LIELONIAE SVPPLICANTIS, AD S. REGIAM MAIESTATEM,
Illuſtriſsimosque Ordines Regni Poloniæ, & Magni Ducatus Lithuaniæ,
Oratio.
ANvNciis NosiLirAris LivoNrcz, Generoſis& Nobilibus,
KRarxHOLDO BRAKEIL, ERMESSENSI Capitaneo, J. R. eMdl. Camtrario: OrroRE DœuHoFF, Herede in Hawen. Davior HiLcHEN, S. ReM. per Liuoniam Scorctario,& Notario terreſtri Liuon.
In Comitiis Varſauieñ. Anni M. D. ILCUVII. die vij. Menſis Martij publicè habita.

ö

LlVONIAE SVPPLICANTIS AD S. REGIAM MAIESTATEM, Pluſtrißimos;;, Ordines Regni Fbloniæ,&
Mlagni Ducatus Lithuania,
Oracio.
SACRA RREGIA MAIESTAsS, Domine, Domine clementiſſime: Illu- ſtriſsimique Regni,& Magni Ducatus Lithuaniæ Senatores,& Ordines.
NVoIENTIAM HESTERNO DIE Leqgatis Nobilitatis, nomine vniuerſi Collegi), pro nobis intercedentibus, be- nignè nobis à8. R. M⸗. Veſtra promiſſam, quòd nunc in tanta& temporis anguſtia,& negotiorũ concurſu nobis tribuat; agnoſcimus Sæ. R. Miis. Veſtræ,& omnium Ampliſsimorum Ordinum erga nos benignitatem. Humillimè à Sra. R. M. Veſtra petimus; vt, quamuis ita iam fatigata, cle- mentiæ tamen ſuæ erga nos hoc det, vt benignè, & ſine moleſtia nos audire dignetur.
Non abutemur clementia hac R. Mtis. Veſtræ: dicemus breuiter, vt debemus, apud regem& prin- cipem noſtrum. Et quamuis demiſsè, vt fortuna A 2 noſtra

24
Liuonia ſupplicantis
Qvantum igitur in inclyto Regno hoc, ampliſsimoque Lithuaniæ Ducatu, prouincia Li- uonia præſidij ſemper poſuerit, non verbis, ſed re teſtata eſt: cùm ab eo mox tempore, quo ſeab ho- ſte premi ſenſit, aliis vicinis principibus omnibus poſthabitis, primdò Magnum Lithuaniæ Duca- tum, deinde Regnum hoc potiſsimùm delegit, cuius fidei, atq; ditioni ſe crederet.
Eʒdem nunc miſera, atq; afflicta, tàm diuqq iam tot miſeriis iactata, ad 6r K. Mis Veſtræ, v ſtrosque, IIluſtriſſimi Senatores, pedes, per nos Legatos ſuos, ſupplex confugit.
DPaimum autem florentem hunc R⸗ Mis Veſtræ, ampliſsimique regni huius ſtatum, proſua erga R. M. Veſtram, atque ampliſsimos Ordines fide, non modò ex animo Ræ. Mu. Veſtræ,& Rei. publicæ, Ordinibuſque vniuerſis gratulatur; Vve- rùm eundem, quàm maximè etiam diuturnum, atque perpetuum eis exoptat.
Sgcun-

Oratio..
Srcundùm id, petita ſua, s dam breuiſsi- mè,& pro hac fortuna ſua, quàm humillimis ver- bis deferre nos ad S. R Mtem V. ampliſsimosque Ordines voluit. 1
Paæcipuè tria ea ſunt, quantum Liuoniæ Ordines iudicare poſſunt, non modò non iniqua, ſed ſumma potiùs cum æquitate coniuncta.
Paetunt, Sereniſsime Rex, ampliſsimiq; Or- dines, ſeu, vt proprio potiùs eorum verbo vtamur, ſupplicant Ræ. Mri: Veſtræ, Ordinibusque, Pri- muͤm, vt Conſtitutiones ſuperiorum nonnul- lorum Comitiorum, præſertim anni 89.& 90. pro clementia ſua abrogare velint; quibus in binos magiſtratus, binas iuriſdictiones, ſigilla, imperia, miſeri,& ancipites diſtrahuntur: ab omnibus non modò Præfecturis, verùm ſpe etiam Præfe- cturarum, cùm ipſi, tum poſteritas eorum, præ- ter meritum autem illorum, in perpetuum exclu- duntur;& in propria patria illorum, exilium qua- ſi quoddam, perpetua cum infamia coniunctum, illis indicitur. b
Rationem deinde aliquam iniri petunt; vt
A 3 non

