DANIELIS MAlCGHELII
DOCTORls ac PRKOEESSORIS THEOI. OGl atque pHILOSOPHI TUBINGENS1S
ORATIO
SPLRNDIDIS VITE HUMANP
MIoFRlIS
HABßITA
1PSlS CAL.. Maji A. MDCCKLI. CuM
RECTORATu AcARMIco SEoE aßDICakET, Novumque in eo ſucceſſorem publicẽ renuntiaret.
TU B TN 6 LirERIs JOSEPHI SIGMUNDI.

m—ͤͤ—
S W E — 1* 6 Ei
FXORDIUM.
l, quæ de vita humana mihi ſedeat ſenten-
tia, ſcire quis ex me geſtiat huic ego non z male, ut arbitror, reſponderim, ſi dicam, 2 Vitam hominum eſſe brewem& miſeram.
Ac brevitatem quidem quod attinet, eam abunde loquitur experientia; loquuntur& teſtimonia veneran- dæ antiquitatis, eaque tam ſacra, quam profana. Memen- 1o, inquit Pſales, quam brewis ſit vita mea& jam ante eum Jacohus Patriarcha tempus peregrinationis ſuæ vocat remn- pus breve. Nervose etiam Hiobus, dies wei inquit, velocius ꝛranßerunt quam navicula textoris, e cnſumti ſunt ſine mora. Memento, quia ventus eſt vita mea, c non revertetur oculus mens, ut Vndeat bona. Succinit his quoque Antias apud xſniam, generatio mea, inquiens, ablara n G convoluta eℳ 2 me quaß tabi rnaculum paſtorumʒ præciſa ℳ velut d 1exente vita mea; dum adhuc ordirer, ſuccidit me⸗ de mane uque ad veſpe⸗ ram ſnies me. Audiamus adhuc havidem in Pſalmis: ven- Vurabiles palmæ inſtar poſurſtů dies meos, c tempus me um Lan- Juam nilul ante N; veruntamen profecto univerſa Vanitas ommnis homo viwem. Atque idem alibi: recordatus eſt Pominu Juo- A 2 nan

———— .
8(4
niam pulwis ſumus homo ut fonum, dies ejus tunquam ſls agri. c florebit. Ex profanis Scriptoribus digna ſunt, queis lo-
cum hic demus, verba Vrgili:
Srat ſua cuique dies, breve e irreparabile tempus
omnhus eſt vitæ. In eundem modum canit quoque Hbratius:
Vitæ ſumma brevis ſpem nos vetat inchare longam. Nec minus ovidius:
Nempora labuntur tacitisque ſeneſtimus annis. Atque idem alibi:
Sed fugit interea, ſugit irreparabile tempus
Er fugiunt ſreno non remorante dies.
Cum brevitate vitæ humanæ conjuncta quoque eſt, uti diximus, ejusdem miſeria. Loquitur hanc denuo ex- perientia, quemvis miſeriæ ſuæ, niſi cæcutire velit, abun- de convincere apta. Quid, quæſumus, Auditores, homi- nem in hanc mundi ſcenam ingredientem primum exci- pit? miſeria. Quid eundem in curſu vitæ perſequitur?
miſeria. Quid eundem usque ad exitum vitæ proſequitur?
miſeria. Ah! miſeriam nobiscum natam! nos undique ambientem, nec niſi, cum eſſe deſierimus, nos penitus fu- gientem! Graviter de iſta Vitæ humanæ miſeria juxta cum ejus brevitate pronuntiat AM ſes, dum ait: Vt ho- mo annos ſeptuagiuta, e ad ſummum oduginta,&/ vel aprimè ceciderit vita ejus labor fuit e dolor. Idem teſtatur Hiobus, Vir, ſi quisquam alius, multorum, cum viveret, dolorum. Homo, inquit, nacus de mulie re, brei vuwens tempore, repletur vultis mſerii. Prodeat ex profanis Scriptoribus vel unus cicero cujus in epiſtolis ad familiares hæc leguntur verba, notatu utique digniſſima: Hmines nos eſſt meminerimus, en lege natos, ut omnibus telis ſortumæ expoſita ſit vita noſtra, neque eſẽ recuſandum quin ea qua nati ſumuconditione vivere velimun
exem-
—
(xe p
brer pienl e
mite co 1 No!
nam
urn
vem con ſos, xios 605 udic hen qui i
ic
tur gra no zbu hun
biz

