magiſtri Petri ta tareti cõmentarij in IJſagogas Poꝛ⸗ phyrij et libꝛos logicoꝛũ Ariſtotelis accuratiſſime recogniti. Annotat᷑ in marginibus ſi quan/ do authoꝛvt plerũq; ſoletſin hi/ ſce cõmentarijs ex Scoto quip⸗ piã deſumpſerit. de 2.— ² — — — 8 — — * A& ität 8 ₰ -Univer 1ℳ 7 An C19 Jusius Ii 85 Pꝛohemium Feo. 2 A¶ Queſtiones admodũ ſubtiles et vti/ les/ cũ medulla totiꝰmaterie artiũ /quat/ tuoꝛ libꝛoꝛũ ſententiarũ ⁊ quodlibeti do ctoꝛis ſubtilis Scoti in ſuis locis quo/ tate/magiſtri Petri Tatareti parrhiſien ſis ſuꝑ libꝛis logices Poꝛphyrij et Alri ſtotelis cũ textus clariſſima expoſitione/ ac dubioꝛũ ſeu difficultatum oꝛdinatiſſi ma terminatione feliciter incipiunt. Irca initiũ totiꝰ logice mouet᷑ talis queſtio:vtrum logica ſit ſciẽtia rõnalis vna et ab alijs diſtincta. ¶ Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ ſit ſciẽtia:qꝛ oĩs ſcientia acqͥri᷑ ꝑ demõſtrationẽ:ſed logica nõ acquirit᷑ ꝑ demon/ ſtrationẽ:&̊ ipſa nõ eſt ſciẽtia.Waioꝛ patet ex diffi nitione ſciẽtie. Minoꝛ ꝓbakt᷑: qꝛ ſi logica acqͥreret᷑ ꝑ demõſtrationẽ j añ logicã eſſet alia logica ꝑ quã illa demõſtratio eſſet nota:⁊ ſic eſſet ꝓceſſus in in ſinitũ. ¶ Scðo ſic:Modus ſciẽdi nõ eſt ſciẽtia: ſʒ logica eſt modus ſciẽdi:ergo logica nõ eſt ſciẽtia. Watoꝛ patet: qꝛ inſtrumentũ acquirẽdi ſciẽtiã nõ eſt ipſa ſciẽtia.Et minoꝛ pꝛobat᷑ ꝑ Ariſto.z.meta phyſice dicentẽ:ꝙ abſurdũ eſt ſimul querere ſcien tiam et modũ ſciendi. ¶ Texrtio ſic/pꝛobando ꝙ nõ ſit rõnalis:qꝛ quelibet ſciẽtia eſt verũ ens reale exiſtẽs in aĩa de pꝛedicamẽto ãlitatis:q nulla erit ſcientia rõnalis/ cum reale ⁊ rationale opponant. . ¶ Quarto ſic/ ꝓbando ꝙ nõ ſit vna ſcietia:qꝛ illa B ſcientia nõ eſt vna in ã̃ colligunt᷑ plures cõcluſio/ nes demõſtrabiles ꝑ diuerſa media:ſʒ ſic eſt de lo gica:& non eſt vna. Waioꝛ ptʒ:qꝛ ſciẽtia eſt habitꝰ cõcluſionis:å młtiplicatis cõcluſionibꝰ/multipli/ cantur ſciẽtie.¶ Quinto ſic/ ꝙ nõ ſit ab alijs di⸗ ſtincta:qꝛ illa ſcicẽ᷑tia non eſt ab alüs diſtincta que eſt de aliq obiecto cõmuni cũ alijs ſciẽtijs:ſed logi ca eſt hmõi:igit᷑. Minoꝛ ptʒ:qꝛ logica eſt de ſyllo/ giſmo vł modo ſciẽdi/q̊ vtunt᷑ om̃es alie ſciẽtie: 6 non eſt ab alüs diſtincta. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ ꝑ phm tradẽtẽ ſciẽtiã logicalẽ vnã ⁊ ab alijs diſtin/ ctam. ¶ In ãſtione iſta et in oĩbꝰ alijs erunt tres articuli. In pꝛĩo declarabunt᷑ termini queſtionis. in ſcðo mouebunt᷑ dubia.in tertio ponet᷑ cõcluſio rñſalis ad queſitũ:⁊ ſoluent᷑ rõnes añ Spofit 1 p declaratione Pꝛimo ſciendũ av enunibt ca/ ſupponit᷑ ꝙ logica eſt duplex.ſ.naturalis ⁊ ar/ ſumꝰinclinati naturałr ad aſſentiẽdũ vero /tij aliqͥ magis vl minꝰ ſunt diſpoſiti:iðo aliqͥ pꝛomptiꝰ ⁊ faciliꝰaſſentiũt vero qᷓ; alij.Sed logica artificialis eſt duplex.ſ.docẽs ⁊ vtens.Docẽs/eſt que docet E diffinire/ diuidere/arguere/ ⁊ verũ a falſo diſcerne⸗ re:⁊ iſta acqͥrit ꝑ demonſtrationẽ/⁊ ꝑ certas regu las artis logice. Sʒ logica vtens capit᷑ duobꝰmo dis.Ano mõ pꝓ noticia ſcientifica logice acqͥſita ꝑ demõſtrationẽ q̃ vtimur in ſingulis ſcientijs diui dendo/ diffiniendo/ arguẽdo/ ⁊ verũ a falſo diſcer/ nẽdo:⁊ ſic eſt vera ſciẽtia nõ diſtincta a logica do cente. Alio mõ capit᷑ ꝓ habitu vel noticia acqͥſita ex frequẽti argumẽtatiõe ⁊ exercitio arguẽdi/ſiue talis noticia fuerit vera ſiue falſa/ ſiue dubia vel certa ſiue cũ foꝛmidine ſiue nõ:⁊ ſic logica vtens nõ eſt vera ſciẽtia/ſʒ tm̃ pꝛomptitudo quedã ad ta les actꝰexercẽdos generata ex frequẽti argumen/ tatione:qꝛ ſᷣm Sco.ex oĩ actu voluntatis vł intel lectus põt generari habitꝰ vel pꝛomptitudo:qꝛ ta/ lis habitꝰ generat᷑ in manu. ¶ Aquerte vlteriꝰ ꝙ logica artificialis ſeu docẽs põt capi duplr. Ano mõ pꝓ ſimplici habitu alicuiꝰ concluſionis logica/ lis acqͥſito ꝑ demõſtrationẽ vł demonſtrationes. Et ſic qlibet habitꝰ vel noticia alicuiꝰ cõcluſionis demõſtrabilis in logica poteſt dici logica artificia lis/ ⁊ ſic põt deſcribi: Logica artificialis/eſt ſciẽtia vniꝰ cõcluſionis logicalis ꝑ demõſtrationẽ vl de/ Sco. lib.3. diſ.zz. mõſtrationes acquiſita.Et ab iſta non ðꝛ cõiter? vſualiter hõ logicus:qꝛ ad hoc ꝙ aliqͥs dicat᷑ com muntter logicus/ opoꝛtet ꝙ habeat oẽs noticias oĩm concluſionũ logicaliũ /vel ſaltẽ maioꝛẽ partẽ. ¶ Et ſi qs dicat:a qlibet noticia ſcientifica põt ali qͥs dici ſciens:̊ ꝑ illũ habitũ qͥs erit ſciens/⁊ non niſi ſciẽtia logica:igit᷑ talis erit logicus. Añdet᷑ ꝙ aliqͥs ꝑ talẽ habitũ vniꝰ concluſionis põt dici logi cus/ ſʒ nõ vt cõiter vtimur logico. Alio mõ capif logica artificialis ꝓ collectione pluriũ noticiarũ adheſiuarũ togicalium:et hoc tripliciter. Ano mõ largeꝓ aggregato ex oĩbꝰnoticijs adheſiuis tam pꝛincipioꝛũ logicaliũ qᷓ; concluſionũ ex eiſdẽ pꝛin/ cipijs deductarũ ſiue ſcitarũ ſiue opinatarũ.i.ſiue ſciant cũ foꝛmidine ſiue nõ. Alio mõ capit᷑ ſtricte ꝓ aggregato ex oĩbꝰnoticijs oĩm pꝛincipioꝛũ logi caliũ ⁊ concluſionũ ſcitarũ deductarũ ex illis pꝛin cipijs. Tertio mõ capit᷑ magis ſtricte.ſ.ꝓ aggre/ gato ex noticijs adheſiuis cõcluſionũ logicalium demõſtratarũ ꝑ pꝛincipia logicalia.Et de iſta pꝛo pꝛie dak diffinitio logice/ cũ ðꝛ ꝙ logica eſt ſciẽtia docens diffinire/ diuidere/ arguere/ ⁊ verũ a falſo diſcernere ꝑ rõnes: ⁊ talẽ diſtinctionẽ debes pꝛo/ poꝛtionabiliter capere in q̃libet ſciẽtia. ¶ Aduer/ te finaliter ꝙ capiẽdo logicã artificialẽ tertio mõ/ tificialis. ogica naturalis nõ eſt aliud q natura adhuc eſt duplex.ſ. vetus ⁊ noua. Aetus/ que de⸗ terminat de partibꝰargumẽtationis ⁊ ſyllogiſmi liter inexiſtẽs aĩe vł ĩtellectui/q̃ naturalt inclinaf: tã ꝓpinquis qᷓ; remotis: et ꝓpter hoc ðꝛ vetus et Ais inclinatio vel Sia Nabilitas naturhennune vel eſt potẽs ad aſſentiẽdũ magis vero qᷓ; falſo:ex quo aſſenſu ꝓcedimꝰ de noticia noti ad noticiam ignoti.et de iſta ponuntur alique ꝓpõnes. ¶ Pꝛi ma: iſta logica naturalis eſt idẽ realiter cũ aia vel intellectu:⁊ hoc capiẽdo ipſam ꝓ inclinatiõe ipſiꝰ aĩe vel intellectꝰ:qꝛ oĩs inclinatio eſt eadẽ realiter Sco.lib.ʒ. cũ illo cuiꝰ eſt inclinatio. Et ðꝛ notanter/ captẽdo pi.i7. Et in ꝓ inclinatiõe:qꝛ ſi caperet̃ ꝓ habilitate ipſius aĩe †. diſ. 4.9. vel intellectus/ polſet bñ diſtingui ab aĩa ⁊ intelle q.i0. in coꝛ ctu:cũ habilitas ⁊ inhabilitas ſint q̃litateſ de ſcða poꝛe queſti ſpecie ãlitatis. ¶ Scðᷣa ꝓpõ:logica naturalis nõ onis et ſo/ eſt ſciẽtia: iðo ꝑ ipſam nõ dicimur ſcientes/ licet ꝑ lu.argu. ipſam poſſumꝰ dici logici. ¶ Tertia ꝓpõ:omnes nõ ꝓpter antiqͥtatẽ: et iſta cõtinet ſub ſe libꝛũ pꝛe/ dicabiliũ/pꝛedicamentoꝛũ perihermenias/libꝛum diuiſionũ Boetij/ libꝛum ſuppoſitionũ /ampliatio num/ reſtrictionũ/ appellationũ/ et diſtributionũ. Alia eſt logica noua q̃ determinat de ſyllogiſmo/ et de partibꝰ ſubiectiuis eius:et iſta cõtinet ſub ſe libꝛũ pꝛioꝛũ /poſterioꝛũ/topicoꝛũjelenchoꝛũ/⁊ etiã Iſte condi tractatũ cõſequẽtiarũ /inſolubiliũ /⁊ obligationũ. tiões cõue/ OScdðo ſci 5- ꝙ ꝓ declaratione ſcð& niunt habi- C U termini ſupponitur/ ꝙ tut: vt de/ ſciẽtia eſt Sedzhtae, vel habit exiſtẽs in aĩa/ qᷓ clarat Sco babẽs faciliter rat᷑ delectabifr /pꝛompte/et ex/tus li.i.diſ. pedite: ita videlʒ ꝙ ſciẽtia ſeu habitus 2ne po 17.. 2, 2 E centtã ad factliter/ delectabirr/ pꝛompte/ ⁊ expedi/ Sco.·lib.ʒ. te ſpeculandũ cõcluſionẽ de q̃ eſt talis habitus/ ⁊ diſ.⁊ · in etiã paſſiones ſubiectt talis habitꝰ. ¶ Et aduerte pꝛin. ꝓpꝛie ꝙ ſctẽtia multis modis capit᷑. Ino mõ ꝓ noticia reſolu. certa alicuiꝰ ꝓpõnis vere ꝑ quã intellectꝰ firmiter Sco.q.i.aſſentit tali ꝓpõmi ſine tñ eiꝰ euidentia: et iſto mõ q̊tli.et li.ʒ. młta ſciunt᷑ ꝑ fidẽ.Scimꝰ etiã iſto mõ ꝙ hic hõ eſt Diſ. 23. pr/ et hec multer eſt mf̃: de q̊ tñ nõ habemꝰ euiden Sco.q.G6. tiam.Scðo mõ capit᷑ ſciẽtia ꝓ noticia alicui com pꝛolo. plexi habẽte euidẽtiã ex obiecto: ⁊ hoc mõ dicimꝰ nos ſcire ꝙ paries eſt albꝰ/ eo ꝙ videmꝰ albedinẽ in pariete:⁊ iſtis duobꝰmodis ſciẽtia nõ eſt tm̃ ne ceſſarioꝛũ/ ſʒ etiã cõtingẽtiũ.i.ꝓpõnũ cõtingẽtiũ. Tertio mõ capit᷑ ſciẽtia ꝓ noticia euidente alicuiꝰ neceſſarij.i.ꝓpõnis neceſſarie nata cauſari in in/ tellectu ex noticia terminoꝛũ ĩtellectoꝛũ:⁊ hoc mõ ſciunt᷑ pꝛincipia:qꝛ pꝛincipia cogᷣſcimꝰ inqᷓʒ;tũ ter/ 24 minos cosᷣſcim /ex pꝛimo poſterioꝝ:⁊ hoc mõ no ticia quam habemꝰ de pꝛemiſſis alicuiꝰ ſyllogiſmi Sco.vt.ʒ. demõſtratiui põt dici ſciẽtia.Quarto mõ ðꝛ ſcien et.z.diſ. tia noticia euidẽs alicuiꝰ obiecti neceſſarij media/ tertij. ti.i. ꝓpõnis neceſſarie mediate nata cauſari ex eui denti noticia pꝛemiſſarũ applicatarũ ad ipſum ſci tum.i.ad ipſam cõcluſionẽ ꝑ diſcurſum ſyllogiſti/ cum:⁊ hoc mõ capitur ſciẽtia in titulo queſtionis. Ex ã diffinitione eliciunt q̃ttuoꝛ cõditiões reqͥſite ad ſciẽtiã ꝓpꝛie dictã. Pꝛima/ꝙ ſit noticia certa ⁊ euidens:⁊ ꝑ hoc differt ab opinione ⁊ ſuſpitione. Scða cõ ditio/ꝙ ſit de obiecto neceſſario.i.de con cluſione neceſſaria:⁊ per hoc differt ab arte ⁊ pꝛu/ dentia /que reſpiciũt obiectũ cõtingẽs. Tertia/ꝙ talis cognitio ſit cauſata pꝛiꝰ a cauſa euidẽte intel lectui.i.a pꝛemiſſis vel noticia pꝛemiſſarũ:et ꝑ hoc F differt ab arte/ pꝛudẽtia ⁊ ab itellectu/ qͥ eſt habitꝰ pꝛincipioꝛũ vł pꝛemiſſarũ. Quartaſꝙ in cauſatio⸗ ne eiꝰ pꝛemiſſe ſint applicate ad cõcluſionẽ demõ/ ſtrabilẽ ꝑ diſcurſum ſyllogiſticũ: ⁊ iſte cõditiones ſatis patent ex diffinitione ſcire in q̃ ð: Scire/ eſt rem ꝑ cauſaʒ cogſcere ꝓpter quã res eſt:⁊ qm̃ ulliꝰ eſt cauſa/⁊ nõ eſt cõtingere hᷣ aliter ſe hr̃e.Et ſi qͥs dicat: talis q̃rta cõditio ſciẽtie nõ cõuenit ſcientie quã habẽt bti ⁊ angeli: cũ nõ cogſcãt ꝑ diſcurſuʒ/ cũ oĩa cosᷣſcant in eſſentia diuina.Añdet᷑ ꝙ btĩ et angeli pñt hr̃e verã ſcientiã /⁊ etiã ꝑ diſcurſum:nã de rõne diſcurſus nõ reqͥrit᷑ ſucceſſio tꝑis/ſʒ redri Hec om̃ia tur et ſufficit ꝙ alterũ extremũ diſcurſus ſit natu/ babes cla/raliter pꝛiꝰ notũ: et ꝙ ſit cau ſatiuũ alteriꝰ extremi re in Sco. diſcurſus.i.cogᷣſcere cõcluſionẽ ꝑ pꝛemiſſas: que q.6. pꝛolo. pꝛemiſſe ſunt natura pꝛiꝰnote ⁊ cauſatiue ſcientie et in tertio cõcluſionis. Dico tñ ꝙ deꝰ nõ habet ſciẽtiã ꝑ talẽ diſ.2z4.. diſcurſum:qꝛ oĩa intuitiue co&ſcit ſine diſcurſu. Terrio ſciẽdi uusargiren . qͥdã ſunt intellectua Sco. lib.3. les/ q ſunt ſubiectiue in intellectu: qͥdã ſunt moꝛa/ Dl. 33. les qͥ ſunt ſubiectiue in voluntate/ vel in appetitu ſen ſitiuo:cuiuſmodi ſunt vᷣtutes moꝛales. Itẽ ha bituũ intellectualtũ /qͥdã eſt q̊ indifferẽter cõtingit aſſentire vero vl falſo diuiſim:vt opinio/ ſuſpitio/ et etiã fides:capiẽdo fidẽ large ꝓ oĩ aſſenſu qͥ ha/ Sco.q. · betur ex reuelatione alicuiꝰ. Alt eſt/ ꝗ̃ impoſſibile quot. eſt aſſentire vero:vt habitꝰerroneus ⁊ ignoꝛantia pꝛaue diſpoſitionis.Aliꝰ eſt/q impoſſibile ẽ aſſen/ tire falſo:⁊ talis eſt qͥntuplex/ qͥdã eſt intellectus/ isꝰ ſapiẽtia/aliꝰ ſciẽtia/aliꝰpꝛudẽtia /⁊ aliꝰ ars:nã oĩs habitꝰ intellectualis /q̊ impoſſibile eſt ſic aſſen tire falſo:aut eſt circa verum neceſſariũ/ aut circa verũ cõtingẽs.Si circa verũ neceſſariũ /jhoc eſt tri In explanationẽ libꝛoꝛũ logice pliciter:qꝛ vł eſt circa cõcluſiones/ ⁊ ſic eſt ſciẽtia: ipſa em̃ eſt habitꝰ cõcluſionis ꝑ demõſtrationẽ ac/ quiſitus. Aut eſt circa ᷣncipia ⁊ pꝛemiſſas:⁊ ſic ẽ intellectꝰ:nõ qͥaẽ intellectꝰ ꝓ potẽtia /ſʒ ꝓ qdã ha bitu ſeu noticia que habetur de pꝛincipijs vel pꝛe/ miſſis ſyllogiſmi demõſtratiui.⁊ talis habitꝰ noĩa tur noĩe potẽtie: qꝛ acdͥrit᷑ in intellectu ſine pꝛioꝛi babitu/ſʒ medtante ſola noticia terminoꝛũ: qᷣbꝰap pꝛebenſis itelleciꝰ ſtatim aſſentit talibꝰpꝛincipijs: vt appꝛehenſis iſtis terminis totũ ⁊ pars/intelle ctus imediate aſſentit ꝙ oẽ totũ eſt maiꝰ ſua ꝑte. Aut eſt circa ᷣncipia ⁊ cõcluſiones ſimul /⁊ ſic eſt ſapiẽtia:ipſa eſt em̃ intellectꝰ⁊ ſciẽtia honoꝛabiliſ⸗ ſimoꝛũ in natura. Circa qð ẽ aduertẽdũ ꝙ ſapien tia eſt vnꝰ habitꝰ numero/ ſicut alij habit intelle/ ctuales.Et ðꝛ intellectus ⁊ ſciẽtia nõ foꝛmałr nec idẽtice /ſed ſolũ eqͥualẽter ⁊ obiectiue:qꝛ habet᷑ de illo de q habet᷑ ſciẽtia/ ⁊ de illo de q̊ͥ habet᷑ intelle/ ctus.ſ.de pꝛemiſſis:⁊ generat᷑ in nobis ex frequẽ/ tatione actuũ quoꝛũ quilibet eſt circa pꝛemiſſas ⁊ cõcluſionẽ/ que ſimul oĩa pñt intelligi.Si ſit circa verũ cõtingẽs/ boc eſt dupliciter:aut eſt circa agi/ bilia vel circa factibilia.ſi circa agibilia/ſic eſt pꝛu⸗ dentia.Añ pꝛudẽtia/ eſt habitus intellectualis do cens recte operari circa agibilia:⁊ circa illa que nõ manẽt ceſſante operatione agẽtis:cuiuſmodi ſunt intellectiões/viſiones/ volitiones. Sʒ ars ẽ recta rõ rerũ a nobis factibiliũ.i.habitꝰ ĩtellectualis do cens recte operari circa factibilia.i.circa materias exiſtẽtes eỹ̃ intellectũ et voluntatẽ.i.circa illa que manẽt ceſſante oꝑatiõe agẽtis: vt domꝰ ⁊ nauis. Et qͥt modis dicat᷑ ars:⁊ qͥt ſunt artes liberales ⁊ mechanice/ viſum eſt in puncipio ſummularũ no/ tabili.z.circa diffinitionẽ dialectices. darat 7 O%Ꝙ ꝓ veclaratio/ Qua rto ſciendũ ne iſtius termini rõnalis/ſupponitur ꝙ aliã̃ ſciẽtia põt dici rõnalis ꝗᷓ drupliciter. Ano mõ /qꝛ eſt in rõne.i.in ĩtellectu. Alio mõ ſqꝛ ipſa eſt inuenta ꝑ actũ rõnis.i·intelle. ctus inquirẽtis ignotũ ex noticia noti. Tertio mõ dicit᷑ rõnalis: ꝛ eſt directiua rõnis.i.intellectꝰ in actibꝰ ſuis:et iſtis tribꝰ modis oĩs ſciẽtia põt dici rõnalis · Quarto mõ ſciẽtia ðꝛ rõnalis obiectiue ⁊ extrinſece:qꝛ eſt de ſubiecto/ qð eſt ens rõnis.i.de ſcðis intẽtionibꝰ:ſic videlʒ ꝙ oĩs ſciẽtia cuiꝰ ſubie ctum eſt ens rõnis ſeu ſcða intentio/ ðꝛ ſciẽtia ra⸗ tionalis nõ intrinſece ⁊ foꝛmatr:ſic ꝙ ſit ens ratio nis/ſed ſolũ obiectiue: qꝛ eſt de ſubiecto entis ra/ tionis:⁊ ſic logica ðᷣꝛ eſſe ſctentia rõnalis: qꝛ ſubie ctum in logica eſt aliã ſcða intentio: puta modus ſciẽdi vel ſyllogiſmꝰ.Sʒ illa ſciẽtia ðꝛ realis/ cuiꝰ ſubiectũ eſt ens reale:ſicut phyſica que eſt de rebꝰ realibꝰ/ vel de terminis ſᷣcantibꝰ res reales. Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ qñ ſciẽtia diuidit᷑ in realem ⁊ rõnalẽ/ eſt diuiſio ꝑ differentias extrin ſecas:qꝛ talis ſumit᷑ a parte ſubiectoꝛũ illarũ ſcientiarũ. ¶ Scðo ſuppo nitur ꝙ aliq ſciẽtia poteſt dici cõis multis modis. Ano mõꝑ pꝛedicationẽ/ ſic ꝙ ipſa de oĩbꝰ aut de multis alijs ſcicẽtijs pꝛedicet᷑:⁊ iſto mõ nulla ſcien tia ðꝛ eſſe cõis. Alio mõ per pꝛedicationẽ ſui ſubie cti: ſic ſcʒ ꝙ ſubiectũ eiꝰ pꝛedicet᷑ de om̃ibꝰ aut de pluribꝰ ſubiectis aliarũ ſciẽriarũ:⁊ ſic metaphyſi- ca ðꝛ eẽ cõis: qꝛ ſubiectũ eiꝰ qð eſt ens inqᷓ;tũ ens pꝛedicat᷑ de ſubiectꝭ altarũ ſcietiarũ. Alio mõ ðꝛ eẽ cõis ꝑ applicationẽ:⁊ ſic logica ðꝛ eſſe cõis: qꝛ do cet foꝛmare argumẽtatiões ex pᷣncipijs cuiuſcũq; ſcientie. Quarto mõ aliq̃ ſciẽtia ðꝛ eſſe cõis ꝑ cõſi/ derationẽ /eo ꝙ cõſiderat ea q̃ in alijs ſciẽtüs cõſi derant᷑: ſiue cõſiderent᷑ ꝑ ſe ſiue per accidens ſeu Queſtio A ſcðario.Et iſto modo logica ðꝛ etiã cõis:qꝛ conſi Sco. lib.i. diſ.ʒ.q.. derat de illis que ↄſiderant᷑ in alijs ſciẽtijs ſupple ſcðᷣ̃ario ꝓ q̃nto eis attribuunt᷑ ſcðe intẽtiones lo/ gicales. ¶ Sʒ diceret aliqͥs/ vtrũ logica dicat᷑ ſer mocionalis ſciẽtia⸗ Añdet᷑ ꝙ aliq̃ ſciẽtia ðꝛ ſermo cionalis dupłr. Ano mõ/ qꝛ vtit ßmone:⁊ ſic logi/ ca nõ ðꝛ ſermocionalis: qꝛ quelibet ſciẽtia illo mõ diceret᷑ ſermocionalis. Alio mõ:qꝛ ipſa docet diſ/ cernere qs ſᷣmo eſt verus/⁊ qͥs falſus: ⁊ que ꝓpõ eſt vera/ ⁊ que falſa:⁊ iſto modo logica bñ dicitur ſermocionalis.Et hec de pꝛimo articulo. Dubitat pꝛimO vrum logicaſ P modus ſciendi? Ad qð dubiũ rñdet᷑/ ſupponẽdo ꝙ duplex eſt mo/ dus ſcisdi.ſ.obiectiuus ⁊ directiuus. Qbiectiuus eſt qͥ natus eſt obiectiue terminare actũ intellectꝰ ſeu qͥ cogſcit ꝑ actũ intellectꝰ. Sed modus ſciẽdi directiuus/ eſt habitꝰ natus dirigere intellectũ cir ca modũ ſciẽdi obiectiuũ. Aerbi gr̃a:argumẽtatio eſt modus ſciẽdi obiectiuus:ſʒ habitꝰ de tali obie cto ſeu de argumẽtatione vocat᷑ modus ſctẽdi di/ rectiuus. ¶ Et aduerte ꝙ duplex eſt modus ſcien di obiectiuus:qͥdã eſt qͥ eſt medtũ ſeu ratio cogni⸗ tiua cognoſcẽdi aliud.Et eſt triplex/pᷣm ꝙ triplex eſt ignotum.ſ.diffinitio /diuiſio/⁊ argumẽtatio:⁊ bm iſtos modos ſciendi coaſcit᷑ ⁊ notificat᷑ in no/ bis oẽ ignotũ:nã oẽ ignotũ vel eſt cõplexũ vel in/ cõplexũ.Si cõplexũ /notificat᷑ nobis ꝑ argumẽta/ tionẽ:⁊ hoc maxime ſi tale cõplexũ ſit mediatũ ſeu ꝓpõ mediata.Si incõplexũ /hoc eſt duplr: qꝛ vel eſt ignotũ qᷓᷓtũ ad eiꝰ entitatẽ ⁊ qͥdditatẽ:⁊ ſic no/ tiſicat᷑ nobis ꝑ diffinitionẽ. Zel eſt ignotũ qᷓ;tũ ad ſui cõfuſionẽ ſeu multiplicitatẽ:⁊ ſic notificat᷑ no/ bis ꝑ diuiſionẽ. Aliꝰeſt modus ſciẽdi obiectiuus/ dͥ nõ eſt mediũ ſeu inſtrumentũ notificandt aliud: cuiuſmodi eſt cõcluſio de q̃ habet᷑ aliqͥs habitꝰ vel ſciẽtia:⁊ etiã ſubiectũ cuiuſlibet ſciẽtie. ¶ Wodus etiã ſciendi directiuus eſt duplex:qͥdã eſt ſciẽtiſic acqſitus ꝑ demõſtrationẽ:et talis eſt vera ſciẽtia. Aliꝰeſt acqͥſitus ꝑ vſum ⁊ exercitiũ:cuiuſmodi eſt logica vtens/ que ſolũ acqͥſita eſt ex frequẽti argu mẽtatione:⁊ talis modus ſciẽdi directiuus nõ eſt ſciẽtia:et de iſto loquit᷑ Ariſto.cũ dicit: modus ſciẽdi ſupple directiuꝰ acqͥſitus ꝑ vſum ⁊ frequen tationẽ alicuiꝰ/⁊ nõ ꝑ verã demõſtrationẽ non eſt ſciẽtia:et hoc eſt qð dicunt aliqͥ ꝙ modus ſciẽdi q eſt logica vtens nõ eſt ſciẽtia/ Nʒ bñ modus ſciẽdi q eſt logica docẽs. Põt etiã dici ꝙ nullus modus ſciẽdi ſupple obiectiuus:cuiuſmodi eſt diffinitio/ diuiſio/⁊ argumẽtatio eſt ſcia:ſʒ bñ modus ſciẽdi directiuꝰ acqͥſitꝰ ꝑ demõſtrationẽ eſt vera ſciẽtia. Dubitat ſcðo vtrã logica ſit acqſi/ ta ꝑ logicã.Et vide/ tur ꝙ ſic:qꝛ oĩs ſcĩa acquirit᷑ ꝑ logicã:ſʒ logica eſt ſciẽtia:ã̊ logica acqͥrit᷑ ꝑ logicã. ¶ In oppoſitũ ax guit᷑:qꝛ ſi logica acqͥreret̃ ꝑ logicã/ añ logicã eſſet logica/ qð eſt falſum: qꝛ tunc eſſet ꝓceſſus in infi/ nitum. ¶ Pꝛo ſolutione dubij ſupponit᷑ ꝙ ex hoc ꝙ hõ eſt rõnalis ⁊ intellectualis:ideo naturałr eſt appꝛehenſiuus ſimpliciũ/⁊ illoꝝ compoſitiuus ⁊ diuiſiuus: ⁊ ꝑ bmõi cõpoſitionẽ vel diuiſionẽ ad/ iuuat᷑ ad inquiſitionẽ hmõi diuiſionis vel cõpoſi tionis:ſic ꝙ ex aliqͥ noto venit in noticiam ignoti: ſunt em̃ aliq̃ adeo vera ꝙ ipſis oſtẽſis intellectui/ intellectꝰ nõ põt eis dilſentire:ſunt em̃ alid diſcur ſus ita manifeſti:ꝙ ſi ĩtellectꝰ aſſentiat pꝛincipijs/ non põöt diſſentire cõcluſionibꝰ.Ex ꝗᷓ patet ꝙ intel lectus ex pꝛincipijs naturałr notis põt peruenire I Fo. ad concluſiones dubias inquirẽdo earũ veritatẽ. ¶ Et aduerte ꝙ logica põt duplr haberi.ſ.vſuali- ter ⁊ artificialiter.Añ ſyllogicans ⁊ neſciẽs ſe ſyl/ logigare/ habet logicã vſualẽ ⁊ non artificialẽ:ſed ſyllogigans ⁊ ſciẽs ſe ſyllogigare/ habet logicã ar/ tificialẽ. Ex iſtis ponunt᷑ aliq dicta: Pꝛimũ:queli bet ſciẽtia acqͥrit᷑ ꝑ logicã ſiue naturalẽ/vſualẽ /vel artificialẽ: qꝛ quelibet acquiri᷑ ꝑ demonſtrationẽ/ que demõſtratio nõ põt haberi ſine logica.Scðm dictũ:logica artificialis q̃ docet diffinire/diuidere ⁊ arguere/ nõ acdrit᷑ ꝑ logicã artificialẽ: qꝛ eſſet ꝓ ceſſus in infinitũ:ſʒ bñ acqͥri᷑ ꝑ logicã naturalẽ vł ꝑ logicã vſualẽ:nã ꝑ logicã naturalẽ foꝛmamꝰ na turalit ãndã demõſtrationẽ ĩꝑfecte tñ cognitã /ex ã frequẽter iterata generat ĩ nob habitꝰ impfect/ ſeu logica vſualis ꝑ quã foꝛmamꝰ demõſtratiões artificiales/ex quibꝰ generat᷑ in nobis logica artifi cialis ſeu logica docẽs. ¶ Et ꝑ hoc patet ſolutio ad dubiũ:ꝙ logica artificialis non acqͥrit ꝑ aliã lo gicam artificialem/ ſed ꝑ altam logicã naturalẽ vł vſualẽ mediante intellectu q̊ naturatr inclinamur ad deuentẽdum de noticia noti ad noticiã ignoe. —„vtr logica ſit ſci⸗ Dubitat tertio entia vna vel plu res. Pꝛo cuius ſolutione ponunt᷑ alique ꝓpõnes. Pꝛima: quelibet ſcientia põt dici vna dupłr.ſ.vni tate intrin ſeca /⁊ vnitate extrinſeca que eſt ab ob/ iecto vł cõcluſione vel pᷣdicato.Scða ꝓpõ:ſciẽtia põt capi dupfr.Ano mõ ꝓ habitu vni concluſio/ nis demõſtrabilis in illa ſcietia. Alio mõ ꝓ aggre gatione habituũ cõcluſionũ demõſtrabiliũ in lla ſciẽtia.Tertia ꝓpõ:triplex põt eſſe ſctẽtia ſiue ha/ bitus.ſ.foꝛmalis/virtualis/⁊ potentialis. Foꝛma lis/ eſt habitus ꝓpꝛiꝰ cõcluſionis demõſtrate ſiue ꝓpter!qd ⁊ a pꝛioꝛi:ſiue quia eſt a poſterioꝛi incli/ nans ad ſpeculationẽ illiꝰconcluſionis:⁊ talis eſt vnꝰ de qnq; habitibꝰintellectualibꝰ. Sʒ ſciẽtia feu habitꝰ ðtualis/ eſt ſimplex ĩitellectio ⁊ dditatiua pꝛimi et pꝛincipalis ſubiecti/cõtinẽtis in ſe ſᷣtuałr dẽs pᷣitates ſcibiles de illo ſubiecto/ inclinans foꝛ maliter ad ſpeculationẽ illiꝰ ſᷣiecti incõplexi/incli nando etiã vᷣtuałr ad ſpeculationẽ oĩm cõplexoꝛũ ðtualr incluſoꝛũ in tali ſubiecto pꝛimo.S ſciẽtia ſeu habitꝰ potẽtialis eſt ſimplex noticia alicuius ſubiecti/ inclinãs intellectũ ad ſpeculationẽ talis ſubiecti inclinãdo ad ſpeculationẽ oĩm cõplexoꝛũ virtuałr cõtẽtoꝛũ in tali ſubiecto pꝛimo. ¶ Conſe quẽter ponunt᷑ aliq̃ dicta.Pꝛimũ: quelibet ſciẽtia ðꝛ vna vnitate intrin ſeca a ſua pꝛopꝛia dꝛña: ſicut hõ ðꝛ vnꝰ vnitate ſpecifica a ſua ꝓpꝛia dꝛña:et de illa vnitate intrinſeca nõ ſolet queri q̃ſtio. Scðm dictũ:ſcientia ðꝛ vna vnitate extrinſeca a ſubiecto pꝛĩo vł pꝛedicato vł vtroq;:ſic videlʒ ꝙ ſi ſubiectũ pꝛimũ illiꝰſciẽtie ſit genꝰ ipſius ſciẽtie/ipſa ðꝛ vna genere remoto:ſed ſi ſit ſpẽs ſpecialiſſima/dðꝛ vna vnitate gener? ꝓpinqui/ vl vna ſᷣm ſpeciẽ. Tertiũ dictũ:oim cõcluſionũ demõſtrabiltũ logicaliũ ter mino vel terminis differẽtiũ nõ eſt vnꝰ habitꝰ foꝛ malis/ſʒ ſunt tot habitꝰ foꝛmales qͥt concluſiones demõſtrabiles termino vl terminis differẽtes. Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ logica illo mõ nõ ẽ vnꝰ habitꝰ reſpectu oĩm cõcluſionũ demõſtratarũ in logica. Quartũ dictũ:quelibet ſcic̃tia habẽs ſpeciẽ ſpecialiſſimã ꝓ obiecto adeãto põt dici vnꝰ habitꝰ/ ſaltẽ vᷣtuaus ſeu vnitate virtualis cõtinẽtie:ſaltẽ ſi talis ſciẽtia ſit realis.i.de ſubiecto reali. ¶ Pꝛo cuiꝰ declara/ tione eſt aduertẽdũ ꝙ aliqᷓ ſciẽtia vł habitꝰ ðꝛ vir/ tualis dupkr. Ano mõ:qꝛ ẽ de obiecto Lhtber cõ/ D Sco. lib. 1. diſ.z. q. 6. et.q.1⸗.q̊t. Sco. lib. 1. diſ. II. q.2. et in mltis alijs locis. Sco·.q.4. pꝛolog. Sco. lib.i. diſ.z. qꝗ.6. E Sco. ub.z. di. ð. in ſol. ſcðe intẽtiõeſ nihil ↄtineãt vᷣtuałr. Alioo aliã ſcĩa qrti argu.⁊ ðꝛ hĩtꝰᷣtuał:qꝛ tał noticia inclinat ad ſpeculatio/ diſ.iʒ. argu nem aliqrũ cõplexoꝝ/ ſiue talia cõplexa cõtineant᷑ endo 7 hen vᷣtualr in ſbiecto pꝛio illiꝰ ſcĩe ſiue nõ: ⁊ ſic noticia ricũ.et li.. ſimplex q̃ hñ de ſbiecto logice poſſet dici vna vir/ Diſ. 1. q. 2. Sco. q. · pꝛolog. LCLõcluſio tualiter vt ſaltẽ potẽtialr. ¶ Ex ã ſequit᷑ ꝙ cũ que/ ritur de vnitate alicuiꝰſcĩe dz illa ſcia diſtingui:ꝗꝛ vr querit᷑ de ſcĩa foꝛmalipᷣtuali/ vl potẽtiali: ⁊ tũc oꝑtet rñdere ꝓpoꝛtionałr ſᷣm dicta applicãdo cõ/ foꝛmit in oĩb ſciẽtüs.Et ſi qͥs q̃rat/ vtrũ habitꝰ di uerſarũ cõcłonũ termĩovł termĩs dꝛñtiũ in logica poſſint dici vnꝰhĩtꝰ? Añdet᷑ ꝙ hĩtꝰ diũſarũ cõclo/ nũ pñt capi dupłr.Anoo ſᷣm ſuas ꝓpas rõnegs ⁊ in ꝑticulari:⁊ ſic nõ dicunt᷑ vnꝰ hĩtꝰ/ſʒ diuerſi hĩitus. Auoo vt hñt reſpectũ ad vnũ incõplexũ qð vᷣtua/ liter ↄtinet illos hĩtꝰ:⁊ ſic pñt dici vnꝰhĩtꝰ vnitate ſaltẽ vᷣtuali vł vnitate oꝛdinisvł attributiõis:q̃̊ tñ ðᷣtual ↄtinẽtia nõ ꝓpꝛie inuenit᷑ in ſciẽtijs rõnali bus reſpectu ſubiecti/ cũ in ipſis nullũ ſit ſubiectũ cõe qð cõtineat virtuałr aliquẽ habitũ:pñt tñ dici vnꝰ bĩtꝰ vt hñt reſpectũ ad noticiã incõplexã illiꝰ ſBiecti:qᷓ̃ vᷣtuałr ↄtinet illos hĩtꝰ/lʒ nõ ſBiectũ:po terit etiã dici vn hĩtꝰ vnitate oꝛdinis vł attributio nis.Ex§ᷓ ptʒ ꝙ młtoꝝ habituũ ſpẽ dꝛñtiũ põt eſſe vnũ obiectũ cõe:⁊ ſic in ſciẽtijs aſſignat᷑ vnũ obie ctũ cõe a qͥ nõ eſt vnꝰ hĩtꝰ ſpẽ/ſʒ tm̃ genere.Et hec de ſcðo articulo. Atum ad tertiũ articulum ſit: rñſalis:Cogica /eſt ſcĩa vna rõ nalis ⁊ ab alijs diſtincta:q̃ con cluſio ptʒ ex pꝛio ⁊ ſcðo articut. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛimã ðᷣꝛ:œ bñ ꝓbat ꝙ logica artificiał nõ acqᷣrit P logicã artificialẽ:ſʒ nõ ꝓbat qͥn nõ acqͥrat᷑ ꝑ logi cam naturalẽ vl vſualẽ:vt patuit in ſcðᷣo articulo. Ad ſcðᷣam ðᷣꝛ:ꝙ bñ ꝓbat ꝙ nullꝰmodus ſciẽdi ob iectiuꝰ ẽ ſcĩa/ſʒ nõ ꝓbat qͥn modus ſciẽdi directiuꝰ ſit ſcĩa:vt patuit in.i.articło. Ad tertiã ptʒ ſolutio in pꝛĩo articło:vbi dictũ ẽ ꝙ ſcĩa nõ ðꝛ rõnalis/eo ſit ens rõnis:ſʒ qꝛ ẽ de obiecto/ qð ẽ ens rõnts. Bd q̃rtã ðꝛ:ꝙ logica ðꝛ vna vnitate intrinſeca:ca piẽdo logicã ꝓ vno habitu alicuiꝰ cõclonis:⁊ q̃li/ ter dicak vna vnitate extrinſeca/ viſum eſt in ſcdðo articulo. Ad qͥntã ðꝛ ꝙ logica eſt ſciẽtia cõis:non quidem cõitate pꝛedicationis/ ſed cõitate vſus vlł applicationis:vt viſum eſt in pꝛimo articulo. 1 vtrũ logica ſit ſcĩa pꝛa/ Qu erit ſcðo ctica vł ſpeculatiua.Et arguit᷑ pꝛĩo ꝙ ſit pꝛactica:oĩs illa ſcĩa ẽ pꝛactica q̃ nõ ẽ ſolũ cognitiua ſui ſᷣtecti/ſʒ etiã ꝓductiua:ſed logica eſt hmõi:igit᷑ eſt ſcĩia pꝛactica. Maioꝛ ptʒ ꝑ phm.6· metaphß.ponẽtẽ dꝛñam iter ſciam ſpecula tiuã ⁊ pꝛacticã:penes eᷣ ꝙ ſpecłatiua ↄſiderat ſuũ ſGiectũ:pꝛactica aũt facit ipm. Et minoꝛ ꝓbat᷑:qꝛ ſGiectũ logice ẽ modꝰ ſciẽdi vł ſyllogiſmꝰ qͥ mediã te hĩtu logice ꝓducit᷑:nã logica docet de qͥbꝰ⁊ q̃li ter eſt cõponẽdus ſyllogiſmꝰ. ¶ Arguit᷑ ſcðo ſic: oĩs habitꝰ directiu pꝛaxis eſt pꝛacticꝰ: ſʒ logica ẽ hmõi:igit᷑. Maioꝛ ẽ manifeſta:⁊ minoꝛ ꝓbaf᷑:qꝛ lo gica ẽ directia actuũ rõnis qͥ ſũt pꝛaxes:qꝛ pꝛaxis in greco idẽ ẽ ꝙ oꝑatio ĩ latino. ¶ Tertio ſic:oĩs ſcĩã q̃ nõ ẽ gr̃a ſui ẽ gr̃a oꝑis cui? ẽ directiua:ſʒ lo gica ẽ hmõi:igit᷑. Waioꝛ ẽ mãifeſta:⁊ mĩoꝛ ꝓbat᷑: Oꝛ logica ẽ gra aliaꝝ ſciaꝝ /cũ applicet᷑ ad acqͥren/ dũ alias ſcias. ¶ Quarto ſic:oĩs illa ſcĩa ẽ pꝛacti/ ca q̃ eſt de oꝑabilibꝰ a nob:ſʒ logica eſt hmõi:igit᷑. WMaioꝛ ẽ nota:⁊ mĩoꝛ ꝓbat᷑:qꝛ logica ẽ de ſcðᷣis in tẽtionibꝰ q̃ fiunt a nob ꝑ actũ cõꝑatiuũ intellectꝰ. ¶ Quito ſic:oĩs hĩtꝰ cui cõpetũt iſti reſpect habi In explanationẽ libꝛoꝛũ logice tinẽte aliã cõplexa: ⁊ ſic logica nõ ðꝛ vnꝰ habitus ðtualis:qꝛ ſbiectũ ĩ logica nihil eᷣtualr cõtinet/ cũ tuales.ſ.reſpectꝰ pᷣoꝛitatꝭ ⁊ reſpectꝰ ↄfoꝛmatiuita/ tis ſiue directiõis ẽ pꝛacticꝰ:ſʒ logica ẽ hmõt:igit᷑. Waioꝛ ptʒ:qꝛ in ſᷣ̊ ↄſiſtit rõ hĩtꝰpꝛactici:vt poſtea dicet᷑. Winoꝛ ꝓbat᷑ pꝛĩo de pꝛioꝛitate:qꝛ logica eſt poꝛ in acqſitide oĩm ſcĩarũ.ſcðᷣo ꝓbat᷑ de ↄfoꝛma/ tiuitate:qꝛ oẽs alie ſcĩe vtunt᷑ logica ⁊ regulant᷑ ꝑ eã:igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguit:illa ſcĩa ẽ ſpeclatĩa cuiꝰ totalis ⁊ vltimꝰ finis ẽ ſcire:ſʒ logica ẽ hmõt: igit᷑. In q̃ſtione erũt tres articuli ſicut in pᷣcedẽti. Pꝛimo ſciẽdũ arnceie idues ſũt potẽtie: q̃dã em̃ ſunt potẽtie vegetatiue/q̃ ſũt tres.ſ.nutritiua/ au gmẽtatiua/⁊ generatiua:⁊ ille ſũt mere naturaleſ: nec actꝰ ipᷣarũ ſũt ĩ ptãte nrF̃a/neq; tales actꝰ vnqᷓ; pñt dici pꝛaxes: vt gñare/ nutrire/⁊ augmentare. Alie ſũt potẽtie ſenſitiue:vt ſũt viſus/auditꝰ ⁊c. ⁊ de opatiõibꝰtaliũ potẽtiaꝝ ponit᷑ tał diſtinctio/ꝙ tales oꝑationes potẽtie ſenſitiue pñt capt dupłr. Anoo hᷣm ſe/ ⁊ ſic nõ ſũt pꝛaxes: qꝛ pᷣcedũt actũ vo/ lũtatꝭ et ĩtellectꝰ.Alioo capiũt᷑ vt moderãt᷑ a rõne et pᷣcipiunt᷑ a volũtate:⁊ ſic ſũt bñ pꝛaxes:vt audi re/ videre/ inq́;tũ regulant᷑ a rõne.i.ĩtellectu: ⁊ pᷣci- piũt᷑ a volũtate ſũt bñ pꝛaxes. Adhuc ſũt alie due potẽtie.ſ.ĩtellectꝰ ⁊ volũtas:de actu ĩtellectꝰ ðꝛ ꝙ nullꝰ actꝰ ĩtellectꝰ eſt pꝛais:vt poſtea patebit. de actu volũtatꝭ ponit᷑ tał diſtinctio: Actꝰ volũtatꝭ ẽ dux.ſ.actꝰ elicitꝰ ⁊ impatꝰ. Actꝰ elicitꝰ/ẽ actꝰ ꝓdu ctus ab ipſa volũtate ſine imꝑio ipſiꝰ volũtatl: vt velle dare elemoſynã. Sʒ actꝰ imꝑat/ ẽ actꝰ ꝓdu ctus ab aliq̃ potẽtia mediãte imꝑio ipſiꝰ volũtat/ dũ tał actꝰ poſſit eẽ in ptãte volũtatꝭ: vt audire le/ ctionẽ/ imꝑatũ a volũtate:ſtudere ĩ theologia/im/ peratũ a volũtate.Ex ̊ ſequit᷑ ꝙ actꝰ imꝑatꝰ ipſiꝰ volũtatꝭ aliqñ ꝓducit᷑ ab ipa volũtate:vt velle ho noꝛare deũ/ imꝑatũ ab ipᷣ̃amet volũtate aliꝗñ nõ ẽ actꝰ volũtatꝭ/ſʒ potẽtiaꝝ ſenſitiuarũ/ vl ipſiꝰ itelle ctus:vt patuit ĩ exẽplis: ⁊ actꝰ q̊ volũtas imperat alijs potẽtijs vł ſibi ðꝛ actꝰ imꝑatiuꝰ ⁊ nõ imꝑatꝰ/ niſi foꝛte imꝑaret᷑ ab ipſa volũtate. ¶ Aduerte tñ vlteriꝰ ꝙ pꝛaxis põt capi q̃drupłr. Unoo ꝓ opatio Hac deſi⸗ ne cuiuſcũq; potẽtie: ſiue tał potẽtia ſit cognitiua dareehe actꝰcuiuſcũqʒ potẽtie fuerit/põt dici pꝛaxis. Alioo vlti. ꝓlog. ſiue appetitiua/ſiue naturalis/ſiue libera: ⁊ ſic oĩs capit᷑ ꝓ oꝑatiðe ſoliꝰ potẽtie cognitiue aut ſequẽ tis cognitionẽ:cuiuſmodi ẽ oꝑatio potentie aꝑpe titiue:⁊ iſto mõ actꝰ ĩtellectꝰ põt dici pꝛaxis. Ter tio mõ capit᷑ ꝓ oꝑatiõe exñte in ptãte nr̃a /ſiue ſit bona ſiue mala:⁊ iſto mõ furari et adulterari ſunt pꝛaxes. Quarto mõ capit᷑ ꝓpꝛijſſime ꝓ ſola oꝑa/ tione alteriꝰpotẽtie qᷓʒ ĩtellectꝰpoſterioꝛ ipſa intel lectione nata cõfoꝛmiter elici rõni recte: ⁊ iſto mõ ſolum eſt hic ad ꝓpoſitũ.. Gcðo ſciẽdũ ꝙ pꝛaxis ꝓpꝛijſſime ca pta ſic difſinit a Sco. 7 3— in ꝓlo.i.ſen. Pꝛaxis/ẽ oꝑatio alteriꝰpotẽtie ab in/ Sco.vt.ð. tellectu naturałr poſterioꝛ ĩtellectiõe nata ↄfoꝛmi ter elici rõni recte ad h̊ ꝙ ſit recta:ex q̃̊ diffinitione eliciunẽ tres ↄditiões requiſite ad ipam pꝛaxim. Pꝛĩa:ꝙ talis oꝑatio ſit alteriꝰ potẽtie q́ʒ ĩtellectꝰ. Ex ã ſequit᷑ ꝙ nullꝰ actꝰ ĩtellectꝰẽ pꝛaxis.⁊ hec cõ ditio ſic ꝓbat᷑:qꝛ ſola illa oꝑatio ðꝛ pꝛaxis ad quã itellectꝰ ſe extẽdendo fit pꝛacticꝰ:ſʒ ĩtellectꝰad nul lam ſui oꝑationẽ põt extẽdi:igit᷑ nulla oꝑatio in/ tellectꝰẽ pꝛaxis. Maioꝛ ptʒ ꝑ pᷣm.3. de aĩa dicẽtẽ ꝙ itellectꝰ ſola extẽſione fit pꝛacticꝰ.Et minoꝛ ꝓ. bat᷑:qꝛ extẽdere/ẽ eỹ ſe tẽdere. ¶ Sʒ iſtã cõditio nem arguit᷑ pꝛio ſic:oĩs oꝑatio q̃ ẽ in ptãte nr̃a eſt pꝛaxis:ſed aliã operatio intellectꝰ eſt hmõi: igit᷑. ¶ Scõðo ſic: aliq̃ oꝑatio ĩtellectꝰ eſt dirigibilis ab Sco. q. 7. pꝛolog. Decd Sch. 0.9.7. log. gec ofia lare habel n Sco q. ltiplog.- Sco. bt- 8*‿ Queſtio alio actu ipſiꝰ intellectꝰ:;̊ talis q̃ ſic eſt dirigibilis eſt pꝛaxis:qꝛ ad talẽ ĩtellectꝰ ſe extẽdit. ¶ Tertio ſic:Oꝑatio ſeq̃ns ↄſiliũ ⁊ electionẽ eſt pꝛaxis: ſed aliã oꝑatio ĩtellectꝰ ẽ̃ hmõt:igit᷑. Minoꝛ ptʒ:qꝛ ali/ qͥs ↄſiliat᷑ an debeat ſtudere vel nõ: ⁊ eligere me/ dia ad ſtudẽdũ:⁊ ꝓpter has rõnes in ferũt aliq ꝙ aliqᷓ oꝑatio intellectꝰpõt dici pꝛaxis.Sed iſtis nõ obſtãtibꝰrñdet᷑ ad iſtas obiectiões ſil negãdo ma ioꝛes:nã illa q̃ ſumunt᷑ in maioꝛibꝰ nõ ſufficiũt ad rõnẽ pꝛaxis:ſed cũ wʒ reqͥrit᷑/ꝙ talis oꝑatio ſit alte/ riꝰ potẽtie qᷓ; ĩtellectꝰ. ¶ Scdðᷣa ↄditio eſt/ ꝙ talis oꝑatio q̃ ðꝛ pꝛaxis ſit narurałr poſterioꝛ ĩtellectio ne:q̃ ↄditio dupłr ꝓbat᷑.Pꝛĩo ſic:ĩtellectꝰnon põt regulare opationẽ p̃oꝛẽ naturałr itellectiõe:ſʒ ĩtel lectꝰ ðꝛ pꝛacticꝰ ab oꝑatiõe quã regulat mediante actu vel habitu pꝛactico:ᷓ illa oꝑatio q̃ ðꝛ pꝛaxis dz eẽ poſterioꝛ naturałr ĩtellectiõe. Scðo ſic:actꝰ potẽtiaꝝ aĩe vegetatiue nlło mõ ſũt pꝛaxes: qꝛ nõ ſubſũt directiõi intellectꝰ:qꝛ nõ ſũt naturałr poſte rioꝛes intellectiõe:ſed magꝭ pᷣcedũt intellectionẽ. ¶ Ex iſtis duabꝰ ↄditiõibꝰ infert᷑/ ꝙ oĩs pꝛaxis ꝓ pꝛie dicta eſt actꝰ volũtatis elicitꝰ vel imꝑatus:qꝛ nullꝰ actꝰ ab actu elicito vel imꝑato volũtatis eſt eſſentialr poſterioꝛ ĩtellectiõe:qꝛ qcũq; aliꝰ det᷑ põt pᷣcedere actũ ipſiꝰ intellectꝰ.¶ Tertia ↄditio/ ꝙ il la oꝑatio ſit ↄfoꝛmis rõnt recte.i.ꝙ illa oꝑatio ſit bona ⁊ ñ mala.Iſta ↄditio ꝓbat̃ aucte phi.6. ethi coꝛũ dicẽtis/ ꝙ electio recta neceſſario reqrit rõnẽ rectã:vbi ꝑ electionẽ ĩtelligit volitionẽ q̃ ẽ pꝛaxis. Ex iſta ↄditiõe ſeqͥt᷑/ ꝙ nlla mala oꝑatio ðꝛ pꝛaxis/ cuiuſmõi eſt velle furari vel adulterari.Et ſi qͥs di cat/ aliq eſt pꝛaxis q̃ nõ eſt dirigibilis ab aliq̃ rõne: igit᷑ nõ oĩs pꝛaxis ẽ ↄfoꝛmis recte rõni. Añs ꝓbat᷑ qꝛ illa pꝛaxis q̃ vult deꝰ ſe amare ĩfinite eſt pꝛaxis: ⁊ tñ nõ eſt dirigibilis ab aliq̃ noticia/cũ voluntas dei nõ ſit regulabilis. Rñdet᷑ ꝙ noticia q̃ deus co gnoſcit ſe ĩfinite a ſe amãdũ qᷓ;tũ eſt de ſe/ eſt dire/ ctiua ⁊ regulatiua ipſiꝰpꝛaxis:ſed nõ dirigit:qꝛ po tẽtia pꝛacticãs.ſ.volũtas dei nõ ẽ dirigibil:⁊ Kᷣ ſuf ficit ad iʒ ꝙ noticia ſit pꝛactica ⁊ oꝑatio ſit pꝛaxis. Tertio ſcicci vemaxua entus — tas:nã dictũ eſt ꝙ tã actus elicitꝰ ipᷣius volũtatis qᷓ; umpatus põt eſſe pꝛaxis:dubitaret aliq́s qͥs illoꝝ actuũ dicit᷑ pꝛimo pꝛaxis. Añdetur /ꝙ elicitus eſt ᷣmo pꝛaxis:qð ſic ꝓbat:illa oꝑatio eſt ᷣmo pꝛaxis/q̃ ſequit᷑ ĩmedia/ tius actũ intellectꝰp modũ directi vel regulati:ſed actus elicitus volũtatis eſt hmõi:qꝛ ſine eo nõ põt habert actus imꝑatus.Itẽ actus elicitꝰ ipᷣius vo/ lũtatis põt eſſe vere pꝛaxis circũſcripto oĩ actu im perato ipᷣius volũtatis.qð. ꝓbat᷑:qꝛ qñcunq; aliqͥd eſt pᷣmo tale ↄiũctũ cũ aliqͥ poſterioꝛi ſi ſeperet᷑ ab illo adhuc remanet tale: ſed actus elicitꝰ volũtatꝭ eſt pᷣmo pꝛaxis:ðᷣ ſi ↄiũgat᷑ ipſi actui imꝑato ſeꝑa/ Hec oĩa in tus ab ilio adhuc remanet talis. ¶ Ex inferunt Sco.vt.S. duo coꝛrelaria. Pꝛimũ /ꝙ actꝰimꝑatus a volũtate nõ ẽ pᷣmo pꝛaxis:ſʒ q̃ſi ꝑ accidẽs ⁊ ſcðᷣ̃ario: qꝛ nec Ppmo eſt poſterioꝛ ĩtellectiõe:nec pᷣmo ↄfoꝛmis rõ ni recte. Scðm coꝛrelariũ /ꝙ actꝰelicitꝰ ipᷣius volũ tatis/⁊ actꝰ imꝑatus ipᷣius volũtatꝭ dicunt᷑ vniuo ce pꝛaxes:qꝛ rõ pꝛaxis ipſis vniuoce ↄuenit:lʒ foꝛ/ te ↄueniat pᷣ̃mo actui elicito ipᷣius volũtatꝭ. ¶ Sʒ vñter vidẽdũ eſt/qͥd ſit ſpeculatio poſtqᷓ; viſum eſt dd eſt pꝛaxis. ¶ Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ ꝙ ſpeculatio eſt oꝑatio intellectꝰad nihil aliud extra genꝰ ↄtẽplatiõis.i.intellectiõts vel actus itellectꝰ finalit᷑ oꝛdinata.Ex ã̃ diffinitiõe eliciũt᷑ due ↄditi/ ones ipſiꝰ ſpeculatiõis. Pꝛia/ ꝙ ſit oꝑatio ĩtellectꝰ II Fo. † Ex quo ſequit᷑/ꝙ nulla oꝑatio alteriꝰpotẽtie qᷓ; in tellectꝰ eſt ſpeculatio:iðo nullũ videre/ nullũ audi re nullũ veile eſt ſpeculatio. Scðᷣa ↄditio/ ꝙ talis oꝑatio nõ ſit directiua ſeu regulatiua alicuiꝰ oꝑa/ tionis alteriꝰpotẽtie qᷓ; ĩtellectꝰ:ĩmo ꝙ ſit gr̃a ſui/ ſic videlʒ ꝙ nõ ſit oꝛdinata ad aliqͥd alið qð ſit pꝛa xis.Ex qͥ ſequit᷑/ ꝙ nõ oĩs oꝑatio intellectꝰ eſt ſpe culatio:licʒ oĩs ſpeculatio ſit zetns nellerme⸗ ᷣ q m ſcotũ habitus Quarto ſciẽdũ ſiue ſcĩa ðꝛ pꝛactica ab extẽſione eiꝰ ad pꝛaxim/ſicut regule ad regula/ tũ:⁊ cõſiſtit talis extẽſio in duplici relatiõe aptitu/ dinali.ſ.p̃ᷣoꝛitatis 2 ↄfoꝛmatiuitatis ſiue directiui tatis:qͥ qͥdẽ reſpectꝰpᷣdicat᷑ de ipſo habitu vel ſcĩa in ſcðo mõ dicẽdi ꝑ ſe/ſicut ꝓpꝛia paſſio de ſubie/ cto:⁊ ꝓuenit pᷣoꝛitas talis ex oꝛdine potẽtiarũ ſic oꝛdinataꝝ in agẽdo.ſ.intellectꝰ ⁊ volũtatis. Sed ↄfoꝛmatiuitas ſiue directiuitas ꝓuenit ex ꝑte obie cti:qð qͥdẽ obiectũ eſt rectitudo pꝛaxis/vel virtua liter ĩcludẽs iᷣam rectitudinẽ pꝛaxis:et iõ pꝛaxis eſt ↄfoꝛmabilis illi cognitiõi:qꝛ talis cognitio ẽ ta lis cogniti/ ſic videlʒ ꝙ ad hᷣ ꝙ aliqͥs habitꝰ ſeu no ticia dicat᷑ pꝛactica/reqͥrit᷑ ꝙ nata ſit pᷣcedere natu ralit᷑ pꝛaxim /⁊ ꝙ nata ſit regłare ſeu dirigere pꝛa/ xim. Et põt cogſci habitꝰ ſeu noticia pꝛactica: qꝛ oꝑtet ipᷣam eẽ de aliq̃ ↄclone vel pᷣncipio expᷣmẽte aliquã pꝛaxim.i.aliquã opationẽ alteriꝰpotẽtie qᷓ; intellect?: vt noticia q̃ qͥ̊s itelligit deũ eẽ diligẽ dũ ſuꝑ oĩa ðꝛ pꝛactica:qꝛ talis eſt de ↄclone vł.ꝓpõne exᷣmẽte pꝛaxim.Ex iſtis ſeqẽ/ ad ſᷣ ꝙ aliqͥs actꝰ vel habitꝰ ſit pꝛacticꝰ nõ reqͥrit᷑ ꝙ actuałr ſit pꝛioꝛ pꝛaxi:nec ꝙ actuafr regulet pꝛaxim:qꝛ tunc ſeq̃reł ꝙ hñs artẽ domificãdi ⁊ carẽs manibꝰnõ haberet habitũ pꝛacticũ:qꝛ talis habitꝰ ĩ eo q̃ caret manibꝰ actualr nõ pᷣcederet pꝛaxim:cũ ille nullã talẽ pꝛaxĩ poſſet hfe.Seqt᷑ ſcðo/ ꝙ aliqͥs habitꝰpoſſet eẽ ſuc ceſſiue pꝛacticꝰ⁊ ſpeculatiuꝰ:ſed iſta ſũt incõueniẽ tia:igit᷑.Et aduerte /ꝙ ad h̊ ꝙ de aliã cõcluſiõe ſeu ꝓpõne ſit habitꝰ vel noricia pꝛactica/ reqͥrit᷑ ꝙ de/ ducat᷑ ex pᷣncipijs pꝛacticis:nã ↄcło pꝛactica nõ de ducit᷑ ex pᷣncipijs ſpeculabilibꝰ.Et ſi qͥs dicat:/̊ qꝛ iſta ↄclio deꝰ eſt ſũme diligẽdꝰ ẽ pꝛactica:⁊ tñ de/ ducit᷑ ex pᷣncipijs vel ᷣncipio ſpeculabili ſic arguẽ do:oẽ ſũmũ bonũ eſt diligẽdũ:deꝰ eſt ſũme bonꝰ: s deꝰ eſt ſũme diligẽgdꝰ:ecce quõ minoꝛ nõ eſt pꝛa/ ctica/cũ nõ expᷣmat aliquã pꝛaxim. Rñdet᷑/ ꝙ p̃nci/ pia dicunt᷑ pꝛactica dupłr Ano mõ foꝛmalr:qꝛ di/ ctãt foꝛmałr de pꝛaxi eligẽda vel fugiẽda/ſicut eſt iſtud:oẽ ſũmũ bonũ eſt diligẽdũ:oĩs turbatoꝛ bo/ ni cõis eſt puniẽdus:⁊ ſic bñ ↄcedit᷑/ ꝙ illa minoꝛ nõ eſt foꝛmałr pꝛactica: qꝛ nõ dictat.i.enũciat foꝛ/ maliter de pꝛaxi eligẽda vel fugiẽda: ſed ſolũ vir tualit᷑ ↄtinet pꝛaxim:⁊ ſic talis minoꝛ ðꝛ eẽ pꝛacti⸗ ca.Ex ãᷓ ſequit᷑/ꝙ aliqᷓ noticia põt dici pꝛactica du plicit. Ano mõ foꝛmatr:qꝛ foꝛmałr dictat de pꝛaxi eligẽda vel fugiẽda /ſicut ẽ noticia ↄckonis pꝛacti ce vel pᷣncipioꝝ pꝛacticoꝝ. Alio mõ ðꝛ noticia pꝛa ctica virtuałr:⁊ eſt noticia alicuiꝰ ĩcõplexi virtualr ↄtinẽtꝭ noticiã ᷣncipioꝝ ⁊ ↄclõts pᷣcticeꝛcuiuſmõi ẽ noticia ĩcõplexa ⁊ qͥdditatiua ipſiꝰ dei. ⁊ ſilr põt dici ꝙ duplex ẽ rectitudo.ſ.foꝛmalis/q̃ nõ eſt niſi noticia ↄclõis ⁊ pᷣncipioꝝ ſyllogiſmi pꝛactici alia eſt ſtualis/qᷓ nõ ẽ niſi noticia incõplexa alicuiꝰ in cõplexi virtuafr ↄtinẽtis noticiã pᷣncipioꝝ ⁊ ↄciu nis ſyllogiſmi pꝛactici. ¶ Et aquerte/ꝙ qñ ↄcłio vł pᷣncipiũ ẽ ꝓpõ ↄtingẽs:tũc noticia vł habitꝰ bʒ rectitudinẽ ab aliã volũtate:ſʒ qñ eſt ꝓpõ neceſſa riaſtũc hʒ rectitudinẽ ab aliq̃ 3bjsrianocie 4† L Hec oĩa in Sco.vt·S. Sco. vt. s. iſta/ de eſt ſũme diligendꝰ/ꝗ̃ hʒ ſuã rectitudinẽ ab obiecto.ſa deo.¶ Aquerte finafr /ꝙ aliqͥd ðꝛ pꝛa cticũ a pꝛaxi duobꝰ modis.Ano mõ hᷣm denoĩatio/ nẽ ĩtrinſecã:⁊ ſic volũtas vł aliq̃ alia potẽtia ꝓdu cẽs pꝛaxim ðꝛ pꝛactica. Alio mõ ſᷣm denoĩationẽ extrĩſecã:⁊ ſic ĩtellectꝰ/noticia/⁊ habitꝰ dñr pꝛacti ci. Intellectꝰ ðꝛ pꝛacticꝰ qͥ ĩtelligit actu vel habitu pꝛactico:actus ðꝛ pꝛacticꝰ/ſqͥ hʒ pꝛaxim ꝓ directo: ita ꝙ habitꝰ pꝛacticꝰ ẽ curca pꝛaxim tãqᷓ; circa dire/ ctũ ⁊ regulatũ: ⁊ nõ tãqᷓʒ circa obiectũ. ⁊ ſic ptʒ ꝙ habitꝰd pꝛacticꝰ qͥ ĩclinat ad actũ ĩtelligẽdi pꝛaxi. Dubi tat Smo vtrũ pꝛacticũ et ſpe/ P culatiuũ ſint differẽ/ tie eſſentiales noticie/ ſeu ſcĩe in cõi. Rñdet᷑ ponẽ/ do aliãs ꝓpões. Pꝛima:pꝛacticũ nõ dicit foꝛmałr niſi duplicè reſpectũ aptitudinalẽ ad pꝛaxim.ſ.cõ foꝛmatiuitatꝭ ⁊ pᷣoꝛitatis naturalis: vt iã viſũ eſt. Ex q̃ ꝓpõne ſequit᷑ /ꝙ pꝛacticũ nõ eſt foꝛmalr drña eẽntialis ſcĩeſ cũ nõ ſit niſi duplex aptitudo ſeu re/ ſpectꝰ aptitudinalis qͥ nunqᷓ; eſt de eſſentia alicui⸗ abſoluti.Ex qͥ ſeqͥẽ /ꝙ ille reſpectꝰnõ põt eẽ ð eſſen tia alicuiꝰnoticie/ cũ noticia ſit qd abſolutũ ð pᷣma ſpecie ãlitatꝭ/ſaltẽ accipiẽdo ꝓ fundamẽto ſuo: lʒ ↄnotet relationẽ. Tertio ſequit᷑/ ꝙ pꝛacticũ nõ diẽ aliqͥd ꝑ ſe vnũ/ cũ dicat duplicẽ reſpectũ aptitudi/ nalẽ ad pꝛaxim.ſ.ↄfoꝛmatiuitatꝭ ⁊ pᷣoꝛitatis.Ex q̊ ſequit᷑ q̃rto/ꝙ pꝛacticũ ſeu ille duplex reſpectꝰ foꝛ/ malit ⁊ intrinſece nõ ↄuenit noticie/ niſiꝓpt᷑ aliqð abſolutũ:puta qꝛ talis noticia eſt talis entitas:nã talis duplex reſpectꝰ pᷣſupponit aliquã cõditionẽ intrinſecã ĩ noticia ꝑ quã talis duplex reſpectꝰtali noticie ↄuenit:⁊ talis ↄditio ꝓpt quã ↄuenit talis duplex reſpectꝰ alicui noticie/nõ ẽ ꝓpꝛie niſi drña eſſentialis ſcie vel noticie/̃ etiã põt circũloqͥ ꝑ ta/ lẽ duplicẽ reſpectũ: qꝛ qñ drñe ſũt nob ignote/tũc circñſoqᷣmur.i.noĩamus eas ꝑ ꝓpꝛias paſſiones. ¶ Scðaꝓpõ:ſpeculatiuũ foꝛmatr nõ dicit/niſi ne gationẽ illoꝝ duoꝝ reſpectuũ:ſic videlʒ/ꝙ illa no ticia ðꝛ eſſe ſpeculatiua q̃ nõ ẽ nata pᷣcedẽ pꝛaxim neq; regulatiua ipſiꝰpꝛaxis:cuiuſmodi eſt noticia ã cogſco hoĩem eſſe aĩal.Ex ãᷓ ſeqͥt/ ſpeculatiuũ nõ eſt de eſſentia noticie vel habitꝰ/ cũ negatio nõ ſit ð eẽntia abſoluti:⁊ ꝑ ↄñs nõ eſt drña eẽntialis noticie/ cũ nulla negatio ſit drña eẽntialis alicuiꝰ poſitiui. Ex ſtis ſeqt᷑ ꝙ pꝛacticũ ⁊ ſpeculatiuũ nõ fũt drñe eẽntiales noticie vel ſcĩe in cõt: ita ꝙ hec diuiſio q̃ ſcĩa ĩ cõi diuidit᷑ ꝑ pꝛacticũ ⁊ ſpeculatiuũ nõ eſt diuiſio generꝭ ꝑ ſuas differẽtias: ſed eſt qᷓſi diuiſio generis ꝑ ꝓpꝛias paſſiões ſpecierũ:ſicut ſi diuidat᷑ nũerus ꝑ par ⁊ impar/ vel linea ꝑ rectũ et curuũ. Ex qͥ ſequit᷑ /ꝙ pꝛacticũ cõuenit ⁊ dꝛ de aliqᷓ noticia per ſe ſcðᷣo mõ:æ ↄuenit tali noticie ex aliq̃ ↄditiõe intrinſeca tali noticie. Sequit᷑ ſeðo/ꝙ pꝛa cticũ ⁊ ſpeculatiuũ uõ pñt dici ĩtrinſece et foꝛmałr niſi de noticia actuali vel habituali/ vel ſaltem de actu vel habitu intellectualiſcũ ſint paſſiones ha/ bitui tali vel tali.Ex quo ſequit᷑/ꝙ nullꝰ habitꝰmo ralis exiſtẽs in volũtate vel aliq̃ alia potẽtia appe titiua ðꝛ pꝛacticꝰ a tali duplici reſpectu:qꝛ nullꝰta lis eſt noticia:etiã nullꝰ talis regulat pꝛaxim neq; pᷣcedit pꝛaxim:licʒ bñ ĩclinet ad pꝛaxim eliciendã: tñ nõ dictat de pꝛaxi eligẽda vel fugienda. Dubitat ſcdðo vtrũ ſcĩa dicat᷑ pꝛa/ 5 ctica ab obiecto vel a fine.⁊ arguũt aliqͥ ꝙ a fine dicat᷑ pꝛactica.Pꝛimo auẽte pht.ʒ de aĩa dicẽtis/ ꝙ intellectꝰ extẽſiõe ad opus fit pꝛacticꝰ:et differt a ſpeculatiuo in fine: etiã ſcia pꝛactica differt a ſcia ſpeculatiua in fine: In erplanationẽ libꝛoꝛũ logice Et dicit ariſtor.⁊. metaph.ꝙ finis theoꝛice.i.ſcĩe ſpeculatiue eſt vᷣitas:pꝛactice vᷣo opus.dicit etiã ariſtot᷑.i.metaph.ꝙ ſcĩa pꝛactica eſt minꝰ nobilis ſpeculatiua:qꝛ ẽ gr̃a vſus.i.oꝑatiõis ⁊ finis. Pꝛo bãt etiã rõnibꝰ:qꝛ habitꝰ pꝛacticus ⁊ ſpeculatiuus pñt eſſe circa idẽ ſubiectũ:& nõ ðꝛ pꝛacticus ab ob iecto.Añs ptʒ:qꝛ habitꝰ de iſtis duabꝰ ꝓpõnibꝰ: puta deus eſt diligẽdus ⁊ deus eſt fũme bonꝰ/ſic ſe habẽt ꝙ vnꝰ eſt pꝛacticꝰ ⁊ aliꝰ ſpeculatiuꝰ: puta ille q habet de iſta/ deus eſt ſũme bonꝰ eſt ſpecula/ tiuus/ cũ nõ dictet de aliꝗ̃ pꝛaxi eligẽda vel fugien da. Itẽ medicina diuidit᷑ ĩ ſpeculatiuã ⁊ pꝛacticã: ⁊ tñ tam ſpeculatiua qᷓ; pꝛactica ſũt de eodẽ obie/ cto.ſ.de coꝛꝑe ſanabili. ¶ In oppoſitũ arguit᷑/q ab codẽ hʒ babitꝰ eſſe pꝛacticũ a qͥ hʒ ſuã entitatẽ: ſʒ illã nõ hʒ a fine ſed ab obiecto ⁊ itellectu: Wa ioꝛ ptʒ:qꝛ pꝛacticũ nõ diẽ foꝛmafr/niſi duos reſpe/ ctus aptitudinales qͥ idẽtificant᷑ cũ ipſa noticia q̃ ðꝛ pꝛactica. Itẽ ſi babitꝰ eſſet pꝛacticus a fine/ vel eſſet a fine pausta ad extraſvł a fine intẽto ſeu co gnito:nõ a fine ꝓducto ad extra: qꝛ tũc eſſet poſte rioꝛ ipſo habitu:neq; a fine intẽto ſiue cognito: qꝛ tũc nõ haberet rõnẽ ſinis/ſed rõnẽ obiecti:⁊ tenen do iſtas duas rõnes cũ ſcoto ponunt᷑ aliq̃ põnes de mẽte cius. Pꝛima:ſcĩam eſſe pꝛacticã põt intel ligi duplr. Ano mõ foꝛmalr ⁊ intrinſece: alio mõ extrinſece et effectiue. Foꝛmalr ſcĩa ðꝛ eẽ pꝛactica duplici reſpectu aptitudinali.