6. Liuonia ſupplicantis
non vocentur ampliùs in dubium priuatorum Priuilegia,& poſſeſsiones:&, vt finis tandem at- que exitus aliquis reperiatur; ne diutiùs in incer- titudine iſta verſentur, quæ non mindùs fortu- nas, quàm animos illorum diſtrahit.
Tertium, quod ſuppliciter à R. M. Veſtra, ampliſsimisque Ordinibus petunt, eſt; vt certum tandem ius aliquod, formulamque ludiciorum, fine quibus neque prouincia publicè, neq; quiſ- quam in ea priuatim ſubſiſtere poteſt, confirma- re illis& R. Muas Veſtra, ampliſsimique Ordines velint..
Iis autem de rebus, quò rectiùs§. R. Ms
Veſtra, ampliſsimique Ordines ſtatuere poſsint,
quam pauciſsimis ſanè, breuiſsimisque,& qualis in ditionem inclyti Regni huius, ac Magni Duca- tus Lithuaniæ, Liuonia peruenerit,& quomodo, quibuſque conditionibus,& nonnulla, quæ po- ſtea interceſſerunt, neceſſariò commemoranda
nobis videmus.
Non ſæculorum aliquot memoria repeten-
da nobis eſt, Sereniſsime Rex, Illuſtriſsimiq́; Or- dines. Vel patrum enim memoria, tam florentem
adhuc
Aimn 8 dun
rwon ncS
mcle⸗ neinur 6 übonito
bas aun
nimonica ffeadort ucachtr lenentt aem 7 ukn Ma mmulta ünele
han.
ſe gtar 1 Kk DMu-
ar
tim de.
* dn

Oratio.„. adhuc ſtatum Liuoniæ fuiſſe, nemo eſt qui igno- ret; vt non modoò inter prouincias, verùm regna etiam florentiſsima, ea tempeſtate, qua prima coiit ſocietas, facilè connumeraretur, hnes latiſsimos complectitur portubus opportuna, ac frequens eſt: ſoli bonitate, omnium rerum copia, aliis pro- uinciis ſi non præferenda, certè comparanda eſt. Melioribus autem temporibus eam omnis gene- ris mercimoniorum abundantiam,& magiſtra- tuum ſplendorem, priuatorum copias in ea fuiſſe, non pauci adhuc meminerunt; vt beatam omnes eam iudicarent. Viris autem, armis, atque opibus ita inſtructam, vt potentiſsimum illis tempori- bus hoſtem Moſchum, non modò facilè ſuſtine- ret, verùm multis etiam memorabilibus cladibus ſæpè afficeret, legesque, ac conditiones pacis vltro ill imponeret.
Non igitur ex præſentium temporum vaſti- tate, Sra. R. Mtas Veſtra, llluſtriſsimiq́; Ordines cam ſpectent; ſed, cùm qualis fuerit, cogitrint, qualis etiam poſthac eſſe poſsit, ſecum ſtatuent: talis nimirum, quæ non modò ornamento atq;
ſplendori, ſed non minori commodo atque adiu- . menro

F. Liuoniæa ſupplicantis mento R. Mi: Veſtræ, vniuerſæque Reipublicæ eſſe poſsit.
Non certè tàm imbecillitas aliqua virium, aut deſperatio, prouinciam hanc olim vel perdidit, vel ampliſsimo huic imperio ſubiecit; quàm pro-
priæ diſſenſiones, omnium potentium regno-
rum atque populorum vnicum VENENVM. Inter quas tamen diſſenſiones, in ſola hac re maximè conſentientes fuerunt; vt nulli rectius,
quam ampliſsimi huius Imperij fidei committe-
re ſe poſſe ſtatuerent.
VItrò igitur in ditionem atque fidem ampliſ-
ſimi huius Imperij venerunt;& quidem certis conditionibus atque pactis, quatuor regum iura-
mẽto brmatis. Quibus, cùm alia multa promiſſ a
cautaq́; illis fuerunt, tum maximè id: Ne-quiſ- quam, niſi verus indigena, in prouinciaq́; ea natus ad vllos vel honores, vel dignitates admitteretur.
Et ne quid falsò prætendere videamur, extant ea de
re Diui Sigi ſmundi Au guſti aliqu ot diplomata.
Non petimus id nunc(neque enim vel for- tuna noſtra id patitur, vel, ſi maximè id patere- b. tur,
Inrones
9 3
mu.
lonptua lnapetal ixeiust⸗ Itm voc a, n
iceron
im meri tqocue. rümas o.

