernere qñ ẽ in⸗— —„ eſt turpitudo i ma D domigurt facta.vxxij
. vij. vſus.⁊ eſt grauiꝰ pctm̃ adulterio
vt in. dc.vſus ⁊ ᷓuꝰ qᷓ; cũ mie.ibidẽ.c.adulte rij. Pñ clcricꝰ vʒ deponi ⁊ ĩ monaſterio detru⸗ di ad agẽdꝗᷓ pnĩam. Aaicꝰ excõicari ⁊ pemtuſ reddi atienꝰ a cõionc fideliũ.c.cerici.de erccſ. ꝑrcla. ſm legeſ dʒ igne cremari.in aut. vt ñ lux. 3 naturã. vñ ibi dr ꝙ pp ipios actus ſodomi⸗ taꝝ fames ⁊ terremotꝰ⁊ peſtilentie fiunt:⁊ ci nitates cũ hoĩbus pariter pereunt.
finitis modis poſſint ↄcipi. vt in. d.. natursa.f.
Dlicitudo xuren
ſolicitudine,tꝑaliũ ſic tripler eſt. Vna ẽ anrictatis ⁊ auaricie.⁊ h eſt pctm̃ ſp.Moꝛtale Vo pctm̃ ẽ er fine:puta qʒ ↄſtituit᷑ finis in ip̃iſ querẽdis parati oĩa facẽ ꝑp ipſa habẽda. Wñ Aug. in li. de opibus monachoꝝ.cũ dicit dñs. Molite ſoliciti eſſe ⁊c̃. hoc dicit vt nõ iſta intue
amur.⁊ ꝑp iſta faciamus gcqd in euãgelij pꝛe⸗ dicatione fieri iubet᷑. Alio mõ ẽ moꝛrale pctm̃ ex inõ qñ tm̃ in hmõi anxiat᷑ ꝙ omittit neceſſa ria ad ſalutẽ ⁊ ſufocat mẽtẽ in talibꝰ.⁊ de hac loquit Bꝛe.rlir. di.c.hinc eni. in verbe gibbus Alia ſolicitudo dr̃ vubietatis. ⁊ viffidentie cũ hõ timct ne tꝑalia ſibi deficiãt⁊ i anxiat᷑ pꝛo ipſis nõ tñ aliqd faceret 3 dei pᷣcepta vel omit teret: ⁊ iſta eſt peccatuʒ veniale. Tertia neceſſi tatis ⁊ ꝓuidẽtic:⁊ hec nõ eſt pctm̃.imo bona ⁊ laudabilis. Wñ glo. Mat. vi.Mõ laboꝛ ⁊ ꝓui⸗ dentia dãnat᷑:ſed ſolicitudo mẽtẽ ſuffocãs.⁊ ð hac tertia loquit᷑.c.diumne lxxx vij. di. Solicitu do vo ſpũaliũ ꝑ ſe eſt bona.⁊ ad hãc xp̃s ĩdu⸗ cit nos Mat.vi Mꝛimũ querite regnũ dei ⁊c̃. Poſſet eſſe pct̃ ꝑ accidẽès qñ hõ tantũ inten⸗ deret ſpũalibꝰ ꝙ omitteret ʒꝓuiſionẽ hũanam debitãtqꝛ eſſet tentare deum ʒ illud Mat.iiij. Mon tentabis dñm deũ tunm.
Ari eſt eiꝰ qð debet᷑ reddi⸗ Slutio nene
in pꝛin. Ged large ſolutio eſt ab obligatione li
beratio quocũq; mõ. ff. de ſolu..ſolutõis Mã litercũq; ſatiſfactũ fit creditoꝛ ad voluntatẽ uã pꝛo ſoluto habet.lʒ ſolutũ nõ ſit. f.ve pig.
ac.l.ſi rem alicnam.ᷓ oĩs. no. Bof.⁊ o.in
ſũma.co.ti..i.
V Qnot ſũt ſpẽs ſolutiõis K. due. Mna natu ralis ſiue veraq̃ eſt ꝑ redditionẽ eiꝰ qð debei. Alia ciuilis ß̃ue imaginaria:⁊ h fit multis mo dis.ſ.ꝑ nouationẽ q̃ ẽ: qñ extinguit pᷣoꝛ obliga rio.⁊ in aliã obligatòʒ ciu:lẽ vci naturalẽ trãſ⸗ ferẽ.ff. de noua.l.i. Aut ꝑ delegationẽ q̃ eſt qñ
aliũ reũ vice ſua creditoꝛivł cui ip̃e iuſſerit dat
ff. de accepti.l.i. Aut ꝑ oblationẽ factã tpe ⁊ lo ca cõgruo.C.de ſo.l.obfignatione.ff.eo ⁊..ſi ſo
luturꝰ.⁊.l.qui decẽ.in pᷣn.ff. de pign.I.creditoꝛ.
Mõ tñ ꝓdeſt oblatio ſi nõ ↄſignet.C.de vſu.I. — oʒ qꝙʒ fiat cui debet᷑: vel eo ab ſente iudici.⁊ ſi iuder deficiat honeſtis ꝑſonis C.de vſu.l.ſi creditrici.de offi.oꝛ.c.paſtoꝛalis. in fi. Itẽ ꝙ res depoſita duret:qꝛ ſi ĩ vſus ſuos ↄucrtat nõ eſt tutꝰ offerẽs.l.debitoꝛ.ff. de vſu. ⁊ ſi ſic depoſita res amittat᷑ nhilominꝰ debi⸗ toꝛ eſt liberatus.ff. de arhi.l.arbiter.la.ij..de ⸗
po..i.ð.fi pecunia in ſacculo. Et veꝝ in obli
gationc quãtitatis.qꝛ ſi abligario eẽt in ſpecie ſola obligatio ſufficeret.ff.eo.l.hoĩem.S.i.
& Mtrũ ſolntio debiti in quantitete eriſtentis 1
fit facienda m pecunie valoꝛẽ currentẽ tpe ſo lutõis vel fᷣm ꝙ valebat tpe ʒctus.&K. q inqᷓ⸗ cunq; diſpoſitione Sctuũ ſit debitũ:ſolutio i dʒ ficri Fm monetam que currebat tempoꝛe contractus debiti:ſi nõ reperitur qꝛ eſt repꝛo⸗ bata vel dim inuta in pondere: puta qꝛ tonſa vel per longů vſum effecta groſſa. qꝛ argentũ in ſuperficie coꝛruit ex longo vſu: vcl alio mo do perpetuo eſt alterata:tunc dehet ſolui ipſi ertumatio ᷣm ꝙ cõmuniter tenetur p legiſtas ⁊ canoniſtas in.l paulus.slias incipit credits⸗ rem.ff. de ſolu.⁊ in.l.in minoꝝ.C in qui.cau. in inte. re.non eſt neccſſaria.⁊ per canoniſtas in.c. quanto de iureiur.⁊ in.c.oum. de cenſi t
lð Bar: in.d..paulus. limitet iſtud verum.qñ
talis diminutio contingit in moneta groſſa ⁊ non in minuta.tñ do. Anto in. d.c.quanto.et ſequitur Pa.ibidem tenet ita habere loci in moneta parua ſicut in magna qñ deterioꝛatio directe ↄtigit ipfã pecuniq: puta qꝛ duo antqᷓ ſi valẽt niſi vnũ ð nouis. voiluit ẽt 4y et Ne. in. dLimiĩoꝝ. et Po in. d.c.q̃nto.ꝙꝙ qñ ſoli pe cunia ẽ repꝛobgta ñ detioꝛata ꝙ ð ea põt ficri
„
vich ijmi ninon lis m vilaltÿ vnluq; prene inlprecu. ſibueriſi wuuciſt lyuA winiiqn m inẽ is ↄc ninliunpe inoganc indyab. ilterna reh ppetuo:pu ptamotvt hiominus furmmon do Anto in ſintionẽ an ſehdetoto? cpaſoꝛlis
ariimdcol
vc ꝙfue ſ ſenipecua nonta reſpe utoſca; hrfuc ſluno ſn iudi upetz amndc unirtpef Mensmitio dicu hdcoh
ei Aitedei ulnoſt
hteſio

ſolutio ex q̃ currebat tpe ʒetꝰ. Sʒ Spe.eo.ti. ⁊ ibi Jo. an.⁊ Pa. in. d.c. quãto.tenẽt ꝙ ñ põt
qmagi moneta ↄſiderat᷑ rõne curſus qᷓ; reſpe
ctu matcrie. ⁊ videt᷑ tex. in. d.c. olim. Facit ẽt.c. eljciẽs. lexxviij. di. Si Vo alteratio nõ eẽt ppe
tua ſed ad tpᷣs vtↄtingit ꝙ floꝛenus hodie ma gis valeat q́; cras:ita ꝙ creſcit vel decreſcit ßᷓʒ
tpa cõiter tenet᷑ talẽ variationẽ nõ debere aitẽ di.ar.l.pꝛecia.ff. ad.l.falci.ſiẽ eni creditoꝛ vellet fibi ſolueret᷑ ſi plus valerct.ita dʒ recipe ſi mi⸗ nus valet cũ ſperet augmẽtũ.ſic voluit Bar.ĩ
d. l.pauꝰ.⁊ alij in. d.l.ĩ minox. Qð mihi videt
cquũ niſi qů nõ eẽt ſpes ꝙ deꝓxio deberet hre angmẽtũ:qꝛ ſic videt᷑ ꝙ debeat ſolui ym extia⸗ tionẽ tpis ʒctus:qꝛ poſſet eſſe ꝙ nũqᷓ;creſceret ar in.l.iuriſperitos.in pꝛin.ff. de excuſa.tuto.⁊ qð no.gl. in. cle. ij.ð reſcrip. aco.ðᷣ are.⁊ Bar. in. d.l.paulꝰ. Mo. in. d.c.quãto.tenẽt ꝙʒ ſi eſt alterata reſpectu curſus nõ reſpectu materie ⁊ ppetuo:puta qꝛ pꝛinceps nõ vult niſi expẽdat Ptanro:vt foꝛte recolligat ⁊ cudi faciat: ꝙ ni⸗ hilominus de ea põt fieri ſolutio ſi debitoꝛ nõ fuit in moꝛa. Sed Oldra.⁊ Fede.i.d.l.in mioꝝ ⁊ do. Anto.in. d.c. quãto.tenẽt ꝙ dʒ ſolui ad ex timarionẽ antiqͥ currẽtis tpe Ictus:qꝛ cadẽ rõ q̃ eſt de toto ⁊ de ꝑre. ar.Iq̃ de tota.fj de rei vẽ. ⁊c. paſtoꝛatis.ᷓ.itẽ cũ totu de offi.dele.⁊ vidct᷑ Pbari in. d.c. olim. ⁊ videt᷑ magis cquũ. Et ſic ↄclude ꝙ ſiue ſit repꝛobata ĩ torũ: ſiuc altcrata in pte reſpectu curſus:lʒ ñ reſpctu materie ſiue deterioꝛata reſpectu materie qð nõ põt fieri ð ea ſolutio.ſed dʒ ſolui extimatio fmtpᷣs ctus ⁊ hoc ſiuc ſolutio ſit fienda rõne ʒctus ſiuc ex ↄdẽnatione iudiciſ. De ↄdẽnatòe ãtq fit rõne ſtatuti. Spe.tʒ ꝙ ðʒ ſolui de moneta currente. Sed Pa. in. d.. quãto.videt᷑ tenere ꝙ de mo⸗ neta currẽte tꝑe facti ſtatuti.Ego tenco cũ ſpe. qꝛ in penis mitioꝛ fit inipꝛetatio.c.odia. de re. iu.li.vj. De ſolutõe Vo qᷓ dʒ ficri ex mandato pꝛincipis vel alicuiꝰdñi ſeu ex eiꝰgra dicit do. Anto in. d.c. quqto.ꝙ ſi dñs ignoꝛabat valoꝛẽ monete ſic fiet ᷣm curſũ currentis. hm gl.⁊ ã dul in cie.ij. de deci. Si Vo ſcicbat cius valoꝛẽ ſic fiet cius ſolutio ſᷣm extimationẽ tpis ipfiuſ mãdati ſeu gie facte. ar. d.c. oliʒ.⁊.l.fi.ff. ð au.⁊ ar. e.ſivo ſolutõẽ reſpectu legati ſic fiet ʒex timatõʒ tpis teſtĩ ↄditi:ʒ teſtãtoꝛ poſtea mltů upuixcrit itãtũ ꝙ ſit mutata.ita ↄſuluit Oid. ⁊ facit tex. in.l.vroꝛẽ..reſtõ.ff. de le.iij. ⁊.d..fi.
ſeq do. Pe. de anchai.d.c. olim.⁊ Jo. an in
addi. ad ſ pe.co.ti.⁊. Ma.i.d.c.quãto. Idẽ dicit
Dldra.in pᷣcepto arbitroꝝ. Idẽ dicit Pa. vbi
.in pᷣcepto iudicis ↄdẽnãtis ĩcerta quãtitate
⁊ hec nõ · q ſepe in pꝛactica. Zimita tñ pᷣdicta in debito ʒcto ex mutuo fm diſtinctionẽ quã ponã.j.vſura.i.F.xxxvi. Quis tenet᷑ ſoluere.. ꝙ ille qui eſt obligatꝰ ſiue ſit pꝛincipalis debitoꝛ ſiue fideiuſſo?.
¶ Mtrũ glibet poſſit ꝓ alio ſoluerc.K.ꝙ fic.ẽt
ſi debuoꝛ hoc ignoꝛat ⁊ nõ velit.ffeo.iſoluere ff. de nego.ge.l.foluendo.⁊ tenet᷑ talis ſatiſface
—
re pꝛefato ſoluenti ꝓ eo.ſi mõ ſua intererat vt
ſolueret.l. cũ pecuniãff. de nego. ge. ¶ Otrũ tutoꝛ vel curatoꝛ vel ali admiſtratõʒ
hñs teneat᷑ ſoluere debuũ illius cuiꝰ curã gcrit
K. ꝙ fic..quotiens.p.ſicut aũt.ff. de admi.tu. ¶ Mtrũ heres teneat᷑ ſol uere debita defůcti.ſe ꝙ ſic. in totũ. Sed in ↄſcia quãtũ ſe extendit fa cultas hereditatis.vt.ð. heres.ð. vi. ſecus ſi eẽt legatariꝰ: qꝛ tůc nõ tenet᷑ niſi qñ hereditas eſt nõð ſoluẽdò:qꝛ rũc es alicnũ pꝛecedit legata.vt
.
S.reſtõ.ij. F. xvij.
5
6
¶VPtrũ ſucceſſoꝛ pᷣlatꝰ teneat᷑ ſolnẽ pᷣdeceſſoꝛiſ
ſui debita.h.ꝙ ſic.ſi ꝓ neceſſitate ſue ꝑſone:vt neceſſitate ſen vtilitate eccte ſunt factã cp̃eo.c. i als nõ tenct᷑ ecclia nec ſucccſſoꝛ ciusx.q.ij.c hoc ius.⁊ de fideiuſſc. qð qbuſdã. Idẽ credo ð ſuccefſoꝛe in dñio tpali laicali.
¶ui dʒ fieri ſolutio.ße. ꝙ creditoꝛi vłeiꝰ ſuc 3
ceſſoꝛi cui cõpetit actio obligatiõis ſi tñ ſit cõ⸗ menti.⁊ maioꝛ xxv.ã̃nis. vel alteri de mã
ato ipfiꝰ:ẽt ſi creditoꝛ ſit accuſatus ad moꝛtẽ. ff. co.reo.⁊.C. eo.I.nihil ĩtereſt.põt ẽt fieri ei ſocio ſi vtriq; eoꝝ eſt obtigatus inſolidi. ff de pactiIſivnꝰipᷣn.⁊.ſf. de duo.re.ↄſti.ij. ⁊ iij.⁊ no. in.c· ea te.de iurciu. Aut ẽt ꝓcuratoꝛi eiꝰqᷓ;⸗ uis ſit reuocatꝰ⁊ ignoret reuocatio.i.eiꝰ in bn. ff. ſicer.pe. Aduerte tñ h qʒ ſi qs ſolueret filio⸗ familias ſinc ↄſenſu pris:vel iinoꝛi ſine ↄſen ſu tutoꝛis vel curatoꝛis nõ ſatiſfaccret.Ii.⁊ rotũ.ff. ad mace.⁊.I.pupillꝰ.ff. de act.⁊ obli niñ ſotutũ ſit ↄuerſũ in vtilitatẽ pr̃is vel minoꝛis l.i. ⁊.ij. C. ſi aduerſus credi.⁊.i.ꝙ ſi foꝛte.S.fi.⁊ l.in pupillo.ff. de ſolu.
¶ebiroꝛnõ hñs pecuniã ad ſoluẽdũ põt of
ferre reʒ mclioꝛẽ ⁊ tenet᷑ creditoꝛ gccipe.aui. B niſi. E· de ſo. Ecclia vo ñ tenet᷑ offerre melioꝛẽ ſed aliã.vt aui.hoc ins.C. de ſa.ſan.ec. 8
¶ Quis ẽ pᷣponẽdꝰi ſolutõe. við reſiõ.ij.ʒ. xxi.io ¶ VMtrũ poſſit gs repetere pecuniã hitã ex vẽ ii
ditðe reiſue i ſubſidiũ.&. udo.i no· ꝙ ſic. vrẽ caſus in.in ciuile.C.de rei ven.⁊.l.ſi ců ſeruũ.

tie pᷣmo incipiendũ eſt a mobilibꝰ:⁊ ji nõ ſuf⸗
d ad hãc excufatõʒ ꝗdã ʒriũ tenẽt: ſ bmů ve⸗
f.ſi cer.pe.t.I.fi.f. de nego.ge. Sie ⁊ econtra ktficiunt ad imobilia:⁊ poſtea ad iura. Et ſi non gin põr agere ad rẽ emptã ex ſuã pecunia in ſub⸗ inueniũt emptoꝛem det᷑ inſolutũ creditoꝛi.vi⸗ ihcu diũc; nõ fit mihi obligata. Et ꝙ poſſit agere de in.l.a diuo pio.ff. de re iudi. nnn eſi gio in l. ꝓculꝰff.ð iur. do. ⁊ caſus in. vroꝝ ¶ Duid de eo grenet᷑ ſub alinatõe. K. ꝙ regła/ it ie marito.ff. de do. inter vi.⁊ vro.Itẽ pᷣponit᷑ ille reẽ ꝙĩ alinatiuis electio eſt debitoꝛiſ.vt i..ple m une g pecuniã dedit negociatoꝛi faciẽti dinerſa ne růq;in fi.ff. de iur. vo · c ↄcoꝛ. poſitis in glo. u4 p Socia in ea negociatione alijs ꝗ eidẽ dederunt ¶ Mtrũ debitoꝛ teneat᷑ ire vel mittere ad do/ ij 1 in alijs negociatiombꝰ.tex.eſt in l.ꝓcuratoꝛis mũ creditoꝛis.ſ& vt.Sobligatio.ð. vij u. F.ſi plures. ij. de tribu. ſʒ o. plagiẽlẽ.⁊ Pudo. ¶ Duid ſi creditoꝛ eſſer in moꝛa? vellet purga is unni de ro.in no. re.E.tcnebit᷑ ire ad cius domũ.l.cum quid.C.ð nis oun i TMtrũ ercõicato ſit facienda.k&. ſi fit tʒ.tñ nõ condi.inſer.* dʒ fieri etiã ſi ex iuramẽto tenebat᷑.vt.ð. excõi ¶Quid ſi obligatio ſit ſolů ad hoc ſi volo acg i duüde catio.viij.. xij. 6 rere.&. ꝙ tencoꝛ adire domũ creditoꝛis ⁊ ſoluẽ iuntoſir iʒ ¶ Btrũ liceat ſoluere creditoꝛi creditoꝛis mei ẽt ſine monitiòe ᷣm Bar.in..itẽ illa.ff. ð ↄſti. vberniin f. War. in l.ſolutũ.. ſolutã.ff. de pig. act. diſti pec.ſiue cõmodũ ſit ꝑſonale:qꝛ relingt᷑ libertas miidchi guit ꝙ ſi creditoꝛ creditoꝛis mei yʒ bona obli kuo ſi ſoluit decẽ:⁊ hᷣmõi. fiue fit chmodũ bur n wdere gataputa qꝛ ↄduxi domũ ab eo qui eã ab alio ſale:puta alicui legant᷑ iocalia ſi ſol ucrit veſtẽ. deſrerber Zdurerat:ſic liberoꝛ ipſo iure ẽt creditoꝛi meo d..cũ gdã. Aduerte rñ qꝛ in caũbꝰ iſtis vbi gs s SiMot inuito.l.vtrũ pñte.if. de ↄſtit. pecũ poſſent ab tenet̃ ad domũ creditoꝛis ire ufficit q̃rere eum uncccdav co cõpelli.l.nomẽ.C.q̃ res pi.obli. po. Silr qñ apud vicinos ⁊ notos ⁊ in loris in abꝰ eſt ſoli Quöſuc talis eſi factus creditoꝛ ꝓpter me: putã qꝛ cre/ tus ↄuerſari:nõ ꝑloca clandeſtina.arij.qyic. iuiiũpn ditoꝛ meus gerendo negocia mea accepit mu/ biduũ.⁊ voluit Bar ĩ..pꝛedicta. itẽ illa. ⁊ N pi. Di n⸗ tno ab co. vtil.ſi liber dõ.ffde neg ge· Sio ſequit in.c. ignificante de pig. nA cã ſit oĩno ſeparaa mea ſi fit eo volente idubie ¶ Dtrũ mitiens debitũꝑ nũciũ infideliter ſe ꝛ0 lpedeccl liberoꝛ.l.iuito.ff de ſo. ⁊..pe.⁊.fi. ſ. de neg.ge. habentẽ excuſct.h&. Pa.i.d.c.ſignificãte. Aut ¶helnng Aun co ignoꝛante ⁊ ↄtingit liberatio ope exce ſpẽs erat debita ⁊ ipla remittebat ꝑnũciũ qui vönjapluri prionis.lñ opera f̃. de doercep.gltñ tʒ indil/ purabat᷑ fielis ⁊ ſic piculũ ꝑtinet ad creditenẽ Meidꝛbii tincte ꝙ liberat inſſu qui mo.tol. oli. in pꝛin. Võ qꝛcaſus foꝛtuitus nõ imputat erq̃cupa lg̃m .dI.pe. Sed tu tene cñ Par quo vd foꝛuʒ cõ nõ pꝛeceſſitc. vnico. de cõmo. Aut erat quãti nkiſe tentioſũ: quo ad conſcian tene glo· q creditoꝛ tas debira q̃ mittcbat:⁊ ſic perit piculo debuo vdulri liberat᷑ ex tali ſolutiòe ẽt ſicrat inuitus.d..ſol ris. Ratio qʒ eo ipo ꝙ pecuniã mihi mutusſti jdʒfiriſol uendo.⁊ ið ſatiſfactũ eſt ei. meã feciſti.l.ij. fl.ſi cer.pc.⁊ i perit mihi añq;; u die i ¶ Wtrũ recipiens ſeient᷑ ſolutioneʒ alteri de veniat ad manꝰ creditoꝛis fi perit qꝛadhuc ſů nin It bitã̃ cõmittar furtũ.&.gl.in.c.ea te. de iurciur dñs.no. Bar. in..eũ g.ff.cõmo.ſed penã fierat jenirilei ꝙ ſic. nifi creditoꝛ ratũ habuerit. all. falſus.. appoſita nõ incurrit. een i.. de fur· At verũ eſt in Paibidem.ſi ſine Quid de eo g ſoluit idebitũ an poſſit repetẽ à nnbusc iuſia cauſa recipit. Secus ſi ex iuſta cã: pura qꝛ K. Pa.in.c.fi. de ſolu. diſtinguit ꝙ aut eſt id nlinpi& eredebat ad cum pertincre: vel quia erat geſtoꝛ biti ciuilii ſʒ naturalii debitů.⁊ ſie gloůe fi. Fuldeter negocioꝝ creditoꝛis. diſtingunt. ꝙ ſi ſoluit ꝑ erroꝛẽ iuris nõ põtre inebior i Vuõ dʒ fieri ſolutio.ſe. ꝙ dʒ fieri de illo qð petẽ:ſiãt ꝑ erroꝛẽ facti poterir: vtputa herc xlifiiui ei in obligatõe: qꝛ vnũ ꝓ alio ſolui nõ põt cre jolnit legata integra credens nõ polſe reiinerée iiluſe ditoꝛe nõ ↄſentiente. inſti.g.mo.tol. ob..i.Fal falcidiã:errat in iure.nã naturalit᷑ erat debitů ninöcj lit ĩeccleſia vebitrice.d. aui.h ius. Itẽ in co ꝗ ſed nõ ciuilii ⁊ nõ repetet. Siãt ſciebat ſibic nbni
dʒ aurũ in cuiꝰ ſubitanria aurũ nõ inuenit᷑. C.ð petere falcidiã:ſed credidit itellige ꝓbabili. v ji ſi ſolu. aui. h niſi debitoꝛ.⁊.ff. de le.i..ſi domus.; in.c.aplice. de cle.ercõ.⁊ in. cij. de cõſtiliviſ ni pb aↄfitet᷑. Irẽ in eo ꝗ dʒ ſeruũ cuiꝰ vult ſoluere hereditatẽ ſufficere:cũ tñ nõð ſufficerer. herrat in— pꝛeciũ qꝛ dicit eů ſuũ cognatũ. Item in noxali in facto ⁊ repetet. Lerroꝛ facti. C. ad.l.falci. colt mi pin. actione.. de re. indi.mileð..⁊.ij. Itẽ de pe tñ tenet᷑ ꝙ mĩoꝛmicr· milcg:⁊ hmotchercuſéẽ᷑ iyij 5 cunia.vide pecunia.ð.ij. Sed añ non hʒ qð dʒ rur ab erroꝛ iuris repetẽt: ſi ẽt ex erroꝛe iuris uniene foluerc.⁊ ſunt diſtrahenda bona ſuaꝓ ſolutõe foluerũt.vt.ĩ:l.cũ de indebito.ð i.f. de ꝓba. ʒ iumn
6

rius. Silr magis repetet in ↄſcia ſi eſt idebitũ
— natural ui:lʒciuilii fit debitũ:mlto magis ſi eſt vuduu indebirũ naturalii ⁊ ciuilii tã in ↄſcia q;ĩi foꝛo vnin entioſo q̃cũq; ignoꝛãtia ſolueris niſi in alig minn bus caſibus de quibꝰ in glo.l.cũ qs.C.de iur.⁊ fectiigno. ⁊ ibi Var. concoꝛdat quos dimitto udint qad ↄſciam nõ ꝑtinent. Secꝰ qi ſoluit ſcient —— qꝛ tũc videt᷑ donaſſe. cuꝰꝑ erroꝛẽ.ff.de re. iur.
cxceptis ſolutisꝓ vſuris que repeti poſſunt.c. i dehitores⸗deiureiur. n ¶ Quid de illo g ↄuenit᷑ a creditoꝛe ⁊ nõ hʒ vñ —— ſoluat.&. ꝙ ſi debitoꝛ eſt ex maleficio ſic poreſt jit verberari.xiiij. q.vi.ſi res.⁊ ſic nõ pot amplinſ mnit ↄueniri. d.c.ſi res. qð itellige qů crcditoꝛ fic exe Sncint git vt verberet᷑ ꝓ debito als bñtenet᷑ ad inter⸗ euiuuin eſſe ſi verberet᷑ ꝓ maleficio.ar.xij. q.ij. fraterni igncit tas. Si Vo eſt debitoꝛ ex contractu vel quaſi runc cedat bonis. Duõ fit ceſſio bonoꝝ.ße fit in iudicio vel ef indiciũ ꝑ nũciũ velcpłam.ff. qui bo.ce. poſ..in oi. Dic vt.ð.cederc bonis. Et ad ꝗd valet ibi⸗ ind dem. Aduerte ꝙ vt valeat oʒ confiteat᷑ debitũ Bdeduipi l.pe.ff. de ceſ.ho. 13. 4 ¶ Sed nungd cũ debitoꝛ petit dilationẽ quin⸗ dunij a pluribus ſuis creditoꝛibꝰ ⁊ alig dare nolüt ei dabit. K. ꝙ ſic fi maioꝛ pars ↄſentit. ⁊ ntelligit᷑ maioꝛ reſpectu ſũme debitoꝝ ⁊ non n pſonarũ. Et ſi oĩa ſũt equalia iterũ valebit di⸗ uiin latio data.l.vlti. C. qui bo.ce.ꝓo. 4 e ñ dʒ fieri ſolutio.ſ. ßm Jo. de ↄſe. di.i.ſo⸗ fiuxtim lent. ꝙ aut dies eſt adiectus fauoꝛe debitoꝛis ⁊ Pt pꝛeueniri. Aut fauoꝛe creditoꝛis ⁊ ſie non vpt pꝛeueniri.l.eũ g. ff. de annuis le. Bilr non nltizliu põt q repetere ante ts debitũ c.vnico:de plꝰ pe. niſi in tribus caſibus. Pꝛimus in viro ver qniun⸗ gente ad inopiã. Scʒus in vebitoꝛe fugiẽte.i. lunn ait pᷣtoꝛ..debitoꝛẽ.ff. de his que in frau.credi. mmi Tertius i vebitoꝛe ſuſpecto qui põ̃t cogi dare cautionẽ. ſi fidciuſſoꝛ. fi fᷓ g fatiſd.co. Nimt ta niſi fuiſſet ſuſ pectus tpe ctus qꝛ nõ cogere mpinbr mr. Aut dies nõ eſt adiectus ⁊ dic vt.ð. moꝛa. nim 6.i⁊ obligatio.S.viij. nim 26(Qu5 ꝓbat᷑ ſolutio.&. g ſi debitũ ſit ſcriptů uu ⁊ vebitoꝛ velit ꝓbare ꝑteſtes ⁊ ſine ſcriptura dnit ſolutionẽ o ꝙ ꝓbet ꝑ.v.teſtes rogatos ꝗ teſti iwin⸗ ticari poſſũt ꝓ ſolutõe facta.vel quã voluit fa
cere:⁊ ẽt ꝓ ↄfeſſione creditons. Si Vo debitũ
fit cancelatũ liberat᷑ debitoꝛ:niſi creditoꝛ ꝓbet
5riũ.l.fi cirographũ.ff.de ꝓpa. — O ꝓpꝛie dr̃ cũ aliquid fit:vt ei —?Senuentu ↄſiderato aligd occk⸗
¶ Quot modis fit ſoꝛtilegiũ ſine indiuinatio.ſ
6
tů innoteſcat· vtputa c aecipiunt᷑ feſtuce ine⸗ quales ⁊ g habebit bꝛenioꝛẽ ſit talis vel faciat
ſic:⁊ hmõi.
¶ Quotuplex eſt ſoꝛs. K. rripler. Pꝛima dr duuiſoꝛia cũ querit᷑ ꝗd cuilibet ſit dàndũ. ſiue illud ſit res: ſiue honoꝛ:ſiue pena aut actio aliq
Scða dr̃ ↄſultoꝛia.cũ inquirit᷑ ꝗd ſit agendũ:⁊ hec Em ſe nõ eſt mala ſed rõne circũſtãtie põt aliqd mali in ſe ↄtinerc.vñ ꝓhibet᷑ ne ſub hac ſpecie hoĩs in idolatriaʒ labantur.xxvi.q.ij. ð.
his ita.⁊ iõ eſt pctĩ moꝛtale vti ea:nifi ĩ neceſ⸗
ſitate:vt.j. dicam. Tertia eſt diuinatoꝛia que ſie
diffinit. Voꝛs eſt ars dunnandi futura a ſctis
patribꝰ dãnata ſub anathtmate.xxvi.ꝗ.v.ſoꝛ⸗ tes.qꝛ diuinatio ſemꝑ accipit᷑ in malũ ſicut ꝓ⸗ phetia in bonqᷓ partẽ.i.q.i.nunqᷓ;. Ptrũ ſit licitũ vti ſoꝛte in aliqͥ caſu.e. ßᷣʒgl. in ſũ.xx vi.q.ij. ꝙ ſoꝛte diuiſoꝛia qñ expectãtur euentꝰ ex foꝛtuna ſolũ ⁊ nõ fit aliq̃ ſupſtitio: ⁊ in rebꝰ tꝑalibꝰ ſolũ ſic lʒ. Soꝛtes vo q̃ fiũt ꝑ
magicas incantatòes:vel q̃ fiũt ad exercẽdas
vanitates aliqᷓs: vel ad ĩgrẽdũ occulta vel futu ra q̃ dicunt᷑ diuinatoꝛie ſũt ꝓpibite: nec vnqᷓ;
licent.xx vi.q.ij. hi g. et.c.illud. Soꝛte vo ↄſulto toꝛia qᷓ fit cã neceſſitatis ad ſciendũ qd fiendũ qñ alii neq; ſcripture auẽ̃te:vł alio auxilio põt
ſcirinõ elt illicitũ vti.d.q.ij.c.nõ exemplo.et.q. v. nõ licet. Nã cũ nõ ſupeſt hũanũ auxiliũ:tũc
ad diuinũ poſſunꝰ recurrere: vt. xxij. q.ij.q̃rit vtputa ciuitas eſt obſeſſa dubitat clerꝰ qs de⸗ beat fugere vel qs remanere tůc of̃one pᷣmiſſa ßᷣm Aug.ſoꝛte erit dirimendũ. Faci.l.ſed cum ambo. ff. de iudi.et.l.ſi vuobꝰ.in pᷣn.C.cõia.de
le. Et vᷣm hãc neceſſitatẽ itelligo.d.c.ſoꝛteſ.vbi
df ꝙ nõ eſt al igd mali. qð limita ᷣm Main. c. fi. de ſoꝛtile. veꝝ ꝙ ea licetvti in tali neceſſitate ſi q̃ttuoꝛ ↄcurrãt. Pꝛimo in rebꝰ tꝑalibꝰ:ſedĩ
ſpũalibꝰ.vt ĩclectõe ſeu ciꝰtractatu aut electõ
ne cõpꝛomiſſarioꝝ qᷓ;tũ adofficia ececfaſtica? ĩoĩcaſu Phibita. Scðo ſi fiat ſine oĩ ſupſtitõe Tertio qñ euẽtꝰ ſoꝛtiũ expectatur a veojqꝛ ſi a
diabolo erit illicitũ. Quarto qů fit cũ maꝗj de⸗
liberatõe pᷣmiſſa of̃one:ſiẽ apſi act.i.in elcetõe Matthie petẽdo a deo eiꝰ volũtatẽ in. Alit᷑ aliqͥ iſtoꝝ deficiẽte erit ilucita. Naur.tñ Archi. et Po.tenẽt idiſticte qꝙ oĩs ſoꝛs ꝓpꝛie accepta
eſt ꝓhibita ꝓpterdd.c.ſoꝛtes. Sed tu dic verũ
.
in ſoꝛte diuinatoꝛia et ↄſultoꝛia e pꝛedictũ ea
ſũ neceſſitatis:ſecus in viuiſoꝛian.
ꝙ tribꝰ modis. Pꝛimo ꝑ mãileſtã inuocatõʒ
3

demonů:⁊ B ſiue noiet᷑ nigromãcia vel aremã cia:aut qbuſcũq; noibꝰ ßᷣm̃ ꝙ fit diuerſimode ſpẽ pctm̃ moꝛtale Fuiſſimũ:⁊ tenet᷑ nedũ deſi⸗ nere ab ea ſed ẽt libꝛos cõburere.alit abſolui i põt. Et q tales diuinationes addiſcit moꝛtalit peccat.ſeu ẽt artẽ magicã:qꝛ ᷣm Ri.i.ij· di.vij ar.ij.q.iiij.nõ ẽ ſcĩa ſʒ ſuꝑſtitio:⁊ ĩ fine tales a diabolo decipiũt᷑ ⁊ male terminãt:⁊ ð hac hẽs xxvi.q.iiij.c.igit᷑.⁊ coꝝ noibꝰ.⁊ quõ demones ſciũt futura ⁊ tales decipiũt habes ibidẽĩ.c.ſci endũ.⁊.c.ſe.⁊ ꝓpterea ð noĩe nõ curo:ex qpʒ ð inuocatõe demonũ. Aduerte tñ ꝙ aliud eſt in⸗ uocare demonẽ:qð nõ licet. aliud occurrẽti ali ad pᷣcipe:ſiẽ faciũt ſcti cogentes eos aliqd dicẽ ñĩ coꝛpibꝰobſeſſis ſũt qð licet.q;uis piculoſũ it.niſi ex inſtinctu ſpůs ſcti fiat.de qͥ dic vt.ð. adiuratio. Scðo fiũt ſoꝛtes ſiue diuiatões ſi⸗ ne manifeſta inuocatiõe demonũ.ſed ex fola ĩ⸗ ſpectõe aliqͥx coꝛpoꝝ ſiẽ faciũt aſtrologi.⁊ illi g ex ĩſpectõe liniamẽtoꝝ manꝰvel oculoꝝ:aut coꝛpoꝛis hoĩs vel aĩalis:aut ex eoꝝ garritu vl volatu:ſiue ex eoꝝ obuiatòe futura occulta ꝓ noſticant᷑.Et vt ſcias qñ talis diuinatio ſit ꝓ⸗ hibita aduerte vt colligo ex ſctis Bo.in.ij. di. vij. ar.i.q.iij.ij. xtis.⁊ Tho.ßa ße.q.xcx. ar.v. Mrio ſi tale futuꝝ ſit in re ↄſiderata ſicut ĩcã Ppꝛia ⁊ ꝑ ſe.⁊ ſic nõ eſt ꝓhibita. vñ aſtrologi pñt diuinare er ↄſfideratòe aſtroꝝ ꝙ cras fiet eclipfis ſolis:vel lune:vet pluuia:vel venti:vel frigus:aut caloꝝ⁊ hmõi.⁊ ſic talis diuinatio ñ eſt ꝓhibita. Gi o tale futuꝝ ñẽ in tali re nifi diſpoſitiue:puta bona habitudo coꝛpis idicat bonã q̃litatẽ mẽti.⁊ ecõtrario mala ⁊ hmõi.ſic ſilr lʒ diuinare.ſ.qꝙ talis erit iclinatꝰ ad tale vi tiũvł habiliſ ad tale ſtudiũ. dũmõ libertas libe ri arbitrij nõ excludat᷑:qͥ dñari põr⁊ aſtris ⁊ 5
quãcũq; diſpoſitõem ſeu iclinatõʒ coꝛpis. Si
ẽt tertio inſit ſenſitiuc ſiẽ ẽ ĩ aĩalibꝰirrõnalibꝰ
q̃ qꝛ a roe ñ ĩpediũt᷑ faciliꝰ ſentiũt mutatõʒ coꝛ
poꝝ celeſtiũ ꝑp quã faciũt aliqᷓ ſigna.ſic diuĩa⸗
re ꝙ pluet vel tp̃g mutabit᷑ vei vigebit frigꝰ ñ
ẽꝓhibitũ. qñ ad aliud nõ extẽdũt᷑talia ſiqᷓ niſi ad ifluẽtias coꝛpoꝝ celeſtiũ diuinãdas. Si ãt futuxꝝ tale ñ eſt in tali coꝛꝑe ĩſpecto.nec fiẽ ĩcã
ꝑſe. nec ſiẽ ĩ diſpoſitõe:nec ſiẽ tertio mõ ſic di⸗ uinare velle ẽ pctm̃ mõtale ⁊ ſupſticioſũ.ſiẽ fa
ciũt g cũ obuiãt lepoꝛi vel fœnie pᷣgnãti dicũt malũ futuꝝx ⁊ hmõi. xxvi.q.ij.c.illos.⁊.c.ſe. Gi
milit ſupſticioſi ſůt q̃ ea ꝗ libero arbitrio ſubia
cẽt certitudinali᷑ ſcire volũt ⁊ diuinare.⁊ ð iſti hẽs.xx vi. q.ij.c.illud q;ʒ. 3õ Tho. vbi.ð.ingt ꝙ
ſi pᷣdicta ſigna extẽdãt᷑ ad ea q̃ nõ ſubiacẽt cau ſalitati coꝛpoꝝ celeſtiũ.ſic funt actꝰ liberi arbi trij ⁊ ea q̃ ꝑ accidẽs cueniũt ſic diumatio eſt il licita.⁊ Bo.vbi.ð. diẽ qꝛ diuinatio aſtrologoꝝ q̃ pᷣtendũr vltra vim aſtroꝝ eſt ꝑ viabolica cõ mercia.⁊ ſic pʒ ꝙ ẽ moꝛtale pctm̃. Tertio fit cůñ aliq̃ꝝ ſupſticioſoꝝ obſeruatòe ⁊ iſtud oĩno ꝓ hibet᷑.qꝛ ibi eſt tacita demoniſ iuocatio ꝗ ſic cõ uenit cũ pᷣmis inuentoꝛibꝰtaliũ.vt dr̃.xxvi.q.ij
c.g ſine ſaluatoꝛe.⁊.q.v.c.nec mixꝝ.ſiũ faciũt ili
qꝑ taxillũ ꝓiectũ ſuꝑ libꝛo punctoꝝ vitã vel moꝛtẽ vel bonã ſeu malã foꝛtunã alteriꝰ ſcire volũt. Gilr ꝗ furta vel hmõi occkta ꝑ ĩſpectõʒ aſtrolabij vcl libꝛi vel inſcriptionẽ inueſtigãt ſcire ⁊ hmõi. de iſta habet de ſoꝛti.c.ex tuaxꝝ. ¶ Que pena ſoꝛtilegoꝝ.K. ᷣm leges dñt deca⸗ pitari.⁊ ſi ad domos alioꝝ vadũt dñt igne cre mari.Itẽ bona eoꝝ publicari.vt.l.nullus.l.ne mo.l.culpa. C. de malc.⁊ mathe.ſᷣmn canones ſi eſt occultũ ĩponit᷑ pnĩa.xl.dieꝝ.c.i.eo.ti. Si no toꝛiũ eſt ĩfames fiũtet ẽt ꝗ ad eos cõcurrũt.ij. q.viij. qſqs.et de teſti.c.teſtinioniũ. Si clericꝰ dʒ deponi:et in monaſterio retrudi.xx vi.q.v. nõ oʒ.et.c.ſi qs ep̃s.et.c.ſe.laici ſi ſũt ſerui ver⸗ beribꝰ ſubijciũt:ſi liberi ſũt icluſiõe digna de⸗ trudendi.xx vi.q.v.3 idoloꝝ.et oẽs tales effici⸗ untur irregulares ſi ſit notoꝛiũ:tñ epᷣs poterit diſpenſare Fm Ber.in.c.ij.eo.ti.
—
4
5
¶ Mtx liccat vti ſõnijs ad ſciẽdũ futura.kK.ꝙ ð
ſi gs ſit certꝰ ꝓcedere ea ex diuina reuelatõe ſic lʒ. Silr lʒti eis ad pᷣcognoſcẽdã naturalẽ cãʒ intrinſecã vł extriſecã:puta accẽſionẽ colẽ aut alteriꝰ humoꝛis ſeu febꝛis future vł pluuiaſet hmõi.nõ tñ certitudinalit qꝛ multiplr pñt im pediri. Rõ qʒ talia futura ſũt in ꝑte ſenſitiua. ſiẽ ĩ diſpoſitòe:nõ ſiẽ in cã. Si vo hmõi ſõnia cauſent᷑ ex reuelatõe demonũ.qð ẽ qñ inuocãt exp̃ſſe vl tacite:puta ſupſtitiões obleruãdo ſic erit illicitũ et moꝛtale pctm̃. Et iõ qꝛ difficileẽ intelligere qñ accidãt ex cauſis naturalibꝰ vcl ſupꝑnaturalibꝰ a deo vł ab angelis.ꝓpterea eiꝰ curioſa obſeruatio ẽ temeraria et ꝓhibita.vñ Eechi.xxxiiij. Siẽ parturienti coꝛ tuũ fanta⸗
ſias patit᷑ niſi ab altiſſimo imiſſa fucrit viſita
tio. Mꝛo clarioꝛi tñ intelligẽtia aduerte ꝙ gn⸗ tupler eſt futuroꝝ dfia q̃ ad ſõma ptinet. dꝛi ma eſt quoꝛũdã qͥ hñt cãm naturalẽ determnia tã ĩ oĩ ſõniãte.ſiẽ febꝛis et abũdãtia colere eo ꝙ natura repñtat in hoĩeĩ qͥ ſuꝑabũdat colers
in ſõnijs imagmationẽ febꝛis kuture. Sitr ñ ſõniat ð occupatiõibꝰigneis ſignů ẽ ꝙ colers
6.
j de ini inkn juit jh cim iib dpoe auprci jnifacu nuſůnòc mi Nmuli uu mein niij babẽt pu ſunt il isthſuma iſcig curusqi qurůdã qͥ lita cxca tusi vigh picun al nẽ motui di hitic niin vn erit talut quãcim det gus ila ſom aupaccs/ dubolo vtp iwlaliqñad ſunonẽ ꝓbi mindinalrcn uina ſunt ꝓ ftnust
. o
Mvno nlifde üutſpoſ. mip Vbade pheßn ſr. fſt legat Sminuc ſnözntcf tinenmn inutic locucknen
ſ*
Mpnig
—

pᷣdñat. Bi de acre vel volatu/ſignũ fãguis. Si de aqᷓ vel liq̃ribus ſignũ fleme ·Si de terrai⸗ gnũ melãconie. ⁊ hniõi ſomnia ſũt ſigna non cã accidẽtiũ futurorũ ĩ hoĩc. Scða ẽ quoꝛũdã
qᷓ babẽt cãm naturalẽ cᷓ hoĩem ſommantẽ.vt ſůr illa qͥ ꝓueniunt ex aliqᷓ determinata ifluẽ⸗ tia coꝛpoꝝ ccleſtiũ. vt pluuie ſiccitas ⁊ hmõi. ſicut ẽt faciunt elemẽta ĩ bꝛutis ⁊ ſic ſomnia erunt ſi nõ cã futuroꝝ nec neceſſaria ſʒ ↄtin⸗ gent. qꝛ multa pñt ipedire tã iiſta qᷓ; illa pᷣma puta medicina ⁊ diſpoſitio ſuꝑioꝛ. Fertia ẽ qᷓ⸗ rundã habẽtiũ cãm volũtari ĩ hoie ſommã⸗ te: vt ſunt illa q̃ vependẽt ex oꝑe ipſius ſõniã tis ⁊ h ſunt a caſu:niſi habeãtur per reuclatio nẽ ſicut cũ gs aliqñ ſomniat:ꝙ ẽ volũtarie fa⸗ cturus:qð tñ facere nõ cogitauerat. Quartaẽ quarũdã q̃ per aliquã cãm determinatꝭ ex vo lũtate creata pꝛeuidẽter:vt cũ hõ multũ ſolici tus ĩ vigilia de ali nõ potẽs cognoſcere quõ pficiat aliqñ ſommãdo pꝛeuidebit ꝑpꝑ ſedatio nẽ motuũ interioꝛũ ⁊ exterioꝝ. Quintaẽ q̃run dã hñtiũ cãm volũtariã ĩ alijs hoĩbus a ſom⸗ niãtc.vt.ſ.ꝙ illa ſomniat qᷓ alij facere diſj poſu crũt:⁊ talia ꝛcuidere nõ pñt in ſomnijs pꝑ ali⸗ quã cãm determinatã aut naturalẽ. Sed ñ ali quis illa ſomniat ẽ a caſu.iq dicũtur talia a caſu ꝑ accñs ſᷣm phm de ſom.⁊ vigi.⁊ hec ſunt a diabolo vt plurimũ vt decipiat fidẽ adhibẽ tẽ. vel aliqñ a deo aut ſancti angclis. MPꝛia ꝗᷓ ⁊ ſcda non ẽ ꝓhitũ ingrẽ pcr ſomnia.dũ tñ nõ certitudinalr crcdat. Hilr nec qᷓrta:ſcd tertia ⁊ quinta ſunt ꝓhibita ⁊ diabolicum eſt vt di⸗ xi niſi fit certus de diuina reuelatione.
2 vide ludus ꝑ P ECic ula r 4— ℳ ſũt futuraꝝ nu⸗ Do nſalia ptiarũ prillot
rxxq.v. noſtrates.⁊ dicunt᷑ a ſpondco des. vt in.l.ij.ff. de ſpõſa. hic ſponſus quaſi ꝓ⸗ miſſus ⁊ ſpoſa q̃fi ꝓmiſſa.⁊ iõ poſt ʒctũ ma trimoniũ ꝑ vba de pꝛeſenti nõ dicũt᷑ ſpõſus nc ſponſa ꝓhe ſʒ vxoꝛ ⁊ maritus.vnde ſi le⸗ gat̃ aligd alicui ſi rcrit matrimoniũ cũ berta. ilico vebet᷑ fibi legatũ quo pᷓxit ꝑ verba de ᷓᷣ⸗ ſenti:lʒ non ↄſumauerit. vt in.l.cũ fuerit. j. de ddi. ⁊ demð. Facit. c.ſufficiat. x vij. qij. Ptxꝝ noie maritate vẽlat ſpõſa pꝛoße.ße. Pai rubꝛica eo.ti. ꝙ ĩ odioſis nõ. Ex qͥ ifert ꝙ fi ſtatuto canet᷑ nẽ maritata ſuccedat cũ fii⸗ bus in bonis pentũ ꝗ ſpõſa bñ ſuccedet.Vec ẽt ſpõſa de pᷣſenti vẽit noie mariti vcl vxoꝛis.
337 Mec matrimonij noie veniũt ſpõſalia.vt idẽ dicit ĩ.c. iij. loco.de pᷣſũp. In ditferẽtibus vo veniũt ſolũ ſpõſalia de pᷣlenti.ſed ĩ fauoꝛabili bus bñ venit ſpõſa de futuro.ꝓ k bonus tcr. i..nõ ſine. C. de bo.q̃ti.⁊ ibi ꝑ Cy.⁊ alios við bonã glo.inſti.de nup.ᷓ.ſed ſi vxoꝛ.xx vij.q.ij. in pꝛin. Et hᷓ veꝝ niſi addat᷑ aliqua qlitas det⸗ minãs ⁊ dſtinguens: puta maritata ⁊ cognita ⁊hmõi. ¶ Quis põt cõtrahere ſpõſalia.K&.ꝙꝙ qlʒ ꝗ po teſt matrimoniũ Zhere ſm canones:iʒ ſit ſecs fm leges: vt pʒĩ.l.fi quis offm̃. f. de ritu nup. ⁊ in.l.ſolet.ff. de his g no.ifa.⁊ ẽt ꝗ non pot ʒ⸗ here matrimonum poteſt contrahere ſponſa lia.vt.j.dicam.— ¶Ptrũ abñtes poſſint ʒhẽ.K. ꝙ ſic ꝑ nũciuʒ vel lras.l.ſufficiet.ff. de ſpon.⁊ er̃ ꝗcle.vel vo⸗ uẽ. c. veniẽs.⁊.xxx.q.v.nec ilud. Et ſi nunciuʒ vel ꝓcuratoꝛẽ reuocauit añqᷓ; Zheret nõ erunt ſpõſalia ᷣm Mo. lʒ nuncius ignoꝛauerit. Prtruʒ alius ſine mandato altcrius poſſit Shere ſpoſalia. K. ꝙ ſic. vt prꝙ filio ⁊ mr Pfi lia ⁊ tutoꝛes ⁊ curatoꝛes:⁊ qcuniʒ alij:qᷓ;uis ñ habeant mandatũ a pꝛincipio.ſed tñ ſpoſalia nõ ſunt: donec ille vel illa ſciuerit ⁊ ratũ habu crit.⁊ h pᷣm canones ꝗ nõ regrunt niſiↄſi cnſuʒ vt in. d.c.ſufficiat.⁊ erco.ti.c.cũ locum.de de⸗ ſpon. ipu.c. vnico.li.vi. Aduerte tñ ꝙ ſi pr̃ pñ tefilio Shit ſpõſalia ip̃o tacente:licet alicr nð cõſentiat expꝛeſſe tenẽt ſponſi alia:qꝛ taciturni tas opat᷑ ↄſenſum.vt in. d.c.vnico.ſecus ãt in alijs ab ipſis pre ⁊ mÿe:qʒ nõ ſufficit ſola pñ· tia:ſed oʒ ꝙ alter ↄſentiat expꝛeſſe vcl tacitę. Facit.c· ad id qð. de ſpon. nec cures de gl.i.dc. vnico.qꝛ Jo. an. in nouella eq̃ concrit. ¶ Ptruʒ minoꝛ poſſit Zhere ſpõſ alia.ßł.qꝙ ſic dũmodo lit. vij annoꝝ cõpletoꝝ:q minoꝛ.vij annoꝝ nõ põt Zhere:⁊ ſi Shit nõ tenent. Mec oꝛit publicc honeſtaris iuſticia.d.c.vnicoẽt ſi alter ſit maioꝛ:niſi poſtea ratificet. ¶ uomodo ↄtrahunt᷑ ſpõſalia.ſe.qꝙ duobꝰ modis. Pꝛimo fimpliciter et abſolute. cðo ſub ↄditione. ¶ not modis ↄtrahunt᷑ ſponſalia abſolute. 7 Re. q̃ttuoꝛ modis. Nꝛio ꝑ verba de pñti fi am bo ſunt ĩpuberes vel alter coꝝ.Vã inris int⸗ pꝛetatõe funt ſpõſalia de fururo.c.fi.ð deſ põ. ipu.⁊ clariꝰin. d.c.vᷣnico. Scðᷣo ꝑ verba de fu⸗ turo ad h apta:vtputa ꝓmitto vel iuro ꝙ te ac. cipiã in vroꝛẽ ⁊ſ ikta. vt in.c.pe.de ſpõ. Fertio ꝑanuli fubarratõm.xxvij.q.ij.ſigsdeſpõſaue

rit. Quarto ꝑ arraꝝ dationeʒ. Sed qᷓ ad iſtos duos vltimos modos dicit Ma. in. c.fi.ð de⸗ ſpõ.ipu.ꝙ ſic poſſent dicere matrimoniũ:ſicut ſpõſalia: vt in·c.feie. xxx.q.v. Et iõ aduertẽdi ꝙ ſi pꝛeceſſcrũt verba apta ad ʒhendũ matrio mů tũc anuli ſubarratio vel datio arraꝝ facj⸗ unt matrimoniũ nõ ſponſalia. Si vero pᷣceſſe rũt verba de futuro ſic erũt ſpõſalia. Bi vero nulla verba pceſſerũt: růc Fm ꝓſuetudinẽ idi⸗ cabit᷑ autꝓ mutrimonio aut fpõſalibus. Et fi ↄſuetudo nõ ſit in hoc aliqᷓ ſic nihil pꝛobabũt. Zi aliud certũ nõ põt cõcipi: qꝛ talia ſunt ſiã equoca ad multa:⁊ iõ nihil certũ pꝛobãt.c.·illð de pᷣſumnp. pʒ q arre ẽt dãtur in alijs Zcribus. vt inſti.de ↄtrahẽ. emp.in pꝛin. Bi ãt ſolũ vni us verba pᷣceſſerũt:tunc imiſſio anuli: ⁊ acce⸗ ptio arraꝝ denotat ↄſenſum alteriꝰ expᷣſſum. Et ſic erũt ſpõſalia vel matrimohiũ ßᷣm ca.vt no.gl. in.c. ꝑc. de ſp. In dubio tñ in ſubarra⸗ tiõe ꝑ ĩmiſſionẽ anuli. pᷣſumẽdũ eſt ꝓ matrio⸗ nio:qꝛ res fauoꝛabilis eſt: vt in · c.is. de pᷣſũp. ⁊ in.c.fi.de re iudi.* e s ¶ Mtrũ aligs ꝓmittẽdo q̃ttuoꝛ puellis vnam ipaꝝ accipe ↄhat ſponſalia. K. ꝙ nò. vt in. c. ex ſpõſalib· de ſpõ.ii.vi. niſi aliq̃ caꝝ facto in eñ ſpãluer ↄſenſit. 1 ¶ Quid ſi ꝑf̃ iurauit dare vnã de filiabꝰſuis. ſẽ. Ho.⁊ Bof. ꝙ ſpõſalia nõ ſunt:ſi tñ pr̃ te⸗ ner̃ vnã dare ⁊ quã voluerit.iſti. de acti.ð.pꝛe rerea. Er ſi vnã obtulit ⁊ ipe nõ acceptauit eſt abſolutus a ꝓmiõe. ff. de v. ob.l. ſtipulatus ſuʒ.⁊ ſ oẽs mozꝛiãtur pᷣter vnãtillã dare tenct ff. de Shẽ.õp.l.ſi in emptiõe.J. ſi ẽptio. Qð li⸗ mita veꝝ ſi vuella volucrit. als nõ. qꝛ nò fene tur ꝑ talc iuramẽti pr̃ nili ad faciendũ qð ico eſt. no.glo.in.c.ex liis.x⁊.c.ſicut. de ſpon.⁊ lʒ de iure ciuili ꝓmittẽs factũ alienũ nõ obliget᷑: ni ſi ſpecifice ẽt ꝓmußit ſe factuꝝ vel curaturuʒ: vr inſti.de inuti.ſtipula.ð.ſiqs aliũ.tñ qñ ꝓmi ſit cũ iuramẽto ẽt ſimplr tenet᷑ pꝛeſtare opam quã põt:ſiẽ ſi ſpecifice ſe obligaſſet. ar.c ad no ſtrã de iureiur.⁊.l.cũ pr̃.ð.filiꝰmatrẽ.ff. ð le.ij
io ¶ Quid ſiꝓmiſit vnã dererminate:⁊ ſi illam. nõ poſſet daret alterã. R. ſi pꝛia ↄſ enſit nõ po⸗
tertt aliã hr̃e:qꝛ ieſt publice honeſtati iuſticia
ẽt ſi ꝑꝑ ĩpedimẽtũafinitatꝭ cũ pᷣma nõ potuit
hẽ. Hechſi nõ ↄſenſit:qꝛ tepet᷑ ſcðᷣam dare de ſpõ.c.ex lris ei.ij. ⁊ de reſti.ſpo.ex parte.
ri i Sᷓed qd ſi aligs ꝓmittit alicui ꝙ cũ deſpõſa bit. h.ꝙ ſi ꝓmiſſio fuit ꝙ deſpõ ſaret cã de fu ruroꝛſic nõ crũt ſpõſalia añq; deſpõſet eã ᷣm
Win. ⁊ do. Ant.i.c.is g. de ſpõ. Si voꝓmiſſio fuit ꝙ deſpoſaret eã.ſ.ꝑ verba de pñti:ſic talii ꝓmiio faciet ſpõſalia ᷣm Lar.i.d.c.is g. Et ſic ſumꝰin dubio:tũc in locisvbi ↄſuetũ ẽ ꝙ pᷣ⸗ mo cõiter accipiunt᷑ ꝑ verba ð futuro nõ erũt ſpõſalia iudicdda. Sed vbi cõiter accipiunt᷑ ꝑ verba de pñti ſine alijs ſponſalibus erunt ſpõ ſalia Zcta per talẽꝓmiſſionem:qð bene no.qꝛ ſepe in pꝛactica. ¶ Prx indiſticte poſſit in ſpõſalibus arrarũ traditio interuenire.N. Pa. in.c.gẽma.co.tit. Jo. an.⁊ dicunt ↄſiderãdã q̃litatem ꝑſonaꝝ ⁊
—
q;titatẽ arrax. Si eni inter viles ꝑſonas iter⸗
uenit traditio magnaꝝ arraꝝ:ſic nõ vʒ:qꝛẽ ea
dẽ rõ in eis:ficur ⁊ ĩ pena.⁊ hãc opi.vr tenere Wy. in.l. mulicr.C. de ſpõ.⁊ Iʒ Bar.in.Ititia.ff.
de v. ob. idiſtincte velit ꝙ admittant᷑: dñmõ nõ excedãt quãtitatẽ doti vel donationis pꝑ
nuptias.tñ pꝛima opi.ẽ egoꝛ ĩ ↄſciaqꝛ cũ habe mus rõnẽ legis:non eſt curãdum de verbis.. non dubium.C.dc legi.
—
¶ Sed que regrunt᷑ vt valcãt arre.K.ꝙ duo. i
— —
Pꝛimo ꝙ qᷓ;titas fit vere numerata ⁊ tradi
ta pri. Secꝰ vbi ꝑs ↄfitcret᷑ t̃ ſe recepiſſe fm
War. in.d.l.titia.⁊ Fede.ↄſiho.clriiij. Erẽt di
cit Bar. ibidẽ.ꝙ fi vtraq; pars ꝓfiterct᷑ ſe rece
piſſc ab altcra:ẽt fi vere iterueniſſet folutio: ſj poſtea reſtituta fuit:qꝛ fi ſolui tibi nnlle:⁊a te recepi alia mille nõ videoꝛ ſoluiſſe. ar·i.q ſic ſol
uit.ff. de ſolu.lʒ multi tencãt ʒ cũ in vltimo
de q̃ vide Bal.in.l.ſi.C.de ſpon.⁊ vñ̃ egoꝛ opi. MBar.⁊ cã ſcqt Ma.⁊ do. Int.in. d.c. gẽma.qꝛ faciius qa ꝓmittit qᷓ; erburſet:⁊ iõ non vr ex⸗ burſarc ꝗ tãtũdem recipit ſtatim.⁊ ppea tenʒ
MBar. ibidẽ fundũ nõ poſſe dari loco arraꝝ:ẽt
ſi vendẽs ↄſtituat ſe noie alteriꝰpoſſidere: q.. fi.C.de ſpõ.logt᷑ de arris traditis in qᷓ;titate:⁊ annullat aliã pend.&ᷓ non debemꝰcxtra illum caſuʒ arras appꝛobare. Sed 5 Bar.ẽ Ange.⁊ Imola.i.d.l.titia.⁊ do. Eucas de graſſis dicen tès ꝙ pᷣdicta.l.fi.nõ facit mẽtionẽ de qᷓ;titate: ⁊ ſic ᷣm eos põt dari fundus.⁊ eſt verioꝛ opi.
Scðo regrit᷑ ꝙ nõ ſint ĩ tali qᷓ;titate reſpeciu
dãtis qð trãſeãt ilocũ pene.vt.ð.diri. Aduer⸗ te tñ ꝙ ceſſat ꝑditio arraꝝ qñ per eũ non ſtat: nec cãm pꝛebuit vt non fieret matrimonium.
C.de ſpon.l.vlti.
¶ WMtx pcna appoſita ĩ ſponſalibꝰ pa.i.d.c.gẽma.colligẽdo deq̃ doctoꝝ i.dc. EE ma.⁊ in. d.l.titia.q aut pena apponit ini ↄh⸗ tes.⁊ indiſticte nõ valet ᷣm cõioꝛẽ opi.⁊ ienð
valeat&. i4
hillm minsmi ſſiihnp iihmia ſiorctun indrönen znnli(.d vo ynil d pzpil hioꝙ vcriſl nepnẽtes wieſic non itindlt Nitdemon. ito vper itde. Au iſcvalẽtſ ſis ſub ccr gulauerꝙ ʒercſem iummnpen ohlihonner trnonlhn ifquscan ſitMiocrn kibic Vai nus ſilu nenibub Nnniiabite ntmg

nni Bar. i.d.. mulicr.ẽt de illa pena qen in jucro ¶ Querit᷑ an recipiẽs rre cas ↄrra
h perdẽdo. vñ dixeroꝓmitto tibi dõarc centũ cto matronio. kK. Fede. in dicto ↄſilio p o. mm vnupleris mihi.nö valcbirvti.fijta ſlipula plagiariuʒ. Ma.in. d.c. gẽma.ꝙ nontt ſecqut᷑
m t.ſiribi nupſero. ⁊ ibi per Bar. ff. de V ob. o.in ſumma. ʒ i.d.c. gemma keneat q ſucra
vün tñ lumita vex:miſi i8 cui,ꝓmiſſio fit eſſet tur:ſed non eſt verum cum nullo iure ꝓbct̃. ⁊ ihne nobilioꝛ: qꝛ tunc vierei potiꝰdonare aĩo recõ ideo reſtituet. ed ſi nð ſeqᷓtur ex defectu alte nint peſandi ròne nobilitati. Mꝛo poc facit qð no. rus partis:ſic lucrabit. Si vero ex defectu ſuo War. in.1i.c. de dona. añ nu.⁊.ſi volůtate. E ſic reddet duplum.artis.?7.fi que icipit mu de do. pmif dut pen⸗ aphonit int parentes lier. Cde ſpon. Poc verunn accipiens ẽ ma L po Zhotiuz ſeu alios ita ↄiunctos Zhẽtibus ioꝛ. xxv. annis. vel ſi veniam ctatis impetrauit Mni iunz ipſis.qꝙ vcriſir iſtiiducerent᷑ ad ʒctuʒ matrio als non tenctur. niſi fmplum reſtituere.d.] fi. ſiinmh nj ne parẽtes vł anici coxꝝ icurrãt ſeuſ olnãt quãuis ex defectu ſuo non fucrit ſecutuʒ ma nnrin benat? ſic non vʒ vr in d.c gema. ſm vnkitel trimonium. tiiputig; lec tü.⁊ in.d.i.titia.⁊ in]. heres meus.i fi.ff. de Quomodo ↄtrahunt ſ ponſalia ſub condi g (vhithher ↄdi.⁊ demon. Palerct tñj ilaqẽ in lucro per⸗ ronedic vt dictum eſt de matrimonio ⁊Fm
ddo. vt ar.i.l.titia..ritio.cli.ff. per Bar. il.titia. ritio.cli.ff de con dol
edccon las regulas:vide matrionium.iij. ipedimento di de. Aur pena apponit᷑ iter alios a pdic ris iüij. Pnde aducrte ꝙ ante aduentũ cõditionis ſic valt et ſi talie erncus,ꝓmtit noic mulie⸗[ponſalia nõ ſunt nec oꝛit᷑ publice honeſtatis is ſub certa pena ßᷣm cõcʒ opi. Aduerte tñ ſin inſticia: vt in. d.c.vnico. def porrli. vi niſi ꝑ fa⸗ Nh gutariter ꝙ tales ꝓmirtẽtes ſub Pcha ꝙ titia ctů a ↄditiõe recedat:puta cognoſcendo eg. de minnin Zher cñ ſempronio ſ Bluz in ipſis ẽ faciũt nõ Sdi appo.. de illis. in ter·⁊ in glo.⁊ inc. ſuper eurrunt penã:q diffi ltas ex qͥ factum ẽ in co.⁊ intPertuas B M obligatione erc ludit cõmiſſioneʒ pene: vt eſt ¶ AQuid ſi qs dicat alicui: do tibi fidem ꝙ te ac i 9 Wmir tex. no. in.I.ñ veheda. ĩ fi.ff.ad ro. de iac.⁊ in. cipiã ĩ vxoꝛt⁊ illa nihil rñdeat:nec verbo nec iignis cantiocßtenn Ioeple vtrefert ſigno.&.ꝙ ſponſalla nu e cõpellẽ Limn cde· olio.ciriiij. ⁊ do. Ant. ydc gema⁊ ſegt̃ dus cſt talis q dedit fidẽ: vr eñ kuet ſi alter vo nimrumt Moibicẽ. Fac i qono. War ĩ ſilibꝰterminis. lucrit m Rod. Sed ego non credo qñ̃ aliqua rcibuun Iotinuus.Fillud. ff de V. ob. qð no. qꝛ fa vt itermedia interuenerũt:añqᷓ; alter ↄſenſuʒ de üe gin Zcriboſub denacinitrirꝓfilio vłami monſtraucrit ſbe V. ob..ↄtinuus. o ratificabit· q ſif nPileecuitat pend ¶ Dio ſponſalia diſſoluunt᷑.he. q.xvij. mo⸗ 20 n Be de pena qͥ ↄſiſtit ĩ perdẽdo vel minuẽ qis. ĩo ꝑ mutuuʒ ↄſenſum ẽt ſi erãtjiurata Pan dode atrimonio· Sechde aliaq̃ẽ in acgrẽdo. htʒ ᷓpe.ti de legaro. ß nunc ofdendũ. ⁊ Ma. ceſſaret ucrũ:nifi ipleret, ꝓmiſſum. i herclea. de ſpon · dicit hãc eſſe coĩoꝛẽ bpi. ummln C MVrxꝝ poſſit intucnire pignꝰ ꝓ matrimonio l3 gl in. d.c. pꝛetcrea.teneat non poſſe ſine pec⸗ i nplmn phendo k. fuit opi. diuerſ Inno.tʒ ꝙ ſic per cato. Bed mihi plʒ diſtictio Inno. in. d.c.ſ:ꝙ ievnicä.C.ſi corgni. do. nt.tʒ ꝙ nð poleni aut iurauit intuitu deialiqud mulierẽ gccipe⸗ iumn ſip intercſſe pſtãdo. Jo. an. dicit diſtiguendä rein vroꝛem:⁊ non pot illa remittere. Bivero n Fin itatẽ perſone:qi vile hignꝰnõ hʒ intimi non intuitu dei:ſed ꝓpter eius com placẽtiam i dure magnuß viꝝr⁊ ſic põt tntucnire. Szin ſic pñt ſe abſolucre. e.vr verioꝛ opi. v· Anto. ꝓqᷓ facit qð nogl in ¶ Bed nungdſi ſ ponſalia non erãt iurata po ꝛj . inn li itã ſtipulatꝰ fuero..ſi tibi nupfo.ff. de v. terit alter non conſentiente altero recedere a obe vicit goĩs ſtipuſatio ĩtalibuse rehroba ſpöſalibus Zctis.he hin glo in 1iCde ſpõ. ꝙ n t ſcl. vnica. Itus arraꝝ vocat pignus. et ſi. etiam de iure canonico. ⁊ ſequitur& p.ibi⸗ wiiuf ideo non obſtat.
tuiciſu 6 Chrx itereſſe poſit peti R. Zaco.de arc. Wy. m. cbiter doc.i.i.C. de ſpon. ⁊ in.d.l.titia.qꝙ nõ * poreſt peti:niſi doloſe bars ſe habuerit: qꝛ tũc pelet actòe ð voloꝛñ ãt ꝑꝑ ex cõ mu⸗ ceſſõc iuri alta ps põt a ſponſalibꝰ vefiſterc.⁊ i nematrimoniũ itimidet᷑ ꝓpt᷑ ſolonem pene: ⁊ *e iud ſegi. o.i ſum.⁊ Ma in. d.c. gẽma.
dem.⁊ hoc idem videtur ſentire
dubie. rx vijq.ij.. ſed aliud.⁊.
Mratianus F.fi. Wcc ob⸗
ſtat.c.deſponſatã Txvij. q.ij. qꝛ loquiĩ matrio
nio de pñti. Itẽ nec.l.ᷣ
ſpõla efficit infamis ſi bina jpõ
Cx g.ca.ifa.irro. Vbi
ſalia cõtrahit
qꝛcſt verum niſiſ ponſalibus ꝓꝛimis renũtict ſed quando ipfis renunciat habet locum.l.i.C
de ſpon.que dicit vna d
eſponſata alteri non
2
ü

c.de illis.⁊ alios doc.pꝰ
zm
ppibet nubere. Nec obſtat ꝙ nudũ pactũ ec⸗ leges ⁊ fm Mo in · d. s doe
. cõpellit obl 63 q iſtud blem iudex dʒ talem abſoluere ꝑp piculũ foꝛ⸗ n
ẽ pãlc in matrimonio ꝑp rõnẽ lext ſit oino nicationis· qð bene nora. nu ſibexꝝ. ar c.cgſiuit. de ſpo.⁊ qð no. Inn. i.c. ve ¶ Quito qñ ccrtꝰterminthis appoltus luit 27 un
niens de iurciur.⁊ plʒ mihi qñ aliqᷓ nouacz Mã ipſo ciapſo ile ꝑquèẽ non ſtetit iver eſt⁊ io cum ad b inducit:q na pꝛcipio fuiſſct impedi nubit ine piurio:ſed alteri iponit Pni de piu ſiuupæ mẽtum dediſſct ne ʒpcret alit non crcdo fine rio. vt in.c. ficut ex lis.e.ti. Et vex niſi a pꝛi iiripſa peccato moꝛtali poſſu recedcte a ſpõfalibꝰ pꝛi cipio fuilſent pure ↄcta? peße duenerut de ſinſlilni mis cum alia Shendo: altera nõ ↄlenticte. dic nuptiaꝝ:qꝛ per lapſum illiꝰ diei no liberat ¶duiir 1 ¶ Bcpðo qñ alter intrat rcligionẽ et añ ꝓeſſio atter:qꝛ terminꝰer poſt facto fuit appoſitus P niheüimẽ nẽ.c.veniẽs.g cic.vel vo. bᷣm vnũ intcllectu a5 ſolicitãdo ĩptemeto pmiſſionis id facte ⁊ pu⸗ nintu. facerc pñt ante carnaleʒ copulã: ẽt alio iuio reino ad finiendũ ꝓmiſſionẽ m theoꝛicã do. iſtzerco vf.ð. matrimoniũ.iiij. ð. xvij. Anin. d.c. ſicut ex iis. 5 Leniode 2 ¶ Tertio qñ alter Zhit cum alia ꝑſona ꝑ Vba W Pexto n alter lepꝛã vel paraliſim incurrit 1s mspuber de pñtivclꝑ verba de futuro carnalh copula aut viſum vcl naſum amiſit:aur ei aligd turpi iliuc fubſecuta.d.c.ſi iter viꝝ.⁊c· t dẽ ſpon. duo. us eucnit. vt in.c. Nas.de ↄiugi. lepꝛo. ⁊. d.. ſẽ deilelut
4( Bed gd ſi cognouit pꝰ ſpõſalia ↄcta aliam ⁊ in.c. quẽ admodũ. de iurciur.i tex. ⁊ in glo. Et iciqe muherẽ ⁊ pꝰcoitum Zᷣxit cũ ed ſponfalia ctia; h verũ ſi turpitudo aduenit pꝰ ʒcrũ.ſ ecus ſitẽ indcdei kK. ꝙ pꝛima non ſoluentur Ppler hoc: ſed oʒ poꝛe ↄcuus inerat:licut nec ↄtrahẽſ põt allega bo porreß coitus ſcquat contractum ponſaboꝛum.c.vc re ſuſpectũ debitoꝛẽ ꝑꝑ pauptate pꝛecedẽtem ¶Dunn nicns.cl.ij. de ſpon.* ſeu moꝛes. ad qð facit.i.ſi creditoꝛes.ff. de pui⸗ nsindo
15 4 Ped gd ſi pꝛima ſpõfalia fuerunt ↄcta fim le. cre.⁊.Ifi. C· de ſpò.⁊ ibiꝑ Bar.⁊ Pa inc. Fnmnj pſicitcr.ſcða vero cum iuramẽto. h. ꝙ tenetur quẽadmodũ. de iunciur. onn redirc ad puma:q nò diſſoluunt᷑ ꝑtale iuram ¶ Septimo qũ alrer foꝛnicatur q ad inocẽte;?) Malndipe tuʒ.c.ſicut cxlris.de ſpon. xxij. q.iuj.i malis P ſed ilc q foꝛnicateſt nõ poteſt refilire ater nimier miſſis:⁊ eſſct verũ:ſi nò intẽderct apmis re inocẽs velit Zhere ſecũ.c.ij.de trd ſia. pꝛela. t ſgeruſur cedcre. Gecus ſi apᷣmis itendit recedcre excã ſiẽt foꝛnicatio eſſct violenta põt ſpõſus eã du ufi vi cuʒ poſſit vt dixi.iõ ſcðᷣa tencbunt.⁊ ad. d.c.ſiẽ. mittere ſᷣm Jo. an · ⁊ glo. in. d.c. quẽadmodũ.i uui tiß eritis.dic ꝙ loquit᷑ qñ ſine aliqᷓ noua c vult ſegt Pa ibidem.? Mugo. xxvij qijeraplo isg wrůſ frãgere fidem quã dedit pumnc. alsnöõ. eEt pol. dimuti ſirꝑe deſpõſatiõis erat co inmne 16 ¶ Quarto qñ alter ſc trãſtert ad aliã regionẽ rupta citn crederet virginẽ. iqhpercit
vñ ii non ẽ ſpes de ꝓxio rcditu:credo ꝙ diſſol-· ¶Pctauo qũ alter eoꝝ cfticit hercticus: qie zo ſußbonöt nant᷑ ẽt iurata.vr vr ſentire Pa.i.c. de illis.co. fomicatio ſpũalis.xx viij. q.i.ñ ſolũ. ⁊.c.iã nůc jiji*
ti. ⁊ ẽt gl. in. d.c.de illiſ. dů diit fm leges:qᷓũ i C Mono ꝑpꝑ capitalcm inimicitiã ſuperucm zrizoze— nuat aſiud eſſe de iure canonico.⁊ plʒ mihi ꝑꝑ teʒ inter ſpoſum ⁊ ſpõſam potalter petere ſe⸗ ign lu piculũ incontinẽtie. Mã fm leges ſipbiẽniuʒ; pationẽ; Moin ſummaꝑ rõnẽc.ij· de ſpo. nnn erxpectauit ali eũ gẽ in ꝓumnciã. ⁊ no executus ⁊.c. regſiuit. eo.ti. k ſenn fuit nuptias libere alteri pot nubẽ.C. de ſp. ¶ Becimo qñ ꝓmiſit ſpõſa dare certã qust 3 t 1 Lij. ⁊ ſi eſt in ulia ꝓuincia dʒ expectare pꝰtres tatẽꝙ dote ⁊ no pol dare ſic ſoluit ſpõſus ab iige cih annos. vt in.I.ij. C. de repu.⁊ h ſiẽ abũñs exꝓba obligatiòe m Jo. an.i.c. de illis. de ↄdi. appo. näco
bili cã tiñ. i vero ſit abñs exꝓbabili⁊ nece Idem dic de quacũq; alia cõditòc iteruenien ſnſa faria ců dʒerpectare donec adſit. vt. f. de ſpõ. ke ſidelicu. im .ſepe. vide glo.q̃ B tʒ in.d.l.ij. C. de ſpõ.ncc ob. U Sed ad ſi ſpõſa Zxit ſponſalia? nonꝓmiſit 33% vij hn d.c er iſis.qꝛ iʒ dicat᷑ ꝗ· ꝑã̃ttuoꝛ annos vel. v. dotem ccrtã.&. ꝙ vr̃ꝓmiſiſſe oĩa bona ſu in ihn do expectauit B non cõſtabat:ʒ fucrit allegatum dote. vt no.inI.mulier bona.ſ. de iur. do · her ch ef
⁊ ſi ↄſtaſſet papa pnĩaʒ non ipoſuiſſet de pcriu Bar. i..ſi ↄſtãte.ff.ſo. ma. Et iõſi labit ifacul 5 ſan Anp
rio: vei potes diccre ꝙ ið ibi iponit᷑ pnia qꝛ ſi/ tatibꝰ⁊ nõ poteſt dare nõ cogit᷑ ſpõlus eã du⸗ inſune
ne auẽte ſupioꝛis non debuit Zuenirc iuramẽ ccreiq deficit ↄditio fubinteiiecisiſes c9 ilüimut
to. Scd ſi cũ auẽte ſupioꝛis Zueniſſct:tũc credo dẽ ſtatu pmãſerit:vt in tcx.⁊ in glo.⁊.d.c. u⸗ 0 ſwuc cuitaret ẽt penã arrax: vt non cas amitterct ſi admodũ. Facit.c.per veſtras. de doie poſt dꝰ bfnu iniuencru it qᷓ;uis ẽt non cxpectet tp̃s ſtatutä uor reſti.? qð ibi no. incjt

rumuyn ariuij uoipppugin jlinun Nhottibui
34 ¶ Vndecimo qñ ſupnenit affinitas:vt ſi ſpõ c.ſeculares. jo
ueit af oquunt᷑ qj nõ ineſt aliqj cã de pdi ſus cognoſcit ↄſanguineã ſpõſe vel ecòtrario ctis.⁊ marime qñ nõ ſunt iurata ſpõſalia. Hi xxvij. q.ij.ſi gs ſponſam.de cog cogno. 2 an. aũr glrecedat
vro.ſue.c.ex lris.⁊ de pluribꝰalijs.c.
a ſpõſalibꝰnõ ex aliqᷓ pꝛedicto
caſuũ peccat moꝛtaliter 5ʒ Tho.lʒ eccla nõ co 35 ¶ Sʒ ad ſi ſuꝑuenit publice honeſtati iuſticia
gat. vt no. in. c.regſinit. de fpon·
nůgd diſſoluent᷑ pᷣma ſpõſalia.h.ꝙ nõ:qꝛ per polaln pᷣ õᷣcta fuu p iducta publice honeſtati M. 31 utu m
s põt facere. K.
9 5r itle g põt facẽ iuſticia:⁊ ꝑ ſcðᷣo iductã non põt tolli pᷣ iducta legẽ. de qᷓ vide.&.er..ij.
ſiẽ in ſili.ivij. di.ſ quis. 36 N Duodecimo ſi fama ſit ꝙ ĩter eos ſit cano⸗ delinquentem ſubditum
0 et cli ſuum.vide.ð. excõicg nicũ ĩpedimẽtũ ⁊ de fama vel ſcãdalo doceat᷑. tio.i.ᷓ.x.⁊.xi.
ſti.c.ſuper co. ᷣm Mo.
annos pubertatꝭ:⁊ pypubertatẽ petit abſolui per· c. cũ epᷣs.de of. oꝛ. li.vi.⁊ añ aliquẽ tacitũ ↄſenſum habitũ ipnbertate.c de fo.cõpe. Rõ qꝛ lo de iliil.el.i.⁊.c. a nobis. de deſpon.ipu.ẽt hnul ſim cquipant allat. la kit cã q̃re vult abſolui pꝰpubertatẽ ʒʒ Pa.
pto liget̃ ſtatnto
S epi. K. We. ic.vt aimaxꝝ.de ↄſti.li.vi.Jo.cal.⁊ 37 C Tertiodecimo qñ ſpõſalia fuerũt ʒcta ifra Jo.an. ibidẽ diſputauit ꝙ nõ. Sacri aiax. ⁊ per gl.icle. cexẽptꝰ⁊ locꝰextra nt altat.c.luminoſo.xviij..ij.c.i.ð 1 24. a.reg. in fi.li.vi. ⁊ cle.fi. de pꝛiuil. ⁊ mihi plʒ ⁊ in. d.c.de illis. Secꝰ ſi pubes Zxit ců ipubẽ ip̃e eſt verioꝛ opikʒ Fede.de ſenis.⁊. D. Marſili nõ põt refilire. Silr nec ipubes añ pubertatẽ. iũ. vt i
us teneãt ʒꝛiũ. vt in ↄſilio.ij. pdicti Fede.
5 5 ¶ Quartuſdecimꝰ ꝓpi ſuſceptione ſacri oꝛdi ged nũqd ſi nis Vm do. Ant.pꝰ Jo.an.in rubꝛica de Facit.xx vij. q.ij.F.ecce.
nium.iij. per totumt 4 o I Sertuſcecimꝰꝑp votũ fimpler caſtirat po bere põ̃t ciuibꝰſui ea factũ. vt i.c veniẽs.gcle.vel voehm vnuz nöõ. Idẽ Pa.in.c itcllectũ. Et lʒ Pire.fcitet Inn. IMo.⁊ Bo.te nõ.p ſtatuti cpᷣo
qmaiꝰ bonũẽ ↄtinere qᷓ; nubere.⁊ iõ ẽt licite quẽ fert᷑ ſnĩa:
qꝛ tunc nõ pfit ꝓhibẽ ÿᷣʒ Ma. vbi põt kieri fſi bono gelo fiat:⁊ ſponſalia ſoluit: qð ð.niſi habedt iuriſditõʒ ĩ loco ga
pñit arcere acceſſum: vri cie. attendẽtes. de ſia. 4i N Sepriniuſdecimꝰ ꝓpt ſeniciã ſpoſi.ſʒ Pa.
⁊ſegt do. Jo. an. in.d.c.de illis. de ſpõ. mo. de qᷓ vice.ð. monialis..iij⸗ in. d.c.veniens. 56 41 KAuero vrxꝝ in p̃fatis caſibꝰ regrat auctas ceptãtes aliqð offm̃ ei iudicis ecclaſtici. K. ſᷣm Jo.an.id.c.de illis. do ucrit libꝛos ⁊
delpõ· ipu. facit. xxriijꝗ. ifeculares. Fallit i Cptrum ſtatutũ liget nõ ſubdito ij. caſu.x⁊.iij. ⁊.vij. ᷣm Ri in. iiij. dixx vij. ⁊ x. xj t i riij. xv. xvi. ᷣm do.Jo. Ant.i.d.c.ð illis.ð ſpõ. ⁊ quãde obliget ad cul
ſtarutũ pꝛohibet ne vadãt ad ſpon. locũ exẽptũ ligabunt᷑ cũtes. e. d. Philippꝰde e Peruſio i.d.c.vt aiaꝝ.ꝙꝙ ſic.ſi er cd h fecerũt: qꝛ 39 C Qnintuſcdecimꝰ ꝓpter cognationẽ legalem ſic facere pñt. Facit qð no· Bar. in.l.relegatoꝝ vei alind ipedimẽtuʒ.de quò dic vt.ð.matrio⸗ ff.de inidicti.vbi vult ꝙ ciuitas pꝑ cõmodũ ei uitati: vel odiũ coꝝ ad q̃s nõ vuit vadãt:
sne vadant ad talẽ terrã poſtulaſti. de fo.cõp. Qð biñj mn. o. Bo.te crcõicantibꝰaccedentes ad nẽtes ꝙ votũ ſimplex de caſtitate ñ ſoinit ſpõ monaſicria monialiũ:qꝛ ligãt:qñ ex cã̃ legiti⸗ lia iurata:q cqᷓle viculũ ẽ iuramentũ volo.
iurata:qꝛ viculũ nu Voto. ma h faciunt in odiũ monialiũ:qᷓ pꝛopt᷑ ſua ſce Et iõ qð pᷣcedit obtinet:tñ tʒ ꝙ ſoluit ſpõſalia era B mereni. Sechſi facerent in venã illius 3
¶ Ptxꝝ ſtatutũ liget religioſum ꝙexcõicat ac oꝛdinem niſi pꝛiꝰ refiᷓ
in. alia qᷓhʒ in oxdine ſi ꝓmotus in ſpò.ꝙ ſic. qꝛ coꝛ eo dʒpbari cAc· Porꝛo.de di eßm aſſentit ſine reſignationc. ſ. vt.. Excõi⸗ noꝛ. alit Fuiter peccat.vt vñ ꝑ.c.ſi duo pueri.ð catio.i.ᷓ.x.
mſte ditos delinquẽ tes i territoꝛio data ſcia ſtatuti.v:de in. d.. x.
. qu viget ad cuipã ſolum vcl ad penaʒ Sedego credo ꝙ ẽ fallitĩ alijs caſibꝰqᷓ noto vide obedientia.ᷓ.i.
rie de eo caſu ↄſlat ꝑꝑ quẽ diſſoluũtur. Silr fi
q;uis. dioce
Prx ffarutũ oꝛdinarij liget extra territoꝛiũ
Phi⸗ rã:?
5
. tur. S x ignoꝛãtia ercuſet a pena ſtatuti. vide 6 ſpoſalia ſunt ſecretã.idẽ dic m Ric. vbi.ð. qx in.d..x
2.ð. ignoꝛãtia.. iij.
ſecreta nõ ſubſunt iudicio eccle. t znõ debe ¶ Wtrũ ſtatutũ laibꝛum lo ant als ſeꝑari ſine iudicio cccleſie:tñ ſi faciũt i extendat᷑ ad cicricos.e. vt.& caſibprehi⸗ ſine iudicio eccleſie.non credo
moꝛtalit peccent.⁊.c. ſ duo pucri pꝛefatũ. ci.d. ſi s vel circa
quens generaliter ler.ð. v.⁊ de ſtatu to impediente liberam facultatem dandi cccie
8. 5. 5
—

xlvi.⁊.xlvij⸗
C Piꝝ ſtatutũ factũ a cðitate ꝙ ciues dãnifi
cati nõ poſſint petẽ ſatiſfactòõʒ valeat. ße.pa.i
c in nra·de iniur. ꝙ nõ. q ſtatutũ i pꝛeiudieiũ
io
S B
finguloꝝ nõ vʒ niſ ipũ ↄſenſerit ⁊ cita n põt ſtaruere ſuꝑ iuribꝰſinguloꝝ ſcd ſoluʒ ſuꝑ iuribꝰvniuerſitati. vt no.gi.ſingularis i..iij· E qᷓ ſir lo. ↄſue.?⁊ m.c.cũ oẽsde ↄſti.facit. id qð nrm.K. de reg iu. Mã ſolius pncipis ẽ toliere ius alterius:nec ẽt pot ſine cã. vt no. in.c· q in eccieliaꝝ de ↄſti. ⁊ ifu C· ãð ius vel pub.vti⸗ x in cle.paſtoꝛalis. de re iudi. vñ fi dʒ valere oʒ vel ꝙ ſinguli ↄſ entiant. qð ẽ ipoſſibile cum ibi ſint inultifantes:vet ꝙcõitas hrct ura pꝛin cipis.⁊ ꝑꝑ bonũ publicũ⁊ ad tollẽdum ſcãda lũ faceret.ar.d.c.q̃ in eccleſiaꝝ.⁊ q̃ ibi no· als nõ põt obeſſe nõ ↄſ cntiẽtibus. ar. d.c.cii oẽtz. ⁊ L.i. de magiſtra.⁊ qð no. Archi.? Bemi.ic. k. de ↄftili. vi. Facit qð no. Ludo.ð ro.i nota. dicẽs· ꝙ inferioꝛa pᷣncipe non põt ſtatuere in pꝛeiudiciũ alteri nò citatineq; ↄſ entiẽtis. vti
—
efi. de ma.⁊ obe.⁊ in c.fi. de his q fi.a pꝛela.c.
cũ omnes. de ↄſti. 2 ¶ Ptrũ ſiatutũ qᷓ cauet ne filia.ſ uccedat extẽ
dat᷑ ad bona ſita ef territoꝛiũ ſtatuẽtiũ.. ᷣm
Bar.in.Icũctos populos. de ſum· tri· v nõ. ſʒ
ſuccedet. Faci ꝙ dico.ð.pena.ð.xxiii. ¶ Mtrũ in re cõi pluribꝰvt fingulis valeat ꝗꝛ qd maioꝛ ꝑs collegu ſtatuerit.&. Ma. in. d.. cũ oẽs. de ↄſti. ꝙ nõniſi ſinguli ↄſentiãt. fallit iq̃ttuoꝛ caſibꝰ. Pꝛimꝰquãdo vellet vcpurare rẽ ad vſum deſtinarũin ſi.· de reviuiretigie ſum in vbo cõe ſepulchꝛũ. Sðs qñ fit fauo⸗ re admiſtratõnis bono pupilli.l.iij. ff. de ad mi.tu. ertius qñ fauoꝛe iibcratiòis:qꝛ tũc va let ꝙ maioꝛ ꝑs facit.l. maioꝛẽ.ff. de pac..fi. C bo.ce.poſ. Auartus fauoꝛ litigij dirimẽdi.nã valet inia duoꝝ ex tribꝰarbitris. Et B intelli⸗
eire qᷓ̃ ↄuenit pluribus vt ſingularibuſ iure Enguari· Sechi nure eccteſic vt ſunt pᷣbẽde qᷓ nõ ueniãt canonicis vt ſingulis:ſʒ iure eccle ibus bñ põt maioꝛ ps diſ ponẽ ⁊ de⸗
q ſuꝑ raibus pon putare ad piũ vſumvt tex.no.in.c.fi. de his
5 fi.a ma.par.ca.⁊ ibiꝑ Inno.
¶ Prtrů coliegiũpoſſit diſ ponẽ ſupꝑ rebꝰ pᷣua ti.&. Pa in.c.cũ oes. ꝙ ſi non h iura regalia: puta qhʒ dnmn ſup ſe nð— Wñ maioꝛ ꝑs ſcholariũ nõ põt obiigar vnũ ſcholarem vel dilponere de rebus ſuis: vt no.gl. i..ij. C.q̃ fit õ. ↄſue. niſi foꝛte ym 9ð no. VWar.inL.iiij ff. de re indi qñvninerſitai cẽt obligata.⁊ nõ cẽt lol nẽdo qʒ tůc poiſet ponẽ collectã fingulio. vt ẽ
gio no in Li f. ꝙ cuiuſq; vniuer. Itẽ nð ſolů cꝗᷓ neceſſitatiſed ẽt pietati.vt in. d.c.fi. Itẽ m
Inno ⁊ cditer doc. ẽr in caſu vtilitat.⁊ꝓbai ĩ ẽ̃.i.de his qᷓ fi ma.par.ca. Ex mera eni volun tate nõ põt diſponere de iuribꝰ aiteriꝰ.vt no.
gl. in. d.c.cũ oẽs.⁊ Inno. ibidẽ.⁊ Joã an. in re gula.qð oẽs tãgitii.vi.ĩ mercuriaibꝰ. Sʒ ego ſimito verũ in pᷣiudiciũ:ſed ĩ bonũ ⁊ viuitateʒ bene poſſet:qꝛ maioꝛ ꝑs kicte repũtat totũ.l.a⸗ liud..refert᷑.ff. de regu.iur.⁊.l.qð maioꝛ.ff. ad munici. Itẽ aduerte m PMa. in. d.c.cũ oẽl.ꝙ ſfi diſpolutio fit in dãnũ vel dedecus vniuerſita tis vl pꝛuatc ↄſuetudinis vnꝰ ſolus põt refiſte re: vt ĩ.d.c.fi.⁊ no. Innã.c accedẽribꝰ. ðᷣ puil.
¶ged q̃ro qͥt de vᷣniuerſitate debedt ↄuenire iꝛ
vt actꝰ valeat.ſ. pa.i·.c· cũ oẽs.ꝙ cõis ſnĩa ca noniſtaꝝ ⁊ legiſtaꝝ ẽ vt iaitẽ due ptes vnuer ktati conueniãt vt i.l.nulli.Ht. qð cuinſq; vni⸗ uer.⁊ I.noĩationũ. C. de decn. ter his duabꝰ ꝑtibꝰmaioꝛ ꝑs dʒ ↄſentire. Ita ſentit Inni.c. . de no. opc. nũ.⁊ Bar.i.l.oẽs populi.f. de iu⸗ ſiu⁊ iu.de vide.ð.electio.. xvi.
¶ Sed ꝗqd ſi nõ ↄueniũt due tes.h. Paid. iʒ
.
c.cũ oẽs. opi. canoniſtaꝝ ẽ. ꝙ ji eſt alige ad què ſpectat ↄuocatio vniuerſitatꝭ ⁊ ad mãdatum enolũt ↄuenire:ꝙ tũc pñt explicarc ꝗ ↄncn⸗
rũt.lʒ nõ ſit maioꝛ ps collegij. voluit Inno.
i.c.i. de ma.⁊ obe.⁊ in. d.c.ij. qꝛ nolentes venire faciũt ſe alicnos:vt in.c. cũ nobis.de cleci.? ſic
nõ cõputant. Si vcro nò eſt aliqs ad quẽ ſpe/ ctat off̃m̃ ↄuocãdi:tũc ſi inſtat tpᷣ termini pᷣfi
ri vniuerfitati ad actꝰexpeditionẽ minoꝛ pars
põt ↄuocare maioꝛẽ:⁊ nolenteʒ venire pot ex⸗
plicare: qꝛ minoꝛ ꝑs non dz ßuari iure ſuo ꝓpt negligẽtiũ vel ↄtẽprũ maioꝛis ptie vl noin. c
in cauſis. de elec.⁊ i.d.c. cũ nobis. i aðt im⸗
nꝰnð eſt pᷣfirus tůc oʒ ſint due ꝑies·⁊ monct᷑ tertiq ꝑtẽ:als tertia ꝑs potcri agere de ↄtem ptu: vt ꝓbai.in. d.cij⁊.c. in cauſis.⁊.d.. noia⸗ tionũ. t tene.lʒ legiſte alr dicãt.
¶ ũo ſtatutũ dʒ inierptari.h. Pa i.c. cũ S egs en
lectus.de ↄſue. ꝙ vt euitet᷑ conectio iur cõis vʒ latiſſime vel ſtrictiſime iterplar
ſicut clectio capit ꝓ ↄfirmariõe i. d. c dilectꝰ
nõ tñ talr ꝙba ipꝛopꝛient vt iuri cõi ↄe ant. Facit qd no. Bar.in Iq̃rta.ð.pꝛeioꝛ ail. I
de dã. ifcc. Að limito añ verba ſunt claraſe vbi verba ſunt dubia vel hñt multiplicc⸗ itcl
ect tãc debem facere iterbtationẽ ⁊ iteicetn
ẽtipꝛopꝛiũ vt minus reccdamꝰa iur cbich eri põt. vr no. in. dc.cũ dilectꝰ.⁊ in. Lij· C· dẽ ſo
xa.vide p Bar.in. d. hoes populi.ita in ꝙ
—
5
ſiad.
junpõlpe uiich niiſi dic nnip ulen tißninll inuctm iuypon mnibg
wintusiucn junbus ſd wiſt dʒ ſtric ium damn mnit videt ntF lrcgf Par. uuinöchne. wiicaſ kucnontreſ. — hrin ſiiguno iccidicaus
ibnoſtun
inticnõ tiit nlii Autſtinlige ſwſnde iu . nilonnes dp ſiswon Hmnnlon ni vrbo niitia t vncand nami ſeu

i; ¶ ed nũqd dʒ ſtriete interpꝛetari qñ gencra
— 330 operet᷑ ⁊ aligd addat ad ius cõe ẽt qñ eſt ᷣm nit pen K. Jo.an. vf ſibi ʒꝛius. in.c.ex reſcri ius eõ̃e: ᷣm. ⁊ doc. in.c.ex ꝑte. de v.ſi.Fa pto.de loca.in c. ſciã̃t cũcti.⁊ in.c.fi.de elect. cit.c.ſi papa.ð puil. vbi verba debẽt aligd ope li. vi. Sedego ↄcoꝛdo ſic.ꝙ qñ pꝛincipale irẽtũ rari. WMñ dicit Par.in. d.. pᷣtoꝛ. ꝙ fi ſtatuto ca ↄſtituẽtis eſt pꝛebere fauoꝛcm:tüc dicat᷑ fauo⸗ uet ꝙ iuder põt ꝓcedere facta citatòõe ad faciẽ rabile ſi oqiũ rũc dicat᷑ oqioſ um. Ita cõit no. vel domũ non dʒ alternatiua ĩpꝛopꝛiari:vt ſit legiſte.i.l.q erceptionẽ.ff. de ↄdi.ide.⁊ ibi glo. oꝛdis:Iʒ ꝑ hãc ĩpꝛopꝛiationẽ ſtatutũpcoꝛdaret Si vo ignoꝛat᷑ pᷣncipale itentũ diſponẽtitũc cũ iure cõi:ſed dʒ itelligi ꝓpꝛie:vt ſufficiat im dico ꝙ q̃tenꝰↄtinet fauoꝛẽ dʒ ertẽdi:q̃tenꝰvo pleri alterã ptẽ alternatiue:vt aliquid operct᷑. ʒtinet penã dʒ reſtrigi:⁊ h vñ fuiſſe de mente dicit tñ ar.in.l.iiij..pᷣtoꝛ ait.ff. de dã.infec. Bal. in młtis iocis. Et facit ad h qð dixi.ð.ex⸗ ꝙ ſi ſtatuto cauet᷑: vt citatio fiat ad ꝑſonã ſire chicatio. v. caſu. vi.. iij. periri poteſt qꝙ pꝛo nulio ſeruit:ſed tunc dicas ¶ Hrꝝ ſtatuarij deputati applo poſſint ĩterp̃ plus timeri ſolet ꝙ ſpãliter cauetur q; ꝙ ge tari ſtatuta ꝑ ſe edita:ſi oꝛiat aliq dubiuʒ. k. ncralitcr. a. in.c.ex ꝑte. de v. ſig. Jo. an. in. d.c.⁊ cõiter legiſte.⁊ Bar.in.l.oẽs ppf̃i.pᷣdicta ↄcludũt ꝙ liter logt vt alius lucret᷑. K. ꝙ non.ar.l. ꝓſpe nð. cxqͥ functi ſunt officio ſuo.ec ob. ꝙ eius rit. ft. q ⁊ a quibus.ſed vbi agit᷑ de diminutõe eſt interp̃tari cuius eſt ↄdere:qꝛ in itare illi patrimonijtſic dʒ ſtricte interpꝛetari ne alius nõdiderũr:ſed ppls q dedit auctoꝛitatẽ:q is iniuſte incurrat damnum. vt plene no.in. d.. facit cuius auẽte fit. cji diligẽti. de pᷣſcri.⁊ iõ omnes populi.⁊ videt᷑ tex.in.d.c.cũ dilectus.⁊ dʒ recurri ad pplłm ſeu cõciliũ generale.B limi in. d.l.ij. C. de noxa.⁊ Pa.in.c.ↄſtitutns.de re⸗ tat Pa. vbi.ð.qñ interp̃tatio eſt valde dubia. ſti in ite. hoc ſegt̃ Bar.in.l.ſancimus.C.i gbul Scchſi eſt clara ⁊ iuri ↄſona:qꝛ tũc iudex coꝛaʒ ca. in ĩte.reſti.nõ eſt ne. qͥ vertit᷑ queſtio poterit interpᷣtari ſicut ⁊ legẽ
is ¶ Prrũ verificet᷑ĩ caſu ficto.ge. Pa.in.c. cuʒ cõem ⁊ builegiũ pꝛicipis:vt no. Inn.in. c. cum
dilectus.de cle.non reſi. ꝙ ſi ſtatutũ logtur ⁊ ſpãli.de appel.⁊ Bart.in.d.I.oẽs ppli. facit.. diſponir in materia iuris cõis.in qua caſus fi benignus. ff. de legi.⁊Ifi.ff. de ↄſti.pᷣn.⁊.l.vni⸗ ctus cquipat᷑ vero:vtputa in cafu in quo non ca.C. de ꝓſeg.in vꝛ.cõſtã. reſidens haber᷑ ꝓ reſicente.vt in. d.c.ců dilectꝰ ¶Quãtum durat ſtatutum:vtrũ poſt moꝛtẽ 9 ſic verificat q ↄſtitutio diſponẽs regulariter ſtatuẽtis.. Pa in.c.a nobiseli.de ſen excõ. id qð ius debet recipere omnes limitatiões iu ꝙ fic. niſi erp̃ᷣſſe reuocct᷑:vt ẽ ter.in.c.fi. de offi. ris. Facit. d.c.cũ dilectus.⁊ ctarius.c.ad audiẽ/ je. WMnde ᷣm Fede.ſilio.xvi.ẽt ſtatutuʒ factũ tiã ibidẽ Gi vero ſtatutũ eſſet contra ius vel 4 capitulo ſcde vacãte durat creato nouo epo pꝛeter ⁊ odioſum:tũc nõ verificat in caſu ficto niſi reuocet per ep̃ʒcreatũ:qð pʒ ar.no.ne p̃la. ſed verba debẽt intelligi ꝓpꝛie.i.in ſuo ꝓpꝛio vices ſu c.viti. ſignificato:⁊ ſic intellige.i.iij. ð. hec Vba. ff. ð ¶Auãdo ligat ſtatutũ.h.qꝙ ſtatim habita no ꝛ0 neg. ge.⁊.c.ĩ noſtra. de iureiuran. Er facit qðᷣ ticig.de q̃ dic vt.ð. ler.J.xij. ⁊.xiij. no. Par.in. d.l.omnes populi. Facit.l.ij. C. de ¶ AQuomodo tollitur ſtatutum.h.ꝙ tollitur ꝛi nora.⁊.c.er parte. de v.ſig. facit qð dicit u⸗ per vnum actum factum collegiatiter a ſtatu⸗ do. de ro. in ſuis no.qꝙ argumẽtũ a 3o ſenſu entibus vel coꝛum ſucccſſoꝛibus 3 ſtatutum valet in ſtatutis:niſi querat᷑ vt quis incidat in Fm Mo. ⁊Jo. an.in.c. ad audientiam.de cle.nõ penãt qꝛ tũc non vʒl.conuenticulã.C.de epi.⁊ reſi. Main c. cum acceſſiſſent. de conſti. nec cle. habes glo.in cle.i.in v.facere.de vſu. li regruur fluxus tꝑis m Pa.in. d.c. ad audien mitat Be. in.c. vt circa.de elec.li.vi. Werũ qñ tiã.⁊ in d.c. cũ acceſſiſſent.⁊ i.c. ꝓ illoꝝ.de pᷣbẽ. ſtatutũ non redderet᷑ illuſoꝛiũ ſi nõ recedatur ¶Mtrũ ſtatutũ qð ↄcedit pꝛiuilegiũ nõ ſubdi aPpa ſignificatiõe verboꝝ:ſed qñ redderet il to ſeu extranco poſſit reuocari.puta ſtatuto ca luſoꝛiũ tũc eſt recedẽdũ. ar I.ſi quãdo.in pᷣn. ff. uet᷑ ꝙ ꝗcũq; venerit ad habitãdumi tali terri de le.i.⁊ qð no.in.c.ad audiẽtiã.de deci.⁊ tunc toꝛio fit exẽptus aboi collecta.ſ. Pa.in.c. no indefinita eqpollet vniuerſali.vt vult Bar. uit. de iudi. ꝙ nõ quo ad illos ꝗ iã vencrunt:qꝛ in. d..omncs populi. tranſiuit iã in quaſi Sctuʒ quo etiã pꝛiceps ob
60
i7? Cůo debet itelligi ſtatuti ſeu ↄſtitutio: qñ ligat᷑.vt in.c.i.de ꝓba. Et; volnit War.cxp̃ſ⸗
ptim ẽ fauoꝛabilis ⁊ ꝑrim odioſa: puta q ĩpo ſe in.l.quod ſemel.ij. de decre. ab oꝛ.. in.d. 4
0*

