ORATIO
1„—
A DSPECTA
b BILEM SENATVM ETVNIL-
VERSAAA CILITATE RIOEV
ſem nomine luttrium G Magnificorum Do-
mnorum. Jeverini Boneri Catlellin Biecen-
ſis cte Domini Leonis Sapiha Cancelarij Ma- giu Ducatus Lithuaniæ, etc. Commiſſa-
riorum Rcgiorum, per Andrtam
Uolanum Secretarium
b KRegium habita.
CErI ANNEAA EST
ORATIO DAVIDIS HILCHEN SECRETARII- RIGENSIS, 1 Aud IHluſtribus ac Magnificis Dominis Commiſſariis, nomine Senatus& Ciuitatis Rigenſis
. reſpondet
—
REGIE CryrrATIS RlSEÆ PER NiCOLAVM MOLLINVNM ANNO M. D, xlC.

““
ORATIIO
AD sPECTABILEM SENA-
S, ETL NIILVZRSAAM CIUVIT4 tem Rigenſem, nomine Wiustrin Magnifico-
rum Dominorum.&e verini Boneri,(aste lani Biecenſis, ete. Domini Leonis Japibæa,(an- cellaru Magni Ducatus Lithuaniæ, ete. Commi ſſariorum Regiorum, per Andream Iolanum,
8
habita die 7 Septembris Anno 1§89.— unoſcunt Kustres Magnifici Do- Nmin Commiſarii, verißimum id eſſe, Aquodnon ſolum communis hominum
ox, ſed ipſa ctiam cxperientia com-
probat- omnium Rerumpublicarum ſalutem&
tranquillitatem in co potißimum conſiſtere, ſ&ꝙ
virtuti juta pramia& flagitijs debita consli- tuantur ſupplicia. In utramque enim partem
iluſtria nuncin Lac(iitate Rigenſi veitra
cdita exempla—, magnum exhibent documen-
tum, quantoperè id conducat ad firmandum(i-
Vitatis ſtatum, ſi boui et hone i cives, integrita-
tis Ginnocentia ſuæ mercedem facinoroſi au-
————.————
A2. ANam
celerum ſuori meritam ſortiantur pænam.
7So
,

Nam quaæ obſeoro aliaà fuit cauſa, cur toto hor
uinquennio urbs vestra variis tempesta tilus do procellis ſeditionum fuerit agitata, niſi quid homines perditi, omni jugo Aibeiplin⸗& legum excuſo, in omnem rerum malaru licentiam pra- cipites ruerent; optimates verd, et lonari partii ciεs Juri ſo multitudiu impeta prſi, aut crudelt morte Occumlcrcnt, aut ſcdikus uis puſ pracul a patria Extores ac dagaluudi, oenia. rent, qui remanſerant in urbe, pavore percul 72 E attoniti, de fortunis capite ſubinde dumi- carentẽꝰ Poſiquam autem didina wirtuie et pru- denti conſilio Kreniſimi Pyincipis et Reguno- ſtri Clemẽétibimi SI GISAAILNDOI ll effe⸗ cti eſt, ut per liuslres hos viros clar iſumos
Senatores ſuos ac Commi ſſarios ad Ciotatem banc deflinatos, cxules dignitatibus ac fortus nis ſuis priftinis reſtitueret, 7 LoNi
liuis ci itatiſqut hujus produt ores Giſtt
Briucciã, de medio tollerct, agnoſcitis ipſi quan-
ta denuò lux oculis destris oboriatur, quanta ſpes futuræ pacis vobis affulgcat, dum ſopiius o-
mnibus diſcordiis unum idemq, ſentireomnes videntur, S ſepoſitis ſimultaiilus, ac ye ueiſa in mutuam peruciem conſcliis, de communi jam patriæ ſalutt ac libertate conſultart, ommts co-
4 b gnoſcun
5

gnoſcuntur. Mo videbatur quidem ſcelerum atrocitas id expoſcere, ut cum contagio& labes mali, totum pens ci vitatis hujus corpus per daſé- rit, ne in paucis puniendis juſta judicum anim- ad verſio conquicſceret: ſed debetur hoc ſnmma ao di vina cuidam Regis noſtri clementiæ debe- tur clarißimorum horum Jeuatorh eximiæ mo- derationi ac manſuctudini qui paucorum ſan- guine multorum ſcelus expiari, putribus exci- ſismembris, totum ſanari corpus, Voluerunt. Aumonendos tamen vos præſertim cidves dehementer cohortandos cenſent, ut ne itla cle- mentia inpoſteri abutamini, tt remißiori hacpaæ- na ad panitentiam vos inditari; non autem ad laxanda proter iæ deſtraæ frana incitari, ewiſti- metis. Mementote Deum omnipotentem, vin- dicem habere oculum,& lento gradu ad vindi- cdlam ſcelerum proccdere: ſed tarditatem, ſuppli- ai graditate compenſare. Exultdrunt diu in hac urbe caleges iili homines& tanquam effre- nes ac indomiti cqui, quò per verſa mtntis ſuaſit libidoin omne nefas excurrerunt: ſed tandem ta- men condignam factis ſuis reportärunt merce- dem, ut et eruore ſuo forum urbis reſpergerent, Ipro falſis gloriola inſignibus, captatag, popu- lari aura perpetuum dedecus& ignominia la- b A. bem

