SKETIO
VALEDICTORIA,
De Laude
Patriæ Urbis WFTZLARIP. nam
pRCLARISSMO 10 PRLSTATISSIMO MO NcO aO
TAdSpORFF0.
ſ Werzlarienſis Scholæ Kere
Maxime induſtrio
* Elaboratam, memoriterque declamatam
In Examine Autumnali e Solenniter habuit
Gotthardus Johannes Kirſchgart, Wetzlarienſis. eseeetetetKegeesecrstt
W 6EORCI ERNE vNER M DCc XIII.
ati

celebrarunt Jam valedicendo quisque fuan z Patriaun Alter laudavit Patriam Gießam ferè ad Aſtra: Fanum alter Patriæ Naſſovicæ Fluvium. Ur ſatis audiſtis Fautores atque Patroni! Ac vobis memori ſingula corde manent. Hinc quæſo quis jam vitio mihi verteret uſquam Cüm valedicendo Carmine pauca cano De charã noſtrã Patriã, Vrbeque VN etvlarienſi Quippe cui vitæ ſemina prima dedit, Quæque ſuo complexu me tenet, Almaque mr trit, Inſuper inſtruxit me artibus ingenuis. 2 Ergd
0, ℳ
SEm! S quantò Elogiò Exora
—
—.—

6 Ergò Scholæ dum ſupremum valodicere mens eſt, Q VWetzlarie Lauces ante canam Patriæ; cxx. Si modò Fautores faeatis, vosque Patroni! be vene ¶ Quod ſpero, ac humili voce animoque precoy
————
corÿy VWetzlaria eſt quidem abhinc Urbs denis con- 3
— 4₰ dita Seclis
gentilibus: ur nos Momumenta docent. 0 Wettraviæque ſolet tribus Urbihus annumerari, MNoris ac claris Imperialibus Hi N
Gelnhuſæ, Friedbergæ, ac Franckfurto populoſo
1 Fundator primus VVetælarie alt latitat. A Snu Urhs vetus hæcce ſita eſt accliva& cofoda valdè, Atque Alma, à Gieſä non procul Haſſiacã, U .. Confinisque tribus Comitatibus adjacet illa, Braunfcls, Solmenſi, Naſſovicæque plagæ.
Wetz, Dillä, Lanò: unde vocata fuit Wetz Dill Lahn olim, ſicut proqun Monumenta.
Aque tribus Fluviis ea circumlambitur almis:
Appellatur munc nomine VVetslaria, B A Laribus gentilibus, ac Wetz flumine parvo. Aut malunt alii: à florc virente fuo.
Porrò Urbs hæcce ſitũs magno gaudet benefactò, Summum fertque uſum: Regia quòd via ſit.
5 4r. Formam ſi ſpectes Urbis, primò füit illa
mů. Parvum Caſtellum, pertenuisque locus,

—————
W
OQus eredtum gentile Oraclum reddidit olim Ambiguas Sortes follicitis precibus.
Gentile hoc Caſtrum autem Boccadium audiit
—
. olim; Echnica Turris adhuc indè videnda patet, Ouã Oraclum ſeu Cornigerum Caput arjetis hæſit ˙
Inciſum, ſua quod Cornua movit ibi. Orachum verò hoc ſua peſſima fana reliquit, Adque orcum rediit. Tale jubente DEO.
Arjetis& caput eſt decuſſum tempore belli, Inquc Cathedrali Relliquiæ reſident. VVerz aria eſt autem ſucceſſu temporis aucta,
3 Ac, ut Portarum moœnia priſca docent, 1 adeò amplificata potentior urhe modernã. ives bis cehtum ac mille habuiſſe, ferunt: 1200 cire
Septenisque Suburbanis inſtructa fuit tunc.
Quorum mmc eſtant non magis atque duo. Ex binis his, ut patet, Vrhs noda dicitur unum, Neu⸗Stadt. Alteri at eſt nomen long⸗ Patea datum. Lang⸗Gaß. Quinque habet Urbs Portas; quarum una argen- 5. Tte. 8 tea Porta
Dicitur, atque duas ipſa Suburbia habent.. Zo⸗ Quattuor ð Saxis ſtructos Pontes habet altos. 4.Moles Aqhuat. Quattuor ac Moles, quattuor atque Molas. Währ. Quinquedes etiam pulchræ numcrantur in urbe, 4. ⸗ . 2*. 5. J· Dom.,Cerei Qugis coquitur ſapida ac optima Cerviſia.
Bis

