INSIGN14
TNCLTTAE JLLFTRTFFME 3C laudatiſimæ Familiæ
MARCGHIONUM
BRANDRNBuRGRNSIuh, DucuM BokRuss14,&c. BR B- FTFR P1TA
7
LMDIREcToRE FcMoL4 PRR- linenſii&· Colanienſi ad

= A
—— S

3 6 E NE ROSFO, F7RENO AC VERE nobili Dominmo, Generi antiquitate, majorum „40 virtutum oruamentis
conſpicuo,
Dn. MARQVARDO AB HODENBERG;POSSESSORI HERED. tario in Huden Mulle,
Fluſrißimi Principis ac Domini DN. FRIDFERICL DVCIS LVN.E-
BVRG6ENSIS ET BayMsvIcERsIs PRxpR-
cto, Domino ſuo, debit? Inimi reverentiã& ſubmiſſio- ne colendo. S. P. D.
ALVE herpetui Heror celebrande ca mæxmni, Vt virtute potens, ſic pietate prior. nn Fautor, vir Præclariſime Vah, Corporis ai animi dotibut aude ſimud. Ad Suevipræſens tibu littera mittitun unda⸗ Littera ſermonis nuncia ſda mei. In patrid, Princeps ubi regnat Jreptriger urbe Komani imperj Marte%, decus.
—=
.— 1.—n S—
Hc 2
S eteet
r
—
2
*
₰
S 8) 8.
6
6.—

—
Hc uhi vicino contenminus amni E Piſcoſir Suecu ſemper abundat aqu. Forſitan ignoti conſpecdo nomine Vati, Quis tamen bæc nobus mumera nißi 5 ai. Hinc timor accedit, mea ne mittatun in ionem Charta, vel immites ſentiat eſſe manu. 3, Et videor, culhamfao bene poſe mereri, Dum cupit à docdo quantalacumg legi. S Quicquid erit Vlendore tui famaq ſecumdi Ingenqÿj motus quæ legi illa dedi. Et tua Marchiacas velitat quodfamaper urber, S Et cum doctioqua devteritate ſdes. Nec dulito foregraia tibi quæcung Heruntur⸗ 6 Ex animo quoniam ucxiau Vuumt⸗ E Noßtrag Mulhri Enræto ſuccunta coronis, S Vult in amicitia inſinuars Iua. 8 Vitaprobatorum quia conſuetu dine gaudet,
S
Eꝛ ſudjs quærens digna ſoetur amor. * ygo quæ tenues tibi miitumt dona Camænæ⸗ 3 Suſcipias animo candidiore precor, Non
Modte deceant, velſnt te munera digua⸗⸗ Cum non ſ vemæ fertilioris cpu.
Me tamen Juidquam tibs mittere Muſa⸗⸗ qubdſemper dgi jſe bona.
Aa2 t
S
e

+ ⸗
4
SR Et tua quod virtus varij innotuit oris, Ingenuæ vitæ uam tili cura dedit. Candonemg probas nec amæ⸗ conſortiaprava, Quæ Partituruunſordida turba colit. S Quidamno alierius rapiumt pen fang neſa Ken ſaa⸗ Vurtis ampliſare Mudemt. 65 Et unpipatriam non augen Vnore ſõrtem„ Sedwirtute udes condecorare genu. 6
V
Quod camenſheu haucin contingit tempore noßro Dwieibus, quibu e res bene parta domi. EWudioſorum cumſ dociſtimus ipſe, 8 urepatrociniumſiſcipis arg ens. Gratulor engo tili tam ſeliciſtima dona, Luæ ſunt mumdanis anteferenda boni. Acſhlæc animoſententia ſra ſedelit, Dignu erafato candidiore ui, S ſẽ D? y curſum facilem tibu ſappeaitabit Evenient voti proſera cundꝰa tu. Interea ne leledant exempla malorum, Quæpræbent etiamſtandala magna pyj. Tolæ quibus mundi nunt maclina prorſſis abundat, Nam multon reci decipit(heu) ſecies. Sitpieta curæ ſi virtu⸗ gloria ſumma⸗, Vrtu, uæ lenebris eſe ſepulta nequit. Vilitate l
5 8 Sen S5
V

——
6 Vilitate quidem ſit dig nior omnis boneſtas, Quæ titulum veræ Nobilitati⸗ habet. E Cui curæ epietas Virtus mens conſcia reci, — Nobili bic verẽ⸗dides& ille ſat e. Et quoties pariunt ingraia negodia curan, 6 Mororis comites triſtitiæq; Dea. Qualia tempus eda, E vitæ circulus huji S Arq onus ofeh ſuppeditare ſolet. E Tunc menten prode boc demulcere libello⸗ 6 Et medic am curi addere ritꝭ manum. S Ehetenim triptum Maſ EApolline diguum⸗ Quodſolris leum commoda magha ſeret. — Ergoprecon noſtram(licet eſ ingloria) Muſam, Suſcipien æqua mente probare veli S Olim ſ faciles mibi erumt in carmin⸗ Muſæ, 6 Digna tun ſaci, nominibug; canam S Iuterea ut Mu/ meritò qua ſenper amaſin Ceu debes poßi conſuluſe, VALE.
——
—
—
N
Generoſam Dominationem Tuam⸗
S 6 S 8 Onni dehitæ obſervantiæ&prom-
Ex SES
Pliſtimæ ohrioſtatiudio nb
mße ac reverenter colens.
PETRVS HAFFTI TIVS. M.
e
SS
— —
VW

——— 1————————— FNM
6 no dignatur, utex inclytà, heroicà,& generosã pro · E
—
1 —
e 5 S2 N
IGNIA INCLVTP
LLVSTRISSIME FAMILFA ARC HIONVM BRA ND EN. BvRSRNSIVM.
₰
SSFEE
Lerique ömnes alicujus inclytæ& illu- 55 S F ſtris kamiliæ ſuis Typis& imaginibus f gaudent, idq; non immeritò, Siquidem nn eigum deeus atqᷓue ornamen-& S tum eſt, imo etiam imer alia tempo- ralia& corporalia beneſicia Dni, ferè ſummum& 2
præcipuum donum eſt, quæ DRus Opt. Max. præter
conceſſam ſanam rationem, ſapiens ingenium, cor⸗ poris ſanitatem,& alia nece ſſaria acjumenta, hoc do.
ſapiã ſuam originem habeat. Decet etiam eum hoc bene conſiderare, Deo gratias agere& hoc dono, ad ſ t gloriam divini nominis propriam& ſubditorum ſuo.— rum utilitatem& hujus communis, ſocietatis fœlici. tatem 3& proſperitatem pie ac reverenter uti: Et qui Dx o pro hoc dono non ſunt grati, illi certè hoc no.& ² mine indigni funt. Attamen muſti reperiuntur, qui 2
4
*
—
W
parum
E SS2
———————————— 4———§— ——————————— —————