ajnget d ereridea t
12 8
nc(c
4,1
Oratio. 9. tur, æquum tamen iudicaremus) vt, cùm incly- tæ hæ nationes, Polonica& Lithuanica ‚tantum laboris, ſumptus, atque periculi, pro prouincia Li- uonia recuperanda exhauſerint, à premiis, com- modisque eius excluderentur. Hoc petimus; vt o- lim quidem voluntarij ſocij, nu ne ſupplices, non rarò tamen, non modò de prouincia Liuonia, verùm vniuerſo ampliſsimo hoc Imperio, optime ipſi etiam meriti; ne in propria patria noſtra ab iiſdem quoque excludamur: ne deteriore con- ditione ſimus, quàm in multis Rebuſpub. hoſtes, quàm ſerui fuerint. quibus, ſi non ipſis, tamen poſteris eorum, ſępè ad magnos etiam honores, ob virtutem aditus patuit: vt aliqua ſpes poſterita- ti noſtræ relinquatur; vt ſi fortè aliquis de ampliſ⸗ ſimo Imperio hoc inſigniter mereri poſſet, non omnem ſibi ad virtutem aditum intercluſum ex- iſtimet: vt nota illa, ſumma cum infamia nomi- ni Liuonico Conſtitutione illa Anni 89. inuſta,
abrogetur: ne denique contra Conſtitutionem b
Lublinenſem Anno 69. editam, inuitis Liuoni- bus aliquid imponatur; ſed adhibitis, conſenti- entibusque illis, de Iuribus prouinciæ illius, com- modisque ſtatuatur.
B Ex
——xxͤnö ———,—— ͤſſſ 8 1

10. Liuoniæ ſupplicantis Ex hoſtibus, qui& capitalibus odiis inter ſe
diſſenſerunt, ſanguinem mutuum ſparſerunt, in
mutuum denique exitium conſpirrunt; ſæpè v-
nam gentem, vnam ciuitatem factam ſcimus: no-
taq́ue eſt omnibus omnium ferè magnarum Re-
rumpublicarum vox: b
Haoſtem qui feriet, mihi crit Carthaginenſis: Quiſquis erit. cuiatis ſiet.
Nos, cùm extranei eſſemus, ſocij noſtra ſpon- te facti ſumus: arma contra hoc ampliſsimum Imperium nunquam, ſæpè pro illo tulimus; inclytas nationes, Polonicam& Lithuanicam, in communionem,& commoda patrię noſtræ non modò recepimus, verùm libenter etiam reci- pimus: ne ipſi in patria noſtra extorres ab om- nibusiis excludamur, ſolùm ſupplicamus.
Veremurhic, Sereniſs: Rex, Illuſtriſsimique atq; ampliſsimi Ordines, ne eadem quis nobis op- ponat, quæ iam antè, vel in Conſtitutionibus ills, de quibus abrogandis ſupplicamus, inenarrabili cum dolore noſtro, atque lachrymis, inſciis,& non auditis nobis, obiecta ſunt. 4.
iute
—
miut
Iraenim nobiſcum actum, quaſi partim belli-
Knplin IRnu. ſruſq chh umisccc mmüab Glnt, A.
ſclomun. anme nor vſeishor

b Oratio. b 71. iure acquiſiti fuiſſemus; partim perfdia aliqua noſtra, ipſi indignos noslibertate communi præ- ſtitiſſemua. VXFIrriuſque rei refutandæ,& breuis,& facilis fatio eſt. 4 ARmis eos partos dici ſolere, non qui ſocio- tum armis ab hoſte liberati,& poſtliminio quaſi reuerſi ſunt; ſed qui contrà arma tulerint, quis ignorat? Nolumus iam dicere id, quod anted: etiam hoſtes ſæpe, non modò libertate, ſed ciuitate do- natos. Satis hoc ſit: ab eo tempore, quo in ditionẽ hanc venimus, non modò nunquam arma con- tra hoc Imperium tulimus, ſed ſemper pro eo.
Erſi Lithuaniæ Polotia, aſiaque ab Imperio cius vi hoſtili antè abrepta, à Stephano Rege, dua- bus expeditionibus Moſchouiticis, ipſforum et- jam Liuonum auxilio recuperata, non ſolùm re- ſtituta ſunt, verùm ipſi etiam Nobilitati Polocen-
ſi fraudi ea res non fuit, ſed priſtinum lus, pri- ſtinaque libertas illi reddita. I ſimili fortuna, cur idem lus, eademꝗ́;, æqui- tatis ratio in Liuonianon valet? b
2 Qudd
——
——
4 1 3 3 11 3 14IE 5 , 4