— —
—
2 6(25. z. vur Bis quatuor Putei proſtant hinc inde profundi: E quibus hauritur viva ſalubris aqua: 2.Fora. Porrò Urbs hæcce duo Fora Mercatoria mon-
S3 ſtrat. eymi. Inmeras Plateas tranſco jam ſtudio: S Curia cum Camerã inque Foro pompoſa vide- amerd.
e eit,
Pe tribularis proſtat in urbe doms. yibulay. Adde qubd extra Urbis Muros in monte præalto Caſtrum deſtructum cominus adjaceat, gar⸗ A Carolo Magno conſtructum, nomine Carl⸗ ſchmitt ſchmitt Seclis ante novem, quò indomitos domuit Finitimos gemiles ac urbem hancce ferocem, Gentibus ex coœcis Chriſtiſequos faciens. . Porrò duæ excelſæ haud procul rbem, Ad Splendorem Urbis, tutaque præſidia. Circa urbem Foſſæ geminæ, Murique præalti Bello aſt corrupti, conſpiciuntur adhuc.
VVetzlari« porrò Patriæ quantum attinet PEdes:
ciorum
Fr Compatæ ex Lignis, Sciſſilibusque bonis Sauis ſunt tectæ, varioque colore politæ, Ac valdè ornatæ, præcipuẽque novæ; Quippe repræſentant pompoſa Palatia multæ, Ac gaudent aptã commoditate Nomus
Impe-
m p
Jen 1
on

Dominos Legatos ſuſcipiendi,
erſonas pariter conſpicuas Cameræ. rTempla quoad verò, duo pulchra videbis in urbe: Lurheranorum, ſcilicet in Platea Spital⸗ Longa unum, altcrum at in media Urbe ſitum Firch. 3 eſt pretioſum. Dom⸗ Templum Mariæ, hoc, ſeu Cathedrale vocant.
Cujus Fundatores ſunt: Hermannu⸗& Vdo. wph
0 Illuſtres Fratres, Alſatiæque Duces.— Qui non ſtruxerunt tantum Collegia Clero,—. . Verùm etiam hoc Templum, quod Cathedrale& V4. vocant: Ex quò credas magnificentia ſurma refulget; Regia ſtructura eſt, ac opus inſolitum; 4 lntus ẽnim hæc ſtructura bis octo eſt fulta Columnis. 1 E Saxo ſtructis, magnificẽque ſitis. 18. A
Adde quod in Templo hoc numeras Altaria ſtructa ½ Octo& viginti Saxca, digna Sacri. Sic Lucheranis ac Papiſtis duò pulchra Splendida in illo Organa pncvmatica. 6 Eſtque adſtructa fabrè huic viſu digniſſima Turris, OQuam ornant exſculptæ præcipuè effigies. De Templi autem Fundatoribus hiſce duobus,
Quos in flore pios abſtulit atra dies, Rhythmos inſculptos legimus Saxo in Cathedrali,
Hoſce ſequentes:

—— 5
—,—
—
——
Iuſtrer Duces ab Elaßen meliorer, 5 Hermannu, Vdo, quiWu hic corpore nudo, Caudeat in Cœl hoc conſruriſe ſdelu V
Templum, uo Domini Laus exercetur ab omni. Anno ter Deno TX. cum Jeptingeno. Herman Aprili britur, ſic Vdo Novembri. pr Clrus cum Populo gaudens utrique Patrono, Publice collati requieſtunt Luce heali. A
Templum hoc Lutherani, Papiſtæque frequentant Alternis horis: namque ita Pacta volunt; 0 Præter Lucheranorum hæc duo Templa ſacrata, Franciſcanorum Cœnobium celebre eſt. Ac ſeſuitarum Collegia conſpicienda. Sicque Reformati ſplendidum habent adytum. Aen Hem! quid quæſo canam de clemente Acre Cœli? t Cemen-. 14. Fertilitate goů Fuminibusque tribus? Vhtzlaria Abre perfruitur puro atque ſalubri: f Nam Venti, rapidus præcipuè Borcas, Depellunt viroſas, peſtiferasque Mephites,
Ne Contagibus Urbs inficiatur ea. Proptereã Induperator Maximus Emilianus Primus, transmigrans VVerælariam Patriam
Seclis antè duobus, Laudibus extulit ipſam, Nonnullosque dies ſe ipſe refecit ibi.
Sic