25
¹4
l.oes ppli. Intellige niſi ipſi ↄſentiãt. Quo ve ro ad ulos ꝗ nõdũ venerũt põt reuocari: ex q res ẽ itegra.ar.l.ſi pecuniã.i pꝛin.ff.de ↄdi.ob cãʒ. Et vex qñ generalii fit. ecꝰ ſi ſpãliter fuiiſʒ ↄceſſum: qꝛ reuocari nõ poſſet. faẽ qõ diſ putara ꝑ Ang. iq̃ deiminat nõ poſſe reuocari ſtatutũ qͥ diſponebat vt ptãs hret quariã ꝑiẽ ↄdẽnatoòis poſtqᷓ; ptãs ẽ clcciꝰ⁊ ↄſenſit clecti oni. Idẽ dic de pᷣuiegio ↄceſſo nò fubdito:⁊ ꝑ B infert Bar.in.l.pꝛuilegia.C. de ſa. ſan. ec. ꝙ laici ꝗ ſtatuerũt ſingul ãniſdãdã certã qᷓ;tita tẽ ꝓ ełyna clericis vel religioſis nõ poterunt renocarc.allegat.c.ad apoſtoticã.de fimo. hoc ſegt Inn.i.d.ẽ nouit.⁊ Archi. xi.q.i.qcũq; ſuꝑ gi.fac qð no. Wemi.i.c.lʒ. de ↄſti.li.vi.
¶ Quid ſ ſtatutũ ẽ factũ ad cõmodũ ſubdito rũ.. Bemi.in.c.ʒ. de ↄſiili.vi.ꝙ aut ſubditi ↄſentiunt reuocatòi:⁊ põt reuocari:aut ſingu
—
li nõ ↄlentiunt:ſed reuocant᷑ ꝑ maioꝛes regen tes cõitatẽ:⁊ tũc ſi fit ex cã legitima ſic põt re nocari fᷣm vnũ caſum. Inno.in.c.in nfa.de in⸗ iuri. maxime qñ ſtatutum diſponebat ſuper
co:ſuꝑ q̃ ciuitas nõ crat obligata: vt ibi decla⸗
rat Inn. Qut fit ſine cã legitima:⁊ ſic nõvalct
reuõcatio ĩ pꝛeiudiciũ minox iut᷑ no.ꝑ Inno.
in.c.qͥ ĩeccleſiax.de ↄſti. Hoc limito vcrũ qñ
ſtatutum diſponit de cõmodo ſubditoꝝ circa bona eoxꝝ. Hecꝰ ſi ↄcerneret circa exercitium imriſditois: qꝛ tũc põt reuocare:qꝛ ſupꝑioꝛ eſt ꝗ hʒ admiſtrare. Ita ſentit Archi.i.d.c.lʒ.
¶ Mtxꝝ ſtatutũ iuratũ tollat ꝑ clauſulã nð ob ſtãtibꝰqbuſcũq ↄſtõibus ⁊ ſtatutis.&. gl.i.c. cũ nõ deceat.ð ciec.li.vi.ꝙ nõ.⁊ idẽ dicit Aud. de ro.in ſuis no.ꝙ ↄuẽtio vel pactũ iuratum nõ tollit᷑ per generalem clauſulã:nõ obſtãti⸗ bus ꝗbulſcũq; pactis.glo.eſt in cle. dudum.ᷓ. pe.de ſepul.
¶ Ptxꝝ ſtaruentes poſſint recedere a ſtatuto
ꝓfirmato ꝑ ſupioꝛẽ vel ſcdẽ apoſtolicam fine
glia lnia.ſ. Pa.in. d.c.cũ acceiſiſſent. Bar. i d.l.oẽs ppki.tʒ ꝙ ſic. Sed Bal.in.l.omnium. C de teſta.tʒ ꝙ non. Sed Pa.coꝛdat ꝙ aut ſta tutũ ↄccrnit pꝛicipalr fauoꝛẽ ſtatuẽtium: ⁊ ſic ẽ vera opĩo Bar: Facit.c.ꝓ illoꝝ.de pᷣbẽ. ẽt ſi ſiatutũ ↄtincat taſẽ materiã q nõ valuiſſct ſi⸗
ne ſupioꝛe.vt idẽ Ma.no.in.c.cum. M. de cõ
ſti. ꝛ vero ↄcernii fauoꝛẽ alioꝝ vel bonuʒ pu icũ ſic vera eſt opio Bal.ꝙ nõ pñt ſinc lnĩa ſuꝑioꝛis. Rõ qꝛ ↄfirmãdo videt ſuperioꝛ ſuã
diſpõnẽ faccre. Mã oĩa noſtra facimus qbus A¶
guctoꝛitatẽ ipartimur.c.ſi aplice.de pᷣben.li.vj
⁊l.i.C. de vete. iur. enucle Tipulatio Sh E P S.pactũ.in pꝛin. ¶ Wtrũ ſtipulatio trãſcat ad heredes q ſic..veteris.C.de Zhen.⁊ cõ.ſii.qð intelli ge vex ſᷣm glo.ibidẽ qñ põt per alium ipleri fa ctum pꝛomiſſum. ¶ Mixꝝ aliqs poſſit alteri ſtipulariꝓ altero. h ꝙ non:niſi ſit eiꝰbuus vel filius.iſti.de iuti.ſti pu.ᷓ.ſi qs alij. vel ſi pꝛocuratoꝛ.I.ſi ꝓcuratoꝛi pñtis.ff. de v.ob.glo.tñ tʒ i.c.quotiẽs.el.i.i.q. vij. ꝙ de iure canonico pꝛomittens titio ſe da
tuꝝ ſempꝛonio centum obliga.ar.c. iuramẽti
xxij. q.v.maxime ſi iteruenit iuramẽtum.ar.I.
i.ff. de ↄſti.pecu.Itẽ per iudices:officiales: exre
cutoꝛes:tabetliones:alteri acquirit.i.cðj ꝓ quo fl. de in ius vo. ¶ Quò dʒ eiſe actus ſtipulãtis ⁊ cõpꝛomittẽ tis.ſ.ꝙ ↄtinuꝰq; ſi pꝰintetrogationẽ ſe diuer tit ad alia nihil ꝓderit:lʒ eodẽ die ꝓmiſiſſet.l. ↄtinuus.ff. de V. ob.
¶ D bligatio ſtipulata ſine ↄditõe neq; ad cer 4
tũ diẽ pñti die debet̃:ſed nõ põt peri illo dic q̃ ſtipulata eſt.inſti.de V. ob.. oĩs ſtipulatio.⁊ F.cũ qs.o.ꝙ non valct ſtipulatiovel legatũ factũ ĩ genete de aliq̃ re nulla demõſtrata. f. ð mr. do.l.cũ pꝰ diuoꝛtium. ʒ de legato dic vt
ð. legatum.i, ᷓ. xxxiiij. F Olq auð vz vti ſacerdos qñ K. cõicat ⁊ legit cuãgeliũ ⁊ diacynus hẽs.ð.ſacerdos.ð.iij. F di cericoꝝ ⁊ religio 2 U um ſoꝝ. vide.ð.ngr̃.⁊ ð.ſcia.⁊ quõ ſtudiũ liberaliũ artium ad vtilitatẽ eccke ſuadeat᷑ habes.xxx vij. di. de qui buſdã.ĩ poetis ꝓhibet᷑ ibidẽ ꝑ totũ. Itẽ inthe ologia cõmẽdat᷑ in legibꝰ ⁊ phiſica rẽpꝛobai.ð quibus vide.ð.magifier ⁊ ſcia.
titi dra ſtupoꝛe.vnde ʒ E2 uilt 14 Iſid xi.ethim. Stul⸗ tus eſt qui ꝑꝑ ſtupoꝛem non mouei⁊ differt a fatuitate ʒeũdem:qꝛ ſtultitia impo tat hebetudineʒ mentis. Fatuitas autem ipoꝛ tat ipfius ſenſus pꝛiuationẽ.vide ð h.ð hebe⸗ tudo. Et tunc ſtultitia eſt peccatum qñ adue⸗ nit eo ꝙ homo imergit ſe taliter in terrenis& non poteſt percipcrẽ q dei ſunt. als non·cõceĩ⸗ Tho.xxij. q· xivi.
. vult diſcere à Tultus Scirg licucpör xx
di.de conſtãtinopolitana.
li
ileg nuio nſup huncidcs mili dolun mſpt vo aitſnö v
iñ Viſoa: il Paſip mlultad ſodcõpone wopfeſoꝛp iivoꝛ pue pemncasv pabucrunc acciperchi di⁊ñdi niðwel pr tẽmiſ ſm vefinnt añj hota ſen werc ſipſ dorẽ ſi ndeſtupꝛo.ꝛ lesrerodʒr blicari ᷓin ſide publ iu irplccti ini luſnõſc nidcutzꝙhze icent boisijc nitril mic nil cu Hec uheciocaſi nurijnzi ii wdeng. cidonr vi
Nc
ient.
Ubr he
ſpet depu tgu 45 ſw wilugu

tin dedetijini iNVanſch rwn nntm dunubm duonnj mu 5 du in us diinii
1nẽmoꝛdinatus cõ⸗ X up rum cubitus qͥ virgia⸗
lis itegritas coꝛꝛũpit᷑ vel flupꝛũ ẽ illici ta defloꝛatio virginũ ſub parẽtu cura exñtiũ.
i WPrxꝝ ſtupꝛãs virginem teneat᷑ ad aligd. K.
Ma in. c.i.de adul.ꝙ ſi ſeduxit vcl decepit eã: tenct᷑ c dotarc ⁊ vltra dotationẽ eqᷓ accipere ĩ vroꝛẽ ſi pf̃ volucrit eã ſibi dare.vt ĩd.c.i⁊.ij. eo.ti.⁊ ſi nõ vult eã accipere dʒ coꝛpoꝛali᷑ pu⸗ niri. Vñ ſola ↄſtitutio dotis non liberat eũ †ʒ eũdẽ. Pa.ſi ꝑntes volunt eqᷓ ſibi dare ꝙ ſino⸗ lunt ſaitẽ ad dotationẽ tenet᷑ẽt in ↄſcia:niſi ſᷣʒ Rod.cõponeret cum ea vel ſibi remitteret:qd no. o ↄfelſoꝛ ꝑp illos g ſub deceptiõe accipien⸗ di ĩ vxoꝛẽ puellas decipiunt:qꝛ tales ex q acce⸗
perunt cas vel ꝓmiſerũt acciꝑe in vxoꝛes:⁊ ſic
habuerunt copulã:ꝙ tenẽt᷑ de neceſſitate eas accipere:lʒ tunc habuerit aĩum ipſas decipien di ⁊ hñdi copulã ꝙ ſi Zrerunt cũ alia matrimo niũ: vel pf̃ nõ vult cã̃ dare ſaltẽ tenent᷑ ad do⸗ tẽ:niſi ſᷣm Tho.eſſct tãta ĩcqᷓlitas:ꝙ potiꝰdeci pi ſe finrit q; ſit decepta. Mcc alũ põt abſolui añq; Zhat cum ala:ſi ꝑntes volunt eã ſibi da ⸗ re niſi vere cã acci iat ĩ vxoꝛẽ:⁊ faciat dotẽ ni ſi ipſa dotẽ ſibi emiſerit. ex Alex.xxij.tracta tu de ſtupꝛo.⁊ Ri.⁊ Sco.in.iiij. di.xv. Scm leges vero dʒ relegari:⁊ dimidia ꝑs bonoꝝ eiꝰ publicari.qi vo ſit vilis perſona dʒberari iſti. de publi.iudi..ij. Si ãt per vim feccrit ca pite plectit.inſti.vbi.ð.ð.ſin autem.
¶ Quid fi nõ ſeduxit eã:ſed ſpõte acgeuit. K. pa.i.d.c.i.tʒ ꝙ hʒ ẽt locũ diſpoſitio p̃fatic.qꝛ ſi noõ eſſent hois iſ 6
vt diẽ tcx.i.l.vnica. C.de raptu virginũ. Mñ p
idie tãtũ facinꝰ nõ ꝑpetraſſet ſumii ſeducta. Ped ego credo vex in foꝛo ↄtẽ tioſo. Hedi ↄſcia ſufficit ꝙ qᷓrat eã i bono ſta tu reducere q;tuʒ ĩ ip̃o ẽ.acit regula ſcienti. Et qð ibi no.de reg.iu.li.vi. Et fi ↄrit an pr̃ te neat᷑ eã dotarc.vidc.ð.dos.F.iiij.
M aſi 0 quõ obligat ĩ dãno da
to.vide.ð.furtum.ᷓ.xv tij.?rix.
arra.
2 Abd 1 Enon põt
C egar delegatꝰ pᷣncipis ẽt deputatus ad nudũ miſteri
uiñ qñ ẽ magnuʒ ⁊ graue:fiẽ iudicare ⁊ ſilia fa
ere. Sccꝰqñ eſt paꝝ qꝛ põt.c.ꝙ ãt.de iurepa⸗
no.⁊ magnũ ſeu graue ⁊ ꝑuũ arbitrio iudicis
relinqtur.c.fi.de vo.⁊ ↄtu.
¶ Mtrũ ille cui cõmittit pᷣdicare crucẽ: excõi⸗ i
care vel abſoluere aliqͥs vel diſpẽſare cũ irre⸗ gularibꝰ vel miũgere pniĩas poſfit ſubdelegare alteri.K.ꝙ nõ.niſi ſit legatꝰa latere.vt in.c.fi. de offi.dele. Silr vbicũq; cõmittit alicui vtil lud ꝑſonałr excꝗᷓtur:ſubdelegare non põt. Et vbi icõmiſſiõc videt᷑ electa iduſtria ꝑlone vtĩ d.c.fi. Et de B vide.ð.delegatꝰ.Jᷓ.vi. 2 Ehcius*2cp ròne domicilij. Scðo rõne oꝛiginis ꝓpꝛie vel pf̃ne.ar. c. i.de tẽ.oꝛdi.li.vi.Et ĩ.l.i.⁊ ĩ.l.oꝛigic. C. d mu nici.⁊ ou.ii.r. Facit.I.aſſumptio.⁊ qð ibi no.ff ad muni.⁊.l.reicripto.Jᷓ.fi.ff. de mu.⁊ ho.⁊ tał tenet᷑ ad onera perſonalia ſi ibi repiat᷑: lʒ alibi trãſtulerit domicili.de qͥ ꝑ Bar.in.d.l.aſſum ptio.Fallit in muliere qᷓ Sxit cũ viro hñte aliũ domiciliũ. de qͥ in.l.fi..itẽ reſcripſerunt.ff. ad munici. Tertio rõne delicti ſed large: vt dicit gl.in.c.nuꝑ. de ſen. exc.nõ ãtꝓpꝛie:ſʒ ibi ſoꝛtia tur foꝝ.no.gl.ĩ cle.vnica.de fo.cõpe.qð no. ꝓ ſtatutis ⁊ alijs diſpoſitõibꝰodioſis facientibꝰ mẽtionẽ de ſubditis vt nõ cõpꝛehendat᷑ foꝛen ſis dei inquens ĩ territoꝛio. Idẽ dic de Zhenti⸗ bus cadẽ rõne.no. Pa.in.d.c.nuꝑ.⁊ in.c.pꝛo⸗ poſuiſti.de fo.cõpe. ¶ Mtx ſubditꝰ ratione domicilij cui iudex pᷣ⸗ cepit ſub pena excõicationis late ſnĩe vt ſatiſ⸗ faceret tali die alicui trãſferens domiciliuʒ ſit ercõicatus: ſi poſtea nõ ſatiffacit.K. Pa.in. d c. ꝓpoſuiſti.ců Jo.an.in regula.cũ ſunt ꝑtiuʒ. de reg. iur. lib·vi. ꝙ ſic. qꝛ iã pꝛeuentus erat:⁊ vide ibi late ꝑer cos. Rbdiaconus Sr pellat: q ſubiacet ⁊ pcepti ⁊ officijs leuitaꝝ: oblatõeſ leuitꝭ defert. xxi.di.cleros. Itẽ ad ſub diaconũ ꝑtict calicẽ ⁊ patenã ad altare xp̃i de ferre ⁊ leuitis tradere ⁊ eis miniſtrare vꝛceolũ cũ aq̃ ⁊ manuſtergiũ coꝛã epᷣo ⁊ pſbyterꝭ ⁊ le uiti tenẽ:⁊ꝙ lauãdis manibꝰante altare aquã pꝛebere. xxv.di.perlectis. ¶ Mtrum teneat ad caſtitatem.ſ.ꝙ ſic. xxij. di.in ſcha. boꝛnatio hrxnr Jeng. vt re⸗ fert Lar. icle.teſtibus. de reſti.ẽ de aliq falſo expmẽdo ⁊ Vo tacẽdo ĩteſtionio teſti ꝑ at iquẽ facta ifoꝛmatio.⁊ df ſuboꝛnare qᷓſi ſub tus ĩ aures aliqð malũ oꝛnare ⁊ ſub coloꝛe po

nt̃.vt ĩ ani.de teſti. ð.qꝛ No.vñ tał peccat moꝛ talr:⁊ tene ad reſtõnẽ leſo.de iniur.c.fi. — ſione qꝛ deri⸗ . ſio fit oꝛe.i. Vbo cachino. ſubſanatio ñt fit naſo rugato: vt dicit gl. ſup illud fs.Mo minꝰin celo dẽridebit eos:ſed ↄuenit cũea i fi⸗ ne qꝛ vterq; erubeſcẽtiã itẽdit ꝓrimi. Dũoãt ſit pcm̃ moꝛtale: dic fʒ ꝙ deriſio ẽ. vt. ð. deriſio Nb ti ẽ ſcðaria ↄdi ſtituti tibaus inuu tio. Mã ſubſtiturio cõtinet ĩ ſe inſtitu tiõnẽ.⁊ iõ ĩſtiturꝰṽ pᷣmus gradus ẽt ſi multi fuerit ĩſtituti.Et ſubſtitutio.ſcðᷣs gradus ⁊ cſt cũ qs inſtituit heredẽ ſic:talis eſto mihi heres ⁊ ſinõ cris vel veceſſeris titium ſubſtituo iſie titius vr̃ ſubſtitutus.l.i.ff. de vul.⁊ pu.ſubſti. ¶ Quot ſũt ſpẽs ſubſtitutionum.&. ꝙ dupli⸗ ces alia idirecta.alia directa. Indirecta ſubſti⸗ tutio:ſiue obliqua: ſiue fideicõmiſſoꝛia ſiue pᷣ⸗ caria ẽ illa ꝑ quã gs capit hereditateʒ p here⸗ de mediãte:vt cũ teſtatoꝛ fideicõmiſerit. A. he redi vt hereditatẽ. P. reſtituat.iʒ ergo ꝑ fidci cõmiſſum. P. ſit ſubſtitutus. Q. dʒ hereditatẽ adirc ⁊ adiiã. P reſtituerc.⁊ ſic. A.mediãte ⁊ opãte puenit hcreditas a. M. Et no.ꝙ ſi. A adiuerit ſpõte hereditatẽ retinebit quartã tre bellianicũ ⁊ reliquas tres partes hereditatꝭ re⸗ ſtituet. M. Sio iudicis officio cõpulſus adi erit totãͥ hereditatẽ reſtituet. M. inſti.de fidei cõ. here.ð.in pꝛimis.⁊.ff. ad trẽbel..nam qð.ðᷓ. gcompulſus. Hirectavo ſubſtitutio ẽ qᷓ gs capit heredi tatẽ defuncti ex diſpõne teſtatoꝛis nullo alio mediãte vel ſibi cooꝑante:vt cũ dicit teſtatoꝛ A.mihi heredem inſtituo:ſed ſi ipſe nõ erit he res. TC.ſi heres.⁊ ſic. C. ſubſtitutꝰ ẽ directe. Et hoc caſu nõ detrahit᷑ quarta ꝑ pꝛimũ heredeʒ vt in.c.ſi pr᷑. de teſta.li.vi. Diuidit q̃t in qntu⸗ plici dꝛĩa: quarũ pꝛima dr ſubſtitutio vuigari ⁊B duplex. Ilia exp̃ſſa que fit ꝑ iſtã negatio⸗ nẽ:nõ hoc modo: vʒ inſtituo mihi heredẽ..⁊ pſe noluerit vel nõ potuerit heres eẽ. P. ſit heres vel. M. ſubſtituo. Alia tacita qñ.ſ.nega tio nõ expᷣmit᷑ ſed includit᷑:vt cuʒ dr̃. A.⁊. F. mih hẽdes inſtituo ⁊ coſ inuicẽ ſubſtituo:p h Vba cos inuicẽ ſubſtituo tgcite ſubitelligit᷑ q ſi alt coꝝ heres uõ fuerit.i.qꝛ noluit vel nõ po tuit qñ deceſſit añ aditã hereditatẽ alter ſit he
res inſotidũ.vt.ſf. de herc.iſti.l.cũ ĩ teſtõ.ʒ. hec
verba. Et vr̃ vulgaris:qꝛ a q̃libet de vulgo.ſ.te
ſtatoꝛe fieri põt.⁊ cuilibet ſiue pupillo vel mi⸗ noꝛi ⁊c̃. Et de hac hẽs iſti. de vulg.ſubſti.
¶ Effectꝰ huiꝰ ſubſtirutõis ẽ: vt bona teſtato/ ris tm̃:q̃ debebãt venire ad inſtitutũveniãt ad ſubſtitutũ nõ bona iſtituti.iſti.de pupi.ſubſti. §. quo caſu.
¶Dñ expirat hee ſubſtõ. K. q;cito inſtitutus adierit hereditatẽ ſiuc poſtea decedat cũ liberi
ſiue ſine liberi.C.de ipube.⁊ al ijs ſubſti.l.poſt
aditã.⁊ B nõ ſolũ qñ expᷣſſe fit ꝑ negationẽ:ſed ẽt qñ tacite. Vnde lʒ titius⁊ ſcmpꝛonius fue⸗ rit inſtituti heredes:⁊ ad iuicẽ ſubſtituti.ſi tñ ſempꝛonius vel titius adierit hereditatẽ expĩ rat ſubſtitutio.vt in.d.l.poſt aditã.
¶ Scða directa ſubſtiturio d̃ pupillaris:qꝛ ð
fit ſoli pupillo vel pupillis:nec põr tps excede re pupiilare:ſed expirat ad introitũ pubertati. põt ẽt ficri ĩ minꝰtpᷣ: vt ſi dicat᷑. Si filiꝰmens
ifra quartũ vel quitũ annũ deceſſerit fit. P. he
res.ꝙt hec ẽ duplcx.ſ.racita q̃ nõ hʒ foꝛniᷓ pu pillari ſubſtõnis:ſed ſub eiꝰ verbis iciudit.vt cũ dr̃. N.filiũ pupilũ mcũ heredẽ mihi iſtituo ⁊ ſi ipſe mihi heres nõ fucrit. ſſ.ſit heres. Et hec ex expᷣſſis ẽ vulgaris: ex tacitis ẽ pupillari VBnde ſiue ſit. A.heres:ſiue nõ.ſi ĩ ctate pupit lari deceſſcrit. ercditas directo iure ꝑuenit ad. P. ſed ex vulgari ſuccedit tãtũ ĩ bonis te ſtatòꝛis:ex pupillari vero ſuccedit in bonis ⁊
teſtatoꝛis ⁊ pupilli. Alia ẽ exp̃ſſa q̃ fit ꝑ verb
affirmatiuũ:⁊ facit expꝛeſſe mẽrionẽ de pupil
lari etate:⁊ ſub ea includit᷑ vulgaris tacita: vt
iſti. de vul.⁊ pu.ſubſti..i.⁊ff. de vnl.⁊ pu.ſub
ſtil.iq hoc iure.⁊ fit cũ dr. filiũ meũ heredẽ mihi iſtituo. Et ſi ipſe mihi fuerit heres? icta te pupillari deceſſerit. P. ſit heres vel ſubſti
tuo.⁊ĩ iſta regrũrur duo. I. verboꝝ affirmatio ⁊ tꝑis pupillaris cõpꝛehẽſio:
¶ Quid regrit᷑ ad iſtã ſubſtõnẽ pupillarẽ.he. 6
qᷓttuoꝛ. Pꝛimũ ꝙ ille cui fit ſubſtitutio ſit de lberis teſtatoꝛis.Et accipio h̊ libcros nõ tãtů ꝓ füijs:ſed ẽt ꝓ nepotibꝰ. Gevᷣm ꝙ ſir ipubes Tertiũ ꝙ ſit in ptãte teſtaroꝛis. Quartũ ꝙ ille cui fit ſubſtitutio inſtituat vcl exheredet. ⁊ po teſt fieri nõ tãtũ ĩpuberi filio ũ natoꝛſed etiã poſthumo:ſi tñ naſcẽdo eſſct ſub ptãte teſtato ris ſiviueret ipſe teſtaroꝛ:⁊ ẽt nepoti:ſi iñ non ſit recaſurus in ptãtẽ patris ſui pꝰmoꝛlẽ dui.
ff. de vul.⁊ pu.ſub.l.ij.ʒ.poſthumus.
¶ Quis effectus huius ſubſtitutionis. K.eſt. 7 vt non ſolum ſit.. heres iure directo:⁊cap
at bona ⁊ hereditatẽ vtriuſq;.ſi. A.decclleru ĩ
„
nun ren a vuict p ulib v zlocqn
ſl ſubluu nnucra jus alců q iqauon irnpin not ¶uomode puuenum ſis non fla heres teilum ticcuanelc Kdſicta ſcuur pol teſtamẽio. Dumoſ nem man Korapl cflls up urpumipj ir ouritet. ſn dint irẽplum woil firta thecaüfine ofmnolo nen tur hedoc uß vinaon vimi qubetq weune ſeyt woohtc huiisnerfr u(eutal ſupnatadu ² uunnt ſa imder auul iunnsft ammh lißlnonen

7 — * „.
1o ¶ Id ꝗd ſi aduenit ſana mens ⁊ kullo teſtõ
etate pupillari:ſed etiã excludit matreʒ: ita ꝙ etiaʒ leguimã mater nõ poterit petere: vt no. in. l.papinianꝰ.ſed nec impuberis.ff. de inoffi. teſta.⁊ vẽm aliũ ꝑſonã:qᷓ ipii pupilio ab iteſta
1o ſucccdere potuiſſet.ff. de vul.⁊ pu.ſub.i.Iuci us. Et hoc verum eſt in expꝛciſa. In tacita aũt
habet locũ qi alter filius teſtatoĩis frater pu
pilli ſubſtituit. Gʒ jj fit extraneus ſubſtitutus tunc mater admittit:⁊ ſubſtuutus repellit..
cibus.⁊l.cũ quidam.C.de impu.⁊ ali.ſub. ni in quattuoꝛ cafibus: vt inſti.de vuiga.ſubſtit. circa pꝛin.nõtur.
¶ Quomodo euaneſcit hec ſubſtitutio.ſl. ꝙ ð ꝑ aducnium pubertatis. Scdo ſi hereditas pa tris non fit adhuc adita:qꝛ cũ nullus appareat heres teſtamentum paternum vf deſtitutum ⁊ ſic cuaneſcit etiam pupillaris.i.ſed ſi plures F.ſed ñ ex aſſe.i. de vul.⁊ pu.ſub. Tertio h na ſcuur poſthumus.de quo mentio non ẽ facta i teſtamẽto.ff. de vul.⁊ pu.ſub..fi pater fiium. Quarto ſi patiat pupillus capitis viminutio⸗ nem marimam mediam vei ctiam minimam. ſ. de adop.l.nec ei. Rõ quare eſt iuenta eſt: qa cũ filius in pupillari teſtari non poſſit ꝑmitti tur patri ipfi fuio teſtm̃ facere ⁊ de heredeꝓui dere.durãte tali etate tm̃.d.ᷓ. quo caſu. Tertia directa ſubititutio dr̃ exẽplaris: qʒ fit ad erẽplum pupillaris:ſed differt ab ila. Mꝛi mo qꝛ illa fit tantũ a parẽte qui eũ hʒ ĩ poteſta te. hec aũt fit ne dũ à patre:ſed etiam a matre fuio furiolo vei mẽte capto non exñre in coꝛů poteſtate. Scðo qꝛ illa tãtum fit pupilis iſta
adultis vel maioꝛbus. Tertio qꝛ in itia poteſt
ſubſtitui quilibet quem voluerit ĩ iſta non:ſed certo oꝛdine fic:vt ſi hʒ liberos ei ſubſtituant᷑. Si vero no hʒ:tuc fratres ſubſtituant. Nð ſi ñ hʒ nec filios nec fratres:tůc quẽ volucrit ſub ſtiuct.C.de ĩpu.⁊ ali.ſub.l.humãitatis. Quar to qꝛ ila expirat adueniente pubertate.ſʒ hec ſolum adueniente ſana mentc. Auints ilia ſo lum ipubcri hec aduito. Serto ilia fit ipuberi ſiue ſit jane mentis ſiue ſit furioſus.hec ſolum fit furioſis ⁊ mente capris. hecꝓbant infti. de pu.ſub.ßᷓ. qua rõne. Et fit iſto modo..fiuum meum furioſum mibi heredẽ inſtituo:⁊ fi de⸗ ceſſerit añq; ſanus mente fiat:talem eifilium vel frẽm vel aliũ: puta titiũ ei ſubſtituo: ⁊ ſic bona vtriuſq; trãſibũt ad ſubſtitutũ. Et fuit equa valde vt furioſo ⁊ mẽte capto pr̃ vel m poſſent ꝓuiderc de ſubſtitutionc.
34*
facto iteꝝ reuertit in furiam.ke. q non euane ſcir ſubſtirutio. ar..qð fauoꝛe.C.de legi.⁊ ma gis plʒiʒ alij dicãt nihilominꝰexpirare.ar.l.ꝙ gſqʒ.ff. de reg.iu.
¶ Quarta directa ſubſtitutio dfcõpendioſa: qꝛ ſub cõpendio huiꝰaduerbij qñcũqʒ fit:⁊ ↄti net pupiilarem qᷓ alias fitꝓlixioꝛibus verbis. Et iʒ h dictio qñcũq; ſe extẽdat ad oẽ tpᷣð:tñ; reſtringit ad tps pupillare ſolumvirtute hoꝝ Vboꝛum. N. ſit heres:q ꝑ hmõi verba dire⸗ cta videoꝛ voluiſſe filie met in tpᷣs pupillare ꝓ nidere de herede qð infra aliud tpᷣs mihi face⸗ re non lʒ. Forma hꝰ eſt. M. filiũ meuʒ hercdẽ iſtiuo: verũtñ qñcũq; victꝰfiliꝰmeꝰdeceſſerit. P fit hẽs. Et fic ſolũ ĩ tpᷣs pupillar vf voluiſ⸗ ſeꝓuidẽ filio ðᷓ ſubſtituto ſiue hẽde.d.l.pcibꝰ. ¶A qͥ põr ficri.K. ꝙ a milite ⁊ qũo ñ explice qꝛ nõẽĩ vſu.Itẽ a pagano.i.qlʒ nõ milite:ſʒ oʒ fiat filio pupiilo ⁊ ĩ ptãte exñti. Et ↄtiet pupil larẽ exp̃ſlaʒ:qꝛ hʒ eũdẽ effectũ:⁊ iõ ſoꝛũ filio pu pillo:⁊ ĩ ptãte exñti põt ficri vt dixi.verũtñ iʒ hec ſubſtitutio fit directa de ſui natura ſimpłr pfit tñ apponi in ea verba vcl dictiões vel ali qua mutariqͥ cã in fideicõmuſſum ↄuerterẽt ⁊ ad ius ⁊ ad naturũ fideicõᷣmiſi reducerent.
¶ Do h ſubſtitutio cõpũdioſa pot ad nãʒ ⁊ i
ius fideicõmiſſi deduci.K. ꝙ qͥttuoꝛ mõis ſiẽ ſub qᷓttuoꝛ foꝛmis pot fieri. ꝛio ſic. A. filiũ meũ ipuberẽ mihi ĩſtituo hẽdẽ:⁊ ſi qñcũq; de⸗ ceſᷣit. A. ſubſtituo. P. Mã hvbũ ſbſtituo tra
5 *
i1
hit hãc ſubſtõnẽ ad fideicõmiſſũ.vt vłt gl.i.d
.pᷣcibꝰ.⁊ ĩ.d.c. Raynutiꝰ.⁊ pᷣdictũ aduerbiũ ĩ caſu ſuat ꝓpꝛiã ſignificatõʒ:⁊ reſpiẽ oẽ ipᷓs:⁊ rẽ oĩ tꝑe ſuadet valẽ.l.q̃tiẽs.ff. ð re. du. hic ẽ ꝙ qcũq; tpe moꝛiat᷑ ſiuc ĩ pupillari vel maioꝛ eta
te Vtute hꝰ Vbi ſubſtituo vf rogatꝰcẽ a teña⸗
toꝛe ꝑ fidei õᷣmiſſũ pꝰmoꝛtẽ ſuũ reſtituẽ hẽdi⸗ ratẽ ⁊ bõa teſtatoꝛis ſubſtituto.vñ ipo iſtituto moꝛiẽte m ⁊ gcũqʒ ſucceſſoꝛes fiue cx teſtõvł
ab ireſtato adibũt hẽditatẽ:⁊ aditã ſubſtituto reſtituẽt iure fideicõmiſſi.iſti. ð fide.hẽ.ᷓ.ſʒ ꝛ
ſtipłatões defalcabũt:rñ ⁊ retiebũt legitimaʒ
piꝰ. M.ſi ip̃e. M.erat de liberis ipſiꝰteſtatoꝛis:
ad q̊s legitia ſpectat:qꝛ ĩ hac teſtatoꝛ ᷓuare eũ ñ potuit.C.ð ĩof teſ.l.qm̃. De reliqs Vo defal⸗ cabũt iti trebellianicã:⁊ ſic hẽbũt mediã hẽdi tatẽ.alterã vo mediã vſtituẽt ſubſtituto ex iui fideicõmiſſi ftiebũt ẽt ſibi oĩa bõa ipñꝰ M.qꝛ teſtõꝛ ð ſuis t̃ rogaſſe itelligit᷑ ñ hẽdiſ.ſi vo A.ñ crat ð liberi defaicabũt ti trebeiiiãicã:⁊ hẽbit ẽt alia bona.q̃ ipſe. A.aliũde qͥſiuit. gt

ſubſtitutio:q ius kideicõᷣmiſſi hʒpõt fiericui cũq; heredi ⁊ a q̃cũq; teſtatoꝛe.iſti.de fideicõ. pere.ᷓ.in pᷣmis.⁊.J.ſe. Et aduerte ꝙlʒ i pᷣtara foꝛma non addat᷑ qñcũqʒ deceſſerit ſine liberi. Sitñ. D.erat de liberis teſtatoꝛis intelliget pec clauſula ſine liberis: qꝛꝙ regla eſt:ꝙ qñcu q; qs rogat aliquẽ de liberis ſuis alti hẽditatẽ reſtituẽ pꝰmoꝛteʒ ſuũ ſꝑ ĩtelligit tacite hec ↄdi tio.ſ.ſi deceſſerit ſine liber: q nð eſt credendũ g aligs excluſale filij ſui voluerit ad alium puenire hẽditatẽ. Sedi ernco herede non ieſt kal tacita ↄditio:niſi addat᷑ exp̃ſſe·C· de inſti.? ſub.ſub ↄdi.fac.l.generalr· ʒ.vlt. Scdo fit Kc. Amihiheredeʒ iſtituo:ſʒ ſi dictꝰ. A. qñcunc; deceſſerit ſine liberi. P. ſit heres: ⁊ hec cſt to⸗ talr fideicõmiſſoꝛia:qꝛlʒ per iſtã dictionem ſit peres videat᷑ directa:tñ ꝑ iſtã additionẽ Knc li beris trahũt᷑ ad fideicõmiſſuʒ. vtꝓbai ĩ.I.ſce⸗ nola.f. ad treb. qꝛilla addirio inuit: ꝙ in q̃cũ tꝑe deceſſerit ſine liberis: vr rogatꝰper fideicò miſum reſtituere hereditateʒ pꝰmoꝛtẽ. Et iõ cũq; tꝑe moꝛiat᷑ ſine liberis mater:aut qcic; ſucceſſoꝛes reſtituẽt hereditateʒ ſubſtituto de⸗ duct ſupꝛadictꝭ.f. devul. ⁊ pu. ſub. Icoheredi. Icũ filie. Tertio fit. A.mihi heredẽiſtituo: ſ dict. A.qñcunqʒ deceſſerit ſine liberis. N. ſubſtituo. xt hec oĩ tꝑe ẽ fideicõmilſoꝛia. ⁊ idẽ us ⁊ cũdẽ effectũ hʒ ꝑ oĩa ſic due pᷣcedẽteſ:rů rõne verbi ſubſtituo:tũ rõne fine liberi:⁊ ideo dic vt de illis. Quarto fit. A.filiũ með mihi he redẽ iſtituo.ſi tñ filiꝰmeꝰdeceſſerit ĩ ꝑupillari etate vcl poſtca qñcũq; ſine liberis. P. ſubſti⸗ tuo ſub hac foꝛma cõpꝛehendũt tres ſubſtitu⸗ tiões:vna pupillaris exp̃ſſa per k qð df̃: ſi de⸗ ceſſcrit ĩ pupillari etate. Et ex hac reſultat taci ta vulgari qͥ ſub pupillari exp̃ſſa ↄtinei:vt di⸗ ctũ ẽ.⁊ hãc nõ põt facere niſi pr̃ pupilloqꝓpter pupillarẽ expᷣſã. Lertia fideicõᷣmiſſoꝛia ẽ ꝓpi iuð qð dr̃.vel poſtea qñcũq; ſine liberi. Sed fi vult ꝙ clariꝰiſte tres reſurgant. dicat teſtatoꝛ. Ppupillarii:vulgarit:⁊ ꝑfideicõmiſſũ ſubſti tno.⁊ vna q̃q; iſtax hʒ ſuũ effectuʒ. Mã ſi. A. ſit heres:⁊ĩ pupũari etate veceſſerit ſubſtitu⸗ tugvocat᷑ iure directo excluſa mfe ⁊ alijs legiti mis ſucceſſoꝛibꝰ:⁊ B ꝑꝑ effectũ pᷣme pupillari expſſe q̃ matrẽ repellit⁊ ſubſtuurũ admittit.. luciꝰ.ff. de vul.⁊ pu.ſub. Siã̃t. N.non ſit hereſ vel qʒ nolit:vel nõ poſſit: ůc ſubſtitutꝰerit he res iure directo ꝑꝑ tacitã vulgarẽ q̃ẽt ſurgit er pupillari vr dictũ ẽ. Si vcro. A.heres erit: deide factꝰpubes qñcũc; ſinc liber moꝛict᷑ ha
pebit locũ fideicõmiſſoꝛia: vñ eo moꝛiẽxe ſine liberis ſucceſſoꝛes reſtituent hereditatẽ cũ de⸗ falcatiõe vt dictũ eſt. Et vt dixi iſte quattuoꝛ foꝛme ſubſtitutionũ nõ pñt fieri:niſi filiofami lias pupillo ꝑ pupillarẽ expᷣſſam q̃ ↄtinei i eg. Mnde o notãrij ex ↄſilio meo qñ aligs hʒ filiũ ipuberẽ eni vult ſubſtituere:nõ ſoluʒĩ pupilla ri:ſʒ qñcũq; facias quũlibet per ſe.ſ. pᷣ pupilla rẽ. Sic. A.filiũ meũ mihi hercdẽ inſtituo. Me rũtñ ſi dictus. N.filius meus mihi heres erit: ⁊ in pupillari etate deceſſerit. N. heres ſit vel fratres eius ſuperſtites heredes ſint. deĩde fa⸗ cias fideicõmiſſoꝛiam hoc modo. Si vero di⸗
ctus. N.pubes factus poſtea qñcũq; deceſſerit
ſine liberis: ſubſtuuo ei per fideicommiſſum ſuperſtites frẽs eius:⁊ pꝛemoꝛtuoꝝ fratrum eius liberos in ſtirpes ⁊ nõ in capita: ſi teſta⸗ toꝛ vult ꝙ vſq; ad iplos vadat. M vt ſis cau tus:ſcias ꝙ verba ſubſtitutionis non extendũ tur vltra illos quos teſtatoꝛ expꝛeſſit. Si eniʒ inſtitutis tribꝰ vel pluribus filijs ira addiciat vh aligs eoxꝝ deceſſerit ſine liberis ſubſtitno ſuperſtites. Certe ſi decedit vnꝰeoꝝ relicto fi lio. deĩde moꝛiat᷑ ſine liberis filius illius g pꝛi⸗ mo deceſſit nõ admittit᷑ cũ patruis vel fine pa truis ad fideicõmiſſoꝛiam hereditatem illius fitij teſtatoꝛis qui ſine filijs deceſſit:qꝛ non ex titit conditio ſubſtitutiõis in perſona patris eius.Illos tantummodo teſtatoꝛ ſubſtituit g ſuꝑuẽnirẽt illi.et adde vt dixi ſi teſtatoꝛ ſicvlt.
¶ Quinta directa ſubſtitutio dr̃ bꝛetziloqua i
qʒ in bꝛeui ↄtinet ſubſtitiões.ſ. duas pupulla⸗ res expſſas:⁊ duas vulgares exp̃ſfas. Nꝛimg pupillaris ẽ vniꝰalteri. Scðᷣa altcriꝰalteri. vñ ſi. N. fuerit heres ⁊ in pupillari ctate deceſſe⸗ rit. B.ſuꝑueniẽs hẽs erit ð iure directo:⁊ ccõ uerſo:⁊ ĩ vtroqʒ; excludunt᷑ mñ ⁊ ceti veniẽtes ab iteſtato ꝑ effectũ pupillari expᷣſſe· Wulga⸗ res ẽt reſultãt:qꝛ ſi vnꝰilloꝝ nõ fucrit hercs: qꝛ noluerit vel nõ potucrit aliẽ iſolidũ heres: ⁊ fit mõ. Teſtatoꝛ hñs duos filios vl plures ipuberes ſub ſus prãte põt facerc mõ· A.⁊ B.filios meos ipuberes mihi hẽdes iſtituo ⁊ eos iuicẽ ſubſituo. Nãc ſubſtitutionẽ ler ap⸗ ellat recipꝛocam.vt.ff. de vul.⁊ pupil.· ſub · ·id hoc iure. Mon põt ãt hec ſubſtitutio ficrini ſint ĩſtituti filij pupilii ĩ ptãte teſtatoꝛis: als ñ eſſet ſubſtitutio bꝛeuiloqᷓ: ſed tacita vulgaris Et aduerte ꝙ verbũ ſubſtituo non ↄuenit 3 oẽm ſubſtitutioneʒ in qua ponit ad fideicom⸗ miſſoꝛiũ:ſʒ nde illiᷣſubſtitutõis ſe coaptat i q
mi iune iiuini tuun⸗ vn ulſ do zmomn ickgumn (Swſn duaeri Fhusſi hirſpmn vien. Si pinc hercd ſithnede iegom. 7C dn tam aher
s Cduät reditatẽ:
ſ poſte⸗ rcun
9 ¶Mecu ſubſtituere. iril vnica bew f̃ deſt fim n1 (Anqsp trẽilnullu iſlegui f. iiſe ablẽtet intic pty felegurld
D
cdilccn. ſdünon nyltziiuci unitic ſoncziuris malutivt lilmiucde ſigdoore iuic fu iwuninen victzun Kiiguti ugi tw

M is
15
17
ponitur:⁊ eã in directo iure cõſeruat:excepta ſola compendioſa:ĩ qua ſi ponat᷑ ſtatim eam ad fidcicòmiſſoꝛiã cõnucrtit:vt patet ex dictis. Multa alia eẽnt dicẽda:ſed bꝛeuitatis cã hec quc magis cõſuera ſunt reſeraui vt intelligas aliquid de ſucceſſione legitima.
¶ Quõ aũt ĩgrediẽtes rcligionẽ excludat ſub ſtitutum.vide.ð.heres.;.xviij. Et de legitima vide legitima.multa alia ad iſtam materiam. ¶ Subſtitutio tatis ↄditiòis ſi ſine liberis de cedat alter ſit heres euaneſcit etiã ſi naturales pʒ. Gecus ſi addatur legitimis. Itẽ ſi filios ha buit.ſcd pᷣmoꝛiunt᷑. Mã videt᷑ ſine liberis de⸗ cedere. Si ãt dicatur ſine herede deccſſerit no mine heredis ſoli filij itelligunt᷑. Itẽ ſi nõ hʒ füiũ:ſʒ nepotẽ ex filio ſubſtitutio euaneſcit. vi de glo in c.in pᷣſentia:de ꝓba.vhi hec ponũt. ¶¶ Prx rogatus reſtituere hereditatẽ poſſit cam alteri aticnare.&. vide.ð. heres.Fᷓ.xij. ¶Quid ſi quis ſit rogatus pure reſtitucre he reditatẽ:nulla facta mentione de liberis.K.ꝙ
ſi poſtea habuerit filios vel nepotes ſubſtitu⸗
im 19 cmimn
tio cuaneſcit.de ꝓba.in pᷣſentia.in glo.
¶ Ilte cuius induſtria ẽ electa nõ põt alium ſubſtituere.c.fi.de of.dele.⁊.c.is cui.de of. dele. li. vi.l.vnica.ᷓne aũt.C.de cadu.tol.l.ſtatu ii⸗ bero.ff. de ſtatu lib. Fallit niſi vclit fubſtituere filium ᷣm Ludo.de ro.in ſuis no.
mmmnn 1o ¶An gs ꝑ ſubſtitutũ poſſit deſeruire.&. ꝙñ
fiiht
tex.ẽ i.l nullus ꝗ nexu.C.de decu.li.x.⁊.i.l.ſciẽ dũ.p.legati.ff. de lega. Fallit m Ludo.vbi.ð. niſi ſe abſẽtet clecrus ꝓ vtili ſibi ⁊ neceſſaria cã qʒ tũc põtvt ſi vadat ad balnca..ſi abſẽte. f. de lega.⁊. de policitationibus.ff. de— 11 in iure an ſit bo Mbtilitas ⸗ c.ditecti.de iudi.poſt Vin Mo. Jo. qñ.d. An.ꝙ aur ẽ ad capiẽdos ⁊ decipiẽdos
ſimplices ĩ iudicio vel extra.⁊ hec pꝛobat᷑vtĩ
d.c. dilecti.⁊ ĩ.c.ſi cupis.xvi.q.i. Aut ẽ ad iter⸗ pᷣtationeʒ iuris.⁊ tůc ſi ẽ rõnahilis ⁊ iuri ↄſẽ⸗ tanea laudat vt ĩ.c.capcllanꝰ.de ferijs.⁊ bonꝰ rex.i.l.vnica.C. de ꝓfe.q̃ in vꝛbe ↄſtã.li.xij. vbi dicit ꝙ docroꝛ legẽs debet habere ſubtilitatẽ iterpꝛerãdi. Facit tcx.i.l.nõ pñt.ff. de le.⁊ idẽ qñ adhibet᷑ extra iudiciũ ad veritatẽ eliciẽdã ẽt ĩ foꝛo anime.vt ĩ.c.i.de.pe.di.vi.iĩ verbo ſub tilis iueſtigaroꝛ. Fivero eſt irratiõabilis ſicut quoꝛundã qui tiñ volũt ſubtiliʒare ꝙ ſeipſos nð itelligũt ⁊ verba ꝑuertũt ſic ẽ mala:⁊ ĩpꝛo bat̃.vt ĩc.i xlix. di.vbi de hoc. ⁊ in.c. cũ fancti.
rxiiij. qiij. Dnde imperatoꝛ in. vlti. C. de le⸗ gibus dicit vanaʒ ſubrilitarẽ eorũ deriſimus quam coꝛꝛigendam cenſemus.
E ſT vide. s. he⸗ K cceſſio reditas. 2 3 alius ſingularis cccſſoꝛ⸗ 1 gin certa re Iſti⸗ tuit. Alius vniuerſalis.g in tota here⸗ ditate vcl reliqua. vide gl.i.c.cũ ad ſedẽ. ð reſti. ſpo.⁊.ij.q.i.c.i vᷣmis.de iudi.qꝛ Mulielmus.
¶ Quò ſucceſſoꝛ tenet᷑ ſtare ʒctui facto a ſuo pᷣdeceſſoꝛe. vide locatio..xx.⁊.ð.dignitas.J.i. Eiſaiae poſſint valẽ alijs ße.ꝙ ad acqrẽdũ aliquẽ ſtatũ:puta bti tudinẽ ⁊ ꝑmõʒ meritivalẽ nõ pñt:ſʒ bñ ꝑmo⸗ dũ oꝛationis.ſ.merito ↄgrui ſicut cũ qs ꝑ oꝛa⸗ tionẽ altcri ĩpetrat pꝛimã gr̃am ex bonitate di uina nõ ad merita reſpicientꝭ ſed ad effectuʒ. Ad acgrendũ vcro aliquid qð ↄſequit᷑ ſtatũ ali cuius vel ẽ acceſſoꝛũ ad ſtatũ:ſic opus vnius põt alteri valere:nõ ſolũ de ↄgruo ſed ẽt de cõ digno.⁊ k dupliciter. Mno modo ꝓp cõicatio nẽ in radice meritoꝛj opis q̃ eſt chariras: ⁊ ſic glibet de bono alterius hʒ emolumẽtũ ſi cſt in charitate iuxta illud. Particeps ego ſuʒ vĩum timentiũ te ⁊̃. Alio modo ex intentõe faciẽtis vt cũ qs aliqᷓ opꝑa ſpãliter ad h facit vt tali pꝛo ſint. Vnde tunc talia opꝑa efficiunt᷑ eoꝝ ꝓ qui bus fiunt:qſi eis a faciẽte collata.vnde pũt eis valere ad ſatiſfactionẽ ĩplendã vel ad aiiquii qð ſtatũ eoꝝ nõ mutat. Etiſtis duobꝰ modis valẽt ſuffragia:nedũ viuis:ſed ẽt moꝛtuis: nõ vt mutẽt coxꝝ ſtatũ ſed vt liberent᷑ a penis:qð nõ eſt mutare ſtatũ:qꝛ vt dicit Aug.iĩ Enchiri dion.c.lx v. dũ in hac vita viucrèt meruerũt vt hec ſibi poſtea ꝓdeſſe poſſent. Et illud.ij. coꝛ v Wnuſqſq; ꝓpꝛiã mercedẽ accipiet ꝓut geſſit in coꝛpoꝛe. Et illud cccleſiaſtes ix. vbi dr̃ ꝙ nð pñt ꝑtem ĩ oꝑe qð ſub ſole gerit. intelligit᷑ quo ad ſtatꝰ mutationẽ. Mã pꝛimum eſſentialcvcl penam cternamn quilibet habebit ex operc ſuo non alieno. S ¶ Mtrũ ſuffragia facta ꝑ pcccatoꝛes valcũt. K& ꝙ ſi logmur de operc opato:ſic ſacrificiũ alta⸗ ris ⁊ qia ſact᷑a ex ſcipfis hñt efficaciam abſcʒ oꝑe opãtis quã cqualiter expiẽt ꝑ quẽcunqʒ fiãt:ſi aũt loqmur de opere opantis:ſic diſin guoꝛq põt fieri per malũ dupliciter Mꝛino vt per actoꝛẽ:⁊ ſi nõ ꝓſunt niſi foꝛte per acci⸗ dens:⁊ ex cõſequẽti:puta ꝑ cicmoſꝑnas mali

2
3 4
hois:boni ꝑaupes excitati oꝛãtꝓ defunctis il lis. ꝓ qbꝰile malus dedu. Scðo vt pminiſtx ⁊ ſic:aut vr ꝑ miſtrů ecclcſie publicũ:vtẽ ſacer dos ꝗ celebꝛat eregas moꝛtnoꝝ:⁊ talia ſcmꝑ Pſunt qꝛ malicia miſtri nõ nocet oꝑi boni ac toꝛis. Aut vt ꝑ miſtrũ pꝛiuate ꝑſone:⁊ tunc fi ad pᷣceptũ exñtis ĩ charitate vel ad ↄſoꝛtiũ: ſiẽ cum duo legũt pſalmos vci offm̃ moꝛtuoꝝ: ⁊ vnꝰẽ bonꝰalt malus:fic ꝓſunt i.liꝓ qͥ fiũt. Si vero ad pᷣceptũ nõ exñtis in charitate:qñ mã daujt fieri:⁊ ſie nõꝓſunt defuncti: niſi poſtea eẽt in charitate. qñ talia fiũt.⁊ de nouo demã det vel demãdationeʒ de nouo acceptet.qʒ ſic valerẽt. Si aũt erat in charitate qñ mandauit. k poſtca non ſit qñ exequũt᷑ nihilominus va lẽt defũctis. Et aduerte ꝙ lʒ qs cxñs in chari⸗ tate demandando ↄſcquat᷑ fructũ opex.l ille cœxccutoꝛ ſit ĩ moꝛtali.nõ tñ tm̃ ſuffragiũ ſicut ſi exeq̃rcẽ ꝑ exiſtẽtẽ ĩ charitate.qʒ tũc taljs opa
eẽnt mcritoꝛia ex duabꝰ ꝑtibus.hec ex Ric.i.
iiij di. xlv. ar.iiij.q.ij.⁊ ceteris theologis ibidẽ ¶ Wtrũ recipiẽs multos ad ꝑticipationẽ bo⸗ noꝛũ ſuoꝝ:ſna opꝑa ſint illi minus vtitia.ſe.ß̃ʒ Ri.in.iiij. di rlv.q nõ.qꝛ plus ſibi affert illud opꝰcharitatis.ſ.talis receptio bõa ſua cõicũdo qᷓ; ſibi detrahat᷑ ẽt qͥ ad remiſſionẽ pene ſue ð fructu bonoꝝ cõicatoꝝ.⁊ talia bona ſic cõica⸗ ra faciẽti ea ĩ nullo minus:ſʒ magis qͥ ad aug⸗ mẽtũ pᷣmij ĩ gloꝛia valẽt. Tho.in.iiij. ea. di te⸗ net ꝙ nõ valẽt ad expiationẽ pene ꝓpꝛie. niſi ꝑ modũ mecriti de ↄgruo.ſ.ex gra ñex debito. Rõ. qꝛ duo reatus nõ dimittůt᷑ ꝑ vnã ſatiſfa ctionẽ:q̃ ei nõ adeqᷓt̃.ſʒ pᷣmũ ẽ verius qꝛ cha⸗ ritas opit multitudinẽ pctõꝝ.⁊ maioꝛ chari⸗ las plura pctã. vide de hoc.ð. ſatiſfactio..v. Ptxꝝ defũcti quoꝝ legata nõ excquũt plus in purgatoꝛis tardẽt.. vide cxecutoꝛ..xxiij. Due ſůt ſuffragia qͥ ꝓſũt defũctis. K. Bre. g- quattuoꝛ modis aie defůctoꝝ ſoluũt᷑.aut obla tiòibus ſacerdotũ:aut pᷣcibus ſ anctoꝝ:aut ele moſpnis caroꝝ:aut ieiunijs cognaroꝝ.xiij.q. ij. aĩc. Et duo pᷣmi mõi ſůt magis efi aces in⸗
quãtũ ferũt᷑ in deũ qᷓ; duo vltimi g ferũt᷑ĩ Pri mũ. niſi foꝛte ꝑ accidẽs iquãtũ.ſefyns ipetrat pᷣma duo vel vnum coꝛum vel aliqñ alia tria. Prrũ cultus eregarũ valeat defũctis.K. m
Rii.iiij. di.xiv.ar.vi.qi.ꝙ ſepultura valct p acciẽs iquãtũ.ſiſpiciẽtes raoꝛdãt᷑ ⁊ oꝛñt; eis. vñ dr̃ monumẽtũ guaſi monẽs mẽtẽ. vt di cit Aug i.de ciui. dei. Itẽ valet ſcpultura in lo co ſacro.qꝛ frequẽtius oꝛãt ꝓ exñtibus apð ſe
q; alibi. Et ecckia gnõli magis ꝓ erñtibꝰin lo co ſacro qᷓ; alibi:fiuc qꝛ cõmẽdstur ahcui ſcõ rõnc cuiꝰ ibi elegit ſepulturã ⁊ lilia. A lia aũt a ſepultura vt ſũt eius oꝛnamẽta:cðdcle:incen ſuʒ:pãni:⁊ hmõi:ↄſolatõcs ſunt viuoꝝ nõ ſuf fragia moꝛtuoꝝ:qʒ eis ꝓdeſſe nõ pñt:niſi ꝑ ac⸗ cidens inqᷓ;rũ incitãt ad oꝛãdũ ⁊ alia bona fa⸗ cienda pꝛo defunctis:aut inquãtum pauperes fructum capiunt vel inquãtum eccleſia deco⸗ rat:⁊ ſic elyna cõputat tobie.xij· c.
¶ Mtxꝝ ſuffragia facta pꝛo pluribus tãtuʒ va lcãt cuiʒ hẽ ſi ficrent pꝛo quolibet coꝝ iſingu lari..ꝙ communis opi.theologoꝝ in.iiij. di.
xlv.ẽ ꝙ non Failit hoc in calu de quo.ð.y.ij. ⁊
miſſa..lij. ⁊.liij. ¶ Quibꝰdefunctis valẽt ſuffragia:dic ꝗ ſolũ
criiribus in purgatoꝛio ⁊ non aſijs. Facit.c.cũ
2Marthe. de ccle.miſ. perbia Serpeixpr P cxcellentie.vñ ſu perbꝰ dr g ſuꝑ vult videri q;; ẽ fm Iſi do.li. cthi. Et iõ ſi ſumat fmꝓpꝛã ſpẽʒ quã hʒ er rõne pꝛopꝛij obiecti ſic ẽ ſpůle petm̃:⁊ ſic ẽ ioꝛdinatꝰappetitꝰ ꝓpꝛie ercellẽtie. Dpoꝛtet cinate faciat vt ſit ſpãle pcm̃ ſuꝑbic. Si vero ſumat᷑ ym quãdã redundãtiã in atia peccata:
ſic hʒ quãdã generalitatẽ inquãtũ oĩa pcccata
pñt oꝛiri ex ea. Et duplr. ſꝛimo inquãtum alia peccata oꝛdinãt᷑ ad fine ſuperbie.ꝗẽ ꝓpᷣa erccllẽtia ad qus oꝛdinari põt oẽ qð ꝗs appe⸗ tit ĩoꝛdinate. ſt ſcðo gencraie pcm̃ qᷓ;tum ad effectů:qꝛ in oĩ pctõ ẽ ejfectꝰſuperbiæ.ſ.nõ ſub
di legi dei: ſʒ q;tũ ad affecrũ nõ ẽ generale pc̃
vt qñ ꝓcedit pcm̃ ex ifirmitate vel alia cã.⁊ iõ ẽ aliqð pem̃ qͥ ad effectũ:qð nõ ẽ qᷓ ad affettů ji cnt volens occidẽ hoicʒ occidit pfeʒ neſciẽſtſic qᷓ;tũ adeffectũ ẽ patricida: ſʒ nõ qᷓ;tuʒ adaſfe⸗
ctũ. Mec er Frãciſco de may.in ſcðᷣo fen. er⸗
tio mõ idirecte ⁊ per accñs.ſ.rcmouẽdo pꝛohi bẽs iquãtuʒ.ſ.hõ ꝑ ſuꝑbiã ↄtẽnit legẽ duuinã per quã pꝛohibet᷑a peccãdo. Et iõ Wre.xxx. mof̃.non ponit cã peccatum ſpãle:ſed reginã omnium.
¶ Mtꝝ ſir peccatũ moꝛtale. K. ꝙ fmn ſpẽʒ ſus 1
accipicndo ex genere ſuo eſt pcim̃ moꝛrale: qꝛ pᷣſupponit ↄtẽprũ diuinc reguie ⁊ legis:cui i vult fubijci er amoꝛe pꝛopꝛic ercellentie ↄſcq̃n do. Et h̊ vexꝝ eſt ſi ſit in dcliberatiòe volůtans Pꝛeuaricatio vero diuine legis:aut in opere aut ĩ volůtate qñ ꝓuenit ex ignoꝛãtia velexi⸗
actualii itendẽs pꝛopꝛi excellentiã aiꝗd ĩoꝛ
nuit junnpl mnh uintß nmo (durin wipllue nbie. Ja mpſusm nh D mit vi tonige l Pin thpinf gbiichno uoꝛertim nfidcitaẽ ſlidicere qöbieaſe aifideli ꝙ aliqger Miladeb menlu voñſẽidel piſe ſpes ſi ninalio pe riſol ſri wenentapp teyiſii in qfacir Musvpl ur ſuntcli itirpemi itiemenni heghinle
—. iann lichieo—
wücsicr
ſipum urcigiſ in rbet d uu ut dunſg co
j

fmitate. ſic noneſt ſuperbia. Qñ vero eſt ſo⸗
lũ ex ↄtemptu ſic eſt ſuperbia pꝛout eſt genera wie ke vitium. ñ Vo eſt vt gs ↄſcquat pꝛopriam — excellentiã fic pꝛopꝛie eſt fuperbia ⁊ ſpãle pec catum moꝛtale rone finis. init 1 ¶Quot ſunt ſpẽs ſ uperbic.ße. ᷣm Wre. xxiij annn mof̃. ꝙ qjttuoꝛ.ſſpꝛima cũ boni qð hʒ aſe exti nmat hre. Scva h ertimat qð dat᷑ fibi ſuperiꝰa deop ſuis meriti dari· Tertia cũ ſe iactat hre ð nõ bʒ. Duarta ců der pectꝭ ceteri ſingularit appetit videri hre qð non hʒ. Nducrte tñ fm Tbo rrij. q.clxi. ꝙ vcra ertimatio põt coꝛꝛũpi udnan duplr. Mꝛimo ĩ vninerſali in his qᷓ ad fidẽ ꝑti nẽt.⁊ h ꝑ infidelitatẽ. Scvoĩ aliq pticularicli unii gibili⁊ h̊ nõ facit infidelitas: ſʒ aliud fiẽ foꝛni atoꝛ ertimatꝓ rꝑe illo bonũ foꝛnicaru⁊ nõ ꝑ Xn. infidelitarẽ ſedꝓpi delectationẽ.õ ivniuer itn ſali dicere foꝛnicationẽ eẽ bonũ: vel bonuʒ ali babue qð hre a ſe ⁊ nõ a deo vel ſuis meriti. ꝑtinet ezynntij ad ifidelitatẽ:⁊ eſt moꝛtale pœm̃ itidelitati. ʒ ꝙ aliqs ex ioꝛdinato appetitu pꝛopꝛe ercellen nobmt tie:ira de bonis ſuis gloꝛict:ac k caa ſe hret vł — in merit ſuis. ꝑtinet ad ſ uperbiaʒ: ⁊ ẽ moꝛtale urpac pcm̃ ſiẽ ĩ deliberatòõc volutati. icc i telligas 4 duu ꝙ iſte ſpẽs ſuperbie ↄiſtãt ĩ extimatõc: qꝛcuʒ nh ertimatio bertineat ad rõnẽ nõ eſſet pcœm̃ cuʒ Ann pcm̃ ſolũ ſit ĩ volůtate pꝛicipalr. Gʒ qꝛ ꝗ quis vchement appetit facilit extimat. Jõ pem̃ ſu⸗ perbie ↄſiſtit i ioꝛdinato appetitu pꝛoße ercei n ietic:er q̃ facitr extimat ſe ea hfe a ſe vel ſuis n meritis: vci ꝙ plus hʒvei ceteros deſpicit. Que ſunt cfilir. K. ꝙ ſunt ãbitio:pᷣſũptio: paöichrm arrodtia perrinacia:curioſitas: ĩgratitudo: iudiciũ temcrariũ:riſio: tentare deum:⁊ adu a latio. De ghe in locis ſuis. St innin riẽ vitiũ ʒꝛium jnnirßij plus erhibeat icuitũ diuinũ q; vera re ligioꝛſcd qʒ erhibet cuitũ diuinũ velcui nõ vʒ ei eo mõ q̃ nõ dʒ· Whñ ſupſtitiofi dci ſunt m rrpe Iſido.li. ethi.eo ꝙ dep̃cabãt᷑⁊ imolabãt vt ſui liberi ſuꝑſtites ficrẽr.gl.ãt ad coꝛ.ij. diẽ ſuꝑſti ſn tlo ẽ religio ſupꝛa mõʒ ßuata.vbi accipit᷑ me⸗ thaphonice religio:ſiẽ qñ dicimꝰ bonus latro. Wtxꝝ ſuꝑſtitionũ diuerſc ſint ſi pẽs.K. ꝙ ſic mninn Pz diuerſa obiecta ł diuerſos fines 5ʒ k.n.actꝰ w moꝛales ſpẽs ſoꝛtiũt᷑. Mñ pꝛĩa ſpẽs ſuperſtitõ — niseict erbibet᷑ cultꝰ dcocui crhibendꝰeſt:ſed ene⸗ mõ idebito:vt ſigs colẽt deũ nũc ᷣm legi vete ris obhuãtiꝗᷓ. ᷓcða ẽ cũ cultꝰdiuinꝰcxhibetur * m, chi nõ debci.
ſ.creature cuiciq;:⁊ iſta hʒ mul⸗
rales Stutes coꝛ
tas ſub ſe ſpẽs. Mã ſi reuerẽtiq deo Lepirz er hibet creature ẽ idolatria. Si voh faẽ vr in⸗ ſtruat᷑ ab es ſic ẽ diniatio:q̃ demones ↄſulit ꝑ aliqᷓ pacta inita racite vel exp̃ſe cũ eis. Si tB fit pꝛopt᷑ dircctòʒ humanoꝝ actuũ:⁊ ſic eſt ſ u⸗ perſtitio q̃rũdã obßuãtiaꝝ. Er;ᷓ dicn Mugu. ij. de doc. xp̃iana. Iuperſtitioſi uʒ eſt ingt ꝗœg¶& iſtitutũ eſt ab hoĩbꝰad faciẽda ⁊ colenda idola ſic deũ creaturã vel aliã Ecce pᷣmũ ſubdit vel ad ↄſultatoes ⁊ pacta qͥdã ſignoꝝ cũ deme ni⸗ bꝰplacita atqʒ fedcrata. Ecce ſcðᷣm pꝰ ſubifert d b g pertinent oẽs ligature cxecrabiliuʒ re⸗ medioꝝ qᷓ;s non cõmendat ars medicoꝝ ſcu ĩ bᷣcdtatõibꝰ ſeu in characteribꝰ ſuf pendendis atq; ligãdis.i quibꝰoĩbus ars demonũ eſt ex qᷓ̃dã peſtifera hoinʒ ⁊ maloꝝ angcloꝝ ertoꝛta Mñ ⁊ cũcta vitãda ſunt xp̃iano ⁊ oĩo penitus erecratiõe repudiãda atqʒ dãnãda. rxvi.q.v. nec mixꝝ. ⁊ i.c.illud.i.q.ij. Pꝛia ãtſ pẽs ſuper⸗ ſtitionũ ſimplr eſt pem̃ moꝛtale. Seð̃g Vo ſpe cies ſilr eſt moꝛtale peccatũ.⁊ ve hac habes.ð ſoꝛs. Sed qñ ↄſiſtit folñ in obſeruatione qua rundã obſcruãtiaꝝ ſic adnerte q ſolum ẽmoꝛ tale peccatum:qñ duo ↄcurrũt. Mꝛimum ai⸗ quid ſuperſtitioſum. Scm ꝙ ſciat ſuperſtiti oſum foꝛe id ſcruãs quacũqʒ intentiõe hoc fa ciat. Vecus ſi ignoꝛaret ſuperſtitioſum: qꝛ ſic nõ eſſet moꝛtaſe peccatum. Bed quero quomodo poteſt cognoſci ꝙ ta⸗ le quid ſit ſuperſtitioſum. K.qꝙ conſideranduʒ eſt: vtrum naturaliter vide tur poſſe tales ef⸗ fectus cauſare pꝛo quibus effectibus cauſan⸗ dis ralibus quis vult vti! ⁊ ſi ſic non erunt ſuperſtitioſatiʒ enim cãs natu rales ad inducẽ dũ effectus pꝛopꝛios adhi bere. Gi vero non polſunt naturaiiter cauſare tales effectus ↄſe⸗ hibeantur ad hos effectus
quens eſt ꝙ non ad cãndos vt cauſe:ſed tãtũ vt ſigna:⁊ non vt ſi⸗ gna diuina. Sicut ſunt ſacfalia figna: ſed tm̃ vt ſigna vana ⁊ ſuperuacua:⁊ ſic pertinent ad pacta ſignationij cũ demonibus inita:⁊ ſic ſ u⸗ perſtitioſum. Mec ob.ꝙ ſicut coꝛpoꝛa natura ia ſubdunt᷑ coꝛpoꝛibꝰccieſtibꝰ.ita ⁊ coꝛpoꝛa ar tificialia vt imagincs:ꝗᷓ ſicut illa:ita ⁊ iſta ſoꝛ tiunt᷑ aliq̃s vrutes ex ĩpꝛeſſione coꝛ ox ccle⸗ ſtiũ ad aliquos effectus cõᷓ ndos.qꝛ. K. ꝙ natu poxnaturaliũ ↄſcquunt᷑ ſub ſtãtiales foꝛmaſip̃oꝝ qᷓð ſoꝛtiunt ex imp̃ſſiõe coꝛpoꝝ celeſtiũ:⁊ ideoer earundem ipꝛeſſione foꝛmarum ſe oꝛtiuntur quaſdam virtutes acti⸗ uas. Sed foꝛme coꝛpoꝛum artificialiũꝓcedũt

quẽter valent cõtra vemonẽ vt minꝰpoſſirv rare illum. Scd directe? pꝛopꝛic nulla herba ralẽ virtutẽ hr̃e ad agendũ. Et ide ẽ ꝙ ex in aut res coꝛpoꝛalis por agere in puruʒ ſpm̃ na⸗ pꝛeſſiõe coꝛpoꝝ celeſtiũ Fm ꝙ ſunt artificialia turaliter. Et ſi aliqũ valer eſt potius ex aliqua
nullã ſoꝛtiũt᷑ virtuteʒ: ſed tm̃ m matcriam ſuperſtitiõe q̃ pꝛopibitaẽ.
ruralem. Et ſic pʒ ꝙ qfaciunt annulũi tali cõ ¶ Btrũ liccat ſuſpẽderc bꝛeuia ad collũ.h.ꝙ ſellatide vel ipꝛimut imaginẽ v valcat ad fe ſic.ſi.v. ↄcurrãt. Nꝛimũ ꝙ int noia cogni pꝛes ⁊ hmdi luperſtitioſi ſunt concoꝛ· Tpo. ⁊ nota nõ. ignstꝭ. Sctng ila noia au ver fa fe. q. xcvi· Siie va ſint noia ſcã: puta cuãgelijaut ſacre ſcriptu ¶trů ars notoꝛia ſit illicita ⁊ iefficax. K. ꝙ re aut aliquoꝝ ſcõx. Tertiu Pin cis nõ ponã arsn tur aliqui caracteres:ſcu ſigna pꝛeter fignum
ſic. qꝛ illa qbus vri non pñt virtutẽ cauſandi. cteres: pꝛe ſciam vt cã:ſed tanqᷓ; ſigna ſiuc qʒ inefficax ẽ crucis. Quartũ ꝙ nõ inſerat᷑ aliqð vanum ſeu
ſciaʒ acquirendã: qꝛ cũ querat acdrere ſcia; falſum. Quirũ ꝙ iſcribẽdo ſeu ſnſpẽdẽdo aut nö ꝑ modũ cõnaturalẽ hoi.. adinueniẽdovel poꝛtãdo non obſcruet᷑ aliqð ſuperſtirioluʒ: fiẽ addiſcẽdo oʒ ilð erpeclet à deoꝛſicut ſci hoies qñ credit minus valeant ſcripta añ cuangeliũ faciũt non per vana:ſed ꝑ vcx dei cuhũ:aut a vel alio vie:vel per pueꝝ virginẽ ⁊ bmotalii diabolo vt faciũt g arte notoꝛia vrunt:qt va iſtis nõ ↄcurrentibus ſupſtitioſum ẽ:vt patet
nas ſuperſtitiones ꝗ demones en nõ pñt illu⸗ xxvi.q.vi. non l. ⁊·no obſeruetis. minare intellectũ. iõ nunqᷓ; ſciam potcrũt da· Prtrů incãtatio ſerpentiũ ⁊ aialiũ ſit licita. re:tʒ aliqñ expꝛimãt aliqua document ſciarã ſ. ꝙʒ ſi in incã rationibus ſerpẽtiũ ⁊ ſilium ba 2i0 moꝛaliter peccãt tali arte vtẽtes ⁊vt plu beat᷑ reſ pectus tãtũ ad ſacra verba ⁊ ad virtu/ rimũ cfficiunt fatui. 3 3 ẽ diuinã:nõ eſt illicirũ. Sed qʒ vt plurimũ fi
4 ¶ Ptr virtus imaginatius poſſit immutare unt ilicite obſeruãtie circa tales incãtatiões:
coꝛpoꝛa naturalt. k. uicẽ. vi.naturaliũ. c vl. ⁊ ꝑvcmones ſoꝛtiunt effectũ iõ repꝛobani.
ꝙ ſic. accipiẽdo imagiatiuã ꝓ ipſis virtutibꝰ ĩ U Ptrũ carminatrices ⁊ carminatoꝛes ꝗᷣar⸗ terioꝛibus. vt pʒ in trabe poſita ſup aquã ⁊n minãt ifirmos aut pueros peccent moꝛaliter tcrra:⁊ multis alijs exẽplis ⁊et extranca qon ße ſi nihil ſupſtitioſum dicũt aut docẽt aut fa credo qꝛ nimis extẽdit eiꝰvirtutẽ ern itcligal ciũt: ſed rãtũ vtu nt licitis pꝛccibus ⁊ adiurati
in quacũq; imutatione ſcdin aliqbus aiijs ĩi onibus:ſicut ꝑ paſſionẽ ⁊ crucẽ ⁊ fimilia non pedimẽris ſublatis. eſt peccatunnſed nõ debent conſuli niſi dilcre ¶ Ptrů faſcinarioſit poſſibilis. h. ꝙ accipiẽ“ ris perſonis vel religioſis: qꝛ cõmuniter ſuper
a faſcinationẽʒ illufiòe ſeu ludificatiòe len ſtitioncs imiſcent. ſuũ ꝑ artẽ magicã facta:ſic certũ ẽ ꝙꝙẽ poſſibi ¶ Quid de illis ꝗ dicũt miſſam de moꝛtus ꝓꝙ lis:niſi ꝓhibeat a deo mediãte miniſtcrio an⸗ viuis vt moꝛiant᷑.&.ꝙ peccãt moꝛtalr. xxvi. geloꝝ vel ſcõꝝ · Si vero accihiat faſcinatio ꝓ q v. quicũq;. Et idem dic de ernẽtibus altaria inuidia:⁊ ſic eſt ẽt poſſibilis: ſicut multiplici᷑ aut operiẽtibus imagines ſcõꝝtvt in· d.c qui⸗ erperiẽria docct. Si aůt accipiatꝙ imutatiõe cũ q;. Bilr de dicentbus pſalmos aliq̃s ad h.
ad malũ facta in coꝛpoꝛe alteriꝰꝑ oculos altcri M Mtrũ colligẽtes aliq̃s herbas vands obler us reſpiciẽtis in eũ:ſicſilr eſt poſſibilis natu⸗ nationes faciẽtes peccẽt moꝛtaliter. K.ꝙ ſic raliter. vt dicit Auicẽna.vbi.?.ſed nõ ĩ oi coꝛ“ ſciẽtes ſupſtitioſum eſſe faciũt:vt pʒ. vx vi.q.v
poꝛe neq; ab oiaſ pectu.vide Ric. in quolibet c.non liceat.⁊.q.vi.non liccat. q nãc qõnẽ foꝛm at: vnde põt vetula infecta al ¶ Quid de obſeruationibus vanox ad pꝛeco piciẽdo pueꝝ ipᷣminficere. gnoſcenda infoꝛtunia? hmõi. K. ꝙ oia phibi S Ptrů herbe vel armonie pabcãt vtuteʒ 5 ia ſunt:qʒ ſunt figna ex vanitate hoium coohe dcmoues. K. ꝙ nõ:niſi per accidens. Mam cñ rãte diabolo.Mã cum in bmõi pꝛincipio ali actus actiuoꝝ ſint in paticnte diſpoſito fᷣo de quid vcri euenit a cafn inceperũt hoies aniu aia i demon inuenit paſſionẽ melãconicam in his applicare. Et iðõ diabolus multa facit intẽſioꝛẽ acrius verabit eũ in quo eſt qñ eſt in euenire in talibus.vt poics curioſioꝛes fiãt in maioꝛi diſpõne qᷓ; qñ eſt in minoꝛi.Et ſiecum talibus ⁊ laqucis erroꝛum implicentur: vt di⸗ berbe ⁊ armonie valcãt naturaliter ad talem cit Aug. pᷣmo de doc.xp̃iana.⁊ no · in.c.ſcien⸗
paſſionem lenandam vel minuendã:ſic conſe/ dum.xx vi.q.iiij.
er ↄceptione artifieis. Et iðcũ nihu aliud ſint qᷓ cõpoſitio ⁊ oꝛdo. vt dr̃ ij· phi. nõ phr natu⸗ ẽ ꝙ ex im⸗
S
M
iſeiculiten izniui izinonijnn niumuiipl auinrinii ſinines vintrbicũq; ſuhaliamf mnontalit liwritate ici. Scn ne dc ver uideobſer ujndmi ingoſc ldtapꝛe ardine ſogvnkt us(au ifcnöct winn umuna ꝓc
i miyi
nſcundi

mn
— sium ciuifm — uidriin mnn
nluun
—
— — ⸗ un„
— *
¶ Ptxꝝ ſciẽs maleficiũ poſſit ſine petõ illud fol uerc.. Petrus aureo.in. iiij. di. xxriiij. q.ij ꝙ per aliud maleficiũ fieri nõ põr ſine pctõ infi⸗ dclitatis. Si tñ qs eſſet actu diſpoſitus ad faci endũ maleficiũ põt aliquis vti co:qꝛ lʒ malo al terius vti ad bonũ ſuñ ſicut dicit Aug. de iura mento infidelis iurantis in noie dei ſui. Vñ lʒ quis nõ poſſit inducere aliquẽ ad aliqð male⸗ ficiã faciendũ.tñ ſi eſt aliquis diſpoſitus actu⸗ aliter faccre aliqð maleficiũ vt alind deſtruat poſſum illo vti adbonũ meũ. MPoteſt ẽt tolliꝑ deſtructiõʒ maleficij ſi ſci:qꝛ eo deſtructo de⸗ mon nõ amplius fatigaret:qꝛ ex pacto nõ aſſi ſtit miſi qᷓ;diu durat taie ſignũ. Mñ dicit Sco. eadẽ di. ꝙ nedũ nõ eſt pœrm̃.imo meritoꝛiũ de⸗ ſtruerc opa viaboli:nec in hocẽ infidelitas ali qua: qꝛ deſtruens non acquieſcit oꝑibus diabo li:ſed credit demonem poſſe verare:⁊ velle fa⸗ rigare.dũ tale ſignũ durat:⁊ deſtructio ſigni ta lis imponit finem vexationi. Mõt ẽt deſtruere quis maleficia ꝑ ſacf᷑a:adiurationes: diuinas oꝛationes:⁊ hmõi meritoꝛia. ¶ Mtrũ credentes ſe cũ alijs nocturnis hoꝛis equitare:⁊ vbicũqʒ voluerint ſubito poſſe tran ſire:aut in aliam ſpeciẽ creaturã poſſe mutari peccent moꝛtaliter. K. ꝙ ſic. poſtqᷓ; ſuꝑ talibus audicrũt veritatem: ⁊ ſunt infideli deterioꝛes rxvi.q.v. ep̃i. Secus ſi ex fimplicitate ante in⸗ fonnationẽ de veritate. Quid de obſernatione lune aut dieꝝ.K. Ar⸗ chi.in. c.ſi quis clericꝰ. xxvi.q.v.ꝙʒ ſi quis obſer net ad pꝛccognoſcendos futuros euentus foꝛ⸗ tuitos.vel ẽt ad pꝛecognoſcendũ futura opera hoĩum ꝑcertitudinẽ:ſic illicitũ eſt ⁊ ars demo⸗ nñ. Si Vo qs vtat᷑ tali obſeruatione: vel alia ↄMderatõne aſtroꝝ ad pꝛecognoſcendũ futura que ex celeſtibus cauſantur:puta ſiccitates plu mas ⁊ hmõi.ſic nõ eſt peccatũ: qm̃ dubiũ ñ eſt.
quin res circa lunarẽ globũ ↄſtitute ꝑ ſupioꝛa
regant᷑ imutent᷑ ⁊ ꝓcurent᷑.⁊ qð dicit Aug.in cnð obſeruetis. xxvi. q.vi.intelligit᷑ ym pꝛimũ modũ:ynõ ᷣm ſecundũ.
ſi ſi de qua h loquoꝛ pen 0 eſt quedã eccleſi
aſtica cenſura qua interdicitur aliqu of ficiũ vel exercitiũ cõpetens certe perfone eccie fiaſtice aliqů a iure aliqñ a iudice ꝓlata.clicit er glo. in. c. ad repꝛimendã. de offi. oꝛd.⁊ incle. cupientes.de penis.
¶In quibus cafibus a iure incurrit᷑ aliqua ſu i
ſpenſio. kK.iʒ glo.in.d.cle.cupiẽtes. multos nu
meret. tñ ego fʒ ꝑuitatẽ ingenij n caſus reduco qui ptinẽt ad ſuſpẽſionẽ maioꝛẽ que ꝓpꝛie dr̃ ſuſpenſio. quoꝝ.
Mꝛimus ponit in.c. viti. xviij. di. Pbicᷣs ẽ ꝛ
ſuſpenſus duobus menſibus ab officio ſi poft Pninciale conciliũ celebꝛatũ infra ſex menſes nõ conuocat oẽs abbates pꝛeſbyteros ⁊ cieri⸗ cos⁊ nõ refert cis oĩa acta concilij.
¶ Scðus ponit in. c.nullus.lv. di. vbi ep̃s ip̃o iure ſuſpendit per annũ a celcbꝛatiòc miſſe ſi oꝛdinat ſolẽniter penitentẽ ſcienter. ¶Tertius ponit᷑ in.c.i.⁊.ij.xxiiij. di. vbi eß̃us ſuſpendit ꝑ annũa celebꝛatiõe miſſe ſi oꝛdinat aliquẽ inuitũ.de qͥ dic. vt. ð. oꝛdo.iij..xxiiij. ¶ AQuartus ponit᷑. xxxij. di.c.nullꝰ.⁊xv.q. vij. ſciſcitantibꝰ.vbi clerici notoꝛij. ↄcubinarij ſũt ſuſpenſi.de quo dic vt.ð. ↄcubinariꝰ..ij Quintus ponit. lviij. di.c.fi. vbi ep̃s qui oꝛdi dinat monachũ ſine licentia abbatis eſt ſuſpẽ⸗ ſus a cõione alioꝝ a ſua dioceſi. aliqui dicunt ac glijs ep̃is.
¶ Sertus ponit᷑ in.c.nihil eſt. ⁊ in.c.cũ in cůctꝭ de elec. vbi clericus qui eligit indignũ qᷓ;tũ ad eratẽ legitimitatẽ ſciam ⁊ moꝛes electiõe acti⸗ ua ꝓ illa vice eſt pꝛiuarꝰ.⁊ a bñficijs ecclie per triẽniũẽ ſuſpenſus.p̃s Vo g facit vel ꝑmit⸗ tit fieri ꝓ illa vice pꝛiuatꝰ eſt ptãte cõferendi bñficiũ illud.ſi ad e ptinet ipᷣius collatio.⁊ dʒ ſuſpendi a pceptõe ꝓpꝛij benefici.
¶ Septimꝰ ponit in.c.ꝗſqs.de elec.vbiclericꝰ ↄſentiens electiõi de ſe facte ꝑ ptãtis ſeculariſ abuſum fit ineligibilis.⁊ eligentes pꝛima vice ſunt ſuſpenſi electiõis poteſtate.
¶ Dctauus ponit᷑ in diuerſis capitulis ⁊ titu⸗ lis circa oꝛdinatos. vel extra tꝑa:vł ab epᷣo qui reſignauit:vel a nõ ſuo:aut ve eius licentia:vl abexcõicato: degradato:ſuſpenſo:⁊ hmõi. deg bus dic vt. ð.oꝛdo.ij..i.⁊ oꝛdo.iij..xxiij.⁊ oꝛ⸗
.
do.itij.. iiij.⁊ oꝛdo.vi..iij.
4
5
6
Monus ponit᷑ circa oꝛdinantes añ tpa vel jo
illitteratos vel nõ ſubditos.e quibus dic vt ð.in pꝛecedenti caſu.
¶ ecimꝰ ponit in.c.quoꝛũdã.de ſolu.vbi ſu- ũ
ſpenſus eſt ab adminiſtratione ſpũaliũ quilibʒ grauãs ecckiam ſibi cõmiſſã ꝓ debitis alienis aut Iras ſiue figilũ concedens quibꝰ poſfint ec cleſie obligari. Hert eſt ꝙ nõ ligat hec ſ uſpen ſioniſi inferioꝛes cp̃is Fm̃ Jo. in gl.ibidẽ. ⁊ q ꝑcpm ẽt põt reluxari.ſed nð dʒ faccre niſi pꝛi⸗ ſit ſatiſfactum indẽnitati eccleße.c.cum oiim de verbo ſigni. 3 S1

ie TMndecimus ponit᷑ in c.i.de clericis pugnã⸗ tibus in duello.vbi clericꝰ duellũ ſuſcipiẽs vel alteri offerẽs ſuſpenſus ẽ.poterit tñ epᷣs cũ eo diſpenſare:ſi moꝛs vel mutilatio nõ ſit ſecuta. 6 C Puodecirnꝰ ponit᷑ in.c.ꝓuida.de elec.lib.vi· vbi fuſpendũt qnicũq; iudices ꝑ annũ ↄtinuũ ab ep̃oꝝ ↄfirmatione ⁊ ꝓſecrãtiòe quiſe intro mittãt de cognitõe negotioꝝ in cauſis electie nũ epatuũ. qñ antea ad papã ẽ appellatũ. Aut qui ↄfirmationẽ aut ↄſccrationẽ ↄferũt electiſ poſi talẽ appeilationẽ. Et ſi ſolũ ↄfirmationẽ ↄferũt ſunt ſuſ penfi ab eo t̃. Bi ↄfirmationẽ 2 2ſecrationẽ:ſic ſũt ab vtraq; ſuſpenſi. Silr ſi partibus recedentibus ab appellatione eam fcrat niſi pꝛius inqnirgt ſi partes aliqᷓ̃ pꝛaui⸗ late interueniẽte receſſerũt a dicta appellatòe. i4 CTertiuſdecimus ponit in. tanta. de exccſ.pᷣ la.ʒ non ſeruantes interdictũ. de quo dic vt.ð interdictũ.vij..vij.. i C Quartuſdecimus ponit᷑ in.c.ſacro.ð ſen. ex. bi ſuſpendit᷑ ꝑ menſẽ ab ingreſſu ecckie ꝓfe⸗ rens ſniam ercõicationis: nifi pᷣmiſſa canonica monitione coꝛã idoneis teſtibus. is ¶ Quintuſdecimus ponit᷑ in.c cũ medicinalis de ſen erc li. vi. Vbi ſuſpendi᷑ ꝑ menſeʒ ab in⸗ greſſu eccleſie ⁊ a diuinis officijs ferens ſnia ercõicationis interdicti vel ſuſpenſionis nen in ſcriptis. Idem eſt ſi nõ conſcribat cãm jnie. Idem ẽt eſt ſi requiſitus non tradat infra mẽ⸗ em eremplũ ſcripture. de quo dic vt.ð. excõi⸗ catio.ij.ð.ij.. iy ¶ ertuſdecimus ponit in.c. qꝛ ſepe. de elecli. vi. vbi ſuſpẽduut᷑ ab officijs ⁊ a qbuſcũq; bñfi cijs Huentꝰcapitula collegia aut fingulares ꝑ⸗ ſone infraſcriptaꝝ eccleſiaꝝ qui decedente pᷣ lato alicuius eccleſie cathedralis vcl regularis vel collegiate bone ab eo dimiſſa.vel vacatõis tꝑe obuenientis occupant.⁊ hec qᷓ;diu ea nõ re gituant: vel eccleſie aut ſucceſſoꝛi nõ obſtante quacũqʒ cõſuetudine pᷣuilegio aut ſtatuto.⁊ in cie.ſtatutũ.de clec.declarat᷑ id hre locũ in omĩ emolumento.⁊ intellige qñ pꝛelatus pꝛincipa⸗
lis decedit. vide.&.beneficiũ.ð.xl.
„
is ¶ Pecimuſſeptimus ponit᷑ in.c hac conſtitiõe
de offi. dele.li. vi. vbi ↄſeruatoꝛ ſuſpẽdit᷑ ꝑ vnũ
anñ ab officio ſi ſcient intromittit ſe de alijs
qᷓ; de manifeſtiſ. de quo dic vt.ð. ↄſernstoꝛ..i. iy K Wecimuſoctauus ponit in.c. hoc ↄſultiſimo de re·ec.nõ alie.li.vi. vbi plati ſubmittẽtes bo⸗ na ecclefiaꝝ ſen iura ſine conſenſu ſui capituli ⁊ ſedis aplice licẽtia kaicis ſũt ſuſ penſi ꝑ triẽ⸗
niã ab officio.iexecutione officij ⁊ ab admini⸗ ſtratione.ſ.tpaliũ fᷣm Jo.an. Iteʒ cierici qui ß ſcicntes nõ denunciãt ſuꝑioꝛi ſunt ſuſpenfi triẽni a ꝑceptione bficioꝝ illiꝰ ceckic. Quid aũt requirat᷑ vt hec ſuſpenfio incurrat᷑. dic ꝙ illa que requirunt᷑ vt laici ſint excõicati qui vi aut metu id exigunt ab eccleſiaſticis. de qͥ ercõi catio.vij. caſu.xxi.* CDecimuſnonusponit᷑ in.c.cũ eterni. de ſen. ⁊re iudica.li.vi.vbi ſuſpendit᷑ ꝑ annũ aboffõ iudex eccleſiaſticus oꝛdinarius vel delegatus ꝗ 3 iuſticiq̃ ⁊ ↄſciam in grauamen partis alteri in iudicio quicq; faciens per gram vel ſoꝛdes. Ged hoc nõ hʒ locũ in arbitrio fᷣm Mcr. qð li⸗ mitat Jo. an. verũ niſi ſucccdat in locũ oꝛdina rij: vel dclegati.de offi.vclc.c.vno delegatoꝛũ. ⁊ eadẽ rõne:nec in auditoꝛe. C Pigeſimus ponit᷑ mc.pñti ð offi oꝛcili.vi. ꝛi vbi epi ⁊ ſuperioꝛes ſuſpendunt ab ingreſſuec clefit inferioꝛes vo ab officio ⁊ beneficio qui in ſubiectis ſibi dignitatibus ꝑſonatibus pꝛio ratibus vel eccleße bona in ipſis inuenta poſt moꝛtẽ rectoꝛis caxꝝ.vel tꝑe vacations obueni entia quoqͥ mõ occupant.⁊ tamdiuidonec reſti tuerint occupata.niſi ex ſpãli pᷣuilegio: aut cõ⸗ ſuctudine pꝛeſcripta eis ↄueniant. Et aduerte ꝙ hoc loquit᷑ de alijs boniſ ab his de qbꝰ inc. qꝛ ſepe de elec.li.vi de quibus.ð.ᷓ.xvij. ¶ Pigeſimuſpꝛimus ponit᷑ in.cexigit. de cẽñ. li.vi.vbi epᷣi ⁊ ſuperioꝛes ſuſpẽdunt᷑ ab ingreſ ſu eccleſie:inferioꝛes ab officio ⁊ beneficio ꝗ vi ſitantes exigunt pecuniã vel munera vel a nõ viſitatis recipiunt pꝛocurationem.de quo dic vt.j.viſitatio.s.iij· ¶ Wigeſimuſſecundꝰ ponit᷑ ĩc.vſuraꝝ. de vſu. ʒ li.vi. vbi ſuſpẽdunt᷑ ep̃i ⁊ maioꝛes q vſurarijs manifeſtis nõ oꝛiundis quocũq; titulo ↄcedit domos ad fenus exercẽdũ donec cos erpellãt. ¶ Wigeſimuſtertius eſt in c.epᷣoꝝ. de pꝛiuii. vi. vbi interdicitingreſſus ecclefie Mius gcelc bꝛant pꝛeſentibus ercõicatis publicc vł inter⸗ dictis: aut cos reciꝝ iũt ad ſacra eccliaſtica vel ſepulturã ⁊ tãdiu donec ad arbitriũ ercõicato ris ſatiſfecerit cõpetenter. Et ſi hoc interdicto durante diuinis ſe ingerant in eccleſia in ſuo
—
0
N
—
4
agenres officio ſicut pꝛius efficiũt᷑ irregulsres ⸗
c.is cui. de ſen. er.li.vi. Et ʒ Archi. hiclimilet iſtud ad ercõicatũ ah hoje ꝓpter verbũ doh arbitrio eius cuins ſnĩam. Tñ Jo.de fant. qu ſequit᷑ Pemi.ibicẽ intelligit dẽ ſen. iuf iſi illud verbũ cuius ſniam.ſ.ñ cſt iur. ↄditoꝛis: ſi
ahn ſmi. „
mami
ſmun
.
niun inin dn vmii gnürub iieim uniiſ
tuliiutſt mmüt nun nitnni mn an unfnwh vniiui ſinnß
icin
nm mt gimpnii iniwoi kn nanſim vnnnſu euute viußin