0„)
exemplinque aliorum membriu repetendis, nihil nobis nod accijje putemu Pertinent huc etiam quodammodo verba Vygilu: opima quæue dies muſoris mortalibus æW Frima fugit ubeumnt morl⸗ triſtisque ſenectus, Et labor,& duræ rapit anclemeniia mortis.
Stat ergo ſententia, Auditores: Vita hominum& brevis eſt,& miſera; recteque vlon, unus ex ſeptem ſa- pientibus Græciæ, conſideratis vitæ humanæ miſeriis at- que ærumnis, id tandem didicit, ut quod ipſe tenebat fir- miter, aliis etiam ſedulo inculcaret,& velut ſymboli lo- co identidem ingeminaret: NRMo AdrB oBrrun BPa- rus!
Sed erunt fortaſſe, quos male habeat, vitam huma- nam generaliter miſeram dici. Sit illa, inquient,& dica- tur miſera, ſi humili loco natos, ſi tenui conditione vi- ventes, ſi pauperes atque egenos, ſi ab omni ope atque conſilio deſtitutos, ſi ærumnis atque calamitatibus preſ- ſos, ſi tabe exeſos, vel diverſis difficillimis morbis obno- xios, ſi infamiæ labe notatos, ſi aliis triſtiſfimis malis affe- Stos reſpicias. Sed prædicetur tamen miſeriæque expers judicetur conditio eorum, quos generis antiquitas& ſplendor illuſtrat; qui honore& dignitatibus præfulgent; qui in magna rerum affluentia verſantur; qui amicis un- dique& Patronis ſtipatos ſe vident; qui corpore utun- tur robuſto atque vegeto, quin& venuſtatem atque gratiam præ ſe ferente; qui magnis greſſibus ad famam nominisque celebritatem contendunt, qui aliis denique abundant bonis, pluribus illis quidem& magnis, interque humanæ felicitatis genera paſfim referri ſoitis.
Verum ſiſte pauliſper gradum, quicunque talia no bis inconſulto& præcipiti nimis auſu objicere, haud ve-
A3 reris

8(6) S
reris. Stat enim adhuc ſententia: Vita hominum& bre- vis eſt& miſera. Nec ſane, qui ſecundo loco tanquam in partem contrariam nobis propoſiti fuere, a primis ali- ter differunt, quam quod in his miſeria ſimplex nuda at- que aperta, in illis autem miſeria quodammodo incruſta- ta fucoque illita compareat.
Quod ut eò melius agnoſcatur, apud animum jam conſtitutum habeo, dicere de ſplendidis vutæ humanæ miſt. riis. Argumentum, ut arbitror, ad omnium uſus accom- modatum, idemque profeſſionis, quam gero, indoli& ſcopo conveniens, veſtraque, qui heic adeſtis, attentio- ne minimè indignum. Agedum igitur, Auditores, adeſte animis, temporisque, quam fieri poterit, breviſſimo ſpa- tio graviſſimas emenſurum veritates, veſtra audiendi pa- tientia atque benignitate prolequi, quæſo, ne dedigna- mini.
——
TRKACTATIO.
Uod alibi judiciosè monuit Poẽta Venuſinus, ho- Q mines recti ſpecie ſæpius decipi, idem ſuo modo in felicitatem tranſumere, jureque haud immerito dicere licet: homines felicitatis ſpecie ſæpe decipi. Lon- gum foret iter Auditores, ſi eundo per varias hominum claſſes, perque diverſos vitæ humanæ ordines atque ſta- tus, exemplis undique proſtantibus id ipſum adſtruere vellemus. Dabimus tamen quædam ſpecimina, dicturi, non quod materiæ amplitudo ſuppeditat, vel requirit; ſed quod brevitati temporis, ac præſentis inſtituti ratio- nibus conſentaneum videtur. Prodeant ante omnes, qui ab illuſtribus majoribus natales referunt, generisque ſplendore ſuperbiunt. Ve- rum
m qu nus ni hiß
umn pro 4 ts
cum
bie
mil Cæ equ ſed ſri in dat
tau qu gra

* 2 ⸗—— ₰ ———*——§— e— Mbic—————
(7 8e rum enim vero num hi minus de luto terræ participant, u quam reliqui mortalium? num hi minus fragiles, mi- nusque expoſiti calamitatibus& ærumnis, quas commu- nis hominum conditio ſecum fert? num exemti dolori.
bus, morbis, ipſaque morte? Imo verò Paillida murs æqub
n Pulſat pede pauperum taberna⸗ . Kegumque zurres. n. Lutum, aurò licet obductum, non deſinit eſſe lu-
tum,& quicunque claro ſanguine ſatus, nec hominem d Propterea exuit, nec humum, unde hic originem, ipſumq; adeo nomen traxiſſe videtur. Id quod animo fecum al- tius reputans ruminansque Eques Anglus, Matthæus Praer, cum jam proximus eſſet morti, ſequens Epitaphium ſi- bi exſtrui curavit:(X) Hic jacet Matthæu prayer, Flins Ada- mñ& EVæ plu⸗ dicat ſ pote, dumus Borbonia C. Naſhienſ. Cæterum prærogativas, ſplendori generis annexas, non equidem ſuo quodam condigno pretio defraudari velim; ſed ſiquis non habeat, quo ſe præ aliis efferat, præter illu- ſtria majorum nominaz ſi horum virtutibus atque meri. tis nihil addat de ſuis, ſique adeo totus in alienã recum- bat gloria, næ is miſeriam ſectari(*) ſplendidam, nec ex n fulgore lucem, ſed ex luce fumum dare, mihi videtur. . Venio nunc ſecundo loco ad honores atque digni- etates. Quantum in his, quæſumus, haud raro vanitatis, quantum ſplendidæ miſeriæ] Videas, qui in titulis, inque gradibus præcedentiæ, quam vocant, usque adeo con ·
fidunt, () Verba Anglica ita ſonant: Here lies Matthed Prayer, Ihe Son of Adam and Ede, Ter Fourbon and Waſfau⸗ go bigher. 4 C*Conf. hic vel maximè Gallici Parnaſſi Decus, Foilavius
Satyr. IV.