bem nomini ſuo pepererint. Non patitur ſeili cet divinum illud& caleſte numen, poteſtatem ſupereminentem, àſc ordinatan impunsé viola.
ri) ut qui ei reſiſtit, ipſe ſibi exitium accerſat,
& gladium, quo manum Princeps hauet arma tam, in viſcera ſua diſtringi perſentiſcat. Et ſe- no tanta authoritate munitam eſſe voluit, uj non ſolum bonis, ſed diſcolis etiam Principibus debitam obedientiam obſer vantiam cxhubent mandaverit. Quòd ſi quid illi delinquunt, Sà recto officii ſui tramite deflectunti ſi tunudos& inflatos, erga homines ſibi ſubjectos, ꝗſtentam Dultus: at omue ſul egno gradiare regaum eil, am loquitur Ethnicus,& quiquid miaor A ſuperiore fxtimeſcit, homajor Dauu- nua illi minatur, ille nimirum rector maris at terra; qui magnum Principihus jus dedit nedu atque ditæ. Qui ergò di vinum munus ſili uſur pat,& quam DEl juriſdictionem ac vindi Ram in ſupremum Magiſtratum ſili reliquit homo temeritate inconſulta in eam in volai,pre. terquam quod ordinem à Deo poſitum injulle violat, temeritatis ctiam ſuæ graviſßimas lui paænas. Et ſic tamen Reshub⸗ I eſtra ordindta cſt ut aui in ca ſupremum dignitatis obtintut
— 5* 2aſaprsſftam ſen
6

12222
———.
at b nu
ſcant ſpullimitatemr nempe acra Regis Ma.
je ſtatis i mm eni male adminiſtrati oſicii,
ab omni inferiore Magiſtratu, reddenda ſit ra-
no. Muhil ergõò attinet, caco quodam&' umpro-
vndo furore in eos inquirere, aut panam, ob mals quaſi adminitratam Rempublicam, ab eis cxpo-
ſeere, quam in ordinario foro. ſi modò æriminis
convicli fucrint, perſolvere coguntur. Quam vis multis rerum experimentis ſape comproba- tum erl, omnes cos uicuug, ſeditionum in urli. lua fucrunt aui hores uon tam pullici commo-
Ai cauſa, qudm ol priuatum cmolumentum-
tumultus excitaſſe, I Lauo quodam ac iu ſpe- ciemamplo prætcxtu, ſuas res&giſſe, ſuiſg, priva tis commodis conſuluiſſe. Ipſe quidem iuſtus, ut
ſuperbus in hac urbe volitaret,& Regiam quan-
dam— oſlentaret, dum ſupplicio capitis ahictendus eſſet, non erubuit confiteri, omuia ſua cunſilia in hune fincm et ſcapum deſtinata fuiſſe, un multitudinem impcritam demtntarct, re- rum ſuarum- ſatagen§, magna quadam pulbli- ci cammodi ſpe, uni verſam plebem eluderct. Et ſanẽ exitus ac conatus ipſe reri id demon-
ſtra vit, dum omnes vos, data Autlulone vobis
fuiſe verba, 2 noſcitis, S dum magni ca quadam&'ampla crepartt, non niſi fumos ab c0

co fniſſe venditos malo voſtro edocli, ſentitis
RHoc quidem bonus hio religionis& libertatis veſtræ defenſor, uti præſſe ferebat, tantum emo- lumentum eiitati huic peperit, ut quæ publica olim tranquillitate, ordinumq; concordia, felix, &'copiis ampla fuit, Co ductore, in omnes ſediti. onum fluctus conjecta fucrit, neo ſolum puhli cum ærarium, ſed priwatoruin ferò omnium fa cultates exhauſerit, in haſq́;, rerum anguſiias& magnam penuriam, quam vobiſcum déplorare Eripſi cogimur, uni verſam civitatem pertrane- rit. Mhil dico quod tot funeſtas domos, morte ac cade virorum effecit,& miſeralilem= hans diduarum ſpeciem, cum tot pupillis extrema quadam calamitate oppreſis ſpectandam nobis tradiidit. Ae miſerabilior hic futurus erat ei- Vitatis ſtatus, ſi in omnes æqusè peccantevira Re- gis gladium hrangeret 3 ſ C arißimorum horum
Jenatorum&(bmmiſſariorum ſingularis qus- 9. b
dam naturæ bonitas,& maęna morum conſub- tudo, à plurium hominum ſupplicio, O atrociin multos pana, mentes eorum non avocârtt. Muoſcite ergò diinam Regis noſtri SFIGI F. MAl- MDI III clementiam, agnoſcite Killuſtrir um horum virorum eximiam indulgentiam.
aAtd, ut ſerenißimi& Clement ißimi Regi
L erga
F