8
8 5 &
S
2
N
S
W
ge
8 parum interdum quid ſibi velint,& in quem finem-
S Adeler/ Quod vocabulum ultima ſylaba per Apoco· E
5
SM
Se S
ijs inſigniti ſint, eorum ſunt memores.
Aquila biceps, tunc germanicũ vocabulum Adel/(ſi Bit ac ſignificanter, ſine lõga circuitione de Ety- mologia ejus loquendũ eſt) Ab Aquila re vera dedu- citur, quodtota Nobilitas, tàm ſumma quam infima inde ſit appellata& inſtituta, ut Cæſarem& Impe- rium Romanum contra internos& externos hoſtes defendere, protegere,& conſervare debeat.
per Aquilam enim ſæpenumerò Metaphoricè ſ
Cum enim inſigne& vexillum 8. R. Imperij 3
EW
Cæſar,& Romanum Imperium ſignificatur, ſicut 5 ex 28. c. Deuterono.& alijs locis S. Scripturæ con-
ſtat. Idcirco Nobjles initio vocati ſunt, die vom en ablata occaſionem præbuit, ut poſtea, die vom Adel ſint appellati, quod Romanam in vexillo Aqui- lam volantem ſequi,& in periculis juxta eam conſi·& ſtere debeant, ut qui propterea ſuum feudum habe- ant ad id conſtituti, juramento aſtridii ſint.
Quamobrem ſine dubio Imperator Romanus fons& origo eſttotius Nobilitatis& diſcrimen ejus hinc ortumeſt: Quandoquidem Imperatores Ro.
mani*
SSWE
2
F
WW

„—
S mani non ſoli potuerunt bella gerere, regna& pro- vintias occupare,& ſub jugum ſuum redigere, aut de victas terras& ſubjugatos populos in pace regere,
& in concordiã retinere, tunc neceſſario ex populo eos, qui præ alijs vyrtute& rebus præclars geſlis, ac fortitudine& animioſitate emerſerunt,& jn acie ac conflichu ſe ſtrenuos& fortes præſtiterunt, ad hujus- modi honores evexerunt tantis dignitatibus ornave· runt,& diſcrimen Nobilitatis fecerunt: Et inde ali- qui Principes, Duces, Gomites, Barones& Nobiles conſtituti ſunt.
Adhæc S. C. Majeſtas cuilibet è Nobilitate pecu- N liare inſigne donavit,& quaſi aureo monumento hic S in terris decoravit, in hunc finem, ut ſit nota, ſignum
W
S
FEE
& teſtimonium ſuæ conditionis, ordinis& Nobilita- tis, quàm præclaris fadis eſt conſecutus,& inſuper incitamentum eſſet, ad majores virtutes, utipſe& ſui poſteri eandem retinerent, K alij ſimili modo ad
W virtutem& honeſtatem allicerentur.
S
Erſiautem Typus curioſis lectoribus ab imagine& non differat, Tamen in certo ponemus diſcrimiue, videlicet, Cum ille quidem figuram quandam rei in animis ſignaretʒ cum eſſet nota qua proprium à com- E muni ſecernator: Hæc vVero animantis ſimulachri W
B effigiem ₰
S
e
—
L
SEe

effügiem repræſentet. Sæpe tamen id di ſcriminis& non tam religioſe obſervatur. 8
F
?
Sunt autem tales notæ modo rei privatæ, modo officij cujusdam ſymbola, Et eadem ſunt vel Genti·& litia, aut Officialia vel Symbolica.
— Ila quidem à novo quodam homine propter S claritatem,& ſplendorem vel virtutum aut rerum ge- ſtarum recepta: Hæc verò in certo officiorum gene-
re prudentiſſimè inventa ſunt, ut rerum ſignificata- rum horum conſpectu eſſent memores.
5
7
E De hiſce inſignijs poſtea magna facta eſt cenſu- 3
S5 ra Hinc enim conjectura ſumpta eſt, an alicujus No·&
bilitas ex præclaris factis originem habuerit, aut ali- 6.
E* aliquid repræhenſione dignum in ijs fuerit, At k
S quam rem Heroldi, ſive Præ fecti Terneamentorum,
tanquam Cenſores ordiriati fuerunt, qui peculiares quasdam regulas& obſervationes ſuas de ijs habue-
S runt, ſicut ex Libris eorum conſtat, t
6 Semper igitur in ſignificationibus imaginum ab 8 expoſitoribus optima virtus eſt inquirenda.
Vt autem hujus rei exemplum demus, volumus
S S inclytæ& illuſttiſſimæ familiæ Marchionum Bran 6
denburgen
SEM
8.
S
N* 0 2302502

—
₰
denburgenßũ inſignia præ manibus ſumere,& ſi non 26 copiosè, ſufficienter tamen explicare,& ab Aquilò
venatur, quæ& Latinis Valeria eſt: Hæc ſanè cum- 3 ſit minimã magnitudine, ſed viribus præcipua, Itaq;ʒ S in Principum quorundam ſcutis videtur, non propter 229
rapacitatem, quam vulgus ex unguium curvitate te- S
merè colligit, Sed propter perſpicaciam, quoniam
S acutiſſima æſt illi aculorumacies, ſicut Haliæto par- S
S tim etiam prœxter œxulam.ſuoxum alimentum nu 3
2 tricionem& defenſionem.
E Nam Aquila, quæ teſte Iſidoro, ab acutnine o- culorum dida eſt, juxta D. Ambroſium, ſpiritum ha- S bet vilibilem temperatiſſimum& in aciu videndi?
paratiſſimum: Solem enim irtexecheralis radiis W
6 inſux rotæ circumferentiã iutuetur,& tamen viſus 3 2
6
e9
ſui acies non obtunditur, nec cſaritate ſolaris luminis diſgregatur. Vnde tanti& tam lympidi viſus eſſe 123
S digitur, ut cum in aẽre ſuper maria immobili pennã S deut præ nimiã eie vatione àterrã vix huma. S
. 3. ⸗ 3 5 6„ 65 limitate piſciculos viderit natare/ ad inſtar lapidis de-
6 ſcendens, piſcem rapiat,& ſic captam prædam ad lit. 6 Eſtu⸗ trahat.
—
B 2 Scribunt ₰
E
—
—
e
inirium facere, quæ à Græcis feeMade id eſt„ful- S vam vei ꝰanpS⸗id eſt, Leporaria, quod Lepores W
nis pa obtutibus, nihilowinus tamen de tantãſub. 5
——
——
——————— k ———— 3 3—————,— 2— ————— M i——
———

⸗
„
S roſtro percutiat,& vertat ad aſpectum Solis: Etſi S
.———
Scribunt etiam Ambroſius& Ariſtoteles, quod uædam ſpecies Aquilæ, quam Almachor vocant, ſit valdẽ acuti viſus& pullos ſuos ungue ſuſpẽſos, radijs 65 Solis objiciat,& Solem aſpicere compellat idque 8 antequam alas completas habeant,& inſuper eos ſy
oculus alicujus lachrymetur, ipſum tanquam dege·
nerem velinterficiat, velẽ nido ejiciat. Sin autem yx qirectã acie Solis radium viderit, ipum tanquam in⸗ aaturã ſibi ſimilem diligat, atque diligenternutriat. ſ) Plinius autem in 19. lhuithac Haliæto. 3
De Aquilis etiam ſeribit D. Gregorius ſuper d quando ejus pulliculi recenter na
S
F
3 6 S 6 S
S5 Johannem, quo
zUti ad capiendum groſſiorem cibum,& digerendum
E ſunt invalidi, ſanguinem& liquidiorem humorem- S prdæros fü attrahant,& attradum in ora pul- S7 liculorum inſtillenr;& itarefieiatit eos cibo leviori, S quouſq;ue invaleſcant, ad cibum groſſiorem ſumen-
5
C
utem Pulli volant, volat Agʒiz g⸗ eis,& dat eis ad comedendum,& quandòᷓ;? Slitat ſuper eos curam illorum agens, parata ad re ſiſtendum alijs avibus, ſi fortè convenerint ad nocendum pul· S lis ſuis in aliquo, ſeu lædendum, ut refert Ariſt. in 6.
S de Hiſtoria Animaliumꝰ. Inter f S Se
Quando a 8
MEU