—
————— — .
. 6
22(6) S
fidunt, ſibique in his tantopere placent, ut non tam qua- les revera ſint, ſed quales dicantur, quemque præ aliis lo- cum occupent, curæ habeant, paratiores, vel tenuiſſima menſa frui, vel famis etiam injurias,& quævis alia extre ma ſubire, quam iſtis umbris iſtisque bullis interiorem mentis aditum præcludere Italorum inprimis atque Hi- ſpanorum hæcce dementia cernitur, viris eruditis atque ſapientibus paſſim deriſa; cernitur verò& in aliis, vixque ulla datur natio, in qua non dentur, quos iſta vexet ti- tulomania,& ad varii generis ſtultitias ſollicitare videa- tur. At verò 0 vVanas hominum mentes, o pecora cæca
Qui tali laborant lue, hos ego quidem in Cimoete- ria noſtra ablegaverim; hic verò oſtendant nohis, quæ- nam in corporibus hominum, putredine exeſis, cont ſumtis penitus, inque pulverem redactis titulorum indi- cia; quænam præcedentiæ ſigna reperiant.
Quod ipſas porro dignitates attinet, quantum in his ſxpe Vanitatis, quantumque miſeriæ! Nihil jam dicam de iis, qui cæca ambitione deluſi, viam ſibi ſternunt ad dignitates conſequendas, quibus neutiquam pares ſunt/ & de quibus proinde ſæpe habeas, quod conquerare, Vi- ro quidem itationem, ſed neutiquam ſtationi virum da- ri, manifeſtiſſimo ſane in his, qui tam inepto atque præ- poſtero auſu ad honores graſſantur, ſplendidæ miſeriæ in- dicio, eo magis utique dolendo, quò majora atque gra- viora incommoda ac damna inde in Rempublicam re- dundare ſolent.
Sed quod ipſas etiam bene merentium dignitates at- tinet, quam earum coruſcans præeminentia plena inſimul eſt ſplendidæ; imò ſplendidiſſimæ miſeriæ, ſive illarum
onera

2(„) S
onera intrinſeca, ſive maleferiatorum hominum, hone- ſtis conſiliis atque ſaluherrimis conſtitutionibus identidem ſeſe opponentium, nefanda molimina, ſive odia& ini- micitias, in quas facile hic incurrendi occaſio datur, ſi- ve plura alia mala, numero& computatione noſtra ma· jora, reſpicias. O quam verum eſt illud Ovwn: bene Aui latui, bene vwit Dictum ſane egregium, ac recon- ditæ plenum ſapientiæ, idemque æque verum, ac paucis cognitum perſpectumque! Quotus enim quisque eſt, qui, animo intra ſeipſum recoſſecto, honeſto,& ſuavi- ter laborioſo otio perfrui ſciat? Quotusquisque, qui in ſtrepitu mundi ſine ſtrepitu vivere;& divinioris quietis dulcedinem deguſtare, norit? Quotusquisque, qui in honoribus ſive ambiendis ſive põſſidendis modum te- nere,& quemadmodum in cæteris, ita in his quoque, ſi voluntas DEl ita ferat, parvo contentus vivere, di- dicerit?
Abſit vero, Auditores, ut hæc quis eo rapiat, ac ſi propterea dignitates ipſas in vitium vertere,& quem- vis temere ab illarum aditu arcere velim. Non hæœc ſane dictorum meorum mens& ſententia eſt, qui potius lau- do nobilem conatum eorum, qui ſufficientibus à natu- ra viribus inſtructi, ad quævis præclara alacriter enitun. tur, ſeque magnorum etiam munerum gerendorum ca- paces oſtendunt. At fatebuntur hi tamen,& ipfo uſu edocti, lubentiſſime fatebuntur, quicquid in his ipfis quo- que offertur commodorum, quicquid felicitatis, quic- quid ſplendoris& magnificentiæ, ſuis tamen incluſum eſſe limitibus, nec raro cum gravifſimis oneribus, magnis- que miſeriis atque ærumnis commutari. Pertinet huc quod ait Ccero in Orarione pro h. Shio: MagMralu ſudndum et pro commumnibm¶s commodi, adeundæ inimicitiæ ſube mndæ ꝓr9
B Nepu⸗

