5)
3
2 42 S
Si S5.
F W
Oe
S S
6 * . E ₰
6) 2 * . 3 v
L
₰
—— * —
8 ₰
2 ſ
B 8
N6 luſtris Collegij Auditorio. die⁊9. Decemb.
6
H431TA
1LLVSTRISSLSS
DoMNo DERIco, Duce Vyintembergenſt ac
Io H N N NE F 1
Teccenſt, Comite Montipel-
Lardenſi&c.
Anno, &c. 96.
S
F Vpi eong & uppenbachu,
z ————
St I —
S
S

——

— —— — —— —
S 25 VR 8 1.
e PRINCIPIAC DO M INMO,
V. DoMINo FRIpERIco, Doc VVIRTERM- Sr
— bergenſi & Teccenſi, Comiti Montiſpelgardenſi. &c. o e8 S9. Domino Parenti ſuo cha- 1 S riſſimo. *
6
* — 5 vN TL C-AK.SE,—L LVSTRIFSIM F Princept, charißime Domine S Parenr, cur banc orationempro ſelici auſpicio noui ineuntis anni, a me in il⸗ uſtri nouo T C Collegio(in quo eadem mef primum eſſe voluit) habitam, T. dedi⸗ care voluerim. Pxina eit. vt hac eadem occaſone fell⸗ icem T. Coptarem annum quem eidem e Vominæ Matri dulciſimæ a Deo Cpt. Ma. felciſumum e ommn bonorum ge⸗ nere(Juorum in oratione mentioſe) cumu⸗ S atiſimum ex toto corde animo⸗j meo com⸗ eprecor. Flle clementer Vit, vt non hunc rantum annum, ſodplurer inſequenten fel⸗ cißimon e beatißimot viderepoſuts. eℳ Ahem 6 S 3
— W
S S S S
S
5
W

—
„ 1
& p. z 5 — meorum Smtioner declamrem, e eiuſdem deſderio, ₰ S (Juod in eorundem ſelici roer eſu vnice 8 2 boh tum volqualicunque honßcatione S reponderem. Veum Omniporentem „V. 3 S ommnem mebrum udiorum pietatis cur⸗ 3 6 um porrè quo⸗ Vliciter ꝑube 2 humili⸗ 8 S ter omnx: cu T C omnem ußrem Hnmiliam, vnd cum ſubditis deuota mente commendo. ⸗ 3 8 rip/ Tubingæ in nouo illuſtri VMr⸗ 4 tembengenſt Collegio, iſo die Matiuita⸗ 6 ei Chriſti Valuatorit, eAnno ſupra mi⸗ E ſmnum quingemeſmum , nonag ſuno 8 8 ſeuto. 25 S. 6 Obſequentiſsimus Filius 2) Io n AN. FRIPERIcVS⸗
DuxVVürtembergenſis, &c.
— — —
—

I. .
Oratio de nouo felici Annol
NvM Ac SETIMANMA 1M greſſuri ſumus, à nato Saluatore Chri- p XS 2 ſto, milleſimum quingenteſimum no-
E nageſimum ſeptimum, quem vt fau-
Wtum & felicem (auditores nobiliſßi†
mi, & doctißimi) Deus largiatur, rectè
epro Chriſtiana conſuetudine inuicem comprecamur.
SS
5 5 5
W
S Si enim Chriſtianum eſt felicem exoptare diem, curʒ Chriſtianum non ſit, felicem comprecari annum? 6
S
FEodem accedit, vt quantò periculoſiora, & tri- ſtiora ſunt hodie tempora, tantò magis eiuſmodi pia Vota ſint laudanda.
—
5
6
Etenim quis neſcit complures illos Turcæ qui- dem feliciſimos, nobis autem infeliciſſimos ſucceſ-ᷓ ſus bellicos, quibus pro lubitu ferè in Chriſtianiſmum hactenus miſerrimè graſſatur? Nihil iam dicam de alijs orbis Chriſtiani partibus, quæ non minoribus malis affliguntur.
*
ME
S
S2
25 &
S
Quis ignorat diram illam peſtis luem, quã omnia ferè huius Ducatus loca Deus viſitat iratus? +
Quis tandem aded cæcus eſt, qui annonæ magnas difficultates pauperibus nimis notas, (propter plures † vindemias ſe mutuò hactenus ſubſecutas infelices) pd non videat ? Magnas igitur, & iterum magnas habe- p mus nobis mutuò nouum annum felicem precandiꝝ
cauſas. . 6
c& 2
§ 0
S
E
. ſo 0 0 0 0 0 0 0 0 0 o ſ 0 0 o o ſ *
8 S — S 65 S 8 S