ſ.pᷣoꝛitatis ⁊ confoꝛ matiuitatl:⁊ ſic nõ q̃rit dubiũ /ſed extrinſece ⁊ effe ctiue ſcĩa ðꝛ pꝛactica ab illo a quo cauſat᷑ talis ſciẽ tia:ſed ſic eſt ꝙ cauſat᷑ ab obiecto:igit᷑. Et ſic intel ligit dubiũ:ita ꝙ cũ q̃rit᷑/ vtrũ ſcĩa dicat᷑ pꝛactica a fine vel ab obiecto/ nõ eſt aliud q̃rere qᷓ; a quo effe ctiue ſeu cauſaliter habet pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ſcia ↄfoꝛmati uitatẽ:tũc ðꝛ ꝙ habet illã ↄfoꝛmatiuitatẽ effectiue ab illo a quo cauſat᷑ illa ſcia:ſed ſic eſt /ꝙ illa ᷣmo ⁊ ſe cauſat᷑ ab obiecto: igit᷑ ab obiecto hʒ ꝑ ſeil⸗ lã ↄfoꝛmatiuitatẽ.Ex quo ſequit᷑/ꝙ multi male ca piẽtes ſcotũ ⁊ nõ intelligẽtes eũ male redarguũt. ¶ Scða ꝓpõ:habitꝰ nõ ðᷣꝛ pꝛacticus ab actu ſuo ꝓpꝛio:qꝛ actus ꝓpꝛiꝰ habit/ dicit᷑ etiã eſſe pꝛacti/ cus effectiue ab aliqͥ poꝛe/puta ab obiecto. ¶ Ter tia ꝓpõ: nulla ſcĩa ðꝛ eſſe ꝑ ſe pꝛactica: qꝛ oꝛdinat᷑ ad pꝛaxim vt ad finẽ: qꝛ a pꝛaxi vt finis eſt nõ cau ſat᷑ talis habitꝰ. ¶ Quarta ꝓpõ:babitus pꝛacticꝰ qñq; dicit᷑ pꝛacticus per ſe a fine ipſius pꝛaxis:nõ tñ vt finis eſt ſed vt obiectũ.Pꝛima ꝑs ptʒ:qꝛ ſcia dicit᷑ ꝑ ſe pꝛactica ab obiecto:ſed qñq; obiectũ ⁊ fl nis pꝛaxis coincidũt in idem:vt noticia qua qͥs di ctat de iſta ↄcluſione: deus eſt diligẽdus ꝓpter ſe eſt pꝛactica effectiue ab obiecto:puta a deo ⁊ ipſe met eſt finis talis dilectiõis:ĩmo deus virtualiter ↄtinet ũᷣncipia pꝛactica ꝑ que deducit᷑ talis cõclu/ ſio:igit᷑ ⁊c̃.etiã continet talem noticiã cõcluſiõis: Scða pars ꝓbatur videlʒ ꝙ nõ ſit pꝛactica a fine vt finis eſt.i.vt amatus ⁊ deſideratus:qꝛ pᷣus na⸗ tura deus ↄtinet virtualiter illa pᷣncipia pꝛactica/ ⁊ per ↄñs illam cõcluſionẽ anteqᷓ; amet᷑ ⁊ deſide/ retur. Et ſi q̊s dicat:noticia cauſat᷑ ita bene ab in/ tellectu ſicut ab obiecto:q;̊ etiã dicet᷑ pꝛactica ab in tellectu ſicut ab obiecto. Negat᷑ ↄntia:⁊ ratio ẽ:qꝛ nõ opoꝛtet ꝙ noticia habeat confoꝛmatiuitatẽ ab om̃i illo a quo cauſat᷑:qꝛ tunc oĩs ſciẽtia eſſet pꝛa/ ctica:cũ oĩs noticia cauſet᷑ ab ĩtellectu:ergo opoꝛ⸗ tet ꝙ talis ↄfoꝛmatiuitaſ ↄueniat ſibiab aliqͥ alio/ ſpeciali cauſante qð nõ eſt niſi obiectũ. Et ſi quis iterũ dicat:habet Ariſto.ꝙ ᷣncipia pꝛactica ſemꝑ ſumunt a fine:ᷣ finis virtualiter ↄtinet noticiã eo Queſtio rum. Añdet᷑ ꝙ verũ eſt/ vbi finis ⁊ obiectũ coinci/ dunt:ſed vbi nõ coincidũt nõ opoꝛtet: cõceſſo etiã ꝙ ſumerent a fine:nõ tñ vt finis eſt/ ſed in rõne ob iecti. Ris ꝓpoſitiõibus ꝓpoſitis reſpõden dũ eſt ad auctoꝛitates ⁊ rõnes alteriꝰ opinionis. Ad pꝛimã dico/ꝙ ariſtoteles loquit᷑ de fine/ vt cognt/ to.i. vt habet rõnẽ obiecti:nã intellectꝰ ratiocinãs Ppter aliqͥd ratiocinat᷑ꝓpter finẽ cognitũ Itẽ etiã nõ eſt ſimile de habitu ⁊ ĩtellectu:nã idẽ intellectꝰ numero eſt ſpeculatiuus ⁊ pꝛacticus: ſed impoſſi/ bile eſt eundẽ habitũ eẽ ſpeculatiuũ et pꝛacticum. Ad ſcðᷣam dico/ꝙ ſciẽtia pꝛactica nõ eſt gratia vlus vt per ſe finis: habet tñ aliquã habitudinẽ ad vſum. ¶ Ad tertiã ꝛ/ꝙ ſpeculatiua ⁊ pꝛactica ha bẽt diuerſos fines loquẽdo deꝗꝑ ſe finibꝰ ĩfra genꝰ cognitiõis: ſed nõ diſtinguũt᷑ ab illis finibꝰ/ſed a ſuis obiectis.Et aduerte /ꝙ finis ſciẽtie ſpeculati/ ue/ eſt ꝑfecta cognitio illius ſciẽtie nõ dirigẽdo ad opus:vel eſt cognitio ſimilis cognitiõibus /ex qui bus talis habitꝰ generabat᷑:⁊ hoc loquẽdo de fine dHueniẽte habitui ex natura ꝓpꝛia:⁊ nõ de fine ↄue niente rõne volũtatis habẽtis talẽ habitũ:nã mul tos tales põt hr̃e:nã põt aliqͥs diſcere logicã ꝓpt᷑ pecunias lucrãdas:aliqͥ᷑s ꝓpter honoꝛẽ habẽdũ: ſʒ neq; pecunie/ neq; honoꝛ ſũt finis logices ↄue niẽtes ſibi ex natura rei:ſed ſolũ per voluntatẽ ha bẽtis. Sʒz finis ſciẽtie pꝛactice eſt ꝑfecta cognitio ſubiecti illiꝰ ſciẽtie dirigẽdo in pꝛaxim:vel eſt cog/ nitio ſimilis cognitiõibus ex qͥbus generabat᷑ ha/ bitus:habet etiã pꝛaxim ꝓ fine:nõ ꝓpter ſe/ꝛ⁊ ĩme diate ſiue elicito eap fine directo ¶ Ad quartã dicit/ ꝙ mens ſcoti eſt ꝙ de eodẽ obiecto non põt baberi ſciẽtia ſpeculatiua ⁊ pꝛactica:⁊ qꝛ deus eſt vnũ obiectũ:ideo de eo nõ põt haberi/ niſi ſciẽtia pꝛactica foꝛmałr vel vᷣtuałe.Et qñ dicit᷑ iſta deꝰeſt ſumme bonꝰ:deus eſt vnꝰ:pater generat filiũ/non ſunt pꝛactice.Añdetur /ꝙ oẽs iſte virtualiter ſunt pꝛactice/⁊ virtualiter indicãt ꝙ deus eſt ſumme di ligẽdus:⁊ tale iu diciũ ꝓuenit ex eo qꝛ tale obiectũ id eſt deus eſt talis entitas: ⁊ licʒ de eodẽ obiecto nõ poſſit eſſe ſcĩa ſpeculatiua et pꝛactica: tñ de eo dẽ obiecto põt ↄſiderar in ſcia ſpeculatiua/⁊ pꝛa/ ctica:vt de deo ↄſiderat᷑ ĩ metaphᷣ.q̃ ẽ ſcĩa ſpecula tiua:⁊ ĩ theologia q̃ ẽ ſcia pꝛactica.Ał meliꝰ dico/ ꝙ de eodẽ obiecto eſt ſcĩa ſpeculatiua ſimpkr/lʒ tñ pꝛactica virtualiter:ita em̃ de deo ſpeculatiue ſim pliatter ſcit᷑ ꝙ eſt trinꝰ ⁊ vnus: que tñ ſciĩa virtuali ter ẽ pꝛactica: ⁊ pꝛactice ſimpłr ⁊ foꝛmałr ſcitur ꝙ eſt ſũme amãdus:⁊ tũc tota kia aggregatiõe mul tarũ ↄcluſionũ quaꝝ aliq̃ ſunt pꝛactice ⁊ alĩ ſpe/ culatiue virtualiter tñ pꝛactice/ denominat᷑ talis ãlis eſt ſua pᷣncipalis cõcluſio ⁊ finalis:vt in theo logia/ab iſta deus eſt ſũme amãdus:que eſt pꝛacti ca vnde ⁊ tota ſumit ſibi nomẽ ꝓpter oꝛdinẽ alia/ rũ ad ipſam:⁊ hoc ſufficit ad intentionẽ ſcoti/nec igit᷑ plus videt᷑ velle qᷓ; illud. ¶ Ad quintã dicit᷑/ ꝙ tam medicinavlis que eſt de ſanitate ⁊ curis in vniuerſali:⁊ medicina ꝑticularis quc eſt de ſanita te in ꝑticulari applicãdo ad opus:puta ꝙ tali ho/ ra vel tali danda eſt medicina/ eſt ſciẽtia pꝛactica: ſed vniuerſalis dicit᷑ ſpeculatiua:qꝛ nõ eſt ĩmedia te nata eſſe cõfoꝛmatiua pꝛaxis eligẽde.Sed par/ ticularis dicit᷑ pꝛactica: quia immediate eſt nata eſſe confoꝛmis pꝛaxi eligende.— Dubitat tertio rum de bouns. at ter ſcientificus poſſit dici pꝛacticus ⁊ ſpeculatiuus. Et videtur ꝙ non: quia quãdo aliᷓ duo inſunt per ſe aliqᷣbus ſpecie II diſtinctis illa nõ poſſũt eſſe eadẽ:ſed ſic eſt ꝙ ſpe/ culatiuũ ⁊ pꝛacticũ inſunt per ſe noticijs ſpecie di ſtinctis:ergo nõ poſſunt ineſſe eidẽ noticie: et per cõſequẽs vnus habitꝰ nõ põt eſſe pꝛacticus ⁊ ſpe⸗ culatiuus. ¶ In oppoſitũ arguit᷑: qꝛ noticia quã ego habeo de iſta ꝓpõne/ angelus mouet celũ:eſt ſpeculatiua:cũ pꝛaxis nõ ſit in ptãte mea:⁊ tñ noti cia quã babʒ angelꝰ de illa ẽ pꝛactiea:igit᷑. ¶ Pꝛo rñſione ponunt᷑ aliq̃ diſtinctiones. Pꝛima:ad hoc ꝙ noticia ſit pꝛactica /nõ requirit᷑ ꝙ ipſa noticia et ipſa pꝛaxis ſint eiuſdẽ ſubiecti:ſed poſſunt eſſe di⸗ uerſoꝝ ſubiectoꝛũ:iðo duplex eſt noticia pꝛacticat ãdã eſt eiuſdẽ ſubiecti ⁊ directiui ſimul: que ſic ſe habet ꝙ noticia ⁊ pꝛaxis ſunt in eodẽ ſubiecto: vt noticia qua deꝰcognoſcit ſe eſſe a ſe infinite aman dũ:⁊ etiã noticia qua ego cognoſco/ꝙ deꝰa me eſt ſumme diligẽdus:⁊ talis vocat᷑ ſciẽtia pꝛactica et ſubiecti ⁊ directiui ſimul. Alia eſt noticia pꝛactica que eſt vniꝰ vt ſubiecti:⁊ alteriꝰ vt directiui.i.cuiꝰ Pau. eſt in alio ſubiecto:vt noticia q̃ᷓ ego cogno co ꝙ ab angelo mouendũ eſt celũ. ¶ Et ſi qͥs di⸗ cat/talis noticia ã̃ ego cogſco ꝙ angelꝰ mouet ce/ lũ/nõ põt regulare pꝛaxim cũ talis pꝛaxis.ſ.moue re celũ nõ ſit in ptãte mea. ¶ Bñdet᷑/ꝙ ad noticiã pꝛacticã nõ reqͥritur ꝙ regulet pꝛaxim: ſed ſufficit o qᷓᷓtum eſt de ſe ſibi nõ repugnet regulare illam pꝛaxim vel auã eiuſdẽ rõnis: modo noticia ꝑ quã ego cognoſco ꝙ ab angelo mouendũ eſt celuũᷣ/libi nõ repugnat reglare illã pꝛaxim vel ſibi ſimilẽ.Et iſta debẽt ĩtelligi tenẽdo ꝙ ad noticiã pꝛacticã nð reqrit᷑/ ꝙ noticia ⁊ pꝛaxis ſint eiuſdẽ ſuppoſiti: qꝛ ſioꝑpoſitũ teneret᷑ opoꝛteret dicere oppoſitum. ¶ Scda diſtinctio: aliq̃ noticia põt dici pꝛactica dupkr. Ano mõ:qꝛ qᷓ;tum eſt de ſe eſt directiua pꝛa fs ſiue potẽtia pꝛacticãs/ vt volũtas ſit regulabi/ is ſiue nõ:⁊ ſic noticia q̃ deꝰcoßſcit ſe eſſe infinite amãdũ eſt pꝛactica. Alio mõ:qꝛ potẽtia pꝛacticãs in ſciente eſt dirigibilis ⁊ regulabilis reſpectu ſue pꝛaxis:⁊ ſic talis noticia nõ eſſet pꝛactica cũ volũ/ tas dei nõ ſit regulabilis. ¶ Tertia diſtinctio: ali qua noticia põt dici pꝛactica dupr. Ano mõ ꝑ ſe/ q̃ habʒ ↄfoꝛmitatẽ ab obiecto: alio mõ ꝑ accidẽs/ q̃ habʒ ↄfoꝛmitatẽ nõ ab obiecto ſʒ aliũde. Et iſtã diſtinctionẽ videt᷑ tenere ſcotꝰ in ſine q̃ſtionis de Sco.vt.ð. pꝛaxi:vbi dicit/ ꝙ theologia dei de ↄtingẽtibus tã in intellectu diuino qᷓ in intellectu creato/ eſt ꝑ ſe ſpeculatiua:iʒ in ĩtellectu creato ſit ꝑ accidẽs pꝛa/ ctica. ¶ Quãtũ ad tertiũ articuſũ ſit concluſio rñſalis:logica ẽ ſimpłr ſpeculatiua:⁊ nllo mõ pꝛa/ ctica:qꝛ illa ſcĩa eſt ſimpłr ſpeculatiua q̃ nõ eſt na/ turakr pᷣoꝛ pꝛaxi nec directiua pꝛaxis: ſʒ logica eſt hmõiqꝛ logica nõ eſt niſi directiua actuũ itellectꝰ quoꝝ nullðꝛ pꝛaxis. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pᷣmã ðꝛ/ꝙ logica nõ eſt ꝓductiua ſui ſubiecti: nã ſubiectũ logice eſt modꝰſctẽdi vel ſyllogiſm⸗:q̃ nõ ſunt niſi ſcðe intẽtiões ꝓducte ꝑ actũ cõꝑatiuũ intellectꝰ:⁊ nõ ꝑ logicã:verũ eſt tñ/ꝗꝙ bñ logica do cet facere ſyllogiſmos ⁊ argumẽtationes. ¶ Ad ſcðam ðᷣꝛ negãdo minoꝛẽ: qꝛ licʒ logica ſit directi ua actuũ intellectus:nõ tñ eſt directiua pꝛaxis:cũ nullus actus intellectꝰſit pꝛaxis. ¶ Ad tertiã ð:/ ꝙ hoc nõ eſt rõ ſciẽtie pꝛactice /neq; ſufficit ad ſciẽ tiã pꝛacticã:puta ꝙ nõ ſit gr᷑a ſui/ſed gra oꝑis:ſd reqrit᷑/ ꝙ talis oꝑatio cuiꝰ eſt directiua /ſit pꝛarig. ¶ Ad quartã ðꝛ/ꝙ hoc nõ ſufficit ad ſcientiã pꝛa cticã. GAd quintã ðꝛ/ ꝙ maioꝛ eſt vᷣa/ſi ille habt/ tus ſit directiuus in oꝑatione qᷓ eſt pꝛaxis:et tu ne minoꝛ eſt falſa: qꝛ logica nõ dirigit niſi in actũ rõ/ Fo. 5 b C nis q nõ eſt pꝛaxis:iõ logica nõ põt eſſe directiua pꝛaxis:neq; eſt poꝛ pꝛaxi cuiꝰ irſe ſit vire fihs, 1 vtrũ logica q̃ eſt pars Querit tertio phᷣie ſit de argumẽta/ tiõe tanqᷓ; de ſublecto pᷣmo. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ↄtra pᷣmã ꝑtẽ:Tm̃ ſũt tres ꝑtes phie:ſcʒ mathematica/ phyſica/⁊ metaphyſica:ſed logica nõ eſt aliꝗ̃ iſtaꝝ ꝑptiũ: igit᷑ logica nõ eſt ꝑs phjie. Waioꝛ ptʒ ꝑ phm &. metaph.diuidẽtẽ phᷣiam in illas tres ꝑtes:⁊ mi noꝛ eſt nota:ſcʒ ꝙ logica non ſit aliã illarũ partiũ · ¶ Scvo ſic ↄtra alià ꝑtẽ: Intẽtio ſcða in cõi ſum pta/ eſt ſubiectum in logica:& nõ eſt argumẽtatio: ↄña tenet:qꝛ vniꝰ habit eſt tmñ vnũ ſubiectũ. Añs ptʒ ꝑ auicennã dicentẽ logicã eſſe de ſcðᷣis intẽtio nib adiũctis ᷣmis. ¶ Arguik tertio ſic: Sicut ſe hʒ metaphyſica ad ens reale:ita ſe habʒ logica ad ens rõnis.Sed metaphyſica eſt de ente reali tãqᷓ; de ſulecto: g̊ logica eſt de ente rõnis tãqᷓ; de ſubie cto. Hoc etiã ↄ⸗firmat᷑ ꝑ Pbn. erap Diſee ꝙ logicꝰ ⁊ metaphyſicꝰ circa idẽ laboꝛãt. ¶ Arguit᷑ ãrto ſic: Ois ſcia acqͥrit ꝑargumẽtationẽ: å ſi de argumẽtatiõe eſſet ſcia/ila acqͥreret᷑ ꝑ argumẽta⸗ tionẽ:ſed h̊ eſt ĩpoſſibile:igit᷑. A ſit ĩpoſſibile ptʒ qꝛ vel illa argumẽtatio eſſet nota vel ignota:nõ ig nota: qꝛ tunc per ipſam nõ acqͥreret᷑ ſcientia: nec nota:qꝛ vel N̊ eſſet ꝑ ſe vł ꝑ aliã:nõ ꝑ ſe vt notũ eſt: neq; p aliã: qꝛ tũc eſſet ꝓceſſus in infinitũ. ¶ Ur/ guit ſic qnto: Illud eſt ſubiectũ in aliã̃ ſcĩa/qð eſt pncipaliſſimũ ĩter oĩa ↄſiderata in tali ſcĩa: ⁊ de q demõſtrant paſſiones⁊ ad qð oĩa alia reducunt᷑. ſed ſyllogiſmꝰ eſt hmõi:& argumẽtatio nõ erit ſub iectũ. ¶ n oppoſitũ arguit᷑ ꝑ cõmunes expoſito res logice/qui tenẽt logicã eſſe de argumẽtatione tanq; de ſubiecto. ¶ In hac ãſtione erũt tres arti culi ſicut in pᷣcedẽti.Quantũ ad pꝛimũ: Pꝛimo ſciẽ duͦ oeriarattsedom 34 ſtinctio:phia diuidit᷑ in phiam generałr captãſ⁊ in phiam ſpeciałr captã· Añ phia generałr capta/eſt ã docet cutuſlibet admirabilis vᷣitatẽ cogſcere ſᷣm modũ nobis poſſibilẽ/ſᷣm quẽ põt a nobis appᷣhẽ⸗ di. Añ admirabile eſt cuiꝰ cã eſt occulta inuẽtioq; rara. Ał ſic põt diffiniri phᷣia generalłr capta eſt cu iuſcũq; entis/ſiue a nobis ſiue a natura cauſative ritatis appᷣhẽſio.Sed phia ſpecialr capta eſt vᷣita tis cuiuſcũq; entꝭ a natura cauſati appᷣhẽſio:⁊ iſta phᷣia ſpectalr capta diuidit᷑ in meta phyſicãſphyſi/ cã ⁊ mathematicã. Ph̊ia aũt generałr capta /diui/ dit᷑ ĩ ptʒiam realẽ/ moꝛalẽ/ ⁊ rõnalẽ/ſiue ſermocio/ nalẽ. Uñ phia realis ⁊ phia ſpeciałr capta idẽ ſũt: ideo ſiẽ phᷣia ſpecialr capta diuidit᷑ in phyſicã/me taphyſicãſet mathematicã:ita ꝑhia reał. Sʒ phia moꝛal diuidit᷑ in ethicã/politicã/ economicã/ ⁊ mo naſticã.Ethica tradit᷑ ab ariſto.in decẽ libꝛis ethi/ coꝝ: ⁊ ↄſiderat modũ viuẽdi in cõi: hoc eſt ethica eſt de his q̃ ſunt cõia ad oẽm modũ viuẽdi:ſiue ſo litarie/ ſiue domeſtice/ ſiue ciuiliter/ ſiue politice. Politica vᷣo conſiderat de regimĩe ciuitatis ⁊ de mõviuẽdi ciuiliter:⁊ illa tradit᷑ ab ariſtotele in po liticis. Economica eſt q̃ tractat ð regimine domꝰ vel familie/ ⁊ de mõ viuẽdi domeſtice: ⁊ tradit᷑ ab ariſtotele in economicis. Wonaſtica vo ↄſiderat de regimĩie vnt hoĩs ſiue de mõ viuẽdi ſolitarie:⁊ ilta nõ inuenit᷑ tradita ab ariſtotele: tñ multi dicũt illã ꝑtẽ ſatis eſſe traditã ĩ libꝛis ethicoꝝ. Sʒ phʒia rõnalis ſiue ſermocional diuidit᷑ in grãmaticã/lo/ gicã /⁊ rhetoꝛicã.Ex iſtis ſequit᷑ /ꝙ logica eſt pars Pphie generaliter capte/ ⁊ nõ ſpecialiter capte. In explanationẽ libꝛoꝛũ logice — 3 ꝓꝙ argumttatio capi Scdo ſciendũa triplicit Ano mõ large ꝓ oĩ orone foꝛmata ad modũ ↄñe/ſiue ſit bo na ſiue mala:⁊ ſic diceremꝰibi eſfe argumẽtationẽ petrꝰ currit:ͥ aſinꝰ currit. Alio mõ capit᷑ ſtricte ꝓ of̃one compoſita ex añte ⁊ ↄnte in ↄña bona:ſiue añs ſit ꝓbatiuũ ↄñtis ſiue nõ. Alio mõ capit᷑ ſtri/ ctiſſime ꝓ oĩ or̃one cõpoſita ex añte ⁊ ↄnte ĩ bona ↄña:cuiꝰ añs eſt ꝓbatiuũ ↄñtis. ¶ Et circa Mᷣ re/ ſtat paruũ dubiũ: vtrũ argumẽtatio ſit genꝰ ad in ductionẽ ſyllogiſmũ ſenthymema/⁊ exemplũ. Re ſpõdet᷑/ꝙ argumẽtatio ſtrictiſſime capta/q̊ eſt ofo cõpoſita ex añte ⁊ ↄñte in bona ↄña ⁊ ꝓbatiua/nõ eſt genꝰad illa q̃ttuoꝛ:qꝛ rõ eius nõ ↄuenit oĩ ſyllo giſmo:qꝛ multi funt ſyllogiſmi qui nõ ſunt ꝓbati/ ui:quẽadmodũ eſt ſyllogiimꝰ ſimpfr dictus: Sed ſpẽs argumẽtatiõis ſic capte:ſunt ſyllogiſmꝰ ꝓba tiuus/ inductio ꝓbatiua /exẽplũ ꝓbatiuũ: ⁊ enthy mema ꝓbatiuũ. Sed argumẽtatio ſtricte capta:vt eſt oFo cõpoſita ex añte ⁊ ↄñte in bona ↄñtiaſ ſiue ſit pbatiua ſiue nõ ſeſt genꝰ ad illa q̃ttuoꝛ:qꝛ ſuffi/ ciẽter diuidũt ipſam argumẽtationẽ /ſicut ſpẽs di uidũt genꝰ. ¶ Adhuc eſt paruũ dubiũ:vtrũ ſyllo giſmus ſophiſticus peccãs in foꝛma cõtineat᷑ aliã mõ ſub argumẽtatiõe tanqᷓ; ſpẽs. Rñdet᷑/ ꝙ bene põt ↄtineri ſub argumẽtatiõe large capta.ſ.·ꝓ om ni orone foꝛmata ad modũ ↄñe:ſiue talis ↄña ſit bona ſiue nõ.Et ſi quis dicat:argumẽtatio eſt qͥd cõplexũ:& nõ videt᷑ hre ſpẽs ſub ſe. Rñdet᷑/; ar/ Fumetanio accipit᷑ dupłr.Ano mõ pᷣme intẽtiona iter ſiue ꝓ denoĩato:⁊ ſic nõ eſt niſi oro mẽtalis/ vocalts/ vel ſcripta /cõpoſita ex añte ⁊ ↄnte:vt pe/ trus currit:gͥ hõ currit: talis oro ðꝛ argumẽtatio pᷣme intẽtionałr:⁊ ſic eſt qͥd cõplexũ nõ habẽs ſub ſe ſpẽs:neq; põt eſſe ſubiectũ alicuiꝰ ſcientie. Alio modo capit᷑ ſcðe intẽtionałr: et ſic nõ eſt niſi vna ſcða intentio attributa per intellectũ quãtum ſup/ ple ad denoĩationẽ or̃oni mentali/ vocali vel ſcri/ pte cõpoſite ex añcedẽte ⁊ ↄũte:⁊ ſic eſt reſpectus ſimplex cõtinens ſub ſe illas arne⸗ ſt Pecies⸗ ſef i S.1 g ſubiectũ ſciẽtie ſo/ Tertio ſciẽdũ. neu ata alo/ to:Eſt qð pᷣmo virtualiter ↄtinet oẽs veritates ne ceſſarias illiꝰ ſciẽtie cuiꝰ eſt ſubiectũ. In qua diffi/ nitione ponit᷑ pᷣmo/ꝙ idẽ eſt qð adeq̃te. NHã ſubie/ ctũ in rõne ſupple ſubiecti ↄtinet virtuałlr oẽs veri tates neceſſarias.i.oẽs ꝓpõnes neceſſarias illius ſciẽtie cuiꝰ eſt ſubiectũ. ¶ Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe eſt aduertendũ ꝙ multiplex eſt ↄtinẽtia:q̊dã eſt eſſen tialis/ qua vnũ ↄtinet alið in ᷣmo mõ dicẽdi ꝑ ſet quẽadmodũ inferiꝰ ↄtinet ſupius.Alia eſt ↄtinen tia vnitiua q̃ vnũ ↄtinet aliud ſibi idẽ realiter/ di/ ſtinctũ tñ foꝛmatr:⁊ iſto mõ aĩa ðꝛ continere ſuas potẽtias:⁊ etiã eſſentia diuina ðꝛ cõtinere ſua at/ tributa.ſ.bonitatẽ /ſapiẽtiã ⁊ ſic de alijs. Alia eſt ↄtinẽtia potẽtialis q̃ ſuꝑius ↄtinet ſun inferiꝰ: vt aĩal /hoĩem/ bouẽ/ leonẽ:⁊ ſic de alijs. Alia eſt ↄti/ nentia virtualis:vñ cõtinere aliud virtuafr /nõ eſt aliud qᷓ; poſſe ꝓducere aliud in eſſe reali vel in eſſe cognito. ¶ Ex quo ſequit᷑:ꝙ ↄtinẽtia vᷣtualis eſt duplex: qᷓdã eſt in eſſe cognitio:et alia in eſſe reali. Añ ↄtinere aliud ĩ eſſe cognito nõ eſt aliud qᷓ no ticiã illiꝰ ꝓducere:⁊ iſto mõ eſt intelligẽdũ /ꝙ ſub/ iectũ ↄtinet ſuas paſſiones virtuafr in eſſe cogni⸗ Sco. q.z. ſP co. lib. 2. diſ.z.q.io. 7 to.Et ꝑ hoc ſoluũt᷑ fere oĩa argumẽta Gꝛegoꝛij de Giegoꝛiꝰ ð arimino:ã facit cõtra ſcotũ. Sed cõtinere aliud in arimino. a. eſſe reali eſt poſſe alið vere ꝓducere: quẽadmodũ 4. ꝓlo.arti deus ↄtinet creaturas ãs põt ꝓducere: ⁊ iſto mõ cu.i. V V / So.g.. et. 5. Plo co. lib.?. 12,q 10. 1 zugol 8 dnino, Plo,3 3 ,l A Sco. lib. I. diſ. 13. Sco. vt. S. in pꝛolog. Queſtio iectũ nõ ↄtinet ſuas paſſiones:neq; capik ſic vir tualiter in diffinitiõe ſiecti/ſʒ pꝛiĩo mõ: qꝛ ſbᷣiecti non ðᷣꝛ pꝛĩo vᷣtuałr cõtinere ᷣitates neceſſarias.i. ꝓpõnes neceſſarias in eſſe reali/ ſʒ in eẽ cognito. Ex qᷣ ſequit᷑ vnũ: ꝙ iſta diffinitio nõ dat᷑ de ſubie/ cto ſcĩie rõnalis/ cũ ſubiectũ illiꝰ nihil continet vir/ tualiter:qꝛ tale ẽ ens rõnis ſeu ſcðᷣa intẽtio q̃ nihil vtuakr ↄtinet/neq; in eẽ reali neq; in eſſe cognito/ neq; partialr neq; totafr:qꝛ ꝓducere eſt actꝰentis realis/qͥ nõ põt cõuenire alicui/niſi illð exiſtat:mõ nulla ſcðᷣa intẽtio exiſtitj cũ ſcða intẽtio nõ habeat veriꝰ eſſe qᷓ; illud cut attribuit᷑.ſ.ſuo fundamento/ ð habet tm̃ eſſe cognitũ:datur;̊ iſta diffinitio de Biecto ſcĩie realis/cuvꝰſßiectũ ẽ ſpẽs ſpecialiſſima. Quarto ſciẽcũ auate.cens rie/ qs ſbᷣiectũ pꝛĩo cõtinet ðᷣtualr ſunt ꝓpõnes ↄſtitute ex ipſo ſubie cto ⁊ ſua diffinitione:⁊ ꝓpõnes ↄſtitute ex diffini tione ⁊ ꝓpꝛia paſſiõe:⁊ poſtea ꝓpõnes ↄſtitute ex ſubiecto ⁊ ꝓpꝛia paſſione. Et aduerte ꝙ non ſolũ ſubiectũ cõtinet vᷣtuałr pᷣaicatũ.i.ſuã diffinitionẽ vt genꝰvl dꝛñam/ſʒ etiã eſſentialr. Aduerte etiã ꝙ ꝓpõ ↄſtituta ex ſhᷣiecto ⁊ ꝓpꝛia paſſione ↄtinet in pᷣmiſſis ↄſtitutꝭ ex ſᷣtecto ⁊ diffinitiõe/⁊ ex diffini tione ⁊ ꝓpꝛia paſſiõe:aliter tñ qᷓ; in ſᷣiecto:qꝛ ſub/ iectũ cõtinet talẽ cõcluſionẽ pꝛĩo.i.adeãte in rõne Wiecti:ſʒ tales pᷣmiſſe cõtinẽt pꝛimo.i.ĩmediatiꝰ ⁊ nõ ſicut ſᷣiectũ.cõtinet ctiã ſBiectũ ꝓpõnes conſti tutas ex ſua ꝓpᷣa paſſione/⁊ ex aliqͥ ſuoꝝ inferioꝝ: vt hõ cõtinet ᷣtuałr iſtã/petrꝰ ẽ riſibilis:ſʒ poten/ tialiter ↄtinet ꝓpõnes ↄſtitutas ex ſuis diffinitio nibꝰ ⁊ paſſionibꝰ ꝓpꝛijs earũ:vt aial potẽtiałr cõ/ tinet iſtã/ hõ eſt riſibił/⁊ aĩal rõnale ẽ riſibile.Et ſi q̊s dicat:nõne ſhᷣiectũ ↄtinet etiã ꝓpõnes cõtingẽ tes que tractant᷑ in illa ſcĩia? ARñdet᷑ ꝙ nõ:qꝛ vᷣitas ꝓpõnis cõtingẽtis nõ bf̃̊ cõiter niſi ex intuitione termĩoꝝ:i ðo tales ðᷣtuafr nõ ↄtinent᷑ in ſiecto:lʒ bñ reducant᷑ ad ſBiectũ /vł ꝑ ſe vł ꝑaccidẽs.Añ ad h̊ ꝙ aliã vᷣitas ꝑ ſe ꝑtineat ad aliquã ſcĩam /oꝑtet ꝙ tal vitas ſit de ſbiecto pꝛĩo/vl de eiꝰ ꝑte ſbiecti/ ua/vl de pte integrali vf᷑ eſſentiali/ vl de aliqᷓ eſſen/ tialiter attributo ad ſßᷣiectũ illiꝰſcie:vñ eſſentiał at tributio nõ ẽ niſi ad eẽntiafr pꝛiꝰ. ¶ Et ſi qͥs/ iſtã arguat:ſh iectũ nõ ↄtinet vᷣtuałr ſuã paſſionẽ: qꝛ ſi ſic/ ſeq̃ret᷑ ꝙ ſhᷣiectũ ⁊ ꝓpꝛia paſſio diſtinguerent᷑ reafr:qꝛ ſiectũ tũc cauſaret ſuã paſſionẽ/ cũ talis cõtinentia ſit cauſalis ⁊ effectiua. ¶ Scðo ſic:oĩs noticia cõtinẽs pꝛĩo aᷣtuałr aiiã/ cõtinet etiã oẽm noticiã ſine ãᷓ illa alta noticia nõ poteſt haberi. Sʒ noticia ſBiecti adeãti ſcĩe nõ ſemꝑ cõtinet oẽm no ticiã/ſine ã noticia paſſionis nõ põt hr̃i: ⁊c.Wi/ noꝛ ptz de ilis paſſionibꝰ ꝗ̃ᷓ cõnotãt res diſtinctaſ a Giectꝭ:vt eſt btĩficabile reſpectu creature intelle. ctualis:⁊ infoꝛmabile/reſpectu materie:connotat eih infoꝛmabile foꝛmã/ qᷓ ẽ alia res a materia:igit᷑ nõ poterit eius noticia haberi ſine noticia foꝛme. ¶ Tertio ſic:qͥcd ex ſe ⁊ foꝛmałr cõuenit medio vt diſtin guik a blecto/nõ ẽ rõ foꝛmalis ſbiecti: ſʒ pᷣtualis ↄtinẽtia cõclonis demõſtrate cõuenit me dio vt diſtinguit᷑ a ſhiecto:&ͥ non cõuenit ipſi ſᷣie/ cto.¶ Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ rõ bñ ꝓbat ꝙ ſubiectũ nõ ↄtinet paſſionẽ in eſſe reali:qð etiã nõ vult dicere Sco.ſʒ nõ ꝓbat quin nõ cõtineat in eſſe cognito. ¶ d ſcðam ðᷣꝛ:ꝙ bñ ꝓbat ꝙ ſubiectũ nõ cõtinet paſſionẽ ᷣm cõem rõnẽ cõtinètie:ſʒ nõ ꝓbat ꝙ ſ/ iectũ nõ cõtineat in rõne ſBiecti. Añ noticia paſſio nis vtualiter cõtinet᷑ in ãttuoꝛ: pꝛio ab intellectu tanqᷓ; a cã:⁊ etiã a termĩo/⁊ a ſbᷣtecto/⁊ etiã a deo: III qꝛ ab oĩbꝰ illis cauſat᷑. ¶ Ad tertid ðꝛ: ꝙ pᷣtualis cõtinẽtia medij nõ excedit ðᷣtualẽ cõtinẽtiã ſubie/ cti: qꝛ mediũ ĩ demõſtratiõe potiſſima ẽ diffinitio ſtᷣiecti:⁊ iðo eſt idẽ dicere ꝙ mediũ cõtinet vᷣtualr pꝛimo /⁊ ꝙ ſubiectũ cõtineat Vitüaſifer in, 1 1 qͥd ſit dicẽdũ de D ubitat pꝛimo ſubiecto logice. Rñdet᷑ ꝓbabilr ꝙ modus ſciẽdi ẽ ſᷣiectũ totiꝰ lo/ gice.Añ modus ſciẽdi/ ẽ rõ faciẽs deuenire de no ticia noti ad noticiã ignoti.œt tunc ſic ꝓbat᷑ ꝙmo dus ſciẽdi pᷣncipalioꝛi mõ ↄſiderat᷑ in logica qᷓ; ſyl logiſmꝰ: qꝛ paſſio ſyllogiſmi vel argumẽtatiõis/qᷓ eſt diſcernere verũ a falſo non põt hri neq; coᷣ ſci niſi ꝑ rõnẽ modi ſciẽdi:qͥ eſt facere deuenire de no ticia noti ad noticiã ignoti: nullus em̃ diſcerneret verũ a falſo niſi pꝛiꝰ ſciret diſcernere notũ ab igno to:qð fit ꝑ modũ ſciẽdi adeãte/⁊ nõ ꝑ ſyllogiſmũ. ¶ Itẽ oĩa alia q̃ tractant᷑ in logica /ꝑfectioꝛi mõ ⁊ ðioꝛi reducunt᷑ ad modũ ſciẽdi q́ʒ ad ſyllogiſmũ: qꝛ inductio/enthymema /⁊ exẽplũ /ꝗq̃ etiã ꝑ ſe cõſi/ derant᷑ in logica/nõ reducunt᷑ ad ſcĩaʒ ſyllogiſmi: cũ nõ ſint neq; ꝑtes ſᷣiectiue/ neq; ĩtegrales/neq; habeãt attributionẽ eſſentialẽ:qꝛ eſſentialis attri/ butio nõ ẽ niſi ad eſſentiałr pꝛiꝰ:mõ ſyllogiſmꝰ nõ eſt eẽntialr pꝛioꝛ inductiõe/ exẽplo/⁊ enthymema te:ſʒ iſta bñ reducunt᷑ ad modũ ſciendi /ſicut ꝑtes ſubiectiue:q cõtinent᷑ ſ argumẽtatione /q̃ ẽ ſpẽs modi ſciẽdi.Añ ipſiꝰ modi ſciẽdi tres ſunt ſpẽs.ſ. diffinitio/ diuiſio/⁊ argumẽtatio: de qͥbꝰ oĩbꝰ de/ terminat᷑ in logica:qꝛ logica docet diffintre/ diui⸗ dere/ arguere /⁊ verũ a falſo diſcernere:⁊ Bᷣ non eſt niſi mediante mõ ſciẽdt ad quẽ iſta ĩmediate redu cunt᷑ tanqᷓ; partes ſubiectiue:igit᷑. Itẽ ſyllogiſmꝰ eſt ſubiectũ ſciẽtie libꝛi pꝛioꝛũ:& nõ totiꝰ logices. Rñ deret aliqͥs ꝙ ſyllogiſmꝰ ſimplr ẽ ſtᷣiectũ ſcĩe li bꝛi pꝛioꝛũ:ſʒ ſyllogiſmꝰẽ ſubiectũ totiꝰ logice. Cõ/ tra:ſyllogiſmꝰ ſim płr et ſyllogiſmꝰ cõuertunt᷑ ad/ inuicẽ:qꝛ de quocunqʒ pꝛedicat᷑ vnũ /⁊ reliquũ:nã ſyllogiſmꝰ ſimpłr pꝛedicatur de ſyllogiſmo diale/ ctico/demõſtratiuo /⁊ ſophiſtico: qꝛ de ipſis pꝛedi catur diffinitio ſyllogiſmi ſimptr/ que dat᷑ in libꝛo pꝛioꝝ:igit̃ ſi vnũ eſt ſᷣiectũ totiꝰ logice/⁊ reliquũ. Dices q; ſvllogiſmꝰ ſimpłr põt capi duptr. Anoo vt idem eſt ꝙ vniuerſaltter:puta qᷓᷓtũ ad oẽs par/ tes eiꝰ tã integrales qᷓ; ſubiectiuas:et qᷓᷓtũ ad oĩa ſua pꝛincipia:⁊ ſic eſt ſubiectũ totius logice. Alio mõ capit᷑ ſimpfr/ vt idẽ eſt ꝙ incõtracte.i.non de/ terminatus ad aliquã materiam:ꝛet ſic eſt ſubiectũ ſciẽtie libꝛi pꝛioꝛũ. Contra:ſyllogiſmꝰ incontracte cõſideratꝰ.i.ſine determinatione cõuertit᷑ cũ ſyllo giſmo: igit. Itẽ ſyllogiſmꝰ ſimplr.i.vniuerſałr:et ſyllogiſmꝰ ſimplr.i.incõtracte habent eaſdem paſ ſiones ⁊ eadem pꝛincipia: qꝛ habent eandem difſi nitionẽ:igit᷑ de ipſis erit eadẽ ſciẽtia: ⁊ ꝑↄſequẽs ſi vnũ ſit er totiꝰ logice /⁊ reliquũ.Etiã mirũ eſt quõ illioᷣponunt ſyllogiſmũ eſſe ſubiectũ totiꝰ logice/non ponunt ipſam argumentationẽ: cũ ad ipſam verioꝛi modo reducatur inductio/enthyme maſet exem plũ.Relinquit᷑ ᷣ ꝓ magis ꝓbabiłr mo dus ſciẽdi ðꝛ eẽ ſubiectũ tole jotefec oaiſen 1 vtrũ logica ſit de ſe⸗ Dubitat ſcðo cundis in tẽtionibꝰ/ et qͥd ſit ſcðᷣa intẽtioet qͥd pꝛima. Pꝛo cuius ſolu tione eſt aduertẽ dũ ꝙ de iſto dubio ſunt due opoꝰ niones famoſe. Pꝛima/ eſt opinio noĩaliũ dicẽtiũ ꝙ ſecunda intentio eſt terminꝰmentalis naturali/ ter ſignificans terminos ea rõne qua ſunt ſigna/ ſeu ea ratione qua ſunt ſignificatiui alioꝛũ termi⸗ Fo. 6 LC In explanationẽ libꝛoꝛũ logice Queſtio III 9 Sco. lib. i. e JHare extra/n 6 Heb bm aliq TBrna ε2 ꝓ+pꝛium re vnon põt verificari iſtud uſta em̃ nõ cõcedit᷑/ adam cedi de ſcðis intẽtionibꝰ /q̃ ꝗ ſwiſum ẽ:igit᷑ nõ põt cõuenire niſi enti reali. ¶ Sʒ reſtat parua difficultas: nam quereret aliqͥs/ vtrũ lcdðe intẽtiones ſint ꝑ ſe ĩtelligibiles? Rñdet᷑ ꝙ ſic. Et ſi qs dicat:nõ cadũt ſ obiecto nfi ĩtellect/qð geſt ens reale creatũ limitatũ. Añdet᷑ ꝙ ſcðe inten/ tiones p ſe tualr cõtinent᷑ ſi obiecto adeãto nr̃i = itellects. ſ.in mis intẽtionibꝰ vtute ãrũ ĩtelligun ur: aliqd tñ ðꝛ contineri vᷣtuatr in alio ⁊ ineſſe co nito duplr, Anoo immedlate/ vt paſſio ĩmediate cõtinek vtualr bᷣm eẽ cognitũ in ſubiecto. Bliod a poſterion ſeu ex ↄuti:⁊ ſic dico q ſcðe intẽtiones cunent ytualr in mis: ita; cogſcunt᷑i intẽtionibꝰ:ita ꝙ pᷣme intẽtiões rõne aliqrũ ꝓpꝛie tatũ in ipſis repertarũ cauſant cognitiones illaru Sco. li. 4. ſcdᷣarũ intẽtionũ:ideo cõtinent᷑ in pꝛimis vᷣtuafr. diſ.i.q.ꝛ⸗ j 9 vtrũ logica ſit vti Dubitar tertio lis/ honeſta/ ⁊ ne/ ceſſaria ad acqͥſitionẽ aliarũ ſciẽtiarũ. Pꝛo dubio ponunt᷑ quedã diſtinctiones ⁊ aliã dicta. ¶ Pꝛia diſtinctio:bonoꝛũ aliud honeſtum/ aliud vtile/ et aliud delectabile. ¶ Scða diſtinctio: bonũ vtile ðꝛ ãdrupſr. Pꝛimo ðꝛ bonũ vtile qð nõ eſt appeti bile ꝓpter ſe/ſʒ ſolũ.ꝓter aliud /ſine ã tñ ilið aliud põt acqͥri: vt ambulatio poſt cenã ðꝛ vtil iſto mõ: qꝛꝓpt᷑ ſe nõ appetit/ſʒ ꝓpter ſanitatẽ:ſine q̃ tñ ta/⸗ lis ſanitas põt acquiri. ¶ Scðo mõ ð᷑ꝛ bonũ vtile qð nõ ẽ appetibile ꝓpt ſeſʒ ſolũ ꝓpter aliud/ſine quo tñ illud aliud nõ põt bñ acqͥri:⁊ iſto mõ come ſtio ðꝛ bonũ vtile:qꝛ ꝓpter ſe nõ eſt appetibilis/ſʒ ꝓpter aliud.ſ.ad extinguẽdũ famẽ ſine q̃ talis ex/ tinctio famis non põt bñ haberi:⁊ iſtis duobꝰ mo dis logica nõ ðꝛ vtilis. ¶ Tertio mõ ðꝛ bonũ vti/ le qð eſt appetibile ꝓpter ſe et etiam ꝓpter altud/ ſine q̊ tñ iliud aliud põt acquiri:vt potio dulcis ðꝛ iſto mõ vtilis:qꝛ ꝓpter ſe ẽ appetibilis ⁊ etiã pꝛo/ pter aliud.ſ.pꝛopter ſanitatẽ ſine ã tñ ſanitas põt acqͥri. ¶ Quarto mõ ð᷑ꝛ bonũ vtile qð ꝓpter ſe eſt appetibile ⁊ etiã ꝓpter aliud /ſine q̊ illud alind nõ põt acqri facifr: et iſto mõ bonũ vtile coincidit cũ bono delectabili/honeſto/ et neceſſarto: ⁊ iſto mõ logica ðꝛ eẽ vtilis:qꝛ ꝓpter ſe ẽ appetibilis ⁊ etiã ꝓpter aliud.ſ.ad ſciẽtias acqͥrẽdas /ſine q̃ alie ſci/ entie non pñt bñ acqͥri. ¶ Tertia diſtinctio:bonũ honeſtũ ðꝛ duplr. Anoo ꝙ ſolũ ẽ appetibile ꝓpter ſe ⁊ nullo mõ ꝓpter aliud magt ſupple appetẽdũ/ vt deꝰ:et tale nunq; coincidit cũ bono vtili:et iſto mõ logica nõ ẽ honeſta/ ſeu bonũ honeſtũ. Alioo ðꝛ bonũ honeſtũ qð ẽ appetibile ꝓpt ſe/ ſiue ſit ap petibile ꝓpter aliud ſiue nõ:⁊ hoc mõ coincidit cũ bono vtili/ tertio ⁊ ãrto mõ dictꝭ: ⁊ iſto mõ logica bñ ðꝛ boneſta. ¶ Quarta diſtinctio: neceſſariũ ca itur dupkr. Anoo ſimplr ⁊ abſolute:⁊ hoc mõ il/ ud ðꝛ neceſſariũ qð ſic eſt/ ꝙ nõ põt nõ eẽ: ⁊ ſic ſo lus deꝰ ðꝛ neceſſariꝰ: ⁊ ſic logica nõ eſt neceſſaria. Alioo ðꝛ neceſſariũ ex ſuppoſitiõe finis/ſeu neceſ⸗ ſitate condicionata:⁊ iſto mõ logica ðꝛ neceſſaria: nã ſi velimꝰ hr̃e alias ſciẽtias/neceſſario reqͥrit᷑ lo gica:nã ꝑ ipſam logicã acqᷣrunt᷑ alie ſciẽtie. Et eſt aduertẽdũ /ꝙ ipſius logice ãttuoꝛ ſunt vtilitates. Pꝛima ſ eſt facilitas diffiniendt /diuidendi/ ⁊ argu endi.ſcðaſeſt facilitas diſcernẽdi verũ a falſo. ter/ tia/ eſt facilitas arguendi ⁊ rñdendi in oĩ materia. qrta/ eſt facilitas ſoluẽdi paralogiſmos peccãtes in foꝛma. Et hec de⸗ ſoo Lee enl. tũ ad feruiß „ rüſalis: Logi⸗(articulũ eſt: LCõcluſio ca eſt pars phᷣie generałr dicts de mõ ſciẽdi tanqᷓ; de ſubiecto attributiõis pꝛimo et adequate. Et hec concluſio relinquit᷑ ꝓbata in pꝛimo ⁊ ſcðo articulis. Ad rõnes ante oppoſitũ. CAd pꝛimã ptʒ ſolutio:nã logica eſt pars phie generaĩr dicteſſed nõ ſpecialr dicte. ¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ:ꝙ logica ẽ de ſcðis intẽtionibꝰ nõ tanqᷓ de pꝛi mo obiecto/ ſʒ tanqᷓ; de his que cõiter tractant᷑ in ea. ¶ Ad tertiã ðꝛ:ꝙ ens rõnts in cõi nõ eſt ſubie/ ctum logice:qꝛ tale excedit metas illiꝰ ſctẽtie:ideo nõ eſt ſile de ente reali reſpectu metaphyſice/⁊ de ente rõnis reſpectu logice.Et ad cõfirmationẽ ð⁊ ꝙ nõ oẽ illud eſt ſubiectũ in logica/ circa qð cõiter laboꝛat᷑:nã circa multa laboꝛat᷑ in ſcientia/ quoꝛũ nullum eſt ſubiectum.Et ad auctoꝛitatẽ dicitur ꝙ / d Co.li,4. alg. Ziber p̃dicabiliũ Poꝛphyrij metaphyſicus ⁊ logicus cõſiderãt idẽ nõ tñ eodẽ/ mõ:nam illa que per ſe metaphyſicꝰ ↄſiderat/logi cus per accñs conſiderat:ꝓ quanto eis attribuũt᷑ ſcðe intẽtiões logicales. ¶ Ad ãrtã dicit᷑ ꝙ bñ. ꝓ/ bat ꝓ nobis /ꝙ neq; argumẽtatio/neq; ſyllogiſmꝰ eſt ſubiectũ in logica/ſed modꝰ ſciẽdi. Cd qͤntã patet ſolutio in pᷣmo dubio/ vbi oſtẽſum eſt/ ꝙ mo dus ſciendi verioꝛi mõ debet cõſiderari in logica q; ſyllogiſmus:qꝛ nõ poſſumus diſcernere verũ a falſo niſi pꝛius diſcernamus notum ab ignoto. ¶ Liber pꝛedicabiliũ Doꝛphyrij. έ= In ſit neceſſariuʒ ſchryſaoꝛi: et ad eã que eſt apòð ariſto. pꝛedicamẽtoꝛũ do/ ctrinam noſſe quid gen' ſit:aͤd differen V tia quid ſpẽs quid —òppꝛiũ/ quid accñs: et ad diffinitionũ aſſignationem: ⁊ oĩno ad ea que in diuiſione vel demonſtratio ne ſunt vtilia ⁊c. Ptues iſagoge poꝛphyrij in cathe goꝛias ariſtoteuis. In quo titulo dicit p/ 4 mo iſagoge/ qð eſt dictio greca cõpoſita ex duabus dictiõibus grecis.ſ.ab ilos qð eſt intro/⁊ gogos qð eſt ductio:inde iſagoge.i.in/ troductiões poꝛphyrij ĩ cathegoꝛias ariſtotelis.i. in pᷣdicamenta ariſtotelis. Et diuiditur iſte liber in pꝛohemiũ ⁊ tractatũ: tractatus aũt incip it/ibi: Aidet᷑ aũt neq; genꝰneq; ſpẽs ⁊c̃.ſed pꝛohemiũ diuiditur in tres partes. In ᷣma oũdit vtilitatem ſcĩe. In ſcðᷣa ponit modũ ꝓcedendi:⁊ remouet qͥſ dam q̃ſtiones difficiles a ↄſideratiõe huius ſcien/ tie. In tertia oñdit quos phᷣosvult imitart in tra/ ditiõe huiꝰ ſcie. In pᷣma& parte alloquens ſuũ di ſcipulũ chꝛyſaoꝛiũ/ad quẽ hoc opus dirigebat/ ſic aiebat:O chꝛyſaoꝛi cũ ſit neceſſariũ noffe qͥd ſit ge nus/ quid ſpẽs /quid differẽtiajquid ꝓpꝛiũ/qͥd ac/ cidens:ad eã doctrinã pꝛedicamentoꝝ/q̃ eſt apud ariſtotelẽ habendã.Et cũ ſit neceſſariũ noſſe /quid genus/ quid ſpẽs ⁊c̃.ad diffinitionũ aſſignationẽ: id eſt ad cõponendũ diffinitiões.Et cũ etiã ſit ne/ ceſſariũ noſſe qͥd ſit genꝰ/quid ſpẽs ⁊c̃.ad diuiſio/ nũ aſſignationẽ.i ad cõponẽdũ diuiſiões. Et etiã eſt neceſſariũ noſſe qͥd genꝰ/jdd ſpẽs:ad demõſtra tionũ aſſignationẽ.i.ad cõponendũ demonſtra/ tiones: Ideo ego poꝛphyrius volo tibi traditionẽ cõpendioſam.i.libꝛũ bꝛeuem ⁊ vtilẽ facere de ſpe/ culatione reꝝ.i.iſtoꝝ quinq; pᷣdicabilium/ꝗᷓ dicta ſunt ab antiquis:ſed nõ introductoꝛie.i.mõ pueri li/ ſed mõ nimis ſubtili. ¶ Ex iſtis ſequunt᷑ q̃ttuoꝛ vtilitates huiꝰ ſcĩe. ¶ Pꝛima eſt ad doctrinã pᷣdi⸗ camẽtoꝝ ariſtotelis habẽdã:qꝛ quecũq; ſũt in pꝛe dicamẽto ſũt genera/ſpẽs/ differẽtie/⁊ indiuidua. ¶ Scða vtilitas eſt ad cõponendas diffinitiões: ꝗꝛ diffinitiões ſupple qͥddttatiue dant᷑ ꝑ genera ⁊ differẽtias/ ⁊ in talibꝰ ſola ſpẽs diffinit᷑. Sed diffi nitiões deſcriptiue dant᷑ ꝑ genus ⁊ ꝓpꝛiũ vel per multa accidetia. ¶ Tertia vtilitas eſt ad cõponẽ qas diuiſiões:qꝛ aliꝗᷓ eſt diuiſio generis in ſpẽs ꝑ ꝓpꝛlas differẽtias. ¶ Quarta vtilitas eſt ad cõ/ ponendas demonſtratiõeg: nam in demõſtratiõe ↄcludit᷑ paſſio de ſubiecto/⁊ mediũ ẽ diffinitio q̃ cõſtat ex genere ⁊ differentia:ſed oĩa iſta non pfñit ſciri niſi cognoſcendo/qͥd ſit genꝰ/qͥd ſit ſpẽs/dif᷑/ ferẽtia ꝓpꝛiũ/⁊ qͥd accns. ¶ In ſcða ꝑte ſq̃ inci/ pit ibi/ mox de generibꝰ:remouet qͥſdã ũſtiões a pᷣ ſenti negotio:⁊ ꝓmittit ſe abſtinere ab earuʒ ſolu/ tiõe/ dicẽs: Ego poꝛphyriꝰ recuſabo in pñti tracta tu dicere:vtrũ ipᷣa genera ⁊ ſpẽs ſᷣſiſtãt.i.habeãt eẽ reale extra ĩtellectũ/ ſiue ſolũ habeãt eẽ in ſolis nudis puriſq; intellectibꝰ:hoc eſt vtrũ ſolũ habeãt eẽ in intellectu.Et recuſabo dicere:vtrum ſint coꝛ poꝛea vel incoꝛpoꝛea. Et recuſabo dicere hãc ter/ tiã q̃ſtionẽ:vtrũ ſint ſeparata a ſuis ſingłaribꝰ/ſiẽ dicit plato:vel vtrũ ſint poſita in ſinguſaribꝰ. Et etiã recuſabo dicere cõſtãtias.i.difficultates circa ea/ vk rõnes ad vtrãq; partẽ incidentes circa iſtas ãſtiones.Et rõ huiꝰ eſt/ qꝛ hoc negotiũ eſt maxi/ me altiſſimũ ⁊ egens maioꝛis inqͥſitiõis. Nã meta phyſicus de qͥdditate reꝝ/⁊ exña eaꝝ hẽt ↄſidera re:in.7.metaphyſices iſte qſtiones determinant᷑. ¶ In tertia ꝑte/q̊ incipit ibi/illudvᷣo ⁊c̃.oñdit q̊s phos imitaturus eſt/ dicẽs: Ego poꝛphyriꝰ tenta bo tibi hoc negotiũ ꝓbabiliter tractare/ſicut anti qui tractauerũt ⁊ maxime peripatetict: qꝝ ᷣnceps fuit ariſtoteles. Mõ ꝙ ariſtoteles libꝛũ pᷣdicabiliũ fecerit:vel ſi fecit ad nos nondũ ꝑuenit /ſed ſᷣm ꝙ ex ſuis dictꝭ põt elici ⁊ maxime ex libꝛis topicoꝝ. Et dicit hoc ad differẽtiã ſtoicoꝝ:quoꝝ pꝛinceps fuit plato:⁊ etiã epicurioꝝn ſquoꝝ p̃nceps fuit epi/ curus:quibꝰſectis vigebat antiquitꝰ vniuerſitas athenienſis. Ande epicuri dicunt᷑//ab epi qð eſt ſu ꝑꝛa ⁊ cutis/quaſi ſupꝛa cutẽ.i.ſuꝑficialiter philo/ ſophabant:ſed ſtoici /dicti ſunt a ſtoia.i.a tali poꝛ ta iuxta quã ſtudebant. taelihet Akcabülheteſt — vtrũ ſcĩe libꝛi pᷣdicabiliũvle ſit Queritur ad ele eriierbilen ge⸗ nꝰ ad qͥnq; pᷣdicabilia. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:Gis ſcĩa eſt vniuerſaliũ /qꝛ ſingulariũ nõ eſt iĩcĩa:&̊ vle nõ eſt ſubiectũ attributiõis huiꝰ ſcĩe/cum excedat metas talis ſcie. ¶ Scðo ſic:Subiectũ cuiuſlibet ſcĩe/ debet habere aliãs paſſiones: ſed vłe nullas hʒ paſſiões:igit᷑ ⁊c̃. Maioꝛ eſt phi in pᷣmo poſte/ rioꝝ: Winoꝛ ꝓbaft/ aꝛ ſi haberet aliqs paſſiones vel ille eſſent ſingulares vel vniuerſales: nõ ſingu lares:qꝛ tũc nõ eſſent ↄuertibiles cũ vli:nec vlłes/ qꝛ vel eſſent genera/ſpẽs/ differẽtie/ accñavel ꝓp̃a: nõ qᷓ̃ttuoꝛ ᷣma/ vt notũ eſt:nã paſſio ꝓpꝛia nõ eſt genꝰ/ neq; ſpẽs/ nec differentia/ nec accñs:nec pñt eẽ ꝓpꝛia:qꝛ ſi eſſent ꝓpꝛia/cũ ꝓpꝛiũ ſit vle:ſeque/ ret ꝙ ſpẽs eſſet ꝓpꝛia paſſio generis/qð falſum ẽ. ¶ Tertio ſic:Nullũ vle eſt ſubiectũ huius ſcĩe: qꝛ vel eẽt genoſpẽs/ differẽtia ꝓpꝛiũ vl accidẽs/qð ẽ falſum:& vniuerſale nõ eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe: ↄña patet ꝑ locũ a toto in quãtitate.Itẽ qͥcqͥd attribui tur ſuꝑioꝛi attribuit᷑ inferioꝛi:&̊ ſi vłe ſit ſubiectuʒ opoꝛtet aliqð vłe eẽ ſubiectũ. ¶ Quarto ſic: Ani/ uerſale nõ eſt vniuocũ ad qͥnq; vniuerſalia:&̊ non eſt genus reſpectu illox.Añcedens ꝓbat᷑:qꝛ ome vniuocum ad aliqua ſe habet ad illa/vt gens/ vel ſpẽs/ vel differẽtia/ vel ꝓpꝛiũ/ vel accidens:ſʒ vni/ uerſale nõ eſt huiuſmodi:aꝛ tũc ſpecies vel inferiꝰ denominatiue pᷣdicaret᷑ de ſupioꝛi: quod videtur falſum. ¶ Quinto ſic:Ens eſt vniuerſale: cuʒ ee pluribus pᷣdicet᷑ vniuoce:⁊ nõ eſt genus/ vt patet tertio metaphyſice:neq; ſpẽs/ quia nõ habet gen⸗ ſupꝛa ſe:nec aliqð alioꝝ triũ: ſunt plura qᷓ q̃nqʒ vlia. ¶ In oppoſitũ eſt cõmunis ſentẽtia 2 unia Fo. 7 2 . logicoꝝ famoſoꝝ.In queſtione erunt tres articu E li ſicut in ceteris. Auantũ ad pꝛmũ. 1 V ꝛimo ſciendũ aνεενdes mi termini ãſtio/ nis ſupponit᷑ Pꝛimo/ ꝙ vniuerſale eſt multiplex: ͥddã eſt vniuerſale in cauſan do/ qð põt eſſe cauſa pluriũ effectuũ/cuiuſmodt eſt deꝰ: aliud eſt vniuer ſale in diſtribuẽdo/ſcuiuſmodi ſũt ſigna vniuerſa/ la:⁊ de iſtis duob' nõ eſt hic ad ꝓpoſitũ: aliud eſt vniuerſale in pdicando:⁊ de iſto eſt hic ſᷣmo. Pꝛo p e cub' declaratiõe ſupponit᷑ ſcðo/ ꝙ vniuerſale in p fIT b rdicando põt capi dupliciter. Ano mõ ꝓ ꝑ ſe ſigni⸗ ſcato ſeu ſecũde intẽtionaliter/⁊ hoc dupliciter. Ano mõ generaliter/ vt eſt vna ſcða intẽtio funda ta in aliquo ſeu attributa alicui qð natũ eſt eſſe in pluribꝰ:ſeu cui quantũ eſt de ſe nõ repugnat eẽ in pluribꝰ/ſiue ulud ſit limitatũ ſiue nõ: iſto modo ens dicitk vniuerſale:ſʒ ſic vniuerſale nõ eſt genus ad qnqʒ; vniuerſalia/neq; eſt ſubiectũ attributiõis buiꝰſcie. Alio mõ capit᷑ ꝓpꝛie/ vt eſt vna ſcða intẽ tio attributa alicui limitato:cui quãtũ eſt de ſe nõ 1 repugnat eſſe in pluribꝰ:⁊ ſic eſt genus ad quinq; vniuerſalia:⁊ eſt ſubiectũ attributiõis huiꝰ ſciẽtie. Zllio mõ capit᷑ ꝓ denoĩato ſiue pᷣme intentionalit: ⁊ hoc dupliciter. Ano mõ large:⁊ ſic capit᷑ ꝓ om̃ illo de q vnuerſale denoĩatiue pᷣdicat᷑/cuiꝰ ſignifi cato foꝛmali nõ repugnat eſſe in pluribꝰ:⁊ ſic ens põt dici vniuerſale ꝓ denoĩato. Alio mõ accipit᷑ pꝛie ꝓ illo de qᷓ vniuerſale denoĩatiue pꝛedicat᷑/ cuiꝰ ſignificato foꝛmali nõ repugnat eſſe in pluri- bus/ ⁊ dũmodo ſit limitatũ. ¶ Supponit᷑ tertio/ ꝙ pᷣdicabile dupłr capit᷑. Ino mõ ꝓ ꝑ ſe ſignifica to/ ſeu ſcde intentionaliter:⁊ hoc dupliciter. Ano mõ large/ vt eſt vna ſcðᷣa intentio attributa alicui qð natũ ẽ pᷣdicari de pluribꝰ/ſiue ſit limitatũ ſiue nõ ſiue vniuoce/ſiue equiuoce pᷣdicet:⁊ ſic cõuer/ tit᷑ cũ vniuerſali pᷣmo mõ dicto.AIlio mõ accipif᷑.p pue C/ vt ẽ ſcða intẽtio attributa alicui limitato qð natũ eſt pᷣdicari de pluribꝰ vniuoce:⁊ ſic cõuertit᷑ cũ vłli ſcðo modo dicto capto ꝓ per ſe ſignificato. ⁊ ꝓppoꝛtiõabiliter põt capi pꝛedicabile ꝓ denom nato/ ſcʒ large ⁊ pꝛopꝛie. ꝙ iſta ꝓpõ tm̃ ſũt qͥn/ SOcdðo ſciendũ q; vłia/poteſt expo/ ni gfa alietatis ⁊ gratia pluralitatꝭ/ vt viſuʒ eſt in ſummulis. Añ ſi exponat᷑ gr̃a alietatis eſt falſa/⁊ gf̃a pluralitatis eſt ᷣa:dũmodo capiat᷑ vłe ꝓ ꝑ ſe ſignificato /⁊ nõ ꝓ denoĩato:qꝛ tunc plura ſunt qᷓ; dnq; pᷣdicabilia:nã decẽ ſũt pᷣdicamẽta qauoꝝ að libet eſtvniuerſale. Et aduerte ꝙ debet ſic exponi/ tm̃ ſũt qͥnq; intentiões vłium ſpecie diſtincte ſub qͥbus oẽs intẽtiones vniuerſaliũ cõtinent᷑/ et non ſũt plures q́; qnq;. ¶ Et ſi qs dicatſiſta eſt vᷣa tm̃ ſunt duo vlia:& iſta eſt falſa ſũt qͥnq; vłia:⁊ vltra iſta ẽ falſa/qͥnqᷓ ſũt.vlia:;̊ iſta erit falſa/tm̃ qͥuq; ſt vłia:qꝛ ſi vna exponentiuũ ſit falſa expoſita erit fal/ ſa/ſalcẽ ſi exponat᷑ copulatiue Et ꝙ iſta ſit vᷣa em̃ ſunt duo vlia:patet/ qꝛ eitotalis exponẽs eſt vᷣa: ſic em̃ exponit᷑jaliꝗ q̃ ſunt duo ⁊ nõ ſũt nõ duo ſũt vlia. Itẽ iſta eſt falſa /oĩa vlia ſũt qͥnq;:cñ eiꝰ deſcẽ dẽtes ſint falſe:g iſta eſt falſa/tm̃ ſũt qͥnq; vſia. Pa tet ↄña:qꝛ ſi excluſiua eſt vera /vłlis de termĩs trãſ poſitis eſt vera:⁊ ſi falſa/falſa. Itẽ termini iſtaruʒ duaꝝ ꝓpõnũ/tm̃ qͥnq; ſũt vłia:⁊ oĩa vłia ſũt qͥnq; codẽ mõ ſupponũt: ̊ ſi vna eſt vera reliã erit vᷣa. ¶ Ad pᷣmã rõnẽ ðꝛ/ꝙ ſi iſta ꝓpõ/tm̃ ſũt duo vłia: 1 ſit de ſubiecto excluſo eſt vera: ſed ſi ſit excluſiua ipſa eſt falſa ¶ Ad ſcðᷣam dicit᷑ /ꝓ ꝓpõ excluſiua F Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrĩj expoſita gratia pluralitaiis/ nõ infert vłem de ter minis tranſpoſitis:ideo nõ ſequit᷑:tm̃ qͥnq; ſũt vni uerſalia:; oĩa vłia ſũt qͥnq;:niſi caperet᷑ ly oĩa col lectiue. Ad tertiam ð:/ꝙ termini illay ꝓpõnum nõ ſupponunt eodẽ mõ:niſi ly oĩs capiat᷑ collecti ue:nã ſubiectũ ꝓpõnis excluſiue expo ſite gr̃a plu ralitatis ſupponit determinate:⁊ pᷣdicatum ↄfuſe tm̃/vtviſum eſt in ſũmulis. Aduerte etiã ꝙ de nũe ro vniuerſaliũ quedã pᷣdicant᷑ in quid/⁊ quedã in ãle:in quid ſũt duo/ſcʒ genus qð pᷣdicat᷑ de pluri/ bus differẽtibus ſpecie:⁊ ſpẽs qð pᷣdicat᷑ de pluri/ bus differẽtibꝰ nũero.Si in quale /hoc eſt duplici ter:vel in ãle eſſentiale /⁊ ſic eſt differentia:vel acci dẽtale:⁊ hoc dupkr/ vel cõuertibiliter/ ⁊ ſic eſt pꝛo/ pꝛiũ: vł nõ cõuertibiliter/⁊ ſic eſt Aceicede⸗ 8 S,n gp declaratiõe ſcöe Tertio ſciẽdũ ꝑtis q̃ſtlonis mouet᷑ talis difficultas: Atrũ vłe ſit genus ad qͥnq; vlia: ſcʒ ad genus/ſpẽm/ differentiã/pꝓpꝛiũ ⁊ accidens. ¶ Et arguit᷑ ꝙ nõ:Ale nõ eſt vniuocuʒ ad illa qᷣn q;:sᷣ nõ eſt genus ad illa:ptʒ ↄña qꝛ nihil eſt genꝰ ad aliqua /niſi ſit vniuocũ ad illa.Et añs ꝓbat᷑: qꝛ nihil eſt vniuocũ ad ſubſtantia/⁊ accidens:ſed ſic eſt ꝙ aliquod vłe eſt ſubſtãtia /vt hõ: aliqð accñs/⸗ vt coloꝛ:igit᷑ ⁊c. ¶ Scvðo ſic: Nullũ vle eſt genꝰad iſta quinq;:g vłe non eſt genus ad qͥnq; vniuerſa/ lia. Añs patʒ inductiue:qꝛ nec genꝰ eſt genꝰad qͥn q; vlia:nec ſpecies/ nec differentia:⁊ ſic de alijs. ¶ Tertio ſic:Si vłe eſſet genꝰ ad qnq; vniuerſa/ ſalia/ ſequeret᷑ ꝙ eẽt genus ad ſeipſum:ↄns eſt fat ſum ⁊ impoſſibile.ↄna ptʒ:qꝛ eſſet genus ad om̃ia vlia: ⁊ pᷣmmct eſt vniuerſale:igit᷑ 7c. C Quarto ſic: Si vle eẽt genus ad qͥnq; vłia:vel eẽt genꝰ ge⸗ neraliſſimũ vl genꝰ ſubalternũ: nõ generaliſſimũ/ qꝛ iam eẽnt plura generaliſſima qᷓ; decem:nec ſub alternũ /qꝛ genus ſubalternũ debet ↄtineri ſub ali quo genere generaliſſimo:ſed nõ eſt aliquod gene raliſſimũ ſub qͥ cõtineat vłe:igit᷑. ¶ Quito ſic:Si vle eſſet genus ad qnq; vniuerſalia/ſequeret᷑ ꝙ ge nus ⁊ differẽtia eſſent ſpẽs vłis: ⁊ ſic ſpẽs pᷣdica/ rek de genere ⁊ differentia/ qð eſt falſum:qꝛ mem/ bꝛa bone diuiſionis nõ pñt de ſe inuicẽ pᷣdicari:ne q; vna ſpẽs videt᷑ pᷣdicari de alia. ¶ In oppoſitũ arguik:qꝛ il'ud eſt genus qð vniuoce ⁊ in quid pᷣ/ dicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie: ſed vniuerſale reſpectu dnq; pᷣdicabiliũ ẽ huiuſmodigit᷑. pᷣ/ dicet᷑ vniuoce:patʒ/qꝛ pᷣdicat᷑ vno noĩe ⁊ vna rõne de ſpᷣis.Qꝝ pꝛedicet᷑ in qͥd patet:qꝛ ad interroga/ tionẽ factã ꝑ qͥd de genere ⁊ ſpecie cõuententer re ſpondet᷑ vniuerſale:igit᷑. Et ꝙ illa qu; differant vide Sco. ſpecie:patet/ qꝛ notũ eſt ꝙ plus differũt genꝰ⁊ ſpe 6.q.quot cies qᷓ genus ⁊ genus: ſed gens et genꝰ differunt*4· uot· dee g genus ⁊ ſpẽs differũt pluſq; nũero: ⁊ nõ niſi ſpecic:igit᷑ ⁊cẽ. ¶ Sed ꝓ maioꝛi declaratione ſupponit᷑ ꝙ vfe põt capi dupr Ano mõ pᷣme in/ tẽtiõaliter ſeu ꝓ denoĩato:⁊ ſic nõ eſt genus ad il/ las qͥnq; intẽt ões. Alio mõ capit᷑ ꝓ ꝑ ſe ſignifica to ſeu ſcðe intẽtionaliter:⁊ ſic eſt hñ genꝰ ad illas qͥnq; intẽtiones.Et ſi qs dicat:vłe ꝓ ꝑ ſe ſignifica to eſt vna ſcða intentio:ſed q̃libet ſcðᷣa intẽtio eſt vna nũero:igit᷑ nõ erit genꝰ. Rñdet᷑/ ꝙ licet q̃libet ſcða intẽtio ꝑ ſe vł ꝑ accñs ſit vna nũero:tñ a mul tis ſeu ab aliquibꝰ põt abſtrahi ↄceptꝰ qui erit ge/ nus vel ſpẽs/ ſicut in pᷣmis intẽtiõibꝰ. ideo reſtat ſoluere rõnes. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ:ꝙ nullũ vntuer/ ſale captũ ꝓ ꝑ ſe ſignificato eſt ſubſtãtia vł accñs: ſʒ eſt ens rõnis:ideo pᷣſupponit vnũ falſum:pᷣſup/ ponit᷑ etiã œꝙ vłe ſit genꝰad vłia capta ꝓ denoĩato Sco.vt. õ. Sco.in.. diſ. I. q.z. Sco. in.1. diſ.