3
E Inter omnes avium diverſarum ſpecies/ Teſte fe Plinio) Aquila etiam eſt maxime liberalis. Nam 65 S prædam, quam arripit, niſi nimiã fame urgeatur, ſola& non comedit, imò avibus eam ſequentibus quaſicõ- munem exponit, ſuã tamẽ receptã primitus portione.j S Ideo aliæ aves Aquilam ſemper ſolent inſequi, ſpe- 6 S rantes quod de iplius prædã eis debeat aſiqua por- ð S tio communicari, Sed quando præda prius capta ſibi S non ſufticit. Tunc tanquam Rex de Kepub: vivens S S avem ſibi proximiorem rapit,& in medio ponit il· Fᷓ
8 Eſt& hoc memorabile de Aquilã, quod natu-
z rali quadam inclinatione cantu aliarum avium,& 2 5 præcipuè Luſciniæ magnopere delectetur,& ad can- 68 E 2
8 Hæc& ſimilia ſi Ma giſtratui conceſſeris, quid- S0
——
ſuum diſponat.
tum ejus caput eleyet,& juxta eundem regimen⸗ S nam illo, poſt D Eu u in terris præſtantius eſſet?
Citra controverſiam enim pet Aquilam guber.
& natores ſignificantur, qui conſcientia in actionibus i
ſuis fruuntur innocuã& tranquillã, debere eſſe ma-
S gnanimos, non timere adverſariorum calumnias, jux-
ta illud Antiſthenis: Regium eſt malè audire, cum 2
B 3 feceris ð
S Sang
W

„——„a—„— ℳ
E federis bens. Sed ſupra hæc omnia quæ contraria S (S accidere poſſunt, longs evlare: Oculos etiam ha- E bere aquilinos, quibus ad omnia, num redtè vel ſecus f
S adminiſtrentur, attendant.
— Nam non tantum in Oeconomià Paterfami- lias eſt oculus Pomini, ſed etiam in rebus civilibus
65 Magiſtratus. S Et hoc voluit ſibi Hieroglyphica nota, qua F
S gy ptij ſacerdotes olim ante inventas literas ſuam ſa⸗
pientiam arcanam præfiguraverunt, ut Principis effi
gies pidta erat oculus cum Sceptro, nimitum, ut
Princeps ſit lynce perſpicacior,& julliiæ admini·
2 ſtrator diligentior. Erat enim iſlis juſlitiæ Symbo ſ
lum Sceptrum, cui& interdum Ciconiæ acicie. bantur.
SSS
S
ES
CH AsIDAH vocant, quæ vox naturam& pro- prietatem hujus avis elegantiſſimè& propriiſſimè 8 exprimit.
S Hebræi dulciſſimã appellatione Ciconiam avem 6
8 Dnvs enim ſapientiſſimus opifex omnium rerum huic avi, hanc peculiarem& admirabilem ewin⸗ 6 didit, ut parentibus ſenio confedtis in renutriendo,
S fovendo& defendendo mutuam vicem ep unde&
3
S S S 2
e
SS⸗WW
—

§
——
unde etiam natum eſt proverbium MMmagyrid elt illis rependere& benefacere, quide nobis bene&
S ſunt, ſicut de Ciconijs dicitur, quod pa-
rentes in volatu alis& humeris vehere& geſtare, in S paſcua ducere& reducere ſoleant. Vnde etiam apud&ᷓÿ Veteres pietatis Symbolum fuit.
PrS
De hac inſigni Ciconiarum pietate& gratitudi S
S ne erga parentes, Plin. Lib. 5c. u.ſic ſcribit: Inter
E omnes alias aves Ciconia pietatis hymbolum gerit. Nam parentes ſenio confectos viciſſim alit,& volan-
S di impotentes humeris adpabula geſtat.
S
Idem quoq;ue teſtatur Elianus Lib. 14.c. 4. ſic
Sp dicens: Ciconiæ magnã curã alunt viciſſim paren-
S res jam ætate deficientesʒſolã bonitate naturæ ad id agendum impulſæ.
—
S
Quia autem Daus hojusmodi ſimulachra vittu- S tum& ſtorgas in naturis animantium non fruſtra ob
oculos ponit, Imò ð. Scriptura, ut conſidera tione ha- rum rerum nos noſtri offcij admoneremus, nos hor. tatur, Sicut Salomon nos ad formicam ire jubet,& inde diſcere ſapientiam, Prov. 6. Sciant omncs, qui ſunt veræ Eccleſix membra& præcipuè Magiſtra-& tus, quibus DRVs imperia& gubernacula eorum=
COm- S
E E
W L
—
S
S

—————————
E
e commendayit, ſuarum eſſe partium, in hac poſtremà ( munc ſenedà, non ſolum piæ matti Fccleſiæ aMe⸗ 2 e& renutricia præbere, ſicut vitus& ſandiſſima ſ Lex Ciconjarum præcipit: a 2 venn6 7 mnieg n f6) r9ep hoc eſt, Se aſtrictos eſſe, utjam exulanti, 8 6 afflidæ,& calamitoſæ Eccleſiæ hoſpitia præbeant,— 8 ſtudeant ſanam& ſalutarem doGrinam, verum DR S cultum& ſanctam diſciplinam retinere,& ad poſte- S Se ros propagare, alant& defendant pios Dodores, N &2 conſervent ſcholas, excjtent bonarum&ad hanc vi- 25 S tam neceſſariarum artjum ſtudia, quæ officia verè&) non ſolum ſumma& laudabilja ſunt in genere hu- 2 mano,& ad præſentem 3& æternam vitam ſumme& b2 nece ſſaria, Sed etiam hoc benè conſiderent, ma-& gnum ornamentum& præſidium Rerumpub, eſſe 6 ſijuxta cum vero Ingultu& ſanca pace ſubditi in ⸗ fore retineantur, ut victum& amichm habere,& ſe S S ſuosqʒ citra jaduram proximipiè& honeltè alere- ac ſuſtentare poſſint,
Rectè igitur Agapetus ad luſtinianum Impera ſʒ
S rorem ſcriptum reſiquit: Sicut oculus innatus eſt S S corpori: Ita lmperator mundo adaptatus,& à Deo S datus eſt propter adminiſtrationem rerum quæ uſui S ſunt.—
Talem
3 S F
FS
—