12. Liuonia ſupplicantis
Q½οdd ſi enim id actum fuiſſet; vt Liuonia à Moſcho occupata, ſi poſtea recuperaretur; non in priſtinam libertatem reſtitueretur, ſed inter eos, à quibus recuperata fuiſſet, diuideretur; ab omni autem eius iurepriſtini poſſeſſores excluderentur, quid vel illis deditione, veldiuæ memoriæ Sigiſ- mundo Auguſto Regi, ampliſsimisq́; Ordinibus, defenſionis vlla promiſsione, inter vtroſq; deni- que pactis iuratis vllis opus fuiſſet? cuùm& Liuo- num ea conditione parùm, vel nihil interfuiſſet, à Moſchone, an ab alio prouincia illa teneretur: & Sereniſsimi Poloniæ Reges, Illuſtriſsimiq́; Or- dines etiam ſine pactis, vt à Moſcho, ita à Liuo- nibus ipſis, niſi ius,& fas ſpectandum fuiſſet, ar- miseam occupare potuiſſent· Sed& ideò pacta, iuramentaque interceſſerunt; vt& Liuonibus ſua
manerent,& Sereniſsimi Reges, ampliſsimiqque
Ordines, pro iuſtitia ſua, non vialienam prouinc iam occupaſſe, ſed Liuoniam ſuam recuperaſſe iudicarentur,& Liuonibus, vltrò ſeſe illis deden-
tibus, iuſto Iuris titulo imperarent. b
Iuitentur exem pla parentum. Non ideò pa- ter filios ab hoſte captos liberat, vt eos exhæredet; ſed
Pnn ſe umlei m Moſce nonptes
1
rittdaru
msdie⸗ wgüp ihedw dheliK. dr en. 1
Vnetu, bipalen buiße aR au drie

Oratio. 1z. ſed tantò maiore potiðs beneuolentia complecta- tur,& foueat. 8
Perfdiæ crimen, à Magni Ducis temporib-, ferè nobis aſpergitur: de quibus non neceſſe exi- ſtimamus oſtendere, qualia fuerint; quàm ab om- ni ope, auxilio atque ſpe, adeò deſtituta prouincia fuerit; cùm præſertim contra ſuperiorum tem- porum pacta, legémue ſubiectionis, huiuſmodi etiam nonnullæ induciæ, iiſdem ferè temporibus ſactæ cum Moſcho fuiſſent; quibus, cùm Liuo- nia non comprehienderetur, in prædam quaſi illi telinqui videbatur.
Poſſemus dicere, vix vllum ampliùs reliquũ eſſe eorum, qui partes Magni ſecuti ſunt; ac non modò ipſos, ſed vel ex poſteris eorum; vt qui par- tim variis bellis,& cladibus perierint, partim in illa deſperatione Vendenſi, vltrò ſibi, ſuisq́; necem at- tulerint.
Vrcunque tamen ſeres habeatʒ ne id quidem dicemus, metu, deſperationeque, quibus omnes homines ignoſcendum putant, præcipitatos eos fuiſſe. Error ipſe pleroſque induxit; cuius vel ipſa pœnitentia,&, quæ ſubſecuta eſt, omnium rerum
deſperatio, teſtis eſſe poteſt. B3 Pao-

*
14· Liuoniæ ſupplicantis Pnaoponat ſibi quiſque ob oculos, non minus memorabilem, quàm lugubrem illum Anni 77. caſum.
Rex Stephanus cum exercitu longiſsimè ALi.
uonia, ſub ipſum Gedanum, occupatus aberat.
Dux Magnus non modò exercitu maximo Mo- ſchorum, ſed à Moſchis etiam antè deceptus, dolo ipſe etiam& aſtu inſtructus paratusq́; aderat; ho- ſtili tamen fraude paulò poſt detecta, cùm portas illi clauſiſſent, hoſtisque Vendam ciuitatem obſi- dione cinxiſſet, ſummisque viribus oppugnaret, obſeſsi, cùm diu integri ſauciis ſemper ſuccedentes, globis hoſtilibus vltrò ſe obieciſſent; vltima tan- dem rerum deſperatione fracti, omnes conſenſu vno in arce concluſi, morti vltrò ſe deuouère; ſub- iectoq́ue puluere tormentario, ſic perire, quàm in hoſtis poteſtatem venire, maluerunc.
G-⸗-o quod triſtius ſpectaculum vllum, aut mortis imago eſſe potuit Omnis ordinis& ſexus homines, in genua prouoluti, etiam benefcij lo- co mortem quamuis horrendam expetebant. Vxores maritorum, liberi matrum amplexibus b hæren-
t zutit Arul cun
ado, h. a faumt nholis 1s ti alqur eri n dänedtur mbust. nclos p
nebeda
k(oci
imncapi un elchr nneum dllen br
ke deden