⁊. q.3. ĩ rñſione ad ſcðm argu mentũ p̃n/ cipale. B Scotꝰ. q.3. tli. 2 in fi. Quarto ſciendũ Liber pꝛedicabiliũ poꝛphyrijʒ gð eſt fallum. ¶ Ad ſcðᷣam dicit᷑/ꝙ ibi eſt kallacia figure dictiõis arguẽdo a ſuppoſitiõe ꝑſonali ad ſimplicẽ:nec ibi arguit᷑ ab vli ad indefinitã:qꝛ vłis ⁊ ſua indefinita debẽt ſemꝑ habere ſubiecta in eo dẽ genere ſuppoſitiõis:mõ qñ dicit᷑ vłe eſt genꝰly vle ſupponit ſimpir/ ſicut in iſta anĩal eſt genus: ſed in ilia: nullũ vle eſt genꝰ/ſupponit ↄfuſe ⁊ di/ ſtributiue. ¶ Ad tertiã dicit᷑/negãdo ↄñam:⁊ ad ꝓbationẽ ðᷣ/ꝙ vle eſt bene vle:ſed nõ ↄtentũ ſub ipᷣo vli. ¶ Dicit᷑ vlterius/ꝙ genus qð eſt ſpẽs ad vle pᷣt bñ denoĩatiue pᷣdicari de ipᷣo vli/ qð ẽ eiꝰ ſu perius:nec hoc eſt incõueniens in iſtis ſcðᷣis intẽ/ tionibꝰ. ¶ Ad quartã ðꝛ/jꝙ eſt genꝰ ſubalternũ:et ad impꝛobationẽ ðꝛ/ꝙ ↄtinet᷑ ſub genere genera/ uſmimo ſqð eſt ſcda intẽtio ſeu ens rõnis/qð ẽ vnũ generaliſſimũ intẽtionale:ideo põt pont oꝛdinatio in iſtis ſcdis intentiõibꝰ ſuo mõ /ſicut in intẽtiõibꝰ pᷣmis:nec hocvidet᷑ eſſe incõueniẽs. ¶ Ad quintã ðᷣꝛꝙ oẽs iſte ↄcedunt᷑:genus eſt ſpẽs/ſpẽs ẽ ſpe/ cies/ differẽtia eſt ſpẽs/⁊ ſic de alijs:nec ẽ incõue/ niẽs vnã ſpẽm denoĩatiue pᷣdicari de alia. Añ qñ dicik gen' eſt ſpẽs/ ſpẽs ibi denoĩatiue pᷣdicat᷑ de genere/ ſicut in iſta hõ ẽ ſpẽs. Et ſi qͥs dicat:&̊ idẽ denoĩatiue pᷣdicabit᷑ de ſeipᷣo:nam ſic iſta ẽ deno/ minatiua/genꝰ eſt ſpẽs:ita iſta ſpẽs eſt ſpẽs/cum ſpẽs ſit ſpes vlis/ſiẽ genꝰ. Rñdet᷑/ ꝙ iſte intentio/ nes pñt capi dupłr.Ano mõ /vt qͥd quãdo ipᷣis ali quid attribuit᷑. Alio mõ /vt modus quando attri/ buũk᷑ aljs. Añ qñ dicit᷑ genꝰeſt ſpẽs/genꝰ accipit vt qd/qꝛ eſt illud cui attribuit᷑ ſpẽs:⁊ ſpẽs accipit vt modus /qꝛ attribuit᷑ alteri:⁊ tũc dico /ꝙ non eſt incõueniẽs in iſtis intentiõibus idẽ pᷣdicari de ſe/ ipᷣo denoĩatiue:dũmodo in ſubiecto accipiat᷑/ vt quid:⁊ in pᷣdicato/ vt modus vel ecõtra. ꝙ circa textũ in/ cidit tał difficul/ tas: vtrũ vłe de qͥ loquit᷑ poꝛphyriꝰ/ſit ſubſtantia vel accidẽs. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ ꝙ poꝛ phyrius ũᷣncipaliter intẽdit loqui de vhi ꝓ ꝑſe ſi/ gnificato/ qað nõ eſt niſi vna ſcᷣa intentio ⁊ ens rõ nis:⁊ de tali ponũt᷑ aliq ꝓpones. Pꝛima: vle ꝓ p ſe ſignificato de qͥ intẽdit poꝛphyriꝰ/nõ eſt ſubſtã/ tia/nec accñs/neq; creatũ/neq; increatũ:nam oĩa iſta cõtinent᷑ ſub ente reali:⁊ diuidũt ipᷣm ens rea le/⁊ nõ ens in omni ſua cõitarte:ſʒ vle ꝓꝑ ſe ſigni/ ficato/ ſeu ſcðe intẽtionaliter captũ nõ cõtinet᷑ ſub ente reali: neq; ille ſcðe ĩtẽtiões diuidũt ens reale: ſʒ cõtinẽt᷑ ſub ente rõnis/qð nõ eſt creatũ neqʒ; in/ creatũ:nõ em̃ eſt increatũ /qꝛ ſolus deꝰ ẽ increatꝰ: neq; creatũ /qꝛ qð eſt creatũ habet veꝝ eſſe:qꝛ crea ri eſt de nihilo in effectu ꝓquci.i.in veꝝ eẽ ꝓduci: mõ iſte ſcðe intẽtiões/nõ habẽt aliqð veꝝ eſſe/ ſed ſolũ hahẽt eẽ ohiectiue in intellectu: ꝗꝛ ſcde inten/ tiones nõ attribuunt᷑/ niſi reb cognitis yt cogni/ :mõ res cognite/ vt cognite ſunt nò habẽt ve rũ eẽ:g ſcðe ĩtẽtiões/nõ pñt habere veꝝ eẽ: Ideo ſequit᷑ ꝙ ſicut res q̃ ꝓducunt᷑ in eſſe cognito/nõ ꝓ ducũt᷑ ꝓductiõe reali:ſic etiã iſte ſcðe intẽtiões /qᷓ nõ ſt᷑ niſi reſpectꝰrõnts/nõꝓducũt᷑ ꝓductiõe reali: Bʒ ſolũ ꝓductiõe rõnis ſeu ſᷣm qͥd:qꝛ opoꝛtet illud ꝗð ꝓducit᷑ ꝓductiõe reali eẽ verũ ens reale/ cũ ſit terminus ꝓductiõis realis:ideo qñ innuit᷑ ꝙ iſte ſcde intentiões cauſant᷑/ debet intelligi captendo cauſari largeſvt ſe extendit ad pꝛoduciſᷣm quid. ¶ ex iſto ſequit᷑ ſicut dictũ eſt pꝛiꝰ/ ꝙ iſte ſcðe intẽ tiones nõ ſunt ꝓpꝛie in aliquo ſubiectiue neq; in/ heſiue/niſi foꝛte ſᷣm qͥd ⁊ impꝛopꝛie:neq; habẽt eẽ Ppꝛie in vᷣmis niſi denoĩatiue.i.denominãt ipſas Fo. pꝛimas intẽtiões.Et qñ dicit᷑ om̃e ens /vel eſt deꝰ vel creatura:ſed iſte ſcðe intentiões nõ ſunt deus: ergo ſunt creatura/⁊ ꝑ ↄſequẽs ſubſtantta vel ac/ cidens. Reſpondeo ad maioꝛẽ quãdo dici᷑ omne ens vel eſt deus vel creaturaꝛibi accipit ens Pen⸗ te reali:⁊ nõ vt eſt cõmune entt reali ⁊ enti rõnis: qꝛ tũc eſſet fallacia equiuocatiõis/cũ ens dicat᷑ eqͥ/ uoce de ente reali/⁊ de ente rõnis. ¶ Et ſi quis di cat/iſte ſcðe intentiões ſunt reſpectus ratiðis: er/ go erũt accidens. Negat᷑ cõſequentia:qꝛ nõ opoꝛ tet tale ens rõnis eſſe ſubſtantiã vel accidens. Et ſi iteꝝ dicat inter cõtradictoꝛia nõ eſt dare mediũ: ſed ens ⁊ nõ ens cõtradtcũt:ergo vniuerſale pꝛop ſe ſignficato/erit ens vel nõ ens:ſed nõ eſt ens:& erit nõ ens: ⁊ vltra erit nõ ens:ergo erit nihil: ⁊ ꝑ cõſequẽs ſcientia de vniuerſali erit de nihilo. Be/ ſpondetur/ ꝙ ens ⁊ nõ ens cõtradicunt capiendo ens Pꝓ ente reali/ vt cõmuniter accipitur:quia ſi ca peretur ꝓ ente quod diuidit᷑ in ens reale/⁊ in ens rationis nõ eſſet ↄtradictio/ cũ in equiuocts nõ ſit cõtradictio:⁊ tũc cõceditur /ꝙ eſt nõ ens: ⁊ etiã 4 eſt nihil/ vt ly nihil cõuertit᷑ cum nõ ente quod e cõtradictoꝛiũ de ente reali:⁊ iſta nõ habeo pꝛo in/ cõuenienti:ĩmo in bona logica opoꝛtet iſta cõcede re:nec eſt mirũ:nam multi cõcedũt /ꝙ roſa nõ exi/ ſtens/ nõ eſt ſubſtãtia neq;ʒ accidẽs:⁊ꝙ nõ eſt ens: ⁊ tñ multiↄcedũt ꝙ de ipᷣa roſa nõ exiſtẽte ſit ſcĩa. Dubitatur Smo Vtrũ tres q̃ſtio P nes a quaꝝ ter/ minatiõe voluit ſe abſtinere poꝛphyrius ſint ter/ minabiles per habitũ logices. Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑ pꝛimo /ꝙ pꝛedicte queſtiões differũt in/ ter ſe. Aam pꝛima queſtio/ querit vtrũ vniuerſalia ſint in intellectu.i.querit de eſſe ĩoꝝ vniuerſaliũ ſcʒvbi habeãt ſe. ¶ Scða q̃rit de qͥdditate ſiue en titate ipᷣoꝝ vniuerſaliũſcʒ vtrũ ſint coꝛpoꝛea/vel incoꝛpoꝛea. ¶ Et tertia querit/qualiter ſe habeãt ad ſingularia.i.vtrũ ſint ſeparata a ſingularibꝰ/vr vtrũ ſint in ſinglaribꝰ ſuis.Et aduerte ꝙ poꝛphy/ rius mouen do iſtas queſtiões /mouet ſolũ de ge/ neribus ⁊ ſpeciebus:intelligendo tñ ꝑ illa alia vni uerſalia:de quibus eodẽ modo eſt dicendũ. Et ſi quis querat:quare poꝛphyrius illas mouet/ cũ tñ nõ ſoluat. Dicit᷑/ꝙ hoc eſt ꝓpi᷑ tres cauſas:pᷣma: ne aliqs cred eret /ꝙ de vniuerſalibꝰnõ poſſũt mo ueri difficiles queſtiões:ſecũda eſt /vt reddat audi toꝛes attentos:tertia eſt/ne videat᷑ ignoꝛare ill as queſtiões. ¶ Supponit᷑ ſcðᷣo/ꝙ aliquẽ artificem termĩare aliq̃s ꝓpõnes /nõ eſt alið qᷓ; oſtẽdere ve ritatẽ illarũ.Et poſſũt alique q̃ſtiões oſtendi du/ pliciter. Ano modo analytice.i.demonſtratiue: ⁊ ſic ſolũ iſta ſctentia habʒ terminare illas q̃ſtiones demonſtratiue ⁊ a pꝛioꝛi/que cõſtituunt᷑ ex termi/ nis ⁊ paſſionibus pertinẽtibꝰ ad illam ſcientiã: vt logicus a pꝛioꝛi ⁊ demonſtratiue habet ſolum ter minare queſtiones logicales cõſtitutas ex termi/ nis logicalibus/quoꝛũ terminoꝛũ ſignificationes non ignoꝛat. Alio modo poſſũt queſtiones termt nari dialectice ſeu per ratiões ꝓbabiles ⁊ a poſte rioꝛi: tunc reſpondet᷑/ ꝙ logicus nõ habet termi/ nare illas tres queſtiones a pꝛioꝛi ⁊ demonſtrati/ ue:quia tales querũt de generibus ⁊ ſpeciebꝰ P denoĩato:que nõ habet cõſiderare logicus/niſi cũdario ꝓ quãto eis attribuũtur intẽtiones logł/ ce:ſʒ metaphyſicus habet de illig ↄſiderare: ideo talis habet terminare illas qᷓſtiones analytice ⁊ a pꝛioꝛi:logicus tamen ꝓbabiliter ⁊ dialectice põt terminare illas q̃ſtiones/ cum ipſe Pabeat v ad 8 Scotꝰ.z.q. qtli. in pᷣn. E omia pꝛincipia methodoꝛũ: ⁊ per ipᷣ̃aʒ poſſumus inquirere de pꝛincipijs vniuſcuiuſq; ſciẽtie. ¶ Ad uerte finaliter ꝙ tales queſtiões mouẽtur devnt/ uerſalibus ꝓ denominato /⁊ nõ de ipſis ſecũde in tentiõaliter captis: quia de vntuerſalibus ſecũde intentionaliter captis non eſt magnũ dubiũ:nam vniuerſalia ſecũde intentionaliter capta ſunt in in tellectu vel obiecto cognito/cũ nõ ſint niſi ſecũde intentiones.Añ aliquid dicit᷑ eſſe in intellectu tri/ piiciter Ano mõ obiectiue: ⁊ ſic omne vniuerſale habet eſſe in intellectu.Añ eſſe obiectiue in intelle ctu non eſt aliud qᷓ; illud cognoſci ab intellectu. Alio modo aliquid dicit᷑ eſſe in intellectu ſubiecti ue/ ſicut ſunt intellectiões/ ſpecies intelligibiles/et ſcientie. Alio mõ aliquid dic:tur eſſe in intellectu: quia habet eſſe pꝛeciie in conſiderato.i.in obiecto cognito vt cognito. Añ nihil dicit᷑ eſſe pꝛeciſe in cõſiderato vt cõſiderato niſi illa comparatio qua vnũ cõparatur ad aliud per actum cõparantis/ſcʒ Sco.in.. intellectus.Et ſic videtur eſſe mens ſcoti in q̃rto: diſ.i.q.⁊. r ꝙ ſecũda intentio nõ eſt niſi comparatio qua vnũ obiectũ cognitũ cõparatur ad aliud: ⁊ talis cõpa/ ratio ſeu ſecũda intẽsio eſt in illo cõparato ſeu ob iecto cognito/ſaltẽ denoĩatiuevł quaſi ſubiectiue. Et aduerte ꝙ ad cõſiderandũ ⁊ cognoſcendũ ta/ le eus ratiõis ſeu ſecũdas intẽtiones/ opoꝛtet in/ tellectã moueri a re ad extra. Ex quo ſequit᷑/ ꝙ ſi quis petat/ vbi ſũt iſte ſecũde intentiões. Reſpon det᷑/ꝙ ſunt pꝛimario in conſiderato i.obiecto co/ gniro cõparato ad aliud:⁊ ſecũdario ſunt obiecti/ ue in inrellectu/pꝛo quãto ſecũdario cõſiderantur ab ĩtellectu. Scðᷣo dico /ꝙ talia vniuerſalia nõ ſũt coꝛpoꝛea neq; incoꝛpoꝛea:niſi capiatur incoꝛpo⸗ reum negatiue/ vt tantũ valet ſicut nõ coꝛpoꝛeuʒ. Tertio dico/ ꝙ talia vniuerſalia nõ ſũt in rebꝰ ſin gularibus ſaltẽ ſcoᷣm aliquod verũ eſſe:poſſũt tñ bñ eẽ in ſuis ſingkaribꝰ/ſic ſuperiꝰin ſuo inferiou. Dubitatur ſcðo Buraz vha iine ponẽda in rerũ natura. Pꝛo cuius ſolutione ſupponit᷑ ᷣmo/ꝙ de hoc dubio ſũt due opiniões. Pꝛima eſt opinio no minaliũ /que ſtat in aliquibꝰ dictis. Pꝛimũ/ om̃is res eſt ſingularis/⁊ nulla eſt cõis in pluribus exi/ ſtens /ſaltẽ que ſit creata.Scðm dictum/ om̃e vni uerſale eſt terminꝰ cõmunis: quia quicqͥd pᷣdicat eſt terminꝰ: vniuerſale pᷣdicat᷑: ᷓ vłe eſt terminꝰ. Tertiũ dictũ /ſicut triplex eſt terminus cõis:ſcilʒ mentalis/ vocalis/ ⁊ ſcriptꝰ: ita triplex eſt vniuer/ ſale:ſcʒ mẽtale /vocale/ ⁊ ſcriptũ. Wẽtale ẽ ↄceptꝰ vniuoce pluriũ repꝛeſentatiuus: vocale eſt termi⸗ nus cõmunis vocalis ⁊ vniuocus: ſcriptũ eſt ter/ minus cõmunis ſcriptus ⁊ vniuocus. Quartũ di ctum/ aliqͥd poſſe dici vniuerſale põt intelligi du⸗ pliciter Ano mõ in eſſendo /ſic ꝙ ſit realiter in plu Ockã in.i.ribus:⁊ ſic nullũ eſt vniuerſale. Alio mõ in ſignifi diſ.⁊.q. 4. cando /nõ ꝙ ſignificet aliquid cõmune vel aliquã et.⸗. naturã cõmuns:ſed quia plura ĩmediate ſingula/ ria Snißtear⸗ ſicut iſte terminus hõ de pꝛimario ſuo ſigniſicaro/pᷣcat omes hoĩes mũdi:⁊ ſic ponẽ da ſũt vniuerſalia:⁊ cum hoc multa alta dicta po/ nunt que in eoꝛũ libꝛs poſſunt videri. Sed cõcra iſtam opinionẽ/ que nõ videtur eſſe de mẽte ariſto telis arguitur auctoꝛitatibꝰ ⁊ rationibus. Pꝛumo auctoꝛitare ariſtotelis/in ᷣmo perihermenias di- centis/ ꝙ res vniuerſalis eſi/ que nata eſt eẽ in plu ribus:dicttur etiã ꝙ vniuerſale eſt qð natũ eſt eſſe in pluribus:⁊ tamẽ hoc volunt negare. ¶ Secun da eſt ipſius ariſtotelis in antepꝛedicamentis: di Ziber pꝛedicabiliñ Poꝛphyrij centis/ ꝙ ſecũde ſubſtantie dicũtur de ſubiecto/et in ſubiecto nullo funt:que tamẽ eſſent in ſubiecto ſi vnluerſalia nõ eſſent niſi terminu: quia ipſe ſecũ/ de ſubſtantie ſunt vniuerſalia. Pꝛobatur etiã au- ctoꝛttate ariſtotelis.. ꝑhyſicozu dicentis: ꝙ illud quod vere eſt/ vt homo: diuidit᷑ in aliquod quod vere eſt/ vt animal ⁊ bipes:ſed nõ diuiditur in ali/ quod antmal ſingulare:igitur opoꝛtet ponere ali/ quid cõmune reale. Itẽ auctoꝛitate anſ elmi in epi/ ſtola de incarnatiõe verbi:dicentis/ꝙ; comonendi ſunt illi vtiq; noſtri tempoꝛis dialectici qui nõ ni/ ſi flatum vocis vniuerſalia appellant:⁊ multe alie auctoꝛ tates poſſunt contra eos adduci/ que ſuc/ ceſſiue in ariſtotele videbũtur. ¶ Sed rationibus arguitur cõtra eos /pꝛobando ꝙ in re ſit ponenda natura vel res: que de ſe nõ eſt vna numero. Pꝛi⸗ ma ſecluſo om̃i actu intellectus plus conueniunt ſoꝛtes ⁊ plato qᷓʒ ſoꝛtes ⁊ bꝛunellus: ſed illud in q cõueniunt nõ eſt vnum numero? ſingulare: quia in nullo ſingulari conuentũt: nec eſt terminus: qꝛ circũſcripto omni termino adhuc ſoꝛtes et plato b cõuenlunt. Item hᷣm philoſophũ ſeptimo phyſi⸗ Seo. coꝛũ in ſpecie atoma: id eſt indiuiſibili per diffe/ 863 rentias foꝛmales fit comparatio:⁊ non in genere: olu.c quia genus nõ habet talem vnitatẽ: ergo ſpecies am« habebit aliã vnitatem qᷓ; genus: et ſic iam oĩa nõ erũt ſin gularia:⁊ talis vnitas ſpeciei non eſt vni/ tas numeralis:quia in illa nõ fit cõparatio.¶ Itẽ obiegtũ adequatũ potentie viſiue eſt aliquodvnũ: et nõ vnitate numerali: quia vel eſſet hec albedo vel hec nigredo:quod eſt falſum. Item animal di 4 V uiditur per rationale ⁊ irrationale: ſed non eſt ali⸗ Sco, in. 2. 1 quod animal ſingłare quod ſic diuidatur: igit᷑ ⁊c. diſ.z. ꝗ. l. et Relicta ergo iſta opinione tãqᷓ; falſa:⁊ nõ de mẽ/ĩ. 7. meta. te ariſtotelis /ponitur opinio ſcoti que ſtat in auiqͥ q.i3. bus dictis. ¶ Pꝛimũ: vmuerſale capitur duplici/ h ter. Ano modo ſecũde intẽtionaliter vt eſt vna ſe/A‿νmαα cunda intentio/⁊ ſic nõ eſt hic ad pꝛopoſitũ. Aiio modo capitur pꝛime intẽtionaliter ſeu pꝛo denoĩa 5 to:⁊ N dupfr. Pꝛimo ꝓ denoĩato remoto:⁊ ſic cõ/ nA muniter dicik/ ꝙ eſt natura abſolute accepta quẽ/ admodũ dicimꝰ/ꝙ homo eſt vniuerſale:⁊ de iſto etiã pꝛopꝛie nõ eſt hic ad pꝛopoſitum. Alio modo⸗ 2 pꝛo denominato ꝓpinquo:ſculʒ pꝛo illo quod di⸗ ⁴†* citur actu vniuerſale. Et de iſto eſt vnum dubiuz: 93 vtrã ſit ponẽdum in rerum natura vel nõ. ¶ Se/ cundum dietũ /vn uerſale in actu/id eſt qð actu de 4. nominatur vniuerfaleſeſt conceptus obꝛectiualis αρ ſeu obiectũ cognitũ /habẽs vnitatẽ in differentem edlaſe ſeu indeterminationẽ indeterminatiõe contraria/ ßᷣm quã ipſum idẽ eſt in potentia pꝛoxima/ vt dica tur de quolibet ſuppoſito. ¶ Tertiũ dictũ/ad hoc ꝙ aliqͥd dicatur actu vniuerſale opoꝛtet ꝙ ſit vnũ in muitis ⁊ de multis/nõ actu ſed in potentia ꝓ/ pinqua/ſic ꝙ nõ ſibi repugnet diĩct de plurtbus et eſſe in pluribus. ¶ Quartũ dictũ/nihil dicitur eẽ in potentia pꝛopinqua/ vt dicatur de multis pꝛe- dicatiõc dicente hoc eſt hoc/bᷣm vnitatẽ pꝛeciſam quã habet in re. ¶ Auintũ dictũ /licet alicui exñti in re nõ repugnet eſſe in alia re ab illa in qẽ ulud: tamẽ nõ poteſt dici de quolibet eius infe iou pꝛe/ dicatiõe dicẽte hoc eſt hᷣ ¶ Sextũ dictũnllud qð dicitur ſic de multis pꝛedicatione dicente/ hoc eſt hocſſeu quod dicit᷑ vniuerſale actu eſt vnum obie ctum numero/ ſeu habet vnitatẽ numeralem obie/ cti: quia vnica incellectione cognoſcitur: ⁊ ſᷣm illã indifferenti ã ſeu indeterminationẽ cõtrariam dici tur eſſe in potẽtia ꝓpinqua/ſeu pꝛedicabile de q̊li/ Sco. in. 2. diſ. z. q. 1. in ſolu. cuiuſ⸗ dam argu. 1 Sco. in ꝓl. q. I. in. 3. ar⸗ gu. philo. ZLiber p̃ͥdicabiliũ Poꝛphyrij bet ſinglart dicẽte hoc eſt hoc. ¶ Septimũ dictũ/ licet in re ſit aliquod cõmune/qð nõ eſt de ſe hoc/ ⁊ cui nõ repugnat eſſe nõ hoc tale:tamẽ nõ eſt vnt uerſale in actu: qꝛ deficit ſibi illa indifferentia ſeu indeterminatio cõtraria ſᷣm quã ipᷣm idemvniuer ſale pꝛedicabile eſt de pluribus aliꝗ̃ idẽtifica pꝛe/ dicatiõe dicente hoc eſt hoc. ¶ Et ſi quis dicat/ᷓ eſt iſta indetermĩatio/ſeu indifferẽtia. Dico/ꝙ eſt indeterminatio cõtraria qua hoc ſic eſt indetermt natũ /vt vnica intellectione ſᷣm conceptũ quiddita tiuũ inſit omni:⁊ ſᷣm talẽ indeterminationẽ cõtra/ riã tale obiectũ eſt idẽ huic ⁊ illi. Et ſi quis petat/ que eſt cauſa illius indeterminatiõts qua obiectũ habet eſſe cõplete vniuerſale in intellectu. Vñdet/ ꝙ pᷣmo eſt intellectus agens cõcurrens cũ natura aliquo modo indeterminata ex ſe eſt cauſa totalis illius indeterminatiõis pꝛo quãto cauſat ſpeciem intelligibilẽ in intellectu poffibiliſque eſt repꝛeſen tatiua talis obiecti. Cœt ſi quis querat/ quare in/ tellectus agens/⁊ natura faciunt talem indetermi nationẽ. Reſpõdet᷑/ꝙ intellectus agens eſt talis potentia /⁊ natura eſt talis natura. Ex omnibus iſtis patet/ ꝙ nõ ſunt ponenda vniuerſalia in reꝝ natura q̃ntũ ad eẽ cõpletũ vniuerſalitatis /ſic młti putãt/ qꝛ nullũ tale ponimꝰ actu niſi ꝑ intellectũ. Dubitatur tertio s bons né füt ponen da vniuerſalia in actu pᷣter intellectũ ponende ſũt nature cõmunes. ¶ Pꝛo reſponſiõe ponunt᷑ ali q̃ ꝓpoſitiões. Pꝛima:ſubſtantia materlalis: vt hña nitas ſequinitas /⁊ lapideitas/nõ eſt de ſe vna nũe ro:quia intellectus nõ poſſet eam intelligere ſub oppoſito/ nec ſub ratiõe repugnãte ſibi:qð eſt fal/ ſum.Ex quo ſequitur /ꝙ tali nature ſicut hũanita tiſque de ſe non eſt vna nũero nõ repugnat deter/ minari ꝑ aliam differentiã indiuidualẽ ab illa per quã determinatur. Pꝛo quo aduerte/ ꝙ licet talis natura nõ ſit de ſe hec ⁊ vna numero:tamẽ nunqᷓ; eſt qͤn ſit vna numero denoĩatiue ⁊ ꝑ accñs /puta p differentiã indiuidualẽ iᷣam ſic determinantẽ. Sñ aliqͥd dicitur eſſevnũ numero tripliciter.Ano mõ p ſe pᷣmo/ vt ſunt differẽtie indiuiduales. zllio mõ ꝑ ſe ſed nõ pᷣmo/ vt indiuidua. Alio mõ deno/ minatiue/et ꝑ accidens/ſicut ſunt tales nature cõ munes ſeu ſignificata foꝛmalia ᷣmaria terminoꝝ cõmuniũ. Añ qͥlibet terminꝰ cõis in creaturis de ſignificato ᷣmario ſignificat aliqͥd qð de ſe nõ eſt hoc:ſed ſolũ denoĩatiue/⁊ ꝑ accñs. ¶ Et ſi qͥs di/ cat/ſi illa natura ſicut hũanitas non eſt de ſe vna nũero habebit aliam vnitatẽ. Rñdet᷑/ ꝙ ex natura rei/⁊ in re ponenda eſt aliq̃ vnitas minoꝛ vnitate nuerali/ q̃ debet vocari vnitas nature ſᷣi ſe: qᷓ eſt ꝓpꝛia paſſio ipᷣius nature:q̃ ꝓpꝛie non debet dici vnitas ſpecifica neq; generica: q: tales vnitates nõ ſũt niſi ꝑ intellectũ. Et ſi qͥs iteꝝ dicat/ nõne il/ la naturaſq̃ͥ de ſe nõ eſt vna nũero eſt cõis. Rñder᷑ ꝙ alidd ðꝛ eſſe cõe dupłr.Ano mõpꝑ realẽ exiſten/ tiãſic ꝙ realiter exiſtat in pluribꝰ: et ſic dico/ꝙ in creaturis nihil eſt tale cõe:nihil em̃ eſt in meſqð ſit in petro:ideo qñ generat᷑ petrꝰ/nihil eiꝰĩ alo pᷣ Andifferẽtiã:qꝛ ãntũ eſt de ſe ſibi nõ repugnat᷑ d mm̃ñari pᷣ quãcũq; differẽtiã indiuidualẽ /etiã aliaʒ ab illa a ã determinaf᷑:⁊ ſic hũanitas dicit᷑ eo mo do cõmunis: qꝛ quantũ eſt de ſe ſibi nõ repugnat determinariꝑ plures differentias indiuiduales. Nõ ponimus&ᷣ naturas cõmunes p realẽ exñtiã in multis/ ſicut multi putant: ĩmo qðlidet ſuppoſi fuit/niſi foꝛte eis materia. Alio mõ aliqͥd ðꝛ cõe 6 8 Fo. 9 tũ habet ſuã ꝓpꝛiã naturã:vt qͥlibet hõ habet ſuã ꝓpꝛiã hũanitatẽ /q̃ coꝛrupto coꝛrũpit᷑ cius hũani/ tas. Ideo fatua eſt illa imaginatio aliquoꝝ ponẽ/ tuũ idem eſſe in inferno/x in paradiſo. Et licʒ ſint tot hũanitates qͥt ſũt hoĩes:tamẽ tm̃ eſt vna ſpẽs hoĩs:puta vnũ obiectũ/qð denoĩatur ſpẽs ab in/ tellectu. Et ſi qͥs dicat/illi nature ã̃ntum eſt de ſe nõ repugnat determinari ꝑ aliã differentiã indiui dualẽ/ↄcedo:q deus poſſet facere ꝙ determĩaret᷑ ꝑ aliã/⁊ ſic poſſʒ facere ꝙ natura mea determĩaret᷑ ꝑ aliã differẽtiã ĩdiuidualẽ:dico negãdoↄñaʒ:qꝛ ẽ fallacia ſᷣm qͥd ad ſimpłr:licet em̃ nature hᷣm qͥd.i. ãntũ ẽ de ſe nõ repugnet determĩari ꝑ aliã differẽ tiã ĩdiuidualẽ:tñ ſibi ſimpłr repugnat/puta exꝑ/ te differẽtie indiuidualis idẽtificate ſibi realit per quã determĩat᷑. ¶ Ex q ſequit᷑/ ꝙ illa natura ex ſe nec ẽ vna vnitate nũerali nec ples pluralitate ſibi oppoſita/nec vlis nec pticularis: licet tñ nũqᷓ ſit ſine aliquo iſtoꝝ:nõ tñ de ſe eſt aliqð iſtoꝝ: ſed eſt pꝛius natura qᷓlibet iſtoꝝ:⁊ ſᷣm iſtã pꝛioꝛitatẽ na/ turalẽ eſt qð qͥd eſt ⁊ obiectũ ꝑ ſe intellectus:⁊ ſic ↄſiderat᷑ a metaphy ſico ⁊ expꝛimit᷑ ꝑ diffinitionẽ: ⁊ ꝓpõnes vere pᷣmo mõ ſunt vere rõne quiddita/ tis ſic accepte: qꝛ nihil ðꝛ de qͥdditate pumo mõ/ niſi ꝙ eſſentiakr includit᷑ in ea ᷣm ꝙ abſtrahit ab oĩ illo qð eſt poſterv. ¶ Ex oĩbꝰiſtis ſequit᷑ /ꝓ tot Sco.in.⁊. ſũt hũanitates qͥt ſunt ſingularia hoĩs:licet tñ nõ diſ.ʒ.q.i. ſit niſi vna ſpẽs hoĩs. Sed ↄtra hoc arguit᷑: Pꝛi/ mo auctoꝛitate boetij:dicẽtis/ om̃e qð eſt ideo eſt/ quia vnũ nũero eſt. Dicit etiã auicenna/ ꝙ illð qð eſt ſepatũ ab intellectu eſt ſingulare. Reſpondet᷑/ ꝙ iſte auctoꝛitates/nibil aluud ꝓbant/niſi ꝙ ome qð eſtleſt ſingłare vel ꝑ ſe vł denoĩatiue ſeu ꝑ acc dẽs:vt hũanitas/⁊ anialitas denoĩatiue et realit᷑ eſt vna nũero/ſed nõ ꝑ ſe:⁊ ſic pñt ſolui oẽs aucto ritates/que vidẽtur idẽ ſonare quas accipiũt no/ minales. Rõnes etiã eoꝝ nihil ↄcludũt:qꝛ ꝓbant/ ꝙ nõ ſint ponẽda vlia in rerũ natura pꝛeter intel/ lectũ:⁊ hoc cõcedimus: vel pꝛobãt ꝙ nulla ſit res vel natura in pluribus:⁊ hoc etiã concedimus/ꝙ nulla eſt res creata in pluribus ꝑ realẽ exiſtentiã. ¶ Ex omnib'ꝰ iſtis poſſunt faciliter ſolui alie que/ ſtiones poꝛphyrij. Pꝛima in qua querit᷑/ vtrũ vni uerſalia ſint coꝛpoꝛea vel incoꝛpoꝛea:nam vniuer ſalia ꝓ denoĩato pꝛopinquo/pꝓpꝛie nõ ſunt coꝛpo rea neq; incoꝛpoꝛea ſcũ talia ſolũ habeãt eſſe ꝑ in/ tellectũ: ſed vntuerſalia pꝛo denoĩato remoto/ſic ſe habeant/ ꝙ aliqua ſunt coꝛpoꝛea/⁊ aliqua incoꝛ poꝛeaſhoc eſt ipᷣm coꝛpus. ¶ Añ aliquid dicitur coꝛpoꝛeum dupliciter. Ano mõ actualiter:alio mõ aptitudinaliter. Actualiter qð actu habet trinã di mẽſionẽ:ſcʒ longitudinẽ /latitudinẽ /et ꝓfundita/ tẽ:⁊ ſic oĩs res que habet extenſionẽ᷑ eſt coꝛpoꝛea. Aptitudinaliter qð natũ eſt habere illam extenſio nẽ.⁊ ꝑ cõtrariũ aliqua dicunt᷑ incoꝛpoꝛea duplici/ ter. Ano mõ/ qꝛ actu nõ babent extenſionẽ. Alio mõ /quia nõ ſunt nata extendi. ¶ Et ſi quis dicat/ de ſubſtãtia ⁊ de ente/ que ſunt vniuerſalia ꝓ de/ nominato.Reſpõdetur/ ꝙ talta per ſe nõ ſunt coꝛ/ poꝛea neq; incoꝛpoꝛea/ſʒ ſolũ ꝑmiſſiue:quia inue/ niunt᷑ in aliquibus coꝛpoꝛeis/⁊ in aliquibꝰ incoꝛ/ poꝛeis.Et per hoc faciliter ſoluitur/tertia queſtio in qua querit poꝛphyrius /vtrũ vniuerſalia ſint in ſingularibꝰ vei ſeparata a ſingularibꝰ. Reſponc/ tur/ ꝙ vniuerſalia capta ꝓ denomĩato remoto rea liter ſunt in ſingularibus/ cũ ſint idẽ realiter cum ipſis:tamen ex ſe nõ ſunt in ſingularibus neq; ex. tra ſingularia: ſed vniuerſalia pꝛo de enaicade — 1 pꝛ opinquo:puta pꝛo illo qð actu dicitur vniuerſa le/ qð habet ſolũ eſſe per intellectũ/nõ ſũt inſingu laribus neq; extra ſingularia/ niſi foꝛte ſᷣm ratio/ nem et intellectum. Atum ad tertiũ ſit: Concluſio reſponſalis: Subiectum at tributiõis huiꝰ ſcie eſt vnt/ uerſale ſecũde intentiõaliter acceptũ /attributũ ali/ cui limitato/ vt eſt in potẽtia ꝓpinqua dici de plu ribus ⁊ eſſe in pluribus. ¶ Ad rationes. Ad pᷣmã dicit᷑/ꝙ omnis ſcientia realis eſt de vniuerſali ca/ Ppto pꝛo denoĩato:ſed nõ capto ſcðe intẽtionaliter ¶ Ad ſecũdã dicit᷑ negando minoꝛẽ: quia vniuer ſale habet paſſiones vniuerſales/ que dicunt᷑ pꝛo/ pꝛia denominatiue. Et dico vltra/ ꝙ nõ eſt incõue niens aliquid contentũ ſub ſpecie denominatiue eſſe ↄuertibile cum genere:vt pꝛedicabile/quod di citur eſſe pꝛopꝛiũ denoiatiue/ eſt cõuertibile cũ vni uerſali. ¶ Ad tertiam dicit᷑/ꝙ nec inquantũ inten tio/ nec inquantũ denominatiuũ pꝛime intentiõis eſt ſubiectũ huius ſcientie:ſed inquantũ vniuerſa le⁊ ſub ratione vniuerſalitatis. C Ad quartã di cit᷑/ ꝙ vniuerſale cõparatur ad hec quinq; vniuer- ſalia ſub ratiõe generis:quia pꝛedicat᷑ in quid de ipſis ⁊ ip̃a differunt ſpecie. ¶ Ad quintã patet ſo lutio in pᷣmo articulo. Idetur autem neq; genus/ ne/ q; ſpecies ſimpliciter dici: genꝰ enim dicitur ex aliquoꝛum ⁊c. ſta eſt pars executiua huiꝰlibꝛi:in q̃ poꝛ phyrius determinat de qnq; vni uerſalibus.Et diuiditur in duos tractatꝰ ꝑtiales. In pꝛimo determĩat de quinq; vniuer ſalibꝰ hᷣm ſe diffinitiue ⁊ diuiſiue: in ſcðᷣo determinat de ipſis cõparatiue. Pꝛimus tractatus cõtinet quinq; ca. pitula ſᷣm ꝙ ſunt quinq; vniuerſalia. ¶ In pꝛimo capitulo determĩat de genere.Et diuidit᷑ in duas partes pꝛincipales. In pꝛima ponit tres acceptio Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij denominatur a genere ſcðo modo dicto: vt roma ni qui ſunt genus pꝛimo modo dictũ/ deſcendunt et denoĩantur a romulo qui eſt genus ſecũdo mõ dictũ:romani em̃ dicunt᷑ qui ex genere romuli de/ ſcẽderũt:⁊ cecropide qͥ ex genere cecropis. Scdðᷣo quia genus ſcðᷣo mõ dictũ eſt diſtinctiuũ generis pꝛimo modo dicti:vna em̃ collectio genitoꝛum di ſtinguitur ab alia per pᷣncipiũ illius collectiõis qð eſt genus ſcðᷣo mõ dictũ:vt collectio romanoꝝ di ſtinguitur per romulũ ab alijs collectiõibus:nãq; nos diuidẽtes ⁊ ab alijs ſeparantes/ dicebamus oẽm illam collectionẽ eſſe romanoꝝ genꝰ. ¶ Ter tia acceptio generis/ eſt ᷣm quã genꝰ dicit᷑ cui ſup ponit᷑ ſpẽs /ad ſimilitudinẽ duoꝛũ pꝛimoꝛũ modo. rũ. Et pꝛimo ponit ſimilitudinẽ cũ genere ſecũdo modo dicto:quia ſicut genus ſcðo modo dictum eſt pꝛincipiũ multoꝝ genitoꝛũ:ita⁊ genꝰtertio mõ dictũ eſt pꝛincipiũ multaꝝ ſpẽꝝ. ¶ Deinde ponit ſimilitudinẽ cũ genere pꝛimo mõ dicto:nã ſicut ge nus pꝛimo mõ dictũ/ impoꝛtat collectionẽ multo rum genitoꝝ:ita genus tertio mõ dictũ/continet multitudinẽ ſpecteꝝ. In ſecunda parte pꝛincipali huius capituli eligit poꝛphyrius acceptionẽ ge/ neris de qua eſt hic ad ꝓpoſitũ:dicẽs /ꝙ cum ge/ nus dicatur multipliciter:ſcʒ ᷣdictis tribus mo/ dis:de genere tñ tertio modo eſt hic ſermo apud philoſophos /qð ſic deſcribitur. Genus eſt quod pꝛedicatur de pluribus differentibus ſpecie in eo quod quid. Pꝛo cuius declarattõe pꝛemittit poꝛ- phyriꝰ hãc diuiſionẽ. Eoꝝ q̃ pꝛedicant᷑ q̃dã pᷣdicãt᷑ de vno ſolo:vt ſocrates ⁊ hic ⁊ hec ⁊ hoc: alia pᷣdi cant᷑ de pluribus:vt genera/ ſpecies/ differẽtie/ꝓ⸗ pꝛia/⁊ accidentia:genus quidẽ/ vt animal:ſpẽs vt homo:differentia/vt rationale: ꝓpꝛiu;/ vt riſibile: accidens/ vt albũ nigrũ. Deinde declarat poꝛphy rius dictam diffinitionẽ:per hoc em̃ ꝙ ponit᷑ pᷣdi/ catur de pluribus differt genus ab indiuiduo/qð de vno ſolo pᷣdicatur: ⁊ differt a ſpecie per hoc/ꝙ dicit᷑ de pluribus differentibꝰ ſpecie:ſpecies enim Naes generis/ ponendo iſtam ↄcluſionẽ: Aidet᷑ aũt vt homo ſolum de indiuiquis pꝛedicatur: aꝓpꝛio S. d* ſaεε Neq; genus/ neq; ſpẽs ſimpliciter diei. i. vniuoce:ſ;z dilffert/ quia ꝓpꝛũ de vna ſola ſpecte/ ⁊ indiuiduis Amquiuoce Scðam partẽ buiꝰcõcluſiõis: ſc; de que ſub ipſa ſunt pᷣdicatur: vt riſibile de hoĩe ⁊ in- v z ee equiuocatiõe ⁊ multiplicitate ſpeciei relinqͥt poꝛ/ phyriusvſq; ad ſequens capitulũ. Et ꝙ genus di catur equiuoce/pꝛobat ponendo tres acceptiões ipſius generis. Pꝛima vero eſt hᷣm quã genus di citur collectio multoꝝ quo dãmodo ſe habẽtium ad aliquid vnũ ⁊ ad ſe inuicẽ:vt collectio romano rũ dicit᷑ genus iſto modo/ ꝓpter affinitatẽ ⁊ habi/ tudinẽ adinuicẽ/⁊ ad vnũ pꝛincipiũ/ ſcʒ ad romu/ lum/ per gꝗð collectio romanoꝝ ab omnt alia colle ctione diſtinguit. Scðᷣa acceptio generis eſt ſᷣm quã genus dicit᷑ vniuſcuiuſq; generatiõis pꝛinci/ Ppiꝛũ ſiue ſit ab illo qͥ genuerit/ videlicet a patre: vł a loco in quo quis genitus eſt:⁊ devtroq; dat poꝛ phyrius duo exẽpla. Pꝛimũ de patre/ vt oꝛeſtem dicimus habere genus a tantalo patre ſuo: ſcm vt hyllum dicimus habere genus ah hercule. Pꝛi mũ exemplũ de loco/ vt pindarũ dicimꝰ thebanũ genere: quia natus eſt ex thebis. Scðm/ vt pla/ tonẽ dicimus athenienſem genere/ quia natus eſt athenis. Quod autẽ locus ſit genus:pꝛobat poꝛ/ phyriꝰ dicẽdo:Eſt em̃ patria pꝛincipiũ generatio is quẽadmodũ pater: deinde cõparat poꝛphyriꝰ ſtas duas acceptiones adinuicem:dicens/ꝙ ſecũ da acceptio generis eſt pꝛomptiſſima.i.perfectioꝛ ⁊ magis vſitata qᷓ; pꝛima:pꝛobat dupliciter. Pꝛi/ mo:quia genus pꝛimo modum dictuʒ cauſatur et diuiduis eiꝰ:a differẽtia vero/⁊ accidente differt per hoc ꝙ ipᷣa pꝛedicant᷑ in quale/ genus vero in qͥd. Pꝛimã partẽ ꝓbat /quia per differentiã ⁊ acci/ dens cõuenienter reſpondet᷑ ad interrogationem factã per quale:vt ſi queratur qualis eſt homo/cõ uenienter reſpondet̃ ꝙ eſt rationalis: ⁊ ſi querat᷑ qualis eſt coꝛuus/cõuenienter reſpõdetur niger: ideo pꝛedicat᷑ in quale.Secundã partẽ ꝓbat/ quta per genus ↄuenienter reſpondet᷑ ad interrogatio nẽ factã per quid de ſpecie:vt ſi queratur/ quid eſt hõ/ cõueniẽter rñdetur ꝙ eſt animal. Ex iſtis ↄclu dit poꝛphyrius/ꝙ pᷣdicta deſcriptio generis nihil ſuꝑfluũ cõtinet nec diminutũ /quare ipᷣa eſt bona. Q eri tur Atrũ acceptiões genert ⁊ dif/ U finitiões generis ſint ſufficiẽ/ ter aſſignate. ¶ Arguit᷑ pꝛimo cõtra pꝛimã partẽ: Nullius vniuoci ſunt plures acceptiões:ſed genꝰ eſt vniuocũ als nõ eſſet vniuerſale ꝓpꝛie dictum: ergo ipſius nõ ſũt plures acceptiões. Sed ꝙ ſint inſufficienter aſſignate ꝓbatur/quia phᷣus.. me/ taphᷣ. ponit plures acceptiões generis qᷓ; tres:. ¶ Secũdo ſic/ contra pꝛimã diffinttionẽ:illud qað cõtinet᷑ equalit᷑ cũ altero ſub aliquo tertio nõ ſup/ ponitur ilii alteri:ſed ſpectes cõtinet᷑ equaliter cũ genere ſub vniuerſali:cum ſit ſpecies vniuerſalis/ vt dictũ eſt:modo ſpecies eiuſdem generis equa/ Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij liter continentur ſub genere: S. ¶ Tertio ſic: Pꝛi ma diffinitio generis conuenit alijs a diffinito: non eſt bona. Añcedens ꝓbatur quadrupliciter. Pꝛimo qꝛ conuenit enti/qꝛ enti ſupponit᷑ ſpecies. Scdo/ qꝛ differẽtie etiã ſupponit᷑ ſpecies. Tertio/ quia diffinitioni ſupponitur ſpecies. Quarto/qꝛ celo ſupponuntur om̃es ſpecies iſtoꝛũ inferioꝛũ: et tamẽ nullum iſtoꝝ eſt genus: ergo. C¶ Quarto: Si ſcða diffinitio generꝭ eẽt bñ aſſignata/vł ꝑ eaʒ diffiniretur intentio generis/ vel res ſubiecta in/ tentioni/ vel aggregatũ ex vtroq;:nõ tertiũ: quia eſt ens per accidens /cuius non poteſt eſſe diffini/ tio:nec ſecũdum: quia logicus non habet diffini re pꝛimas intentiones ſeu res ſubiectas:quia als eſſet artifex realis: nec pꝛimũ: qꝛ intentio generꝭ non pꝛedicatur de pluribus differentibus ſpecie/ cum ſit ſpecies ſpẽaliſſima. Item cum dicitur ge/ nus eſt qð pꝛedicatur:ibi talis terminus genꝰ cũ ſit terminus concretiuus/ debet ſupponere de vi logices pꝛo re ſubiecta: ergo videtur ꝙ res ſubie/ cta ibi diffiniatur. ¶ Quinto ſic:Scdðda diffinitio generis conuenit alijs a diffinito:nam cõuenit en ti:etiam non cõuenit omni cõtento ſub genere/ſcũ ſpecies contineatur ſub genere cui talis diffinitio nõ cõuenit. ¶ In oppoſitum arguit᷑ auctoꝛitate poꝛphyrij ponètis illas acceptiões generis ⁊ dif finitiones. In queſtione ſicut in alijs erunt tres articuli. Quantũ ad pꝛimũ. Pꝛimo ſciendũ ννεειενεε acceptionũ gene ris ſupponit᷑ ᷣmo/ ꝙ genꝰ accipit᷑ dupliciter.Ano modo generaliter ꝓ quodam cõmunmi ad tres ac/ ceptiones poſitas in textu:⁊ ſic genus dicit᷑ multi pliciter ſeu equoce de illis tribus acceptionibus. Alio modo capitur ſpecialiter/ ⁊ hoc maxime pꝛo tertio membꝛo/ ſeu pꝛo tertia acceptiõe generꝭ in qua dicit᷑/genus eſt cui ſupponitur ſpecies: et ſic non eſt equiuocum /ſed vniuocũ. ¶ Scðo ſuppo/ nitur ꝙ ad genus pꝛimo modo dictum tria requi/ runtur:pꝛimo ꝙ ſit collectio multoꝛuʒ:ſcðᷣo ꝙ illa multa habeant habitudinẽ affinitatis ad inuicem ⁊ altquid vnũ:id eſt ad vnum pꝛincipium eoꝛum: defectu cuius cumulus lapidũ nõ dicitur genꝰ pꝛi mo modo:quia lapides nõ habent affinitatem ad inuicẽ neq; ad vnũ pꝛincipiuʒ:tertio requiritur ꝙ talis collectio diſtinguat᷑ ab alijs generibus per ipſum pꝛincipiũ.Ex quo ſequitur/ꝙ in genere pꝛi mo mo do dicto reperiuntur tres reſpectꝰ ſeu tres habitudines:pꝛimus eſt reſpectus equiparãtie q̃ eſt illoꝛũ multoꝛũ adinuicẽ:ſcðs eſt ſupꝛapoſitio/ nis/qui eſt ipſius pꝛincipij ad illa multa: tertiꝰ eſt ſuppoſitionis /qui eſt illoꝛũ multoꝝ ad ip̃m pꝛinci piũ. ¶ Tertio ſupponit᷑/ ꝙ ad hoc ꝙ aliquid ſit ge nus ſcðo modo dictũ/requiritur ꝙ ſit pꝛincipiuʒ effectiuũ vei conſeruatiuũ illius geniti. Et notan/ ter dicitur pᷣncipiũ conſeruatiuũ: nam locus non eſt ᷣncipium ꝓductiuũ rei genite licet bñ ſit pꝛin/ cipium cõſeruatiuum rei genite ratione qualitatũ ⁊ influentiarũ celeſtium. Ex quo ſequit᷑//ꝙ nõ acci pitur locus pꝛo ſuperficie coꝛpoꝛis cõtinẽtis rem locatam:ſed magis pꝛo aggregato ex illa ſuperfi/ cie ⁊ qualitatibus ſeu influentijs coꝛpoꝛũ ceieſtiũ. Seqt᷑ ſcðᷣo /ꝙ materia ⁊ foꝛma nõ debẽt ꝓpꝛie dici gñs ſcðo mõ /neq; etiã finis cũ nõ ſint pᷣncipia ef/ fectina. Tertio patet/ ꝙ tẽpus nõ eſt genus hoc ſcðo modo:quia eſt magis cauſa coꝛruptionis qᷓ; gencratiõis/ ꝓ quãto duratio rei facit ipam elõga ri a ſuo pꝛincipio ⁊ appꝛopinquare finem ſuum. ¶ Quarto ſequit᷑ ꝙ mater dicit᷑ bñ genꝰſcðo mõ: qꝰ eſt ᷣncipiũ actiuũ generatiõis. ¶ Quarto ſup ponit᷑ ꝙ a poꝛphvrio pᷣter acceptionẽ generis lo/ gici/ſolũ enumerant᷑ acceptiões generis:ad quaꝝ ſimilitudinẽ ſumit᷑ genus logicũſ⁊ q magis ꝓpin que faciunt ad eius cognitionẽ. ¶ Ex iſtis ſequit᷑/ ꝙ acceptiões gener ſũt ſufficienter aſſignate:⁊ ꝙ genus tertio mõ dictũ eſt vniuocũ:ſed genus cõe ad tres acceptiões eſt eqͥuocũ/⁊ tale n diffinit. — 7 pg— ꝓ oeclaratiõe pꝛi⸗ Gcdðo ſciendũ me diffinitiõis poni tur ſcðᷣo hec diſtĩictio.Aliqͥd ſupponit᷑ generi du/ plicit. Ano mõ directe/ vt ſpẽs/⁊ indiuidua: ⁊ ali dd indirecte ſiue laterałr/vt differẽtie. Directe ad huc dupkr:ſcʒ mediate/⁊ ĩmediate:mediate vt ſũt indiuidua:ĩmediate vt ſpẽs. Tũc ðꝛ/ꝙ intellectꝰ pᷣme diffinitiõis gener eſt iſte: Genꝰ eſt vle/ cui di recte ⁊ ĩmediate ſupponit᷑ ſpẽs: licʒ em̃ differẽtia indirecte ſupponat᷑ generi nõ tñ directe:licet etiã indiuiduũ ſupponat᷑ generi mediate/nõ tñ imme⸗ diate. ¶ Sed ꝓ declaratiõe ſcðe diffinitiõis ſup/ ponit᷑pᷣmo ꝙ bᷣ nomẽ qð /jpᷣt triplr ſumt. Uno mõ relatiue quẽadmodũ in diffinitiõe gener capitur. Alioo indefinite. Tertioo interrogatiue. ¶ Sup/ ponit᷑ ſcðᷣo ꝙ h̊ nomẽ płibꝰ/põt capt duplr. Anoꝰ poſitiue /⁊ ſic idẽ ẽ ꝙ mſtis:⁊ ſic accipit᷑ ĩ diffinitio neſqñ dꝛ genꝰ ẽ qð pᷣdicat᷑ de płibꝰ.i.de młtꝭ.Allio mõ cõꝑatiue/vt ĩpoꝛtat exceſſuʒ:⁊ ſic nõ capit᷑ hic/ qꝛ tũc ſenſus eẽt ꝙ genꝰpᷣdicaret᷑ de aliqͥbꝰ differẽ tibus pluſqʒ ſpecie:vł de aliqͥbꝰ/⁊ nõ de tot qͥn de alijs. ¶ Tertio ſupponit᷑ ꝙ hecↄilctio/pᷣt teneri duplr. Anoo capłatiue:alioo expoſitiue jvt idẽ ẽ ꝙ ideſt:⁊ ſic capit᷑ hᷣ. ¶ Quarto ſupponit᷑ ꝙ iſte abla tiuus ſpẽ accipit᷑ in diffinitiõe pᷣme intẽtionaliter. Ex q ſequit᷑/ꝙ diffinitio generꝭ ẽ data ꝑ additamẽ tũcũ in ea ponat᷑ aliqͥd qð nõ ſit de rõne generis Fo. Io KF, Scotsꝰin.3. diſ. 4 1.ꝓl☛ „ Ita em̃ eſt intrinſeca.Ex iſtis d:/ꝙ intellectꝰ ſcde diffinitiõig in oĩbꝰdiffi eſt iſte: Genꝰeſt vle qð pᷣdicat᷑.i.natũ eſt pᷣdicari p i dihdem dicatione ſignata ĩmediate ⁊ directe de pluribꝰ.i. de multis differẽtibꝰ ſpecie in eo qð dd. Et aduer te ꝙ iſte due diffinitiões diuerſimoge dant de ge nere:pᷣma dat᷑ ð genere hm ꝙ ẽ gen?/qð vt ſic dic reſpectũ ad ſpẽm:ſcða dat᷑ de genere hᷣm ꝙ eſtvle: ⁊ vt ſic reſpicit ſpẽm ſub rõne ſᷣijcibilis.Ex qͥ̊ ſeqt ꝙ iſte due diffinitiões dantk de genere hᷣm diuer⸗ ſas habitudines:nõ eſt aũt incõueniẽs aliquã ſe/ cundã intentionẽ ſᷣm diuerſas habitudines habe/ re duas diffinitiões ſaltẽ datas per additamẽtũ. Tertio ſciendũ u tedinas diffinitiones incꝛ⸗ dũt aliq̃ difficultates. Pꝛima:an diffinitio generẽ data in võne vlis ſit quidditatiua vel deſcriptiua. ¶ Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑ pᷣmo /ꝙ diffinitio qdditatiua eſt duplex:qdã eſt pure quidditatiua/ cuiꝰoẽs ꝑtes ꝑtinent ad qdditatẽ diffiniti/ſic iſta hõ eſt aĩal rõnale. ¶ Alia eſt qͥdditatiua data per additamẽtũ in q̃ addit᷑ aliqð extrinſecũ diffinito:⁊ talibus diffinitiõibꝰ diffiniunt᷑ oẽs ſcðe intẽtiões: et etiam oĩa accña relpectiua/⁊ etiã abſoluta:ꝛnam accidens abſolutũ ſiue in ↄcreto ſiue in abſtracto nõ põt diffinire cõplete ⁊ diffinitiõe quietãte intel lectũ ſine te rmino ſue dependẽtie qui eſt ſubiectũ. Et ſi qͥs dicat /habʒ genꝰ⁊ differentiã: ↄcedo:⁊ pᷣt intelligi quãtũ ad qðlibet eiꝰ/ nihil intelligẽdods ſua depẽdẽtia vł termino illiꝰ depẽdentie: ↄcedo: S põt habere diffinitionẽ quidditatiuã nõ datã ꝑ additamentũ. Reſpõdeo/ ꝙ põt bene aſſignari ali qua ratio ꝑ eſſentialia indicans totã 7 entiã illiꝰ? 4 lationuz et relatiuoꝛũ: vt diẽ ſco. in.. diſ. I. q.2·in fi. de tertio pᷣn.· E ſead illa ꝓpꝛie nõ eſſet diffinitio: qꝛ nõ eſſet expꝛeſ⸗ ſiua ꝑfecti conceptꝰ eiꝰ/neq; quietatiua intellectꝰ. Et aduerte ꝙ duplex eſt difſinitio pure quiddita/ tiua:quedã eſt cuiꝰ oẽs partes ꝑtinẽt ad qdditatẽ diffiniti/ʒ non vt genꝰ ⁊ dꝛña:vt diffinitiones ge/ nerũ generaliſſimoꝛũ/ que dant᷑ ꝑ ens ⁊ modũ in/ trinſecũ ipſoꝛũ. Ilia eſt que dat᷑ ꝑ genꝰ⁊ dꝛñam:⁊ de illa cõiter ða ꝙ ſola ſpẽs diffinit᷑: ⁊ ibi capit᷑ ſpe cies tã ꝓ ſpẽ ſpecialiſſima qᷓ; ſubalterna. ¶ Scðᷣo ſupponit᷑ ꝙ ad hoc qð aliqͥd ſit pꝛopꝛie diffinibile diffinitione qͥdditatiua/qͥnq; cõditiones reqͥrunt᷑. ¶ Pꝛima /ꝙ ſit ens poſitiuũ:⁊ per hoc excludunt᷑ non entia ⁊ etiã pꝛiuatiua. ¶ Scða/ ꝙ ſit ens ꝑ ſe vüf⸗ ꝑ hoc Nhane entia ꝑ zſicrswe pnib⸗ . õ niger/ que nõ habẽt ꝓpꝛie diffinitionẽ qͥddita/ Dehis vl/ tiuã. ¶Tertia q ſit ens reale.i.cui nõ repugnet de Sooei hr̃e verã eſſe:⁊ ꝑ hoc excludunt᷑ entia rõnis:cuiuſ arto diſ.l. modi ſunt ſcde intẽtiones que ſolũ diffiniunt dif q:x. de pꝛi/ finitiõe data ꝑ additamẽtũ. C Quarta/ ꝙ ſit vle: mo pꝛinci/ et ꝑ hoc excludunt᷑ oĩa ſingiaria: qrũ differẽtie nõ 6 pñt dici qͥdditates/ cũ de rõne qͥdditatis ſit ꝙ ſit cõicabilis. ¶ Quinta/ꝙ ſit compoſitũ.i.ꝙ nõ ſit ens ſimplr ſimplex: ⁊ ꝑ hoc excludunt᷑ ſimpfr ſim plicia:cuiuſmodi eſt ens/ differẽtie vltime ⁊ etiam ꝓpꝛie paſſiones.Ex his ðꝛ pꝛimo ꝙ diffinitio ge/ neris data in rõne pꝛedicabtlis /eſt qͥdditatiua da/ ta ꝑ additamentũ: qꝛ in ea ponit᷑ ille ablatiuꝰ ſpe/ cie/ qͥ ſupponit ꝓ fundamẽto coꝛrelatiui generis: ꝗð nullo mõ pertinet ad qͥdditatẽ gener.Ex quo ſequit᷑/ ꝙ diffinitiones ſecundarũ intẽtionũ ſemꝑ dantur ꝑ additamentũ. Et ſi qͥs dicat: Poꝛphyriꝰ dicit ꝙ diffinitio generis eſt deſcriptiua:debet in 5 telligi/ non eſt pure quidditatiua. e ᷣ J Go circa textum inci- Quarto ſciẽdũ dit vna difficultas: quõ intelligit᷑ ꝙ genꝰ pꝛedicet᷑ de pluribꝰ dꝛñtibꝰ ſpecie:et ꝙ genꝰ ſaluat᷑ in vnica ſpecie. Et arguit᷑ pꝛimo ꝙ genꝰnon pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differentibꝰ ſpecie:iſta eſt falſa/ genꝰ de om̃i ſpecie pꝛedicat᷑ g iſta eſt falſa/ genus pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽtib ſpecie. Patet ↄña:qꝛ iſte ꝓpõnes ſunt ſynonyme/ cũ ſint de eiſdem terminis eodẽ mõ ſupponẽtibꝰ. Añdet᷑ ꝙ ille terminꝰ de pluribꝰ non tenet᷑ cõpara tiue/ ſed poſitiue:vt viſum eſt:⁊ ly ſpecie/ nõ regit᷑ de ly pluribꝰ/ſed de ly differẽtibꝰ.Et eſt regula:ꝙ qñ cõparatiuꝰ ponit᷑ in or̃one ſine ablatiuo recto ab eo/ tunc tenek poſitiue: iðo ly ſpecie/ regik de ly dꝛñtibꝰ. Et ſi qͥs dicat:; ſupponit confuſe diſtri butiue:qꝛ terminꝰ rectus ab iſta dictione differt ⁊ differẽs ſupponit confuſe ⁊ diſtributiue. Dicit᷑ ꝙ verũ eſt ſi regat᷑ mediãte pꝛepoſitione a vłab. Sz quo ad ſcðam partẽ in q̃ querit᷑/vtrum genꝰpoſſit ſaluari in vnica ſpecie? Rñdet᷑ ꝙ ſaluari in vnica ſpecie põt tripfr intelligt.Ano modo ſᷣm exiſtẽtiã. Alio mõ ſᷣm potentiã. Tertio mõ ſᷣm aptitudinẽ. Scðm exiſtentiã dico/ ꝙ genꝰ põt ſaluari in vnica ſpecie. Patet: ꝗꝛ deſtructis oĩbꝰ ſpeciebꝰ dempto hoĩeſadhuc hõ eſt aĩal: et bñ ſequit᷑/ hõ eſt: gaĩal eſt. ¶ Sed dubiũ eſt qͥd diceret Ariſto. vtrũ oẽs ſpecies poſſent deſtrui dempta vna /cũ ſint de in/ tegritate vniuerſi. ¶ De ſeðᷣo dicit᷑ ꝙ genꝰ ſᷣm po⸗ tentiã põt ſaluari in vnica ſpecie:nã deꝰpõt facer exercita ⁊ ſignata.Exercita q fit mediãte iſto ver/ meliꝰ ⁊ ma/ Liber pꝛedicabiliũ poꝛphyrij de pluribus.cEt dicit᷑ notãter terminatiue:qꝛ fun/ G damentaliter talis aptitudo poteſt ſaluari invni-⸗ ca ſpecie:cum animalitas a qua non diſtinguit᷑ ta lis aptitudo poſſit ſaluari in vnica ſpecie. Et hec de pᷣmo articulo.Quantũ ad Sn 3 nne F trũ hic diffinia D ubitat Ppmo intẽtio generis ſiue res ſubiecta intẽtioni. Et arguit᷑ ᷣmo/ꝙ diffiniat genus ꝓ denoĩato:qꝛ illud hic diffinit᷑ qð pᷣdicat in qͥd de pluribus differẽtibus ſpecie:ſed res ſub/ iecta ſeu genꝰ ꝓ denoĩato eſt hmõi:vt ptʒ de alali qð pᷣdicat᷑ in qͥd de boĩe ⁊ de boue:q hic nõ diffini„ tur intẽtio generis/ ſed res ſubiecta. ¶ Scdo ſic: Mã vt diẽ Illud qð hic diffinit᷑ pᷣdicat᷑ de pluribus differẽti ſco.q.c.q̊t/ bus ſpecie:ſed genus ꝓ per ſe ſignificato nõ pᷣdi/li.ꝙ intẽtio cat᷑ de pluribus differẽtibus ſpecie:ſed ſolũ diffe/ generꝭ ĩ co⸗ rentibus numcro:cũ ſit ſpẽs ſpecialiſſima vniuer/oꝛe et aĩali ſalis. ¶ Tertio ſic: Genꝰ ⁊ ſpẽs ſunt ſpẽs diſpa/nõ differũt rate:g vnũ nõ debet diffiniri ꝑ reliquũ:cũ vna ſpe niſi nũero. cies diſꝑata nõ diffiniat᷑ ꝑ aliã. Cõfirmat:qꝛ totꝰ ꝓceſſus poꝛphyrij nõ videt᷑ eſſe niſi de re ſubiecta 1 intẽtioni:vt ptʒ ex ſuis exemplis. ¶ In oppoſitũ Sco.in.. arguit᷑ pᷣmo ſic:illud diffinit᷑ a logico qð ꝑ ſe conſi diſ.i.ꝗq.⁊.in derat᷑ ab eo:ſed res ſubiecta intẽtioni nõ cõſidera/ fine ſcði pᷣn tur per ſe a logico:ſed ſolũ ꝑ accidẽs ꝓ quãto ſibi cipalis. attribuit᷑ aliq̃ intentio.Scðo ſic:illud qð hic diffi/ nitur debet eſſe vntuocũ:ſed nulla res ſubiecta in/ tentioni generis eſt vniuoca ad oĩa illa que dicũt genus:igit. Itẽ ſi hic diffiniret᷑ res ſubiecta inten tioni:quero de illa:vel eſſet aĩal vel coloꝛ vel ſub/ H. ſtantia vel quãtitas/⁊ ſic de alijs: ſed nullũ iſtoꝛũ Sco.in.x. eſt dicendũ:qꝛ qua rõne diceret᷑ vnũ eadẽ rõne di/diſ.⁊z.in rñ cendũ eſſet ⁊ reliquũ.Si dicas/ ꝙ quodlibet iſtoꝝ ſione vnice diffinit᷑. Pꝛobat᷑ ꝙ nõ:qꝛ tunc diffinitũ nõ eſſet cõ. qᷓſtionis. uertibile cum diffinitiõe/ cum diffinitũ nõ eſſet ali/ qͥd vnũ:⁊ tamẽ diffinitio eſſet vna. Pꝛo ſolutione De hoc vi⸗ ponunĩ᷑ aliꝗᷓ dicta. ¶ Pꝛimũ:hic diffinit᷑ gen⸗ ꝓ de ſco.in.i. per ſe ſignificato cõcretiue deſignato:vt ꝓbãt iſte diſ..q.⁊. rationes. ¶ Pꝛo cuiꝰ declaratiõe dicit᷑ ſcðᷣo/ ge nus põt accipi tripliciter ſicut ⁊ alia Ceered e Illa diſtin⸗ per ſe ſignificato: vt eſt ſcða intentio cauſata per ctio videt᷑ actũ cõparatiuũ intellectus.Scðo accipit᷑ genus oꝛiri ex di/ ꝓ denoĩato qð eſt pᷣma intentio:vt aĩal de quo ve ctis ockã ⁊ rum eſt dicere ꝙ eſt genus.Tertio accipit᷑ pꝛo ag gꝛegoꝛij po gregato ex pᷣma intẽtione ⁊ ſcda. Et iſte acceptio/ nẽtes ſcðaſ nes fiunt per intellectũ:et iſtis duobꝰ modis vlti/intẽtiõeſ eẽ mis nõ accipit᷑ ibi genus ſed pꝛumo modo: vbi tñ ↄcepts ſig/ foꝛte de rigoꝛe logices deberet accipi pꝛo re ſubie nãteſ alios cta:cũ cõcreta de rigoꝛe logices ſupponãt ꝓ rebꝰ cõceptꝰ/rõ/ ſubiectis: de hoc tñ dictũ eſt in ſũmulis in caplo ne cui hu/ de genere quõ virtute incellectꝰ terminꝰ põt ſtare iuſmõi pᷣdi ꝓ ſuo foꝛmali ſᷣcato. ¶ Dicit tertio/ ꝙ pᷣdicari ꝑ catiões /ſc ſe ↄuenit ſcðᷣis intẽtionibꝰ ⁊ ꝑ accidens rebꝰ ſubie gen' eſt qð ctis:qꝛ pᷣdicari eſt terminꝰſcðe intẽtiõis impoꝛtãs pᷣdicat᷑ ⁊c. ſcðam intentionẽ:ideo per ſe nõ põt dici de pᷣmis dicunt᷑ eẽ ſi intẽtionibꝰ:eſſe tñ per ſe cõuenit pᷣmis intentiõibꝰ gnate/q̃ſi ſi ⁊ exercet illud in pᷣmis qð pᷣdicari ſignat in ſcãᷣis. gnãtes illa Ex quo ſequit᷑ ꝓbabiliter/ ꝙ noĩa ↄcreta ſcde intẽ qͥ pᷣdicatõe tionis reſpectu huiꝰ pᷣdicati pᷣdicat᷑:ſupponũt pꝛo exercita de denoĩato vel ſubiecto reſpectu hui⸗qð ẽ eſſe. Pꝛo pluribꝰ ⁊c. cuiꝰ declaratione ðꝛ ãrto/ ꝙ pᷣdicatio eſt duplex.