.
7 .
S
.
S S S
0
5
2
2 ORATIo DPE Novo FRLict A N NO.
2
S
mus, & ad comprecandum noſinetipſos excitemus, placuit mihi, (antequam vetus omnindò finiatur) de uovo AnN o aliquid ex hac cathedrã perorare.
E
Dicam autem de hoc vnico capite, qua nam re annus
verè felix ſit deſcribendus. Qua de re pia & vtili dum li- benter ego loquor, vos, vt libenter me audiatis, rogo.
Z
6 S
4——
tij afferuntur ſententiæ; ſic in felicis anni deſcriptio-
enim felicitatem anni metiuntur magnà, & exoptatã Omnis generis frugum copiã: ſi nimirum vineta, & agri non vel frigore, vel alid aduersã tempeſtate da- mnum accipiant, ſed omnia ſic illæſa tam diu perma- neant, donec copioſa meſſe horrea frumentis, ſpu- manteautumno, cellæ vinoimpleri, & ſic magnæ poſ. ſint diuitiæ comparari.
E
tenſa remittunt diuitiæ, fame liberant diuitiæ, ſatiare poſſunt diuitiæ.
. Alij nouum felicem annum publicã tranquillita- ſſte, & pace metiuntur. Quid enim proſit frugum copia, ſi pacis premat inopia? Igitur ad felicem nouum an- „num, maxime etiam requiritur aurea pax, & ſub ficu, & vite iucunda degendi ſecuritas? Quid totas domos diuitijs repletas habere conducat, ſi hoſtium rapinis, & direptionibus pateant ? Nam nulla ſalus bello, igitur in nouo anno poſcimss omnes.
C
E
Sed
Vt igitur hunc optandi morem recis inteſſiga
Sicut autem aliãs in definiendis rebus, variæ A va-
ne non eadem eſt omnium opinio, & conſenſus. Ali
Pt ſanè nemo ſanus inficias ibit, annum vberem diuitias afferentem eſſe magnifaciendum. Reliquos † enim cum dira premit fames, rerum precia nimis in-
72
2
E
——
S2
S
E S
5
52 S, 2
—
— —,
—
— —
D
— —

0
0
0
S
vE Movo FRLIcIL ARNNo. 3
Sed nec diuitiæ, nec pax annum ſatis felicem red- dunt, niſi etiam ſalubri are, & iucundã ſanitate per- fruamur. Rurſum igitur alij conſtanti valetudine, no· ui anni felicitatem metiuntur. Quid enim vel totius Mundi opes in vnum cumulum coaceruatæ iuuent, ſi
morbo ſic diſcrutieris, vt nec cibus, nec potus tibi ſa-
piat ? Nam pauper ſano corpore ruſticus, qui pane & pulte veſcitur, quouis ditiſſimo ægroto, qui omnis
generis ferculis abundat, multò felicior eſt cenſendus.j
Tum licet diuitijs affluas, pace fruaris, valetudine bonã ſis, ſis autem in nullo honore conſtitutus, ſed magno contemptu abiectus, haud ſatis felix nouus an- nus ſolet æſtimari. Rurſum igitur alij, nouianni feli citatem honore, & dignitatibus metiuntur. Vnde plu-
rimi illuc contendunt, vt ad maximos honorum, & di-† gnitatis gradus poſſint promoueri. 0
Sed eſto, omnes, omnis generis frugum copiã abundent, omnes in quietã viuant pace, omnes exo⸗ ptatã valetudine fruantur, omnes magnis honoribus ornentur, ita, vt annum totum ab inopiã, à bello, à
morbis, & à contemptu prorſus ſecurum, & liberumf
tranſigant, num ideò omni ex parte felicem annum tranſigant? Sanè mzgnæ felicitatis eſt affluere diuitijs, non diuexari belli periculis, non morborum torqueri
cruciatibus, non inter infimam abicctum eſſe plebem, ſed honoribus eſſe conſpicuum: Verùm ſicommodumj commodo conferas, incomparabiliter felicior redde-;
tur ovvS AMRMvs quando veræ Religionis verus, & ſanctus cultus feliciter floruerit.
E E
S
Z S
S
E
—
Q
0