e Oratsio.. hærentes, partim metu attoniti, partim eiulatu, ac ploratu cuncta complentes; tandem funeſt illo incendio, ſimul in auras ſublati, miſerrime diſiiciebantur, diſcerpebanturque.
QOvi ex tàm horribili ſtrage relicti fuerunt, cru- deliſsimi hoſtis mandato conciſi, inſepultiq; fe- ris obiecti; aliqui inter eos tantaæ immanitate fla- gris lacerati, vt carne omni defluente, inteſtina ipſa nudarentur; alij verubus fixi,& ad ignem toſti, omnibus miſerrimum, ſoli Tyranno, cru- delitate oculos paſcenti, iucundiſsimum ſpecta. culum præbebant.
Hæc ſi oculis ſpectari nunc non poſſunt; animis certè capi poſſunt, aq́; crimine proditionis Liuones vel excuſare apud Pleroſque ‚vel, vt qui ſatis pœnarum etiam inſontes dederunt, miſe- ricordia ſaltem permouere,& vel infenſiſsimum illis, ariare deberent.
Non difficilè autem iudicare ex hac re eſt, ſpontène, an metu, ac terrore iudicine ſuo, an extrema deſperatione; errore denique, an pruden-
tes, Moſchi, Magniue imperium ſidei ſuæ prætu-
4.
lerint. Diuæ

16. Liuonia ſupplicantis
Diuæ quidem memoriæ Stephanus Rex, re- cuperator Liuoniæ, cùm prudentiſsimè omnia hæcexpenderet; rerum& temporum illorum me- moriam, quam nunc vel tanti temporis præſcri- ptio, etiam iure ipſo, tollere debebat, perpetua ob- liuione obliterandam, planeque abolendam puta- uit. qua de re aliquot reſcripta eius extant: vnum tantùm ex illis caput addam.
Cæteruùm intelligimus inquit] magnam par-
tem Nobilium, qui partes Magni ſequuti fuerant, bonis mulctatam fuiſſe; I ab aliis, qui in fide per- ſtiterant, non aquam corum rationem duci. Quare nos, cum hoo corum factum, non tm im- probitati, aut ambiguæ corum fidei, quam potins temporum iniquitati,& difficultati tribuendum eſſe putemus; damus id negotij Mustri Curlandis Duciʒ dt ipſis Mobilibus, partes alienas ſcquutiscle- mentiam noſtram offerat, ſimulqᷓ;, pollictatur gra- tiam, in reitituendis bonis illorum, nullo iurt al. emptis. b
P Ropria certè hæc manſuetudo magnanimi- tatis, clementiæ, ac conſuetudinis, ampliſsimi huius Imperij, atque generis eſt, vt, cui liberalitate, . huma-
hüra. dlgne vwzin ungle li rucllantr: düülofe in nant whama⸗ tnelecdt
lun Di
dettoni ſamariw — tt nall Wotpoſ
ene

m Doh ar
aatecellat, nulla gens eſt.
Qratio. 17.
humanitate, naturæ quadam amabili bonitate,
vera illa,& hominibus ingenuis digna libertate
Oòd ſi tamen ne hiſce quidem rebus, tot,
tantisque, duriores aliqui ſibi ſatisfieri patiuntur;
ſi quiſquam perſdiæ eius author, ſocius extet;
animaduertatur ſanè iure in eum nominetur at-
que ad publica Regai Comitia citetur quampri- mam ab Inſtigatore: quamprimùm exiam legiti- mè conuictus; in eum id, quod luris eſt, ſtatuatur: ob vnius, atque alterius culpam, non vno crimine omnes inuoluantur, aut à Pręfecturis excludantur; aut pernicioſiore ctiam mora aliorum, partim inſontium, partim optimè etiam meritorum vi- ta, fortunæ, fama, omnia denique quæ chariſsima hominibus eſſe debent, in ſuſpenſo relinquantur. Taibus, Diuæ memoriæ Regis, in Moſcho- uiam expeditionibus, primùm pars aliqua Lith- uaniæ,& maxima deinde Liuoniæ recuperata à Moſcho eſt: nulla ſine Linonica iuuentute fuit- Aliæ aliquot poſt mortem Diui Stephani Regis, cuùm laterregni tempore, tum 5⸗ R. Mis V. feliciſsimi Imperij, non pro Liuonia iam, ſed pro C vnil-