ſ. pᷣdicant᷑: iõ ꝙ omnes ſpecies deſtruant᷑ dempto hoĩe ⁊ tñ ibiꝰ bo eſt: vt hõ eſt aial. Signata que fit mediãtibus gis ſcotiſti grit aĩal: genꝰſᷣm potẽtiã poteſt ſaluari in vnica ſpecie. ¶ De tertio ðꝛ: ꝙ genꝰ ſᷣm aptitudinẽ non põt ſaluari in vnica ſpecie/ſaltẽ terminatiue: ſic ꝙ non ſit aptũ natũ eſſe in pluribꝰ ſpeciebꝰ:nã in ãli/ bet ſpecie de ſe natũ eſt eſſe in pluribꝰ/ ⁊ pꝛedicari Aſtis vᷣbis dicit᷑/pᷣdicat᷑ /afſirmat᷑ /verificat᷑: vt cum ce dicerent᷑ ðꝛ genus pᷣdicat᷑ de ſpecie:ſuꝑius affirmat᷑ de ſuo ille pᷣdicati inferioꝛi.Et aduerte /ꝙ pᷣdicatio ſignata in intẽtio ones eẽ fũ/ nibus ſcðᷣis nõ põt exerceri in eiſdem /niſi foꝛte in damẽtales his que ſe habent ſicut ſuperius ⁊ inferius: vel vt ai i di 0..6.gt/ Pintetio nere 1(0 eet aiali differät ſi nüero, ſco.in.4. .l.q.2.ln neſcöipa Dalls, h. Gco.in.J. l.z3n rñ one vnice tionis. ehoc vi⸗ eſco.in. il..q,2. Ua diſtin⸗ lo videt diri ex di is ochã: egoꝛijpo ttes ſcdal tẽnoeſ el cept' ſi tel alios ſcept' ecur hu lmöißa tiöes ſcz Liber pꝛedicabiliũ ſublectũ ⁊ ꝓpꝛia paſſio. Pꝛimũ patet/ qꝛ iſta pꝛedi catio ſignata/ genus pᷣdicat᷑ de ſpecie:male exerce tur ꝑ iſtã ſpẽs eſt genꝰ.Scðm patet/ qriſta genus pᷣdicat᷑ de hoc genere: cõueniẽt᷑ exercet᷑ per iſtã/ʒ gen' eſt genꝰ:⁊ iſta pᷣdicabile pdicat᷑ de vniuerſali ꝑ iſtã vniuerſale eſt pᷣdicabile. ¶ Ex hoc infertur ꝙ pᷣdicatio ſignata in intẽtionibus ſcðis deſpatis exercet᷑ in pᷣmis/ vt iſta gñs pᷣdicat᷑ de ſpecie exer/ cet᷑ ꝑ iſtã/hõ eſt anĩal. ¶ Scðo infert᷑/ꝙ a pᷣdica/ tione ſignata in ſcðᷣis intẽtionibꝰ ad pᷣdicationeʒ exercitã in pᷣmis /nõ eſt ↄña foꝛmalis: qꝛ ſtat añs eẽ verũ ↄñte exiſtẽte falſo:vt pᷣdicabile pᷣdicat᷑ de vli eſt ſignata/ ⁊ tñ nõ exercet᷑ in pꝛimis. Ris ſup poſitis dicit᷑ ᷣmo/ꝙ illud quod hie diffinit᷑ nõ eſt res ſubiecta intẽtioni generis:vt ꝓbatũ eſt.Scðᷣo dicit/ ꝙ hie diffinit᷑ intẽtio generis cõcretiue deſi/ nata:qꝛ illð h̊ diffinit᷑ cui ꝑ ſe ineſt diffinitio: ſed oc eſt tm̃ intẽtioni ſecũde/ eo ꝙ in diffinitiõe po/ nunt p̃dicata intẽtionalia/q̃ ꝑ ſe pᷣmo inſunt intẽ/ tioni ⁊ rei ſubiecte ꝑ accñs. Ideo ðꝛ tertio/ꝙ res ſubiecta intentioni eſt illud in q̊ exercet᷑ diffinitio intentionis. ¶ Ad rationes alterius opinionis. ¶ Ad pᷣmã dicit᷑//ꝙ res ſubiecta bñ pᷣdicat᷑ in qͥd de ſpecie pᷣdicatiõe exercita:tñ gñs bñ põt pᷣdica ri pᷣdicatiõe ſignata. ¶ Ad ſecũdã dicit᷑/ꝙ licʒ in/ tentio gñis/ nõ pᷣdice᷑ pdicatione exercita niſi de differẽtibꝰ nũero:tñ pᷣdicatiõe ſignata bñ pᷣdicat᷑ de differentibꝰ ſpecie.¶ Ad tertiã dicit᷑/negando añs: nam in reſpectu vniuerſaliũ diſꝑatũ bñ põt diffiniri ꝑ ſuũ terminũ ſeu ꝑ fũdamentũ alteriꝰ di ſparati:⁊ hoc ſaltẽ diffinitiõe data ꝑ additamẽtũ. ¶ d ãrtã dr/ꝙ ꝓceſſus poꝛphyrij dat᷑ de mant/ feſtioꝛibꝰ nobis:ideo illa exẽplificat ꝑ ᷣmas inten tiones:nõ qꝛ de ipſis dederit diffinitiões:ſed qꝛ ꝑ eas exercenẽ᷑/q̃ ꝑ ſcðas intẽtiones Anonranee 1 trũ illa ſit ↄce nus:⁊ vtrũ de rigoꝛe ſᷣmonis ille debeãt concedi: anĩal eſt genus/ hõ eſt ſpẽs/ rõnale eſt differentia. ¶ Ad pꝛimũ /rñdet᷑ ꝑ diſtinctionẽ:qꝛ hec ꝓpõ ge nus eſt geno põt habere ſex ſenſus. ¶ Pꝛimus eſt ſcðm què ille terminꝰ gñs tenet᷑ vtrobiq;ᷓ ꝓ deno/ minato. ¶ Scðs eſt ſcðm quẽ tenet᷑ vtrobiq; ꝓꝑ ſe ſignificato. ¶ Tertiꝰ eſt ſcðᷣm quẽ genꝰ in ſub/ iecto accipi᷑ ꝓ denoĩato/⁊ in pᷣdicato ꝓ ſe ſignifi/ cato: et tũůc talis eſt denoĩatiua/ſicut iſta anĩal eſt genus. ¶ Quartꝰeſt ſecũdũ quẽ genꝰ a parte ſub iecti ſumitur pꝛo ꝑ ſe ſignificato/et in pᷣdicato pꝛo denoĩato: ⁊ talis pꝛedicatio eſt ſimilis huic genꝰ eſt animal. ¶ Quintus eſt ſcõm quẽ genus vtro/ biqʒ ſumit᷑ ꝓ per ſe ſignificato:ſed a parte ſubiecti ſumit᷑ vt qͥd:⁊ in pᷣdicato/vt modus. ¶ Serxt' eſt ſcðm quẽ genus accipit᷑ pꝛoꝑ ſe ſignificato/ſed in ſubiecto accipit᷑/vt modus: ⁊ in pᷣdicato/vt quid. ¶ Ex iſtis ſequit᷑ ᷣmo /ꝙ hec ꝓpõ genus eſt ge/ nus/ in ãttuoꝛ ᷣmis ſenſibus põt cõcedi.Dicit᷑ ſe/ cundo ꝙ hec ꝓpoſitio genus eſt genus /in quinto ⁊ ſexto ſenſibus eſt falſa:qꝛ tũc denotat᷑ ꝙ genꝰ ꝓ per ſe ſignificato pᷣdicatiõe exercita pᷣdicet᷑ de plu ribus differentibꝰſpecie:quod eſt falſum/ cũ ſit ſpe cies ſpẽaliſſima. ¶ Ad ſecundã partẽ dubij dicit᷑ ab aliquibꝰꝙ tales ꝓpoſitiões/ homo ẽ ſpẽs/ani⸗ mal eſt genus/ ſunt diſtinguen de penes ſcᷣm mo dũ equiuocationis:eo ꝙ ſubiecta eaꝝ poſſunt ſup ponere ꝑſonaliter ⁊ ſimpliciter. Añ dicũt ꝙ ſi ſup ponãt ꝓ re ad extra ſunt falſe:ſed ꝓ intẽtiõe anĩe leu ↄceptoanĩe ſũt vere/⁊ ſupponũt materialiter. Bliter tamen reſpondet᷑/ ꝙ tales pꝛopoſittones Fo. II ſunt ſimpliciter ↄcedẽde /ſcðᷣm ꝙ ſubiecta eaꝝ ſup ponũt ſimplicit᷑ ꝓ ſignificato adequato hᷣm ſe ca. pto termini cõmunis.Añ data eſt regula in ſum/ mulis/ ꝙ terminus acceptus reſpectu pᷣdicati vel ſubiecti ponentis differẽtiam inter ſuperius ⁊ in/ ferius/ ſupponit ſimpliciter ꝓ ſigniſicato adequa to:ideo ſubiecta iſtaꝝ ꝓpo ſitionũ ſupponunt ſim pliciter:neq; de rigoꝛe ſermonis ſunt diſtinguẽde: nam talia pᷣdi cata intẽtionalia faciũt ſubiecta ſup ponere ꝓ ſignificatis adequatis:vt ſũt in potẽtia ꝓpinqua vel remota de pluribus pᷣdicari vel non pdicari: ⁊ hoc virtute illiꝰ regule:talia ſunt ſubie/ cta qualia ꝑmittuntur a pᷣdicatis ſuis. Sed quere ret aliquis/qualit᷑ ſupponit ſpecies in iſta /homo ẽ ſpecies:ſimiliter genus in iſta ꝓpoſitione/ aĩal eſt genus. Rũdetur cõmuniter/ ꝙ ſupponũt ꝑſonali ter ꝓ quibuſdã ſecũdis intẽtio nibꝰ cõcretiue deſi gnatis.Sed cõtra hoc arguit᷑:cõcretũ debet ſup/ ponere pꝛo ſignificato materiali:ſʒ iſti termini ſũt termini cõcretiui:igit᷑. Item dicẽdo/homo eſt pa/ ter/ homo eſt albus:ibi pᷣdicata ſupponunt pꝛo ſi- Sneſicaua materiali. Itẽ cuiuſlibet ꝓpoſitionis at irmatiue vere ſubtectũ? pꝛedicatũ debent ſuppo nere ꝓ eodem:ergo etiã ibi ſupponunt pꝛo eodẽ. Itẽ ſi ſpecies ſupponeret ꝓ ſecũda intẽtione con cretiue deſignata/ iſta eſſet ↄcedenda homo eſt ſe cũda intentio cõcretiue deſignata:quia quãdo alt qͥs terminꝰ ſupponit ꝓ aliquo ſub aliquo modo: tũc terminus iliꝰ ꝓ quo ſupponit ſumptus cũ illo mõ bificat᷑ de illo de qͥ verificat᷑ ille Cminꝰ: ſʒ ſpẽs ſupponit pꝛo ſecũda intẽtione cõcretiue deſigna/ ta:ergo ſecũda intẽtio cũ iſto modo cõcretiue de/ ſignata verificat᷑ de illo de quo verificat᷑ ſpecies. Pꝛopter iſtas rõnes dicunt aliqui ⁊ magis logica liter ⁊ de rigoꝛe ſermonis/ ꝙ ſpecies ſupponit pꝛo illo ꝓ quo ſupponit ſubiectũſcõnotando illud ſub iectum habere talẽ ſecũdam intentionẽ:ſicut dicẽ do/petrus eſt albus:ly albus ſupponit ꝓ petro cõ notando ipᷣm habere albedinem. Ex iſto ſequit᷑ſꝗꝙ iſti termini fũt cõcretiui/gñs/ſpẽs/ differentia ⁊c̃. Et ideo iſta non eſt ↄcedẽda de rigoꝛe ſpecies eſt ſcða intẽtio:niſi caperet᷑ iſtud cõplexũ ſecũda in/ tẽtio cõcretiue/ſed debet dici ſpecies eſt vnũ intẽ/ tionale.Et ꝙ ſint ↄcretiui patʒ: quia nullus termi nus abſtractiue ſumptus videtur pᷣdicari denomi natiue de aliq ſubꝛecto:nũqᷓ; em̃ ↄceditur iſta/pe/ trus eſt albedo /petrus eſt filiatio:ſimiliter iſte nũ qᷓ cõcedũtur /homo eſt ſpẽs/ anĩal eſt genus:ſi ta. les termini eſſent abſtracti:ideo neceſſe eſt ꝙ ſint termini cõcretiui/⁊ etiã ſint SndrAttm Atruz natur mus cõmunem ꝑ indifferẽtiã:⁊ determinatã p dif ferentiã indiuidualẽ:diſtinguat᷑ realiter a differẽ/ tia indiuiduali ꝑ quã ſic determinat᷑ 2 cõtrahitur. Bñdetur bꝛeuiter/ ꝙ nõ: ſed ſunt idem realiter/licz foꝛmaliter diſtin guant᷑. ¶ In oppoſitũ arguit᷑:ꝗñ cunq; aliaua duo/ ſic ſe habẽt ꝙ aliquid vere affir- mat᷑ de vno ⁊ illud idem vere negatur de alio/illa diſtinguunt realiter: ſed ſic eſt ꝙ aliquid vere af/ firmat᷑ de natura cõmuni/⁊ illud idẽ negat᷑ de dif/ ferẽtia indiuiduali:& illa diſtinguũt᷑ realiter. Di/ noꝛ ꝓbat᷑/ quia de natura cõmunt affirmat᷑ cõmu/ nicabile ⁊ idẽ negat᷑ de differẽtia ĩdiuiduali: qui iſta eſt vera differẽtia indiuidualis nõ eſt cõmuni/ cabilis. ¶ Pꝛo ſolutiõe ponũt᷑ aliq̊ ꝓpõnes. Pꝛi/ ma:q̃cũq; diſtinctio alicuiꝰ rei ſufficit ad hᷣ ꝙ de il 2 Sco. in.x. di. 23. q. vnt ca. Aide ſco. de differen tia in diui⸗ duali in. 2. diſt. z. q. 6e Sco in. 4. lo poſſint vᷣificari ↄdictoua. C Secũda ꝓpoſitio: q i· E quecũq; diſtinctio ſufficit ad hoc ꝙ Sdictoꝛia non verificent᷑ de eodẽ. ¶ Tertia ꝓpõ:ad hoc ꝙ con/ tradictoua debeant verificari de eodẽ/ requirit᷑ ꝙ verificent᷑ de eodẽ ſingulari omnimoda idẽtitate idem:et ideo poſſet negari ſimpliciter maioꝛ.Sed De iſto cõi contra hoc replicat᷑inter 5dictoꝛia eſt equalis re- dicto inter pugnantia:ſed aliqua 5dictoꝛia includunt diſtin/ /dictoꝛia ẽ ctionẽ realem aliquoꝛũ duoꝛũ/ergo ⁊ oĩa. Minoꝛ diſtãtia in/ pꝛobat᷑:qꝛ bñ ſequit᷑/a eſt ens/⁊ beſt nõ ens:gᷣ̊a ⁊ finita: vide b diſtingaunt᷑ realiter:&̊ etiã bene ſequit᷑ /natura Sco..q.i cõmunis eſt cõmunicabilis/ differẽtia indiuidua/ lis eſt nõ cõmunicabilis:; natura cõmunis ⁊ dif/ ferentia indiuidualis diſtinguunt᷑ realiter. ¶ Re/ ſpondetur ꝙ inter Sdictoꝛia eſt equalis repugnan tia reſpectu alicuiꝰ ſingularis omnimoda identi/ tate idem:ſed nõ opoꝛtet ꝙ ſit equalis repugnan/ tia reſpectu aliquoꝛũ adinuicẽ/ ſaltem in inferẽdo Sco.vl.q. diſtinctionem illoꝛũ. ¶ Tertio ſic:qñcunq; aliqð ꝓlo.ſoluit oppoſitũ dicit᷑ de aliquo ſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ accidens/ tale argu/ reliquũ nõ põt de eodem verificari: ſed vnitas nu mentũ pau meralis realiter conuenit nature:& eius oppoſitũ cis vᷣbis in videlicet cõmunicabilitas nõ cõuenit ipſi nature: articu.⁊.de et ꝑ cõſequẽs iſta eſt falſa/natura eſt cõmunicabi. theologia lis. ¶ œt ſi dicat᷑: ſingularitas ſeu vnitas nume/ cõtingẽtiũ: ralis ⁊ cõmunicabilitas non opponunt᷑ nec repu/ quaſi in me gnãt eidẽ. Contra:ſi cõſequẽtia ad aliqua antece dio articuli dentia repugnant/ et antecedentia repugnabunt: ſed bñ ſequit᷑/ hec res eſt vna vnitate minoꝛi vni/ tate numeralt:&̊ eſt multiplicabilis:vt bñ ſequit᷑/ hec res eſt vna vnitate numerali:&ᷓ nõ eſt cõmunt/ cabilis:ergo ſequit᷑ ꝙ vnitas minoꝛ vnitate nume rali ⁊ vnitas numeralis opponunt᷑. ¶ Keſpõdet᷑ ꝙ nõ ſequit᷑ gratia foꝛme/hec res eſt vna numero: ergo nõ eſt multiplicabilis:ſed bñ ſequit᷑/ hec res eſt ꝑ ſe vna numero:Y̊ nõ eſt multiplicabilis.Etiã non eſt incõueniẽs oppo ſita dici de aliquo:vnũ ꝑ ſe/⁊ aliud per accidens:qꝛ tunc nõ ſunt oppoſita. F ¶ Quarto ſic:natura cõmunis multiplicatur ad multitudinẽ ſuppoſitoꝛũ/ ⁊ determinat᷑ per hmõi — differẽtias:sᷣᷓ erunt tot ſpecies ſpecialiſſime homi Sco.in.⁊. nis/ quot erunt humanitates. Reſpõdet᷑ negando diſ.3. q.i. in conſequẽtiam:et ratio eſt: qꝛ licet natura ſᷣm eius ſolutione ꝓpꝛiã vnitatẽ quã habet in re ſit cõmunicabilis/ cuiuſdam iñ nõ eſt vniuerſale neq; ſpecies: ſed requirit᷑ ꝙ ſit argumẽti. pꝛedicabilis/⁊ ꝙ ſit ſub indifferẽtia quaſi cõtraria ad om̃es alios cõceptus: modo iſta nõ habet niſi in intellectu:igitur. ¶ Quinto ſic:omnis natura cõmunis eſt cõmunicab lis:ſed differentia induu/ HNõ poteſt dualis eſt natura cõmunis:ergo differẽtia indiui/ maioꝛ iden dualis eſt cõmunicabilis. Beſpõdet᷑ ꝙ ſi maioꝛ ſit titas cõclu/de omni/ cõſequẽtia eſt bona:ſed ſicut cõcluſio eſt di in cõclu/ falſa/ita ⁊ maioꝛ:cũ ſit ſenſus /de quocũq; verũ eſt ſione extre/dicere ꝙ eſt natura cõmunis/ de illo verũ eſt dice⸗ moꝛũ/ qᷓ ſit re ꝙ eſt cõmunicabile/ qð eſt talſum:poſſet etiã ne eidẽtitas eo gari minoꝛ: ⁊ boc ſi natura cõmunis ⁊ differentia um ad me indiuidualis accipiant᷑ abſtractiue. CSexto ſic: dium ĩ pꝛe/ bene ſequit/ hoc eſt cõmunicabile: demõſtrando ꝑ miſſis: vt ly hocnaturã cõmunẽ:⁊ hoc eſt differẽtia indiui/ dicit Sco. dualis:ꝗ differentia indiuidualis eſt cõmunicabi/ q..quotli. lis. Cõſequẽtia patet per ſyllogiſmũ expoſitoꝛiũ. arti.I. Keſpõdet᷑ ꝙ nõ eſt bonꝰ ſyllogiſmꝰ expoſitouꝰ:qꝛ a maioꝛe ad vnã de om̃i/ nõ eſt bona ↄña:qð tñ re quirif ad bonũ ſpllogiſmũ expoſitoꝛiũ. Et hec de ſecundo Irrtclo hrum ad ſeuii Lr 4[& reſponſalis: Acceptiones 2 C oncluſio diffinttiones generis ſunt fufficienter aſſignate in textu:vt patet ex dictis in duobꝰ articulis. ¶ Ad rõnes ante oppoſitũ que/ Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrtj ſtionis. Ad pᷣmã dicit᷑/ ꝙ licet genus tertio modo dictũ ſiue acceptũ ſit vniuocũ: non tñ genus acce ptum/ vt eſt cõmune ad tres eius acceptiões: ĩimo eſt ſic equiuocũ.Et ad illud qv ſubiungit/ dicit᷑ ꝙ poꝛphyrius noluit hic enumerare oẽs acceptiões generis /ſed ſolũ illas enumerat ad quaꝝ ſimilitu/ dinẽ ſumit᷑ genꝰ logicũ. C Ad ſcðᷣam dðꝛ/ ꝙ ſpẽs in actu exercito nõ ſubijci generi capto ꝓ per ſe ſᷣcato/ licet bene in actu ſignato.¶ Ad tertiã dicit negãdo antecedẽs:⁊ ad pᷣmã.ꝓbationẽ ð /ꝙ diffe rentie nõ ſupponunt᷑ directe generi/ ſed indirecte. Ad aliã ꝓbationẽ dicit᷑/ꝙ licet ſpẽs pponat illi diffinitioni tanqᷓ; contentũ ſub ſuo diffinito:tñ de noiatiue/ nõ tanqᷓ; inferius ſub ſuo ſuperioꝛi. Ad quartã ꝓbationẽ dicit᷑ /ꝙ oĩa ſupponunt᷑ celo ſup poſitione locali:ſed nõ ſuppoſitiõe foꝛmali ⁊ logi/ cali ſᷣm quã ſpẽs ſupponit᷑ generi. ¶ Ad quartã ptz ſolutio in ᷣmo dubio. ¶ Ad quintã dicit᷑ negã do antecedẽs:⁊ ad pᷣmã ꝓbatione dicit᷑/ ꝙ ens ex/ cludit᷑ per ᷣmã particulã diffinitiõis:qꝛ nõ eſt vni uerſale ſaltem ꝓpꝛie captũ neq; ꝓ per ſe ſigniſfica to.Ad ſcðam ꝓbationẽ antecedetis/ dicit᷑ ꝙ bene cõcludit ↄtra illos qui ponũt pᷣmã intentionẽ diffi niri:nam ſi animal diffiniret᷑ tali diffinitiõe/ opoꝛ/⸗ teret ꝙ talis diffinitio cõpeteret cuilibet cõtento ſub animali: quod eſt falſum. Pecies autẽ dicit᷑ quidem et de vniuſcuiuſq; foꝛma:ſcðm quam Adictum eſt pꝛiami quidem ſpeci- es digna eſt umperio. Iſtud eſt cðm capitulũ huius tractatus 11 in q̊ poꝛphyrius determinat de ſcðo pᷣdicabili.ſ.de ſpẽ:⁊ diuidtt᷑ in duas ꝑtes ᷣn/ cipales. ¶ In pᷣ̃ma ponit acceptiões ipſiꝰ ſpẽi:in ſcða eiꝰ diffinitiões. Pꝛimo igit᷑ ponit duas acce/ ptiões ſpẽi /dicẽs ꝙ ſpẽs ᷣmo ðꝛ vniuſcuiuſq; foꝛ ma vłpulchꝛitudo ſᷣm quẽã aliqͥs ðꝛ ſpecioſus:hᷣm quẽ modũ dictũ eſt ab antiqͥs/ꝙ ſpẽs pᷣami digna eſt imperio: ⁊ hoc mõ capit᷑ ſpẽs ab Ariſto. ᷣmo ethicoꝝ/ cũ dicit: Nõ oĩno felix eſt qͥ ſpecie turpiſſi⸗ mus eſt aut ſine ple. Scðᷣo mõ accipit᷑ ſpẽs:vt po nit ſub aſſignato genere.i.determinato: ⁊ dat poꝛ phyrius tria exẽpla. Pꝛimũ eſt: vt homo eſt ſpẽs anialis. Scðm:vt albũ.i.albedo eſt ſpẽs coloꝛis. Tertiũ:vt triangulus eſt ſpẽs figure. Cõſeq̃nter remouet dubiũ:nã ſuꝑius genꝰ diffinitũ eſt per ſpe ciẽ:ergo ſpẽs nõ debet diffiniri per genꝰ. Reſpon det poꝛphyrius /ꝙ genꝰ ⁊ ſpẽs coꝛrelatiue ſe hñt: ideo pñt diffiniri per ſe inuicẽ:idðo opoꝛtet in vtra rũq; rõnibus vtriſq; vti. ¶ In ſcða ꝑte ponit tres diffinitiões ſpeciei ſcðᷣo modo capte:quas poſtea declarabit. Pꝛima eſt:ſpẽs eſt que ponit᷑ ſub aſſi/ gnato genere. Scdðᷣa: ſpẽs eſt de qua genꝰ pᷣdicat in eo qð qͥd.Tertia eſt:qua dicit᷑ ſpẽs ſolũ Falcaf de pluribus ⁊ differentibꝰ numero in eo qð quid. Et differt iſta diffinitio a duabus pᷣmis: qꝛ ſolum cõuenit ſpeciei ſpecialiſſime:ſed alie due cõueniũt tam ſpeciei ſpecialiſſime qᷓ; ſubalterne. Deinde de clarat iſtas diffinitiões/ ⁊ ᷣmo pᷣmã ponẽs talem cõcluſionẽ. In vno quoq; pᷣdicamẽto ſunt q̃dã ge neraliſſima.i.quodgã generaliſſimũ:capiẽdo piu/ rale ꝓ ſingulari:⁊ q̃dã ſpẽaliſſima /⁊ q̃dã interme dia. ¶ Pꝛo declaratiõe ſupponit᷑/ ꝙ gñaliſſimũ ẽ ſupꝛa qð nõ eſt aliud ſuꝑueniẽs genus:⁊ ſpẽaliſſi mũ poſt qð nõ eſt alia ĩferioꝛ ſpẽs.Sʒ intermecia ſunt gña ⁊ ſpẽs ad aliud /⁊ ad aliud ſumpta.i.cõ/ — Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij parata. Roc ſuppoſito ꝓbat pᷣdictã cõcluſionem duplici exẽplo: pꝛo pᷣmo cõſtituit oꝛdinationẽ pᷣ/ dicamẽtalẽ ſubſtantie: dicẽs/ꝙ pᷣdicta concluſio eſt manifeſta in p̃ᷣdicamẽto ſubſtantte: in q̃ ſubſtã tia ẽ genꝰ/ ſub q̊ ponit᷑ coꝛpus /ſub coꝛꝑe coꝛpꝰani matũ /ſub coꝛꝑe anĩato anĩal /ſub anĩali anĩal ratio nale/ ſub quo ponit᷑ hõ/ ſub hoĩe ſoꝛtes ⁊ plato/ ſunt particulares hoĩes.Et inter illa ſubſtãtia e generaliſſimũ: qꝛ eſt genus et nullius eſt ſpẽs:hõ vero ſpecialiſſimũ:qꝛ eſt ſpecies ſolũ/⁊ nõ põt eſſe genus. Coꝛpus autẽ eſt ſpẽs ſubſtantie/et genus coꝛꝑis aniati:coꝛpus aniatũ eſt ſpẽs coꝛpoꝛis et genus anĩalis:anĩal eſt ſpẽs coꝛpoꝛis ⁊ gen aĩa/ lis rõnalis: anĩal rõnale eſt ſpẽs animalis ⁊ gen⸗ hoĩs:hõ vero eſt ſpẽs anĩalis rõnalis:nõ autẽ eſt genus ꝑticulariũ hominũ:qꝛ om̃e qð eſtꝓximum ante indiuidua /ſolũ erit ſpẽs ⁊ nõ genꝰ/ cũ ſub ſe nõ habeat niſi indiutdua. ¶ Et ex his infert poꝛ/ phyrius duo coꝛrelaria.Pꝛimũ /ſicut ſubſtãtia eſt genꝰ generaliſſimũſeo ꝙ ſupꝛa cã nihil eſt ſupple qð ſit genus ad eã:ſic hõ eſt ſpẽs ſpecialiſſimaſeo ꝙ eſt ſpẽs poſt quã nõ eſt alia inferioꝛ ſpẽs: q̃ vᷣ ſunt in medio:ſcʒ inter gñaliſſimũ⁊ ſpẽaliſſimum/ ſunt ſpecies eoꝝ q̃ ſunt ſupꝛa ipᷣa/⁊ genera eoꝝ q̃ ſunt ſub ipᷣis. ¶ Scðm coꝛrelariũ ꝙ intermedia hñt duas habitudines:ſcʒ vnã ad ſuꝑioꝛa ſᷣm quã dicunt᷑ ſpẽs eoꝝ:⁊ aliã ad poſterioꝛa ſᷣm quã dicũ tur genera eoꝝ Extrema vero habẽt tm̃ vnã habi tudinẽ:qꝛ gñaliſſimũ nõ habet habitudinem ad ſu perioꝛa quoꝝ ſit ſpẽs:ſed habet habitudinẽ ad po ſterioꝛa quoꝝ tm̃ eſt genus: ſpẽaliſſimũ vᷣo habet ſolũ habitudinẽ ad ſuperioꝛa quoꝛũ eſt ſpẽs:non em̃ habethabitudinẽ ad poſterioꝛa quoꝝ ſit genꝰ. Cõſequẽter ex oĩbus pᷣdictis colligit poꝛphyrius duas diffinitiões generaliſſimi:⁊ tres ſpẽaliſſimi: ⁊ vnã intermedioꝝ. Pꝛima:gñaliſſimũ eſt að cum ſit genus nõ eſt ſpẽs.Scða:eſt ſupꝛa quod nõ eſt aliud genus ſuꝑueniẽs. Pꝛima diffinitio ſpẽaliſſi miꝛeſt qð cũ ſit ſpẽs nõ eſt genus.Scða:eſt qð cũ ſit ſpẽs nuc diuidit᷑ in ſpẽs. Tertia:ẽ qð de plu/ ribus ⁊ differẽtibus numero in eo quod quid ſit pᷣdicat᷑. Intermedia vᷣo ſũt genera et ſpẽs ad alið quidẽ ⁊ ad altud ſumpta.i.cõparata. Deinde de/ clarat poꝛphvrius exẽplo naturali ⁊ ciuili pᷣdictaʒ cõcluſionẽ ſic:ſic eſt in cooꝛdinatiõe ciuili:ita vide tur eſſe in cooꝛdinatiõe pᷣdicamentali:ſed in cooꝛ/ dinatiõe ciuili aliqͥd ẽ tantũ par᷑/vt iupiter:alidðve ro tm̃ filius/ vt agamenõ:aliud vero pater ⁊ filiꝰ/ vt atrides/ pelopides /⁊ tantalides: igit᷑ pꝛopoꝛ/ tionabiliter videtur eſſe in cooꝛdinatiõe pᷣdicamẽ/ tali:ſcʒ ꝙ in ea eſt aliquid tm̃ genus generaliſſimũ et aliaͤd tm̃ ſpẽs: ⁊ quedã vero genera ⁊ ſpẽs/ſicut intermedia.Deinde ne aliqͥs credat eſſe oĩno ſimt le de cooꝛdinatiõe pᷣdicamẽtali ⁊ ciuili/ponit poꝛ/ phyrius differẽtiã inter eas:nã in cooꝛdinatiõe ci uili cõtingit oĩa reduci ad vnũ pꝛimũ/ ſcilʒ ad iouẽ qui eſt pater:ſed in cooꝛdinatiõe pᷣdicamentali nõ ita eſt ꝙ oĩa ad vnũ pꝛimũ qð ſit genꝰ reducant᷑. Qð ꝓbat poꝛphyriꝰ:quia maxime Ccẽt ens:ſed hoc no:qð ꝓbat dupliciter. Pꝛimo qꝛ hᷣm ariſtotelẽ po nunt decẽ genera pᷣma: qð nõ ett ſi ens eſſet gen⸗ ipᷣoꝝ.Scðo ꝓbat: qꝛ om̃e genus eſt vniuocũ ad ea quoꝛũ eſt genus:ſed ens nõ eſt vniuocũ ad de/ cẽ pꝛedicamenta:ergo non eſt genus eoꝛum. Mi/ noꝛem pꝛobat dupliciter. Dꝛimo auctoꝛitate ari/ ſtotelis dicẽtis:Si quis omnia entia vocet /equi/ udce inquit nuncupabit. Secundo ꝓbatur ratiõe: quia omne vniuocũ ad aliqua pꝛedicatur de ipſis ßᷣm idem nomen ⁊ eandẽ rõnem:ſed ens nõ pꝛedi/ cat᷑ de omnibꝰbᷣm idẽ nomẽ neq; eandẽ rõnem: non eſt vniuocũ ad oĩa. Minoꝛem ꝓbat dicendo: neq; em̃ eſt vnũ cõmune genus omnibus ens/nec oĩa ciuſdem generis ſunt ſᷣm vnũ genꝰ ſupꝛemũ. ¶ Cõſequẽter determinat poꝛphyrius incidenta liter de numero generaliſſimoꝝ ⁊ ſpẽaliſſimoꝝ:di cens/ ꝙ decẽ ſunt generaliſſima: ſpecialiſſima ve/ ro ſũt in numero certo ⁊ determinato ſᷣm naturã/ licet nobis indeterminato:plures em̃ ſpecies latẽt nos:ſed indiuidua ſũt infinita ⁊ ab arte relinquẽ/ da. ¶ Ex quo infert duo coꝛrelaria. Pꝛimũ eſt: de. ſcendentẽ per diuiſionẽ a gñaliſſimis ad ſpẽaliſſi/ ma/ in ſpecialiſſimis iubet nos plato quieſcere: qð ꝓbat vuhieefter. ſenn qꝛ deſcẽſus a gñaliſſimis ad ſpecialiſſima fit per differentias foꝛmales/per quas nõ fit deſcenſus ſub ſpecie ad indiuidua:licʒ poſſit fieri deſcenſus per differẽtias in diuiduales ſeu materiales. Scðo ꝓbat:qꝛ indiuidua que ſũt ſub ſpecie ſunt infinita:modo infinita ſũt relinquẽ da ab arte. ¶ Scdʒ coꝛrelariũ/aſcendẽtẽ a ſpẽaliſ/ ſimis ad gñaliſſima neceſſe ẽ ire ꝑ collectionẽ mul toꝛũ in vnũ.Scðam partẽ ꝓbat:qꝛ aſcẽſus a ſpẽa liſſimis ꝓcedit a ſingularibus ad aliquid cõmune eis:modo cõmune eſt collectiuũ plurtũ in vnũ:coł lectiuũ em̃ multoꝛũ in vnam naturam ſpecies eſt: quod ꝓhat poꝛphyrius de hac ſpecie homo:parti cipatiõe em̃ ſpeciei plures hoĩes ſũt vnus homo. Sed ꝙ delcenſus fiat per ſin gularia patʒ:ſingula re em̃ ſemꝑ eſt diuiſiuũ alicuius cõmunis. Ande ſingularia ecõtrario diuidunt quod vnũ eſt. Con/ ſequenter poꝛphyrius declarat ſcðᷣam diffinitionẽ ſpeciei per tres ꝓpõnes. Pꝛima:genere exiſtente vno ſpẽs ſunt multe:quia diuiſio generis ſemper eſt in plures ſpecies.Scða:genus ſemꝑ de ſpecie pᷣdicatur:⁊ vniuerſaliter omnia ſuperioꝛa de infe/ rioꝛibus. Tertia:ſpẽs neq; de genere ſibi ꝓximo⸗ neq; de ſuꝑioꝛibꝰ pᷣdicat᷑. Pꝛobat᷑ /qꝛ opoꝛtet eãᷓ de eqͥs:id ẽ cõuertibilia de ↄuertibilibꝰ pᷣdicari:vt riſibie de hoĩe:aut maioꝛa de minoꝛibꝰ.i.ſuperio ra de inferioꝛibꝰ:vt anĩal de hoĩe:minoꝛa vero mẽ nime. i. inferioꝛa de maioꝛibꝰ nunq́; p̃dicant᷑: non em̃ dicimus animal eſſe hoĩem quẽadmodũ dici/ mus hoiĩem eſſe animal. ¶ Deinde declarat tertiã diffinitionẽ ſpeciei ſic:omnia ſuperioꝛa de inferio ribus pᷣdicantur:ſpecies autẽ eſt ſuperius ad indt uidua:igit᷑ de ipᷣis pᷣdica᷑. Maioꝛẽ declarat indu/ ctiõe et exemplo. Ande qꝛ genus eſt ſuperiꝰad ſpe ciem/⁊ ex cõſequẽti ad indiuidua eius:de quibuſ⸗ cunq; pᷣdicatur ſpecies de illis pᷣdicat᷑ genus illiꝰ ſpeciei/⁊ genus illius generis vſq; ad generaliſſi/ mũ:vt ſi ſoꝛtes ſit homo/ homo eſt anĩal:⁊ animal erit ſubſtantia/⁊ ſoꝛtes erit ſubſtantia:⁊ ſic genera liſſimũ de omnibꝰ pᷣdicatur. Ideo cõſequẽter poꝛ phyrius determinat de indiuiduo pᷣmo notificãs indiuiduũ quo ad pᷣdicati onẽ ſic. ¶ Indiuiduum eſt quod pᷣdicat᷑ de vno ſolo ꝑticulari:vt ſoꝛtes/ et hoc albũ /⁊ hoc veniens /⁊ ſophronici fili. Scðo notificat indiuiduũ/ quo ad denoĩationẽ ⁊ diſtin/ ctionẽ:dicens/ꝙ indiuidua dicunt quoniã ex pꝛo pꝛietatibus cõſiſtit vnũquodq; eoꝛũ quarũ colle/ ctio in alio nũq; eadẽ erit:vt ꝓpꝛietates ſocratis nunqᷓ in alio erunt. Ille vero que ſunt hoĩbus cõ munibus/ ⁊ que ſunt ꝑticularibus hominibus/¹ eiſdem que ſfũt hoĩes erunt eedem/ puta in ꝑticul ribus hoĩbus.Cõſequẽter concludit oꝛdinẽ eoꝛũ que ſunt in recta linea pᷣdicamentali:dicẽs /ꝙ indi duũ ponit᷑ ſub ſpecie ⁊ ſpẽs ſub genere.A ꝓbat — Fo. 12. E E Et debet qꝛ oĩs pars ponitur ſub ſuo toto: ſpecies autẽ eſt pars ſupple ſubiectiua ipſius generis: igitur ⁊c. ¶ Añ dicit Poꝛphyriꝰꝙ ſpecies eſt totũ et pars: pars reſpectu generis:et totũ reſpectu indiuidui. Finaliter epilogat Poꝛphyriꝰ dicta in pꝛeſenti ca/ pitulo ⁊ in capitulo de genere/ dicẽs ꝙ ſufficiẽter dictũ eſt de genere ⁊ ſpecie:et quid ſit generaliſſi/ mum:et quid ſit ſpecialiſſimũ:et quid intermedia. uerit vtrũ acceptiones ſpeciei ⁊ diffini⸗ tiones eius ſint ſufficiẽter a Poꝛ/ phyrio aſſignate. ¶ Et arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ: qꝛ tot modis dicit᷑ vnũ oppoſitoꝛũ /quot modis dicit᷑ ⁊ reliquũ:ſed genus ⁊ ſpecies opponunt᷑: igit᷑ ſicut ſunt tres acceptiones generis/ erunt ⁊ tres acce/ ꝑptiones ſpeciei:ergo inſufficienter ſunt aſſignate. ¶ Scðo ſic:Aniꝰrei nõ ſunt plures diffinitiones: ſed ſpecies eſt vna:igit᷑ ipſius ſpeciei nõ ſunt plu⸗/ res diffinitiones. ¶ Tertio ſic/ ꝓbando ꝙ tertia diffinitio ſpeciei nõ ſit bona: qꝛ non cõuenit omni contento ſub diffinito/nec ſoli difſinito: igitur ⁊c̃. Pꝛima pars patet:qꝛ ſol ⁊ fenix ſunt ſpecies/et tñ nõ pᷣdicant᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ numero. Scða ꝑs ptʒ:qꝛ cõuenit generi:aĩal em̃ pᷣdicat᷑ de pluri/ bus dꝛñtibꝰ numero. ¶ Quarto ſic:Genꝰ et ſpẽs ſunt coꝛrelatiua:ꝗ̊ vnũ debet poni in diffinitione alterius:vt patet in textu.Sed cũ dicit᷑/ſ pecies eſt qð pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ numero nõ po⸗ nitur genus:igit᷑. ¶ Quinto ſic: Si iſta diffinitio eſſet bona/ vel diffiniret᷑ ſpecies ꝓ denoĩato /vel ꝓ per ſe ſcato:non ꝓ denoĩato /vt notũ eſt:neq; ꝓ P ſe ſcato:qꝛ de ſpecie capta ſcðe intẽtionaliter pꝛe/ dicatur vniuerſale denoĩatiue: nam iſta eſt deno/ minatiua/ſpecies eſt ſpecies:dũmodo ſpecies ca/ piatur in pꝛedicato/ vt modus: et in ſubiecto/ vt quid:Y etiã iſta erit denoĩatiua/ſpecies eſt vniuer ſale:qꝛ de quocũq; pꝛedicat᷑ inferiꝰ denoĩatiue/et ſuperius. Item ſpecies non eſt pꝛedicabile/ſed eſt ſubijcibile cũ ſupponat᷑ generi:;ͥ hic male diffinit᷑ per pꝛedicari. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ auctoꝛitate Poꝛphyrij in textu. In queſtione erũt tres articu li ſicut in pꝛecedentibꝰ. Mtum ad pꝛimũ: Pꝛimo ſciẽdũ Novbxxtuanon 121 enumerat oẽs acce/ ptiones ſpeciei/ſed ſolũ illã ciuilẽ ad cuiꝰ ſimilitu/ dinem ſumit᷑ logica:qꝛ ſicut ſpecies ciuuis que eſt pulchꝛitudo vel foꝛma/terminat cõfuſionẽ coꝛꝑis per debitam membꝛoꝛũ cõmẽſurationẽ et coloꝛis ꝓpoꝛtionẽ: ita ſpecies logica terminat cõfuſionẽ generts/ ſaltẽ ſi vtrũq; ꝓ denoĩato accipiat᷑. ¶Et aduerte ꝙ ipſius ſpeciei tres ſunt diffinitiones/ quarũ pꝛima ſic intelligit᷑: Species /eſt que ponit ſub aſſignato Lenerel⸗que directe foꝛmaliter ⁊ im mediate ponit᷑ ſub determinato genere. Dicit di⸗ recte/ ꝓpter differẽtias que ponuntur lateraliter. Dicitur foꝛmaliter/ ꝓpter partes totius in modo: cuiuſmodi ſunt/ hõ albus/ homo niger:que nõ po nuntur foꝛmaliter ſub genere. Dicit᷑ immediate/ ꝓpter indiuidua que ſolũ mediate ponunt᷑ ſub ge nere. Dicik ſub determĩato genere:qꝛ vna ſpecies non põt poni niſi ſub vno genere ꝓximo ſniſi ſaltẽ equiuoce caperet᷑:cuiuſmodi eſt coꝛpꝰ qð equtuo/ ce ponitur ſub q̃ntitate ⁊ ſub ſubſtantia. ¶ Scða diffinitio ſic intelligitur:Species/ eſt de ã genꝰ in go qð qͥd ſit pꝛedicat᷑.i. de qua genꝰ pꝛedicatione fignata in qͥd pꝛedicat᷑: ſic ꝙ ſignet iliud qð pꝛedi iſta diffini/ catione eſſentiali ⁊ exercita in qͥd pꝛedicat᷑. Et ad/ tio ĩtelligi: uerte ꝙ iſte due pꝛime diffinitiones dank tam de vt diẽ Sco ſpecie ſpecialiſſima qᷓ; de ſpecie ſubalterna:⁊ dant᷑ Liber pꝛedicabiliũ de ſpecie inq̃ᷓtum ſpẽs eſt ſubijcibile vel inferiꝰ re tus in pꝛĩo ſpectu generis. Nã pᷣma datur de ſpecie in rõne in diſ. 8. q.z. ferioꝛitatis:ſcðᷣa in rõne ſubijcibilis: et magts iſte ꝙ natura due debẽt dici deſcriptiões qᷓ; diffinitiões. ¶ Ter plurificef tia Vo ſic ĩtelllgik: Species eſt vniuerſale qð pdi/in iſtis plu⸗ cat᷑ ſolũ de pluribꝰ differẽtibus numero in eo qð ribus. qͥd. Cuius particule ſatis ſunt clare per particu/ las diffinitidis generis:nam ibi ly pluribus capit poſitiue:⁊ ly numero ſupponit determinate ꝓ in/ diuiduis captis ꝓ denoĩato. Sed aduerte/ ꝙ illa particula ſolũ /ſeu ille terminus ſolũ põt deter minare ly pᷣdicat᷑ vł ly numero:ſi ly pᷣdicat᷑/tũc ſic exponit᷑:ſpẽs eſt qð pᷣdicat᷑ ⁊ nõ ſubijcit᷑:qꝛ regula eſt in ſummulis/ ꝙ quãdo dictio excluſiua addit᷑ verbo/ tunc excludit omne aliud verbũ:⁊ tunc illa diffinitio eſſet mala.Sʒ quãdo determinat ly nu⸗ mero/ ſic exponit: ſpẽs eſt que pᷣdicat᷑ de pluribus differẽtibus nũcro:⁊ nõ de pluribus differẽtibus nõ numero ſaltẽ in qͥd. ¶ Et aduerte /ꝙ iſta diffi⸗ nitio dat᷑ de ſpecie/ vt eſt vle:⁊ eſt qͥaditatiua ſuo mõ ſaltẽ data ꝑ additamẽtũ /ſic diffinitio gans⸗ qcirca tertũ incidit Gcdðo ſciendũ vna difficultas:qua re eſt ꝙ genus diffinik᷑ per ſpeciẽ:⁊ ſpẽs per genꝰ. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑/ ꝙ ſpẽs ⁊ genus capta P per ſe ſignificato coꝛrelatiue ſe habẽt adinuicẽ: id eſt vnũ refert᷑ ad aliud ⁊ ecõtra. Nã genus dici tur alicuiꝰſpeciei genus: et ſpẽs alicuius generis ſpẽs.Et dicitur capta ꝓ per ie ſcato:qꝛ ſi caperen tur ꝓ denoiato nõ ſe haberẽt coꝛrelatiue:vt hõ nõ 2 Sco.in.x. dicit᷑ coꝛrelatiue ad aial. ¶ Scðᷣo ſupponit᷑/ ꝙre latiuũ refert᷑ ad ſuũ coꝛrelatiuũ:ſed non terminat᷑ ad ipſum ſed ad ſuum fundamentũ:vt ſpẽs refert ad genus:ſed nõ terminat᷑ ad genꝰ:ſed ad funda/ mentũ generis/ puta ad aĩal vel ad aliqͥd aliud bu iuſmodi. ¶ Tertio ſupponit᷑/ꝙ vnũ relatiuũ nõ debet diffiniri per ſuũ coꝛrelatiuũ:ſed ꝑ fundamẽ/ tum ſui coꝛrelatiui:vel per terminũ ſupponentẽ ꝓ eo:vt ſpẽs nõ debet diffiniri per genus captũ foꝛ/ maliter ſed per terminũ ſupponentẽ ꝓ ſuo funda mẽto.Similr genus debet diffiniri per fundamẽ/ tum ſpeciei/ ⁊ nõ per ſpecic captã ſcðe intẽtionali. ter:ideo gen poſitũ in diffinitiõe ſpeciei capit᷑ ꝓ denoĩato:⁊ ſpẽs in diffinitiõe generis etiã accipit ꝓ denoĩato. ¶ Et ſi qͥs dicat:poꝛphiriꝰ dixit in te xtu oppoſitũ:qꝛ dixit ꝙ neceſſe eſt in vtroꝛũq; rõni bus vtriſq; vti. Dicit᷑ ꝙ poꝛphyrius nõ vult hr̃e ꝙ vnũ relatiuũ diffiniat᷑ ꝑ ſuũ coꝛrelatiuũ/ſed d fun/ damẽtũ ſui coꝛrelatiui: qꝛ coꝛrelatiuũ nõ eſt noti⸗ ſuo relatiuo.Etiã eſſet circulatio in diffinitiõibus relatiuoꝝ ⁊ idẽ eſſet notius ſeipſo. Et ſi qͥs dicat/ pater diffinit per filiũ ⁊ ecõtra:vt pater eſt ens ha bens filiũ:⁊ filius eſt ens habẽs patrẽ: et tñ illa ſe Sco.in.ʒ. V habẽt ſicut relatiuũ ⁊ coꝛrelatiuũ. Dico /ꝙ ille dik di. 8. q. vnt. finitiones nõ ſunt bone/niſi termini coꝛrelatiuoꝛũ ſupponãt ꝓ ſuls denoĩatis. Sed opoꝛtet dicere: pater eſt aial qað genuit aliud aĩal ſibi ſimile in ſpe cie cum eo exiſtens:filiꝰ eſt animal genitũ ab alio animali eiuſdẽ ſꝑeciei cũ iꝑſo exiſtens. T tio ſciẽdũ ꝙ ꝓ cooꝛdinationis Cr declaratiõe p̃dicamẽ ti ſubſtãtie ponunt᷑ aliq̃ difficultates. Pꝛima:vtrũ iſta ſit vera /decẽ ſunt genera generaliſſima:⁊ etiã iſta ſubſtãtia eſt genꝰ generaliſſimũ. Pꝛo ſolutiõe ſnpponit᷑/ꝙ qñ ſuꝑlatiuus ponit᷑ ſine gtõ: tunc ta lis ꝓpoſitio debet exponi per duas cathegoꝛicas: quarũ vna eſt affirmatiua ⁊ alia negatiua: vt iſta decem ſunt generaliſſima /ſic exponit᷑:decem ſunt Scodl diſ.Il. in ſolu nibus plop opiniõ in fine Jco In.l. 3.vni Ico.in.. 330, co.pbis Zco. in⸗ 8.q.vnl Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij genera ⁊ nulla ſunt generalioꝛa. Etiã iſta ſubſtan/ tia eſt generaliſſimũ/ ſic exponit᷑:ſubſtantia eſt ge/ neralis/⁊ nihil aliud eſt generaliꝰ:idᷣo de rigoꝛe ta les ꝓpõnes non debent diſtingui vt cõiter diſtin guunt᷑ penes hoc qð eſt ſuꝑlatiuũ teneri affirma/ tiue vel negatiue:ĩmo dicũt aliq ꝙ tales ꝓpõnes nõ debẽt exponi:qꝛ ſuꝑlatiuꝰ in illis nõ tenet̃᷑ ſuꝑ latiue/ſʒ ſolũ poſitiue:qꝛ ſicut cõꝑatiuꝰ tenet᷑ poſi/ tiue qñ ponit᷑ ſine abltõ vel gtõ cõſtructo ab ipſo/ ita ſuꝑlatiuꝰ tenet᷑ poſitiue/ qñ ponit᷑ ſine gtõ. Et ſi ds arguat pꝛobando ꝙ ille ꝓpõnes ſunt falſe.ſ. decem ſunt gñaliſſima/ ꝛ ſuba eit genꝰgñaliſſimũ: qꝛ iſte ſunt falſe.ſ.nulla ſunt generalioꝛa decẽ pꝛe/ dicamẽtis:⁊ nihil eſt generaliꝰ ſub̃a/ que ſunt ſcðᷣe exponentes:cũ iſta ſit vera/ens eſt generaliꝰ decẽ pꝛedicamentis:ꝗͥ̊ ⁊c̃. Dico ꝙ ens non eſt gñaliꝰ/ßʒ ſit bñ cõmuniꝰ:ſʒ nõ ſequit᷑/eſt cõmuniꝰ:;ͥ ẽ gene/⸗ ralius. Nã ad hoc ꝙ aliqͥd ſit generaliꝰ/opoꝛtet ꝙ ſit gen?:nã cõparatiuꝰ pꝛeſupponit poſitiuũ/vt in pluribꝰ:ſʒ ens nõ eſt genꝰ:igitur. ¶ Scda difficul tas/ vtrũ iſta ſit vera/lapis ẽ aĩal. Et videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ lapis eſt ſenſibilis: g̊ eſt aial. Patet ↄña: qꝛ de quocũq; pꝛedicat᷑ dꝛña vel paſſio/ de illo pꝛedicat᷑ ſpecies vel ſubiectũ:ſʒ ſenſibile eſt dꝛña aĩalis vel ꝓpꝛia paſſio:igi᷑. Añdet᷑ ꝙ ſen ſibile capit dupłr. Ano mõ vt idẽ eſt ꝙ aptũ natũ ſentire:⁊ ſic eſt paſ ſto aĩalis/ ſupplens tñ dꝛñam ipſius aialis nobis innoĩatã:⁊ ſic lapis nõ eſt ſenſibilis. Alio mõ idẽ eſt ſicut aptũ natũ ſentiri: ⁊ ſic lapis eſt bñ ſen ſibi lis:ſed tunc nõ eſt paſſio adeq̃ta neq; dꝛña aĩalis. ¶ Tertia difficultas/ vtrum ſint alique differẽtie pꝛiuatiue ſeu negatiue.Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ inaĩatũ/ incoꝛpoꝛeũ/irrõnale /ſunt differẽtie/⁊ tñ ſunt nega tiueꝛigit᷑. Añdet᷑ ꝙ talia cõplexa ſᷣcant quedã poſi tiua ⁊ dꝛñas poſitiuas qͥbꝰnõ ſunt noĩa impoſita: iðo tenẽt locũ noĩm poſitiuoꝛũ. ¶ Et aduerte ꝙ differẽtie diuidentes aliqð genꝰ/ ſunt ſemꝑ eỹ̃ qͥd ditatẽ ⁊ eſſentiã generis qð diuidunt: ido laterałr Sco ponunt᷑·. Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙlʒ iſte ſint neceſſarie/ aĩal ẽ Le⸗ n. 4. võnale/ rõnale eſt aĩal:tm nulla illarũ eſt ꝑ ſe/ neq; diſ. I. q. z. q́dditatiua.( Quarta difficultas/ vtrũ aĩal ſit ge ii ſolutid, nus ad aĩal rõnaie/⁊ aĩal rõnale genꝰ hoĩs. Añde nubus ronũ tur ꝙ nõ/ ĩmo aĩal rõnale neq; eſt genꝰ neq; ſpẽs: bꝛo pꝛima cũ nõ impoꝛtet cõceptũ ꝑ ſe vnũ:ſed Poꝛphyrius opinie qᷓſi ponebat oſtẽdendo erroꝛẽ antiquoꝛ paganoꝛũ. in fne. ¶ Quinnta difficultas/ vtrũ bos et aſinꝰ differant ſpecie? Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ habẽt ean dẽ dꝛñam.ſ.ir/ rõnale:igit̃ ꝛc. Añdet᷑ ꝙ irrõnale non eſt dꝛña ade quata bouis neqʒ aſini: nam impoſſibile eſt duas ſpecies habere eandẽ differẽtiã adequatã ¶ Et ſi ds petat:que ſunt ̊ differentie bouis ⁊ aſini: Re/ B ſpõdet᷑ ꝙ tales ſunt nobis innoĩate/ã̃s circumlo/⸗ quimur ꝑ paſſiones ipſoꝛũ. ¶ Sʒ ſi qs petat cuiꝰ Henit dꝛña adeã̃ta irrõnale? Añdet᷑ ꝙ bꝛuti:ita vi elicet ꝙ aĩal diuidit᷑ per rõnale ⁊ irrõnale:rõnale cõſtituit hoĩem/ irrõnale cõſtituit bꝛutũ/ qð eſt ge/ nus ĩmediatũ ad oĩa alia irrõnalia aĩalia. AIel põt dici ꝙ irrõnale nõ eſt vna dꝛña ⁊ foꝛte melius:ſed ſupplet nobis tot dꝛñas qͥt ſunt aĩalia irrõnalia/ qͥbꝰ nõ ſunt noĩa impoſita.œ&t ꝙ bꝛutũ ꝓpꝛie nõ ẽ genꝰ:qꝛ genꝰ de pꝛedicamẽto ſube nihil connotat/ ſed bꝛutũ connotat:igit᷑. ¶ Ex qͥ̊ ſequit᷑ vnũ coꝛre/ lariũ in pta:ꝙ aĩa ſenſitiua bouis /⁊ aĩa ſenſitiua Sco.in.⁊. aſini:⁊ ſic de alijs diſtinguunĩ᷑ ſpecie/ cũ illa diffe/ diſ. z. a. 6. rant ſpecie. ¶ Serta difficultas/ vtrum in ſpecie muica dicit ſpecialiſſima ſit quieſcendũ deſcẽdendo ſic ꝙ ipſa de dꝛña in/ iõ poſſit diuidi. Añdet᷑ ꝙ ſpecies ſpecialiſſima dꝛ diuiduali atoma. i.ndiuiſihilis ſupple ꝑ dꝛñas foꝛmales: — ·g f 2,/— C. ₰ 4 241 8 A⸗ Frap̃ A&‿ Foöo. B. id eſt conſtitutiuas ſpecierũ:tñ ipſa eſt bñ diuiſibi lis ꝑ dꝛñas indiuiduales que ↄſtituũt indiuidua: et ꝑ q̃s indiuidua ĩtrinſece adinuicẽ dundin guunt᷑. op declaratio/ Quarto ſciendũ ne diffinitionis indiuidui /ſupponitur ꝙ indiuiduũ acapit᷑ duplr. Uno mõ ſcðe intẽtionałr.ſ.ꝓ ſcða intẽtione attri buta alicui:cui pꝛedicatiõe exercita repugnat pꝛe/ dicari de pluribꝰ vniuoce ⁊ diuiſim mediãte copu la nõ ampliata:cuiuſmodi eſt ſoꝛtes. Et ſic de in/ diuiduo capto ſcðe intẽtionaliter ponunt᷑ alique ꝓpõnes. ¶ Pꝛima:iſta eſt concedenda/indiuiduũ Sco.in.x. eſt ſpecies:ſicut iſta /hõ eſt ſpẽs:qꝛ indiuiduũ ſcðe diſ.z.q.ʒ. intẽtionałr captum/ habet ſub ſe hoc indiuiduũ/et concedit ſi- hoc indiuiduũ /de quibꝰ in qͥd pꝛedicaf. ¶ Scða: milem ꝓpõ iſta eſt cõcedenda/indiuiduũ ẽ vłe.Et ſi qͥs dicat: nem.ſ.iſtã: ergo erũt plura vlia qᷓ qͥnq;ʒ. Negat᷑ ↄña:et rõ eſt: ſingulare ẽ qꝛ indiuiduũ non eſt vłe pꝛedicatione qͥdditatiua/ vniuerſale. ſed ſolum denoiatiua:ſicut iſta/hõ eſt vłe. ¶ Et ſi qͥs arguat 5õ̊ pꝛimã ꝓpõnem:ſi indiuiduũ ſit ſpẽs/ indiuiduũ pꝛedicabit᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ nume ro:qꝛ de qͥcũq; pꝛedicat᷑ diffinitũ /pꝛedicat᷑ ⁊ diffi/ nitio:ſed ſpẽs pꝛedicat᷑ de indiuiduo:̊ ⁊ eiꝰ diffi/ nitio.Añdet᷑ ꝙ ſicut iſta ẽ denoĩatiua/ indiuiduũ eſt ſpecies: ita iſta/in diuiduũ pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differentibꝰ numero. Nã ſicut diffinitũ ðꝛ de altqͥj: ita et diffinitio:ſed iſta eſt qͥdditatiua/ ſaltẽ data ꝑ addit amentũ:¶ Indiuiduum eſt qð pꝛedicat᷑ de vno ſolo:et ꝑ ly qð/intelligꝛt᷑ ens rõnis. Alio mõ accipit᷑ pꝛime intẽtionałr ſeu ꝓ denoĩato/ qð com muniter ponit eẽ triplex.ſ.vagũ /ex ſuppoſitione/ et determinatũ. ¶ In diuiduũ vagũ /eſt qð ſingu/ lariter impoꝛtat᷑ cũ circũlocutione multarũ circũ/ ſtantiarũ/q̃ᷓs impoſſibile eſt in alio reperiri: et tali ꝓpꝛie nõ eſt nomẽ impoſitum. AUñ ſi a imponeret᷑ ad pᷣcandũ ſoꝛtẽ connotando ſuas circũſtantias/ ſoꝛtes diceret᷑ indiuiduũ vagũ/hᷣm ꝙꝑa repꝛeſen taretur. ¶ Sed indiuiduũ ex ſuppoſitione/ eſt qdð impoꝛtat᷑ ꝑ terminũ qͥ natus eſt ſupponere ꝓ vno ſolo:vt ſophꝛonici filiꝰ/ſol /deꝰ. Et aduerte ꝙ tale indiuiduũ ex ſuppoſitione nõ eſt indiuiduũ: ideo non ſequit/ eſt indiuiduũ ex ſuppoſitione:& eſt in diuiduũ:ꝛimmo cõmittit᷑ fallacia ſᷣm qͥd ad ſimpfr. ¶ Sed indiuiduũ determinatũ/ eſt qð impoꝛtat᷑ ꝑ terminũ q̃ ex vi ſue impoſitionis nõ eſt natꝰ ſup ponere ꝓ pluribꝰ vniuoce ⁊ diuiſim mediante co/ pula nõ ampliata:vt ſoꝛtes ⁊ plato/⁊ ſic de alijs. Dubitat ꝛimo vtrũ ens ſit alix P qͥd cõe vniuocũ decẽ pꝛedicamẽtis? Et videt᷑ ꝙ non:pꝛimo ꝑ Poꝛ· 3 phyriũ allegantẽ Ariſtotelẽ dicentẽ: ꝙ ens dicitf equiuoce:nã ſi qs oĩa entia vocet/ equiuoce inqͥt nuncupabit:etiã ipſemet hic videt᷑ dicere in tertu. Item dicit Ariſto.. metaph.qꝙ ens ðꝛ de entibꝰoẽ S ſicut ſanũ de ſanis:ſed ſanũ ðꝛ de ſanis eqͥuoceſ. 2. ro de ſano in aiali/ in cibo in vꝛina/⁊ in dieta. Etiam. dicit ibi ꝙ accidẽtia ſunt entia/ ſicut logici dicunt nõ ens eſſe ens:⁊ nõ ſcibile eſſe ſcibile. ¶ Rõnibꝰ 4 ꝓpbat᷑:qꝛ ſi ens eſſet vniuocũ ad decẽ pꝛedicamen 2 ta/ determinaret̃ ⁊ cõtraheret᷑ ad ipſa decẽ pꝛedi/ camẽta:vel aᷣ per nihilſvel ꝑ aliqͥd /vel aliã: nõ per nihil/ vt notum eſt:nec ꝑ aliã: qꝛ vel illa aliã eſſent entia vel nõ:nõ eſt dicẽdũ ſᷣm neq; pꝛimũ:qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ qͥdlibet pꝛedicamentũ eſſet bis ens: q 7 bis includeret ens: qꝛ includeret ens quod ðꝛ d ₰ ipſis vniuoce /⁊ illud ꝑ qð contrahit᷑ qð eſt etiam ͥo ens. Item nihil eſt vniuocũ ad illa que continent᷑ ſub extremis /dictoꝛijs: ſea ſubſtantia ⁊ Wdee.. E So e E ſunt hmõoi: igit᷑ ⁊c. Winoꝛ patet:nã ſubſtantia eſt ens ꝑ ſe:accidens nõ eſt ens ꝑ ſe.Itẽ illa que ſunt pꝛimo diuerſa/in nullo vniuoco cõueniũt: ſed de/ co. in pꝛi cem pꝛedicamẽta ſunt hmõuigit᷑ ⁊c. ¶ In oppoſi mo diſt.z. tum eſt Sco. Pꝛo cuius opintone ponunt᷑ aliq̃ di ꝗ.i.et.ʒ. cta.Pꝛimũ: ens ðꝛ vniuocũ ad decẽ pꝛedicamẽta et ad deũ et creaturã/impoꝛtans cõceptũ cõmunẽ Achilles ipſis aliũ a cõceptibꝰ ipſoꝛũ. Et hoc ſic ꝓbat:oĩs ſconſtarũ intellectus certus de vno/ et dubius de duobꝰ in quibꝰ ille conceptus qͥdditatiue includitur habet cõceptũ de quo eſt certus aliũ a cõceptibꝰ de qͥbꝰ eſt dubius: ſed intellectus eſt certus de aliquo ꝙ ſit ens/ dubitando vtrũ ſit ſubſtantia vel accidẽs: igitur habebit cõceptũ de quo eſt certus.ſ.de ente aliũ a cõceptibꝰ lubſtantie ⁊ accidẽtis/ de qͥbꝰ eſt dubius: ᷓ cõceptus entis erit alius a cõceptu ſub ſtantie ⁊ accidẽtis:qð nõ eſſet ſi eſſet equiuocũ:qꝛ qünoen nõ impoꝛtat vnũ aliquẽ cõceptũ alium a ſuis eqͥuocatis:ſed eſt tot conceptus/quot ſunt equiuocata. ¶ Itẽ cõmuniter cõcedit᷑ ꝙ ens ⁊ nõ ens 3dicunt:ęᷣ ens eſt vniuocum:qꝛ in equiuocis nõ eſt /ↄdictio. ¶ Itẽ iſta ↄna cõmuniter cõcedit᷑/ hõ eſt ſubſtantia:& homo eſt ens:qð tñ nõ eſſet ſi ens eſſet equiuocũ/ſʒ magis eſſet fallacia equiuo/ cationis. ¶ Et aduerte ꝙ oĩs terminꝰ vniuocus ad aliq̃/ſemꝑ impoꝛtat aliqͥd cõmune ipſis:ideo ſi velimꝰvidere vtrum aliqͥd ſit vniuocũ ad aliꝗ̃/vi/ dendum eſt ſi illud impoꝛtet aliqͥd ncaneugeon⸗ ſi ſic/ tunc eſt vniuocũ illis:ſi nõ/eſt equiuocũ:mo do ens impoꝛtat cõceptũ cõmunẽ᷑ deo ⁊ creature/ et decẽ pꝛedicamẽtis:non cõmunitate reali/ſed ra tionis: vt videbit᷑ in metaphyſica.q.i.vbi ampliꝰ tractabitur hec materianðo ꝓ nunc reſtat ſoluere auctoꝛitates ⁊ rõnes añ oppo ſitũ. ¶ Ad pꝛimam ipſius Poꝛphyrij/ dicik pꝛimo ꝙ male allegat Ari ſtote.qꝛ nõ inuenit᷑ vbi Ariſto.dixerit illã ꝓpõnẽ: ĩmo logicafr poſſet retoꝛqueri illa auctoꝛitas con/ tra eum:nã bñ ſequit᷑/ oĩa entia eqͥuocant᷑ in ente: ßᷣ ens eſt vnꝛuocũ.nã terminꝰ diſtributus ꝑ ſignũ vniuerſale videtur impoꝛtare cõceptũ cõmunẽ ad illa ꝓ qͥbus diſtribuit᷑:ſed entia ibi diſtribuunt᷑ pꝓ omnib' entibꝰ:&ᷓ videt᷑ ꝙ impoꝛtent cõceptũ ipſis cõmunẽ.Et ad iᷣm Poꝛphy.põt ipſum qͥs nega⸗ re/ cũ talia dicat 5 Ariſtote.et vbi oppoſitũ ipſius Ariſtotelis dicit/ negandus eſt:cũ nõ ſit tante au/ ctoꝛitatis ſicut Ariſtoteles.Et ad auctoꝛitatẽ Ari ſtote.de.. metaphᷣ.cõcedit᷑ ꝙ eſt aliqͥ̊ mõ ſile.Eſt em̃ ſile in hoc: qꝛ ſicut oĩa ſana habẽt oꝛdinẽ ad ſa nitatẽ aĩalis/ ſic accidẽtia habẽt oꝛdinẽ ad ſubam tanqᷓ; ad pꝛimũ ens.Sed in hoc eſt diſſile: qꝛ ſanũ dicit᷑ de ſanis equoce: puta de ſano in aĩali/ cibo/ vꝛina/et dieta: ⁊ ens ðꝛ de entibꝰ vniuoce. ¶ Et aduerte etiã ꝙ qñ ðꝛ:accidẽtia non ſunt entia niſi qꝛ entis:debet ſic intelligi: niſi qꝛ ſunt diſpoſitio/ nes ſubſtãtie:⁊ nõ vult negare qͥn ſint vera entia: ſed vult dicere ꝙ ſe habẽt ad ſubam /ſicut diſpoſi/ tiones ſubſtantie. Aduerte vltra ꝙ logici dicunt nõ ens eſſe ens:nõ qͥdẽ ens ſimplłr/ ſed ſᷣm qͥdꝛqð nõ eſt aliud qᷓ; nõ ens:ideo cõcedunt non ens eiſe nõ ens:qð videt᷑ cõcedere Ariſto.cõtra noĩales qͥ dicunt:ꝙ oĩs ꝓpõ affirmatiua eſt falſa/ cuiꝰ ſubie ctum ꝓ nullo exiſtẽre ſupponit. Dicũt etiã logici: nõ ſcibile eſſe ſcibile ſᷣm qͥd/qð non eſt ſcibile:ſicut gint cõtingẽtia ſiue ꝓꝑpõnes cõtingẽtes. ¶ Ad ra Sco.in pꝛi tiones. ¶ Ad pꝛimã ðᷣꝛ:ꝙ ens contrabit᷑ in decẽ mo diſ. 8. pꝛedicamẽta per modos intrinſecos ⁊ nõq diffe- q.3. rẽtias:⁊ tales nõ includunt foꝛmafr ⁊ qͥdditatiue ens:qꝛ ens nõ pꝛedicat᷑ in qͥd de paſſionibꝰ/diffe/ Seo.vbi. E in. z. q. LZiber pꝛedicabilium rentijs/neq; de talibꝰ modis intrinſecis:⁊ tñ non ſequit᷑ ꝙ illi modi ſint nihil/ĩmo ſunt realiter ens: licet foꝛmałr nõ ſint ens neq; nõ ens. ¶ Ad ſcðᷣaz dicif᷑: ꝙ illa que ĩmediate ⁊ totaliter cõtinent᷑ ſub extremis 5dictionis/ ſic ꝙ pꝛeciſe ſint extrema cõ/ tradictionts/ non habẽt aliquẽ conceptũ vniuocũ ipſis:modo ſubſtantia et accidens nõ ſunt hmõi. ¶ Ad tertiã dicit᷑: ꝙ decem pꝛedicamẽta poſſunt dici diuerſa in realitate:qꝛ nõ cõueniunt in aliqua realitate potentiali cõtrahibili ad ipſa: licet tamẽ conueniant in conceptu obiectiuali entis.. Dubitat ſcdðO ppodebe, tione ſpeciei plures hoĩes ſunt vnꝰ bõ? Et videt᷑ ꝙ non: qꝛ bñ ſequitt᷑/ participatione ſpeciei plures hoĩes ſunt vnꝰ hõ: g̊ plures hoĩes ſunt vnus hõ. Patet ↄña a parte in modo ad ſuũ totũ. Et vltra bñ ſequit/ plures hoĩes ſunt vns hõ: gᷓ vnꝰ hõ eſt plures homines/ ꝑ ↄuerſionẽ ſimplice:ſed iſta eſt falſa/vnus hõ eſt plures hoĩes: qꝛ eius 5dictoꝛia eſt vera.ſ.nullus hõ eſt plures hoĩes. ¶ Et ſi qs dicat:in pꝛima ↄña cõmittit᷑ fallacia ſᷣm qͥd ad ſim pliciter:quia ly participatione ſpeciei/ diminuit ly vnus hõ. Contra:nullus terminꝰ diminuit altum terminũ /niſi ponat᷑ in eadẽ parte cũ eo:ſed ly par/ ticipatione ſpecieiſet ly vnꝰhõ/nõ ponunt᷑ in eadẽ parte:igit᷑ ⁊c. ¶ Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ ꝙ ly vnꝰ põt capi dupłfr. Ano modo cathegoꝛematice:alio modo ſyncathegoꝛematice. Cathegoꝛematice ad huc dupkr. Ano mõ/ vt eſt pꝛincipiũ numeri pꝛedi camentalis:quẽadmodũ ðꝛ ꝙ numerus binarius cõponit᷑ ex duabꝰ vnitatibꝰ. Alio mõ vt eſt paſſio entis: et hᷣm hoc cõmuniter ðᷣꝛ ꝙ quelibet res ha/ bet ſuã ꝓpꝛiã vnitatẽ/ã intrinſece et foꝛmaliter ð vna. Añ cõmuniter ſᷣm Ariſto.ponunt᷑ ãttuoꝛ mo di vnius.