(10) S
Keynblica tempeſtates, cum multis audacihu improbi, delato- rilus, nonnunquam etiam potentivribus dimitandum eſt. Quod ſi jam à dignitatibus minoribus ad majores, à majoribus ad maximas& primas pedem promovere velimus, in his præcipue multum eſſe ſplendidæ miſeriæ, nemo temere diffitebitur. Quod ſi enim generaliter ve⸗ rum eſt illud commune Germanorum dictum: Wuͤrde macht Buͤrde; Sane onus æthna gravius, idemque hu. manis humeris tremendum ſuſcipiunt, quicunque ad ſum- mum dignitatum humanarum culmen aſcendunt,& to. tum aliquem populum, totamque civitatem vel una vel pluribus regionibus contentam, regere atque moderari tenentur. Neque enim hic de voluptate Principum pri- vata, nec de privatis commodis, in iliorum perſonas, vel familias redundanribus, potiſimum agitur; imò agitur hic de ſalute populi propter quam& ipſæ civitates primitus fuerunt conſtitutæ,& quæ proinde ſecundum illud au- reolum rectiſſimè ſuprema lex dicitur, quam, qui legibus humanis alias ſoluti ſunt, identidem revereri ac reſpice- re Principes tenentur Quanto verò id ipſum conſtet labore& ſudore, quantis peragatur curis quot& quan- tis id undique expoſitum ſit periculis atque moleſtis, id quidem& res ipfa ſatis loquitur,& nemini veſtrum, Au- ditores ullam dubitandi materiam relinquere, arbitror. Dignum memoratu eſt, quod cum, anno prioris ſeculi ſeptuageſimo, quatuor animantia Germanicè Elend⸗ Thier, dicta prope Kegiomontem in vicino flumine ad- nataſſent, unumque eorum Puci de Fadæenl exhibitum eſſet, multis id mirum& quaſi ominis inſtar videretur, cum poft hominum memoriam nunquam antea iſtius- modi animantia tam prope in confinium urbis acceſſiſſe
legantur. Qua occaſione Vohannes Chrillophuru ri 1r

(11) S
Vir elegantioris literaturæ peritiſſimus, in libro, cui ti- tulus, Hiſtoriſcher Redner, p. 470. fequens monitum prudenter fubjungit: Ich halte darvor, man ſolle einem jeden antrettenden Regenten ein Elend⸗Thier quaſi ominis gratia verehren, weilen doch bey ihrem Stand nichts ſo gemein iſt, als Elend. Atque ita etiam priſcis Germanorum monumentis compertum habemus, quoò ad regni gubernacula evectis primo ficos, poſt baccas terebenthinas, denique acri lacte plenum poculum of- ferre conſueverint, manifeſtiſſimo ſane indicio, impe- rium, quod eodem ſplendentibus primum dulce& ju- cundum offertur, poſtmodum ſummis amaritudinibus atque acerbitatibus undique refertum, inveniri. Vidit iſta, proprioque ac longiſſimo uſu edoctus vidit magnus Imperator, Carolu V. qui cum per plures annos imperii faſces geſſiſſet, eos tandem, tanquam ſplendidæ miferiæ plenos, ultro depoſuit, miſſisque Fatri Erdinando l. ba- culo& enſe, tanquam ſignis Imperatoriæ dignitatis, hæc inſimul verba adjeciſſe legitur: vitto Nli onu centenario gravius, quod mort alium pleriqus magna awiditate deſiderant, ſed cujus nemo ſe compotem vellet, qui Mdem recte intelligeret at- que expenderet. Atque ita etiam Thlippus tertius, Kex Hi- ſpaniæ, cum jam vicinus eſſet morti, in hæc verba eru- piſſe legitur: Kegia dignitas, quæ primum ſlendida videtuy,&. Jucunda, rundem plena moleſtiarum, plena fellis e ahſynilui cer- nitur: O quam feliv eſſem, ſ viginti duos annos, uos in im- perio conſumſ, in deſorto ewegiſem.
Quod ſi tertio loco conſideremus aulas Principum, quam, qui in his vivunt, habent omnino, cur eandem modo laudati Hiſpaniæ Regis cantilenam ingeminent? Quid enim vita Aulica aliud eſt, quam honeſta quædam ſervitus,& ſplendida miſeria? Quò pertinet illud Aciar
B 2 Vana