erga vos agnoſcatis uberiorem gratiam, en al- ploma& privilegeum- ꝗjus Vobis offertur, in quo ſacra profanag, omnia, ſarta ac tecla obis conſer vantur, relzgio nimirum, jura, leges, ac li- bertates, omneſq, antiqua urbis conſuctudines, ab omni injuria dindicantur. Pro tam exinmua juſtiſims Regis in vos voluntate: pro tam ſin⸗ gulari& rara quadam liberalitate, quid:ſiat, niſi ut fidem et obedientiam, ſummum honorem Sreverentiam Kacræ Regiæ Majeſtati, Do- mino veſtro Clementißimo, cxhibeatis,&o præa- terita omnia errata veſtra, omni vitæ integrita te, S ſolida ac firma fubjectionis fide, rccom- penſare ſtudeatis. Quod ſi feceritis, Dei optimi maximi, qui numẽ ſuum timeri, et R gem hono- rarꝛ dult, in protgenda, et à malis omnilus con- ſervanda urbe veſtra, procidentiam agnoſcetis, &ſccuti ſaldam ac florentema majorilus ve- ftris traditam accpiſtis, ita integram& inco- lamem, ad onnnem poſteritatem tranſmittetis tg, bac quidem huic ci vium ordini dicla Hunto, qui fraslis legum repagulis dignitatcem Magiſtratus ſui conculcdãrunt, 8 pernicioſam quandam Anarchiam in hanc urlem= intro- duxerunt, ut deinde apiant,& certo pericu- 1o 17:, Magiftralum ſuum recercri diſcant.
B. NMam

Nam amplißimo Knatui, Srhonis omnilhus ci vabus, magna habetur gratia, qui ſeditioſa ſem- per aſpernantes conſilia Fidem integram& promptam ohedientiam Sacræ Regiæ Majeſtata Domino ſuo, conſer vaverunt, ita quidem ut re- Ga benefactorum conſcientia etiamnund fruantur, Eternam nominis ſui laudem, bonorum omnium b
judicio, promeriti
videantur.
—

D AuIDI HILCHEN SgCRE TARIIRIGENSIS, aVA ILLVSTRI. BVSACMAGNIFICIS DOMINIS Commiſſariis, nomine Senatus& Ciyita-
tis Rigenſis reſpondet
Elem cquidem, lluſtres ae Ma- gnußci Damini tantum in me 7* VA et facultatis& ingenii, ut ſi mi- anus copioſe& eleganter; ſatis ta- 4 4 men congruchter Saafenn dere. S'ſi non exprimere, ſaltem notare affeclus corum poſſem, quorum nomine mihi nunc di- cendum= est. Jic enim et oſſicio meo, non omninò defuiſſe viderer;& obis aperta, quantumuis nuda&
ſimplex Civitatis oratio, jucundior futura eſſet,
ſi durectè ad Mustritates veſtras per veniret, nec mea cultura acerbior fieret.
Hoc igitur mihi dolendum inprimis est quod ſuſcepto ant verius impoſito muneri impar, dum ſermonem eorum, qui in aurem mihi dixtrunt, aſſequi O' referr frustra laboro, Uuſtritates veſtras debito gratitudinis fruclu prido.
UVerum ut ut ſit, rem ag grediar,&' ut potero, cxpediam. Iu qua illud primumò= occurrit. cx
82. multis

multis ſcilicet diebus, quos in vita celeberrimon lætißimoſo, vidimus, cum, qui jam tandem(1ui tati illuxit,&ſſe omnium clarißimum nec reli quorum laticiam, eum hac conferri aut com- parari poſſe. b EtenimE ſi res ſua quemq́ familiaris delectat:. ſi jucundiſßamus eit liberorum coni pectus: ſi i. ta hujus uſura, vel miſerrimis& calamitopſua- mis, grata esl et accepta: quam ſit larga, profuſa, lenigna, Dei in nos miſericordia,& Jereniſumn Regis noſtri clementia, videmus: cum omnia hec conſer vata nobis, cxtremiſq́ erepta ex peri- culis, cernimus. (elebrare nos magna cum laticia ſolemusdis cs illos quibus nati ſumus: etiam locus ille gratus nobis eſt, qui primos vagitus noſiros cxotpit. nantò ergò magis hic nobis celebrandus erit dies, SElL ERILN 2 qui non dubiam, ſed cer- tam exploratamq;́, ſalutem nobis attulit? Quantum enim magna diſtant exiguis: du bia certis: quantum inter ſpem rem intereit. Kaauun atura præſentibus:&ſicta& adum rata, veris& ſolidis cedunt corporilus: quan- tum dcuiq; naturalia— præſtant ci vililus: tau tum aliis hodiernus dies antecedit. Etſi unquam antea, dicina providentis u 3 b b. aAbn