hoĩs:hoĩs. Fimile habes in. cnup. de ſen. exc Et ſic tene I. an. vtrecuat MWe.ibidẽ arguit· ünü ꝙ hdicta pena ſoiũ hʒ locũ quo ad exemptos ñ n ad ciericos non exemptos.⁊ poſſet teneri poft factumlʒ ante factum ht tenendum ꝙ ẽt nbu ligat non excmpros. 3 Rn 1 ¶ Wigchimuſquartus ponit᷑ in.c. ſtatuimꝰ.de wih elec.li vi.vbi ſuſpendit᷑ triẽnio a bñticijs ꝗ dc⸗ Anmnin feccrit in ꝓbatione eiꝰ qð obiecerit 3 ꝑſonam nmt electi ad aliquã dignitatẽ vel ꝑſonatũ ad qͥ bñ⸗ imngmn ficia ſi ſe ingeſſerit. j. illud tÿs ppetuo pꝛiuatuſ eſt niſi manifeſtiſſune conſtet ꝙ calũnioſe nðõ egerit. Inteilige in beneficijs que h in illa ec⸗ po qua cclebꝛatur.c.ſi cõpꝛomiſ⸗ arius.de elcc li.vi.. — 16 U Pigeſimuſquintus ponit in.c. cupientes.ð clec.de qua.ð.electio.ð.ix. 3
Bigeſimuſſertus eſt in cſichpꝛomiſſarius
—. n deelecii.vi. vbi eagẽ ſaſpenſio imponit cõpꝛo miſſario ſi eligit ſciẽrer indignũ. niſi cõpꝛomit tentes iliud habuerint ratũ.
libſins Migeſimuſſeptimus eſt in.c.ſolct. de ſen.ex.
vi. vbi ſuſpenſus eſt ab oĩ actu legitimo ex⸗ — cõmunicatus maioꝛi excõicatione. *
VDigeſimuſoctauus ponit᷑ in.c.nõ ſolũ.⁊ in
cc. ↄſtitutionẽ.de regula.li.vi.vbi ſuſpendũtur
a receprionc quoꝛũlibet ad ꝓfeſſionẽ mendicã tiũ oꝛdinũ fratres g aliquẽ ante annũ ꝓbatio nis cöpletũ recipiũt ad ꝓfeſſionk. ſitknnmii 30 ¶ Vigeſimuſnonus ponit᷑ in cle. qm̃. vcſvit. ⁊ — ho.cle. de qua.s.clericus.iiij..ij. ʒ clericos vir nmnſmi gatis veſtious vtcntes.
Snn zi ¶Trigeſimus ponit in cle.i.de re.ecc. non alie. 3. vbi ſuſpendit ab officio quiliber religioſus p⸗
nni ſidens monaſterio pꝛioꝛatui cccleſie ſeu admi⸗ woint ftrationi cuilibet ſi iura recditꝰ: vcl poſſeſſões uhiwihji euſdẽ alicui ad virã ſeu ad certũ tÿs ↄcedit q⸗ uetitulo niſi neceſſitaſ autrilitaſ id expoſcat — monaſterij. vel eccke.⁊ tũc cũ ↄſenſu ↄuentꝰ ſi inrwdiu hʒ. Aut ſi nõ hʒ ſui p̃lati. Hoc tñ nõ extendit᷑ wiriptect ad ocationes ⁊ venditiones fructuũ ad modi cbmchw cũtpᷣs.vt ibidem. nriih z ¶ Trigeſimuſpꝛimus ponit᷑ in cle religioſi. de iniui deci. vbi ſuſpendunt religioſi babẽtes admini ttratiões vel bñficia ab officijs ⁊ admiſtratiõi
debitarũ faciũt fraudẽ.ſi requiſiti infra menſẽ nõ deſtiterint vel ſinð ſatiſfecerint vſurpatis infta duos menſes·⁊ rãdin donec ſariffccerit. 66 inb UFrigefimuſſecundus ponit᷑ in cle.cupientes. de pe. vbi ſuſpendunt᷑ ab officio pꝛedicationis
1oſit im
„bus qui noualiũ aut decimaliũ aut decimaruʒ
346 oẽs religioſi exceptis illis ꝗ decimas recipiũt q poſtq; fuerit rcgſiti ꝑ rectoꝛes ecckiaꝝ ſcieni omiſerint facere ↄſciam ↄfitentibꝰ de decimiſ ſoluendis:⁊ h qᷓ;diu non fecerint ſi cõmodita⸗ tem habucrint.
¶ Trigeſimuſtertius ponit᷑ in cle.i.de ſta.mo. 34 vbi ſuſpẽdit᷑ a bñficioꝝ collatõe abbas vł pᷣœ nõ hñs abbatẽ ꝓpꝛiũ:ałs Vo ab admiſtratiõe
ſi quã hʒ ꝙ hi non hʒ inhabilitat᷑ ad, habendũ bñticiũ ⁊ admiſtrationẽ:⁊ hoc ꝑ annũ ſi ſotula res nõ coꝛrigiatos ⁊ alros vl capucia non fica poꝛtare pᷣſũpſerit. Itẽ ᷣm pᷣmiſſã ꝑſonaꝝ diſti ctionẽ pᷣfatas penas ſuſpenſionis ⁊ inhabili⸗ tationis ꝑ biẽniũ ipſo facto incurrũt:fi vena⸗ tioni aut aucnpationi clamoꝛoſe:vel als cũ eg nibꝰ aut auibꝰ ex ꝓpoſito interfuerint:⁊ logi
de monachis nigris. ⁊ collatio ꝑtinet ad pꝛio⸗ rem clanſtralẽ ci ↄſilio ⁊ ↄſenſu maioꝛs partꝭ capituli ſeu ↄuentus durante tꝑe fuſpenſiõis abbaris vel pꝛioꝛis vtibi. ¶ Trigefimuſquariꝰ poniiin cle. ců ſir. de ma 35 giſtris. vbi ſuſpẽdunt᷑ glibet ẽt ep̃i ⁊ ſupcrio⸗
res ꝑ ſex mẽſes ſequẽtes a collatõe magiſterij ſen doctoꝛatꝰ g aliquẽ ꝓmouerũt ad talc offĩ niſi pnusrecepto iuramẽto ꝙ vltra tria milia turonenſiũ argenteoꝝ in tali doctoꝛationis ſo lẽnitate non expendet.— ¶ Trigeſimuſquintus ponit in cle. multoꝝ.de 35 here. vbi ſuſpendunt᷑ ep̃i ꝑtrienniũ ab officio
ſi odij gre aut amoꝛis vcl cõmodi tpalis obten tu 3 iuſticiã ⁊ ↄſciam omiſerit ꝓcedere in crie hereſis ʒ quẽqᷓ;. vbi fucrat ꝓcedendũ aut ob⸗ tentu codẽ pꝛauitatẽ ipiã vel ipedimentũ ſui officij imponẽdo quoq mõ vexauerit aliquẽ.
¶ Trigefimuſſextus ponit in cle.religioſi. de 37 pꝛiui. vbi ſuſpẽdunt᷑ religioſi g ex admiſtratõe euchariſtie:extreme vnctionis vel ſolẽnigatòe matrimonij:aut quscũqʒ ablolutiõe indebita aliqd acgſierũt. niſi poſtq; fuerit regiti intra menſem reſtuuerint donec ſariſfecerint.
¶ Trigeſimuſſeptimus ponit᷑ in.c.qꝛ in oĩbus 3 de vſu. vbiclerici ſuſpenduntur ipſo facto ab officij executione ᷣm Pa.ibidem qui recipiũt
ad cõionem vel oblationẽ alraris manifeftos vſurarios.⁊ tandiu vonec ad arbitrium epi ſatiſfecerint. ¶Eſt ⁊ alia ſuſpenſio quedr̃ minoꝛ· anc in 39 currit qs ex duobꝰ; Pꝛio ex quocũq; moꝛtali pctõ in quo qs ie teqᷓ; penitcat eſt ſu ſpẽſus ab oĩ ſacfoꝝ ꝑticipatòe:vt ĩ.c.quefirũ. de coha.cle.⁊ mulij Scðo cx

cðicatis in quo incidit minoꝛẽ ercicationẽ Iſti tñ ſi ſie ſuſpenñ celebient nõ efficiunt trre gularcs. vt in.c ſi cclebꝛat.de cle.ex.mi
40 KEſt⁊ alia ſuſpenfio qᷓ quis eſt fuſpenſus ᷓ
nõ põt dict⁊ C.i.. iij · de cle.peregri:nã tales nõ pſit celebꝛa⸗
ad alioſed nð quo ad ſe que ꝓpꝛie fuſpenfo iſta ligant᷑ clerici peregrini.vt in
rein publico anteqᷓ; fidẽ certã fecerint de coꝝ vꝛdinarione ſed bñ in ſecreto. vt in. d.c.iij· Si tñ celebꝛarẽt nõ eſſent irregulares.vt no. Pa. m.d.c.ſi celebꝛat.
¶ Mullns eps aut ſuperioꝛ incurrit ſnĩam in ⸗ terdicti vel ſuſpenfionis impoſiti a iure vcla iudice, niſi de eis fiat ſpecialis ⁊ exp̃ſſa mentio: c. qꝛ periculoſũ. de ſen.ex.li.vi.
Nſpenſio!
ij.quo ad ꝓlatõ nẽ: Sciendũ ꝙ
dʒ fieri in ſcriptis monitione pꝛemiſſa ⁊ceteris ſiẽ excõicatio: Et ideo qð dixi de ſnia ercõicationis.ðexcõicatio.ij· dic de ꝓlatione ſuſpenſionis vel interdicti: vt patet in.c.i.de ſen. excom.li.vi. ¶ Wrrũ appellatio ſuſpendat interdictũ vł ſu ſpenſionẽ ſicut exœõicationẽ:K.ꝙ ſic. ſi p̃cedat vr in c.ad h qm̃ de appel.a ʒrio, Si tñ appella tio fieyet ẽr poſt ſuſpenſionẽ a tpalibusvtpu ta ab igreſſu domꝰ:vinee ⁊ hmõi.vłĩ inidicto
ignis vel aquè ⁊ hmõi bñ appellatõ pꝰ ſequẽs
ſuſpenderct eã.l.nõ tm̃.ff. de appel. nifi caſus eſſet in quo damnatũ publice intereſſet ſtarim puniri.Lꝓſtõnes.f.ð appel; Exrquo pʒ ꝙ ſuſpẽ fionẽ a bñficio ab officio vel ab ingreſſu eccke nõ tollit appellatio ſequens qꝛ ſpualia ſunt:⁊ ſic intellige Inno.in. d.e.ad qm̃; Secus ſi ſu ſpenſio eſt ã perceptione fructuũ bñficij que tpalis eſt.vcl a pꝛcbenda:qꝛ appellatio bñ ſu⸗ ſpendit ẽt poſt interpoſita: Secus ſi ſuſpende rel᷑ quis a canonica: q ſpũalis eſt Jo. an. tñ in eis cui.de ſen.cx.li. vitʒ ꝙ ẽt tollit appellatio ſequens ſuſpenſionẽ a bficio: Et illud qð dr
nõ ſuſpendere appellationẽ ſequentẽ interdi⸗
etũvel ſuſpenſionẽ dicit hre locũ ĩmere j piri
rualibus per que ligat᷑ aĩa;
¶ Quid li fnia ſuſ cnſionis aut interdicti fe⸗ ratur ſub ↄditionelẽ. nõ ligabit donec extet ↄditio· Er bꝛeuiter qð dt de excõicationc dic ð
ſuſpenſione fm Jo⸗an. in c.licet. de ſen.exc. li.
8—
vi.cũ cadem quaſi ſit rõ; ⸗
¶ Qus põt ſuſpendere vcl interdicere:k. ꝙg
põt ercõicgre ⁊ epõtrario; Vilx qui põt excõi⸗ earipõt ſuſpendi vel ineſdici. Et qui põt per
cenſuram eccleſiaſticã cogere põt hec tria face re:.excõicare:ſuſpẽdere:⁊ interdicere. que tria intelligunt᷑ noie cenſure ecclefiaſtice.c.qucrẽti de verbo. ñani; Nſpenſio inran — P Doc. ſatis intri cate loquũt᷑.qᷓ;uis Ma.i.c.cũ duects.ð ↄſuc.? in.c ſi celebꝛat.de cle.exco.mclarius di xerit nihilominꝰtu vt clarius capias ¶ Aduerte pᷣmo ⁊ diſtingue ſic Qucdã ſuſpẽ⸗ ſio eſt a iure vt in caſibus ſupꝛapoſitis. quedã ab hoie. Er hax ſuſpenſionũ quedã eſt ab aliq̃ qui ꝓpꝛie eſt actus alicuiꝰ oꝛdinisputa a cele⸗ bꝛatione ab officio: ab oꝛdink:⁊ hmõi· quedam ab alijs actibus qui nõ pertinẽt ad aliquẽ oꝛdi nẽ; Si ſuſpenſio ſit ah actibꝰ alicuius oꝛdinis ſictaut talis ſuſpenſio eſt cũ teli modifiatõne ſ.quouſq; ſatiſfecerit vel penituerit? Et ſie ſẽ a iure vt.xvi. xx.xxi.xxij.xxiij. xxxi.xxxij. xxxvi xxx vij. di.ſic ᷣm Archi.⁊ no. Be.i.d.c.qꝛ ſepe nõ efficiũt᷑ irregulares ſi celebꝛent vl exerceãt actũ oꝛdini deputatũ:qꝛ ᷣm eũ iſti potius vidẽ tur a deo ſuſpenſi qᷓ; a iure; Si vo talis ſuſpẽ ſio ſit a iudice ſic erunt irregulares Hriuʒ tñtʒ gl.in. d.c.pñti.ꝙ ẽt ſuſpenfi a iure tali mõ ſint
irregulares.cuius opi.tenerẽ ante factũ.ſedpꝰ
factů illã Archi Si vo.d.ſuſpenſio nõ ſit cůũ tali modificatioſ: ſine ſit g iure vel a. ef ficiunt᷑ irregulares exercentes actum alicuius oꝛdinis: vt in.c.i.de ſen. ex.li.vi.⁊ in.c.i.de ſnia ⁊ re iu.li.vi; Si ãt dicta fuſpenſio nõ fitcirca ca que ꝑtinẽt ad actus oꝛdinũ:ſed cirea alia ab
ipſis fic nõ eſſẽt irregulares cã non ſeruantes
ſed alio mõ dñt puniri Et dicta duo.c.loquũt᷑ ꝓpꝛie qñ exercetaliq depuratũ certo oꝛdini. vt no.in. d.c.cũ dilectus⁊.c.ſi celebꝛat.⁊ in. d. cle cupientes;. iEradueriꝭ ſcdo ꝙ eſt quedam ſuſpenſio ab actibus oꝛdinũ que fit a platis vel a iure de qᷓ dic vr dixi h.ð qnedã que fit ⁊ ↄfeſſoꝛibꝰ ad ger rů tps vel ẽt fmpir ⁊ tglis nõ inducit irregila ritatẽ:lʒ nõ feruet᷑ ᷓᷣm Jo.an. in.e.is qui.ð ſen. ex.li.vi.qꝛ nõ inuemt᷑ iure
Aduerte tertio vt pʒ ex ſupꝛgdictis in titu.
ſuſpenſio.i. Suſpenſio multiplicii imponii· Et no. glo. in. d.clc cupientes: Et iõ vt ſcias qñ cõ cernit actũ oꝛdinũ explanabo: Aliqſieni gs ſu⸗ ſpendit g pontificalibuſ ſolũ⁊ ſie ii celcbitẽt in pontificalibꝰ nõ efficit᷑ irregularis ᷣm Po · ⁊. Wuil. durandi In nõ ſunt de ſubſtãtia oꝛdi nið vel officij: q ſine ipſis quodlibet offm̃ põt
„
uijnpal
* 4
uinn
itu
i niutusct
pl in
tufun n
iinlin e

5
elebꝛari; Ego tñ tenendo ꝙ ep̃atuf ſit oꝛdo:vt cõiter tehẽt canoniſte credo ꝙ ſi celebꝛat in põ tificalibꝰwel exegt᷑ aligd qð ad oꝛdinẽ ep̃atus prineat etticrt irregularis: Becus exercendo iuriſcitipnaliaiqʒ illa ſũt ſeparata ab his qͥ ſũt oꝛdinis tpᷣalis: Et iõ epᷣus ſuſpenſus a pontifi calibꝰnõ eſt ſuſpẽſus a iuriſditionalibꝰ. vt no. Pai d.c.cñ dilectꝰ Aliqñ ſuſpendit a facfoꝝ peeprionc vel partitiparione ſic filr nõ cſt ir regularis ſiʒ faciat. vt in.c.ſi celebꝛat. cle.ex. mi. qꝛ participare nõ eſt oꝛdinis vel officij: qꝛ laici ẽt harticipant ᷣm Inno. in. ci.de ſen.ex. k. vi. Idẽ tʒ Po Aliqñ uſpendit᷑ a collatione ſacoꝝ.⁊ ſic ſilr 6 ↄferat nõ eſt irregularis: qꝛ ſine ſolẽnitate ↄferũt᷑ ẽt ſacta a laicis ᷣm In⸗ no · in. d. c.i.⁊ Mo. ibidẽ; ximito verũ qñ ʒert ſacfa nõ tãq; hñs oꝛdinẽ:ſed ſimplr ſicut laicꝰ Aliqñ ſuſpendit᷑ qs ab oꝛdine ſubdiaconi.⁊ ſi ſi ererceret officiũ diaconi vel pꝛeibyteri erit irregularis; Secus ſi ab oꝛdine pꝛelbyteri eſſet ſuſpenſ us.q poſſet exercere officiũ inferioꝛum oꝛdinũ.c. fignificauit.de coꝛ. vitia: Sed ſuſpẽ ſus ab officio ſacerdotij ſeu ſacerdotalibꝰeſt
—
uſpenſus ab ep̃alibus.ſed nõ ecõtrario; Gilr
ſuſpenſus a collatione oꝛdinũ ſimpliciter ẽ ſu ſpenſus a collatione cuiuſſibet oꝛdinis. ed ſu
enſus a collatiõe ſacerdotij nõ ẽ ſuſ penſus acollatione oꝛdinis inferioꝛis: Sed ſuſpenſus ab inferioꝛi intelligitur ſuſpenſus a collatõne ſuꝑioꝛis oꝛdinis ᷣm Mo. in.c. dilectꝰ filius.de tempo. oꝛdi. Et iõ efficiunt᷑ irregulares ſiʒ fa⸗ ciunt; Aliqñ ſuſpendit᷑ ab officio.⁊ ſic ſuſ pen⸗ fus eſt a pontificalibus etiam: Ideo ſi oꝛdinat vci celebꝛat efficitur irregularis. Vnde ſuſ pẽ
ſus ab officio idẽ eſt ſicut de ſuſpenſo ab oꝛdiẽ
⁊talis eſt ſuſpenſus ab vibus que fundantur in oꝛdine ßm Ma.in.c. cum dilectus. de ↄſue: Et ideo eſt ſuſpenſus a iuriſditione ſpũaii fm cõem opinionẽ.lʒ glo in.c.ſi celchzat. de cle ex. mi. teneat Zrium ⁊ male fᷣm Pa. ibidẽ;õ qꝛ remota executione fundamenti remonti ⁊ ac⸗ ceſſoꝛiũ qð eſt iuriſditio, nec obſtat.c.dilceta.ð ma.⁊ obe.vbi abbatiſſa qͥ nõ habet oꝛdineʒitñ ↄfert bñficiũ qð ẽ iuriſditionis:q illud ↄccdii ſibi rõne religionis. ſed non retigioſo nõ dat iuriſditio ſpũalis· niſi rõne oꝛdinis.nõ tñ cre⸗ do incurrat irregularitatẽſi ea que ſunt iuriſ⸗ ditionis exercerẽt.ar. d.c.i.de ſe enex.li. vi; Iteʒ no.glo.in.c.qꝛ ſepe.de elec.li.vi.⁊ in.c.pñti.de
ofi oꝛdili. vrꝙ ſuſpẽſus ab officio ipſo facto ſuſpenſus eſt ab oĩbijs bñficijs ſed nõ ecõtra ⸗
vt fuſpenſus ꝓ leui cã: puta facto ex quo ĩmi⸗ net ſcandalũ de quo dubitat an ſit moꝛtale ſic non pꝛuatur Si o eſt ꝓ delicto graui ſic fi eſt in moꝛa petende abſolutiõis pꝛiuatur a ꝑ⸗ ceptione fructu beneficij:qꝛ ꝓpter officiũ da tur beneficiũ Gi nõ eſt inmoꝛa nõ pꝛiuabit᷑ fructibus bñficiy⁊ ſic concoꝛda opiniones di⸗ uerſas, Atiqñ ſuſpendit᷑ quis a diuinis officijſ Et tunc nõ põt nec officiari nec cũ alijs inter⸗ eſſe ſeu audire m Mo. Bof. ⁊ Ray. Mon tñ erit irregularis ſi ſolũ interſit vt fimpiex laicꝰ vt patet er dictis; ¶ Ptrũ interdictus ab ingreſſu ecclefie poſſit officiari extra eccliamR.ꝙ ſic. ſed nõ econtra rio ⁊ cui interdicit᷑ ecctia intelligũt᷑ interdicta eccłiaſtica ſactaxxxiij. q.ij. latoꝛẽ. fm Jo. ſed Sriumchiter tenet᷑ in hoc caſu: q talis celebꝛa re põt ej eccleſiam, ¶Quid ſi interdictus ab ingreſſu ecclie intrat ⁊ audit ibi diuina·K. ꝙ ʒ moꝛtaliter peccet:nõ tñ efficitur irregularis niſi ipſe celebꝛet: quaſi vtens officio ſuo:ſicut pꝛius fᷣm Pe. in. d.c. is cui. de ſen. excõ.li.vi 3 ¶ Sed nũgd põt intrare eccliam ad oꝛanduʒ tꝑe q̃ ibi diuina nõ dicunt᷑ ſe. quidã tenẽt ꝙñ Sed Calde. quẽ ſequit᷑ Be.in.d.c.is cui. tʒ ꝙ ſic icite. ⁊ placet ꝑ rõnẽ pᷣfatic.is cui. ¶ Aliqñ ſuſpendit᷑ qs ab adminiſtratiõe eccle tam in tẽpoꝛalibus q; in ſpũalibus.⁊ talis ce⸗ lebꝛans nõ eſt irreguſaris: qꝛ nõ eſt ſuſpenſus aboꝛdinc ᷣm Pa. in.c.ſi quoꝛundam.de ſolu. ⁊ Jo. an. ibidem;
¶ Aliqñ ſuſpenait qs ab aliquo officio: puta
ab officio pꝛedicationis ⁊ nõ efficit irregula⸗ ris ſi p̃dicat vel celebꝛat: vt in cle.cu pientes.ð penisnot. Mau.⁊ ſegt᷑ al. ibidẽ. Secus ſi ab aliquò alio officio annexo alicui oꝛdini.
¶ Aduerte quarto qñ qs ſuſpẽſusẽ a canone pn defectũ coꝛpoꝛalẽ ꝑp quẽ ꝓbibe᷑ ꝓmoueri de q̃ hẽs.ð. coꝛpe vitiatus. ⁊ talis ſi ꝓmoneat ⁊ celebꝛct.lʒ moꝛtaliter peccet:nõ efficit᷑ irregu laris. ᷣm Ma. in.d.c.ſicclebꝛat
Cuid ſi iuder pꝰ appellationẽ poſuerit in⸗ terdictũ vel ſuſpẽſionẽ.⁊ poſt qs celebꝛauerit. ⁊ iuder appellationis ꝓnũciauerit appellatõʒ nõ tenere erit ne iʒregularis talis qceichꝛauit. K. ᷣin Wer.⁊ o.inc.paſtoꝛalis. ð ap. ꝙññ ap pellauit er cñ friuola:⁊ nõ ꝓbabili.ſic erit ir⸗ regularis. als non
i iojedlain dce.cupientes. ũic concdꝛdat.
S

Sb5
— Aſ penſio iiij. ſeu ĩterdictũ 6. quõ relaxat᷑. Ad nerte qꝛ ñ iponit᷑ a iure vel a iudice ſic: donec ſatiſfeccris vel penituerisfic facta ſatiſ factione vel pnia relaxatur ipſo facto?ʒ; Ma. in.c. cum tu.de vſu.no. in. c.non eſt. de ſ pon.in ter.⁊ in glo. Si vo imponitur ſimpliciter ſic neceſſaria qſt abſolutio:Et de hoc vilc.ð. int⸗ dictum.viij. in pꝛin. ¶Sed quis põt abſoluere:he. Fᷣm cõiter doc. in. d.c.ſi quoꝛũdã. ꝙ ſi fimplicii eſt impoſita a iure põt ep̃sniſi vbi ↄditoꝛ canonis ſibi reſer uat.ar.c. nuper.de ſen. ex; Si Vo non ſit ſimpli citer ſed ad tpᷣs facta.ſic tenet glo.in.c.cupien tes. deelcc.li.vi.⁊ in cle.i.de herc. ꝙ ſolus ↄdi⸗ toꝛ canoniſ põt abſoluere Na. ẽt in d.c.ſi quo rundam.tenet ꝙ ẽt ſi ñmplicuer ſit infiicta ꝓ⸗ prer peccapũ·d ep̃s non põt:niſi in caſibus in quibus põt diſpenſare:qꝛ pena Ppler delictuʒ poſita intelligitur ppetua.vt inl.ſeruus. C· de penis. no. Inno. in.c. ex litteris. de conſti⸗ Secꝰ cſſet ſi ꝓpier contumaciam eſſet infictaqꝛ ſic poſſet 3 abſoluere:ar.in. d.c.ex liis. ⁊ qð no. Innoin.d.c.i.de exceſ.pꝛe In ſ nia vo ſuſpen ñonis fimpliciter facta ab homie abſoluet qui tulit vel cius ſuperioꝛ fᷣm ꝙ d de ſnĩa ercõica tionis. xxiiij.q.iſi petrus ¶Scdquõ abſolutio fieth. ſolo verbo m Po. dicendo reuoco vel remouco vel abfoluo g tali ſnĩa ⁊ hmõaciũt ad pꝛefata que no.ð. interdictũ. quõ relarat᷑.q ambulãt pari paſſu interdictũ.viij.ꝑtotum. ¶ In qu bus caſibus ſuſ pendit᷑ quis ⁊ tñ non põt reſtitui a ſuo ſuſpenſoꝛe:ſed ſolum a papa ke. ꝙ in tribuſ Pꝛimꝰ gñ clerici vel regulares pꝛopter erpibitionem ſacfoꝛum herericis:aut ꝓpter receptionẽ elemoſynarũ vel oblatiònũ ab cis: vel ꝓpter traditionẽ eccleſiaſticc ſepul⸗ ture pꝛedictoꝛum hereticoꝛum ſunt pꝛiuati ab coꝛum oꝛdinarijs officio.c. excõicamus.de he⸗
reti Scðᷣus eſt in ſuſpenſo a collatione benefi
cioꝝ ꝑ conciliũ poſt pꝛimã ⁊ ſcðᷣam monitiõeʒ muento culpabili in ↄferendo beneficia indi
nis.c.graue.de pꝛeben Poſſet tñ iſte ab vno
principali patrilrcha reſtituivt in. d.c.graue. Tertius in Drgradato.c. ex tue. de cle non i
iio
la deꝓximo fu
cta occulte ad diuidendã amicitiq ali⸗
quoꝝ Conuenit enim cũ detractiðe·q vterq;
dicit malũ de pꝛoximo in eius abſentia. Sed
in intentiõe diſtinguit᷑: ſuſurro intendit diſ
coꝛdiam inter amicos deſeminare?xt dicit gl.
ad Roma.ij Detractoꝛes autem alioꝝ bona
miniũt vel negant: honoꝛt ſeu famũ inten⸗ dũt pimere. Picit᷑ ſuſurro bilinguis:q vt plu rimũ duabus linguis vtitui. dicens vnimalũ
de alio ⁊ ecõtrario:⁊ nedũ eſt peccatũ monale
fed grauiſſimũꝰ vt pʒ Pꝛoucr.vi. Pex ſuntqᷓ odit dens ⁊ct⁊ ſeptimũ qð dereſtat aĩa cius.i. qui ſeminat inter fraires diſcoꝛdias Ratio qꝛ amicitia pꝛeeminet inter bona erterl ſiaſtici.vi· Amico fideli nulla qi comparatio. Et grauiꝰ peccat qᷓ; detractoꝛ: qui famã cripſt Aut contumelioſus qui honoꝛẽ lediiiq.vij. ethicoꝝꝰ Melioꝛ eſt amicus qᷓ; honoꝛ. ⁊ amuri q; honoꝛarij Et renet᷑ multo magis ad reſtitu
tionẽ qᷓ; fures ⁊ latronesit iõ nò põt abſolm niſi quantũ põt reſtituat amicitiã quã abſtu⸗ lit vei alio mõ ſatiſfaciat ſi cam reſtituere non
põr. Pec er Tho. ſa ke.q. lrxitij. ar. i.⁊.ij.
d habens publicun Abellio offm̃ ſeribehci intia
ad faciendã fidẽ: als dr̃ tabuiarius.vti Lgeneralu C. de tabularijs ſcribis.⁊ de multi⸗ pliei eius noĩe no.in.c.qm̃ contra. de Pba
¶ Quis põt facere aliquẽ tãbellionẽ.&.ꝙ pꝛin
ceps ⁊ cui ipſe cõmittit/ Item reges qui nõ co
„
gnoſcũt ſuperioꝛẽ:⁊ ciuirates quc habent iura
pnincipis:⁊ papa. vt vult Inno in.c. cũ. P. de
fice inſtru.⁊ Bar. in. l infamẽ. ff. de pub. iudi. Idẽ dic de alljs magiſtratibus ſeu dñis iuriſ⸗
ditionẽ habentihus reſpectu iuriſditiSis coꝝ ⁊ nõ ſolũ pꝛelati in tꝑalibus:ſed ẽt in ſpũalibꝰ
Me hoc vide Ma. in. d.c.cũ. P. ¶ Ged querit᷑ an notarij cõſtituti a talibꝰ poſ
ſint vbiq; ↄficcre inſtfa.&. ſm Pa. in. dc.cuʒ
Pꝙ nõnißi in territoꝛio ↄſtituentis. vñ cca tus ab impatoꝛe nõ ↄficict in terris pape nec
ecõtrario. Sed bñ inſtra cõfecta in tcrritoꝛio
illius ꝗ eñ ↄſtituit:valent ẽt extra territoꝛiũ 5ʒ cõem opi. vt in. d.c.cũ. M.no. MPa. ¶ Otrũ poſſint clerici eſſe tabeiliones · vide.ð. clericus.ix.ð.ix ¶ Mtrũ religidſ us ſi in ſeculo fuerat poſſit ta te officiũ exercerẽk. ꝙ nõ niſi ʒ hereticos.vt not. Jo.an. in. c.vt officiũ.de here.li.vi dicit tñ Muſi.in ſpeculo ꝙ vetera poterit cõplerẽ ſed nõ noua aſſumere.alienationes.ft.fami. her⸗ ⁊ de iudeis.c.iudei. 5.
Oꝛa:eccle⸗
—
de ihnht virin nmnbi ußnm uiin nn inunde nm mndi nnmon umbiz nihyconfea minwgns. mitiq au mi twum nndii nnijan mhe ammsninc mntni dor
d v. Stinnicht

¶ MPtꝝ tabellio puniat᷑ ſi ↄficiat inſtta de actu
repꝛobato a iure. K. M. in.c.i.de fide inſtru.
ꝙ ſic.l.iubemug.C. de fa.ſan.ec.glo.in. d.. gene rali.no. Spe.ti. de inſtfoꝝ editione. 6 ¶ Qnã ſciam dʒ hre.&. Bar.in I.fi. C. de tabu⸗ la. ꝙ dʒ ſcirc ſũmã ⁊ ſimitis que ꝑtinẽt ad artẽ
notaric.als imputabit᷑ ſibi:nõ tů tenet᷑ eſſe do⸗ ctoi.Facit qð no. Inno. in.c. cũ in cunctis. de elec. ⁊ ideo parti tenet᷑ reſtituere dãnũ qð un⸗
peritia ſua dedit. Facit.illicitas.y.ſicuti.ff. de
offi.pꝛeſi. no. Pa. in. d.c. i.
muſi 7 ¶ Que requirunt᷑ ad validitateʒ inſfoxꝝ.x. q
riiij. que no. Na.in. d.c i.debet imponere. Pn mo inuocationẽ nois dñi. Scðo annũ vi. Ter
tio nomẽ imperatoꝛis ĩ terris ſibi ſubiectis vł
regis vc pape. Quarto nomẽ ↄulis.ſed iſtud nõ ſeruat᷑. Quinto locũ Sctus. Sexto menſem
diem. Septimo inditionẽ. Pctauo ſeriem
facti. Mono teſtes. Decimo ſignũ ↄſuetũ no⸗ tarij. Wndecimo ꝙ confecta coꝛũ partibus le⸗ gant᷑. Duodecimo ꝙ ſit conſtitutus notarius ab co qui hʒ ptãtẽ. Fertiodecimo ꝙ appareat q notarius fuerit rogatus. Quartodecimo ꝙ talis notarius ſit habilis: qꝛ ſi eſſet excõicatus notoꝛie:vel pꝛiuatus ptãte ⁊ huiuſmodi: non valerct.ð quibus oĩbus vide per eundẽ Pa. in.d.c.i.ſi placet. 1 Aciturnitas ice⸗ * virtutis qñ cõgruo tpe tenet᷑. Aliqñ vo eſt nomẽ vitij.Oñ MBꝛc. Si inoꝛdinatũ ſilentiuʒ culpa nõ eſſctꝓpheta non diriſſet.ve mihi qʒ tacui. ⁊cſt in generc delicti.⁊ eſt aliqñ moꝛtale pᷣcim̃ qñ. non loquit᷑ cum tenet᷑ loco ⁊ tꝑe:puta tpe ↄfeſſionis:coꝛrectionis: inſtructionis: ⁊ hmõi neceſſario fiende· vt in glo. rxv.di..als. Iliqñ veniale: vt qñ hõ nõ loquit᷑ cũ debcret tñ ſed ñ de neceſſitate. Aliqñ nullũ qñ expectat᷑ locus ⁊ tpᷣs congruũ. Et ym hoc intelligit᷑ iliud ij.thi. vlti. Inſta:impoꝛtune opoꝛtune. Vbi gi. opoꝛ rune qᷓ;tum ad cos quibus placet. Impoꝛtune qᷓtũ ad cos quibus diſpligt:dũmodo in futu ro ꝓdeſſe poſſit. Sed qñ oĩno nõ potcrit ꝓdeſ ſe:ſed ſunt incoꝛrigibiles ſic ceſſandũ eſt mil lud nolite fanctũ dare canibus.Mat.vij niſi ſit pᷣlatꝰ ꝗ ꝓpter alios ne coꝛrũpant᷑ tenẽt᷑ talẽ gdere ſathanc.de quovide..coꝛrectio.i..iij. 1 vel exactionẽ:eollectam lia m ſen queſtã:vtrũ poſfint domini ſuis ſubditis impancre. H. vt
ex Ri.in ij. di xluiij. q.iij. ar.i.colligo.ꝙ Pᷣnceps
8
ſolus põt de nouo imponere pꝛo boni cõis ꝓ motione aut defenſione cõpenſata ſubditoꝛũ qualitate ⁊ quantitate.⁊ qñ eius facuitatcs nõ ſufficiũt ad hoc.ff. de publi.⁊ vec.l.vectigalia. Similiter rex qui nõ recognoſcit ſuperieꝛẽ:vł alij qui pꝛeſcripſferũt iura imperij. Maʒ nullꝰ niſi pꝛinceps ſolus:aut qui pꝛeſcripſerũt inra imperij põt ſuꝑ talijs ⁊ exactionibus leges cõ dere vel pꝛiuiiegia concederc. vt pʒ in.vnica. C.de vaca.mu.⁊·I.ſemp.ð.fi. ff. de iur. ĩimunita tis · vñ aliy lʒ ſibi vſurpent errant.vt patet in co qð legitur.⁊ no.in.c. per venerabilẽ. qui fi.
ſint legi.⁊.c.ſane. de pꝛiuile.no. Bar. in.l.infa⸗
mẽ. in fi.f. de publi.iudi.⁊ in.l.hoſtes.ff. de ca
pti.⁊ in l.ſi publicanus.ð.in oĩbus vectigalibꝰ ff de publi. Si vo talie non ſunt ad vtilitateʒ
boni cõis non põt eas imponere:⁊ ſi imponit ſubditi nõ tenent̃ ei obedire Alij aũt dñi a pꝛe fatis nõ poſſũt de nouo talias imponere ſuis ſubditis niſi per legem vel ſenatuſconſultum
vel conſtitutioneʒ pꝛncipis cis concedat.d..
vnica.vel ꝑ conceſſionẽ a pꝛincipe ex cã ⁊ ſpe⸗ cialiter impetratũ.l.vnica.C.de ſupindicto.li.
x.no. Archi.in.c.ſi quis romipetas.xxiiij.q.iij·
⁊ qð legit᷑ ⁊ no.in.c.innouamus.de cenſi.vel ꝑ
conſuetudinem diutinam non per violentia; ſed ſponte appꝛobatam ah oĩibus cõitcr. C. de canone lar.tituloꝝ.l.pꝛecepit.⁊. C. de auro co⸗ ronario.l.vnica.ĩ fi.li.x.⁊ ꝙ ſit talis ↄſuetudo
de cuius initio nõ extet memoꝛia. vt in.c.ſupꝑ quibuſdam.de ver.ſigni.⁊ vide qð no. Bar.in
d.ᷓ.in oĩbus vectigaſibus.aliter ſi exigunt te⸗
nent̃ ad reſtitutionẽ illis a quibus extoꝛſerũt:
ſi ſciunt:vel eoxꝝ heredibus:aut ſi neſciũt pan
peribus vcl ad bonũ cõe ſᷣm Tho. in epiſtola
quandam vuciſſam.
ad 8 ¶ Bed qñ dicuntur ad vtilitatem boni cõis ta
lie·h. ÿᷣm Ri.vbi.ð.ꝙ aliquando directe:puta
quando imponuntur ꝓ defenfione fidei velre
gni vel ꝓ refectione pontium viarum ⁊ huiuſ modi. Aliquando indirecte:vtputa quãdo eiꝰ⸗ frater vel filius eſt captiuus: vel aliqua terra?ẽ ſibi capta.⁊ rex imponit taliasvt recuperet: qꝛ ſic redundat in bonũ ſubditoꝛum: qꝛ rcdditur rex magis potens: vel maritat filiam ⁊ huuſ⸗
gliqua cõmunitas nimis grauatur q debet ei ſubuenire. ſicut facit caput membꝛis. Dicit ctiam idem Ricar.in quolibet.iij.q.xxviij. q·l⁊ non debeat ſubditos taliare q ſue
5 4
*
modi. Addit tamen Ricar. vbi. ð. ꝙ negocio„ cxpedito:ſi facultates regis ſuperabundant?
.

4 ¶ Qud de deputatis ad talias diuidendaſ qui
S ¶MPtrũ occultantes bona ſua ne talientur Fm
ſufficiũt:tñ nõ eſt dicendũ faeuitates ſufficere l.vacuatis. C. de decurio.⁊ in. d. fi. ⁊ tacit c.er
parte. de capel.mona. Ab inferioꝛibus ãt alijs põt concedi.ſed cðitas non debet grauari ſed minuet᷑: puta ſi dabãtur centũ:⁊ vnus eximit qui dabat decẽ nõ pꝛeſtabit cõitas.niſi. xc.alii in pꝛeiudiciũ cõitatis concedere non põt. Si⸗ militer pꝛefati inferioꝛes ⁊ cõitates poſſũt cõ⸗ cedcre nõ ſuis ſubditis imunitatẽ hanc: lʒ nõ pabcant iura imperij.vt veniant ad habitan ⸗
qñ nõ poteſt ſe defendere vel cõe bonũ ꝓmo uer᷑:niſi ita depauꝑet ſe:ꝙ nihul ſibi remaneat in theſauro quo ſe iuuare poſſʒ.ſi iterũ.j.bꝛeue rbs ab aduerſarijs inuaderet᷑ marie ſi multos habet inſidiatoꝛes. Tali eni regi neceſſarius eſt theſaurus: qꝛ aduerſarij hoc ſciẽtes magis e timent ⁊ magis pacifice viuit ⁊ poſſidet regnũ lʒ melius eſſet theſaurigare amoꝛẽ hoĩm ſubdi toꝝ q; argentũ vel aurum.
pꝛeiudiciũ ſolũ concedentis.
¶ Quid ergo de militibus:cõitatibus:dñis:⁊ pmõi. qui quotidie talias iponũt ad libitũ ſuũ? nũc plus:nũc minus exigentcs. K. ſm Mo. ꝙ fures ſũt ⁊ latrones. nec hʒ locũ ↄſuetudo ibi cum violentia ẽ introducta. ¶ Quid de im ve talias ſupꝑ rebus eccke
hñt in aliqͥ nemoꝛe ⁊ hmõi teneant᷑ reſtituere. .ᷣm Rod.ꝙ tenent᷑ ad reſtitutionẽ:niſi ſint rales ſubditi qᷓſi ſerui:ita ꝙ nihil hñt ꝓpꝛiũ:ſʒ ipſũvſuariũ hñt quaſi ꝓ peculio: ita q dñs ad libitũ poſſit reuocare. Similit alij ꝗ vſurpant ipſum tenent᷑ eis nõ dñis.
¶ Quid de p̃latis ꝗ ꝓ eo ꝙ aliqd ĩpenderũt le⸗ gato vel alijs maioꝛibꝰ exigũt pluſq; expende ⁊ ꝑſonarũ eccleſiaſticarũi.ꝙ tenent᷑ reſtirnẽ rũt a ſubditis.h.ꝙ tenent᷑ extoꝛta reſtituere:⁊ niſi in caſibus ꝓceſſis.de quibus.ð.imunitas. tantũdẽ de ſuo paupibꝰerogare:⁊ ſi ſupioꝛ cui J.xxxvi.cũ.ſeptem.ð.ſe;
q̃rela de hoc fit fuerit negligens canonice ſub U Vtrů ꝑ ſtatutũ poſſet fieri vt licite aliqð cer
tũ dayer᷑ dñoſe.ꝙ ſic. ᷣm Mo. ſi fiat de ↄſenſu ipſoꝝ ſubditoꝝ?multo magis excuſant᷑ vñi ſi a pꝛincipio de tali talia conuenerunt libere nõ ex violentia,
¶ Mtrũ excuſent᷑ dñi qui taleʒ ↄſuctudinẽ in ⸗ uencrũt.ꝙ capiũt a ſubditis ð mobilibꝰ bonis ipſoꝛũ quantũ volũt:⁊ qñ volunt. Rodo.ꝙ
iaceat vltioni.c.qꝛ pleriq;.de imu.ec.
vnñ magis grauant ⁊ aitcrũ magis alleuiant. tꝰ.tenent᷑ ad reſtitutionẽ aggrauato inquantũ plus aggrauauerũt.vide.ð.reſtitutio.i.in ver. ledens.v.iiij.
ſuas facultates teneant᷑. K. ꝙ ſi talia eſt iuſta tenent᷑ illis qui ꝓpter hoc fuerunt magis gra⸗ uati. Si Vo nullus fuit ꝓpter hoc magis gra uatus ſed dñs minꝰ habuit ſic tenent᷑ ipſi dño niſi foꝛte aliqñ fuiſſent iniuſte ab co grauati. qꝛ poſſent cõpenſarc. Bi Vo tslia eſt iniuſta ñ tenent᷑.qꝛ polfunt occultare licitc. Idem dic qñ talia ẽ indeterminata:puta deputantur aliqui vt exigant quantũ poſſunt fm facuitates ſub⸗ ditoꝝ nõ tenent ſe ꝓpalare: nec ſiliter tenent reſtitucre exactioꝛes qui aliquos allcuiant: lʒ peccent moꝛtalitcr.ar.c.pꝛimũ.xxij.q.i.qꝛ cx B nullus grauat᷑ nifi eſſ neceſſe ſepius reiterare qꝛ tunc tenerent᷑ ad reſtitutionẽ aggrauatoꝛũ eractoꝛes qni 3 ↄſciam aliquos alleuiauerunt. concoꝛ. Monal.ti.reſti.
¶ Mtrũ poſſit alicui concedi ĩmunitas taliaruʒ e. Pa. in.c.perucnit. de inu ec.ꝙ a pꝛincipc ⁊ er ꝓpꝛio motu ſic. ſcd ad pꝛeces nõ: niſi ponat᷑ in pꝛiuilegio clauſula nõ obſtante.l.fi.C.ſi ↄtra ius vel pu.vti.qꝛ cũ ſit contra publicam vrili⸗ tatem opouct fiat mentio de ca.vt no. Bar.in
fraudẽ ⁊ malicia:ſic poſſunt rolerari. Si No nõ ẽ certũ aut credat᷑ veriſimiliter ꝙ nõ ſit ab initio legitime impoſitũ ſic teneni
tis abſolutio denegahda fimpliciterꝰſed cum
dubuatione pꝛcſtanda eſt dictio taxatiua ſo⸗
Antum l reſpectu coꝝ quibꝰ vannectit᷑ ⁊ excludens ⁊ tacite negans
ponilreſpectu alloꝝ negat: vt tex. in.c. ci cce ſia. decã poſ.⁊ ꝓpꝛiej
* r vict Sö⸗ Empel Zniq zu *„ facit g ſcieni actů ſibia Emere iure ꝓhibitů ſub coloꝛe „ fraudulẽto. facit c. ꝑ vcnerabilẽ.ĩ Vbo viẽbat̃ g fi. ſint leg.⁊ ꝑ Man.icle.i.ð ſcpul.
dũ in eoꝝ terris. ſicut fit quotidie medicis:do⸗ ¶ptrů dñi gauferũta fubditis vſuariũ quẽ ctoꝛibus:⁊ hmõi. ſed non iam ſubditis:nii in
—*
ſicertiẽ ꝙ ab initio ſit tale onus ipoſitũ ſine
In dubio tñ ex quo ab ecchia tolerant nõ eſſct
reſpectu alioꝝ:verbi gr̃a ius eligendi ſpectat ad canonicos tm̃. li tm̃ reſpectu canonicoꝛum
ar. optimã.ic. auaricie· dẽ clec. li virMo. M. ibidẽ.qð no. bñ ꝓ diſpoſitionibus penalibus.
In
inu
mpl
hu vinlencn ninitid jhcll⸗ jüugici iwti unju⸗
—
inptii uhie de ſichint
u vjilirpõt pintndecot
nure
mintbo imisde giiuwmn njns vonn ennnti vituu uimnmin ſündin uußhah Itinn Kwetnar de tůnugw ſuſnnnc
iten Finuſe uit dubi

deui unnmm
3 miitin mi würtjm dmnoftum auu: ſynmn mMtiwinr m myii im iuwpute deninn
— Emerita 8 eſt audacia in ma — ki lũ.l.iubemꝰ. C.de o.ſan. ec. Mo. Car.de ſ C anniqñ regrat cõple £ m P u8 tũ vel ſufficiat ince⸗ prũ. h. Ma in.c.ad nram. de regula.ꝙ in dubio iuris tenendũ eſt ꝙ in dignitatibꝰ fa noꝛ ↄſicerat Et iõ annus inceptus habet᷑ pꝛo cõpleto⁊ itã tʒ gi.in. d.c.ſed fallit in kp̃atu:vbi eſt ſpñate ꝙ ſit cõpletꝰ; In regule obſeruatõe vbi eſt grauitas ⁊l aboł ſic odiũiõ cõpletus erigit᷑.ar.c.qʒ in inſuliſ. de regula:⁊ ſic intelligi tur.xx.q.i.ſi in q̃libet.⁊ ĩ.c.ſignificatũ. de regu⸗ la; Regularit vo dʒ eſſe cõpletus.niſi aliud iu re caueat vt no. Arch.in.c.ſi annũ quartũdeci mũ. de iudi.li.vi:de quo vide.ð.etas ꝑ totum: Moꝛa ẽ.xxiiij. ꝑs diei. Punctꝰ ẽ quarta pars hoꝛe Momentã ẽ decima ꝑs puncti ᷣm Jo. an.ĩ.c.i.de.cã̃ poſ.⁊ ſic. xl. momẽtis ↄſtar; — ⸗ eſt qiĩ totũ Ergiuerſatoꝛ ud e dit. ij.q.iij.ᷓ.notandũ.ij:vide.ð.accuſa⸗ tus.ð.vij; Qð nõ põt terginerſatiõe celare dr nooꝛiũ in.c.tua.de coha.clc.⁊ muj Ent ar e Pꝓpꝛie eſt experimentũ ſumere de co qui ten⸗ tatur Fm Tho.ß̃a ße.q.xcv ¶Quõ tentat quis deũ.h. diobus modis.ſ. verbis ⁊ factis; Verbis qñ deo in or̃hne collo quit᷑:⁊ petit ea intentiõe vt exploꝛet dei ſciam aut ptãtẽ ſen voluntatẽ ⁊ inde experimentum ſumat; Factis Vo tentat deũ qñ ꝑ ea que facit intencit expcrimentũ ſumere diuine ptãtis ſa piẽtie:vel pictatis:ſcd qᷓſi interp̃tatiue deũ ten tat ꝗ ⁊ ſi nõ intendat experimentũ ſumere de deo aligd. tñ petit vel facit ad nihil aliud niſi ad ꝓbã dũ deũ; Qð verũ eſt qñ ſine neceſſitate vel vtilitate facir: ꝛ in neccſſitate vel ꝓ vtili tate qñ gs ſe cõmittit deo in ſuis ofonibꝰ aut factis nõ ẽ tentare deũ ſicut.ij.parali.xxCum ignoꝛamus ꝗd agere debeamꝰ ad te ſunt oculi nri; Et iõ dicit gl. Mat.iiij. Deũ tentat g hñs qd faciat ſine rõne cõmtit ſe pcriculo experi ens vtrů liberari poſſit a dco ¶ Ptxꝝ tẽtare ſit pctĩ.qꝙ ſic. qꝛ pᷣſuppo nu ignoꝛãtiã ⁊ dubiũ de diuina pfectõc; Mul lus enĩ pꝛeſumit tentare eũ de cuius erclilẽtia eſt certus:⁊ cuʒ tentare iſto mõ prineat ad dci irrucrentiqᷓ opponit directe religioni; Et ſic
eſt graue pctm̃.minus tñ qᷓ; ſuperſtitiò.qꝛ ten
ta ns ꝓteſtat im̃ dubirationẽ verbo vcl facto:
—
fed ſupſlitioſus ꝓteſtat eiroꝛẽ fůcto! vt pʒ. ð.
ſupſtitio..i; Si vo experimentũ qs ſumat de
ptinentibus ad dei pfectionẽ folũ: vt alijs de⸗ monſtret.hoc nõ ẽ tentare deũj ſubeſt necemi tas iuſta vel pia vtilitas!⁊ aliu que ad ↄcur⸗ rere debent ſicut apli petierũt in noĩie xp̃i facẽ ſigna Act.iiij. vt infidelibus innoteſeeret vir⸗ rus xp̃i; Itẽ no.ꝙ duplicit quis petit ſignũ a deo Mꝛimo exploꝛando dei ptãtemt aut dicti eius veritatẽ:⁊ hoc ẽ tentarc deũ Scðᷣo vt in⸗ ſtruat᷑ qd ſit circa aliqð factũj placitũ deo.⁊ hoc nõ ꝑtinet ad dei tentationẽ. qñ tale quid per ſacram ſcripturam non eſt reuclatum:aut per ſanctos ſeu ꝑ cccleſiã Eſtamentum n⸗ tatꝭ nf̃e iu ſta ſnĩa de eo qð gsvult poſt moꝛtẽ fie ri cũ heredis inſtitutõne.vt habet᷑ in.l.i.iuncta glo.ff. de teſta.vñ bñ dicit iuſta ſnĩa.i ſieſt in ⸗ iuſta:puta vult erheredare filiũ ſine cã non eſt ſeruanda.xiij. q.ij. ſi qs; Aut ſi pꝛecipiat coꝛpꝰ ſuũ iactari in mare.ff. de cõdi.inſti.l.quidã ſjo teſtamẽtowel 5 bonos moꝛes: aut pietatẽ:aut verecũdiã.conditiones.ff. de condi.inſti.⁊.l.fi lius. ibidẽ; Item opoꝛtet ꝙ inſtituat heres;qꝛ ſine cius inñtiturione nõ erit reſtm̃ vt inſti.de lega.ð.ante herediſ Et ſic differt a codicillo.qꝛ ꝑ codiciliũ nõ põt vari hereditas vel admini. inſti.de codicil.p.codicill. ¶ Quis põt facere teſtm̃.ſe.ꝙ quicũq; nõ ꝓhi i bei. Et ꝗ ꝓhibent.ſ. ꝙ.xix. genera perſonaꝝ Pnmo furioſus ſeu mente captus qui nõ hʒ lucida interualla.c.fi.de teſta.l.furioſuʒ.C. qui reſta. fa. nõ po. Scpus ſurdus ⁊ mutus a nati⸗ uirate:ſecus a caſu.?⁊ ſcit ſcribere.l.diſcretũ. C.g teſta.fa.nõ po. Tertio nqᷓ valẽs articulate loꝗg: ita vt nõ poſſit expꝛimere nomen heredis nec ſcribere.l.iubemus.C.co.ti. Quarto impubes inſti. quibus nõ ẽpꝑ.fa.teſta.pꝛeterca. Quito filiuſfamilias:niſi de caſtrenſi peculio vł quafi vt in.c.licet. de ſepul.li.vi.⁊.lepe. C.qui te.fa.nõ po.qð limita vt.ð.religio.ð.lvi. Sexto ꝓdigꝰ cui eſt interdicta a iudice bonoꝝ adminiſtratõ l.is.cui.ff. eo.ti. Sed teſtm̃ añ factũ vaiebit.vt ibi. Septimo dãnatus ad moꝛtẽ naturalẽ vel cinilẽ vt ſunt depoꝛtati ẽt ſi fugiunt de manu udicũ.vt.f. eoxi.l.eius.⁊ qð ibi no.⁊..q vltio ſupplicio.⁊ ibi Bar. ff. de penis. Secus ſieſſct dãnatuſad penã inferioꝛẽ Octauo manifeſtꝰ vſurariꝰ nii pꝛeſtet pꝛius cautionẽ m fomã c.q;qᷓ;. de vſur.li.vi. Mono excõicatꝰᷣm aliqᷓꝝ

opinionẽ quã ſequit glo.in.c.decernimus. de ſen· ex.li. vi. Sed ʒrium cõiter tenct᷑. Pecimo ſeruus.riij.q.ij. iuud.⁊1.filiꝰ.⁊.ff. eo.ti. Vnde⸗
cimo glibet religioſus g ꝓfitet̃ tria vota ſub⸗ ſtantiatia.vt in.c.ij. de teſta.xij. q.ij. nõ dicatis.
Secus de giiis: vt ſunt heremite ⁊ hmði. xxix.
q. vlti.Fecontra paulus Huodecimo hereticꝰ
qꝛoĩa bona ſua ſunt confiſcata ipſo iure.c.cuʒ ßm leges.de here.li.vi. Tertiodccimo dubius de ſtatu ſuo.ſ.an ſit in eo ſtatu in qͥ teſtari pol⸗ ſit vcl ne.l.de ſtatu.ff.co.ti. Exemplũ captus a
latronibus dubitat an ſit ſeruus vel liber. vt ĩ
k.i.in. pꝛin.ff. de. le.iij. Quartodecimo obſides intellige de illis xp̃ianis apud infideles datis: aut de illis ꝗ erant captiui populi romani:non aũt de obſidibus qui dant᷑ ab vna ciuitate ad
aliam. vt legit᷑ ⁊ no.in.l.obſides.ff. eo.ti. Quin todecimo dãnatus ob carmẽ famoſũ ſeu libel lum in iniuriam alterius:qꝛ ẽt infamis effici᷑
vt in.l.is cui.ᷓ.ſi quis ob carmẽ.ff. eo.ti. Bar. tamẽ ibidẽ ⁊ cõiter tenet᷑ ꝙ ex alia cã infames nõ ꝓhibent᷑ teſtari. Sextodecimo reus crimiſ leſe maieſtatis.l.quiſqs.C.ad.l.iuł.ma.vi.q.i.ᷓ verũ. Pecumnoſeptimo qui eſt apud hoſtes ca⸗ ptiuꝰ.l.eius.ff.eo.ti. Intellige iſtud de hoſtibꝰ romani imperij. Pecimooctauo vtroq; carẽs luminc. Hodie tñ teſtat dũmõ ſeruet qð no.i l.hac conſultiſſima.C. qui te.fa.poſ.que ſũt iſta bellionc. Scðo ꝙ noĩa hercdũ erpꝛimant᷑ ita ⁊ taliter ꝙ rõne nois non poſſit oꝛiri dubitatio. Tertio ꝙ palam expꝛimat voluntatẽ ſuã tam eirca heredes qᷓ; circa legata coꝛam teſtibus ⁊ tabeltione. Quarto ꝙ teſſes ſubſcribant ⁊ ctiã fabellio vno ⁊ codẽ tꝑe ⁊ loco. Sexto ꝙ vbi ñ
poteſt haberi tabelliò habeat̃ loco tabellionis
Dctauꝰ teſtis litterarũ peritus g ſe lubſcribat fallit hoc ᷣm Bal.ibidem niſi teſtet᷑ inter libe ros:qꝛ tunc ſufficiunt duo teſtes. Hoc uẽ ſer⸗ nandũ eſt in codicillis cccoꝝ.vt in.d.l.hac con ſultiſſima. Pecimonono qui cardinales inſe⸗ eutus eſt hoſtiliter: vel ꝑcuſſit:aut ceperit: vel focius fueritꝛaut ficri mandaucrit:aut cõſilinʒ
vel auxiliũ dedcrit: vel fauoꝛẽ vcl ratũ habuit nec ẽt taks ex teſtõ alioꝝ aliꝗd caꝑe pot: nec er ſuccemone.c.frlicis. de penis.li.ix.
¶ Mtrũ pꝛefati g teſtm̃ nõ půt facere poſſint
diſponere in pias cãs.ſ.qꝙ nõ pꝛimi nec quar ti ſimpłr: nec quinti niſi de peculio caſtrẽſi vel quaſi ᷣm Wal. in.l.i.C. dc fa.ſan. ec.⁊ no. in.d.c. kcetnet ſexti nec ſeprumi:nec actaui ſimpłr ßᷣy
ꝛimo ꝙ teſtes ſint vocati ad hoc vna cũ ta
Bar.⁊ idẽ dicit ðe quolibet decedente in moꝛ tali. Sed Pa.in rubꝛica de teſta. in hoc vltio tʒ Zriũ ⁊ dñ: qꝛ eccłia recipit oblationes publi⸗ coꝝ pctõꝝ: niſi vbi ſpãliter ꝓhibet.vt pʒĩgl.
in. c.oblationes.xc.di. Ergo foꝛtius clemoſy⸗
nas nec.x.nec.xi.nec.xij. ncc.xvi.ncc.xvij. Alij
aůt ſic ẽt ſi loqui nõ pñt dũ ſignis ãnnãt. Pñ ponit Bal.in.l.i.C. de ſa ſan.ec.exemplũ de qͥ· dã aduocato qu nõ valcns loqui interrogatꝰ ſi volebat ꝙ tot darent᷑ ꝓ aiĩa ſua pauperibus aperiret libꝛum in ſignum ipſe apperuit.⁊ ꝙ
valet affirmat.
¶ Teſtamentoꝝ quot ſunt ſpẽs.h.dnc. Vna
dt̃ teſtm̃ nũcupatiuũ ⁊ ſine ſcripris.⁊ eſt ilud in qͥ teſtatoꝛis ⁊ heredis ⁊ legatarioꝝ nora ⁊
oĩa q̃ in eo continent᷑ coꝛã teſtibuſ nuncupant᷑
i.manifeſtant᷑ ⁊ dñ ſine ſcriptis.i.ſubſcriptiõe teſtiũ ⁊ alijs ſolẽnitatibus que requirunt᷑ in te ſtamẽto in ſcriptis facto.de quo in.i.hac ↄſul⸗ tiſſima.C. de teſtis. Et ẽt qʒ fine oĩſcriptura in⸗ de facta põt qs teſtari nuncupatiue: dũmõ co ram teſtibus ⁊ ↄditione legitimis nũcupet he redẽ t ſuã explicct voluntatẽ. inſti.de teſta. I. fi. Idco ſi qs nõ hʒ notariũ: aduocct legitimũ numerũ teſtiũ:⁊ explicet nomen heredis ⁊ als inſtitutiões ⁊ legata ⁊ roget eos vt fint teſtes ⁊ valebit. Aliud dr̃ teſtm̃ i ſcriptis.⁊ iſtud põt facete qs qñ nõ vult ꝙ teſtes vel aliquis ſciat ſuam diſpotionẽ. Mñ requirit multa de ſub
ſtantia.vt in. l iubemuſ.C.de teſta.⁊.d.l.hac cõ
ſultiſſima.⁊ niſi quis ſit bene doctus faciliter crrabit in ipſo condendo. Ideo habeat aliquẽ
doctoꝛẽ ꝓ conſilio qui vult eũ facere. De quo qꝛ nõ eſt in vñu emitto vt dixi. Aduertectiam
q quis põt relinquere.ſic dicendo coꝛ̃ nota⸗
rio ⁊ teſtibus. Wolo ꝙ heres mcus faciat in
oĩbus ⁊ ꝑ oĩa ꝓut ↄtinet̃ in quadã mea cedula ſcripta manu mea que eſt apud talẽ religioſũ. ⁊ valebit m Alex.de imo.in.l.ſtipulationũ.ß. illud.ff. de vcr. obli.⁊ War. in.l.fi ita ſcripſero. ff. de condi. ⁊ demon.⁊ Mau.de caſtro. in d.ð.
illud.? Bal. in.l.captatoꝛias.in.q.v.C.ð reſta.
mili. Jo. de imola.in.l.illa inſtitutio.ff. de herc. inſti.⁊ in.c.cũ tibi.de teſta. Rõ qꝛ lʒ in teſtamẽ to nuncupatiuo debcant palam nuncupari q fiunt:vt a teſtibus exaudiant᷑.l.heredes pala in pꝛincipio.ff. de teſta.⁊ in.l.iubemus.C.co. q? paria funt implicite ⁊ explicite expꝛimere.d.ʒ ülud.⁊.d.l.ſi ita ſcripſero. Idco valet. Sed vi⸗ deat qui ſic vult ꝙ taliter ifa ſua cognoſcat vt non ſit dubiũ de ea.qꝛ aliter eſſet periculoſum
3
nil min c ſ mnityfni unns. nulb . nant niin drifnd mnðpch ſunskn niyucton uſfi nnuild ſAuwt ntdus/ Mindip iinnndo. homndost lünmnkn. ynunidob fn ipiünoh bcnlist: Lidiue babnt jnulnni iniickt hnohnt ihiimnöpre iſmin j umiculyn iutinniigi

ha
Bed nõ valet inſtitutõ heredis ſi diceret: In⸗ ſtituo heredẽ illũ cuius nomen eſt in quadam
meca cedula apud talẽ: ſm Bar. in.l.ſi ita ſcri⸗ pſero.pꝛedicta.
¶ Quot teſtes requirunt᷑ in teſtõ.K. ꝙ. vij. le⸗ girimi.⁊ ꝙ ſint rogati.vñ ſi teſtm̃ ſine ſcriptis habcat minus qᷓ;. vij. vcl ſi ſunt.vij. non tñ ro gati non valct.I. hercdes palᷓ.ᷓ.pe.ff. de teſta.
Fallit hoc in teſtõ ceci: vbi ſunt neceſſarij. viij. In teſtõ ruſtici in rure facti vbi plures nõ pñt inueniri ſufficiũt.v. In teſtõ facto iter liberos ſimiliter ſufficiũt duo ſm Bal.in. l.hac conſul tiſſima.C.qui te.fa.po. In teſtõ facto in pñtia Imperatoꝛis pꝛecibꝰ ſibi poꝛrectis vt audiat ſufficit vnus. An aũt notarius cõputet x vno
dicendũ ꝙ ſic.ſed cautiꝰeſt ꝙ pur fint. vij. ſine
eo. Inſti de teſta.ð.fi. de ꝓba.qm̃ ⁊ in. d.i.hac
ↄſultiſſima.⁊.loim C.de reſta. In teſtõ militj in exercitu ſufficiũt duoteſtes. ⁊ in bello ꝓut
volũt.l.milites. C.de mili.teſt.
5 C Se nungd in foꝛo aie valear reſtm̃ factũ co
ram duobus teſtibus ſolũ.ſ. Pa. in.c.cũ eſſeſ
de teſta tʒ ꝙ ſic in diſpoſitis ad pias cauſas.⁊
in cõiter concoꝛ.doc. In alijs ad nõ pias cãſ Pa.tʒ ꝙ vltra duos tẽſtes requirit᷑ pꝛeſentia ſacerdotis parrochialis:vel loco eius duo alij teſtes:aliter nõ valeat. Quidã tenent indiſtin cte:ꝙ valeat coꝛãᷓ duobus. Sed ego dico ꝙ ſi nõ ſubeſt ſuſpitio fraudis valeat qꝛ ceſſat rõ le
gis·ſi Vo ſit ſuſpitio fraudis.dico requiri ſo⸗
lẽnitatẽ iuris ciuilis·⁊ ad.c.cũ eſſes.⁊.c.relatũ
vt pʒ ex eoꝝ fubſcriptione.
el.i.eo.ti. dico ꝙ habent locũ in terris eccleſie.
6 ¶ Bed qui nõ pũt cſſe teſtes in teſtis.ſe. ꝙ oẽ̃s
qui ꝓ teſtibꝰ repꝛobant᷑ a iure.vt.j.teſtis Iteʒ in teſtõ ſpã̃liter n põt eſſe mulier.ff. de tẽſta.
Lqui teſtõ.ð. mulier. Irẽ hermofroditus in qͥ preualent mulicbꝛia. Lquerit᷑.If.de ſta. hoItcʒ
ille cui poc eſt interdictũ ꝑ ſtatutũ vel a iudice Itẽ ſeruus. Itẽ oĩs qui hzʒ in prãte heredẽ: ſi pater:auus:⁊ ſiles. ꝓbant̃ hec inſti.vc te.ᷓ.te⸗ ſtes.⁊ ᷓ.ſcqͥnti. Itẽ quinõ eſt teſtamẽti capar kicut ſpurius teſfaroꝛis:hereticus:dãnatus ad
metallũ:⁊ ſiles. Itẽ quos leges unpꝛoboſ⁊ in teſtabiles iubent eſſe vt ſũt de crie famoſo dã nati ⁊ muliebꝛia paſſi.ff. de teſti.l.ob carmcn. Itẽ legararius nõ põt eſſe niſi quo ad qõnem
vertentẽ inter hercdem ⁊ ertraneũ.inſti. de te ſta. ð legatarius.ſed quo ad factũ ſui inter ſe ⁊ heredẽ non põt.
7 CEr gbus cauſio tenm̃ dr nullũ.. ꝙ loquẽdo
—— ve teſtõ nuncupatiuo ⁊ ſine ſcriptis ex qᷓ̃ttusꝛ. Mꝛimo ſi teſtatoꝛ nõ erat habiliſad teſtm̃. Ge
cido ſi inſtituit heredẽ ñ capacẽ: vel nullũ in⸗ ſtituit heredẽ. Tertio ſi pᷣterijt iã natũ quẽ in⸗ ſtitucre vł exheredare debuit. Quarto ſi nõ ſit legitimus numerus teſtium legitimoꝛum ⁊ ro
gatoꝛum.
¶ Dñ teſtm̃ tenet:ſed tñ irritat ⁊ rumpit᷑.. ꝙ 6
er. vij cauſis. Pꝛimo qñ teſtõꝛ pᷣuidit de b ſthumoꝛqui poſt teſtĩẽ natuſ:ſi tñ idẽ poſthu mus moꝛeret᷑ ante moꝛtẽ teſtatoꝛis teſim̃ non rũpit᷑ quo ad effectũ.idem dic de quaſi poſthu
moꝛvt eſt arrogatus. vt ille qui tpeteſtamẽti
nõ erat ſuus:ſed tꝑe moꝛti ſic. Itẽ qñ cãʒ exhe redationis impꝛobat heres ſuus:⁊ ꝑ ſniam re
ſcindit. Itẽ ſi teſtaroꝛ patiat᷑ capit diminutõʒ niſi iterũ fiat ciuis romanus vei ſun iuris. Itẽ pꝑ ſcðᷣm teſtm̃ rcuocatoꝛiũ pꝛimi. Itẽ ſi herẽs ñ
adiuit hereditatẽ: vel añ aditã deceſlit:vel cõ⸗
ditio ſub qua inſtitutus fuit defecit·⁊ ſiſia. de quibus inſti. quibus modis teſta.infir. ꝓ totũ.
¶Ptxꝝ legata facta in reſtõ nullo vel irritãdo debeant᷑.&. qꝙ ſi teſtm̃ eſt nullũ ex pꝛeteritione iã nati.vel růpit᷑ ex pꝛeteritione poſthumoꝝ:
vel q̃ſi poſthumoꝝ. vel reſcindit ꝑ ſniam ꝓpo
ſita querela de inofficioſo: vel ʒ tabulas.ſic le⸗ gara debent: ĩʒ inſtitutio nõ tencat.C.de liberꝭ pᷣreriti.aut. ex cq̃. Silr dic ſi teſtm̃ rũpit᷑ ex fal⸗ ſa cã:vtputa. A.inſtituit. B.⁊ ſubſtiruit eidẽ B. C.moꝛit. B. reſtatoꝛ A. facit aliud teſim̃ di
cens: qꝛ heredes hfe voluit:⁊ hye nõ poſſũ tu.
D. eſto heres.iʒ. M. KL. rũpat qᷓrũ ad iſtitutõʒ t legata debent᷑. i vo teſtm̃ ſir nulluʒ:puta qꝛ inſtituit heredẽ nõ capacẽ vel nullũ.qꝛ non fuerunt teſtes debiti.tũc an debeant᷑ legata eſt differentia inter doc.⁊ dic vt.ð. heres..v.
¶ Quid ſi teſtm̃ fit cũ ciauſula in fine. ꝙ ſinõ ſo
valet iure reſtamẽti: valcat iure codiciſoꝝ ſal tẽ vel iure cuiuſcũq; alteriꝰ vltie volũtatis v lere voluit ⁊ tenẽ. K. ꝙ ſi teſtm̃ patiat᷑ deſcctũ
vel iuris repugnãtiã in his q̃ͥ ſůt de ſubſtãtia
eius. nihil facit hec clauſula: nij̃ teſtet int libe ros fm cõen opi Si Vo patiat᷑ defectũ ſolẽ⸗ nitaris debite pᷣmiſſe:ſic valebit iure codicilo
vũ. C.de codicillis.fi. dũmõ ſolẽnitas ſufficiẽf
codicillo ſit appoſita.ſ.v.teſtes iʒ ñ rogati⁊ ſir
legata in eo relicta debent᷑. inſti. de codicil. in
pꝛin · Et inſtituriò que in eo erat ſeripta lʒ di⸗ recta vide at᷑.tñ in caſũ fideicòᷣmiſſi cõuertit᷑.. ſceuola.ff. ad treb ⁊ ideo ab inteſtato veniẽtes accipient hereditatẽ.⁊ qaſi rogati videantur

reſtituere tenent᷑ inſtitutoꝝꝑ fideicõmiſſũ ar. de fideicõmiſſie.l.eam qud frater tuus.
ii ¶ Ptrũ vltimũ reſtĩ ſemꝑ valeat.. ᷓᷣm glo ·
in.c. licct. de conſti.li.vi.ꝙ ſic. allegat capituluʒ vltima voluntas.xiij.q.ij.ff. de leãl.ſi mihi.ẽt ſi de pumo nõ faciat mentionẽ. Fallit in duo⸗ bus caſibus. pꝛimus i teſtõ facta inter liberos C. de teſta. aui. hoc inter liberos. Scbus cũ ipe teſtõꝛ ſibi legẽ indixit.vʒ ſi fecero aliud teſtm̃ nõ valeat:niſi de alio fecero mentionẽ.tunc oʒ faciat mentionẽ aliter nõ valeret vltimũ.ff. de le.iij.l.ſi quis. Itẽ ſi ſcðᷣm teſtm̃ fit jub ↄditõe ẽ de pꝛeteritò vel pñti: puta inſtituo heredèẽ titiũ:ſi fempꝛonius ẽ vel fuit conſul.tũc fi cõdi tio fuit veleſt vera rumpit᷑ pumũ. Si Vo nõ eſt vera nõ rũpit᷑. Si vo teſtm̃ fit ſub ↄditiõe futura:tũc ſi ↄditio ẽ poſſibilis ẽt ſi nõ adueni at rũpit pꝛimũ teſtm̃. Hilr ſi ↄditio ſit unpoſſi bilis habef᷑ ꝓ nõ adiecta:⁊ rũpit pꝛimũ teſtm̃. vt hẽs in.l.cũ in ſcðo teſtõ.ff. de iniuſto ru.te.
u ¶ Que pena nõ implentis volũtatẽ defuncti.
ſK.ꝙ aut ẽ heres ej̃neus.⁊ ſic ꝑdit totã heredi tatẽ de voto.c.licet.xi.q.iſilueſter.de teſta.c.ſi heredes. Si Vo heres ẽ filius:tũc fi hereditas eſt diuiſibilis amittet ſolũ reſeruata ſibi legiti ma.C. de fideicõmiſ.aui.hoc amplius. Siãtẽ indiuiſibilis:puta qꝛ ducatus: regnũ ⁊ hmõi. ſic totã ꝑdet.d.c.licet. in fi.⁊ intelligo in di⸗ ſpoſitis in teſtõ q̃ ipſo iurc hñt auctoꝛitatẽ vt ſunt legata ⁊ ſubſtitutiones ⁊ hmõi. In alijs aũt neceſſario heres ſeruare nõ tenet᷑.vt ſi pꝛe cipiat filijs ꝙ ſtent fimul vſqʒ ad tale tp̃s: vel ꝙ nubat tali: vel nõ nubat tali ⁊ hmõi. Sed ſi teſtõꝛ vuit ĩ hmõi hẽdẽ obligar efficacit addij ciat penã hẽdẽ dãnãdo in legato pᷣſtando cã pene:puta petre heres mcꝰ dato. C titio:ſi ta le qd nõ feceris ⁊c̃.qꝛ ſic tencbit tale legatũ.dũ mo qð pꝛecipit᷑ nõ ſit ĩpoſſibile:vel turpe:vł ð leges. Inſti.de lega..pene quoq;.
i5 ¶ Luiũs expẽſis ſeruus fugitiuꝰlegatus ſit qͥ
rendus.. Pa. in.c.indicantc.de teſta. glo.in Leu ſeruꝰ.ff. de le.i.diſtinguit qᷓ̃ttuoꝛ tpa. Hꝛi mũ teſti.⁊ ſi tũc erat in fuga.ſic expenſis here⸗ dis intcilige ſi longe abſenſerat:ſic ⁊ de alia re legata dicimus.vt in.l.ců res.ff.de le.i.ſecus ſi ꝓpe. Scm tp̃s poſt teſtm̃ ⁊ añ moꝛtẽ teſtato ris.⁊ ſi tũc fugit expẽſis legatarij. Tertiũ poſt moꝛtẽ teſtatoiis ⁊ añ adite; hereditatem.⁊ ſi tũc fugit ẽulpa heredis.ſic tene adertimatiõʒ peres:ſi ſine culpa nõð tenet᷑: niſi ꝑueniat ad ciꝰ manus. Et idẽ dic in. iiij. tpe.ſ.poſt aditã hẽ⸗
ditatẽ. Rõ qꝛ ſiẽ heres liherat᷑ intcritu rei reli cite. intellige qñ res debet᷑ in ſpecie nõ in genẽ vel in quantitate.l.ꝙ te muhi.ff. ſi cer. pe.ſic ⁊ ĩ
fuga ſerui ſine ſua culpa liberat᷑. Sed in pᷣmo
caſu videt᷑ teſtatoꝛ ſic voluiſſe.
¶ Ve detractione falcidie trebelianice ⁊ legiti me.vide.ð.legitima.⁊ ſic diuide hereditatẽ in xij. vncias.⁊ ꝗ dʒ hrc legitimã accipict q̃ttuoꝛ vncias pꝛimo. Si poſtea dʒ reſtituere alteri he reditatẽ detrahet quartã partẽ.ſ.duas vncias ⁊ ſic medietatẽ reſtituet:vel quartã falcidiã.⁊ quò ceſſat.vide.ð. Legitima. ¶ VMtrũ inſtitutꝰheres in certa re poſſit detra here trebelianicã. he.q nõ.ſed ſolũ heres vni⸗ uerſalis:ita conſuluit Bal.per.l.pꝛimaʒ.ff. ad le. fal.⁊ recitat Ma.ĩ.c.raynuriꝰ.ð teſta.⁊ intel ligu heredẽ vniuerſalẽ nõ ſolũ qui inſtituit in ſolidũ:ſed ẽt ille g inſtituit᷑ in certa quota here ditatis.ficut videmus de falcidia quc detrahi pot ꝑ heredẽ ↄſtitutũ in dimidia poꝛrione he⸗ reditatis.vt ꝓbat in.c. raynaldꝰ.extra codẽ.
¶ De executoꝛibus teſtõxꝝ.vide executoꝛ.
¶ In q̃ differt teſtm̃ a codicillo. K.ꝙ in. viij. Mmo qꝛ in codicillis nõ põt fieri recta inſti tutio:ſed tĩ fideicõmiſſoꝛia.ſecus in teſtõ. Se cundo ꝙ ꝑ codicillũ nõ admittit᷑ hereditas he redi inſtituto ꝑ teſtm̃ niſi in vno caſu.qñ inco dicillo dicit heredẽ inſtitutũ nõ mereri volũta tem ſuã.qꝛtũc tanqᷓ; indigno aufert᷑ hereditaſ ſiue ſit ſolus heres:ſiue ſit vnꝰ de pluribꝰ. Idẽ dico de oĩbus: ſ ſic dicat oẽs nõ mereri.l diui ſeuerus.⁊ Antonius.ff. de adi.lega. In religs Vo fideicõmiſſis vel legatis in teſtõ bene po⸗
—
4
—*
5
i6 7
—
teſt per codicilluʒ adimere. inſti. de adop.ega
per totum. Tertio ꝙ exheredatio non poteſt ficri per codicilluʒ. inſti. de codicill.. codicili. Quarto heredi purc conſtituto in teſtò non põt ↄditio adijci in codicillo que obſit ſibi in⸗ ſtituta de codillis.I.⁊ directo. Quinto qꝛhere di inſtituto in teſtamento non poteſt fieri ſub⸗ ſtitutio directa in codicillo: lʒ facta traha ad fideicòõmiſſoꝛiã. qꝛ videt᷑ teſtaroꝛ rogare inſti⸗ tutui vt hereditatem reſtituat ilii quẽ in co⸗ dicilio ſubſtituit ei.i.ſccuola.ff. ad treb. Serlo qʒ in codicillo ſufficiunt.v.teſtes etiam no ſo⸗ gati.C. de codil.vlti. Falli hoc in codicilloc⸗ ci.de quo.ð.F.i.ſed in teſtõ.vij. rogati.⁊ in o⸗ dicillo teſtis põt eſſe mulier.ſed nõ in reſtõ.lq teſtõ.ð. mulicr in teſtõ. ff. de te. Geptio qꝛ po qs veccdẽ pluribꝰ codiciliis relict validis:niſi
ſibi ʒdicãt.f. de iure codi.. diui feuerꝰ led noõ

pluribus teſtis. Qctano qʒ fi quia ðñ eſſet fil⸗
nffamil ias fideicõmiſſũ ĩ codicillis reliquerit
⁊poſtea paterfamilias deceſſertt eadẽ volun⸗ tate durante valebunt codicili. Hoc aũt eſſe ñ poterit in teſtõ.ff. de. le.iij.l.i.p.fi filinſfa. Erx g⸗ bus pʒ ꝙ codicillus eſt quedũ ſine inſtitutione diſpoſitio vltime volũtatis.qꝛ fiẽ teſtĩ: ita co⸗ dicillus moꝛte ↄfirmat᷑. C. de cadu.tol.l.vnica. ¶ Mtrũ heredis inſtitutio poſfitcõmittiin al⸗ teriꝰvoluntate cxpꝛeſſe. K. ꝙ nõ.imo oʒ ꝙ oꝛe Ppꝛio nomen heredis expꝛimat:vel ꝑ ꝓpꝛiaʒ ſcripturã.l.hac cõſuſtiſſima.⁊.l.inbemꝰ.C.eo. imo tenuit Jo.an in addi ad ſpe.eo.ti.pꝰ alber tũpapienſẽ. ð ſi quis ad interrogationẽ alte rius:puta dicentis. vis talẽ inſtituere heredẽ. h.ſic nõ valerc teſt̃.qᷓ;uis glo.in. d.l.iubemꝰ teneat Zrium.tenet᷑ tñ in.c.cũ tibi.eo.ti. q de equitate canonica valeret. Limitant hoc diſti⸗ guendo. Bar. Inno.⁊ Mo..in.c.cũ tibi.eo.ti. ꝙ aut cõmittit᷑ in voluntate heredis.ſ.an voluẽ⸗ rit eſſe heres:vel ne.⁊ ſic valet.l.verba hec.ff. ð condi.inſti. Autcõmittitur in volũtate alteriꝰ ab herede expꝛeſſe: vtputa inſtituo heredẽ quẽ titius voluerit.⁊ ſic nõ valet.ff.de herc.inſti.l. ſi quis ſenpꝛoniũ.⁊.Icaptatoꝛias. Si tñ quis
ita diceret.cõmitto oĩa bons mea arbitrio titij
vel diſpoſitioni tirij valet.⁊ tirius tenet᷑ diſtri buere ad pias cauſas. In quibns habemus re
gulã iuris humani geñtiũ ⁊ diuini: que eſt ꝙ
ꝛe oibus diſpenſetur in religionẽ diuinã. vt peccata elemoſynis— ſic diſpenſan ⸗ do nõ põt velle aliud qᷓ; voluntas teſtatoꝛis. Sed ſi diſpenſaret in pꝛophanis:cũ nullã ha⸗ beat regulã poſſet alio mõ diſpenſare qᷓ; fitvo luntas teſtatoꝛis.⁊ Bſequit Bar. in.l.i.C.ð ſa. ſan. ec.? Pa.in.d.c.cum tibi.
¶ Quid ſi tacite inſtitutio heredis cõmittatur
alterius diſpoſitioni ſ.ꝙ valet. illc inſtitutòõ nes.f. de here.inſti.x.i nõnũq; ff. de cõditio ⁊
demöõſtra.⁊ eodẽ mõ legatũ tacite põt cõmit⸗
ti volũtati alterius.ff. de le.ij..i.ſeei ñ exp̃ſfe.ff de le.i.l.captatoꝛie.⁊ df tacite alterius volũta⸗ ticõmittẽ ſic. Inſtituo te heredẽ: vei lego hoe tibi fititius cãpitoliũ aſcenderu. expꝛeſſe vo qñ dicit. Inſtituo illů heredẽ quẽ titius volu⸗
erit. vel lego tate ꝗd cui ſempꝛonio placuerit.
Mtrů inſtitutio poſſit fieri incerte perſone vtputa. Inſtituo heredes meos pauperes xp̃i kK.glo.in. d.c.cũ tibi ꝙ ſic.⁊ Fᷣm War.in.I.capta onas. C. de teſta.mili.ẽt ſi adderet.eligendos ppꝛioꝛẽ talẽ ⁊ hmõi.⁊ dicit ꝙ dicta..loquitur
357 qů ius inſtitutionis confert in voluntatẽ alte rius. Sed nõ qñ electõ perſone ſolũ.vt in caſu noſtro.⁊ ideo nõ eſt cõtraria. 2 ¶Mtrũ inſtitutio heredis poſſit fieri ſuh con⸗ ditione. h.ꝙ ſic. důmõ nõ inſtituat ad tpᷣs cer tum vtputa vſq; ad paſcha:vel ad tres annos qꝛ nð valet talis conditio ⁊ vitiaf nõ tñ vitiat
vt inſti.de here.inſtituẽ.ð. heres.ſed ad incertũ põt:vtputa donec vixerit. vel talem inſtituo poſtq; abſolutus fuerit ab excõjcatione.ff. de here. inſtituẽ.l in tp̃s. Fallit ĩ milite qui poteſt inſtituere ẽt ad tps certũ.i.miles ita.ff. de mili. reſta Mic aduerte ꝙ iſtitutꝰheres ad diẽ certũ alio herede nõ dato ſempꝑ crit heres.vt in..he reditas ex die.fj. de here.inſti. Et idem dic qñ inſtituitur ad diem incertũ. q nemo ꝓ parte poteſt decedere teſtatus: ⁊ ꝓ parte inteſtatus. l.ius noſtrů.ff. de re. iur. Hoc tenet Zo.de ims. 1 Bal.⁊ Ange. in. d.. hereditas. Jdeo ſi quis inſtitueret heres donee vixerit:aſio non dato berede crit ꝑpetuꝰ. Moc firmat Bal.⁊ Salic. in.l.extraneũ.C.de herr.inſti.⁊ Mau.ð ca.in.. certi.C. de teſta.mili.⁊ lʒ Bar.in.d.ĩ hereditas teneat ꝙ ſi teſtatoꝛ aperte voluerit vt nõ cſet heres niſi ĩ vita: vel vſqʒ ad talẽ dieʒ ꝙ nõ erit ꝑpetuus:tñ cõiter doc.tenent ð eũ.vt Dy. in.I. ſi quis ita heres inſtituat᷑ excepto fundo.ff. de here. inſti. Val.⁊ Ange in. d.l.hereditas, ⁊ eſt verius q teſtatoꝛ nõ põt ins accreſcendi ꝓhi⸗ berc:nec reſpectu rei:nee reſpectu tpis. qcñte ſtati trahit ad ſe cãm inteſtati.qʒ dignioꝛ.d.l. bercditas.facit.i.ſi miles vnũ er fundo ff. de te ſta. mili.⁊ ꝓbatur in.d.l.ſi quis. In legatis tñj bene põt ꝓhibere ius accreſcendi. ⁊ ita loquit᷑ L.dñs.ff. de vſufru. Secus in hereditatibus.vt in.d..ſi quis. vbi inſtitutus ercepto in fundo detracta mentionc de fundo habebit toraʒ he
reditatem. Mam teſtateꝛ nõ põt facere ꝙ iura
nõ valeant in ſuo teſtamenro. vt in aut. vtcuʒ de appel cogno.. cereꝝ. Poſſet ri diciwĩcõ ſeienria opi· Var eſt ver in eo gerat ſimplex ⁊ bec ignoꝛabat. Secus in ro qui hanc diſpofi tionẽ juris ſciebar. qꝛ videt᷑ voiniſſe qð ius vo lebat. Itẽ dic ꝙ poteſt inſtitui ſub conditione. vñmodo ↄditio ſit poſſibiliſ ⁊ honeſta ſep fino qui nõ põt inſtirui ſub oĩ ↄditiðe:ſed ſub illa quc eſt in prãte inſtituentis. vr in Iſuns àʒ in piin..de here·inſt. ã nõ põt fiuus gra⸗ nari in debito bonoꝝ ſubſicho, C. de inoffi.te. lqm̃ in pꝛioꝛibus.*—
¶. Mtrů poſſit fieriinſtitutio heredis in certa n

parte..qꝙ ſic. ſed ſi alius inſtuuit᷑ heres ĩ vni⸗ uerſo erit talis potius legatarius qᷓ; heres.I.q̃ tiens. C.de here. inſti.ð. heres.poſſũt tñ plures inſtitui equis poꝛtionibus.inſti.de here. inſti. F.ſi plures inſtituant᷑ ⁊ ꝑcapita:⁊ partim per ſtirpes. vt in. d.ᷓ.ſi plurẽs.nõ hic ꝙ inſtitutis pluribus hercdibus diſtributio fideicommiſ⸗ ſoꝝ in caſu in quo accreſcit heredibus nõ fiet F̃m diſtributiõʒ rerũ ĩq̃s erãt inſtituri: ſed ᷣm partẽ inſtituroꝝ cqualiter:niſi volũtal defũcti manifeſte Sdicat.vt.I.q̃tiẽs.. ſi duo.ff. de hẽ. inſtituen.⁊.l.nunqᷓ;.⁊.l.quotiens.ff. ad trebel.
8 ¶ Quot modis fit inſtitutio heredis.R. duohꝰ
modis.ſ.directe ⁊ oblique. Virecta inſtitutio nõ poteſt ficriniſi in teſtò.⁊ ẽ qñ verbis rectiſ
ſiue obliquis recto iure inſtituit᷑ peres ad aueʒ
vnlt teſtatoꝛ hereditatẽ ſuam:ſiue illud in quo inſtituit ꝑuenire ⁊ illud caꝑe nullo mediante. Obliqua vo inſtitutio ſiue fideicõmiſſaria he reditas reling põt teſtõ ⁊ codicillo.⁊ fit cũ ro⸗ gat̃ in codicito heres inſtitutus in teſtõ:vł he res ab inteſtato venicns vt hercditatem reſti⸗ tuatalteri. Is enĩcui xeſtituit᷑ hereditas erit heres ꝑ fideicõmiſſũ. Inſti.de codicil..pe.et de fidcicò.here..pe.
4 ¶ Quot ſůt differentie hercdũ.h.ꝙ tres.nam
quidã ſũt neccſſarij tm̃.ſicut ſi ſeruus inſtituat᷑ heres a dño ſuo.⁊ d neceſſatius qʒ velit nolit tenet᷑ hereditatẽ ẽt ſuſpectã adire:ſi mõ cũ he⸗ reditatẽ ↄſequat᷑ ſimul libertateʒ ex teſtõ dñi ⁊ tpe moꝛtis crat in ptãte vñ. Alij ſunt ſui ⁊ ne ceſfarij.⁊ iſti ſunt liberi qui ſunt in ptãte teſta toꝛis tpe moꝛtis.vt filiuſfamilias ⁊ deſcenden tes ex maſculis filijſ. Deſcendentes enĩ a filia⸗ bus ſunt in ptãte pr̃is eoꝝ vl aui paterni. Sʒ eſt differentia qꝛ viuente filio meo meꝰ nepos nõ critmihi ſuus hercs.ſed bene moꝛtuo filio meo.qꝛ nihil eſt mediũ quo impediat᷑.⁊ ſic de ceteril. Et dicũt᷑ ſui qꝛ domeſtici.⁊ qꝛ viuo pre
qdãmõ cxtimãt᷑ dñi. Meceflarij vo qꝛ de iure
ciuili cogebant᷑ fieri inuiti heredes ſed de iure pꝛetoꝛio ꝑmittit᷑ eis ab hereditate abſtinere ñi velint. Alij ſunt extranei heredes:vt ſũt oẽs g nõ ſũt ſub ptãte teſtatoꝛis nec ſubiecti iuri eiꝰ ſiẽ ſũt filij emãcipati.filij ẽt a mĩe inflituti. qꝛ femie nõ hñt filios in ptãte. ꝛobant᷑ hec oĩa inſti. de here.quali. in pꝛin. Ifẽ heres aliꝰ teſta mentariꝰ:vt ille ꝗ ẽ in teſtõ ſeriptꝰ. Aliꝰ ẽ ſub⸗ ſtitutꝰ.ſ.g alij ſubſtituit heredi. Alius fideicõ⸗
miſſarius:cui ex fideicõmiſſoeſt hercditas re⸗
ſtituta. Alius legitimus vt iſtc qui ipſo iure ⁊
ſine teſtõ defuncto ſuccedit.
.
¶ Wtrũ ex pꝛereritionc legitimi hercdis teſtĩ„ reddat nullũ.h.ꝙ ſic. ſi ſunt de illis ad q;s ſtri
cis iure legitima ſpect it hereditas.⁊ niſi rite erheredent᷑.⁊ qui lũt tales. Aduerte ꝙ ſũt tres linee ↄſanguineoꝝ.ſ.aſcendentiũ: deſcendẽtiũ ⁊ cotiateraliũ. Teſtatoꝛ aũt q;;diu hʒ aliquẽ de deſcendentibus tenet illũ heredẽ inſtitucre:vł exheredare ſi ẽcã.⁊ ſi talẽ inſtituit:ſiue fit fili vel nepos moꝛtuo filio: vel ꝓnepos ⁊c̃.ñ tenet de aliquo aſccndentiũ mentionẽ facerc qꝛ de⸗ ſcendentes in infinitũ pꝛeferunt᷑. inſti de here. que ab inteſta.in pꝛin.deficientibus deſcendẽ
ribus vel exheredatis tenet᷑ ſuos aſcendentes
inſtituere vel exheredare.ſi quos hʒ.l.quotiẽs C.ad ſcna.conſ.oꝛfici. Lollaterales ãt nunq;te nei inſtituere vel exhercdare:ſed deficientibꝰ deſcendentibꝰ vel aſcendentibꝰ legitimis.In ⸗ rellige nõ de illegitimis põt quos vuit inſtitu
ere hereces. fiuc artinentes: fiue nõ attinẽtes
nulla facta mentione de collateralibꝰ.verũ ẽ ꝙ
fr rumpit teſtm̃ fratris qñ inſtituit turpẽ ꝑſo
nã.ſ.infamẽ.⁊ intellige de fratre cõſanguineo ⁊ vterino vel conſanguineo tĩ:nð de vterino tm̃. C. de inoffi.teſta.l.fres vterini.nifi in iſto
caſu de aliqua re eũ inſtitucrit: vel niſi crimen ingratitudinis in fratreʒ cõmiſiſſet. vt in aui.
de nup.ð.ingratitudinis.
—„
¶ Scd nunqd teſtm̃ clerici vel ingredientis re
¹6
ligionẽ erit irritũ ex pꝛeteritiõe legitimi here⸗
dis.&.ꝙ nõ.ꝑ verbũ libere poſitů in.c.q nos. c co.ti.ẽt qꝛ ſunt milites. ficut no.glo. in. ·ꝓe. de teſta.mili.⁊ iõ ſicut nõ rũpit teltm̃ militis
er pꝛeteritiõc legitimarũ ꝑſonaꝝ:ſic nec iſtoꝝ
hoc aperte ſentit Bar. in aui. ſi qua mulier. G de ſa.ſan. ec. de ingrediente religionẽ.⁊ Pa. in d.c. qꝛ nos.de ambobus.⁊ vide Fede. de ſenis
ↄſilio.lv.⁊ ſic põt intelligi aui.pꝛeſ bros.C. de
epi.⁊ cle. Irem volens intrare religionem po⸗ teft fine legirimo numcro teſtium teſtari:⁊ P parte decederc teſtatus: et pꝛo parte iteſtatus ſicut miles põt ꝑ tex.aui.de mona.j.id quoq; iuncta.li.ff. de mili.teſta.facit.c.qui vere.IVl⸗ q.i.tñ petere poterũt legitimã legitimi pꝛeteri ti vigoꝛe aui.ſi qua mulier.C.de ſa.ſan.ec.
¶ ed pone ꝙ quis hʒ filios ⁊ filias tene ne oẽs inſtituere. K. ꝙ ſic. oẽs legitimos:vel erhe redare ſi quẽ nõ vult ⁊ ſubeſt cã inſti. de exhe⸗ re.libe.in pꝛin.ẽt filias dotatas.ſed ßʒ aliquos ſufficit inſtituere in dote. Ilij vt Ago· dicũt ꝙ oʒ inſtituant in al iquo modico pꝛeter doli.i
„
7„
Amn milun inpaüp mlutine mwrda mliſſafnd liums ſmpu vbeiiin tniwnl ſuittem Aiwfin Nuuilus uunpi Imni
She
i dü No
Kinnn
ſ *