1.—
—
£ 6 Talem honorem quoque S. Literæ Magiſtratui? 5 Wtribuunt, divino nomine ilium dignum æſtimantes, Ego dixivo⸗ Dij eſtis,& filij Dniexcelſi. Pſal. 2.
S Imò in diſpuratione de Phariſæis, de Cenſu. Mat. 22. Filius D Ipræponit Cæſarem dicens: Date Gæ S fari⸗quæ Cæſaris ſunt,& Dro, quæ ſunt DRr. vo. lens oſtendere Imperium non inferius eſſe Eccleſiaſtico,& ad conſervationem religionis& tu- endam communem pacem æquè neceſſariam ac Eccleſiaſticum. Quia Magiſtratus eſt cuſtos u- 8 triuſque tabulæ Legis.
xEeeeeetee
E Huc affe rõdæ ſunt ſimilitudines uſitatiſſimæ, utpo- te, Quod Soleſt in cœlo, hoc eſt Princeps in populo: Et ſicut ille mundi oculus eſt, Ita hic multitudinis.
Nam ſicut Sol omnia vidit& luſtrat, omnibuſq; ſᷣ rebus naſcentibus ſuum vivificum calorem impertit, eas reficit, recreat& refocillat: Ita Magiſtratus quo- que Aquilinos& Lynceos debet habere oculos,& S inſtar Argi Centoculi de quo Ovidius in Metamor; in ſubditos ſuos gravis Cenſor& ſtrenuus animad- S verſor eſſe, ne dormiat diſciplinæ ſeveritas, quomo- do crimen alicujus notum& omnibus execrabile ap- paret, ut pœna unius ſit metus multorum,& nihilo- — minus
R
25 5 8 S8 8 S 633 0 S G
628) 5
——
2nk

ninus tamen ſubditos patrio amore compledi, fo- E vere, tueri, juvare,& in flore retinere, juxta ſapien-— — timum Apophthegma, quod Suetonius in Ti- S
Ei berio citat, dicens: Bonis paſtoris eſt tondere pe- Scus, non deglubere.
574 Verum quidem eſt, quod D us ipſemet, Ke· S gibus& Magiſtratui jus conſtituit, ſicut 1. Sam.3. id f S deſcriptum extat hoc modo: Hoc eſtjus Regis, qui 8 imperaturus eſt vobis: Filios veſtros tollet,& ponet 2 bẽ in curribus ſuis, facietqjue ſibi equites& præcurſores 0 S quadrigarum ſuarum. Et conſtituet ſibi tribunos& ſ S Centuriones& oratores agrorum ſuorum,& meſ- 3 Sf ſores ſegetum,& fabros armorum& curruum ſuo-& rum. Filias quoque veſtras faciet ſibi unguentarias&
E& focarias& panificas. Agros quoq; veltros,& vine M S a, 8e oliveta optima tollet,& dabit ſervis ſuis. Sed& 25 67. ſegetes veſtras,& vinearum reditus addecimabit, ut S der Eunuchis ſuis,& famulis. Servos etiam veſtros, M S& ancillas& juvenes optimos& aſinos auferet,& 4 ponet in opere fuo. Greges quoque veſtros addeci- S
S mabit, voſque eritis ei ſervi: Tamen quia hac in re 2 S hcilis eſt lapſus,& Aplerisque multoties graviſſimè 8 S peccatur, eo quod Magiſtratus quidvis ſibi licere pu&
tat,& libido Dominandi mentem& rationem ſæpe- numerò
WME
8 4
ES
63
S Se
*
3

—————
E
numerò impediat, ut à rectodefectat, ſicut illi ver- S S ſus Furipidis de Phoeniſſis in z. officiorum à Cicerone S latine redditi, quos Cæſar ſemper in ore habuiſſe fer- S tur, declarant: Si lus violandum eſt, regnandi gra- tiã violandum eſt, in alijs pietatem colas. Igitur pi- S us ac prudens Magiſttatus ſummo ſtudio& omni di- ligentia cavebit, ne hac in re modum excedat,& ju-; re ſuo ſic redè utatur, utaliquando Dꝛojuſto ludici i repetenti juſtam ſuæ diſpenſationis rationem redde- 99
St re poſſit.
Hoc modo David Aream Araunæ Jehuſæi non E
S vult occupare, etiamſi ſibi ultro offerebatur ut Do- S7 mino ibi altare ædificaret ad offerendum, quod plaga ſe
peſtilentiæ ceſſaverat, Sed ſolvit eam juxta cum bof — bus ad holocauſtum Siclis quinquaginta, 2. Sam. 24.
S Impia igitur& Tyrannica hæc vox Neronis fu E it, quando ſolitus fuit dicere ſuo Quæſtori: Eura ut f S nobis nihildeſit. etiamſicæteri omnesegeant. At S multò abominabilior& execrabilior hæc Tragica⸗ 62 *8 vox fuit C. Caligulæ, qui optavit, ut Populus Ro- S manus unam ſolummodo cervicem haberet. Di.= gnus equidem fuiſſet, ut non Imperator, Sed potius S monſtrum hominis, fax& peſtis humani generis di- 3 ceretur.Suetonius& Dion 2
6 Sg SES
SS=
S
1
W
SESr
4

—— ℳ—
S
S Quam malẽ etiamceſſerit,& quã Tragicã pœ
na Ahab cum ſuã dolosà Iſabellã fraudulentam&
19 violentam oxcupationem vineæ,& innocentem ne- S cem Naboth perſol verit, teſtatur S.Scriptura 1. Reg.
21. 22& 2.Keg. 9.
„
6
„
e
E contra Trajanus Oæſar maximopere laudan- dus, qui ad Sura cum Tribunatum militum ei trade·& ret, paraz onium, quo pro dignitate accingendus e- rat, nudum ei porrexit, ac talem(inquit) enſem acci- S pe, quem pro me ita demum ſtrinxeris, ſi juſte impe- ravero: Quod ſi perperam quicquam per me fleri p cognoveris, eo in perniciem meam utaris velim. Di-
on Caſs. Nicon
)
MM
SSWE
S
Sapientiſſimẽ quoque Alphonſus, rex Atrago F S niæ, pellicanum roſtro pedus percutientem& pul- S los ſuos à ſerpente necatos proprio ſanguine cõſper⸗ entem& viyificantem in Symbolo habuit cum tali in ſcriptione: PRK O LKGE, ET PRO GREGE, 5½6 indicans Magiſtratumpro conſervandareligione,& tuendã communi hominum ſocietate, vitam quoq́; ſ) S ſunt periculis exponere debere. Panormit. Lib. ⁊de ſ̃ rebus geſtis Alphonſi. S Hoc modo Codrus Melanti filius, ultimusrex Achenien-
VE
x
ES
N
S S SS
VWWE

1 1 1
We S Athenienſium, qui incæpit regnare 67. anno Samue-
lis Iudicis Iſrahelitici,& regnavit annos 21. pro pa· 1 S triæ ſalute certiſſimæ morti ſe devovere& objecia. 8
re non dubitavit. Cum enim Peloponeſſenſes ora- culo admoniti eſſent, ſe hoſtes ſuperaturos nil hoſti- S S um regem occidiſſent. Tunc Codrus mendici habi- S tuà nullo cognitus, caſtra hoſtium ingreſſus, eos per: S5jeie in ſuam necem provocando, oraculo fidem⸗ S fecit. Val. Max. Lib. 3. c. 5. Chron Sebaſt. Franc. E Exempl. Guid, Bituri.
§S SECvNDO. Nuſtriſſima fimilia Marchio- 3 6
num Brandenburgenſium habet in clypeo Leones, non quidem propter truculentiam& Tyrannidem, 66 Sed propter conſtantiam, nimirumut animus Princi- S E pis Leoninus ſibi benè conltet, atque Magiſtratus 8 Feo cervis fugacibus, id eſt ſubditis meticuloſis&e M imbellibus ſit propter defenſionem, ut in pace ſine⸗ 8 injurià vivant.
S
S Leonem enim gubernatorem eſſe oportet, non 8 diripientem, lacerantem& devorantem omnia⸗, 8 S qualem illi Apologus Fſopicus, de inæqualiprædæ S captæ partitione deſcribit,& ob oculos ponit. Sed qui S imitetur præſtantem L.eonis proprietatem, de qua ſ verſiculus loquitur: Parcere ſubjedis, ſcit nobilis ira Leonmumb. 2 Econtra
S
.
W.