18. VZiuonia ſupplicantis
vniuerſi ampliſsimi Imperii huius ſalute atque di⸗
gnitate, partim contra Turcam, Tartarosque, partim alios hoſtes, inciderunt. nec ab earum quidem pleriſque Liuonia abfuit. SCitlare eius rei vix non vniuerſos Ordines teſtes poſſemus; ſi vllis locupletioribus teſtibus opus nobis eſſet, quàm Illne D. Ioanne Zamo- ſcio, Regni Cancellario,& Illmo D. Palatino Vij- nenſi; altero Regni, altero M. D. Lithuaniæ bel- li Præfectis. quos, cùm debitum virtuti teſtimo- nium tributuros, nullo modo dubitare debea- mus; cur veteres, ac voluntarij ſocij, ſæpè etiam optimè meriti, æquè grauiter, quàm vel ſerui, quàm hoſtes, notamur? Cur non modè liber-
tate, ſed ſpe etiam ferè omni præmiorum, in propria patria noſtra adipiſcendorum, in perpe-
tuum priuamur? Cur non æqueè celeriter bene- meritis, quorum vita, mores, virtutes, geſtæque res ſunt exploratæ, præmia; atque pœnæ male-
mericis conſtituuntur? Nam, ſi infligendæ pœ- næ ſunt malis; ſua quoque præmia tribuenda
ſunt bonis.
Si ergo priſtinum Ius, ſi ſocietas, ſi noſtra mmaeritz
anectem. uts no anX. N ün om dut poti hominu are
llänn nn cb„
nore
umnag erighe d no
4

— —— 2
————
— —
Oratio. 19. merita nihil amplidès valere apud ſe debere pu-
b tant; miſericordia ſaltem noſtri Ram Mtem V. II
luſtriſsimosque, atque ampliſsimos Ordines mo- ueat: moucat exiſtimatio exterorum; moueat nonnulla etiam ipſius prouinciæ cura. A Fauidem fortuna noſtraea eſt; vt ſupplices non moddò ſimus, verùm libenter etiam ſimus. Neque ſanè, quam ùis non modò à ſupplicibus, ſed deuictis etiam hoſtibus dictum, nobis quo- que in mentem venit dicere: Quales habiti fue- rimus, tales nos quoque eſſe debere: Pruden- tiæ tamen R. Mis V. Illuſtriſsimorumq; Ordi- num eſt, in omnes caſus, atq; tempora Reipub. liberalitate potiuùs, ac clementia, deuinctos ſibi animos hominum prouinciæ eius habere, quàm ſeruitute oppreiſos. e
Iuduciarum cum Moſcho, at quo cum ho- ſte? quàm ob vicinitatem parato: Juam graui autem ob potentiam? in exitu iam erè tempus eſt. b Liuonia, quàm ab hominibus præſidiis, ap- paratu denique, atq; inſtrumento bellico impa-
aata atque inops ſit; malumus 8. R. Mtem V. Illu- (2 ſtriſsi⸗

20. Liiuonia ſupplicantis
ſtriſsimosque Ordines, ex aliis, quäme ex nobis, Sognoſceie.
SZi bellum, aut t repentini periculi aliquidi in- gruat; prouincialibus, ſi non omne, maxima cer- te pars oneris eius incumbet.
Horum igitur animos conßrmandos po-
tids, quàm debilitandos, pro diuina prudentia ſua, ſtatuent. Vt nunc enim ſe res habent, Conſti- tutionibus iſtis manentibus,„pro qua re pugna- re poſsint; pro qua omnibus periculis ſe obii- cere; ſanguinem denique, vitamque profunde- re debeant; R. Mus V. Illuſtriſsimique Ocdine
ſecum cogitent.
Prol libertaténe? qeteriore ferè den Atſone.
quùm ſerui, ſumus.
Pao dignitate, ab omnibus præfecturis,i in
quibus commodi aliquid ſit, excluſi ſumus.
Pao coniugibus,& liberis: vt in ſeruitute
cOs relinquamus.
Pao fortunis? in dubio acſumma incccti⸗ tudine verſantur&quotidisi in maiorem adhuc
incertitudinem vocantur.
Diximus antea, non id nos petere; ut prili
nis
3 Pono
ndpeii
ea.mo
anu, no wnidiſtt! 1 m
tem er
Mpeaur. ie aqut- tumten Im nopi mütdem.
dgr al
dnrum
bncbis. mſeniani, danitem.
beßn
mnn
lend, g
b daün
Faelll