eſt tutius ⁊ etiam pꝛofeſſos in religionemc.
de epi.⁊ cke.l.fi.v.hoc etiam cognitum. Et idẽ dic in nepotibus quando filij pꝛemoꝛtui ſunt inſti. de bere. que ab inteſta.defe.J. ita demum ⁊ẽt in poſthumis. C. de poſtu. hẽ.inſti..quod certatum eſt. quis dicatur poſthumus. vide Poſthumus.
2 ¶ In quota parte tenetur inſt itnere tales. K.
in quota voluerit:qᷓ;tũcũq; minima.iʒ poſtea talis aget ad ſupplementũ legitime:tñ teſtm̃ ñ rumpct:⁊ dũmõ ſit inſtitutus heres non lega tarius: puta qꝛ dicat.inſtitute talẽ meũ hercdẽ in tali.qꝛ ſi diceret lego filio meo talem domũ nõ valeret:qꝛ eſſet pꝛcteritus.I.quotiens.C.de here.inſti.
¶ Ptrũ legitima poſſit tolli in totũ vel in ptẽ
per ſiatuta vcl conſuetudinem.vide.ð. Negi⸗
tima..i.
zo ¶ Sed nñqd legitima cõputabunt᷑ oĩa que ꝓ
ʒi
3
35
5
1
1.
3
uencrũt filio. dic vt.ð. egitima..xv. ¶ Wtrũ füius inſtitutus peres poſſit repudia re hereditatem retenta legitima.ſe. Pa. in.d. c Raynutius.q nõ.⁊ hoc tenet Par.i.l.gerit Pherede.ff. de acquir. herc.⁊ Bal.in.l.vnica. C.qñ nò petentiũ partes.⁊ eadem rõne dic de parte.ſ.decedente ab inteſtato.qꝛ non põt pꝛo partc agnoſcere hereditatẽ ⁊ ꝓ parte repudia re.ar l.i.ð. ſi ex fundo.ff. de here.inſti. ¶¶ Vtrũ fit aliquis caſus in quo poſthumus pᷓ teritus nõ rumpat teſtm̃.K.qꝙ ſic.ſ.in teſtõ ma tris que deccdit in puerperio:ſed ſuccedet cuʒ aljs fratribus vel nepotibus equaliter. Si tůñ mf inſtituiſſet ertraneũ aget de inoffõ.teſtõ.⁊ rũpet.C.de inoffi.te.l.ſi mater.* ¶ De cautela illius qui vult facere teſim̃ ⁊ diſ ponerc ſua in pias cauſas nec audet:ſed timet de potentia aliquoꝝ.vide pactũ.;.xiij. Eſt 8 antiquitꝰ ſupſtites voca ES bant.co ꝙ. ð.cãxꝝ ſtatum — pferebãt.nũc parte noĩs ablata teſtes vocant᷑.de ver. ſigni.c.foꝛus. ᷓ.teſtes. ¶ Duis põt eſſe teſtie.K.ꝙ quilibet g nõ ꝓhi hibet:cñ edietum de teſtibus ſit ꝓhibitonum: ſicut ⁊ de pꝛocuratoꝛibus.ff. deꝓcura.mutus de ſpon. cum apud. ¶ Due regrunt᷑ in teſtibꝰ K. ꝙ. vij. ↄditiões.. ↄdirio:ſexus:eras:diſcretio:fama: foꝛtũa:fides Mꝛia ↄditio vt nõ ſit ſernꝰ. qꝛ talis ſepe metu dñantis ſuppꝛimt veritatẽ d.c.foꝛus. C.de te⸗ ſti. l.qr lib.⁊.iiij.q. iij. I. Itẽ in criminalibus. ¶WPtrũ monachus ⁊ frater minoꝛ poſſit eſſe
teſtis.&. q ſic. ar.l.i.ff. de teſti.⁊ ar.ĩ aut.ð mo. Fcogitandũ. nð. Spe. in ti. de teſti. Facit rõ p dicta cũ nõ inueniat᷑ ꝓhibitũ. ⁊ kʒ ſint moꝛtui mundo.non tñ per oĩa.no. Pa.in.c.cũ nunciꝰ eo.ti. Hoc limita verum coꝛam iudice ſeculari de licentia ſui ſuperioꝛis.aliter non. vt tenct Spe. ibicdem.⁊ Jo. an.in addi.ibidem.⁊ I lbꝛi. in. hK.C. de teſtibus. facit.c.monachi. el.ij. xvi. q.i.⁊.c.placuit.ij.q.vij. Sed nunquid fi teſtificat finc licentia.K. ᷣm 4.in.d.c.cũ nuncius.ꝙ nihilominus valct. dẽ dicit Ange.in.ð.ſi vo libertus.in aut.de teſti. Wbi declarando.ð.cogitandum in aut.de monachis. diẽ ꝙ ſi clericꝰ vel religioſus depo nit vi oꝛñ̃ iudice ſeculari ſine mandato ſur io ris nõ valet.ſecus ſi volens.alłt.c.teſtimoniũ rij. q ij.⁊ no.in.d.c.i.Contrariũ.ſ.ꝙ nõ valcat tʒ Jo.an. in. d.c.i.⁊ eſt verius. ¶ Secundo ſexus.vt nõ ſit młier.qꝛ lʒ de iure ciuili admittat in ciuilibus ⁊ criminalibus.xv. q.iij.c.ex co.ff. de teſta.I.qui teſtõ.ð. mulier.in⸗ ſti. de teſta.ð.teſtes. niſi in teſtamentis tm. vt in pꝛefatis.. ſed in codiciltis ⁊ alijs vltimis voluntatibus ſic f̃m Accur.d.ᷓ. mulicr. tamẽ de iure canonico:qꝛ variũ ⁊ mutalile ſemp fe⸗ mina ꝓducit.d.c.foꝛus.C.de inoffi.teſta.l.filia
non admittitur in criminalibus criminaliter.
rrrtij.q.v.mulierẽ niſi in criminbus exceptis ſ.ſimonia.ctanta. de ſimonia. Et ſic intellige. d.c. foꝛus. In ciuilibus aũt ⁊ ſpũalibus ⁊ qui buſcũq; alijs. ⁊ ẽt vbi de crimine agit᷑ ciuili᷑ vt in denunciatione.aut ẽt in inquiſitione·niſi vbi inuenit᷑ ꝓhibitũ expꝛeſſe.vt ĩ teſtõ admit⸗ tit.no. Jo. an. in additõne ad Spe.co.ti. Facit c.qm̃.⁊.c.tam lr̃is.de teſtibus.⁊ quõ nõ ðʒ tra hi ad iudiciũ ꝓ teſtimonio. ſed ad eas mitti d in.c.mulieres.de indi.li.vi.
¶ Tertio etas.vt nõ ſit impubes.ſed pubes in
cauſa ciuili In criminali o requirit᷑ etas.xx.
annoum. ff.eo.l. inuiti.la.ij. ⁊.l.in teſtimoniũ
iiij. q.iij.teſtes
¶ Sed nungd poterit pubes teſtificari de his que vidit in impubertate. K. ꝙ ſi erat voli ca⸗ par qñ villit poterit. ar. inſti. de inuri.ſtipu.S. pupillus.ff. de nego.ge.l.in negocijs. als nõ. no.xxxvij. di. rclatum: ¶Duarto diſcretio.vt non ſit furioſus.iij.q. vij F.ua.⁊ hoc niſi habeat lucida interualla. ar c.dilectus.de ſpõ.xxxij.q.vij.neq; furioſus ¶¶ Quinto fama. vt.ſ.nõ ſit infamis.nõ enim
4

iuſticia põt hre eñ hoie ſcelerato eõmertiũ.d. c.foꝛus.yᷓ.fi.⁊ in.c.teſtimoniũ.in glo.eo.ti. Sexto foꝛtuna.ñ diuiti magis credii.ff. de teſti.l.iij. C.ad..fal. aui.ſed teſtatoꝛ. Idco pau per repelli᷑ ſi eſt talis ↄditionis ꝙ pecunia coꝛ rumpi poſſit:als non · ar. inſti.de ſul e.tuto.ß. vlti.eqᷓlis in opione.ſꝑ diues pᷣpenit᷑. qꝛ potẽ⸗ tioꝛibus pares eſſe nõ poſſumus.ff. de ali.iudi- ci.mu.liij. i ¶ Seprimo fides:q nullus infidelis 3 fidelẽ admittit.ij.q.vij.nõ põt.ff. de teſti.l.ij. ncc he⸗ reticus.de here.excõicamus. Addunt᷑ alia.v.q̃ aliqñ repellunr. ¶DBcrauo ↄſanguinitas. vñ. l.teſtis.ff. co. dr teſtis idoneus pt̃ filioꝛaut filins prinõ ẽ.⁊.iiij qiij. ð. itẽ teſtis. Qð limita veꝝ vbi nõ agii ð coꝛrectione vel ꝓhibitione pcti: vel de illumĩa tione fidei.qꝛ in iſtis vbi affectio carnalis cõit nihil operat᷑ valet:ficut teſtimoniũ xp̃i de pfe. Etno. Ma. in.c. in oi.extra eo.ti. is ¶ Quidi mf̃imonijs. nungd pr vel mf poſſit eſſe teſtis.. Ma.c.videt᷑ nobis.ꝗ ma.accu. po. ↄcludẽdo ʒ; Mo. ꝙ ſi ſpõſus ẽ ditioꝛ⁊ no⸗ bilioꝛ nõ credit cis. Si vo eft eq̃lis ſen inferi oꝛ ſic admittit:niſi appareat er aliqᷓ cã filiã af ßectare matrimoniũ. Tu vo dic ꝙ iudex atten det ſi ſponſa vel ſponfus eſt repoꝛtaturus cõ⸗ modũ vel incõmodũ honoꝛẽ vel vitupcriũ ſic admittet vel nõ admittet. ar.l.iij.ff.eo. ⁊ bona glo.in.c. ex litteris. extra eo.ti. iʒ I Mono familia:nã quos teſtes actoꝛ ꝓducit de familia ſua nõ admittuntur.I.pe.ff. co. nec familiaris.C.de hi.qui ad ecc.confu.fi.ð.ſane iij. g. v.c.i. is ¶ Sed nungd illi de collegio admittunt᷑ ſuper facto vel nõ facto a collegio ipſo.h. Pa.in.c. iij. loco. de ꝓba.ꝙ ſic. qñ eſt talc ꝙ ꝑ alios ꝓba ri nõ põt.tex.eſt in.c.veniens.extra eo.ti.ficut ⁊ pr̃ teſtis eſt ſuꝑ erate ⁊ gener ꝓ filio qui fi. ſint le.tranſmiſſe.ff. de pꝛoba.l.etiam matris ⁊ in teſtõ.de peculio caſtrenſi.l.qui teſtõ..i. ff.de teſta.
s ¶ Mtrũ cum monaſteriũ repetitꝓfeſſũ poſſint iſli de ↄuentu adduci ꝓ teſtibus ſuꝑg ꝓfeſſione facta ab itlo qui repetit.ſe. Ma.in.c.nupꝑ.eo.t. ꝙ ſic. qꝛcã nõ eſt ſingulis:ſed monaſterij. ⁊ ſic nõ vicunt᷑ teſtificari in cñ̃ ꝓpꝛia. Pñ ẽt pꝛela⸗ tus fratrũ minoꝝ põt eſſe in iudicio repetẽdo fratrẽ ſui oꝛdinis:⁊ multo magis alij pꝛelati.
Idem dic de clericis in cã ccckie ſue.⁊ de ſingu
laribꝰ in cd vniuerſitati.qꝛ nõ eſt cã finguloꝝ
rij.· q.ij. qui manumittit · x imira niſi tales pꝛo monaſterio vl vniuerſitate fuerint actoꝛes vł reſponſales. vr inc.infupꝑ.co.ti·
¶ Decimo inimicus ⁊ nuitos alios repellere iy
põt iuder ſeu admittere. q niſi in caſibus exp̃ ſis a iure dicendũ eſt iudici.tu magis ſcire po⸗ tes quis admitti debeat vl repelli.ff.co..iij I. i.ſ.ex circũſtãtijs ⁊ alijs affectiõibꝰ ꝑticlaribꝰ. CPnccio laicꝰ 5 clericũ in cã criali cũ crimi/ is naliter ꝓcedit nõ admittit. ij. q.vij. c.ipfi.
¶ Muodecio ſocius cris nõ põt eẽ teſtis.ixxir. i9 di.ſi quis in glo. Fallit in crie leſe maieſtatis ⁊ ſimonie. vt in.d.glo.⁊ hereſis.
¶Mtrũ in cã ꝓpꝛia quis poſſit eſſe reſtis.. ꝙ ꝛ6
nõ.põt negari quin aliqñ quis teſtificet᷑ in cã ꝓpna:attentis circunſtantijs ꝑſonarũ ⁊ cauſe vt in.c.fi. de inreiur.⁊ in.c.fi.eo.ti.li.vi.⁊ exp̃⸗ ſius in.c.ex rõnc.de ꝓcu. Facit qð no. Bar. in Ladmonendi.ff. de iureiur.qui vult ꝙ qñ actoꝛ ſcit plene veritatem: vtputa de mutuo a ſe fa⸗ cto ⁊ eſt perſona honeſta:ſi hʒ ꝓ ſe vnñ teſteʒ bonũ deferet᷑ ei iuramentũ ⁊ facit ꝓbationem perfectam.
CAduerte ꝙ tria detrahunt fidei teſtis ſi va riat:ſi vacillat:ſi negatiuã ꝓbare ↄtendit.c. cũ in ecclia.de cã poſſ.t ꝓpꝛie. ⁊ ibi Na diffuſc. ¶ Quot teſtes in qualibet cꝗᷓ ſufficiãt..in te ſtamẽtis ⁊ codicillis vide.ð. Teſtamentũ.j.iiij In donatione cã moꝛtis requirunt.v.C. de do na.cã moꝛtis.l.vlti. Siliter in ʒctu qui excedit libꝛam auri facto in ſcriptis ab imperito in ci⸗ uitate.C.ſi cer.pe.aui.ſi nouo.dẽ in eo g vult ꝓbare ſolutionẽ debiti ʒcti in ſcriptis. C.co.l. 8 purgatõe canonica pꝛeſbyteri.vij. re
er
i
0
24
²
grůt᷑. In diaconi:tres diaconeſ ſubdiaconeſ:⁊ alij ifẽrioꝛes pñt ſola manu ſe purgare ij. q.v. in ſcᷣa. In purgatiõe ep̃i requirunt᷑.xij.ij..v. oĩbus in fi. Ep̃ð cardinalis nõ dʒ ↄdẽnari niſi cum.lxxij.teſtibus. ꝛeſbyter cardinalis cum lriiij. Diaconus cardinalis cũ.xxiiij. Subdia⸗ conus ⁊ iferioꝛes cardinales cũ.vij. vt.ij.q.ilij pꝛeſul.⁊.c.ſe. Regulare aũt eſt vt in oꝛc duoꝛuʒ vel triũ ſtet oẽ verbũ:ſi m ſunt oĩ exceptione maioꝛes.de teſta.c.cũ eſſes.⁊.c.relatũ.ᷣm Vo.
¶ Mtrũ teſtes ſingulares ꝓbent regulariter. 3
ſE.ᷣm Pa. in.c.bone memoꝛie.el.i.de elec. ꝙñ Rõ qʒ dinerſitas tempoꝝ põt inducere diuer ſitatẽ reꝝ.vt in.c.in pᷣſentia.de ꝓba.Et dicunt teſtes ſingulares qñ deponũt ſuꝑ diuerſis fa⸗
ctis:ita ꝙ quilibet eſt fingularis de facto ſuo
reſpectu obiecti. Sʒ qñ obiectũ ſuꝑ qͥ deponũt

17 ix reſtis pecect moꝛtalii dicẽ ci alicuins cũ nõ ſit vt euitet teſt re. ſe. Pa. in c.iquiſitioms. g. te
18
2
re ⁊ reciꝑe aꝓducẽte ei
imoniũ dice⸗ rtie. de accu⸗
veum minis ſin
t interrogãdi.ſ Pa.in.c. qualiter ⁊
keſtis. Sccus ſi requireret᷑ vt denũciato is ſint non poſſit ꝓbare: vel quãdo ille de duo qritur e nãdo.el.i.dc accu.ꝙ ſic. hᷣni Inn.⁊ Mo. quã⸗ nõ eſt de tali aliquo modo ĩifamatus:q ſic nö do crimẽnoe occultumi? quado ralis contra renctur niſi ſolum dicere lis qui pñtꝓdeie ⁊ quẽ teſtiticat ẽ infamatus. Eter ſi iuraſſet nõ nð obeſſe:vt.ð. Ingitio.ð ri.?. ſ. S. xxxi. rcuclare:qꝛ talc iuramẽtum temerarium.c.i.
icẽdo ſc inimi de cri.fal.⁊.c.intimsauit. dẽ teſii.niſi ſciret ĩ con
teſſione ſactali ꝙ ſic ſcit vt deus ⁊ ꝓducit᷑ vt pomo. vt in.c·ſi ſacerdos. de offi. oꝛdi.⁊.c. dile⸗ ctus. de exccſſ. pꝛela. De hoc vided. Inquiſi⸗
teſtumoniũ nõ ꝑhibe⸗
ꝙꝙ ſc.qʒ dicit niẽdaciũ ĩ dãnã ꝓrumi. Txij. q ne quis.⁊ de falſa.ci.Iimito hoc verũ:quãdo tio..xi. 1 rcquiri᷑ꝓ dãno euitãdo: velꝙ debito ↄſequè ¶ rrumꝓſonett ſiue mediatoꝛes cõpellant 52 do·ſecꝰvbi regrit olũꝓpen iferẽdaꝛniſi ĩ ca⸗ teſtificari fuper cõtractibus quo? fucrũt au⸗ ſu q cõpellit᷑ a iudice:oꝛdine muris ſeruato. ctoꝛes.h. Pa. in. c· diecłox de teſti.cog. ꝙ nð Ptrũ teſtis q rccipit pecuniã vi non dicat ſi partes ambe conſentiũt. Bi ambe dilſentiũt vcritatẽ peccet moꝛtaliter.&. ꝙ ſic. qñ intcrro n0 pñt. Si vna conſentit altera nonco mpelli gatus a indice camn tacet:maxime poſtq; iur⸗ non poſſunt: ſid teſtificari poſſunt ſi volůt in uit de dicẽda veritate.⁊ tenet pẽa falſi. vt no. aut· de teſti.ð. qm̃ vero. Bar. in. Li.ff. qð cũ co· Pa in. ci de cri fal. ¶ Vtrum teſtis tencat perhiberi teſtimoniũ 3 ẽ turpe lucrũ? bonos moꝛes.l. iij.f. de ↄdi. de his q ſibi ſunt dicta in ſccreto.. m Tho. ob tur.ca. Silrẽ turpe ucrũ aliquid recipere ßa he.qixx.ꝙ ſunt aliquã que ſtatun vi homo vcro dicendo.xiiij. qv.nõ ſ ane. ⁊ tenctur re ſcit tenet᷑ ꝓpalare his qui poſſunt ꝓdeſſe: ficut ſtituere ei qui dedit:ſi modo nò dedit ad conũ ſi quis cõtaminaret multitudinemvci vbi ali pẽdũ:ſcd ad redimẽdam vexationẽ ſuam. Si quod malum ꝓrimo ſpũai vel tenipoꝛalc im ⸗ vero dedit ex ſiberalitate: crcdo pau ꝑibus ſit mincretit ad iſta cclanda ncmo poteſt obliga errogãdũ de bono ↄſilio. Erpẽ ſas tů põt pcie riq frangerct fideʒ: qud altcri debet. Bũt alia ũ.iiij. q.iij. vẽturus. que non lunt talis qualitatis:⁊ iõ obligare ſe
põt quis ad cclandũ. ⁊ talia ctiam ad pꝛeccpiũ
¶Quid ſi quis iurauit c re.E.temerariũẽ·⁊ vbiẽ certum ꝙ tenct ſub fuperioꝛis nö tenetur reuckare: qꝛ nibi oteſt eccato ferre teſtimoniũ ꝓpꝛia auctoꝛitate po precipi homini qð fit us naturale de k Sä teſt ↄuenire.als nðniſi auctoꝛitate ſ upioꝛis. ctusvero Bo in. iiij. di i· dicit ꝙ etiam tenci: rxij. q.iiij.im alis.ẽt ſi ſciret ꝙ ipſe ſolus inter; q intelligit in tali ꝓmiſſione exccpta auctoꝛi fuiſict:⁊ non poſſet ꝓbari niſiper eñ ßʒ Bof. tasſ uperioꝛis. Sed ru cõcoꝛca veR qñ ſuperi
qꝛ dictũ vniꝰ facit ſemiplenã ꝓbationẽ dc oꝛ hoc reqrit ex aliquo bono reſpcctu:⁊ vt pat latio iuramenti faceret plenaʒ.C· de re.cre..in Puideat.? dictů ſci Tho.inteiligit quando ſo pone fidei.qð crcdo verũ in caſu quo hoc fieri lum vt puuiat:vel de aho de quo non pertinet
põt. als vbi nullũ effectũ põt hre teſtimoniuʒ inquirere.
eins nõ credo teneat:niſi ad pꝛeceptũ ſuperiq cſa r— de.. Inuen ris cogeret modo debito ⁊ oꝛdint. U U ta.ᷓ.i.
30 Mtrů teſtis falſus ſemp peccet mottaliter 02 quidam filialis quo ho⸗ ße.ꝙ falſum teſtimonium ſemperẽ peccatum m ⁊ mo timet ofenſam dei: moꝛtalc:nec aliqua circũſtantia pot excuſari: qũem diligit: ⁊ timet ab eo ſeparari.
ſiẽ cum iuramẽto ſeu periurio factum. SiVo rxj.q.vi.ß.ex his. ꝓpe finem. Et iſte emp bo
tmoꝛtale peccatus nus ⁊ſ anctus.iu illud f. Timoꝛ dñi fancius
anct. Alius ſcruilis:⁊ iſte cauſ ai ex amo
ſine periurio nõ ſemper cxt ficut nec omne mẽdacii. E
monale quãco ſcienter fit. rãdo erraſſet. qꝛ clſet vcnia
⁊ tenctur ad
rimo quando ſ ciẽter ve falſuʒ teſtimoniũ dirit.l.generaliter. de caiũ.⁊.xvij.qiiij. Si i N Mtrů teſtes ſuper vccu
thoc itclligo ꝙ ſit Secus ſi bene cogi
perm
re ſui: vndc qꝛ pen ẽ detrimẽtum Ppꝛi boni eã timet.d..ex his.⁊ iſte aliquando ẽ cũ chari
ven gcriam ſi mraſſet: reſtitutionẽ tokius dãni daliꝓ⸗ tate:ſicut cum quis ſimul tunet? pꝛopter pe debita nam ⁊ pꝛopter culpam? iſte timoꝛ dr̃ initia⸗
lignoꝛantia in F.illud.K. qs i atrio.
tis circũſtanti
jſcri
lis:q eſt pꝛincipiũ ↄuertendi. de pe. di ii ſicut ſcta. Ahquãdo ẽ ſine charitate:⁊ tũc icmp In ius nõ in ſe:ſed qʒ a malaꝓcedit radice.ſ. ab i⸗
lum innun ieſnpe uiu url h jminr ſictm minbo inm. ſinn wlmt ſudin tiscioer (a innun
Wt pinm huur ini au jnijdiom hngil iin tcwin mum bunü nici % *
0
S n i 6 Lninn ncic tüzniu kin(qno ieugu Auiſi biutin Umiſi unini

„
dꝛdinato amoꝛe ſui. Ilius ẽ timoꝛ můũdanus: quo homo diſiũgitur a deo ꝓpter mũdana g⸗ bus inititur tanqᷓ; fini.x vi.q.ij. c.i.poſt mediũ ⁊iſte ſemꝑ ẽ peccatũ moꝛtale. Si tñ in mũda nis nõð ↄſtitucret finem.i.non cſſet paratuſ fa⸗ cere ↄ dei pꝛecepta:ſic eſſet peccatum veniale: ſicut cũ retrahit᷑ a bono:q ẽ de pfectione: vel põt eſſe nullum peccatum:quãdò quis rõnabi lem cãm habet timendi ᷣm Alex. ßa ße.titu.de rimoꝛe.
¶ Mtrũ timoꝛ excuſet a peccato.ſ.ꝙ non ex toto.ſ.qn ſit moꝛtale ſi illud qð fit ſit 3 pꝛcce⸗ pta dei. vxxij. q.v.ita ne.⁊ qð me.cã.c.facris.in alijs qũo excuſet.vide.ð. Metus.ᷓ.vi.
¶ Timoꝛer accidia aliqñ ꝓuenit:aliqñ er aliq
cõminato vcl accñti:⁊ dÿᷓ timoꝛ filia accidie: ⁊
eſt peccatũ moꝛtale:qñ ex timoꝛe facit 5 deip̃⸗ cepta.als vcniale.
Dlerantia vgrre
tiẽter tolerat ca que ſolum ſunt ad ꝓ⸗
pꝛiũ dctrimentum:ſiue in coꝛpoꝛalibꝰ: ſiue in
tpalibut:ſiuc quando aliqua tolcrant᷑ ꝑp ma⸗
ius malũ euitandũ. ⁊ de hac hẽs.iiij. di. dẽiq;.
xlvij· di. omnes in fi. xcvi.di. in ſcripturis. xlv.
dilʒ. vi.q.i.ſunt plurimi.⁊.c.ex merito. xxiij.q.
iij. ſex differẽtie.⁊.iiij. q. Hec aũt.Mala vero
ẽ cũ tolerãtur ca que ſunt in ꝓpꝛie ſalutis de trumcntum: vel mali vbi non ẽ periculum ma
ioꝛis mali vel ſcãdali:⁊ aliquãdo ẽ peccatum
moꝛtale:aliquando veniale:⁊ de hac hẽs Loꝛ⸗ rectio.i. tij.
clericalis. vide Cleri
B nſura awi
Drneamentum ei
q circuiẽdo ſe percutiũt ad oñfionẽ vi riũ alig ex ↄdicto.de toꝛc.i.
Dtrũ toꝛneamentum ſit ꝓhibitum.ſe. Fm
Mo. in.c.i.co.ti.⁊ ſegtur Pan.ꝙ ſic.⁊ omnis
ludus ctiã ad oſtẽtationem virium factus: ex quo iminet periculũ moꝛtis ꝓbabiliter:⁊ nedũ de iurc canonico.vt in. d.c.i.ſed ẽt de iure ciui li.C. de gladia. l. vnica.⁊.i.. Itẽ ſenatus.ff. ð
poſtula. de alio ludo: qꝛ vt dr̃ ĩn aut.vt omnes obe.iudi.ð.i. Foꝛtitudo ſine iufticia non ẽ lau
dabilis.⁊ loquit᷑ ibi de foꝛtuudine q̃ exercetur cũ armis:ſic nec iſtud:cum ibi non poſſit cẽ iu ſicia ꝓpter rõnẽ qᷓ in. d.c.i.ponit᷑. Alius auteʒ ludus cũ virtutis experiende vbi nullum imi nct periculũ moꝛtis.Iʒ fm Po. etiaʒ de iure ca
nonico ⁊ caſus contigens non ĩputabit.l.qus actione..ſi quis.ff. ad.i.acg.⁊ ᷣm k poteſſcire qñ haſtiudia licent:⁊ qñ nõ.qð no. ¶ Mtrum moꝛiens in toꝛncamentis ſit pꝛiuã dus eccleſiaſtica ſepultura.ſ. Man.in. d.c.i.ꝙ ſi acceſſerit cauſa pugnandi ſic pꝛiuatur: licet penitentia ei concedatur. Si vero venit canſa videndi vel repetendi debitum: aut quacũqʒ alia ex cã qᷓ; pugnandi ſic non pꝛiuatur: niſi ↄſtet moꝛtuũ in peccato moꝛtali. ¶Mtrum cum aliquis in toꝛneamentis occi⸗ ditur vel murilatur ſint irregulares omnes ꝗ illuc venerant cauſa pugnandi:licet ipſi nõ oc ciderint vel mutitauerint. Reſpond.m Mo⸗ ſtien.? Woffr. ꝙ ſic.ſicut ille qui in bello illici to intcreſt cã bellandi.xv.q.i.c.fi.de peni. di.i. ſi quis cũ telo. li.vi.ſi quis poſt acceptam. Sʒ ep̃s poreſt diſpenſare.ſicut dictum eſt.. Irre gularitas. de cxiſtentibus in bello imuſto non occidentibus. 2
Drpor eſt filia ac cidie.⁊ diuiditur in tria. Pꝛimum eſt ociòſitas nihil operans que eſtcauſa multoꝛũ peccatoꝛum.de conſecra.di.v.nunquam.de re nun.c.niſi.⁊ ſemper eſt peccatum moꝛtale cuʒ omittit neceſſaria ex ea. Secundum pigritia? ue tarde facit bona.puta tarde vadit ad eccle iam ad pꝛedicationem:⁊ huiuſmodi. Ter⸗ tium dicitur tepiditas: que facit bona:ſed non cum ea diligentia ⁊ feruoꝛe:ſed tepide:⁊ dicit᷑ etiam ſomnolentia: que tria ſimiliter ponit Bregoꝛius ſub vno.ſ.toꝛpoꝛ circa pꝛecepta: q quãdoq; ẽ moꝛtalis aliqñ venialis. h. Tho. ßa ße.q.xxv.
„„ Orturamalicui fa ciens iuder ſine indicijs pꝛecedentibꝰ peccat moꝛtaliter: quia non debet. vt not. C. de ſeruis fugi.l.quicunqʒ.ff. de queſti.i.mari⸗ tus.C.ad l.iul.maieſta.l.ſi quis alicui. vbi glo. ⁊Baid. Idem dic quãdo toꝛquet quos de in re toꝛquere non poteſt. Sicut ſunt minoꝛes xxiiij.annoꝛum.licet cedi poſint.i.cum ſilcia num. C. ad ſimul. Item milites mulierem pꝛegnantem ⁊ huuſmodi. Idem dic quando toꝛquet indirece dans alicui ſalſa ad comc⸗ dendum vt ſiti crucierur.vel quando ſepius toꝛquetur null ius nouis indicijs apparcntibꝰ ſufficiunt tamen variationes m Inno.in.c. quoniã. de ꝓba.⁊ Wart.in.l.de minoꝛe. F. pe.
2

7
ff. de queſti.pura qꝛ vno ſero dicit ve vnoꝛ⁊ a⸗ lio ſcro de alio. ¶ Scd que indicia ⁊ qualia requirant᷑ ad toꝛ⸗ turã. vide.ð. Indicium. Arbitrari tamen hq publicam auẽtoꝛitatem exercct qualia indicia ſufficiant.C.de queſti.lmilites.ᷓ. oʒ.⁊.d.I.de minoꝛe..toꝛmenta.no. Inno.c.ꝓe.de no. Ope. nũ.⁊ Bal. de pace.te.⁊ cius viol.c.i. Sed vi⸗ deat vt regulet᷑ arbitriũ ciꝰᷣm rõnẽ:qꝛ inique toꝛquens vltra peccatum moꝛtale tenet de in⸗ iura ⁊ damno leſo ſatiſfaccre. R ẽ de re dubia ⁊ 2 nq ctO lite icerta ⁊ nec dů finita non gratuita pactio: ſed aliq̃ dato vel retento vel pꝛomiſſo.ff. de tranſac..i cxtra eotic.ſuper eo.C.co.ti.l.trãſactio. Autem intellige pñtem vel fururã:qꝛ ante litem cx qͥ diſcoꝛdia ẽ oꝛta tranſigi poteſt.ff. de ↄdi.inde. L.eleganter..fi quiſ poteſt. Vnde trãſactio di cit᷑ quaſi actionis tranſitio co ꝙ gtranſigit ab actionc trãſit ⁊ diſcedit. Et ſicpꝛic dr tranſi gere is ꝗagit.C. co.ti.l.ij. Et differt trãſactio q pacto ⁊ compoſitione que poſſunt fieri ami⸗ cabiliter nulto dato vel retẽto.extra eo.ti.c.ſu pcr eo. ¶ Quis põt trãſigere.&.qꝙ qui poteſt donare vide.ʒ;. Vonatio.i.Iteʒ dominus rcrũ ſiuc ac⸗ tionũ tutor:curato?:⁊ ꝓꝓcuratoꝛ:ſi habet ſpãle mãdatum: vcl liberam adminiſtrationem bo⸗ noꝝ vel cauſc.ff. de pꝛocu.l.pꝛocuratoꝛ cui libe ra.⁊.mandato.c.ad agendum.ᷓ i.de pꝛocu⸗ rato.lib.vi. ¶ Mtrũ pꝛclatus in cauſis eccleſie poſſit trãſi⸗ gere ſine conſenſu capituli.he.ꝙ non.extrã co.
ti.cõtingit.
¶ De qbus põt fieri trãſactio. K.ꝙ de ciuili⸗ bus ff. ⁊.C.c.ti.ꝑ totũ. De criminalibꝰdiſtiguẽ dũ ẽ. vt.ð. Accuſatio.J.xxi.
¶ Mtrũ in rebꝰ ſpũalibus poſſit trãſigi.he.ꝙ aut pctit᷑ eccleſia ab alia eccleſia fibi debcri ſu bijcii iure inſtitutionis:conectionis:⁊ ſacra⸗ mẽtoꝝ perceptione:vel ep̃s petit iura epiſco⸗ palia in aliqua eccleſia. E ſic de ſpũali ad ſpũa le põt fieri:puta ꝙ remittatur iſtirutio vłali⸗ qð ſacramẽtum:⁊ aliud ſpũale pꝛeſtetur c.ad queſtioncs.de re.permu. Ved de ſpũali ad tpa le non licct. extra co.ti.c.conſtiutus.⁊ de re.ꝑ mu.c.vti. Aduerte tamen ꝙ vbi noie ſubiecti onis petunt᷑ ſpũalia ſimul ⁊ tempoꝛalia:ſicut cũ epiſcopus petit a quadam eccleſia ſibi ſubie cia ꝙ ab eo percipiant᷑ cõſecrationes eccleſiaꝝ
oꝛdinationes clericoꝝ ⁊ ſimilia ſpũalia:⁊ mhi
lominus petit aliqua tempoꝛalia:vtpote ꝑteʒ vel annuam penſionem rònt illoꝛum tempo⸗ raliũ poſſer tranſactio fieri cũ tempoꝛali ⁊ fibi annua penſio dari. ar.c. cuʒ venerabiiis.de cen ſi.⁊ de reli. do.ↄſtitutus. Aut peui res tempo ralis vt pꝛopꝛietas:vt cum eccleſia petit deci⸗ mas ex pꝛcdijs i ſua parrochia ↄſtitutis.⁊ tůc diſtingue:qʒ ſi agit ↄtra ccclefiaſticã ꝑſonã:⁊ ſic põt ficri trã lactio auctoꝛitate epᷣi vel archi ep̃i ⁊ erit ꝑpetua.c. ſtatuimus.et co.ti. ſi fit ſi ne auctoꝛitate cp̃i valet:ſed ẽ tempoꝛalis: nec exccdit vitã trãſigentis.e eo.ti.c.de cetero.ni ſi ꝑ papam fuerit ↄfirmata.co.ti.veniẽs. Aut agit cõtra laicũ:⁊ tũc ſi agit de ꝑceptis ⁊ ſub⸗ tractis põt fieri.c.cũ apoſtolica. de hi. que fi. a pꝛela.ſed nõ de futuris. xvi.q.vij. decimas qᷓs
WMnde nõ põt ficri cõpoſirio nec trãſactio cũ
taicis vt mitius ſoluãt:niſi auctoꝛitate papc.c pe.de ↄfir. vti. vel inuti. Iut perit res ſpũalis vt bñficiũ.puta qʒ dicit ſe electũvel cgnonice i eo fuiſſc ĩſtitutũ:⁊ tũc trãſactõ fieri ñ põt fine ſimonia:ſcd bene amicabilis cõpofitio.ej eo. ti.c.ſuꝑ eo.ſ.vt ꝙ ille qui ius nõ habet: vcl nõ creditur habere penitus renũciet iuri ſuo ſine aliqua datione: vcl vt ilte qui habet ius recipi atur ſine datiõe. Si tñ neuter litigantiũ poſſi deret:ſed vtcrqʒ contendit aliqð beneficiũ ſibi
dari tũc valet tranſactio.de clcc.c.cũ inter. R.
de pᷣbẽ.niſi eſſent.nõ. Jo.i.q.iij. ea que. Et bꝛe uins ↄclude ꝙʒ ſpũale cũ ſpũali ciuſdẽ generis puta de iurc decimatiõis iſtius eccleſie cũ illo illius eccleſie põt ficri trãſactio: ſed de ſpũali ad ſpũale alterius generis nõ licet km Per. in c.ſuper co.⁊ eſt tutius.qᷓ;uis Inno.in. c.ſta⸗
tuimus.⁊ tex.cum glo.in.d.c. ad queſtiones.
vidcantur indiſtincte tenerc ꝙ licet de ſpiri⸗ tuali ad ſpũalc.
¶ WPtrũ trãſactio facta ꝓpter indebitã obli⸗ gationẽ ſaltem iure naturali excuſet cũ qui ali quid recipit:vt eã obligationem remitteret.& ꝙ non.ſed reſtituere tenctur.l.pꝛeſ esꝓuincie: ̃.de trãſac.⁊.l.fi.ff. de dolo.⁊ gl.in.c.ſuper eo. de trã ſac.dicit ꝙ ſi cuidẽs eſt calũnia nõ tenet trãſactio.Iiſũma.i.&.ff. de ↄdi.ide. 3
¶ Wirũ duſpoſitio legis ſi gs maioꝛ.C.de trã⸗ ſac.poſſit tencri ĩ ↄſcia. K. ꝙ ſic. qꝛ imperatoꝛi penam non obſeruãtis potuit hoc facere X.d. .ſi quis maioꝛ. vultvt ille qui trãſactõe iura vit ⁊ volũtarie non ſeruat cõuenta: yt ſit infa⸗ mis:itellige hoc ſi ↄdẽnetur. ʒtem ẽ ꝑpꝛiuaius
wine imiuſui zelus. onpbu quisimn usſec inan
1
ci rfis dubioe (Quul ltherhi qnn vÿtnuft kqedii
öm vnö vinnic
ſuimt

nzikumm v pusmn
—
S.
ipſo iure actione quã habebat ʒ illũ cum quo trãſactionẽ fecit. Item ſi quid habuit ꝑipſam trãſactionem:ſiuẽ pecuniam:ſiuc rem tenetur eã reſtituere:⁊ omne emolumentũ qð ex ea ha buit: qð credo vcrũ:quo ad ↄſciẽtiam poſt con dẽnationẽ.ſʒ ñ ante niſi quatenus dãnificatꝰ eſt illc cũ quo tranſegit vel ex debito antea de bebat hre.
R anſitu 8 de vna religione ad aliam.vide.ð
Religioſus.p.xxxuij.
¶CEðs trãſirc nõ põt ad aliam eccleſiam ſine licentia pape.vij.q.i.mutationes. de tranſla. epi.c.inter coꝛpoꝛalia. Inferioꝛ poteſt cum li⸗ centia ſui pꝛelati. ar. ſviij. di.c.ij.ix.q.iij.con⸗ queſtus.
¶ Trãſiſſe dr̃ aliquis cum coꝛpoꝛaleʒ poſſeſſi⸗ onẽ obtinuit de illa ad quã trãſiuit.xxi.q.ij. ſi quis iam tranſlatus ⁊ ↄfirmationem obtinuit als ſecus.xcij. di.ſi qui epiſcopi.de elec.c.cum
in cunctis. 8 3 R e eſt ſecuritas pſtita ꝑ⸗ g ſonis ⁊ rebus ad tps cõceſſa diſcoꝛdia nõdum finita:⁊ voca tur fedus vel iducia.ff. de capti.⁊ poſtli.re.l.nõ dubito.⁊I.poſtliminiũ.ꝗᷓ.iducie. ¶ Quot ſunt ſpẽs.h. duc. Mꝛima ↄuentiona lis.⁊ hec ßuãda ẽ ẽt infidelibus.xxiij. q.i.noli. Alia canonica. de qua ẽ eo.ti.c.i. Sed hodie nõ ſeruat᷑:⁊ male:ſed nõ inſiſto q ſatis pʒ per ea que diri.ð. Wellum. Ributum n⸗ zb nitas..xxx vi.⁊ S. munus. R b t ẽ medicina pꝛe 1 U 9 10 ſcruatiua. v.q. v.nõ oĩs. Aliqñ ad meritũ. vij. q.i.ad⸗ uerfitas.xi.q.uj. in cũctis. Aliqñ ad purgãduʒ vlg. i.ſunt plurimi. R iſt de moꝛte ſuoꝝ ꝓhi⸗ iMcid vet rij. qij. q; ðᷣpo⸗ erũ.⁊.ᷓ. hoc autem. — dr ge⸗ Mrpe lucrum 2 rit ex cã inhoneſta vel ipꝛobanda.facit e· qm̃ multi.xiiij.q.uij. ⁊. xxi.q.ic.i.ĩ pꝛĩi. Turpia lucra ſunt ab heredibus extoꝛquẽda L.in heredem.ff. de calũ. Mtrũ de rurpiter acquiſitis poſit fieri ele⸗
moſyna.vide Elemoſyna.. viij. ⁊ an ſint ne⸗ ceſſario reſtituẽda.vide Reſtitutioi.ſub litte⸗
3 ra. Turpe luerum. 35 — Em Or mentio ẽ filia ire: que eſt quidam conatus ſeu audacia hoĩs intentãtis vindictã: xeſt qñ ꝗs iplicat mẽtẽ deliberateĩ varijs mo dis ⁊ vijs quibus poſſetꝓximũ offenderc: que co modo ẽ moꝛtalis q̃ ira ex q̃ ꝓcedit. de qj vi⸗ de.ð. Jra. in ꝑincipio.— t el 9 eſt triplex. Alia legiti⸗ ma:vt illa qͥ defert᷑ a le ge:quando nullus tutoꝛ datus ẽ a pa⸗ tre filio in teſtamẽto qui ille g deberet ab ite⸗ ſtato ſuccederc tenct hmði tutelam accipere. Alia teſtamẽtaria: vt quãdo pr̃ in teſtamento dat filio tutoꝛẽ. Alia datiua.j.que datur a iu⸗ dice quãdo nullo tutoꝛe dato in teſtamento: ⁊ nullis extãtibus conſanguineis idoneis ad tu telam iudex ex officio ſuo dat tutoꝛem:⁊ durat tutela vſq; ad.xiiij.annũ cõpletum:⁊ inde inci pit cura: quc durat vſqʒ ad.xxv.annũ cõpletũ. Inſti.g. mo.tu.fi.⁊ inſti.de curato. L Vtrũ clerici teneãtur ſuſcipere tutelam. K. ꝙ nec clerici nec monaci aut ep̃i cogunturvlld tutelã accipere. Elericus tñ ⁊ epᷣs poſſunt ſuſci pere legitimam ſi volunt: teſtamẽtariam vel datiuam non poſſunt. ilr oẽs religioßi cleri⸗ ci vel ep̃i tenent recipere tutelam miſerabiliũ perſonarum. Hed religioſi cũ licentia ſuoꝛum platoꝝ poſſunt etiam recipere legitimam. vt rvi.q.i.monaci. Et ſic cõcoꝛda. lrxꝝ viij. dic.i. ⁊ fixvi. q.igeneraliter. xxi.q.ij. Tipꝛianus. lrxxvi.di.puenit. ¶Auid pertinet ad officium tutoꝛum.h&.tria Mꝛimum xt pupillos a criminibus intactos cõſeruent. Hecũdum ꝙ res coꝛum ab iniuria pꝛeſeruent.xij. q.i.c.i.facit..i.ff. de tutel. Wnde tutoꝛes dicti ſunt quaſi tuitoꝛes.ĩ.d.l.i. Tertiũ ꝙ peccuniam eoꝝ vel bona mobilia que ad ni⸗ hilũ valent eis ſcruata cõuertãt in pꝛedijs: er quibus pcipiãtaliquẽ fructum:qꝛ ᷣm Bar in l.tutoꝛ.q repertoꝛium..i.ff. de admi.tut.ſi tu⸗ toꝛ pecuniã pupilli non ponit in pꝛedijs tenet᷑ pupillo ad fructus quos poterat habere dedu ctis expenſis ⁊ periculis. Quodlimita vcrum ſi potuit emere:puta erãt qui volebant vende re: vel aliomodo licite lucrari poterat. als nõ. Idem dic vbi eſſer ſtatutumt:vt Janue ꝙ oia bona mobilia ditraherentur ⁊ venderent᷑: vt de pecuniã acgrcret pupillus lucruʒ. Si tutoꝛ nõ fecit cũ potuerit tenet᷑ ad interciſe. ⁊ Walĩ l.fi. C. de cõdi. inde.t Jo.de anania.in.c. qꝛ in
3
—

—
oĩibus ðe vſu.tenent ꝙ vbicũq; olim tutoꝛ te⸗ nebat᷑ fenerari de pecunia pupilli:ꝙ hodic cuʒ vſure ſint ꝓhibite tenet᷑ pecuniã pupilli pone re in iuſtã negociationẽ ad partẽ lucri ⁊ dům Aduerte o tutoꝛ ꝙ ſi vis eſſe tutus:ꝙ nð tene gris nec tu:nec heredes tui pꝛo aliquo facto ꝓ pupulo:illud fac cũ ↄfilio ↄiũctoꝛum pupilli ⁊ facias ponii inſtrumento:qꝛ cõſiliũꝓpiquoꝝ facit pꝛeſumptionẽ ꝙ dolus ⁊ culpa abeſt a tu toꝛe. ar.letiã. C.ſi tu. vel cu.iter.ſecũdũ Wal.in .pola. C. de his g. vt indi. De hoc vide qũo te net᷑ tutoꝛ.ʒ. Clcricus.xiij. ðᷓ.v.⁊.vij. ¶htrũ tutoꝛ teneatur facerc inuẽtariũ de re důs pupilli. he. ꝙ ſic. niſi cã neceſſaria vł iuſtiſ ſima ĩpediat᷑.tex. eſt ĩi..tutoꝛ ꝗ reptoꝛium.ff. ð admi.tu. Idẽ dic fᷣm Bar. ibidẽ de curatoꝰe.⁊ cã̃ neceſfaria dr yᷣm eũdem Bar.ex parie inio ris moꝛbus. puta qꝛ podagrolus ⁊ hmõi ipe⸗ ditus ẽ: vel ex ꝑte rei ꝙ nõ repit᷑ adhibita dili⸗ gens ĩgſitio. Lã Vo iuſtiſſima dr fi teſtatoꝛ re miſit cõfectionẽ inuentarij. vt in..fi. C.ar. tut. Oð lmitat Bar. vbi.ð. niſi ex cã iudici aliter videst.vt in..in ↄfirmãdo.⁊.l.vtilẽ.ff. de con fir. tu. allit hoc in duobꝰcafibꝰin quibꝰ non tener facerc inuẽtariũ ᷣm Bar.vbi.ð. Pꝛimꝰ ſi ↄfuetudo eſſet vt nõ ficret. Scðᷣs ſi iucex ex cã remitteret: qꝛ poſſet.
¶ Dñ tenet᷑ facere. K. m Bar · vbi.ð. ꝙ glo. ibidẽ.⁊ cõiter voc.tenẽt ꝙ mox.i.qᷓ;pꝛimuʒ po terit. facit.i.hec ↄditio.ff. de ↄli.⁊ de. ali vf in dolo. Intellige ſi admiſtrauit:als nõ. Itẽ non vider̃i dolo ſi fecit illa q̃ dilationẽ nõ recipiũt vcl qͥ neceſſario pᷣcedũt cõfoctioneʒĩiuẽtarijvt pſcrutatio lubſtãtie hereditarie: vł ea q̃ nullo modo pñt obeſſe pupillo:ſʒ bñ ꝓdeſſe: qꝛ talia agẽdo ante ↄfectionẽ inuẽtarij non pꝛcſ umit in dolo m Bar.vbi..— ¶ Qualiter dʒ fieri.&.tex.in Lrutoꝛcs.C. ð ad mi. tu qꝙĩ pñtia publicaꝝ ꝑſonarum. Blo.tñ ibidẽ dicit ꝙ ſuſfticit vnꝰnotarius. pfitia vcro iudicis nõ eſt ncceſſaria ᷣm Bar.vbi.ð.⁊ cõi⸗ ter voc. niſi vt faciat fidẽ ʒ debitoꝛes nominũ qjꝝ noĩa ſcribũtur ĩ inuẽtario. Erira tene q;⸗ uis gl. in.d..tutoꝛ tencat ꝙ ẽ ncceſſaria.
¶ Be qbꝰ debet fieri inuẽtarium.ße.tex.in.d.
Ltutoꝛes. ꝙ omniũ reꝝ.i.coꝛpoꝛaliũ ᷣm Bar.
vbi.ð.⁊ iſtroꝝ i.oĩuʒ iuriũ incoꝛpoꝛaliũ:ð qui bus apparẽt iſtta ſeuꝓbationes ibonis pupil li.de aiijs nõ.
¶ Dũo mater pdit tutelã filtj. e. a.i.c.vxo⸗
ratus.de cõuer·diu.ꝙ dupłr. Mꝛimo ſi trãſit
a ſcðᷣas nuptias. Scvᷣo ſi icðrinenter viuit.ð eſt gl. quã icqtur War. in aui.matri⁊ ãnie. C ñi mulier tu.offi.fun. põt.facit tex. in.i.fieo.ti. vbi regrit᷑ ꝗ pudice viuat: qð no.glo· in.fidei cõmiſſum.C.de fideicõmiſ.vbi vult ꝙvxoꝛre licta ſi incontinenter viuat pcrdat legatum ſi bi factum a marito.⁊ aufert᷑ fibi tanq; ab indi na vel ex pꝛeſumpta volũtate defücti reuoca tur:qð marimeꝓcedit fi virit incõtinenter tẽ poꝛe vite mariri ipſo ignoꝛãte.pꝛo hoc gl. no. in.l.ſoꝛoꝛẽ.C.de hi.g. vt indi. Et põt ĩferri ꝑ B ꝙ oẽs penas q̃s trãſiens ad ſccũdas nuptias ifra annũ incurrit.qꝙ ⁊ ipſa filr.qð no. Sed li⸗ mita quo ad lucrũ perdendũ:ſed nõ quo ad pt nã aliã incurrendã. Anaglorig?nonph appetitum di⸗ gnitatis ⁊ excellẽtie:⁊ fic eſt idẽ cũ ſuꝑ⸗ bia⁊ dſj capitale vitiũ:qꝛ animꝰdirecte moue tur ad dignitatẽ ⁊ excellẽtiã appctendã. Alio modo dicit appetitũ laudis:⁊ ſic ẽ filia ſuꝑbie hec ex. S. Bo.in.ij. di.xlij.q.ij.
¶ trũ fit moꝛtale pcccatuʒ.ſe.ᷓᷣm ꝙ colligo i
ex Alex. in fa ße.⁊ Tho.fa fe.q.crxxij. ⁊ en. de gan. in qᷓ. p. q.xxriiij. ꝙ vanagloꝛia de ſe nõ dicit aliqd qꝙʒ ſit cõtra charitatẽ dei vel pꝛori⸗
B
mi. Attñ dupłr põt Zꝛiaricharitati dei. Pꝛie
rõne rei ſuꝑ qua querit᷑ laus vel gioꝛia. Et 5 mõ põt eſſe peccatum moꝛtalc tripłr. Pꝛimo qñ gtoꝛiat᷑ de re q̃ẽ cõtra deũ.ſ.que ẽ moꝛtalis peccati.de ꝗbꝰdr in ð. Quid gloꝛiaris in mali cia. Becꝰcſſet ſi gloꝛiarct᷑ de re pcccati vcniat ſolũ:qʒ ſic nõ eſſet moꝛtalis vanagloꝛia. Secũ do ẽ moꝛtalc peccatũ qñ id de quo glonat᷑ pꝛe⸗ fert deo.ſicur illc de quo Eechieliſ xx viij. Ele uatũ eſt coꝛ tuũ:dixiſti deus ego ſũ. Iſtud eue nire ſolet:qñ hõ ꝑp inanẽgloꝛiũ pᷣfert teſiimo niũ hominũ teſtimonio dei: puta ꝑꝝ gloꝛiam humanã non perdendã nõ cõfitetur dcum vl fidem tpe debito. vel non vult pꝛedicare vel di cere veritatẽ loco ⁊ tꝑe qñ tenet᷑. Tertio ẽ moꝛ tale peccatũ qñ ea que funt oꝛdinata ad gloꝛiaʒ dei:vt ſunt ſacramenta ⁊ ea que pertinẽt ad fi dem:ſpem:⁊ charitatẽ:pꝛincipalr ſacit ad glo riã ſuam. Vnde dicit Aug.li.i.de doc. xp̃iana.
Ad fidem:ſpem:? charitatem tota militat di⸗
uina ſcriptura qͥ pꝛincipaliter oꝛdinstur ad ho
noꝛem dei:in quo deus contẽnitur ſi ꝑꝛincipa liter ad alterius honoꝛem oꝛdinctur. Nec ile⸗ Mnde ſi quis pꝛincipaliter pꝛopter gloꝛiam
pꝛedicaret vel diccret miſſaʒ ⁊ huiuſmodi pec⸗

„
caret moꝛtaliter. Jecus ſi aliqnid aliud qð nõ pertiner ad diuinam ſcripturam vel facramẽ taꝓpter gloꝛiaʒ faceret:qꝛ peccaret venialiter ⁊ amitteret fructum bone opcrationis. CLõtra riat ſecũdo vanagloꝛia charitati deĩ rõne finif ſeu intentionis ipſius gloꝛiantis.vtputa quia conſtituit finem vltimũ in gloꝛia vana paratꝰ facere quecũqʒ pꝛopter ilam.Et ſic eſt peccatũ moꝛtale:⁊ ſiẽ ĩ deliberatione voluntatis. Et B eſt qð dicit Augu.v.de ciui.dei.hoc vitiũ tunc eſt inimicum pie fidei:ſi maioꝛ ſit in coꝛde cu⸗ ꝑiditas gloꝛie q; dei timoꝛ ⁊ amoꝛ. ec ile. Als ẽcõiter peccatum venialc. 2 ¶ Que ſunt cins filie.h. Pꝛima immodeſtia oꝛnatus.vide Dꝛnatus. Scða inobedientia. Tertia iactantia. Quarta pertinacia. Quinta hypocriſis. Sexta diſcoꝛdia. Septima cõtẽtio Se quibꝰin ſuis locis. 2 ſa ſacra eccleſie debent eſſe ſacra ta ⁊ honcſta:⁊ tãtum ab hõi⸗ pus ſacratis tractari:⁊ ſi fint facta in ⸗ utitia vel vctuſtate conſumpta debẽt cõburi: ⁊ cineres condi in loco honeſto:ne pedibuſ in⸗ trantiũ cõculcentur.de conſecra.di.ic.altaris c.in ſancta.⁊.c.veſtimẽta.⁊ de reli.do.c.ad hec. de re.permuta.mancipium. De eoꝛum conſe⸗ cratione vide.ð. Bñdictio.⁊ Lonſecratio. De eoꝛum mundicia dicitur i.c.ij. de cuſto.cucha. in fi. Pꝛccipimus quoq; vt oꝛatoꝛia: vaſa:coꝛ
poꝛalia:⁊ veſtimẽta miniſtroꝛum:pale altaris
necnõ ⁊ ipſa coꝛpoꝛalia munda ⁊ nitida con⸗ ſeruentur. Mimis enim videtur abſurdum in ſacris ſoꝛdes negligere que dedecerent etiam in pꝛophanis. hec tex.ibi ⁊c̃. Erx quo patet ꝙ peccat moꝛtalil:g illa tʒ ita imũda: ac ſi cſſent P ſeruitio ruſticoꝝ. 223 ½ Aſaltus dr̃ qui habet feu dũ ab aliquo.vi⸗ de.ã. Feudum. G cti gi eſt quod pꝛeſtatur ex * G his rebus que vendũ⸗ tur. Tributum vero vcl annona vet publica penſatio ſcu functio eſt que ratione fundi vel ſoli a poſſidente pꝛeſtatur. Idq; di⸗ — cenſus pᷣm Ao. in ſumma.Et ideo vide Hedagia.
virginũ. vide.3. Conſe⸗ Flatio ee n triplex. Mna oppꝛeſſi⸗ Enatio bonnnerpeen A xer pꝛobibira.vi. di.. is ita.in fi. Alia
dicitur arenaria.ſ.que fit in arena cum fera dẽ tata.⁊ hec ſimiliter eſt pꝛohibita.lrxx vi.di.c.ꝗ venatoꝛibꝰ.⁊.c.ſe. Tertia dicitur ſaltuoſa que fu in ſiluis ⁊ ſaltibus:⁊ hec omnibus pꝛohibi⸗ ta tempoꝛe quo homines tenentur eſſe in eccie ſia ⁊ oꝛare.lxxx vi. di.an putatis. de conſec.di. iij. irreligioſa.⁊ di.v. ieiunia.niſi foꝛte neceſſita te famis ingruente.c.licet. de ferijs. aut alia ſi⸗ mili. Alijs auteʒ diebus eſt licita laicis.de de⸗ ci.c. non eſt in poteſtate. Clericis vero ⁊ religio ſis eſt pꝛohibita niſi ex neceſſitate ccclefic vꝛgẽ te vt dictum eſt. Poſſunt tamen pꝛelati ⁊ alij
eccleſiaſtici cauſa recreationis velercitandiap petitum ⁊ huiuſmodi cuʒ rhetibus ⁊ laqueis:
⁊ etiam canibus cuʒ filentio ⁊ modeſtia aliqũ
venari:niſi tempoꝛe quo debent viſitare vel p
cicare:extra de cenſi. cũ apoſtolus.ð. archidia⸗
coni. Et ſic intellige illud ne cle.vel mo.c.i. Et
iura que videntur contraria ᷣm Moſtiẽ. ſunt
intelligenda de illis qui nimis mentẽ talibus
implicant..
¶ Ptrum ſerui teneãtur obedire dñis volen ⸗ tibus venari tẽpoꝛeꝓhibito.R. Rodo.qꝙ non An autem excuſent᷑ a peccato ꝓpter metũ.dic
¶ Mtrum vcnatoꝛes qui cõculcant agros vi⸗ 2
neas ⁊ ſegetes:⁊ quoꝛum canes occidũt galli⸗ nas ⁊ aĩalia pauperum ⁊ alioꝛum tencãtur ad reſtitutionem.. Aſten.ꝙ ſic.ad extimationeʒ als peccãt moꝛtaliter:niſi ita modicũ ſit dãnũ ꝙꝓpbabiliter non curarent.
Quid de dominis qui occidũt: vel mutilãt 3
homines pꝛopter lepoꝛes ⁊ ſilueſtria animalia capta.he. AIſten.qꝙ moꝛtaliter peccant:ſi faciãt libidine vindictc: vel amoꝛe huiuſmodi ani⸗ malium:aut venandi. Tredo etiam ꝗ · ſi ſit con ſuetudo loci vel ſtatutum ꝙꝙ vno actu vcna tionis tanta pena infligatur:ꝙ non excuſat a moꝛtali omnes obſeruantes eam.vt no. Tan⸗ cre.in ſum.ti.de rapina. 3 8 † 1 e.ð. Em⸗ NMtrum quis poſſit compelli ad ven dendũ inuitus.K. ꝙ regulariter non:ſicut nec emere. Mnde dicit tex.in.l.mnuitum.C.de con⸗ trahẽ. emp. Inuirũ cõpare vel diſtrahere poſtu lãtis iuſtam cãmmnon ↄtinet defiderium. hec ibi.facit.l.nec emere. C. de iure deli. Fallit hoc ĩ multis cafibus.de qbus vide glo.in.l.iulianus F. idem celſus.ff. de acti emp.⁊ ven.⁊ in palle⸗
24

e„
Eneſicium Retn. Eniale vide.ð. cc
catum.
Cz vide.?. Per⸗ Erberatio ¶ Mtrũ ille qñ valẽs ſoluerẽi ciui lidus luit in õdꝛpoꝛe:ſi veniat au pinguioꝛcm foꝛtunã teneat ãplius ſoluere.&. al i.lfr fl. de in uſ.vo. ꝙ nd.qꝛ luitio coꝛpoꝛalis cedit lo co ſolutõis· facit.l.ſed ñ vniuſ.y. ſi ante.ft. de ĩ⸗ iu.glo.eſt in.c.ſicut dignum. de homici. vide glo.in regula pactum.ſib.vi. Limita.ð. Solu⸗
tio.ᷓ. xxij.* Eſtis ⁊ cetera ĩdumenta eccteſie IO vebẽt eſſe ſacrata ⁊ hone⸗ ſa: nec debẽt tangi a non ſacratis hoĩ⸗ bið de ʒſc. di. ic.in ſancta.⁊ duobus.c.ſe. nec femine ẽt ſacrate debẽt ea tã gerc.di.xxiij. ſacra tas. Qð intelligit᷑ fᷣm Po. in ſum·ti. de euch. quando ſunt per pontificẽ benedicta.c.ad hec de reli.do. ¶ Ptrũ de veſte alicuius dñe poſiit ficri caſu⸗ a..gl.ꝗc.ad nupriaꝝ.de ↄſe. di i.ꝙ nõ· cui nõ aſſentio:imo eo ipſo qͥ dedicat᷑ deo purgat oĩs macula.facit.c.nõ liccat.xix.q.vlti. ¶ Btrũ veſtes ⁊ manutergia eccleſiaſtica poſ ſint deputari ad vſus laicoꝛum.. glo· ꝙnon· i.c.mancipia.de re.xꝓmuta. ſe J cariu 8 eſt quivices alteri⸗ gerit ſiue i officio ñ Sentioſo.vt e eo.ti.per totũ.ſiue ĩ cõ rentioſò· C.de offi.eiꝰg vi.al.ge. ꝑ rotũ. ¶ Quot ſunt ſpẽs vicarioꝛũ.ſ.do. Car.in cle. vnica.eo.ti.qʒ q̃ttuoꝛ. Quidã ſunt perpctui ec cteſiaꝝ pꝛochialiũ.⁊ tãles facit cᷣs Fm Lau. ex quo fuſcipiũt curã aiĩaꝝ:vnde quoriens ꝗs ẽ depuratus auctoꝛitate ep̃i curato beneficio vicarius eoipſo ẽ perpetuus ⁊ ĩmutãbilis ꝑ. vnicũ.de capel.mo.li.vi. Et nõ debẽt deputa⸗ ri niſi in parrochialibus hñtibus latitudinem parrochie vel aliã neceſſitatẽ:⁊ talis hre debet xxv.annũ.⁊ oꝛdinari ad ſacerdotiũ ifra annuʒ d.cle.vnica.als pꝛuatus eſt ipſo facto:⁊i reci piat eccleſiam aiiã cũ cura perdit vicariam.ef̃ eo.ti.c.ad hec. ¶Quid ſi deputent᷑ ad eccleſias non parrochi ales: puta rurales.. ꝙ nõ erũt perpetui: ⁊ ſie porerũt mutari ad vcile pꝛctati.qð tʒ ẽt glo.i d.cle.vnica: ¶ Mtrũ talis vicarius ꝑpetuus hẽat indiſtin
cte curã aĩaꝝ. he. do.Car.in. d.ce. vnica. ꝙ ſic: quo ad oẽʒ effectũ: qꝛ poſſidet ſuo noie ad iſtar ↄducentis non ad modicum tempus.l.fi. ff. ſi ager.vec. pe.
¶ Wrrũ poſſit iſtituere aliũ vicariũ. K.d. Lar.
iideʒ ꝙ nõ perpetuũ.ſed bene tꝑalemivt ci⸗ ter tenent doc. ¶ Quidã ſunt vicarij tpales ficut mercẽnarij gad tps aſſumũtur ad adiuuandũ ad curã aia rũ:⁊ tales pñt aſſumi a curatis ẽt ſine lnia ep̃i de iure cõi niſi ſtatuto epiꝓhiberci.vij·q.i.il⸗ lud.⁊ c.nihil. ⁊ lʒ rati aſſumpto ↄfiteri:licʒ nõ habcat curã aĩaꝝ Fm Pau. qñ rectoꝛ per viã delegariòis ei cõmittit auctoꝛitatẽ audiendi: qꝛ hoc põt ẽt nõ habenti curã aĩax. Et hocve rũ niſi ſit ꝓhibirus ad exercitiũ cure: vt pere⸗ grinus ⁊ ignotus.de cle. he.per totũ.qꝛ tũc nõ teneret talis cõmiſſio:qꝛ ad ſolũ cpᷣm pertinet de cie.pcre.c.tue.⁊c. fi. Et ſilr dic qñ cõmittit religioſo cui a regula vel ſuo pꝛelato ꝓhibet⸗ De poc dic vt.ð. Lofeſſio. iij. g.iiij. ¶ Quidam ſunt vicarij g deputant᷑ ad aliquã pꝛouiciã aut dioccſim vel locũ: de qbus ef eo. ri.c.pe.⁊.x vi. q.i.addicimus.⁊ tales vicari]j iu⸗ riſdiionalcs tãtam ptãtem hñt qᷓtum mẽſu⸗ ramꝰex eoꝝ cõmiſſione. ꝓ h de pꝛuile.accepi⸗ mus.⁊.c.poꝛꝛo: 85 ¶ Quidã ſunt vicarij ꝗ ↄſtituũtur ad oĩa ic⸗ bẽtia plato nõ ſolũ reſpectu cure:ſedẽt reſpe ctu oĩum icũbentiũ:⁊ ẽ differcntia ĩter iſtosꝓ pꝛie:⁊ officiales cpiſcopoꝝ: qꝛ officiali lolũ cõ⸗ mittit cognitio cã ꝝ rorius dioceſis:nõ aũt ĩg ſitio:coꝛectio exccſſuũ:amotioa beneficijs: ni i ſpãliter ſit eis cõmiſſum. Vicarij aũt gene ⸗ rales oĩa hec pñt. excepta beneficioꝛum colla⸗ tione.vt in.c.ců ĩ gencrali.co.ti.li.vi. ſed ĩ Ita⸗ lia rara ẽ differentia:⁊ iõ videat eoꝝ cõmiſio vt ſciat auctoꝛitas: ⁊ iſtos ↄſtiruit ep̃s ſine cõ⸗ ſenſu capituli fm Mo.allegat. c. ea noſcitur. dẽ hi. que fi.a pꝛcla. ¶ Wptrum vicarij tpales.ſ.ſcði tertij ⁊ quarti poſſint aliũ vicariũ iſtituere. K. ꝙ non.eeo.ti. c.clcricos. Fallit in archipᷣſ byrero:ꝗ ců fit vi⸗ carius cpi in ſpũalibus.de o i.archipꝛeſ by. c. miniſteriũ. Aliũ tñ vicarium põt inſtiruere vt ibidem dr. Et intellige non poſſc: niſi ſpůliter cis cõmittat. ¶ Ptrũ pꝛclati poſſint vices ſuas alicui com mittere ſub nuo cenſu.h.ꝙ nõ:ſine ſimonia ertra ne pꝛe.vi. ſu. c.i.ij.⁊. iij.qꝛ ficutꝓ cõmiſſio ne iuriſditiõis nõ lʒ reciꝑe certã pecunie qᷓ;ti⸗
6
7
⁵
9
ninn nu 6 un hun ng us col inP. ſo tol clio ir oTAu iree icceidi tmvl ſeu vril
vůr öſine al xxrii wius voe nõ vtit vſus lo ſueppꝛ ſener di box ſa ſionis. fide ſupp uſic iu. tnõnulli t
Pl
jamnili
kon unq z: cut. pfierge Mtbeo hdcn
Un diq on non ſihmiip duniſ

tutẽ. ita multominus lʒ recipere quotã ptẽ ꝓ⸗ nentuũ ſᷣm Mo. bene põt vicario tale faiariuʒ ↄſtituere:ĩmo ad hoc tenet᷑xij.q.ij. charitatem hʒ etiam talis vicarius ius petendi ſibi aſſigna ricõgruam poꝛtionẽ de xdditibus eccleſie: er qbus cõmode poſſit ſuſtentari:e eo.ti.c ad ᷣm Mo. Et ideo poſſʒ dicẽ. Ego do tibi ꝓ ſala rio tuo centũ:⁊ totũ lucrũ dabis mihi de exer⸗
citio iuriſditiõis ᷣm Inno.
io ¶ Qui ſunt caſus in quibꝰ licite per aliũ deſer
4:
uitur eccleſie. K. ꝙ multi..ſi parrochia ſit lata ſi cecidit in infirmitatẽ ſine ſua culpa debilita tem vel defoꝛmitatẽ: vel neceſſitas abſentãdi:
ſeu vtilitas cccleſie ⁊ huiuſmodi. Et de hẽs
5. Clcricus.vij..
du 5 ꝓpꝛie ex ſignificatõe vo⸗ cabuli:ſeu ᷣm ethimolo⸗ X Ciã dr̃ q̃lʒ mulier ſine viro:ẽt ſi nunq;; virũ habuiſſet quaſi ſine duitate:⁊ df̃ a vi qð ẽ ſine. ſicut vecoꝛs.ſ.ſine coꝛde.ita dicit tex.in 1.malũ.ᷓ. viduas.ff. de ver.ſig.⁊ tex.in.c.vidua xxxiiij. di.⁊ Wratianus ibi ꝗ vult ꝙ dicat᷑ illa cuius maritus moꝛtuꝰcſt.debet intelligi ex cõi vſu loqndi. Et itcllige ſi ab eo fuit cognita.als nõ vt ibi. Et iõ in quacũqʒ materia ẽt penali vſus loquẽdi pꝛefert᷑ ꝓpꝛio ſignificato vboꝝ
Rue ꝓpꝛiũ ſignificatum eliciat᷑ ex ethimologia
ſeu ex diffinitiõe: ſiue ex auctoꝛitate iuris.li⸗ bꝛoꝝ.J.ꝙ tñ caſſius.ff. dc lc.iij.⁊.l.cum de la⸗ nionis..aſiã.ff. de fun inſtru.que.le.⁊.l.labeo ff. de ſupp.le.no. Bar.in.l.omncs populi.ff. de mſti.⁊ iu. Et Inno.i.c.olim.de Vb.ſig.⁊ glo.ĩ c.nõnulli.de reſcrip. licu dr ville cuſtos:⁊ g fru 8 ctibus percipiẽdis ⁊ colligendis imponitur.ff. de inſtito l. ſi cum villico. d vtrůũ ſit peccatũ In cdtiO x.ꝙaſatiſfa⸗ betonẽ animi irati:⁊ in malũꝓrimi ſo⸗ lũ nunqᷓ; ʒ:ĩmo ẽ peccatũ moꝛtaie.xxiij.q.iiij. ſi eccleſia.⁊.c.qſqs xp̃ianꝰ.⁊.c.ca vindicta. Si No fit ex gelo iuſticie ⁊ ad conectionẽ peccato rum:⁊ ab eo ꝗ ex officio poteſt ſic meritoꝛua ẽ. vt in dictis.c.⁊.q.v.nõ vos.
„i ¶ Ptrũ aliquis poſſit vindicare ſuam iniuriã
he. Ho. ꝙ nõ.etiã ſi ſuperioꝛẽ nõ hʒ.vnde licʒ
pꝛinceps non ſubſit legibus.l.digna vox.C. de
legibus.tamen ipſe delegat. de iudi. c.i.quãuiſ ipſe puniri poſſet. Et ſic itcllige ⁊ limita.c.oliʒ el. i.de reſti.ſpo.c.ſignificaſti.el.ij. de hõi.
J Ol entia i fiia anaritie ℳ inir⸗e ÿm Ri.i.iiij. di. S gqS rrriij· vuptr ſu⸗ mitur. Pimo mõ ipꝛopꝛieꝓ integri⸗ tate carnis:⁊ ſic glibet naſcitvgo.⁊ iſtud non ẽ virtus. Secũdo mõ vᷣginitas ſumit᷑ ꝓhitu quo volũtas determinat᷑ ad reſpuẽdũ ꝓmpte ⁊ faciliter oẽm delectationẽ venereã ẽt licitaʒ vt mens liberius ſpũalibus vacet.qʒ vt dicit i.coꝛ.vij. Pirgo cogitat q̃ͥ dñi ſunt:vt ſit ſan⸗ cta coꝛpoꝛe ⁊ ſpũ.⁊ hec ẽ virtus: Et diffinit ab Aug. i.de nup. Dirginitas ẽ ĩ carne conupti bili incoꝛꝛuptiõis perpetua meditatio.i.ꝙ vir⸗ go debet gererc ĩꝓpoſito:vt in hoc ꝑſeueret ꝑ petuo. Et ex h pʒ ꝙ itegritas carnis nõ eſt de eſſentia vginitatis:ſedẽ guã eius decoꝛ acci⸗ dẽtalis extrinſecus cxñs ꝗ perdi põt ſine dimi nutione vtutis vginitatis.vt pʒ.xxxij. q.v.i pꝛin.⁊.c.tolerabilius. ¶ Mtrũ Vginitas ſit virtus ſpãlis.R.ßᷣʒ Ri. vbi.ð.ꝙ non.ſed addit vltra caſtitatẽ ↄingalẽ ſtatum perfectionis:⁊ magis plʒ qᷓ; opio illo⸗ rũ g volunt g ſit vtus ſpãlis:q⁊ ſic ſcqueret᷑ ꝙ Vtus amitti poſſet ſinc peccato:nec valet re ſpõſio ꝙ votũ regritur in vginitate:qꝛ nonẽ vcx:ſed bñ ꝓpoſituʒ:qð tñ poſſet mutari ſine peccato alijs occurrentibꝰde nouo. ¶ue regrũtur vt amittat᷑ vginitas.K. ꝙ re grit pᷣ pollutio cõpleta. Mbi ſciendũ ꝙ triplex humoꝛ de genitalibꝰſtillat.ſ.ſemen. Sccũdus humoꝛ ſilis ſemini ꝗ eſt medius:⁊ ſtillat qñq; ex ſolo tactu:vel auditu rurpium. Tertius cſt vꝛna:ꝑditur aũt vginitas ꝑ ſolã ſcis reſolu⸗ tionẽ que locũ coitus ſupplet:vel eius cõplet delectationem. Secũdo requiritur vt amittat᷑ ꝙ talis delectatio ſit ex volũtate opcrãtevł cõ ſentiente vcl nõ diſſentiẽte:vel nõ quãtuʒ põt renitẽte. Alij tñ volũt q· ſiẽt pollutio nõ jeqᷓ⸗ tur vt in illis ꝗ ſunt añ tp̃s ſeminis qui tñ ex⸗ plent coitũ: vel ꝑ turpẽ tactum:vel ꝑcõmixtio nẽ cũ alio ⁊ hmõi amittat᷑:⁊ plʒ. tñ recuꝑabit᷑ ꝑ penitentiam. ¶ Quid ſi ante pollutionem nec in ipſa inter⸗ ucnit votũtas:ſed poſt ẽ cõtenta. K. perdit vᷣ⸗ ginitatẽ:ſed recuꝑat per pniam. Alij dicũt ꝙ
non recupat᷑:ex guo pollutio eſt ſecuta: ⁊ con⸗
ſenſus mentis ſiue ante ſiue poſt:ſcd pumum mihi vicet᷑ verins. i¶ Mtrũ illi qui conꝛũpunt̃ in ſomnis vel ebꝛi
etate ⁊ hmõi amittãt. K. ꝙ nõ amittũtꝰvgini⸗

—
tatem fᷣm Tho. in· iiij. di. xxxiij.niſi hac inten⸗ rionc iuerint doꝛmitũ:vel ſe inebꝛiauerint. Et idẽ diccndum de habentibus fluxum ſeminis ⁊ ſi poſt ſint contenti amittitur:ſed per pnĩaʒ recuperatur. ¶ VBtrum puelle ante qᷓ; coitum poſſint exple re aliquid carnale cõmittẽtes perdãt vginita tẽ..ꝙ ſi ſunt doli capaces perdũt quidẽ men taliter ſolum.ſed per pnĩam recuperabũt. Si vero nõ ſunt doli capaces:ſic nec etiam mẽta liter perdũt. Dicit enim Alex. ſa he.ti. de luru ria.ꝙꝙ quo ad mentem requiritur perpẽtuitas quo ad finalẽ conuptionem mentis.quo vero ad coꝛpus rcquiritur perpetua ĩconuptio q;⸗ tum eſi de voluntate mentis. aliter non poteſt eſſe virginitas. ¶De cõſecratione virginum. vide.ð. Conſe⸗ cratio virginum. 6 Irtus nomen vel nobilitatem 0 dat. de pe.di.i.· fin autẽ id ſit xxxij. q.v. de pudicitia.⁊ d pe. di.ij. ð. hec que de charitate. qdẽ ⁊ ĩ quo viffert a metu.vi⸗ 8 de.ð. 2etus.. vlt. Dicit᷑ etiã is pꝛo omni violẽtia ¶ Quotuplex eſt vis. K. duplex. vna vfpubli⸗ ca.⁊ hec ẽ que fit nedũ cum armis:vt. i.ff. de vi. pu.ſed etiã cũ oĩ q põt nocere.vt ĩ.l.arma tos.ff. co.ti. Armatos nõ vtiq; ſolum itellige⸗ re debemus ces g tela habucrint:ſed etiã cos g aliud quo nocere poſſint. hec ibi. Et hac lege tenet᷑ non ſolũ ĩ vi facta cum armis:ſed ctiam ſi armate intrat domũ vel poſſeſſionẽ alterius ſine cã legitima.putaꝓ vlu venandi itineris nauigationis vel mercationum.vt in.l.i.⁊.ij. f de vi. pu. Alia dr̃ pꝛiuata:q̃.ſ.fit ſine armis:ali cui etiam coadunatis hoibus: vcl ſi res debito ris ſine iudicis auẽte occupet᷑.de hac plenc hr̃ per totum.ff. de vi. pꝛiua. ¶ Que pena inferentis vim. K. ꝓ vi publica depoꝛtat. vt no.glo. ꝗ dolo. in fi.ff. de vi. pu. ꝛo vi pꝛiuata puniturĩ tertia ꝑte bonoꝛum ⁊ nõð poteſt eſſe iudex ſenatoꝛ vel aliũ aliquem honoꝛeʒ hre tanqᷓ; infamis. vt i.li.ff.de vi pꝛi na.⁊ alijs allegatis in glo. in.c.cuʒ dilectus. de oꝛ.cogni. Mtrũ liceat alicui oſtium aut murũ frange gere ⁊ vim inferre.K. ꝙ ſiquis hʒ poſſeſſionẽ aiicuius rei põt tam ĩ perſonam ipcdientẽ qᷓ; in aſtia ⁊ muros illius loci· vt valest vti iure uocnedũ iudex:ſed ⁊ quilʒ. vt in.c.i.de imu.ęc.
no.¶a. q nõ vult aliquid de nono ſed ſolum ius iuũ defendere:vel perditã ĩcõtinenti recu⸗
perare. Sio nõ hʒ poſſeſſionẽ in re aliqua:tʒ
pabeat actionẽ hypothecariã: vel aliã ad illaʒ cõſequendam tũc non põt. etiũ ſi it iudex vel pꝛelatus, ꝓpꝛia auctoꝛitare. Et iſto modo logt c.eũ g. de pꝛeben.li.vi.⁊..·ſi quis in tantã. Cꝛvñ vi. Iite enum nõ dʒꝓpꝛia auctoꝛitate violẽtiã inferre:qꝛ diceret ſibi ius.l.vnicaʒ. C.ne quis in cauſa ſua.
¶ WMtrum liceat vim vi repellere.h.dic vt.ð·
Befenſio:ſiue inferat᷑ in perſonũ ꝓpꝛiam vel
ꝓrimi vel in rebus. põt facere
Iſitationem qbet bůs
oꝛdinariam iuriſditionẽ in aliquos: ſit slehiepᷣð in tota ꝓuincia.de cenſi.c. romgna.⁊ c.ꝑpetuo.li.vi.⁊ epᷣs in ſua dioceſi. de offi. oꝛd. cõqucrente. Item archidiaconꝰ⁊ decanus.de cenfi. cũ aplłs. de offi. archi.c.mãdamus. Item abbates ⁊ pꝛelati religioſoꝝ viſitant monaſte ria ⁊ monachos Fᷣm eoxꝝ iſtituta:vt in·c.pe.⁊ vlt. de ſta.mo. Item legati apłice ſedis:⁊ qbus cõmittit᷑ a papa vel a pꝛelatis oꝛdinarijs exñti bus ipſis ipeditis.x.q.i.ep̃m. de offi. oꝛ.c.inter cetera.⁊ co.ti.c.ſi epᷣs.li.vi. Quidam tñ dicunt iferioꝛes cp̃is nõ poſſe per aliũ viſitare ↄſuetu dine obſtãtc:exceptis pꝛelatis religioſoꝝ ꝗ vi⸗ ſitant ctiam per alios. ¶Quẽ oꝛdinẽ dʒ tenere viſitatoꝛ. h.ꝙ archi⸗ ep̃s dʒ pᷣꝓpꝛian diocefimviſitare totã incipiẽ do a capitulo ſue ecclefie pᷣ:⁊ ſic tota viſitata trãſibit ad alias dioceſes.vt ṽ in.c. Romana de cenſi.li.vi. Gulr faciat epᷣs. Mꝛimo incipien do a ſuo capitulo. egati aũt de latere nõ tenẽ tur iſtũ oꝛdinẽ ſeruare Fm Mo.nec viſitatoꝛeſ religioſoꝝ: ſed ſeruabũt coꝝ ſtatuta: vt d in d.c. Romana.⁊ ibi vide qð no.
¶ Dũo dzʒ fieri vifitatio. K. pꝛimo dʒꝓponere
vbum dei ⁊ demũ de vita ⁊ ↄuerſatione mi⸗ niſtrãtiuʒ ĩeccleſijs ⁊ locis alijs diuino cultu deputatie:ac cetcris que ad offm̃ ſuũ ſpectant ingrat:⁊ ſine iuramẽto ⁊ coactione ad coꝛum emẽdationẽ per ſal ubꝛia ↄſilia inducat lenibꝰ ⁊ aſperis:ſicut ſibi videbit᷑ ex pedire:qð ſi dea⸗
liquibꝰoꝛta fuerit ĩfamia ʒ aliqueʒ oꝛdinario
denunciet vt igrat. Motoꝛia Vo conigere po tcrit ⁊ punirc.vt in.d.c.romana.⁊ iſta foꝛmaẽ de pᷣcepto oibus pꝛelatis oꝛdinario iure viſitã ribꝰ: exceptis religioſoꝝ ↄſuetudinibuſ⁊ regu laribus inſtitutis.vt in.d.c. romana.
5 5
ubcrab ant. Wec
de cenſ.
——
„ nl jdepope zmoince ibiſequitu

3
¶ Ptrum viſitatoꝛ poſſit aligd recipere a viñ tatis.t. ꝙ ſic ꝓcurationẽ. Et aduerte ꝙ opoꝛ tet Pꝛimo ꝙꝓcuratio ſolum recipiat. Sccũ⸗ do ſolum a locis viſitatis:⁊ nõ ab alijſ. Tertio ꝙ ſolum ſitꝓ victu ulius diei:ſiue ſit in victna libus:ſiue ſit in pecunia. AQuarto ꝙ tantũ vna die vnã pꝛocurationem reciplat:ſiue vnaʒ vel plures viſitet eccieſias. Auinto ꝙ ipſe oꝛdina⸗ rius perſonaliter vifitet. aliter iſſis nõ cõcur⸗ rentibus recipere nõ poteſt. Et fi ꝗq alio mo⸗ do receperit ipſe vel aliquis de ſuis familiari⸗ bus tenet᷑ duplum reſtituere eccleſie a qua illðᷣ receptũ eſt infra mẽſem:alioqn patriarche ar⸗ chiepi ⁊ epiſcopi ſunt interdicti ipſo facto ab igreſſu eccteſie. Inferioꝛesvero a pꝛedictis ſũt ſuſpenſi ab officio ⁊ beneficio:vonec dictũ du plũ reſtituant:nec valet remiſſio vel dantium hberalitas: ſeu gratia eos liberare:nii reſtitu⸗ ant. Mec colligũtur ex c.exigit iuncto.c.fclicis de cenſi.li.vi.⁊.d.c.romana.
coꝛpoꝛe. vide.ð. Coꝛ Iciatu
— de ſuo ſignifi
Manimiter veheniſ
catum. nullã diſcrepãtiã:qð ꝓbat in.c.bone.el i de po.pꝛela.⁊ in.c.⁊ ſi vnanimitcr.eo.ti.⁊ tʒ Inno.in.c.cũ in eccleſia.de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛic.
⁊ ibi ſequitur Pa. B vide Colle⸗
gium. cxtrema ẽ vnũ de facra⸗ Ve 110 mẽtis eccleſie.de q̃ hẽs i C vnico de ſacra vnctiõc. Qucẽ eiꝰmateria. K. vleuʒ. vt in. d.c.vnico. Pe aurco. in. iiij. di. xxiij. dicit ꝙ oʒ fit oleum oliuarũ:⁊ ↄſccratũ ab epᷣo ſolũ:nõ ab inferioꝛe vt dicit Magiſter in. iiij. di.xxiij.. CMue foꝛm.. ẽ ila de qua ĩoꝛdinario.ſ. vi cendo ꝑ iſtã ſcãm vnctionẽ ⁊ ſuã pijſſimũ mi ſericoꝛdiã ĩdulgeat tibi vñs gcgd oculoꝛuʒ vi⸗ tio deliqſti. In noie pris ⁊ filij ⁊ ſpũs ſancti: amẽ.⁊ ſic de ceteris jenfibus. ¶ Quis põt eã conferre.h.ſolus ſacerdos.vt patet in. d.c.vnico.⁊ de vbo.ſig.c. quefiuit. ⁊ ſi vnus deficerct alter debet ſ upplerc:vbi pꝛi⸗ mus omiſit. Ruibꝰpõt cõferri.&. ifirmis crũtibus ĩ pe riculo moitis. de quibꝰꝓbabiliter dubitat᷑ de moꝛte:pueris aũt vel eñtibus ad bell:aut zlio
Niuerſitas
nð in periculo caſuali moꝛtis nõ dafVm cõi⸗ rer doc. necetiam amẽtibus:niſi ante amẽtiaʒ ipſam petiſſent ⁊ dãdo nuliã irreucrentiam † rerent.ſed ⁊ ᷣm. p. Ponã.in. iiij. di.xxiij. tan⸗ tum debet dari infirmis qui in moꝛtali non ſunt:⁊ ratione vrentibus ⁊ in articulo moꝛtis exiſtentibus:⁊ vcniale peccatum habentibus. alijs non. ¶Aue partes coꝛpoꝛis vebẽt inungi. he.ꝙ in⸗ ſtrumẽta qnq; ſenſuũ.ſ.oculi:auresmanuſ ina ree:labia:pedes:⁊ renes.Mulieribꝰtamen n vnguntur renes pꝛopter honeſtatcm.⁊Mutila ti vcro vei ceci vnguntur in locis magis pꝛo⸗ pinquis pꝛedi tis: ſi non habent pꝛcdicta membꝛa.
¶Quis effectus.ſ. ꝙ vel agit vcl auget in⸗ 6
uiſibilcm vnctionem ſpũs ſancti:ſi digne acci piatur· vt dicitur in.d.c. vnico. Iureo. in.iiij. di.xx vij. ponit.vij fructus. Pꝛimus deletio venialium. SGecũdus diminutio pene debite heccato moꝛtali. Certius gratie augmentatio: qᷓ vi buiꝰ ſacramẽtiaugeri habet: nõ tãtum ex deuoriòõe miniſtrãtis ⁊ ſuſcipiẽtis:ſed etiãᷓ ex Nvtute operis opcrati miſericoꝛdia dci aſſiſten te operi ſuo:⁊ aucta gratia augetur ⁊ gloꝛia. Auartus eſt interioꝛ leticia ⁊ robur cõtra de⸗ monis inſidias: que potiſſime tunc infunt. Quintus artario diaholicc poteſtatis:qꝛ non eſt ua potens ſumpto iſto ſacramẽto. cxtus coꝛpoꝛis ſanatio:vbi expedit ſaluti. Wnde in pꝛimitiua eccleſia multi ſanabãtur. Jacobi.v. Dꝛatio alleniabit infirmũ. Septimꝰpteſtatio decedentis ꝙ permãſerit ĩ fide militãtis eccle ex quo ſigno vadit ad eccleſiam triumphantẽ tanq; qui fideliter pugnauit. Dctauus ßʒ. S. Tho.in. iiij. di.xxiij.toilit peccatum veniale ⁊ moꝛtalc ctiam quantũ ad cuſpam dũmodo nõ opponat᷑ obex ex parte recipientis. C Mtrum iſtud ſacramentum ſit de neceſſita te. K. ᷣm. S. Woñ.in.iiij. di xxiij. ꝙ non. ſi ta⸗ men omittatur cx contẽptu damnabilceſt.ſecꝰ ſi ex negligentia. 6 ¶ Pptrum ſit iterabile.ſe.ᷣm Tho.vbi.ð.ꝙ ſic 3 finc iniuria:ẽt in cadeni infirmitate. důũmð ſit caſus diuerſus.puta idropicus nuncẽ iarticu lo moꝛtis poſtea cuadit:⁊ durãte ifirmitate a⸗ liquo tꝑe longo iteꝝʒ venit ad articulũ moꝛtis poteſt ireruʒ ei dariqʒ ſtatus ⁊ caſus eſt. diuer fus:lʒ ſit cadem infirmitas.
bona.vtrum ſuffi Dluntas'nn d

g. vt.. Intentio. · iiij vnde dicit Am· lrxxvj c ſit pꝛincipalis. Exẽplum de eo q vadit pio
di.c.noñ ſatis eſt bene velle niſi ſtudcas bene diſtributionibus ad eccleſiaʒ: qꝛ aliqñ intẽdit
Facere. Facit in ar.c.i. de eog mit.in poſ.⁊ inc. pꝛincipaliter del ponoꝛẽ:⁊ cũ hoc ſil hre pecu cum aliquibꝰ.de ſenten. ⁊ Te iudi.⁊.l.pꝛomiſ⸗ ilam ad hoc vt ad dei honoꝛem illam
niam i b ſoꝛ.ð conſtituto.ff. de conſti.pecu. vide glo. in diſtribuat: vel in alios vſus licitos conuertat: dicto.c.i. Aliqñ intẽdit dei honoꝛcm? vult ſil acgrere
i C Prrum voluntas poĩs duret poſt moꝛlem pecuniã:ita tñ ꝙ acgſitionẽ pecunie nõ rede⸗ eius.&. ꝙ ſic. pʒ in.c.fi. de pꝛecario: ꝙ nõ expi- git ad honoꝛẽ dei:nec ẽt pecunid itlã finẽ pꝛin rat moꝛte ↄcedentis.ſccus de beneplacito:qꝛ ü ceipalẽ ſtatuit:qꝛ cã Ppler ſe nõ diligit:qꝛ ẽtfi lud expirat per monem.c.ſi tibi gratioſe. de re nd daretur irct:nec ꝑꝑe hñdam aliquid ↄtra
dqõnẽ. Judex deum cõmitteret. Aliqñ itendit deo placcre ⁊
ſcrip.li.vi. Et hec no · ¶ faciũt a 1t poſuit aliquẽ ↄfiniatũ donec reuocaret? moꝛit᷑ ſiłẽt pecuniã acquirere xx poſſit theſaurũ ſuũ iniũ. dic ꝙ nõ.in.I.centeſimis.S. augere ⁊ inco delectari. Pꝛimo mõ ire ad ec⸗
in pꝛi cleñã ẽ meritoꝛiũ:⁊ pertinet ad bonã volũtatẽ
an expiret cõfiniã. ti f̃ de ver. ob.per Bal in pꝛia ↄſti. ff. ⁊ in..i. cleſiã ẽ merito! C.de poſtu.⁊ per Balic. il. i emẽti.C. de ↄhẽ · Secũdo mò no eſt bone voluntatis loquendo emp.⁊ in. l.hec venditio.f. de ↄhen. emnp. Ites; foꝛmalitcrnotel ſic repugnat:quin in ea ſta ad queſtionem ꝙ pnoꝛ ctauſtralis:non reuo/ re poſſit. Eſt eni ibi peccatũ veniale nõ moꝛta cat᷑ moꝛte abbatis.licet poſſet reuocare quã do je. Et hoc eſt ꝙ dicit Augu.li.cõfeſ.minus te voluiſſet:⁊ ad pꝛedicta cſt tex.clarus in ·d.c. ſi amatgq tccũ aſiquid amat: qð non ꝑꝑte amat. tibi gratiole. TCertio mõ ẽ 5 bonã voluntateʒ qi nemo põt 2 ¶Euot modis dr voluntas bona.e.ꝙ volůñ duobus diis ſeruire. Matiᷓ. vi. Tuʒ enim ſit tas accipitur tripliciter. Pꝛumo pꝛo potentia vnů ſolũ vexꝝ bonũ:qd quietat humanũ deſi⸗ anime:ẽ ſic eſt bona er viriute? babitu bono dcriũ:oʒ ꝙ voluntas ↄd hocyt ſit bona ⁊ recta bonum enim eſt qð haber qualitatem bonam ſtatuat ſibivnicũ finẽ vltimũ. Bec ex. S. Bo. b thopicoꝝ. Secũdo accipitur pꝛo habitu ſi⸗ in.ij. di. xxxviij.ar· iij. q.i. ue diſpoſitiõe:ſeu affectione volũtatis derel ¶Mtrũ bonitas actualis volũtatis addat ali/ 4 cto ex actu voiuntatis:ſiue ex vſu:⁊ hoc bona quã bonitatẽ ſuper bonitatẽ ipfius habitus vel mala ᷣm actiones: qꝛ talcs generantur ha gratie. vide.ð. Intẽrio.. v.. bitus vcl diſpoſitiones quales ſunt actus.iij
ethicoꝛum. Tertio accipitur actu ipfius vo⸗ ſte eſt bonꝰex oꝛdine cius
voluntati dinine ĩ volito.&. fuit diuerſa inet tyeologos opio ĩ pꝛio ſen. di. vli. Hecd iſta vr
luntatis potentie.⁊ iſt 1 ologo 4 ſufficienti ad debitu finem:⁊ vt hoc ſit q̃ttuo?: mihi vcrioꝛ. ꝙ tencamur ↄfoꝛmare qᷓ;tů adil requirũtur. Pꝛimum ꝙ finis ſit bonus in ſc. la volita q̃ expꝛimũtur a deo ſigno pᷣceptiĩ lege
Becũdum ꝙ it ipſe finis melioꝛ his q̃ appetũ explicite vcl iplicite: vel q̃ nobis manifeſtarct tur ꝓpter ipm.vnde dicit Aug. ix. de ciui.dci. ſic vcile de pcepto. ðʒ qᷓ;iů ad alia ↄſiliũ ẽ n 6 c.iij.· ꝙ cui laudant dcum pꝛopter pecuniã nò pᷣceptũ:ↄſiliũ dico ſiſunt erpſſa ſub ſigno ↄſ⸗ pabẽt bonum finẽ neq; bonã volunrate. Ter lij tacite vel exp̃ſſe. Si vero nõ ſunt exp̃ſſa nec tium ꝙ illa fint m rõnem rectam oꝛdinabilia ẽt de cõſilio tenemur:niſi ↄueniat nobis illud ⁊ apta ad talẽ finẽ cõſequendum. Quartuin velle. fiẽ diẽ Aug.i ench.c.ix. Aliqñ ingt bonã voluntas oꝛdinstis rõne regulata oꝛdinet volũtate vult hõ qð nõvult deus. Bicut bon vel velit bona in genere indifferentia ad bonũ h vult patrẽ vinere quẽ deus vuit moꝛi·⁊g finern. Aliter his deficientibus non Erit bo⸗ illa.. fö. q̃ dicit. coꝛ torum bʒ õꝛg nõ vultq na voluntas. Hec ex. S. Wona · in.ij· di· xxxvi vult deus. Intelligit᷑ de his q̃ nobis patent ꝙ ſiari. z de pᷣcepto vult nos ea velle. 3 ¶. Ptrum vnius ſolius bont voluntatis ſit ¶ Mtrũ teneamur ↄfoꝛmare volũtatẽ ĩ modo vnus ſolus fins.K. ꝙ ſic. ſ. pꝛincipalis. vnde vdlẽdi cũ deo.he. ß̃ʒ Aler.lũbar.ipᷣ di. vwiij ꝙ ſcicndũ ꝙ actus poteſt hãbere plures fines tri nõ abſolute: qꝛſi hõ honoꝛat patrẽ ſuũ:non er pticiter Pꝛimodvnn ſir ſub altero. ⁊ Ppt charitate:ſed ex beniuolẽtia nõ peccat: ſʒ tene lum. Jecũdo g vnus ſit puntipaliolinie a ↄditionalit.ſ.ſi vult mercri vitam cternã. S · ter non pꝛincipalisita tamen ꝙ non priieipã Bo. in pꝛimo.di.vlti. dicit ꝙ tenemur cõfoꝛ⸗ is non refertur ad pꝛincipalem. Tertio TVter mare voluntatem noſtraʒ voluntati diuineĩ
Wtrũ teneainur ↄfoꝛmare voluntarẽ nf̃um 5
mn mbnd riterch ſr wlum nschar umra ſuer qdi votte nsẽdicu incrion Naliquot i. Vn iomniſſiẽ nuetmn de coꝛcogit igruete grria dẽ tteůcᷓ to ſuoni dolet 7 ꝛinouat moals rc woltut plo. qð not
No
o ner delib NMoaner odete neceſ wö wii K vnrumre iumcis c ſtdeneceſl iciMn urprceptu nyenit. lzidodfn imüpn ſibmopöt iumn ſugotm in noco, em nqui nbpnn Lnuſegiſ Kuünif nun.