(120) S
Vana Palat inos, quob educat aula, Clientes Dicitur aurati vecdere compedibu⸗
Fodem quoque reſpexit Piogenes Gnicun, qui cum audiret, caliubenem ideo à quibusdam beatum dici, quod Alexandri aulicus eſſet, dixiſſe fertur: At verb infelix eßt. ui Ium prandet ac cœnat, cum AMex andro videtur.
Sed tranſeat iſta ſervitus levior, ſervitus tolerabilior, ſervitus multis ambienda potius, quam detrectanda; ſu- perlunt aliæ ſervitutis ſpecies, multo utique triſtiores. Quod enim alibi Sneca conqueritur, id vel maximè in aulicis deprehendi ſolet, ut vel nihil, vel aliud, vel ma- le agendo, tempus conſumere videantur. Usque adeo miſeriæ& vanitatum hic plena ſunt omnia!—
Fquidem non exiſtimaverim, pietatem ab aulis Prin- cipum neceſſario& per ſe exulare, neque adeo ſimplici- ter adprobaverim illud Poetæ veteris, Tucani puta:
3 Exeat aula,
Qui volet eſe pius virtus e ſum ma phleſtas
Non cheunt.
Sed id tamen certum eſt, majora animæ pericula ſubire, qui aulæ ſe addicunt, quam qui vel vitam agunt ſolita- riam atque privatam, vel alia vitæ genera ſequuntur. Quam enim facilè contingit, ut illi, ultra quam par eſt, ſtudiis implicentur inanibus, ac vanis, utque gratiam eo- rum, à quibus pendent, nimis avidè ſectando, non tam Principibus ipſis, quàm horum potius cupiditatibus at- que affectibus ſervire, videantur. Id quod olim inpri. mis in Aula AuricuVII, Angliæ Regis, accidiſſe conque- ritur Baco de Vrulamio, accidit verò hodienum paffim, accidetque, quamdiu homines hominum magis, quam DE.l gratiä vivere, atque terreſtria& fluxa plus, quam
coœleſtia
—
i
yi vi

6 8
cœleſtia atque æterna ſapere videbuntur. Dictis& hoc breviter addam: Voluntates hominum eſſe ambulato- rias, vulgo,& recte quidem, dici ſolet; ſunt igitur& voluntates Principum ambulatoriæ, quorum proinde favorem atque gratiam facile cum indignatione, ira, A que odio commutari, ſæpius experiuntur Viri aulici, ha.
bentes iſto nomine, cur ingeminent illud Germanorum Veterum:
Herren⸗Gunſt, und Vogel⸗Gſang, Lautet wohl, und waͤhrt nicht lang.
Quæ omnia, aliaque id genus plura quid aliud oſten- dunt, quam hoc, quod qui in aulis Principum vivunt, vitam utplurimum ſervilem ſplendideque miſeram agere, videantur. Pertinent huc verba, quæ apud Jenecar le. guntur, eademque notatu digniſſima:
Set, Juicumque Volet, potens Aulæ culmine lubricoy
AMe dulcis ſaturet quies. ohſcuro pœſtus loco
Teni perfyuar otio.
Mulis nota Quiritibu⸗
Zras pertacitum uat.
Jic cum trauſterint mei Nulo cum Nrepitu dies, plebejus moriar ſenew.
Cum vero latè pateant illuſiones occultæque frau- des, quibus mens humana identidem variisque modis obnoxia eſſe folet; paucique admodum reperiantur, qui contra illas ea, quã, ratione ſeſe præmunire, fo-
3 brium-

(14) Se
briumque de rebus judicium ferre, aſſueverunt, facile intelligitis, Auditores, non modo in throno Regum, non in aulis Principum tantum, ſed ubivis alias perque omnes vitæ ordines atque ſtatus plurima eaque diverſa ſplendidæ miſeriæ indicia comparere.
Divitiæ per ſe non malæ, neque tamen potiſſimüm, nedum ſolæ felicitatem hominis abſolvunt, quippe incer- tæ, fugaces, multisque caſibus atque viciſſitudinibus ob- noxiæ, neutiquam igitur animum hominis verè tranquil. lum præſtare, aptæ; quo nomine dignus eſt, cui locum hic demus, Lyricorum Poẽtarum facile Princeps:
Non poſidentem multa vocaweris Kecte heatum, redius oc cupat Nmen beati, qui Deorum Muneribus ſapienter uti⸗ Duramquè callet pauperem pat, Pejuue leibo Fagitium timet.
Qui igitur animo toti in divitiis recumbunt, eas. que in ſuum vertunt idolum, næ his fulgentis auri ar- gentique copia nil niſi ſplendidam miſeriam denuntiare, videtur. Inprimis autem felicitatis imaginariæ, imo& manifeſtæ ſtultitiæ notam incurrunt ill, qui per ſum- mam avaritiam opes, quas poſſident, neutiquam in ſuos, nedum aliorum uſus, conferre, ſatagunt; his enim tam deeſt, quod habent, quam quod non hahent, quippe in- ſatiabili opum augendarum deſiderio unicè flagrantibus. Quod igitur Hydropicis uſu venire ſolet, ut,
Quo plus ſumnt potæ, plus ſriant ur aquæ.
ldem in avaris obſervari ſolet, in quibus, ut ait Hbratiu, creſtentem ſequitur cura pecuniam Majorumque fumes.
Vel,
0