„y—— 1 S
———
—
——
2RR
Econtra ad debellandos ſuperbos ad puniendum extremè malitioſos ſit Leo ſemper paratus,& animo·
——
ſus, non conniveat Epicureis Latronibus, furibus, † S homicidis& alijs improbis, hanc humanam ſocieta- ſ)
tem conturbantibus. S Propterea Cicero in Officijs rectè ait: Quod S
S7 magnum ac præſtantem virum nihil magis ornet,= S quaàm clementia& henignitas, ſicut etiam experien- 8 eſ tia teſtatur, quod quantò generoſiores ſunt natutæ, 55
S tamò faciliores ſunt ad clementiam juxta verſus: 6
Quo qui e major, magis ei placabili irx, 3 Etfaciles motu mens gene roſa capit. 5
TERTIO. Gryphes Ethiopici auriti, niſi eſt S fabula, laudantur, Magiſtratus ſuas tàrm reo⸗ quàm A 6 XC dori aures præbere debere, juxta ſapientiſſimum fa-& E ctum Alexandri Magni, admonet, qui ad Actoris E accuſationem, alteram aurem obturatam& clauſam 85
reſponſioni Rei reſerva ſſe dicitur, 605
S
8 Reds igitur Ariſtides cognomentojuſtus di- 6 S dus, cum Athenis aliquem accuſaſſet,& Iudex audi- E ta Ariſtidis accuſatione reum non auditum condem- g nare vellet, nolebat Ariſtides id concedere, ſed pete- i2 = bat, ut reum æquè ac ſe prius audiret. Propterea et- f5d S jam 2 S RE
R

—
S jam Phocylides ait: Non ferjudicium, ſi nomſint 4
ambo locuti. 6 e
Notum eſt etiam quod Gryphes magnæ atque robullæ voluctes ſunt/ quadrupedes inſtar Lconum 4 quæ aliarum ferarum incurſum& impetum facile ſu· R
S perate poſſunt,& ſuos nidos in altiſſimis montibus
5 ex precioſis gemmis& auro extructos habent, ex
quibus ĩmpunè aliquidauferri poteſt: Attamen de- S nido interdum aliquid auri in terram decidit, ut acco- Slæ eofrui poſſint Ad hunc modum convenit atque F decet, ut Heroẽs, mundi rerumque potentes, propteri ſuam Majeſtatem& illuſtrem præeminentiam in 22 S ſplendidis, precioſis, conſpicuis& bens cultis caſtris 25 ac domibus habitent,& magnis opibus abundent, E S ut onus Imperij ſuſtinere,& recte tueri& adminiſtra- S re poſſint: Ita tamen ut partas opes& divitias ſapi- F enter conſervent, benè collocent,& interdumde ⸗
S ijs aliquid deſtillare& de ffuere ſinant, ut Eccleſia⸗, § Scholæ& egeni illis frui que ant.
—
FESM
FE
QV AkRTO. Clypeus duplici colore,& dua. S
S bus arcis albis& totidem nigris diſtindus, commo- E nefactio eſt uttiuſque gubernationis, qua Magiltra- S tus uti debent. Nam ſicut Heroẽs& Magiſtratus de- ſʒ
5 bent bene voli, humani, PiMde onn&clemẽtes eſſerr⸗ S 8 S
———
—

S ga ſuos ſubditos, qui virtutis amore, ultrò& ſponte quod ſui officij ratio poſtulat, faciunt, quodalbo co- 6
lore notatur: Ita etiam interdum ratione circum- ſtantiarum eos nigros, hoc eſt, ſeveros, ſttenuos& acres eſſe decet,& clementiam rigidojure S
dam& temperandam eſſe, ut quod ſenitate& honita-
te ſun non queunt obtinere, ſeveritate& durã pœ 8
nã extorqueant, ne honeſtas& juſlitia periclitentur. S
—
In hunc enim finem Magiſtratus omnis poteſtas% aDEo ordinata eſt, ut ſit tertori malis& protedio-
ni bonis. Quia Derminiſter& ultor eſt ad iram ei, 3) qui quod malum eſt, fecerit. Non enim fruſtra gla j2
W. ⸗ X dium geſtat: Nec eſt poteſtas niſ à Dꝛo, Quæ ve W
ro poteſtates ſunt à Dꝛo, ordinatæ ſunt. Rom.tʒ. Ita·
que Magiſtratus ſine reſpedu perſonarum juſſitiam N
adminiſtrare& in ſontes animadvertere debent, niſi& E in pœnam divinam incurrere volent, Siquidem ipli- S
usjudicium exercent. 8
Quapropter ſapientiſſimum fuit hoc reſponſum fᷓ Conſuſis Noribergenſis, qui cum ab Imperatore Ca- rolo Quinto interrogaretut, quo pado Senatus No S S ricicaſtri, tantam magnitudinem populi tam lauda- M W biliter regere poſſet, re ſpondit: Clememiſſime*2 E Cæſar, Ronis verbis& duris pœnis.
MRS
SES
V
Et 5
S S F
S=
—

₰
— Et hic locum habet, quod de equis vulgo dici-— 6
W
tur, quod hac in parte homines imitentur: Nobilis ð
enim equus, umbrã quoque virgæ dumtaxat regi- S tur: Ignobilis verò ne calcaribus quidem propelli
poteſt.
S QVINTO. Roſæ in angulis crucis poſitæ, no- tant rerum humanarum inconſtantiam& fragilita- tem, quibus etiam Heroẽs ſoleant eſſe ſubjedti. Nam veluti Roſæ ſubito in aẽra forem ſuum producunt,&
ſubito ab æſtu ſolis læſæ flac ceſcunt ac decidunt: Ad
= hunc modum Heroẽs& Magnates lapſum timere-
S debent, ſibi ipſis non confidere;multo minus opibus 33
S7 aut rebus ſecundis ſed ſub potenti manu Dni ſeſe ſð humiliare, ne lapfu graviore præcipitentur. Quia- 4
S negatum eſt ſummis ſtare diu, Et tolluntur in altum-
ut lapſu graviore ruant. 8
Nam re verã nihil perpetuum aut ſtabile eſt in⸗ 6 rebus humanis. Et ſicut Euripides ait: Hæc rerum- 3 S humanarum eſt conditio, ut in uno eodemque ſtatu 2W non diu durent, ſed per vicem ab alijs ad alios trans- 26 8 eant imperia, opes, honores, voluptates,& quid.j § quid eſt commodorum aut incommodorum.
— Propterea Poẽta Thomas Morus de inconſtan- 3 S tià fortunæ ſic canit: D Lu- 2
5 Se S
SSSE