ſ.vnũ numero/ vnũ ſpecie/vnũ genere/⁊ vnũ ꝓpoꝛtione/ ſeu in analogia/ de qbus als vide bitur in metaphyſica. Sed ly vnus/ captũ ſynca/ thegoꝛematice valet tantũ ſicut qͥdã/et facit ꝓpo/ ſitionẽ particularẽ:vt iſta eſt particularis/ vnꝰ hõ currit:ſi ly vnꝰ/capiat᷑ ſyncathegoꝛematice: culus Zʒdictoꝛia eſt iſta/nullus hõ currit.ỹt aduerte ꝙ ſi in iſta ꝓpõne/ participatione ſpeciei plures hoĩes ſunt vn hõ:capiat᷑ ly vn ꝓ vno numero/ illa eſſet ſimplr falſa: quia nullus eſt hõ qͥ ſit plures hoĩes participatione ſpeciei: ſed ſi capiat᷑ ꝓ vna ſpecie/ tunc eſt vera: et eſt ſenſus/plures hoĩes ſunt vnꝰ hõ participatione ſpeciei.i.in participãdo ſpeciẽ: vel plures hoĩes cõueniũt in cõceptu hoĩs/qͥ qᷓtũ de ſe eſt indeterminatꝰ:⁊ idẽ ad oès hoĩes. Et ad rõnẽ factã ðꝛ ꝙ cõmittit᷑ fallacia ſᷣm qͥd ad ſimpłr. Et ad impꝛobationẽ ðꝛ ꝙ ly participatiõe ſpeciei/ ſe tenet mẽtałr a parte de ly vn? homo in mentali ꝓpõne:licet vocaliter ſibi immediate nögaaruf⸗ vtrum e 5 ubitat tertio indiuiduũ/ ſit in/ diuiduum ⁊ vnũ numero ꝑ aliqð poſitiuũ ⁊ intrin ſecum ſibi: qð nõ eſt aliud querere/niſi ꝑ qͥd repu gnat ſoꝛti diuidi in plures partes ſubiectiuas:⁊ ꝑ S 3 qͥd ſit vnũ numero. Añdet᷑ bꝛeuiter/ ꝙ indiuiduũ S co. In. 2⸗ ſeu illud auod eſt vnũ numero /ð᷑ꝛ vnũ numcro ꝑ dil..ꝗ.6· aliqð poſitiuũ ſibi intrinſecũ ⁊ ſibi realiter identifi in reſpon. V catum/ foꝛmalr tñ diſtinct:⁊ illud vocat᷑ differen q in foꝛms. tia indiuidualis ꝑ quam diſtinguit᷑ a quolibet q*† nõ eſt ipſum:ita ꝙ ſi qͥs petat ꝑ qͥd ſoꝛti repugnat diuidi in plures partes ſubiectiuas /ſeu ꝑ quid eſt indiuiduũ et vnũ numero. Añdet᷑ ꝑ ſuã differẽtiã indiuidualẽ: et ꝑ illã diſtinguit᷑ a platone:et ꝑ illa zco l i3.9,6* reſpol. un foum Ariſto.. metaph.c. de eodem. De hac ma teria vide latiꝰ Sco. in. 2. diſ.3. q.6 añ ſol. argu. pꝛo opinione. B Sco.vbi.õ in ſol. arg. g.queſtio. Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij Fo. I4. cöſtituik ineſſe indiuiqui: ſic ꝙ oĩa indiuidua eiuſ dem ſpeciei diſtinguunt᷑ abinuicẽ ꝑ ſuas differen/ tias indiuiduales. Et hoc põt videri ꝑ auctoꝛita/ tem Ariſtote.dicẽtis: ꝙ oĩs differẽtia differẽtium reducit᷑ ad aliqua que ſunt pꝛimo diuerſa: ſed ſoꝛ/ tes ⁊ plato ſunt differẽtia:g reducunt᷑ ad aliq̃ que ſunt pꝛimo diuerſa.i.in nullo quiddttatiue conue nientia:ſed illa non ſunt niſi differẽtie indiuidua/ les: g̊ ſoꝛtes ⁊ plato differunt illis differentüs in/ diuidualibꝰ: ex quo ſequit᷑ ꝙ tales differẽtie ſunt ponẽde.Itẽ ſoꝛtes differt a platone/ ⁊ cũ eo cõue nit:gᷓ opoꝛtet ponere aliqͥd ꝑ qð cõueniũt/⁊ aliqͥd per qð differũt:aliter idẽ eſſet pꝛincipiũ cõuenien/ tie ⁊ differẽtie reſpectu eiuſdem /ꝗð eſt falſum:ſed illud ꝑ qð differũt/ nõ põt eſſe niſi dꝛña indiuidua lis:qꝛ ꝑ naturã.ſ.per humanitatẽ nõ differunt/ſed magis cõueniunt:nã humanitas qᷓᷓtũ eſt de ſe/ eſt indifferens ad omnes dꝛñas indiuiduales: ᷣ ⁊c. ¶ Ex quo ſequit᷑ falſitas noĩaliũ dicẽtiũ ꝙ ſoꝛtes et plato ſeipſis cõueniũt ⁊ ſeipſis differũt:niſi ve/ lint intelligere ꝙ ſeipſis differunt.i.ꝑ altqͥd intrin ſecũ ipſis:⁊ ſic bñ cõcederemꝰ cũ ipſis. ¶ Et ſi qͥs querat/vtrum talis dꝛña indiuidualis ꝑ quã repu gnat ſoꝛti diuidi in plures partes ſubiectiuas: ⁊ ꝑ quã eſt vnũ numero: ⁊ ꝑ quã etiã natura eſt hec ⁊ vna numero/ ſit materia vel foꝛma vel totũ cõpoſi tum. Reſpondet᷑ ꝙ non eſt materia nec foꝛma/ ſed realiter diſtincta ab ipſis:eſt tñ eadẽ realiter ſoꝛti/ diſtincta tñ foꝛmaliter: vnde ſoꝛtes metaphyſice componit᷑ ex duabꝰ realitatibꝰ: vna potẽtiali/que eſt humanitas:alia actuali /que eſt differentia in/ diuidualis:⁊ ſic illa dꝛña indiuidualis põt vocari quedã realitas. ¶ Et ſi qͥs dicat:ſi ſoꝛtes ſic cõpo/ neretur metaphyſice ex duabꝰ realitatibꝰ/ſequere tur ꝙ poſſet diffiniri per illas duas realitates. Ae ſpondet᷑ ꝙ ex talibꝰ duabꝰ realitatibꝰ poterit con ſtitui quedã notificatio ſeu ratio notificãs indiui/ duum:ſed illa nõ vocabit̃ diffinitio ꝓpꝛie/ cũ diffe rentia indiuidualis nõ ſit qͥdditas /cũ nõ ſit cõmu nicabilis. ¶ Ex iſto ſequitur ꝙ de ſingulari capto vt eſt qͥddã cõpoſitũ ex realitate et realitate eſt bñ ſciẽtia:nõ tñ alia a ſciẽtia ſui ſuperioꝛis:et de iꝑſo bene põt ſiert demõſtratio/ et hoc ꝑ diffinitionẽ ſu perioꝛis ⁊ nõ per ꝓpꝛiã diffinitionẽ:qꝛ de ipſo nõ eſt aliã diffinitio qdditatiua alia a ſuperioꝛi/ neq; eſt aliq̃ paſſio pꝛimo demonſtrabilis de ipſo:ideo nõ eſt alia ſciẽtia a ſciẽtia ſuperioꝛis. ¶ Et ſi quis dicat /ſoꝛtes eſt vna res:&ᷓ nõ habet plures realita tes.Reſpõdet᷑ negando ↄñam:qꝛ cum vnitate rei ſtat bñ multitudo realitatũ.¶ Et ſi qͥs arguat:nõ eſt tanta diſtinctio inter ſoꝛtẽ et platonẽ/ q̃ᷓnta in/ ter ſuas dꝛñas indiuiduales:&ͥ nõ diſtinguunt᷑ ꝑ illas differẽtias: qꝛ ałs elſet maioꝛ diſtinctio inter diſtinguẽtia qᷓ inter diſtincta. Antecedẽs patet: qꝛ ſoꝛtes ⁊ plato cõueniunt in cõceptu qͥdditatiuo entis:⁊ tñ differẽtie eoꝛũ non cõueniunt in aliquo cõceptu qͥ dicat᷑ qͥdditatiue de ipſis. Reſpõdet᷑ ꝙ aliꝗ eq̃liter diſtingui põt intelligi duplr. Ano mõ/ qꝛ eãliter ſunt incõpo ſſibilia in aliquo:⁊ ſic eſt tan ta diſtinctio inter ſoꝛtẽ et platonẽ /ãnta inter ſuas dꝛñas. Alio mõ qᷓ;tũ ad hoc qð eſt nõ cõuenire in aliquo cõceptu qͥddttatiuo:⁊ ſic nõ eſt tanta diſtin ctio inter ſoꝛtẽ et platonẽ/ q̃nta inter ſuas dꝛñas. ¶ Et ſi qͥs arguat/ ſoꝛtes eſt vnũ numero ꝑ ſuam materiã:; nõ ꝑ ſuam dꝛñam indiuidualẽ. Antece dens ꝓbat᷑ ꝑ Ariſto.⸗.metaphyſice dicentẽ: vnũ numero ſunt/ quoꝛũ materia eſt vna. Añdet᷑ ꝙ ma teria accipitur dupłr. Ano mõ ꝓ eltera parte com poſiti:cuiuſmodi eſt coꝛpꝰ vel materia pꝛima ex ã L cũ foꝛma cõſtituit᷑ vnũ tertiũ:⁊ iſta vocat᷑ materia partis. Alio mõ accipit᷑ ꝓ realitate cõtrahente ſeu determinante entitatẽ cõmunicabilẽ ad eſſe incõ/ municabile:⁊ iſta vocat᷑ materia totius. Tunc di/ Sco.vbi.·ã co ꝙ auctoꝛitas Ariſtote.intelligit᷑ de materia to et in.z.q. tius:que nõ eſt niſi dꝛña indiuidualis/⁊ nõ de ma quot.art.⁊. teria partis: ⁊ ſiliter dicẽdũ eſt de antecedẽte.Et in decla.cõ per hoc ſoluunt᷑ om̃es auctoꝛitates que vident᷑ di cluſionis ꝑ cere materiã eſſe pꝛincipium indiuiduationis. Si rõnem pht etiam ſint alique auctoꝛitates que videant᷑ dicere vbi dicit: ꝙ aliq̃ accidentia ſicut q̃ntitas/locus ⁊c̃.ſint pꝛin dꝛña indiui cipium indiuiduationis:debẽt intelligi de pꝛinci, dualis/eſt pio extrinſeco ⁊ nõ intrinſeco: qð non eſt aliud qᷓ; materia cõ differentia indiuidualis. Et hec de ſecundo arti/ trahẽs qͥd⸗ ticulo. tum ad Tetnuf AVenlun ſit: 5 ditatem. 5 rñſalis: Acceptiones ⁊ diffi LC oncl uſio nitiones ſpeciei ſunt a Poꝛ Phpr ſufficiẽter aſſignate:vt patet ex pꝛimo arti culo. Ad rõnes ante oppoſitũ queſtionis. C Ad pꝛimã ðᷣꝛ ꝙ genꝰ* ⁊ ſpecies nõ opponunt᷑ hᷣm oẽs ſuas acceptiones/ ſed ſolum ſᷣm tertiam 2 ſcðᷣam. ¶ Ad ſcdam dicif᷑:ꝙ licet vniꝰ rei vnico mõ acce. pte nõ poſſint eſſe plures diffinitiones pure qͥddi/ tatiue: tñ poſſunt eſſe diuerſe diffinitiones date ꝑ additamentũ /ãſi deſcriptiue: et hoc hᷣm diuerſas habitudines illiꝰ rei. ¶ Ad tertiũ negatur antece dens:⁊ ad ꝓbationẽ pꝛimã dicit᷑ ꝙ lʒ ſol ⁊ fenix/⁊ ſimilia nõ poſſint pꝛedicari de pluribꝰ:hoc tñ non repugnat ipſis:ſed ſolum ꝓuenit ex eo ꝙ eoꝛũ nõ ſunt plura ſuppoſita. Ad ſcðᷣaʒ ꝓbationẽ dicit᷑ ꝙ enꝰ bene pꝛedicat de plurib differẽtibꝰ numero/ ed nõ tm̃ quẽadmodũ ſpecies:ideo ꝓpꝛie in diffi⸗ nitione ſpeciei intelligit᷑ tm̃ vł ſolũ. ¶ Ad quartã 2 dicit᷑ ꝙ tertia diffinitio ſpeciei dat᷑ de ſpecie in oꝛ/ dine ad indiuidua/et nõ in oꝛdine ad genꝰ: iðo nõ opoꝛtet ꝙ in eiꝰ diffinitione ponatur genꝰ. ¶ Ad quintã dicit᷑ ꝙ illa diffinitio datur de ſpecie capta ꝓ y ſe ßᷣcato:lʒ tñ iſtud nomẽ cõcretũ ſpecies/poſ⸗ ſit ſupponere ꝓ denoĩiato/ reſpectu huiꝰ quod eſt eſſe: quẽadmodũ dictũ eſt in pꝛecedẽti queſtione. Ad aliã dicit᷑ ꝙ licet ſpecies ꝑ reſpectũ quẽ habet ad genus ſit ſubijcibile/eſt tñ pꝛedicabile ꝑ reipe/ ctum quẽ habet ad indiuidua: modo ſpecies hic diffinit ꝑ reſpectũ ad indiuidua ⁊ ad genus. Ifferẽtia vo cõmuniter ꝓpꝛie ⁊ 09 magis ꝓpꝛie dicit᷑. Cõmuniter autẽ alterũ ab Altoio differre ðꝛ. tertiũ capitulũ in quo Poꝛphy Iſtud eſt rius determinat de tertio rkc cabili.ſ.de differẽtia:et diuiditur in duas partes. In pꝛima determinat de ipſa dꝛña diuiſiue: dicẽs ꝙ tres ſunt diuiſiones pꝛincipales differentie: et due minꝰ pꝛincipales ſeu ſubdiutiſiones. Pꝛima diuiſio eſt hec:differẽtiarũ alia cõmunis /alia pꝛo/ pꝛia/alia magis ꝓpꝛia.Differẽtia cõmunis/ eſt ã alterũ differt ab altero alteritate quadã.i.diuerſi/ tate accidẽtali/ quocũq; modo vel a ſe vel ab alio: vt ſoꝛtes differt a platone alteritate quadam: vel ipſe ſoꝛtes ſenex differt a ſe puero: z ipſe aliqͥd fa/ ciens differt a ſeipſo quieſcẽte. ¶ Differentia pꝛo/ pꝛia/eſt q̃ alterũ differt ab altero iĩnſeparabili ac/ dente:vt ſoꝛtes ſimus differt ab aquilo. Et ponit tria exẽpla de accidente inſeparabili: vt naſi curui tas/cecitas oculoꝛũ ſet cicatrix cũ ex vulnere occa/ luerit.i. indurata fuerit.Et dicit᷑ tale accidẽs diffe rentia ꝓpꝛia/ eo ꝙ ineſt ꝑ cauſam haruale 3 vel qꝛ VLiber pꝛedicabilinm nõ eſt faciliter mobile. ¶ Differẽtia magis ꝓpꝛia/ eſt qua alterum differt ab altero dꝛña ſpecifica:vt bõ differt ab equo rationalitate.¶ Deinde infert vnũ coꝛrelariũ in quo cõparat membꝛa dicte diui ſionis ſᷣm cõueniẽtiã ⁊ dꝛñam:dicẽs ꝙ vniuerſa/ liter om̃is dꝛña facit alteratũ.i.facit differre eſſen tialiter vel accidentałr/ſeu facit rem aliter ſe habe re/ etiã cuicũq; aduenerit: ſed illa que eſt cõmunis et ꝓpꝛia faciunt alteratum.i.differre accidẽtaliter ſolum: ſed differẽtie magis ꝓpꝛie faciunt aliud.i. differre eſſentiałlr:⁊ vocant᷑ ſpecifice/qꝛ cõſtituunt ſpeciẽ. ¶ Deinde infert ſcðᷣam diuiſionẽ differen/ tie:dicẽs ꝙ differẽtiarũ alie faciũt aliud.i.differre eſſentiałr:⁊ alie alteratũ.i.differre accidẽtaliter: et ponit duas dꝛñas inter membꝛa huiꝰ diuiſionis. Pꝛima:qꝛ differẽtie factẽtes alteratũ/ dicunk diffe rentie ſimplr.i.ſine addito: ſed facientes aliud /di cuntur ſpecifice:vt rõnale adueniẽs animali/ facit aliud.ſ.ſpeciẽ animalis:illa vᷣo differentia que eſt mouere/ ſolũ alteratũ facit.i.differre accidentałr a quieſcẽte.Scðᷣa dꝛña:qꝛ ſᷣm dꝛñas faciẽtes aliud/ fiunt diuiſiones generum in ſpecies ⁊ aſſignatio/ nes diffinitionũ ſpecierũ/ que cõſtituunt᷑ ex gene/ re ⁊ dꝛña:ſed pᷣm eas que ſolũ faciunt alteratũ/nõ fiunt pꝛedicta:ſed ſolum alteratio vel accidẽtalis permutatio/ cum tales ſint accidentia. ¶ Deinde ponit tertiã diuiſionẽ dicẽs: differẽtiarũ alie ſunt ſeparabiles:vt mouere/ quieſcere/ ſanũ eſſe/⁊ egrũ eſſe. Alie ſunt inſeparabiles: vt aquilũ vel ſimum eſſe/ Tõnale ⁊ irrõnale. ¶ Deinde ponit ſubdiuiſio nem hui mẽbꝛi dicens:differẽtiarũ inſeparabiliũ quedã ſunt ꝑ ſe:vt rõnale ꝑ ſe ineſt homini: ⁊ moꝛ taleſ⁊ ſuſceptibile diſcipline. Alie vᷣo ꝑ accidens: vt aquilũ et ſimũ eſſe.Et ponit duas dꝛñas inter buius mẽbꝛa. ¶ Pꝛima:differentie ꝑ ſe accipiunt᷑ in rõne.i.in diffinitione: et faciunt aliud.i.diuerſi/ tatem eſſentialẽ.Sed differẽtie ꝑ accidens nec po nunt in diffinitione qdditatiua:nec faciunt aliud/ ſed alteratũ ſolũ. ¶ Scða dꝛña:qꝛ differentie ꝑ ſe nõ ſuſcipiunt magis ⁊ minꝰ/ ſed bene differẽtie ꝑ accidẽs. Pꝛimã partẽ pꝛobat ſic:cuiꝰ eſſe nõ ſuſci/ pit magis neq; minus /neq; pꝛincipia eſſendi: ſed eſſe ſpecificũ nõ ſuſcipit magis neq; minus:igitur nec genꝰ nec dꝛña que ſunt pꝛincipia eiꝰ. Minoꝛ patet:qꝛ eſſe vniuſcuiuſq; vnũ ⁊ idem eſt/ neq; in/ tenſionẽ ⁊ remiſſionẽ ſuſcipiens. Scða pars pa/ tet:qꝛ aquilum eſſe vel coloꝛatũ eſſe/ aliquo modo intenditur ⁊ remitti. ¶ Deinde ponit ſubdiuiſio nem differentie ꝑ ſe dices: differẽtiarũ ꝑ ſe quedã ſunt diuiſiue generũ/ alie ſunt ↄſtitutiue ſpecierũ: nam differẽtiarũ que ſunt ꝑ ſe/ quedã ſunt ſᷣm q̃s diuidimus genera:alie ſunt ſᷣm quas ea que diui/ ſa ſunt ſpecificant᷑:qð declarat ꝑ exẽpla:vt cũ iſte differentie animatũ/ſinanimatũ /ſenſibile/inſenſibi le/rõnale/irrõnale/moꝛtale/ ⁊ immoꝛtale ſint diffe rentie ꝑ ſe:ea que eſt animatt et ſenſibilis/eſt con/ ſtitutiua ſubſtantie animalis. Eſt em̃ animal ſub/ ſtantia animata ſenſibilis. Illa vᷣo que eſt moꝛta/ lis ⁊ immoꝛtalis /rõnalis ⁊ irrõnalis/ diuiſiua eſt animalis.Et generalr ille differẽtie que ſunt diui/ ſiue generum/ ſunt cõſtitutiue ſpecierũ: vt animal diuidit᷑ ꝑ rõnale ⁊ irrõnale/ moꝛtale ⁊ immoꝛtale: et illa que eſt rõnalis ⁊ moꝛtalis/eſt conſtitutiua oĩs:ilia que eſt rõnalis et ĩmoꝛtalis dei. Ex quo concludit Poꝛphyrius ꝙ eedẽ differẽtie ſunt con ſtitutiue ⁊ diuiſiue reſpectu diuerſoꝛum:ideo pꝛe/ ſens diuiſio non datur ꝑ mẽbꝛa realiter diſtincta. Deinde ponit duas vtilitates differẽtie per ſe: di cens/ ꝙ maxime opus eſt his differentijs ꝑ ſe ad diuiſiones generũ ⁊ diffinitiones ſpecierũ/ſed nõ his que ſunt ſᷣm accidens. ¶ In ſcða parte pun/ cipali determinat Poꝛphyrius de differentia ma gis ꝓpꝛia diffinitiue ponẽs quinq; diffinitiones eius. Pꝛima: differẽtia eſt qua abundat ſpecies a genere:vt hõ abundat ab animali ꝑ rõnale ⁊ moꝛ/ tale: homo em̃ includit in ſua quidditate rationa/ le: quod non includit animal:ideo dicit/ꝙ animal nihil hoꝛũ eſt. ſ.neq; rõnale neq; irrõnale: licet em̃ omne animal ſit rõnale vel irrõnale:tamẽ ſᷣm ſe.i. qͥdditatiue/ neq; eſt rõnale neq; irrõnale. ¶ Dein/ de remouet dubiũ qð conſurgit ex pꝛedicta diffini tione.ſ.vnde habet ſpecies differẽtiã ꝑ quã abun/ dat a genere:nõ em̃ habet a ſe:quia differẽtia con/ ſtituit ſpeciem/ nihil autẽ cõſtituit ſeipſum:neq; a nihilo: qꝛ ex nihilo nõ cõſtituit᷑ aliqua entitas poſi tiua: neq; a genere: quia tunc genꝰ pꝛius haberet eam:⁊ ſic ſpecies nõ abundaret a genere per diffe rentiam:qꝛ qua ratione haberet vnã /⁊ aliam:⁊ ſic haberet oppoſita.Soluit Poꝛphyrius dicens:ꝗꝙ genꝰ habet omnes differẽtias poteſtate/ actu vᷣo nullã habet:ſpecies autẽ habet eam actu: ⁊ habet a genere quẽã in poteſtate continet. ¶ Deinde po/ Perallam diffinitionẽ differẽtie que eſt hec: Diffe⸗ entia/ eſt 98 pꝛgdicat᷑ de pluribus differẽtibꝰ ſpe/ cie in eo qð qu Sdar exemplo: vt rõnale et moꝛtale que ſunt differentie/ pꝛedicant᷑ de hoĩe in quale et nõ in qͥd: 95 pꝛobat dupliciter. Pꝛimo a ſigno:illud pꝛedicat᷑ in quale/qð conuententer re/ ſpondet᷑ ad interrogationẽ factã ꝑ quale:ſed diffe rentia eſt huiuſmodi: qꝛ ſicut nobis interrogatis quid eſt hõ/reſpõdemꝰ animal: ita nobis interro/ gatis qualis eſt hõ:reſpõdemꝰ /rõnalis vel moꝛta lis.Scðo pꝛobat a ſimili:qꝛ ſtatua cõponit᷑ ex ere tanqᷓ; ex materia:⁊ figura/ tanqᷓ; ex foꝛma: ſic hõ cõponit᷑ ex genere/ tanqᷓ; ex materia:⁊ differentia/ tanqᷓ; ex foꝛma: ſed figura pꝛedicatur de ſtatua in quale:ergo differẽtia pꝛedicat᷑ in quale. Inſuꝑ ponit tertiã diffinitionẽ differẽtie dicẽs: Differen⸗ tia/ eſt qað aptũ natũ eſt diuidere ea que ſub eodẽ genere ſunt:vt rõnale ⁊ irrõnale diuidunt.i.diſtin guunt hominẽ ⁊ equũ /q̃ ſunt ſub eodẽ genere:pu ta ſub animali. ¶ Deinde ponit quartã diffinitio nem differẽtie dicẽs:ꝙ differẽtia eſt qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.ſingule ſpecies eiuſdem gene ris.qð pꝛobat: qꝛ ſpecies nõ differunt hᷣm genus/ ĩmo in genere cõueniunt. Nam ſumꝰ aialia moꝛta lia nos et irrationalia:ſed rationale nobis additũ ſeparat nos ab illis. Similitter nos et dij ſumꝰ ra/ tionales: ſed moꝛtale additum nobis/ diſtinguit nos ab illis. ¶ Deinde coꝛrigit quartã diffinitio/ nem dicens: ꝙ peripatetici interius ſpeculantes/ dicunt nõ quodlibet eoꝛũ que diuidunt ea que ſub genere ſunt eſſe differentiã:ſed hoc qð conducit.i. cõſtituit ad eſſe: ⁊ eius quod eſt eſſe rei pars eſt: ⁊ illa eſt qͥnta diffinitio differentie. Quã ſic pꝛobat: quia aptũ natũ ad nauigandũ diuidit hominẽ ab alijs animalibꝰ: dicimꝰ em̃ ꝙ animalium alia ſunt apta nata ad nauigandũ /alia do nõ: ⁊ tamẽ aptũ natum ad nauigandũ:non eſt differẽtia homints/ ſed ꝓpꝛiũ eius:nec eſt talis differẽtia/quales ſunt ille que ſpecifice vocantur. ¶ Ex quo infert ꝙ ſpe cifice differẽtie erunt quecũqᷓ; alterã faciũt ſpeciẽ: et quecũq; in eo qað quale pꝛedicant᷑.Ex quo infert finaliter ꝙ iſta q̃ dicta ſunt de differẽtijs ſufficiũt. 1 vtrum diuiſiones differẽtie ⁊ Queritur quinq; diffinitiones differẽtie 5 2 V Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij A maglis pꝓpꝛie ſint in textu bñ aſſignate. ¶ Arguit pꝛimo cõtra pꝛimã partem: Omnis dluiſio debet dari per oppoſita:ſed pꝛima diuiſio nõ datur per oppoſita:igitur. Minoꝛ patet: qꝛ vnũ membꝛũ ſe/ quitur ad aliud:ſequit᷑ em̃ bene/illa differunt pꝛo/ pꝛie:ergo differunt cõmuniter. ¶ Scðo ſic: Mem bꝛa ſecunde diuiſionis coincidunt:qꝛ omnis diffe rentia faciens aliud /etiã facit alteratũ: etiã diſgre gatiuum ⁊ cõgregatiuũ viſus faciunt ꝓpꝛie alte/ ratum ⁊ tamẽ cum hoc faciunt aliud:nam albedo et nigredo per has differentias eſſentialiter diffe/ runt. Itẽ nigrũ/ eſt differẽtia ſeparabilis reſpectu parietis:⁊ inſeparabilis reſpectu coꝛui. ¶ Tertio arguit᷑ contra diffinitiones pꝛimo ſic: Differentia nõ eſt diffinibilis:igitur. Antecedens patet: qꝛ ſo la ſpecies diffinit᷑:ſed differẽtia nõ eſt ſpecies:igi/ tur. ¶ Quarto arguit᷑ ſic cõtra pꝛimam diffinitio nem: Illud qð abundat alio/ eſt in plus illo: ſed ſpecies nõ eſt in plus qᷓ; gen/immo ecõtra: ergo male dicik ꝙ differẽtia eſt qua ſpecies abundat a genere. ¶ Quinto arguit᷑ ſic: Secunda diffinitio nõ conuenit ſoli diffinito/ nec omni contento ſub diffinito:igitur. Pꝛima pars antecedẽtis patet:qꝛ cõuenit paſſionibꝰ generũ/ etiã cõuenit coloꝛato: cũ oĩa ilia pꝛedicent᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie in eo qð quale.Scðᷣa pars patet:qꝛ non conuenit differẽtie cõſtitutiue ſpeciei ſpecialiſſime /ſicut eſt rõnale:nã rõnale nõ pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽti/ bus ſpecie. ¶ In oppoſitũ eſt Poꝛphy. in textu. In queſtione erunt tres articuli ſicut in alijs. Pꝛimo ſci ẽdũ ꝙ pꝛima diuiſio dif⸗ ferẽtie qua differen/ tia diuidit᷑ in cõmunẽ /ꝓpuã/ ⁊ magis ꝓpꝛiã:non eſt diuiſio generts in ſpecies /ſed eſt diuiſio vocis in ſignificationes/ ſeu equiuoci in equiuocata:hᷣm tame illã equiuocationẽ hᷣm quã vox ꝓpꝛie vnum ſignificat/et tranſſumptiue ſignificat altud. Nam differẽtia pꝛius dicit᷑ de differẽtia magis ꝓpꝛia/⁊ per quandã ſimilitudinẽ et tranſſumptionè dicit᷑ de differẽtia cõmuni et ꝓpꝛia: licet tamen quo ad vulgares pꝛius dicat᷑ de differẽtia cõmuni. Nam pꝛimo dicunt aliqua differre ſᷣm differentiã cõmu nem:deinde ſᷣm differentiã ꝓpꝛiã:⁊ poſt hm diffe rentiam magis ꝓpꝛiã. Et debent accipi membꝛa huius diuiſionis cum pꝛeciſione:qꝛ ipſa ſine pꝛeci ſione ſumpta non ſunt oppoſita/ſed vnũ ſequitur ad alterũ. ¶ Aduerte ꝙ differẽtia non dicit᷑ cõmu nis per pꝛedicationẽ/ ꝙ ſit cõmunis alijs differen tiys:qꝛ tunc nõ eſſet membꝛũ oppoſitũ:ſed dicitur cõmunts/quia eſt in vſu cõmuniter loquentiũ.Et aduerte ꝙ differẽtia nõ dicit᷑ ꝓpꝛia:qꝛ inſit illi qadð facit differre ſᷣm aliquẽ modũ ꝓpꝛij:ſed dicit᷑ pꝛo/ pꝛia/qꝛ facit differre ꝓpꝛie: vel qꝛ eſt in vſu ꝓpꝛie loquentiũ.i.philoſophoꝛũ.Et differẽtia dicit ma/ gis ꝓpꝛia/eo ꝙ facit magis differre ꝓpꝛie: vel qꝛ eſt in vſu magis ꝓpꝛie loquentiũ.ſ.ſapientiũ ſqui cosᷣ ſcunt differẽtias magis ꝓpꝛias rerũ. ¶ Sed eſt paruum dubiũ quomõ poteſt ſaluari exemplũ Poꝛphyrij qͥ dicit: ꝙ ſoꝛtes ſenex differt a ſeipſo puero/ cũ nibil differat a ſeipſo. ¶ Pꝛo ſolutione aduerte ꝙ talis pꝛopoſitio poteſt capi dupliciter. Ano modo ꝓpeſet ſic eſt falſa: et ſic exponik/ ſoꝛ⸗ tes ſenex eſt/ ⁊ ſoꝛtes puer eſt/ ⁊ ſoꝛtes ſenex nẽ eſt ipſe ſoꝛtes puer. Alio modo accipit᷑ impꝛopꝛie:et debet ſic exponi:ſoꝛtes aliqualiter ſe habet qñ eſt puer:⁊ non habet ſe taliter qñ eſt ſener/ſicut ſe ha bet qñ eſt puex:et ſic eſt vera: et in illo ſenſu capit Poꝛpbxriꝰ:nec valet iſta cõſequẽtia/ ſoꝛtes ſenex Fo. differt a ſeipſo puero: ergo ſoꝛtes differt a ſeipſo: ſed eſt fallacia ſᷣm quid ad ſimpliciter. G cðo ſciẽdũ ꝙ ꝓ declaratione alia/ rum diuiſionũ differen tie ponunt᷑ alique ſuppoſitiones. ¶ Pꝛima: Diffe rentia que diuidit᷑ in iſtis diuiſionib nõ eſt tertiũ pꝛedicabile/ cũ membꝛa talium diuiſionũ faciant diuerſa pꝛedicabilia. Nam differẽtia cõmunis fa/ cit pꝛedicabile accidentis ⁊ etiã differentia ꝓpꝛia: ſola autẽ differẽtia magis ꝓpꝛia/ eſt que facit ter/ tium pꝛedicabile. Supponit᷑ ſcdõo ꝙ alteratum capit᷑ dupliciter.Ano modo ꝓpꝛie:⁊ ſic tantũ va/ let ſicut faciẽs differre accidentaliter:⁊ ſic capitur in ſcva diniſione. Alio mõ capitur generaliter: vt tantũ valet/ ſicut faciẽs rem aliter ſe habere: et ſic accipit᷑ cũ dicit᷑/ ꝙ om̃is differẽtia alteratũ facit.i. facit rem aliter ſe habere/ ſiue eſſentialiter ſiue ac⸗ cidentaliter. ¶ Supponit᷑ tertio ꝙ aliqͥd dicit᷑ in/ ſeparabile dupliciter. Ano modo ſimpliciter/ qð nullo modo ab alio poteſt ſeparari:neqʒ ꝑ potẽtiã diuinã nec; naturalẽ: et illo modo accidẽtia reſpe ctiua dicunt᷑ eſſe inſeparabilia:et ſic nõ Sera qñ dicit᷑/ꝙ differẽtia ꝓpꝛia facit differre accidẽte inſe parabili. Scðᷣo modo aliqͥd dicit᷑ inſeparabile ſᷣm quid:qð per potentiã nacuralẽ/ vel qꝛ faciliter nõ poteſt ſeparari per naturã. Et iſto modo capit̃ cũ dicit᷑ ꝙ differẽtia ꝓpꝛia facit differre accidente in/ ſeparabili.i.qꝗð nõ ꝑ potentiã naturalẽ neq; facili/ ter poteſt ſeparari. Sʒ diceret aliquis/ quomõ ca/ pitur inſeparabile in tertia diuiſione/ vbi dicit᷑ ꝙ differẽtiarũ quedã ſunt ſeparabiles/⁊ quedam in/ ſeparabiles? Dico ꝙ capit᷑ inſeparabile cõmuni/ ter/ ſiue dicak inſeparabile ſimpliciter/ſiue ſᷣm qͥd. Aduerte tamen ꝙ inſeparabile poteſt capi logica liter:⁊ tunc dico ꝙ illud eſt inſeparabile qað nõ po teſt negari de ſubiecto remanẽte ſubiecto ꝓ eodẽ ſupponẽte:⁊ ſic credo ꝙ nullũ accidens eſt inſepa rabile. ¶ Supponit᷑ quarto ꝙ ꝑ ſe/accipit᷑ dupli/ citer.Ano mõ cõmuniter/ vt ſe extendit ad omnes modos per ſe:⁊ ſic non capit᷑ per ſe in quarta diui ſione differẽtie.Alio mõ capit᷑ ꝓpꝛie/vt impoꝛtat perſeitatẽ pꝛimi modi:et ſic capit᷑ in illa diuiſione ly per ſe. ¶ Et ſi qͥs dicat: Poꝛphyrius exẽplificat de differẽtia ꝑ ſe per iſtam differẽtiã/ ſuſceptibile diſcipline:que eſt ꝓpꝛia paſſio hoĩs ĩet non dꝛña magis ꝓpꝛia.Reſpõdet᷑ ꝙ ibi accipit᷑ ſuſceptibile diſcipline/ vt tenet locũ alicuius öiſopefſe per ſe. i 9 75%& p declaratione Tertio ſciendũ aun uune rẽtie:Supponitur pꝛimo ꝙ tres ſunt actus diffe/ rentie.i.tria conueniunt differentie.ſ. diuidere ge nus:cõſtituere ſpeciẽ: et facere differre ſpeciẽ quã conſtituit a quolibet alio: vt rationale diuidit ani/ malſcõſtituit hoĩem:⁊ facit ipſum differre a quoli bet alio:et ab iſto vltimo actu qͥ eſt facere differre/ differẽtia ſumit nomen ſuũ. ¶ Supponit᷑ ſcðᷣo ꝙ pꝛima diffinitio differẽtie in qua dicit᷑:ꝙ differen/ tia/ eſt qua abundat ſpecies a genere/eſt ſic intelli genda:Differẽtiaſeſt qua ſpecies plura quiddita/ tiue ⁊ eſſentialiter cõtinet qᷓ; genus: vt homo per rationale plura eſſentialiter continet qᷓ; animal:qꝛ quicquid cõtinet quidditatiue antmal /etiam con/ tinet homo /et cum hoc cõtinet rationale. Ex quo ſequitur ꝙ abundare vt ad ꝓpoſitũ ſufficit/nõ aliud qᷓ; plura alio eſſentialiter ⁊ qdditatiue inclu dere. ¶ Supponit᷑ tertio ꝙ ſecunda diffinituio eſt ſic inteligẽda:Differẽtia ſupple generica eſt vnt⸗ uerſale quod aptum natũ eſt Pregican pe plurb 3 15 C Sco. in. I. Diſ. 11.. z. in repꝛoba tione opi. Thome. Scoaßt diſ. 8. q.z. in ſolu.argu. pꝛinci. Sco. in. 1. Diſ. 8.q.z. differẽtibꝰ ſpecie in eo qð quale ſupple eſſentiale: vt ſenſibile pꝛedicat᷑ de hoĩe/ boue/ et leone/ in eo qð quale eſfentiale. ¶ Et dicitur notanter /generi ca:quia differẽtia ſpecifica nõ pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie/ſed ſolũ de vna:vt rõnale ſolum pꝛedicat᷑ de hoĩe.Et dicit᷑ notanter/ in quale eſſen tiale:ad differentiã pꝛopꝛij etiã accidentiũ que pꝛe dicantur in quale accidentale. Supponit᷑ quar to/ ꝙ tertia diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Diffe/ rentia/ eſt quod aptũ natũ eſt diuidere ea que ſub eodem genere ſunt/ debet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt qð aptũ natũ eſt diuidere.i.diſtinguere ⁊ face/ re differre ea que ſub eodẽ genere ſunt:cuiuſmodi ſunt ſpecies: vt rationale diuidit.i.diſtinguit ho/ minem ab equo/ boueſet leone. 4 Quarto ſci ẽdũ 4 circa textum inci unt alique parue difficultates. Pꝛima/ quomodo intelligit᷑ quarta diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Differẽtia eſt qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.ſingule ſpecies. Pꝛo ſolutione ſupponitur ꝙ ly ſingula/poteſt capi du pliciter. Ano modo diſtributiue/et ſic non capitur hic:qꝛ tunc ipſa eſſet falſa:quia nulla eſt differẽtia qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.omnes ſpecies: nam ꝑ rõnale nõ differunt bos ⁊ aſinus/neq; bos et equus: licet tamen beneꝑ rõnale differat hõ ab omni alia ſpecie:tamẽ alie ſpecies non differunt a ſeinuicẽ/ neq; ab hoĩe ꝑ rõnale. Alio modo capit᷑ particulariter ⁊ loco ſigni particularis:⁊ ita capit in texcu:ita ꝙ eſt ſenſus:diſferẽtia eſt qua differũt a ſeinuicẽ ſingula.i.alique ſpectes. Et aduerte ꝙ quinta diffinitio que nõ eſt niſi ſpecificatiua tertie vel quarte/ dehet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt quod conducit ad eſſe rei.i.conſtituit ſpeciẽ /et eſt pars ipſius ſpeciei: nam ſpecies metaphyſice loquẽdo conſtituit᷑ ex realitate generis/⁊ ex realitate diffe. rentie. C Scða difficulcas /quomõ intelligit᷑ ꝙ ra tionale ⁊ irrõnale diuidunt genus: cũ aliqð gen⸗ ſit að nõ habet partes.Reſpõdet᷑ ꝙ genus diuidi poteſt intelligi dupliciter. Ano mõ diuiſione rea/ li/ que eſt in duas partes reales:ſicut lignũ diuidi tur in duas partes:et ſic nõ eſt intelligendũ ꝙ ge/ nus diuidat᷑. Alio modo aliquid dicit᷑ diuiſibile diuiſione logicali.Et ſic dico ꝙ genus bene diui/ ditur per rationale ⁊ irrationale diuiſione logica/ li. Ande genus diuidi diuiſione logicali/ non eſt aliud qᷓ; genꝰ manifeſtari a poſterioꝛi quo ad eius cõmunitatẽ per ea que impoꝛtant vnam partẽ eo/ rum que impoꝛtantur per genus: vt animal diut/ ditur per rationale ⁊ irrationale:id eſt animal ma nifeſtatur quo ad eius cõmunitatẽ ⁊ ſignificatio/ nem ſaltem materialem per rationale ⁊ irrationa- le.Et ſic quando dicitur ꝙ rationale ⁊ irrationale diuidunt animal /ſic intelligitur:id eſt impoꝛtant partẽ eoꝛũ que impoꝛtat animal de ſignificato ma teriali. Ael ſic:rõnale ⁊ irrõnale diuidunt animal: id eſt manifeſtant a poſterioꝛi cõmunitatẽ ⁊ ſigni ficationẽ animalis. ¶ Tertia difficultas /quomõ intelligit ꝙ differẽtia adueniens generi/ cõſtituit ſpeciẽ? Beſpõdet᷑ ꝙ differentiã conſtituere ſpeciẽ/ poteſt intelligi dupliciter. Ano modo ꝙ pꝛoducat ſpeciẽ:⁊ ſic nõ eſt intelligendũ. Alio modo ꝙ me/ taphyſicaliter cõponat ſpeciẽ:ita ꝙ ſpecies cõpo/ stur cõpoſitione metaphyſica ex realitate poten tiali generis ⁊ actuali differẽtie: et ſic intelligitur. Etiam poteſt dici ꝙ differentia adueniens generi conſtituit ſpeciem: id eſt diffinitionem ſpeciei.Et hec de pꝛimo articulo. Aĩtum ad ſecundum. Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij b Dubitat pꝛimo numsa imt ſit cõᷣuertibilis cũ differentia /vt eſt vnũ de quinq; pꝛedicabilibꝰ. ¶ Pꝛo cuius ſolutione ſupponitur pꝛimo ꝙ duplex eſt differẽtia.ſ. generica ⁊ ſpeciſi/ ca. Ande generica differẽtia/eſt que cõſtituit genꝰ et eſt cõuertibilis cum genere:ſicut ſenſibile rer pe ctu animalis dicit᷑ differentia generica. Sed dꝛñia ſpecifica/ eſt que cõſtituit ſpeciem ſpecialiſſimã/et eſt cõuertibilis cũ ipſa:vt rõnale eſt dꝛña ſpecifica que cõſtituit hominèẽ et eſt cõuertibilis cum hoĩe. ¶ Supponit᷑ ſcdo ꝙ iſte due differẽtie nõ faciũt duo pꝛedicabilia/ſicut genꝰ ⁊ ſpecies: qꝛ ipſis con uenit vna ſpecialis rõ pꝛedicandi.ſ.in quale eſſen tiale: nam tam generica qᷓ; ſpecifica pꝛedicant᷑ in quale eſſentiale:⁊ ſic ille differẽtie non faciunt niſi vnũ pꝛedicabile differẽtie. ¶ Et ſi qͥs dicat:ſicut ſe habet pꝛedicari in quid de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpe/ cie/ reſpectu pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differẽtibꝰ numero:ita ſe habet pꝛedicari in quale de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie/reſpectu pꝛedicari in q̃le de plu/ ribus dꝛñtibꝰ numero.Sʒ pꝛedicari in qͥd de plu/ ribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituit pꝛedicabile aliud ab illo/ qð eſt pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differenti bus numero: ergo pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituet vnũ pꝛedicabile diſtin/ ctum ab illo/ qð eſt pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ numero: ⁊ ſic differẽtia generica ⁊ ſpe/ cifica factẽt duo diſtincta pꝛedicabilia/ ſicut gen⸗ et Feeies ie pondet᷑ ꝙ genꝰ ⁊ ſpecies non tantũ differunt per hoc qð eſt pꝛedicari de pluribꝰ diffe rentibus ſpecie/⁊ de pluribꝰ differentibꝰnumero/ ſed ꝑ hoc qð eſt pꝛedicari in quid. Ande pꝛedicari in quid cõuenit ipſis equiuoce: qꝛ genus pꝛedicat partẽ eſſentie:ſpecies ðo totum.Sed quale eſſen tiale nõ cõuenit ſic equiuoce differẽtie generice et differẽtie ſpecifice:qꝛ vtraq; pꝛedicat partẽ foꝛma lem:ideo non eſt ſimile. ¶ Et ſi qͥs dicat:que eſt& diffinttio differentie/ vt eſt vnum de quinq; pꝛedi cabilibus: Dico ꝙ eſt iſta: Differẽtia eſt qð aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ in quale eſſentiale: et talis cõuenit tam differentie generice qᷓ; ſpecifĩce: ſicut diffinitio vniuerſalis in qua dicit᷑: Aniuerſa/ le/ eſt qð aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ/conue/ nit cuilibet vniuerſali. Ex quo ſequit᷑ reſpõſio ad dubiũ.ſ.ꝙ diffinitio differentie data a Poꝛphyrio nõ eſt cõuertibilis cũ differẽtia/vt eſt tertiũ pꝛedi⸗ cabile: ĩmo ſolũ diffinit differẽtiã genericã. ¶ Et ſi qs dicat:iſta eſt falſa/rõnale eſt dꝛña: a dꝛna nõ eſt pꝛedicabile. Antecedens patet: qꝛ dꝛñia eſt no/ Sco.in.x. men abſtractũ qð de nullo põt denoĩatiue pꝛedi/ diſ.3. q.z. cari. Reſpõdet᷑ ꝙ dꝛña põt capi dupfr. Ano mõ vt diffuſe. eſt nomẽ pꝛime intẽtionis: ⁊⁊ ſic eſt abſtractum de differẽs:ſed ſic non capit᷑ hic. Alio mõ capit᷑ vt eſt nomẽ ſecunde intentionis:⁊ ſic eſt concretũ /ſicut alia nomina quinq; vniuerſaliũ: vt genꝰ/ſpecies. ¶ Et ſi quis dicat:cõcretũ debet habere aliqð ab/ ſtractũ:ſed dꝛña non habet:igit᷑. Keſpõdeo ꝙ ab/ ſtracta qͥ̃nq; vniuerſaliũ ſupplent᷑ ꝑ aliã cõplexa: vt abſtractũ de genere ſupplet᷑ ꝑ iſtud cõplexũ in/ tentio generis:⁊ de ſpecie intẽtio ſpeciei:de dꝛña/ intẽtio differẽtie. ¶ Sʒ reſtat vna parua difficul/ tas!vtrum moꝛtale ſit dꝛña hoĩs/ vt videt᷑ dicere Poꝛphyrius? Keſpõdet᷑ ꝙ nõ eſt dꝛña hoĩs neq; alicuiꝰ alteriꝰ:vnde moꝛtale nõ dicit niſi aptitudt/ nem ad diſſolutionẽ ⁊ coꝛruptionẽ:ideo nõ viget᷑ eſſe niſi aptitudo quedã. Itẽ moꝛtale nõ cõuertit᷑ cum hoĩe:igitur nõ poteſt eſſe differẽtia hominis. Sco. dil.II. 0.in.I. 3. q.z · fuſe. 2A VLiber pꝛedicabiliũ — a Atrum qibet qͥddi/ 5 ubitat ſcðo tas cuiuſlibet ſpeci/ ei pᷣdicamentalis ſit cõpoſita ex duabus realitati/ bus:puta ex realitate generis ⁊ differẽtie.Et vide tur ꝙ nõ:qꝛ nullũ ſimplex põt eſſe cõpoſitũ ex plu ribus ſaltẽ ex natura rei diſtinctis:ſed multe ſunt ſpẽs ſimplices /ſicut ſunt ſpẽs angeloꝛũ:igit᷑. Itẽ ſequeret᷑ ꝙ qͥdditas ſpeciei.i.illud að denoĩat᷑ ſpe cies/ eſſet cõpoſitũ pluribꝰ cõpoſitiõibus: ⁊ etiã ꝙ eſſet plura cõpoſita.Patet ↄña: qꝛ ſpẽs plura ge/ nera includit ⁊ etiã plures differẽtias: vt hõ inclu dit plura genera ⁊ etiã plures differẽtias: etiã hõ eſt aĩal:⁊ aĩal eſt qͥd compoſitũ ex realitate ſui ſu/ perioꝛis:&ᷓ ⁊c. Itẽ ſi ſpẽs eẽt cõpoſita ex realitate generis ⁊ differẽtie/ſeq̃ret᷑ ꝙ genꝰnõ poſſet pᷣdica ri de ſpecie:qꝛ eſſet pars ſpeciei: mõ ꝑs nunqᷓ; pᷣdi Sco.in.i. cat᷑ de toto ſaltẽ ĩ recto. ¶ Pꝛo ſolutiõe dubij po di.z. q.z.Et nunt aliq̃ ꝓpõnes. Pꝛima:q̃libet ſpẽs pᷣdicamen in.z. diſt.z. ralis ↄtẽta ſub genere/ eſt cõpoſita ex realitate po q. 6. Sco.in.. diſ. II. q.3. 5 Ariſto. 8 metaph.c. et. ca.9. tentiali generis ⁊ realitate actuali differẽtie cõtra hente ⁊ determinãte realitatẽ potetialẽ ipſiꝰ gene ris/ ſiue talis ſpẽs ſit ſubſtãtia materialis:ſiue im materialis: ſiue ſubſtãtia:ſiue accidens: ſic videlʒ ꝙ genus et differẽtia nõ impoꝛtãt eundẽ cõceptũ obiectiualẽ ſupple nec foꝛmalẽ:nã iĩtellectꝰ habẽs certitudinẽ de aliqͥ ⁊ dubitãs de oiĩbus terminãti/ bus illud/ habet aliũ ↄceptũ de illo de quo eſt cer/ tus a cõceptibus de qͥbus eſt dubius: ſed intelle/ ctus eſt certus de aliqͥ qð eſt anĩal/ dubitãdo vtrũ ſit rõnale vel irrõnale: igit᷑ habebit cõceptũ alium de genere a cõceptu differẽtie. ¶ Ex quo ſequit᷑/; cum ſpẽs includat illa erit cõpoſſta ex ipſis.vnde homo cõponit᷑ ex rõnalitate ⁊ aĩalitate:⁊ eſt idem realiter ipſis/ diſtinctũ tamẽ foꝛmaliter ⁊ non ſola rõne ¶ Scðᷣa ꝓpoſitio:ſpẽs intelligibilis ſpeciei foꝛmãdo duos ↄceptus.ſ.generis ⁊ differẽtie/ nõ tñ cauſat duos actus in intellectu:ſed cauſas du/ as noticias habẽtes duo obiecta ꝓpꝛia diſtincta: ⁊hoc ita diſtincta ſicut ſi illa obiecta eẽnt due res extra:qꝛ vel ullis duabꝰ noticijs quas habet intel/ lectus de genere ⁊ differẽtia coꝛreſpõdet aliqͥd in re vel nõ:ſi ſic /habeo ꝓpoſitũ:ſi non:& erit alidd pᷣciſe fictũ:að eſt fallum. ¶ Ex quo ſequit᷑/ ꝙ q̃li/ bet eſſentia vna ſpecie quãtũcũq; ſit ſimplex:vt al bedo/ nata eſt facere duas noticias qͥ bus in re ex natura rei coꝛreſpondẽt duo obiecta.ſ.obiectũ ge/ neris ⁊ differẽtie:ideo q̃libet talis cõponit᷑ ex tali/ bus duobꝰ obiectis:⁊ ſic talis eſſentia nata eſt fa/ cere tres ↄceptꝰ: vnũ ſibi adequatũ et alios duos ſibi inadeq̃tos:⁊ tota cauſa huiꝰ eſt:qꝛ talis eſſen/ tia eſt talis eſſentia. Dicit etiã Ariſtot᷑. ꝙ opoꝛtet diffinitionẽ eſſe oFonẽ longã:qð nõ eſſetl ſi genus differẽtia impoꝛtarẽt eundẽ conceptũ· Et aduer te/ ꝙ ſicut ſpẽs põt vnica intellectiõe cõcipi: ita et 3 genus: qꝛ ſicut minus cõmune vnica intellectiõe numero cõcipit᷑/jita ⁊ magis cõmune. Aduerte tñ ꝙ genus põt dupliciter cõcipi. Ano modo pᷣmo ⁊ per ſe/ vt eſt adequans intellectionẽ. Alio mõ per ſe:ſed nõ ᷣmo quãdo cõcipit᷑ in inferioꝛibꝰ:in qui/ bus ipſum includit᷑. Pꝛimo modo: genus eſt vnꝰ oceptus numero ſeu obiectũ ſicut ſua intellectio. Sead ſcðo modo illi cõceptus ſunt multũ diuerſi: ſicut inferioꝛa generis:oẽs tamẽ includũt vnũ cõ/ ceptũ numero:nõ qui ſint vnus numero vt ibi cõ/ cipit᷑: ſed tot numero quot ſunt in qͥbus cõcluqit᷑: qꝛ nõ eſt alia intellectio circa includẽs ⁊ incluſuʒ: ſed dicunt᷑ habere vnũ conceptũ numero: qꝛ talis natus eſt eſſe vnus numero qñ pᷣmo cõcipit᷑ et in/ Fo. differẽs ad oẽs alios cõceptus. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛimã dicit᷑ ꝙ nõ eſt incõuentẽs ſimplex eſſe com poſitũ /cõpoſitione realitatũ.ſ.realitate generis ⁊ differẽtie:vel realitate ſuperioꝛis:⁊ realitate ↄtra/ hente illã realitatẽ ſuperioꝛis. ¶ Similiter ad ſe cundã dicit᷑/ꝙ nõ eſt incõueniẽs aliqͥd eſſe aliqua foꝛmaliter diſtincta /quoꝛũ quodlibet eſt cõpoſitũ ex realitate potentiali ⁊ actuali ſeu realitate deter/ minãte. ¶ Ad aliã dicit᷑/ꝙ pars in abſtracto non pᷣdicat de toto/tamẽ bene in ↄcreto:vt aĩal põt pᷣ/ dicari de hoĩe:licet aĩal nõ ſignificet niſi partẽ ho minis: qꝛ nõ rõne ſui ſignificati pꝛeciſe pᷣdicat᷑ de homine:ſed ꝓpter modũ ſignificãdi cum ſit cõcre tum:vndelicet concretũ ⁊ abſtractũ idem ſignifi/ cent de bcato foꝛmali: tamẽ concretũ põt pᷣdicari de aliquo de quo nõ pꝛedicat᷑ abſtractũ: ⁊ hoc eſt qꝛ concretũ ꝓpter ſuum modũ pᷣdicandi ſemꝑ dat intelligere totũ in quo eſt illa pars/vel in quo ſig/ nificatũ foꝛmale includit᷑:vt caput et capitatũ idẽ ſignificãt:tamẽ capitatũ ꝓpter modũ pᷣdicãdi dat intelligere totum ⁊ ſupponit pꝛo toto:quid em̃ eſt eſt capitatũ niſi habens caput? ⁊ oculatum niſi ha bens oculum? et animal niſi habens ſenſum:⁊ ra/ tionale niſi habens animã rationalem⸗ Dubitat tertio auum dfersea ſit ſpecies. Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑ pᷣmo/ ꝙ differẽtia põt ca/ pi dupkr. AUno modo ſcðe intentionaliter:⁊ ſic di/ co/ꝙ differẽtia eſt ſpẽs vniuerſalis: tamẽ in oꝛdi/ ne ad fundamentũ cui attribuit᷑ eſt accidẽs ratio/ nis potens facere pᷣdicabile accidẽtis. Alio modo capit᷑ pꝛo denomĩato: puta pꝛo realitate diuidẽte 16 genus ⁊ cõſtituente ſpeciẽ/⁊ faciẽte differre ſpeci a quolibet alio:cuiuſmodi eſt rationale: et de talt dubiũ eſt an ſit ſpecies. Pꝛo quo ſupponit᷑ ſcðo ꝙ duplex eſt ſpẽs.ſ.ſubijcibilis ⁊ pᷣdicabilis. Subij/ cibilis que ponit᷑ directe ſub aliquo determinato genere/ cuiuſmodi eſt homo:et de tali intelligebat dubiũ pᷣcedens:puta ꝙ talis cõponit᷑ ex duabꝰ rea litatibus.ſ.ex realitate generis ⁊ differẽtie: et iſto modo differẽtia nõ põt eſſe ſpecies:cum nõ pona tur ſub determinato genere: neq; cõponit᷑ ex dua bus realitatibus: ſed impoꝛtat conceptũ ſimplici/ ter ſimplicẽ. Sed pᷣdicabilis eſt que de pluribꝰ nu mero differẽtibus in qͥd pᷣdicat᷑: ſiue ponat᷑ ſub de terminato genere ſiue nõ: ⁊ iſto modo materia et foꝛma dicunt᷑ ſpẽs:nã materia pᷣdicat᷑ de hac ma⸗ teria/⁊ de hac:ſicut aĩa pᷣdicat᷑ de hac aĩa ⁊ de illa: ⁊ tamẽ nõ ponunt᷑ ſub aliqᷓ genere:⁊ iſto mõ bene poſſet dici/ꝙ differẽtia eſſet ſpẽs pᷣdicabilis: vt rõ nale qð pᷣdicat᷑ de hoc rationali/et de hoc rationa li. ¶ Qꝛtum ad tertium articulũ ſit: vñſalis ad qᷓſitũ: Diuiſiones Conclu ſio ⁊ diffinitiões dꝛñe ſũt ĩ textu ſufficiẽter aſſignate:vt ptʒ ĩ textu. ¶ Ad rõnes ſił ptz.ſolutio ĩ pᷣmo articlo in q̊ ſũt ſolute ille rõnes. Ropꝛium vero quadrifariam diuidunt:nam ⁊ id quod ſoli ali cui ſpeciei accidit. ſtud 6 quartũ capitulũ huius tractatꝰ in quo poꝛphyrius determinat de ãrto pᷣdicabili.ſ.de ꝓpꝛio qð pᷣdicat᷑ in qle acci dentale ꝑ ſe.Et pᷣmo ponit multiplicitatẽ eius dꝰ cens:ꝙ ꝓpꝛiũ ðꝛ qã̃ttuoꝛ modis. Pꝛimo ðꝛ ꝓpꝛiũ qð ↄuenit ſoli ſpeciei/⁊ nõ om̃i indiuiduo ilſi ſpe ciei: vt eſſe medicũ ineſt homini et nõ om̃i. Scðo mõ ð᷑ꝛ ꝓpꝛiũ qð ineſt oĩ indiuiduo alicuiꝰ ſpeciei: 4. Sco. in. x. diſ.z.q.3z. in ꝓpᷣa reſpõ. ad q̃ſtio. —, Liber pꝛedicabiliũ ſed nõ ſoli ſpeciei:vt eſſe bipedẽ ineſt omni homi/ coꝛpꝰ eſt coloꝛatũ ⁊ ſemp:igit᷑ ⁊c̃. Scða pars pa/ ni/ſed nõ ſoli:qꝛ cõuenit auibus. Tertio modo di/ tet:qꝛ paſſiones ↄuertibiles cum ente: ⁊ etiã uer cik ꝓpꝛium qð ineſt ſoli ſpeciei et om̃i indiuiduo/ tibiles cum ſubſtãtia ſunt ꝓpꝛia:⁊ tamẽ nõ accidũt ſupple cõplexionato cõtento ſub illa ſpecie:ſed nõ ſoli ſpeciei/ſʒ pluribꝰ:igi᷑. ¶ Quarto fic: Diffini ſemꝑ:yt caneſcere reſpectu hominis /cui ſolũ ↄue tio accidẽtis nõ cõuenit omni accidt᷑ti nec ſoli: igi nut in ſenectute. Quarto modo dicit᷑ ꝓpꝛium að tur nõ eſt bona. Pꝛima pars patet: qꝛ nõ cõuenit ineſt omni ſoli ⁊ ſemꝑ:vt riſibile ineſt omni homi cõbuſtioni ⁊ moꝛti que ſũt accidẽtia/cũ nõ poſſint ni: ⁊ hinnibile equo. ¶ Deinde remouet dubium adeſſe et abeſſe pꝛeter ſubiecti coꝛruptionẽ᷑. Scðᷣa q cum nõ ſemꝑ homo rideat/ nõ videt᷑ ꝙ ſit ſemꝑ pars patet:qꝛ cõuenit foꝛme ſubſtãtiali: cum ipſa riſibilis. Ad hoc rũdet/ ꝙ homo nõ dicit᷑ ſemꝑ riſi poſſit adeſſe et abeſſe pꝛeter ſubiecti coꝛruptionẽ. bilis/ qꝛ ſemꝑ actu rideat:ſed qꝛ ſemꝑ eſt aptus na ¶ Quinto ſic: Per nullã diffinitionẽ accidẽt dit/ tus ad ridendũ:Aptitudo em̃ ad ridendũ natura/ finit accidẽs in rõne pᷣdicabilis/ nec ſimitr ꝓpꝛiũ: le eſt homint/ vt hinnibile equo. ¶ Cõſequẽter eli igit᷑ ille diffinitiones nõ ſunt bone. Antecedẽs pa cit modũ ꝓpꝛij qð eſt pᷣdicabile ab alijs diſtinctũ: tet:qꝛ in nulla illaꝝ ponit᷑ altqͥd denotãs pᷣdicatio dicẽs ꝙ ſola ꝓpꝛia quarto modo ſunt ꝓꝛie pꝛia: nem. ¶ Item ſcða diffinitio accidẽtis datur per quia illa ſolum conuertunt᷑ cum illis quoꝝ ſ unt ꝓ cõtradictionẽ/ ⁊ tertia per negationẽ: igit᷑ nõ ſunt pꝛia:vt hinnibile reſpectu equi: quicquid enim eſt bone. ¶ In oppoſitũ eſt poꝛphyrius in textu. In hinnibile/ eſt equus ⁊ econtra. queſtione ſicut in alijs erunt tres Arieult. 3 . j i g pꝛo declaratio/ Ccidens vero eſt qð adeſt ⁊ ab/ Pꝛimo ſciendũ nemodoid vpaq iecti onẽ. ſupponit᷑ pꝛimo ꝙ phᷣus in iᷣmo libꝛo topicoꝝ tmñ eſt pꝛeter ſubiecti coꝛrup tionẽ amhgnat tres modos ꝓpꝛij:ſcʒ vpaiu adaliqͥd /ſub ſtud eſt quintũ caplm buius tractatus quo cõpꝛehẽdit duos pᷣmos modos:⁊ ꝓpuũ uã/ in quo poꝛphyrius determiat do /ſub quo cõpꝛehẽdit tertiũ modũ:et ꝓpꝛiũ ſim/ de quinto pᷣdicabili qð eſt accidẽs/ipſum ſic diffi⸗ pliter/ſub quo cõpꝛehẽdit quartũ modã. ¶ Sup niens. Accidens eſt qð adeſt ⁊ abeſt ſubiecto pᷣter ponit᷑ ſcðo/ ꝙ eſſe medicũ in pmo modo ꝓpꝛij di⸗ ſubiecxi coꝛruptionẽ:vt albũ /nigrũ. ¶ Deinde di cit actum ⁊ nõ aptitudinẽ:qꝛ eſſe medicũ hᷣm apti/ uidit ipſuʒ/ dicẽs ꝙ accidẽs diuidit᷑ in duo.ſ.in ſe tudinẽ cõuenit omni homint. Etiã accipit᷑ eſſe me rabile ⁊ in inſeparabile: nanq; doꝛmire eſt acci, dicũ pꝛo habẽte medicinã per ſtudiũ ⁊ laboꝛes/et hare ſeparabile:ſed nigrũ 33 accidit inſeparabili nõ per ĩfuſionẽ. Sed eſſe bipedẽ in ſecũdo modo ter coꝛuo ⁊ ethiopi. õſenter remꝑuęt dubiũ: qꝛ dicit aptitudinẽ ⁊ nõ actum:qꝛ actu habere duos dichtp. accidẽs adeſt ⁊ abeſt: nunc aũt dicit/ ꝙ ni pedes nõ cõuenit omni homini:ſed bene aptũ na grũ eſſe accidit coꝛuo ⁊ ethiopi:ideo videt ſibi cõꝭ tũ habere duos pedes. Et caneſcere in tertio mõ tradicere. Soluit dicẽs/ꝙ coꝛuus põt intelligt al/ in ſenectute dicit actum et nõ aptitudinẽ: qꝛ tunc bus ⁊ ethiops nitens candoꝛe/pᷣter ſubiecti coꝛru eſt ꝓpꝛiũ quarto modo. ¶ Et ſi quis dicat:&̊ tũc ptionẽ. ¶ Conſequẽter ponit duas alias diffini/ nõ cõueniret om̃i homini ⁊ ſoli:cum multi ſint ho tiones accidẽtis. Pꝛima eſt:accidẽs eſt ð cõᷣtin⸗ mines qui nõ ſeneſcũt. Reſſ pondet᷑/ ꝙ nõ cõuenit git eidẽ ineſſe et nõ ineſſe. Secũda:accidẽs eſt q3 omni homini ſimpliciter.i.