˙ a —
DOratio. 21.
nis pactis præcisè ſtetur, vt ſolis Liuonibus ma- giſtratus, honoresque conferantur;& ne nunc
quidem id petimus; etſi iure optimo id petere
videremur: modò ab iis non excludamur; mo- doè infamia, notaq; ea à nobis auferatur, æqua- liter omnia diſtribuantur; vt onera, ſic commo- da ſint paria; vr vnius denique corporis mem-
brum, eodem etiam loco,& iure, vniuerſa Li-
uonia habeatur. Qua quidem re, cùm ſalus, for-
tunæque, atque reliqua ſpes prouinciæ eius,
atq; adeò vna ferè contineatur, de reliquis duabus
rebus, quæ propoſitę à nobis ſunt, minùs fortaſsè laborare debemus. Illa enim obtenta, ne in hiſce quidem, quæ ab illa pendent, difficultatis quic- quam futurum ſperamus.
Qvæ nobis tamen earum rerum rationes in mentem veniant; non poſſumus facere quin pau-
cis demonſtremus.
Qvod igitur ad Priuilegiornm,& poſſeßio- num certitudinem, tàm neceſſariam in illa pro- uincia attinet; ſupplicamus R⸗æ Mu V. Illultriſ- ſimisque Ordinibus, cognitionem omnium lu-
.... ·..— e.. 8. rium, ac poſſeſsionum Liuonicarum, proximè
C3 futu=-

22. Ziuoniæ ſupplicantis futurorum Comitiorum tempore deſinire, ac
Conſtitutiones quædam, à Diuæ memoris
circumſcribere velint; ita nimirum, vt ad ea In-
ſtigator R= Miis V. omnes, quos publici aliquid
volsidere exiſtimet, euocet;& ſimiliter priuati G b 1
jater ſeſe conuenire mutuò ſe poſsint: In Co-
mitiis autem illis, vt R. Mtas ex Illuſtriſsimis Or-
dinibus aliquos deputer, qui huic ſaltem cogni- tioni vacent, omniaque Iura, ac cauſas cogno- ſcant. Quod ab illis ſtatutum fuerit, id rarum vt ſit poſthac nulli ampliùs quæſtio de bonis mo- ueatur; ſed, vt quiſque poſsidet, ita poſsideat. Ita
neq; Reipub. aut priuato alicui iniuria aliqua: fiet: cum ſuum vindicandi quiſque tempus,& facultatem habiturus ſit;& aliquis tamen incer-
titudinis eius finis erit. Iis tamen cauſis exce- ptis, de quibus Citationes iam interceſſerunt, quæ- que ampliuùs integræ non ſunt.
Da certo lure, ludiciisque, quàm ſine iis nul-
la prouincia, maximè autem ea, quæ ad ſummam
vaſtitatem ſuperioribus bellis redacta ferè fuerit,
ſubſiſtere poſsit, non neceſſe eſt, nos multis oſten-
dere.
ote⸗
rig tem te li. unhano
tolar,
uimleg wordu⸗ rehec
uuhbſint

Oratio. 23. Stephano Rege, datæ nobis fuerunt: ſed quæ ad formam potiùs Iudiciorum pertinerent, quàm Ius certum, legemue nobis præſcriberent;&, quæ nunquam adhuc executioni demandatæ fuerint.
Ivs Liuonicum, quo prouincia ea ab imme- morabili tempore vſa fuerat, eiuſdem Regisman- dato vel peruidendum, vel corrigendum, vel con- firmandum Regi, qui id etiam per Legatos Liuo- niæ ſe accepiſſe, ſcripto proßtetur, exhibueramus, ad hoc vſq; tempus iacet. Iteruùm quàm diligen- tiſsimè Ræ Mi. Hluſtriſsimisque Ordinib. ſuppli- camus; vt hanc nominis, beneſciiq́; ſui memo- riam, miſeræ, ſuppliciq́, prouinciæ relinquere ve- lnt, ac iura, legesque ſuas, Sæ R. Mi. felicibusq́; eius temporibus acceptas eam referre.
Atque hæc quidem ſunt, quæ prima, ac præ- cipua nobis ſint.
Synt& alia nonnulla, quę partim ad eas res, de quibus locuti ſumus, probandas; partim ad alia poſtulata, rationesque noſtras pertinent-
Qyæ quidem ipſa, ne S⸗ R. Mis V. ampliſsi⸗ morumꝗ Ordinum occupationes, multis more- mur, vno quaſi indice comprehenſa ſeriptis pecu- laariter offerimus. b O