—
E Labrica non ſervat certum fortuna tenoreim⸗— & ed rotat inſtabilsm cœca ſůbinde rotama. Sernere ſumma libetlibet inßma tollere runſuu, S In⸗j vicem nulã vertere lege vices. S Maxima cum bonæ ſunt, jam ſůnt mala proximæ fð 8 Maima cum malaſunt/proximajam bonaſunt.
—
Hoc, præter quotidianam experientiam,& mul- & tivaria exempla, quæ paſſim in oculos incurrunt, te- S= ſtantur, terribilis degradatio Kegis Nabuchdonoſo- 8 ris,& Kilijipſius Belſaſaris, Dan. 4. 5. Faſtuoſi& in- 8 ſolentis Lacedæmoniorum principis Tragicus exi-
tus, de quo Elianus Lib. ↄ. c.ic. potentiſſimi& di- tiſſimi Regis Lydiæ Croœſi infortunium, de quo S S Bruſonius Lib. ⁊. c. zo. Samij Tyranni Polycratis 6 fœliciſſimi alioqui, miſerabilis interitus, cujus Val. S S Max, Lib.. c. n. meminit.
S Dus enim extremo odio omnes ſuperbos acer- 25 S rimè perſequitur& ob id etiam pulcherrimum an⸗ S S gelum Luciferum, qui reliquorum omnium ſummus ꝑ E& Princeps fuit: Sed quia eo ipſo non contentuser. S jam Dno altiſſimo æqualis eſſe voluit, ſicut Sabelli-
S cusLib.c. ⁊refert, cum conjuratis ſuis ſocijs de cœ 6
1
—
3
See S2 S2

—
1
NNRERE j lo detuthatum vinclis tenebrarum conſtrictum& in⸗ ½ E Tartara præcipitatum judicio reſervat Luc.io. Apoc. S W r2. 1. Pet. 2. Quamobrem etiam ſimul ac aliquis in tumeſcit, in faſſum erumpit, ac criſtas etigit, tunc ſu- E pitæ dejelioni eſt vicinusʒ ſicut Dominus dicit ad ʒ. Saul: Nõnne cum parvulus eſſes in oculis tuis? hoc S eſt, cum humilis& non elatus corde eſſes, caput fa S dus es in tübubus Iſrahel, unxitque te Pominus in- 7 G Regem ſuperIſrahel. Pro eo ergo quod abjeciſti 65 E ſermonem Domini, abjecit te Dominus quod non ſis
Rex. 1. Sam, 15.
S Hoc conſpicitur etiam in Monarchijs& multis regnis mundanis, quoniam corruerunt, juxta di 1 dum Syr. c. 10. Sedes Ducum ſuperborum deſtru- 4½ xit Dominus,& ſedere fecit mites pro eis. Et hene- 4 S dica ac glorioſa virgo Maria canit in ſuo cantico ʒ S Luc. 1. Fecit potentam in brachio ſuo. Diſperlit S ſuperbos mente cordis ſuo. Depoſuit potentes de⸗ fe) 5 Sie exaitavit humiles. Nam ſuperbis Dnus re ſ 0 ſiſtit, humilibus autem dat gratiam.1.Pet.ʒ.
SEXTO.. Sceptrum in medio Clypei& duo & ſceptra in ſummitate mediæ Galeæ cum alis duabus, Sÿ notat ſummã dignitatem, qua domus Brandeburgica 5 claret,& celſæ virtutis honorem, quo alijs inclytis& ſʒ 6. D 2 illuſtribus E
F
SSeW
1
2
—

illuſtribus familijs præſtat, propter res præclare ge- S) ſtas,& multivaria officia S. R. Imperio,& CGæſareæ W Majeſtati fide liſſimè præſtita, ut ex hac proſapià Ar. 3 chicamerarij& Eledtores, penes quos, juxta cum 3 S alijs Septem viris, electio Komani Cæſaris eſt, ſem- per ſumumur. S SEPTIMO. Cornua Bubali vel Vri ad dex-
teram in ſummitate Clypei poſita, vim prudentiæ at·& que fortitudinem ſignant.
VMM
1
* Quia enim Cornua apud Prophetas& in ð. Li ſ 7. S teris Reges& regna ſignificant ut 1.Reg. 22. Dan. 7. 5) Apoc. 17.& ex parabolã de magnã cœnã Luc.14. eſt ꝗ cernere. Eſt enim Metaphora ſumpta à bobus, qui fs) robur ſuum in cornibus haben, Inde transfertur 5 S ad regna& potentiam, Sicut Luc. 1. inquit Lacha- 6 S rias: Etlerexit cornu falutis in domo David pueri S ſui: Ecquis non videt ijsdem ſignificari, Rempub. S S prudentiã& fortitudine adminiſtrandam eſſe. 6
SEE
S. Hujusmodi enim Gornibus Monarchiæ regna& S S imperia, tam politica quam Eccleſiaſtica nullo mo 20 S do carere poſfunt,& coguntur illis uti temporibus E S belli& pacis adverſus hæreticos,& perturbatores 2
*
communis tranquillitatis„Eccleſiæ, Scholarum,&
§ lauda- 3
S Ea
——

— 4——
laudabilium legum,& utilium ordinationum, ut ſu ſy perbi& inquieti ijs diſturbentur,& dejiciantur, qui&
S DRo divino honori& nomini, diſciplinæ externæ ac R
omni honeſtati contrarij ſunt.
We
Hujusmodi cornua&e Heroẽs dat etiam DRus S inter Ethnicos, cujusmodi AlexanderMagnus, Sci. N S pio Africanus, Julius Cæſar,& alij compſures fue- f3 55 runt: Sed in Eecleſiã Dni hujusmodi cornua non ſo- 5 lum generali, ſed etiam Speciali actione Dai fingula- S riter& mirabiliter, à Spiritu ſancto excitata, mota.a, recta,& deducta fuerunt. Propterea etiam multo K illuſtriora, clariora& ſplendidior a fuerunt, quam⸗ magni Heroes& gubernatores Gentilium, cujus- modi fuit Abraham in Canaan; Noha in primo mun. 64 ſeculo, ante& poſt diluviumʒ Joſeph in gypto— & Naeman in Syriã; Paniel in Perãʒ Moſes Aaron, jo- S ſua, Gideon, Samſon, David, Elias,& reliqui in ve· S teri Teſtamento.
*
₰
R
Tale cornu quoque fuit in novo Teſtamento 8 Johannes Baptiſta, qui Phariſæis, Scribis ac Judaicis E] Kabinis ita reltitit, ut iplius impetum ſuſtinere non potuerint. Quemadmodum etiam noſtzo tempo- S re, S. vir Di Lutherus piæ, ac fœlicis memoriæ vere 22 ahæneum cornu fuit, peculiari zelo& ſpirituàDxo D 3 donatum 3

donatum, quaſi Germanicus Flias Papatum cum ſuis& membris ita proſtravit, ac pedibus conculcavit, ut& E ejus vulnera inſanabilia adhuc ſentiat: Licet quiſque R Beanus, qui vix literas didicit, de tanto circo trium- f c phum agere non erubeſcit, cui tamen ſiin vivis eſſet, f S ne quidem corrigiam calceamenti ejus ſolvere, aut ei
—
X appropinquare auderet, ut proverbium ſit& manecat 8
3 veriſſimum: Leonem mortuum vel mus rodit. 5
S
Sy ſervationem Imperi orum prudentià& fortitudine E
8 ſummeè neceſſaria ſit, Imperator] uſtinianus, probè 5 intellexit& conſideravit, Itaquè in Proœmio Inſti-
k nui onum juris ſic inquit: Imperatoriam Majeſta-
tem non ſolum armis decoratam, ſed& legibus ar-
S matam eſſe oportet, ut utrumque tempus& belli& F
56 pacis reciè adminiſtrare poſſit.
Atque hæc eſt cauſa, quod Poẽtæ fingunt Miner vam Deam ſapientiæ& ſcientiarum, ex cerebro jo- vis natam eſſe Virginem armatam,& prælidere ur- bibus& caſtris. Quia ſapientia à Dx o originem tra· hens,&e in ſummo capite ſedem habens, mundi mens j½ eſt, quæ Reſpub. gubernat& amplificat ut refert Martianus in nuptijs Philologiæ.
Nam velut in pace Magiſtratui opus eſt pruden- tia
S nene
—
ZW
VN
SW
Quod igitur ad bonam conſlitutionem& con-
—