ndaminulin i
modo volẽdi affirmatiue.ſ. ꝓ loco ⁊ tpe qñ vʒ tencmur exire in actũ charitatis:qꝛ ficut tenẽ mur ꝙ nũq; ↄria vclimꝰ deo.ſ.ex libidie cũ ðᷣs vclit ex charitate. Ita tenemur vt ſub cadem ròne velimusꝙ ioco ⁊ tempoꝛe:⁊ hoc ſi habe⸗ mus charitatem.ſi aũt non habemus:non te⸗ nemur ad hoc:ſed ad cquiualens: qꝛ tenemur facere qð in nobis eſt vt cam habeamus:⁊ ꝓ loco ⁊ tꝑe: vt dictũ ẽ. Etr ſi querat᷑ qñ locꝰ ⁊ tẽ⸗ pus ẽ.dicit idẽ Bo.ibidẽ.qꝙ ẽ qñ dñs viſitat ta lẽ intcrioꝛi locutione:vel exterioꝛi pꝛedicatiõe vcl aliquo tali in quo ẽ oppoꝛtunitas redeũdi ad coꝛ. Dnde tůc ſi negligat ĩcidit in cõtẽptuʒ ⁊ ommiſſiòiſ peccatũ. Alex.vero de ales a ße tractatu de negligentia.q.viij. dicit ꝙ qũ pec⸗ catoꝛ cogitat de peccato ſuo:ꝙ fit tãtũ maium ⁊ graue ⁊ cõuertitur ſuper ipᷣm:⁊ excitatur a gratia dei ad conuertendũ:qꝛ hoc modo exci⸗ tat eũ qñ facit peccatoꝛem cogitare de pecca⸗ ro ſuo:tũc tenetur actu dolcre de illo:⁊ fi non volet ⁊ contcrat᷑:tũc peccat per negligentiam: ⁊ inouat᷑ peccatũ aliquod quod ẽ negligentia moꝛtalis. Nec ille. Et ſic pʒ qů tenei cõfoꝛma⸗ re volũtatem ĩ modo volendi cũ deo de pꝛece⸗ pto.qð nota benc. . ⸗ ar. iij.q.ij.ẽꝓpoſiti ſuꝑ errogantis ꝓmiſſio deo facta ꝑꝑ bonũ
finẽ ex deliberatiõe firmata.
¶ Motanter p ſupererrogantis boni:qꝛ ĩ vo to de re neceſſaria ad ſalutem non ꝓpꝛie iueni
tur rõ voti. Rõ qꝛ votuʒꝓpꝛie loquendo ẽ qd volũtarium reſpectu pꝛincipiya quoꝓcedit:⁊ reſpectu eius quod vouẽt̃:lʒ large dicat᷑ votuʒ
qð fit de neceſſariò ad ſaluteʒ. de quo habetnr
xvij.q.i.c.i.Vnde grauius peccat qui pꝛcuari⸗ catur pꝛeceptum diuinum quod vonit qᷓ; qui non vouit.
1 4 Secũdo dr̃ notanter ꝓmiſſio deo facta ad
differentiã ꝓmiſſionis facte homini que non ꝓpꝛie hʒ rõnẽ voti Vam ſolus deus eſt cui ſe totũ homo põt obtigare:qꝛ ſolum ei conuenit poteſtas ſuper totum hoĩem. Et iõꝓpꝛie votũ fit deo ꝗ totum hoiem obligat. Sanctis vero qꝛ aliquo modo ↄuenit poteſtas ſuper totum
bominem inquãtum per eoꝝ oꝛationes tota ialus hoĩs ꝓmouctur Ideo fit eis aliquo mo
do votum:non tamen hñis plene rõnem voti: nec ẽ neceſſe ꝙ iſta ꝓmiſſio expꝛimatur oꝛe:ſed ſufficit etiam ſi fit in coꝛde quo ad dcum ⁊ cõ ſcientiam.;
¶ Tertio df̃ notãterꝓpter vo3 finem adex⸗ cludendũ vota que fiũtꝓpter malum finẽʒ· vt cũ quis vouet ſe iciunaturũ vt poſſit interfice re inimicũ ⁊ hmõique non valent ſed grauii peccant talia vouẽtes. Sicut non valeret vo⸗ tum factum de re mala:qꝛ deus non acceptat aliquid cõtra ſe. ¶ Sed quid ſi vouet ꝑp finẽ indifferentem.& 4 ꝙ valet accipiendo indifferens reſpectu adem ptionis vite eterne Sicut cũ quis vouct ali⸗ quid pꝛopter aliqð bonũ tꝑale qð habere non ẽ vtilius ci ad vitã eternam qᷓ; carere eo.ſi ta⸗ men veniret caſus ꝙ eſſet malũ tũc non obliga ret vt in voto Jethe. 45 ¶ Mtrũ votũ poſſit fieri de re inutili ad ſalu⸗ tẽ..ꝙ non dc iure:qꝛ qð non eſt ad dei hono rem nec vtilis ad ſalutem offerentis ꝑ quãcũ⸗ q; circũſtãtiam additam non acceptat deus.
Et idco talis obligatio nõ tenet ipſo iure] Et
ſic ſunt vota ſtulta mulierum.ſ.de non pecti⸗ nãdo caput in ſabbatò ⁊ huiuſmodi: non co⸗ medere de capite aliquo ꝑꝑ decollationẽ Joã̃⸗ nis baptiſte ⁊ huiuſmodi Em Alber.⁊ Ray. potiꝰ ſunt frãgẽda qᷓ; ſeruãda Tutius tñ cre do ſit petere diſpẽſationẽ ſeu declarationeʒ a cõfeſſoꝛe ſaltẽ ꝓpter reuerentiã.
¶ Quarto d ex deliberatione firmata ad dif ferentiam votoꝛũ que fiunt ex ſurreptione: ⁊ ſine delibe ratione:ſicut faciũt aliquãdo aliqui in anguſtijs que non obligant de neccſſitate ſed tãtum ex quadã ʒgruitate. Ideo cõtra ip̃a venire etiã exꝓpꝛia auctoꝛitate non ẽ peccatũ moꝛtale] Et qñ hoc ſit põt perpendi ex hoc:qñ ſtati trãſacto periculo ſen anguſtia ſunt male cõtenti ſe tate votũ emiſiſſe:qꝛ videt indelibe⸗ rate factum. Secus quãdo delibcrate vt cua⸗ dant periculũ vouẽt:qꝛ obligãtur.
¶ Additur.x ſᷣm aliquos ꝑ itentionẽ obligã di ſc adimplẽndo ꝓmiſſum:qʒ fᷣm eos ſola deli beratio non firmatꝓmiſſionẽ Et lʒ Ricar.in iitj.di.xxx viij.a quo pꝛedicta ſunt extracta nõ firmet ſe in hoc:ſed ptrãſeat ſolum recitando Tamen mihi videtur ꝙ vcriſſime requirat᷑ eo modo quo ifra dicã.ſ.ſaltem tacite:ſicut tʒ gl. in.c.litteraturã.eo.ti Mnde debes aducrtẽ ꝙ votum habet diuerſos ſtatus ᷣm quos diucr
ſa ſoꝛtit᷑ vocabula ⁊ effectus Pꝛimus ſtatus
ẽ in oꝛigine ſ.cũ quis diſponii aiquid boni fa cere:⁊ tũc dr deliberatiò.de qua dr.xvij.q.i.q bona agũt.⁊ hoc cõfringere non ẽ peccatum.
Secũdus ſtatus ẽꝓceſſus cũ ꝓcedendo ꝓpo⸗

d=—
nit firmiter ſe facturum:⁊ tunc dr̃ ꝓpoſitum vt. xvij. q.ij.nos nouimus.⁊ ſic nõ obligat ad moꝛtale ied veniale:vt pʒ in.c. litteraturã. de voto.⁊ ſegi ibi Pa.⁊ ẽt videt᷑ glo. hoc tencre ibidẽ ſi bene totã tegatit:⁊ glo. xvij.q.uſum. k allegẽt Hug.tenere ꝙ pcccat moꝛtalit talis: ſed nò log in iſto caſu:ſed de co qui fecit vo⸗
tů in coꝛdè:tʒ oꝛe nõ cxp̃ſſerit:vt pʒ ſi bene at⸗
tẽdat. Gegt̃ eriã hoc Archi.in.d.c.qui bona.ſ.
ꝙ non obligat᷑ ad moꝛtale/Tertiꝰſtatus ẽ con
ſũmationis.ſ.cũ qð firmiterꝓpoſuit ꝓmittu
nio obligãdi ſe:qꝛ nemo obligat ſe niſi g aiuʒ
obligãdi ſe hʒl. obligationum.ãi.f̃. de act.⁊ obli. ar.I.ſi ego.ff. ſi cci.pe.nec etiaʒ ſufficit ha⸗ vere animum obligãdi ſe:niſi ſe ꝑ ꝓmiſſioneʒ obliget fiue ꝓmiſſio fiat coꝛde ſiuc oꝛc Et ideo
iura qͥ vident᷑ dicere ꝙ ꝓpoſitũ deliberatuʒ ſi⸗
ue abſolutũ obligat:xt in.c.nuptiaꝝ.xxvuj.q·i. ⁊.d.c. qui bona agũt.⁊ in.c.cõſulti.de regui.cũ Rilibꝰintelligenda ſunt de ꝓpoſito cũꝓmiſſiõe
firmato ᷣm Man. in. d.c. itteraturã. Að no · q facit ad inuitaAduerte tñ ꝙ lʒ ꝓmittendo
nõ habucrit aĩum expᷣſſe obligãdi ſe:ſi tñ non habuit aium cũ ꝓmittebat nõ obtigari ex tali Pmiiſione nihilominus obligabitur: qꝛ tacite intelligitur obligatio. Quartus ſtatus voti ẽ ſolẽnigationis.ſ.ꝙ fit oꝛc alicui homini: vel ſo
lẽnigat ꝑ aliquẽ inſtirurũ ab eccleſia.vt ẽ oꝛdo
ſaccr:⁊ religionis ꝓfeſſio.
Quot ſunt genera votoxꝝ.ſ.qᷓ;tũ ad nos ſpe ctat duo.ſ.ſimplex:⁊ ẽ hodie oẽ aliud votum a voto ſolẽni qᷓ;tũcũq; cũ multis ſolẽnitatibꝰ ſit factũ Aliud dr ſolẽne:⁊ iſtud ẽ ſolummodo ilud qð ſolẽnigat ꝑ ſuſceptioneʒ ſacroꝝ oꝛdi⸗ nũtaut ꝑꝓfeffionẽ facitã vel expꝛeſſam factaʒ alicui de reiigionibꝰappꝛobatis.vt no.i.c.vni co.de voto.li.vi. Et de hᷓ vide.ð. Mouitius.⁊.ð religioſus.? Mꝛofeſſio/Itẽ votoꝝ quoddam purũ ſiuc abſolutum.ſ.ſine aliqua ↄditiont fa ctũ.aliud ↄditionale vr cũ qs vouit facere ſic i deus dederit mihi ſalutẽ coꝛpoꝛis vel filim ⁊ hmõi⁊ tũc nõ obligat:niſi extãte ↄditiòe de cõdi. appo.c.veꝝ.⁊ tcx.a contrario. in.c. vni co.xxxij.q.vltima. Sed nũgd lʒ facere votũ ſub tali cõditione Inno.tenuit ꝙ nõ.qꝛ ſimoniacũ eſt. quia vult emere ſanitatẽ a deoꝙ tcinpoꝛali.Facit.c.g ſtu dct.i.q.i Sed ego credo ꝙ nõ ſit ilicituʒ qꝛ cũ dco ſmonia fiẽri nõ põt· Rõ qꝛ dedicare deo aligd ẽt ſub rõdirione eſt ſpůale Sed ſpũaleꝓ ſpnali põt cõmutari ſine fimonia.c.ad qucſtio
nes. de re. pmu.Et hoc ſegt Hoſt.x Ma. ine. ſcripture.de voto.allat.c.medicina.de pe.di.i. Wbi vr peccata tua cłynis redume.⁊·xiij.q.ij. aĩe defunctoꝛum. ¶ Wtrum faciẽs votum ſub cõditõe ex cuius culpa ↄditio nõ iplet᷑ teneat.. Ric. vbi.ð. ar. iij. q.v. ꝙ ſic. ar.c. ſicut cx lris. de ſpõ Mnde il⸗ le ꝗ fecit votũ:vt deus eũ pᷣſeruarct ab alqͥ pec cato.ſi nd facit qð ĩ ſe ẽ:vt pᷣſeruei:ſicut feciſj ſi votů nõ emiſiſſet:vel ſicut intẽdebat facere: qñ votũ emiſit:vel fi volũrarie ſe pꝛecipitat in peccato.nihilominus obligat᷑ voto facto. ¶ Mtrũ votũ ſub ↄditiõe quã quis nollet im⸗ pieri obliget.&. Ric. vbi.ð.q.vltima.ꝙ votuʒ factũ ſub ↄditõe de re bona ⁊ꝓpter bonũ finẽ qð vouens itendit ↄſeg per executionẽ illius boni qð vouit ẽ obligatoꝛium extãte conditio nẽ:ſiue illa ↄditio ſit bõa ſiuc mala:ſiue vouẽs illã malam cõditionem velit impleri:ſicut ciʒ qs volens cõcubere cũ muliere vouet relgio⸗ nem itrare:ſi ſibi ↄſenſerit in illo malo facto: ſiue nolit eã impleri Sicut cũ gs honens ali⸗ qð malum cõmitter᷑ vouet ſi cõmiſerit: intrare reltigionẽ; Et qᷓ;uis nolitẽt abſolute itrare reli gionẽ:imo abhoneat nõ ꝓpterea minꝰobligat qꝛ nõ regrit᷑ ꝙ abſolute aligdvelit ſed qð vclt ⁊ põt qs velle ſub ↄditõe:qð tñ nollet abſolute
O tun ii. põt facere.&. um.M ꝙ quilibet qui ẽ ſa ne mentis: ⁊ ſui iuris quo ad illud qð volet:⁊ nõ ꝓhibitus a iure.ex quo pʒ ꝙ. viij⸗ ſunt g vouere nõ pñt. ¶ Pꝛimo epiſcopi ⁊ alij ſuperiores pꝛclatinò poiſunt facere votuiũ: quo vinculum inter ipſos ⁊ eccieſias ſuas diſſoluat ſine lnia pape. de renũ niſi cũ pꝛidem.vel quo diu ab cccieſia ſua habeat abſentari de voto.c.magne. Si Iñ fecerit votũ peregrinationis ſoluet crſentas quas feciſſet in cůdo redeũdò?⁊ laboꝛem vigi hs ⁊ oꝛationibus cõpenſabit: vt valeat in ſui pꝛeiudiciũ:ᷣm qð no.i.d.c.magneMõð poteſt ẽt faccre votũ quo graue pꝛeiudiciũ fieret ecce ſie ſue. viij. q.i clemens. In alijs aũt ſic. ex qbꝰ pꝛebeat bonũ cxẽplũ. i Secũdo clerici beneficiati in beneficijs in qbus reſidentia nõ poſſunt facerc votum lõhe pegrinatiõis ſine inĩa epiſcopi.dicti.c.magne ⁊.c.niſi.cũ pꝛidem.de cõſe.di.v.non oponetc ijpoſſet tñ facere votum religionis. vt.ð. Re⸗ ligioſus.y.xij. Et ᷣm aliqᷓs dẽ accipiendo cru⸗ cem.c.ex multa.de voto.qʒ vident᷑ lniati a Po
„
ui
pn min ſt poſun ſlerho im Rop ſauinq ſniu abba tipljmnd n ſit ſu 1
eeloꝙ ponit b titercqu ſumprlat ſtde quo güluri vi qkrxvi 4 ¶Duar pñt fucœ cox oß hꝛirs dca ¶Wuitof qð ſt ʒreg nribus aq tigions ceqð poten wumquon ifamluris kulquaſ de iẽjniuns. (Fripub hnisetiamt uurctim niietcůfec ſreninpube itnlie insꝙobli to dudego ingul iincſ umwolaft
eicwic
wiwmtn uleſon

pa quo ad illos ꝗ poſſunt eſſe vtiles terre ſan ⸗ ctelſed Sꝛium.ſ.ꝙ nõ poſſunt niſi tẽpoꝛe gene ralis paſſagij ẽ verius m Mo.⁊ Ma.in.c.fi ð voto.ſoluent tamen cxpẽſas ⁊ rediment labo⸗ rem m ꝙ dictum ẽ de ep̃is In alijs aũt libe⸗ re poſſunt..
¶ Tertio religioſi nullum votum facere poſ⸗ ſunt. Ròꝓpter altitudinem religionis ita ins ſtatnit.xx.q.iiij. monacis.nõ lʒ vouere ſine cõ⸗ ſenlu abbatis Gi aũt vouerit frãgẽduʒ erit⸗ Et plʒ magis ꝗᷓ opinio coꝝ qui diſtiuguunt an poſſit ſine pꝛeiudicio pꝛelati: qꝛa monaciſ ⁊ religioſis ẽ abdicatum velle ⁊ noliej Et iõ non credo ꝙʒ poſſit voucre fine peccato: nifi pꝛeſup ponãt ↄſenſum pꝛclati tacitum:nec qð voue⸗ rũt exequi debẽt: niſi habcant cõſenſum expᷣſ⸗ ſum pꝛelati:ſi eius pꝛenſentia haberi põt: niſi ſit de quo nullum pꝛeiudiciuʒ fit pꝛelatovcl re gulari vire. ⁊ h̊ ſegtur Ri in.iiij.⁊ Tho.ſa ſc. g. lxxx viij.⁊ Ray.] 8 ¶Quarto abbates ⁊ pꝛelati religioſoꝛuʒ non pñt facere votum ꝑ qð pꝛciudiciũ generet᷑ in eoꝝ officio ſine lnĩia ſuoꝝ ſuꝑioꝝ.xviij. q.ij. ab bates.de alijs vero pñt voucre. ¶ Quito fiiuſfamiiias non põt vouere aligd qð ſit 5 regimen domus vel familic ſeu de ꝑti nẽtibus ad illam:niſi de inĩa patri:niſi votũ religioms. ar.l.ij. ff. de pollici.⁊ votũ terrc ſan cte qð poteſt c.ex multa.ef̃ eodẽ; Item omne votum quo nihil derogatur cure ⁊ regimini rei familiaris Item ſi habet peculium caſtren
ſe vel quaſi de ilo põt voucre:qꝛ in huiuſmo⸗
diẽ ſui iuris..
¶ Gexto ĩpubes nõ poteſt facere votum reli⸗ gionis:etiam de cõſenſu patris:⁊ ſi facit non tenctur etiam poſt pubertatem qualitercunq; intẽderet cũ fecit. c. ad noſtram.de regulã reg⸗ ritur enim pubertas compicta.vt.ð. Mouitiꝰ
F.i. Tho.ßa ße.q.vlti.ꝙ ſi impubes habet vſuʒ
rationis ꝙ obligat quãtum ẽ ex ſctniſi irritct de quo dictò ego dubito:q cotra ipumẽ tx.i c.fi. de regula.i.vi Vbi ille qui fecit pꝛofeſſio⸗ nẽ ante.xiiij. annum libere poteſt redire ad ſe⸗ culũ:quod nõ eſſet ſi aliqualiter teneretur/ A⸗ lia autem vota facere potcſt:ſicut ⁊ filiuſfami lias ſi eſt doli capax ⁊ ſane mẽtis.c.ij. de voto· Perũtamẽ tutoꝛcs poſſunt irritare:⁊ ẽt cura
toꝛes ſi votum ẽ rcale vſq; ad.xxv.annos:nii
veniret acceſſone: vt in ĩtrãte religionem cu;
quo trãſeũt bona ſua.
3 60
¶ Geptimo ſeruus quinon poteſt facere vo⸗
tum de operibus coꝛpoꝛalibus aut tempoꝛal bus in pꝛeiudicium domini ſui:qui quo ad ta⸗
lia eſt ci ſubiectus. De ſpiritualibus vt dicere
oꝛationes ⁊ huiuſmodiq nullum pꝛeiudicium faciũt dño põt.ar.in.c.relatum.de ſen.excõ.⁊ c.ſi ſeruus ſciẽte.liiij. di.
¶ Dctauo vir ⁊ vxoꝛ nõ poſſunt facere votůũ
per quod pꝛciudiciuʒ generetur aiteri quo ad debitum reddendiũ:qꝛ quo ad hoc ſunt pares. c.gaudemus.de dinoꝛ. Et ideo cum vxoꝛ non poſſit vouere abſtinentiam ſine conſcnſu viri: vt in.c.manifeſtum.⁊c.noluit.xxxiij.q.v. Hi⸗ militer nec vir ſʒ Inn. Sed Ma.i.d.c.ſcriptu re tenet ꝙ vir aliquod votuni abſtinentie face re poteſt dummodo non ſit in pꝛeiudiciuʒ vro ris. Sed vroꝛ nullum poteſt facere fine cõſen⸗ ſu viri:immo dicit ꝙ ſivir ↄſenſit:ꝙ nihitomi nus poterit reuocare:lʒ male faciat: nec vxoꝛ porerit contradicerc:vt eſt tex.in.dc.manife⸗ ſtũ.x⁊.c.noluit lex. Sed ego tenco ꝙ ſicut vxoꝛ non poteſt aliquid ĩ pꝛeiudiciuʒ viri voucre:vt
de abſtinentia:doꝛmirc cũ camiſia:ſurgere ad
matutinum ⁊ huiuſmodi:ſic nec vir: nec in B ſunt impares:ſed quo ad elcmoſynas:⁊ ea q̃ ꝑ⸗ tinẽt ad curã rei familiaris ſunt bene ĩpares. Et idco pꝛo regula tene ficut videtur velle gi. in.d.c.manifeſtum.qꝙ vxoꝛ põt vouerc ea q̃ nõ ſunt in pꝛeiudicium viri:⁊ ccõtrario vir. Wn ⸗ de ſi vxoꝛ habet pꝛeter dotem poteſt facere vo tum de ipſis dandis ⁊ ſimilia. Weruʒ eſt ꝙ ca ueat ne in ſcandalum viri aliquid voucat: niſi
ſit ſcandalum phariſcoꝝ.vt. ð. dixi. Scandalũ
F.iij. Fallit in voto peregrinarionis in ſubſi diuʒ terre ſancte. qð vir ſine licentia vxoꝛis po
teſt facere.c.ex multa.de voto. De voto yeligi
onis quomodo tenet quãdo fit a viro vel vxo re.vide.s. Matrimonum.tiij.. viiij.cum ſe⸗ quentibus. ¶ Sed nũquid peccant tales vouẽtes que im⸗ plere non poſſunt.fe.qꝙ ſi quãdo vouent ſe nõ poſſe vouerc:⁊ aduertũt:de hoc ſic vidctur ꝙ peccent moꝛtaliter niſi pꝛeſumant de volũfa⸗ te eoꝛum quoꝛum intereſt. Si vero ve hoc nõ cogitant:ſic non peccant:q fubintelligit᷑ ꝙ vo nent quantũ in eis ẽ:⁊ multo magis nõ peccãt fi te hoc intẽdunt.
¶ Mtrũ p̃latus abbas:tutoꝛ maritus:dñs: ⁊ huiuſmodi peccẽt ycuocãdo vota pꝛefatoꝝ qᷓ nõ potucrũt facere.K.ꝙ nõ.niſi cõſenſum eis

dederint: qꝛ tũc peccarent: Iʒ pꝛefati nõ peccẽt obediendo eis: vt in.d.c.manifeſtum.
zi ¶ Pone ꝙ pꝛefati votů fecerunt anteqᷓ; eſſent
ſub tali impedimento..g nihilominus non poterũt iplere. iꝛ Sed nůgd peccauerũt moꝛtaliter tale ĩpedi mentum acceptandoꝓnta epᷣs qui anteq; eẽt ep̃s fecerat votum religionis acccptãdo cpi⸗ ſcopatum vel mulier cõſentiendo matrionio. K. vt colligo ex.c.per tuas.de voto ꝙ ſic. ſi de hoc aduertebat quãdo tali ĩpcdimento aſſen⸗ ſit. Bi vero tũc non aduertebat:nec cogitabat ꝙ aſſumebat ĩpedimentum quo votũ implere nõ poſſet:ſic nõ credo moꝛtaliter peccaueru:lʒ debeat dolere ꝙ votum iplcri non põt:⁊ recòõ⸗ penſareĩ co in quo põt. NMotuit bene foꝛſitan peccaſſe moꝛtaliter ex tardatione vt.j. dicam. Ercipitur ab hoc ille ꝗ religionẽ aſſumit:quia non peccãt:ſed merctur:⁊ põt omnia vota in iſtud cõmutare ſi vulti Et ipſo iurc erit ab oĩ⸗ bus abſolutus ſine ãlia diſpẽſatiõe ⁊ auctoꝛi⸗ tatc.vt no. Inno.⁊ Pa.i.c.ſcripture.qꝛ pꝛima obligatio v cõfuſa ĩ poſterioꝛi.facit qð no.in cle.ſi domũ. de reli.⁊ vene.ſcõꝝ.. iʒ ¶ Dtrũ pꝛefati q exñtes ĩ talibꝰimpedimẽtis fecerũt aliqua vota teneant᷑ iplere ſublato im⸗ pedimento tali puta filiuſfamilias poſtq; fa⸗
ctus ẽ ſui iuris vel vxoꝛ moꝛtuo virv:⁊ hmõi
Ke. Inn.⁊ Mug. ⁊ multi alij tenent ꝙ fic. Ma. ic.ſcripture.eo.ti.dicit ſc dubitare ꝑp.c.qdam ⁊.c.placet.de ducr.ↄiu. Mbi pʒ ꝙ maritus qui itrauit religionẽ cõtradicẽte vxoꝛc reſtitutus non tenetur ca moꝛtua religionẽ itrare:qꝛ emi
ſit votũ tꝑe ihabili.ergo idem erit ĩ filiofami. Exquo cõmiſſionem voti non ꝓtulit ad tpᷣus
habile Et pꝛo hoc videtur tex.if. de pollici.i.ij ⁊ facit qð no.in.l.ſi nõ ſoꝛtem.ð.libertus.ff. de di.inde: Et hoc dicit veriꝰ Pa. Bed ego di⸗ ſtinguo ꝙ aut votũ erat perpetuum:⁊ tũc aut fuir irritatũ per eũ qui potuit⁊ ſic ampliꝰ nõ tenetur:niſi ad id ad qð ſe potuit obligare. Et iſte ꝓpꝛie ẽ caſus in.d.c.quidam.⁊.c.placcẽ.nqͥ reuocatus ille qui fecerat votum religionis ſi ne licẽtia alterius ↄiugis non tenetur illo moꝛ
tuo redire ad religionẽ ſed ſolum viuere caſte:
q illud potuit ꝓmittere.ſ.nõ exigere. Et ideo ſeruare tenetur. Aut votim perpetuum non fuit irritatum ab eo qui pdtuit. Et fic dic ꝙ ſo luta patria poreſtate vel vinculo quo impedi
cbatur tenetur illud implere:⁊ iſte eſt caſus.c. cõſuluit.de cõuer.ↄiu.vbivir ingrefſus religio
nem vxoꝛe ipſum non petente in vita:ea moꝛ tna cogitur ſtare in religione. Bi vero votum nõ erat perpetuũ ſed tempoꝛale ſic non tenet: niſi intentio fuiſſet ad obligandũ ſe ad tempꝰ illud facieñ.in quo poterat ſe obligare. Simi titer tenetur ſi quãdo fecit votũ intendebat ſe obligare:ſaltem poſt ſolutam patriam poteſta tem. Bel ſi remoto impedimento ratificauu: vt in.c.ij.ĩ tex.⁊ in glo.eo.ti. Si vero de nullo
iſtoꝝ cogitabat:ſed ſoluʒ de illo ĩplendo tẽpo
re patrie poteſtatis:ſic fi fuit irritatum non te netur.⁊ vᷣm hanc diſtinctionẽ cõcoꝛda opinio nes contrarias. — i11 quo ad obligatio Stum.iii.xxMigen Vtrum omne votum licitum ſit obliga totium.K. Ric. vbi.ð.ar.v.q.i.ꝙ ſicut ꝓmiſſio licita facta cũ inrentione obligãdi ſe ⁊ ex delĩ beratione ſi acceptetur ab eo ꝙʒi fit:⁊ qui eam acceptare põt obligatꝓmittentẽ:non tantum ex pꝛecepto legis diuinc ſed etiam legis natu/ re.fic cũ votum ſit pꝛomiſſio. vt. ⁊.dictumẽ.⁊ deus illud acceptet cui fit. Ideo eſt obligato⸗ rium.extra de voto.c.Iʒ. Fallit hoc ĩ quattuoꝛ caſibus fᷣm cũdem Ricar.ibidem. Pimusꝓ pter impotentiã implẽdi. Vndc ille qui vouit ieiunium qð ſine magno detriniento coꝛpoꝛiſ ſeruare non poteſt:ſi facultas adeũdi ſuperio⸗ rem deeſt põtꝓpꝛia auctoꝛitate frangere: ᷣm Tho. ßa ße.q. lxxxviij. ar.ij Neccat tamen vo uẽs qð ſibi ẽ impoſſibile niſi ſperet fieri poſſi⸗ bile Secũdus ꝓpter auctoꝛitatẽ diſpenſantis Intellige ſi ſubeſt legitima cã:als non. vt in.c magne.eo.ti.⁊ in glo.in.c.non eſt.eo.ti. Tertiꝰ pꝛopter defectum cõditionis appoſite.xxxij. q viij.c.non ſolum.in fi. vel pꝛopter defectum cauſe pꝛincipaliter mouentis:puta mulier fe⸗ cit votum iciunandi vt obtincret ſalutem filij qui moꝛitur nõ tenetur Quartus caſus quã⸗ do id qð tẽpoꝛe facti voti crat licitum.factum ẽ illicitum poſtea:puta qꝛ fecerat vorum con⸗ tinentie ante matrimonium poſt contractum nõ põt licite denegare debitum petenii ⁊ hu⸗ iuſmodi. Et ꝓprcrea dicit Tho. in.iiij. eadem diſtincrione:ꝙ qcqd votum fieri impediret ſi pñs eſſet obligatõcʒẽt voto facto aufert/ bene no. Adde.v. quãdo irritatur ab eo gpõt: vtputa pꝛelato viro:tutoꝛe ⁊ hmõi. ¶ Wtrum votum de minoꝛi bono ſit obliga⸗ toꝛiũ.&. Ri. vbi. ð.ar. iij.q.ij. ꝙ nõ.ſiẽ cũ erclu ſiõs ſtrictioꝛis. Qð limita vexꝝ qñ illud minus
—
hnin mu m nisb (2⁵ len
( wli de asmiſ icacont iltaleol ſefnol ba ſc d ithe tgiw auñcogi ſcobligau aut differ urdãdo moꝛahi ch.que depötq tas ſcu vufdißt bie en plẽdoſita niſ boc an ynon pot ſboc aduo vrelſin uñmoꝛlale ſtwripera peſpꝛgauct uitergo eri ift f. Et id inplendq nentẽ rcuci nbmötf tmnſadeof ſitinerfit utvelnõ nuleniſſr
or qu.
nrgim
ineciate mitladicilt tuwogi iqniohüg Kluiwnöd fitccidie miſiſt in

upaiu
wuch füu —
den — uppnm ip p nun mnnn wimmn —
bonũ nõ eſt ſufficiens ad ſalutem.ſ. ꝙ tunc nq teneat. Secus ſi eſt jufficiens ac ſalutẽ: q tůc tenet q;tum ad illnd:ſcd ñ qᷓ;tů ad excliuſioneʒ maioꝛis boni.
Dñ tenct quis votũ implere.e. Pa.in.ꝙñ
eſt voti. de voto.ꝙ ſtatim: niſi auctoꝛirate ſupi oꝛis:qui ſuꝑ hoc põt diſpenſare vt differat ar. d.c.a contrario. Ri. Vo dicit ꝙ; ſi ſtatim inten debat ſe obligarc ſic ſtati tenet. Si vo ad tÿs ſic fm ꝙ ſe intẽdebat obligare faciet; Egoo credo ſic diſtinguendũ.&ð aut quis ſicut vo⸗ ucbat ſic de implendo cogitabaf: vel ſtatiin: vł ad tpᷣs.⁊ ſic obliga ſᷣm ꝙ ſe obligare intende bat qñ vouit] Si vo de tꝑe nõ determinauit aut ñ cogitauit:aut ſi cogitauit: nõ tñ ad illud ſe obligauit ex voto Sic diſtinguendũ etiã ꝙ aut differt: qꝛ deuotius ⁊ quietiꝰ aut cõmodiꝰ tardãdo ſperat mplere. Et ſic nõ peccat ſaktẽ moꝛtaliter/ Et ſic intelligo glo.verã.in. d.c. nõ cſt. que dicit ꝙ in voto ſubintelligitur ſi cõmo de põt q;tum vt non ſtatim teneat᷑ ⁊ difficul⸗ tas ſicut in iuramento ſic ⁊ in hoc excuſabit. aut differt ſolũ cx negligentia. Et ſi eſt ꝓba⸗ bile pericutũ ĩminens impoſſibilitatis in im⸗ plẽdo ſi tardat: vtputa qꝛ qui vouit religionẽ niſi hoc anno ingrediat poſtea non erit aptus vłnon poterit. ſic peccat moꝛtaliter differẽdo ſi hoc aduertit. Gi aũt tale periculũ nõ ĩmine⸗ at: vel i im net nõ aduertit:ſic dicere ꝙ ſit pec catũ moꝛtale differre videt᷑ duruʒ: qᷓ;uis foꝛte ſit verũ per ar.a ʒrio ſenſu.d.c,nð eſtvoti trã greſſoꝛ auctoꝛitate aplice ſedis qð vouit diſ⸗ tulit:ergo erit tranſgreſſoꝛ: ſi fine auctoꝛitate differat. Et ideo dicct. ꝙ aut iſte excitat᷑ a gr̃a ad implendũ qð ꝓmiſit?puta qꝛ ſepius ſibi ad mientẽ reducit:⁊ cogitat qʒ illud debeat imple re ⁊ hmõi Et ſic veile differre erit pctm̃ moꝛta le quaſi a deo fit monitus vt illud pficiat, ꝑt fic cõſtirueret in moꝛa Nut differt qꝛ de eo nõ cogitat:vel nõ recoꝛda Et ſic nõ erit peccatũ moꝛtale:niſi ſir notabilis ⁊ valde longa dila⸗ tio.ar. eoxꝝ.quc.ð.dixi. Obligatio..viij. ¶ Vtrũ ille qui vouit ad certũ diem:puta Ze⸗ iunare vigibam aſſũptionis gloꝛioſe virginis Marie imediate ſequentẽ ⁊ hmõi ⁊ ñ ßᷣuanit teneat᷑ alia die illud implerc.&. Ma. in.c. per tuas. de voto. ꝙ ſic:quaſi ſit obligatus ad duo. ſicut ille qui obligat certo die dare deceʒ alicui ſi die ſtatuto nõ dederit:tñ obtigatus remanc bit. Facit. c. cũ dilecti.de do.⁊ ↄru.⁊.cclſus.ff de arbi..i vbi inſſus dare.x. infra.kl.ſeptẽbꝛiſ
361 vr̃ duo hie pꝛecepta.vnñ dãdi.x. ⁊ aliud infra kliEt eſt tutioꝛ opinio qᷓ; aliud tenere: niſi qñ vouens nõ habebat aĩum obligandi ſe:niſi ad illũ diem:qꝛ ſic non tenetur alio die ieiunare: ſed penitere de voto fracto.
Vrrũ vorũ de non vocando aliquid niſi in4
ſcriptis vcl in manu talis ⁊ hmõi valeat. ſ.ßᷓʒ Ri. vbi.ð.ar. ij. q.üij ꝙ ſic:qꝛ nõ ſimpliciter ꝓ⸗ hibet fractionẽ voti: ſed pꝛecauet pꝛecipitatiõʒ t idco ſi Srium facit.ſ.vouendo nõ in ſcriptꝭ vel ſine conditione appoſita peccat vt tranſ⸗ greſſoꝛ pꝛimi voti.ꝑt ſic eſt moꝛtale Et nihilo minus tenct᷑ ſeruare votũ qð fecit ſine illacon ditione: qꝛ votũ de nõ vouendo nõ obligat: lʒ obliget votũ ꝙ non vouebit:niſi cũ tali circun ſtantia vt illud ſeruet in vouendo.
¶ Mtrũ ceſſante cã ypter qᷓ; quis vouit obli⸗ geĩ. h. Mo.tʒ ꝙ ſic:ʒ ſit facilioꝛ redemptio alle gat.c.magne.ð. fi.de voto] Bof.tʒ q non obli gat᷑ ꝑ.d..fi.niſi in voto religionis:qð ex falſa cã non vitiatc. dudũ.de ↄuer. ↄiu. ed ego di co ꝙ ſi cã erat finalis:ita ꝙ nõ intendebat ob⸗ ligari ipſa nõ extante nõ obligat᷑.c.cũ ceſſante de appel. Si Vo cã erat impuiſiua vel inducti ua:ſic lʒ ceſſet · obligabit nihilominus.Facit.c. er parte.et.·ij. de conucr. cõin In dubio dico ꝙ obligat᷑ qñ ignoꝛat ſi fuit finãlis vel nõ.l.gœqd aſtringende. f. de ver. ob Mam in oĩ voto cꝗᷓ finalis videt᷑ eſſe: vt placeat dco.⁊ jdeo glie cau ſe vident᷑ impulſiue Et ideo ipfis ceſjantibus remanet obligatio. ¶ Ptrũ quis poſſit obligare aliũ ex voto ſuo. K. ꝙ nõ:niſi alter ↄſentiat. vñ mater lʒ voueat ꝙ filius ieinnabit ⁊ hmõi: niſi ipſe ↄſenſerit jñ obligabit:ſed quo ad reftpales hene poſſet ob ligare hercdẽ ſuũſed nõ ad aliquid ꝑfonale: ſi
ipſe nõ conſentit. vt.j.patebit.
CMtrů ille qui non põt pficere votů pꝑ ſe tene
atur ꝑ aliuʒ pficcre.&.ꝙ nõ; qꝛ in oĩ voto in⸗ telligi ila conditio gencratis: ſi deo placuerit ſi potero:⁊ hmõẽt ſi nõ expꝛimat᷑.vt nõ.in c. quẽadmodũ.de iureiur.⁊ inc. beatus.xxij.q.ij. que ſi nõ extat tollt᷑ voti obligatio.vt no.glo. in.c.nõ eſt.eo.ti ¶d.c.ꝙ ſup his.ð voto reſpõ deri põt ᷣm Pa.i.c.i.de voto.ꝙ loquit᷑ qñ im pedimentũ nõ eſt oino impeditiuũ ſed ſolum
difficultatiuũ. iſtinguit tñ Inn.inc. ſeriptu
re.co.ti. ꝙ ſi quis vouit viſitate terrã ſanctum ꝓ ſubſidio impẽdendo:q lʒ tunc viſitarc non
poſſitttñ ſubſidiũ tenet᷑ impendere melioꝛi mõ quo poteſt: quaſ ſit ad hoc obligatus. Et ideʒ
6
——
———————

vicas in eo qui fecit votů viſitãdi. S. Jacobů ⁊ aliquid dandi ⁊ huiuſmodi. Si vo jolũ vo⸗ uit viſitare ob deuotionẽ: tunc non tenet᷑ ꝑer alium exequi impedimento ſupueniente. Ma in.c.icet.eo.ti. addit aliam limitationẽ.ſ.ꝙ nõ. tenet᷑ niſi tꝑe voti emiſſi erat certus ꝙ impedi mẽtũ erat ꝑpetuũ: qꝛ ſic teneret ꝑ aliùũ implere ne votů ſit deriſoꝛiũ. Gecus ſi nõð erat certꝰ de unpedimento ꝑpetuo:lʒ eum haberet tpe voti qꝛ tunc ſolum tenet᷑;ᷓpꝛimũ cõmode poterit. ar. in.l.nepos pꝛoculo.if. de ver·ig.ſʒ Mo. indi ſtincte veiit ꝙ teneat᷑ ꝑ alium ñ impedimen⸗ tum crat tꝑe voti Sed videt᷑ verioꝛ opio Ma. Addo ⁊ tertiam limitationẽ.ſ.ꝙ nõ tenea per alium. vcrũ niſi pꝛius fuiſſet in moꝛa in cxecu⸗ tione voti:qꝛ tunc tenet᷑ vel cõmutare vel redi mert.vt pʒ Peui. xxiij. vbi d ꝙ ſi moꝛtuus fue rit imputabit fibi in pctĩ.⁊ ar. ij. in pꝛin.ff. ſi quis cau.⁊ in. c.fi. de inur.
3 ¶ Mtrũ heres teneat implere vota ſibi im poſi ra ab illo cuius eſt heres..ꝙ aut exp̃ſſe aſſen⸗ ſit.ſic tenet: důmõ acceptet hẽditatẽ ſi ſub ſpe babendibereditatẽ ſolũ ↄſenſit. als ſi implicii ꝓmiſit ſic tencret᷑. Et ita intelligo. d. Anto. in dc.licer. Mec diſtinguovt quidã an ſit peregri nationis vel abſtinentie:qꝛ qualecũq; fit tenct᷑ JFacit.l.veteris.C. de cõmit.ſtipula. ⁊. C. vl ac. ab herc.vel 3 herc. inci.l.vnica.c.qð ſuꝑg bis.⁊ clicet. eo.ti. Si vo nõaſſenſit heres.tůc fi vo⸗ tum eſt ꝑſonale.ſ.obligans ꝑſonã ſuã nõ tenet Si Vo cſt ꝑſonale ad incert ꝑſonã; puta mit tere aliquẽ ad ſct̃ Jacobũ. fic tenet. Silr ſi ẽ reale ſolũ vt facere monaſteriũ: veſtirc paupe⸗ rem:⁊ hmõi.ſic ẽt tenet. Item ſi eſt realc ſimul ⁊ ꝑſonale ⁊ expꝛeſſũ vtrüc;.vt ire ad ſctĩ Ja⸗ cobũ.⁊ ibi offerre.x. ſic tenet᷑ ãd offerendũ.x. ſed nõ ad eundũ vel mittendũ aliquẽ:niſi ſmnꝙ.ð. diri. in.. vij. qñ obligat᷑ ꝑ aliũ iplere. iãt cſt reale ⁊ ꝑſonale:ſed ꝑlongie erpꝛeſſũ ſolů eſt: vt⸗ puta ire ad ſetĩ Jacobũt: lʒ acceſſoꝛie veniant erpenſe nõ tenet᷑: qꝛ ſublato pꝛincipali.i.ꝙ non teneat᷑ ire:nõ tenet᷑ ad expenſas. Si Vo nihil ĩ poc diſpoſuit.ſic dic. ꝙ ſi defunctus tenebat᷑ ꝑ alium votũ ſuũ implere: vt incaſibuſde quibꝰ ð.dictũ eſt ſic ſiliter ẽt tenet᷑. Et hoc erqͥ adijt pereditatẽ qꝛ adeundo q̃ſi Zxit. Facit qð legit ⁊ nõ in.l.ij. ff. de polli.⁊ in.imoꝛe.ff. de acqui. pere.ꝙ quo tex.in.c.ſi heredes. de teſta. Eꝛt hoc intellige inqᷓ;tũ vires hereditatis patiunt᷑. Cre do rñ ꝙ ſi filius grauare in legitima ꝓ hmõi votis implendis qꝙ haberct cãm legitimã im⸗
petrandi diſpenlationem.
¶ Quid de illo qui defũcto ꝓmiſit implerc vo
tñ ab eo emiſſũ.. ꝙ ſi in oĩ caſu ꝓmittẽdũ in⸗ teilexit ꝑſonã ſud obligare ſic tenct᷑ iplere ob ꝓmiſſionẽ factã ged ſi ꝓmittebat tanqᷓ; hẽs ſperans hercditatẽ adire ⁊ qua mutato cõſilio poſtea abſtinuit non tenc.ar.c.venerabileʒ.. fi.de elcc. Et no. Inno.⁊ Ber.in.d.c.licet.
¶ Mtrũ ile qui vouit religionẽ aliquã intrare io
que cum non vult recipere fit abſolutus.ſ. ſʒ Ri.vbi.ð.ar.i.q.v.ꝙ ſi intentio ſua crat deter⸗ minata ſolum ad ynam religionem ſic non te⸗ netur aliam intrare: illa euʒ nollit recipcre:qꝛ factum eſt ei impoſſibile votum ſuum. Si No intentio ſua erat indeterminata ſic tenet᷑ ſe tot
rcligionibus offerre g· vnam inueniat fi põt
cum recipiat: niſi fit talis religio de qua ꝓba⸗ biliter credit. y ſi de ea cogitaſſet nutlo moõ in ⸗ trare conſenſiſſct:nec credo ꝙ teneat der mun⸗ dũ diſcurrcre vt vnam inueniat que eum †cci⸗ piat:qꝛ nec hoc cogitauit:nec ad hoc veriſimili ter ſe voluit obligare.
¶ Sed quid faciet ilie qui indeterminate vouit rcligionẽ cũ tñ nullam inueniat que eum velit kK. Inno. voluit ꝙ permaneat ſub obedicuria epicopi ⁊ ſit monachus eius; Sed ego hoc nõ teneo ð neceſſitate: ſed ꝙ poteſt nubere ⁊ ſtare in ſeculo.
¶Quid ſi dubitat an dererminatam intentio⸗ nem habuerit: vel ne. K. in dubijs tutioꝛ pars eſt eligenda.c.iuuenis. de ſpon. Et idem faciat ſicut qui indeterminate ꝓmiſit.
¶ Mrrum ille quem penitet eo ꝙ fecit votum peccet moꝛtalitcł.K. ꝙ non:qʒ ſicut ante votů poterat non velle vouere: ita poſt poteſt non voluiſſe vouere: dũmodo pur impleat: ex quo fecit.
¶¶ Mtrum ille qui fecit votum de non intran⸗ do religionem ſit obligatus ad non intranduʒ R.ᷣm Ri.in quol.ijj. q.riüij. ꝙ non:qꝛ ſicut illi citũ eſt iurare non facere bonum:ita ⁊ illicituʒ cſt vouere non intrare religionem que eſt ma⸗ rimũ bonum Mo.tamen diſtingnit ꝙ illectꝰ non poteſt intrare ⁊ votum obligat vt nonin⸗ tret ulud monaſteriũ qð ꝓpter lucrum haben dum ipſum circunuenit ⁊ allicit. ſed aliud mo⸗ naſteriumpoteſt vt.xx.q iij. conſtituit. de ↄuer.
coniu. dudumſ Inſpiratus autema dño poteſt intrare.c. gaudẽmus. de diuoꝛ/t placet? Pha tur in.c. beatus.xxij.q.ij. ⁊ in.cij. de iurciuran⸗
Mec cures de dicto Wꝛatiani.xxij. q.iiij. ʒ.vl⸗
üi
†
ii
S2 —
—
imni nb. fihn gninc wlocpl ¶(mm npoſit ſcbene ſt qnẽ Rl rrr ictn ä lenct in deegula cut wiof iniij din cigonẽ manee toſedipl ponit er cgredici. t̃ v aur dů wi uipin ſutiffccit ve tiſcptan qrca iiput libus nudts: wti jub ꝓn ſtniß vnl ibrine ppol 5i in Ppoſit 0 iſuiticht nuris recipit icimbunt iuhſiltrgoi ichiniun mittheologiſ unnitaocre ſn deuoim Mtidem dic nnerpcri⸗ npe Aoitis[ꝙ wcreittnn winlong mlomöz wiraraft unttt viſeß
cſutient

timo in fi. qui nõ eſt tenendus in hoe vt infra patcbit.
i; ¶ Btrũ ille qui habens votum religionis eli⸗
gitur in epᷣm tencatur pꝛius intrare.K. ꝙ ſic.ð voto.c.ꝑ tuas.
is ¶ Ptrum ille qui vouit vnam religionem in⸗
trare poſſit aliam intrare.k&. ꝙ non laxioꝛem: ſed bene ſtrictioꝛem Et ym diſtinctionem.de qua.ð. Religio.vi.ð. xxxiiij. excepto ꝙ nõ tenet petere liccntiam ſi eſt ſtrictioꝛ.
i ¶ Sed quid ſi de facto intrat religionẽ laxioꝛẽ
kK.tenct ingreſſus.⁊ penitere dʒ de fracto voto de regula.c.qun poſt.li.vi.
is ¶ Mtrũ ille qui vouit intrare religionẽ ſatiſfa
ciat voto ſi intrat ⁊ poſtea egredit᷑.ſe.ᷣm Ri. in. itij. di. xxviij.ar. viij. q.iij. ꝙ aut ille g ĩtrare religionẽ vouit actualii ꝓponebat in religiõe manefe:ita tñ ꝙ illud ꝓpoſitũ nõ ckdit ſub vo to:ſed ipſũ comitatur tantũ Aut actualiter ꝓ⸗ ponit experiri vt ſi ſibi placuerit ſtet:ſin autẽ egrediet. Aut de nullo iſtoꝝ cogitat actualiter ſed t̃ voõuit intrareq ſibi videt bonũ aie ſue aut dũ vouct hʒ ꝓpoſittũ exeũdi poſtqᷓ; intra uit Si pꝛimo mõ uouit ⁊ intrat ⁊ poſtea exijt ſatiſfecit voto. Et lʒ hoc dictũ nõ ꝓbet Ri.põt tñ ſic ꝓbari. Mam vt dicit Penri.de gan in iij. quol. q.xix.lʒ quis ↄcipiat dinerſa pꝛopoſite
circa idẽ:puta viſitandi imina ſcti Metri pe·
dibug nudis die vencris.⁊ vni iſtoꝝ apponat votũꝰ ſub ꝓmiſſione voti aſtringat ſe ad im⸗ plendij vnñ illoꝝ tm̃.lʒ alia mancant abſolute ſub rõne ꝓpoſiti:tñ nõ tener᷑ ad ca ſiẽ ad votũ Sic in Fpolroß3re alia rõne poſſet ꝓhari ꝙ ſatiſfecit fic:qʒ ſicut iuramentũ factũ in mate⸗ ria iuris recipit oẽs limitationes iuriſ:ſic ⁊ vo tũ:cũ ambulent pari paſſu. vt dixi.ð. Juramen
„„
tũ.iiij. ð.i Ergo intelliget᷑ vt ꝓbarct Fm ꝙ ſta⸗
tutũ eſt in iurc.⁊ cũ hae opinione Ri.cõiter cõ
currũt theologiimo plus dicit Ri ibidf ꝙẽt ſi intrauit aĩo exeundi cuʒ voluntate tñ dandi operqᷓ:vt deus ĩmutet ꝓpoſitũ ſuũ ꝙ ſatiffecit voto. Et idem dicendũ ſi vouit mõ ſcðᷣo.ſ.cuʒ voluntatc erperiẽdi. Aut tcrtio mõ.ſ.de nullo iſtoꝛũ cogitãs.ſ.ꝙ ſatiſfecit Si tñ itraret cũ ꝓ poſito exeũdi:⁊ nũqᷓ; dãdi operã vt mutet᷑ ſuũ ꝓpoſitũ nullo mõ apud deñ ſatiſfeciſſct:qꝛ plꝰ deus põderat affectũ qᷓ; manũ.xiiij. q.v. Si ꝗd inuẽniſti Et taliſ eſt in malignitate nõ in infir mitate:ſicut ille qui intrando hʒ aĩum exeundi tñ mutandi: ſi aliud inſpiret᷑. Si aũt q̃rto mõ quis vouct.ſ.cũ ꝓpoſito exeundi poſtq; intra⸗
nerit. Hoc põt eſſe triplicit Mꝛimo qꝛvouet intrare vt excat Scðo qʒ vouit introitũ ⁊ cxi⸗ tum Tertio qʒ ſolũ vouet introitũ:ſed cõcomi tatur ꝓpoſitum exeundi:⁊ quocũqʒ iſtoꝛũ mo doꝛum illicitũ eſt votum Wouere eni vt exeat eſt vouere ꝓpter finẽ malũ:⁊ ſic non tenet vo tũ. Mouere ẽt introitũ ⁊ exitũ ẽ temcrariũ ꝑp ↄiunctionẽ partis male.ſ.exitus: Similuerin⸗ trare religionẽ cũ voluntate exeũdi eſt pctm̃:⁊ ideo temerariũ ſi nõ vult dare operã vt mutet pꝛopoſitum ſuum. Quod nõ. quia ſepe in pꝛa- ctica contingit. ¶¶ Ptrum votũ factum ex metu obliget. Vide 5. Metus.§. viij. ¶Mtrũ votum factũ de re licita:non tñ vtili ad ſalutem ſit obligatoꝛiũ. K. Em Ri. vbi.ð. ar ir.q.iij. ꝙ non. vnde qñ atiquis vouet auquid quod in vno caſu poteſt eſſe vtile ad falutem⁊ in alio caſu inutile obligatur ad obſeruantiaʒ votr in ilto caſu in quo eſt vtile ad ſalutem: nõ in alio in quo eſt inutile ad ſalutem:puta aligs vouit nunqᷓ; petere diſpenſationem votoꝛum euenit caſus ꝙ ꝓhabiliter timet de tranſgrel⸗ ſione alicuius votiſic poteſt petere diſpenſatõ nem:non obſtante voto pꝛefato. Si Vo caſus talis non euenit:ſed mnggis ſibi expedit ad ſalu tem ſeruarẽ.ſic tenet vbtum pꝛedictum: ⁊ non poterit petere diſpenſationem niſi fuerit intẽ⸗ tio vouemis ꝙ fi non obligat in omi caſu non obligetur in aliquo. ¶ Mtrũ votum de aliquo faciendo vel nõ fa⸗ ciendo quo ſalus coꝛpoꝛalis amittitur ſit obli⸗ gatoꝛium. K, ſm Mo. ꝙ non: vrputa quis vo⸗ uit non comedere carnes: a medicis dicitur ꝙ eſt in periculo moꝛtis niſi vtatur:ſic nõ obſtã⸗ te voto vtet᷑Me. hoc etiam Pugo.xxij. q.iij- c.non olum
¶ Quid de illo qui vouit dare vnam menſurã grani annuatim pauperibus:⁊ non determia⸗
uit de qua menſura.K. ᷣm Mo. ꝙ in arbitrio
cius erit dare ad quam menſüram voluerit.
extra de cenſi.c.ex partc.vel dic ꝙ ad eam de
qua cogitabat.
1 Mtrũ vouens ex duabus cauſis:puta vt vi⸗ ſitaret romã:⁊vt ibi inueniret germanũ ſuũ te
—
—
neat ſi vnaillarũ deficit·puta qꝛ germanus in⸗
de receſſit. K.qꝙ ſiẽ.l.celſus.ff.de arbi. Intellige
ſi intendebat ſe obligare vna illaꝝ extante als
nõ in conſcientia.—
¶ Quid ſi quis fecit duo vota dinerſa.ſe.hᷣm
Tho.in. iiij. di.xxx viij. ꝙ ſi vtrunq; põt 2
2
²4
²
—

tenet. Bi vo ſunt ineõpoſſibilia feruet maius ⁊ ſatiffaciat de minoꝛi yᷣm arbitriũ plati Põt ẽt dici g nõ peccat qui votũ in maius bonuʒ cõmutat vt infra patebit. Si Vo ſunt equalia impleat qð pꝛius pꝛomiſit..
15 ¶ WMtrů dñium rei que ex voto eſt deo vel ali⸗
cui eccleſie ꝓmiſſa mancat penes vonentẽ.. Me. de peruſio tractatu de canonica poꝛtione cp̃i.c.iiij. ꝙ ſic:ſed ꝑſonali obligatione tenetur votů iplere.de qͥ piene i.l.ſi quis rem.ff. de pol li.vbi dr ꝙ ꝑſona obligat᷑ nõ res.tranſit tñ in heredẽ talis obligatio vt ibidem in fi. Facit.. pactũ.ibidẽ. Et ſic coget᷑ ꝑſonali obligatione. c.er cenſi. Qð limita quo ad heredem 26 ¶ Bed quſs aget.K. qui.5. Qð ſicut ille cui re⸗ lietũ eſt legatũ ſolũ agit de iure:⁊ nõ alius.l.i.⁊ ij. C.cõia deleg. ſic ⁊ iile cui factũ eſt votuʒ. Et ex quo infert ꝙ legatũ factũ imaginixpi nõ ac quirit᷑ eccleſie nec pꝛelato:nec ↄtemplatione ee cleſie vel pꝛelati eſt factũ:lʒ imago ſit in parro chia.⁊ videt᷑ caſus in.c.nimis.el.i.de exceſ.pla. Facit.e.requiſiſti.ð teſta. Ged cenſct̃ deo factũ ⁊ eius ↄremplatione.vt videt eſſe caſus.xij. q ij. pꝛedia.⁊ ideo aget ep̃s qui habet cogere.d.c. ex parte.⁊ dabit᷑ eccle vbi teſtatoꝛ habuit do⸗ micili.ſ.cathedrali: vel ſi non ſit dignioꝛi.ar. eoꝝ que no.in aui.de cccłia.tit..ſi qs in noĩe magni dei. Si aũt factũ eſſet ↄtẽplatione eccle parrochialis:ſiue ſit talis imago in ea ſiue nõ
ecckie parrochiali acquirit.c. cum inter vos. de ver.·ſig. Et ſic aget rectoꝛ ipfiꝰ cccleſie.de iudi
c.cũ deputati.cle.i.de reſcri. Sic idẽ dicẽdũ in
voto facto ꝑ reſpectũ ad eccłiam:vtputa ad be
atũ Jacobũ. Et ſic aget pꝛelatus ili ius eccleſie d.c.ex parte. In voto Vo facto fimplr dco vel imagini ⁊ hm̃õi aget ep̃s. Aduerte hic qꝛ mul ti decipiunt᷑ credentes ꝙ ꝗs vouens dare vni ecclie:puta imaginẽ vei cereũ ⁊ hmõi: vel ali⸗ cui pauperi.x.teneat᷑ taliter adimplere votů ꝙ nec ẽt ꝑ diſpenſationẽ poſſit liberari:ex quo ta les poſſunt agere quaſi ſit eis ius acquiſituʒ ex rali voto. Sed decipiunt qʒ tales nõ acquirũt aliqð ius in ve quã ſic talis vouit eo ꝙ nec eis vel aliquibꝰꝙ eis acceptantibus fuit facta pol licitatio:ſed ſolũ deo. Et ideo tales agůt vt ſer nent votũ ſolů ↄditione.d.cex parte.⁊c.ſcimꝰ xij. qi.⁊ ſilibus. Lũ ergo auctoꝛitate ſuꝑioꝛis cõmutat᷑ in eque gratů deo talis liberatus eſt ab obligatiõe quã ↄtrarcrat cũ deo.⁊ꝓptereu abſolutus ẽ. Et ideo ſic tenc.qñ cõmutatio fit
in maius vel eque gratũ deo vel ẽt in minus gratũ cã exiſtente in vouente· Fallit hoc in vo to in quo quis aliquid ꝓmiſit in ſubſidiũ terre ſancte.facit.c.magne. eo.ti. qð ſine auctoꝛitate pape cõmutari nõ pot.
¶ Vtrũ peccet moꝛtaliter totiens quotiens gg
frangit votũ. h.ꝙ ſi votum eſt negatiuũ nulli dubiũ ꝙ ſic. Si Vo eſt affrmatiuu:puta de ie⸗ iunando:non niſi pꝛima vice qua conedit nõ ſcðᷣa vel tertia vice comedens:ſi facit fine con⸗ temptu:ſed quaſi reputans ſibi impoſſibile płꝰ illo die ieiunare. Becus ſi ex ↄtẽptu: puta qſi ẽt poſſet ieiunare ñ faceret ⁊ ſiliã.tʒ ẽt Pe. de paiu.in.iiij. di. xv.qꝙ qñ quis vouit ad certũ diẽ nõ bibere vinũ:puta die ſabbati ꝙ ſolũ peccat moꝛtaliter pꝛima vice. Secus ſi feciſfet votuʒ ad tps ꝑpetuũ vel ad certos dies:qꝛ ſi ad tp̃us ppetuũ totiẽs quotiẽs bibit peccat moꝛtaliter qꝛ oẽ tps eſt in obligatione. Si ad cerros dies ſolũ dies eſt in obligatione:⁊ non totů tÿs. Et idco ñ peccat:niſi ſemel ꝓ quolibet die. Et dat exemplũ de indulgentia que eſt in ꝑpetuum in eccleſia qꝛ totiens habet᷑ quotiens intrat. Siẽ ad diẽ ſolũ habebit qui ſcmel:nee plus qui plu rics ĩ eodẽ die viſitauerit. Si ad diuerſos dies ſic quolibet die viſitauerit.⁊ ſatis eſt benigna iſta opinio. Bed pꝛima cſt verioꝛ ⁊ tutioꝝ qꝙ cremplů de indulgentia eſt valde diſſimie. 6 tu iüij. quo ad cõmutatio⸗ SUm nem vel ad diſpenſano
nem querunt plura.
¶ Ptrũ votũ ſit cõmutabile in alind opuspie i
tatis.ſ.ꝙ ſic.tex.eſt in.c.magne.ß.cum igitur
de voto.
¶ Mtrũ poſſit quis ſine auctoꝛitate ſuperioꝛis ꝛ
votũ ſuũ in inclius cõmutare.&. pᷣm Ma. in. c ſcripturc de voto:ꝙ ſic.lʒ ſit tutius hre viſpen ſationem.⁊ cũ hoc tranſcunt cõiter doc.⁊ facit d.c.ſcripture.⁊.c.peruenit.ei.ij. de urciur. Sed ð eſt.c.pꝛimũ.de voto. vbi fine arbitrio pꝛeſidẽ tis non dʒ fieri ẽt in melius.⁊ ſequit i. vbið
.
arti. viij. q.i· Itẽ facit ʒl.ij. ff. fi cer. pe. inſti. g. mo.tol. b in pꝛin. vbi pʒ ꝙ nõ liberat᷑ qui ſol nit rem etiam melioꝛẽ:niſi ſoluat qð dehetEr ideo dic ꝙ aut cõmutat in religionẽ: ⁊ ſic põt ficri ſine auctoꝛitate ſuperioꝛis.d.c.ſcripture. Mam ſᷣm Ri. vbi. ðar. viij.g.ij cũ quis ꝓfitet actualiter vel habitualiter intendens nõ am⸗ plius teneri aq vota que pꝛus feccrat:ſed ſolũ voto religionis abſoluit ab illis ipſo iure; Sc⸗ cus ſi qñ ꝓfeſſionẽ fecit intendebat actualiter
6
ſtui
m q ſn. P vfetdu dmiſt
et ſeiſe inquibt goitutẽ mndi iudq qs
nc icen ſevotůf
onõ Aut lizione
qñ ſolů p ilod ine teptũ v ſupioni meus darun turn ninus
z(Seic certepſo falis pau donihr do abſolui Beuscſſe diquo aliot ſoluerp ſuionẽ ſupe yit urame ilere poſſit fhonquade eint ppe Pniotrot hsim] ſui Peya icwiw micäßipfa Mwimi ſaſiutẽ v umiſltſßn (tsde len tinns aant ſintne do

vel habitualiter velle remanere obligatus illis votis que pꝛius feccrat: qꝛ fic indiget diſpenſa tione. Poſſet ẽt eiſe tale votũ: de qͥ ꝓbabiliter poſſet dubitari an melius eſſꝭ illud ſᷣuaret: aut co dumiſſo religionẽ intraret? vt ſi alig magnꝰ rex feciſſet votũ de acgrenda terra ſctã ⁊hmõi in quibꝰtũc papa eſſet ↄſulendus:⁊ ſm eius au ctoꝛitatẽ ꝓcedendũ: nõ ſimplr in vcligionẽ cõ mutandũ/ Gilr nõ cõmutat᷑ in religionis votũ üllud qͥ qs vouit aliqd dare in ſubſidiũ terre ſcẽ finc licentia pape fm Rod. Gecus ſi ſolũ fecif ſet votũ peregrinationis:qi abſoluerct ꝑ religi onẽᷓ Aut cõmutatio voti vult fieri ĩ aliud a re
ligione Et ſic requirit auctoꝛitas ſuꝑioꝛis.ali
qñ ſolũ petita:ʒ nõ obtenta: vt qů eſt certũ ꝙ illud in q; cõmufat eſt meliꝰ ⁊ magis deo ac⸗ ceptũ. vt in.c.licet, de voto ſi ẽt fieret ſine inĩa ſupꝑioꝛis cõmutafio in meliꝰ:qñ eſt clarũ qʒ eſt melus nõ peccaret ꝑ.dc.ꝑuenit: Si vo nõ eſt clarum ꝙ ſit melius ſic oʒ auctoꝛitas obtinea tur:⁊ multo magis qñ cõmutat in eqͥ bonũ vel minus bonũẽ neceſſaria diſpenſario ſupioꝛs.
Sed ꝗd ſi votů erat factũ deo ituitu aliciꝰ
certe ꝑſone vel loci: puta talis monaſterij: vel talis paupis de dando ſibi aliqd.k. qʒ lʒ acti
acquirat talibus ad agendũ vt cõpeliat᷑ red
qð vouit: vt.ð. dictũ eſt:tñ in religionẽ cõmutã
do abſoluit᷑ ab illa obligatiõe cũ fuiſſet ꝑſõalis
6
Secus eſſet ſi nõ ex voto ſolũ deo facto, ſed ex aliquo alio reſpectu ſe hoĩ obligaſſet:qꝛ fic non abſolueret᷑ ꝑ religionis ingreſſũ: nec ẽt ꝑ diſpẽ ſationẽ ſuperioꝛis niſi ᷣm qð dixi.s. MPapa.ð. vi.⁊ Juramentũ.vi.in pun. ¶ trũ ilte qui ꝓmiſit pr̃i aut alteri votů eoꝝ implere poſſit illud in religioneʒ cõmutgre.k. Tho.in quadã.q.de quol.ꝙ ſic. qꝛſic ſufficit vt ꝓ ſe:ita ⁊ ꝓ patrc.
¶ Mtrũ oẽ votũ poſſir cõmutare auctoꝛitate ſu
pioꝛis. K. Fᷣm Ri. vbi.ð.ar. ir. q.i.q ſic. Et de B vide.ð. Wapa.S.i] Et hoc firmẽ teneas: qꝛ nul⸗ lũ eſt votũ volumariũ qn poſſit in meliꝰ cõmu tari.⁊ ſiñ ipſi eui cõmutat᷑ ſaltẽ cõitatitẽ ali qñ votũ militaret ð ſalutẽ ꝓpꝛiq̃. vt pʒ in illo qui caſtitatẽ vouit quã tñ er fragilitate ſua vi det veriſilr ſe fracturũ/Et i ſi upioꝛis auctoꝛi⸗ ras nobis dimiſſa eſt a deo ĩhmõi ꝓuidẽdis.⁊ non cures de tenentibus aliud. ¶ Quis eſt ſupcrioꝛ cuius auctoꝛitate vota poſ ſint cõmutari. h. ꝙ quo ad q̃ttuoꝛ nota ſolꝰ pa pa diſpenſat.ſ. In uoto religioniſ. In noto hie roſolimitano.uoto ſcti Jacobi.⁊ ioto viſitan
qi imina apłoꝝ Metri⁊ Nau ti ſeruat᷑? facto:lʒ nullo iure inueniat expꝛeſſuʒ:niſi de uo to ꝓ ſubſidio terre ſctẽ. ut in.c. ex multa.de uo
to.ubitʒ Ma.ꝙ ẽt legatus ð latere nõ põt diſ
penſare cũ requirat ſpãlis delegatio.ut in. d.c. cx multa ꝑʒ. Becd ſi factũ eſſet ſolũ ꝓ deuotiõe nõð ꝓ ſubſidio:ſic tʒ idẽ Pa.ibidem.ꝙʒ eps põt diſpenſarc Et ſilr ſi uouiſſet ſolũ ex deuotione ire ad ſanctũ Jacobũ nõ in ſubſidium pꝛeſtan dum Et facit/ꝓ h tex.c.ꝙ ſuper his.⁊.c. ex młta eo ·ti· que fundant ſe ſuꝑ ſubſidia terre ſancte: Et łʒ iſtud fit uerũ de iure. Quia tñ cõſuctudo ita ſe hʒ: ut ẽt ex deuotione factũ pertineat ad papã eius diſpenſatõ.⁊ ẽt qꝛ maioꝛes cauſe ad papaʒ ſunt referende. ut in.c.maioꝛes. de bap. Jõ ↄſulo recurrendũ foꝛe ſꝑ ad papã in hmõi Si tñ epᷣs diſpenſaret ſcquẽdo opinionẽ Pa. credo ualeret:qꝛ poſſet dici ꝙ lʒ cõiter remittã tur ad papã:nõ tñ ꝓpter hoc eſt caſus papaliſ põt enĩ quiſ mitti ad papã aliqñ ad terroꝛẽ:ali qñ ꝓ maioꝛi cautela:aliqũ ex reucrentia. Et i hoc nõ ꝓbat eſſe qð ad ß ↄtingit abeſſe.l.neq; natales.C. de ꝓba. In alijs aũt uotis a pꝛedictꝭ põt eps diſpenſare quo ad ſuos ſubditos. Ab⸗ bas ⁊ alij pꝛelati religioſoꝝ poſſunt quo ad re ligioſos eis ſubditos:ſiue notum fecerint ante ingreſſum religionis ſiue poſtea. Alij aũt infe⸗ rioꝛes ep̃is qui non ſunt pꝛelati religioſoꝝ dif penſare non pñt:niſi tales haberent iuriſditio nem eß̃alem in pſonas de iure ſpati.Facit glo. in cle.i.de rc.ec.nõ alie. ⁊ qð nõ. Inno.in c ſta⸗ tuimus.de ma.⁊ ohe.⁊ a.in.c ſignificaſti ð fo.cõpe. uel ex ſpãli iure nel ↄceſſionc; eis cõ⸗
cederet᷑. Et hoc ſequunt᷑ cõiter doc. in.c.fi. de
poſtu.pꝛela. No, tů in.c.i.de uoto. dicit qtex. d.c. pꝛimi ꝓbare videt᷑ ꝙ quilibet pꝛeſidens in iſtis notis diſpenſare poſſet. Fatet᷑ tñ ꝙ ð ↄſue tudine ſeruat vt inferioꝛes epis nõ poſſint diſ⸗ penſare:niſi ut dictũ eſt.⁊ minime mutanda 35 longa conſuctudine interpꝛetationẽ acceperũt l.minime.ff. de legi. ¶ Mirũ epiſcopus ⁊ ſimiles poſſint diſpen ⸗ re in uotis a ſe emiſſis:ſicut poſſunt di ſpenſare in ſubſidioꝝ notis K. Ma.in.c.magne.ð noto ꝙ non.⁊ facit iſtud.c.magne iuncta glb. ꝓ hoc⸗ Mam non debet quis auctoꝛigare in facto ſ uo Ppꝛio.vt in cle.ij. de re. cc. non alie.⁊ in.l.i.ff.de aucto.tuto.
¶Mtrũ abbas nelp̃latus yeligioſus ꝗ ↄceſſit licentiaʒ eius ſubdito nouẽdi poſſit cũ co poſt ea diſpenſarẽ:n. Ri. ubi.ð.ar. iij.jijj. ꝙ qnte
˖
3

votũ emiſſũ põt licentiam renocare:⁊ ſie nõte⸗ nebit poſtea factumi. Ged poſt vorũ emiſſũ diẽ
tutius eſſe ꝙ ſubditus recurrat ad ſuperioꝛem
ſui pꝛelati:vcl ad papam fi aliũ non habet Et iſta opinio eſt ſatis cqua:ne videat auctoꝛigare in facto ſudſed tñ de veritate iuris põt diſpen
farc.ar.c.manifeſtum Et qð ibi no.xxxiij. q.vy
Item ſicut rõnabuliter conceſſit licentiam: pol
ctiam rõnabiliter ſi cã occurrat diſpenſare.nec eſt iſtud in facto ꝓpꝛio ſed alienò nifi foꝛte ſo lum vellet diſpenſare pꝛopter ſuũ cõmodũ: qꝛ ſic nõ poſſet:alias ſic:fi ꝓpi neceſſitatẽ ſubditi ¶ Quid de voto caſtitatis an inferioꝛ a papa
poſit diſpenſarẽ:&. diuerſa fuit opinio:ſed ſal no meiioꝛi iudicio credo dicendũ ꝙ aut votuʒ caſtitatis eit fimpler ⁊ perperuũ:⁊ tunc ꝓpter dno eps poteſt diſpenſare. Pꝛimũ ſi votů ca⸗ ſtitatis fuit aliqualiter meticuloſu a pꝛincipiò? ß non fuerit iuſtus nyetus.vt vult glo. in.c. ve⸗ niens. qui cle. vel vo· Secundũ pꝛopter pcricu lum fomicationiðqñ veriſimiliter timetur de incontinentia:it hoc etiam tenet.d. Car.⁊.d.
Anto.in.d.c.venienl. Et ſic limito dictũ. Spc.
ti. de le.S. tunc epᷣoꝝ.vcr. ⁊ Jo.an. ⁊ doc. qui dicunt epᷣm poſſe diſpenſarẽ qñ votum caftita ris eſt ſimplet ⁊ ppetuũ glo. in.c.rurſus.qui cle. vel vo. que dicit eccieſiam poſſe diſpenſare In alijs aũt caſibus ſolus papa diſpenſabit. Et ſic inteilige glo. in. c.i.de voto.cũ alijs dor tenentibus ꝙ non poteſt cpiſcopus diſpen⸗ ſare M foꝛtioꝛi poreſt diſpẽſare cũ co qui fecit
votum non nubendiuia pꝛopꝛie non eſt vo⸗
—
tum caſtitatis quod patet qʒ ſi foꝛnicarct non frangeret votum ſʒ peccaret moꝛtaliter/ Si vo votũ non ſit fimpler ſed ad tempus? huta vſq; ad annũ ⁊ huinſmoduſic poteſt epiſcopꝰ duſpenſare Gimiliter diſpenſat cpiſcopus in voto caſtitatis emiſſo ab aitero coniugum ra⸗
tione periculi.vt etiũ exigere poſſit. vt no.doc.
in. d.c.rurſus. Et ibi.d. o. an. de ſancto geoꝛ⸗ gio epicopus Alerj Bi Vo vorum ſit ſolẽne. ſic foius papa ſimiliter diſpenſat hz omnes in c.cum ad monaſteriũ. de ſta.mo. vbi eriam ali⸗ qui voluerunt ꝙ ncc ctiam papa poſſit:ʒ non ſit verum fᷣm Archi.in.c. ſunt quidas. xxv.q. i
Quid requritur vt diſpenſatio vel cõmuta tio ſit legitia.&. Inn. in rubꝛica de obſer iein. ⁊ Arch in. c.pꝛeſpyter. lrrxij. di.dicũt. ꝙ duo re qnirun᷑ cã legitimã in vouẽre: E fun ꝙ votů cõmutet᷑ in meliꝰ vel deo mnagis acceptũ¶a.
ũ Vo i.c.i.de voto dicit.ꝙ ſi cã legitima ſubſit i
vouente:tʒ non cõmutet᷑ in aliquid melius tñ eſt legitima diſpenſatio. dmodo cõmutei in aliud ſile. Facit.c. magne. de voto· Et qð legit ⁊ no.in.c.i.ð re.permu.in ſimilij Ego tñ credo ꝙ etiã ſi ñ cõmutet᷑ in aliud fimile ꝙ valcat: dů neceſſitas vel vtilitas id ꝑſuadeat Mcceſſitas pura q; eſt debilio Item familiam magnã hʒ quã opoꝛtet ſuſtentet ⁊ hmði Mrilitas: puta
qꝛ maius bonũ eſt cõitati cõmutatio qᷓ; ſi ſer⸗
uaret ⁊ ſimilia que arbitrio ſuperioꝛis ſunt re⸗ linquẽda.vt in. c.ex multa.circg fi. de voto. vbi ter.alternatiuc loquit᷑ dicens· ſi neceſſitas exi⸗ git vel vtilitas ꝑſuadet; SMo ců legitinia nõ ubſit in vouente?tunc opoꝛtet fiat cõmutatie in meliꝰ· Et ita intelligo ⁊ limito tex.c.i.de vo to.qð vult vt in melius fiat cõmutatio vel ſal⸗ tem in eque bonum ⁊ gratum deo; ¶ Htrũ diſpenſatus ſine cã legitina ſit tutus in conſcia. vidc.ð. Diſpenſatio.qꝙ non ¶ Quid debet attendere diſpenſatoꝛ voti.K. quid liceat fm equitatẽ?quid deccat fim hone⸗
i
—*
*
ſtatem:quid erpediat Fᷣm vtilitatem vel neceſ
ſitatẽ: Item qualitatẽ ꝑſone:cãm ⁊ qualitateʒ
4 quãtitatẽ ſi cã̃ ceſſat fa
cilius diſpenſat᷑; Qualiras Vo vt ſi ſit votum
pcregrinationis extimet expenſas quas feciſſj
eundo ⁊ redcundo?⁊ ipſas in pios caſus cõuer tat. laboꝛẽ itineris ⁊ ipſũ icinnioꝝ ⁊ oœꝛationñ laboꝛẽ cõpẽſet; Si aũt ſit vorũ iciunijlattẽdat ꝙ paup homo parua pecunia redimerc põt:ſᷓ non diucs Itcm vtrũ impedimẽtũ ſit tpalò? ſic ſolũ dilationẽ concedat aut perpetuũ vꝛ fa⸗ cilit abſoluat: hec habent in.c.magne.de voto. Et qð ibi no;
¶ Wtrũ habens aliena inecrta qui ca vouit in ſubfidiũ tcrre ſancte poſſit p epm diſ penſari. vt in alios vſus conucrtar he.ᷣm Rodo. ꝙ nõ etiã ſi religionẽ ingrediat᷑
—
¶Wtrůũ votũ de ſabbato fenando ſit cõmutã i
dK. ꝙ ſi fecit er quadã ſuperſtitiõe crcdens ſit melius inniti lre veteris teſtamenti:ſic vo⸗
tun non tenet. Si Vo fecit ex deuotione vel
reucrentia virkims: tunc ſi haberet inducere indeicationẽ cohabitat vbi multi ſunt iudei ſi cõmutandi eſt oĩno:als nõ:ſed põt ſeruari Idẽ dic de voro iciunõdi in dñica: ꝙ ſi qʒ fecit vt magis ſit diſpoſ tus ad ſpñale gaudiũ aut ↄtemplationẽ dininoꝝ:ſic licite fit ⁊ fuat. Si NVo fit vt affligendo carnẽ ſatiſfaciat deo de
peccatis ⁊ carnẽ ſubijciat ſpũi·tunc nõ dʒ eiu
narc in dñica:ſed in fabbato pꝛecedentifʒ Jo.
uwli n in ſiõc c diici ſic buo nücuiſ 6 ℳ Nvbi. oblerua
tiſu tſ amplue gicerch actum Si o nech. miten ſeilla 1CM volo moꝙ inpera latriacl grinat ic elm er voto· doqꝛqua finnatain quenter m ſenquiit ijechicii fmioꝛinn lide flitud ti voto qua qufneuu nqvlu dgonc. ſun
ſeſõie Knſcätri hiencin Linſumm Uur fuitic ipublcrne olfi
dun

—
—
66
f. dẽ vſucã.tricnniũ eſt tpᷣs qð hʒ lot um tm̃ in vſucapione.inſti de vſuca.in pꝛin.no. Jo· xx vi g. iij.in ſumma;
¶ Quare fuit id
neapol.i qͥł.xxxviij.q. vxv. qrdʒ tale ieiuniuʒ in terpᷣtari vt facit ecclefia vniuerſaliſ. Si aũtnõ cogitauit neqʒ de ſpũali gaudio nec; de affii⸗ ctiõc carnið:ſed ſimpliciter ieiunare vouit in
dñica ſic ↄſulendũ eſt vt potius ieiunet in ſab⸗
bato vt xp̃ianis ſe ↄfoꝛnnet fᷣm eundem Jo. ne videat ſingularis;
v. quo ad com D tum mendationen
M Htrũ cxpcdiat hoĩ vouert. k. m
Ri.vbi.ð. àr. vi.q.i. Aut hõ vouet bona quoꝛũ
obſeruatio vr ꝓbabilii ꝓpoꝛrionata ifirmita⸗ ti ſue ⁊ ſic expedit hoĩ vonere?qʒ ꝑ hoc firmat amplius voluntatẽ ſuam in bono⁊ ꝓ magna ꝓꝑte excludit a ſe libertatẽ malefaciendi:⁊ facit
Actum virtutis latrie · Et ideo vouendo
Si Vo vouet in ꝓpoꝛtionata ſic non expedi nec lʒ. Tale.n.votũ nò haberet diſcretionẽ co⸗
mitem.cuʒ per hoc vouens magis videretur
ſe illaqucare qᷓ; augere ſecuritatẽ de ſua ſalute;
¶Dtrũ ſit mag meritoꝛiũ opꝰ bonũ factůj ců voto qᷓ; ſiñ. e. Ri. vbi.ʒ.q.ij. ꝙ ſic.⁊ꝓbat. Nꝛi moqꝛ opꝰ inferioꝛis virtuti mag ẽ meritoꝛiũ
imperatũ a ſupion virtute q̃; ab inferioꝛi ſed
tatria cſt ſupcrioꝛ virtus qᷓ; abſtinentia: pcre⸗
grinatio ⁊ hmõi rgo cuʒ voucre ſit actus la tric eſt magis meritoꝛiũ bonũ abſtinẽtic factũ ex voto:vtpote impcratũ alatria qᷓ; ſine Secũ do qꝛquanto opus ꝓcedit a voluntate magis firmata in bonotanto eſt virtuoſius ⁊ conſe⸗ quenter magis mcritoꝛiũ Ad opcrari virtuo⸗
ſe requirit᷑ firmii ⁊ ĩmobilii operari m phm iij. ethi.c.iiij.ſed ceteris paribus volunras eſt
firmioꝛ in voto qᷓ; ſine:ergo ⁊c Ponit Anſcl. li. de fiitudinibus exemplũ.ſ.q qui facit opus
cũ voto quaſi qui dat arboꝛẽ cũ frujctibusꝰ ſed
qu ſine:quaſi qui dãt ſolũ fructus: Hoc ꝓbat̃ xrxiij. q.v.tunc ſaluabit.vx viij. q.i.iam nunc. vi de glo. in cic. fi vominum.de reli.⁊ vcne. an ⸗ ctoꝛum,
Pucgt i0*arauiitio vñij . 1 4 pptinuationẽ poſ ſeſiõis tꝑe lege diffiniri. dicit tex in.l.ij
uctã. ꝓbono publico ⁊ vtili
tãte publica:ne dñia rerũ ſint incerta.ff. de vſu
ca.l.i.inſti. cꝙ.ßᷓ.i.⁊ vt finis litibus ponatur.ſ. tis. Item ꝙꝙ cmptio ſit purs non conditiona„
lis.f. pꝛo empto.I.ſecũda.p.ſi ſub cnion
Duc requirunt᷑ ad vſucapionẽ.&.ꝙ q̃tiuoꝛ
P ſuo.l.fi;
Pꝛimũ qð requirit eſt bona fides nedũ in vſu capiente toto tꝑe vſucapionisſed oʒ ꝙ fucrit bona fides in pꝛincipio ʒctus ex parte traden⸗ tis ⁊ cmp.l.ij. S.ſi eam:Itẽ ꝙᷓ res ſit mobilis:ij circa imobiles ẽ pſcrißtio Itẽ ꝙ res tradat᷑ vel quaſi aliter poſſeiio non haberet᷑ ſine traditionc.C.de pac.i.traditionibꝰ inſti.de re. diui.ð.ꝑ tradirionẽ Mel alio modo poſſideat᷑ tꝑe debito.ſ.tricnnio. Item titulus
vcrus nõ putatiuus nec falſus. K. ꝓ lega.l.ij.
iij. C. de vſuca.ꝓ here l.fi.⁊ ibi Ago. Et qui ſint veri tituli.j.ſubijciam:ſi tñ eſſet putatiue vcrꝰ titulus cx erroꝛe facti nõ iuriſ nõ impedirct.vt l.i.C.de vſuca. ꝓ do.⁊.i.qð vulgo.ff. ꝓempto⸗ re.⁊.l.iiij. ⁊ vlti.ff. ꝓ lega. ¶¶ Que poſſunt vſucapi.h ꝙ oĩa exceptis que ꝓhibent᷑ vt furtiue res ⁊q̃ vi poſſident᷑.vt no.
gl.in ſů. vi.q.iij.nec res ſacra vel religioſa nec
decima.de pꝛeſcrip.cãm que. Item nec ſeruus fugitiuus. Pec ꝓbant᷑ inſti.de vſuca.ð.ſi ed ali quando.⁊..ſcquenti. Stem vbicunq; pꝛohibe rur alienatio:⁊ vſucapio regulariter ꝓhibetur f̃de fun. dota.l.ſi fundumjf. de verbo.ſigni. .alicnationis.
¶Quis põt vſucapere. K. oĩs qui poteſt licite 4
poſſidere. vt pftamil. fihuſfa. in peculio pupil lus fi habet aium poſſidendi:lꝛ nõ interuencrit auctoꝛitas tutoꝛis.⁊ furioſus ſi fanc mẽtisvſu capere cepit:ſed incipere nõ põt durãtc furoꝛe ff. de vſuca.l.iij..i.ij. ⁊.iij. Sed ſeruns vſuca⸗ perc nõ põt· qꝛ nihil põt poſſidere.labco.ff. de
vſuca.l.i. IItem acquirimus.ff. de acquir. po. ni peculiãriter ex ſcia dñi poſſideret. vt in di ctis legibus. ¶ Qui ſunt tituli tranfferentes dñium vt ſcia mus quõ vſucapio currat.&. ſuntx. jſꝛimns
.
p ſoluto qui hʒ locũ qñ ego credo tibi debere:
puta centũ ex quacũq; cã ⁊ iu ideʒ credis:⁊ ſic ſoluo vel aliquid loco cius:⁊ ſic vſucapies. ff. ꝓ ſol. l.i. Et ſic iuſtus erroꝛ dat cãm pꝛeſcribendi
JFallit qñcã emptionis que nõ pꝛeceſſit ſoluit᷑
aliquid:qꝛ nec ꝓ emptoꝛe cũ nõ pꝛeceſſerit nec ꝓ ſotuto:qʒ ex cã̃ emptionis tradit᷑.i.ij.&.ij. ff. p emp. ff. ꝓ ſolu.l.pc] ðcvᷣus pꝛo emptoꝛe g hʒ iocum cũ quis in veritate emit rem alienã vel a furioſo quẽ credebat ſane mentiſ⁊ bona fide
vt. ff.co. l.pignoꝛi.. i.⁊.ff. ꝓ.Epto.l.ij. F. ſi a pn⸗ pillo:⁊ in iſto requiritur vt dixi bona ſides in rcbus mobilibus tam tradentiſ q; accipien⸗
4
—
3