men humanis nmiſcriis affulſit, hac profedtò tem. Peſtate, atq, his diebus quaſi luciaißimum Hydua, oculis noſtris affulſit.“ IVam cùm hac oivitass toto fero quinquennio inteilinis ſcditiouilus 2cxarctur, aded, ut cæt ri uationibua ludibèxio et- Ccot, Luſitavit nos O RTIENS ex aſto, et velut excitatus A ſomno Dominus, flucluanti naviculæ ſuæ opem tulit, mißis huc ad nos(bmmiſſariis Regiis, qui tan- tos fluctustantoſq, rerum motus, quantos ſuperi- or ætas nunquam viclit, bonitate vellent. ſapien- tia ſcirent: authoritate ſedare poſſent.
Qua verõò moderationc et prudentia, hæe ſint geita jactaq, omnia, cæponerem, niſi oratione jam antée habita, cæpoſita eſſent.
Eo ergõo nomine, quantopere vobis, Muſtres ac Magnifici Domini, hæc Civitas obſtricta ſat Ede vinèta: ipſa facilé intelligit.
fag, quotieſcunq;, hic dies recurret, nunquam Oritas committet, ut beneficii veſtri apud ſe ex tincta, atq, intermortua memoria, videatur.
Cujus enim impictatis& ingratitudinis eſ- ſet, veſtrum hoc promeritum non agnoſceresqui illo ipſo tempore, cum Civitas de ſalute ſua peri- cktaretur, à Sac- Reg- Majeſt. E ordinibus huc mißi veniſtis,& nihil prius, nihil antiquius ha-
8B J. lbun II4

d
buiſtis, cvommuni patriæ noſtræ ſalute O'inco-
A
4„
—
lumitate: de re nulla majori cura, ſtudio, et dili- gentia cogitatlis, quam ut corum, qui juſtum& ſanctum Sac- Reg:Aajeſt- imperium in hac ci. vitate recuſaſſent,& alios in peruerſum ſenſum attraxiſſent, ſceleſtos&nefarios conatu jure E judicio frangeretis. lotius quippe improbitatis nulla eit capitali or pars, quam ta, qua non ſolum iyſi obſtinati animo verſantur in ſceleribus, ſed etiam alios ye ſtiferis conſiliis, corrumpunt atq;, inficiunt. Magnus jam erat eorum numerus, qui duo- rum perditorum, Qiſus Brinccii, audacia temeritate inflati, omnem rationem Coratio- nem eoò inſtituebant, ut ſibi tautum, ſuis illis ar. tihus, quas in perniciem(vitatis excogutrant prodeſſent, aliiz nocereut: dicta facta alin jrum in verterent, ſua promoverent. honis con Iihis olſtarent: jam venerant literæ Qualdii Iliua Grollli, quibus mala omnia, utt Dicliftis (multitudini veſana, ſug geſiit,& ad pe unduan- dum e Magiſtratum, evertendoſq, bonos Ci. ves, plebi per ſe ardenti, facem pratultt ꝛet ut ba aliorum de decore&æ calamitate, laudem ſili ꝗ emolumenti quarerent, hortatus eil ita, ut jaun. Ldemcus auuas, del garrulus ſuxa erlſane (d

1 Li dilapidator, de ſummis&.
nis relu diſctptare non eruluerit.
Ex illa igitur licentia, novam ſeditionem ex ſeditione Tyrannidem. ex tyrannide nodas cæ- des, confuſiones, omneſcq́; omninò calamitates, iterum timebamus. b
Didimus hac uſtres ac Magnifici Domini, G— multos annos deploravimus ita, utin qualibet ſolitudine, in vatlis ac deſertis, Gab omnium hominum cultu& conſortio remotis locis, ſuavior vita; qudm in hac Civitateſſe videretur futurumq;, homines non inſani pu- tarent, ut aut civili tandem bello, perderemur, aut maximo malorum omnium ooncurſu debi- litati, in ultimis miſeriis extorres, inopeſq́; vi- tam degeremus. b
Sed praclara didina— veſtra, tan- to&penè immedicabili malo, medlicinam tan- dem adbibuit.
Quis autem juslitiam, quis bonitatem, quis cquitatem Muſtrium ac Magnificarum Domi- nationum Ueſtrarum, laudare ſatis poterit?
Vos ſeditionis authoresduos illos proſcriptos quos nec Regum nec legum terror coërcere potè- rat, S qui in ſumma impunitate, ſummam li- centiam nacti, divina humanaq;, omnia, Aauſ
us

bus miſcere cupiebant, cuſtodiæ primum tradi- diſtis: neg, ab co vos terror neque metus armo- rum, nec promiſſa, nec minæ, neq, quicquam ali- ad abducert potuit. Non enim multi illi ſomno- lenti, rauci& temcrarii pertimeſcendi, ſed ill illi metucndi crant, quorum fœlicitas ab infa lici- tate(ivitatis dependebat. Quod enim de Sala- mandra naturæ indagatores alſirmant, imbri. bus eum magnis provenire& creſcere: perire, contra, ſerenitate;& quemadmodum non niſ
ex morhis hominum, creſcere medici poſſunt,&
milites ſine bello frigent.
Mem etiam de proſcriptis iitis&perditis ho- minibus dici potest- quòd non niſi turbato Rei- pub: ſtatu, accenſa contentione, exoitato tumul- tu, emergere potuerint: Eos igitur eum dè obje- ctis criminibus laſe Majeſtatis et proditionisju- re ſe yurgare non poſſent, de medio, non ob prate. rita tantüm proditionis& ſeditionis ſcelera, ſid ne eorm exemplo, cæteri quoq; peccarsi, ſuſtuliſtis
O beatam hanc Civitatem, quæ tales peſtes ejecit- miſeram quæ ad miſit, funcſtam, qua pro- ditore stam diu aluit.
Quis ergò optabilior nuncius adferri poterau aut nos ipſi, quod fœlicius optare poteramus prin- cipium ad ventus veſtriꝰ quam quòd Duni ſo
Ih