— ———
——— ( Sicque Solum Urbis cireùm circã fertile foret: Sol Frugum ac Pomorum copia largifera eſt, Vinum fert rubrum gratum, dulce, ac genero- Cujus abhinc Anno copia magna fuit. Pratis irriguis, ac Hortis luxuriatur; Tabacurm Medicum largiter edit idem. Adde quod haud dudum pretioſa Fodina repe
r- Marms-
ri· Fodi- ta eſt,
Quà Porphhyrites verſicolor foditur. Quorum fertiſitas à Fluminibus procteatur, 2 1. MMhi
Vetz, Dl, Lano. Tres Fluvi hi rigui Circumlambentes obliqueè Wetzariam Urbem Piſcibus ac Cancris affatim alunt Patriam.
Hos præter Fluvios celebres Fontes quoque cernis;
TFons excellit in his nomine Julphuren. Sw Fertilitasque Soli Urbem extreme reddit amœ- Amænit.
nam. MNam virides Hortos Pomiferosque vides, Prataque re arrident paſſim ſuaviſſima circùm Copia Camporum eſt undique frugitera. Hem! quid amoœnius eſt Sylvis, denſisque ve- pretis, Queis Lepores venans ſe recreat Canibus. B Pau-

( pPaucis: quando Urbis tecum perpendis Amœna Flyſios Campos propemodum eſſe puras.
1 S5 Porrò quod Cives concernit Wetlarienſer: 4 . Artis Mechanicæ hi cuncta colunt genera. Imprimis Mercaturam cxercentque coluntque C Cives eximii, ac multa lucrantur cã. b Atque Suburbanis mudtis quoque rura colun- 4 Hinc operoſi ſunt, duraque pertolerant; Inſuper humani muti ſunt, atque modeſti,. ſ uod ſi illò in numero degener alter erit, 0 Non mirẽris! nam mala funt errore fub illo
Uſque admixta bonis. Sic fuit, eſt,& erit 3 Po- Qualis ſi quæras ſit Status Vetzlarienſi Cibera nota Urbs eſt Imperialis item.
—,—— — 1
Circo Rhenano ac aliæ æquè adjuncta fuperno, . ⁰ Atque in Conciliis Vota dat Imperii. ſorm⸗ Ad formam hæc regitur Respublica Ariſtocratiæ: 1 3 Quippe MAGISTRATM dexteritate gerunt „ Conſcripti Patres viginti quattuor, atque
Clavum prudentes Inperii retinent. Quos inter bis ſex Scabini ſunt Seniores,
Cauſis de gravibus Judicium hi faciunt..

——
2 1(5 unior intercã omnia cum Seniore Senatus Collata æqualis Muncra participat. Alternis Annis roth ex numerò hocreatur Voto Solenni CONlII uterque novus: Quorum Præclari Domini pro tempore regnant Nerth ac Marckthaler, junior& ſenior. De reliquo: Patres Patriæ æquò SVNDICO utrõ- Gaudent in Votis Conſiliisque datis, Quo præclaro funguntur modò munere juſtè Bini Excellentes ac Celebres Domini Dodores alter Jeipp, alter nomine Jrarckmann. Sic etenim pactum, ſicque Statuta volunt. Adde quod hocce notatu dignum more receptum 1 Civili ut ſolito ſudicio aſſideant— PRFECTU Darmnſtadinus, pariter Trevirenſis PRETOR; Principis hijura utriusque fovent: nter Jura alia Urbs hæc hoc gaudet ſpeciali: Qudque Crucem erectam non procul hinc nin habeat, um. In ſignum couceſſi ſudicii capitalisʒ Exercetur& hoc ſæpius in Furibus. Porrò& in urbano Urbs hoc gaudet Jure Sigillò: ißene Ut Romani habeat Cæſaris effigiein. S 2 Tan-
——————

—,—
———————
————
——— „
Tandem hoc divinum noſtræ eſt vhha Urbis, Cunctisque hiric Palmai præripit Inperii Urbibus ac Fertis/ qud cam DElS, Imperi- — une Tarnturn fortunet cœlitus atque heer. Quippe quæ abhinc quatuor Camerã Im periali Gaudet,& illius ſutibus Urbs fruitur. VVetzaria eſt locus ob Camerami celeberrimus VVetæaria eſt ſedes inclyta Pieridum. VWetzlarie CAROILI SEXTUS, regnansque Monarcha Præfectis Cameræ juſſa ſua excquitur. VVetzlariæ reſidet Majeſtas Cæſarea ipſa. VWetzlariæ eſt ſedes totius Imperii. VVetzlaria, ut paucis dicam, eſt digniſſima laude, Namque alit ac ſovet Urbs IMPFRII CAME- RAM. Cui Cameræ MMuſftri hactenus illuſtres inhiarunt Urbes complures, utilitate motæ.
Ee Quantum florentes concernit Relligiones: c Fxercentur tres in variis Populi.
Lu.
Lu
Ve