—
Item ꝙ pꝛeciũ ſoluat᷑ vel fides habeat de pꝛe⸗ rio:qꝛ aliter nõ tranſferret dñium. Inſti.de re. diui. vendite. Itẽ ꝙ cadeʒ res que eſt empta tradat᷑: q; ſi alia varet̃ nõ vſucaperet ꝓ empto re.l.i..cü ſtichũ.ff. ꝓemp. Tertius ꝓ trãſacto qui hʒ locũ in re tradita vt a lite reccdat᷑ ab eo qui credebat᷑ dñs.C. ꝓ tranſacto.l.ex cã.C. de tranſac.Iſiꝓ fũdo Quartꝰꝓ herede ꝗ hʒ locuʒ vbi quis eſt verus heres vel ſaltẽ iuſte ⁊ ꝓba⸗ bilii h putet. Sed nõ hʒ locũ in ſuis heredibus qꝛ qdãmodo ↄuuuente co herediariũ reꝝ dñi ertimant᷑.l.ij.. fi.ff. ꝓ here.C. ꝓ here.l.nihil ꝓ herede:ſed in ef̃neis heredibꝰ diſtinguc.ꝙ aut res ẽ vitioſa:puta qꝛ furtiua:vcl vi poſſeſſa: vl res fiſci que nullo tꝑe pꝛeſcribi põt.C.cõia.de vſuca.l.iq̃ pꝛidẽ.vel res pupilli:vl res data pꝛe ſidi 3.l.iuł.repetundaꝝ.ſf. de acg.re.do.l.bone fidei. Et ſic heres generalis vel ſucceſſoꝛ ſpãlis rei alicuius pꝛeſcribere nõ põt.ff. de publi.l.ſed hi.I.actionũ hanc. De quo vide.ð.pꝛeſcriptio F.rliiij. Si Vo res nõ eſt vitioſa. ſic dic vt.ð. Mreſcriptio..i Quintus ꝓ donato ꝗ hʒ locũ cũ in vero nõ in opinione aliquid eſt donatuʒ bona fide. C. ꝓ dona.l.vlti. Itẽ ꝙ donatio te⸗ neat:qꝛ ſi pr̃ donat filio ⁊ decedat nõ vſucapiet p donato filius:qꝛ donatio nõ valuit rõnc pa trie ptãti.ff.ꝓ dona..i.ᷓ.i.ff.ꝓ here.l.ij..filiũ kʒ tñ rem alienã qs nõ poſſit donare quo ad h vt dñium tranſfcrat᷑ in pꝛciudiciũ veri dñi: qꝛ qð qs nõ hʒ tranſferre nõ põt. C.de dona..ſi fi lius. Walet tñ vt vſucapiat᷑.tf. ꝓ dona.l.ſi is g slicnã.?.l. fi. de iurepatro.c.cura/ Sextus ꝓ de⸗
relicto qui hʒ loci in ea re que credebat a dño
derelicta ⁊ alius poſſidere incepit q;uis igno⸗ ret a quo ſit dereiicta.ff.pꝛo derclic..ſi id quod pꝛo derelicto. Septimus pꝛo legato qui habet locum cum alicui res legatur aliena bona fide. ff. po lega.l.pꝛo legato.la.i. Et quãuis lega⸗ tů ademptũ ſit:tñ vjucapio currit.d.l.ꝓ legato ⁊.l.vlti.dũmõ ꝓbabilis erroꝛ exculſet:puta cre du teſtatoꝛẽ fuiſſe ſanc mentis.cũ tñ foꝛct furi⸗ oſus vcl ignoꝛat legatũ ꝑ codicilũ ademptum
eſſe. Octauus ꝓ dote qui hʒ locũ cum res alie⸗
na ꝓ dotc bona fide dat᷑.l.vlti.ff.ꝓ dote. Mo⸗
nus ꝓ ſuo qui haber̃ cum quis poſſidet rẽ quã credit ſuã aliquo iuſto titulo.ff. ꝓ ſua.l.i.⁊ vlti.
Decimus p iudicato qui hʒ locũ cum res eſt iu dicata a qua nõ eſt appellatũ ſpatio decẽ dieꝝ vſucapitur qꝛ tranſit in rem iudicatam.ij.q.vi antcrioꝛũ.vnde in vſucapione requirit᷑ aliqs
ve iſtis titulis ⁊ bona fides.⁊ ꝙres nõ ſitvitio
—.
ſa ⁊c̃.vt dictum eſt.
¶ Qnis effectus vſucapionis.&. ꝙ Em oẽs eſt 6
vt rei vſucapte dñium directũ acquiratur.c.ð pac.I.traditõibꝰ.ff. ð vſuca.l i.⁊.iij. ff.ꝓ ſuoIfi. ¶An hẽat locũ in ↄſcia dic vt.ð.¶Mꝛeſcriptio. Fixlix.⁊ multa ibi ad hoc faciũt ꝑ totũ. ura ᷣm Mo in ſůma. eſt q;⸗ cũq; ſolutioni rei mutua te accedit ipſius rei vſus gr̃a pactione
interpoſita:vł hac intẽtione habita in ðctu:v
eractione habita poſt ʒctũ. ꝓ cuius declaratòõe attende ꝙ pumo dĩ. qðᷣcũqʒ.ſ.quocũqʒ noĩe cẽ ſeat̃:ſiue conſiſtat dando ſiue in faciendo: dů⸗ mõ pꝛecium ſit extimabile ⁊ vltra ſoꝛtem exi⸗ gat erit vſura.xiuj.q iij.vſura.c.pleriqʒ. Scðo additur rei mutuate:qꝛ in ſolo mutuo vero vel interpꝛetatiuo ↄſiſtit vſura bʒ oẽs doc.dr̃. Ter tio ipfius rei vſus gra:qꝛ ſi nõ vſus gfa.i.ↄſũ⸗
ptiòis:ſed pene vel intereſſe loco apponereẽũñ
eſſct vſura. vt. j.patebit. CLoncludit᷑ in quarto
pactiõe inipoſita ⁊c̃.qꝛ ſine pactòe vel exactõe aut intẽtiõe ⁊ gratis aliquid dat ñ erit vſura P ut.j.plenius patebit per dubia ſequentia.
¶ Mtrů ſola ſpes recipiendi vltra ſoꝛteʒ faciat vſurariũ.&. ut colligo ex glo.ſupꝑ.lu.vi.mutuũ
date ⁊c̃ ꝙ aliquis põt mutuare duplr pꝛopter ſpem lucri. Vno mõ puncipalit: ita ꝙ nõ mu⸗
tuaret niſi lucrũ inde ſperarct.⁊ tunc vſurariꝰ eſt. vt pʒ in.c.i ⁊.c.ↄſuluit. de vſu.xiiij. q.iij. ſi fe neraucrit. Et in hoc ↄcoꝛ.cõiter Jo.an. Arch.
1e. in.c.i.eo.ti. li.vi.⁊ in. d.c.cõſuluit.⁊ theo⸗ logi in.iiij. xv. di. Sed attende ꝙ iſta intentio triplicii põt ↄtingere. Pꝛimo ante mutuũ.vñ ſi poſt mutu cognoſcens pctm̃ mutat intẽtio nem poterit ſpõtc donata recipere ſine vſura
Scðo ſubſequenter.qꝛ poſt mutuũ ſperat ali⸗ quid.⁊ ſic ẽt vſurarius eſt. Tertio ↄcomitant᷑ puta qꝛ mutuans nullũ ſperabat lucrũ ſed de⸗ bitoꝛ ꝓpter mutuũ dat ſibi pꝛemiũ: ⁊ mutuãs Ppter candẽ cãm recipit.⁊ ſic ẽt vſurarius cſt ⁊ talis tenct᷑ reſtituere ᷣm qð dixi. Reſtõ.i.in verbo vſurarius. Alio mõ quis ſperat lucrum ſ.ſccundario.qꝛ ẽt ſi crederet nõ hre vltra ſoꝛtẽ mutuaret nihilominus ꝓp ter charitatẽ. ⁊ taliſ ſpes nõ facit vſurariũᷣm Ri in. iiij. di.xv. arii.
1
v.q.v.ar.c. quid ꝓderit.lxi.di.⁊.c. in fingulis:
lrrvij. di.lix. di.ſi officia.i.q.ij.qᷓ; pio.in hoc cõ coꝛ. Inno. Ber. Ata. Ma.⁊ multi alij in d.c.cõ ſuluit.⁊ dicit Jo.an. in regula pctm̃.li.vi.ꝙ cð muniter hoc tenct᷑ a doc. Vũ eni aliquiſdat ali cui mutuũ ſcire dz cẽ ſibi debitoꝛẽad antidola
—
nier ig bim ſbitemult winbe plimcl jpinch Po vot Mpe upaq Vnm nrius K.l kthoc Jo terius pee pernoit poſ poſt uſura. ſed cñe facto nð ilud nõ attenet argumen
z Vrit non men ergopz cos conct irie rem⸗ bacuz mu ures de fin fr viio vſ incligeg. yuur pñt ¶ Vrilica w ppter geninai pec wopas ſuaſ Uditüeſ.q vpötdeduci ſanidotõcſ ſrinpacum at ꝓpter ucſegun uiguriud uſiuteuce limtgotſa „otic iithlimoe ſun hnun ſovtn wüuſm

naturaliter obligatũ de teſta.c·enz in officijs
ſed ⁊ ſi lege.ð. conſuluit. f. de peti. here. Aduer
te hic ꝙ mutuãs hac ſpe ſiue intentione vt ille ſibi remutuet alia vice nõ ex vi mutunſed ex ac cipientis charitate nõ eſt vſura ðʒ Alex.in.iij. ꝑte ſũme.ti de pꝛecepto mutui.caret tñ merito ſ pꝛincpaliter ꝓpter hoc facit Rodo. Bof.⁊ Mo. Vo tenent ꝙ eſt vſura. Sed verius dicit Alex.⁊ pꝛefati verũ dicũt qñ deducit᷑ ſimplicit in pactũ. Facit qð infra dicam.ᷓ.iiij.
. ¶ Ptrũ mutuans ad caprandũ amoꝛẽ ſit vſu⸗
rarius.ſ. ᷣm Tho.fa ße.q.lrx viij.q nõ. Eimi⸗ rat hoc Jo.cal. in.c.fi. de vſu.verũ:niſi ſpes ul terius ꝓcedat:qꝛ ſi quis mutuaret pape vl im peratoꝛi ⁊ hmõi ad captandũ beniuoientiã: vt
poſt poſſet ↄſequi bñficiũ uel caſtrũ aliqð eſſet
uſura. Moc limito ucrũ qñ ex mutuo ſpcraret
ſed qñ ex amoꝛe concepto erga ißᷣm ex mutuo
facto nõ eſſet ver.imo licite poſſet ſperare qꝛ illud nõ ſperat ex mutuo ſed ex amore.⁊ ꝙ lice
at tenet Tho. ubi.ð.ar.ij. in reſponſione tertij
argumenti.
¶ Ptrũ mutuare ad habenda ea que pecunia non menſurant᷑ ſit uſura. K. Tho. ubi.ð.ꝙ non ex quo pʒ ꝙ lʒ ſperare rem cuius uſus int᷑ ami⸗ cos concedi ſolet ſicut cõmodat᷑ liber. Iteʒ in⸗ iurie remiſſionẽ ab illo qui me iniuſte ꝑſeque⸗ bat cuʒ multo mco dãno.c.dilectus el.i.⁊.c.ad aures de ſimo. Sccus cſſet ſi inſte qꝛ nõ liceret ſine vitio vſure mutnũ dare ſub tali ſpe. Et ſic
intellige glo.i.c.qm̃ multi. xuij. q.iiij. que dicit ꝙ uſure pñit peti:ut dãnũ euiter᷑. 4 ¶ Vtrũ liceat petere munus a lingua uł ab ob
ſcquio ꝓpter mutuũ.h& ᷓᷣm Tho. ubi.ð. ꝙ non qꝛertimat᷑ pecunia. ut pʒ in ilis qui locant ad hoc opas ſuaſ. Mec ob.qð obligat᷑ ad antidota
ut dictũ eſt.qꝛut dicit gio.in.d.c.ſi feneraueri.
nõ põt deduci in pactũ. Rõ fᷣm Archi.ibidem qꝛ antidotũ eſt debitũ fimplex:ſed cum deduci tur in pactum naſcitur obligatio ciuilis qð eſt plus. Et idco plus exigi᷑ qð põt extimari pe⸗
cnnia:⁊ ꝓpterea eſſet vſura. Addit tñ glo.pꝛe⸗
dicta ꝙ ſi eguerit talis mutuans ꝙ porcrit er modũ gratitudinis petere talia ſeruitia: nõ ex neccſſitate uel ex lege: ſed ex gratitudine ſine uſura. Ego tñ credo ꝙ qñ naturalis obligatio deducit᷑ tali modo in pactũ ꝙ non magis tene
tur q; ex ipſa naturali obligatione:utputa dicẽ
do. Ego mutuo tibi ur tu mutues poſtea mihi
⁊ tu hoc cõmode facere potueris i
T nõ ſit uſura. Qð ẽt tenet Mo.in ſu.qʒ iſtud
36
nõ eſt erigere pluſqᷓ; uelit natura ʒctus. Facit ad hocc.ſignificaſti.de elec. Secus eſſet qñ fim pliciter deduceretur in pactũ ut ſibi remutua⸗ ret:qꝛ ſic eſſet uſura. Et ſic intellige ⁊ limita pꝛe dicta ⁊ Tho. ubi.ð.qui cũ Archi.ↄcoꝛdat.
¶ Mtrũ dñi qui mutuant ruſticis:ut coꝝ poſ ſeſſiones colant ſint vſurarij. K. Fᷣm Bꝛeg. de
arimino.in. q· de monte.ꝙ non:ſi iſtud concur rat. ſ.ꝙ alias ſatiffaciet ipfi ruſtico de operibuſ poſitis ad colendã poſſeſſionẽ pᷣm ꝙ iuſtuzʒ eſt.
Becus eſſet ſi ſubtraheret aliquid ꝓpter mutu
um qꝛ uſura eſſct. Jdem dicendi eſt de eo qui concedit terminũ ut trahat emptoꝛes ad ſuaʒ apothecam:uel ad ſuũ molendinũ:uel ad ſcho⸗ las:⁊ hmõi.ſi nullum damnus incurrunt.⁊ ita bene faciliter eis ſatiifit ab ipfis mutuantibꝰ ſicut fierct ab alijs ꝑ eandem rõnẽ. xt Jo.cal. in. d.c.fi.⁊ Jo. an. in mercu.ſupꝑ regula p̃eccatũ ⁊Lau. de rodoltis fioꝛenrinus in.ij.parte con tractuũ ſuoꝝ.q.xxx viij.⁊ Rodo.⁊ multi alij q
tenent ꝙ ſit uſura:debent intelligi qñ ꝓpter ðᷣ
magis grauant᷑ uel nõ ita bene ſatijfit eis ab ipſis mutuantibus ſicut fieret ab atijs: uel qñ boc deducit in pactũ ſimpliciter. Secus ſi mu⸗ tuat uſqueqͥ vadat ad ſcholas. Mec ob.qꝙ effi⸗ citur moioꝛis concurſus ⁊ fame: q tale quid ſperare non facit uſuram cum non cmatur pe cunia. Similiter non ob.ꝙ aufertur cis juber⸗ tas indirecte ex quo reuocat mutuũ:qꝛ non eſt
verum. Mam cum mutuans poſſit tempꝰ ſu
mutui limitare.l.vinũ.ff. ſi cer.pe.non aufert
cius libertatẽ ſi mutuat donec vadant ad eius ſcholas:uct molendina:ſed pꝛefigit terminum mutui ſui. Et ſic tene ſicut tenet ẽt. S. Bernar dinus in ſuis ↄctibus.aliter oĩs multirudo cißʒ locari colonis. ¶ Mtrum mutuans centum Joanni cum pa⸗
cto ꝙ det ſibi.l.in numeratis ⁊ ala.l.in debito⸗
vſuraria cũ nõ poſſint hodie fundi ſine mutuò
ribus uel in rebꝰputa in panno:⁊ hmõi ipſe
pmittit ſibi ſoluere centuʒ in numeratis quoſ debitoꝛes ⁊ res ſteriles non accepiſſet Joan⸗ nesniſi pꝛopter mutuum de.l.ſit vfurarius:
Fᷣm Lau. de redolfis in ſuis contratyibus ꝙ fit
in fraudem. Er ideo cum grauet Joannem no
minc mutui erit vſura,Et concoꝛ. Bal.⁊ Bar. in. lcum allegas. E. de vſuris; Idem dic cum ra tione mutui aliquid vendit dẽbitoꝛi plus debi to pꝛecio:xiiij.q.iij. fi feneraueris; Idem dic añ emitur minus iuſto pꝛecio pꝛopter anticipa
tonem ſolutõjs m Tho.vbi.ð. Qð benc no.
N

q multum pꝛacticatur iſte contractus;
7 ¶ Ptrũ gerentes negocis ftipendiarioꝝ.ſ. re⸗
cipiendo pagas coꝛum⁊ faciendo alia obſe⸗ quia ⁊ mutuando eis in neceiſitatibus coꝛum recipiendo certum ſalarium ſint vſurarij ße. Laur.in ſuis Sctibus ꝙ nõ qᷓ;tuʒ ad id qð per cipiunt rõne laboꝝfec q;um ad id qð perci⸗ piunt rõne mutui funt vſurarijj dem dic de collectoꝛibus dñdxꝝ qui a cõitãtibus aliqnid accipiunt vt mitius cum eis agant᷑expeqtãdo ꝙlicite accipiunt ji ròne laboꝝ ⁊ expenſdrũ ac cipiuntãed ji rõne expectationis: ſic eſt vſura; concoꝛ. Tho.vbi.ð.;
s ¶ Mtrũ ciuis qui mutust cõmunitati vt euitet
collectas ſit vfurarius?ke. Spe.ti. de vſu.tenct ꝙ nonqʒ aliud eſt de ſuo non ribuere;⁊ alind non capcre.l.pꝛoculus.ff. de dk.infec. Et aliud nõ acquirere.aliud nõ amitterẽ.i.ð.ſi his qui bona.if.de colla.bo! Et aliud lucrum:gliud ſů⸗ ptus quos erat facturus.I.cuʒ filius.ff. ve legi. dliud penam cuadere: aliud aliquid lucratiue percipcre.C.de vſu.l.cum allegas. Jo. an. ⁊ do. Anto.in c.conſuluit.de vſu. limitant dictum Spe.qñ coilecta tſſet incerta: ſic onus extra⸗ oꝛdinarium Sed fi cſſet certa ⁊ oꝛdinaria eſſet vſura; Rõ q idem eſt remittere quod dare.c. veniens cl.i.de teſti.viij q.iij.taiia.i.quin ctiaʒ ff. de calũ. Et hoc tene,
9 ¶ Ptrũ ille qui mutuat decem illi qui ſibi debe
„
33
¶ In quibus caſibus accipirur vltr
bat al ia decẽ qͥ ſibi denegabat cum tali pacto
q ſatiſdet ſibi oppoꝛtũc ð.xx.ſit vſurariꝰ.ꝙ
non ßm Mo. in ſũco.ti. Et iõ illud verbũ qð⸗ runqʒ poſitum in diffinitione intclligitur qð⸗ cunq;ſ.ad lucrum vel ſuptrabundantiam:vci — extimabile pecunia quod ſit plus. c.conſuluit.⁊.xiiij.q.iij.per totum.] 41 oꝛtẽ fine vfüra:&. ſm glo.⁊ doc. in.c.cõᷣqueſtus.de vſu. inuemo.xij. caſus; P ¶ Pꝛmus quando eccleſia vel laicus recipit a ſuo vaſallo feudum in pignus De quo ſup̃ Feudum.F.xxx. Scðus qñ emphitheota vel vſufructuarius pi gnoꝛat dño vel pꝛopꝛietario:De quo.ð. Fcudũ
—
xxrij/ 2 AEr. quando quis retinet poſſeſſionem mcam poſſum in pignoze attipiendo fructus meos facere ſine vſura:quia recipio tĩ meum de vſu.c.i.⁊.d.c.cõqucſtus; Secus eſſet in poſ
ſeſione alterius in pignoꝛe acceptd:uia vſura
eſſet faciendò fructus ſuos: qʒ reciperet vltra
ſoꝛtem non ſuũ.de pigno.c.illo vos ¶ Quartus quando finc omni pacto ⁊ ſpe ⁊re iʒ
cipitur graris oblatuʒ: vndc.iq.ij.c.ficut; Mul lam inquit tex.obligatio ſuſcipienti cuipe ma⸗ culam ingerit que non ex ãbiẽtis petitione ꝓ cedit; Intellige quando dans kberaliter dat ſciens ſe non teneriꝰncc credens creditoꝛem poc crigere ⁊ recipiens recipit kberaliter? v ſupꝛa dictum eſt. Reſtitutio pꝛuno.in verbo vſurarius;
¶ Quintus quando quod recipitur ratione ʒ/ ig
tereſſe recipitur; Et nota fᷣm Mx. de ancha.⁊ d. Anto.in.c. ſalubꝛircr.eo.ti.⁊ Ma. in. d.c. con⸗ queſtus.ꝙ intereſſe conkiſtit non ſolum in dã⸗
no habitòſed in lucro ceſſante:dũmodo lucrũ
ceſſans eſſct in acru vel quaſi in actu. hoc eſt ꝙ pꝛobabiiter fuiſſet:qꝛ ſic dicitur peri quod ali⸗ quo modo eſt Secus eſſet ſi ſolum eſſet in pol ſibilitatẽiquia ſic dicitur potius non eſſe. hoc patet pcr..ſi iactuʒ rhetis.f de ac. mp.⁊ ven⸗ Vbi patet:ꝙ licita eſt emprio que fit de ſol⸗ ſpe ꝓbabili quañ in actux idem de partu futu ro.l.nec emptio.ff. de contrahen.empt- Bec eſſet de eo quod eſt ſolum in poſſibilitate;Erq patet quid dicendum de mulris caſibus quos inferam pꝛo maioꝛi declaratione—
¶ Quid de illo qui non ſoluit ex culpa ſua cre/ is
ditoꝛi ſolito mercuri in tẽrmino debitoK. ꝙ tenctur ei ad lucrum ceſſans iudicio bonoꝛum mercatoꝛum Et ideo talis creditoꝛ licite reci⸗
pit vltral— dic de illo qui volcbat
negociari vel poſſeſſonem emere g licitc rcꝰ
pit vltra ſoꝛtem tãtũ quantũ luciatus fuiſſet?
vcriſimilirer vel habuiſſet de fructibus poſſel⸗ ſionis aut altcrius rei dũmodo.v.concurrant᷑/ Pꝛimo ꝙ computet pericula ⁊ cxpen! aquiꝰ lucrum intelligitur deductis expenfis ⁊ laboꝛi bus ⁊ periculis.I.i.C.de fruc.⁊ lit. expen.⁊Ifru ctus.ff.ſo. ma Secundum ꝙ non ſit eius inien tio lucrandi bnincipaluei per hanc viam: ſed potius per mercantiam vcl empłi nem, Terti um ꝙ non cõtrahat pactum ad ſemperꝰſed ad dliquod tempus! quia aliter quo ad iudicium humanum viderctur ꝙ potius veilct lucrar iſto modo qᷓ; per aliam viam Quartum ꝙ il cui mutuat non ſit in tam arta neccſſitale † creditoꝛ in tali opulentia ꝙ ci teneatur grali mutuarc:quod quando lit vide Eicmoſ Tna.. i Quintum ꝙ id quod accipit fit vert intereſſe fuuin pꝛobabiliter ꝓ interciſt accipiat aliter eiet viura Idem die fm Inno.⁊ Kalde i⸗
„
kann pdib ʒitg bee dinftmn jſuinpn n opini ſiiwrc umſt⸗ vanlect ſeus boi. lin uis inciutate. ſoiturq plucralus dicit ꝙlo grtumcl piio cedi ſiereneit ſupn q douodt enimqus teter ti derc quod terimpedi umpediri diceret ſbi tere in pactu quod ſubtrn conmna id q Dequo.6 Audeil mtcentum kponendose mwidet qu⸗ Mesponitin nincfi de vf wngedoqi mrſcdßon ionempo kinindecit wo(oncurrar lequi mit npnn miopoſtt wureine v Mlinpicn ſls ſuooſee t agſonener em vlij

qui mcrees voiens beferre ad aliuʒ locumq li te plus accipit quantum extimatur lucrum quod habuiſſet fi pꝛcfata ↄcurrant; Sed Mo. dicit ꝙ hec opinio Inno.⁊ Ray. ultos durit ad infernnʒ Jo. an. Vo conroꝛdat dicendo ꝙ ſi ſtatim pꝛeciuʒ ſoluitur ceſſat ratio Mo· ⁊ eſt vera opinio Inno; Si o pꝛecium nõ ſtatim ſoluitur:ſic non licet⁊ Inno intellerit quãdo cium ſtatim ſoluitur/⁊ hanc diſtinctionem Jo.an.ſequuntur Jo.cal. Me.de ancha.⁊ 3E ricus boic.in.c.in ciuitate.de vſu.⁊ Nau.de ri⸗ dol.in ſuis contractibused do. Anto in.d.c. in ciuitate.dicit ꝙ etiamſ pꝛecium non ſtatim foluitur ꝙ licet quando pꝛobabiliter eſt certuʒ ꝙ lucratus fuiſſerꝰ Et quod dicit o.⁊ Jo. an. dicit ꝙ loquuntur pꝛeſumptiue. Sed quando certum eſt q nulla fraus internenit tʒ:⁊ pꝛeſũ⸗ pri cedit veritati; Idem tenet Ma.ibidem.⁊
ſic rene in conſcientia Mec ob. dictuʒ Tho. vbi ſupꝛa.qui vicit ꝙ non licet deducere in pactuʒ
¶d quod de pecunia non lucraturꝭ intelligitur
enim quando pꝛedictu non concurrunt. vt pa⸗
tetex ratione ſua cum dicit. quia non debet vẽ dere quod nondum habet.⁊ poteſt multiplici ter impediri:qꝛ iſtis concurrcntibus nõð potef
umnpediri: aliter niſi ſic intelligeretur contra⸗
diceret fibiipſi ibidemꝰ vbi tcnet licere dedu⸗
cere in pactum recompenſationem damniper quod ſubtrahitur fibi aliqued qð ðʒ habere?⁊
contra id qð expꝛeſſe tenet ſᷣa ſᷣc.qlxij. ar.iiij. De qno. j. ð lexvijʒ
¶Quid de illo qui habens ducentos ducatos tradit centum Joanm pꝛo ſuis neccſſitatibus exponendos cum pacto ꝙ tantũ ſibi vſtra ſoꝛ⸗
tenrreddet quantum lucrabuntur alij centum quos ponit in negociationemi.h. Inno.⁊ Zo. an. in.c. fi. de vſn.tenent cſſe vſurarium. quod verum credo qñ nolebat cos in negociationcʒ
ponererſed ſi omnes ducentos volehat in ne⸗ ociationem ponere? ad inſtantiam ioannis ibi talirer dedit erit licitus contractus: dum⸗
modo concurrant£ ile
Mtrũ ule qui vendit poſſeſſionem vel qud fil ⁊ tradit emptoꝛi poſſit ñi emptoꝛ nõ ſibi ſolnit
in termino poſt terminũ fructus poſſeſſiones
ſuos facere ſine vſurã e. glo.in. d.c.conqueſiꝰ
poteſt in pignus accipere tranſacto termiĩo: ⁊ fructus ſuos facere Fm voct in hoc caſu pahet actionem ex contraeto vcł officio iudic ad intereſſe ſm Ho. C. de ac. em.⁊ ven. lij⁊.f. ve aaemp.l.ij Et ꝙ liccat habes glo.in.I.ij. C.
66 de vſuir in.l.eurabit.C.de ac.emp.⁊ vẽ; Et idẽ dic fi qꝛ non vult ſoluere pꝛccium · trlcencio vult ⁊ conucnit vt ſibi ſoluatur fictuʒ ſeu pen ſio debitã donec pꝛecium ſoluerit.tex.eſt in.d. .curabit:Et vide ſupꝛa Emptio.ðᷓ.v Et er hiſ pʒ ꝙ lucꝝ ceſſans licite exigii finc vſuraEt ꝓ boc eſt tcx. in..iij. in fi.ff. de co qð ecr. lo. ⁊ in d.L.curabit: Et facit quod no.in.l.iulianus..of ferri.ſ.de act.empt.⁊ ven. Et quod no. Inno. in.c.ſacro.de ſen.ex.⁊ doc. in. d.c. conqueſtus ¶ Rcſpectu damni emergentis tenet Tho· vbi.ð.licere Mꝛo cuius declaratione queritur: vtrum fideiuſſoꝛ qui pꝛo defectu debitoꝛie cõ pulſus fuit accipere ſub vſuris·vt ſolucret ere ditoꝛiꝰvel ſoluit vſuras ⁊ capitale—— qꝛ iurauerat poſſit ipᷣas cxigẽ h debitoꝛe: K. ꝙ ſic. ⁊ oĩa dãna qᷓ occaſiõe debiti habuit.qꝛ ſeruari debet idẽnis. de fideiuſſo.c.ij. de fo.compe.c.
fi.li.vi.ff. de ac. emp.⁊ ven l.ſi ſterilis.S.cum ꝑ
venditsꝛem.ff. manda.l.ſi mãdato.ð.ſi fideiui⸗
ſoꝛ. ff. de admi.ruto.l.ij..vltimo Et hec eſt cõ munis opiniollʒ Alanus contradtcat. de vſurt ſolutis: Sed tu dic m eam diſtinctionem: de qua habes.t.fideiuſſoꝛ..xij
¶ PMtrum liceat erigere vf—— quas ſoluit ab eo qui non ſluit in terminoe. ꝙ ſic ſi duo cõ currant Pꝛimũ ſi illi dixit ꝙerat ei neceſſe ac⸗ cipere ſub vſuris Hecundũ ſi non poterat alr
0
inuenire mutuũniſi ſub vſuris ſm Alcx.de al.
Facit pꝛo hoc.c.quoniã. xiiij.q.iiij. ⁊.c.ſi quis. de ciericis.xij.q.ij Poſſet ẽt dici ꝙ ẽt ſi mutu um potuiſſet inuenire gratis ꝙ nihilominus poteit exigere vſuras ſolutãſ: qꝛ nõ tenetur ſe — obligare?qð faccrer ſi mutuo acciperet
graris. Bed tamen pnmñ eſt equius;
¶¶ Wtrum ille aquo emi lapides tigna ⁊ umſ R
modi ex quibus non percipitur aliquis fru⸗
ctus tencatur mihi ſoluere vſuras quas ſolu
vt ſibi ſariſfaceremi ſi ipſe non mihi tradidit pꝛedicta in termino: ſed fuit in moꝛa: K. Fᷣm Bal. in.l.vſuras. C. de vſuriſ q; ſic tanqᷓ; inter⸗ eſſe. Facit ter.no.in.l.lutius titius.fᷣm vnam le eturam.ff. de actio.empt. ⁊ ven; Idem tenet Inno. dicendum eſſe in fimilibus contracti⸗ bnð puta locationibus: venditionibus:⁊ hu⸗ inſmodi. Koncoꝝ Lau.⁊ Ridol. in ſuis cõtra⸗ ctibus. Sed Balicetus in.d.l.uſuras.repꝛobat
Bal.dicens ꝙ intereſſe vſurarũ q̃s ſoluit non
dʒ imputari debitoꝛi ante moꝛã̃ Sed tu tene pꝛimã opinionẽ qñ accepit ſub vfuris taliiq glio mõ nõ accepiſſet niſi ꝓpter cõplacẽtiã vr
——————

vtilitatẽ quã ↄſecuturus erat ex tali emprione Et iõ cũ talis ex falſa ꝓmiſſione pꝛiuaucrit eñ talivtilitate vel cõplacẽtia quã:vel tãtũ phex⸗ timabat quantũ intercſſe viurarũ. Jõ talis ei tenct᷑. Et fic concoꝛda.
n ¶ MPtrũ recipiens denarios ſub vſuris q poſt
²3
14
5
ca auctoꝛitate ꝓpꝛia alicui amico ſuo ſub eadẽ vſura mutuat fit vſurarius. Monald. tz ꝙ ſic. Sed Jo.Lal.in repetitione. c.fi. de vſuri diſtnguit.ꝙ; aut facit vt vſurario ſatiſfaciat ⁊ ſe indẽnẽ pꝛeſeruet. Et ſic lʒ qʒ nõ fit ſtipulatio vſurarũ:ſed vtæuitet dãnũ ꝙ tʒ. ut in.c.ſi quis clericꝰ.xiiij.q.iiij. qm̃ nõ tenet᷑ cũ ſuo dãno al⸗ tcri ſubuemre.ff. de pᷣſcrip.ver.I.qui ſcruãdaꝝ in pꝛincipio · Aut facit al io reſpectu q;;vt ſe ſer uet indẽnem:Et ſic nõ licet.⁊ eſſet vera opinio Monal. puta qꝛ lʒ nõ mutuaſſet amico nõ ꝓ pterea volcbat ſoluere vſurario. Concoꝛ. Me. de ancha.poſt Jo.an. in.c.i.co.li.vi⸗ ¶MHtrũ ile ꝗ occaſiõe mutui laboꝛes ſubijt vf dãna poſſit in recõpenſationẽ facere fructus —.—— pignoꝛis ſuos ſine vſura. ſ. Mo. in ſů. ꝙ ſic. de re.ec.nõ alie.c.ad nr̃am.vel ẽt aliꝗd ꝓ laboꝛe li cite pcipit vltra ſoꝛtẽ Fᷣm eundẽ ibidẽ ¶ Vtrů liceat mutuare ſub vſuris illi qui vſur patmea q̃ aliter nõ poſſũ hr̃e donec ſim fatiſfa ctus. e.ßᷣʒ Nlex.lõ.qʒ ſic:qꝛ ñ recipio alienũ:ſʒ meũ. Facit.c.ab illo.xiiij.q.iiij.⁊.c.i.⁊.ij. devſu Dð limitat tñ niſi ſcãdalũ ſibi imineret vł alij qꝛ tunc non liccret; qMtrũ gener g ackipit in pignꝰ certas poſſeſ⸗ ſiones a foccro ꝓ dote nõ ſoluta facist fructuſ ſnos.h.ꝙ ſic. ter. eſt in.c.ſalubꝛiter de vſu. Qð intellige ſi pꝛimo concurrat.ꝙ ſuſtincat onera
mfimonij. vt in fi d.c falubꝛiter.⁊.l.pf̃.in pꝛin.
ff. de doli cxcep.ſcðᷣo qꝙ dos ſit ꝓmiſſa fimplr Mam ſi dediſſet terminũ de dote ſoluẽda nihil poſſer recipe:q añ moꝛã̃ nipil debet᷑ ⁊ potuit
vroꝛẽ accipe ſine dote Vicat ergo gener. Ego
fuſtineo onera matrimonij. vel ducendo ſuſti⸗ nebo:da dotem. Et ſi ſocer non poteſt. dicat ci ſuſtine onera matrimonij dando mihi poſſeſſi qnẽ in pignus: vt er fruetibus ſuſtineam Oi⸗ cit ctiam Ma. in d.c.ſalubꝛiter.qꝙ ſi gener acce pit pianus?⁊ poſtea dedit terminum ſocero de ſoluẽda dote ꝙ nihilominꝰ poterit bona ↄſcia tenert fructus pignoꝛis Quod verum credo qñ dedit terminũ ad redimendũ pignus aliter nonTertio q fructus non ercedant onera: qꝛ cauſa ceſſante ceſſat effectus.de appel.cum ccſ fante. Et cõiter onera extimant᷑ ſᷣm quãtitateʒ
potis· Mam mulier fm quantitatem dotis eſ
alimentanda.l.ſi cum dotem.ðᷓ.ſin aũt.ff.ſolu. ma.⁊.c.ꝑ veſtras.ð dona.inter vi.⁊ vxo Quar to ᷣm Jo.an.do. Anto.⁊ Zo. de ligna.in. d.c.ſa lubntcr.⁊ Lau.de ridol.ĩ ſuis ʒctibus.opoꝛtet ꝙ fructus ſubijciau foꝛtune. Vnde ſᷣm eos ñ ſceret genero recipere cautionem vel ꝓmiſſio nem cum pacto ꝙ interim ꝙ dos non ſoiuatur ꝓ oncribus detur ſibi certa quantitas annuati Contrariũ.ſ.œqꝙ certa quantitas recipiat licite tenet Paulus de elea. Jo. Cal. Pe.de anch. ⁊ Pa. in.d.c.ſalubꝛiter. Et eſt verius cũ ſit eadeʒ rarno.ſ.ꝓpter intereſſe dãni emergentis Nimi to tñ pꝛedicta verãꝛqñ gener ſi dotem phberet poneret eam in poſſeiionẽ vel in negociatiõeʒ ex quibus ꝓbabiliter tantum haberct:als non cum nullũ panat intereſſe ¶ Ptrũ mutuans ſũmam pecunic debitã pꝛo dote genero pꝛcfato.⁊ recipiens ab codẽ poſſeſ ſionẽ quã ipſe in pignus hʒ a ſocero ꝓ dote fa ciat fructꝰ ſuos ſine vſura ſicut gener facii&. Bal.in rubꝛica.C.de vſu.ꝙ nõ Rõ qꝛ muta⸗ tione perſone mutatur pꝛiuilegiũ quotiens ꝑ⸗ ſona eſt imediata cauſa pᷣuilegij.I.i.C.de impo. lucra.de ſcrip.⁊.l.locatio.als incipit licitatio. ð fi. f. de publica Sed hec nõ eſt rõ:qꝛ iſtud non eſt pꝛiuilegiũ ꝓpter dotenꝰ ſed ius cõe ꝓpter inrereſſcꝰIdeo cũ iſte mutuãs nõ ꝓpter inrer cſſe:ſed ꝓpter lucrum accipiat fructus er mu⸗ tuo cirt vſnrariusdieit tñ rodo.ꝙ ſi mutuaſſet liberali ⁊ gener ſibi ſilr liberalit tranſferretto tum ius qð hʒ in poſſeſſiꝰne pꝛefata:ticite face ret fructus ſuos q cos nõ reciperet rõne mu⸗ tut:ſed rõne liberalis donationis.
¶VPrrũ emens a gencro ius pꝛefate poſſeſſiõis ꝛ
faciat fructꝰ ſuoshe. ꝙ ſic. nec ibi põt kſſe vſu⸗ ra:niſi fingerct emere cũ inrẽdat mutuarc. Fs⸗ cit ꝓ hoc qð dicã.j.ð.lxx vi
¶ Mtx hercdes marui ſinkvſ ura ſilr faciãt fruns
ctus juosh.ᷓʒ Jo.an.⁊ Ma. in. d.c.ſalubꝛitcr. ꝙ non. qʒ rõ eſt diuerſa. Mam hercdes ſtatim pñt ſe expedire reddendo illi pignus qð no pot maritus.de iurciur.tua nosel.ij. ¶ Mryũ relicta cui hercdes obligant pꝛefatam poſſeſſionẽ faciat fructus ſuos·h. fᷣm Inno.⁊ M). Ber.x d. Anto. in. d.c. falubꝛiter. tinẽtꝙ nõ:fed computabunt in ſoꝛtem. Facittitia.ff. de ſolu; Sit ergo cauta ⁊ faciat poſſeſionem vendi vel in ſolutum ſibi dari.l. a diuo pio.. ſi ſuper rebus.ff. de re indic. Sed ego credo contrarium: ſi non habet aliunde: vndt viuat
—
— 3
6
2
nrec xtircſi ſů prfu nsnlde ſmẽn jnereſtcuc ſmia velde ſddeuu jseſerim uisſcdc ſond habe qhe cdier verbigfac fdescen poni viri ſumnòq pier. M gmisi ſderaii ⁊venl/ fumenl junconß e intereſ qeſt eur rõnc cõmt empli ꝓn mino pp tu nõ dech non ſun ſonem fal ſ Qð incl fuiſet tal p: um Decij liqnd drit ſuse de pe ſiyt Jul Nntiin idonnspe ſutllump: ius f.5 Mnei nõ ſo ihonuit tů
ſohe ſeccñ uscaſ
ſmeß qun auenc um oharcjto mgenmqᷓ ßinlie Riunuto

ꝙ facit juos fructus licite] Et ẽt teneo ꝙ pot recipere certũ quid innaliʒ ab heredibus do⸗
nec ſii reſtituãt dotẽ· vr. diri. Dos. exxviij
¶Erx pꝛefatis pʒ ꝙ rõne intereſſe vel jucri cef ſantis vel damni emergentis aliquid accipere yltra ſoꝛtẽ nõ eſtvſura, Sed aducrtẽdũ ẽ ꝙ gñ
intereſſe cuenit rõne lucri ceſſantis:ſiue ex ab⸗
ſentia vel deſtructione rei alterius extimatio nõ d deduci in infinitũ:ſed vbi res ꝑꝛincipa⸗ lis eſt ertimatio nõ dʒ excedere duplũ rei pꝛin paiis: ſed cõᷣeʒ extumationẽ ipſius rei. VbiVo res nõ habet cõem cxtimationẽ:qʒ alia non eſt que cõiter vendatur: vel vbi res eſt incerta, vt verbi gra capturs piſciũ de qua in. l.ſi iactum, fl. de ac. emp.⁊ ven. tůc ettimatio fiet arbitrio boni viri:lʒ excedat duplũ:adeo tñ ꝙ in ĩmen⸗ ſum nõ excedat.vt. l.i. C.de ſen. que ꝓeo ꝙ int᷑. ꝓfer. Qñ Vo intereſſe eucnit rõne dãni emer gentis:ſi hoc eucnit rõne omiſſionis ſolũ con⸗ ſiderat inrereiſe ſolũ intrinſecũ.vi. ff. de ac. ẽp. ⁊ ven.ſi ſterilis. ʒ. cũ ꝑ venditoꝛem. Eremplũ frumentj nõ eſt datũ emptoꝛi in termino: ſo⸗ lum conſiderabitur illud qð plus valuit:quod eſt intercſſe intrinſecũ:nõ q aialia moꝛtua ſint
qð eſt ertrinſecũ intercſſe:ſi aũt intereſſe cuenit
rõne cõmiſſiꝰis:ſic tenct de extriſeco dãno. Ex emplũ ꝓmiſiſti mihi dare frumentũ in tali ter ming:⁊ Pꝓpterca nõ ꝓuidi mihi aliter. Et erq tu nõ dediſti non potui ꝓuidere.exquo aialia moꝛtua ſunt ſic tencris per omiſſionẽ ⁊ cõmi ſionem.i.fal ſam ꝓmiſſionẽ ſaltem in conſcien
tia. Qð intcigo qñ aliter ſibi ꝓuidiſſet: ſi non
fuiſſet tali pꝛomiſſione fraudatus. Aliud exem
plum. Dcdit quis tignũ violatum ſcienter nec aliquid dixit emcnti tenebit᷑ etiaʒ de ruina do mus:⁊ de penſiõe ſoluta:qð xſt intereſſe extrin ſecũ.vt.. Julianns.in pꝛin.ff. de ac. emp.⁊ vẽ. Mon iñ in infinitum. Vnde non veniet pen⸗ ſio domus per longum tempꝰ:ſed viact ꝙ ve niat ſolum pꝛima penſio.ar.l.i. hoc iudiciũ. ⁊ neratius.ff. ð ſcruo coꝛrupto.vbi cœꝛruptoꝛ ſer ni tenci nõ ſolũ de feruo: ſed de oibus rxbꝰ qᷓs aſpoꝛrauit tũc fugiens. nõ autem de alijs que poſtea ſucccſſiue furatus cſt,
¶ Sertus caſus in quo licite vltra ſ oꝛtem exi⸗ gitur eſt quando id quod capitur fit rõne pene
Aduerte tamen m Sco. in. iiij. di xx. q ij·r. i. ꝙſi creditoꝝ malet debitoꝛem potius incur⸗
rere penam qᷓ; in termino ſibi ſoluere eſſet vſu ra· Bimiliter pꝛeſumitur vſura ſuper pena ap
polita mutuo quando excedit in tereſſe. de quo
pie vt.ð. Pena.ð.xij Iteʒ pꝛeſumitur in frau
dem vſurgꝝ qñ apponens penam eſt conſuetꝰ?
feneraril. Julianus..idẽ, ff. de ac. emp.⁊ ven· ertra de pigno. illo vos.ff. de pig. ac.l.vł vn⸗ uerſoꝛũ Item qñ per ſingulos menſes vel an⸗ nos dicit cõmitti.aut.ad hec.C.de vſu.ſumpta de coꝛpoꝛe.aut, vt nullus mutua agri. In iudi⸗ cio tamen gie ſi apponat ſolum vt ille foluat in termino:qꝛ de pecuna intẽdit aliud facere tũc
⁊ magis cupit ꝙ ſoluat qᷓ; penam cõmittat ⁊
veriſumiliter credidit penam non incurrere qñ appoſuit poterit exigere ſine vſura etiaʒ ſi er⸗ cedat intereſſe m Rod.qʒ intereſt publice vti litati: vt pacta ſeruentur. Si Vo ponit in frau dem vſurarum: vel qñ appoſuit veriſimiliter credidit penam incurſurum: aut magis cupit incurrere penam qᷓ; ſoluereꝭvſurariꝰ erit. xij.q ün fraternitas.⁊.c in legibuſ. de arbi.c. dilecti.⁊ qð ibi no Itẽ aduerte ꝙ qñ non ſoluit in ter⸗ mino ꝓpter impotentiã vel pꝛopter non cul⸗ pam ſuam.ꝙ pena non poteſt exigi ſine vſura q vbi nõ eſt culpa; non debet eſſe pena.ſanci⸗ mus.C· de penis. Ergo exigerct rõnc excreſcen tie que facit vſuram.d.c. ſi feneraueris. Item qñ partem ſoluit non põt pena exigi quando obligatio eſt diuidua.de quo dic vt.ð. Pena⸗ .xtij. ⁊. xiiij, LQnid de ſtatuto vel conſuetudine qua oꝛdi natur vt miſſus in poſſeſſionem lucretur fru⸗ ctus ad rõnem quinqʒ ꝓ centenario donec ſibi fuerit ſariſfactum:vel ꝙ fibi detur in ſotutum id qð valet quinq; ꝓtribus.ſ. Bal. in. l.acce⸗ pram. C. de vſu..xviij.⁊ Io. de imo, in. I.ſi fini ta..ſi plures. ff. de dam,infec, ꝙ licite ſine vſu ra illnd accipit:qꝛ illos lucrat rõne intercſſe.⁊ dicit notari in glo.ſuper.ðᷓ.ſi o.in aui. de ex⸗ hi.re. que ſingularis cſt ſm eũ. Bar. Vo in.l.ſi finita.ð. Julianꝰ.ff. de dãᷓ.infe.⁊ Jo.de anania in.cſalubater. dc vſu.⁊ Lau· de ridol, dicunt ꝙ talis conſuetudo vel ſtatutũ eſt cõtra ius dinũ ⁊ in fraudẽ vlurarũ Sed ego dico ꝙ ſi tale ſta tutum vel conſuetudo emanauit in penam vt debitoꝛes artentur ad ſatiſfaciendũ.⁊ debitoꝛ er culpa ſua ñ ſatiſfecit ꝙvera eſt opinio. Mal. dũmodo concurrat recta intentio.vt.ð.dixi in pꝛecedenti.q. nec mirũ cum auctoꝛitas pꝛefoꝛiſ Pꝓpter nimij cohtumaciaʒ hoc facere poſſit.. fulcinius. ðfi.ff. ex qui.cau, ĩ poſ.eatur. Si vo fu in fraudem ⁊ mutuans potius veclit incur⸗ yere penam debitoꝛem ⁊ hmõi.ſic vera eſt opi nio Bar.⁊ erit vſura. Opoꝛtet ergo ad hoc vt

—
5
liceat ꝙ iuſte ſit miſſus in poſſeſſionẽ nõ ñ er oꝛdine:ſed ẽt ex cã hoc eſt ꝙ in veritate fit cre⸗ dito::⁊ ꝓpter intereſſe illud plus accipit: puta
qꝛ potius vellet ſua:puta centum qᷓ; domũ que
valet centũ.xx.aliter illud plus teneret᷑ reſtitu ere vt dicimus de pignoꝛe in.l.fi..ſin aũt biẽ⸗ niü. C.de iur.do. impe.vel ad pumendũ ↄtuma ciam debitoꝛis ſuper abundantiam pꝛedictam accipiat:puta quia ille contumaciter non vult ſoluere.
ʒ ¶ Septimꝰ rõne dubij recipit᷑ vltra ſoꝛtẽ ſine
vſura de quo in.c.in ciuitate.⁊ in. c.nauiganti. de vſu puta emens rem ꝓ minoꝛi pꝛecio qᷓ; va leat tꝑe emptionis recepturus eam tꝑe quo ve riſimiliter plus vel minus valere põt non erit vſura.ſi caſus accideret ꝙ plus valeret.qꝛ m
lo.in.c.nauiganti.de vſu.tam emptoꝛ qᷓ; ven
itoꝛ equaliter cõmodũ vel incõmodũ ex dila tione expectat. Exemplũ:emit quis frumentuʒ rꝑe madij vel oleum ⁊ hmõi in quo vna men⸗ ſura valet vnũ ducatũ ꝓ vno floꝛeno receptu⸗ rus ipfũ tpe auguſti ſi eſt frumentũ vel tꝑe na tiuitatis ſi eſt oleum. in quo tꝑe vcriſimiliter põt valere tantũ minus de vno floꝛcno quan tũ płus:nõ crit vſura:lʒ valeat plus/ Eſſet bñ vſura ſi tali pꝛecio cmeret ꝙ veriſimiliter mi⸗ nus valere nõð põt uel quid modicũ:ſed bñ mul tum plus. Qð aduerte ꝓ iſtis qui emunt olcuʒ tali pꝛecio ꝙ parum minus põt ualere.ſed bñ multũ plus:qꝛ uſururij ſunt· Aduerte ẽt hic ꝙ ille qui emit rem recepturus alio tpe cam: cre⸗ debat cam plus ualere.q̃;uis iudicio cõi ueriſi militer fit plus uel minus ualitura erit uſura⸗ rius minus emendo ꝓpter pꝛeuentionẽ ſolu⸗ tionis ᷣm Inno.⁊ do. Anto. in. d.c. in ciuitate q;uis non icneat᷑ ad reſtitutionẽ.ſi ueriſimilit᷑ plus uel minus erat ualitura:; ipſe non ſic cre deret. Silr dic de illo qui uendit frumentũ uel oleũ ⁊ hmõi pluſq; ualeat tpe ↄtractus. ut pꝛe einm recipiat rpe quo ueriſimiliter põt pius uel minus ualere ſi antea non erat uenditurus gꝙ licct. Vnde clarius Sco. in.iiij. di.xv.dieit. Aut ucndens frumentũ tpe natiuitatis ponit pꝛeciũ qð tuuc ualet ⁊ expectat uſq; ad madiũ ſolutiõʒ.⁊ ſic miſericoꝛdiã facit. Aut ponit ma ius pꝛeciũ q; tunc ualeat. Et tunc diſtingue. ſi erat uenditurus in natiuitateſic erit uſura. Si Vo non erat uenditurus: ſed uolebat ſeruare uſq; ad madiũ:⁊ ſolũ ꝓpter inſtanti requirẽ⸗ tis nendit.tůc ſi ponit pꝛeciũ tale tñ ꝙ ucriſilr in madio põt plꝰ nalcre ucl minꝰ nõ crit uſura
p. d.c.nauiganti. Si vo ponat tale pᷣci ꝙ po⸗ nat ſe in tuto ut in pluribus:⁊ iliũ cũ quo Shit in periculo ut in pluribus:puta qꝛ raro põt phꝰ ualere:ſed minus ſic cõit.ſic eſt uſura. Etin h concoꝛdant cõiter canoniſte in dictis.c.in ciui tate.⁊.c.ↄſuluit.⁊.c. nauiganti.
¶ Sed qd ſi nõ ponit pꝛeciũ:ſed uendit cũ pa
cto ꝙ quãtũ ualebit in madio tãtũ unlt.h.ꝙ ſi ut diri erat ſeruaturus.iʒ. Gi Vo nõ erar ſer uaturus ẽrit uſura: Aduerte tñ ꝙ cũ oleũ vinũ ⁊ frumeutũ ⁊hmõi decreſcant:illud qð decre⸗ ſcit nõ poterit ſine uſura uẽdere Itẽ ſi neceſſa rio ꝓ eius ↄſeruatione uſq; ad illud tpᷣs hf̃et aliqᷓs expenſas facere:puta puluerigatiõis aut locationis uaſoꝝ ſeu domus ⁊ hmõi.ſi ipᷣas ñ detraheret eſſetuſura Et ꝓpterea dico ꝙ con feſſoꝛ dʒ multũ põderare pꝛefata:ne ſil ruat cũ ipſiſ. Et iõ.c.in ciuitate pꝛefatũ mefito dicit cõ ſulte hoĩes faccrent ſi a tali ʒctu ceſſarent:cuʒ cogitationes hoim ncqueãt oĩpotenti deo oc⸗ cultari/Rõ qꝛ tales magis ſunt ↄtentiita erpe dire qᷓ; periculo ſuo uſq; ad iltud tpᷣs ſeruare.
tẽt vt plurimũ ſunt incerti:ſi crãt ſeruaturi vſq; ad illud tpᷣs cũ videamts ꝓpter qucdam emergentia ꝓpoſitũ ſepius mutare:Et ꝓpter ea eſt ꝑiculoſus ʒctus:niſi bñ clauſulei Et ma gis vubius eſt caſus qñ ñ ponit pꝛeciũ tůc: ſed
vult q̃ntũ valebit ĩ pᷣncipio madij:vl in medio
aut in finc. cũ certũ ſit ꝙ totũ ſi hʒ mltitudinẽ nõ potuiſſet ita pꝛefixę in pᷣncipio vendcre vel in vno dieꝛ⁊ cõiter můtet pꝛeciuʒ: Si tñ vellet tãtũ quãtũ valuit plus in madio ſic eẽt vſura apertg; Si Vo ſimplr dirit quantũ vajcbit in madiòſic ᷣm iudiciũ humanũ attende medio critas/vt nõ plus velminus capiat ſcd mediũ ar. in aui. de ↄſulibꝰ.. qm̃ ẽt nos.ſed tñ pcricu loſũ eſt:eũ foꝛte venditurus fuiſſet in illo tꝑe qͥ minus ualuit in illo menſe.
¶ Brrũ cmens redditus alicuins ciuitatis er ʒ
guerra anguſtiate ꝓ vjli pꝛecio.⁊ demũ facta pace lucrat.x.ꝓ vno ſit vfurarius:ſ.ꝙ nõ rõe dubij. l.cũ hereditate.⁊.l.ſe.ff. de here.⁊ ac. vẽ. m Mo.⁊ Archi.conſulunt tñ vt inde largas faciat elemoſynas. ¶ Mtrũ mutuans põdere numero ⁊ mẽſura ſibi reſtituat ſit vſu rarius.cxemplũ:puta pecuniã ꝓ pecunia; mãr chã argenti ꝓ alia marcha grgenti:granũ pꝛo grano: vinũ ꝓ vino:⁊ hmiß. ᷣm Me.de an. ic.vſuraxꝝ.ð vſu li. vi.⁊ Jo.cal.i.d.c.fi. ⁊ Rod. ꝙ aut veriſilr dubitat᷑ ꝙ tꝑe ſolutionis tantð
rẽ cũ pacto ꝙ eadem res in ʒů
jintener unin gilſiqu jculiẽ er itbonta lipiendo wiſſecſt ſediloꝛc dehitoꝛilib gi vor sſicſtv bionkber mmuscrit qus cric umsane ſcqᷓsi ⁊pxrimð vnerci peccaue Lauti pil wi twoꝛlibꝛul te reſtiu turus ſiue ¶ Octan yſuracſt ri põtrecopet ſicrites pl alo ktſch uq pprerp erc ercu nol. Pona chrLar. xteſca terſtquent (Vrimutn ſoꝙ ſinau mi. gi vo mifbi pec rſtyſurni miktadue Mitar chtali ſinipanoſ inunt debit iimeſ Si nie poſtm n inſepe uigi n

38
minꝰ põt valẽ quãtũ pletqut ꝙ ñ plꝰ valebit.⁊ ſic nõ eſt vſura nec petm̃:vt in. d.i.fi. qꝛ ſiẽ cre ditoꝛ teneret᷑ eã recipere fi vilioꝛ eſſʒ facta quo ad cxtimatiõʒ. vt pʒ inl.vinũ.fᷓ.ſi ccr.pe.⁊ no. glo.i.l.ſi quis clericꝰ xiiij.q.iiij.qꝛ nõ eſt neceſſe ñt einſdẽ extimationisiʒ debeat reſtitui emſ⸗ dẽ bonitat q̃litate intrinſeca? Jõ nõ peccabit recipiendo pꝛecioſioꝛẽ qͥ ad ertimationẽ; Aut
veriſile eſt ꝙ erit p̃cioſioꝛ tpe ſolutiõis Et tũc
ſ creditoꝛ crat ſeruaturꝰ:⁊ nõ aufert libertatẽ debitoꝛi liberandi ſe·qñ velit infra terminũ.ſic lz. Bi Vo nd craꝝ ſernatutꝰ:ſed interi ↄſũptu⸗ rus ſic eſt vfura. Silr qñ auferret libertatẽ de⸗ bitoꝛi libcrandi infra terminũ qᷓ;ᷓnis eſſy ſerua turus erit vſura. Et his concoꝛ. Archi.in. d.c.ſi quis clericus Dcit tñ Rodo.qꝙ qñ erat ſerua turus ⁊ nõ abſtulit libertatẽ debitoꝛi liberãdi ſe:qᷓ;uis iõ crediderir vt ſe periculo exoneraret ⁊ ꝓximũ periculo ſubmitteret nõ tñ ꝓptcrea tenerci ad reſtitutionem lucri de neceſſitate.lʒ peccauerit ⁊ in pnia vt reſtituat fit ci ↄſulẽdũ. Lau.tñ de ridol.in ſuis ʒctibus tʒ indiſtincte ꝙ ille qui mutuat ꝓxio ducatũ ꝗ mõ vãlet qᷓt⸗ tuoꝛ libꝛaſ.ſi poſtea recipiat qnqʒ libꝛas vt valʒ tꝑe reſtitutiòis ꝙ licite facit:ſiue erat ſerua- turus ſiue nõ: Sʒ opi. Ancha eſt eqoꝛ ⁊ tutioꝛ ¶ Dctauus caſus in qͥ recipit᷑ vltra ſoꝛteʒ ſine vſura cſt rõne periculi:per 4 uꝑabundantia põt recõpenſari ᷣm Alex lõRes eni et̃ picu⸗ ũ crñres plus valẽt q; res eiuſdẽ ſpeciei in pi⸗ culo· Et ſic hec recõpenſatio reducit᷑ ad naturã reiqᷓ ꝓpter pcriculũ extimat᷑ plus vel minꝰ va lere.⁊ ſic excuſat ab vfura. Et in Pↄꝓcoꝛ. Nau.ð ridol. onal.Mgr̃ Fran. de empoli. Me. de ancha. Car. Jo.de ana.in. d.c.nauiganti.⁊ cõit oẽs. Et eſt caſus in.l.in naue.ff.loca.⁊ hoc pate bit er ſequentibus dubijs clarius
¶ Btrũ mutuans pccuniã nauigaturo cũ tali pacto ꝙᷓ ſi nauis cũ capitali periclitet᷑ nihil ſibi teneat᷑· Si Vo res emptas poꝛtauerit ſaluas teneat᷑ ſibi pecunijj mutuatã cũ parte lucri tra dere ſit vfurariuſ.K.qꝙʒ ſic.caſus eſt in. d.c.naui ganti. Et aduerte ꝙ doc. diuerſimode iſtũ ter. exponũt quare eſt vſura in iſto caſu.tu tñ tene ꝙ rõ eſt: qꝛ talis nõ vult mptuare.ni ſi cũ tali pacto ſuſceptionis periculi. Et ꝓpter ea grauat vebitoꝛẽ in aliqd plus ex mutuo. Et iõ vſura eſt, Si aũt quis liberaliter mutuaret:; Dcinde poſi mutuũ ad inſtantiq̃ debitoꝛis ſu⸗ ſciperet in ſe periculuʒ qð dr ſſecuratio/licite poſſet al iquid lucri ſuſcipere ſine vſuraꝰEt rõ
368
diuerſfitatis eſt:qꝛ receptũ in pꝛimocaſu vltra ſoꝛtem directe concernit mutuũ in quo oĩs ſu⸗ pcrabundantia ꝓhibef.lu. vi. riiij. q.iij. c.ij Sʒ in ſcðo caſu nõ ſic:qꝛ non ꝓpter mutuũ ſedꝓ pter factũ.ſ.ſecuritatem?vñ eſt Sctus innoĩatꝰ iſte ſcðᷣus vltra mutuũ Itẽ qꝛ accipcre aliquid
P aſſecuratione:lʒ ᷣm oœẽs. Ergo mutuũ qð pꝛi
us quis fecit non facit eum pcioꝛis ↄditionis. Et ideo tene ꝙ ſiue mutuũ dederit ſiue nõ põt licite aliquid recipere.qñ pcriculũ alicuus rei in ſe ſuſcipit non ꝓpter mutuũ ſed ad inſtan ⸗ tiam debitoꝛiſ; SMo ꝑpp mutuũ cogeret debi
toꝛem vt pcrichtũ ci daret cã alicuius lucri ſic
eſſet vſura Et ſic loquit.d.c.fi. Et hec clicio a d. Lau.de ridol.in ſuis ʒctibus. Et hoc locũ hʒ ne dů in ſuſceptione periculi maris: ſed ẽt cu⸗ iuſcunq; Fm migr̃m Fran.de ampuł᷑/
¶¶ trů accipientes aliquid/p ſaluo ↄducto li 39
cite accipiant..qꝙiſic fi duo ↄcurrant. Nꝛimũ ꝙ ipſe nõ teneat᷑ tenere ſtraras vel viã ſecurã Secũdũ qꝙ obſeruet qð ꝓmiſit. Sed ſi ipſe foꝛ
te eſſet cã talis periculi iniuſte vcl nõ ſeruaret
ꝓmiſſů teneret᷑ reſtituere qð accepit.⁊ vltra de oĩ dãno ſatiffacere.
¶ Quid de pactis que fiunt inter aliquos con/ 40
tendentes.ſ. ꝙ tale quid erit vei talis fecit tale quid vel fuit alius ⁊ ponunt.v.h.ꝙ ſi in huiuſ
modi non inducitur aliquid turpe:puta votu;
captande moꝛtis ficut in illis qui ponũt ꝙ fra ter talis moꝛtuus eſt vel moꝛietur infra annũ ſic erit vanum. i NVo tale turpe inducitur ſic crit turpe.⁊ tenebitur de bono ↄſilio dare lu⸗ cratum pauperibus.
¶ Mtrũ. A.qui fideiubʒ ꝓ. B. C. a quo. C B. 4i
pecuniã mutuo accepit cũ pacto ꝙ vult duos floꝛenos ꝓ centenario fideiuſſioms ſit vſura⸗ rius.dic ut.ð.fideiuſſoꝛ..xx.
¶ Vtrum mutuans pecuniam Joñni uſq; ad ꝛ
x.annos cum pacto ꝙ ſi infra decenniũ moꝛtu us fuerit alter coꝛum debitoꝛ ſit jiber. Si vo ſuperuixerit ambo dabit ſibi aliquid vltra ſoꝛ tem ſit uſurarius.. ᷣm Alex.lõ. ꝙ fic. Ratio quia periculum non excuſat ubi cauſa tꝑis nõ ꝓpni aliquid plus accipitur:ſed vbinon cau⸗ ſa tꝑis tunc periculum excuſat. Wel dic ꝙ ideo eſt uſurarius: quia ex mutuo cxigit obligatio⸗ nem alicuius ultrq ſoꝛtem: lʒ ſub periculo.d.c. fi. de vſu. ¶ Mtrũ ciuis ꝗ mutuat cõitati.ſxx.ducatos qᷓ cõitas habet ex ſtatuto ꝙ quicunq; habens fi liam vnius anni.lxx.dederit habcat qngentos
1

pꝛo ipſa maritanda ſi vixcrit vſqʒ ad. xv. annũ Si Vo ante pꝛefatum ps moꝛtua fuerit totũ amittat ſit vfurarius.kK.ꝙ ſic. qꝛ in mutuis ve ris vel interpꝛetatis ſpe lucri pꝛincipaliter fa⸗ cris periculũ vel dubium non excuſat a fenoꝛe d.c.fi. Mec ob.dictum Ri.in.iiij. di.xv.ar.v.q. v. quod vult ꝙ qñ capitale ⁊ lucrum ſtat ad periculum mutuantis licite recipiat vltra ſoꝛ⸗ tem:qʒ illud eſt verum qñ periculum euenir ex natura rei qui allegat.d.c.fi. ſed in caſu iſto eſt periculum ex lapfu tpis. Et ideo ʒctus illi⸗ cuus ⁊ vſurarius. 44 ¶ Quid de illis qui dant eccleſijs pecuniaʒ vt recipiant ab eis certas poſſeſſiones tenendas toto tꝑe vite ipſoꝝ:⁊ poſt moꝛtem debeant re dire ad ecclefias.ſe. Aeo.tentt ꝙ licet.⁊ rõne pericnli ſeu incertitudims.allegat.l.i. C.de pac. .li.ff. ð ↄdi.⁊ de. niſi habcant pꝛauam inten⸗ tionem. Bof.tenet ꝙ eſt contractus vſurariꝰ qñ datur pecunia. Secus qñ daret vnam poſ⸗ ſeſſionem ecclie ⁊ reciperet equiualentẽ vſurꝰ ⁊fruiturus vtraqʒ in vita ſua:vt poſt moueʒ cius ad eccleſiam ambe cum pleno vñio reuer tantur. qʒ ſic licet recipere in duplo valentem plus qᷓ;; ſua quã confert. Similiter ſi ſuam ex nunc voluerit in eccleſiam tranſferre oĩno vt ipſe eg nonvtatur ſeu fruatur poterit licite ab eccleſia recipere poſſeſſionem valentem in tri⸗ plo.vt.x.q.ij.pꝛecarie. Ego Vo dico ꝙ etiaʒ qñ datur pecunia:qð licet dũmodo ſeruetur equa litas iuris naturalis ᷣm Ri.in.ij. quoł.q.xxiij. ar.iij. quia talis contractus non eſt contra⸗ ctus mutui veri vl apparentis.ſed potius eſt contractus innominatus qui magis aſſimila- tur contractui emptionis ⁊ venditioniſ. Et iõ ſi debet liccre opoꝛtet vt non appareat quis habeat partem melioꝛem: ſed ꝙ videantur equales tam vendens qᷓ; emens aliter eſſet illi⸗ citus. Ideʒ vicit Ri.de eo qui emit ãnuos red ditus:ẽr pecuniarios:vel cenſuuʒ penfionem: vel pꝛcdium hereditarie:vel ad vitam ementi qð licet:ſi debita ſeruetur equalitas. Et Alex. lon.in quol.ſuo idẽ tenet ⁊ cõiter omnes doc. pariſienſes ⁊ canoniſte in.d.c.in ciuitate.verũ eſt ꝙInno.ibidem limitat in redditibus con⸗ ſtitutis non conſtituendis de nouo tꝑe cõtra⸗ ctus:ſed nõ eſt ratio diuerſitatis dũmodo red⸗ ditus ſit realiter in re non ficticie. Idem tenet nno.ibidem de emptione nomine debitoꝛũ
ꝙ licet. Facit.l.iubemus.la.ij. C. de ſa.ſan.cccl.
Et idem dicendum ſi pꝛefata emantur in per⸗
petuum. Me.de ancha · dicit ꝙ ſi redditus de nouo conſtituti ſint pecuniales:qꝛ habent ma gnam vicinitatem cum mutuo potius taliuʒ emptio df̃ contractus vſurarius. Et eſt veruʒ quo ad pꝛeſumptionem. Secus eſſet in conſci cntia qñ vere emerentur. Rodo. tamen dicit ꝙ qñ emitur redditus ad vitũ emptoꝛis ꝙ tũc non eſt tutum: ne vendens veſideret moꝛtem emptoꝛis. Et placet mihi. Ratio qꝛ pactuʒ qð inducit votũ captande moꝛtis nõ valet. l.fi.. de pac.⁊.i.ſtipulatio hoc modo.ff. de ver.obli.
Et ideo pꝛohibetur pꝛomiſſio pꝛebende nõ va
cantis in.c.ij. de conceſ.pꝛeben.li. vi. Et hoc qꝛ eſt contra bonos moꝛes.ideo non debet ad⸗ mitti.l.pacta.C.de pac. Qð tamen non eſt dicẽ dum ꝙ ſit moꝛtale peccatum vendere vel eme ad vitam ſᷣm ſe:qꝛ hoc non inuenit᷑ ꝓhibituʒ ſi debite ſeruentur circunſtantic aliter vſulſfru⸗ ctus nunqᷓ; poſſet conſtitui qui finitur moꝛte. F. finitur.inſti.de vſufru. Emere autem vel vẽ dere ad vitam venditoꝛis magis licet:qꝛ tale votum non poteſt interuenire. Mec ob. quod dixi de emptiõe reddituũ pecuniarioꝛũ ꝙ pecu nia nen eſt vendibilis: qꝛ qð eſt medium ven⸗ ditiõis nõ põt eſſe terminꝰ. Quia ſciendiẽꝙ ficut in bonis noſtris habemus mobilia ⁊ im ⸗ mobilia:ſic ⁊ ius vtroꝛũq;.⁊ ipſum ius poteſt vendi:cut ip̃a mobilia ⁊ imohilia. Mon ergo venditur pccunia:ſed ius ꝑcipiendi ipſos red ditus pecuniales quo vendito tranſit ipſa pe⸗ cunia ſicut iuſpatronatus qð vendi non põt tranſfit vendita terra que ulud habet. Aduerte tamen ꝙ ſi quis dat centum titio vt ipſe titius conſtituat ſe debitoꝛeʒ redditus annualis ma⸗ ioꝛis quantitatis qᷓ; acceperat vſura eſt:qꝛ in re nullus eſt redditusqui emat᷑ niũi titius eſſet ꝑſona que ſoleret locare operas ſuas ad tantũ ꝓ anno ⁊ ipſas venderet. Similiter vſura vi⸗ detur:qñ exigitur plus de redditu qᷓ; res red⸗ dat in fructibus de lucro. Qð bene no.qꝛ pau ci aduertunt. xt attende ꝙʒ talis contractus qͥ quis emit redditus poſſeſſionũ vel domus cõ⸗ muniter fit ſub contractu emphitheotico ſiue libellario ⁊ cum pacto ꝙ ille qui ſoluit penſio⸗ nem poſſit reemere ⁊ ſe liberare a dicto cenſu.
vnde di in aliqubus partibus venditio a fi⸗
cto ⁊ a catha franchi. Etꝓpterca lʒ locatio poſ fit fieri ꝓ pꝛecio totius redditus quem reddit
domus vł poſſeſſio. Mon tñ ſic poterit firiin
iſto cõtractu libellario.qꝛ talis tenetur manu⸗ tenere rem ſuis expenſis.i.i C. de iure emphi.
4u ſulod micio nelo vun öitñ w perẽn de ron prnadʒ ſila qu lispeni adtotaẽ vycẽten totin au Eiſcqi pola vere poicritt ter grau l Wicit 45 CD vue au nuſc; ri ni rubucn dãniip lãle de v ſoluit de ẽ n ilicit ket fumẽt quiſubiaæ ſdebor gn Magri eneerg hopäcn hidi vltraſe tyhrutali ſplappt Monsc ubalqoco ucox irilea Mpunci uſſpoſ de eosgpi ügu

Et teneł᷑ ẽt ſoluere penſionẽ:ſʒ res pereat eaſu foꝛtuito:dũmodo maioꝛ pars nõ pereat. Secꝰ in ↄductoꝛe:qꝛ nõ tenet᷑ ſuis ſumptibꝰ manu⸗ tenere.colonus.in pꝛi.f. loca.nec tenet᷑ ꝑeũte
re caſu ſin culpa.c.ꝓpter ſterititatẽ. de loca.⁊
ið ſi tm̃ vult de cẽſu q;tũ ſolueret ↄductoꝛ ſim pier:ẽ ininſtus ʒctuſ ⁊ ĩ fraudẽ vſure ꝑꝑ pactũ de retrouẽdendo.de quo.j.. lxvi.cũ ſe. Et ꝓ⸗ prerea dʒ hri reſpectus nõ ad fructꝰſi excedũt ſed ad quãtitarẽ pecunie ſolute ꝓ pꝛccio:ita ꝙ
.
talis penſio multiplicata.p.xx.annos aſcẽdat
ad totalẽ extimationẽ rei ũc locate. Et ſic erãt v. P cẽtenario.vt ẽ tex.i aui. de nõ alie.. qꝛ ve ro.⁊ in aut ꝑperua.C.de ſa.ſan.ec.⁊ ibi no.glo. Ei ſeg Bar.in. u. i.⁊ do. Bartholomcus ci⸗ poia veronẽſis:⁊ iõ j locare fimplr ꝓ. vj. nõ poterit dari ad libellum:niſiꝓ.v. Vnde qʒ còi ter grauat᷑ talis in cẽſu:iudico cõiter ʒctum ta lẽ illicitũ ⁊ in fraudem vſurarum.
45 Ptrũ emẽs frumẽtũ in herba vel vinů in
vite aut oleũ ⁊ hmõi anteq; ſint matura mi⸗ nuſq; valebũt tꝑe quo matura erũt ſit vſura⸗ ricũ vidcat᷑ mutuũ interpꝛetatũ.&. ßʒ Bal. ĩ rubꝛica.C.de vſu.ꝙ aut pñĩs numcratio eſt cã dãni ipſius vendẽtis: ⁊ iic ẽ viura per. c.i ciui⸗ tate de vſuris. Aut ſola cõuentio:qʒ pꝛeciũ nõ ſoluit᷑ de pñti.Et ſic Ictus lʒ non ſit vſurariuſ ẽ tñ ilicitꝰ:aut neutrũ ẽ cã dã ni:qꝛ nõ plus va let frumẽtũ vel vinũ ſub taliq̃litate ꝑp ꝑiculũ cui ſubiacet. Et ſic lʒ.fiſtutas.ð. frumẽta. Zl. ſi debitoꝛ.. viſile. f. de Zhen. emp. Hoc itelli go qñ emit᷑ nõ ĩ genere:ſed deiminate.i.frumẽ tũ iiiꝰagriĩ herba:vel vinů iſtiꝰ vinee ⁊c.
4 5 U Tene ergo ꝓ toto iſto. viii.caſu meliꝰintelli
gẽdo hãc regulã ꝙ ſimutuũ fit pꝛincipalr ſpe hñdi vltra ſoꝛtẽ nullũ ꝑiculũ põt cxcuſare qn ſit vſura talis pctꝰ. Si vo mutuũ fit liberaiii. ⁊ poſtca ꝑꝑ ꝑiculũ aligd accipit᷑ excuſat.
47 L Monus caſus eſt rõne admiſtratiõis:puta
tenebat᷑ qs collocare pecuniã alterius ĩ empti one pꝛedioꝝ vt tutoꝛ: vel ĩi aliud fructuoſuni:⁊ nõð fecit ille cuius crat pecunia poterit tãtum vitra pꝛincipale acciperc quãtũ lucri habuiſſʒ NViſitt ſi vt debuit collocaſſet.i.tutoꝛ. q reperto riũ. ð.ſi poſt depoſitionẽ.f. vc admi.tu. Et faẽ pꝛelatos g pñt acgrere eccleſie ⁊ nõ faciunt.
—
xij. q.ij. qſquis ep̃s.
43 ¶ Decimꝰcaſus ẽ rõne hoſtilitatis. Mã quẽ
polſum ꝑſeg gladio ⁊ boni ſpoliare iuſte poſſũ ẽt licite vſuras ab eo extoꝛquere. xiij. q.ilij. ab ilo.dũmõ non ſit ſcandalum alijs.
369 ¶ Vnderimus caſus rõne oſtentatiõio.ꝑrẽ 4
plũ do tibi pecuniã ſignatã ad oſtẽtationẽ vel ẽt ad ſupponẽdũ pignoꝛi ita ꝙvolo illam met quaʒ tibi dedi ĩ numero mihi reſtituas ⁊ ultra eã aliad iucri. Mã talis ʒctuſlʒ cũ nõ ſit mutu umn:ſed poriꝰ locatio: vt no.glo.i.c.ſi feneraue ris.xiij.q.iiij.⁊ in.d.c.ↄqueſius. ⁊ facit.l.iij.. vl.⁊.l.ſe.ff.cõmo. Cõcoꝛdat Sco.in.iiij. di.xv.
FMuodecinꝰeſt rõne alteriꝰ ʒctus a mutuo o
No vel interp̃tato. Mã ĩ ſolo mutuo vouel i⸗ terpꝛetato ↄſiſtit uſura:qñ aliqd ſ upꝛa ſoꝛteʒ.i⸗ mutuarũ exigit: qꝛ uſus rei in mutuonon ẽ ſe⸗ paratus a cõſũmatione ipſius rei mutuate ſeu dñio. Jõ exigẽs aliqd ultra ſoꝛtẽ rapit uſum:⁊ ſic dr uſura.nõ ſic ialijs ʒctibꝰ. Et qꝛ aliqñ cõ⸗ tractus apparẽter nõ videt᷑ mutuũ:⁊ tñ ẽ ſaltẽ interpᷣtarũ: ꝓpterea de muitiſ qõnibꝰſubiferꝗᷓ q̃ fiũt in diuerſis Sctibꝰa mutuo apparent. CEt pꝛimo circa cambia ſciẽdi ꝙ oia reducũ turad tria. ſ.rcalia ſolũ: ⁊ ſcᷣo ad realia ⁊ ꝑ iit teras:⁊ tertio ad ſicca.
CDe cambio reali ſolã. Vtrã cambiũ realeli ʒꝛ
ceat qñ rõne cius aligd lucri accipii:⁊ eſi qñ ꝗgſ hʒ ducatos ĩ auro ueliet monetã:uel hñs mo⸗ netã uellet auꝝ uel alterꝰ generis pecumsam campſoꝛ vult tãtũꝓ ducato utrũ ſit uſurariꝰ. R.ꝙ nõ.qꝛ nõ põt eſſe mutuuʒ in campſoꝛe in B. Vnde minucre ſoꝛtẽ nõ põt eſſe uſura: ſed bene augere.ter. ẽ no.i..rogaſti.ᷓ.ſi tibi dede- ro.ff. ſi cer.pe.poſſet bene ciſc iniuſticia qñ ex⸗ ceſſiuũ lucrũ acciꝑet reſpectu laboꝛis. Et lʒ qui dã dicant licere campſoꝛibus ſolum g de hoc faciũt artẽ:non alijs. ñ ego nõ video rõnẽ di⸗ uerſitatis cur nõ poſſum extimare laboꝛẽ nũe
rarõis vniꝰducativnũ ſoldũ ſicut ghbet ains
Tñ eſt neꝝ ꝙ aiigd plus pñt rõnabuliter acci⸗ ꝑe illi q de hoc faciũt artem:qꝛ maioꝛes labo⸗ res poꝛtãt cũ ſempꝑ fint parati.
CMtrãcambiũ reale ⁊ ꝑ lras liceat:⁊ fit dno 5
bus modis. Pꝛimo hoc modo. Ego hẽo hic Januc.c. aureos vellẽ ꝙ mibi rũderentur Ro me:ↄuenio cũ campſoꝛe vt faciat mihi ifas g⸗ bus dent mihi. xcv.ſolũ reliquuʒ lucret.K. ßm Bal. in.c.i.de plus peti.ꝙ licitꝰeſt talig Sctus ⁊ neceſſariꝰiuregentiũ munitus naturali rõne co ꝙ campſoꝛ ſubit ꝑicula viaꝝ ⁊ dãna nun⸗ cioꝝ: pẽfiones opꝑaꝝ ⁊ ſalarioꝝ factoꝝ.vr no.
in l.ꝑiculi.ff. de nauti. feno.⁊.I.traiecticc.in pᷣn.
ff. de act.⁊ ob.⁊.l.ꝗ rome.v.i.f. de d. ob. vnde
fi augd incrat᷑ hoc ẽ iuſtũ cũ induſtria accedat
rei licite.. deres.ff. ad.i.falci.pꝛeterea numc⸗ 28
ßi

rẽti mihi decẽ:lʒ paciſci ꝙ ei nõ reddã nifi no uẽ cũ nõ poſſit eẽ vlura minnere ſoꝛtẽ:ſcd be⸗ ne augere vt dictũ ẽ Moſſet tñ eẽ iniuſticia cñ erecſſiuũ lucrũ caꝑet reſpectu laboꝝ ⁊ expẽſa⸗ rũ ⁊ pcriculi: vel qůñ pecunias nõ bonãs darẽt Fit ſcðᷣo mõ cambiũ ꝑlras ⁊ reale hoc modo. Eit vltramõtanꝰq hůs mille ducatos venetos xintendens ferre eos venetias vbi plus valẽt t ibi expẽdere iuenit cãpſoꝛẽ in fua pria hñtẽ tabulã cãbij venetijs ⁊ tradit ei ad fox cã bij venctiaꝝ:vt fibi venetijs rcddãtur. Talis con tractꝰpõt eẽ licitꝰ:⁊ ẽ qñ nõ intẽdit ꝑpx prioꝛẽ traditionẽ hr̃e lucꝝ ſed rõne patrie ilud repoꝛ tat. Si vo ex hoc ꝙ pꝛiꝰtradit vltra montes qᷓ; recipiat venetijs: itendit lucrũ hre crit vſu⸗ rariꝰcũ pꝛioꝛ traditio iducat rõnẽ mutui⁊ ſpe pñdi vltra ſoꝛtẽ.⁊ ſic erit vſura. 4 CPtrü cãbiũ ſiccũ ſit licitũ. K. ꝙ non. qꝛ dr ſiccũ eo ꝙ ĩ Vitate ẽ ſiccũ a charitateꝓrimi? ſiccat aĩaʒ a gratia dei.⁊ fit. vij. modis. Nꝛĩo mõ. Recipio floꝛẽtie a cãpſoꝛe decem libꝛas gioſſoꝝ qᷓ tůc valẽt centů floꝛenos cũ pacto ꝙ tenear ipſi cãpſoꝛi tãtũ dare q;tũ ifra decẽ di es poſt cclebꝛatũ Sctũ valebũt libꝛe groffoꝛum venctijs:q̃ aliqñ valent plus aliqñ minꝰ:⁊ hoc hinc ad mẽſem receptõis eoꝝ:vel ſi plus vult tenere de mẽſe in mẽſem renouat mõ pᷣdicto: ⁊ rale cãbiũ eſt illicitũ ⁊ vſurariꝰ ʒctus: qꝛ eſt ibi mutuũ cũ ſpe hñdi vltra ſoꝛtẽ:qꝛ iʒ aliquã⸗ do minꝰ vgieãt:tñ vt ĩ pluribꝰplus valent:nec ercuſat᷑ ꝑp periculũ.vt. ð.patuit.tex. ẽ clarus hñti oculos coꝛdis in. d.c. fi. de vſu. Et talis cõ rractus ẽ ad pniciẽ ciuitatũ exꝑientia teſte q̃ẽ omniũ magiſtra.c.qᷓ; ſit. de eler..vi. Et ꝙ fit iicitus cõiter tenet᷑ a doc. Icðo fit hᷣ mõ. ha⸗ beo h Janue centũ aureos ⁊ rrado cos Petro vt mihi totidẽ rñderc faciat hinc ad mẽſeʒ ro me vbi plus valẽt Niſilr ⁊ credit. Et ſiłt vſu⸗ rariꝰ ẽ:qꝛ ẽ mutuũ cũ ſpe hñdi vitra ſoꝛtẽ.c.cõ ſuluit.⁊.c. in ciuitate. de vſur. Tertio fit B mõ. Pabco hic Janue centũ aureos qͥs do petro idigẽti vt mihirñdẽ faciat a õdres ſeu Bru efhic ad tres mẽſes alteriꝰgeneris monetaʒ: puta tot libꝛas de ſtcrlini ⁊ hmõi. Iſie pctꝰcõi ter ẽ vſurarius; Mo.⁊ Bof. qꝛ cõiter fit vt ide lucretur. Et ʒ aliqñ nihil lucretur:tñ in ex⸗ timatiõe hʒ lucx. Et ſic cũ ſit mutuũ cum ſpe pñdi vltra ſoꝛtcʒ erit vſura. Mec rõ ꝑiculi ex⸗ cuſabit ſicut dictũẽ. Idẽ dic qñ Zanr eriſtcuſ cmit turenẽſes recipiẽdos in frãcia i talibn dinis pᷣm Aiex.lon.cũ tales emãt plus vel mi⸗
nus Pᷣm tpis dilationẽ:⁊ intẽdãt lucrũ qð cõi⸗ ter euenil. Fit Duarto h mõ· Janue exñs dat certam monetam alicui vt ſibi reddat ĩ ſcutis Nugdunij tꝑe ferie qͥ ibi fiet. Vbi gra.extimat pic Januc ſcutũ. xx viij.⁊ ſic dat tantã monetã ad fonẽ de. xx viij. ꝓ ſcuto qð aſcẽdet ad ſcu⸗ ros centũ qui ſicutii Iugduno vt plurimũ v lent xxx.vel ſaltẽ pluſ de. xx vuj. Idẽ dic de hic neapolim ad tot carlinos ꝓ ducatis ⁊ hmöi: ßm Monal.ſunt vſurarij. allegat c eijciens. lrxxviij. di. ⁊.d.c.fi. de vſu. Quinto moõ fit ſic.
Rgo idigeo pecunia hic Janue quero mutuo
⁊nõ inuenio nii hoc pacto ꝙ recipiã ad rõnẽ cãbioꝝ de Lõdres vei Vruges·cu ego accipi⸗ ens nõ habeã banchum in Lõdres vel Pru⸗
ges nec mutuans. Ideo mutuat ꝛſto modo: qꝛ
velit deferre ſuas pecunias a lõdres.ſed vt ſic
lucrctur ex tali ↄctu nunc de Janna ad Lon
dres.⁊ de Aondres ad Januã. Et ſic pʒ ꝙ nõ
licct.vnde dic ꝙ ẽ vſurãa.;it ⁊ Pexto inõ peſſi
me. Et vr̃ cãbiũ recã biũ:⁊ fit hoc modo. go idigenſ pecunia hic Januc quero aliquẽ g mi⸗ hi mnutuũ det. Eſt aligs ꝗ dat mutuu ad rõnẽ cambioꝝ de Lõdres cũ pacto ꝙ ſcribat ras. ⁊ tñ non mittit: ſed iplas retinet ⁊ mn ꝙ lucrãt᷑ cãbia in eũdo ⁊ redeũdo ita accipiet vitra foꝛ⸗ tẽ:⁊ vſurarius peimꝰ ẽ. Septino modo fit cãbiũ in rdmana curia qð quidẽ eſt vſura cla ra:lʒ ſub cãbio paliei:⁊ fir ſic. Ciericꝰ cõſecutꝰ
de nouo aliqð bencficiũꝓ expeditiòc bullaruʒ;
ipfiꝰindigens pecunijs peti campſoꝛe ſub mutuo certã ſũmã puta ccntũ ducatos reſti⸗ tuẽdos ĩ patria.puts turonie hinc ad ſex men
ſes moete ibi currẽtis ci quẽ pꝛefatꝰcũ pſoꝛ ſta
rucrit:mutuat cãploꝛſʒ vltra cãbiñ exurgens ex varietate valoꝛis monete in diuerſis locis erigit v. vel. viij. ꝓ cẽtenario tales campſoꝛes
vſurarij ſunt iduhitant. Et lʒ ꝗdã conati fne⸗
rint defenſare ꝙ licite põt fieri taic cãbinʒ ſic cũ pꝛimo:ſcdo:fertio:quarto:qntoꝛ⁊ ſerto mð dictũ. Picẽco ꝙ nõ ʒctꝰmutui:ſed ꝑmutatio nis vel emptionis ſeu ↄtraciꝰ innoĩatꝰ ſaltem ⁊ lucꝝ ꝓueniat rõne dubij vci patric. Jõ non poreit eẽ vſura. Ged ʒ ipſos ẽ tex. dicti capitu li fia Zuo ſenſu vbi dy Ille q̃q; q dat decẽ ſol dos vt alio tꝑe roridẽ fibi grani: vini: vel olei:
mẽſure reddant᷑: que lʒ rũc plus valeãt tñ vrx plus vel minꝰſolutiõis tpe ſint vsliture Viſi
milit vubitat:nõ dʒ ex h vfurariꝰteputari hec ibi. Ergo a 3ᷓꝛio ſi Viſilr plus pꝛeſumcrentva liture tꝑe folutiõis cẽt vſurariꝰ.t iſte Zctus
ſilie ini punl icile giqm düt un peat ꝙt cos dica paeni pgſur Bol. ſy um hent⁊o ad nůci ſmã bu c.Eſt Pneg
perict Fun ppab deten pcani hi ʒan Lliquid. cabi lu
habeat
vſurarii tudinis ſi wůnð fit ſepꝛecũ ſ bnõiltas lmer! diocapit ſ(Vni de metutoꝛẽr nonẽticrti kin Bu. lineric.t
outenet
trilius v Angoge kdenc lchnöten doiunnin ninäfe erädje g

videt᷑ emptõis vel pmututõis ant faltẽ ʒctus
pic Janue:cui dedit ſuꝗ pecuniã:⁊ ide lucrat exceſſus equalitatem iquid. Bico ꝙ ñ iſte non iõ hic dat vt inde
abeat: ꝙ talc lucrũ ſibi adueniẽs nõ facict cũ tractum vitioſum reddit. t vſurariũtcũ adueniat ſibi potius rõne incerti- tudinis ſeu pattic qð ercuſatab vſur qñ mu tuũ nõ fit ſpe hñdi vltra ſoꝛtẽ. Gi tñ poſſet ſci illo g vult terminũ: e pꝛeciũ ſue pecunie pꝛcciſe:⁊ ſic bf̃e.⁊ vellet ſolucret p̃ciũ. Et ſic hmõi lras cãbij eſſctvfurariꝰ: qꝛ iã intendeet mat petig taliſpãm ab aligbꝰ. lucrum ex mutuo ncc incertitudo eũ cxcuſt aret dicto capitulo fi.
55 W Mtrů dcponẽs pecuniã apud cãpſoꝛem vel tudin
mcrcatoꝛt vcl artificẽꝓ qᷓ qꝛ negociat᷑ dat de⸗ Si Vo pꝛefatã latitudinis eqᷓlitatẽ trãleence ponẽti certũ ꝗd pꝛo centenario licite recipiat.
tt in ſpecic.⁊ tũc qꝛ itlicitc vſus ẽ pecunia de⸗ poſita tenet᷑ oẽ lucrũ reſtituerc deponenti: ga ex re illius locupletioꝛ factꝰeſt. ar.I.g ſine vſuri ff. de nego.ge. ed ego nõ credo in ↄſcia ꝙ te neat᷑ de neceſſitate ꝑ ea q̃ diri. Reſtitutio pᷣmo tur ad ts pluſq;
370 durat. ſcredens ꝙ liberaliter dedit.Vᷓ obli⸗ ĩnoĩatꝰ:qꝛ dat pecuni recepturꝰgranuʒ ⁊ hu gatio antidotoꝝ iuſtã parit receptionẽ ꝑerro iuſmõi:qͥ magis diſtqᷓt a ducaris qᷓ; ſterlini:ꝓ rẽ ſoluti.l.ſi teſtõ.ᷓ.i.if. de fidciul. Si vero de⸗ Prerca tene idubitani ꝙ ẽ ʒctꝰmutui interpᷣta ponẽs habuit animũ aligd hñdi lucru fic vfu⸗ ticũ ſpe hñdi vltra ſoꝛteni cclebꝛatꝰ:nec ob. ꝙ rariꝰeſt:qꝛ veꝝ mutuũ ẽ cũ ſpe hñdi vltta ſoꝛ⸗ aliqñ minꝰ: qꝛ vt plurimũ ⁊ in ertimatiõe iten tẽ ců fit in numero nõ in ſpecic:niſi depoſuiſſʒ dũt lucruʒ ⁊ ineſt.Et ʒ Archi.ſio in ſumma te rõne ſocietari cũ piculo ſuo:ſed q̃ ad reſtõnem neat ꝙ tales ſolũ ſunt vſurarij mẽtales. Tu tñ dic vt.ð. reſtitutio.i.in verbovſurariꝰ. æos dicas eſſe vſurarios ctiꝗ reales:qꝛ mutuã ¶ Mrrum deponens petenti nõ volũt dare niſi cũ iſto pacto. Et ſic pz ꝙ ſunt vſurarij mẽtales:⁊ reales. vñ Po. MBof. dicit tales vſurarios quãtũcunqʒ fub S ſpẽ ꝑmutationis emptõis vel aitcriꝰ Sctꝰ pa ¶irca ʒctum emptiõis ⁊ venditiõis:qꝛ ſe⸗ hent̃:⁊ oĩbus execrabilioꝛes ſ unt:g de nũdinis pe interuenit mutuum vex vel interptatũ. Jõ ad nũdinas tales Sctus faciũt cũ excedãt cẽte plura querunt᷑. Kmã ᷣm Po. cũ q̃ ↄcoꝛ Alex.ion. Eſt tñ caſus ¶ Mtrũ mercatoꝛ ſeu artifex fit vſu in qͥ; nõ dicerẽ ʒctũ vf urariũ nec illicitũ: videii qui ſtatum ſoluit rem vendit pꝛo minoꝛi p̃cio cet · Eſt aligs qui vellet ire de Janua londres qᷓ; illi qui non ſoluit incontinenti ſcd vult ter P negociariõe nolet ſecũ deferie pecunias PP minũ. K. pꝛeſuppono pᷣmo qð dicit Sco.ĩ iij. Pericula q̃rit aliquẽ cni det fuas pccunias hic F q faciat ſibi rñdere totidẽ londreſ:ſʒ qꝛ Pp abuſum pᷣfatoꝝ mercatoꝛũ nõ põt pꝛeſcirc a nobis nifi per coniecturalem ſcu Phabilem determinate quot libꝛas de ſterlini valeãt ſuc opinionem. Et hoc quidem non punctualiter pecuniẽ accipit ras ᷣm curſ uʒ cãbij a quodaʒ ſed ſub quadã latitudine equalitatis:vñ puus illam non coꝛꝛũpit: ſed tãc ſolum quando cſt ibi rantus exceſſus ꝙ in⸗ cqualitas clare vidctur. Et talis exccſſus con⸗ tB pꝛeſuppoſito. kE. ad. q. euʒ diſtinctione.q aut talis venditoꝛ nõ ercedit pꝛefatã equalitatis laritudinẽ cum
mercatoꝛemita ꝙ ſit falua ⁊ recipiat aliquid ð ſit vſurarius.vide.ð. dos.xi.⁊ ſocictas
cãbiãũ lucret᷑:ſed ſotũ vt ſuas pecumas lõdres
ſꝛlʒ ꝓ minoꝛi darct ſi ſtatim nõẽ vſura. Crẽplum exti x.ab alijs.xi.ab alijs. rij. ſtati ſoluenti libenter daret ꝓ.ix.vel. x noõ ſoluenti vult.xij.nõ ẽ vſura cũ nð cxcedat rõne tpis equalitatcʒ latitudinis iuſti pꝛecij. ret: vputa qꝛ vetlet.xiij. vei.xuij.ſic eſſet vſu⸗ K. ſm Bal. in..i.C. ꝓ ſocio. Aut talis depoſn⸗ ra.c.conſuluit. de vñ ur. Idem dic de co qui nõ
vult pꝛoꝛogarc terminũm debitoꝛi nifi aliquo dato.d.c.cõſuluit.
haucitãte pecunic currentis cõmuniter vendi ʒ inuenirc poſſct emptoꝛeʒ ſta
de lucro q vſurariꝰ pecpit cx pecunia vſura tim ſoluenteʒ.ſe. S. Tho. in quadã.q.⁊ Wira. ria:qð nõ tenet᷑ reſtitucre. Aut vſag ẽlicitce:qꝛ obdo.in ſuis cõtractibus ꝙ tales ſolũ hoc fa depoſuerat ĩ numero:⁊ tũc ſi deponens nõ ha ciunt vt iuſtum
buit animũ fenerãdu⁊ cãpſoꝛ libcraliter dat: vſurarij:v c er q̃dã equitate ſic licite recipere põt ſine occurrẽs fit inſtum an nõ·t hoc tibi demon vſura. Si Vo dater q̃dã neceſitate credẽs ſe ſrt otcrit ſi attẽdat an merc
um piciumertoꝛqueãt nõ erunt ne decipiaris:attende fi pꝛecium
rarepg mercatoꝛes ſi võẽce obligatũ excuſat deponens q;din bona fides rẽt talipiwꝓſiderat laboꝛibus ⁊ cctcri itũ ²
pecuniam dotalem apðᷣ
di.rv.q. ij. ⁊ Ri.in.ij. quol.q. xxiij. ar.iij. ꝙ pẽ⸗ ſatio valoꝛis rerum vſualium non poteſt fier
57
rariꝰꝗ ili 55
¶Quid fi ex inueterata mala conſuetudine ⁊ 59

lucrũ cðiter repoꝛtarẽt: qꝛ ſi ſic eſſet plus non poſſct vẽdi ſine vlurs. H No nullũ lucrũ cõit prent ſic ẽ claꝝ:ꝙ nõ eſt iuſtũ pꝛcciũ: illud qð taxat de pũti loluẽtiſcdh ꝓueniat potiꝰ ex ni mia cupiditate pecunias hñtiũ g taii pᷣcio vo⸗ lũt cmerc: vt poſtea mõ ſuo vendãt.t ideo ſi plus vendůt illo pꝛecio ad tp̃s dũmõ iuſtum pᷣciũ nõ cxcedãt qð deberct valerc:ſi talis coꝛ⸗ ruptela nõ eſſet:nõ erit vſura:q nihil vitra de bpitũ exigũt rõne tꝑis. Aducric ẽt ꝙ ſi qs eſſet in tali loco ĩ quo coiter emẽtes non hñt pecu⸗ nias: ſed emũt ad tpᷣus poſſct vendere auquid plus iuſio pꝛecio occurrẽti ſinc vſura. Ratio qꝛ mercatoꝛpõt magis extimare mercãtiam illã que tardiꝰerpẽdit᷑ qᷓ; que citius. Et ideo ſi plus aliqd vendũt ſolũ hñdo re ſpeciũ ad luc ꝙ rõnabiliter debercnt repoꝛtareeł tali nego ciatione nõ ex tꝑe:nõ cõdẽnabocos ſi tãtum plus ſolũ vendũt ad tps ꝙ moderatũ lucrum repoꝛtent pẽſatis aboꝛibꝰ⁊ expẽſis ⁊ ceteris pinði nõ hret tñ locũ iſtud in iliog dcłkert ali⸗ q̃s merces ad aiiquẽ locũ vbicredebat multuʒ vcndere ⁊ lucrari poſſe ꝑꝑ coꝝ raritatẽ. Bed qꝛ auc multeI uperuencrut videns q nedũ lu⸗ crũ: imo dãnũ repoꝛtaret ſi ucnderet pci c⸗ currẽti uendit ad tp̃s plus vt ſic nõ patiat dã nũ:qꝛ hoc eiſct uſura. Bicul enim noluiſſet mi nuere de pꝛecio ſi nulle alic ſuperueniſſent:ita aducniẽtt abũdãtia rõne tpis nõ poterit ali⸗ quid plus uendere. Mã in calu iſto hʒ locuʒ il⸗ lud qð dr. Res tm̃ uglet qᷓ;tů uendi põtl..ſi percs.ff. ad treb.⁊..q̃reba. pᷣmo.e.ff. ad.l.fal ci.⁊.ſi quis uxoꝛe.ᷓ.vlti.ff. de fur. Ged in caſi bus ſupcrioꝛibꝰlimitat vumiꝙres tĩ ualet quãtũ uẽdi põt. ſi pꝛedicta abuſiua nõ obſta
⸗
rent. Et rñdit Tho. fa ſc. q lrrvij· ad.. pꝛccia.
f. aufalci. Vbi dr̃. Nꝛecia rex no cx aſffectu Rnguloꝝ:ſed cõiter fungũtur dicit uerum:ni⸗
ſiafecrio ſit rõnabilis ex parte uẽditoꝛie: ut e
in pꝛedictꝰ vnobꝰcaſibꝰ non in iſto ultimo.
6o C Pitx uẽdẽs rẽ alicui q pecũia idiget vt ſta tim rcematꝓ minoꝛi pᷣcio ſit uſurariꝰ.&. ꝙ ſic qꝛ ꝑinde eſt ac ſi pecuniã mutuaret. Et iſte cſt Sctus peſſimus:q dr̃ ſtoch? biſtoch. qꝛ cõiter
—
plus uẽdũt. Et ficvnũ gladiũ infigũt:⁊ poſtea minꝰrecmũt. Et ſic aliũ gladiũ iponunt. Si ta mẽ fimplr qs nendidiſſet ꝓjuſto pꝛecio nõ co gitãſ rcemerc:? cmptoꝛnõ inueniẽ̃s cmpteꝛẽ vcile ucnduoꝛi uẽdereꝓ minoꝛinõ eſſct vſura rius minꝰemẽd:ſed polſet eſſe ininſticia:⁊ cõi
ter ieo accidit. Et iõ illicitus ↄctus.
—
¶ Ptrů vendens rem adtpᷣs plus qᷓ; cõi exti⸗ si
mariõe ualcat:ſed tñ plus vatet uel ualoꝛe na⸗ turali vcl ꝑꝑ urilitatẽ cmẽtis:vcl qu erat mul⸗ tum vtilis uẽdẽti:⁊ Fᷣm illud exigit pꝛecium ſit vfurariꝰ. K. m Bco.⁊ Riubi.ð⁊ Tho · Fafe q. lxxvij. ꝙ res ñ põt extiari ut tali pcio uẽdat᷑ ſalus iuſſicia.Mec Fm valoꝛẽ naturalẽ: qꝛ ſic muſca valcret pluſqᷓ; totũ auꝝ můũcdi ⁊ omnia inaiara. Mec m vtiitatẽ emẽti: qꝛ ſic herba medicinalis nel potio q̃ valet alicui ad libera⸗ tionẽ a moꝛte p̃cio iextimabili foꝛet uẽdenda. Sed oʒ extimet cõi extimatiòe 5̃ʒ ꝙ dictũ ẽ in lix.ð. Et iõ ſiplus tali cxtimatione uenderetur rõne tpis crit uſura. Si non rõne tpis ſed alio reſpecku erit iniuſticia niſi uẽdat᷑ ſcienti ⁊ uolẽ ti vt. ʒ.emptio.ð. vij· Bene aůr poſſet plus ex⸗ timari qᷓ; ualcai res cõi extimatiõe fine uſura rõe ꝓpꝛie urilitati: pura hẽo rẽ multũ mihi uti tẽ ex qua multum mihiꝓficio:⁊ ex ciꝰabſentia multũ dãnificaboꝛꝓptcrea koeret inſtãter po ſiulãti eã ſibi uẽdere nõ quãtũ valet cõi exti⸗ matie ſed qᷓ;tũ eſt mihiutilis ⁊ quãtũ extima tur dãnũ ex ciꝰcarẽtia. Et iõ nõ eſſet uſura qᷓ;⸗ nis interueniret tpᷣs ſolurõis fiẽde. Rõ qꝛ rel falua iuſticia põ̃t tali pꝛecio vendi. Et iõ plus qð accipit nõ accipit᷑ ex tꝑe ſed ex natura reilʒ q ad apparentiã uideat uſurarius.
¶ Btrũ uẽdens vinũ uelfrumentũ? hmõiꝓ 6ꝛ
pcio qð currit cũ pacto tñ:ꝙ ſi plusvſq; ad pa ſcha ualuerit illud plus vult. ſi No minꝰ non vuit minuere pᷣciũ fit uſurarius.K. ꝙ ſic. facit 1.pe.C. de ſolu.⁊.I.qui bona..ſi quis.ff. de dã. infec.no. Archi. xiiij. q.iiij..i.⁊ Po. in ſum. Facit.I.ſi nõ fucrint. ʒ.ariſto.ff. ꝓ ſocio · Noc ſeltige q ſit uſura qñ tale pactũ facit rõne dila
tiõis ſolutiõis: aliter eẽt iniuſticia non vſura
Wñ Sco.in.iiij. di. xvi. qij.ar·ij. ponit duas regulas circa hãcm ateriã obß̃uãdas. Pꝛima
ẽ ꝙ vẽdens nõ uẽdat tpᷣs:q nõ ẽ ſuuʒ. Scdae ꝙnõ ponat ſe in tuio de lucro uel fempꝑuelut in pluribꝰ:sliter cſt uſura.
¶ Prxꝝ emẽs a Joãnc centũq̃ dʒ pie hinc ad 63 ncs ãnos a petio ſcuꝓ legato ſeu ꝓfictomo lẽdini uei q̃litercũq; ꝓ.xcv.qᷓ nũc ſoluit de pñti ſit uſurariꝰ. he. ꝙ aut ad ĩſtãtiã Joãnis ent aut ſpõte. ſi ad iſtãtiã Joãmis ſoiũ ⁊ ꝓplerea minꝰecmit qᷓ; extimat viſilr intereſſe ſuũ: pula q uolebat de ipſa pecunia negociari negocid tione qᷓ viſilr iucratus fuiſſet tm̃ deductis ꝑi culis:⁊ laboꝛibꝰ.ucl qʒ tãtũ nunuit qᷓ;tuʒ exli mat laboꝛẽ i rehabẽdo ⁊ ꝑicula⁊ hmõt:ſic võ
Inin m vipl ſil upl jciðn Netob iſtide tiicoq ticog oſuet znůſo puaq plus v trivn Lrẽpli guus nere lucric matn vlurt min cẽde AMan ele toꝛ ſn talis p reteme Jẽſe vſq;ad tuans v um icn alig cſeiumi pudeſet vlmuthe hmtalin 4(vixen delyſold i qanue wiſlrhu tgi mul enöeſt Ligẽtdit ulsnõcß yineſen Mpaic ocnim vgſanpi ichacer ſlant i