tim deliberationilus, tetram illam ſeditionn ca. liginem, quaſi exorto ſole diſcuſſamerneremus. Nullum est certé diſicultatum nullum labo- ris: nullum juſticiæ genus cujus, Lluſiritates& Magnificentiæ Uoſtra, apud nos, praclarißi- mum non dederint documentums, tentârunt idem vicini principes: tentärunt ſacrati Gpro- phani homunes, ſed ilorum ommium molimina in guttam deſicbrunt. b Iiao vobus à Deo reſer vata fuit palma pr⸗ mul atq́; enim Muſtritates& Magnificentiæ Voſtra in hanc urbem ingreſſa ſunt, ſtatim pro- fugata cst ſcditior exuladit temeraria licentia: 3Mio ſucceßit pax&æ; amorr ceſſärunt turbaær diſ- ſpata ſunt inſidia barbara voces garruli clamo- resimportunæ vociferationés non ſunt amplins auditæ, ſed antiqua illa libertatis aura nolus ite- um affulſit. Quod ſi vel exiguum interjcctum temporis ſbatium uiſſet, ut uihil jam dicam gra- vins nom tanto ſilentio, aut tam cuò(rvitas li- berata, ſed dimicandum priis cum Rhetorculo ilo fuiſſet: quanquam hao, non tam hominum prudentie S;' vigilantia adſcribenda, quam Dei Optimi Maximi bonitati& Clementiæ, tri- buenda eſſe cenſemus. b Me enim cui nihil niſi juſtum aquum're-

ckum placet, dultu ſuo didino nos tandem aspe. xit: ille&xaudi dit flebiles& queribundas bono⸗ rum civium voces- ille didit calamitates no- ſtras: ille pro diina conſuctudine ſua, qua uii ſolet in homines préſſos non est h⸗ us, ut boni et inſontes opprimtrentur,(Tmale feriati ii ne- bulones, proditorts,& Magiſtratus violatores in hac Civitate amplius florcrent: quanquam enim pro ſuo admira ili judicio, diuturnã nocen- tibus conceßsiſſet impunitatem: ne quis tamen in eam ſpem adduceretur, cum ſcelera et flagitiain ulta permittere, dchitis tandẽ pænis cos ſubjecit. Deus namq;, qui ordinis author eil, ipſumq Magiſtratum ordina vit, impunitam nunquam hand licentiam dimiſit ne, ordinis ilius turla-
tores unquam pœænas diinas evaſiſſe, legimus. Quis enim obſecro täm à pictate alienuss tam aderſus à Deoꝰ tam mente captus, qui non vel inde Dei Optimi Maxcimi nutu adminiſtra- ta eſſe cuncta intelligat, quod hominibus aliäs callidißimis& in ſuo genereò prudentiſomus conſelium DEIL omne eripuit, coq;, comyu- lit, quæ eßent tegenda atque oocultanda A- mentes illt, literis ad percgrinos datis, commi ſerint,&'auſu quodam temerario ſ mauilus
oarnificis obtruſerint.
b Nim-

Nimirum ita uſu venire videmus, ut qui⸗ pana& exitio non procul ſunt remoti, ant conſiliis pracipites de viique, deprehendantur, & plerunq, eo in loco ubi deliquerunt, puni- antur. Jed non hujus&it temporis, pluribus ca inſectari.
Eo nund potius meæ tranſferende erunt cu- ræ& cogitationes, ut debito videlicet gratitu. dinis munere perfungamur. b b
At quo illud pacto fict ẽ quibus oſticiis hoc veſtrum bencficium Civitas remunerabitur? Didemus magnum aliquid& ſingulare eſſè de- bere, quod facils Muſtritatilus ac Magnuhicen- tiis I eſtris probari poßit. Quod cum nos aſſe-
qui non poſe ſentiamus, non aliter certe aſfici- mur, atque ii, qui cum ære alieno obruti, non ſint ſoluendo, fibi de fide ſua in dubium veni- endum eſſe quidem judicant, non tamen omni- nò des perant. b b Mud igitur facicmus,— facere videmus u
cos, quorum nomina, multorum in tabulis ex- tant. Uli enim inter creditores, partem aliquam qQuantulamcunq;, diſtriluunt, cum ſolidum e
aſſe ſolvere, nequeunt. fIia Onos, cum aliud jam non ſuppetat, quo gratos nos exbibeamus, gratias ſingulatim 4 agtmus