2——
————
13(35 Lucherana autem modò prædominatur in Urbe. Quã purã credens ilr Populus; Idque piã cura ac exercitio Dominorum „Populum qui ad Sacra Paſcua agunt. Sic plantata recens hæc noſtra Schola inſtruit artes,
Ut furgant habiles Diſcipulique pü.
Denique res clareè geſtas quantum attinet Urbis: Ke- Hem Cives olim quãm bend funt meriti— clart Le-
Cæſaribus de Magnis, Imperiique Monarchis!.
Quam ſe geſlerunt morigeros in cos!
Quas, inquamn, olim illi geſſerunt egregias res! Sans vix ſat cas laude referre queo.
VVetzlarie Libertates id teſtificantur; Queis ſtipavit cam gratia Cæſarea.
Quque recenſere omnes vix hic temporis ordo Permittet nobis. Rumpere fila cogor.
O bona Vetlaria/ agnoſcas ſummam boni- Vᷣnum
tatem,
Quà DElIs ex altis Te bcat atque fovet. Reddeque ei ſummas pro largò munere grates! Orando: ut porrò te regat atque tegat.
Verùm hæc ſufficiant de VVetzlari⸗ memorãſſe. Aled-
Proſcquar id porrò, quod mihi adhuc ſuper- qk. eſt:
B 3 Tem-

———
1) 14(28 Tempus adeſt, quò chari conſtituère Parentes Conſenſu placitò, deſerere hancce Scholam. Atque, juvante DEO, jaco fundaminè primo In Studiis almis, quæ ſine fine colo. Jam propius Lepidos Muſarum accedere fontes. Hinc fas eſt grates ore referre prius: Quas Pater in Cœlo Almne Solique Polique Mo- narcha! Primas perſolvo corde calente Tibi. Quod vegetum corpus, vires, animumque de- diſti, Succeſſum fauſtum porrò dabis Studiis: Qud dociles Annos illis impendere poſſim,
Ac fructus dulces ferre referre domum. Alloquor inde Magiſtratum, Auguſtumque Se⸗ natum,
Muſarum Altores, atque Patres Patriæ. Gratia Vobis! qui curas conkertis in Almam Hancce Scholam Patriam, VVetælariæque decus, Gratia cœleſtis concedat ducere Vobis Longævam Vitam, Vos regat atque tegat. Præcipuè Vobis, Primores, Conſul uterque! Apprecor ut flectat Conſilia ipſe DElo. Sic Vobis opto: Præcellens Syndice uterque; Felices Annos vivite Neſtoreos.
Con-
k

————
2 6 35. Conſiliis Cives operãque manuque juwate! Ut rectum ac æquum promoveatur eis. Præclaris Vobis Dominis, ſed uterque Scholarcha! Pro curã voveo plurima fauſta Scholæ. Inde gregis GEHRIꝰ TI Cuſtodibus atque Miniſtris, (Quoriun alter Fautor, ſed Pater alter amans) Pro merito quales grates perſolvere poſſum? Pectoris e adytò proſpera quæque precor. Adſit& ex altis plantando„adſitque rigando Plantator Verbi Maximus ipſe bpu Sit labor in DOMINQ benedictus, Vosque be- ati!
Cum grege Vos ævdm paſcat JOVA pi6. Tandem conwerto me ad Te Clariſſime RcCtor! Qui jam Vcilburgi prima Elementa dabas, Ac nunc VVerælame in Patriã finemn impoſuiſti, Cujus doctrinain gratò animo uſque colam. Non minus ad Vos me verto Præceptor urerque:
Quippe quibus x. ſunt Sceptra regenda holæ. 9 Ecquas debeo, quas poſſium perſolvere grares! Nunquam quippe poteſt reddier æquivalen. Hinc cùm non valeamm dare præmia digna la- hore.
Me Brabeuta dabit, qui pia facta videt.
———
Ac
*-——
—..——

———
2) 16( 4
Ac altã ſemper mihi mente repoſta manebunt. Nec fuero ingratus, dum mihi vita manct.
vos DEls incolumes ſervet per Neſtòris Anno. Fundat& in Veſtras plurima fauſta Domus.
Denique Vos Condiſcipulos hinc inde ſedẽntes? Alloquor extremum, corde calente vovens:
Ur Studũs Veſtris porrò benedicat IOVA Vivite felices atque valete diu.
———
1
5 Fn g 0 D
M
S Md Wi
ſni.