(17 S Vel, uti habent verba Vavenalis,
Pleno cum ungit ſacculu ore, Creſtit amor ummi, Juantum pſa pecumia creſeit.
O miſeriam ineptorum divitum ſplendidam dicam an ſordidam?
O curas hominum Juantum ſ in rebus iname!
Nec melior eſt ſors& conditio eorum„quos foœda kvoluptas ſolicitat; inpeait enim, ut ait Cicero, conſlium voluptas, ratini zmimica, ac mentis, ut zta dicam* herſtrangit oculos, nec ullum habet cum virtute commercium. Præclarè etiam ex Pora recentioribus nonnemo:
Auarendi qpibus gaudens inſudat avarus, Lutas ſehutur eura, gyainque merus.
Sc uoque Ju molles riſus, 6 gaudia carnis herſequitur, Lier quemque Venuue juvamt,
Hujus erit tandem yſůs Jardonius, ujus
k. Lætitia in jucum deſtner, inqus crucem.
. Queis addi quoque merentur verba ſequentia:
3 Vrenes procul eſte, procul fuge blanda vVolupta
K Heſine vos cuntu perdere velle Tu.
n Gaudia nam nobis, Juod primum oſtendis E⸗ ofers,
, Id fatis, ut mſeris tauſa ſit a necis.
Quid verò tandem(properandum quippe ad finem)
de his dicendum, qui literis ac ſcientiis operam navant.
Horum ſine dubio melior hactenus conditio videtur:
nam dreræ res, inquit Cicero Acque remporum ſumt, n que locorum at lerarum udia Adoleſt entiam alunt, ſenectutem oblecant, ſecundas res ornaut, adwerſ perfugium ac ſolatuum
præbent, aelecant dom, non impediunt Poris, pernvctant 5.
75

(16
biscum peregrinantur, yicantur/ Juod ſ ipſt neque attingere⸗ nenue ſenſu noßtro guhare poſumus, tamen ea mirari debemus, etiam chm in aliis Videnmus.
Fodem etiam pertinet, quod de ſe ipſo ita deprædi- cat Aoratius:
Mnſis amicus t riſtitias e Metus
Vadam protervis in mare Creticum
Portare ventis.
ged ſi tamen dicere velimus, quod res eſt, in iis etiam,
qui vitæ genus literarium ſequuntur, multum ſæpe imo plurimum vanitatis, plurimumque miſeriæ reperiri pa- jam eſt. Agedum uno alterove ſpecimine id compro- bemus.
Splendidis ingeniis ſine dubio rectè accenſentur, quæ vulgo præcocia dici ſolent. At quam his ſæpe ipſa præ- matura maturitas fraudi viſa eſt, ut, quo celerius efflo- reſcerent, eò citius defloreſcere rurſus viderentur. Stu- puit, obſtupuitque orbis, cum cerneret rariſſimum exemplum Fjacobu Martini Modoneſi, qui ſeptennis puer à Fohanmne Baptiſta Mecerto Servita Omnibus Scientiis imbutus, egregiam diſputandi peritiam oſtendebar, facileque cum omnibus in arenam deſcendebat. Sed fidem tamen no- pis facit Athanaſius Kircherus in Epiſtola ad Quirinum Muhl- mannum, eundem Modoneſtum ingenio mox ita defeciſſe, ut ſtupidus plane nullique rei amplius aptus compareret. Idem Facob⸗ Marc hſotto Piſaureuſn accidiſſe legimus, qui tre- decim annos natus, univerſam Ariſtotelis Philoſophiam tam firmiter tenuiſſe dicitur, ut omnes facile ad examen provocare, auderet. Sed factum tamen eſt, ut excel. jens hoc idemque præcox ingenium brevi tempore poſt admirabilem vim, qua pollebat, pene totam amitteret. Atque ita etiam de omnibus Komanis ingeniis judicat Favori-

(17) S
Fnritun in vita Vginii Cæſarini, illa prima ætate ſapere, ſed raro eſſe vitalia, quin potius à ſumo vigore ſtatim con- cidere. Neque hac occaſione ſilentio prætereundum, quod Quntlianu Kilii ſui exemplo teſtatur, celerius occi- dere feſtinatam maturitatem,& eſſe quandam, quæ ſpes tantas decerpat, veluti invidiam, ne videlicet ultra, quam homini datum eſt, extraordinaria iſthæc ingenia
provehantur.“
Quod ſi verò dentur ingenia ſolidiora,(dari enim quis neget?) ætatem melius ferre apta, negari tamen non poteſt, quod pro mentium humanarum finitudine ipſa eruditio, diu multumque ſplendeſcere viſa, ſe tandem con- ſumat quaſi, uti veſtis longo uſu atteritur; teſtaturque ex- perientia fuiſſe Viros magni nominis, qui, cum ſummum eruditionis culmen aſcendiſſent, notabili quadam ratione demum decreverint, ac durante vita ita defecerint, ut re- rum pene omnium obliti viderentur. Proſtant eo no- mine exempla Virorum celeberrimorum Newroni& Hue- ri, quorum ille ſub extremam vitæ periodum propria ſua ſcripta non amplius intellexit, hic quoque pluribus ante obitum annis in eum redactus fuit ſtatum, ut vaſtiſ. ſimam eruditionem cum craſſiſſima ignorantia commu- taret.
Si porro conſideremus, quàm ſit ars longa, quàm vita brevis; quot& quantas remoras experiantur ſæpe præclara mentium, alias præſtantiorum, molimina, ut vel propoſitam metam prorſus non contingant, vel non niſi magno cum labore, multisque moleſtiis ad eam eni- tantur; quam ſint fata Virorum doẽtiſſimorum triſtia ſæ- pe& miſera, utpote jam cum paupertate, jam cum in- vidia malitioſorum hominum jam cum alis adverſitati-
bus * Conferatur hic Morhoßus in Polyhiſtore T. I. I. 2. c. 8.§. 4. ſqq- p· m. 43.