Evſüra. Mã nf̃a itereſt litibus ⁊ ſumptibꝰ nõ ſit Sctus emptõis:tñ equalẽterẽ ütu cũ ſpe verari. vt in. Iminoꝛibꝰ ff. de minoꝛibꝰ. Sive hñdi vltra ſoꝛtẽ qð ſepe coopit᷑ ſub ʒctu ẽptio ro ſpõte ⁊ pꝛicipalr facit ꝑp lucrũ ⁊ minuit pᷓ⸗ nis.vt pʒ i.c. ↄſuluit.⁊.c.in ciuitate.⁊ clariꝰ ĩc. ciũ ſolũ ꝑp hoc qꝛ nũc ſoluit vt in futurũ reha fi.de vſu. Mec laboꝛ ſeu ꝑiculũ excuſat: q⁊ vi⸗ beat plus ꝑp pꝛematurã ſolutionẽ ſicẽ vſura. ſile nõ eſt:ꝙ nõ hẽat totu⁊ ſine oĩ laboꝛe i tpe ic.fi ð vſu. Et iß ↄuenit Jo. an.iĩaddi. ad ſpe. Zõ minurio pcij fit ſolũ reſpcũ tpis. qð pʒ:qꝛ Mec ob. illud qð dr plus foluit g añ tpÿs ſoluit q;to plꝰ rarde hñt ſolui tãto minꝰemũt ppꝛe iſti. de act..plus.⁊ de plus pe.ci.qꝛ illudẽ ve⸗ maturãſ olutionẽ. Et cõis extimatio ẽ coꝛn⸗ rũ ieo qui añ tpᷣs ſoluẽdo patit᷑ aliqũ intereſſe ptela pʒ. Eſt memoꝛia hoĩm g recolunt ꝙ fub
⁊iõ cogẽs cũ plus petit. Dnde iſta plus peti/ cõi extimatõe cadebat ꝙ ʒcus vfurariꝰ eſſet⸗ tio ſiue fit reſpectu tꝑis:qꝛ cũ obliget hinc ad Et ſic ꝑſ eucraſſent niſi fuiſſent gdã magiſtrii annũ ſolũ:⁊ tñ hodie erigit: ſiue fit fſpectu rci theologia nõ bone ↄſcie g ſine oĩ bono funda⸗ puta qð debet᷑ tꝑe meſſis petit tpe anterioꝛi q mẽto iuris: imo 3 tex. apertũ a pᷣꝛio ſenſu.in.c. plus valet:ſiue fit reſpectu loci: puta qð debe fi.de vſu.licitũ eẽ ↄſulucrũt:nõ inrelligẽtes ꝙ tur ĩ vno loco petit in alio:ſiue ſit reſpectu cãe ʒ fructꝰagreſtus minꝰpoſſit emi q; maturus. Exẽplũ vt qð debet᷑ alinatiue vel nõ eſt obli⸗ nõ tñ minꝰ; q cõputatis ꝑiculis ſemp piuf gatus perit᷑ determinate:tãtuʒ ſolũ põt dimi ſit valiturus q; emat:qꝛẽt ſiemat tãto minuf nucre quãtũ extimat intereſſe ſuũ verifilr:ſine RP Pꝛematurã ſolutionẽ ꝙ viñlr plus debeat lucri ceſſantis:ſine dãni emergẽtis. als ꝓpꝑ pꝛe qᷓ; minꝰ valcre certe vſurã erit. ꝑ tex.claꝝ in o
maturã ſolutionẽ diminuere de pꝛincipali cẽt ctis.c.pᷣallegati. Si dʒ ergo liccre oʒ ꝙ ꝑppꝑ pꝛe⸗ vſura fm Tho. fa he. q lerviij. in rñſione vlti⸗ maturã olutionẽ nõ minꝰemat᷑: ꝗn poſfit ẽt
mi argumẽti. Idẽ dic de illo g vadit ad artifi⸗ minus valere:imo pluſ dicit. d. Ne de Anchg. cẽ debitoꝛẽ mercatoꝛiꝓ pãno ð centũ qᷓ dz hic i diſputatõe montiſ fioꝛẽtie:ꝙ ſi qs emerct ad ad annũ:⁊ facir fibi dari· xcv.mõ ab artifice:⁊ duos vel tres q̃nos ipꝛeſtita! vel ioca pdicta ⁊ ipſe ſe obligat ſoluere cẽtũ in termino merca Peperet magiſq; dedit ꝙ eſſet vſura:qꝛ nõ eſt roꝛi ᷣm pꝛedictã diſtinctionẽ. Aduerte tñ ꝙ ſi vere emptio cũ redditus ſit de ꝓximo reuerſu ralis pecunia ſeu debitů eẽt litigioſumnõ hice rus ad venditoꝛẽ nec locatio: qꝛ pecunia ſtatiʒ ret emere. de quo dic vt.ð.ceſſio actionũ ꝑ totũ ſoluit᷑ ꝓ alia pecunia.vñ accedit ad 5ctũ mutui
Itẽ ſi eſſet mutuũ vel cõmodatũ factũ ãlicu¶ Et ꝓpterea mihi videt᷑ dicẽdũ ſicut decaſupᷣ vſc; ad tres annogt⁊ ſuꝑuenret caſus iq mu cedenti. ꝙ ſigs ad iſtãtiã amiciemit pagas pᷣ⸗ tuans vel cõmodãs indigeret:⁊ vellet ſibirc/ dictas g potius vellet negociari cũ ſiis pecuni ſtitui nõ liceret cõmodatario vel mutuũ acci⸗ isqᷓ; tãlia emere ꝙ poterit tãto iminus emere piẽti aligd minuereꝓ intereſſe ſuo:qñ ſile iter⸗ qᷓ;ᷓtũ ertimat veriſilr intereſſe fuũ. Pꝛopt ꝑicu eſſe icurrit mutuãs ⁊ cõmodatoꝛ: nec aliunde lũñ vo vcl laboꝛẽ nõ credo poſſet pius de vno puideſſet vt ipm cuaderer ſi talis cõmodatoꝛ ſoldo minucre cũ iudicio cõi non extimet᷑ aut vel mutuans nõ ſubueniſſct. Et ſic intellige ⁊ vatde modicum ꝗ. Si vo gs iõ emit bfatas limita.l.in rebꝰ.ff. cõmo. Ppagasvt ſic lucret᷑:vſurariꝰeſt. t ſic pᷣua ĩ con 64 C Ptx emẽs pagas. puta de. lrrvitj. ad rõnẽ ſcia:qꝛ nõ inueni qpoſſct alr determinarc:qᷓ;⸗ de xx. ſoldis ꝓ libꝛa. qꝛ ſicẽ cõis eoxꝝ extima/ uis aduocatuffueri coꝛã doctoꝛibꝰ⁊ magiſtriſ tio Janue:ſit vſurarius:cũ poſtea ſit habiturꝰ ꝓ iſta materia. Lõcedo tñ ꝙ foꝛmalr nõ ẽ cõ⸗ veriſilr hincad duos annos. xx.ſoldos ꝓ libꝛa tractus vſ urariꝰ: ſed bene equalenter ⁊ in re⁊ ke. qdd multũ errãtes conati ſunt funpir aſſe⸗ in ↄſcia:⁊ quo ad deũtſicut in ſimili dr in d.c. rere nõ eſſe Zctũ vſurariũ:ſed ſolũ turpe lucrũ in ciuitate.⁊cfi. Aiig ẽt direrũt ꝙ licite fit Moti. Nꝛimo ga ¶Fit aliꝰ ctus qui v emprio ſcriptaꝝ ban⸗ 65 talis nõeſt Zetus mutui ſed emptiõis in quo chiqui fit hoc modo. Debet quis habcre ĩ dã vſura eſſe nõ põt ſed ſolũ imuſticia. Sco qꝛ cho talis campſoꝛis centũ:ſed qꝛ campſoꝛ nõ ineſt periculũ ⁊ laboꝛ in rchabẽdo. Tertio ga tenet᷑ ſolucre:niſi hinc ad tot dies vel menſes: cõis cxtimatio nõ plus iudicat valcre. Quar⸗ vendit iſtam ſcriptã. Hoceſt iſta centũ.ꝓ.xcv to qꝛ ſicut plus valet fructus maturus ⁊ pfe/ alteri ſtati ſoluẽti. De quo dic vt de ſ uperioꝛi ctus q; acerbꝰ:iõ licite qñ ẽ acerbꝰmimnꝰ emit.. caſu dictũ eſt. Sed certe iſte rõnes nihil valẽt: eꝛ lʒ foꝛmali ¶ Ptxꝝ emens pꝛedium vel domũ en pacto 65 3

— .
de retronẽdendo vlqs ad tot annos:vel faciat
fructus ſuos ſine vſura tpe medio añqᷓ; recõ⸗
erct᷑.e. ꝙ ſic ſi bona fide abſq; fraude cmat̃. ẽꝙ in Vitate intendat emere? ſolũ pactũ de retrouẽdendo faciat ex cõplacentia vẽdito ris:⁊ ꝙ potiꝰ vcllet ne reemerct:ſ ibi libere di mitterct. Et qð liceat pʒ ꝑſi fundũ.C.· de pac · interemp.⁊ ven.⁊.l.quotiẽs.ff. de indi. adiec. ⁊tʒ Pug. ſegtur Archi.in. c picrick. viiij.q. iij ⁊ Inno. Joqᷓ. an.⁊ cõiter doc. in.c.ad nr̃am.de em̃p.⁊ vẽn. Si Vo emeret in fraudẽ:qꝛ inten dit mutuare nõ emere:⁊ ſi crederet võẽditoꝛem nõ reempturũ nõ emeret ſic cſſÿvſura palliata ſub tali vẽdiriõe.xt ſic pᷣſumit᷑ ᷣm doc.in.d.c. ad noſirã.ex tribꝰ. Pꝛimo qñ pꝛeciũ eſt modi cũ reſpectu rei. Facit..q;uis.ᷓ.ſi cuʒ eſſeʒ.ff.ad velley. ⁊ hoc mãrime qñ poſuit pactũ ꝙ niſi re dimat infra certũ tpᷣs nõ poſſit poſtea reeme⸗ re:qꝛ vf pacrũ.l.cõmiſſoꝛie.ſ mutuaſſe.puta cẽ tã ⁊ recepiſſe pignus de cẽtũ. xxv. ita ꝙ niſi re dimat᷑ infra tale tpᷣs ſit amiſſum. Verũ eſt ꝙ res nõ tã̃tũ valct ſi vendat cũ tali ↄditione ꝙ ſemp poſſit reemi qᷓ; ſi venderet fimpkr.ar..fũ di.partẽ.ff. de ʒh. emp. Scvo pꝛeſumit ifrau⸗ dẽ:qꝛ nõ fit pactũ vr reſtituat᷑ aligd pluſq; fu⸗ erit pꝛeciũ:vt no. in.c.illo vos. de pigno·⁊ do. Ant.i.d.c.in dioceſi.de vſu. Tertio ſi emptoꝛ
ↄſueuit exercere vſuras..ꝙ ſi nolit.ᷓ.ꝗ afſidua
ff. de edil.edic.
67 Ptrũ emẽs cũ pacto de retrouẽdendo ap⸗ ponẽs claufulã ꝙ nõ vult poſſit redimere ante gnquẽniũ vel decenniũ ſit vſurariꝰ.K. Moſt. ⁊ Jo. an. in d. c·ad noſtrã.i nouella tenent ꝙ pᷓ ſumit᷑ ĩ fraudẽ vſure. Sed ego dico ꝙ ſi; fat bona fide.puta qꝛ vult ipinguarẽ poſſeſſioneʒ
qᷓ pinguedo nõↄ ummit᷑ vſq; ad tot annos.
pterea nõ vult reemarniſi ſibi auo mõ velit ĩatiſfaccre de expẽſa ſic zʒ. Si Vo fit ĩ fraudeʒ vt lucret᷑ fructex pignoie ſilato:ſic ẽ vſura.
65 ¶ WMtrũ emens ců pacto de retrouendendo ⁊
locãs venditoꝛiꝓ certo affictu ſit vſurariꝰ.&. ꝙ nõ ſ ſine fraude fit vt dictũ eſt.. Eſſer tñ il⸗
ſicitus:ſi ex pacto cõmodũ vcl incõmodũ exce⸗
pro ↄſtituto affictu pertinerer ad venditoꝛem Mã hoc eſt ð naturã cmptionis cũ rei empie
cõmodũ vcl incõmodũ debeat ꝑrincreadem⸗ ptoꝛẽ lillud.ff. d ꝑi.⁊ co.re.ven niſi affictꝰ cẽt ct᷑ ĩ illo in quo
ita modicus ꝙ venduoꝛeleuaycti ii grauat᷑ ð naturã S reddit᷑ ilicirus qůñ ihſe venditoꝛ nð poſſet ſe
ſer ſe qñvellet ab hmõicõ ducuiòe liberare:q; ců talis obligatio vendicet
ꝑtẽ pꝛecij. dl.tẽ fundi.⁊emptoꝛſ olũ iuſtũ p⸗
eiũ rer ſoiuet:ſic habebit.ð.iuſtũ pꝛeciũ iſtã ob⸗ ligationẽ. Et idẽ dic flr ſi vellet ꝙ obligaret ſe ad ↄducendũ ꝙ eſſet ilicitus:niſii alio alleuia ret ↄductoꝛẽ. Mꝛcſumii rñ vſurarex pꝛcdictꝭ in ante pꝛecedenti.q.⁊ ẽt qñ ꝓpꝛios fundos vẽ derẽt ad hmõtctul facendos ꝙ nõ pꝛeſuma tur incõᷣtinẽti velle ðꝛia agere.. nõ ad ea.f. de
ↄdi.⁊ demõ.
¶ Ptrů emens tpe meſſiũ granũ vel videmia 6
rũ vinũ ꝓ pꝛecio qð tunc valct cũ pacto ꝙ tot menſure Ebi reddant tꝑe paſchali ſit vſurariꝰ k. Po. in ſum.⁊ Jo.an. cũ gri.d.c.fi. ꝙ ſic. xiiij q.iij. vſura. Mec ob. ꝙ aliañ funt vilioꝛa:q ad caq̃ raro eneniũt nõ ↄſiderãt leges.nã ad ea ſ. de legi.in aui.vt fineꝓhibiriõt.y. q vero pꝰ multã.⁊ cõis curſus eſi ꝙ ſint carioꝛa qui exti mãdus eſt.c.certificari.de ſepnl.⁊.l.i.ᷓ.i.I.de fluminibus.. ¶ Mtrũ emens frumemũ:vinũ:⁊ hmõitpeq colligit vt poſtea cariꝰ vendat alio tpe:fit vſu rariꝰ.K. ꝙ nõ. Eſt tñ turpe ucrũ. Pꝛimo ſi cſt ecclefiaſtica ꝑſona q̃ hoc facu.xiiij· q.iiij.c.ꝗcũ⸗ q; tpe. Scðᷣo ſi hoc fact pp auaritiã.ſ.vr cariꝰ vẽdat nulla alia nccefſitate penſata vel vtilits te aut vt cariſtiã inducat talii q hoies cogant cmere ab eo:⁊ ipſe ad libitũ poſſit uendere. Et ſic peccat moꝛtalr:⁊ credo teneat reſtituere dã nũ ſi qð dedit ex hoc cõitati fiue alicus ꝗ alio mõ kbiꝓuidiſſet:ſi talis ñ ipediuiſſet tali emẽ do:ficut faciũt illi g ftãt in poꝛta ciuitatis vr
totũ granũ nouũ emãt ⁊ pꝛocurãt ne deferat in plateã ad nendendũ. Et de iſtis intciiige 5⸗ fatũ.c. quicũqʒ. Si Vo talis emeret ꝑꝑ bonuʒ
cõe. ut fecit Joſeph.ſ.ut pꝛouideat ne populꝰ
ſuus fame pereat ſic mererct. Si aũt emerctꝓ
prer ꝓuifionẽ ſuã ⁊ ſuoꝝ:⁊ poſtea nõ indigẽs
tãto·illud nendit qð ſuꝑeſt pꝛecio occurrenti.
Mel ſi facit hoc ꝑꝑ exercẽd inſtã cõmutatio⸗
nẽ ꝑ modũ mercãtic:nõ ut cariſtiã inducat: ß6
potius ut lucrũ aliqð er opere ſuo recipiat pp fuſtẽtationẽ ſue familie:nel ꝑꝑ pietatẽ ut dil⸗
pẽſet in panpes:ſic lʒ vñmð modcrate faciat: ⁊ cariſtiqᷓ nõ inducat. ec ex Inno.⁊ Moſti. Ray. Rodo.⁊ ſummiſtis.⁊ NMe. de ancha.ic.
i.de uſu. li.vi. ¶ Quid de his qui emů
76
1 toues nel boues ⁊ hu 7i iuſmodi a pauperibus quos nð habẽt.K. Ro do.ꝙ ſi emẽs a paupere nel diuite ſcit uccre⸗ dit ea nõ habere:⁊ quaſi iam ea tradidiſet lo⸗ cat ei ꝓ pꝛecio annue pẽſionis ſic cõmittit ulu
finl gihe ni nſi wion eid apli glio no nien 7(¶Qu dosa tiochi nin v velmir paete 3CA quali rei K.ꝙ den cin uide iend 4thi pnicic ſoꝛten 4 U ſtea re nolůtq recipit tntigfa
do none ens ſo cut pei amnone lutionis lsnðlic luis hiet hutuo ab eqhum ſu uicoch Fögm uin ei vopigno enön ii dom hers ſinti Wertuſ cuumg unoſen

ram:q elare patet ꝙ fit in fraudem uſ uraruʒ
Si uero credens eos habere ſine fraude ⁊ bo⸗ na fide emptio fiat nõ eſt credendũ qᷓ;diu bo⸗ na fides durat emptoꝛem peccare:nec ad reſti tutionẽ teneri de cõſumptis bona fide duran te:ſed de extantibus uel inquãtuʒ factus ẽ lo⸗ cupletioꝛ credo teneat᷑ in caſu quando oĩno ab alio non emiſſet:nec aliqð intereſſe patitur ex
tali emptione. 8
7 1¶ Quid de emente equos ⁊ hmõi ſibi reddẽ⸗ dos a uenditoꝛe in certis nũdinis ꝓ minoꝛi pᷓ⸗ cio qᷓ; ualeant tpe Sctus. K. Rodo. ꝙ eſt uſura niſi viſimiliter dubitetur uel credatur plus nel minus ſint ualituri tcmpoꝛc ſolutiõis: ut patet er ſupꝛadictis.
73 CMtrum locãs rem quã extimat cũ pacto ꝙ qualicercũqʒ ꝑdat᷑ ſeu deterioꝛetur uult pꝛecii rei ſue recuperare cũ aliquo lucro ſit uſurariꝰ. ke.ꝙ ſic. qꝛ ut no. Bar. in..ſi ut certo.ᷓ.nũc ui⸗ denduʒ.ff.cõmo.⁊ l.i.eo.licet extimatio nõ fa⸗ ciat femper venditionẽ.tñ cũ tali pacto facta: nidet᷑ facere uenditionẽ.Et iõ perinde eſt:ac ſi uendidiſſet:qꝛ pꝛeciũ expectat exigit ultra ſoꝛtẽ Et ſic uſura eſt:aut ſaltem ʒctus illicitus eſt ⁊
pnicioſus. Et ideo reſtituere tenetur qð ultra ſoꝛtem accipit.
74 U Wtrü mutuãs granũ uetus ⁊ hmõi· ut po
ſtea recipiat nouũ fit uſurariꝰ. h. Mo.⁊ Bof. uolũt ꝙ ſit uſurariꝰſolũ qñ fac hᷣ ut melioꝛatòʒ recipiat. Gʒ ſi fac ne frumẽtũ ꝑcat: ⁊ ut accipi enti gr̃aʒ faciat: ñ crit uſurariꝰ. ũmõ ʒ Ro
do. non auferat libertatẽ debitoꝛi liberãdi fe netus ſoluendo ⁊ piʒ:qꝛ ſi fine aliqua iniuſti cia ⁊ pꝛciudicio alterius ↄſequoꝛ utilitatẽ me am non ero tibi iniurioſus:marime qñ tꝑe ſo tutionis Viſimiliter nõ extimat᷑ plus uaiituꝝ als nõ liceret. Idẽ dicẽdum m Monal.ſi aii quis hr̃et equum de quo nihil facit acciperet mutuo ah aliquo centũ cũ tali pacto ꝙʒ teneat equum ſuum ⁊ paſcat eũ ⁊ utatur eo Rnc pꝛc⸗ iudicio equi: ꝙ talis accipiẽs non erit uſurariꝰ Mõ qʒ nullum dumnum facit pꝛoximo: imo alleuiat eũ paſcendo equum. Ideʒ dicit ve do⸗ mo pignoꝛata mutuãti que utilis eſt ſibi. qꝛcã locare nõ uuit uel non poteſt ⁊ mutuãs cuſto⸗ dit domuʒ a ruina. ꝛopterca addit ꝙ ĩ iſtis caſibus conſiderandũ eſt pꝛeter mutuũ. Ptrũ pares fint utilitates hinc ide. Et ſi pares ſint non erit uſura:ut in caſibus pꝛedictis:qꝛ ĩ quo hʒ equum alleuiat alium ab erpenſa:⁊ ꝗ hʒ do mum ↄſeruat eã:cũ dñs nuil lucrum ex ipſis
eſſet habiturꝰ: qð bñ no.q; facit ad multa. Mð rñ extendes iſta ad lucrum ꝙ gs facit ex pecu⸗
nia mutuo accepta.. ¶Ptrũ dãtz.x. ulnas pãniꝙ alijs.x. in futu⸗ turo dãdis ſit vfurarius.k. Rodo.ꝙ nõ. qꝛẽ Zctus pmutatiõis.⁊ cũ dicit᷑ de menſura intel lige de mẽſura modij ⁊ lagenc ⁊ cetcroꝝ vaſo
rũ: quibꝰgrana vel liquida menſurant.
¶ Prrum habens pecuniam quaʒ rimet in fu 6 turo tempoꝛe minoꝛari iuf oꝛdinatiões domi noꝛum vel ciuitatũ poſſit ſine vſura ipſam da
re aticui hoc pactovt fibi reddat᷑ in equali pꝛe
cio in quo eſt qñ ci dat.&. ᷣm Alex.lon.i quoł. q.de vfu.ꝙ ſic. ſi ille qui recipit mox expende⸗
re vult in tꝑge in quo tantum valet:qꝛ nil vltra ſoꝛtẽ recipit. Mam potuiſſet etiaʒ aliquid eme
re qð poſtea vendens rehabuiſſet equiualens pecunie ⁊ placet mihi. Mam quãuis in mutuo non liceat ſperare lucrũ:tamen vitare dãnũ ſi⸗
ne damo aliterius licet:iicet aliqui teneant ꝙ
¶ Mtrum ciuis a quo cõmunitas eius indi⸗ gens pecunia accipit centum contra eius vo luntatem licite ñine vſura poſſit recipere certũ qd.puta.viij. libꝛas pꝛo centenario qð fibi an⸗ nuatim ipſa cõmunitas conſtituit. K. diuerſi dinerſa ſcripſerũt:ſed ſaluo melioꝛi indicio mi
hi videtur diſtinguendum:ꝙ aut cõmunitas ipſa habet annuos redditus:aut non. Si habʒ ſicut eſt ciuitas Janue:⁊ de ipſis redditibus aſ fignat certam purtem tali a quo petunias ha⸗ buit Fm pꝛopoꝛtionem pecunie habite: ita ꝙ tantũ habeat omni ãno de tali redditu: ſᷣm ꝙœ redditus ipſe bene vel male rñdet:ſic licite ta⸗ lis accipit:qꝛ talis cõitas talẽ pecuniã accepit nõ noic mutui:cũ nũqᷓ; velit eam reddere: ſed
ꝓ pꝛecio talis partis ſuoꝝ reddituũ qͥs ꝓ ſolu tione pecunie habite vendit tali ciui. Et ſic eſt emptio reddituum cinitatis que fieri põt ſine vſura.vt.ð. dictũ eſt.ð.xliiij. Mec ob.qꝙ pꝛefati ciues nõ intendehãt emere:qꝛ lʒ nõ intenderẽt emerc:tamẽ cõitas potuit eis dare ꝓ pꝛecio ta lem redditũ in ſolutũ. Et ſic crit emptio ⁊ ven ditio:ſicut poſſet eis aliquã poſſeſſionẽ dare ĩ ſolutũ 5 eoꝝ voluntatem:ſicut fit ſepe. Et ᷣm hanc viã intelligo Jo. de ſaxonia in ſua ſum.?⁊ Jo.an.⁊ do. Anto.⁊ cõiter modernioꝛes inc.ĩ ciuitate: qui dicẽt licite tale ülud ucrum acci pere. Et ſᷣm hoc loca Januc:mons floꝛentic:⁊ ipꝛeſtita venetiarum ſunt licita ⁊ ſine vſura. Si vero cõitas non hʒ redditus vel ſi hʒ iã ex;
4

hauſit ĩ Zctu ſupꝛadictovel alio mõ.ſic talisci uis nõ põt aliqd vltra ſoꝛtẽ accipere fine vſu⸗ ra:qꝛ qœcqd accidit ſoꝛti in mutuo vſura ẽ: niſi affuerit iuſtũ ⁊ e intereſſe qð põt extimariẽt ex dubio euẽtu ſᷣm ↄditiões ꝑſonaꝝ ⁊ negoci ox Fm Tho.pa he.q lxij.ar. iiij. Mnde dicit ꝙ duplr gſ dãnificat. Pꝛimo mõ cũ ei aufertur id qð actu habebat:⁊ tale dãnũ ẽ reſtituẽdum Fm recompẽſationẽ equalẽ. Scðo mõ dãnifi⸗ cat᷑ ĩpediẽdo ne adipiſcat᷑ qð erat in via hñdi: ⁊ rale vãnũ nõ oʒ recõpenſare inequaluqꝛ mi⸗ nus ẽ hfe aligd virtute qᷓ; hre actu. Et ideo ꝗ erat in via hñdi al iqd hʒ illud ſolũ in virtute vel potẽtia. Et ꝓpicrea ſi redderet ci vt brct actu:nõ hfet fimplũ:ſed multiplicatũ qð nõ ẽ de neceſſitate reſtõnis. Tener̃ rñ aliquã recom pẽſationẽ facere ſᷣm ↄditionẽ ꝑſonaꝝ ⁊ nego⸗ cioꝝ. Pec ille. Et ſic pʒ qñ nõ põt poni itereſſe certũ incerto.vt dicit do. Ant. in.c.ſalubꝛter de vſu. Et ſic intetlige Alex.lõ.ſc̃ Bernardi nuʒ cũ ſilibus ꝗ teneni nõ licerc ſine vſura ali ad accipe. Et hec bene no. s ¶ Quid de ſpõte dãtibꝰcõitati vt tale gd an⸗ nuatiʒ habeãt.ſe. Naur.de ridol.i ſuiſ pctibus ꝙ ſi.v. ↄcurrãt ꝙ lʒ. ꝛimũ ꝙ redditus nõ fit exceſſiuus ſed cõueniẽs. Scðᷣm ꝙ redditꝰ fiat de bens ⁊ ſuꝑ bonis cõitatis: qꝛ ſi fieret rela⸗ tio tãtũ ad ꝑſonã cõitati eſſet illicitũ. Tertiuʒ
ꝙ nõ der faculras reſoluendi Sctũꝙ maioꝛi vl minoꝛi pᷣcio:ſed ſolũ occurrẽti. Quartũ ꝙ tpᷣs
ſit incertũ eꝝ ſi redditꝰ:⁊ tẽpoꝛa foꝛẽt ccrta:tũc vbi eſſet maioꝛ qᷓ;titas ꝑcepta ex tꝑe qᷓ; illa qᷓ dat᷑ ciuitati viderei ʒctus vſurariꝰ. Quintum ꝙ tales cmẽtes nõ ſint vſurarij. iſtud ẽ veruʒ quo ad pꝛeſumptionẽ ſolũ.Et iõ ſi vere emit ĩi foꝛo aie lʒ. Iſtis aũt nõ ↄcurrentibꝰnon lʒ. nec r file ð coacte dãtibus cõitati qꝛ de rõne vſu re eſt vt cõmittat circa mutuũ volũtariũ non violẽtum. Et ꝑpꝑea in talibꝰnõ eſt ratio foꝛma
lis vſure:ſed benc ĩ iſtis volũtarijs g ĩtendunt
mutuare nò emcre.
7 9 ¶ Mtxꝝ emẽtes iura pᷣfatoꝝ ciuium glicite a
cõitate certũ qd annuatim ex rcdditibꝰ ciuita. tis recipiũt:vt dictũ eſt:ſint vſurarij.&.ꝙ nõ Fmn do. An.⁊ Jo.de ſaxo.vbi.ð. Rõ qꝛ emuut
redditũ in pecunia 1q̃ ↄſtitutũ. Itẽ idem reddi
tus creſcit ⁊ decreſcit:nec ẽ maioꝛ q; redditus poſſeſſiõis imobilia.Itẽ ſtat periculo empto⸗ ris ⁊ multa alia que vide in ſMe. de anch. in.c. vſurarũ.de vſu.Ii.vi.ꝗ his ↄcoꝛdat. Iimito tñ pꝛedicta va niſi cõitas ipſa notabiliter ledere
tur ex ipſis emptiõibꝰ q̃ cñ pupillo cõparet᷑:vt 1.rẽ publicã. C.de iure reipublice. Jõ eiꝰadmi⸗ niſtratoꝛes nõ poſſent eã dãnificare nec factũ eoꝝ valeret in damni reipublice. vt..oꝛdinis. C.de decre.decu.⁊.l.pꝛeſes.C.de trãſac.⁊.l.am⸗ bitioſa.ff. de decre.ab oꝛ.fa. Ideo non valẽt ta lis venditio nec emptio facta ab illis ꝗ F̊ ſciũt: ſed tenerent᷑ reſtituẽ totũ qð receꝑunt. ¶ Mtxꝝ liceat mutuare cõi meo vẽl alicui do 6 o mino ꝓ aliquo offo hñdo:exquo ſpero ↄſequi magnũ honoꝛẽ ⁊ lucrũ.R. hᷣm Jo.de ſaro. vbi 5. ꝙ nõ ſine vſura:qꝛ mutuãs ſic recipit expꝛei ſe ex mutuo vltra ſoꝛtẽ. Ego tñ credo ꝙ ſi ex of ficio nõ habeo ↄſeg:niſi luerũ qð debito mõ de bet᷑ rali exercitio cu nõ poſſiʒ illud hre niſi me diãte mutuo ſi ſum aptꝰad tale offm̃ exercen⸗ dũ ꝙ paſſum mutuũ dare vt illud habeã ſine vſura:qꝛ qð accipio lucri nõ reſpicit mutuũ ſÿ cxercitiũ pꝛĩcipalr:lʒ ſecũdario poſtca mutuũ qð lucrũ ſecũdario ſꝑare ex mutuo nõ eſt vſu⸗ ra.vt.ð.dictũ ẽ.ðᷓ.i. Si tñ ex ſtatuto vci antiq̃ cõſuetudine volens hfe tale offm̃ teneret᷑ ali⸗ qd ſoluere:⁊ vt talẽ ſolutionem euitaret mutu um daret eſſet vſurarius: 1 ¶ Mtrũ mutuãs ſuꝑ pignoꝛe aliquo cum tali ð i pacto.ꝙ donec debitoꝛ ſibi reſtitucrit pecuniã ipſe creditoꝛ hẽat fructus pignoꝛis.he.ꝙ vſu rariꝰeſt.c.illo nos.de pigno. Et ꝗd tencat᷑ reſt tuere habes.ð.pignꝰ..xih. Sur 4 ij. de eius ꝓhibitiõe ⁊ pe D nis tã 3 vſurarios qᷓ; cõ tra fautoꝛcs cox. ¶ Mtrũ vſura ſit peccatũ moꝛtalc.K. ᷣm oẽs: tam theologos in. iiij. di.xv.q; canoniſtas. in c.qm̃ multi.xlvij. di.⁊ in.c.ſuper co.de vſu. ⁊ĩ multis alijs locis ꝙ ſic. Mã vſura cſt malum non ſolum in ſe ſicut homicidium qð poſſet ex aliqua circũſtãtia fieri ſine peccato:vt in iudi⸗ ce ſeruato oꝛdine debito ⁊ hmõi:ſed etiam in malum F̃m ſe. Et ideo cum nulla circũſtantia poteſi bene fieri de poteſtate oꝛdinata etiam a deo.Et hocꝓbat̃.i.ꝙ ſit malum in ſe ⁊ m ſe tali ratione:qꝛ eſt contra rõnem naturalis pꝛo pꝛietatis pecunie ad qð ſeqt᷑ vlterius ꝙ vendi tur ibi illud qð nõ eſt. Ct hᷣ ẽ ratio phi.v.ethi. ⁊ pꝛimo poli.vbiꝓbat ꝙ pꝛopꝛiꝰvſus pecunie ⁊ pꝛicipalis eſt ciꝰↄſumptio fiue diſtractio: qꝛ eſt inuenta ad cõmutationes faciendas. Et iõ Fm ſe eſt malum pꝛo vſu pecunie mutuate pꝛe ciũ recipere:qꝛ hoc eſt uendere bis: uel uende⸗ re qð no eſt. Pꝛobat᷑ ⁊ alia rõe ᷣm Sco.i.iiij.
„ n
in yii n hnia zing dolo ꝓhaia tii cni in ih tn xac itral berttic tosvel infam ttiã de hbue qin ce pbit nes i ud noop denip lus ci feneral nõbyi ſitialit ⁊deutro tlbelus p Illv
nberis ucyic
ſiuttant nulis fe ſiüigebis nkiſcht imign
( Zri lic aajiin
wt Pa.
p.
AgrAn uhit ſub SMhulo ttnmon
. kiſinguo
ſitzzun

trãſiti vñium debitoꝛis. ita ꝙ fit ſua. Et ideo magna eſt incqualitas ꝙ aliqs in re ſui ꝓximi
lucrũ querat cũ nullũ dãnum inde ꝗcqd de re ↄtingat incurrjt. Multe alie rõnes aſſignant᷑ a doctoꝛibus. Sed ꝙ ſit peccatũ moꝛtale meliꝰ ꝓbat auctoꝛitate diuine iegis. Egechieł. xviij. ihi ad vſuras dantẽ ⁊c̃.⁊ in fð.xiiij. ibi qui pe⸗ cuniã ⁊c̃. Ergo ex quo nõ viuet nec habitabit in regno dei demõſtrat eẽ peccatũ moꝛtale ꝓ⸗
pibet etiã Ero.xxij. Si pecuniã cõmodaueiis
⁊. Facit.c.ſuper co.de vſu. Mñ fi quis pertina
cciter aſſerat vſuraſcxercere non eẽ peccatũ:vt hereticus ẽ pumẽdus ⁊ꝓcedi debet ð infama ros vel ſuſpectos de hmõi erroꝛe:ſicut contra
infamatos de hereſi.cle.ex graui.de vſu. Mec
etiã de inre ciuili hodie ꝓcedũtur: imo ſunt ꝓ⸗ hibite. vt no.glo. in. c· qi dic.xij qiiij.⁊ in.c. qꝛ in oĩbus.de vſu. Quia ĩꝑatoꝛ dicit ſe ample
ctere quattuoꝛ cõcilia:quoꝝ vnñ. ſ.nicenũ eas Phibct. in. d.c.qm̃ muiti.vt in aui.de eccleſi.ti
tu.circa pꝛincipiũ. tem leges imitant᷑ cano⸗ nes ĩ matrimonijs ⁊ vſuris. vt in aut.vt cleri. apudꝓpꝛi.epᷣos ↄue. ij. q.iij.. hic colligit.⁊ de no.ope.nun.c.intelleximus.⁊ in caſu quo vi deni ꝑmitti nõ eſtvſura:ſed rõne intereſſe iltð
lus exigit. Mec ob. dcutronomij.xxiij. Mon feneraberis fratri tuo ſed alieno:qꝛ in vcra lra nõ hf illud ſed alienoꝛſed fuit ꝑ iudeos appo⸗ ſitũ:alii Zdicerer ſibi ſcriptura. vt pʒ Erxo.xxij. ⁊ deutronomij. ij. Wel dic q fuit permiſſio:ſiẽ ⁊ libellus repudij ne maius malũ facerent. vt pʒ Iſa. vi. Item nec illud deutronomij. xv. ꝙe
ncraberis multis gentibꝰ:⁊ ipſe a nullo fenuſ
accipies:qꝛ ibi ponit᷑ ↄñs ꝓ antecedente quafi dicat tantam abũdantiam habebis ꝙ poteris multis fenenari fivolueriſ.⁊ tu a nulio mutua ri idigebis. Itẽ nec illnd.c.ab illo.xiiij. qiiij. qð intelligit nõ vſura.ſed recupatio debiti li vſu⸗ ra. Et ſic lʒ dũmodo nõ ſit ſcandalũ.vt..patct
vſura.i.. xxiiij.⁊.xlviij.
¶ Dtrů liceat accipere ſub vſuris..vt colli go ex Ri.in.iiij. di.xv.q.v.ar.v.⁊ Tho.ßa ße. q lrr viij. ar. uiij.⁊ Inno.⁊ Jo.an.in.c. dilectus.ð fimo.⁊ Ma. poſt o.itũd.c.ſuper co.de vf ur. Mag. ⁊ Archi. in.c.mouct. xxij. q.i.ð aut ille qaccipit ſub vſura:hoc facit ꝓ opere illicito.
Et ſic nullo modo lʒ:ĩmo Im Archi.⁊ Nodo.
Peccat moꝛtaliter. Aut facitꝙ operc licito. Et ſic diſtinguo qʒ ant tale ẽ extreme neceſſitatis. ⁊tʒ Inno.in. d.c.ſuper eo. ꝙ ſi non poſſim
inducere ꝓrimũ ad mutuãdũ grãtig:⁊ ego fa
„
me peribo mii mutuet:ꝙ mihi indacere enʒ ad mutuãdũ ſub vſuri vt maius maluʒ cuitet
[homicidiũ: Etlʒ pꝛuma fronte videat hoc di⸗ ctũ mirabile:ẽ ramẽ rõnabile. Mecẽ hocꝓcu ·
rare peccatũ:ſedvolẽti cõmittere peccatũ ꝑſua
ſio eſt. vt ſaltẽ min⸗ eccet: qð lʒ.xiij. di. duo. Si aũt opus non eſt talis neceſfitatꝭ extreme
tunc ſubdiſtinguo. Aut ille paratus ẽ dare ſi ub vſuris.⁊ ſic iʒ accipere ab eo ſub vſuris ſ olum P oi oꝑe taliter neceſſario:qð fi omitterẽ nota biliter dãnificarer vel notabilẽ paterer penu⸗
riã ego vel alter vel ꝑpꝑ ſubuentionẽ ncceffita⸗ tis ſue vel alterius pᷣm Ri.⁊ Tho.vbi.ðvel 6ʒ
Archi. vbi.ð.etiã ꝓ operevtilner quo habeo cõ
ſequi vtilitatẽ vei m Mo. ⁊ Ma. Inno. Ant. de bu. Jo.· de ana.in. d.c ſuper co.ẽt pꝛo oĩ ope
indifferenti ⁊ plʒ qꝛ m Aug.ĩ ench. Deus vti
tur oĩbꝰpeccatis ad aliqð bonũ ſic ſilr nos poſ ſumus. Aut ille nõ eſt paratus dare ſub vſuri. Et ſic non lʒ inducere eũ ad mutuandum ſub vſuris:niſi cũ peccato moꝛtali inducentis: ex⸗
cepto caſu maioꝛis mali euitandi.vt dictumẽ
tra penas quibꝰpuniũtur a deo:ſi ſunt vfura⸗
„
inflictas.
Pꝛima ſunt ĩfames ifamia iuris.C.ex qui. cau. irro. infa. ipꝛobum. Dñ vt diciꝝ do. Ant. in c. Raynutins. de teſta.etiq̃ de iureè cinil ho
die oĩs vſurariꝰeſt intamis:⁊ ita dicit ctiq no
rare Wart.in. d.l.ipꝛobũ.⁊ per hoc fuiſſe deter minatũ.ꝙ fi frater meꝰↄſtituit vſ urariũ here⸗ dẽ:qꝙ ego poſſum rũpere teſtamẽtũ ꝑ querciã
inoficiofi. C.de inoffi.te..fratres.⁊ ꝙ lic de fa
cto obtinnit? cõſuluit:multomagis ſunt infa mes de iure canonico: vt in.c. ifames.iij.q.vij.
—
⁊. vtq.i.ifames Ccða ꝙ ad cõionẽ gltaris non ſunt admit⸗ tẽdic. qꝛ in oĩbꝰ. de vſu.⁊ intelligu abbas ⁊ ſe⸗
quit᷑ a.in. d.c.qꝛ in oĩbus.ꝙ nð debẽt admit
ti ad eccleſiã qñ celebꝛãtur viuina:qꝛ aſiſtẽtes in eccieſia rũãc vicãtur admitti adcionemata ris ⁊ plʒ: vt ↄfuſi reſipiſcãt vt dicimꝰ de excõi cato.in.c.pia.de ercep.li.vi.
¶ Tertia ꝙ nõ admittunt᷑ adoblariõeʒ offerẽ 6
dũ.d.c.qꝛ in oĩhu.
CQnarra ꝙ nõ fepeliãtur ĩeccefiaſtica ſepul tura.d.c.qꝛ in oibus. que pena cũ duabus pꝛc⸗
cedenribus ẽ lateraũ.ↄcilij poſita in. d.c.qʒ in
¶ Vuibꝰpenis ſubijciũtur vſ urarij.h. ꝙ vl⸗
rij manifeſti icurrunt multas penas a iure eis

oĩbus. Et addit᷑ ibidẽ ꝙ ſi quis elcricus Zucne rit.ſ.recipiẽdo vſurariũ ad cõionẽ vel oblatio nẽ ipſo facto ẽ ſuſpenſus ab execuriòe ſui offi cij ᷣm Ma.in.d.c.qꝛ in oĩbus:qm̃ ſiẽ̃ hoc ver⸗ bů ſubiaccat inducit ſnĩaʒ ipſo facto. vt no.gl. in.c.vnico.de iniur.li.vi.Facit.c.ſi quis ſuadẽ te.x vij. q.iiij. ergo foꝛtius iſtud vbum manẽ⸗ ant: ⁊ tãdiu donec ad arbitriũ ep̃i ſatiſfecerit Et ſirr in vſurarijs ifligũtur ipſo iure Fᷣm eun dẽ a.in. d.c. qꝛ cũ in eo nullu verbũ ponat᷑ ꝑqd ſnia hois exigat. Per. vero ⁊ Po. bidẽ vident tenere ꝙ nec ʒ ciericos nec Zvſurarios irrogant᷑ ipſo facto. Scd pnmũ puto verius. Sepelientes vero tales vſurarios ſunt excõi⸗ cati ipſo facto.vt in cle.cos. de ſepul. de quo.ð. excõicatio.vij. caſu.xxxv.niſi cauerint idonee ipfi ᷣm qð ifra dicã.vel ſi non potucruni? ſi⸗ gna tñ cõtritionis oſtenderint heredes eoꝛuʒ inquãtuʒ hereditas ſufficit: vt in.d.c.qᷓ;;qᷓ;. no. de vſu.li.vi. ¶ Quinta penaẽ ꝙ nõ pñt recipi ad cõfeſſio ncin ſuoꝝ peccatoꝝ donec de vſuris fuerit 6ʒ facultates ẽoxꝝ pleniꝰ ſatiſfactum vel idoncc cautũ illis qbꝰ debent reſtitui vſure cxtoꝛte ſi ſunt pꝛeſentes:vel alijs g pñt eis acgrere: vel eis abſentibus loci oꝛdinario vel eius vicario vl pꝛeſ bytero pꝛochie ĩ qua habitant vfurarij vł tabellioni de mãdato oꝛdinariy:ita ꝙ certa qᷓ;ᷓtitaſerpꝛimai in cautione ⁊ manifeſta ſe ap paret: vel ſi nõ apparet manifeſta expꝛimat᷑ il⸗ la qᷓ;titas qj ad arbitriũ eiuſ ꝗ cautionẽ recipit vidc:g ſi ſcient᷑ minoꝛẽ receperit tenebit᷑ ipſe de ſuo:multo magis ſi nullaʒ:hoc hr̃ in.c.q;ᷓqᷓ; de vſu.li.vi. Et no. hic ꝙ noie idonce cautiòõis intelligũtur pignoꝛa vci fideiuiſoꝛes.l.ſi man dato titij.ð. ji.ſ.manda.que ſi non poſſent da re Fm Wart.⁊ Jo.an. iurabũt ſc hoc dare non poſſc ⁊ facturòs qðꝓmittũt.de ſ cn.exc.c.fi.ð. ulis.ii.vi. Aduertc ẽt ꝙ illi qui pñt nobis acg⸗ rcre ſunt filij quos habcmus in ptãte noſtra. Itẽ ſcrui ꝓpꝛij. Atẽ ſerui in qbꝰ habemꝰ vfů⸗ fructũ. Irẽ ſerui alieni quos bona fide poſſide mus tanqᷓ;; ſeruos.vt initi.ꝑ quas pſo.no.acg. F.i.Pꝛocuratoꝛ aũt dño abñti hãc perſonalẽ obligationem no acqrei p.Lqueadmodũ.ff. de gcq.poſ.⁊.l.generalii.⁊L.ꝙ meco.co.ti.ßʒ; Bar. ⁊ Jo. an.in. d.c.qᷓ;ᷓq;. Itẽ per loci oꝛdina riũ m Jo.an. vbi.ð.eiligo ebm de iure.⁊ idè de decao archipꝛeſ byrero vcl abbate ꝗ als ð ↄſuctudinc iuriſditionẽ hfet ĩ ſpũalibus ĩ lo⸗ co ĩ quo vſurarius degit. Itẽ qð dicit de recto
re parrochie in qua vſurarius habitat: niulto foꝛtius itcllige de rectoꝛe parrochiẽ debitons leſi cum ſit quaſi iudex ⁊ miniſter eius ſecũduʒ Par. ⁊ Jo. an. facit.. cñꝓ quo. f. deĩ ius voc. Itẽ ſcito ꝙ per hoc qd dicit.
fij arguir Jo. an. ꝙ rabellio i hoc caſu nò acg⸗ rit actionẽ ẽneo ex ſua ſtipulatõe: niſi faciat
¶S
qð dicit de mãdato oꝛdia
iſtud de mãdato oꝛdinarij. t b bene notabis 3 multos ꝓfeſſoꝛes.“ ¶ Sexta pena e
—
e codicillus teſtatio mentis dicit. xiij. qijʒ. ed aliud.
—
¶ Sed gaſifacit reſtĩ ⁊ poſtea cauet idonee: iꝛ vð. dictũ eft nũgd valebit.. War. renuir ꝙ nõ ꝑ regulã nõ firmat. ð reg. iu.li. vi. qꝛ ab ini
rio nullũ fuit. Sʒ magis plʒ opi. Jo.an.ꝗ tʒꝙ ſufficit ꝙ ante moꝛtẽ cauerit idonee. Rõ quia teſtm̃ cõfirmat ĩ moꝛte. Itẽ qʒ oĩa iura fauent teſtamẽtis. I.i.C. de ſac. ſd.ec. Facit in ar.Ii.ʒj ff de leg.iij. Vbi legata ad pias cãs relicta fa⸗ cta a fiũofa.⁊ a ſeruo:lʒ tꝑe teſti inſpecto nõva leãt:ſi tñ emãcipatus veĩ manumiſſus ꝑſeue⸗ rat in eadẽ volũtate valcbunt. Itẽ acciꝑe cau⸗ nonẽ ẽ qñcũq; accipere:ſicut ⁊ dareẽ qñcunq; dare. i.q.i.cos·⁊ pꝛefata regula non firmai.de ſolo tractu tpꝑis loquitur.
¶ Octaua pena ẽ ꝙ nulla vniuerſitas vel col⸗ iʒ
„
legiũ vel fingularis ꝑſona:vſurarios nõ oꝛiun dos de terris ipſoꝝ excrcẽtes vel exercerce vo lẽtes pecuniã fenebꝛẽ ꝑmittãt habitare ĩter⸗ ris ipſoꝝ:ſcd ꝙ expellãt niqᷓ; de cetero admit tẽdo ĩ.c.vſuraꝝ. de vſu.li.vi. Et icurrũt penaʒ interdicti vniuerſitas vel collegiũ. Ep̃i Vo ſuꝑioꝛes ſuſpẽſiõis. Epis iferioꝛes eccleſiaſti⸗ ci excõicatiòis ipſo facto ſi nõ expulerit de ler ris ſuis ifra tres mẽſes:vel ſi domos pꝛefatis ad exercẽdũ fenus locauerit ve lſub quocunq; alio titulo ↄceſſerit:ẽt venditionis ᷣm Jo. an· quã penã ſi ꝑmẽſem ſuſtinuerit indurato dio tcrre eoꝝ q;diu in ipſis moꝛãt᷑ ſunt ipſo facto interdicte. Alij laici debẽt ꝑ cxcõicationem à hoc idẽ cõpelli: nõ obſtãte quocũq;ʒ eoꝝ puile gio. Et de ß vide. ð. excõicatio.vij.caſu. Ixxij.
ſt ꝙ nullus dʒ intereſſe eoꝛũ te 9 ſtamenti.niſi ſatiſfecerit:vt dictũ eſt in pꝛece⸗ denti.q.d.c.qᷓ;ᷓ;. ¶ Sepria pena ẽ ꝙ teſtamẽta eoxꝝ ſunt nulla io ipſo iure ſi nõ ſatilfecerit: vt dictũ ẽ.d.c.q;qᷓ;. ed nũgd idẽ eſt de codicilio ficut de teſtõ ii K. Bar.⁊ Jo.an. ibidẽ ꝙ ſic. ⁊ ð q̃libet vltima
volũtate aĩia: vt pʒ ex piicipio.d.c.qᷓ;ᷓqᷓ;. qꝛ lar⸗
¶ Sed qd dicemus de dñis ⁊ cõitatibus q̃ co 4
—
lidcos t vtnol diit dug
ilicite.
ipunit mwffa frücitusi vyyt din iz Quec ulomö iru 3 bion Mnappp nu pienſi

7.
cedũt iudeis vt poſſint erercere vſuras ⁊ locãt
eis domos ⁊ faciũt cõuentiões cũ eis ſuꝑvſu⸗ ris exercẽdis:⁊ vt iudices cogãt debitoꝛẽs m ↄuẽta ⁊hmõi.K.d. Andreaf barbatiꝰ⁊ Pau. de ca. filio· ccclrxvi.ꝛ Me.ð ancp. ↄfilio. ccxxx ⁊ quidã alij conati ſunt tenerc ꝙʒ licite facẽ po terãt:dũmõ auẽitas ſeu lnĩa ab oꝛdinario obti neat᷑. Et hoc qꝛ accedit ad bonũ cõe rotius rei publice. Itẽ qʒ ſic eſt ↄſuetudo de cuius initij memoꝛia nõ exiſtit 3ꝛiũ: ⁊ tolerãtia romano⸗ rũ põtificũ pꝛelertim ĩ terris tꝑalit eccleſie ſub iectis.⁊ iõ videt᷑ valere. Itẽ qʒ iſta ↄceſſio non ẽ peccati nutritiua ex ꝑrẽ xp̃ianoꝝ.vt in.c.ſuꝑ co.de vſu. Ex ꝑte vero iudeoꝝ nihil nobis de his g foꝛis ſunt.vñ dicit tex.in.c. g finccra.xiv. di.ſuꝑuacue rei videt᷑ dare operã ꝗ arcere niti tur iudeos a peccato:vtpote dãnatos ꝑpꝑ perfi ciã. Et iõ tolerãtur in coxꝝ ritibus. Mec ſunt in fumma eoꝝ motiua. Hed ſalua coꝝ reuerẽ tia demonſtrabo ꝙ nedũ vere ſed aperte erro⸗ nee ↄſuluerũt. Mñꝓ clarioꝛi itelligẽtia no. ᷣm Birar.de ſenis.⁊ refert Jo.an.in mercuriali⸗ bus.i regula peccatũ.li.vi.ꝙ triplex ẽ ꝑmiſſio 5 legẽ. Pꝛima ſimplex indulgẽs penã ſolum: ſed nõ eulpã. Et hoc mõ permittit eccleſia ꝓ⸗ ſlibula ꝑꝑ maius malum ſeu peccatũ euitãdũ vt in.c.deniqʒ.iũcta glo.in vbo venia.iuj. di. ⁊ in.c.veniẽs. iũcta gl.fi. ꝗ cle.vel vo. Scða ꝑ⸗
miſſio ẽ tollẽſ ĩpedimẽtũ:⁊ iſto mõ eccleſia to⸗
lcrat ritus iudeoꝝ ꝓhibens xp̃ianis ne cos im pediãt.d.c.qui fincera.⁊.c.ſicut de iudeis. Ter tia ꝑmiſſio ẽ pꝛeſtãs iuuamẽ ᷣm quẽ modum eccieſia ꝑmittit clericuʒ occidi a ſeculari iuſte: qꝛ eũ degradat ⁊ tradit:vt in.c.degradatio.de
penis.li.vi. Et de hac hẽs in.c.nouimꝰ.de V.
ſig.⁊.pᷣme coꝛ.v. Pꝛima fit ꝑꝑ maius malum
euitãdũ. Scða ꝑp bonũ ꝙ inde ↄſeg ſperat᷑vt
ſ.iudeos tolerãdo lucrari poſſit:vt i.d.c.ſince⸗
ra.⁊ vt nobis veritas in eoꝝ ritibul fiat nõ.vt
dicit Aug. Tertia vero nõ põt fieri niſi de eo qð licitũ ẽ. Mã licitũ ẽ ꝙ maleficia nõ remane ant ĩpunita.c.vt fame.de ſen.ex.⁊ in. l.ita vul⸗
neratꝰ.ff. ad.I.agl. Ideo merito tradit clerici Frãciſcus ĩ.ij. ſen. dicit ꝙ duo ſunt genera ma
loxꝝ.vt dicit gl.ſuꝑ illud:ab occultis meis mů ⸗ da ⁊c̃. Quedã ſunt nf̃a qͥ a nobis oꝛiũtur:⁊ his nullo mõ ↄſentire debemus nec directe nec in directe. Quedã vero ſunt aliena que fiũt ab a⸗ lijs:⁊ his nunqᷓ; ↄſentire debemꝰ directe con
ſenſu appꝛobatiõis. Aliqñ tñ lʒ cõſentire indi
recte ↄlenſu ꝑmiſſiõis:ſicut deus permittit ali
qua mala er cã rõnabili. Sine vo cũ rõnabi li nõ lʒ. Vnde dicit ꝙ recipere mutuũ ſub vſu ris ex rõnabiti cã:puta neceſſitatis vel vtilita tis lʒ:als nõ. Mec ille. Ex ꝗbus ego ↄciudo ad qõnẽ ꝙ tales peccãt moꝛtalitcr:⁊ ſunt excom municati? tenent ad reſtõnẽ omniũ vſuraruʒ ex tali cõuentiòe ſolutaꝝ ſi iudei nõ reſtituẽt. Mã lʒ pꝛincipes ⁊ cõitates poſſint permittere vſurarios pᷣma ꝑmiſſiõe:vt tʒ Bal.⁊ Bar.i.l. cũctos populoſ.C.de fum.tri.ꝙ tñ ego nõ ad⸗ mitto fimptr:qꝛ maius malum eſt vlura queẽ peccatũ moꝛtalc qᷓ; quodlibet damnũ tꝑaie vł coꝛpoꝛale qð cuitat᷑ ꝑpꝑ vſurã.r ideo nõ põt permittippter maius malum euitandũ. Solũ còcederẽ dictũ Val.⁊ Bart.quando maioꝛa peccata ſi non permitterent᷑ fimpliciter habe⸗ rent conſcqui:vtputa homicidia ⁊ hmõi. Ałs nõ credo excuſentur ctiam fimpliciter permit rendo.ar.c.poſt miſerabilem.devſuris.vbi pci pitur eis vt cõpellant iudeos reſtituere vſuraſ Prgo a foꝛtioꝛi:ne exigãt ꝓuidere tenent. Mã facilius ipediunt᷑ facienda q; tolerent iaʒ fa⸗ cta.vt in.c.quẽadmodũ.de iureiurã. ⁊.l.patre furioſo.ff. de his ꝗ ſunt ſui vel ali.iur. Mihilo minus permiſſiõe ſcða permittere nð poſſunt cum nullũ bonum ſequat᷑:imo multa mala.vt pʒ Vtra experiẽtiam.per.c.vſuraꝝ.de vſu.lib⸗ vi. Et multo minus permiſſione tertia:vt eſt ĩ ꝓpoſita.q. Mã nullus põt peccatum cõmitte re ſeu cooperari vt cõmittat᷑ꝓ quqcũq; bono
obtinendo feu malo euitando ab atio.c.ſuper
co. de vſu. Facit. c.i.xxij. q.ij. ⁊.c.foꝛtc.xiiij. q.v. c.qð ait. xiiij. di.in glo.⁊ in.c.nõ magno.ne cie. vel mo. Liccret bene alicui qñ eidẽ imponeret᷑ neceſſitas duoꝝ maloꝛum pene ſed non culpe.
Item ticeret volenti facerc vnum de duobus malis culpe ei perſuadere vt minꝰ faciat ⁊ ma
ius dimtat ſed nõ tertia ꝑmiſſione ſed ſolum
pꝛima ⁊ qñ aliter nõ poſſet cõ⸗ peſci qnvnũ faciat:als nõ.⁊ ita logt.c.duo.xiij di. Et iõ cum tales ne dum conſentiant immo cooperant᷑ vſurarie pꝛauitati exercende: pʒ ꝙ peccãt moꝛtaliter ⁊ etiam ſunt excommuniẽ᷑a ti:ex quo paciſcũtur cum iudeis vt poſſint cxi gere vſuras:aut ꝙ eis iuſticia fiat de vſuris cxigendis: muito magis ſi ad hoc interponũt decretum. Talig cnim pacta vel decreta facta ab illis qui habẽnt poteſtatem condendi lege†f
vel ſtatuta dicũtur leges vel ſtatuta:vt ĩ.l. pe.
Fille. ff. de do. inter vi. ⁊ vxo.⁊ in.l.ceſur.f. de
publica.⁊ vtrobiq; ꝑ Bar.⁊ per eũdem Bar.
—.
———————————

in liůj. ʒ. actoꝛ f̃. de re iudi. Rð qͥꝛ facientes ris ledãt xp̃ianos: vel iniuriantur eis:q ſic pri ralia pacta nedum intendũr ſe obligare: imo nel ad eccleſiam. Ita no. Inno.⁊ doc. in.c. ſuꝑ
pꝛincipalirer volunt obligare omnes de ciuita his. de voto.⁊ Moſtien · ð Jo. an. ⁊ communi⸗
te ⁊ diſtrictu: ⁊ obligantur etiam illi qui non ter alij in. c gaudemus.de diuoꝛtijs. ꝙ fi infide aſſenſerũt. Ergo ſunt ſtatuta cũ ex pactis me⸗ lis delinquit contra legem nature vel contra ris non obligentur:niſi conſentiẽtes.vt in..i ius diuinum poteſt puniri a iudice ecclefiaſti⸗
ff. de pac. Sed ſtatuentes vel pꝛeſumentes in“ co. Et ſic eſt in pꝛopoſito. Et ideo impedit ſe dicare ꝙ vſure ſoluantur ſunt excõmunicati. eccleſia:vt patet in. d.c.poſt miſerabilem. Se⸗ cle.i.de vſu.que cum indiſtinete loquat᷑ habet cundus caſus in quo non valet eſt quando co⸗ locũ etiam de decretis factis cũ iudeiſ.vt tenet operamur slicui coꝛum in peccato: q pertinet andunus ibidem cũ gio.⁊.d· Car.⁊ Joan. de ad nos:ſicut etiam in pꝛo poſita. q. Intelligit imo. acit qð no. Benui.in.c.i. de vſu·lib· vi. q igitur pꝛopꝛie nihil ad noð Fᷣmn glo i.c. iudei. vult ꝙ pene eiuſdem.c.ligant etiam locantes de iudeis.ſ.vt eis penam ſpiritualem infliga⸗ vomos iudcis.⁊ idẽ tʒ d.
tu de vſu.q.cxlvi Et ꝙ tencãtur ad reſtitutio conuerſationem im ponamus eis inuitis.c.de nem patet:qꝛ cãm efficacem dãt damno ꝓri⸗ iudeis. xlv. di. pꝛopterea ſi attendas rolum ti⸗ mi⁊ ſinc qua nõ damnificarentur:ideo tenen tulum de vſu.tam in decretalibus qᷓ; in. vi.t tur in ſolidum:ſi illi nõ reſtituent. vt patet.? clc. eccleſia non tolerat aliqua tolerãtia vſura reſtitutio.i.in verbo vñ urarius. te rñ ſᷣm Laudunũ ⁊ Mau in cle.i de vſu · ꝙ ſi ſupꝛadictiꝓhibcrent ne maoles vſuras exige rarum. unmo ꝙ vlure exigantura rpianis ꝑ rent dũ non conſentiant de minoꝛibus nõ in/ iudeos eſt valde ignominioſumcũ xpiani ſint currẽt penam excõmunicatiõis. Et fic tu ßua kFilij:⁊ angarientur a indeis qui ſunt ſerui.c.⁊ 95.s. dij Wincẽtinus ⁊mu
„
lti pꝛeclarioꝛes doc. in ſcien tur vſurarij qð erit maius malum:qʒ ⁊ ſi gra⸗
tia ⁊ ↄſcia qᷓ;. ð. allegati.qui cõſuluerunt cõtra uius peccet xp̃ianis in eodem gencre peccati
rium. Mec ob.coꝛum motiua. Et pꝛimo aucto qᷓ; intidelis vno reſpectu:tamen indei graniꝰ ritas cßi: qꝛ non poteit diſpenſare contra ine peccantalijs reſpectibus ⁊ in mains nocumẽ cõmune editũ per ſacrum concilium:niſi ex cã tum xp̃ianitatis: quia vltra vſuram habẽt odi neccſſarig ⁊ veriſimiliter non pꝛecogitata per um contra xpᷣianos quos ſpoliant. Item ſepj
ſacrum cocilium.ita no. BalinI.oẽs popul. usqᷓ lucrati funt a xp̃ianis expoꝛtant ad par⸗
.de inſti. ⁊ iur. ⁊.d. dixi diſpenſatio F. v. que les infidelium.non ſic chꝛſtiani: qui vt ſepius
non eſt hic in ꝓpoſito:⁊ multo minus obſtat reſtitunnt. dſuetudo cũ ſit conuptela qm̃ continet ĩ ſe pec NMona pena eſt ꝙ ſi vſurarius ſoluit alteri atum.c.flagitia. xxxij. q. vij. Mec tolerantia vſuras non poteſt repcterẽ:niſi pꝛius ipſe re⸗ ſummoꝛum pontificum. Mam papa non põt ſtituas illas quas exto ſit ipſe vel ille cuius he diſpenſare cum aliquo etiam iudeo vt mutuet res eſt:vt in.c. Michaeèl. de vſur· Fallit hoc in ſub vſuris.d.c.ſuper co.qꝛ vt pꝛobaui vſura:ẽ clcrico vel pꝛocuratoꝛe qui nomine eccleſic re⸗ malum in ſe ⁊ m ſe. Et idco ꝓ nullo bono po petũt vſuras quas ſoluerunt: quibus non po⸗ teſt licere:vt in. d.c. ſuper co. pʒ Multo minꝰ teſt opponi qᷓ;uis ipfi fint vſurarij m Pa. in poteſi cooperari necʒ aurilium darc vt vſure d.c.michael⸗ erigant᷑:qꝛ agentes ⁊ cõſentientes digni ſunt ¶ipecima ſena eſt ꝙ qᷓ;uis cedat bonis vln⸗ motte.ad Ro. pᷣmo. Si ergo non poteſt expſ rarius non pabetur ei reſpectus ne egeat vr ſe necetiam tacite· Et ideo de tali tolcrantia pabct᷑ in alijs debitoꝛibꝰ?vt inc. Odoardus. dr. qð permittimus non appꝛobamus c. hac de ſolu.⁊ in.c.ij. de pigno.ita no.glo.in. d.c.qꝛ
rõnt.xxxi.q.i. Et ſic d etiam multa per patiẽ in omnibus,
iam tolerãtur:que ſi in iudicium deduceremꝰ ¶ Vndecima penaẽꝙ ad modum raptoꝛum i7
caiſarentur.c.cum iam duduin. de pꝛeben.non ⁊ furũ nõ ſolũ tenent᷑ reſtituere rem quam ac
ob.etiam ꝙ nil ad nos pertinet de his qui fo⸗ ccperũt ꝓ vſuris. vtĩ.c.cũ tu.de vſu. ſʒ ⁊ fructꝰ
ris funt.c. multi ij. q.i.qꝛ hoc verum niſi ĩ duo qᷓs ꝑceperũt? qui ꝑcipi potuerunt a Vo dñ
hus caſibns. Pꝛimus quando ilii qui ſunt fo fᷣm Kicar·iniiijxy. di⸗ citer omnes doct.
.
vii Aduer⸗ rios:nec vult tolerentur a pꝛincipibus xp̃ianil vt patet in dictis.c.poſt miſerabilem.⁊.c.vſu⸗
diri vt etiam ↄſuluit.d. Alexã. de neno. ſi udcos. de indeis. Mec valet ꝙ xpiani efficiẽ
Lau.de rido.ĩ tracta mus:vel vt faciamus eis canones:aut xp̃ianã
—
5
6
*
bni jiid 1 i(Pur ib iesv ichn iſa reci ſer int pn
de ſolu. zůf.de lesqſe antr Po. rarius
nẽ ine tůcũ ff.vh vide ſcn cdehi nobze 1ʒctus C.798 de pac las ẽſu fqime. tbusſa coꝙ nulle ndatrad dtibipe Cdepac. judii gquo ad nopnãl pdole ꝓli pupcõm turdegl Mpatiſen, cicupnii unis ve hzpin ieiinn ii. Fed

Puofacitlvideamns⸗Fin fauiana quoq;. de vſu Rõ qꝛ ẽ male fidei poſſeſſoꝛ ſine titu loꝛvt in ſe. q. latiꝰpatebit: Et iõ ſic tenet᷑ ſicut ð. diri de poſſeſſoꝛe male fidei. Reſtitutio pᷣmo in vbo poſſeſſoꝛ
is ¶Mtrũ ſolurũ ꝓ vſuris trãſeat in dñiuʒ vſu rarij.&. viſtinguendo.ꝙ aut ſunt res ↄſumpti bile vſu. vt qᷓ ↄſiſtuntĩ numero põdere ⁊ mẽ ſura: vtputa pecunia:granũ: vinũ ⁊ pmõnx cũ iſta recipiãt functionẽ ĩ genere ſuo.l.ij..i.ff. hicer. pe.abſq; dubio ĩ iſiis trãſfert᷑ dñium qñ ſunt ꝑmirxta len ↄſumpta.l.ſi alieni nummi. ff de ſolu.⁊.l.nã ⁊ ſi fur.ff.ſi cer. pe.x⁊.l.ſi frumen tũ. f. de rei ven Aut tale ſolutũ ſunt res mobi les qͥ ſeruãdo ſeruari pñt vel imobiles: t ĩ hiſ an trãſeãt in dñium vel ne fuerũt opiones MBlo.⁊ Inno.in.c. Michact. de vſu.tʒ ꝙ vſu⸗ rarius tenet ad reſtõnẽ ex quaſi ʒctu ꝑ ↄditio nẽ indebiti. Et ſic ↄfequẽter ꝙ dñinʒ ſit trãſia tũcũ nẽo ↄdicat rẽ ſuã:pꝛeterq; a fure.I fijĩ fi. ff. vſufr. quẽad.ca.⁊ inſti. de act. ſic iraq;; Idẽ vident tenere gl.ic.ſi gs vñ urã.xiiij. q.iiij. ⁊ ĩc ſi ebme vvi.q. vi. ⁊ĩ.ꝙex trãſmiſſa. de deci.⁊ in c. debitoꝛes.de iureiur.⁊ põt eẽ rõ:q qñ tradi tio hzʒ cõſenſum dñi tradentis trãſfert᷑ dñiuʒ Lʒ̃ctus.⁊ ibi ꝑ gl. C. de fide inſtru.⁊ in.l.multũ C.⁊ qs alteri vel fibi.⁊ no.in.l.trad itiõibus. C. de pac Et lʒ tradat volũtate coacta: tñ volun ras ẽ ſuficiẽs ad trãſſationẽ dñijl·ſi mulicr. ff. qð me. cã.xv.q.i.merito. Jed his nõ obſtã⸗ tibus:ſalua ſemp melioꝛi veterminatiõe iuxta Aud.l.claudius felux.i fi.ff. ꝗ po.in pig. ha. Di coꝙ nullo mõ trãffert᷑ dñiuʒ. Aðꝓbo ſic. Ex nuda traditiõe nõ trãffert᷑ dñiuʒ. nunqᷓ; nu⸗ da.⁊ ibi per gl.ff.de acg.re. do.⁊.i.traditiòõibus C· de pac. Bed ſolutũꝓ vſura nude trauit᷑: pʒ ñ inſpiciãtur oẽs tituli:ex quidꝰres alteriꝰ ac grii quo ad dñiuꝝ:g ſunt iſti: ꝓ empto:ꝓ mu⸗ tuo:ꝓrrãſacto: ꝓ herede:ꝓ derelicto: ꝓ iegato P dote:ꝓ ſuo:ꝓ donato:ꝓ vſucapto:ꝓ pᷣſcri⸗ pto:ꝓ cõmiſſo:ꝓ iudicato: ꝓ pena: ꝓ ſocio:ꝓ ſoluto. de qbus hẽs. ʒ. vſucapio..v. quoꝝ nul lo veſtit. Si dicis ꝙ veſtitur tituioꝓ joluto rõ ne pacti ſeu ꝓmiſſionis. Ad dico qꝙ tale pa⸗ ctũ ſeu/ꝓmiſſio ẽ nulla:nec oꝛit᷑ aliq obligatio naturalis vel ciuilis:vt pʒ ĩd.c.ebitoꝛes.⁊ ibi Btʒ pꝛima gl.⁊ o. de ime.⁊ Pa. Rõ qꝛ cum lex reſiſtit nõ oꝛit᷑ obligatio etiã naturaliſẽt ſi alteri Zhenti tm̃ reſiſtat.i.cũ lex.⁊ ibi War.ff. ð
fideinſ. Jed cũ vſura ꝓhibeat᷑ pagina vtriuſ⸗ P teſti.c.ſuꝑ eo.de vſu.⁊ ẽt ſi ʒ naturã:vt ꝑꝛo
bat Pnſsit ſegt ꝙ tale pactuʒ ſeu ꝓ miſſio ſoluẽdi vfuras nõ indurit obligationẽ.
Ergo nõ põt dici ꝙ veſtiat᷑ꝓ ſoluto. Ii aſſerꝭ
ſaltẽ ſoluit credẽs fe debere:⁊ ſic per erroꝛẽ qð
ſuſticit ad trãſlatõʒ dñij. vt no. in.c.fi. de ſolu: negat hoc:qꝛ cõiter ſciũt ſe non obligatos. Si dicis ergo ſoluũt ſciẽter idebitũ:⁊ ſic trãſfert dñiuʒ cũ pꝛeſumant᷑ donare.l.cuiꝰꝑ erroꝛẽ.ff.ð re.iur. Ad hoc.h. Mo. ꝙ ẽ veꝝ:ꝙ ſotutũ ſcien
ter idebite pᷣſumit᷑ donatũ ſolutiõe nõ impꝛo
bata a iure:ſcd nõ ĩ illa q̃ ipꝛobat᷑ a iure vtẽ in caſu nfo. Segt̃ ergo ꝙ nõ eſt donatio vera.qꝛ nemo ſic intẽdit:nec pꝛeſumpta qꝛ ĩpꝛobata a iure:nec ſolutio debiti vcri vel putatiue: veri ergo nuda traditio. Et ſic nõ trãffert dñium Moc idẽꝓbat ꝑ gl. in. d.traditõᷣnibus qᷓ vult
ꝙad hoc vt traditio trãſferat dñiuʒ regritur.
Mꝛimo ꝙ ſit facta cũ cã. vt. d..nunqᷓ.⁊ ꝙ cã ſit idonea.ð.ꝑ traditionẽ.inſti.de reꝝ diui.⁊ a dño.l.traditio.ff. ð acg.re.do.qð nõ eſtĩ ſoluto P vſuris:qꝛ ⁊ ſi ſit cã:tñ nõ idonea:ꝓbat᷑ ẽt B idẽ iſta rõne. x ↄtractu nullo ⁊ cui lex reſiſti: nunqᷓ; traſfert dñium.l.nõ dubiũ.C.de legi.tʒ VBar.⁊ cõiter doc.i..ſi vir vxoꝛi.ff. de acqui. poſ. Kũ ergo Sctꝰvſurariꝰ ſit hmõi:vt pʒ in.c. 1j·⁊. iij. ⁊.c.cõſuluit. de vſu. ergo nõ traͤffertur dñium. Et hãc opi.vident᷑tenere cõiter doc.ĩ c.ĩlfis.⁊ ibi Jo.an. ⁊ do. Ant.in.c.qᷓ;qᷓ;. devſu.
li.vi. ⁊ ibi Zo.an.⁊ Be.⁊ Fedc. in ſuo ↄſilio
rxi·⁊ Ange.in ſua diſputatiõe qͥ incipit. Aſten ſis miles circa fi. ꝗ dicũt ꝙ vſurariustenet ex delicto ad reſtõnẽ ⁊ dãnato ac repꝛobato pagi na vtriuſq; teſti.vt dictũ ẽ:⁊ pʒ i.c.tua nos.ibi incrimine ⁊c̃. Ergo pʒ q nõ acgrit dñiʒ: qꝛ ꝗ tenet᷑ ex delicto adͥ aliquũ rẽ reſtituẽdã nõ eſt dñs: vt pʒĩ fure.l.in re furriua.⁊.l.ſi nõ mani⸗ feſtus. ff. de ↄdi.fur. Hãc ẽt ſequunt᷑ cõiithco logi. Et hec ẽ tenenda pꝛeſertii foꝛo ↄſcie:qꝛ ſi cut dicit Archi.in. c.ſi quis vſurã.xiiij. q.iiij.ſi cut vi cõpul ſius rem alienã rapiẽs fictiõc iun ciuilis efficit vñs rei:tñ iure pᷣtoꝛio penes pꝛio rẽ dñm rei vñium remanct.ſ.metum aũt pñtẽ S.iulianus.ff. qð me.cꝗ. Sic ſaltẽ dicendũ ẽ in ſoluto ꝓvſuris. Et bñ facit tex.ibi dum dicit- qꝛ res in boms eſt eiꝰꝗ vim paſſusẽ. Mec ob gl. in Zꝛiũ adducte. qꝛpõt dici ꝙ ibi nõ figuut
pedes:pʒqꝛ volperũt ẽt iducere hyppothecam
ſuꝑ oibus bonisꝓ vſuris reſtituẽdis: vel dicẽ dũ ꝙ loquunt᷑ in rebus cõſumptibilibus. Mõ ob.ẽt rõ adducta in ʒꝛið qm̃ non ſolũ requirit traditio ⁊ ↄſcnſus tradẽtis:ſcd ẽt tiulus ver

vel purariue verus · vt.ð.ꝓbatũ ẽ.Et ſi gſvutt cõtendere ꝙ fictione iuris ciuilis cfficit᷑ dñs. tamẽ iure diuino ⁊ canonico oʒ concluderc q dñium rei remaneat apud ſoluẽtem niſi aliud cxeius voluntate diſponat᷑.t ſic pide eſt in ↄſcia quo ad oẽm effectũ ac ſi nõ eſſet rrãſlarũ dñium. Poc pʒ:q fi res extat ſemꝑ vſurarius tenc eã reſtitucre cũ fructibus.vi.ð.dictum ẽ Reſtitutio pᷣmo in verbo vſurariꝰ.J.iij. Mec poreſt dare tantũdem ſeu extimaionẽ 3 volũ tatẽ dñi cũ iura aſtringũt eũ ad r ſtituendum ꝙ tam pꝛaue acceperũt.c.cũ tu.de vſu. ibi do⸗ nec reddãt ꝙ ram pꝛaue acceperũt. Facit ĩar⸗ ad hoc.l.ij.in pꝛin.f̃.ſi cer. pe.⁊ tex.clarus in. c ſi res.xiiij. q.vi. Bi vcro alicnauit:tũc de egta te canonica tertius poſſidens põt cõueniri: ⁊ ab eo dicta res aduocari officio iudicis:vt no⸗ tabiliter tenet Val. in.l.rẽ quã. C.ð iu᷑.do. nul a habita diſtinctiòe an poſſideat titulo onero ſo vel lucratiuo. Mã dicta diſtinctio bene dʒ fieri in re empta ex pecunia vſuraria:vt ꝑ glã d.c.cũ tu.in fi. Sed in re ipſa foꝛmaliter data Pꝓ vſuris nõ cadit dicta diſtinctio:ſed põt pe⸗ ia quocũq; poſſidenreẽt titulo oneroſo ex qᷓ res eſt affecta illo vitio.facit.l.ſi cũñ exceptione J.aliqñ.⁊.metum.ð iulianus.f. qð me. cã.iũ⸗ cta eqparatione Archi. in.d.c.ſi quis vſuram. de qua.ð. dictũ eſt. i9 C ed quero gs dicat᷑ manifeſtus vſ urarius vt ſubijciat penis ſupꝛadictis. N. vt colligo er Jo.an. ⁊ Ma.in.c. qꝛ in oĩbus.⁊ Zo.an. ⁊ Ar⸗ chi in.c.i.de vſu.li.vi. Ille dr̃ manifeſtus. Pꝛi
mo qui eſt notoꝛiꝰ de iure.puta qʒ ↄuictus vel
cõdemnatus de vſuris:ſeu coꝛã iudice ſponte cõfeſſus.c.cũ olim.⁊.c.ſuper quibuſdã.de ver. ſñg. Scðᷣo qui eſt notoꝛiꝰ de facto notoꝛictate facti:puta tʒ altare i vcl mutnat in ca mera oibꝰ volentibꝰ: cut meretrix inꝓſtił ulo pꝛ cuilibet.ar. de co.ce.⁊ mu.c.tua.⁊.c.fi.ita di cit Bar. in. lij. ff. de fur.⁊ Bal in.. hercdes pa ã if. de teſta. Itẽ tertio dr̃ manifeſtus ſᷣʒ glo · in.c.ij. de vſu d.vi.qñ gs coꝛã facerdote ⁊ teſti bfeſſus ĩ articulo moꝛtis eſt fe vſurariuʒ: mandauit reſtitui vſuras ⁊ reſignauit libꝛos. Quã gl. Fede.ſilio. viij. dicit verã: qñ ſil oĩa prꝛcfata ↄcurrũt.als cõfeſſio ſola extraiudiciat non faccret manifeſtum.fagit. c. vencrabilibꝰ . ecug. de ſen· excõ.li.vi. Mẽc ſolũ mandatum de vſuris reſtituẽdis:als manifeſti:nõ aiiquo pꝛedictoꝝ modoꝝ: ſed vel ꝑ famã tũtum: aut lio modo a pꝛedictis non incurrũt ipſo iure
pꝛefatas penas ꝰm cõiter voc. niſi publicẽtur per oꝛdinariũ loci ·
¶Quid requirit᷑ ad publicationẽ faciendã.& ꝛ0
ꝙ ſufficiũt certa argumẽts cũ fama.d.c.tua.⁊ ſʒ nullus accuſatoꝛ apparcãt nihilominꝰ oꝛdi⸗
nariꝰꝓcedere poteſt ex officio. Aducrie tñ ᷣm
Pa. in.c.ad noſtrã.de emp.⁊ vẽ.ꝙ ſi eſt publi cũ ⁊ indubitatũ ꝙ plus quis vendit adcreden
tiã qᷓ; ꝓ pꝛecio ſtatim ſoluendo ꝙ teſtm̃ eoꝝ ẽ
nullũ ipſo iure ꝑp dil poſitionẽ.c.q;qᷓ;. de vſu. i.vi.qꝛ tales ſunt vſurarij. vt pʒ in imiliin.c. nauiganti.de vſu.⁊ ſunt publici:ex quo publi⸗
—
ce hot crercẽt:vt pʒ in libꝛis eoꝛnʒ. Mec ob. ꝙ ſunt ficti· q in. d.c.ad nram.pena vſurarios ſtatuta erercet etiã cõtra fictos vſurarios: qm̃ in veritate ſunt vſurarij. Facit.l.nõ dubiũ. C de legi. tem no. ᷣm Fede. cõſilio · viij⁊ ſegtur Pa.i.ccũ ĩ dioceſi. de vſu.ꝙ lz duiꝰi vila nõ fuerit declaratus vſurarius ⁊ feccrit teſtm̃:ni⸗ hilominus poſt moꝛteʒ poterũt fieri ꝓbatões ad declarandũ ꝙ erat manifeſtus. Ita tʒ Joã⸗ an. ĩc.i.de vſu.li.vi. in nouclla.⁊ Be. ibidem. Et oẽs iſte erũt bonc ꝓbationes: puta ſi diffe⸗ ſebat ſolutionẽ vt plus venderet: vt in.c.in ci⸗ uitatc.de vſu. Irem ſi emit poſſeſſiones cũ pa cto de retrouendendo ꝓ maioꝛi pꝛecio: uel m Wal. in.c.i.de feu.dato. inui.le.co.qñ emit cuʒ pacto de retrouendẽdo poſt quĩiquẽniũ ⁊ non ante ſi eſt ↄfuetus ſiles Sctus facere pꝛeſumit vfurariꝰ.ar. d.c.illo vos. de pigno. Itẽ pꝛeſu⸗ mit᷑ vſurariꝰqñ facit faere quis ↄfeſſionẽ co⸗ rã ep̃o ꝙ inſtim eſt de vo ⁊ puro capitali: qꝛ cenlet colluſio in fraudẽ vſurarum pꝛelumpti one pꝛefati.c.illo vos. ᷣm Wal.in.Ii. C. de col⸗ luſione. dete. qð.c. in articulo pꝛeualet cõfel⸗ ſioni. Et ſic fuit obtentũ coꝛam ep̃o tudertino 3 vnñ qui multas cõfeſſiones tales fecerqt fi ri. Item qñ ꝑs dicit in inſtro ꝙ non per ſimu⸗ lationẽ:ſcd ꝑverã veritatẽ ta contractum fa cit: oꝛitur pꝛeſuinptio vehemẽtiſſima fm Bal⸗ in.iij. C. plus valere: qð agit. facit gi.inl ſi qs ſub cõditione.ff. de condi.inſti. Et qð no.gl. pe regrina.in.l.cũ allegas.C. de vſu.⁊ pulchꝛ di⸗ ctũ Ang.in.I.ſicut..ſupuacuñũ.f. qui.mo · pig⸗ vel hypo.ſol. Irẽ ꝓbat᷑ uſurarius ex libꝛis ſuis vel per inſtia Fᷣm Archi.i.c.qui fincera.viv. di· ⁊ꝓbat per ar.d.c.dicit etiam Bal.in..dohatio C.de dona.ꝙ manifeſtus vſurarius ꝓbai eti
—
ꝑpꝛiuatam ſcripturam. Item añ eſt cõis opi
ſit vſurariꝰ.vt dicit Val.in.l.i in. iij. colũ. C
de lac. lan.ec. qrẽ qů tot ⁊ toriens fenerarꝰ lun
„o 3 5 Imm ſtin npin. huulle berni nerui q alofi gc ad nileſtu ſůde q koeſte viſus? amc nifcſtu modici tperi manij qui de pecci ⁊per vt.i. pirr Riſ lio.hec
mnmican tiones in
—
M chun nißanſid ſuspõt ſu ſutfmi thbi. duſ v vrtbabit Utübenut imnſenem nmulire

2
„—
3
2 ꝙ non poſſit niſ eẽ liquidum in populo: vtdi
cit Bai.i.i.i.in.iij. colu. C.de falſa c adiec.leg. Irtem quando ex coniecturis apparet vſurari us ⁊ indicijs.vt dicit Bal.in.l.cũ pꝛoponebat᷑ in pꝛin. f. de leg.ij.⁊ in.l.ciucs.C. de appel. Et bꝛeuiter dic ꝙ iudex hʒ arbitrariex additiſ co herentijs ꝙ fit manifeſtus:puta q publicc fe nerai ꝙP vſurario hr̃ cõmuniter ⁊ reputatur ꝙ alo fuit declaratus ⁊ ſilia. Ira dicit Bal. in addi. ad ſpe.in ti.de appei.in v.an aũt lit ma⸗ nifeſtus. Picit eriã Fede.n.viij. ꝙ ẽ manife ſtũ de quo in dicto ↄci.lugduñ.dr. Luius ꝓba tio eſt cuidẽs ⁊ manifeſta. Vbi gra. Pefectus viſus ⁊ auditus ⁊ ſcie nõ palam apparet oibꝰ ⁊ ramen ſubijcieneo examini fit euidẽs ⁊ ma nifeſtus.vt in.c.ij. de pꝛeſump. Sic quãdo per modicã examinnationem ꝓmptã ⁊ faciieʒ: pu ta per libꝛos rèẽnum ⁊ hmõi fit cuidens dicit manifeſtus. Et ideo aduocati ⁊ pꝛocuratoꝛes qui defendunt coꝛum contractus feneraticios peccãt moꝛtaliter per.c.i.cůj ibi no.de offi.delc. ⁊per.c.i.de vſu.li.vi.⁊ tenetur ad reſtitutionẽ
vt.ð.reſtitutio.i.in verbo vſurarius..viij. ꝓ
prerea bene dicit tex in. Li..fi.ff. de dote ple. Rei ſatis demonſtrate fruſtra fu demonſtra tio.hec ibi.
Slus clauium 2r Llauci eccleſie.⁊.ð.cõfeſſio.v.⁊ quo ad excom münicationẽ. vide.ð.abſolutio.iij.⁊.ð.iterroga tiones.in fi. eſt ius vtẽdi rebus alienis S ug ſaiuarerum ſubſtãtia.ʒ Ago. in ſum. ¶ Mſuariꝰ d cui tãtũ re ad vſum quotidianũ vti lʒ.inſti.de vſu.t ha.ð.i.vndc non ſolũ vſua rius põt ſumere quãtum ſibi expedit:ſed etiaʒ ſibi ⁊ familie ſue.l.plenum.in fin. ff. de vln. Thabi. ¶ Quid ſi vſus domus ſit relictus marito.K. poterit habitare in ea ẽt vxroꝛ parentes filij ſer
nui ⁊ libertu⁊ hoſpites in domo recipere:etiaʒ
ſi penſionem habeat dũmodo vna cum hoſpi te ⁊ non ſeparatim domum inhabitct. Idem dic in muliere ctiam ſi vidua erat ⁊ poſſea nu pfit.ff. de vſu.⁊ habi.l.cui vſus.⁊.l.ceterum.⁊ l. non ſolum. ¶¶ Quiã ſi pecoꝛis vſus ſit relictus alicui.K. ꝙ neq; lans neq; lacte neq; agnis vti poterit: fed ad ftercoꝛigãdum ⁊ modico lacte vti pote rit. ff. de vſu.⁊ ha.i.plenũ.y.ſed ⁊ ſi pecoꝛis.
FWrrumn ile cui legat᷑ vſus ſilue poſſit incide re ⁊ vendere ſicut vſufructuarius.&.q ſic. qꝛ aliter nihil habiturus eſſet ex legato.i ð vſu.
xha.l.diuus..
Buſfructus ꝰeie
— 11 rcbus vten⸗
di:fruẽdi:ſalua rerum ſuba:qꝛeſt ius in
cooꝛe· quo ſublato ⁊ ipſum tolli neceſſe eſt. f de vſufru.l.i.⁊ ĩſti.eo.ti.in pꝛinci. Piffert vſu⸗ fructuarius ab emphiteota:qꝛ ille habet vtile dominiumt:iſte ſolum ius vrendi. Item differt ab vſuario. Mam is cui nudus vfus fundi da tur:nihil habet vlterius in eo niſi vt oleribus pomis:feno:⁊ huiuſmodi vtat᷑ ad uſum quoti dianum:⁊ in eo moꝛetur:ſed nulli alij ius qð hʒ aut vendere aut locare aut graris cõcedere põt. ſed vlufrurruarins ſic. inſfi. de vſu.⁊ ha.q
i. Multo magis ditfert ab vſn non iuris ſʒ fa⸗ cti quo fratres minoꝛes vtunt᷑ in quo vſuari⸗ us nullum ius habet:ſed tantum factum pꝛo neceſſitate vite. de vbo.ſigni.c. exijt qui ſemi⸗
nat.li.vi.⁊ ꝑpca addit vbum fructus. ¶AQualiter ↄſtituatur vſufructus.&. pactio nibus ⁊ ſtipulationibuſ⁊ familie herciſcunde compoſitione ⁊ conſenſu. tem in teſtamento legando.vt.ff. de vſuf.l.om̃niũ.⁊.l.vſufructus
pluribus. Item cum quis legat habitationem in domo ſua eſt perinde ac ſlegaretvſufructũ habitationis:vt eſt caſus ĩ.l.cũ antigtas.C.de vſufr. Et iõ põt locare ut ibi ⁊ cõmodare.I.i.ᷓ inter cõmodatum.ff.cõmo. ¶ In quibꝰrebus conſtituitur uſuffructus. ſe
in omnibꝰrebus quc uſu non conſummunt᷑ꝓ
pꝛie ut.ff. eo.omnium. In rebꝰ uero que ufu
conſummuni non ꝓpꝛic ufuſfructus conſtitui tur:ſed utiiitaris cã receptũ eſt: ut ẽt in his cõ ſtiruat: ergo cõſtituit᷑ ĩ pecunia uino:grano: ⁊ hmõði.iſti. eo..ↄſtituit. Wñ no.qꝙ illuã qð nõ rcnaſcitur no dr̃ eſſe ĩ uſufructu.i.diuoꝛtio.ᷓ.ſi fundã.⁊.ᷓ ſivir.i fundo.ff.ſo.ma. Ideo lapis q nõ renaſcit᷑ nõ eſt ĩ uſufructu ⁊ crẽta ⁊ hmõi
qð no.qꝛ legato uſufructu non ucniunt talia.
Iteen arboꝛes cedue ut ſalices ⁊ hanõi ſunt ĩ uſufructu:ſed arboꝛes fructifere non poſſent cedi p uſufructu. ¶Ad quid tene uſufructuarius.K. tenetur pꝛeſtare cautionem ꝙ in rebꝰque uſu non con ſummunt᷑ arbitrio boni uiri ipfis utet᷑ ſalua re rum ſubſtãtia:ſicur quilibet bonus uir utit᷑:⁊ fruit᷑ re ꝓpna. t ſcðo ꝙ finito uſufructu reſti tuct ꝓpꝛietario id qð ſupeſt. In rebꝰ voqñ uſu
7
—

„. ſummůtur dʒ pꝛeſtare eautionẽ be his erhi Ptrů vlufructuariꝰteneai ad expenſas in bẽdis ĩea q̃litate vl ſi vult ↄlũmere ꝙ pꝛeſta⸗ re de qua hz vl umfructũ.&. Ludo. de ro.i no. bit extimatõʒ— bonoꝝ.d.c.vlt. in gi.de pi ꝙ ſic ad expenſ as paruas:⁊ ad collectas: ⁊ ad
gno. hoc notat.⁊.ff. de vſufr eaꝝ rexꝝ q̃ vſucõ refectionẽ de collecta ꝙteneat. habes..quero fummũt᷑.l.i.ij.⁊.iij.⁊.d.. ↄſtituit. ff. de vſufr. lega.l.apud iulianũ.ᷓ. heres ·ff. de ¶ Sed ꝗd de his rebꝰqͥ vſu nõ ↄſummuntur lega.i.⁊.I.hactenꝰ.ft. de vſufr. Duod limita ni ſed minuunt᷑: vt vcgetes ⁊ filia q̃ vſu vetera/ ſi qů collecta tãta eſſet ꝙ cquiualerct ꝑccptio- ſcũt ⁊ minnũtur nd aůt ipſo factoꝛficut vinũ ni fructuum: q ſolum tenerei vominus glo.ẽ ocũ ⁊ ſilia.&. Nain. dc.i. ꝙ cauedit de reſti⸗ inLqui concubinam· dui oꝛtos.ff. de le.iij: tuẽdo qð ſuperit finito vſufructu: vt p in..i. quam ſequunt᷑ Dy.⁊ War.i.l.his Vbis..idẽ f. vfufr. quẽadmodũ caueat vbi eſt caſus. facit teſtatoꝛ.ff. de lega.iij. Idem dic in expenſis ꝓ Li.ff. de vſufr.cax reꝝ vbi iſta duo ponuntur refectione:niſi eſſet ei legatus vſuſfructus ge⸗ vt viuerſa.ſ.q̃ vſu ↄſummũtur ⁊ q̃ vſu nunuũ neraliter omnumerun q; ſic teneretur àd tur. Et iõ iura que uolũt vt extimatiò pꝛeſtei: omnes expenſas vel renunciare. d.l. hactenus. loquũtur in his q̃ vſu ↄſummũt. vt in.i ſi tibi ⁊ quod ibi no.de fide inſtru.c. B. perpetuus. vini ⁊ olei.ff. de uſufr.eaꝝ rex. Ergo nõ debẽt in glo. 5 ertendi ad ea q̃ nõ ↄſummũt ſed minuuni q ¶ Sʒ quid de uſurario.K.idem ibideʒ ꝙ aut aliver vſufructuario eẽt pꝛeiudiciũ.Et facit ꝓ dñs participat icommodo reicuius mihi lega poc crẽplũ ĩ re cõmodata q̃ vſu minuitur: vbi tus eſt uſus: puta qꝛ domus cſt ampla ⁊ tũc te dãnñ ptinet ad dñm nõ ad cõmodatariũ.euʒ net domnꝰtantin. Nut non participatſcdſo qui.ff.cõmodati. lus vſuarius: Et ſic tenet᷑ ad cxpenſas.I.ſi do⸗
Piꝝ vſufructuarienõ pᷣſtãs cautõʒ a pꝛin mf. de vſu. ⁊ habi.
cipio ⁊ recipiẽs fructꝰteneat col reſtituere.he. ¶ Quero ꝗd erit.qñ teſtatoꝛ reliqt uxoꝛem do ie
ain.c ↄſtet. de pigno. doc.cõit diſtinguunt minam ⁊ vſufructuariam omnium bonoꝛum ↄcoꝛdãdo.gl. iuris ciuilis q̃ ſunt Zꝛie ſicꝛaut bo ſuoꝝ q;diu vixcrit vel vitã̃ vidualeʒ duxerit: na fide recipit: puta qꝛñ fuit exacta cautio:nec dic vt.ð.legatũ.i..xlvij. põt tñ talis vxoꝛ lau⸗ malitioſe diſtuiit pᷣſtare:⁊ hʒ locũ gl. in.l.vxoꝛi dare ⁊ laudemiũ recipere:nec per hocvidei cõ ia.i.f. de vſufr.lega.qͥ tʒ ꝙ non tenct᷑ reſtiruer. ditio heredis deterioꝛ:ſicut nec eccleſie ſi pꝛela Aut cxaciꝰnõ pꝛeſtitit cautionẽ vel fuit ĩ ma⸗ tus beneficia vacantia cõfcrat vel clectos cõ⸗ la fice malitiole cũ ſciret ſe obligatũ ⁊ nõ pꝛe⸗ firmet. cũ talia nõ poſſit retinere ad manꝰſual ſtitit ſic tenct᷑ reſiiiuere tanqᷓ; indebite verce⸗ de inſtic.fi. de offi. archipꝛeſ by.c.fi.⁊ feuda an ptos:qꝛ nõ facit ſuos.Et ſic iteltigẽda ẽ glo.in tiqua cõccdat.c.ij. de feudis. ſſi cuius.f. de vſufr. Facit..ſed ⁊ fi.ᷓſcire.ſt. ¶ Bed nũgdex vſufructu legato grauabitur de peti. herc. Vbierrãs in iure facit fructꝰ ſu/ hercs in legitima.k.ꝙ nõ.nec quo adꝓpꝛicts os nõ male fidei poſſeſſoꝛ. tẽ nec qͥ ad vſufructum. C.de inoffi.teſta. qm̃ 6 C Sʒ nũgdteſtatoꝛ poterit remittere ne cautio ⁊ aui.nouiſſima.⁊.l.ſcimꝰ.ðᷓ.cũ aũt. Idẽ dic in pſtet᷑.Be. e. in.l.i. C. de vſufr.⁊ i..ſcirc. C.vtĩ trebellianica q ad aliũ heredẽ vel alios qbꝰ ke⸗ pol.lega.ꝙ; ſic in rebꝰ qᷓ vſuↄſummũ· In rebꝰ gitima debet:qꝛ detrahẽt quartã ſuã heredes voq vſunõ ↄſummũt᷑ nõ põt. Rò qꝛ daret de tali vſufructu lagato:niſi ſit ipſe heres; cin matcria delinquẽdi nec curaret vti ſicut bonꝰ vſuſ fructus eſt legatus.etiã.d.i.vxoꝛi.⁊.ff. de
vir. Sʒ ĩ alijs ceſſat cũ ſolũ tencat᷑ ad extĩatiõʒ vſufr.l.oĩum.⁊..ſimihi ⁊ tibi.
qð veꝝ cſt niſi ꝓpꝛietas fuiſſct cidẽ vſ ufructu ¶ Mtzꝝ ille cui ẽ rclictus vſuffructus oĩum ho i
ario legata vſqʒ ad certũ viẽ ⁊ vſufructꝰ pure noꝝ teneat ſoluere es alienũ de ipſis bonis. qꝛ boc caſu cautio nõð eſt pꝛeſtãda.vtiĩ..ſi vſuſ Fm Mo.ꝙ ſic. Secus ſi ſolũ eſſet relictus vſuſ⸗ fructus.ð. plane.ff. uſufru.quemadmodum ca fructꝰ aliquaꝝ rexꝝ.ff. de vſufr.lega.I.fi. Pau.
— —
negt. de caſt.cõſilio.ccclrrxv.dicit ꝙꝓpꝛierarius te⸗
¶MPtx ſufficiat cautõ iuratona. K ꝙſi uſufru net᷑ pꝛincipaliter.ſ.ad vendendũ de bonis pꝛo
ctuariꝰ ẽ pſona ſuſpecta nõuſſicut· als fi. ⁊ Bᷣ ſolutiõe eris alieni.⁊ ſic vſufructuarius ſcða⸗ ſequit Wa in.c.ců ↄſtet. de pigno.ar· in. ꝑue Tio participabit ĩ ſolutõe:⁊ ſic minoꝛeʒ vſum⸗
ſtral de dote p diuoꝛ reſti. vbi bon tcx. in ſli. fructũ habebit. ꝓquo facit.fi. ʒ. i ãt cſalienũ
x in aui.gencralitcr. C.de epi⁊ cle. C.de bo.q̃ liber.⁊ cſt vioꝛ opi.
coli cat: it fügn i7 C moꝛit ſcit alle tit. fq appie i TQuid riante; — eta pepu ihn fnct fnapſcn (Quarto inylrſeq jſripton heCeo. vSetai dninno uige qᷓqi Fituszri . Ehnch

iʒ ¶ Quõ amittit᷑ vſuffructꝰ. h.ꝙ quattuoꝛ mo
dis. Mꝛimo per moꝛtem vſufructuarij.de pi⸗ gno.c.fi.in glo. 5
i4 Scðo ꝑ marimã ⁊ mediã capitis diminu⸗
n tionẽ nõ àt ꝑꝑ minimã. Et maxima minutio nn capitis ẽ cũ aliqs ſil ⁊ libertatẽ ⁊ ciuitatẽ amit ſain rit: qð accidit his gefficiũtur ſerui pene ꝑp de k lictũ ſuũ:vel ꝗ ꝑꝑ ingratitudinẽ redigũtur in ſeruitutẽ.Media ẽ cũ ciuitas amittit᷑ ⁊ liber⸗ t tas retinet:qð accidit cũ aq̃ ⁊ ignis iterdicitur — velĩ inſulã depoꝛtat. Minimaẽ cuʒ ciuitas ⁊ mtim libertas retinet᷑:ſed ſtatꝰ mutat᷑ qð accidit his wmmk ꝗ ſui iuris crãt:facti ſunt iuris alieni.vol econ nbuln tra.iſti.de capi.di. Pꝛime due ſunt moꝛtes ci niles.fi.ꝓ ſocio.l.ſi ſocietatẽ. Tertia nõ:qꝛ oĩa wKintt iura trãſcunt ad patrẽ cui arrogatꝰ ſe donat. moommn iſti. de adop.J.ſed hodie. C.de ſa.ſan.ec.aui.i⸗ im greſſi. de teſta.c. qꝛ igrediẽtibꝰ.
Aupn is I Tertio amittit ſi res ꝑgierit ĩq̃ erat vſuſfru⸗ miic ciꝰ.iſti.eo.ð.finit.ff. g. mo.vſuſfr.ami.l.i.⁊ ꝑto
tũ.⁊ h̊ ſi crat ↄſtitutꝰ.d.l.i. Quia qð ñ ẽ amitti
irtnnht nõ ꝑpõti glo. ibidẽ cũ ↄcoꝛdãtijs ſuis. mmmm is ¶ Quid ſi vniuerſitati fit vſuffructꝰ legatus: — vcl ciuitati.ſ. durabit ſpario centũ annoꝝ ff. ni eo. ti.l.an vſuſfructꝰniſi ĩ ciuitate aratrũ ĩdu mont cat:ita ꝙ deſinat eſſe ciuitas vel vniuerſitas. ff. g. mo. vſu. amit. fi.
i7 ¶ Mrxꝝ cũ plures ſunt vſufructuarij ⁊ vnus nucor⸗ moꝛit reuertat᷑ ad ꝓpꝛictariũ.b.ꝙ nõ.ſʒ accre umen ſcit alteri vſufructuario.ff. de vſufr.accre. ꝑ to ni tũx.ff. ꝗ.mo.vſu.ami.l.cxcepta.ſolũ ergo redit — adꝓpꝛietariũ qñ oẽs deficiit.inſti.eo.J̃.i.
is ¶ Quid ſi vſuſfructꝰ relinqᷓtur alicui donec fi iꝰpupillus ad pubertatẽ venerit ⁊ pupilꝰmo (n rit᷑ ante pubertatẽ. RK. qꝙ vſuſfructꝰdurabit vſ qʒ ad etatẽ cõpletã. Si Vo ſit relictꝰ ſub ĩcer⸗ to tpe:puta donec talis furioſus refipucrit ⁊ añq; reſipiſcat moꝛit:ſic durabit toto tꝑe vite — vſufructuarij qꝛ poſſibile fuit vt toto eiꝰ tꝑe ĩ furia ꝑſeucraret: vt ĩ.l.ambiguitatẽ. C.co. m 9 ¶ Quarto amitrit᷑ vſuſfructꝰꝑ nõ vſum non
— ſimplr:ſed eo mõ quo ẽt dñiuʒ rei ꝑdit vt per — pᷣſcriptionẽ: vt.ð.pꝛeſcriptio dictũ ẽ:⁊ no.in. i e 12 zwi(in 10 ¶ Scd ad quẽ reuertet᷑ vſuſfrucrꝰqñ ꝑ capitꝭ mln. diminutionẽ amittit.&. fi eſt fiiꝰad patreʒ: ſi mm, 4 ſcruꝰad dñnxſi pr̃ vel aliꝰtrãſibir ad filiũ aut vliw heredẽ ciꝰnõ adꝓpꝛietariũ.vt in.Ifi. C.co. In⸗ ni tellige qᷓdiu viuet ilie cui vſuſfructꝰ fuerat le
n gatus.ar. pdicte.l.ambiguitatẽ.
1i i Wtrũ cũ vſuſfructꝰ vniuerſ ali gregis ve
bardo crit ſub poteſtate viri:ſed apud nos va
crẽ.xxxiij.q.v. Ged ſaluo melioꝛi iudicio: dico
lana viri vt ſibi faciat veſtimẽtũ: vel ĩ linovt ñi bi faciat linteaminaꝙ vſut⁊ ſic dico ꝙ ceditꝭu
S armẽti ẽ kegatus ſi moꝛiat᷑ teneat᷑ vſufructua riꝰreficere. N.ꝙ ſic. ex agnatis gregů tener ſub mittere alia loco moꝛtuoꝝ capitũ. Gecus ſi tã tũ in aialibꝰ legetvſufructꝰ:qꝛ nõ tenet᷑ refice⸗ re ſi moꝛiant᷑ ſine ſua culpa.ff.co.l.vetꝰ.inſti.ð re. diui.ᷓ.ſed ⁊ ſi gregis. Idẽ dic ꝙ dʒi vinea⸗ rũ moꝛtuaꝝ ⁊ arboꝝ locũ als inſiituere ⁊ cole re. Mam quaſi bonꝰpr̃fa. dʒ vti. vt in. d.ᷓ. ſed ⁊ ſi gregis. 3 ¶ Mtxꝝ vſuſfructꝰ legatꝰ filio exñti ĩ ptãte pa ꝛ
tris amittat ꝑ moꝛtẽ eiꝰ.h. Bar.in.l.ex lris. C de vſufr.⁊ habi.ꝙ nõ extiguit᷑:qꝛ pꝛeſumit᷑ cõ rẽplariõe pris legarus:ſed remanebit pri. Si— No pr̃ pꝛemoꝛiat᷑.ſic pꝛeſumit᷑ ↄtẽplatiõe filij legatꝰ⁊ nõ extiguet᷑:ſed erit filij aduẽticiũ. ¶ Ptꝝ vſufructuariꝰpoſſit ccdere vel vende— 8 re cõmoditatẽ vſuffructꝰ. h. Bar.in.l.intercſt C.de vſu.⁊ ha.q ſic.ſed nõ ius vſuſfructꝰ. Si⸗ militer ille cui legata ẽ ĩ teſtõ domꝰad ihabirũ dũ poterit alteri locare ⁊ finiet ſolũ moꝛte ipi us cui legata ẽ.l.ſi habutatio.ff. de vſu.⁊ habi. xinſti.eo.. fi. X 0 d mulier poſtq; Zrit ꝑver ba de pñti:lʒ nõdũ ↄſũma⸗ uerit.⁊ h̊ ĩ oibꝰ fauoꝛabilibꝰ. Sʒ ĩ odio ſis appcllatiõe vxoꝛis venit ſolũ illa q̃ matrio⸗ niũ ↄfũmauit.vt in. I.nõ ſine. C. de bo.q̃ᷓ.lib.no. Pan.i.c.tertio loco.de pꝛeſump.vide.ð.ſpon⸗ ¶ Mtxꝝ vroꝛ ſit ĩ prãte mariti.h. ᷣm Val. dc ĩ ↄſue. feu.ti.an maritꝰſucccdat vxo.i in bene:ꝙ nõ iure romano:niſi qͥ ad debitũ carnis⁊ ope⸗ rãdũ.vt no.glo. C.de ↄdi.inſerl.ſi vxoꝛẽ.⁊ no⸗ 4 inſti.ad tertulianũ..i.in fi.C. de ſer. fugi.l.fi. ⁊ 1 adde qð no.iſti.de pa.ptãte.ĩ gl. oꝛdiaria.ter ẽ i.l.i..fi. ff. de iniur.⁊ ibi glo.⁊ tex.in.l.is cuiꝰ. 3 ope..fi.ff. de adulte. rit ergo ſub ptãte pr̃is d.l.ſi vxoꝛẽ.⁊.l.ſicut.ff.de ope.liber.ſed iure lõ⸗
cat. Aliq tamen tenent ꝙ de iure cananicoeſt
ſub poteſtate viri.ar.c.muliercs.de ſen excom.
ſed non credo. ¶ WMtx vxoꝛ cedat lucroviri.ſe. Pa.in.c.ſas 2 de reſti.ſpo.tʒ ꝙ ſic quãtũ ad opandũ. allat.I. ſicut patronꝰ.ff. de ope.li. facit.l.ſed ſi vir.ĩpꝛi. 6 ſ. de dona.ini vi.⁊ vx.x.c.hec imago.⁊.c.muli
ꝙ aut oꝑat᷑ inbonis viri ꝓ ſuo vſinvtputa in
cro viri:qꝛ nõ minꝰtalc veſtimẽtũerit viri q;