————————
gRk
E tia, cui conjundla eſt fortitudo& conſtantia: Quia⸗
S Magiſtratus virum oſtendere debet, ur refert M. Ci-& & cero, modo velit in ſuãſtatione ſtrenuus eſſe,& ſuo S officio ſatisfacere: Ita quoque bella ſine ijsdem nullo modo foœliciter geri atque confici poſſunt.
0OCTAVO. Alæ Aquilinæ in ſummitate me⸗ S diæ Galeæ poſitæ, divinam prote dtionem& tutelam, in qua Magiſtratus, ratione ſui periculoſi& difficilimi oflicij ſunt, præeant. 0 Nam quideſt aliud quod Scriptores rerum na- ſᷓ S turalium de Aquilã ſcribunt, quod in tutelã ſovis ſit, fe 2& poſſit uſque ad Ele mentum ignis impunẽ aſcende- 5 re, nec tamen fulmine tangi aut lædi; quãàm quod Heroẽs& magni Duces, quibus in tertis imperium⸗
S
S commiſſum ell, Dno curæ ſunt, tanquam ſua laudabi- ʒð lis ordinatio& poteſtas, quæ vices illius hic in terris& ſuſtinet,& ob id cuſtodia Ange lorum in vijs& ſemi- ð
S tis ſuis mirabiliter protegitur, ſicut id multis hiſtorijs 5) S declararipoſſet, ſi tempus pateretur- 3 Quandoquidem enim Piabolus homicida eſt& 25 3 mendax, qui in veritate non conſtitit, ſicut filius DRꝛ S
ſoh. 8. illum accuſat,& infenſiſſimus Roſtis omni- 2 S um ſactorum operum,& ordinationum divinarum,
3 S
2c2
—
— 5

6 ac caput omnium malorum. Inſuper etiam diligen- W tiſſimus& aſtutiſſimus ſpiritus eſt, qui omnium ho- minum exquiſitam rationem habet,& dies nodes &5 que in id ſolum ſtudet,& intentus eſt, quomodo o- B mnia benẽ conſtituta Imperia, per ſua organa turba- 8 re& evertere, ac pro libitu ſuo in ijs graſſari poſſit, kC propterea etiam excitat innumerabiles ac multò pe- jores ſe ſpiritus, à quibus Magiſtratus juxta cum mi S niltris(ſi Dꝛun negligunt) ita occupantur, ut ſæpiſſi- me ſui officij immemores, in poteſtatem Sathanæ ve⸗
5
WWS
8 niant.
Hoc modo Saul contra Davidem Piabolo invi-
29 diæ inſtigabatur.iSam.1. Nabuchdonoſor diabo-
S lo luperbiæ Dan. 4. David diabolo voluptatis, ut cum Bathſeba ad ulterium committeret, 2.Sam.1ð. Ab- ſolon Diabolo inobedientiæ,& Conſilio callidiſſi-&
S mo Achitophel in omnis generis mala conjiciuntur. Ad hunc modum Daniel conqueritur, quod ſibi 1.
dies Princeps ex Græciã reſtiterit, quo minus oratio
& propoſitũ ſuumpotuerit habere progreſſum, Dan. 6 10. Ubi talis aulicus Diabolus intelligendus eſt.
E contra DEus MAHANAlM, Salvam Guar- diam, caſtra angelica,& excubias angelorum or-
W dinavit, Gen. z1. qui caſtrametantur,& ſa- tellites M
S St
WS
———

.—
—————————ͤ——
Exkk
tellites pijs magiſtratibus ad latus adſunt, ne diabo-
lus ullum jus in eos habere poſſit. Pſal.34. o. Imo S
filius Dn 1ipſemet, tanquam verus Michasl, ſicut †8
Daniel eum nominat. Quis eſt ſicut Dominus DR-f
us noſter? quaſi ſummus jehovah,& Dominus ex-
S ercituum, contra Diabolum& ejus membra pu- 8 gnat. Dan.12. Apoc.12.
SW
Hinc etiam Poẽtæ, ut ſunt ad omnia ingenioſi, ſa·& pienter excogitaverunt, Heroes olim divinis armis 36 E uſos fuiſſe,& illæſos tam præclara facinora,& res ſ⸗
3 geſtas foœliciter ad finem perduxiſſe, ut Perſeus Fgi⸗ 3 de Palladis, Fneas armis Vulcanijs,& Achilles Cly-
8 peo Vulcani, quem mater Thetys ſibi impetraverat.
Quapropter ſapientiſs. Ethnici etiam extra-⸗ Eccleſiam ex lumine naturæ viderunt& cognoye- M W runt humanam providentiam,& diligentiam, niſi di- S 8 vinitus excitetur juvetur ac re gaturtam graviſſimo S. 22 oneri gubernationis longè imparem eſſe, ſicut Plato F 5 in 4. de legibus ait: Ubi non Dus, ſed mortalis a. 6
liquis præeſiʒ ibi malorum nullum eſt effugium.
2 Nam nulla prudentia humana huic communi 20 ſocietati utilis& ſalutaris eſſe poteſt, niſi Dno guber· nante& regente. Quare meminerint, qui Magiſtra-
FE tum 3
S S
——.
L—— ————

S tum gerunt, ſe homines imbecilles eſſe,& Spiritu 66) ſanio deſtitutos facilè errare, impingere& labi poſ E e, ſicut viro Dx 1 Davidi accidebat.⁊. Sam. V.24. S
Invocent igitur in omnibus actionibus DEvM, 2 S ut conlilia eorum regere, gubernare ac diſponere ve. 8) eyz lit, ne cedant in ignominiam nominis divini,& verbi 8 S ejus ſancti, nec in damnum proximi, aut ſuppreſſio-
S nem miſerorum: Sed ſint Dxo grata, ſibi ac ſubditis ſalutaria. Sic ſemper oratione, quaſi ſcalã inferiore
2 ſuppleat, quidquid infernæ deeſt imbecillitati. 62 § Propterea regius Propheta David Pſal. 143. non S
immerito Deo gratias agit, pro adminiſtratione re- E gri,& fatetur, bella gerere, victorias, adminiſtrare S Rempub. obedientiam ſubditorum,& ſucceſſus in⸗ ½% S Imperijs, non eſſe humanarum virium, ſed ſingula- S ria Duidona,& ob id Regibus& Princibus ab eo ſo- ᷓ S lo petenda& expectanda. 136
5. Hoc etiam probẽ conſideravit,& intellexit rex S 6= Salomon, quandoquidem juvenis ad gubernationem 2 S tam ampliſſimi ac florentiſſimi regni accedebat,&
Dominus apparens illi in ſomnis jubebat ut peteret, S quid ſibi dare deberet. Tunc non aurum, argentum&
divitias S SS
V Vl
E
E ſuperioribus jungantur, ut gratia ſuperna præſtet&