patriã longẽ diſſita, ad peregrinos ſed in inferni Bara thrum ad omnes damnatos præcipitabere.
26 S * S Sſ⸗ OKATIo pE Novo PRLIcIARNo. 2 Nam inter omnes Chriſtianos hoc certiſſimum 33 conſtare debet, nihil quòcunque tandem vertas ocu 45 los, nihil quodcunque Bonorum genus perpendas, f S vel iucundius quicquam, vel vtilius quicquam, ſacrã, S& purã Religione in toto Mundo reperiri. Nam? vtdeꝭ S5 diuitijs primò agam, quid commodi affert hac in vita 2) S p diuitiarum frui copià, ſi in altera (¶niſi Religionis be- 6 66 neficio veram falutis viam didiceris) indeſinenter tor py⸗ ₰ quearis rerum inopià. Quantò melius Pfaltes Regius⸗ 52 Dauid de diuitijs potuit iudicare? Bonum, inquit, mi- S= hi Lex oris tui ſuper millia auri, & argenti. Et alibi: lu-S e dicia Pomini deſiderabilia ſuper aurum/ & lapidem 66 precioſum, & ſuper aurum obrizum: Dilexi (ait) man- 2 3 (& data tua ſuper aurum, & topazium puriſſimum. Cum- 3 Lue vltima rerum mors maneat omnes nam æquo 5 1 pulſat pede pauperum tabernas, Regumque turres) 5 Snulla certè tunc diuitiarum vel vtilitas, vel honoreſt. 8 1 — j Nudus egreſſus es ex vtero, nudus quoque inde abibis. . S Nudus ſilléris ante tribunal fupremi iudicis, nudus c quoque, ſi Religionis beneficio iuſtitiæ veſtem tibi 55 6 . non comparaſti, non in exilium, & loca terrena, tuã 6
— m
—
N2
Hoc illud ſcilicet eſt, de quo Chriſtus: Quid pro-† deſt homini, ſi vniuerſum Mundum lucretur, animæf verd ſuæ patiatur detrimentum? 5
S
S
Midam Thrygiæ tyrannum (quod Bacchum ho.p
S ſpitio excepiſſet) à Dijs impetraſſe ferunt/ vt quicquidꝭ ₰ vellet
4 5 S 2 E E E E E E E [[ E S
—
S
— c

0 EU
S
o ORATLOo DE MoOvoO FELLCI ANNO. 5 b hvellet optaret, optatumque acciperet. Optaſſe autem illum, vt quicquid corpore contingeret, id in aurump protinus verteretur. Stultum profectò votum, & ea, ⸗ quæ ſecuta eſt, pœnã digniſſimum. Ftenim cim ci-f
LSE
„bus, & potus manibus attrectatus, orique ingeſtus in ß S aurum illicd verteretur: ſenſit tandem homo amen-⸗ S tiſſimus, ſe nihil, niſi mortem, quàm fames accerſiſ ſet, exoptaſſe.
At Midã multò ſtultiores, multò amentiores ſunt, j, quicunque huius mundi fluxas, & euanidas diuitias ſicj S admirantur, & amant, vt aureis earum concupiſcen- cijs irretitiſacroſanctæ Religionis ſtudium, & medita-
tionem vel negligant, vel contemnant.
Midæ ex amentia, aurique habendi libidine vitã hac corporali pereundum fuiſſet: at amentis Midæ fu- rioſis hiſce imitatoribus æternã vitã, æternã felicitate carendum eſt.
E
Midas ſtultitiæ, amentiæque ſuæ remiſſionem à Dijs impetraſſe fertur: Qui diues verò propter iniuſtam Mammonam ſemel perierit, nullam ſalutis ſpem, nul- lam impetrandæ veniæ occaſionem eſt habiturus.
U
SS
Quantò ſatius eſt cum pauperrimo Lazaro ſtipem emendicare, & æternis abundare diuitijs, quàm cum diuite illo Euangelico, in diem viuere, & poſtmodum in æternis inferorum cruciatibusæternã premi rerum
inopiã, & egeſtate. ₰ B Habeat ᷓ 2 Q E E S E E = 2 E E