5
ſi nihil operis in eo feciſſet:nec pꝛeciũ laboꝛis a viro ĩ hoc caſu potcrit pctere. Et ſic logtur d.l.ſ ſi vir. Et idẽ dico de re heredis viri apð quẽ al imẽtat. Aut laboꝛat in rebus viri: vt ide habeat lucrũ vel ĩ alijs quibuſcũq;:vtputa eſt eſtrix:vel filat:vel negociatrix:⁊ bmõi. Et ſic nõ cedit lucro viri:ſed ſibi acgrit:niſi ĩ caſu qñ nõ hʒ dotẽ ſuſficientẽ ad alendũ ſe ⁊ cõcs libe ros cũ marito:vbi maritꝰ nõ hʒ alia bona ſuf ficiẽtia. Sed ſi hʒ dotẽ ſufficiẽtẽ ad ⁊lendũ ſe ⁊ cões liberos vcl ſaltẽ ſc:qñ maritꝰ hʒ alia bo na ſufficientia:ſic credo non teneat᷑ cedere lu⸗ cro mariti:ſed põt in eius bonis vel alijs labo re vt habeat pciũ laboꝛis:⁊ ſibi acgret.⁊ vf̃ ſe q War. ⁊ ſic limitare gl.in.d.l.ſicut patronꝰ.in gaio.ff. de admi.lega. Facit. C. de dona.inter viꝝ ⁊ vx.l.⁊ fi de pecunia tua. ꝛobat ideʒ qꝛ vxoꝛ ñ tenet᷑ laboꝛare ꝓvꝛro:ſi hʒ dotẽ ſufficiẽ tẽꝓ parte oncrũ ſuppoꝛtòãda.vt pʒ. ar.c.ꝑ ve⸗ ſtras.de dons.iter vi.⁊ vx.⁊ i.l.ſicũ dote.ff. ſo⸗ lu.ma⁊ no.idẽ Ma.i.c.as. de reſti.ſpolia.vbi determinat ꝙ nec ẽt cauſatiuc põt vir eq̃ com pellere ad laboꝛãdum ſubtrabendo.ſ.alimẽta Argo ſibi poterit laboꝛarc. Si vero nõ poꝛta- nit dotẽ ſufficientẽ ad ſuſtentãdã onera ma⸗ trimonij ſalteʒꝓ ꝑte:ſic credo ꝙ debcat labo⸗
rare ꝓ ipſis oneribꝰſuppoꝛtãdis:⁊ ſi non vult
vir põt ei denegare alnmnẽta:⁊ ſic tene.nec ob. iura q̃ vidẽtur velle ꝙ ſimpłr cedat lucro viri:
q.d.l.ſicut. q̃ dicit ꝙ dʒeſſe ĩofficio viri dʒ itel
ligi.ſ.ad dsbitũ reddendũ.⁊ gl.ibideʒ intelligẽ
da ẽ fᷣm ꝙ dixi.dũ laboꝛat in vc virip vſu ſuo
als ñ hʒ Vitatẽ:ncc iurc ꝓbat:ſi alio mõ itel ligit᷑.⁊ ſilr.c.hec imago.⁊.c.mulicrẽ.in qbꝰ dr eſt pene famula viri:⁊ ꝙ eſt de dñio viri itel lge nõ ſimplr:led ᷣm ꝗd inquãtũ eſt ſub eius
cura:⁊ dʒ regi ab eo ⁊ qͥ ad debitũ ↄiugale. als nõqꝛ ñ trãſit ĩ ptãteʒ viri:vt. ð. dictů ẽ:vcl dic pᷣdicta debent itelligi de opibꝰobſcgalibꝰin
domo:puta cogna vei faciẽdi lectũ aut ſcopã⸗
di ⁊ hmõi.dc qͥ vide.ð.peculiũ.ᷓ.xxxi.
¶Mtrũ maritꝰpoſſit Nberare vxoꝛeʒ.K. ſᷣm
Mo.⁊ Bof. in. c. quẽadmodũ. de iureiur.ꝙ ſic ex magnacã ⁊ leui vberatiõe.ar.in.i.pᷣcepro⸗ rris.ff. ad.l.acgł· de homi.ad audicntiqᷓ. Jed ſi⸗
ne cã vel grauiter Vberãs vir punit᷑ ad dãdũ
eitertiã ꝑtè donatiòis ꝑp nuptias:vt ĩ ani.vt
kiceat ma.⁊ aui.I.ſi qs aũtꝓpx.⁊.C.de repu⸗
dijs. aui. ſcd nouo iure.vnde in. I.ꝓſcnſu. C. de repu.dr ꝙ hbcra igennis alicna ſunt. fac glo.
Ptrũ vir poſſit ĩnterficere vroꝛt adulterãtẽ
kK. lex cinil penã nõ iponit..gracus. C. de adui. xxxiij. q.ij. iter hec ſi iuenit ĩ acru adulterij:ſcd iex diuina ſic dicit. Mõ occides. Et iò nõ lʒ. vi
de homicidiũ.i. S. vi. ¶ Ptx vroꝛ poſſit agere ad reſtõnẽ dotis vij nente viro. K. ᷣm Pa. in.c.ex lris.de pigno.qꝙ
ſic: ſi vir icipit male vti ſubſtantia ſua ⁊ male
verſari:⁊ dr male Nſari qñ exnlat a patria ſus pp maleficiũ ꝓpꝛiũ:⁊ maximc cũ ꝑuenit ad di
ſtractionẽ bonoxꝝ.d.c.per vras.videt tex.in.l. vbi.C. de iure do.ẽt ꝙ poſſit petcre donationẽ pp nuptias.lʒ alij quo ad donationem pᷣdictã ʒꝛñ tencãt. Itẽ põt petere vbi matrimonium venit ſeparddũ:quo ad thoꝝ: vt in.c.i.de dote poſt diuoꝛreſti.
¶Mtx vxoꝛ hñs viꝝ ꝓdigũ licite poſſit abſcõ dere aliqᷓ bona eo inuito.vide furtum.Jᷓ.xxxv.
„
S. votũ.ij. F.viij. de parafrenalibꝰ vxoꝛis hẽs.ð parafrenalia. matrimonij· K. ꝙ nõ.niſi fm ꝙ põt elemoſy⸗ nas faccre.vt.ð.elcmolyna.J. vi. ¶ Ptꝝ vroꝛ teneat ſeg viꝝ ſuũ:he.ſᷣm ꝙ colli go ex no.in.c.ſigs neceſſitate.xxxiiij. q ij. ꝙ aut
tranſfert domnciliũ. Et ſic tenet᷑ eü ſcqui. Et;ᷣ verũ niñ pactũ fuiſſet vt nõ traniferret qꝛ ſic
nõ tenet᷑ niſi pꝰpactũ aliqua neceſſitas aduene rit q̃ impediret maritũ ibi manerc. pura ifirmi tas vcl capitalis inimicitia:qꝛ ſic teneĩ ſeg.nõ
4
¶ De dote. vide.ð. dos.de dona.inter vi.⁊ vr. S. donatio.de debito:vide debitũ.de voto.vide
¶ Mtrũ poſſit ve rebꝰ viriꝓuidere filijs pᷣmi
obſtãte pacto.ar.c.vnaqueq;.xiij. q.ij. Sivero
nõ trãſfert domiciliũ:ſic nõ tenet᷑ eum ſeg Fm
Hoſtien. Bimiliter non tenctur cũ ſeg ſiẽ va gabũdus.ſn gl. in. d.c.vnaqueq;. niſi ſcienſcũ vagabundũ Srit cũ coꝛqʒ ſic tenet᷑. Noc totuʒ
limito veꝝ qñ er cã honeſtavei tranſfert domi cilium: vel eſt vagabundus. Becꝰ ſi ex cã̃ inho
neſta: vci ſi vellet cam trahcre ad peccatumvł
imminerct fibi periculum vite:qꝛ ſic non tenc⸗ retur cumn ſcqui.vt ſentit glo.in.d.c.ſi quis. fa cit..ꝙ niſi. ff de ope. ber. vbi patet ꝙ liber⸗
tus no tenct ſcg dñm vagabũdũ ad pꝛeſtãdi ci operas.vide in.c.de illis.de ſpõ. 1
Pothecat Ronia
amchor peuuo no alteri ndu. A motiõc t tue come ctus:fui ponend eſt hono Laus d
Puma Duc Pic lae Pic Mari Sam Angelus Serap Aucoꝛen Lauiſ Nec car Angelue
ſEtylicit/ fun Angel igẽurui oppſeſut Koglöde 1 im Annod

Strio rin lra.h. lu C Ppꝛie eſt triſticia de bono 8 alicriꝰnõ ex eo ꝙ ile hʒ: ſ; ex eo ꝙ ſibi deeſt:dicit phs.ij.ethicoꝛũ. Et ſi eſt iſte geius circa bona honcũa ẽ laudabi lis Fᷣm illud pᷣme coꝛ.riij. Emulamini cariima ta melioꝛa. Si Vo eſt de tꝑalibꝰ:fic pot eſſe cũ
peccato ficut auaritia. Gi aũt quis dolct de bo
no alterius qꝛ c excedit ĩ taibꝰ bonis:ſic eſt i⸗ nidia. Iccipit᷑ ẽt aliqñ gelus ꝓ feruoꝛe ſeu cõ⸗
motiòc diuine charitatis.vt i f. Iclus domꝰ
tue comcdit me ⁊c̃. Et iſtc geius poſtremo di⸗ ctus:fuit g mc ad pꝛefatã angelicã ſummã cõ ponendã coegit:ad laudeʒ dñi nr̃i icſuxpi: cui
eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecuia feculorum.Amen.
Aaus deo.
Mumano Angelicas quicũqʒ audire loquclas. Dꝛe cupis:pꝛeſens pcriege lectoꝛ opus. Pic ſacros canones:hic ⁊ ciuilia iurg. Mic fancte inuenies religionis opes. Maxia multoꝝ qð vir dabat añ libꝛoꝝ. Barcina:id Angclica dat tibi ſũma hꝛcuis. Angelus eſt auctoꝛ:ſacri decus oꝛdinis ĩgens. Scraphici:⁊ tãte religionis honos. Auctoꝛcim atqʒ opus ipꝛeſſum felicia dona. Clauiſſina tutit terra bcata viro. Mec carleta minus gens felix vnde creatus: Angelus Angelicis dignus adeſſe choꝛis.
¶ Erplicit ſumma Angclica de caſibꝰ ↄſcie
fratrẽ Angelũ ð clauaſio cõpilata:marima cůũ diligẽtia rcuiſa:⁊ fidcłi ſtudio emendata ſicut ip̃ʒ opꝰꝑ ſe fatꝭ atteſtabii: Wenerijs ipꝛeſſa per
MWcoꝛgtũ de Riuabenis Mãtuanũ: Als ſda
rẽtem. Anno dñi.aM. ccœœixxxi.ꝰ Idus Dcto
37 8 ¶ NRegiſtrum huius operis. a. b.c. d.e. f.g. h.ik.Lmn. o. p· q.r.g. t. v.x. y.ʒ.?.3 P. A.. 4. D. E. F. B.. J. lR. U 10 M. S
M. Q.R. S. T. O. X. oẽs iſte lie ſfunt quater
ni.excepta lra. X.que eſt quinternus.

Adeb Aleao i An Nn Aciol
WNW
kiiicu 1 Lictio

Ad legem rodiam de iactu Ad ſenatuſcõſuitum ame
1Contrahenda emptione
SBiſtractione pigneꝛum
Fundo dorali Fugitiuis ſeruis
¶ Mubꝛice Juris ciuilis ⁊ canonic. Et pmo rubꝛice.ffoꝝ.⁊ pꝛimo.f.vcteris.
Doprionibus. Alienatione iudicij mutandi cã tactu. Ad legem aquiliam
Ad exhibendum
Aleatoꝛibus
Ad veleianum Actionibus empti ⁊ venditi 5 Onſtitutionibus pꝛincipum Laiumniatonbus Capitis diminutione Lommunia pꝛedioꝛum Cõmuni diuidundo iudicio Conditione cauſa data Conditione ob turpem cauſam Londitione indebiti Conditione ſine cauſa Conditione furtiua Conditione ex lege Conditionc triticaria CLonſtituta pecunia Cõmodati vel econtra Compenſationibus
Juiſione rerum Dolo malo. Depoſiti vel ecõtra
Donationibus inter virum ⁊ vxoꝛem Miuoꝛtijs O per quem factuʒ eſt Edendo Eo quod metus cauſa E quibus cauſis maioꝛcs Eo uod certo loco Erercitoꝛia actionc
Erxtimatoꝛia actione Edilicio edicto ⁊ de actione
Euictionibus ⁊ duple ſtipulationibus Erxceptione ꝑꝑi vendite ⁊ tradite Erij ilationibus ʒileichmiſaris hereditatis petitione Fininm regundoꝛum Familie herciſcunde Fide inſtrumentoꝛum
s qui ſunt ſui i vel alieni iuris Shis qui notantur infamia
N— r2 S55 SFSSS.„„8*
— —
M
Mis qui deiecerunt veł effuderunt Mereditate vel actione vendita
Bſticia ⁊ iure
Juriſditione omnium iudicum
In ius vocundo In ius vocati vt eant
nintegrum reſtitutionibus
Zudicijs nofficioſo teſtamẽto nterrogatoꝛijs actionibus ureiurando. n litem iurando nſtitoꝛia actione n rem verſo ndiem adiectione In quibus cauſis pignus tacite— Zer⸗ ⁊ facta ignoꝛantia
S88
ure dotium Egibꝰ⁊ ſẽatuſcõſulti ⁊ lõga uetudi Lege cõmiſſoꝛia locati ⁊ conducti Inoꝛibus vigintiqnq; annis Mandatis pꝛincipum Moꝛtuo infercn Mandati vel ecõtra E qs eũ g in ius vocatus ẽ vi erimat Megocijs geſtis Maute caupones ſtabularij Moxalibus actionibus Mautico fenoꝛe Rigine iuris Officio cõſulis Officio pꝛefecti pꝛetoꝛio S ficio pꝛefecti vꝛbis DOfficio qucſtoꝛum Dfficio pꝛetoꝛum Dficio pꝛefecti vigilum Dfficio pꝛoconſulis ⁊ legati Dfficio pꝛefecti anguſtalis Officio pꝛeſidis pꝛouincie Sfficio ꝓcuratoꝛis ceſariũ Officio iudicis Sfficio eius cui mandata eſt iuriſditio D fficio aſſcſſoꝛum Dperis ſeruoꝛum Actis Moſtulando Mꝛocuratoꝛibus
WMetitione hereditatis
Poſſeſſoꝛia hereditatis petitione Publiciana in rem actione 6 Pignoꝛaticia actione
Peculio 1

eNMNMAnNSSS
= e U
— —
8„. *—
Mo ſocio is Periculo ⁊ cõmodo rei vendite 2 Pireſcriptis verbis. ignoꝛibus ⁊ hyppothecis 4 Pꝛobatiõibus 22 Pactis dotalibus 22 Mod quiſq; iuris ialterum ſtatuerit
Qui ſatiſdare cogãtur
Qui norantur infamia Auod cuiuſcũqʒ vniuerſitatis noĩe 7 Quibus ex cauſis maioꝛes 7 Quod metus cauſa 7 Nuando dies vſuſfructus legati cedat 22
Quibus modis vſuſfructus amittat
Quẽadmodum vſufructuarius caueat 2 Quẽadmodum ſeruitus amittatur 3 Quibus rebus ad eũdem iudicem eatur 5 Inuod cũ eo qui in aliena prãte cſt negociũ 6 Quando actio de peculio eſt annalis 6
Quod iu io Auibus modis pignus tacite cõtrabit ii Que res pignoꝛi obligari polſunt üi Qui potioꝛes in pignoꝛibus habeãtur üi Auibꝰmodis pignus vł hyppotheca ſoluit᷑ iꝛ Erum diuiſione ⁊ qualitate iʒ Receptis arbitris ⁊ qui arbitrium 1 Rei vendicatione 5 Religofis ⁊ ſumptibus funerum i4 Rebus creditis ⁊ ſi certum petat i4 Releindenda venditione i4 Rerũ permutatione 14 Ritu nuptiarum i4 Repudijs ⁊ diuoꝛtijs i Tatu hominum i Benatoꝛibus„ Si quis iuſdicẽti nõ obtemperaucrit Si quis in ius vocatus nõ ierit 4 Si ex norali cauſa agatur§ Si quis cautionibus iudicio fiſtendi iꝛ
Si pars hercditatis petatur Si ager vectigalisvl emphiteoticariꝰpetat᷑ i Si vſuſfructꝰpetat᷑ vel ad alium pertinere i
negetur i4 Geruitutibus 82. i6 Seruitutibus ruſticoꝝ pꝛedioꝛum 4 Seruitutibus vꝛbanoꝝ pꝛedioꝛum 4
Si ſeruitus vẽdicetur vl ad alium pertine⸗
re negetur 4 Si quadrupedes pauperiem feciſſe dicat Seruo connpto 8 Geruis fugitiuis Simienſoꝛ falum modum dixerit o Si certum petatur 6
geruis expoꝛtãdis
Ranſactionibus Triticaris Tributoꝛia actione Teſtibus Traiecticia pecunias Sofructu ⁊ quẽadmodum quis vſw fructu vtat᷑ Mſufructu accreſcendo Pſufructu eaꝝ reꝝ que vſu ↄſummuntur Mſu ⁊ habitatione Sſufructuarꝰquẽadmodum caueat Mſuris ⁊ fructibus ¶ Rubꝛice infoꝛtiati Ttione rerum ammotarum Adminiſtratione ⁊ periculo tutoꝛun Nuctoꝛitate ⁊ conſenſu tutoꝛnm Acquirenda vel obtinenda hereditate Ad ſenatuſcõſultum ſilanianum Annuis legatis ⁊ fideicõmiſſis Alimentis ⁊ cibarijs legatis Auro ⁊ argento legato Adimendis ⁊ trãſferendis legatis Ad legem falcidiam Ad ſenatuſcõſultum trebellianum Aſſignãdis libertis Ad fenatuſcõſultum tertullianum D noꝛum poſſeſſionibus Bonoꝝ poſſeſſiòe furioſo muto ⁊c̃. Bonoꝝ poſſeſſione cõtra tabulas Bonox poſſeſſione ᷣm tabulas Bonoꝛum poſſeſſione ex teſtamẽto militis Bonis libertoꝛum Bncubinis Cõfirmã̃do tutoꝛe vcl curatoꝛ Contrario iudicio tutcle ⁊ vtili actiõe Curatoꝛibus furioſi Londitionibꝰinſtitutionum Conditionibus ⁊ demõſtratiõibus Contra tabulas Collatione bonoꝝ Coniungendis cu emãcipato liberis eius Carboniano cdicto Dte pꝛelegata Motis collatione Tcuſationibus ⁊ tempoꝛibus earun, Excuſatione tutoꝛum Eo quiꝙ tutoꝛe vl curatoꝛe negociã eſſerit Ideiuſſoꝛibus ⁊ nominatoꝛibus ⁊ he⸗ redibus tu.⁊ cu.
Fundo inſtructo ⁊ inſtrumẽto legato
Radibus ⁊ affinitatibus
e en en e e e e e e e*

Is que in teſtamẽto delentur Meredibus inſtituendis Mis que pene cã in teſtõ relinquũtu
Mis qlM p̃ꝛo nò ſcriptis habentur
Mis quibus vt indignis Ahpenſis in rebus dotalibus factis Iniuſto rupto ⁊ irrito teſtamento Jure deliberandi
Jure codicilloꝛum
Jurepatronatus
Iberis agnoſcẽdis Legitimis tutoꝛibus Piberis ⁊ poſthumis
Legatis ⁊ fideicõmiſſis.i.
Lcgatis ⁊ fideicõ miſſis.ij.
Legatis ⁊ fide icõmiſſis.iij:
Liberationc legata
Legatis pꝛeſtãdis cõtra tabulas bonoꝛum i
poſſeſſionc petita Libertis vniucrſitatum
Agiſtratibus cõueniẽdis aHilitari teſtamento Ptione ⁊ electione legata Sbſequi]js a liberis ⁊ libertis D peris libertoꝛum Eculio legato Penu legsta
Mi petãt tutoꝛes vel ꝓcuratoꝛe Quãdo ex facto tutoꝛum vel curatoꝝ
Quod cũ falſo tutoꝛe eämodũ teſtamenta aperiãtur Quãdo dies legatoꝛum cedit Quibꝰnon cõpetit bonoꝛum poſſeſſio Quis oꝛdo in bonoꝝ poſſeſſione ſerueẽ᷑ Ebus eoꝝ qui ſub tutela vel cura ſũt Rebus dubijs Mcgula cathoniana Dluto matrionio ⁊ quẽadmodũ dos petatur Si mulier ventris noie in poſſeſſione mittatur— Si mulier ventris noĩe calumnie cauſa Buſpecris tutoꝛibus ac curatoꝛibus Si ommiſſa cã teſtamenti Si quis aliquem teſtariꝓhibuerit Seruitute legata Suppellectili legata Si cui pluſqᷓ; per.l.falcidiam Si tabule teſtamẽti cxtabunt Sia parẽte quis fuerit manumſſus Si quid i fraudẽ patroni factum ſit Si tabule teſtamenti nulle extabũt Succeſſoꝛio edicto
Suis ⁊ legitimis heredibus Mtelis— Teſtamentaria tutela Tutoꝛibus ⁊ cura daris ab his
Tutelis ⁊ rõnibus diſtrahendis
Teſtamẽtis ⁊ qui teſtamẽta facere poſſuni Tritico vino ⁊ oleo legato Entre inſpiciẽdo pupillus educari vel moꝛari de⸗ eat 8 Bulgari ⁊ pupillari ſubſtitutione Vſu ⁊ vſufructu legato Mt legatoꝛum cauſa caueatur
MPt in poſſeſſionem legatoꝛum
Ventre ĩ poſſeſſiõe mittẽdo ⁊ curatoꝛe eius Mnde legitimi 3 Mnde libcri Mnde cognati MSnde vir ⁊ vxoꝛ Meteranoꝝ ⁊ militũ ſucceſſoꝛe Bt ex legibus ⁊ ſenatuſconſultis bonoꝛum poſſeſſio detur ¶ Rubꝛice.ff.noui. Qua pluuiali arcẽda Ademptione libertatis Acquirendo rerũ dominio Acquirenda poſſeſſione Aqua quotidiana ⁊ eſtiua Arboꝛibus cedendis Actonibus ⁊ obligationibus Acceptilationibus Arboꝛum furtim ceſarum Abigcis Accuſationibus ⁊ inſcriptionibus Ad leg iul iam maicſtatis Ad legem iutiam de adulterijs
Ad legem iuliam de vi publica
Ad legem coꝛncliã de ſiccarijs
Ad legem coꝛncliam de falſis
Ad legem põponiam de paricidijs Ad legem iuliã repctundarum Ad legem iuliam de annona
Ad legem iuliam de vi pꝛiuata
Ad legem iuliam peculatus
Ad legem iuliam ambitus
Ad tegem fauiã de plagiarijs
Ad ſenatuſcõ ſulium turpulianum
Appellationibus ⁊ rclationibus
A quibus ap pcllarc nõ licet Appellationibus recipicndis
An per alum cũ appcilationis Apud cum ad quẽ appellatur aliam cẽm Ad municipales ⁊ de incolis 2

12 12
4 10
0
SnAN
Albo ſcribendo Adminiſtratiõe reꝝ ad ciutatẽ pertinẽtiuʒ Dmns iudicis auctoꝛitate poſſidendis Bonis damnatoꝛum Bonis eoꝛũ qui ante ſententiam moꝛ⸗ tem ſibi conſcinerunt Dliuſione detegenda Lonfeſſis Ccſſonc bonoꝛum Luratoꝛe bonis dando Cloacis Concuſſionibus Cruninc expilate hereditatis Lrimine ſtelionatus Collegijs illicitis ⁊ coꝛponbus Cuſtodig rcoꝛum ⁊ exhibitione Cadaucribus punitoꝛum Captiuis ⁊ poſtliminium reuerſis Laſtrenſi peculio Cenfibus Amno infecto Donationibus Donatione cauſa m oꝛtis Diuerſis ⁊ tempoꝛalibus pꝛeſcriptiõibus Doli mali exccptione Duobus reis cõſtituendis Decurionibus ⁊ eoꝛum filijs Decretis ab oꝛdine faciendis Bictione libertatis Ex quibus cauſis in poſſeſſionẽ eatur Eceptionibus ⁊ pꝛeſcriptionibus Erceptiõnẽ rei udicate Exceptione doli mali Extraoꝛdinarijs criminibus Efractoꝛibus ⁊ cxpilatoꝛibus Eum qui appellanti ⸗ Extrgoꝛdinarijs cognitionibus Idcicõmiſſarijs libertatibus
Fiuminibus ⁊ ne quid in flumie pnbli
co rippa ve eius fiat Fonte Fidciuſſoꝛibus ⁊ mandatoꝛibus Furtis Furti aduerſus nautas Furibus balncarijs
7 Lande legenda 3 aureoꝛum anutoꝛum
Interdictis ſeu ep̃oꝛdinarijs actiõibꝰ
Itincre actuq; pꝛiuato Zudicatum ſolui ncendio ruina naufragio
Iniurijs ⁊ famoſis libellis
Interditis ⁊ relegatis ⁊ depoꝛtatis
12
—
*
DeN—SS NNN
——— — 6 0
12
— A**
. fiſc Jure imunitatis Iberali cauſa Locis ⁊ itineribus pnblicis Loco publico fuendo Libero homine exhibendo Libertis exhibendis ſeu deducendis Litigiolis Libcilis dimiſſoꝛijs Pegationibus Anuniſſionibus anumiſſis vindicta Manumiſſionibus que ſernis Manumiſſis teſtamento Migrando Muncribus ⁊ honoꝛibus Atalibus reſtuuendis Me de ſtatu defunctoꝛum poſt gnqꝝꝭ nium gueratur Me dis fiat ei quiĩ poſſeſſionem miſſus ẽ Me quid in loco ſacro fiat Me qui ĩ ioco pnblico vel itinere fiat Me quid i flumine publico rippa ue eins fin quo aliter aqua fluat Mouationibus ⁊ velcgationibus Mil innouari appellatione pendente Mundinis Meris noui nunciarione Pperibus publicis Mblicanis ⁊ vectigalibus o ſoluto Pꝛo emptoꝛe Pꝛo herede
Po donato 10 derelicto
Mꝛo legato
Mꝛo dote
Pꝛo ſuo Pꝛiuilegijscreditoꝛum PMꝛeccario Mꝛctoꝛijs ſtipulationibus Mꝛiuatis delictis Mreuaricationibus Popularibus actionibus Pubiicis iudicijs Penis Mꝛinitegijs veteranoꝛum Pollicitationibus Pꝛoſonetis Mi ſine manumiſſione Qui ⁊ a quibus manumiſſi Quibꝰad libertatẽꝓclamare non licet
Quibus cx cauſis in poſſeſſionem eatur
Sto
——
——
—
SSSSS

6 u
4 — io. en n II — II vñn
iducin
— —2
mi
— tncʒm
1
W
Quoꝛum legatoꝛum'
Sucapionibus⁊ vſurpationibus
Que in fraudẽ creditoꝛem facta ſunt Quoꝛum bonoꝛu
Quod vi aut clam Quarum rerum actio nð datur Queſtionibus Quis ⁊ a quo appelletur Quando appellãdum ſit Auc ſententie ſine appellatiõe reſcindũtur E iudicata ⁊ de effectu ſententiarum Rebus auctoꝛitate iudicis poſſidẽdis Rippa munienda Rinis Remiſſionibus Rem pupilli ſaluam foꝛne Rem ratã habere ⁊ de ratihabitione Receptatoꝛibus Requirendis reis Re militari Regulis iuris Tatuliberis Si hbertinus ingenuus eſſe dicatur Gratu defunctoꝛum Separationibus Superficiebus Si arboꝛ vicini edibus ĩpendat Baluiano interdicto Stipulatione ſeruoꝛum Golutiõibus ⁊ liberationibus Si quis teſtamẽto liber eſſe iuſſus fuerit Si familia furtum feciſſe dicatur Sepulchꝛo violato— Bententiã paſſis ⁊ reſtitutis Si tutoꝛ vei curatoꝛ vel magiſtratuꝰ Si pendente appellatioe Abulis cxhibẽdis Termino molo Tigno iniuncto
Mia publica ⁊ ſi quid in ea
St in fiumine publico nauigare liccat
Mia publica ⁊ itinere rcticicndo Mi⁊ vi armata Bti poſſidetis MStrobi Werboꝛum obligationibus Mi bonoꝛum raptoꝛum Macatione ⁊ excuſatione munerum Mꝛrijs ⁊ extraoꝛdinarijs cognitionibus Verboꝛum ⁊ rerum ſignificatione ¶ Rubꝛice Codicis Moſtatis S Aſſeſſoꝛibus ⁊ domeſticis
N SeSSNNN*—
Annonis
Aduocatis diuerſoꝛum iudicio:um
Aduocatis diuerſoꝛum iudicum Aduocatis fiſci
Alienatione iudicij mutãdi cã facta Ad exhibendum
Alcc vſu ⁊ aleatoꝛibus
Actionibus ⁊ obligationbus
An ſcruꝰex ſuo facio poſt manumiſ. Actionibus hereditarijs Actionibus empti ⁊ venditi
Ad ſenatuſcõſuitum macedonianum Ad ſcnatuſcõſultum veleianum Alendis libcris
Adminiſtratione tutoꝛum ⁊ curatoꝝ Alimentis pupillo pꝛeſtãdis Arbitrium tutele
Auctoꝛitate pꝛcſtãda
Actoꝛe tutoꝛe ſcu curatoꝛe
Ad ſenatuſcõſultum trebellianum Ad legem falcidiam
Ad ſenatuſconſultum rertulianum Ad ſenatuſcõſultum oꝛphicianum Aſſertionc tollẽda
Acquirenda vel retinẽda poſſeſſione A duerſus creditoꝛem
Annali erceptione italici cõtractus Aluuionibus ⁊ palludibꝰpaſcuis ⁊c̃. Appellationibus ⁊ relationibus
Acceptilationibus
Adoptionibus
Accuſationibus
Ad legem iuliam maieſtatis
Ad legeʒ iuliã de adulterijs ⁊ ſtupꝛo Ad legem iuliã de vi publica ⁊ puata Ad legem koꝛncliam de ficcarijs Acdegem fauiã de plagiarijs
Ad legem veſceliam
Ad legem coꝛneliã de falſis
Ad legem iuliam repetũdarum
Ad legem iuliam ambitus
Abigeis
Abolitionibus
Ad ſenatuſcõſultum turpil ianum Dnis libertoꝝ ⁊ iurepatrõatꝰ Bonoꝝ poſſeſſiõe Em tabulas
Bonoꝝ poſſeſſiõe 5 tabulas liberti
Bonoꝛum poſſeſſione cõtra tabulas Bonis maternis Bonis que liberis in poteſtate cõſtitutis Bonis auctoꝛitate iudicis poſfidendis
Bonis coꝝ qui ſibi moꝛtem cõſciuerunt 5
Bonis pꝛoſcriptoꝝ ſeu damnatox

Omitibus rei familiaris
mitibus rei fan Depoſiti Lõtractibus iudicum ⁊ coꝝ que ſunt
Donatiõibus ante nuptias
——
rirca cos Potis ꝓmiſſione vel nuda policitatione Cauſis ĩ qbꝰinfamia irrogatur Dote cauta nõ numerata Lommuni duuidundo Monatiõibns inter virũ ⁊ vxoꝛem
Lommunia vtriuſqʒ iudicij Miuoꝛtio facto apud quem liberi educen᷑
Lõſoꝛtibus ⁊ eiuſdem litis Biuidenda tutela Kõditione indebiti Dicticia lbertate tollenda Koòõditione ob cãm dgtoꝛum Diſtractione pignoꝛum
Lõditione furtiuas Loditione ob turpem cm Lõditione ex lege iue ſinc cã
DBebitoꝛẽ vẽditoꝛẽ pignoꝛis ĩpedire ñ poſſe Duobus reis ſtipulãdis ⁊ꝓmittẽdis Donatiõibus
Löſtituta pecuma Donationibus cauſa moꝛtis
Cõmodati Donatiõe ſub modo vcl ſub ↄditiõe Lõpenſationibus Miſcopis ⁊ clericis
Cõtrahenda emptione Epiſcopali audiẽtia ⁊ diuerſis caplis Lõmunium ferũ alienationc Edendo Cõmcrcijs ⁊ mcrcatoꝛibus Erroꝛe ealeüli Concubinis Erroꝛe aduocatoꝛũ Kõfirmãdo tutoꝛe Etiã ꝑꝓcuratoꝛẽ in ĩtegrũ reſtõne agi pol.
Wõtrario iudicio tutele
Luratoꝛe furioſi ⁊ pꝛodigi Carboniano edicto
Loilationbus
Lodicilis Cõmunia de legatis vel fidcicõmiſſis Cõditionibus inſertis tã in legatꝭ qᷓ;
Ex delictis defunctoꝝ
Exercitoꝛia ⁊ iſtitoꝛia actione Edilicijs actionibus
Eo quiꝙ tutoꝛenegocia gerit Excuſatiõibus ⁊ tẽpoꝛibus eoꝛum Excuſatiõe veteranoꝝ Edicto diui adriani tollẽdo
in fidticõmiſſis Erxecutiòe rei iudicate Kaducis toilendis Edificijs pꝛiuatis Lõmugia de ſucceſſiombus Etiã ob cirographariam pecuniam pignus Lõmuñi ſerno manumiſſo teneri 2 Cõmunia de manumiſſiõbus Erceptionibꝰ ſcu pꝛeſcriptionibus Cõmunia de vſucapionibus Euictionibus
Colluſione detegenda
olluhone Emãcipationibus liberoꝝ Cõminatòcs vel epiſtolas
Erxhibendis vel trãſferendis rcis
Lõfcſſis Emẽdatione ſeruoꝛum Cum de momentanea poſſeſſione fuerit ap⸗ Emcndatione ꝓpinquoꝛum pcllatum Jliofa.minoꝛe
Fidciuſſoꝛibus minoꝛũ
vtrahenda ⁊ cõmittenda ſtipulatione Woꝛmulis ⁊ ipttratiòe actionũ ſublati
Creditoꝛẽ enictionẽ pignoꝛis nõ debere
Cuſtodia reoꝛum crijs Crimine peculatus Familie herciſcũde Crimine ſacriegij Finiũ regũdoꝛum 8
Criminc expilate hereditatis Fide inſirumẽtoꝝ ⁊ amiſſiõc eoꝛum Crimine ſtelionatus— Fundo dotali 3
NN SSSSRPRRRRARRRh SNNSSSNv c SRN N
Calũniatoꝛibus Fideiuſſoꝛibus tutoꝝ ⁊ curatoꝛum Juerſis reſcriptis ⁊ pꝛagmaticis ſan⸗ Furtis ⁊ ſeruo conupto
ctionibus Ficeicõmiſſis
Sefenſoꝛibus ciuitatum Faiſa cã adiecta legato vel fideicõmiſſo Dolo malo Fideicõmiſſarijs kbertatibus Milationibus Frucribus ⁊ litis expenſis Welictis defunctoꝛũ inquantũ ⁊ in quibus Fideiuſſoꝛibus ⁊ mãdatonbus
heredes cõueniant᷑ Falſa moneta—
————————N 6————————————————
3 . C 13 3 „ 35 4 3 3
—— S 6

82
„ t e NSSS
Famoſis libellis
Eencrali abolitione
Ereticis ⁊ manicheis
Mis qui ad eccleſias cõfugiunt
Mis q i eccleſijs manumittũtur Mis Miad ſtatuas cõfugiunt
Mis qui potentioꝝ nomine
Mis que vi mctꝰ ve cauſa fiunt
Mis qui vcniam ctatis ĩpetraucrunt
Mereditate vel actione vendita Mcunuchis
Mercdibus tutoꝛũ
Meredibus inſtituendis
Pis quibus vt indisnis
his que pene nomine relinquunt
Pis que ſub mõ legari ſcu fidcicõmil⸗ ſi relinquunt᷑ Pis qui ante apertas tabulas Peredibus decurionum
Pis qui a dño manumiſſi ſunt
Pis ꝗ ꝑmetũ iudiciſ nõ appellauerũt PMis qĩ pꝛioꝝ creditoꝝ loco ſuccedũt His ꝗ parentes vei liberos occiderũt Pis ꝗ ſibi aſcribũt in teſtamẽto PHis ꝗq latrões vł cribꝰ rcos occultant Pſtiniano codice cõfirmãdo Juſtiniano codice emendando udeis Juris⁊ facti ignoꝛantia In ius vocãdo 2 integri reſtitutiõc minoꝛum. In qbcaſibus i integrũ reſtuutio ne⸗ ceſſaria nõ eſt In integrũ reſtitutiòe poſtulata ne gd innouetur Zureiurãdo ꝓpter calumniam Judicijs Juriſditione omniũ iudicũ: ⁊ de foꝛo compctenti 8 In quibꝰcaſibus militãtes foꝛi pꝛeſcri ptione vti nõ poſſunt Inofficioſo teſtamento Inofficioſis donatiõibus Zer dotibus Jure emphiteotico 5 Inceſtis ⁊ inutilibus nuptijs Irerdico matrimonio iter pupillum 4 tutovelcura. Jure dotium nquibus caſibus tu. habẽti tutoꝛ vł curatoꝛ da.nõ poteſt In litem iurando In litẽ dando tutoꝛe vel curatoãe
—— 5 eN N SG
ure aureoꝝ anuloꝛum 8
nſtitutionibus ⁊ ſubſtitutionibus vcl reſti
tutiõibus ſub cõditione factis Impuberũ ⁊ alijs ſubſtitutiõibus
Jure deliberãdi ⁊ de adcũda vel acquirendã
hereditate Indicta viduitate tollẽda Ingenuis ⁊ manumiſſis Indicta libertate
In qbꝰcauſis ceſſat lõgi tẽpoꝛis pꝛeſcriptio
Interdictis
In quibꝰcauſis ius pignoꝛis tacite õhatur
ure dominij unpetrãco Inurilibus ſtipulatiõibus angratis liberis Intantis expoſitis liberis ⁊ ſeruis Anfirmãdis penis celibatus ⁊ oꝛbatus urc libertoꝛũ 2— gibus ⁊ cõſtitutionibus pꝛincipum Litis cõteſt atione n Lege aquilia Nocãto ⁊ ↄducto Legitima tutela Libertinis ⁊ eoꝛum filijs Liberis pꝛeteritis ⁊ exhercdatꝭ Legatis Legitimis heredibus Lege fuſcia canina tollẽda Latina libertate tollenda
Liberali cauſa Lõgi tempoꝛis pꝛeſcriptione Litigioſis
Luitione pignoꝛis Liber exhibẽdiſ ſeu veducẽdiſ Anatis pꝛincipum Modo mulctarum Magiſtratibꝰmũicipaliũ Mandati vcl ecõtra
WMonopolijs ⁊ ↄuẽtu negociatoꝛum
Magiſtratibꝰconueniendis Manumiſſiõe pignoꝛis Moꝛtis cauſa donationibus Mulicribꝰ q̃ ſeruis ꝓpꝛijs ſe iunxerũt Mutatione nominis 2Maicficis ⁊ mathematicis Ouo codice cõponendo MWona cõſtitutio fcderici Me ſanctũ baptiſma iteret᷑ Memiñ liccre fignũ ſaluatoꝛs Mc iudeus xp̃ianum mancipium Memini liceat potentionbus Me filcus vel res publica 4

————————————————— 8 eoNNN A—
— S*
Megocijs geſtis MWe quis in ſua cã̃ iudicet Moralibus actionibus
Me vroꝛꝓ marito vel ecõtra cõueniatur Me filiusꝓ patre vel pater pꝛo filio
Mõ numerata pecunia Mautico fenoꝛc
Mundinis ⁊ nonis mercationibus Moua vcctigalia inſlitui nõ poſſe Muptijs
Me fideiuſſoꝛes dotium dent᷑
Me ꝓ dote mulieris
Maturalibꝰ liberis ⁊ matribus coꝝ
Me tutoꝛ vel curatoꝛ vectigalia ↄducãt
Meceſſarijs ſeruis heredibꝰinſti. vel ſubſti. Me de ſtatu defunctoꝝ poſt guquẽniũ q̃rat
Mudo iure quiritũ toliendo Me rei dominice vel temploꝛum Me liccat ĩvna eadẽq; cã ttio ꝓuocare Mouatiõibꝰ⁊ delegationibus Mili aggeribus nõ rumpendis Mle ſine iuſſu pꝛincipis Fficio pꝛcfecti pꝛetoꝛio Officio pᷣfecti pᷣto.africe Officio pꝛefecti vꝛbis Officio magiſtri militũ Dfficio queſtoꝛis Dficio magiſtri officioꝛum
Oficio comitꝭ ſacraꝝ largitõnũ
Officio conntis reꝝ pꝛiuatarum
Officio camitis ſacri patrionij
D fficio ꝓcõſulis ⁊ legati
Oficio comitis oꝛiẽtis
Officio pꝛefecri auguſtalis
Dfficio vicarij ⁊ pꝛefcti
Dfficio pꝛetoꝛum
Officio rectoꝛis ꝓuincie
Officio pꝛefecti vigium
D fficio ciuiliũ iudicum
Officio militarium iudicum
Dfficio diuerſoꝝ iudicum
D fficio eiꝰ ꝗ vicẽ alicuiꝰiudicis vbtict
Dfficio iudicis alexãdrie
Dꝛdinc iudicioꝛum
Dpcris libertoꝛum
Obſcquijs patronis pᷣſtãdis a liberto
Oꝛdine cognitionum
DOpcris noui nũciatione
Dperibꝰpublicis Aganis ſacrificijs ⁊ templis Mrecibus impcratoꝛi offerẽdis Pactis
Moſtulãdo
* 3 3 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 S 6 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 8 8 9 1
e—
64
SN0
Pꝛocu ratoꝛibus Pdanis iudicibus Mlus petitionibus PMetitione hereditatis Pꝛohibita ſequeſtratione pecume Mꝛobationibus Plus valere qð agi᷑ qᷓ; qð fimtate ↄcipit PMignoꝛaticia actione. Mer quas ꝑſonas nobis acquiritur Preid Patribꝰqui filios diſtraxerũt Mcriculo ⁊ cõmodo rei vendite Mactis inter emptoꝛem ⁊ venditoꝛem Martis ↄuẽtitã ſuꝑ dote qᷓ; ſup donatõe Mericulo tutoꝝ ⁊ curatoꝛum Predijs vel alijs rebꝰminoꝝ non alie. Poſthumis heredibꝰinſtituẽdis vłexhf. Mericulo eius qui libertatem inierit Mro donato Preſcriptiòe lõgi tẽpoꝛisx. vel xx. ãnoꝝ Mreſcriptione.xxx.vcl.xl.ã noꝛum Pena iudicis qui male iudicauit Priuilegio fiſci Mriuilegio dotis Prccario ſaluiano interdicto Mignoꝛibus Mublicis operibus Dretoꝛio pignoꝛt vt in actiõibus Partu pignoꝛũ ⁊ omni cauſa Macti pignoꝝ ⁊ de cõmiſſoꝛia.l.reſcidẽda Patria poteſtate Moſtluminio reuerſiſæ⁊ redẽptꝭ ab hoſtibꝰ Priuatis carceribus ni Vãdo libellus pꝛincipi de lite cõte ſtata facta Quibus cauſis infamia irrogat Qui⁊ aduerſus quos in integrũ reſtitutio poſtulatur 3 Auibꝰex cauſis in integrum reſtitutio ma ioꝛibus datur Auiꝙ ſua iuriditõe iudiceſ vadiue pñt Qui legitimã pſonam habent in iudicio Dñ iperatoꝛ inter pupillos ⁊ viduas Dñ lʒ vnicuiq; ſe ſine iudice vindicgre Mñ fiſcus vel pꝛiuatus debitoꝛes Að cũ eogi aliena iuriſditiõc vel ptãte ẽ Que res vendi non pñt:⁊ qui vendere vel emerc vctãtur AQue res expoꝛtari nõ pñt vel non debent Auãdo liceat ab emptionc diſccdere Qui pctãt tutoꝛes vel curatoꝛes Qui dare ⁊ dari tutoꝛcs poſunt
—
———————————
R

NNNNeNv„ eo XXXUNMXNe
Quando mulliet offieio tutele fungi poten
Quãdo ex facto tutoꝛis vel curatoꝛis Quãdo tutoꝛes ⁊ curatoꝛes eſſe deſinũt Qui numero liberoꝝ ſe excuſant
Qui moꝛbo ſe er.
Qui etate ſe excuſant
Quinumero tutelarum
AQuãdo decreto opus nõ eſt Quãdo dies legati vel fideicõmiſſi cedãt
AQui admitti ad bonoꝝ poſſeſſionẽ pñt
Qñ nõ petẽtiũ ꝑres petentibꝰaccreſcũt
Aui teſtamenta facere poſſunt vel non Quẽadmodum teſtamenta aperiãtur
Quibꝰcauſis ſerui accipiũt pᷣmiů libertatꝭ Qui manumitti nõ polſunt
Qui nõ pñt ad libertatem peruenire Quibus ad libertatem ꝓclamare nõ licet Quibꝰnõ obijcit tõgi tempoꝛis pᷣſcriptio Auadriennij pꝛeſcriptione 5
Qũo ⁊ qñ iuder ſententiam ꝓferre debet
Quibꝰrcs iudicata nõ nocet
Quãdoꝓuocare nõ eſt neceſſe
Quoꝝ appellatiões non recipiantur Aui bonis cedcre poſſunt Quoꝛum bonoꝛum
Quoꝛum legatoꝛum
Que res pignoꝛi obligari pñt
AQui potioꝛes in pignoꝛibꝰ habeãtur
Que ſit lõga ↄſuetudo
Aui accuſarc nõ poſſunt
Auãdo ciuilis actio pꝛeiudicet criminali Queſtionibus
Eputatiõibꝰque fiunt in iudicio
Reſtõne militũ ⁊ eoꝝ ꝗ rei pubtice
Receptis arbitris Reſcriptis Rei vendicatione 1 Religioſis ⁊ ſumptibꝰ funerum Rebꝰ creditis ⁊ iureiurãdo Reſcindenda venditione Rebꝰalienis non alienandis Rem alicnam gerentibꝰnon interdici Rexꝝ permutstiõ ⁊ de pᷣſcriptis verbis Rei vxoꝛie actiõe ĩ ſtiplatu actõc trãſfuſa NMepudij ⁊ iudicio de moꝛibus ſublata Rcrũ ammotarum Repudiãda bonoꝝ poſſeſſone Rcpudiãdavel abſtinenda hereditate Re iudicata 4 Res inter alios acta vel iudicata Relationibus
Reuocãdis his qͥ fiũt in fraudẽ creditéx
Ratiocinijs operum publicoꝝ
e„ c e
—
Nv NRR PRR—
MRemiſſione pignoꝛum
MReuocãdis donatiõibus
Raptu virginũ honeſtaꝝ:ſeu viduaruʒ Requirendis reis Mmma trinitate ⁊ fide catholica Senatuſcõſuitis Sacro ſcis eccieſijs vl pᷣuilegijſ caruʒ Sicõtra ius vl vtilitatem publicam Statuis ⁊ imaginibus Si tutoꝛ vel curatoꝛ iutcruenerit
Sii cõi eadẽ cã ĩ ĩtegrũ reſtitutio poſtuletur
Si aduerſus rem iudicatam
Si aduerſus vẽditionem pignoꝛis Si aduerſus libertatem Si aduerſus donationem
Si aduerſus trãſactioncm
Si aduerſus ſolutionem
Bi aduerſus dotem Si aduerſus delictum
Si aduerſus vſucapionem Si aduerſus fiſcum
Si aduerſus creditoꝛem
Si ſe ab hereditate abſtineant
Si vt omiſſa hereditate vel bonoꝛum
poſſeſſiõe vel aligd aliud
Si minoꝛ ſe maioꝛẽ dixerit Siſepius ĩ integrũ reſtituriopoſtulct᷑ Si maioꝛ factus ratum habucrit Satiſdando Spoꝛtulis ⁊ ſumptibus
Scruitutibus ⁊ aqua
Si certum petatur
Suffragto
Si ſeruꝰeꝝero ſe emi mãdauerit
Si pꝑ publicas pꝛeſtatiðᷣes venditio
facta nõ fucrit ceicbꝛata
Si ſinc cenſu vel reliquijs
Si gs alteri vel ſibi ſub altcriꝰ noĩe
Si ſeruus expontãdus vencat
Si mãcipium ita veneat neꝓſtituat
Si mãcipiũ ita alienatũ ſit Spõſalibus ⁊ arris ſpõſalitijs
Si rectoꝛ ꝓuicie vel ad ea ꝑtinẽtes Si quacũq; pꝛcduꝰ ptãte vel ad cũ ꝑtinẽtes Si nuptic ex reſcripto pꝛincipis petãtur Sccũdis vuptis Si ſecũdo nupſerit mulier
Soluto matrimonio ⁊ quẽadmõʒ doſ pctat Si cõſtante matrimonio dos ſoluit᷑
Si cx pluribꝰtutoꝛibus vel curatoꝛibus Suſpectis tutoꝛibus Simater indẽnitatem ꝓmiſit
Si cõtra matris voluntatem 5

S+ S e e e e NNNNNN S SSSS
Bi quis ignoꝛans rem minoꝛis
imaioꝛ factus ratũ habuerit alic. Seruis fugiriuis
Seruo cõi manumiſſo
Si er falſis allegationibus
Si tutoꝛ rei publice cã abcrit
Succeſſoꝛio edicto
Si in fraudem patrom
Si quis aliquẽ teſtariꝓhibucrit Si omiſa cã teſtamenti
Suis ⁊ legitimiſ heredibꝰ⁊ex filia hepotin — cõſulto claudiano tollendo
Seruo pignoꝛi dato manumiſſo
Seruis rei publice ieöſiße Sententijs pꝛefecioꝛum Sentẽtijs pꝛefecti pꝛetoꝛio Sentẽtijs ex periculo recitãdis
Sentẽtijs ⁊ interlocutiõibꝰomniũ iudicum
Sentẽtia que ſine certa quãtitate Sententijs qͥ ꝓ co qð intereſt ꝓferũtur Sia nõ compctente iudicce VSentẽtiam reſcindi non poſſe
Si piures ſil vna ſnĩa fucrint condemnati
Si er falſis inſtrumentis
Si pendente appellatiòõc moꝛs interuenerit
Si vnus cx pluribus appellaucrit
Si ð momẽtãea poſſeſſiòe fucrit appellatũ
Si ꝑviĩ ł ʒlio mõ ꝑturbata abñtiſit poſſeſſio Saluiano interdicto Si res aliena pignoꝛi data ſit Si antiquioꝛ creditoꝛ pignꝰ vẽdiderit Sicã iudicati pignus captũ ſit Si cõis res pignoꝛi data ſit. Si pignus pignoꝛi datum ſit Si vcndito pignoꝛe agat Si vnꝰex pluribꝰ bercdibocreqtor Si pignoꝛis cõuentione Splutidib⸗ ⁊liberationibus Si rcus vel accuſatoꝛ moꝛtuꝰ fuerit Siquis iperatoꝛi malcdixerit Siquiſ eã cuiꝰtutoꝛ fuerit coꝛruperit Sopulchꝛo violato Sediroſis ⁊ his qui plcbem Sententiam paſſis ⁊ reſiitutis
Ranſactiomhus Tpibus in itegrũ reſtui iutionis „Tckibus“
T me tutela
Tutoꝛibꝰ curatoꝛibꝰ iluſtriũ pſonaꝝ Tutoꝛe vcl curatoꝛc qui nõ Kei Tutoꝛbus ſuſpectis
Teſtamento militis
Si tutoꝛ non geſſerit 2
S to NNNNXVN R S— e—
——— co NS
Teſtis ⁊ quẽadmodũ teſtamẽta oꝛdinent
Teſtamentaria manumiſſione
Tempibus ⁊ appelutioni
Tabulis exhibendis Eteri iure enucleãdo Mt lite pendente vel poſt
Mt oœẽs tã ciuiles q; militares poſt ad
miniſtrationem Pt nemo pꝛiuatꝰtitulo pꝛcdijs
Vt qᷓ deſunt aduocatꝭ partiũ iudex ſuppleat
Mt nemini liccat ſine iudicis auctoꝛitate Mt nemini liceat ſine iudice ſe vindicare Vbi ⁊ apud quem cognitio reſtitutionis
Wroꝛibꝰmilitum ⁊ coꝝ qui.
Vt nemo inuitꝰagere cogat᷑ vel accuſ are Mbi in remactio.
Vbi de rõcinijs agi opoꝛtet
Mbi de poſſeſſione agi opoꝛtet
Mbi quis decuriali vel cohoꝛtali
MVbi cã fiſcalis agitur
Bbi de fideicõmiſſo agi opoꝛtet
Mbi de crimine agi oʒ
Mbi de hereditate agat
Vbi cõueniat qui certo koco vmin t Vbi de cã ſtatus agi oʒ
Mbi ſenatoꝛes vel clariſſimi viri Mſufructu ⁊ habitatione
Mr acrões ab heredibꝰ⁊ 5 nciizt Mſuris
Bectigalibꝰ⁊ cõmiſſis
Br mlier ſi añ ãnale ſpatiũ ſe marito vů
MVbi pctat᷑ tutoꝛ vel curatoꝛ MVbi pupilli educãtur
Mluris pupillaribus
Vbi cauſe poſt pubertatem
Vnde legitimi ⁊ vnde wn
Mnde liberi
Dnde vir ⁊ vxoꝛ
Merboꝝ ⁊ rcrum ſignificatione
Mluris ⁊ fructibꝰlegatoꝛum
Vr in poſſeſſione fidcicõᷣmiſſoꝝ vel lega toꝝ ſcruãdoꝛum cã̃ mittend
Menditione libertatis
Bucapione ꝓ emptoꝛc
Vſucapione ꝓ donato Mſucapione pꝛo dote Mſucapioncꝙ herede Vucapione trãſfoꝛmãda Muris rei iudicate
Mnde vi
Mti peſſidetis
MDr ifra certũ tpᷣs criminalis 35
Mi bonoꝝ raptoꝛum
—3
—
S S
—
— —

v.
¶ Rubꝛice autenticoꝝ Ominiſtrantibꝰ officia in ſacris ap⸗ pellationibus Appellatiõ ibus ⁊ intrs que pa de⸗ bet᷑ appellari Apud quos opoꝛtet cãm dicere monachos Armis Adminiſtrationibus Appellationibus Aiienatione ⁊ emphiteoſi Onlulibus Löſtitutio qͥ ex aſcripticio ⁊hba ſatoſ Cõſanguincis ⁊ vterinis fratribꝰ Kðſtitutio q de dignitatibus ⁊ epᷣatu Lõſtitutio innouat legem— Collatoꝛibus ⁊ alijs capitulis Pfenſoꝛibus ciuitatum
—
Muobus reis Icieſiaſticaꝝ rerũ ĩmobiliũ alie⸗ natione Exhibendis ⁊ introducẽdis reis Equalitate dotis Erxecutoꝛibus ⁊ qui cõueniũtur Eccleſiaſticis tutelis Ideinſſoꝛibꝰ⁊ mãdatoꝛibꝰ ⁊ ſo⸗ lutionibus Filijs añ dotalia ĩſtrumẽta nati Eredibus ⁊ falcidia Mis qui ingrediũtur ad appcł. Mios qui igrediũtur mõaſteria Meepſtitutio interp̃tat᷑ pꝛioꝛem Mec ↄſtitutio ĩnouat Moönè q pꝛelcri ptionem cẽtũ annoꝛum. Mereditatibus ab inteſtato veniẽtibꝰ Ourãdũ qð pꝛeſtat ab hiſ qui adminiſtrationẽ accipiũt —4 Inceſtis ⁊ inutilibꝰnuptijs Jurciurãdo a moꝛiente pieſtito Inſtrumẽtoꝝ cautela ⁊ fide Judicibus 5 Immenſis donatiõibꝰ in filios factis 3n medio litis nõ fieri ſacras foꝛmas Interdictis collegijs herericoꝝ
ycnt Fnonibus
7 Airtigioſis ⁊ decima parte litis uſon Onachis
ryn Menſura oꝛdinãdoꝝ clericoꝝ rirni Mandatis pꝛincipñ
Miniſtratiõibꝰin lacris officijs—
Dn eligendo ſccũdo nubentes ⸗ NMõ alicnãdis aut permutandiſ rebus cccleſie
*— P
Bepoſitiõibꝰ⁊ denũciatõibꝰinglinoꝝ
SSS S S
Qub⸗ modis naturales efficiunt ſun
Pt illuſtribꝰ:⁊ ꝗ ſuper eñ dignitatem ſũ ät, 53
Mt clerici apðᷣ ꝓpꝛios epiſcopos ↄueniant᷑
nulũ agricole traditiõe tenere i terrà« Muptijs Moui operis nũciatione Meq; viꝝ quod ex dote eſt Riuilegijs dotis Priuilegijs archicp̃i Momodo opoꝛtcat epᷣos ⁊ 4 deri cos ad oꝛdinationem perduci
Pnibꝰmodis naturales effi icilegitimi
Efcrendarijs palatij ſacri Reſtitutiõibꝰ⁊ ea que parit i. rj. men ſe poſt moꝛtem viri— Rcis ꝓmittendis Reſtitutionibus Reſtitutiõibꝰ fideicõmiſſi Raptis mutieribꝰque rapto.nubũt. Lriptũ cxemplar Seenicas nõ ſolũ fideiuſſoꝛem pnt Sãctiſſimis epᷣis Abulatio vicecòſulis Triente ⁊ ſemiſſe T abellionibus Teſtibus Tempoꝛe nõ ſolute pecnnie ſuper dote Teſtamẽris imperfectis— T determinatꝰ ſit numerus Mt iudices ſine quoquo ſaffragio Mteccła romana.c. ãnoxꝝ pᷣſcri. gau. Mt nullus mutuãs agricole teneat citerrà Mtꝓthocolla diuidant in cartis Pr preponat᷑ nomen unperatoꝛis Vt nõ fiãt pignoꝛationes ꝓ alijs perſonis Vt de ccio cõmutatiões ecctiaſticaꝝ rerũ Vt ea q̃ vocant inhnuata ſuper clericis Mt clerici ꝗ recedũt alijs ꝓ eis ſurrogatꝭ MDt ĩ pꝛiuati domibꝰſacra miniſteria nõ fiãt Vt immobilia ante nuptialcm donationem Mt facte noue conſtõncs Pt clcrico ſacra de expenſis MDt nullꝰ fabꝛicet oꝛatoꝛij domũ pꝛeter rolñ tatem epiſcopi
VMt defũcti ſcu funcra eox non miur ient a creditoꝛibus
Bt vꝛbane oꝛdinarie pꝛ cfecture
Mt omnes obediqt iudicibꝰꝓuiciarũ
Mt hig obligatas ſe res hab icppibenm mi norũ
MSt non uxurient᷑ contra naturam
Mt liberii de cercro auro non cgcant

———— ₰ 3 WWSSSSee N
Pt ſine ꝓhibitione matres debitrices ere⸗
Adsptiòe legatoꝝ? trãſlatiõe fidicõmiſſoꝝ
Cõtrahenda emptione iuiſione ſtipulationum ⸗
go cui libertatis c bona adijciũtur Emptiõe ⁊ venditione
Ingenuis ⁊libertinis
ditrices tutelam gerãt minoxꝝ Pt ex actiõc inſtante dotis Mt neq; miles neq; federatus Mt amiſſe viſiones pꝛeſcriptiões vabeztn Vt cũ de appellatiõe cognoſcitur Pt liccat matri ⁊ auie Mt diuine iuſſiones Mt ſpõſalicia largitas ſit ſpãi is cõtractus Pt litigãtes iurent Vt iudices nõ expectẽt ſacras iuſſiones Vt nulli iudicũ liceat habere loci ſeruatoꝛes Mt fratrum kilij ſuccedãt Mt differẽtes iudices
Pluris nauticis CRubꝛice inſtitutionum.
Doptiõibus Attiliano tutoꝛe Muctoꝛitate tutoꝝ
MMignatione libertoꝝ Acquititiòe per arrogationem Acceptilationibus Actionibus DO noꝛum poſſeſſione Bonoꝝ vi raproꝛuʒ Apitis diminutiòe Kuratoꝛibus WMdicilis
Onationibus De ↄſenlu ⁊ obligatione De drobrei⸗ ſtipulandi ⁊ꝓmittendi
X quibꝰcauſis manumittcre nõ licet Erluſationivus tutoꝛum Erheredatiòc liberoꝝ
Exceptionibus Iduciaris tutcla Fideicõmiſſarijs vereditatiꝰ Fideiuſſoꝛibus
Radibꝰcognationum s qui ſui vel alieni iuris ſunt
Meredibus in ſtituenis ercditate libertoꝛum Peedũ qualitate ⁊ differentia Hereditatibꝰque ab iteſtato deferunt᷑ Mſticia ⁊ iure Jure naturali gentium ⁊ Jure perſonarum
Inofficioſo teſtamento 6
z codicilloꝛum
nutilibus ſtipulationibus niurijs Zueene Ibertinis fuſcia canina tollẽda Aegitima agnatoꝝ tutela Legitima parcntum tutela Legitima patronoꝝ tutela Nege falcidia Negatis Legitima agnstoꝝ ſ ucceſione Litteraꝝ obligationibus Locatione ⁊ cõductione Lcge aquitia Ilitari teſtamento WMandati Pptijs Moralibus actionibus Bligationibus Oblgatiõibꝰ q̃ ex quaſi ʒctu nalcunt Dbligatiõibus ex conſenſu Obligationibus que ex delicto naſcũtu Dbligatiõibꝰque ex quaſi delicto naſcutur Dffic io udicis Atria poteſtate Mupillari ſubſtitutione Mer quas perſonas nobis acquiritur Mer quas perſonaſ obligatio nobis acgrit Merpetuis ⁊ tempoꝛalibꝰactionibus Mena temcre litigãtium Per quas perſonas agere pofſumus Mublicis iudiciss MPibmodiſ ius prie ptãtis ſoluitur Qui dari tutoꝛes in teſtamẽto pñt Quibꝰmodis tutela finitur Quibꝰalienare licet vel non Quibꝰnõ eſt permiſſum facere teſtamentum Quibꝰ modis teſtamẽta infir. Quibꝰmodis re contrahit obligatio Quibꝰmodis obligatio tollitur Quod cũ eo qui in alicna poteſtate. Erum diuiſione Rebꝰcoꝛpoꝛalibus ⁊ jincoꝛpoꝛalibus„ Replicationibus Atiſdatione tutoꝝ et curatoꝛum Suſpectis tutoꝛibꝰ⁊ curatonbus Seruitutibꝰpꝛedioꝛum ruſticoꝝ Fingulis rebus per fideicõmiſſum relict SBenatuſcõſulto tertuliano SBenatuſcõſulto oꝛphiciano Succeiſione cognatoꝝ
l
————„
, S= S=„

P—
Setuili cognatione
Bucccſſione libertoꝛum
Succeſſione tibertoꝝ ſublata Stiputatione ſernoꝛum— Societate Si quadrupes pauperiem feciſſe dicat᷑ Gatiſaatiõibus Mtelis Teſtamentis oꝛdinandis Teſtamento militari Sufructu Mſu ⁊ habitatione— Mſucapiombꝰ⁊ lõgi tẽpoꝛis pᷣſcrip. MWMulgari ſubſtitutione Merboꝝ obligationibus Mi bonoꝝ raptoꝛum ¶ Rubꝛice triũ libꝛox.C. Mnona ⁊ tributis Apocis publicis Athletis Auri publici perſecutoꝛibus Argenti pᷣcio qð theſaurus infer Auro coꝛonario Annonis ciuitibus Adminiſtratione rerum publicarum Aque ductu Alexãdrie pꝛimatibus Armoꝝ vſus in ſuo pᷣncipc iterdictus ſit Agricolis cenſitis ⁊ colonis Agricolis ⁊ mãcipijs dñicis vel fiſcalibus Agenribus ĩ rebus Apparitoꝛibus pꝛefectoꝝ pᷣtoꝛio Apparitoꝛibus magiſtroꝛum militum Apparitoꝛibus ꝓconſulis ⁊ legati Apparitoꝛibus comitis oꝛientis Appariroꝛibꝰpꝛefectis annone Vnis vacãtibꝰ⁊ de incoꝛpoꝛatione. D nueniẽdis fiſci debitoꝛibus LCapiendis ⁊ diſtrahendis pignoꝛibꝰ tributo:um Lanone largitionalium tituloꝝ Londitis in publicis honcis Lollatione donatoruʒ vel reuelatoꝝ Collatione eris Claſſibus Curialibus vrbis rome Eollegiatis anonc frumẽtario vrbis rome Capitatione ciuiuʒ cenfibꝰ eximenua Lolonis paleſtinis 39 Lolonis tracenſibus
Colonis illiricianis
—
Cẽſibꝰcẽſitoribꝰꝑequatoribꝰ⁊ iſpec.
I I7 D 10 IO 10
I
17 I D
Laſtrenſi omniũ palatinoꝝ peculio
Lurſu publico ⁊ angarijs ⁊ perangarijs
Collatione fundoꝝ patrimonialium ⁊ em⸗ phitheoticorum Lõductoribꝰ⁊ ꝓcuratoribus pdij. fiſ. Lollatione fundoꝝ fiſcaliũ vel rei pri. Lipꝛeſſis ex lucro dãnenſi vel perſeis Lõſulibꝰ⁊ non ſpgendis ab his pecunijs Lõſiſtorianis niilitibus Lomitibus ⁊ tribunis ſcholarum Comitibus rei militaris. Comibꝰ⁊ archiatris ſacri pallati ½ Comitibus qui ꝓcurationem petunt Lurioſis LComitibus cõſiſtorianis
Caſtrenſi peculio militũ Laſtrenſiarijs miniſteriarijs Lommecatu ir Komitibus quipuin.re
Loartalibus principibus EBlatoribus Defenſoribus Diſcuſſoribꝰ Decretis decurionum Decurionibꝰ⁊ filijs eorum Debitoꝛibus ciuitatum Siuerſis predijs Dignitatibus Someſticis ⁊ꝓptcctoribus Decanis„ Deſertoꝛibus ⁊ occultatoribus Diuerſis officijs ⁊ apparitoribꝰiudicum
—
actoribꝰtributoꝛu Erxcuſationibus numerum Excuſotionibus artificum
Erpenſis ludorum Equeſtri dignitate xxactiõe ⁊ trãſlariõe militariũ annonarũ Exccutoribꝰ vel cractoribꝰ Errogatiòe militaris annone FIde inſtrumẽtoꝝ ⁊ iure aſte fiſcalis Jiſcalibꝰ vſuris Filijffa.⁊ quẽadmõʒ pr̃ꝙ hiſtencat Frumẽtò vrbis conſtanti. Frumento alexandrino* 8 Fabricenſibus Fundis limisſis ⁊ riſ ⁊ palludibꝰ⁊ paſcuis Fundis patrimonialibus Fugitiuis colõis primõialibꝰet ẽphiteotic 3 Fundis rei publice— Fundis et ſaitibus Filijs oſticialiũ militariũ ꝗ ibello moꝛĩ Ladiatoꝛibus B

Wrege dominico 1 Is qui ex publicis rõnibus mutuam pecuniam fencbꝛẽ accepcrũt Mis qꝗ ſẽ defendũt Ponoꝛibus nõ cõtinuandis
Mis qui ſpõte munera publica ſuſcipiunt
Mis ga pꝛicipe vacatione acceperũt His q numcro liberoꝝ vcl paupertaie excu ſationcm merucrũt
Mis qui non ipletis ſtipendijs
His g exilio dari vel ſunt amoti His q ex publica collatõe illata fũt nõvſur. Monoꝛatoꝛũ vchiculis
Pis g ex offõ qð admiſtrauerùt ↄucniuni
Mis qui in ſacro palatio Mre fiſci Inditionibus mponẽda lucratiuoꝝ deſcriptionc Incolis ⁊ vbi domiciliũ hr̃e videãtur ⁊ his g ſiudioꝝ cã in alia ciuitate degunt Infamibus Ircnarchis Pnnnn nemmi ↄcedenda Jure rei publice In qbcauſiſ colonicẽſiti dños accuſat᷑ pñt Ibertinis Legationibus uſtralis auri collatione Focatiõe pꝛedioꝛũ ciuilium vel fiſcaliũ ocoꝝ ⁊ itinerũ cuſtodia Lucris aduocatoꝛum Vnicipibus ⁊ vꝛiginarijs Muncribꝰpatrimonioꝛum Mulieribus in quo loco munera ſe⸗ xui cõgruentia* Metalarijs ⁊ mectal ⁊ꝓcuratoꝛibꝰmctaioꝝ Murilegulis ⁊ ginetiarijs WMetropoli berito Mendicãtibꝰ validis Maima Mancipijs ⁊ colonis patrimonialium Magiſtris ſchꝛincoꝛum Militari veſte WMeſſonbus Metatis ⁊ epidemetitis
E fiſcus rem quã vendidit euincat
Me opere a collatoꝛibus exigant
Mauicularijs
Mauibꝰnon excuſandis
Iſie quid oneri publico imponat Maufragijs
„
Muiii liccre in frenis ⁊ ſelis margar itas ⁊
ſmaragdos
Mautis tiberinis Me gs liber actũ rei publice agere cogatur Me ruſticani ad vllũ obſequm deuocen Mõ licere habitatoꝛibus Megociatoꝛes ne militent Mumcrarijs ⁊ adiutoꝛibꝰ ſchꝛiniarijs AMni agro deſerto Obligatione votoꝝ Officio pꝛefecti vꝛbis Etitis bonoꝝ fublatis ſenis fiſcalibus creditoꝛes pᷣferi Mredijs curialiũ ⁊ decu.ſine decreto non alic. Mrebẽdo ſalario Profeſſoꝛbus ⁊ medicis Mcriculo ſucceſſoꝝ parentis Põderatoꝛibꝰ ⁊ auri illatione Potioꝛbꝰad munera nominãdis redijs ⁊ oibus rebus nauicularioꝝ Priuilegijs corporatoꝝ vrbis rome Peculio nominatorũ Piſtoribus PMiuilegijs cõſtanti.vrbis Paſcuis publicis ⁊ priuatis ericula eoxꝝ quiꝓ magiſtribꝰ iteruenerũt Predijs cannatis Prinilegijs domus auguſte Palatinis? domibꝰ dominicis refectis pretorijs ſacre vrbis retoribus ⁊ honorc prefecture Prepoſitis ſacricubiculi Primicerio repoſitis libarũ Publiec lericie Profeſſoribuo qui in vrbe cõſtanti. repoſitis ſacroꝝ ſchrincoꝝ Prineipibne agentibus in rebꝰ rimi pili Vriuilegijs eoꝝ g in ſacro palatioꝛniitãt Priuilegijs ſcholarum erfectiſſimatus dignitate Prepoſitis ⁊ tribunis ſcholaꝝ refecto prctorio
Palatinis ſacrarũ lar.
Mala tinis 65 Mublice letitie vel cõſulum nůciationes Merfectiſſima dignitate WMPrimopillo Mando ⁊ quibꝰquarta pars debetur er bonis 2 Quẽadmodũ ciuilia munera idicant
o o. Auibꝰmuneribꝰexcuſantur hi qui poſt. iple
tam mili.

Quictate Qui morbo ſe excuſan Quibꝰad cõductionem rerũ fiſcalium nõ licet accedere Quod quiſqʒ oꝛdine cõueniatur Queſtoribus Qui mititare pñt vel non Eis poſtulatis Re militari Entẽtijs aduerſus fiſcũ latiſ re tractandis — Buperindicto S liberalitatis umperialis Supcr exactionibus
Si puꝰaut libertꝰad decurionatũ expirauẽit Si curial relicta ciuitate ruſ hĩtaf̃ maluerit
Si ꝑy inimicitiã creatio facta ſit Sumptum recuperatione Suſceptoꝛijs ⁊ archarijs prepoſitis Guarijs ⁊ fuſceptoribꝰ⁊ ceteri corporibꝰ Studijſ liberalibꝰ vrbis rome ⁊ cõſtan.
Sůptus iniuncti muneriſ ad omnes perti⸗
nere collegas Spectaculis ⁊ ſcenicis ⁊ lenonibꝰ Solutionibꝰ debitoꝛum Silentiarijs ⁊ decurionibꝰcorum Stratoribus Salgamo hoſpitibꝰnon pꝛebendo Saltoꝝ? itinerum cu. Eſauris Tabularijf ſcribis logografis Tironibus Tractorijs Enditione rerũ fifcalium Mt nemini liceat in compara⸗ tione ſpecierũ ſe excuſare MWMacatione publici muncris Meſtibꝰolobaris ⁊ auratiſ Weteri nũmiſmatis poteſtate MWendendis rebꝰ ciuitatis Menatione ferarũ
Bt nemo ad ſuũ patrociniũ ſuſcipiat vices Mt nullus ex vicarijs pro alieniſ vicarijſ de
bitis pregra.
Mr dignitatum oꝛdo ſeruetur
Meteranis
Vt ruſticani ad nullũ deuocent᷑ offictũ
8 ¶ Rubꝛice de vfibꝰ feudoꝛũ. Alienatione feudi An maritꝰ ſuccedat vx. in beneficio Apudquem vel quos controuerſia fendi An remoueri debeant teſtes An mutus vel aliꝰ imperfectꝰ
Allodijs
An ille ꝗ interficit fratrem domint ſui AMlienatione feudi paterni An agn atꝰ vel filius defuncti An apud iudicem qõ feu.ter. de. Eneficio fratriſ⁊ qualii frater Beneficio femine Dntrouerſia inueſtiture Contentione inter dñm ⁊ vaſallũ Loõtentione inter dñm ⁊ fidelem Cõtentione inter me ⁊ dñm õſtitutõeſ domini lotbarij feudoꝛũñ Lontrouerſia feudi unter pares termi. Lõtrouerſia inter dñm emphi.⁊ vaſa. Lõſuetudine recti feudit Clerico g inueſtituram facit Lapitulis conradi Lõrrouerſia inter maſculũ ⁊ feminam Cõtrouerfia inter dominũ ⁊ emptoꝛeʒ Kapitanco qui curtem vendidit õtrouerfia irer vaſa.et aliũ de bůficio Cõſtitutiones do.Fcderici Lõtrouerſia inter ep̃m et vaſa. Elerico violatoꝛe pacis Mobꝰ fribꝰ a capitaneo iueſtitꝭ Miſcopũ vl abbatẽ rabbatiſſã vel dñʒ plebis feudũ daf ñ poſſe Eo g finẽ fecit agnato ð feu.ꝓe. Eo gſibi ⁊ peredibꝰ ſuis maſculis ⁊ fe⸗ inig iueſtiturã accepcrit ⸗ Fudo guardie ⁊ caſtaldie Feudo marchie · ducatꝰ⁊ comitatꝰ Seudo ſineiculpa nõ amittendo Feudò datoĩ vicẽ legis cõmiſſone Feudi cognisione Foꝛma fidclitatis Filijs natis de matrimonio Feudo nõ hñte ꝓpꝛiã feudi naturaʒ Fratribꝰde nouo feudo inueſtitis Ic finit᷑ ler:deide ↄſuetudines re gni incipiunt Mpcratoꝛ lotharius Inueſtirura feudi Inucſtitura ĩter dñm ⁊ vafallu;
Illis ginueſtiti ſunt de ducatu
Inueſtitura de re alicns facta Inueſtiturvquã titiꝰcepit aſempꝛonio Inueſtitura in maritum facta Inueſtitura apud pares curie termi. In abus cauis feudũ amittatur =Ege conradi Ilite vaſallo qui contumax eſt Ainimis vakuaſoꝛibus

Mntus vel alius imperfectus feudum reti N Atura feudi Moua foꝛina fidetitatis S Matura ſucceſſionis feudi Moris feudoꝛum Ace iuramẽto firmãda Mer quos fiat inueſtitura Mace tenenda ⁊ eius violatoꝛibus Mignoꝛe dato quid iuris ſit Pꝛohibita alienatione feudi per lotharium Mꝛohibita feudi alienatione per Fede ricum Pugna Bi feudũ dare poſſunt QAui ſucceſſoꝛes feudum
Quo tempoꝛe miles inueſtituram pe⸗
terc debeat Quibus modis feudum amittatur Qui ſucceſſoꝛes teneantur Muẽadmodum feudum ad filiam pertineat Quibus modis feudũ cõſtitui poteſt Quid ſit inueſtitura feudi Quid pꝛecedere debeat:iueſtirura: an fidelitas ualiter vaſallus iurare debcat fideliratem Qualiter olim feudũ poterat alienari Muis dicat᷑ dux marchio Que ſit pꝛima cã beneficij amittẽdi Qui teſtes ſunt neceſſarij ad ꝓbandam nouã inneſtituram Quid iuris ſit ſi poſt alicnationem feudi Qualite᷑? dominus de ꝓpꝛietate pꝛiuetur Que ſint regalie Quot teſtes ſint neceſſarij adꝓbãdum iugra⸗ titudinem feudi Mcceiſione fendi 2. Si de inueſtitura fata dñm penitcat Si ↄtrouerſia fucrit in iueſtitura Si de feudo defuncti Si epiſcopus vel abbas vel abbatiſſa Succeſſione fratrum 8 Si de inueſtitura iter dñm? vaſal lũ lis oꝛiat Ii de feudo cõtrouerſia fuerit i de feudo vaſallus ab aliq iterpellatꝰ fuerit Si negatum fuerit beneficiũ a vaſallo Si vaſallus feudo pꝛiuatur cui debeat deferri Si vaſallus feudi cõditionè negauerit ex cer⸗ ta ſcientia Aſallo decrepiteetatis qui fcudum re
futauit eee Maſallo qui cõtra cõſtitutioneʒ lotha rij feudum alienauerit 7 Maſallo milite qui arma bellica depoſuit ¶ Rubꝛice Juris canonici ¶ Hic pꝛimo ſi cicndũ q; decretũ nõ diſtiguit᷑
p Rubꝛicas. Gʒ ĩ tres pꝛincipales partes. Quarũ
pꝛima ↄrinet centũ ⁊ vnã diſtinctiones:⁊ ſub qua libet diſtinctione capuula. Scða pars continet xrx vi.cãs.⁊ ſub qualibet cã qõnes.⁊ ſub qõnibus capitula. Et. xxxiij. cã. a.q.ʒ.vſq; ad.q.iiij. iterponi tur tractatus de pnĩa.qui diuidi in. vij. dicſtictio nes.⁊ ſub qualibet di.capitula. Tertia parſẽ de cõ ſecratione que diuiditur in. v. diſtinctiones ⁊ ſub qualibet di. capitula. Alij vcro libꝛi iuris canonici ↄtinẽt Rubticas que ſcquunt᷑. C Rubrice decretalium. 5 Ccuſationibus.inquiſitiõibus.⁊ de⸗ nüciationibus— Adulterio ſtupꝛo Alienatione iudicij mutãdi cã facta Apoſtatis Appellatiõibꝰ ⁊ recuſatiõibus ⁊ relatiõibus Arbitris Auctoꝛitate ⁊ vſu pallij Aptiſmo ⁊ eius effectu Bigamis oꝛdinãdis vel non Alummniatoꝛibus Capcllis monachoꝛum ⁊ alioꝛum rei gioſoꝛum Cauſa poſſeſſionis ⁊ ꝓpꝛietatis Celebꝛatione miſſarum ⁊ ſacramẽto eucha⸗ riſtie ⁊ diuinis officijs Cenſibus exactionibus ⁊ꝓcurationibus Lohabitatione clericoꝛum ⁊ mulierũ Liãdeſtina deſpõſatione Clcricis cõiugatis Llericis nõ reſidentibus Elerico egrotãte Clericis pugnãtibus in duello Elericis peregrinis nõ admittendis Cicrico venatoꝛc Clerico percuſſoꝛe Clerico nõ oꝛdinato miniſtrãte Elerico ercõicaco depoſito vl interdisto mi niſtrãte Clerico per ſaltum ꝓmoto Llerico qui oꝛdines furtiue ſuſcepit Cognatiõe ſpũali Cognatione legali Colluſione deregenda Eõmodato— Lõceſſione pꝛebende ⁊ eccleſie nõ vacãtis Lõditionibus appoſitis in matrimonio Confeſſis Confirmatione vtili vel inutili Conſtitutionibus Conſuetudine Coꝛpoꝛe viciatis nõ oꝛdinãdis
—
wm———
W
—— ——p p
—.————. —————————————————— 7
———— ———.
Lo Lon
— PEE
Dil Do PDo
Fide Filjs Foo Figi Furti
Pi
Pic
Pzq
rin ſuri uc urei urn p:
Inſtin

Coningio lepꝛoſoꝛum
Coniugio ſeruoꝛum
Cõſanguinitate ⁊ affinitate
Lõſecratione eccleſie vel
Conuerfione cõiugatoꝛu
Conuerfione iuhum
Crimine falſi
Tuſtodia euchariſtie criſmatis ⁊ aloꝛum ſa⸗ cramentoꝛum
tis conteſtatione ibelli oblatione ite pendente nihit innonct᷑ Locato ⁊ conducto Agiſtris ⁊ ne aligd exigãt ꝓ docenc Maioꝛitate ⁊ obedientia Maledicis clericis Matrimonio ↄtracto 3 interdictum ecclefie Mutuis petitionibus Ecimis pꝛimitijs ⁊ oblationibus Rtis ex libero ventre pueroꝛum einn ecuri⸗ ne epoſito Beſ ponſationc impuberuum Me pꝛelati vices ſuas Dilationibus Me ſede vacante aliquid innouetur Piuoꝛtijs Mon oꝛdinato miniſtrante clerico Bolo ⁊ Moui.—— Monationibus atione li Bonatiõibus inter virum? vxoꝛem Obligatis ad ra tiocinia D qui oxdines furtiue ſuſcepit Dbſeruatione iciunioꝛum Eccieſijs edificandis vel reparandis D Ficio archidiaconi Electione ⁊ electi poteſtate Dfficioarchipꝛeſ byteri Emptione ⁊ venditione Oficio pꝛimiceri Eo qui cognouit ↄſanguineũ vroꝛis ſue D fficio ſacriſte . qui duxit in matrimoniũ quam polluit ꝑ 8 i adulterium ici Eo qui mittitur ĩ poſſeſſionem cã rei eruãde Dfficio ⁊ poteſtate iudicis— Etate ⁊ qualitate ⁊ oꝛdine pꝛeficiendoꝝ 2 au, Exceptionibus icio iu Erœhon pꝛelatoꝛum Dificio iudicis eꝛdinarij Frijs Bꝛdinato ab eß̃o qui renũciauit ehatui ide inſtrumentoꝛum ctis Zedeln Marrochijs ⁊ahenis parrocbianis Filijs pꝛeſ F ciericoꝛum Foꝛo competenti enis furtis Ereticis n 4 alijs Shnibe Momicidio volũtario vel caſuali Mlus petitionibus His qui filios ꝓpꝛios occidũt oſtulatione pꝛelatoꝛum Mis quc vi metus ve cauſa fiunt Mtuland do His que fiũt a pꝛelaris ſine cõſenſu capituli Pri 2 dignitatibus Mis parte capituli Preiri 8 vwn eis ⁊ ſarracenis eſbytero n mmunitate eccleſiarum Prie criptionibus nfantibus ⁊ languidis ot tis Mniuilegijs ⁊ excei ſibus pꝛiuilegiatorum mintẽgrum reſtitutione Mꝛeſumptiombus ni ⁊ damno dato udicijs 4 — PMurgatione canonica uramento calumnie Purgationc vulgari urepatronatns bun poſt Inſtitutionibus
vN n—
4 . 4 5 3 3„ § 5 5 5 4 2 4 2 3 4 5 1 3 4 4 I 2 Fi 2 3 2 5 2 4 3 5 F 1 3 5 5 5 5 I 5 2 2 2 4 5
v————————

MN N
Miclerici vel vouẽtes matrimonium contrahere poſſunt Dun filij ſint legitimi Qui matrimonium accuſare poſſunt Aptoꝛibus incendiarijs ⁊ violatoꝛibꝰ eccleſiarum Rebꝰeccleſie alienãdis vel non Renuncistione 3 Regulat ibus ⁊ trãſeũtibꝰad religionem Regulis iuris Religioſis domibus vt ep̃o fint ſubiecte Rcliquijs ⁊ veneratione ſanctoꝛum Rcrum permutatione i Reſcriptis ⁊ coꝝ participationibus Reſiuutione ſpoliatoꝛum Acra vnctione Sacramentis iterãdis vel non Sagittarijs Sciſmaticis Scrutinio in oꝛdine faciendo Gccũcis nuptijs Scntẽtia ⁊ re iudicata Sentẽtia excõmunicationis Sepuluris Sequeſtratione poſſeſſionum Seruis nõ oꝛdinãdis ⁊ eoꝝ manumiſſione
Simonia ⁊ ne aliquid pꝛo Ipũalibus exigat
vel ꝓmittatur Sindico Solutiombus Soꝛtilsgijs Spõ ſalibus ⁊ matrimonio Sponſa duoꝛum Statu monachoꝛuʒ ⁊ canonicoꝝ regulariũ Succcſſiõibus ab inteſtaro Summa trinitate ⁊ fide catholica Supplenda negligẽtia pꝛclatoꝝ Empoꝛibus ⁊ qualitate oꝛdinãdoꝛum Teſtamẽtis ⁊ vltimis voluntatibus Tehibus ⁊ atteſiationibus Teſtibus cogendis vel nõ Toꝛncamcntis Trã ſactionibus Trãſlationc pꝛclatoꝛum Trcuga ⁊ pace Iciatis coꝛpoꝛe oꝛdinãdis vel nõ VMcrbox ſignificatione Mita ⁊ honcſtate clencoꝛum Woto ⁊ voti redemptione WMſuris Pr lite nõ conteſtata Mt eccleſiaſtica beneficia fine diminutione conferãtur
Wt lite pendente nil imouetur Bequitur duiſio decretalis * Werſus Pꝛima creat clericos:officia pꝛeparat inde Altera iudiciũ cum requiſitis appellat. Tertia de vita cõtractibus teſtaq; mentis Mubere quarta docet:⁊ que ſpectãt ad illud Vltima criminibus penas iungere curat ¶ Rubꝛica li.vj. Decretakum. Rbitris Appellationibus Accuſationibus inquiſitionibus denũ ciationibus Igamis Ynſtitutio nibus Cõſuetudine Lonfeſſis Clericis coningatis Llericis nõ reſident ibus Lierico egrotante vel debilitato Lõceſſione eccleſie ⁊ pꝛebẽde nõ vcãtis Kapellis monachoꝛum Cenſibus ⁊ exactionibus Conſecratiõe eccleſie vel altaris Lognatione ſpirituali Dlo ⁊ cõtumacia Decimis DBeſpõſatione impuberum Ecctiõe ⁊ electi poteſtate Etate ⁊ qᷓlitate ⁊ oꝛdie pᷣficiẽdon Eo g mittit ĩ poſſeſſionẽ cã rei fuůde Exccptionibus Exccſſibus pꝛelatoꝝ ⁊ ſubditoꝛum lijs pᷣſbyteroꝝ ⁊ alijs illegitie lnatis Foꝛo cõpetenti S Is que vi metus ve cauſa fiunt ereticis— Momieidio— M integrum reſtitutione Judicijs* uramẽto calumnie ureiurãdo Irr⸗ Jurepatronatus Immunitate cccleſiarum Iniurijs ⁊ dãno dato tis cõteſtatione Aioꝛitate ⁊ obedientia E ſcde vacãte aliquid innouetur Me clerici vel monaci F cio vicari Officio et poreſtate iudicis delegari . Officio legati
Pſur
.
Lelchu Lonlſen
ki

O ficho oꝛdinarij Bſtulatione pꝛelatoꝛum Pactis Mꝛocuratoꝛibus Piꝛeſcriptionibus Pꝛebendis
Mriuilegijs
enis Penitentijs etremiſſionbus Eſcriptis Menunciatione Reſtitutione ſpoliatoꝝ Rebus cccleſie nõ alienandis Rerum permutatione Regularibus Religioſis domibus Reliquijs et veneratiõe ſcõꝛuʒ Regulis iuris Vmma trinitate et fide catholi Supplenda negligẽtia pᷣlacoꝛca Sententia et re iudicata Bepulturis Statu regularium Sponſalibus et matrimonijs Sciſmaticis Sententia excommunicationis Empoꝛibus oꝛdinationuʒ Teſtibus Teſtamentis T lite pẽdẽte mhil inouet᷑ Mita et hõeſtate clericoꝝ Wotoet voti redẽptione Mſuris Verboꝛum ſigmficatione ¶ Rubꝛice Clemẽtinaꝝ Ppellationibus Waptiſmo Auſa poſſeſſiõiſ ⁊ ꝓpᷣeten „ Lonceſſione pꝛebende Cenſibus Celcbꝛatione miſſarum Conſanguinitate affinitate Slo et contumacia Decimis Lectione Etate et qualitate Erceptionibus Exceſſibus pꝛelatoꝛum Dꝛo competenti Ereticis Momicidio
Mintegrũ reſtitutione udicijs ureiurando
Jurepatronatus Immunitate eccleſiarum
Judecis et ſarracenis
Ag iſtris
Ficio vicarij
Officio delegati
Officio oꝛdinarij
Robationibus
Mꝛebẽdis et dignitatibꝰ?
Mauilegijs Pen is
ocuratoꝛibus enitẽtijs et remiſſionibus Eſcriptis Renunciatione Rebꝰeccleſie nõ alienddiſ Rerum permutatione
Regularibus
Religioſis domibus Reliquijs et veneratione ſcõ ꝛuʒ Mmma trinitate Supplenda negligentia p̃latoꝛũ Sequeſtratiõe poſſeſſiõis Sententia et re iudicata Sepulturis Statu monachoꝛum Bentrentia excõicationis Teſtibus Teſtamentis Tlite pendentei Bita ⁊ honeſtate clericoꝝ Mſuris Berboꝛum ſignificatione
Finis.

——
———— 5 2 ————

———
.—
4+

D
6
4.
—
ℳ
„

4 Sunm 4 F. n m ſe 1 S ntn 5 3 6 4 „— n 1
5 S—* 1
T n— 1 . 3
N
1.
d 2* „RM dehr —
Sh*

S
——