ſub q̃libet differẽtia tẽ nec eſt genus nec ſpecies nec differẽtia nec ꝓpꝛiũ: Pona les cũ determinatiõe impoꝛtãte certũ tñᷣus/ ſemꝑ autẽ eſt in ſubiecto ſubſiſtẽs. Finaliter reca/ ſcʒ tẽpus ſenectutis:vt caneſcere cõuenit omni ho pitulat oĩa dicta de quinq;vntuerſauibus:dicẽs ꝙ miniin ſenectute ſeu ſeneſcẽti et bene cõplextona/ determinatis oĩbus que dicta ſunt: ſcʒ de genere, to. Cauſat᷑ em̃ canicies quãdo caloꝛ nõ poteſt cõ- ſpecie/ differẽtia/ꝓpꝛip/⁊ accidẽte:deinde dicendũ ſumere humoꝛes frigidos ⁊ putrefactos ꝓpter ni eſt de bis que ſunt cõmunia ad ipᷣa quinq; vniuer miã frigiditatẽ exiſtentẽ in illo.Et licet alia aĩalia ſalia:puta de cõmunitatibus ipſoꝛũ ⁊c. ab homiĩe dicant᷑ griſeſcere:nõ tamt᷑ dicunt᷑ cane/ Q u eritur vtrum. ꝓꝛium ⁊ accidens ſint ſcere. Sed ꝓꝛiũ quarto mõ impoꝛtat aptitudinẽ: 2 pᷣdicabilia ab alijs et a ſeinui/ ridere em̃ eſt ꝓpꝛũ ᷣmo modo homini:cum cõue cem diſtincta:⁊ a poꝛphyrio ſufficiẽter determina niat ſoli et nõ om̃i:cũ multi ſint hoĩes nõ ridẽtes: ta. ¶ Arguit᷑ ᷣmo cõtra pꝛimã partẽ: ꝗꝛ ꝓpꝛium opoꝛtet ergo ꝙ dicat aptitudinẽ: tõ dicit poꝛphy/ ⁊ accidẽs nõ ſunt pᷣdicabilia: igttur nõ ſunt p̃dica/ rius /ꝙ licet multi hoĩes nõ rideant/ tamẽ oĩs hõ bilia ab alijs nec a ſeinuicẽ diſtincta. Pꝛima pars aptus natus eſt ridere. ¶ æx oĩbus iſtis ſequit᷑/ antecedẽtis patet: qꝛ omne pᷣdicabile eſt cõmune: ꝙ modi ꝓpꝛi ſunt ſuffictẽter aſſignati a poꝛphy/ ꝓpꝛium nõ eſt cõmune:igitur.Scð̃a pars antece/ vnio:quia complectunt᷑ modos pꝛopiij/quos ponit dentis patet:ꝗꝛ hoc album ⁊ hoc nigrũ ſunt acci⸗ Ariſtoteles in pꝛimo topicoꝛũ. dentia:⁊ tamẽ nõ ſunt p̃ᷣdicabilia/ cum nõ poſſint do ſciẽdũ ꝙ ꝓpꝛium põöt eſſe no de pluribus pᷣdicari. ¶ Secũdo ſic:Omne ꝓpꝛiũ C mẽ pᷣme intẽtiõis: ⁊ ſic eſt accidẽs:ergo ꝓpꝛium ⁊ accidẽs nõ diſtinguũ/ impoꝛtat aliquã ꝓpꝛietatẽ rei:quẽadmodum dici tur. Antecedens ꝓbatur qᷓdrupliciter. Pꝛimo: q mus ꝙ male loqui eſt ꝓpꝛiũ petro: ⁊ ſic nõ eſt bic omne ꝓpꝛium eſt in ſcða ſoecie qualitatis:igitur. ad ꝓpoſitũ. Alio modo accipit᷑/ vt eſt nomẽ ſcðe Scðo:qꝛ ꝓpꝛium eſt ſubſtãtia vel accidẽs: ſed nõ intentiõis:⁊ hoc dupliciter. Ano modo large pꝛo eſt ſubſtãtia:cũ habeat eſſe ĩ ſubiecto:igit᷑. Tertio: intentiõe ſcða attributa alicut ꝓpꝛie paſſioni /ſiue qꝛ in diffinitione ꝓpꝛij ponit᷑ accidẽs ſcʒ cõuenit: illa paſſio ſit limitata ſiue tranſcendẽs:⁊ ſic nõ eſt igit᷑. Quarto:qꝛ ꝓpꝛij ⁊ accidẽtis ſunt eadẽ ſubij/ ſpecies vniuerſalis:qꝛ ſpecies vniuerſalis non at/ axcibilia:igit᷑. ¶ Tertio ſic:Diffinitio ꝓpꝛij ↄuenit tribuit᷑ niſi rebus cognitis limitatis. Alto modo alijs a diffinito:⁊ nõ cõuenit om̃i cõtento ſub diff accipit᷑ ꝓpꝛie ⁊ ſtricte:vt impoꝛtat ſecundã inten nito:igitur nõ eſt ſufficiẽs. Pꝛima pars antecedẽ/ tionẽ attributã paſſiõi ꝓpꝛie limitate:⁊ ſic eſt ſpe tis patet: qꝛ conuenit coloꝛi ſeu coloꝛato reſpectu cies vniuerſalis:⁊ de iſto eſt hic ad ꝓpoſitũ:ita ꝙ coꝛpoꝛis:nam omne coꝛpus eſt coloꝛatũ:et ſolum ꝓpꝛiũ vt eſt ſpecies vniuerſalis/ attribuit᷑ ꝓpꝛijs Sco.in.. di. 12. ꝗ. 1.in reſpõſio.ad qſtio. „ Ziber pꝛedicabiliũ paſſionibus limitatis:cuiuſmodi eſt riſibile/ ſenſi⸗ bile/ flebile:ita ꝙ q̃libet paſſio limitata dicit᷑ eſſe ꝓ pꝛiũ ꝓ denomĩato.Et aduerte/ ꝙ ſicut eſt duplex differẽtia/ ſcʒ generica ⁊ ſpecifica:ita duplex eſt ꝓ/ pꝛium/ſcʒ genericũ qð conuertit᷑ cũ genere:vt ſen ſibile cum aniali:⁊ ſpecificũ qð conuertit᷑ cum ſpe cie: vt riſibile cũ homine. Et eodẽ modo dicendũ eſt de ipſis reſpectu vniuerſalis: ſicut dictũ eſt de differẽtia generica ⁊ ſpecifica. ¶ Et ſi qͥs querat/ vtrum diffinttio ꝓpꝛij data a poꝛphyrio detur de ꝓpꝛio in ratione pᷣdicabilis. Reſpondet᷑ ꝙ nõ:ſed magis in ratione pꝛopꝛij vel pᷣdicati: vt videbit᷑ in topicis: ſed in ratione pᷣdicabilis debet ſic diffini/ ri: pꝛopꝛiũ eſt quod pᷣdicatur in quale accidentale per ſe/ lecũdo modo vel intranſmutabiliter: qꝛ nõ poteſt vere negari de ſuis ſubijcibilibus. ⁊ cõfoꝛ/ miter poſſet diffiniri ꝓpꝛium genericũ et ſpecificũ ſicut differẽtia generica et ſpecifica. 1 5 g circa pᷣdicta ĩci Tertio ſciendũ dunt aliq̃ difficul/ tates. Pꝛima:quõ riſibile ſit pᷣdicabile ꝓpꝛijjcum non pꝛedicet᷑ de pluribus ĩmediate:qꝛ riſibile pᷣdi catur de ſoꝛte ⁊ platone mediãte homiĩe. Reſpon detur ad hoc dupliciter. Pꝛimo /ꝙ nõ eſt de ratio/ ne pᷣdicabilis ꝙ pꝛedicet immediate de pluribus: ſed qð ſolũ pꝛedicet᷑ de pluribꝰ/ſiue mediate ſiue imediate:cum nullũ tale ponat᷑ in eius diffinitio/ ne. Zlio modo põt dici/ ꝙ aliqͥd dicit᷑ pᷣdicari de aliqbus ĩmediate dupliciter. Sno modo ĩmedia/ tione modi pᷣaicãdi:ſic videlʒ ꝙ inter ipſum ⁊ ſua ſubijcibilia nihil mediet qð habeat talẽ modũ pᷣdi candi reſpectu illoꝛũ ſubijcibiliũ: ſic riſibile dicit᷑ S dicari immediate de petro ⁊ guillermo: qꝛ nihil eſt inter ipſum ⁊ petrũ ⁊ guillermũ/ ꝙ habeat talẽ modũ pᷣdicandi.ſ.in quale accidẽtale ⁊ intranſmu tabiliter. Alio modo ĩmediatione cauſe vel ſubie/ cti: ⁊ ſic nõ pꝛedicat᷑ ĩmediate:ſed talis medietas nõ impedit aliqͥd eſſe p̃dicabile ꝓpꝛie ſumptũ. Et ſi quis dicat: ꝓpꝛium debet pᷣdicari cõuertibiliter de ſuis ſubijcibilibus:ſed riſibile nõ pᷣdicatur con/ uertibiliter de petro ⁊ iohãne:igitur ⁊c. Reſpõde tur/ ꝙ nõ opoꝛtet ꝓpꝛium in rõne pᷣ dicabilis pꝛe/ dicari de ſuis ſubijcibilibus cõuertibiliter:licet be/ ne in rõne ꝓpꝛij. ¶ Aduerte vlteriꝰ/ꝙ riſibile po⸗ teſt capi dupliciter. Ano modo vt idem eſt ꝙ po/ tens ridere:⁊ ſic ꝓpꝛie non eſt ꝓpꝛia paſſio homi nis:cum cõueniat alijs ab homine:qꝛ iſta cõmuni ter concedit᷑ populus eſt riſibilis:et tamẽ ppłs nõ eſt homo. Blio modo accipit᷑/ vt idem eſt ꝙ anial potẽs vel aptum natum ridere:⁊ ſic eſt paſſio ho/ minis ⁊ conuertit᷑ cum homine: ⁊ hoc ſiue ſit ter⸗ minus ampliatus ſiue nõ.— faratt j qcꝙ pꝛo declaratio Quarto ſciendũ de diefartnum accidentis ſupponit᷑ pꝛimo:ꝙ accidens aliquãdo eſt nomẽ pꝛime intentionis/ valens tantũ ſicut in/ herẽs: ⁊ ſic eſt indeterminato genere /ſcʒ actionis vel paſſionis quod pꝛedicat᷑ denominatiue de no uem pᷣdicamentis:puta de quãtitate /qualitate:vt iſta eſt mere denominatiua/ quãtitas eſt accidẽs: albedo eſt accidẽs:æ tales valent tantũ/ ſicut albe do eſt inherens. Alio modo/ vt eſt terminus ſcðᷣe intentionis impoꝛtãs ſecundã intentionẽ que at/ tribuit᷑ alicui quod ſine implicatiõe poteſt ſepara/ ri et negari de ſubiecto:et ſic eſt hic ad ꝓpoſitum. ¶ Supponit ſcðo/ ꝙ adeſſe ⁊ abeſſe in diffinitiõe accidẽtis poſſunt capi dupliciter. Ano modo phy ſicaliter:⁊ tunc abeſt/idem eſt ꝙ ſeparari: et adeſt/ Fo. retur accidẽs pꝛime intentionaliter:⁊ ſic eſſet ſen/ ſus:accidens eſt foꝛma que poteſt inherere ⁊ non inherere ſubiecto. Alio modo capit᷑ logicaliter: et tunc adeſt/idem eſt ꝙ affirmari:⁊ abeſt/ idem eſt ꝙ negari:⁊ ſic capit᷑ hic:ita ꝙ eſt ſenſus/ accidẽs eſt vniuerſale qð adeſt ⁊ abeſt ſubiecto.i.ſine implica tione poteſt affirmari ⁊ negari de ſubiecto/pꝛeter ſubiecti coꝛruptionẽ.i.ſine repugnãtia ſubiecti/ vł ſubiecto nõ deſignãte ſuppoſitionẽ.i.dato ꝙ ſub⸗ iectum ſupponat ſicut pꝛius ante ſeparationẽ ac⸗ cidentis ſupponebat. Et ſi quis dicat/ſi iſta diffi/ nitio eſſet bona/ ſequeret᷑ ꝙ nullũ accidẽs eſſet in/ ſeparabile/ cum quodlibet ſine implicatiõe poteſt ſeparari.i.negari a ſubiecto. Reſpondet᷑ negando conſequentiã:⁊ ratio eſt:qꝛ accidens nõ dicit᷑ inſe parabile quin nõ poſſit ſim pliciter abeſſe ſeu ſepa rari vel negari de ſubiecto:ſed qꝛ naturaliter ⁊ bm cõmunẽ curſum nature nõ poteſt vere negari ⁊ ſe parari a ſubiecto:ſimitr debet inteiligi ſcð̃a diffini tio accidentis.Sed de tertia dicit᷑ /ꝙ nõ datur per purã negationẽ:cũ talis negatio pᷣſupponat affir/ matione.ſ.vniuerſale:ita ꝙ eſt ſenſus/ accidẽs eſt vniuerſale:qð nec eſt gen//ſpẽs/ differẽtia/ nec ꝓ/ pꝛiũ.Et ſimiſr debet dici de multis alijs diffinitio nibꝰ in bus ponit᷑ negatio: puta ꝙ tales negatio/ nes pᷣſupponũt poſitiuũ.ỹ&x oĩbus iſtis diffinitio- nibus põt elici diffinitio accidẽtꝭ in ratione pᷣdica bilis ſic: Accidẽs eſt qð accidentaliter ⁊ trãſmuta biliter pꝛedicat᷑ de pluribꝰ: vt albũ/nigrũ. Ex quo ſequit᷑/ ꝙ multa ſunt que dicunt᷑ accidẽtia que nõ faciũt vniuerſale accidẽtis:vt hoc albũ/hoc nigrũ. Et bec de ᷣmo articulo. Mtum 43 ſerunahu— 3„1 trũ aliqð acc Dubitat Ppꝛimo dẽs ſit ſeparabi/ le ⁊ aliqð inſeparabile. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑/ꝙ aliqð accidens dicit᷑ poſſe ſeparari a ſubiecto du/ pliciter. Ano mõ/ ꝙ poſſit eſſe ⁊ exiſtere ſine ſubie cto: ſic videlʒ ꝙ ſit ⁊ nõ ſit ĩ ſubiecto: Tũc dico ꝙ nullũ accidẽs ſiue ab ſolutũ ſiue reſpectiuũ põt ſe/ parari a ſubiecto naturatr neq; faciliter neq; diffi ciliter:vñ nullũ eſt ens creatũ qð poſſit facere ali/ qð accidẽs ſine ſubiecto. ¶ Dico ſcðo /ꝙ om̃e ac/ cidẽs abſolutũ põt ſic ſeꝑari a ſubiecto ꝑ potentiã diuinã:nam deus põt facere ꝙ quodcũq; accidẽs abſolutũ eſſet ⁊ exiſteret ſine ſubiecto. Et ðꝛ notã ter abſolutũ:qꝛ deus nõ põt ſic ſepare accidẽs re/ ſpectiuũ ſaltẽ a ꝓpꝛio fundamẽto:vt nõ poſſet deꝰ ſepare paternitatẽ a petro ipᷣa remanẽte/ neq; ſimi litudinẽ ab albedine:⁊ hoc eſt ꝓpter dependentiã vel exigentiã quã habet accidẽs reſpectiuũ ad ſuũ fundamentũ:vel ꝓpter identitatẽ realem quã ha/ bet cum actuali inherẽtia. Alio modo accidẽs põt ſeparari a ſubiecto: qꝛ põt deſtrui ſubiecto rema/ nente/ vel ſaltẽ ſubiectũ poteſt eſſe ſine eo:⁊ ſic di⸗ co ꝙ multa ſunt accidẽtia ſeparabilia per naturã: qꝛ agens naturale põt multa accidentia deſtruere ſubiecto vel ſubiectis eoꝛũ remanẽtibus:et ſic ca/ pit᷑ ſeparabile in diuiſione accidẽtis. ¶ Dico ter/ tio/ ꝙ deus poteſt ſic ſeparare omne accidẽs reali ter diſtinctũ a ſubiecto vel fundamẽto/ ſiue ſit ab⸗ ſolutũ ſiue reſpectiuũ: vt poteſt deus ſic ſeparare paternitatẽ a petro ꝙ coꝛrũpẽdo filium petri coz/ rumpit paternitatẽ ipſius petri. ¶ Supponit᷑ ſe/ cundo /ꝙ accidẽs dicit̃ etiam inſeparabile duplici ter. Dno modo:qꝛ nõ poteſt exiſtere ſine ſubiecto vel fundamẽto:⁊ ſic omne accidẽs dicit᷑ inſepara/ bile quo ad potẽtiam naturalem: quta nullum eſt 17 idem eſt ꝙ inherere:⁊ ſic nõ capitur bic/ niſi cape⸗ 9 D Sco.in· 4. di. zl.q.i.in reſpõ. q̃ſti. Sco.in.4. di.z.q.I.in reſpõ. q̃ſti. Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij E agens naturale vel creatũ quod poſſit facere acci/⸗ entis:vt omne ens eſt cõtingens vetł neceſſari:xꝝẽ dens exiſtere ſine ſubiecto:tamẽ quo ad potẽtiam de talibus nõ querit dubiũ. Alie ſunt ſimplices/ ſuꝑernaturalẽ ſolum accidẽtia reſpectiua dicũtur que nõ impoꝛtant᷑ per diſiunctionẽ:ſed per termi inſeparabilia ſaltem a ſuo fundamẽto: quta deus nũ ſimplicẽ/vel per aliqð ſupplens: vt riſibile/ſle/ nõ poteſt ſic ea ſeparare a fundamento. Alio mo/ bile/⁊ ſic de alijs. Et iſte ſunt multiplices: quedã do dicit᷑ inſeparabile/qꝛ nõ poteſt deſtrui ſubiecto ſunt trãſcendẽtes ⁊ ↄuertunt᷑ cũ ente:vtvnũ bonũ remanente: et ſic dico ꝙ naturaliter ⁊ hm commu verũ:quedã ſũt limitate.Et iſte ſunt adhuc multi⸗ nem curſum nature aliqua ſũt inſeparabilia:vt ni plices: quedã cõuertunt᷑ cũ genere generaliſſimo: gredo coꝛui/ albedo cygni:que ſᷣm cõmunẽ curſuʒ vt ſuſceptibile ↄtrartoꝛũ reſpectu ſubſtãtie:quedã nature non poſſunt ſic feparari a ſubiecto:ſed quo cõuertunt᷑ cũ genere ſubalterno: vt ſenſibile cum ad potentiã ſupernaturalẽ nullũ eſt accidens ſiue aiĩali: ⁊ quedã cũ ſpecie ſpecialiſſima:vt riſibile cũ abſolutũ ſiue reſpectiuũ diſtinctũ a ſubtecto vela homie:⁊ de talibꝰ ſolũ eſt hic ad ꝓpoſitũ. ¶ Sup fundamẽto quod dicat᷑ ſic inſeparabile: poteſt ta/ ponit tertio/ꝙ paſſio ſimpiex nõ eſt aliud qᷓ; apti/ mẽ accidẽs ſeparari a ſubiecto vel nõ ſeparariſca/ tudo/ſeu reſpectus aptitudinalis ad aliqͥd: vt riſi piendo ſeparari vel inſeparari logicaliter. Ande bile /foꝛmaliter nõ impoꝛtat niſi aptitudinẽ ſeu re illud dicit᷑ ſeparari logicaliter: quod ſine cõtradi/ ſpectũ aptitudinalẽ ad riſum: ⁊ ſimitr dicat᷑ de oĩ ctione poteſt vere negari de ſubiecto.Sed illud di bus glijs paſſionibus. ¶ Aduerte tamẽ/ ꝙ paſſio citur in ſeparabile a ſubiecto: quod vere nõ poteſt aliqñ accipit᷑ ꝓ accidente naturaliter ⁊ extrinſece negari de ſubiecto ſᷣm cõmunẽ curſum nature: et cõſequente cõplexionẽ vel naturã alicuius:quẽad ſic aliqua ſunt inſeparabilia:vel qꝛ ſimplictter non modũ dicimus /ꝙ frigiditas eſt paſſio aque:⁊ cali voſſunt negari de ſubiecto per quãcunq; potenti/ ditas eſt paſſio ignis: ſed de talibus nõ querit du Sco.i amꝛet ſic nulla ſunt inſeparabilia. bium. ¶ Iſtis ſuppoſitis dicit᷑ ᷣmo/ꝙ quelibet ꝓ co· in. a.· Du it k ſcdðo Dtrum inherẽtia dĩ pꝛia paſſio ſimplex ⁊ ꝓpꝛie dicta/eſt eadẽ realiter A. 12 a. lain 9 ſtinguat᷑ realiter ab cum illo cuius eſt paſſio:licet tñ foꝛmaliter diſtin/ reipõ.· qlti: accidẽte. Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑/ꝙ accidẽs guat᷑. Scðo dicit᷑/qꝙ quelibet ꝓpꝛia paſſio ſimpler vt eſt nomẽ pᷣme intentionis põt capi duplr. Gno Pꝓpꝛie dicta/eſt in eodẽ pᷣdicamẽto cum illo cuius Sco. in.z. modo ꝓ per ſe ſignificato: ⁊ ſic idẽ eſt ꝙ inherẽs/ eſt paſſio ſaltẽ reductiue:vt riſibile eſt ĩ illo pᷣͥdica/ diſt. 17. q. ⁊ ſic nõ querit qᷓſtio: qꝛ tunc accidẽs eſt ipſummet mento cuieſt homo.Sʒ vt magis appareat/ ꝓba vni. aſi ſol. inherens: ⁊ accidẽtalitas eſt ipſamet inherentia. tur pꝛimũ dictũ. Pꝛimo ſic:aliqᷓ ꝓpꝛia paſſio eſt ea argu. Et. in Alio modo capit᷑ ꝓ denominato.i.pꝛo illo qð de/ dem realiter cũ ſuo ſubiecto:ergo oĩs: qꝛ eadẽ ra/ 4. diſ. 4.9. nominat᷑ accidẽs: cuiuſmodi eſt q̃ntitas/q̃litas:⁊ tio videt᷑ eſſe de vna ⁊ de oĩbus. Antecedens ptʒ: q.Io. ſic de alijs.Et de iſto eſt hic ad ꝓpoſitũ: ita ꝙ du/ qꝛ vnũ qð eſt ꝓpꝛia paſſio entis eſt idem realiter. * biũ nõ vult/ niſi vtrũ inherẽtig qua albedo vel ni, enti:vt vult Ariſtot.4. metaphy. Scðo ſic: illud Zriſto. 4. gredo vel aliquod aliud accides dicit᷑ inherere/ſit quod ſcitur neceſſario ineſſe alicui ſubiecto: ita ꝙ metapbyſi. Sco.vbi.ᷓ les diſtincta ab ipſa albedie vel nigredie. ¶ Sup op oſitũ eius ineſſe eidem ſubiecto implicat/ eſt**³· co · vbi· S ponitur ſcðo/q inherẽtia qua aliqð accidẽs dicif idem realiter illi: ſed qͤlibet ꝓpꝛia paſſio ſcitur ne, inherere ſubiecto vel fundamẽto eſt duplex:ſcilicʒ ceſſario ineſſe ſuo ſubiecto:ſic ꝙ implicat cõtradi" H actualis/qua accidẽs actualiter dicit inherere ſuo ctionẽ oppoſitũ ſibi ineſſe:igit᷑. Winoꝛ ꝓbatur:qꝛ ſubiecto:⁊ de tali ponunt᷑ aliq̃ ꝓpoſitiones.Pꝛi/ſi ꝓpꝛia paſſio nõ ſciret᷑ neceſſario ineſſe ſuo ſubie ma:inherẽtia actualis qua accidẽs abſolutũ actu· cto:ſequeret᷑ ꝙ cõcluſio demonſtrabilis eſſet con/ altter dicit᷑ inherere ſubiecto/ eſt realiter diſtincta tingẽs:⁊ ꝙ ſciẽtia eſſet de contingentibus:igitur. ab illo accidẽte abſoluto: vt inherẽtia qua albedo ¶ Sed cõtra illud ᷣmũ dictũ arguit᷑:omne qð ſci actualiter dicit᷑ inherere ſubiecto diſtinguit᷑ realt, tur ineſſe alicui per aliqð medium diſtinguit᷑ reali ter ab albedine:qꝛ talis albedo per potẽtiã diuinã ter ab eo de quo ſcitur: ſed ꝓpꝛia paſſio ſcit᷑ ineſſe põt eſſe ſine tali inherentia:vt ptʒ in ſacramẽto al/ ſuo ſubiecto per mediũ.i.per diffinitionẽ ſubiecti: taris vbi eſt ſine inherẽtia actuali ad ſubiectũ. Se igit᷑. Waioꝛ patet: qꝛ als idem ſcireẽ᷑ eſſe in ſeipſo cũda ꝓpõ:inherẽtia actualis qua aliqð accidẽs re 2 de ſeipſo. ¶ Scðo ſic:omnis cauſa realiter di/ ſpectiuũ dicit᷑ actualiter inherere ſuo fundamẽto/ ſtinguitur a ſuo effectu: ſed ſubiectũ eſt cauſa ſue eſt eadẽ realiter cũ tali accidẽte reſpectiuo: vt in paſſiõis:igitur. ¶ Tertio ſic:quicãᷣd eſt in aliquo rentia qua paternitas inheret ſoꝛti eſt eadẽ reali/ inſtãti in quo nõ eſt aliud /eſt diſtinctũ realiter ab ter ipſi paternitati: ideo implicat paternitatẽ eſſe/ eo: ſed ſubiectũ eſt in aliquo pꝛioꝛi inſtanti nature ⁊ nõ actualiter inherere. ¶ Ex quo ſequit᷑ /; cum in quo nõ eſt ſua ꝓpꝛia paſſio:igitur. ¶ Quarto ãlibet inherẽtia ſit accidẽs reſpectiuũ ipſa nõ in, ſic:quicqͥd poteſt a nobis intelligi a deo põt ꝓdu pexet alia inberentia/ ſed ipſamet inheret. Sequit ci:ſed ſubiectũ poteſt intelligi ſine ſua paſſiõe:igi/ cðᷣo/ꝙ ãlibet relatio in creaturis eſt ſuamet acci/ tur deus poteſt ꝓducere ſubiectum ſine paſſione. dẽtalitas/ vel inherẽtia ad ſuũ fundamẽtũ: vt ſili· ¶ Aa iſtas ratiões reſpondet᷑ ᷣmo ad pꝛimã/ne/ tudo vel paternitas eſt metipſa inherẽtia.Alia eſt gando maioꝛẽ:⁊ ad ꝓbationẽ dicit᷑ ꝙ nõ eſt incõ/ inherẽtia aptitudinalis ꝑ quã accidẽs ðꝛ aptũ na/ ueniẽs idem realiter diſtinctũ tamẽ foꝛmaliter ſci tũ inherere vel accidere:⁊ de tali dico/ꝙ oĩs inhe/ri de ſeip̃o. Ad ſcðᷣam dicik/ ꝙ licz ſubiectũ ſit cau rẽtia aptitudinalis eſt eadẽ reałr illi cuiꝰ eſt inbe/ ſa paſſiõis ineſſe cognito:nõ tamẽ ineſſe reali. Ad „rFẽtia: vt ĩherẽtia qua albedo nata ẽ inherere ſubie tertiã dicit negando maioꝛẽ: quia eſſe pꝛius natu- ume zop⸗ ſune cto eſt eadẽ realiter ipſi Aibecihe3 ſilr ðꝛ de aljs. ra uone eſt la 5 illo nõ fvere ſubſiſtẽdi 1 o ud paſſee— trũpꝛia paſſio cõſequètia:vel quia illi auantũ eſt de ſe nõ repug/ r, u 2 Wad—2 ubitat tertio diſtinguar deun nat eſſe ſine illo poſterioꝛi. vnde homini quãtũ eſt Sco. in.. , e ter ab illo cuius eſt paſſio. Pꝛo cui ſolutione ſup de ſe/ non repugnat eſſe ſine riſibili:tamẽ ſimplici/ 5 6,.“ e e a ps ponut imo /ꝙ duplices ſunt paſſiões: quedã ſunt ter ſibi repugnat ꝓpter identitatẽ realem quã ha/ dil:S. q,⁊. n 6 ꝙdiſtincte que cõponunt᷑ ex duobus cũ ↄiunctione bet cum illo poſterioꝛi: puta cum ꝓpꝛia paſſione. 2 ee dilluncxlua: vt necelſariũ vel cotingens reſpecuu Et ſiqs querat, an homo in iio mo inſtanti ſeu 2ℳ— 8 ₰ e Ka zu- Aar h e dat .„ ar O teꝛo ou,,, 3 4 , Sor Jae Sco inz. lſt. 17.9. ni. an ſol, rgu. Et in dil 49 1lO. Anſſo. 4. netapbyli⸗ 43. b 6 Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij Fo. pꝛioꝛi nature/ in quo pᷣcedit riſibilitatẽ ſit riſibilis/ vel nõ. Reſpõdeo /ꝙ in illo inſtanti nõ eſt riſibilis neq; nõ riſibilis. Et ſi qͥs dicat:ergo duo cõtradi/ ctoꝛia vere negabunt᷑ de aliq̊. Reſpõdeo/ꝙ lʒ duo cõtradictoꝛia abſolute ſumpta /nõ poſſint vere ne gari de aliquo:tamẽ bene ſumpta cum aliqᷣbus de terminatiõibus:vt cũ iſta determinatione in pᷣmo inſtanti Ttairasiue per ſepᷣmo modo. Ad quar/ tam dici ſꝙ maioꝛ eſt ſimpliciter falſa. Nam intel lectus noſter poteſt aliqua ĩtelligere que deus nõ 3 honen pꝛoducereſcuiuſmodi ſunt impoſſibilia.Et ec de ſcðo 2rtiulo Qafurnaa Leiu ſu: reſponſalis: Pꝛopꝛiũ ⁊ acci LConcluſio dens ſunt pᷣdicabilia abinui cem diſtincta/ſuficiẽter diffinita ⁊ aſſſgnata a poꝛ phyrio:vt Pts in pᷣmo articulo. ¶ Ad ratiões. Ad pꝛimã dicit/ negãdo antecedẽs ꝓ vtraq; parte: et ad ꝓbationẽ pᷣme partis dicit᷑ /ꝙ pꝛopꝛiũ bene eſt ꝓpꝛiũ reſpectu ſpeciei cum qua cõuertit᷑: eſt tamẽ cõmune reſpectu ſuoꝝ ſubijcibiliũ.vel poteſt dici: ꝙ ꝓpꝛum aliquãdo capit pꝛo ſingulari:⁊ ſic ꝓpꝛi um non eſſet cõmune. Ad ſcðõᷣam partem dicit᷑/ ꝙ licet accidẽs ſingulare/ ſicut hoc albũ nõ ſit ᷣdica bile:tamẽ bene accidẽs cõmune cõcretiue deſigna tum. ¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ negãdo antecedẽs: ad ꝓba tiones: dico ᷣmo ꝙ ꝓpꝛium eſt bene accidẽs per ſe:ſed nõ accidẽs per accidẽs. Dico etiã/ꝙ nõ om ne eſt in ſcða ſpecie ã̃litatis. Dico tertio/ ꝙ nõ eſt ſubſtãtia foꝛmaliter. Dico quarto /ꝙ in difſinitiõe ꝓpꝛij ponit accidts large captũ ⁊ nõ ſpecialit᷑.Di co quinto/ ꝙ licet ꝓpꝛij ⁊ accidẽtis ſint eadẽ ſubij cibiia:tamẽ ꝓpter hoc nõ ſequit᷑/qͥĩ˖ nõ ſint diſtin/ cta vniuerſalia/cum vniuerſalia nõ diſtinguant᷑ ex parte ſubijcibiliũ. ¶ Ad tertiã:negat᷑ antecedens ꝓ vcraq; ſui parte.Ad ᷣmã ꝓbationẽ dico/ꝙ hoc nõ ſufficit:ſed requirit᷑ ꝙ per ſe ſibi cõueniat ⁊ in/ trãſmutabiliter.Et ad ſcdðam ꝓbationẽ dicit᷑/ꝙ ſi cut ens nõ eſt pᷣdicabileꝓpꝛie dictũ /neq; eius paſſi ones. ¶ Ad quartã dicit᷑/ negãdo antecedẽs. Ad vðᷣmã ꝓbationẽ ptʒ ſolutio ex dictis. Ad ſcðam ꝓ/ bationẽ negat᷑ antecedẽs:nã in diffinitiõe accidẽ/ tis ſubiectũ debʒ accipi pꝛo ente cõpleto ⁊ ꝑfecto/ cuiuſmodi nõ eſt materia.Etiã foꝛma nõ ineſt ma terie omnimode/ſicut accidẽs ſubiecto. C¶ Ad qͥn tam patet ſolutio in pᷣmo articulo. . 8 cru* OQmmune quigẽ eſt omnibus de pluribus pᷣdicari:ſed genus qui/ dem de ſpeciebus et indiuiduis. Iſte ſecundus tractatus huius libꝛi/ It in quo poꝛphyrius ponit conue- nientias ⁊ differẽtias quinq; pᷣdicabiliũ adinuicẽ. Et diuidit iſte tractatus in ſex capla. In pᷣmo po/ nit vnã cõuenientiã generalẽ quinq; vniuerſaliũ: dicẽs/ꝙ cõmune eſt qͥnqᷓ vniuerſalibus de pluri/ bus.i. de multis pᷣdicari qᷓuis genꝰde magis mul tis pᷣdicet᷑. Panc cõcluſionẽ ꝓbat inductiõe ⁊ ex emplo. Inductiue ſic: qꝛ genus de ſpeciebꝰ et de indiuiduis earũ pᷣdicat᷑:ſimifr ⁊ differẽtia:ſpẽs au tẽ de indiuiduis que ſunt ſub ipſa: pꝛopꝛiũ vᷣo de ſpecie cuius eſt.ꝓpꝛiũ /⁊ de oĩbus eius indiuiduis: ⁊ accidẽs de ſpẽbus et indiuiduis. Exẽplo ꝓbat: nã aĩal qð eſt genus de equis et de bobꝰ que ſunt ſpecies pᷣdicat᷑:⁊ de hoc equo ⁊ de hoc boue qᷓ ſũt indiuidua. Irrõnale etiã qð eſt differentia pᷣdicat de equis ⁊ bobus /⁊ de his que ſunt particulares equi ⁊ boues:homo qui eſt ſpẽs de ꝑticularibꝰho minibꝰpᷣdicat᷑:et riſibile qð eſt ꝓpꝛiũ de hote ⁊ de ꝑticularibus hoĩbus pᷣdicat᷑:ſed nigrũ ꝗð eſt acci/ dens inſeꝑabile coꝛui/ de ſpecie coꝛuoꝛũ ⁊ de parti cularibus coꝛuis pᷣdicat᷑. Mouere aũt qð eſt acci⸗ dens ſeꝑabile de hoĩe ⁊ equo pᷣdicat᷑:vñ accidens p̃dicat᷑ tam de ſpẽbus qᷓ; de indiuiduis:ſed pꝛimo ⁊ pᷣncipaliter de indiuiduis:ſcðᷣo de ſpeciebꝰ/que cõtinet indiuidua/cuius oppoſitũ eſt de ꝓpꝛio. ¶ Cõmune eſt autem generi et differen tie continentia ſpecierum. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capitulũ hui tractatus/in quo cõparat genus ad alia pᷣdicabilia penes cõuenien tias ⁊ differẽtias.Et diuidit᷑ in nouẽ ꝑtes. In pꝛi ma cõparat genus ad differẽtiã penes cõuenienti as/ ponens tres ↄueniẽtias generis ⁊ differentie. Quarũ pᷣma eſt:tam genꝰqᷓ; differẽtia ↄtinẽt plu/ res ſpẽs:licʒ gen/plures ↄtineat qᷓ dꝛña eiꝰ diui/ ſiua: vt rõualſe nõ ↄtinet irrõnale:q̊ tñↄtinet aĩal qð eſt genus. ¶ Scð̃a ↄueniẽtia:ſicut q̃cũqʒ pᷣdi cant᷑ de genere/ vt genꝰ ſupple ꝑ ſe et eſſentialiter/ etiã pᷣdicant᷑ de ſpẽbus q̃ ſunt ſub genere: ita etiã ãcunq; pᷣdicant᷑ de dꝛña vt dlfferẽtia/ etiã p̃dicãt᷑ de oĩbus ↄtentis ſub ea:vt ſubſtãtia/ coꝛpus/coꝛ pus animatũ /nõ ſolũ pᷣdicant᷑ de aĩali:ſed etiã de ſpeciebꝰeius/ ⁊ de indiuiduis ſpecierũ. Simitr vti rõne pᷣdicat᷑ de rõnali:etiã pᷣdicat᷑ de ſpeciebꝰ con/ tẽtis ſub rõnali:vñ pᷣdicari de genere inqᷓtum ge/ nus/ ⁊ de dꝛña inqᷓ;tum dꝛña/ eſt pᷣdicari eſſentiali ter/ ⁊ per ſe de genere ⁊ dꝛña. ¶ Tertia cõuenien narigut interem pto genere deſtruunt᷑ oẽs ſpẽs qᷓ ſub qſo ſunt:ſic differẽtia deſtructa deſtruũt᷑ oĩa ſua inferioꝛa: vt ſi nõ ſit aĩal /nõ eſt equus neq; ho moꝛita ſi nõ ſit rõnale /nõ erit aĩal qð vtitur rõne· Et ꝑ hoc habet᷑/ ꝙ argumentũ valet negatiue tam a genere qᷓ a differẽtia ad eoꝛum inferioꝛa. ¶ In ſcða ꝑte huius caplłi cõparat genus ad differentiã penes ſex differẽtias. Pꝛima eſt:genus pᷣdicat᷑ de 18 — pluribꝰ qᷓ; differẽtia: qð declarat per exemplũ: qꝛ· aĩal pᷣdicat᷑ de equo /homĩe ⁊ boue ⁊ ſerpẽ᷑te:qua⸗ e· drupes em̃ qð eſt differẽtia eius diuiſiua ſolũ pᷣdi cat᷑ de habẽtib q̃ttuoꝛ ꝑedes.Scva differẽtia eſt/ genus ↄtinet diffekẽtias in ptãte/ ſed nõ ecõtra: vt aĩal cõtinet iſtas duas differẽtias/ ſcʒ rõnale et ir/ rati nale, KeTtis Hifleetarenera ſunt naturali⸗ ter pꝛioꝛa differẽtijs diũiſiuis eoꝛũ:ideo deſtructo genere deſtruunt oẽs differẽtie eius:vt deſtructo aĩali/ deſtruunt᷑ rõnale ⁊ irrõnale:ſed nõ econtra. Quarta differẽtia: genus pᷣdicat᷑ in qͥd/ differẽtia vᷣo in q̃le.Quinta dꝛña:vnius ſpẽi eſt tm̃ vnũ ge⸗ nus:ßᷣm tñ illud genꝰpoſſunt eſſe multe dꝛñe eiuſ⸗ dem ſpeciei:vt hoĩs hᷣm hoc genꝰ aĩal ſunt plures differẽtie/ ſcʒ rõnale/ moꝛtale ⁊ bipes.Sexta dꝛña: genus habet modũ materie in ↄſtitutione ſpeciei: differẽtia modũ foꝛme:⁊ licʒ ſint alie cõuentẽtie et dꝛñe generis ⁊ dꝛñe/tamẽ que dicte ſunt ſufficiũt. ¶ In tertia ꝑte huiꝰcapli cõparat genꝰ ad ſpeciẽ/ ponens tres cõueniẽtias ipſius generis ⁊ ſpeciei. Pꝛima: tam genus qᷓ; ſps pᷣdicaꝑr Se lurne us Scða:tam genus qᷓʒ ſpẽs ſunt pꝛioꝛa his de Fancank Wernarveae 3Lenehac ee reſpectu ——u ſuoꝛũ inferioꝛũ/ſcʒ totũ vniuerſale. ¶ In quarta ꝑte huiꝰ capłi cõparat genꝰ ad ſpeciẽ penes diffe⸗ rentias/ aſſignãs ſex dꝛñas inter ſ peciẽ ⁊ genug Pꝛima:genus ↄtinet ſpeciẽ ſub ſe/ et nõ econtrd. Scða:qꝛ genus natura eſt pᷣus ſpecie:qð ꝓbat:qꝛ oꝑtet genera pꝛeiacere ⁊ ipfa determinata ſpecifi⸗j cis differẽtijs ſpẽm cõſtituere.Scðᷣo:qꝛ interẽpto C 1 — Liber pꝛedicabiliũ genere interimit᷑ ſpẽs:ſed nõ ecõtra. Tertia diffe/ rentia:poſita perie vonif genus /⁊ nõ econtra:vt ſi hõ eſt/ animal eſt:ſed nõ ecõtra. Quarta:genus pꝛedicat᷑ de ſpeciebusvniuoce/⁊ nõ ecõtra Quin ta:genus abundat a ſpeciebus: qꝛ cõtinet plures ſpecies:ſpecies autẽ nõ cõtinet ſpecies /ſed in diui dua. Sexta/ ſpecies nunqᷓ; põt eſſe generaliſſimũ ſed bene ſpecialiſſimũ:genꝰ vᷣo nunqᷓ́; põt eſſe ſpe/ cialiſſimũ/ ſed bñ generaliſſimũ. ¶ In quinta ꝑte huius capłi cõparat genus ad ꝓpuuum penes cõ/ uenientiẽ/ dicẽs ꝙ tres ſunt cõueniẽtte generis et ꝓpꝛij. Pꝛima:tam genus qᷓ; ꝓpꝛium ſequunt᷑ ea: quoꝝ ſunt.ſ.ſpeciẽ:vt ſi homo eſt/aĩal eſt:⁊ ſi ho/ mo eſt/ riſibile eſt. Scðᷣa:genus ⁊ ꝓpꝛium equali/ ter pᷣdicant᷑ ⁊ participant᷑ a ſuis inferioꝛibꝰ/⁊ non ßm magis ꝛ min:ſicut em̃ homo ⁊ bos ſunt equa liter anial:ita ſoꝛtes ⁊ plato equaliter ſunt riſiblle Tertia:tam genus qᷓ; ꝓpꝛiũ pᷣdicant᷑ vnſijoc de ſuis inferioꝛibꝰ. ¶ In ſexta parte cõparat genus ad Pꝓpꝛium Nnes Aun differẽtias. Pꝛima:genꝰ eſt pꝛius 9 0:q́ genus eſt ᷣus ſpecie:⁊ ſpẽs eſt pꝛioꝛ ꝓpꝛio:igif᷑. Scða: genus pᷣdicat᷑ de pluribꝰ ſpeciebus:ꝓpꝛiũ vero tantũ devna ſpecie.Tertia: ꝓpꝛiũ pꝛedicat᷑ cõuerſim de eo cuius eſt ꝓpꝛium: genus vero nõ pꝛedicat᷑ ↄuerſim de illo cuius eſt genus. Quarta: Prid ineſt om̃i ſoli ⁊ ſemꝑ:genꝰ vero nõ ineſt ſoli.Quinta:ꝓpꝛium deſtruit᷑ ad de ſtructionẽ ſpeciei/⁊ nõ ecõtra:ſed genꝰ nõ deſtrui/ tur ad deſtructionẽ ſpeciei. ¶ In ſeptima ꝑte cõ/ parat genus ad accidẽs penes vnã cõuenientiã: q̃ talis eſt:cõmune eſt generi ⁊ accidẽti de pluribus pᷣdicari:accidẽs em̃ ſiue ſit ſeparabile ſiue inſepa/ rabile de pluribus pᷣdicat᷑. ¶ on octaua parte cõ/ parat genus ad accidẽs penes q̃ttuoꝛ differẽtiag: Quay ᷣma eſt:genus eſt pꝛius/accidẽs vᷣo poſte rius: qꝛ accidẽs eſt poſteriꝰ ſpecie ⁊ indiuiduis:ge nus vo eſt pꝛius. Scðᷣa:qꝛ genera ꝑticipant᷑ equa liter/ ⁊ nõ ſᷣm magis ⁊ min?:accidẽs aũt intẽſionẽ ⁊ remiſſionẽ ſuſcipit. Tertia/accidẽtia pᷣncipaliter inſunt indiuiduis/ genera vᷣo ſpẽbus. Quarta/ ge nus pᷣdicat᷑ in qͥd /accidẽs vᷣo in ãle: interrogatus em̃ q̃lis eſt ethiops ↄuenienter rñdet ꝙ eſt niger. ¶ In nona pte remouet vnã dubitationẽ circa pᷣ/ cedẽtia ⁊ ſequẽtia:cũ em̃ ſint q̃ᷓttuoꝛ cõparationes generis: Dubitaret aliqͥs/an alioꝛũ ãttuoꝛ pᷣdica/ biliũ ſint q̃ttuoꝛ cõparatiões ſicut ⁊ generꝭ ad alia ãttuoꝛ pᷣdicabilia:ita ꝙ ſint viginti.Reſpondet᷑ ꝙ ãttuoꝛ ſunt cõparationes generis ad alia ãttuoꝛ pᷣdicabilia:differẽtie vᷣo tres:ſcʒ ad ſpeciẽ/pꝛuum ⁊ occidẽs:ſpeciei due /ſcʒ ad ꝓpꝛiũ ⁊ accidẽs.Cõ/ parationes vᷣo eius ad genus ⁊ differẽtiã nume/ rate ſunt/ qñ genus ⁊ differẽtia cõparant ad ipſaʒ ſpeciẽ:ſed ꝓpꝛij ſolũ eſt vna cõparatio/ ſcʒ ad acci dens:qꝛ cõparationes eius ad alia tria dicte ſunt/ cum pᷣdicta tria ad iſum ꝓpꝛiũ cõparant᷑:accidẽ/ tis non eſt cõparatio qua cõparat᷑ ad alia q̃ttuoꝛ: ideo cõcludit/qꝙ ſumptis quattuoꝛ cõparationibꝰ generis ad alia quattuoꝛ/videlicet tribus differen tie duabus ſpeciei cum vna ꝓpꝛij/ nõ ſunt niſi de/ cem cõparationes pꝛedicabiltũ. ¶ Cõmune vero eſt differẽtie et ſpeciei equaliter participari:homie enim equa/ uter participãt particulares homines ⁊ rationali differentia. ¶ Iſtud eſt tertiũ capitulũ huius tractatꝰ:in quo poꝛphyrius ponit cõparationes differẽtie ad alia tria pᷣdicabilia.ỹ&t diuidit᷑ in ſer ptes. In ᷣma po H nit duas cõueniẽtias differẽtie et ſpeciei. Quarũ ĩᷣma eſt:differẽtia ⁊ ſpecies equaliter participant᷑ per ſe a ſuis inferioubus.Scðᷣa:ſpecics ⁊ differen tia ſemꝑ aſſiſtũt his que ipſa participãt: ſemꝑ eſ̃ ſocrates eſt rõnalis ⁊ homo. ¶ In ſcða ꝑte cõpa rat differentiã ad ſpeciẽ penes q̃ttuoꝛ differẽtias: Quarũ pᷣma eſt:diflerẽtia pꝛedicat᷑ in quale/ſpeci es vero in quid. Scða:differentia ſepe reperit᷑ in pluribus ſpeciebꝰ: vt quadrupes in pluribus ani/ malibus ſpecie differẽtibus: ſꝑecies vero in ſolis indiuiduis que ſunt ſub ipſa. Tertia:differẽtia eſt pꝛioꝛ ſpecie ⁊ nõ ecõtra:vt rõnale eſt pꝛius homie: qꝛ rationali interempto interimit᷑ hõ:ſed nõ econ traſcum adbhuc ſit deus qui eſt rõnalis. Quarta: vna differẽtia cõcurrit cum alia ad conſtitutionẽ vnius ſpeciei:ſicut rõnale ⁊ moꝛtale ad cõſtituio nem homis:ſed vna ſpecies non cõponit᷑ alteri/ vt ſimul generet vnã aliam ſpeciẽ. ¶ Circa hocmo/ uet vnã obiectionẽ/ dicẽs:ꝙ qᷓ;uis equa cuidã par ticulari aſino ꝑmiſceat᷑ ad muli generationẽ/tamẽ equa ſimpliciter.i.in cõti nõ cõcurrit cũ aſino in cõi ad generãdũ mulũ. ¶ In tertia ꝑte cõparat diffe rẽtis ad ꝓpuũ per duas ↄueniẽtias. Pꝛima:diffe rentia 2 ꝓpꝛiũ equaliter participant᷑/⁊ nð ſᷣm ma gis ⁊ minus. Scða:ꝙ ſemꝑ aſſint illis de qbus pᷣ⸗ dicant᷑: Abi remouet dubiũ dicens/ ꝙ qᷓᷓuis bipes truncet᷑: tamẽ ſemꝑ manet aptitudo ad habendũ duos pedes. ¶ In quarta ꝑte cõparat differẽtiã ⁊ ꝓpꝛiũ penes duas differẽtias. Pꝛima:differẽtia dicit de pluribꝰ ſpeciebus:vt rõnale de hoĩe et de deo: ꝓpꝛiũ vero de vna ſola ſpecie cuius eſt ꝓpꝛiũ. Scdða:differẽtia ſequit᷑ ad ſpeciẽ ⁊ nõ ↄuertibilit᷑: ꝓpꝛiũ vᷣo cõuerſim pᷣdicat᷑ de eo cuius eſt ꝓpꝛiũ. ¶ In quinta ꝑte cõparat diſferẽtiã ad aecidẽs pe nes duas ↄueniẽ̃tias. Puma: vtrũq; pꝛedicat᷑ de pluribꝰ. Scða:accidẽs inſeparabile ſemꝑ adeſt il/ li cuius eſt ſicut differẽ̃tia. ¶ In ſexta parte cõpa rat differentiã ad accidens penes tres differẽtias. Pumaꝛ:differẽtia ↄtinet ſpecies ⁊ nõ cõtinef: acci dentia vero cõtinent eo ꝙ ſunt in plunbus:⁊ cõti/ nent᷑ eo ꝙ ſubiecta nõ ſolũ ſũt ſuſceptiua vni ac/ cidentis ſed pluriũ.Scð̃a:differẽtia nõ eſt intenſi bilis nec remiſſibilis:accidẽtia vero ſuſcipit ma/ gis ⁊ minus.Tertia:differẽtie ↄtrarie ſunt imper mixte:nõ em̃ permiſcent᷑ in eadẽ ſpecie cuius ſunt differẽtie:ſed accidẽtia cõtraria bene poſſunt per/ miſceri in eodẽ cuius ſunt accigentia. ¶ Speciei autẽ et ꝓpꝛij cõmune eſt de ſeinuicẽ cõuerſim pꝛedicari:nã ſi hõ eſt/ riſibile eſt: et ſi riſibile eſt homo eſt. ¶ Iſtud eſt quartũ capitulũ/ in quo cõparat ſpe⸗ ciem ad ꝓpꝛium:⁊ diuidit᷑ in duas partes. In pᷣma cõparat ſpeciẽ ad ꝓpꝛium penes duas cõue. nientias. Quarũ pᷣma eſt:ſpecies ⁊ ꝓpꝛium pꝛedi cant᷑ de ſeinuicẽ cõuertibiliter:vt ſi homo eſt /riſi/ bile eſt:⁊ econtra.Scð̃a:ſpectes ⁊ ꝓpꝛium equali ter participant᷑ a qͥbus participant᷑:⁊ non ſᷣm ma/ gis ⁊ minus. ¶ In ſcðᷣa parte cõꝑarat ſpecit᷑ ad ꝓpꝛium penes qͥttuoꝛ differẽtias. Quaꝝ hᷣma eſt/ ſpecies põt eſſe genus aliarũ ſpecierũ: ꝓpꝛium au tem nõ poteſt eſſe genus alioꝛũ ꝓpꝛioꝛum. Scðᷣa: ſpecies eſt pꝛioꝛ ꝓpꝛio. Tertia:ſpes eſt ſemꝑ actu in ſuis ſubijcibilibꝰ:ſed ꝓpꝛiũ nõ ſemꝑ adeſt actu: nã ſocrates ſemꝑ eſt actu homonõ tamẽ ſemꝑ ri- det actu qᷓuis natus ſit ridere.Quarta:difſinitio/ nes ꝓpꝛij ⁊ ſpeciei differũt: ergo ſpẽs et ꝓpꝛium P Liber pꝛedicabiliũ ₰ differunt:patʒ ↄna:qꝛ quoꝛũ termini ſunt differen tes et iñᷣa ſunt dꝛna. Ancedens patʒ: qꝛ diffinitio ſpeciei/ eſt ſemꝑ poni ſub aſſignato genere: diffini tio pꝛopꝛij/eſt ꝓpꝛium ineſt omni ſoſi ⁊ ſemꝑ. ¶ Speciei vero et accidentis cõmune uidem eſt de pluribus pꝛedicari. Iſtud eſt quintũ capitulũ/in quo cõparat ſpe/ ciem ad accidens penes vnã ↄuenientiã/⁊ ãttuoꝛ differẽtias.Cõuenientia talis eſt/ cõe eſt illis am/ bobus de pluribus pᷣdicari. Sed ᷣma differentia eſt:qꝛ ſpẽs pꝛedicat᷑ in qd:accñs vero in quale/ vel uõ ſe habens. Secũda: vnius indiuidui eſtvnica pẽs ſpẽaliſſima:ſed vniꝰ indiuidui plura ſunt ac⸗ cidẽtia tã ſeꝑabilia qᷓ; inſeꝑabilia. Tertia:ſpẽs eſt pꝛioꝛ accidẽte:accña vVᷣo poſterioꝛa ſpecie:opoꝛtet em ſubm eẽ vr ei aliqd accidat.Quarta:ſpes ꝑti/ cipat᷑ equaliter/ ⁊ nõ ſᷣm magis ⁊ minꝰ ab his qͥꝝ eſt ſpẽs: accidẽs vᷣo m magis ⁊ minꝰparticipat᷑: ethiops em̃ alio ethiope magꝭ habebit de coloꝛe. ¶ Cõmune auteʒ ꝓpꝛij et inſeparabi/ lis accidentis eſt:ꝙ pꝛeter ca nunqᷓ; con ſiſtant illa in quibus conſiderantur. ¶ Iſtud eſt ſexcũ ⁊ vltimũ capitulũ huiꝰ tractatꝰ in quo cõparat ꝓpꝛiuũ ad accidens: ⁊ diuiditur in duas partes. ¶ In pꝛima ponit duas cõuenien/ tias:quaꝛũ pꝛima eſt /ſubiec tũ ꝓpꝛij et accidentis inſeparabilis nunqᷓ; exiſtit ſine illis:vt bomo ſine riſibili/ ethiops ſine nigredine. Scð̃a: vtrũq; eo rum ſemꝑ ineſt /⁊ omni ↄtento ſub ſubiecto:⁊ hoc intelligendo iſtas duas cõuenientias de acciden/ te inſeparabili. ¶ In ſecũda parte cõparat. pꝓpꝛiũ ad accidens penes tres differẽrias. Puma: ppꝛiũ ineſt ſoli ſpeciei/ quẽadmodũ riſibile homini:ſʒ nõ accidens inſeparabile:nigrũ em̃ nõ ineſt ſoli ethio pi: ſed etiam coꝛuo /⁊ etiam carboni /⁊ ebeno/⁊ qͥ buſdam alijs. Secũda: ꝓpꝛiũ pꝛedicatur conuer/ ſim:nõ autẽ accidens inſeparabile. Tertia: ꝓpꝛiũ pꝛedicat᷑ equaliter:accidẽs vero ſᷣm magis ⁊ mi nus. ¶ Finaliter ſe excuſat:dicẽs ꝙ licet ſint alie cõmunitates vel ꝓpꝛeerates quinq; vniuerſaliũ/ tamen ilie que ſunt dicte ſufficiunt. Qu eritur Dtrũ cõuententie ⁊ differen/ tie quinq; pꝛedicabiliuʒ ſint a poꝛphyrio in textu ſufficiẽter aſſignate. ¶ Urguit᷑ pꝛimo ꝙ non: Et pꝛimo cõtra pꝛimã differentiam generis ⁊ differentie: quia genus nõ pꝛedicat᷑ de pluribus qᷓ; differẽtia:ergo in hoc genus 2 diffe/ rentia non differunt. Añs patʒ:qꝛ ſen ſibile qð eſt differẽtia aĩalis/pᷣdicat᷑ de tot de quot pᷣdicat᷑ ani mal qð eſt genus. ¶ Scðo ſicſcontra pꝛimã cõue nientiam generis 2 ꝓpꝛij:qꝛ genus eit᷑ pꝛius ſpe/ cie de qua pꝛedicat᷑:ergo genꝰnõ ſequit᷑ ad ſpeciẽ: et ꝑoↄñs genus ⁊ ꝓpꝛiũ nò cõuenunt in hoc/qð eſt ſequi ad ſpeciem. ¶ Tertio ſic/ↄtra cõuenien/ tiam omiũ pᷣdicabiliũ: qꝛ genus differt ab alüs pᷣ dicabilicus ꝑ hoc qð eſt pᷣdicari de pluribꝰ: ergo nõ eſt cõmune omnibus pꝛedicabilibꝰ de pluribꝰ pꝛedicari. ¶ Quarto ſic: Genus ⁊ ꝓpꝛiũ nõ pᷣdi/ cant᷑ vniuoce de ſuis ſubijcibilibꝰ:ergo genus ⁊ ꝓ pꝛiũ nõ ↄueniũt in hoc qð eſt pᷣdicarivniuoce. Añ cedens ꝓbarur:qꝛ ꝓpꝛiũ pꝛedicatur denominati/ ne:ergo nõ pᷣdicatur vniuoce:tenet ↄña ꝑ locũ ab oppoſit.Scðo ꝓbat᷑:qꝛ pᷣdicari vniuoce ẽ pᷣdica/ ni vno noie ⁊ vna rõne:ſ¶ʒ ꝓpꝛiũ nõ bʒ rõnẽ:igitur. Irtẽ pꝛedicari vninoce ẽ pᷣ dicari qͥditatiue: iʒ ꝓ/ pꝛium nõ pꝛedicat᷑ qͥdditatiue: igitur. ¶ Auinto ſic: Pꝛedicabilia cõueniunt in eiſdem: ergo male ponunt᷑ differentie ipᷣoꝝ. Añcedẽs patet pᷣmo: qꝛ coloꝛatũ eſt genus aibi ⁊ ſpẽs qualitatis: ⁊ accñs parietis.ſcðo patet:qꝛ rationale eſt differentia ho minis /⁊ ſpecies huius ratiõalis ⁊ illius. Itẽ oĩa pᷣͥdicabilia ſunt ſpecies vniuerſalis:igit. ¶ In op poſitũ arguit᷑ auctoꝛitate poꝛphyrij ponẽtis illas ↄuenientias ⁊ dꝛſas in textu. In queſtione licut in ceSteris erunt tres articuli. 45 4 2 3—[ C coincidetie pᷣdica Pꝛimo ſciẽdũ biliũ dicũt᷑ in quibꝰ ipſa pᷣdicabilia conueniũt.Eỹt dicũt᷑ cõmunitates: qꝛ illud in quo cõueniunt aliqua eſt cõmune illis. Et eſt duplex cõmunitas pᷣdicabiliũ:vna genera/ lis in qua omnia pꝛedicabilia cõuentũt: vt pꝛedi⸗ cari de multis:alia eſt ſpecialis/in qua aliqua pᷣai/ cabilia cõueniũt: vt pꝛedicari in quid/in quo cͤue/ niũt genus ⁊ ſpecies.Sed differentie dicunt qui bus pꝛedicabilia adinuicẽ differunt:et vocant᷑ ta les differẽtie ꝓpꝛietates:quia illud per quod ali- quid differt ab alio dicitur quodãmodo pꝛopꝛiũ/ cũ per illud nõ cõueniat cum alio. Sed reſtat vng difficultas/vtrũ quinq; vniuerſalia cõueniant in idem. Reſpondet᷑/ꝙ pᷣdicabilia cõuenire in idem põt intelligi dupliciter.Ano mõ in idem.i.qurd/ ditatiue:⁊ hoc dupliciter: vno mõ ꝙ conueniant cum altquo quod dicit᷑ quidditatiue de ipſis:⁊ ſic dico/ꝙ coincidũt in idem:vt ↄueniunt in vniuer/ ſali/ að dicit᷑ quidditatiue de ipſis. Alio mõ ꝙ ipᷣa quinq; vniuerſalia dicant᷑ qdditatiue de aliquo: ⁊ ſic dico/ ꝙ nõ coincidũt:qꝛ de nllło quidditatiue dicunt᷑. Alio modo/ põt intelligi qͥnq; vlia coinci dere in aliquo denominatiue:⁊ hoc duplicit᷑: vno mõ ꝙ cõueniant in aliquo quod dicit᷑ de ipis de/ noĩatiue:⁊ ſic coincidũt:quia cõueniunt in ſpecte/ que dicitur de ipᷣis denoĩatiue:vt iſta eſt vera/ ge⸗ nus eſt ſpecies/ differẽtia eſt ſpẽs. Alio modo qð dicant᷑ denoĩatiue de aliquo:⁊ ſic dico /ꝙ aliq̃ vnt uerſalia coincidũt in idem denoĩatiue:qꝛ aliqua pᷣ dicant᷑ denoĩatiue de aliquo /reſpectu tamẽ diuer ſoꝛuʒ: vt albũ reſpectu ſᷣiecti dr accñs:⁊ reſpectu ſuoꝝ inferioꝛum dicit᷑ ſpecies:⁊ ſic genus/⁊ ſpe/ cies dicũt᷑ de aliquo /reſpectu Fes tted 7 7 qG quãdo dicit poꝛ/ GScdo ſciendũ a auado deeu pot ferẽtia generꝭ differẽtie /ꝙ genꝰ habet modũ ma terie /⁊ differẽtia modum foꝛme:ñnõ vult dicere/ꝙ genus ſit materia /⁊ differẽtia foꝛma:ſʒ ꝙ genꝰ hʒ modũ materie:⁊ differentia modũ foꝛme:nã ſicut materia determinat᷑ ꝑ foꝛmã ita genus determi⸗ natur ꝑ differẽtiam. ¶ Aduerte vltra ꝙ quando dicit᷑ in pᷣma differẽtia generis ⁊ ſpeciei/ ꝙ genus cõtinet ſpẽs/⁊ nõ cõtinet᷑ ab eis:debet intelligi ꝙ genus cõtinentia potẽtiali continet ſuas ſpecies: et tali cõtinentia ſpẽs nõ cõtinet genus/licet bene alia cõtinentia:quia ſpẽs cõtinet genus actu:⁊ qð libet inferius ſupius. ¶ Aduerte vltra ꝙ qñ dicit᷑ in tertia cõmunitate generꝭ ⁊ ꝓpꝛij/ꝙ tam genus qᷓ ꝓpꝛiũ pᷣdicant᷑ vniuoce de ſuis ſubijcibilibus: debet ibi accipi pꝛedicari vniuoce large/ vt diſtin/ guit᷑ cõtra pꝛedicari equiuoce:⁊ nõ debet ibi acci/ piꝓpꝛieꝛ ſtricte/ vt idẽ eſt qð pᷣdicari qͥdditatiux ꝗꝛ ꝓpꝛiũ nõ pᷣdicatur qͥdditatiue de ſuis ſubicibili bus. ¶ Aduerte vlterius /ꝙ qñ dicitur in ſcð̃a dif ferẽtia generis ⁊ ꝓ pꝛij/ ꝙ ꝓpꝛium tm̃ de vna ſola ſpecie pᷣdicatur /⁊ genus de pluribus:debet ibi ca pi ꝓpꝛiũ quod cõuertit᷑ cum ſpecie ſcechaliginda:s Fo. 19 L Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij nõ debet Intelligl de ꝓpꝛio generico/ qð cõuertit cũ genere/ cuiuſmodt eſt ſenſibile /cũ tale pᷣdicetur de pluribus ſpeciebus:nec eſt etiã imaginandũ ꝙ pꝛopꝛiũ ſpecificũ ſic faciat pᷣdicabile ꝓpꝛij diſtin/ ctũ ab alijs:ſed ꝓpꝛiũ quod eſt cõmune ad ꝓpꝛiũ genericũ⁊ ſpecificũ /quẽdamodũ dicebat᷑ de dꝛña. Tertio ſciendũ aauanao tun . ſcðᷣa dꝛña generis ⁊ accidentis/ ꝙ accũtia pꝛedicant᷑ ſᷣn magis ⁊ mi nus:hoc debet intelligi reſpectu ſuoꝝ ſubiectoꝛũ: qꝛ reſpectu ſuoꝝ inferioꝝ Y reſpectu quoꝛũ dicunt᷑ genera vel ſpẽs/nõ dicunt᷑ pᷣdicari ſᷣn magis ⁊ mi nus: ſed equaliter ⁊ in quid. ¶ Aduerte vĩterius/ ꝙ qñ ðꝛ in tertia dꝛña dꝛñe ⁊ accidentis/ ꝙ accidẽ tia Zria bñ ꝑmiſcent᷑ in eodẽ/ſed nõ dꝛñe Zrie:de⸗ bet intelligi de dꝛñtijs magis ꝓpꝛijs ⁊ diuidenti⸗ bus ex oppoſito aliqð genus:puta /ꝙ ille nõ poſ/ ſunt dici de eodẽ neq; in eodẽ inueniri:accidentia vero ↄtraria in eodẽ poſſunt inueniri/⁊ de eodem poſſunt dici:vt de aqua tepida verũ eſt dicere /ꝙ eſt calida ⁊ frigida.Et dicitur notanter de dꝛũtijs magis ꝓpꝛüjs ⁊ diuidentibꝰ ex oppoſito aliqdð ge nus:qꝛ dꝛñe ſuboꝛdinate poſſunt bfi de eodẽ di/ ci/ ſicut ſenſibile ⁊ rõnale dicunt᷑ de hoĩe. Ad/ uerte vlterius/ ꝙ qſñ dicit᷑ in quarta dꝛña ſpeciei ⁊ dꝛñc/ ꝙ due ſpẽs nõ cõcurrunt ad conſtitutionem vniꝰ ſpeciei /ſed bñ due dꝛñe:debet intelligi ꝙ vna dꝛña bñ cõcurrit: id ẽ cõponit᷑ cũ alia ſibi nõ ſub/ oꝛdinata ad cõſtituendũ ⁊ ꝑficiendũ ſpeciẽ ſeu dif finitionẽ ſpeciei:qꝛ vna põt determinare aliam:vt rõnale ⁊ moꝛtale ad conſtituendũ hoĩem ſeu diffi nitionẽ hoĩs:ſed vna ſpẽs nõ cõcurrit i.nõ cõpo/ nit᷑ cũ alia ad perflciendũ foꝛmaliter ſpeciẽ vel dif finitionẽ ſpeciei/licet bñ materialit᷑:ſicut binarius ⁊ ternarius materiałr cõcurrunt:ſcʒ ratione ſuaꝝ vnitatũ ad cõſtitutionẽ quinarüin quo nõ manet foꝛma binarij vel ternarũ. ¶ Et ſi qͥs dicat/ad ge/ nerationẽ muli ↄcurrit aſinus ⁊ equa:& due ſpẽs cõcurrũt ad cõſtitutionẽ ſpẽi. Rñdet᷑/ꝗ licʒ ꝑticu laris aſinꝰ/⁊ ꝑticularis equa ↄcurrãt ad gñationẽ mulutñ aſinꝰ ⁊ equa in cõi nõ ponunt ad ↄſtituẽ/ dũ foꝛmałr mulũ ſeu diffinitionẽ muli/cũ in diffi⸗ nitiõe muli/nõ ponat᷑ neq; aſinꝰ/neq; equa. ¶ Ad uerte vltra/ ꝙ qñ ðꝛ in tertia differẽtia ſpeciei ⁊ ꝓ pꝛijꝙ ſpẽs ſemꝑ ineſt/ ꝓpꝛiũ autẽ nõ ſemꝑ ineſt: debet intelligi de actu:vt ridere nõ ſemꝑ ineſt ho/ mini/ licet aptitudo ad ridendũ ſemꝑ inſit ei. 3 qo irca textũ in/ Quarto ſciendũ aa atexrãn cultas/ vtrũ gen equaliter dicat᷑ de ſuis ſpecicbꝰ. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe /ſupponit᷑ ꝙ aliqͥd dici eãlit᷑ de aliquibꝰ/nõ eſt aliud qᷓ; illud pᷣdicari de illis: ⁊ nõ ſᷣm magis ⁊ minus:⁊ p oppoſitũ pᷣdicari de aliqͥ/ bus inequaliter/ nõ eſt aliud qᷓ; pᷣdicari de iluis me diantibus iſtis aduerbijs magis ⁊ minꝰ. Moc ſup poſito:dico ꝙ genus pᷣdicat᷑ equaliter de ſpẽbus: qꝛ nõ hᷣm mag ⁊ minus: vt iſta nõ cõcedit᷑ hõ eſt magis aniĩal qᷓ; equus.Et ſi qͥs dicat /homo eſt ꝑ/ ſectius anĩal qᷓ; bos:cõcedit᷑:& eſt magis anial:ne gat᷑ ↄña:⁊ ratio eſt: qꝛ hoĩem eſſe ꝑfectius anĩal/ qᷓᷓ bos nõ eſt ipᷣm magis eſſe anĩal:ſed eſt iᷣm ha/ bere ꝑfectioꝛẽ differentiã per quã anĩal ↄtrahit᷑ ⁊ determinat᷑ ad cõſtitutionẽ hoĩs qᷓ; ſit ila ꝑ quaʒ determinat᷑ anĩal ad bouem. Añ aduerte ꝙ impoſ ſibile eſt duas ſpecies eſſe equalis ꝑfectiõis in en titate/ neq; per potentiã naturalẽ/ neq; per poten tiã diuinam. Nam deus nõ poſſet facere duas ſpe cies equalis ꝑfectionis in entitate. Ideo dicebat ariſto.ꝙ inter ſpecies eiuſdẽ genert eſt oꝛdo eſſen/ tialis:quia vna in entitate eſt ꝑfectioꝛ alia:hoc nõ eſt ꝑ genus in quo cõueniũt:ſed ꝑ ſuas dꝛñas. E&x ã ſequit᷑/ ꝙ impoſſibile eſt duas differẽtias ſpeciſi cas eſſe equalis perfectionis. Aduertevlterius ꝙ nũqᷓ; alidd ꝓpꝛie dici᷑ magt vel minus tale/niſi ꝙ habet plures gradus/id eſt partes ꝑfectionales: hoc ergo non eſt ꝑ genus.Et ſi qͥs dicat/ vnus hõ dicit᷑ rõnabilioꝛ alio: å dꝛña dicit᷑ de ſpebus ſᷣm magis ⁊ minus. Reſpondet᷑/ ꝙ vnus homo dicit᷑ rõnabilioꝛ alio ad iſtũ ſenſum/ ꝙvnꝰ homo magis vtitur rõne qᷓ; alius: vel quia eſt magis diſpoſitꝰ vti rõne q; alius: ſed non dicitur rõnalioꝛ: ideo rõnale non ſuſcipit magis ⁊ minus/licet bñ rõna/ bile/ qð non eſt differentia:⁊ ſic debet negari ↄ̃ñ̃a. Etiam vnus homo eſt riſibilioꝛ alio. i. magis di/ ſpoſitus ad ridẽdũ qᷓ; alius:⁊ non quia riſibile ſu/ ſcipiat magis ⁊ minus.Et hec de Hi 5. 