„6 ORATIo pE Novo FELIcr A N NO. .
0
Habeat igitur annus diuitijs abundaus ſas ſaudes, ⸗ §5 ſua commoda, præſtat tamen annus, inquoera Rcli-⸗ 25 gio xiget, quæ ſola veras præſtat diuitias, huius & æter. næ vitæ commoditates.
2
F
—
S
Simili ratione licèt annus ſit pace felix, & àbelli- cis Tumultibus prorſus liber, ſitamen verã Rcligiane deſtituatur, tum miſerrimus, & infeliciſſimus omni- 5 um eſt annus. Religiqcnim ucra, & qui eã ſunt imbu 23 ti, non bellum adeò extimeſcunt, exhorrentque. Nam in periculoſiſſimis belli temporibus vera Religio ſua uiſſimam oſtendit, conciliatqᷣue pacem, & eam nonꝝ cum nihili homine, qui mortali conditione natus, ini. micitias immortales gerere nequit, ſed cum Domino Dominorum, & omnium Regum ſupremo Deo Opti- mo Maximo. Qug vna pax ſola vera eſt, ſola aurea eſt, & cum omnibus mundi diuitijs non permutanda, quam ipfi ſancti Angeli, nato Saluatore, Mundo con- gratulati funt, & ab eius præſtantiã totius Mundi, & omnis ſalutis Reparator, vocari voluit Princeps pacis.
E — —
S
—
£
6
0
E
Quod ad ſanitatemattinet, licẽt vbiuis locorum aẽr ſit falutatis, & valetudo optima, tamen vbixera Religiò in nouo anno non colitur, ſanitas illa, nihil niſi morbus, imò ipſa mors eſt putanda. Sicut certè Diuus Apoſtolus omnes veræ Religionis cognitione deſtitutos, (licet optimo corporis habitu fruantur) ipſis mortuis non dubitat annumerare. Etfi enim eiuſ- modi homines ætatem ſuam, vel ad Mathuſalæos an- nos in bona valetudine producant, tamen cum tan-
dem —
0
S
0
S
ffe
S

0
— ORArTIo pPE Rovo FRLIcI AMNo. dem hanc ſanitatem, & vitam, æternus morbus, & mors æterna excipiat, quis auſit ad æternitatem reſpi- ciens, id, quod momentancum eſt, & tam citòinterit, tantoperè deprædicare?
Num quæſo ægrotum in lecto iacentem ſanum nominabis, ſi per breuiſſima momenta nonnullas in- terdum morbus inducias concedit, paulò poſt grauio
. ⸗ 3 . . 8 re impetureuerſurus? Satiusigitur eſt cum pauperri- pᷣ
mo Lazaro humiproſtratum emori, & mox æternã, in æterno gaudio, frui ſanitate: quàm cum diuite epulo-
ne Euangelico, in optimã, & lætiſſimã valetudine in † S5. diem viuere, & poſtmodum in æternis cruciatibus, G xterno affligi morbo, & morte, vbi vermis non mo- Serietur, ignis non extinguetur, ploratus non deſinet⸗ ſtridor dentium non ceſſabit. Habeat igitur ſanitas, &
bona valetudo ſuam laudem, ſed ſi cum Religione 3 S S
E
E
S conferas, malumus periculoſiſſimum morbum cumꝝ verã Religione, quàm ſine hac, optimam corporis va letudinem exoptare.
S
S
Sicut autem alij felicen aunum prædicant pro-
S
pter magnas diuitias, alij propter auream. ꝓpacem, alij 8 propter optatam xalctudinem ita quoque nonnullif
eum demum annum collaudant felicem, quo ad ma-⸗ gnos poſſint aſcendere keneres. Vnde plurimi homi-⸗ nes tantifaciunt honores, vt propter illos conſequen- dos nec diuitiarum, nec pacis, nec valetudinis vllum periculum fugiant, quod ipſum experientia quotidia- na plurimis exemplis manifeſtiſſimè cõteſtatur. Quidf aliud molitur, qui magnis ſumptibus dies, noctesque
* ſudi S —
0