—
————— .
—
—— — 2
—
(130) S hus variè conflictantium; quam porro ſit deploranda con ditio eorum, qui vaſtam quidem, ſed minus ſolidam cer- tam& ſtabilem rerum cognitionem adepti, tandem in Pyrrhoniſmum, quod ingenioſiſſimi Bæili exemplo com- pertum habemus, labuntur, feliciores futuri, ſi lireras neſciviſſent; ſi hæc, inquam, atque alia id genus plura conſideremus, quis, quæſumus, Auditores inficias iverit, vanitatem, per omnes vitæ ordines latiſſimè patentem, li teratorum conditioni atque ſorti viverſimode ſeſe immi- ſcere nomenque& gloriam viri eruditi in ſplendida ſæ- pius miſeria deſinere?
Reſtat unum, idque eò magis dolendum, quò frequentius in iis, qui literis ſcientiisque operam dant, idem obſervari folet; dum ſcili- cet multorum cura vanis terminatur ſpeculationibus, vel in mera officiorum theoria ſubſiſtit, ſolicita eorum praxi, virtutisque amore atque ſtudio plane inſuper habitis; qualis eruditio quid aliud eſt, quam corpus ſine Spiritu& vita, flos pictus ſine odore, ædificium affabre exſtructum, ſed baſi& fundamento deſtitutum?
Quorſum verò attinet, vaſta rerum cognitione intellectum adim- plere, ſi nihil inde veræ ac permanentis utilitatis in ipſam mentem re- dundet? Quid juvat, in literarum apicibus& ſcientiarum cortice hærere, neque tamen illarum nucleum, qui in vera animi emenda- tione, morumque cultura inprimis cernitur, deguſtare velle? Tum enim, uti Horatius canit, recte ſtudiis admovetur animus, ſi
Dotrina vim promovet inſtam, Nectique cultus roborant peltora.
Quid juvat denique, dies noctesque ad celebritatem nominis graſ- hri,& ſibitamen identidem ignotum vivere, atque cæca philavtia ali- isque pravis affectibus ad quævis inhoneſta, vel injuſta etiam abripi?
Egregie Sneca in Thyeſte
i mors gravi incuhat, Qui notus nimis omnibu⸗ Ignotus moritur ſhi.
Finem his imponemus verbis S. Bernardi, nibil inquientis, prodeſ, mnlta ſcire, ſ nullus ex ſcientiæ frultus utilitas, quæ merito exinds reſul- vars doberet percipi poteſt. Milil ſtitur, ubi legitimus in ſtientia ſnis, ardo. atqus