———
divitias, aut alias mundanas opes, ſed ſapientiã& in⸗ S S tellequm adjudicia exercenda, ut populum judica- S re poſſet,& diſcernere inter bonum& malum. Tunc 5 Dominus non ſolum illi dat cor docile, ut non habue- 3 rit ante& poſt ſe parem in ſapientiã; ſed etiam di-
vitias& gioriam, ⁊.Reg.z.
Nam quando ſummum& præcipuum bonum ſ quærimus juxta regulam A filio DRI, Matt. 7. tradi- f& Sam: Quærite primum regnum DRIdejuſtitiam e- Eus,& omnia acjicientur vobis: Tunc acicit mul-
2 to plura, quam ſperare aut petere audemusʒ ut Pſ.I.
S id probe declarat: Beatus vir, qui timet Dominum,
Sy in mandatis ejus volit nimis, Potens in terra erit ſe- fᷣ
kW men ejus, Generatio rectorum benedicetur. Gloria 3 & divitiæ in domo ejus,& juſſitia ejus manet in ſecu- 5 lum ſeculi,—
NONO. Cauda pavonia, cum ſplendidis o-—
6 culis, in ſummitate galeæ, ad lævam poſitæ, notat: 3 PRIMO perlpicuitatis& providentiæ argumenta,
1 in Magiſtratibus. Nam cum ſint m hches Aadh⸗ id eſt S paſtores populorum(Teſte Homero) quibus onus ſ S gubernationis Fthnã monte gravius,& magnã cum-
& difficultate conjunctum, tunc eos quoque ocula- 65 35 tiſſimos,& prudentiſſimos eſſe decet.
E 2 DE-
ee S
SE
„—

————
S DEINDE notat illuſtrem& conſpicuum- 60 Ej ſplendorem virtutum&honeſſæ vitæ, quibus Magi- kC ſtratus ſuis ſubditis laudabiliter prælucere debent, S propter exemplum, quodab illis velut in ſpecula po- ð S ſitis accipitur. 65 Nam ſi verum eſt, quod Juvenalis. Satyr.8. ait: ʒ 0 Onne animi vitium?anto conſectius in ſc⸗ Crimen babet, quant major quipeccat babelur. An nonmultò magis virtutum& honeſtæ vitæ G exempla, quæ in Magiſtratibus conſpiciuntur, in o- S culos ſubditorum incurrent, magnam in animis ad- 6 mirationem parient,&ad imitationem non parum j &, momenti afferent? Namque omnis virius tantò conſßeciu inſe⸗ 6 Lumen babet. quantò major, Juipræſtat, babetuy- S S Quam enim ardu um opus lit, belli paciſque/ 6 6, ac gentium omnium jura moderari, ocij⸗ pacis, ſub- ditorum, ac quietis rationem, omnemque curam- ſuſcipere, propriæ verò nullam, id certè tam arduum S eſt, ut dici nequeat. At multò difficilius eſt Principi S (2 ſupra homines ſeſe attollere,& privatos omnes tan- 3 tum antecellcre, quantum homines à Dijs immorta ᷓ
8 libus ſuperantur,& talem eſſe, in quem omnium o-
e
culi, ita& vultus ſunt intenti. 6 Quapropter Tigramnes ille Armeniorum rex, fö cum
S S

————— ͤ———————————ͤ%——
——
S cum curas labores& molellias ac difficultates i impe- 55
rij jam ſatis expertus eſſet, oblatum ſibi illum vene-&
rabilem pannum quo regius vertex coronari ſolet,& manu diu verſatum aſpiciens: O nobilem magis, quàm foelicem(dixit)pannum, quem ſiquis penitus S agnoſcat, quàm multis laboribus ac periculis ſit re- S fertus, ne humi quidem jacentem velit attollere. f2)
X.
5 Quod ſi rex Ethnicus nec animarum immortali
S S nec corporum reſurrectionem, nec tremen-; dum iliudjudicis extremi credens tribunal; Sed hu-
SWjus tantum ſe culi beatitudinem, fortunæ tantum lu-
S* dibria, humanoſque caſus reſpiciens, quæ in exter- 8 nz ſeſẽ ſolent ofere adminiſtratione: At quantò;
6. verius Chriſtiano Principi idem& ſentire contingit, & dicere licebit.
§ Aſtipulabuntur mihi crede, præter alios ð. Im-& Sperij Electores& Proceres quotquot un-
quam fuerunt omnes,„quorum cineres& oſſa ſilo- 5
Sxe
57. de ſepulchris clamarent& aſſeverarent, ſ3 nullam rem gravioribus curis laboribus& pericu- 6
lis expoſi itam e ſſe tali dominatu& principatu.
Zð
Cum igitur gubernatio tam difficilis res ſit nee ʒ unius hominis labor eſt, ſibi Reges 4 W
Prin- 3
S
i 22 W S
—

————— ℳ
E Principes pios, fidos& ſapientes Conſiliarios, quo- rum conſilijs in rebus dubijs frui poſſunt,& juxta⸗ eorum conſilia rem aggredi ſciant: Quemadmodum
&5 Aquila cantum Philome læ libenter audit; ſicut vide- 3 mus in Homero& alijs Poẽtis, Regibus& Principi- ⸗ bus adjunctos fuiſſe maturã ætate, abſolutã eruditio- ne, inoredibili ſapientià& conſilio præſtantes viros.
Sic Achilles habuit Phœnicem, Nero Senecam, A- lexander Magnus Ariſtotelem, Agamemnon Ne-§ ſtorem, Latinus Prancem,&c.
§ Nam quantum detrimenti ſoleant Rebuſpub. 659 afferre Conſiliarij juvenes& imperiti, quomodo ſu- is calidis temerarijs, præcipitantibus conſilijs ſoleant interdum Reſpub. evertere, experientia plus ſatis te- ſtatur,& ex hiſtoriã Rehaheam 1.Reg. 12.& ex defe- ctione tribuum Iſrahel, ſatis declarat.
—
T
——————
* *— —
Meminerint ergo Magiſtratus univerſi& ſingu-
li tàm ſummi quam infimi, ſe debere eſſe hujusmo- di arborem, cujus ſimulachrum Nabuchdonoſor rex& 2 Dan. 4. in ſomnis videt, cujus proceritas contingat S cœlum: Aſpectus illius ſit uſque ad terminos univer- fʒ
terræ: Folia ejus pulcherrima,& fructus ejus ni mius,& eſca univerſorum in ea, ſubter quam anima- lia& beſtiæ habitare debeant,& in ramis ejus nidi S fcare K

S ficare& con verſari volucres oœli, S ex ea veſcio-
mnis caro. Ne ſi quando ſui officij fuerint immemo&
S res& deſertores, angelus& ſandus de cœlo deſcen- S
dens, arborem cum ramis præcidat, folia diſcutiat, fructus diſpergat,& beſtiæ quæ ſubter eam ſunt,&
S volucres de ramis ejus fugiant. S
6 FTFERNUIS& omnipotens Dus, à quo o- e mnis Magiſtratus ſuam originem habet, conſervet § ſuam ordinationem, tanquam laudabile& ſalutare
opus, adſit omni le gitimè ordinato Magiſtratui ſuo 8
S ſancto ſpiritu, regat& gubernet eum, ut ſuum divi. N S num officium recè& benè conſideræet, piẽ& lauda- D
biliter peragat, ad nominis divini gloriam,& ſub. 6. ditorum ſuorum temporalem& æternam, ſalutem. 25 e Cui æterno Dno, una cum filio ſuo,& Spiritu ſan- K S clo coæterno ſit laus, honor& gloria
F
* in ſecula ſeculorum⸗, 8 AME N.
Sa e

———