*— B— 3 8 3
*
E
5
„— ——
——— — —
4
D
—
S 0
0
6 —— Siß ORATIo pDE Novo FELIcIANNo.
mnes honeſti ſummo ſtudio claborare debent. Honor
nos, nomenq́; laudesque manebunt: Diuitiæ viuum
ſe
ſtudijs ſic inuigilat, vt vix cibi capiendi ſpacium cum magnã valetudinis iacturã ſibi relinquat? Honores.
Quid volunt iſthæc ſibi æmulatorum ſtudia, qui-† bus ſe inuicem in ambiendis cõditionibus indeſinen- ter exercent? Honores. Quid viros Principes in maxi- mas ſæpè inimicitias, in ſæuiſſima bella, quibus multa ſubditorum millia extinguuntur, accendit? Honores.
Quid cauſæ fuit, ob quam Papa Hadrianus Quar tus tantoperè ſuccenſerat Cæſari Friderico Barbaroſ- ſæ, quòd ipſius nomen in quadam Epiſtolã, ſuo præpo· ſuerat? Honores.
Tantò ne igiturin honore, qui in mundo obtin-† gunt, ſunt habendi honores? Nemo ſanè diffiteri po- teſt, maximi fieri, haberiq; apud omnes, honores: Res minimè contemnenda, ſunt honores, ſed ad quamo-
enim, & dignitas, vt pulcherrimarũ virtutum pulcher- rimum præmiumdiuitijs, ſanitate, & pace ſunt multò præſtantiores. Cùum enim diuitiæ pereant, ſemper ho-
E
S S—5
8 — — F d B
—
ſæpè deſerunt, nedum vt mortem comitentur. Vireus autem: & honor etiam poſt funera vigent. Hinc per- quàm ſcitè dictum: Omnia ſi perdas, famam ſeruare memento.
E
ciſcitur, licet præſtantiſſimis, ſi cum eã felicitate com-† pares ad quam ſuos ſectatores vera Religio euchit/ nef vmbras illi quidem poſſunt conſectari. Dic enim mi- hi, ⸗
At eam felicitatem anniʒ quæ ex honoribus profi-⸗ 6
S —
₰
0 Q Q. E Q. U Q. E Q. . E.
0
„
—

—— —ſ OnArIo pE NMovo FRELIcI Anno. hi, quos tu honoresdefinias, quid digmutatem appelles? 5 Hanor nimirum eſt, honoratis natum eſſe parentibus, &. Principum & Rcgum ſanguine ortum eſſt. Quis enim& humili ortus genere non felicem dicat annum, quo in Principis, aut Regis adoptaretur filium? Sed vera Reli⸗ giamultò nobis omnibus conſtituit annum felicio- 3) rem, & noſtrum longe altiusdeducit genus, fiquidem S poteſtatem oſtendit datam eſſe, filios non Principis, 5 non Regisſcdipſius Deifieri, qui in Chriſtum certam ſuam ſpem, atque fiduciam coſlocãrint. Honoreſt, & ₰ magna felicis anni felicitas, quem tu integer vitæ, ſce- lerisqʒ purus tranſigas, nec vlla toto anno palleſcas cul.? 5 pa: quem verò hominem omnis culpæ purum exim- . puro conceptum ſemine monſtraueris ? Vnica autem vera Religio, vnicam nobis rationem demonſtrat, qua in ipſius Dei conſpectu, ſanctiſſimi, puriſſimiq; & ha. peri, & eſſe poſſimus:dum illum ſanguinis fontem no S 1 bis demonſtrat, qui ab omni peccato nos reddit puriſ §
6 11 SS 1
E
S
0
2
S
8
0
S
S
ſimos, ſanguinem Domini Saluatoris noſtri leſu Chri- ſti. Honor eſt, & magna felicis anni felieitas, honoratis ? † probari, & Principibus placuiſſe viris, non vltima laus eſt Prima verò laus eſt ipſi placuiſſe Deo, cuius fauoris conſequendi rationes vera docet Religio, dum diligere docet dilectum, in quodiligimur omnes:adytum pate- facit Religio ad conſortium beatorum Martyrum, ad communionem ſanctorum, ad concilium puriſſimo- 8 rum Angelorum, ad conſpectum ſanctiſſimæ Trini./⸗ c. tatis.
2 Honor eſtãplurimis, & illis quidem magnificis, & 226 S
S
S2
O
S
S
S
S E R
F
E
laudatis honorari Principum autem, & Regum digni- p 3 tas ſo
——— — „ ——
5
—— ——
—