agemus, caſqjue magnas maximas, ingentes, e uantas animus capere potest. Habet autem Civitas gratias primum ei qu bonorum omnium ꝗ& pacis praſertim author eit; qui nobis ha ocia fecit: qui omuia ſuo loco reſtituit qui Jerenißamo&⅜ Tbtentißimo Re-
gi noſtro cam cœlitus mentem indidit, ut elui-
anm duindactam-clementiam, nou potentiam exerceret.
Deinde Jerenißimo Regi, SIGISt DO LI. jagellonio, Domino ſuo elementiſe- mo, nunc Jenatus Rigenſis: nunc Civutas miſe- ra, afflicta, tumultuum miſeriis caxbauſta nuns populus conſternatus, vexatus, peſſundatus, ca- lamitoſus, gratias agit immortales, quòd ingeni. tæ ſuæ clementiæ hoc dederit, ut plus ad incolumi- tatem(ivitatis, tot hominum innocentiam= qudàm aliquorum perverſitatem valere ſinatæle- menterq́, in gratiam ſuam Civitatem recipiat.
Rura equidem extant maximaq; in hanc Ui Vitatem Regia Clementiæ exempla, quæ merud gratis ſunt animis agnoſcenda atq́, celebrandu: ſea prafecò ix unquam juſtior Cauſa declatan dæ ratitudinis, quam hodierno die est oblata zuo maximis ex periculis ereptir et finc iumulu in portum quittis reſtituti ſumus. Dn Inn

Junt noſtrům multi, qui in memoria balens ca, quæ huic Reipub adderſa contigerunt, ſedilii ſ1 paulo altius rem expendant, levia illa, mini- meo, cum eo periculo, quod huie Ciditati im-
pendebat, conferenda eſſe ſentiunt. HFEorret autem& refugit animus ea memora- re, quæ contrà nos imbelles daora Regia Maje- Ras, ſi ſummum jus ſuum experiri nobiſcum-- armis voluiſſet, moliri Otentare potuiſſet in agros noſtros immiſſus miles fuiſſet- mænia vali- dhimus exercitus obſcduiſſet portummaris, 2u Ciditati Luic ar non minls quam homini
ut æi uat, anima—Opus Eil, clauſtet. lamme, ignes: incendia: direptiones: cadeſc quotidis o- culis noſtris obverſatæ fuiſſent: fame angußſtiiſq tandem cxhauſti,in nihilum redacti fuiſſemus.
Sic omnes Medici, corruptas ac vitioſas cor-
poris putridi partes, aliis ommibus remediis fru- ſtra tentatis, urunt, poſiremò ſccant, ne carum contagio aliis membris noccat.
Jed coccelſus, et anaturaà ipſa ad ſummam be- nignitatem&clementiam confirmatus tanti Regis animus, inteſtinum ac domeſticum 2 bel- lam, in quo omnia qua egitari poſſunt, miſerri- ma inſunt, adverſus nos non ſuſctpit, cum ſci- ret, omnem claritatem celebritatemq; famæ, qua
C35 luctu

luctu&' calamitate ſubditorum conſtat, odio- ſam eſſe. Maluit igitur in tanto tamq;, mani. feſtißimo interitus perioulo, Serenißimus ac mi- tißemus Rex noſter, ignoſcere potius quam com- mittere, ut ne ſupereſſent quidem, quibus yo- Nteaà ꝛgnoſceret. Verba—non haleo, quibus memorabilem, illam Serenißimi Regis noſtri clementiam, di vinam prudentiam O pro didentiam, commen
dem: Puucorum enim ſeditioſorum interitu&
profmigatione, S&natum&(ivesà praſenti es dis periculo,& Civitatem, à perpetua ciwilium diſſenſionum formidine liberavit, Ierratan- mnia condonavit. Meo&go ullum unquam Re- gem viciſſe puto, qui non ita perdidit, neq, un- quam perdidiſſc, qui non ita vicit. Gratias quinetiam agimus Inelyto Regni fh- loniæ& Magni Ducatus Lithuania Senatui. qui ſemper ea in medium conſuluit: quæ ad hujus Civitatis conſer vationem potius, quam everjſio⸗ nem pertinere viſa ſunt. Ampyliſamus illc èena. tus, Ci vitatis internuncios placide audivit. Re gi& Regno nos commendavit: quere las noſtras non auerſatus, vias pacande Civitatis oſtendit lli inquam Amplißimo enatui& ordin- bus tantas gratias agimus, quantas ſummo u 2 2