24. Liuonia ſupplicantis Oratio.
Qo faciliùs autem ad exitum earum rerum
peruenire poſsimus, delegari aliquos ex Senatu,
tum Equeſtri Ordine, à R. Mt= V. quanta animi ſubiectione poſsimus, petimus; qui& accurati- ds de poſtulatis noſtris cognoſcant,& tam ipſa, quàm cenſuram de iis ſuam, ad R. Mtem V. am- pliſsimosꝗque Ordines, referant.
Nos, ſi aliud nihil vel præſtare, vel polliceri poſſumus, ſummam certè fidem, atque ſubie- ctionem, camque perpetuam,& immortalem, cùm R. Mu Veſtræ, tum ampliſsimo Imperio huic,& pollicemur,&, Deo dante, ſemper præ- ſtabimus. b
cymus)
rwtoladh
lereupe

———
.H. EN PRIVILEGIO DIVAE MEMORIAESIGISMVNPDI äAVGVSTI, DATO VILNE, XXVIII. OIE MENRNSIS
Nouemb. Anno M. O. LXI. R Ecipimus ſubditos prouinciæ illius, penes Magiſtratum ſuum Germanicum relicturos eſſe; & proinde Officia, Præfecturas, Præſidiarus, Iudi- catus, Burggrabiatus.& id genus; non altis, quàm nationis, ac linguæ Germanicæ homiai-. bus, ac adeò Indigenis, collaturos eſſe.
PaAce recuperata, non aliis, quàm indigenis, natione,& lingua Germanis, Præfecturas; in to- ta prouincia concedemus. b
HIAArc omnia,& ſingula, Nos prędicto Prin-
cipi, aliorumꝗ́ Ordinum,& Ciuitatum Nunciis,
ſacroſancè,& religiosè ſeruaturos Nos, iureiu- rando ſpopondimus.

26. Ex priuilegio
DEM KEGIS, DATO GROD-. NEÆ, IN CONVENTV GENERALI, Amno M. D. LXVI. die XXVI.
menfis Decemb. b ( mꝗue Incolæ Liuoniæ ferè omnes, ſint origine Germani, linguæ, morum, magiſtratus, ac legum patriarum aſſueti; vnde Iudicia, Offi- cia, ciuitatum, arcium regimina, nuliis mehus, quàm indigenis, committi poſſunt; æquitati in- primis conſulendo, ſibi,& poſteris cauent; vt por- rô Magiſtratus, indigena& Germanus, in Li-
8
in quatuor diſtrictus, nempe Rigen: Treiden: Venden: c Düneburgen: partiatur; quorum cuinis, præcipuus aliquis, authoritate, vſu,& Feii tia rerum pręditus, ex indigenis, Senator præfcia-
terreſtres, ad hęc duo de Nobilitate Aſſeſſores,& Notarius, tàm in Ciuilibus, quàm in Crimina- libus cauſis,& negotiis, cognoſcant, ius dicant, iuſtitiam adminiſtrent ‚ſecundum leges patrias, & conſuetudines rationabiles, ibigdem vſu receptas. Ciuitatibus tamen iuribus ſuis municipalibus, ac priui-
EX PRIVILEGIO EIVvs-
uonia habeatur, ac retineatur: caque prouincia
tur:&, vt in ſingulis hiſce diſtrictibus, tres ludices
AClitates uubus
wa mial
4
mum, a
lcrum
wam M trmople ADlit edlK londiie das Li amemt tminj
tuldus.

D. Kgiſmundi Auguili Regis. 27. priuilegiis, conſuetudinibus, atque Statutis, inte- gris ac ſaluis.
DPorrò:ſi, quòd fortè Senatores, Status, Nobili- tas, vel Ciuitates M. Ducatus Lithuanie, maiori- bus libertatibus gaudeant, quàm incolę Liuonię, vt ille non minùs ad Liuones, tanquam confra- tres Statuum, atq; Ordinum M. Ducatus,& ad poſteros illorum omnes, extendantur, ſintq́ Li- uonibus cum M. Ducatu communes.
Poſtremò, placuit quoque; vt intercedente V- nione M. D. Lithuaniæ, cum inclyto Regno Po- lonie, ſimul,& non diuiſim, iiſdem punctis, clau- ſulis,& conditionibus, prõuincia Liuonia cum M. Ducatus Lithuanie regno vniatur, vtq́; iam ſit pars& membrum M. Ducatus. Saluis tamen vtriuſq; dominij priuilegiis, libertatibus propriis, & ſpecialibus.“ Cauemus inſuper, quòd nihil, inſciis Liuonibus, in rebus Liuonicis conſtitui, vel decerni debeat.
ANAGSRGSSRAA e b RI C hä.. Eeudebat Nicolaus e Mollinus. Anno eMdl. D. 1140.

uc.
4
R Droy
——
co