10 ORAr1o PE Rovo FRLILC1 AnNo. ſ tas ex famulitio cognoſci poteſt. Sed qui ſanctum veræ Religionis conſectantur ſtudium, vel eo ſolo nomine honoratiſſimi haberi debent, quod vel ipſos Dei Ange- los potentiſſimos, & ſanctiſſimos Spiritus miniſtrato-
res habent. Emiſſi namq; ſunt in Miniſterium propter cos, qui ſalutis capient hæreditatem. Nequaquam igi- tur felix annus eſt, ad maximos licẽt te euchat honores, p niſi veræ quoque Religioni ſuus detur honor, & locus honoratus, quia hæc honoratiſſima, nobiliſſima, & ſo- la rebus omnibus excellens, omnium maximos, & ma- xime ſalutares cultoribus ſuis confert honores.
E S
Q
O felicem igitur, & terque, quaterque beatum an- num in quo vera poteſt haberi Religio licèt nec opes, nec pavnec ſanitas, nec honores poſſint haberi? O ve rd iterum infelicem, & terque quaterque miſerum an-
—
d3
—
. i
Snnmqui(licèt omnibus bonis terrenis ſit cumulatiſſi mus) tamen verã carcat Religione?
O feliciſſimum verd, & ex omni parte beatiſſi- mum annum, qui cum diuitijs, pace, ſanitate, & hono-†
5
ribus etiam honoratãà, & verã Religione coronatur?
cuùm verd hæc omnia enumerata bona, quæ feli- cem nobis annum efficere poſſunt/ in noſtra poteſtate poſita non ſint, ſed vel ſingula: vel omnia nobis virgu- la, & bonitate diuina ſuppeditentur: Ap r Deum Omnipotentem, & vnum omnium bonorum largit ſimum largitorem & fontem, nos conuertimus, humi-ſ
Zlims precantes, vt nobis propter filium tuum (qui no- ſtri
0
—..————

—
2 E
2 W
ORATo DE NOVO B ELLE ANNo. 11 o
ſtri causã homo factus eſt, & natſuftare ſa nod mnia bona impetrauit) nouum ineuntem annum bea.
tum, & felicem eſſe velis: ſuppedita quæſumus, ſi non abundantes diuitias, panem tamen quotidianum: conſerua in his triſtiſſimis temporibus aẽris ſalubrita./ tem, & valetudinem corporis: concede Eccleſiæ tuæ, ⸗ 5. omnibus repreſſis hoſtium conatibus, pacem & tran- quillitatem: largire clementer, vt pax, & veritas Reli-ſ N gionis ſeſe mutuò exoſculentur: adeoque effice, vt ſit ⸗ mens ſana in corpore ſano: ſic nos, quià tua benigni tate omnia bona accepimus, pro omnibus tùm corpo ris, tum animi bonis, æternas tibi gratias exoluemus, 5 11 non in hoc tantùm nouo anno ¶quem feliciſſimum 29 omuibus vobis, Auditores, ex animo precor) ſed in p 3 omnem perpetuitatem, canentes cum beatis Angelis pz
S
E
S
GLoR1A in excelſis. ip . —
Tibi Deo æterno Patri Domini noſtri Ieſu Chri- S ſti cum Spiritu fancto, ſit laus, & ho· nor in omne æuum, 3 Amen
. 57
29
o 5