uh nu
ni tm
atd Wium
60 San 24&, aut wir 8.
91 4
tis obſequio concipere poſſumus,& ei Vicißin, æternam ſtabilitatem: perennes uictoriasiflorem & perpetui nominis gloriam, à ſummo rerum Domino, ardenter optamus. b
Ad hæc gratias quoq́, agimus plané ingen- tes fortiſimo ili& ſummo Exercituum Duci, Domino foauni Zamoſcio Regni Tplonia Can- œxllario etcr qui co tempore, cum pro aris et focis, pro patria, pro Regno et antiqua libertate, Pr4 aterna Sarmatarum ſalute, in armis excularet, bedlum gereret nec intra regnum nec extra, pa- cem haberct, publicoſT,& doineſtacos hoſtes in- genti animo, ſumma ſapientia, fortitudine invi- Ca, S'fœlicitate admodum rara propò inau- dita vinceret et ſuperaret: in ſummis occupatio- nibus tanti ocii Reeuſ Ciditatis nuncios ad- miſit, literas accepit, legit: ſermonem ad ſe Civi- tatis nomine habitum, benigne audi dit, reᷣpon- dit, monuit, ſalutis vias monſtravit: literas ad Qvitatem dedit, quibus ut reſipiſceret, dum tem- pus eſſet, author fuit,& omnia heroici& pater- ni animi indicia exhiluit. In publicis verò pro-
xime prat critis Comitiis, quum benignè, quam Paterne nobiſci, cgit. pud JSerenißim Regem, apud ſummos praſules, apud omnes ordines, pro
nobis intercßat et hoc gffecit, ut nuncii civitatis erimina-

—
criminaliter citati, ci viliter cxpedirentur. O Riga, Riga—quilus tandem meritis qus obſequio, quibus ſermonibus, conſtantiſami illi- us Herõis benignitatem, favorem& amorem- compenſabiuasasas b Non minores autem vobis Muſtres ac Ma gnifici Herões, gratias agimus, quod in hanc* vitatem veniſtis,& quod und eum uſtritati. bus ac Magnificentiis I' eſtris, quaſi divinum Hdus comitantes addenerint: Alιν 30. WORL M ct PErRNILITIES AAA720 RL M. G'quod ca porro apud nos ipſi& yer Kerctarios Regios generoſum Dominum joan- nem Kraetuski, O Domnum Andream l'o- lanum, later: Veſtro adjunctos effeciilis, qus

mii wiij niu Cu
1
Kka qun I
1
1
„ 111 8½
ſeij Kn
———————
petita, audita eit. inquit Qſalde Red‿on. qua, dementiam ſuam, S'turbulenta ſociorum conſilta deploravit,& quaſi pænitentia ductus, ercberrima recordatione eorum ingemuit. Rebeldles inſuper in exilia merita relcgattis; eos verõ qui cxtorres haclenus fuérunt, locis, ho- noribus et dignitatibus priſtinis reſtituiftis. Pri. vilegiorum confumationem in Comitiis, à Je- renißimo Rege,&ordinibus acceptam, nobi⸗ reddidiſtis. per vos milcs ex fundis&' limitilus noſtris dinnſſus eſtæ Uoſtræ Mluſtritates, diruto illo propugnaculo, exteros populos ad hane Civi. tatem ſa reocârunt non nocuiili⸗ templis non religioni, non aris. O diem illum, plenum fælicitatis&' ſecuri- tatis, quo fluctuantem contrariis fluctibus Cidi- tatem, A præſentißima ſubmerſione liberaſtis,& eorum animos, qui odiis, ut videbatur, implaca- bilibus difßcidebant, perpetuo ut ſperamus, tran- Haclionis fadere conjunxiſtis, S'omnia diſtra-
cta membra ivitatis, ad unitatem corpo-
ris revocaslis. b b Lobis igitur, Uuſtres ae Magnifici Domini: vobis inquam Heclabilis Senatus, omnia debet. FLos dee, ominibus proſcquuntur loni(i-
ves, O ipſa ju ventus linguis fadet. voſtrum no-
8 NeCn

men annalabus noſtris referentibus poſterita quoo;, ipſa omni cultu vencrationis& reve- rentia, admirabitur&'cantabit. Et quod ſatus Iuſtritatibus& Magnificentiis Veſtris futu rumnest.
Semper honos, nomen veſtrum, lau. deſque manebunt.
A ſurgunt deniq, Vobis. ſumma cum hono-
ris teſtificatione, Exules ili, uon ok dclictum
aut ſcelus aliquod profugi, ut cos(Lronicogna.
Plus quidan audacius quam prudentius uommi. nat, ſed ejecti audacia— corum, qui cum ege-
ſtatem CX lilidines ſuas, 2uderent, Capleri nou- Po. nuſi cos cicci ent, idli inquam Nicolaus Abu, Burgrabius Regius, Cafpar Berguus Proconſul.: Otto Qaunua cœcretarius, ab u Kſtritatibus Veſtris jam reſtituti, gratias aguu ſingulares; quodid, de quo nunquam dubitd um Jam tandem= manifeſtißimo DEl immorta- lis judicio: Serenißimi Regis,& Amplibimo rum ordinum, Decreto?: Muſtritatum quoqus veſtrarum teſtimonio S' auxilio, factum videant omnes; ut illis adeò enormiter&mul- tiphiciter laſis, prater legitimam reſtitutionem, damna data, ſint ſarcienda,& nnjuriarum qua. b rum
—