8 trũ tm̃ ſint qn Dubitatur pᷣmo awaemenade qꝙ de hoc iam ſatis viſum eſt. Aduerte tñ ꝙ talis ꝓpoſitio põt capi dupliciter.Ano mð in ſenſu ꝓ/ pꝛio/⁊ ſic eſt falſa:⁊ eſt ſenſus quinq; ſunt vłia/et nõ plła ſũt vlia qᷓ; qͥnq;:⁊ illa eſt falſa niſi aliqͥd ĩtei ligatur. Alio modo põt capi in ſenſu impꝛopꝛio: ⁊ cũc eſt ſenſus/ quinqʒ ſunt intẽtiones vniuerſaliũ ſpecie differentiũ:⁊ nõ plures qᷓ; quinq;vel ſic/ſiẽ ſuperius eſt expoſita/ quinq; ſũt vłia:⁊ non plura q; quinq;/ ſpecie ſupple differentia. Et hoc capiẽ- o vle ſecũde intẽtionaliter ſeu ꝓ per ſe ſignifica⸗ to. Et aduerte ꝙ ad hoc ꝙ aliquid ꝓpꝛie dicatur vle requirit᷑ ꝙ ſit limitatũ:ideo tranicendentia nõ ſunt vlia licet de pluribus pᷣdicent᷑. Scðo/ꝙ ſit qͥd vniuocũ:ideo equiuoca non ſunt vlia/ſicut canis. Tertio ꝙ impoꝛtet conceptũ per ſe vnum: idco il la que impoꝛtant cõceptum cõplerũ /ſicut diffin/ tiões non poſſunt dici vña. ¶ Sed reſtat vna dif⸗ ficultas/ vtrũ in iſta pᷣdicatiõe peStrus eſt albus/ſit pᷣdicatio qͥnti pꝛedicabilis de ſuo ſubiy ibili. Et vi det᷑ ꝙ nõ:quia ſubiectũ ⁊ pꝛedicatũ pꝛo eodẽ ſup/ ponũt:quia albus ſupponit pꝛo petro/ ↄnotando tñ ipm babere albedinẽ:vel ꝓ aggregato ex ſubie cto ⁊ albedine/ vt videt᷑ dicere ſcotus in q̃rto. Re ſpondet/ ꝙ ibi eſt pᷣdicatio qͥnti pᷣdicabilis. C Et ad rõnem dicit᷑/œ pꝛedicationes nõ ſemꝑ accipiũ/ tur ab illis ꝓ quibus termini ſupponunt: ſed ma- gis pᷣm ſignificata foꝛmalia/que appellãt᷑ aliauã/ do ab illis terminis Añ iſta eſt accidentalis: qꝛ li cet albus ſupponat ꝓ petro:tñ cõnotat pᷣm habe re albedinẽ que accidẽtaliter conuenit petro:ideo dicit᷑ accidentalis:⁊ ſimilit᷑ dicat᷑ de aljs. ¶ Sed reſtat alia difficultas/vtrũ iſta ꝓpoſitio/ petrꝰ eſt albꝰſit de pᷣdicatiõe directa vel indirecta. Reſpon det᷑ /ꝙ eſt directa.Añ omnis pꝛedicatio alicui pꝛe dicabilis de ſuis ꝓpꝛijs ſubijcibilibus/ vel ſuo ꝓ/ pꝛio ſubũcibili eſt de pᷣdicatiõe directa:ideo falſuʒ eſt illud/ qð dicunt aſiqui ꝙ ſolum illa ꝓpõ eſt de p̃dicatiõe directa/in q̃i upiPdicas de ſuo ĩferioꝛi. trũ pꝛeter di⸗ D ubitatur ſcðo ſtinctionẽ realẽ ⁊ rõnis ſit ponẽda aliqua alia diſtinctio. Pꝛo cutꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ /ꝙ aliqui dicẽtes ſe inſequi do/ ctrinam ſcoti/ponunt ſeptẽ genera diſtinctionũ ⁊ tot idẽtitatũ.ſ.diſtinctionẽ rõnis/ex natura rei foꝛ malẽ /realem/ eſſentialem/ ſe totis ſubiectiue et ſe totis obiectiue:⁊ dicunt ꝙ iſte diſtinctiões ſe in/ uicem inferunt. Nam dicunt ꝙ diſtinctio ſe totis obiectiue infert om̃es alias:⁊ ſic ↄſequt᷑ter. Sed .ä.3 Sccoæin: 1.4,4. Sco.in di. Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij A iſte modus dicendi eſt falſus: neq; eſt de mente ſcoti:pꝛimo in hoc ꝙ ipᷣi ponunt ſepteʒ genera di/ ſtinctionũ. Scðo in hoc ꝙ ipſi ponũt iſtas diſtin/ Hec vidẽt᷑ ctiões ſe inuicẽ inferre:ideo aliter reſpondet᷑ ponẽ eſſe de mẽ/ do aliquas ꝓpõnes. ¶ Pꝛima: pꝛeter diſtinctio/ te Scoti in nẽ rõnis ſolũ ſunt ponenda duo genera diſtinctio 1. diſ. z. q. 4. nũ: ſcʒ realis ⁊ foꝛmalis. Scða ꝓpoſitio: diſtin ctio rõnis eſt que fit per actũ cõparatiuũ intelle/ ctus vel volũtatis. Añ illa que ſic ſola diſtinctiõe rõnis diſtinguunt᷑ nũqʒ ſe habẽt tã qᷓ; duo obiecta ſoꝛmalia:ſed ſolũ tanqᷓ; vnũ aliter ⁊ aliter conſide ratũ. ¶ Ex quo ſequit᷑ ꝙ cõcretũ ⁊ abſtractũ nõ ſe habent tanq;ʒ duo obiecta foꝛmaliavt volunt aliqͥ. ¶ Tertia ꝓpõ:diſtinctio realis eſt duplex.ſ.ſup/ poſitoꝛũ ⁊ naturaꝝ quoꝝ vnũ nõ eſt aliud: quẽad modũ eſt inter ſuppoſita in diuinis:puta patrem/ fiuiũ /⁊ ſpiritũſanctũ:⁊ iſta ſolũ inuenit᷑ in diuinis ⁊ nũqᷓ; in creaturis:qꝛ impoſſibile eſt duas creatu ras habere tantũ vnã naturã: ſed tot q̊t ſũt ſuppo ſita ſunt nature /quẽadmodũ nõ eſt in diuinis: ſed eſt ibi vna natura in tribus ſuppoſitis. Alia ẽ di/ Sco.in ꝓ/ſtinctio realis naturaꝝ:quarũ vna ſimpliciter nõ logo. q.1. eſt alia: ⁊ iſta ſolũ inuenit᷑ in creaturis/⁊ inter rem creatã ⁊ increatã:et iſta eſt inter omes creaturas: ãꝝ vna ſimpłr nõ eſt alia: ⁊ iſta põt vocari diſtin/ ctio eſſentiat:qꝛ natura ⁊ eſſentia idẽ ſũt. ¶ Quar ta ꝓpoſitio:diſtinctio foꝛmalis eſt illa/ q̃ eſt inter duas foꝛmalitates vel realitates:quaꝝ vna pᷣciſe ⁊ adequate nõ eſt alia:quẽadmodũ ſũt realitates ſuperioꝛis ⁊ inferioꝛis/ diffiniti ⁊ diffinitiõis/ ſub iecti/⁊ paſſionũ eiuſdẽ ſubiecti:differentie ⁊ illlus cuius eſt differentia/attributoꝛũ in diuinis intelle ctus/ ⁊ voluntatis. Et ſi quis dicat/ inferiꝰ eſt idẽ foꝛmaliter ſuo ſuperioꝛi:igit᷑ foꝛmaliter nõ diſtin/ guit᷑ ab eo. ¶ Dico/ ꝙ diſtinctio foꝛmalis /põt ca pt dupkr. AUno modo ſtricte pꝛout eſt inter duo ex trema:quoꝛũ illud quod ſic diſtin guit᷑ nõ includit aliud in pꝛimo modo dicendt per ſe.Et ſic dico /ꝙ inferius nõ diſtinguitur foꝛmaliter a ſuo ſuperio/ rijcũ includat ipᷣm ſuperius in pꝛumo modo dicẽ/ Sco.in di. 2..4.. di ꝑ ſe. Alio modo capitur magis lage/ vt eſt inter duas realitates: quaꝝ vna pꝛeciſe ⁊ adequate nõ eſt alia:quia ſcʒ in abſtracto nõ pꝛedicant᷑ de ſe in uicem: Et ſic inferius bene diſtinguit᷑ foꝛmaliter a ſuo ſuperioꝛi: quia realitas in ferioꝛis pᷣciſe ⁊ ade/ quate nõ eſt realitas ſuperioꝛis: vt hũanitas non eſt animalitas.Et ſi quis velit pꝛobare/ ꝙ ſint plu res diſtinctiões qᷓ; tres: quia modus intrinſecus diſtinguit᷑ ab illo cuius eſt modus: ſicut eẽ per ſe a ſubſtantia ⁊ nõ realiter neq; foꝛmaliter/cũ modꝰ intrinſecus nõ ſit foꝛmalitas:ergo erũt plures di/ De mõ in/ ſtincriões. Rñdetur/ꝙ talis diſtinctio põt reduci minſeco vi/ ad diſtinctionẽ foꝛmalẽ:qꝛ modus intrinſecus ha de pꝛuf. in bet modũ foꝛmalitatꝭ. Ał aliter dicit᷑ ꝙ põt bene foꝛma. pont adhuc vna diſtinctio/ꝗᷓ̃ vocat᷑ diſtinctio mo/ Sco. in. I. dalis. Añ modus intrinſecus eſt qui additus alte diſ. ð. q.⁊. ri nõ variat rationẽ illius cui additur/ addẽdo ſibi in ſok. mt ſupple aliquã realitatẽ. ¶ Quinta ꝓpõ:diſtinctio ꝛrgu. onci. ſe totis obiectiue/⁊ diſtinctio ſe totꝭ fubiectiue nõ diſtinguunt᷑ a diſtinctiõe reali vel foꝛmali/licet ſu aa ipᷣas poſſint aliquid cõnotare:quia illa que di inguunt ſe totis obiectiueſaliqñ diſtinguunt᷑ tã/ tũ foꝛmalr: ſic riſibilitas ⁊ flebilitas/q̃ᷓ diſtinguũ/ tur ſe totis obiectiue. AUñ illa diſtinguunk ſe tot⸗ obiectiue /q̃ in nullo cõceptu qͥdditatiuo ↄueniũt: aliquando diſtinguunt realiter/ ſicut riſibilitas ⁊ hinnibilitas. Similit dicat᷑ de illis q̃ diſtinguunt᷑ ſe totis ſubiectiue. Ande illa diſtinguunẽ ſe totis 5.G.I⸗ Fo. 20 ſubiectiue q̃ nõ cõueniũt in aliq̃ realitate potẽtiali hibili ad ipa:vt deꝰ ⁊creatura/⁊ ders leannera 1 1 trũ ſocrate Dubitatur tertio u aae⸗ iſte ꝓpõnes ſint ↄcedẽde:ſocrates eſt rõnalis/ſo/ crates eſt hõ.Et arguit᷑ ꝙ nõ: pꝛimo ſic: oĩs ꝓpõ cathegoꝛica affirmatiua de ineſſe et de p̊ᷣſenti/in q̃ nõ ponit᷑ terminꝰ ampliatiuꝰ ſubiecto ꝓ nlto ſup/ ponẽte eſt falſa:igit᷑ tales ꝓpõnes ſũt falſe.Et cõ firmat᷑:qꝛ ſᷣm Scotũ hec ꝓpõ chuſtꝰ eſt hõ in tri/ Sco.in.ʒ. duo erat falſa/ ⁊ nõ niſi qꝛ ſubm ꝓ nullo ſuppone/ diſti. 22. q. bat:igit᷑. ¶ Scdðo ſic:Om̃e qð eſt rõnale eſt cõꝑpo vni·ĩꝓpoſi ſitũ ex anĩa rõnali ⁊ coꝛpe:ſed ſocrates non exñs toã mgrm nõ eſt cõpoſitꝰ ex coꝛꝑe ⁊ aĩa rõnali:cũ aia ſeꝑatur ſenteñ · a coꝛpe:igit᷑. ¶ Tertio ſic: Bene ſequit ſocrates eſt hõ:ergo ſocrates eſt ſocrate nõ exiſtente:ſʒ cõ/ ſequẽs eſt falſum:igit᷑.⁊ multe alie rõnes poſſent fieri.Añ ꝓ ſolutiõe ſupponit᷑/ ꝙ due ſũt opiniões de hoc dubio. Ana eſt noĩaliũ aliquoꝝ qui dicunt tales ꝓpõnes eſſe falſas: et ꝙ nulla eſt ꝓpoſitio neceſſaria ſim ptr/niſi iſta deus eſt:vel aliq̃ tał foꝛ/ mata de terminis diuinis:qꝛ quelibet alia põt fal ſificari.Et ad poꝛphyriũ dicũt/ſꝙ ſocrates ſemper eſt hõ ⁊ rõnalis /ſi ſupple ſocrates ſit.i.ſubiecto ꝓ aliquo ſupponente.Sed iſta opinio/ nõ videt᷑ eſſe de mente ariſtotelis/qui in pᷣmo poſterioꝛũ ponit ſcĩam eſſe impoſſibiliũ/ideſt ꝓpoſitionũ infalſifi/ cabiliũ:nec etiã de mente poꝛpbyrij in textu. Di/ 2 cunt tamẽ ipᷣi ꝙ hoc eſt de mente poꝛphyrij: nam dicit poꝛphyrius in ↄuenientia dꝛñe ⁊ ꝓpꝛij/ ꝙ ſit dꝛña ſemꝑ adeſt:ita accidens inſeꝑabile: ſed acci/ dẽs inſeꝑabile /ſemꝑ adeſt ſocrate exiſtẽte: ita etiã differẽtia/ vtputa rõnale ſolũ aderit ſocrate exiſtẽ/ te. Reſpõdetur/ ꝙ hoc nihil valet:quia in tali con/ uententia ly ſicut/ nõ dicit omnimodã ſilitudinem vt notũ eſt. Nam vnũ.ſ.dꝛña eſt de qͥdditate alte/ rius:⁊ dicit᷑ de eo ꝑ ſe pᷣmo modo nõ aũt accidẽs inſepabile: vt iſta non eſt per ſe ſocrates eſt ſimꝰ: Ideo aliter rñdetur/ ꝙ tales ꝓpõnes ſũt vere ⁊ in falſificabiles/ ſic ꝙ iſta nũᷓ; põt eẽ falſa: ſocrates eſt hõ:ſiue ſocrates ſit/ſiue nõ ſit: quia ad verita/ tẽ taliũ ꝓpoſitionũ nõ requirit᷑ /ꝙ extrema ſuppo wſſi.29. G. nant ꝓ aliquo exiſtente:ſed ſufficit ꝙ ſupponãt ꝓ vnicain 4. aliq in eſſe cognito ⁊ ꝙcõponãt᷑ adinuicè. Et per battoe d hoc ſoluit᷑ puma ratio/in qua dicunt ꝙ oĩs ꝓpõ ca affirmatiua ⁊c̃.dicit᷑/ꝙ illa nõ eſt vera vtr:ſed ſolñũ*“ in ꝓpõnibꝰ cõtingentibꝰ de terminis nõ ampliati uis affirmatiuis. Añ compoſitionẽ extremoꝛũ ta/ liũ ꝓpoſitionũ neceſſariaꝝ/ neceſſario ſequit᷑ ↄfoꝛ mitas talis cõpoſitiõis ad terminos. ¶ Ande qñ cũq; extrema taliũ ꝓpõnum cõponunt᷑ adinuicẽ: ꝓpõnes ↄſtitute ex ipis ſunt ſemꝑ vere:quia ſem per tũc eſt cõfoꝛmitas actus intelligẽdi ſeu ꝓpõ/ nis mentalis ad rem cognitã. ¶ Et ſi quis dicat/ quare eſt melius ꝙ tales ꝓpõnes habeant cõfoꝛ/ mitatẽ qñcũq; foꝛmant᷑ c alie ꝓpõnes. Rñdetur qꝛ extrema illaꝝ ꝓ põnũ ſunt talia ⁊ habentia aliã habitudinẽ adinuicẽ qᷓ; alia:⁊ de hoc ſatis dictũ ẽ in ſummulis /capło de ſuppoſitiõe ꝑſonali. ¶ Ad rõnes alterius opinionis rñdet᷑:ad pᷣmã ðꝛ ꝙ ſo⸗ luta eſt. Ad ↄfirmationẽ vicit᷑/ ꝙ iſta ꝓpõ/ chꝛiſtꝰ eſt hõ in triduo fuit falſa:nõ qꝛ ſubiectum ꝓ nullo ſupponebat: ſed quia in illis tribus diebꝰ chꝛiſt⸗ impoꝛtabat in ſe rõnem falſam/ de qua nihil diat vere:nam ſi aliqͥd eſt chꝛiſtꝰneceſſario habet duas naturas in vno ſuppoſito:ſed in illis tribus die/ bus nõ fuerũt ille naturevnite/ cũ hũanitas fuerit coꝛrupta.Ex qᷓ ſequit᷑/ꝙ chꝛiſtus nõ eſt udpoſah 2, Sco. in. 3. ———˖˖˖, 2:2:2—, 2 2 2„ 4 4—— ꝑ ſe hoĩs:cã impoꝛtat rõnem cõtingentẽ ⁊ nõ cõce ptũ ꝑ ſe vnũ:ideo iſte nõ ſunt ꝑ ſe neq; neceſſarie: chꝛiſtus eſt hõ/ chꝛiſtus eſt dey. ¶ Ad ſcðam dici- tur ꝙ iſta ꝓpõ/ hõ eſt cõpoſitꝰ ex coꝛꝑe ⁊ aĩa: vel iſta/ rõnale eſt cõpoſitũ ex coꝛe ⁊ anĩa eſt ſimpłr cõtingens:⁊ hoc ſi tale ꝑticipiũ dicat acrũ: ſic vi/ det᷑ de rigoꝛe ſᷣmonis dicere. Si aũt dicat aptitu/ dinẽ vel abſoluat᷑ a tꝑe/ vt dicũt aliqui eſt neceſſa/ ria. Añ tenẽdo pꝛimũ modũ ad hoc ꝙiſta ſitvera: bõ eſt aĩal /nõ requirit᷑ ꝙ hõ ſit cõpoſitus realiter ex coꝛꝑe ⁊ aĩa:ſed ſufficit ꝙ hõ ⁊ aĩal ſint in eẽ co/ gnitoaideo nõ ſequit᷑ hõ eſt aĩal:ergo hõ eſt cõpo/ ſitus ex coꝛꝑe ⁊ aĩa:qꝛ ᷣma eſt neceſſaria /⁊ ſecũda ↄtingẽs: licet bñ ſequat᷑ hõ eſt:ergo hõ eſt cõpoſi/ tus ex coꝛpꝑe ⁊ aĩa:ideo in iſta/hõ eſt aĩal/ly homo ſupponit ꝓ hoie in eſſe cognito:⁊ etiã aĩal ꝓ aĩali in eſſe cognito:quod ſufficit ad veritatẽ taliũ pꝛo/ poſitionũ. ¶ Ad tertiã ðꝛjnegando ↄñam:quia a ꝓpõne de eſt tertio adiacente ad vnã de ſecundo adiacente non valet ↄña: vt ałls viſum eſt in ſum mulis. Et hec de ſcðo articko. Qtũ ad tertiũ ſit: 4 reſponſalis ad queſitũ: Cõ- Concluſio ueniẽtie? dꝛñe quinq; pᷣdi/ cabilium ſunt a poꝛphyrio ſufficienter aſſignate. ¶ Ad rõnes ante oppoſitũ. Ad pꝛimã dr/ꝙ licet genus nõ pᷣdicet᷑ de pluribꝰ qᷓ; dꝛña eiꝰ conſtituti ua:tñ pꝛedicat᷑ de pluribus qᷓ; dꝛña eius diuiſiua. ¶ d ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ licet genꝰ ſit pꝛius natura ſpẽ/ tñ eſt poſterius poſterioꝛttate illationis ſiue in in ferẽdo. ¶ Ad tertiã ðᷣꝛ/ꝙ ly pluribꝰ põt capi du/ plicit᷑. Ano mõ poſitiue: vt idem eſt ꝙ pᷣdicari de multis:⁊ ſic eſt cõitas omniũ pᷣdicabiliũ. 2lio mõ p̃ᷣt capi cõꝑatiue/⁊ ſic eſt ꝓhᷣetas generꝰ. ¶ Ad q̃r tã ptʒ ſolutio in pᷣmo articko:nam capit᷑ ibi pᷣdica⸗ ri vniuoce large/ vt diſtinguik cõtra pᷣdicari equi⸗ uoce/⁊ nõ ſtricte vt idem eſt ꝙ pᷣdicari ꝑ ſe pꝛimo modo ſeu quidditatiue. ¶ Ad quintã ptʒ ſolutio in pꝛimo notabili/vbi viſum eſt qualiter pꝛedica/ bilia cõucniunt adinuicem. ¶ Cibꝛi pᷣdicabiliũ Poꝛphyrij phenicis finis. ¶ Liber pꝛedicamentoꝛũ ariſtotelis. Beritur vtrũ de ̃aicamẽtis ſit ſcĩa logica ab alijs diſtincta/ ha bens ꝓ ſubiecto adeꝗ̃- Pato aliqð intentionale cõe vniuocũ decem pꝛedicamẽtis. Arguit᷑ ᷣmo ↄtra pꝛimã partẽ:qꝛ om̃e qð ſeit᷑/ ſcił᷑ ꝑ demõſtra/ cionẽ ⁊ diffinttione:ſed pᷣdicamẽtoꝝ nõ eſt diffini tio:igit᷑ de ĩpᷣis nõ eſt ſcia.Minoꝛ ꝓbatur/qꝛ diffi nitio dat᷑ ꝑ genꝰ⁊ dꝛñam:ſed decem pᷣdicamenta nõ habẽt genus ⁊ dꝛñam:igit᷑ ipßoꝝ nõ eſt diſfini/ tio. ¶ Scdo ſic:Illud de qͥ̊ habetur ſcĩa/ debet ha vbere alidd pꝛius p qð paſſio demõſtret᷑ de ipᷣo: ſʒ decẽ pᷣdicamẽta nõ habẽt aliqͥd puus ipᷣis cũõ ſint pꝛima pᷣncipia:igit. ¶ Tertio ſic: De pᷣdicamẽtis eſt ſciẽtia metaphyſicalis/ cũ decẽ pᷣdicamẽta ſint Ytes ſubiectiue ipſius entis:igit᷑ de ipᷣis nõ eſt ſciẽ tia logicalis. ¶ Quarto ſic: Pꝛedicamẽtũ ↄtinet᷑ ſub vłi:6ᷣ de ipᷣis nõ ẽ alia ſcia a ſcĩavłlis. ¶ Quin co ſic: Pꝛedicamẽtũ eſt ens ꝑ accñs/ſicut genꝰ ge/ neraliſſimũ:ꝗᷓ de ipᷣis nõ eſt ſcia. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ auctoꝛitate ariſto.tradẽtis nobis ſcĩam de ᷣdicamẽtis.In qſtione erunt tres articłi ſicut in ceteris queſtionibus. gZiber * 1 1 ꝙꝓꝙpᷣdicamt᷑tu põt Pꝛimo ſciendũ aame ahns mõ oᷣme intẽtiõalit᷑: ⁊ ſic nõ ẽ aliud qᷓ; illud qð eſt cõmuniꝰ in aliꝗᷓ̃ cooꝛdinatiõe:quẽadmodũ eſt ſub ſtãtia in cooꝛdinatiõe ſubſtãtie: ⁊ quantitas in co oꝛdinatiõe q̃ntitatꝭ.Et tũc dico/ ꝙ pᷣdicamẽta per ſe ſũt de ↄſideratiõe metaphyſici cũ ſint ꝑtes ſtie/ ctiue entis: ⁊ de ꝑ accñs ſũt de ↄſideratiõe logici/ cũ logicꝰꝑ ſe nõ ↄſideret res neq; voces/niſiꝓ ãn to attribuunt᷑ ipᷣis intẽtiones logicales. Alio mõ capit᷑ ſcðe intẽtionaliter/ vt eſt intentio ſcdᷣa attrt⸗ buta cõioꝛi alicuiꝰcooꝛdinatiõts/ſicut ſubſtãtie vł qntitati/ ⁊ ſic de alijs:⁊ ſic ꝑ ſe cõſiderat a logico: nam logicus ꝑ ſe ↄſiderat ſcðᷣas intẽtiões. ¶ Ad⸗. uerte vltra/ ꝙ pᷣdicamẽtũ ad huc capit᷑ duplr. Sno mõ ꝓ cõiou alicuiꝰ cooꝛdinatiõis:quẽadmodũ di cimus ꝙ ſubſtãtia eſt pᷣdicamẽtũ/q̃ntitas eſt pᷣdi/ camentũ/⁊ ſic de alijs. Alio mõ capit᷑ ꝓ cooꝛdina tiõe aliquoꝝ ſe habentiũ adinuicẽ ſᷣm ſub ⁊ ſupꝛa/ incipiẽdo ab illo cõioꝛi/⁊ ꝓcedendo ad ſpẽs ſubal ternas/ ſpẽaliſſimas/⁊ indiuidua/in quibus ſalua tur ratio illiꝰ cõioꝛis. Et ſic capit᷑ cũ ðꝛſꝙ aliquid eſt in pᷣdicamẽto.i.in cooꝛdinatiõe vł de cooꝛdina tione aliquoꝝ ſe habentiũ/ᷣm ſub ⁊ ſupꝛa in ratio ne generis ſpeciei vel indiuidui. 4 zag ſ — 7 g ad inueniẽdũ ſBie Scdo ſ ciendũ ctũ huiꝰ ſcĩe/opoꝛtet inuenire aliqð intentionale/in qͥ decem pᷣdicamen ta vniuocentur:⁊ qð attribuat᷑ illis decem pᷣdica/ mẽtis:⁊ illud intẽtionale eſt id cui adequate/⁊ pꝛi mo cõuenit iſta paſſio oꝛdinabile:⁊ in quo decẽ pᷣ/ dicamẽta vntuocant᷑: qͥd aũt ſit illð foꝛte nõ habet nomen impoſitũ:ſed poſſet ſuppleri ꝑ iſtud cõple xũ/ vte oꝛdinabile in genere:nõ tñ ꝙ illud comple rũ/ſcʒ vle oꝛdinabile in genere ſit ſubiectũ/niſi cir cũlocutiue vt circũloquit᷑ nobis aliqð intẽtiona/ le incõplexũ cui oꝛdinabilitas adequate ⁊ ꝑ ſe cõ/ uenit:⁊ illud põt dici vłe determinatũ ſub aliqᷓ̃ rõ- ne ꝑ quã oꝛdinabilitas ſibi adequate põt ↄuenire. Dicũt tñ alid /ꝙ illud eſt pᷣdicamentũ:qð tñ nõ vi detur multũ ꝓbabile:cũ pᷣdicamẽtũ ⁊ gñaliſſimũ ſint ſynonyma:ſʒ gñaliſſimũ nõ videt᷑ eẽ ſubiectũ/ cũ ↄtineat᷑ ſub genere q̃ſi pars in mõ fu ſuo Sig. j 7 Goinciditvna di Tertio ſciendũ anasxunint ſint decẽ generaliſſima. Et videt᷑ ꝙ ſint plura: qꝛ tot modis ðꝛ vnũ oppoſitoꝝ quot modis ðꝛ ⁊ reli quũ:ſed generaliſſimũ ⁊ ſpẽaliſſimũ ſũt oppoſita: igik tot erũt gñaliſſima q̊t ⁊ ſpẽaliſſima:ſed multo pla ſũt ſpẽaliſſima qᷓ; decẽ:igit. ¶ Scðo ſic: Sit᷑ actio ⁊ paſſio vſinguunf adinuicẽ/ita agere ⁊ pa ti:ſed actio ⁊ paſſio faciũt duo gfjaliſſima: ita etiã agere ⁊ pati/⁊ ꝑ ↄñs erũt plura. Itẽ tm̃ eſt vnũ pᷣ/ dicamẽtũ ſubſtãtie:å tm̃ erit vnũ pᷣdicamẽtũ acci⸗ dẽtis/ cũ ſubſtãtia ⁊ accñs opponant᷑. ¶ Auarto ſic: Pꝛedicamẽtũ nihil eſt:igitur nõ ſunt decẽ pꝛe/ dicamenta. Añs ꝓbatur/ qꝛ vel eẽt genus gñaliſ⸗ ſimũ:qð nõ:qꝛ tũc ſubſtãtia nõ eſſet in p̃dicamen/ to:qꝛ tũc eſſet in ſeipᷣ̃a:vel pᷣdicamẽtũ eſt cooꝛdina tio omniũ illoꝝ q̃ ſunt in tali cooꝛdinatione /qð eſt falſum:qꝛ nulla videtur eẽ cooꝛdinatio omniũ ſub ſtãtiaꝝ/ſʒ plures. ¶ Rũñdet /ꝙ decẽ ſũt pᷣdicamẽ/ ta pᷣme intẽtionsliter capta ⁊ nõ plura: ⁊ hoc non diſtinguẽdo inter cõcretũ ⁊ abſtractũ:ꝗꝛ cõcretũ ⁊ abſtractũ in eodẽ genere reponũtur:cũ termini di cãtur reponi in pᷣdicamẽto qͥ̊ ad ſignificata foꝛma/ lia/⁊ nõ qͥ ad materialia. C Ad rõnes. Ad pꝛimã ðᷣꝛz/ꝙ gñaliſſimũ ⁊ ſpẽ̃aliſſimũ nõ ſunt oppoſita:ſ Stoq lo argut 5 dim e e. jt linac pnad Pꝛedicamentoꝛũ magis diſparata:ideo non opoꝛtet ꝙ tot modis dicat᷑ vnũ ⁊ reliquũ. Ad ſcðam ðꝛſnegãdo ↄñaʒ: ⁊ rõ eſt:qꝛ concretũ ⁊ abſtractũ ꝓ vno cõputãtux/ cũ habeãt idẽ ſᷣcatũ foꝛmale: ſub alio tñ ⁊ alio mõ ſignificãdi. ¶ Ad tertiã ðꝛ/ꝙ ſuᷣſtãtia ⁊ accñs nõ ſe habẽt vt oppoſita:ſʒ magꝭ vt diſparata ſiue ca/ piant᷑ ᷣme intẽtionakr/ ſiue ſcðe intẽtionafr:⁊ ideo nõ valet ↄña. ¶ Ad q̃rtã ptʒ ſolutio in qmo nota/ bili/ vbi viſum eſt quõ pᷣdicamẽtũ epir du leai. 7 ꝙpdicamenta ime Quarto ſciẽdũ intentionalr capta/ pñt diſtingui dupłlr.Ano mõ a pꝛioꝛi:⁊ ſic dico/ꝙ diſtinguũt᷑ a ſe inuicẽ ꝑ ſuos modos intrinſecos: vt ſtᷣſtãtia diſtinguit᷑ a q̃ntitare ꝑ ſuũ ꝓpꝛiũ modũ intrinſecũ qͥ eſt eẽ per ſe:⁊ ſilr dicat᷑ de alijs. Alio mõ pñt diſtingui a poſterioꝛi:⁊ ſic diſtinguũt᷑ per ſuos pꝛopꝛios modos pᷣdicandi de pᷣma ſuhſtan/ tia.Añ ꝓpꝛius modus pᷣdicãdi ſubſtãtie/eſt pdica ri in d de pma ſubſtãtia/cuiꝰ q̃ᷣlitiuũ eſt qͥd. Sed ꝓpuus modus pᷣdicãdi q̃ntitatis /eſt pꝛedicari in quantũ quãti/quot vel qͥtiẽs:cuius q̃ſitiuũ circũlo quit᷑ ꝑ hoc cõplerũ q̃nti qͥt/ quantũquotiẽs.Sed 8 SGco. q.3. ꝓ lo.arguẽdo dñm egt. et. q.z. q̊t. ar ꝓpꝛius modus pᷣdicãdi adaliqͥd, eſt pᷣdicari in h ꝙ eſt reſpectiue ſe habere ad aliud:cui qᷓſitiuũ cir/ cũloquit᷑ ꝑ hoc cõplexũ quõ ſe hʒ h̊ ad aliud. Sed ꝓpꝛius modus pᷣdicandi ã̃itatis /eſt pᷣdicari in q̃ le de pꝛima ſubſtãtia vel q̃liter:cuiꝰq̃ſitiuũ circũlo quit᷑ ꝑ hoc complexũ qᷣle vel qualiter. Pꝛopꝛius modus pꝛedicandi actiõis de pᷣma ſubſtãtiaſeſt pᷣ/ dican in qð agit:cui· qᷓſitiuũ circũloquit᷑ ꝑ hoc cõ/ plexũ qð agit vel qͥd agit.Modus paſſiõis/eſt pᷣ/ dicari a q̊ patit᷑:cuiꝰ q̃ſitiuũ circũloqͥt ꝑ hᷣ cõplexũ qͥd patit᷑. Modus pᷣdicandi vbi/eſt pᷣdicari in qͥã/ vbi/ꝛ⁊ vnde:cuiꝰ q̃ſitiuũ circũlo quit᷑ ꝑ iſta q̃ttuoꝛ aᷣſã/vbi/⁊ vnde. Wodus pᷣdicandi quãda de ᷣma ſubſtãtia/eſt pᷣdicari in quãdo:cuiꝰ qᷓſitiuũ eſt ꝗñ. WModus /ᷣdicãdi ſitus de pᷣma ſubſtãtiaſeſt pᷣdica ri in qlit᷑ eſt ſituatũ:cuiꝰ ãᷓſitiuũ circũſoquit᷑ ꝑ boc cõplexũ q̃luter ſituatũ eſt.Pꝛopꝛiꝰ modus pᷣdican/ di habit/eſt pᷣdicari in q̃liter habituatũ eſt:cuiꝰq̊/ ſitiuũ circũloquit᷑ nobis ꝑ hoc cõplexũ q̃liter habi tuatũ eſt: ⁊ de iſtis ꝑ oꝛdinẽ viſum eſt in ſũmulis/ ⁊ qualiter ſint intelligenda: ⁊ hec 3 im 5 Lfreid. ; ira 1 trũ iſta ſcia q̃ Dubitat᷑ pꝛimo ſupacama toꝝ ſit de rebus vel de vocibus. Pꝛo reſponſione ad iſtud dubiũ /due ponũtur opiniões. Pꝛima:eſt nominaliũ dicentiũ/ꝙ iſta ſcietia eſt de vocibus et terminis: qð pꝛobant. Pꝛimo auctoꝛitate boe/ tij dicẽtis/ ꝙ intentio huiꝰ libꝛi eſt de noibus ⁊ vo cibus res ſignificantibꝰ. Itẽ totus ꝓceſſus hui⸗ ſcĩe videt᷑ eſſe de vocibꝰ et terminis: vt patebit in diuiſionibꝰ. Alia eſt opinio/ ꝙ iſta ſcĩa ſicut ⁊ que libet alia ſciẽtia tradita in alijs libꝛis logice /eſt de ſcðᷣis intẽtionibus attributis rebus vel vocibus: que intẽtiones /nec ſunt voces/neq; ſunt termini: ti.i.in acce/hec em̃ ſciẽta ſic ⁊ q̃libet alia/ẽ de ſubiecto ſibi ade ptiðibꝰ rei. quato:ideo q̃rere de quo hec ſciẽtia ſit/nõ eſt alið qrere qᷓ; de quo ſubiecto hec ſciẽtia ſit:modo notũ eſt quod hec ſcientia non eſt de vocibus tanqᷓ; de ſubiecto attrbutionis: ſed eſt de aliquo intentio/ nali/ að vniuoce cõuenit decem pᷣdicamentis/qð dicit᷑ vniuerſale oꝛdin abile in genere ſaltẽ circũlo cutiue /vt pꝛius viſum eſt. Simuliter de nullo vi/ qet᷑ eẽ ſcictia niſi de ſubiecto ſuo attributiòis tã/ ꝙ de ſcibili remoto ⁊ de cõcluſione/in q oſtẽditur paſſio illi ſubiecti de illo ſubiecto tãqᷓ; de ſcibili.ꝑ pinquo ⁊ totali:⁊ hoc capiendo ſciẽtiã ꝓ ſimplici habitu.Et aduerte ꝙ hec ſciẽtia nõ dicit᷑ de decez pᷣdicamẽtis /ſic ꝙ decem pᷣdicamẽta ſint ſubiectu huiꝰ ſctẽtie:qꝛ opoꝛtet ſubiectũ ſciẽtie eſſe vnũ:ſed decẽ pᷣ dicamẽta nõ ſunt vnũ:igit᷑! Sed ðᷣꝛ ſcĩa de pᷣdicamẽtis tanq́ᷓ; de illis quibꝰ attribuit᷑ ſubiectũ uiꝰ ſcientie/quod eſt vniuerſale oꝛdinabile in ge/ nere hᷣm ſub ⁊ ſupꝛa. C Ad rãnes alcerius opinio nis dicit᷑pꝛimo ad auctoꝛitatẽ boetij/ꝙ ibi capie⸗ bat actiuũ ꝓ paſſiuo:ſic ꝙ eſt ſenſus/ ꝙ hec ſciẽtia eſt de rebus/ id eſt intentionibꝰ ꝑ voces ſignifica⸗ tis. Ael põt dici/ ꝙ hec ſcientia minus ᷣncipaliter eſt de vocibus ⁊ terminis:et pꝛincipaliter de ſecũ/ dis intẽtionibꝰ:qꝛ ſi eſſet ᷣncipaliter de vocibꝰ ſe/ queret᷑ ꝙ ſurdus nõ poſſet habere hãc ſcientiamt quod falſum eſt. ¶ Ad aliã ðꝛ/ꝙ ꝓceſſus buiꝰ li/ bꝛi nõ ſit de vocibus vel de rebus ad oſtendendũ hec ſciẽtia ſit de rebus vel vocibus:ſed ad oſtẽ/ endũ que ſũt illa que reponunt᷑ in pᷣdicamentis: nam hec ſcientia nõ eſt de illis q̃ reponunt᷑ in ali decem pᷣdicamẽtoꝝ:ſed de ſcðis intentionibus/q; in nullo illoꝝ decem pᷣdicamẽtoꝝ reponũtur:ideo hec ſciẽtia ſolũ ſecũdario cõſiderat illa/que repo/ nuntur in pᷣdicamẽto ſiue ſint res ſiue voces. Du bitat ſcðo Atrũ voces ſeu tet/ mini vel res vk ſecũ de intẽtiões reponãtur in pᷣdicamento. Rñdetur bꝛeuiter/ ꝙ res pꝛime intẽtionis finite et limitate vniuoce incõplexe ſignificate pꝛincipalit᷑ reponũt᷑ in pᷣdicamẽto:nõ quidẽ ſcðm eſſe reale qð habent in re/ ſed ſᷣm eſſe cognitũ. Nam rem repont in pꝛe dicamt᷑to nõ eſt aliud qᷓ; rem concipi in ratiõe ſu/ perioꝛitatis vel inferioꝛitatis. ¶ Ex qͥ ſequit᷑ ᷣmo res nõ reponũtur in pᷣdicamento /ſicut vacce in abulo:nec opoꝛtet vaccã trahere ꝑ caudã ad ip/ ſam reponendũ in pꝛedicamẽto. Sequit᷑ ſcðo/ꝙ ceſſante intellectu res nõ ſunt actualiter in pᷣdica/ mẽto.Dicit᷑ notãter res pᷣme intẽtionis:qꝛ res ſe/ cũde intẽtiõtis nõ ſũt in aliã decem pᷣdicamentoꝝ/ licet poſſint poni in pᷣdicamẽto entis rõnis.Dicit᷑ notanter limitate:qꝛ tranſcendẽtia nõ ſunt in pᷣdi camẽto/ cuiuſmodi ſũt ensvnũveꝝ.Dicit᷑ notãtet finite: quia res infinita nõ reponit᷑ in pᷣdicamẽto/ cuiuſmodi eſt deꝰ:qꝛ nõ ſe hʒ neq;vt genꝰ/neq; vt ſpẽs/neq; vt indiuiduũ.Dicit᷑ notanter incõplexe ſignificate:qꝛ cõplexa vt cõplexa nõ ſunt in pᷣdica mento.Dicit᷑ notanter pꝛincipaliter: qꝛ termini ⁊ voces ꝑſonaliter ſumꝑte ſunt bene minus pꝛinci/ paliter tanqᷓ; ſigna in pᷣdicamẽto:⁊ ꝙ hoc ſit minꝰ pꝛincipaliter patet:ꝗꝛ iſte terminus hõ nõ repone ret᷑ in pꝛedicamẽto ſubſtãtie niſi ſubam Bᷣcaret.Ai det᷑ ergo ꝙ res pꝛimo ſunt in pdicamẽto/ cũ ꝓpter ipſas termini vel voces ſunt in tali vel tali pᷣdica/ mento.Et aduerte ꝙ termini dicunt᷑ eſſe in p̃dica mento ratiõe ſuoꝝ ſignificatoꝝ foꝛmaliũ/⁊ nõ ma terialiũ:vt albũ eſt in pꝛedicamẽto qualitatꝭ rõne ſui foꝛmalis ſignificati qð eſt albedo:⁊ nõ in pᷣdi/ camento ſubſtantie/licz ſupponat ꝓ ſubſtantia/qᷓ eſt ſuũ ſignificatũ materiale. Et ſi quis dicat/illa ſolũ ſunt in pꝛedicamẽto /que ſubijciunt᷑ ⁊ pᷣdicãt᷑: ſed ſoli termini dicũtur ſubijci ⁊ pᷣdicari/etiã vni/ uerſales vł ſin gulares ⁊ nõ res: ergo ſoli termini ſunt in pdicamẽto ⁊ nõ res. ¶ Scðo:illa ſũt pꝛin cipaliter in pꝛedicamẽto/ de qbus fiunt diniſiões in hac ſcientia: ſed de vocibus fiunt diuiſioneg igit. Winoꝛ patʒz/ nã in pꝛima diuiſione ðꝛ: Eoꝛu q̃ dicunt᷑:quedã dicũtur cũ cõplexione:quedã ſine cõplexione:mõ cõplexio ⁊ incomplexio folũ attri/ buunt᷑ vocibꝰ. Itẽ dicit᷑ in alia viiliong ede aue 3 Fo. 1 C ₰ Liber Em nullã cõplexionẽ dicũtur /ſin gulũ aut ſignifi/ cat ſubſtantiã aut quãtitatẽ:ſed voces ſic dicũtur ſignificare:igitur ⁊c. Reſpondet᷑ ad pꝛimã/ꝗ pꝛe/ dicari ⁊ ſubijci põt capi dupliciter. Ano modo vt idẽ eſt ꝙ pꝛoferri vel ſcribi mediante copula: ⁊ ſic ſolt termint bene dicũtur ſubijci vel pᷣdicari. Alio mõ vt idẽ eſt /ꝙ cõcipivel ꝑ terminũ enũciari:⁊ ſic res dicũt᷑ ſubijci ⁊ pᷣdicari:ĩmo illa q̃ ſic ſubijciũt ⁊ pᷣdicãt᷑ mo ⁊ p̃ncipaliter ſubijciũtur ⁊ pꝛedicãt᷑: ita ꝙ termini ſubijciunt᷑ ⁊ pꝛedicãtur rõne ſᷣcatoꝝ ꝓ qͥbus ſupponũt:ita ꝙ nõ eſt oꝛdo inter voces ſi gnificatiuas/niſi rõne cõceptus ſignificati: Ideo vox nõ dicit᷑ vlis neq; ſingularis/niſi rõne conce/ ptus ꝑ ipſam ſignificati. Et aduerte ꝙ rem ſubijci vel pꝛedicari/nõ eſt aliud qᷓ; rem concipi in oꝛdine ad aliã mediante ſubiecto vel pꝛedicato ꝓpõnis mẽtalis:rem ergo ſubijci nõ eſt ipᷣam poni in ꝓpo ſitione. ¶ Et ſi qͥs dicat:cõtra /qꝛ illa que ſubijciũ/ tur ⁊ pꝛedicãtur ponunt᷑ in ꝓpoſitiõe/ cũ ſint par/ tes ꝓpoſitionis:ſed res nõ ponũtur in ꝓpoſitiõe: igitur. Añdetur/ ꝙ aliqͥd dicit᷑ poni in ꝓpoſitione dugliciter. Ano modo intrinſece:⁊ ſic loli terminti dicũtur poni in.ꝓpõne. Alio modo obiectiue ⁊ ex trinſece:⁊ ſic res bene dicũtur poni in ꝓpõne ſal/ tem mentali:qꝛ cõcipiũtur mediante ꝓpõne.Ex q̃ patet ꝙ rem poni in ꝓpoſitiõe/nõ eſt alid qᷓ; ĩᷣam cõcipi vel enunciari mediante ꝓpoſitione. Ad ſe/ cundã ðꝛ/ꝙ in illa diuiſiõe capit᷑ dicũtur ꝓ conci/ piũt:ita ꝙ eſt ſenſus quedã dicũtur cũ cõplexiõe/ ideſt cõcipiunt᷑ cõplexe/⁊ quedã incõplexe.Ad ter tiã dicit᷑ /ꝙ ibi accipit᷑ actus ſignatus ꝓ actu exer cito:ita ꝙ eſt ſenſus:Eoꝝ que ſᷣm nullã cõplexio/ nẽ dicunt᷑/ id eſt gcipiuntur/ ſingulũ ſignificat ſub ſtantiã /id eſt eſt ſubſtantia/aut quãtitas/aut qua litas:vel põt dici/ꝙ iſte diuiſiões dantur de voci/ bus tanqᷓ de illis que minus pꝛincipaliter ponũ tur in pꝛedicamento. 1.[ Dtu illa q̃ re Dubitatun tertio Lonant 1u9 dicamẽto eodẽ mõ reponant᷑. Rñdetur ꝙ de nũe/ ro eoꝝ que in pꝛedicamẽto reponunt̃ quedã ſunt que directe reponuantur: cuiuſmodi ſunt genera ⁊ ſpecies ⁊ indiuidua:vt aĩal⸗homo /ſoꝛtes. Quedã indirecte:cuiuſmodi ſũt differẽtie q̃ ſũt in illo pꝛe dicamẽto indirecte/in quo ſunt illa quoꝝ ſunt dif kerẽtie: vt rõnale eſt in illo pᷣdicamẽto/in q̊ ponit᷑ homo: et dꝛña indiuidualis ſoꝛtis eſt in illo/in q̊ eſt ſoꝛtes. Quedã reponũtur reductiue:et iſta ſũt multiplicia:nam quedã reponunt᷑ reductiue tãq́; paſſiões:vn de paſſio eſt ſemꝑ in illo pꝛedicamen⸗ toun ã eſt illud cuius eſt paſſio:ſicut riſibile eſt in illo pᷣdicamento in quo eſt homo. Ex quo ſequit᷑/ ꝙ licet paſſio foꝛmaliter impoꝛtet aptitudinẽ ſeu reſpectũ aptitudinalẽ:tamẽ nõ eſt in pꝛedicamẽto relatiõts/ſed in illo in quo eſt illud cuiꝰ eſt paſſio: licet etiã ſubiectũ ⁊ paſſio diſtinguant᷑ foꝛmaliter: nõ tamẽ ſeqͥtur ꝙ ponãtur in diuerſis pꝛedicamẽ tis:qꝛ ad hoc ꝙ aliqua reponant᷑ in diuerſis pꝛedi camẽtis nõ ſufficit diſtinctio foꝛmalis/ſed requiri tur diſtinctio realis:cũ decem pꝛedicamẽta a ſein/ uicem realiter diſtinguãtur. Quedã etiã reponun tur reductiue tanqᷓ; partes:⁊ ſic dico/ꝙ tam par/ tes eſſentiales qᷓ; integrales ſunt reductiue in illo dicamento in quo eſt illud cuius ſunt partes: vt aia petri in pᷣdicamẽto ſubſtantie/⁊ materia eius/ etiã caput ⁊ bꝛachiũ eiꝰ.Quedã reponũtur redu/ etiue ⁊ qᷓſi per accidẽs:que habent modũ pꝛincipij ⁊ termini:ſicut punctũ linee reponi᷑ in pꝛedicamẽ to in q reponit᷑ linea. Et ſi qs dicat/punctũ nð eſt quantitas: ergo nõ eſt in pꝛedicamento quãtitatꝭ. Reſpondetur cõcedendo antecedẽs ⁊ negãdo cõ/ ſequẽtiã: quia licet ad hoc ꝙ aliqͥd ſit directe in pᷣ/ dicamẽto quãtitatis opoꝛtet ꝙ fit quãtitas: tamẽ ad hoc ꝙ aliqͥd ſit in pꝛedicamẽto quãtitatis redu ctiue: nõ opoꝛtet ꝙ ſit q̃ntitas/ſʒ ſufficit ꝙ ſe hẽat vt aliqd quãtitatt:cuiuſmodi ſũ pũcta in linea:in ſtantia in tꝑe:⁊ mutata eſſe in motu. Quedã ſunt que ſolũ per accñs reponũtur:vt pꝛiuationes. Añ pꝛiuatio capta ꝓ per ſe ſignificato.ſ. ꝓ negatione alicuius in ſubiecto apto nato eſt in illo pᷣdicamẽ to de ꝑ accidens /in quo eſt ſuus habitus /ſeu illud cuiꝰeſt pꝛiuatio:vt cecitas eſt in illo pᷣdicamẽto/in quo eſt viſus vel videre.Sed ſi capiat᷑ ꝓ aptitudi ne quã cõnotat in ſubiecto/erit in illo in quo eſt u/ lud cuius eſt pꝛiuatio. Et hec de ſecũdo articulo. Quantũ ad tertium ponieir. De bat 7 reſponſalis: De pᷣdicamẽtis ſe Cõcl uſio cũde intẽtionaliter captis põt eſſe ſcia logicalis:ſed nõ de pꝛedicamẽtis ᷣme in/ tẽtionaliter captis/vt viſum eſt. ¶ Ad rõnes.Ad pꝛimã dicit᷑/ꝙ pꝛedicamentũ ſiue capiat᷑ ᷣme intẽ tiõalit᷑ ſiue ſcðe intẽtionałr hʒ diffinitionẽ:nã pᷣdi camẽtũ ſeu gñaliſſimũ fuit diffinitũ ĩ pᷣdicabilibꝰ. ¶ Aa ſcðᷣam dicit᷑/ꝙ bene vey eſt ꝙ illud de quo habet᷑ ſcĩa debet habere aliqͥd ꝑ qð paſſio demon ſtret᷑ de ſubiecto:ſed ex iſto nõ fequit᷑ quin pꝛedica menta ſint pꝛima pꝛincipia in ſuis cooꝛdinationi/ bus/ ſaltem pꝛima pꝛoꝛitate nature. ¶ Dicit᷑ vlte rius/ꝙ hec ſcĩa nõ dicit᷑ ſcĩa pꝛedicamẽtoꝝ/eo ꝙ pꝛedicamẽtũ ſit ſubiectũ:neq; eo ꝙ decem pᷣdica/ menta ſint ſubiectũ:ſed denoĩatur ſcĩia pꝛedicamẽ toꝛũ tanqᷓ; ab illis quibꝰ attribuit᷑ ſubiectũ huius ſcĩe/ quod eſt aliqð intentionale vniuocũ ad ipſa. ¶ Ad rationes alias patet ſolutio. Quiuoca dicũt᷑ qͥꝝ nomẽ ſolum cõe ẽ:hᷣm vᷣo nomẽ ſube rõ diuer ſa:vt anĩal ⁊ hõ/ ⁊ qð pingit᷑ ⁊c̃. ſte eſt liber pꝛedicamẽtoꝝ ariſtotelis/in quo ipſe intendit determinare de ꝛedicamẽtis.Et ↄtinet tres tractatus partiales. n pꝛimo determinat de antepꝛedicamentis. In ſcðᷣo de pᷣdicamentis.Et in tertio de poſtpꝛedica/ mẽtis. Pꝛimus tractatus diuidit᷑ in tria capitula. ꝛimũ diuidit᷑ in tres ꝑtes. ¶ In ᷣma ponit dif/ nitionẽ equiuoco/ dices: Equiuoca dicũtur: q̊́ꝝ ſolũ nomẽ eſt cõe/⁊ hᷣm illud nomẽ ratio ſubſtãtie eſt diuerſa:vt aĩal homo/ ⁊ anĩal quod pingit᷑:id eſt aĩal viuũ ⁊ aĩal pictum/ ſunt equiuoca equiuo/ cata in hoc noĩe aĩal:quoꝝ ſolũ nomẽ eſt cõe: ſcilʒ hoc nomẽ anĩal:⁊ ſᷣm illud nomẽ ratio ſubſtantie eſt diuerſa. Nãc vltimã particulã ꝓbat:qꝛ ſi qs aſ ſignet quid ſit vtrũqʒ illoꝝſaſſignabit cuilibet altã ⁊ aliã rõnẽ/ſid ẽ diffinitionẽ inqᷓ;tũ ſunt anĩalia:ita ꝙ nõ eſt vna ⁊ eadẽ rõ aĩalis viui ⁊ anĩalis picti. ¶ In ſcaða parte ponit diffinitionẽ vniuocoꝝ/ di/ cens: Aniu oca dicũtur/ quoꝝ nomẽ eſt cõmune:⁊ fm illud nomẽ ratio ſubſtantie eſt eadẽ: qað ꝓbat ꝑ exemplũ:vt homo ⁊ bos ſunt vniuoca huiꝰ no- minis aĩal:qꝛ homini ⁊ boui hoc nomẽ animal eſt cõmune:⁊ diffinitio eiꝰ eſt eadẽ illis.Qð ꝓbat: qꝛ ſiqs difſiniat hoĩem ⁊ bouem inqᷓ;tũ ſunt anĩalia/ aſſignabit eandẽ rõnem vtriq;. ¶ In tertia parte ponit diffinitionẽ denoĩatiuoꝛũ/ dicens: Denomi natiua dicũtur/ qᷓcũq; ab aliquo ſolo caſu differũt/ ⁊ ſᷣm illud nomẽ hñt appellationẽ:vt grãmaticus Pꝛedicamentoꝛum a grãmaticaꝛ foꝛtis a foꝛtituline. 9 ¶ Eoꝛũ que dicunt᷑: alia quidẽ ·ᷣm cõ/ plexionẽ dicunt᷑:alia vo ſine cõplexiõe. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capitulũ huiꝰ tractatus/in quo determinat ariſtoteles de ſcðo antepꝛedicamẽto/ qð eſt diuiſio:⁊ ↄtinet duas partes/hᷣm ꝙ ſũt due diuiſiones antepꝛedicamẽtales. ¶ In pᷣma parte ponit pꝛimã diuiſionẽ que eſt hec: Eoꝝ que dicũ/ tur/ quedã dicũtur cũ cõplexione: vt hõ currit /hõ vincit. Alia vero ſine cõplexione:vt vincit/currit. ¶ An ſcðᷣa parte ponit ſcðᷣam diuiſionem/ que eſt hec:Eoꝛũ que ſunt alia dicũtur de ſubiecto:in ſub iecto vero nullo ſunt:vt homo ðꝛ de ſubiecto/ſcilʒ de aliquo hoĩe /⁊ nõ eſt in ſubiecto: aꝛ nõ ẽ accñ Alia ſunt in ſubiecto/⁊ de ſubiecto nullo dicũtur: rõne cuius ariſtoteles anteqᷓ; exemplificet notifi/ cat quid eſt eẽ in ſubiecto/ dicẽs:Q eſſe in ſubie/ cto eſt eſſe in aliq nõ quidẽ ſicut ꝑs in totoſſʒ ſicut accidẽs in ſubiecto:vt quedã grãmatica eſt in ſub/ lecto/ ſcʒ in anĩa:⁊ non dicit᷑ de aliquo ſubiecto.i. de aliq̊ inferioꝛi. Nã dici de ſubiecto non eſt aliud q́; ſuperius pᷣdicari de inferioꝛi. Sitr qddã album eſt in ſubiecto/ ſcʒ in coꝛe: Smis em̃ coloꝛ in coꝛ/ poꝛe eſt/ de ſubiecto vero nullo dicit᷑. Alia vero di cunk de ſubiecto/ ⁊ ſũt in ſiecto: vt grãmatica eſt in ſubiecto/ſſcʒ in anĩa:⁊ dicit᷑ de ſubiecto/puta de hac grãmatica/⁊ de hac grãmatica. Zlia ſunt que nec dicũtur de ſubiecto/nec ſunt in ſubiecto: vt ali quis bõſaliqs equus: nihil em̃ hoꝝ ẽ in ſubiecto/ nec de ſubiecto dicit᷑. Circa qð ſubdit ariſtoteles vnũ documentõũ/ dicẽs: u vlr quecũq; ſũt indiui dua ⁊ vnũ nũero/ de nullo ſubiecto dicũtur/in ſub iecto vero ea nihil pꝛohibet eſſe:vt quedã grãmati ca bene eſt in ſubiecto. 6 ¶[Quãdo alten de altero p̃dicat᷑ vt de ſuboiquecũq; de eo qð p̃dicat᷑ dicunt᷑. ¶ Iſtud eſt tertiũ capitulũ huiꝰtractatus: in quo determinat de tertio anteñdicamẽto/ qð eſt regu/ 1a: ⁊ ↄtinet duas partes ſᷣm duas regulas antep 2 dicamẽtales. In q̃ꝝ pꝛima ponit pꝛimã regulã: qᷓ talis eſt: Auãdo alten de aitero pꝛedicatur vt de ſubiecto/ãcunqʒ de eo qð pᷣdicat᷑ dicũtur oĩa ⁊ de ſubiecto dicũtur:vt homo pᷣdicat᷑ de qͥdã hoĩe: et anial pꝛedicat᷑ de hoĩe:igit᷑ anĩal pꝛedicat᷑ de qͥdã hoĩe:quidã cm̃ homo/⁊ hõ eſt ⁊ anial. ¶ In ſcða Parte ponit ſcvᷣam regula:q̃ talis eſt: Siuerſoꝛuʒ geneꝝ/⁊ nõ ſubalternatim poſitoꝝ diuerſe ſũt ſpe cies ⁊ differẽtie:vt anĩalis ⁊ ſcĩe/q̃ ſunt duo gene ra dꝛuerſa/ ſunt diuerſe ſpẽs ⁊ differẽtie:quia greſ ſibile/volatile/⁊ bipes ſunt differẽtie aĩalis: nulla ef eax eſt differẽtia ſcie: vna em̃ ſcia nõ differt ab alia in eo ꝙ eſt bipes vel volatilis. Et quia aliqͥs poſſet credere /ꝙ vniuerſalit diuerſoꝛũ geneꝝ eẽnt diuerſe differẽtie:ideo remouet dubiũ dicẽs: Q ſubalternoꝝ generũ nihil ꝓhibet eſſe eaſdẽ differẽ tias:quia ſuꝑioꝛa de inferioꝛibus pᷣdicant᷑:⁊ qcun qʒ ſunt differẽtie pᷣdicati/ cadeʒ erũt ⁊ ſubiecti. Ex ã ſequit᷑/ ꝙ notãter dictũ eſt in regula diuerſoꝛum generũ ⁊ nõ ſubalternatim poſito. Q it Atrũ diffinitiões diuiſiones ueritur ⁊ regule antepꝛedicamẽtales ſint ſufficienter in textu aſſignate. Et arguit᷑ cõtra pᷣmã partẽ:qꝛ ſi diffinitiões equiuocoꝝ ⁊ vniuoco rũ eſſent ſufficiẽter aſſignate ſequerent᷑ aliã incõ/ ueniẽtia. Pꝛimũ:ꝙ in vᷣbis ⁊ accidẽtibꝰ nõ eẽt eqͥ/ uocatio.de verbis ptʒ:quia nõ habẽt nomẽ cõmu ne. de accidentibꝰpatet:quia nõ habẽt rõnem ſub/ ſtantie. Secundũ incõueniens/ ꝙ pꝛedicamẽta nõ vniuocarent᷑ in ente/ cum ens nõ habeat rationẽ. ¶ Scdo ſic:Equiuoca ⁊ vniuoca nõ pñt diffiniri: igit᷑ ⁊c. Añcedẽs mftiplicit ꝓbat. Pꝛmo: qꝛ ome diffinibile eſt vniuocũ:ſed equoca nõ ſũt vniuoca: cũ equoca ⁊ vniuoca ſint oppoſita:igit᷑ ⁊c̃. Secũ/ do:qꝛ om̃e diffinibile eſt aliqd vnũ: ſed equiuoca ⁊ vniuoca nõ ſũt aliqꝗðvnũ:igit᷑. Tertio:qꝛ diffint tio equiuocoꝝ daret᷑ de rebus vel de intẽtiõibus: nõ de rebus: quia logicus nõ diffinit res: neq; de intẽtionibꝰ: qꝛ rõ illoꝝ non eſt diuerſa. ¶ Tertio arguik ſic: Ex diffinitidòe denoĩatiuoꝝ ſequũt᷑ aliq̃ᷓ incõueniẽtia:igit. Añcedens patet:qꝛ ſequeret᷑/ꝙ homo ⁊ anĩal eſſent denominatiua:cũ differãt ſo/ lo caſu a ſuis abſtractis. Scðo ſequeret᷑ſꝙ iſte ꝓ/ poſitiões nõ eſſent denoĩatiue/mulier eſt grãmati caſhomo eſt ſtudioſus:cũ illa denoĩatiua/ſcʒ grã/ matica ⁊ ſtudioſus nõ differãt a ſuis abſtractꝭ ſo/ lo caſu. ¶ Quarto ſic arguit᷑ cõtra ſecundã parti⸗ culã: Diuiſiões antep̃dicamẽtales/nõ ſunt ſuffici/ enter poſite:igit᷑. Ans patet pᷣmo:qꝛ mẽbꝛa pꝛime diuiſionis nõ ſunt oppoſita/ cũ vnũ ſit pars alte/ rius:etiã om̃is res eſt incõplexa:ergo nulla res di/ cit᷑ cñ cõplexione. Scðo:qꝛ ſecũda diuiſio datur terminũ equiuocũ /ſcʒ ꝑ illũ terminũ ſubiectũ:igit᷑ nõ eſt bona. ¶ Quinto ſic arguit᷑ cõtra duas re/ gulas. Pꝛimo cõtra pꝛimã: quia om̃e qð dicit᷑ de aliquo eſt in illo:ſed ſuꝑius nõ eſt in inferioꝛi:igit. Scðo/nõ ſequit᷑ hõ eſt anĩal:aĩal eſt genus: ergo hõ eſt genꝰ. Itẽ nõ ſequit᷑/ſoꝛtes eſt hõ:hõ eſt pꝛi⸗ mo riſibilis: ᷣᷓ ſoꝛtes eſt ᷣmo riſibilis. ¶ Quarto ↄtra ſcðam regu lã:qꝛ ſcĩa ⁊ aĩal ſunt diuerſa gene ra nõ ſubalternatim poſita:⁊ tñ habẽt eandẽ diffe rentiã/ſcʒ Whalestete ¶ In oppoſitũ eſt phᷣus in textu. In q̃ſtione ſicut in ceteris erũt tres articłi. ꝛimo ſciendu euuſinende equ eſt equiuocũ:ſcʒ equiuo cũ equiuocans/⁊ equiuo⸗ cũ equiuocatũ:⁊ quodlibet põt capi duplicit᷑.Ano modo pume intentionaliter: alio modo ſecunde intentionaliter. Æquiuocum equiuocans pꝛime in intentionaliter/ nõ eſt niſi vox vel terminus plura ſignificans diuerſis cõceptibus totalibus nõ ſy/ nonymis:quẽadmo dũ eſt iſte terminꝰ canis/ qut plura ſignificat diuerſis cõceptibus. Sed ſecunde intentionaliter/ nõ eſt niſi relatio ratiõis talis vo/ cis ad ſuũ ſignificatũ/ vel ad ſua ſignificata/ qᷓ ꝓ/ pꝛie dicit᷑ ſignificatio. Añ iſtiꝰ vocis canis ad ſua ſignificata vel ad ſuũ ſignificatũ /eſt reſpectus rõ/ nis vnus vel plures:puta tot quot ſignificata ha bet:⁊ quilibet illoꝝ dicit᷑ equiuocũ equiuocans ſe cũde intẽtionaliter captũ.Et ſi qͥs ↄicat/ quõ pote rit s cognoſcere/ ꝙ aliã vox eſt equiuocũ equiuo⸗ cãs. Rñdct᷑ /ꝙ quãdo aliqua vox plura ſignificat ⁊ nõ impoꝛtat aliqͥd ipᷣis cõe: tũc cognoſcit᷑ ꝙ eſt equiuocũ eqͥuocans: vt canis eſt equiuocũ equo/ cãs ad canem latrabilẽ/piſcem marinũ/⁊ ſidus ce leſte: qꝛ ſignificat iſta/ ⁊ nõ ĩpoꝛtat alidͥd ip̃is cõe. ¶ Similiter equiuocũ eqͥuocatũ poteſt capi du/ plicit. Ano mõ pᷣme intentionalit᷑:⁊ ſic non eſt niſi ſgnificatũ vel ſignificata termini eqͥuoci:vt ſigni/ ficata huiꝰtermini canis/ dicũt̃ equoca equiuoca/ ta pᷣme intẽtionalit᷑ capta.Alio mõ capit᷑ ſcðe int tionaliter:⁊ ſic non eſt niſi reſpectꝰ rõnis ipᷣius ſi gnificati ad terminũ edqͥuocũ ſignificantẽ:⁊ ſic ca/ piunt᷑ eqͥuoca in textu/qñ diffiniunt᷑:qᷣꝝ diffinitio debet ſic intelligi. Equiuoca einoit, Piefiſt:c Fo. 22 L LZLiber E nomẽ eſt cõmune.ſi.vox eſt eadẽ:ita ꝙ capit᷑ ibi no mẽ large vt ſe extẽdit ad vocẽ:Et hᷣm illud nomen ratio ſubſtãtie eſt diuerſa.i.ↄceptus eſt diuerſus: ita ꝙ per illã vocẽ nõ impoꝛtat᷑ aliqð cõmune illis ſignificatis.Et eſt duplex eqͥuocũ equiuocans.ſ.a caſu/ qð impoꝛtat plura eque pᷣmo diuerſis conce ptibus:vt canis.Aliud eſt eqͥuocũ a cõſilio/qð im poꝛtat plura diuerſis cõceptibus:vnũ tñ per pᷣus et reliquũ ꝑ poſteriꝰſeu per cõparationẽ ad aliud: vt aĩal reſpectu aialis viui ⁊ aialis picti. Scdo ſciendũ aubexet vnuo, — cũ.ſ.vniuocũ vniuo/ cans:⁊ vniuocũ vniuocatũ.Et quodlibet illoꝝ po teſt capi dupliciter. Ano mõ pᷣme intẽtionałt:alio mõ ſcðe intentionałr. Añ vniuocũ vniuocãs ᷣme intentionalr/ eſt terminꝰ ſᷣcans aliqͥd cõmune plu- ribus/ ⁊ ſᷣans illa plura ſecũdario:vt iſta vox hõ reſpectu petri ⁊ iohãnis /⁊ ſic de alijs/ dicik vniuo cũ vniuocãs pᷣme intẽtionałr: ⁊ petrus ⁊ guiller/ mus dicunt᷑ vniuoca vniuocata pᷣme intentionałr capta. ¶ Sed vniuocũ vniuocãs ſcdðe intẽtionałr nõ eſt aliud qᷓ; reſpectꝰrõnis vocis ſignificãtis ad cõmune // vel ad illa plura qͥbꝰ eſt cõmune:vt reſpe ctus rõnis ipᷣiꝰ vocis homo ad petrũ ⁊ guillermũ/ dicit vniuocũ vniuocãs ſcðe intẽtionaliter. Sed vniuocũ vniuocatũ pᷣme intentionalr/eſt aliqͥd cõ/ mune pᷣmario per vnã vocẽ ſignificatũ /vel inferio ra illius cõis ſecũdario ſignificati per eandẽ vocẽ. Sed vniuocũ vniuocatũ ſcðe intentionalr captũ eſt reſpectꝰ rõnis ſignificatoꝝ ſecũdarioꝝ ad vocẽ que ſecũdario illa ſignificat: vt reſpectꝰ rõnis pe/ tri ⁊ guillermi ad iſtam vocẽ homo/ dicunt᷑yniuo ca vniuocata ſcðe intentionałr capta:⁊ ſic accipiũ tur in tertu. Ex quo ſequit᷑ /ꝙ tam in diffinttiõe eq̊ uocoꝛũ qᷓ; vniuocoꝝ accipit᷑ nomẽ large ꝓ voce/⁊ accipit᷑ ratio ꝓ cõceptu:⁊ põt intelligi tam de cõce ptu foꝛmali qui eſt ſubiectiue in intellectu/ qᷓ; obie ctuali qui eſt incluſus ĩ inferioꝛibꝰ: tñ magis ꝓpꝛie de cõceptu obiectiuali. Ex quo ſequit᷑/ ꝙ illud eſt F vniuocũ vniuocãs ad aliã/qð impoꝛtat aliqͥd cõe illis. C Sed reſtat vna difficultas/an ad vniuoca tionẽ ſufficiat vnitas cõceptus foꝛmalis mediãte quo oĩa vniuoca ↄcipiunt᷑:vel vtrũ reqͥrat᷑ ꝙ talis terminus impoꝛtet aliqͥd cõmune pluribꝰ.ſ.conce ptũ obiectiualẽ. Dicũt aliq̃ꝙ ad hoc qð aliã̃ vox ſit vniuoca/ ſufficit ꝙ ſignificet ſua ſignificata vni co cõceptu.i.actu vnico intelligẽdi/ ſic ꝙ in ſignifi cando ea ſuboꝛdinet᷑ tantũ vnico cõceptui. Sʒ ad hoc œ aliq̃ vox ſit eqͥuoca/ requirit᷑ ⁊ ſufficit ꝙ ſig nificet plura mediãtibus ↄceptibus diuerſis tota/ libus nõ ſynonymis. ¶ Sed cõtra hoc arguit᷑:qꝛ ſi ſic/ ſeq̃rer᷑ ꝙ oĩa vniuoca vniuocarent᷑ rõne ſpe/ cifica:qꝛ oĩa poſſũt vnico actu cõcipi ſicut ᷣma in/ telligẽtia cõcipit diſtincte oĩa vno actu ſeu conce/ ptu. Item ſi oẽs roſe dicerent᷑ eſſe eiuſdẽ ſpeciei pᷣ/ ciſe ꝓpter identitatẽ cõceptus foꝛmalis/ quẽadmo dum dicũt/ eadẽ rõne oẽs roſe deberẽt dici vna ro ſa numero ꝓpter identitatẽ numeralẽ calis cõce/ ptus.Etiã ſeq̃re/ꝙ hoc nomẽ canis eſſet vniuo/ cũ ad canẽ latrabilẽ/piſcẽ marinũ/⁊ ſidus celeſte: cũ oĩa illa vnico actu intelligẽdi pñt cõcipi. Ideo aliter dicik/ ꝙ ad hoc qð aliq̃ vo ſit vniuoca:non Sco.in.i.ſufficit vnitas cõceptus foꝛmalis: ſed reqͥrit᷑ ꝙ ta/ di. 23. q.z.ð lis vox ſignificet ᷣmario aliqͥd cõmune illis:ſicut vniuocatio bomo ſᷣcat bumanitatẽ pᷣmario q̃ eſt cõis ſuis in/ ne entis: et ferioꝛibus. Et valet iſta diffinitio ad cognoſcẽdũ in diſt.8.q. illa que reponunt᷑ in pᷣdicamẽto /cum equiuoca in/ 2. et.ʒ. quantũ equiuoca nõ reponant in pᷣdicamento. 7 1ᷣ,I% diffinitio denoĩa⸗ Tertio ſciẽdũ tiuoꝛũ ſic eſt intelli/ S.ma. genda: Denoĩatiua dicuntur ſupple cõcreta que/diſ.iz.q.i. cunq;.i.que ſupple a ſuis abſtractis ſolo caſu.i.ſo in ſolu.pꝛi/ lis terminationibꝰ differũt ſupple dꝛña que atten mi argumẽ ditur ex parte vocis:⁊ ſᷣm illud nomẽ denoĩatiua ſupple hñt appellationẽ.i.denoĩationt᷑ a ſuis ab/ ſtractis:vt albꝰ ðꝛ albꝰ ab albedine /⁊ grãmaticus a grãmatica. ¶ Exr q̊ ſequit᷑ ꝙ ibi accipit᷑ quecũq; particulariter:qꝛ als ꝓpõ eſſet falſa/cũ pꝛedicaret᷑ vle vliter ſumptũ. Capit᷑ etiã ibi numerus ſingu/ laris ꝓ numero plurali:qꝛ nulla ſunt concreta que differãt ſola terminatione a ſuis abſtractis/ſʒ plu ribus. ¶ Et aduerte ꝙ ibi diffiniunt᷑ denoĩatiua Em rẽ et vocẽ ſimul ſcðe intẽtionalr capta:que nõ ſunt aliud qᷓ; reſpectꝰ rõnts cõcretoꝝ ad abſtracta a qbꝰ habẽt denoĩationẽ. ¶ Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponitur ꝙ triplex eſt denoĩatio.Pꝛma eſt hᷣm vocẽ tm̃:ſcð̃a eſt ſᷣm rẽ tm̃:et tertia hm rem ⁊ vo⸗ cem ſimul. Denoĩatio ᷣm vocẽ tm̃/eſt cuiꝰ denoĩa tiuũ ſeu cõcretũ cõuenit cũ abſtracto in pꝛincipio dictionis /⁊ differt in fine:nõ tñ ſᷣcat idem cũ eo in bᷣcato pꝛincipali:quẽadmodum ſunt ſtudioſus et ſtudium:ſtudioſus em̃ ᷣcat virtuoſum:⁊ ſtudium bᷣcat exercitiũ ⁊ laboꝛẽ.Denoĩatio ðᷣo ſᷣm rem tm̃/ eſt cuiꝰ denoĩatiuũ cõuenit in pꝛincipali ſᷣcato cũ abſtracto /ſed nõ in pꝛincipio dictionis:vt ſtudio/ ſus ⁊ virtus.Sʒ denoĩatio ſᷣm rem ⁊ vocẽ ſimul⸗ eſt cuiꝰ cõcretũ et abſtractũ cõueniũt in pꝛincipali pᷣcato ⁊ in pꝛincipio vocis ſʒ differũt in fine:⁊ etiã abſtractũ impoꝛtat foꝛmã aliã ab illo pꝛo qͥ̊ ſuppo nit cõcretũ:vt album ⁊ albedo:⁊ iſta biauem textu. Et dicunt᷑ denoĩatiua ꝓpꝛijſſime capta:ad que requirunt᷑ ꝓpꝛie q̃ttuoꝛ conditiones. Pꝛima: Peonuenant in ſᷣcato foꝛmali cũ ſuis abſtractis. cða:ꝙ cõueniant in puncipio vocis. Tertia: ꝙ differant in fine. Auarta:ꝙ abſtractum impoꝛtet aliud ab ilio ꝓ quo ſupponit concretuũ. fe er Sön cf p veclaratione Qua rto ſciẽdũ diuiſionũ ⁊ regula rum antepꝛedicamẽtaliũ ſupponit᷑ pꝛĩo/ ꝙ pꝛima diuiſio valet ad cogſcendũ diſlinctionẽ eoꝛũ q̃ po nunt᷑ in pꝛedicamẽto ab illis q̃ nõ ponunt᷑:qꝛ com plexa non ponunt᷑ in pᷣdicamẽto ſaltẽ vt cõplexa: vt hõ currit/ hõ albꝰ/nõ ſunt in pᷣdicamẽto: et ſicẽ ĩtelligẽ da:Eoꝛũ que dicunt᷑.i.cõcipiunt᷑:quedam cõcipiunt᷑ cõplexe /quedã incõplexe:⁊ accipit᷑ ly d cunt/ vt idẽ valet ꝙ concipiunt᷑: vel ſit denumero rerũ que ꝑ vocẽ ſᷣcant᷑. Quedã ſᷣcant᷑ ꝑ vocẽ com plexam /⁊ quedã ꝑ vocẽ incõplexã:⁊ accipit᷑ ly di- cunt᷑/ ꝓ bcant᷑. ¶ Ex qᷣ ſequit᷑ ꝙ illa diuiſio dat᷑ de rebꝰ ⁊ nõ de vocib'. Sequit᷑ etiam ꝙ ſcða diuiſio dar de rebꝰ⁊ nõ de vocib ſeu termints:qꝛ ſi daret᷑ de vocibꝰſeu terminis/ oĩa eẽnt ĩ ſßiecto:cũ termi/ ni ſaltẽ mẽtales ⁊ vocales ſint ĩ ſbiecto /cũ ſint accl dẽtia: idðᷣo difficile pñt ſaluare illi Ariſto.qͥ ponũt talẽ diuiſionẽ de termĩs. ¶ Sʒ ꝓ itellectu pꝛĩe re/ gule ẽ aduertẽdũ ꝙ phus ꝑ illã regulã nihil aliud intẽdit niſi ꝙ qñ alidd ðꝛ ꝓpꝛie de aliq̊ inferioꝛi: qͥcqͥd dicet᷑ ꝑ ſe de illo ſuperioꝛi/ etiã dicet᷑ ꝑ ſe de illo inferiou:vt ſi aĩal dicat ꝑ ſe de hoĩe:qͥcqͥd di/ cetur ꝑ ſe de aiali/ ꝑ ſe dice de hoie: et hoc inten⸗ debat pbus. Et ſi aliqͥ applicent ad pꝛobandum aliquã ↄñam/talis applicatio nõ eſt de mẽte Ari/ ſtotelis/ cum ꝑ illã ſolũ velit oſtẽdere oꝛdinẽ eſſen tialem eoꝛũ que ſunt in pꝛedicamẽto. ¶ Sʒ ꝓ de/ claratione ſcde regule ſupponit᷑ ꝙ altqua genera pñt dici nõ ſubalternata dupfr. Ano modo:qꝛ nõ Gco in mo diſ 3.i ſok Lu. G. varro. in.2. 