32(1) S
utqus afeus neſtinntur ¶ Katione Ordini prim⸗ ientia ea ſt quæ prom- riſlmnd ad Salutem noß deducit. Ad affectu⸗ quod attinet, hi ad amorem PE ardentiſtme not inſtigare debene G Juod finem ſpectat, i nec vanam gloriam net curiohtatem vel huÿntemodi quid, ſcd noſtram Atque prowimi adißrationem intendore debet. Sunt, qui ſeire cupiunt ne quid norent,& vana curioſtas eſt. Sunt, qui ſcire volunt, ut Niantur ipſ, atqus hæc turpꝛs Vanitas,& quod nos conſultd addimus, Plendida miſeria eſt. Et ſunt itidem, ui ſtire ſataunt ul ſcientiam ſuam vendant pro pecunia, pro honoribus,& rurpis eſt quæſtus. ¶ Sed ſunt, qui ſeire contendunt, ut inſtruant, hoc verd ca ritatis opus eſt. Et item, qui ſtire volunt, ut ædifcentur,& prudentia eſt. Soli ultimi duo non inveniuntur in abußone ſtientiæ qnippe qui ad hoc volunt intelligere, ut bene Faciant. Hactenus Divus Bernardus, in cujus verbis jam fubſiſto, progrediorque ad id, cujus gratia huc potiſſimum con- venimus.
Nimirum in eo jam eſt, Auditores omniunt ordinum honora- tiſſimi, ut ſiſtam vobis novum hujus Academiæ Rectorem, eumque adhibitis conluetis ſolennitatibus publice heic renuntiemʒ quod an- tequam faciam opus eſt, ut is pro veteri eodemque laudabili more juramenti religione ſeſe obſtringat, cujus formulam præleget nobiliſt imus hujus Academiæ Secretarius, idemque Profeſſor jurium Extraordina- rius meritiſmun, Dn. Smalcalderu.-- 2
Quod igitur felix fauſtumque, quod ter Sancto in Cœlis Numini glorioſum, quod Academiæ huic auſpicatum ac ſalutare, quod omni- bus denique Muſarum ſive fautoribus ſive cultoribus gratum acce- ptumque ſit, Ego, Daniel Maichel, S5. Weol. Door atque Profeſſor Ex⸗ rraordinariun, Philoſophiæ Praicæ Ordinarius, Ducatus VM⸗ irtembergici ſu⸗ perioris Padag ogarcha, idemque jam docedens Academiæ Fecor, Te Firum Pranobiliſmum, Excellentiſmum, atqu⸗ Conſultimum, DN. WOF. SANGM ADAMIM SCHORPPFIIM, U. F D. Praweó c Pande- arum Pyofeſſorem Ordinarium longe Celeberrimum, Hautorem& Patronum noſtrum honoratiſſmum Te, inquam, futuri Semeſtris RECTOREM ereo, ereatum renunrio, renuntiatum publice atque ſolenniter pro- clamo, proclamarum ab omnibus eà, quæ muneri huic ſummo debe. tur obſervantia fide atque obſequio coli atque fulpici cupio, jubeo, arque mando; idque facio in nomine Sacro fanẽtæ Trinitaris, Patris Filii,& Spiritus Sancti, Amen!
His jam ita peractis eſt, ut Magnifeentie Vu tradam
3 M-

—
—————
3
————
26(20) S
inſignia, queis Veneranda Antiquitas ſplendorem muneris, quo jam coruſcat, ornari, voluit.
Ac primo quidem Magnißicentiæ Nue exhibeo Sceptrum Academi · cum, Regimini Snum, quo nemo fungitur felicius, quam qui Tuo præclariſſimo Exemplo ſ ipſim regere, ante omnia probe didicerit.
Secundo loco Magnifcentia Iuæ trado librum Statutorum, ut habeat Negiminis r)pum quippe quod Majores noſtri noluere eſſe ab. ſolutum, vel arbitrarium prorſus, ſed reſtrictum ad leges, quarum in hoc ipſo libro potior quædam ſumma continetur. Eyolvet vero iplamet, conſuletque juxta cum hoc libro, librum intimlus ipſi junctum, librum pectoris, in quo Sapientia radiat atque probitas, radiat juitia atque æquitas radiat prudentia atquè moderatio, Vrtutes oppido exi- micæ ac præſtantes/ eædemque Rectoriæ Dignitatis pulcherrimæ gem· mæ,& præcipua fulcra atque ſtabilimenta.
Denique Magnßentiæ Vue in manus quoque trado Siilum Uni- verſitatis publicum, ut habeat, unde frmer, quæcunque publico Sena- rus nomine ipſi erunt expedienda. Primum vero his ultimumque ro- bur ſua cœleſti gratia dabit ĩs qui eſt Syiritu promiſſlonis pignuque hureditati, quo ſnati ſumus in redemtionem acquiſitionis, inque laudem gloriæ Divinæ.
Atque ita jam ſalve, milliesque ſalve, Magnißce Domine RNector, ſal- ve Univerſo huic Auditorio, quod ſine dubio ſupremæ Tuæ Digni- tati læriſmum adylaucitʒ ſalve Univerſæ Academiæ, quæ in Tuo re- gimine jam rut⸗ recumbitʒ falve omnibus probis atque bonis, quorum Tu Delicium eris atque Decus ſalve denique mihi, qui Te veneror ſuc? ceſſorem, vinci paratus ab eo, cui merentiimo jam lampada trado, vinci, inquam, longo rerum uſu atque experientia, qui vinci abs Te nunquam me patlar ofici mutuis, jugi amore atque udio, nec non indefeſſa inſerviendi promtitudins.
Faxit DEus Ter oprimus maximus, ut, quod jam aggrederis, mu. nus graviſſimum, ex omni parte Tibi cedat feliciter atque ex animi ſententia! Faxit, ut muneri perquam honorifico atque ſplendido ni- hil vel parum inſit miſeria ſplendide, utque adeo ſub ejus progreſſum & finem habeas, unde lætus deprædices Divinam exuberantem gra tiam, cui jam Te, Vir Magniſice juxta cum Univerſo hoc Auditorio,
atque tota Academia, imo tota Patria noſtra, precibus, quam fieri poteſt, ardentiſſimis commendo. Dixi!
3(0) S