rum recordatione animus perhorreſcit, compen- ſatio æqua praſtanda ſit. 4 FEit quam vis homini nihil cit magis optan- dum, qudàm proſhera aquabilis, perpetuag, for- tuna,& ſecundus dita ſinc ullao enſionc cur- ſus, tamen ſi illis,(lictat enim mihi, de illorum
cogitationibus conjecturam facere) tranquilla omnia fuiſſent; incredibili illa, qua nunc fruun tur, voluptate, caruiſſent. 4
Quemadmodum enim, bona valetudo ju- cundior esi eis, quiéè gravi morbo recreati ſunt, qudm qui nunquam agro corpore fucrunt. ſic ea omnia, honos, dignitas, locus, ordo, deſiderata magis& illuſiriora videntur, quàm ſi aßidue percepta, G'nunquam obſcurata fuiſſent.
Et quod ſi quis exiſtimat, cos aut voluntate in hanc Rempublicam eſſe mutata, aut animo ira fracto; is certs vehementer errat: SEis quod potuit, vis, injuria& ſceleratorum hominum furor, detraxit. cripuit, abſtulit, dißipavit. quod autem viris fortilus& patria amantibus acli-
A mi non potelt, hoc e*t, vꝛrtutem Spfidem, nun- . uam ſe amiſiſ fatentur, neq́; unquam amiſſu- 1und ros pollicentur. a¹ 1 Et ut facilo, quantum vobis, Muſtres ac gii r lagnifici Domini, debeant, agnoſcunt; ita au Ni b 4 D 2. nun-

de- Kenn
iſquan
ul qu in eis jur
2
nuam,
Cct
1 G
*
oni vir Ifide
4 ſemper, posthab
2
committent,
6 t.
uam= profect Ii, aul
de
fi ꝛta
◻* F 8 S
95 Et nos 7
de
rart 72 cemur.
—
M, A
8
IA p0
ut ha
9
ic, turos omn
6
Nent
8
Sobe
1
8
110
Iinct p5
2½
ilu
14 744
dt᷑ „
d, 2 t.
7
qud *% rttal
„
quum ecii
ut DEUVSO
tub⸗ mus, re
d vero reli at
rerum d
iſiculta ſu 2
erre„
f
Cunlls
endat Uuſt
P
Magnif
ettam
*
15 precamur.
0⁴
centiis veſtr atq, ctiam,

ArPLAVSVS NOMIN 8 SENATI S RIGENSISINRESTI
tutionem Gencroſi Domini, Miacolai EKII
Burgralbii. Seclabilis Domini Cas haris B ERGII Proconſulis: ct Clariſai- mi Domini Ottonis CAM NII Secrctarit.
Scriptus
4 D. fHl.&. K.
9 Enit læta dies,& votis mille petita ⁵ Nubila diffugiãt: lætos date pectore plau- Ca rpite laticia fructu: et vos ſolvite luctu.(Hus. Et nos:&'nobis Vos nunc referatis ad uſus- Omine verborum lato, multaó, ſalute, froſcquimur reditum veſte um. Vos ſede recepti Utis uli fas eit iterum veſtra ora uerr Exoptata diu, Ogr eſu G& ſermone coire, Gratia ſit Domino, ſit ſan eſtituenii-
Nam ſi cura Dei vos non tutata fuiſet,
(um collecta mali ſerits, Celut agmen aquarum Quod maris ex fervore ſinum trahit, mmpcte* 2 (orpora prepßiſct: capita et diſcrimint lethi CEhr. ra
Enplacuiſſet edax ferrum, pradamiq 29 tuliſe Lc4 52. Zalibus

Malulus ex veſtris vulgi pars peſima noſtri, Impaslus ceu nocte lupus rapit obvia quæ vis Qu ſors veſtra foret! ſenſit mala talia tanu Der laudem pietatis habens Bungrabius ille, ERIIL& ejectus furiarum turbine portis. Cum quoq́, dura tibi, prior cs qui Conſul in urle Cas bar, nomẽ habés BERGII conflata vigerèt,
9
Ne fuga mortis crat: nec vis quæ tenders conuu
Eſſet, et Ottonis(VVII cum viſcera dulgus
Agraà ferenda daret ferro- jam nulla valere Res ſociæ vita nec Relligionis in urbe, Imò non urbis magis eſſet imagor ſed ile⸗ Qui Deus erl aditn dedit, et loca ſtricta patem Lumine diduxit, voſq, in tutam extulit auram-
1
Inq, ſtatum relulit priminunc turbine caſſum
(ontuſos animos ope mulcet, leniaq, affert Uulnerilus fomenta. dolor dat terga: re vulſa= furs coit in ſolidi,&pax parti offertur auhels- Inſuper authori vis atq, injuria fraudi ett Oppreſjus virtute furor Violentia jure
èic moderante Deo, ſcelerum ſic dindict nulus Eer dor erit mentis veſtra panæq;, cupido Dltio cum ſupcris datur, cu ſemul ultio facta=
GSSN 8SEG

1 fan
MK hhna
au
————*———— 9——— 4— 5— 1— — 4— 2———— 5————— ——,——— C———y—— 2ᷣ—— ₰½—— 1 2— ——————C»———— r——— 2— ———— 1n WEͤͤZͤͤͤſ— ſſſſ „— d

ͤͤſ