1 lupei gume apak. A Sco.in. pꝛi mo diſ. z. q 3. ĩ ſot ⁊.ar/ gu. Guull. varro. Pꝛedicamentoꝛum Fo. 23 cdtinenk ſub ſeinuicẽ: vt anĩal ⁊ planta. Alio mo/ do:qꝛ nõ ↄtinent᷑ ſub aliquo tertio genere: vt ani/ mal ⁊ coloꝛ.Ex quo ſequit᷑/ꝙ regula debet intelli⸗ gi de generibꝰ vtroq; modo nõ ſubalternatis: ita ꝙ ſit ſenſus:diuerſoꝝ generũ/ ⁊ nõ ſubalternatim poſitoꝛũ.i.nõ ↄtentoꝛũ ſub ſeinuicẽ ſicut ſupius ⁊ inferius:nec etiã cõtentoꝛũ ſub aliq̊ tertio genere/ diuerſe ſunt ſpecies ⁊ differentie. Et hec de pᷣmo articulo. MRtum ad ſecundũ. Dubitat Smo Atrum vniuocũ ſit P equiuocũ ⁊ ecõtra:⁊ vtrũ equiuoca ſunt vniuoca. Pꝛo ſolutiõe huiꝰdu bij ponunt᷑ alique diſtinctiões. Pꝛima:vniuocũ ⁊ equiuocũ duplicit᷑ accipiunt᷑. Ano modo ꝓ equi/ uocis eqͥuocatis /⁊vniuocis vniuocatis. Ilio mo do ꝓ vniuocis vniuocãtibus ſet equiuocis eqͥuo/ cantibus. ¶ Scða diſtinctio:ꝙ tam eqͥuocaqui nocata qᷓ; equoca equiuocãtia:ſimilr vniuoca vni uocata ſet vniuoca vniuocãtia dupłr accipiunt᷑.ſ. pᷣme intẽtionaliter ⁊ ſcðe intẽtionafr: vt ſuperius viſum eſt. ¶ Tertia diſtinctio:ꝙ quodlibet iſtoꝝ captũ ſcðe intẽtionałr adhuc duplr accipit᷑. Ano modo vt qͥd:alio mõ vt modus:de qua diſtinctio ne viſum eſt in pᷣdicabilibus. Ex his diſtinctiõibꝰ dicit᷑ pᷣmo/ ꝙ equiuoca eqͥuocata ᷣme intẽtionałr capta ſunt vniuoca vniuocata pᷣme intẽtionałr ca ta:vt piſcis marinus /ſidus celeſte/ et aĩal latra/ bie: que ſunt equiuoca eqͥuocata reſpectu huius noĩs canis/ vniuocant᷑ reſpectu huiꝰ noĩs ſubſtã- tia. Dicit᷑ ſcðo/ꝙ equiuoca equiuocata fotmaliter ſumpta ſeu ſcðe intentionakr/ ſunt vniuoca vniuo cata ſcðe intẽtionalr ſumpta: ⁊ hoc capiẽdo equi uoca/vt quid:⁊ vniuoca/vt modus:patet: qꝛ intẽ tiones equiuocoꝝ vniuocant᷑ in hoc noĩe equiuo cũ. Dicit᷑ tertio/ ꝙ equiuoca ⁊ vniuoca ſcðe inten tionaliter capta: ⁊ capiẽdo vtrũq; vt quid/ vel vt modus:nõ poſſunt pᷣdicari de ſeinuicẽ cũ ſint op/ poſita.Dicit᷑ quarto /ꝙ equocũ equiuocãs eſt vni/ uocũ vniuocãs/ capiẽqo vtrũq; ᷣme intentionakr: qꝛ canis eſt eqͥuocũ eqͥuocans /reſpectu ſuoꝛũ triũ ſignificatoꝛũ:⁊ tñ eſt vniuocũ vniuocãs/ reſpectu vnius illoꝝ tm̃. Dicit᷑ quinto/ ꝙ eqͥuocũ eqͥuocãs eſt vniuocũ vniuocãs/ capiẽdo vtrũq; foꝛmatr: et vnũ vt qͥd/⁊ aliud vt modus:ſed capiẽdo ipſa vni foꝛmiter vnũ nõ eſt aliud. Ex quo ptʒ in quo ſen/ ſu iſta debeat ↄcedi equiuocũ eſt vntuocũ. ¶ Sed dubitaret aliqͥs:vtrũ om̃e nomẽ ſit equiuocũ. Re/ ſpondet᷑ per aliãs ꝓpõnes. ¶ Pꝛima eſt:quodli/ bet ſignũ vocale vel ſcriptũ ad placitũ ſignificans eſt equiuocũ. Patet:qꝛ quodlibet tale ſignificat ſe ⁊ ſibi ſimilia mediãte vno ↄceptu qͥ eſt naturalis ſimilitudo ſuijpſiꝰ: et ſignificat rem vel res ad ex/ tra mediãte alio ↄceptu mẽtali qͥ eſt naturalis ſiłi/ tudo rerũ ad extra: vt iſte terminꝰ homo ſignificat ſe ⁊ ſibi ſilia vno ↄceptu ſupple foꝛmali/qui eſt na turalis ſilitudo illiꝰ termini homo:⁊ ſigniſicat hu manitatẽ ᷣmario/ ⁊ ſcð̃ario petrũ iohannẽ ⁊ guil lermũ/ cõceptu qui eſt naturalis ſimilitudo illarũ rerũ. ¶ Scðᷣa ꝓoſitio:om̃e nomẽ vocale vel ſcri ptũ ſignificatiuũ alicuiꝰſubſtãtie eſt equocũ a con ſilio: qꝛ omne tale ᷣncipaliter ſignificat aliquã ſub ſtantiã: ⁊ per quãdã trãſſumptionẽ ſignificat ſimi litudinẽ vel figurã illius ſubſtãtie: vt iſte terminꝰ aĩal /ſignificat aĩal viuũ p̃ncipaliter /⁊ trãſſumpti/ ue ⁊ poſterius ſigniſicat aĩal pictũ. Et dicit᷑ notã/ ter ſignificatiuũ ſubſtãtie: qꝛ ſi eſſet ſignificatiuũ accidẽtis: nõ opoꝛteret ꝙ eſſet ſic equiuocũ. Ande aibedo nõ ſignificat per pꝛius albedinẽ/⁊ trãſſum ptiue figurã albedinis:qꝛ talis flgura eſt etiã acci LC dens:⁊ foꝛte eiuſdem rõnis cuʒ aibedine. ¶ Sed peteret aliqͥs vlterius /vtrũ in mẽte reperiat᷑ aliqs ↄceptus equiuocus. Añdetur ꝓbabiliter ꝑ aliq̊s ꝓpõnes. Pꝛima:aliqͥs cõceptꝰ mẽtalis ſignificat aliqua:qͥ̊ẽ vnũ ſigniicat ad placirũ ⁊ reliquũ na- turaliter mere equiuoce:vt cõceptus qͥ eſt natura lis ſilitudo huius vocis homo /ſignificat naturali ter illam vocẽ homo ſeipſo:⁊ ſignificat hoĩem ad extra mediante alio cõceptu vltimo qͥ eſt natura/ lis ſilitudo hoĩs. ¶ Scða ꝓpõ: ↄceptus mẽtalis mere ſignificãdo naturaliter ſignificat aliqua eqͥ/ uoce:qͥꝝ vnũ ſignificat naturaliter ꝓpꝛie/ ⁊ aliud naturaliter cõmuniter:vt cõceptus vltimatus la. pidis ſignificat naturaliter ꝓpꝛie lapidẽ:⁊ ſignifi cat ſe naturaliter cõiter medante alio cõceptu: et hoc nõ eſt vniuoce/ſed equiuoce.Añ ↄceptũ ſigni ficare aliqͥd naturaliter pꝛopꝛie: eſt aiiquid ſeipſo ĩmediateꝛ nõ mediãte alio ↄceptu repᷣſentare.Sʒ ſignificare naturalit᷑ cõiter eſt ſignificare aliqͥa nõ ĩmediate /ʒ mediãte alio ↄceptu cui ille ſt oꝛdinat᷑ Dubitatur ſcðo au*erua⸗ cidẽtale ſignifi/ cet foꝛmã accñtalẽ vel ſubiectũ:ſiẽ albũ vtrũ ſigni ficet albedinẽ vłrẽ habẽtẽ albedinẽ. Rñdet᷑ bꝛeui/ ter/ ꝙ nomẽ cõcretũ ſolã foꝛmã ſigniſicat de ſigni/ ficato foꝛmali ſeu pꝛincipałr: tamẽ de ſignificato materiali ⁊ minus pᷣncipalr ſeu de cõnotato pᷣcat ſubiectũ ꝓ qͥ de rigoꝛe ſᷣmonis ðꝛ ſupponere/licet de bonitate intellectꝰpoſſit ſupponere ꝓ ſignifica to foꝛmali/ſicut ⁊ quilibet alius terminus. AInde albũ de per ſe ſignificato/ſignificat ſolũ albedinẽ ſub modo ↄcretiõis ad ſubiectũ rõne cuiꝰ ſigniſ- cat ſubiectũ. Ex q̊ ſequitur/ꝙ tale concretũ non ſſ gnificat ſubiectũ ex impoſitiõe facta circa ipᷣm: ſʒ ſolũ rõne modi ſignificãdi quã impoꝛtat ad ſubie ctum ideo qñ dicitur/ꝙ nomẽ concretũ ſignificat ſubiectũ /debet ibi capi ſignificare large/ vt idẽ eſt ꝓꝙ dare intelligere:nam cõcretũ ratiõe modi ſigni⸗ ficandi dat intelligere ſubiectũ pꝛo qͥ ſupponit:led non ſignificat ſic/ꝙ fuerit impoſitũ ad ipᷣm ſigniff candũ. ¶ Et ſi quis dicat /in ditinitiõe cõcreti po/ nik pꝛimo ſubiectũ: dicendo/ album eſt res habẽs albedinẽ:ᷣ videtur ꝙ pꝛincipaliter ſignificet ſubie ctũ · ¶ Añdetur /ꝙ quãdo dicitur/ albũ eſt res ha/ bens albedinẽ:talis deſcriptio nõ eſt niſi q̃dã ex/ plicatio nominis /⁊ nõ ꝑ ſe expꝛeſſio ſignificati:qꝛ nomẽ ↄcretũ de ꝑ ſe ſignificato N̊ nõ ĩpoꝛtat ꝙ eſt bñs albedinẽ: ſed tm̃ de modo ſignificãdi/in quo diſtinguitur ab abſtracto:concretũ enim de per ſe ſignificato impoꝛtat ipᷣam foꝛmã:vt album folam Scot.in.r qualitatẽ ſignificat /⁊ de modo ſignificandi et de diſ.A. q.i.ĩ connotato impoꝛat ſubiectũ:ideo concretũ et ab/ ſolu.q̃rti ar ſtractũ idem impoꝛtant/ſlicet modus ſignificandi gu.in ſolu. ſit alius ⁊ alius. Cæt ſi quis querat/poſtq́; albuʒ ꝓba. dama de ꝑ ſe ſignificato impoꝛtat albedinẽ: et de modo ſceni. ſignificandi impoꝛtat ſubiectum:vtrum impoꝛtet illa mediante vno cõceptu. Rñdetur ꝓbabiliter/ ꝙ impoꝛtat illa duo mediante vno conceptu ſim/ plici. Añ cõceptus cui ſuboꝛdinatur cõcretũ/ſaltẽ ſubſtãtiue tentũ eſt ſimplex/⁊ illa duo ſignificat indiſtincte. Ex omnibus iſtis patet/ ꝙ ſiin aliqui bus auctoꝛitatibus vel rõnibus inueniatur/ꝗꝙ c cretũ accidẽtale ſignificet ſubiectũ: debet accipi ſi⸗ gnificare large/ vt ſe extẽdit ad ↄnotare vł ſignifl care minus uᷣncipalit de ſignificato materiali Añ videt eſſe de mente ſcoti/ꝙ qñ aliqͥs terminꝰ duo impoꝛtat/ vnum de materiali/ ⁊ aliud de foꝛmalis CAu ſaa unο ꝓa u o‿ —— =ð ma Vus 7 A— 4 A x 1 e, ſas pu,. 52 quas pfectiões alicuius rei: cuiuſmodt eſt intelle E Sco.in. 2. dt. iz. q. i. in ſol.i.argu. pꝛun. Sco. in. I. diſ.ʒ.q.i.in recitatione opi.ioachi. uadlLaor— — Liber rationabilius eſt/ ꝙcõnotet materiale q́; foꝛma/ le:ideo rõnabilius eſt ꝙ albũ ↄnotet ſubiectũ q́; al bedinẽ:niſi extẽderemꝰ ↄnotationẽ ad appellatio nẽ foꝛmalẽ: qꝛ terminꝰ in appellatiõe foꝛmali ap/ pellat hᷣcatũ foꝛmale:vt albũ ſupponit ꝓ ſubiecto appellãdo albedinẽ ſibi ineſſe:niſi vellemꝰ ſimplr negare appellationẽ foꝛmalẽ:qð nõvidet᷑ eſſe ↄue niẽs neq; vtile: cum multe ꝓpõnes diffinibiles ⁊ ↄñtie ſoluunt᷑ ⁊ intelligunt᷑ ꝑ appellationẽ:ideo ſi in aliq̊ loco in ſũmulis inueniatis/ ꝙ albũ cõnotet albedinẽ:ibi debet accipi notare pꝛo appellare. trũ omne cõcre Dubitat tertio tum dicat᷑ denoĩa tiuũ.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ iſta ꝓpoſi tio/ petrus eſt hõ /eſſet denoĩatiua:cũ pᷣdicet᷑ ↄcre/ tum:⁊ per ↄñs nõ eſſet qͥdditatiua. ¶ Pꝛo reſpõ/ ſione ſupponit᷑/ ꝙ denoiatiuũ põt capi dupliciter. Ano mõ ſtricte/ ꝓ illo qað impoꝛtat foꝛmã realiter diſtinctã a denoĩato quẽadmodũ ſunt cõcreta ac/ cidentiũ:vt albus /niger:⁊ ſic homo nõ eſt tali mõ denoĩatinũ: qꝛ nõ impoꝛtat foꝛmã diſtinctã a de/ noĩaro. Alio mõ capit᷑ large ꝓ omni cõcreto/ſiue impoꝛtat foꝛmã diſtinctã a denoĩato ſiue nõꝛet ſic homo bene eſt denoiatiuũ:ĩmo ſic oĩs pᷣdicatio cõ cretiua de ſuppoſito vel ſubiecto põt dici denoĩa/ tiua. ¶ Sed ꝓ maioꝛi declaratiõe aliq̃ ſunt notã da. Nuimo:œæ qttuoꝛ ſũt modi abſtractoꝛũ: quedã ſunt abſtracta que abſtrahũt a ſuppoſitis in ꝓpꝛia natura tm̃:vt hũanitas abſtrabit aꝓpꝛijs ſuppoſi tis:⁊ talis modus inuenit᷑ in ſubſtatus. Alia ſunt ũt a ſubiecto/ſed nõ a ſuppoſitꝭ ſeu in q e, aferioaibꝰ: vt albedo abſtrahit a ſubiecto: ideo iſta et, ³ 2 Vaan e Araune 22 F.e Pan 4 n5 cõcedit᷑:petrus eſt albedo:tñ bene ð/hec albe/ do eſt albedo:⁊ talis modus inuenit᷑ in accidẽtibꝰ abſtractis. Alia ſunt que abſtrahũt a ſubiecto/ſed nõ a fundamẽto: vt iſtud complexũ /puta potẽtia cauſandi ſupplens nobis vnum abſtractũ abſtra⸗ hit a ſubiecto puta ab igne:ſed nõ a fundamento puta a caloꝛe:ideo iſta concedit᷑:caloꝛ eſt potentia cauſandi ſupple caloꝛem in aqua: ſed nõ cõcedit᷑: ignis eſt potẽtia cauſandi caloꝛem in aqua. Zlia ſũt que abſtrahũt a fund amẽto ⁊ a ſubiecto ⁊ ſup poſitis:vt cauſalitas abſtrahit a ſubiecto/puta ab igne:qꝛ iſta nõ concedit᷑/ignis eſt cauſalitas: ⁊ ab ſtrahit a fundamẽto puta a caloꝛe:⁊ etiã a ſuppo- amꝶſitis: ⁊ iſti duo modi inueniunt᷑ in relatiuis ſeu re nᷣſpectiuis. Põt tamẽ inueniri alius modus: nam a d Seuu ſie uerquedã ſunt abſtracta que abſtrabũt a ſubiecto/τ a fundamẽto ſed nõ a ſuppoſit:vt ſimilitudo.Sũt etiã quedã abſtracta que abſtrahũt a ſe inuicẽ/ſed 5 Snõ a ſuppoſitis:⁊ talia ſunt ꝓꝛie que impoꝛtãt ali ctus ⁊ volũtas:iſta em̃ nõ concedit᷑/intellectus eſt volũtas.Et aduerte qð illud abſtractũ qð abſtra hit a ſuis ꝓꝛüs ſuppoſitis dicit᷑ abſtractũ vltima abſtractiõe/q̃ꝓpꝛie debet dici maxima abſtractio. Et aduerte/ ꝙ qñ ſubiectũ eſt abſtractũ vltima ab/ ſtractiõe /⁊ pᷣdicatũ nõ põt pᷣdicari niſi foꝛmaliter: cuiuſmodi ſunt adiectiua verba ⁊ ꝑticipia: nunq́; illa ꝓpoſitio eſt vera:niſi pᷣdicatũ ſit de per ſe ↄce ptus ſubiecti:ideo iſte nõ ſunt cõcedẽdeſhumani tas eſt alba/ eſſentia diuina generat. Et hoc debet intelligi in pᷣdicatis ᷣme intẽtionis:⁊ etiã in anir/⸗ marxiuis:qꝛ in negatiuis nõ eſt vera:nã iſta conce/ dit᷑ bumanitas diſt nguit᷑ ab omi alio qð nõ eſt ip ſum. Añ vt viſum eſt in ſũmulis iſta vltimate ab/ ſtracta impoꝛtant aligð ſyncathegoꝛema in ipſis: puta per ſe pᷣmo mõ:ideo ſi pᷣdicatũ nõ ↄuenit ſub iecto ꝑ ſe ᷣmo modoſtalis ꝓpoſſtio eſt falſa. Iſfia Hᷣ etiã regula debet intelligi in pᷣdicatis nõ pont᷑tib⸗ differetiã ĩter ſuꝑpius ⁊ inferius. Aduerte/ ꝙ in di· Sco.in.i. uinis/ oĩs p̃ᷣdicatio abſtracti de abſtracto eſt vera/ diſ. 8.q. 4. dũmodo alterũ extremũ ſit infinitũ vel ambo: vt in ſol arg. deitas eſt paternitas:ſed in creaturis nulla eſt ve pᷣnci. ra pᷣdicatio in abſtractis vltimate /niſi extrema im poꝛtèt omnimodã identitatẽ:ideo iſta nõ cõcedit᷑/ humanitas eſt aĩalitas /neq; iſta hũanitas eſt en/ titas:licʒ bene iſta hũanitas eſt hũanitas. Et hec de ſcðo articulo. tum ad tertiũ articulũ ſit. CLConclu ſio reſpõſalis:Diffinitiões equi 1 uocoꝛũ /vniuocoꝛũ/⁊ denoĩa tiuoꝝ ſunt ſufficiẽter poſite:vt ptʒ in ᷣmo articło. ¶ Ad rationes. Ad pᷣmã patet ſolutio/cũ oĩbus ſuis inſtãtijs. ¶ Ad ſcðam dicit᷑ ꝙ iſta eſt cõcedẽ da/ equiuoca ſunt vniuoca: vt patuit in ſcdᷣo arti⸗ culo. Ad aliud dicitur/ ꝙ omne diffinibile debet bene eſſe vnum in ſignificado:ſed nõ opoꝛtet ꝙ ſit vnum in ſupponẽdo Ad aliud dicit/ꝙ diffintun⸗ tur eqͥuoca ꝓ per ſe ſignificato qͥbus ↄuenit diffi/ nitio in actu ſignato: et talia ſunt bene vniuoca. ¶ Aa tertiã ptʒ ſolutio:nã homo ⁊ aĩal /ſunt de/ nominatiua large capta ⁊ nõ ſtricte:qꝛ nõ impoꝛ/ tant foꝛmã diſtinctã a ſuis denomĩatis.Dicit᷑ eti/ am æ ſtudioſus ⁊virtus ſe habẽt/ſicut denomina tiuum ⁊ denominãs ſᷣm rem /⁊ nõ ſᷣm rem ⁊ vocẽ ſimul. Dicit᷑ etiã/ ꝙ licet grammatica nõ differat a concreto ſumpto in feminino ex parte terminatio nis:tamẽ bene a cõcreto ſumpto in maſculino:qð ſufficit. ¶ Ad quartã dicit᷑ /ꝙ complexũ ⁊ incom/ plexum foꝛmaliter ſumpta nõ ſe habent ſicut totũ et pars: licet bene ſi mentaliter capiãtur. Dicitur etiam ꝙ licet om̃is res in ſe ſit incõplexa: tamẽ be HN V ne ſignificatur complexe. Ad aliam dicit᷑/ ꝙlicet ſubiectũ accipiat᷑ equiuoce: hoc tamẽ nõ eſt cõtra rationẽ diuiſionis. ¶ Ad quintã dicit᷑/ꝙ licet ſu/‚ perius ſit idem realiter cum in ferioꝛi:tamẽ diſtin/ guitur foꝛmaliter/ ꝙ ſufficit ad boc ꝙ ſit in inferio ri. Ad alia tria patet ſolutio in pᷣmo articulo. Ad atam dietk/ tononaie equiuoce eſt ditere ua am V malis et ſcientie. Etiam coꝛpus equiuoce eſt ſpe/ cies quãtitatis et tubſt anni.e dee eer ſhe He⸗ V Oꝛum que yᷣm nullam cõplexio nem dicunt/ ſingulũ aut ſubſtan/ SActiam ſignificat aut quantitatẽ. ſte eſt ſcdus tractatus huiꝰ libꝛi/ in quo phzus determinat de pꝛedicamen tis:et cõtinet ſex capitula. In pꝛuuimo enumerat in generali decẽ pꝛedicamẽta ponẽs hãc diuiſionẽ: Eoꝛũ qu ſᷣm nullam cõplexionẽ dicunt᷑/ ſingulũ aut bcat ſubam /aut q̃ntitatẽ/ aut qualitatẽ aut ad aliqdiaut vbi/ aut qñ/ aut ſitũ eẽ/ aut hr̃e/ aut facẽ/ aut pati. ¶ Deĩde exẽplificat ð ſingulis dicẽs: ꝙ vt naturatr ⁊ exẽplariter dicat᷑: ſubſtãtia eſt/ ſicut hõ jequus.ãntitas: vt bicubitũ /tricubitũ.q̃litas: vt albũ nigrũ. adaliqͥ d:vt duplũ/maius.vbi:vt in loco.qñ:vt heri.ſitũ eſſe:yt ſedet/iacet.habere:vt calciatũ eſſe/ armatum eſſe.facere:vt ſecare/ vꝛere. pati:vt vꝛi/ſecari. ¶ Conſequẽter ponit hanc con cluſionẽ: ſingulũ eoꝛũ que dicta ſunt/ nullũ hᷣm ſe dicit᷑ cum affirmatione.i.nõ eſt affirmatio/ ſed ex cõpoſitione eoꝛũ adinuicẽ fit affirmatio. Pꝛimam partem pꝛobat: quia om̃is affirmatio eſt vera vel falſa:ſed nullum pꝛedicamentum ſᷣm ſe eſt verum V vel falſum: igitur nullum eoꝛum fm ſe eſt affirma tio neq; etiam negatio. Pedicamentoꝛum Subſtantia autẽ eſt/ que ꝓpꝛie ⁊ pꝛinci palr et maxie ðꝛq̃ neq; de ſubiecto ðꝛ. ¶ Iſtud eſt ſcðm capitulũ huius tractatus /in qͥ pbus determiĩat de pᷣmo pᷣdicamẽto:ſcʒ de ſubſtã tia/pᷣſupponens eius diuiſionẽ in pꝛimãꝛ ſcdam. Et diuidit᷑ in q̃truoꝛ ꝑticulas. In pᷣma diffinit pꝛi mã ⁊ ſcðᷣam ſubſtãtias/ dicens: Pꝛima ſubſtantia eſt q̃ ꝓpꝛie maxime ⁊ oᷣncipałr ſubſtare ðꝛ:⁊ q̃ nec eſt in ſubiecto/ neq; de ſubiecto ð:/cum nõ habeat inferioꝛa/⁊ cũ nõ ſit accñs:vt aliqᷣs hõ/et aliquis bos. Deinde diffinit ſcðas ſubſtãtias:dicẽs ꝙ ſe/ cãde ſubſtãtie ſunt ſpecies in quibus ſunt ille que Fnaan ſubſtare dicũtur: id eſt ᷣme ſubſtãtie et aꝝ ſpecieꝝ genera:vt aliquis hõ eſt in hoĩe tãqᷓ; in ſpecie:⁊ anial eſt genus illius ſpeciei: ideo ſcðe ſubſtãtie dicunt᷑:vt hõ ⁊ aĩal. ¶ In ſcðᷣa parte de/ clarat deſcriptionẽ ᷣme ſubſtãtie. Pꝛo cuiꝰ decla/ ratiõe hmittitynũ notabile:dicẽs/ꝙœ manifeitũ eſt ex his ã dicta ſunt in diffinitiõe vntuocoꝝ: ⁊ in ſe cun da diuiſione: ſimiliter in ᷣma regula/ꝙ neceſ- Te eſt ealã dicunt᷑ de ſubiecto pᷣdicari noĩe ⁊ rõne: vthomo ⁊ ts hoĩs pꝛedicat᷑ de aliqᷓ hoĩe. Eſt em̃ quidã homo homo/⁊ hõ anĩal rõnale:ſed ea q̃ ſũt in ſubiecto/ aliqñ noĩe pꝛedicant᷑ de ſubiecto/nũqᷓ tñ rõne.Quedã vero neq; noĩe neq; rõue de ſub/ iecto pꝛedicant᷑:vt albũ cũ ſit in ſubiecto pꝛedicat de ſubiecto noiĩe/ eo ꝙ coꝛpus aꝛ albũ:ſed ro albi nuq́; de coꝛpoꝛe vꝛ ſupple vniuoce ⁊ per ſe: Albe⸗/ do em̃ cñ ſit in ſubiecto:ſcʒ in coꝛꝑe/neq; noĩe/ne/⸗ q; rõne pᷣdicat᷑ de coꝛꝑe.Et ſilr dicatur de alijs ab ſtractis accidentiũ. Inſuꝑ ꝓſequit᷑ intentũ decla/ rãdo diffinitionẽ pᷣme ſubſtantie ſiculla de quibꝰ oĩa alta dicunt᷑/aut in quibus oĩa alia ſũt/nec di/ cunt᷑ de ſubiecto neq; ſut in ſubiecto: ſed de ᷣmis ſubſtantijs oĩa alia dicunt᷑ aut ſunt in eis:igit᷑ pꝛi me ſubſtantie nõ ſunt in ſubiecto/ neq de ſubiecto dicunt᷑: ideo maxime ⁊ pᷣncipałr ſubſtare dicunt. Minoꝛẽ pꝛobat qͥ ad mã ꝑtẽ: qꝛ aĩal pᷣdicat᷑ de hoĩe:a de aliã hoĩe:ꝓbatↄñam:qꝛ ex oppoſito cõ ſequẽtis infert᷑ oppoſitũ añtis: ſi em̃ aĩal de nullo boie pᷣdicat᷑:neq; de hoĩe pꝛedicabit᷑. Scðam par tem ꝓbat:qꝛ coloꝛ eſt in coꝛꝑe:ᷓ in aliquo coꝛꝑe. Patʒ ↄña:qꝛ ex oppoſito ↄntis in fertur oppoſitã añtis:ſi em̃ coloꝛ non eſt in coꝛꝑe:neq; erit in aliq; coꝛꝑe.Ex quo infert vnũ coꝛrelariũ:ſcʒ ꝙ non exi/ ſtentibus pꝛimis ſubijs impoſſibile eſt alidͥd alio/ rũ eſſe. Pꝛobat/ aꝛ oia alia aut dicunt᷑ de pꝛimis ſubſtãtijs aut ſunt in eis:igit᷑ nõ exiſtentibus pꝛi/ mis ſubſtãtijs impoſſibile eſt alidd alioꝝ remane re. ¶ In tertia ꝑte cõparat ſcðas ſubas adinuicẽ/ et etiã pꝛimas ponens tres ↄcluſiones. In pꝛima cõnarat ſpẽs ad genera:dicẽs ꝙ inter ſcdᷣas ſub/ ſtantias ſpẽs eſt magis ſuba genꝰ. Hanc ↄclu ſionẽ ꝓbat phus duabꝰrõnibꝰ, ¶ Pꝛma:illud eſt magis ſuba/ qð eſt ꝓpinquius ᷣme ſubſtãtie: ſed ſcða ſubſtãtia/qᷓ eſt ſpẽs eſt ꝓpinquioꝛ ᷣme ſube qᷓ illa q̃ eſt genꝰ:igit. Minoꝛẽ ꝓbat/ qꝛ illud eſt ꝓ pinquius ᷣme ſuhſtãtie ꝑ qð rndet᷑ ↄueniẽtius ad q̊ſtionẽ factã ꝑ dd de ᷣma ſubſtãtia:ſʒ ad q̃ſtionẽ factã ꝑ qͥd de pᷣma ſubſtãtia ↄueniẽtius rñũdemus p ſpem q́; ꝑ genꝰ:vt ſi ds q̃rat/qͥd ſit aliqͥs hõ:cõ/ ueniẽ᷑tiꝰ rñdet᷑/ꝙ eſt hõ qᷓʒ ꝙ eſt aĩal.Silr ſi qͥs ã̃/ rat/ qd eſt q̃dã arboꝛ /ↄuenientius rñdet᷑ ꝙ eſt ar/ boꝛ qᷓ; ꝙ ſit planta:&̊ ſpẽs eſt ꝓpinquioꝛ ᷣme ſub ſtãtie qᷓ genꝰ. ¶ Scða rõ:ſicut ſe habent pᷣme ſub ſtatie ad oĩa alia:ſic ſe habet ſpẽs ad genꝰ: ſʒ ᷣme ſubſtãtie ſunt magis ſubſtãtie:eo ꝙ omibus alijs Fo. 24 ſubſtant:⁊ oĩa alia de ißis pᷣdicant᷑ aut ſũt in ipᷣis P aua Saen ⁊ nõ ecõtra:; cũ ſpẽs ſubſtet generi/ et nõ ecõtra: C*, ſpẽs magꝭ ſubſtãtia qᷓ; genꝰ.Et ꝙ ſpẽs ſᷣſtet ge⸗⸗=ee neri/ ⁊ nõ ecõtra: ꝓbat:qꝛ gꝗña de ſpẽbus pᷣdicanki o e ſpẽs vᷣo de generibꝰnõ pᷣdicãt᷑. ¶ Scða ↄcluſio ⸗ in q cõparant᷑ ſpẽs adinuicẽ eſt iſta:De nũero ſpẽ⸗ rũ ſpẽaliſſimaꝝ ſubſtãtie/vna nõ eſt magis ſubſtã⁴;ã 3 tia qᷓ; alia.Et ꝓbat/ qꝛ ꝑ vnã ſpẽm nõ ↄuenientius 259 4 0, 21 rñdet ad interrogationẽ factã ꝑ ͥd de ᷣma ſubſtaã tia qᷓ ꝑ aliã. ¶ Tertia cõcluſio:inter ᷣmas ſubſtà S. a⸗ EAs7. tias vna nõ eſt magꝭ ſubſtãtia qᷓ; alia: qꝛ aliqͥs hõ 2 enno, oe at nõ eſt mag ſubſtãtia qᷓ; aliqs bos· ¶ In ãrta ꝑpte erere e declarat diffinitionẽ ſcðᷣaꝝ ſubſtãriaꝝſponẽs hãc ,, pee ſau ↄcluſionẽ: Sola genera ⁊ ſpẽs ðᷣ genere ſubſtãtie ei mmO‿ũ— a 7. ſu⁵ ſeſrurd: anann 275 3 1ν ‿o (— MW SMen dicũt᷑ ſcðe ſubſtãtie:qð ꝓbat duabꝰrõnibꝰ.¶ Pii ¶ 22 Deeee ma:illa dicũt᷑ ſcðe ſubſtãtie/q̃ indicãt qͥdditatẽ et V V„2 pᷣdicãt ĩ qd de ma ſubſtãtia:ſʒ ſolũ genera ⁊ ſpes, p. pᷣdicamẽti ſubſtãtie ſũt hmõi:ꝛgit᷑. Winoꝛ patʒ/q z/ 2op/ 9 ſi qs aſſignet de aliqͥ hoie qͥd ſit/ↄueniẽr aſſignat /, e ꝙ eſt hõ ⁊ anĩal. ¶ Scða rõ:ſicut ſe hñt ᷣme ſub/, u Daeam⸗ ſtãtie ad om̃ia alia:ita gña ⁊ ſpẽs pmaꝝ ſubaꝝ ad O2 ne,— oĩa alia/puta accñtia:ſʒ ᷣme ſube dicunt᷑ ꝓpꝛie ⁊ K. h. Ln e, maxie ſube/ qꝛ ſubſtãt oibꝰ alijs:&ᷣ genera et ſpẽs N t de genere ſubſtãtie/ qã ſũt poſt ᷣmas ſubſtãrras oĩe· bus alijs ſubſtãt. Maioꝛẽ ꝓbat/ qꝛ de ſcðᷣis ſubſtà tijs alia pᷣdicãt᷑:ſic em̃ dicimꝰ aliquẽ hoĩem eẽ grã ue Pse maticũ:ſic etiã dicimꝰ hoĩem ⁊ aial eẽ grãmaticũ. mrat⸗ Queritur Atrũ diuiſio ſube/ q ẽ gñs ge⸗eune 5 neraliſſimũ ad ſubſtãtias ma/⸗= ut teriales ⁊ ĩmateriales ſit cõuenienter aſſignata in ꝓ pꝛumãꝛ ſcõam.¶ Et arguit᷑ ᷣmo ↄtra ſuppoſitũ: o⸗= qꝛ ſubſtãtie materiales ⁊ ĩmateriales /nõ ſũt in eo, dẽ genere:igit᷑ ſubſtãtia nõ eſt genꝰ generaliſſimũ ad ipᷣas. Añs ptʒ:qꝛ coꝛruptibile ⁊ incoꝛruptibile pluſqᷓ; gñe dꝛñt:vt habet᷑. 4. metaph. ſʒ ſubſtãtie H ĩmateriales ſũt incoꝛruptibiles ⁊ materiales coꝛ/ ruptibiles:igit᷑. ¶ Scðo ſic:Subſtãtia ĩcoꝛpea di recte nõ ↄtinet᷑ ſub ſubſtãtia/q̃ eſt generaliſſimũ/ cũ ſit dꝛña eiꝰ:igit᷑ ſubſtãtia nõ eſt gen generaliſſi mũ ad ſuᷣſtãtias ĩmateriales. ¶ Tertio ſic:Si ſub ſtãtia eẽt genꝰgñaliſſimũ:vł eẽt ſubſtãtia materia lis vł ĩmaterialis:coꝛꝑea vel incoꝛꝑea:ſed nullũ ẽ dicẽdũ/igit᷑. Minoꝛẽ ꝓbo /qꝛ tũc nõ eẽt genus ad materiales ⁊ imateriales: coꝛꝑeas ⁊ incoꝛpoꝛeas. ¶ Quarto ſic:Aut in illa diuiſlõe diuidit᷑ ſubſtan tia/q̃ eſt genus generaliſſimũ:aut aliqua alia. Nõ ſcðm vt ſatis patet. Nec pumũ:qꝛ diuiſum nõ de/ et cõtineri ſub aliquo membꝛo diuiſionis: ſʒ ſub ſtantia q̃ eſt gñaliſſimũ continet᷑ ſub altero mẽbꝛo illiꝰ diuiſiõis:ſcʒ ſub ſcð̃a ſſᷣſtãtia:igit᷑ nõ ẽ bona. ¶ Quinto ſic. Aliqua eſt ſubſtãtia/que nec eſt pꝛi ma nec ſcðᷣa: diuiſio nõ eſt bona. Añs ptʒ pᷣmo: qꝛ deꝰ eſt ſubſtãtia:⁊ tñ nõ eſt pᷣma /nec ſcð̃a: quia nec pᷣmo nec ſcðo ſubſtat accidẽtibꝰ.Scðo ptʒ de materia ⁊ foꝛma. Similiter differentie ſubſtantia/ les ſũt ſubſtãtie/⁊ nõ ſũt pᷣme nec ſcde:igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ ꝑ pm. In qſtione ſiẽ in ceteris erũt tres articuli.Quantũ ad pꝛimüuj. oge . 7 1 7 g eirca diuiſion Pꝛimo ſciendũ pꝛedicamentoꝛũ/ in qua dicit᷑:eoꝛũ q̃ ſᷣm nullã cõplexionẽ dicuntur ſingulũ aut ſignificat ſubſtantiã: incidit vna dif/ ficultas.ſ.vtrũ talis diuiſio detur de rebꝰ aut des terminis.Et pꝛimo videtur/ ꝙ non derĩ de termi⸗ nis:quia multi ſunt termini qui dicunt᷑ ſine cõple xione/ qui non ſignificant ſubſtãtiam neq; qntita tem:⁊ ſic de alijs vt chimera. ¶ Item ſi daretur de terminis:tunc ſolum termini reponerentur in 2 — 7 Aibeer pᷣdicamento ⁊ nõ res:qð videt᷑ eſſe falſum: cũ ter/ mini nõ ſint in tali vel tali pᷣdicamento:niſi quia ſi gnificant talem vel talẽ rem:ergo videt᷑ ꝙ res ſint pᷣmo in pᷣdicamento:cum ſolũ ꝓpter ipſas termini ſint in pdicamento: modo ꝓpter vnũquodq; tale ⁊ illud magis. ¶ Reſpondet᷑ ad iſtam difficulta tem/ ꝙ iam ſuperius fuit ſoluta/ vbi dictũ eſt ꝙ ta lis diuiſio datur de rebus /⁊ ꝙ actus ſignatus ca/ pit᷑ ꝓ actu exercito:ita ꝙ eſt ſenſus:eoꝝ ſupple en tium ⁊ dicibiliũ limitatoꝝ ⁊ finitoꝝ que ſᷣm nullã cõplexionẽ dicunt᷑.i.cõcipiunt᷑: ſingulũ aut ſignifi cat ſubam.i.eſt ſubſtãtia:aut quãtitatẽ.i.eſt quãti tas/ ꝛ ſic de alüjs. Et per hoc ꝙ dicit᷑ entiũ/excludi tur chimera ⁊ alia figmẽta que nõ ſũt entia:⁊ ſyn/ cathegoꝛemata et negatiões et pᷣuationes que nõ ſunt ꝓpꝛie entia.Ex iſto ſequit᷑/ ꝙ iſta diuiſio dat pᷣmo de rebusꝛet ꝙ res bᷣm eſſe cognitũ earũ pᷣmo ſũt in pᷣdicamẽto ⁊ termini ſcðᷣario Tüsic ſaue 7 pg vuplex eſt genꝰ. ſ. Gcdðo ſciendũ genus phyſicũ ⁊ ge nus logicũ. AUñ genꝰ phyſicũ eſt q̃litas ſenſibilis vel coꝛꝑalis generica habẽs ſub ſe ſpẽs:cuiuſmo/ di eſt coloꝛ: ita ꝙ oĩa illa q̃ ſunt in potẽtia paſſiua ſeu receptiua talis ã̃litatis dicunt᷑ eſſe eiuſdẽ gene ris phyſici. œt illa aue nõ ſunt in potẽtia recepti/ ua illius vel alicuiꝰ alterius ↄſimilis rõnis/ dicunt᷑ differre genere phyſico:quẽadmodũ ſũt coꝛrupti/ bile ⁊ incoꝛruptibile:qꝛ incoꝛruptibile nõ eſt ſuſce ptibile talis q̃litatis ſenſibilis vel coꝛpalts. Et de illo genere intelligo/ ꝙ coꝛruptibile ⁊ incoꝛruptibi le differũt pluſqᷓ; genere /ſupple phyſico: qꝛ nõ ſũt ſuſceptibilia alicuius qlitatis ſenſibilis generice. ¶ Sed genꝰlogicũ eſt/ qð eſt pᷣdicabile ð pluribꝰ differẽtibꝰſpecie:ſiue illud ſit q̃litas ſenſibilis ſiue nõ:cuiuſmodi eſt ſubſtãtia ⁊ aial:et de tali dico/ ꝙ coꝛruptibile ⁊ ĩcoꝛruptibile ſunt bene eiuſdẽ gene ris:qꝛ ↄueniũt in ſubſtãtia. Ex quo ſequit̃/ꝙ genꝰ phyſicũ ẽ genus logicũ:ſed nõ opoꝛtet ome genꝰ logicũ eſſe genꝰ phyſicũ. Et aquerte/ ꝙ ſuba q̃ eſt genꝰ generaliſſimũ nõ eſt ꝑ ſe neq; coꝛpoꝛea neq; incoꝛꝑea:neq; materialis/neq; ĩmaterialis: licʒ ſit vtrũq; ꝑ accidẽs ⁊ ꝑmiſſiue: ſicut anĩal nõ eſt ꝑ ſe neꝙ; rõnale neꝙ; irrõnale:licʒ bene anial ſit rõnale paccidẽs. Et ſimiłr dicat᷑ de qlibet genere reſpe/ ctu ſuarũ differẽtiaꝝ. Et ſi qs dicat/ vel ſuba eſt ꝑ ſe coꝛpoꝛea vel ꝑ ſe nõ coꝛpoꝛea:cũ inter 5dictoꝛia Ariſtot.A. nõ ſit dare mediũ. ¶ Reſpõdet᷑ /ꝙ neqʒ eſt ꝑ ſe coꝛ metaphy. poꝛea neq; nõ coꝛꝑea: ⁊ ꝙ licet inter cõtradictoꝛia abſolute ſumpta nõ ſit dare mediũ:tamẽ bene ĩter cõtradictoꝛia ſumpta cũ talibus determinationi/ bus/ ſcz per ſe/ quidditatiue ⁊ in inſtanti. Tertio ſciẽdũ ꝙ ſubſtantia põt eſſe terminꝰ pᷣme intẽtio/ nis ⁊ ſcðe intẽtionis.Si pᷣme intẽtionis/tunc im/ poꝛtat id qð eſt cõius in cooꝛdinatiõe ſubſtãtie: et ſic nõ diuidit᷑ in ᷣmã ⁊ ſcðᷣam.Si eſt terminꝰſcðe intẽtionis:tũc impoꝛtat ſcðᷣam intentionẽ attribu tam om̃i illo qað directe eſt ĩ pᷣaicamẽto ſubſtãtie: ⁊ tunc põt diuidi in pᷣmã ⁊ ſcðᷣam/ capiẽdo pᷣmã ⁊ ſcðam ſubſtãtias ſcðe intẽtionaliter: ⁊ tũc erit di/ uiſio generis in ſpẽs:cũ pᷣma ſubſtãtia/⁊ etiã ſcðᷣa ſubſtãtia capta ſcðe intẽtionaliter ſint ſpẽs reſpe/ ctu huiꝰ qð eſt ſuba capta ſcðe intentionaliter. Ex uo ſequit᷑ /ꝙ cum ðᷣꝛ ꝙ hẽ eſt ſcðᷣ̃a ſubᷣa:eſt pᷣdica tio denoĩatiua.ſ.ſcðe intẽtiõis de termino pᷣmein tentiõis: nã ſcða ſuba de ſcato foꝛmali impoꝛtat ſcðam intentionẽ attributã generibꝰ et ſpeciebus pꝛedicamẽti ſube:ſed de ſᷣcato materiali impoꝛtat genꝰ ⁊ ſpẽs pᷣdicamenti ſube.Etiã qñ ðꝛ ꝙ petrus G eſt pꝛima ſuba/ eſt pꝛedicatio denoĩatiua/ ſicut ſi diceret᷑/ petrus eſt indiuiduũ:nã pꝛima ſubſtantia de ꝑ ſe ſᷣcato impoꝛtat ſcðam intẽtionẽ attributã indiuiduis pꝛedicamẽti ſube:de ſᷣcato autẽ mate/ riali impoꝛtat illa in diuidua:vtputa ſoꝛtẽ vel pla/ tonẽ /ꝓ qbꝰde rigoꝛe ſmonis ſupponit. ¶ Aduer te tñ ꝙ ſi ſuba caperet᷑ pꝛime intẽtionałr/tũc talis diuiſio eſſet diuiſio qͥdãmodo ſubiecti in acciden/ tia Et aduerte ꝙ aliqͥd põt dici pꝛima ſubᷣa tripłr. Ano mõ/ qꝛ pꝛimo exiſtit: ⁊ ſic deꝰ ðꝛ pꝛima ſuba. Alio mõ /qꝛ ab eo nõ cõuertit᷑ ſubſiſtẽdi ↄña: ⁊ ſic ſuba que eſt genꝰ generaliſſimũ/ ðꝛ pꝛima ſubᷣa:ꝗꝛ oẽ ſuperiꝰ ẽ pꝛiꝰ natura ſuis inferioꝛubꝰ. Alio mõ/ qꝛ ſibi pꝛimo cõuenit ſubijci reſpectu accidentiũ:⁊ ſic capitur hic pꝛima ſuba:cuiuſmodi ſunt indiui/ dua pꝛedicamenti ſube:vt petrus ⁊ iohannes. EÆt aduerte ꝙ Ariſto. diffinit ſcõam ſubam in nume/ ro plurali ad oñdendũ diuerſitatẽ ſcðarũ ſubarũ: nam quedã ſunt genera/⁊ quedã ſpẽs:ſed diffinit pꝛimã in numero ſingulari: qꝛ oĩs pꝛima ſuba eſt indiuiduum. Pꝛo cuiꝰ diffinitionis declaratione: Quarto ſciẽdi aaitust.aue ſube ſic eſt ĩtelligen da:Pꝛima ſuba eſt que ꝓpꝛie ⁊ pꝛincipałr ⁊ maxt me ſubſtare ðꝛ.i. que ꝓpꝛie ðꝛ ſubüci reſpectu acci/ dentium: vt ſoꝛtes/ plato:ita ꝙ iſti termini ꝓpꝛie pꝛincipałr ⁊ marime/ ponunt᷑ ad maioꝛẽ expꝛeſſio nem. Et aduerte ꝙ in ſcda diffinitione in q̃ᷓ 82 /pꝛi/ ma ſubᷣa eſt que nec eſt in ſubiecto neq; de ſubie/ cto ðᷣꝛ/ intelligit᷑ aliqd poſitiuũ: puta ſuba ſupple finita:nã diffinitio data ꝑ negationẽ/ſemꝑ pꝛeſup ponit aliqð poſitiuũ:qꝛ ats conueniret alijs a diffi nitoſputa chimere:qꝛ chimera nec eſt in ſubiecto/ neq; de ſubiecto ðᷣꝛ⁊ hoc viſum eſt in pꝛedicabili/ bus. Aduerte vlterius ꝙ qñ ðꝛ in textu:ꝙ illa que dicunt de ſubiecto/ pꝛedicantur noĩe ⁊ rõne:debet intelligi ꝑ ſe: ſed illa que ſunt in ſubiecto ſicut acci dentia/nõ pꝛedicant᷑ noĩe et rõne de tali ſubiecto: qð debet intelligi per ſe/lʒ bñ denoĩatiue:accidẽs em̃ cõcretũ pꝛedicat᷑ noĩe ⁊ rõne de ſubiecto: vt al bum pꝛedicat᷑ de ſoꝛte:etiam ⁊ ſua diffinitio:qꝛ de quocũq; ꝑꝛedicat᷑ diffinitũ /⁊ diffinitio. Sʒ illa nõ pꝛedicant᷑ ꝑ ſe ſicut illa que dicunt᷑ de ſubiecto/ſʒ ſolũ ꝑ accidẽs: nã ſi diffinitũ de aliquo pꝛedicet᷑ ꝑ accidẽs/ etiã ſua diffinitio pꝛedicat᷑ ꝑ accidens de illo. Aduerte vlterius ꝙ illud coꝛrelariũ poſitũ in textu.ſ.deſtructis pꝛimis ſubſtantijs/ impoſſibile eſt aliqͥd alioꝛũ remanere:põt exponi ⁊ logicaliter et phyſicaliter. Logicaliter ſic exponitur: ſi iſtud verbã eſt ſcõᷣm adiacẽs /neget᷑ de oĩbꝰ Pꝛumis ſub ſtantijs: debet etiã vere negari de oĩbꝰ alijs dici/ bilibꝰ a pꝛima ſubᷣa/ que vere pñt enunciari de pꝛi/ ma ſuba. Si phyſicaliter /tunc eſt ſenſus: ſi omnes pꝛime ſudſtãtie coꝛrũperent᷑/etiã coꝛrumpunt᷑ oĩa contenta in ipſis. ¶ Et ſi qͥs dicat:deſtructis ter/ minis iſtis/ ſoꝛtes/ plato/ et ſic de alijs/ poſfunt re⸗ manere iſti termint/homo/bos/ que ſunt ſecunde ſubſtantie:igitur.Reſpondetur ꝙ verũ eſt:⁊ dicit᷑ vltra ꝙ tales termini qualitercũq; accipiantur nõ ſunt ſecũde ſubſtantie/ſed ſunt bene termini ſecun darum ſubſtantiarũ: qꝛ ſignificant ſecundas ſub/ ſtantias/ et poſſunt pꝛo eis ſupponere. Et ſi tales termini inueniantur appellari ſecunde ſubſtantie vel pꝛime: hoc eſt vtendo nominibus pꝛo rebus: que res non ponunt᷑ intrinſece in pꝛopoſitionibꝰ. Et hec de pꝛimo articulo. Mtum ad ſecundum articulum.. — Pꝛedicamentoꝛum 1 r NimAAtrũ ↄñe ̃s po Dubitatur Ppmo nit pbs in textu ſint foꝛmales vł materiales: puta iſte/aĩal pᷣdicat᷑ de hoĩe:g de aliq hoĩe:coloꝛ eſt ĩ coꝛꝑe:ergo in ali ã coꝛꝑe.Et videt᷑ ꝙ non ſint ↄñe foꝛmales: qꝛ iſta videt᷑ eſſe in ſimili foꝛma:ſpẽs pꝛedicat᷑ de hoĩe:g de aliq hoĩe:⁊ tñ nõ eſt bona:igit᷑. Rñdetur bꝛeui ter/ ꝙ tales ↄñe ſũt bone:vt bene pꝛobat ariſto.in textu:qꝛ ex oppoſito ↄũtis infert᷑ oppoſitũ añce/ dẽtis. ¶ Dicit᷑ ſcðᷣo/ ꝙ tales ↄñe nõ ſũt foꝛmales: patʒ qꝛ dabiles ſũt ↄne/q̃ ſunt ſimilis foꝛme q̃ nõ ſunt bone:igit᷑ ille nõ ſunt foꝛmales: ↄña patʒ:nã ↄña foꝛmalis eſt ↄña bona:que ſic eſt bona /ꝙ ãli bet ſibi ſilis in foꝛma etiã eſt bona. Añs ꝓbat᷑: qꝛ iſta eſt cõſilis foꝛme:aĩal pᷣdicat᷑ de hoĩe: de aliqʒ lapide:qꝛ in iſtis ſaluant᷑ oĩa q̃ ſe tenẽt ex ꝑte foꝛ/ me ↄnñe. Pꝛimo numerus terminoꝝ i nũerus ſyn/ cathegoꝛematũ/ ſilis q̃ntitas /ſilis qlitas: et ſic de alijs.Et hoc cõputando ꝙ ly aliqͥ hoĩe/ faciatvnũ terminũ diſtinctũ ab hoĩe:qꝛ ſic non eſſent plures termĩ invna qᷓ; in alia. ¶ Et ſi qͥs dicat /in iſta ani mal pꝛedicat᷑ de hoĩe:; de aliqͥ homine arguit᷑ ad ſuũ ꝑ ſe inferius:nõ aũt in iſta/aĩal pᷣdicat᷑ de ho/ mine/S de aliq lapide:gᷓ ſcð̃a nõ eſt ſimilis foꝛme cũ ᷣma. ¶ Añdet᷑ ↄcedendo añs /⁊ negando ↄſe/ quẽtiã:qꝛ ſuꝑioꝛitas vel inferioꝛitas/nõ ſe tenent ex ꝑte foꝛme Zneid tunc ſequeret᷑/ ꝙ iſte due ↄñe nõ eſſent eiuſdẽ foꝛme: om̃e aĩal currit /oĩs hõ eſt anĩal:gᷓ oĩs hõ currit:om̃e aĩal currit /oĩs lapis eſt animal:g omis lapis currit:qð tñ eſt falſum: quia ambe ſũt in barbara:⁊ tñ variat᷑ ſuꝑioꝛitas. ¶ Et ſi qs iteꝝ dicat /ibi arguit᷑ ab inferioꝛi ad ſuꝑius cũ diſtributiõe ſuꝑioꝛis:ↄcedo ꝙ arguit᷑ a ſuꝑioꝛi ad inferius:gᷓ̊ eſt ↄña foꝛmalis/nego: qꝛ vt viſum eſt in ſũmulis:nullus locus dialecticus dicit᷑ pꝛo/ pꝛie ↄſequẽtia foꝛmalis /ſed tm̃ meteriata, 9 7 trũ aliqs hõ Dubitatur ſcðo ſit ᷣma ſuba. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ aliqs hõ vᷣe pᷣdicat᷑ de płibꝰ/vt iſta eſt vera petrus eſt aliqs hõ/iohãnes eſt aliqͥs hõ: igit᷑ ¶ In oppoſitũ eſt ariſtoteles in textu:vbi ex emplificãs de pᷣma ſuba/ ponit aliqͥs hõ. Añdetur ꝙ aliqͥs hõ põt capi dupir. Ano mõ ꝓpꝛie vt eſt quoddã cõplexũ:⁊ ſic non eſt ᷣma ſubſtantia neq; ſcða. Alio mõ capit᷑ impꝛopꝛie ⁊ circũlocutiue.ſ. loco iſtiꝰ/ſoꝛtes vel plato/⁊ ſic de alüs:⁊ ſic eſt be ne pᷣma ſuᷣſtãtia. Et ſitr dicatur de iſtaſiſte homo/ ille homo:nam iſte hõ/põt capi dupłr.Ano mõ ꝓ pꝛievt eſt ãddã cõplexũ:⁊ ſic etiã nõ eſt pꝛima ſub ſtãtia. Alio mõ circũlocutiue/ puta loco iſtius/ſo: tes ⁊ plato:⁊ ſic de alijs:⁊ ſic eſt hñ pꝛima ſubſtã/ tia/ vei ſaltẽ terminꝰ ᷣme ſube. ¶ Sed reſtat vna difficultas logicalis: vtrũ dicen do/ iſte hõ currit: vtrũ ly iſte ſit ꝑs ſubiecti vel nõ.Et videt᷑ ꝙ nõ/qꝛ ſigna ſignificatiue ſumpta/nõ pñt eſſe ꝑtes extre/ moꝝ. Itẽ ly iſte ſe hʒ ſuo mõ ad ſubiectum/ſic alia ſigna: ſed alia ſigna nõ ſunt partes ſubiecti:igit᷑. ¶ In opvoſitũ arguit᷑:qꝛ ſignũ eſt ſemꝑ ꝑs iliius cut addit᷑: ſi virtꝰ terminet᷑ in illo/ ⁊ reſpectiue nõ ſe habeat ad pᷣdicatũ: ſʒ dicẽdo /iſte hõ/ virtus de ly iſte terminat ad ly hõ:qꝛ nihil facit ad pᷣdicatũ: cũ pᷣdicatũ ſupponat determinate. Rñdet᷑ pbabi/ liter/ ꝙ ly iſte nõ eſt ꝑs ſubiecti /⁊ licet imediate nõ ſehabeat reſpectiue ad pᷣdicatũ:tñ bñ mediate: qꝛ denotat pᷣ dicatũ ↄuenire ſubiecto ſingulari ſingu lariter tento. ¶ Alia difficultas/ quõ intelligit᷑ ꝙ ſpẽs eſt magꝭ ſuba qᷓ; genus:cum genus ſubijciat᷑ pluribꝰ qᷓ; ſpẽs. Añdetur pᷣmo /ꝙ ſpẽs nõ ðꝛ magꝭ ſuba qᷓ; genꝰ eo ꝙ ſuſcipiat magꝭ vel minus: ſʒ ðꝛ magis ſuba qᷓ; genus:eo ꝙ magl diſtincte indicat qͥd ſit pᷣma ſuba:vł qꝛ ſubſtat pluribꝰꝑ ſe ſuꝑioꝛibꝰ q; genꝰ.Et ſilr ᷣma ſubſtãtia ðꝛ magꝭ ſubſtantia: qꝛ pluribꝰꝑ ſe ſupioꝛibus ſubſtat/ qᷓ; ſpẽs vł genꝰ. Sed ſpẽs dicunt᷑ eãliter ſubſtãtie:qꝛ equaliter in/ dicãt qͥd eſt pᷣma ſubſtãtia: ⁊ non vna magis indi cat qᷓ; alia:⁊ etiã eq̃liter ſubſtãt ſuis ꝑ ſe loi 1 trũ deꝰ ſit Dubita tur tertio Dnd Nais to.Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ deꝰ eſt ſuba:q eſt in pᷣaicamẽ to/ cũ oĩs ſubſtãtia ſit in pᷣdicamẽto. Itẽ deus hʒ rõnẽ ſpẽi cũ pꝛedicet᷑ de pluribꝰ ſuppoſit.ſ.de pa patre filio ⁊ ſpũſctõ. ¶ In oppoſitũ arguit᷑: qꝛ ſi de eſſet in pꝛedicamẽto//vel hoc eſſet tãqᷓᷓ genus ſpẽs vł indiu iduũ:nõ tãqʒ genus vt notũ eſt:neq; tãqᷓ; ſpẽs:qꝛ illð qð ẽ ſpẽs /debet eẽ qͥd limitatũ ⁊ dependens:ſʒ deꝰ nõ eſt huiuſmodi: igi᷑. Etiam illud qð eſt ſpẽs/ debet habere aliqð gen? ſupꝛa ſe: ſed deꝰnõ hʒ genus ſupꝛa ſe:qꝛ illud maxime eſſet ens:ſʒ hoc eſt falſum:qꝛ tũc ſeq̃retur/ ꝙ ſubſtantia nõ eſſet genus gñaliſſimũ/cũ haberet aliud genus ſupꝛa ſe.ſ.ens:igit᷑.Etiã ſpẽs debet impoꝛtare rea litatẽ cõpoſitã ex realitate generis ⁊ dꝛñe:ſʒ deus nõ eſt huiuſmodi:igit᷑. ¶ Añdet᷑ ad dubiũjꝙ de⸗ nõ eſt in pᷣdicamẽto:vt bñ ꝓbant rõnes facte poſt oppoſitũ.Et ad pꝛimã rõnem ante oppoſitũ ðꝛ/ꝗꝙ ſubſtãtia vt ad ꝓpoſitũ ſufficit capit᷑ duptr. Ano mõ ꝓ re/q̃ eſt a ſe in ſe ⁊ ꝑ ſe: ⁊ ſic dico/ꝙ deus eſt ſubſtãtia. Scðo dico /ꝙ ſubſtãtia ſic accepta nõ ẽ p̃dicamẽtũ.Tertio/ꝙ ipſa eſt infinita.Scðo acci/ pit᷑ ſubſtãtia ꝓ reſꝗᷓ eſt in ſe vel in alio ſicut ꝑs in/ tegralis/ ſed nõ a ſe:⁊ ſic deꝰnõ eſt ſubſtãtia.E&t ad ſcðam cũ ðꝛ/ꝙ deꝰ pᷣdicat᷑ de pluribꝰ ſuppoſitꝭ:cõ cedit᷑: eſt ſpẽs/nego ↄñam:qꝛ hoc nõ ſufficit: ſed reqͥritur ꝙ ſit qͥd dependẽs/et ꝙ impoꝛtet aliquid multiplicabile illis ſuppoſitis: mõ deitas nõ mlti plicatur in ſuppoſitis/ſic hũanitas multiplicatur in iobãne petro:⁊ ſic de alijs. Et ſi qͥs dicat/aliqͥd dictũ de deo eſt in pꝛedicamẽto:igit᷑ deꝰ eſt in pꝛe dicamẽto. Añs patet: qꝛ ſcĩa/ſapiẽtia /bonitas/q̃ dicũtur de deo ſũt in pꝛedicamẽto:igitur. Etiã pa ternitas ð᷑ꝛ de deo:⁊ tñ eſt in pᷣdicamẽto:igit᷑. Rñ det᷑ ᷣmo ꝙ ꝑfectiões ſimpfr ſiẽ bonitas ſcia pñt ca pi triꝑtr. Ano mõ ſᷣm ſuas ꝓpꝛias rõnes:⁊ ſic ſũt quedã tranſcendentia/⁊ nõ ſũt in pᷣdicamẽto. Et ſi qs dicat/ſapiẽtia nõ dicit᷑ de olbꝰ entibus: igit᷑ nõ eſt tranſcendens:ↄña pꝑtʒ/qꝛ illud videtur eſſe de rõne tranſcendẽtis. Rñdetur/ ꝙ de rõne trãſcẽ dentis nõ eſt ꝙ pꝛedicet᷑ de oĩbus:ſed ꝙ nõ ſit ge/ nus neq; habeat genus ſupꝛa ſe. Alio mõ accipiũ tur/ vt ſunt in nobis/ puta ſub rõne dependentie: ⁊ ſic bene ſunt in pꝛedicamẽto. Alio mõ inquantũ reperiũtur in deo:⁊ ſic nõ ſunt in pꝛedicamẽto: qꝛ vt reperiunt᷑ in deo reperiũtur ſine omni imperfe ctione:ideo reperiunt᷑ ſine dependentia. Et ſimili ter dicatur de paternitate ⁊ filiatiõe.Et hec de ſe⸗ cundo articulo.AMtũ 5 koftlufd Letiulu ſit: 4 reſponſalis: Diuiſio ſubſtã/ Concluſio tie ⁊ diffinitiões mẽbꝛoꝛum eius ſunt ſufficiẽter aſſignate a philoſopho:vt pa/ tet in ᷣmo ⁊ in ſcðo articulis. C Ad rõnes patet ſolutio in ᷣmo articło ꝓ pꝛimo argumẽto. ¶ Ad ſcðᷣam dicitur/ꝙ ſubſtatia incoꝛpoꝛea põt capi W differentia:⁊ ſic eſt indirecte in pᷣdicamento. Alio modo vt circũſoquitur nobis genus ſub quo con/ tinẽtur ſubſtãtie immateriales: ⁊ ſic eſt directe in pᷣdicamẽto. ¶ Ad tertiã dicit/g ſubter une eſt Fo. 25 L 4₰ 4 V 3 P A— —44g 4 Sco. in.x. diſtt. 8. q.2 ĩ reſolutiõe ꝓbe opini. D Sco.vbi ð Sco.vbi ð 4* Nad A ſ a Liber genꝰ gfialiſſimũ per ſe/ nec eſt ſubſtãtia coꝛpoꝛea minatio in genere qᷓ; in ſpecie: dicens eſ̃ animal E nec icoꝛꝑea:neq; material neq; ĩmaterial/ vt viſuz plus cõplectitur qᷓ; dicẽs hõ. ¶ In quarta parte eſt in vmo articlo. ¶ Ad ã̃rtã ptʒ ſolutio:nã ſᷣſtã/ ponit quartã ꝓpꝛietatẽ ſubſtantie:dicẽs/ſubſtan/ tia/ ꝗ̃ ibi diuidit᷑ ſolũ denoiatiue eſt ſcðᷣa ſubſtan, tijs non ↄuenit babere contrariũ. ꝓbat indu-/ tia:mõ nõ eſt incõueniens membaũ diuiſionis pꝛe ctiue: qꝛ pꝛime ſubſtãtie vt alicut homini nihil eſt dicari denoĩatiue de diuiſo. C¶ Ad quintã ðꝛ ᷣmo contrariũ:etiã homini nihil eſt cõtrariũ:igitur.Et ꝙæ deus eſt ſubſtãtia/ vt dicit ſubſtatia a ꝑ ſe eſſen/ diẽ ꝙ hocnõ eſt pꝛopꝛiũ quarto mõ:qꝛ ↄuenit q̃n do:ſed nõ vt ſubſtãtia dicrt᷑ aꝑ ſe ſubſtãdo. Dicit titati:vt bicubito tricubito/nibil eſt cõtrariũ. Etſi ſcðo ꝙ mareria ⁊ foꝛma ſimiliter differẽtie ⁊ paſ/⸗ quis foꝛte dicat/multũ ⁊ paucũ ſunt cõtraria: etiã ſides ſubſtantiaꝝ nõ ſunt neq; ᷣme ſubſtãtie neq; magnũ ⁊ paruũ /que ſũt qntitates: igit᷑. Rñdet/ꝙ cðe:q ſolũ illa q̃ directe reponunt᷑ in p̃dicamẽto nullũ pꝛedictoꝛũ habet cõtrariũ:vt patebit in pꝛe/ ſunt pꝛime vel ſecũde ſubſtantie. dicamento quãtitatis. ¶ In quinta ꝑte ponit qͥn/ „ 3. 3 3. tã ꝓpꝛietatẽ dicẽs: ꝙ ſubſtãtia nõ ſuſcipit magis ¶ Cõmune eſt oĩ ſube in ſubiecto nõ eẽ: neq; minus:in qua pꝛopꝛietate nõ vult dicere/ꝗꝙ pᷣncipalis nãq; ſubſtantia neq; de ſubo vna ſuſtantia no ſubſtet pluribus qᷓ alia: ſed vult ðꝛ neꝙ; in ſubiecto eſt. dicere/ ꝙ ſubſtantia ſᷣm id qð eſt non ſuſcipit ma gis ⁊ minus:que ꝓpꝛietas põt expont tam de ter In iſta parte pᷣncipali ps determinat de minis q́; de rebus/ vt patebit in queſtione. C In B₰ ſubſtatia ãntũ ad ſuas ꝓpꝛietates: ſexta parte ponit ſextã ⁊ vitimã pꝛopꝛietatè fub/ diuidit᷑ in ſex ꝑticłtas/ßᷣm qð ſũt ſex ꝓpꝛietates ſtantie dicẽs:maxime ſubſtantie pꝛopꝛiũ videtur ube. In ᷣma ponit ᷣmã ꝓpꝛietatẽ/ dicẽs: Cõmu eſſe cũ ſitvna ⁊ eadẽ numero/ ꝙ ſit ſuſceptibilis cõ , a‿ᷣt Ne eſt om̃i ſubſtãtie in ſubiecto nõ eẽ: pꝛobat indu- trarioꝛũ:vt homo cũ ſit vnus ⁊ idem numero/ali/ 15 2inƷ z‿ ctiue:qꝛ pꝛima ſubſtãtia nõ eſt in ſubiecto:nec ſecũ quãdo eſt niger/ aliquãdo eſt albꝰ. Deinde mouet da:⁊ nõ fũt plures:igit᷑. De ᷣma ꝓbat ꝑ eiꝰdiffini vnã obiectionem/q̃ talis eſt:oꝛatio ⁊ opinio ſuſci/ tionẽ:qꝛ pᷣma ſeᷣſtãtia/nec ẽ in ſtiecto/ neqʒ de ſub piunt cõtraria:⁊ tamẽ nõ ſunt ſubſtantie: igik non iecto dicit᷑. De ſcðᷣa pꝛobat inductiue:qꝛ homo nõ ſola ſubſtãtia eſt ſuſceptibilis ↄtrarioꝛum. Waioꝛ eſt in ſubiecto nec aĩal:⁊ ſic de alijs:igit᷑ nulla ſecũ patet:quia eadem oꝛatio/aliquãdo eſt vera/aliquã da ſubſtãtia eſt in ſubiecto. C Scðo pꝛobat rõne do eſt falſa. Similiter viſus.i.opinio circa iſtã ꝓ/ ſic:nihil eoꝝ que ſunt in ſubiecto pᷣdicãtur noiĩe et poſitionẽ /ſoꝛtes ſedet /ſoꝛte ſedente eſt vera:⁊ ipᷣo rõne:ſed ſecũde ſubſtantie pꝛedicantur nomine ⁊ non ſedente eſt falſa. Soluit dupliciter: pꝛimo ꝙ rõne:vt hõ de aliã hoĩe:igitur ſcðe ſubſtantie non licet oꝛatio ſit ſ uſceptibilis cõtrarioꝛum: nõ tamẽ ſũt in ſubiecto.Et dicit phs/ꝙ iſta ꝓpꝛietas nõ eſt ſicut ſubſtantia:qꝛ ſubſtantia eſt ſuſceptibilis ↄtra ꝓpꝛla quarto mõ:qꝛ ↄuenit differẽtijs ſubſtantia/ rioꝛũ ꝑ mutationẽ ſui:vt aqua frigida fit calida ꝑ libus q̃ pꝛedicãtur noĩe ⁊ ratione de pꝛima ſubſtã mutationẽ ſui:Sed oꝛatio⁊ opinio/nõ ſuſcipiunt tia:vt bipes ⁊ greſſibile de boĩe:iſte tamen differẽ cõtraria ꝑ mutationẽ ſui. Scðo dicit:ꝙ oꝛatio et tie nõ ſunt differentie magis pꝛopꝛie. Deinde re/ opinio nõ ſuſcipiũt ↄtraria:quia per hoc ꝙ ſũt ve 4 mouet vnũ dubiũ:dubitaret aliqͥs an ꝑtes ſubſtã re vel falſe/ nõ recipiunt in ſe ↄtraria:ſed res ſigni tie ſint ſubſtãtie/ cũ videãtur eẽ in toto ſicut in ſub ſicata mutatur:quia ab eo ꝙ res eſt vel nõ eſt dici tecto.Añdet phᷣus/ꝙ licet partes ſubſtãtie ſint in tur oꝛatio veravł falſa. toto:nõ tamẽ credendũ eſt eas nõ eſſe ſubſtãttas: Q u eritur Atrũ ꝓpꝛietates ſubſtãtie ſint Aula nõ ſunt in toto ſicut in ſubiecto. ¶ In ſcðᷣ̃a 2 a philoſopho in textu ſufficiẽ/ ̃Parte ponit ſcdðᷣam ꝓpꝛietatẽ ſubſtantie: dicẽs/ qꝙ ter aſſignate. ¶ Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ nõ eẽ in ſub⸗ ſcðis ſubſtãtijs ⁊ eaꝝ differentijs ineſt vniuoce et iecto nõ cõuenit om ſubſtantie: qꝛ nõ cõuenit foꝛ/ eſſentialiter pᷣdicari de pᷣmis: quia om̃ia illa Sal me ſubſtantiali:nec etiã ſoli ſubſtantie cõuenit: qꝛ cant᷑ de pꝛimis ſubſtantijs tanqᷓ de ſuis per ſe in, cõuenit deo ⁊ chimere que nõ ſũt ſubſtantie:igit᷑. ferioꝛibꝰ:g vniuoce pꝛedicantur de pꝛimis. Ans ¶ Scvo ſic: Nulla ſubſtãtia eſt terminꝰ:ergo nul patet: qꝛ a pꝛima ſubſtantia nulla eſt pꝛedicatio la ſubſtantia ſignificat/quale quid /vel hoc aliqͥd. ſupple tãqᷓʒ ſuperioꝛis de inferioꝛi:ſed inter ſecun/— Tertio ſic: Cõtrarietas in effectibus arguit cõ das ſubſtãtias ſpecies pᷣdicantur de indiuiduis/⁊ trarietatẽ in cauſis:ſed in effectihꝰ ſubſtãtie repe/ genera de ſpẽbus:⁊ etiã differẽtie de ſpeciebꝰ ⁊ in ritur ↄtrarietas: vt patet de frigoꝛe ⁊ caloꝛe:ergo diuiduis pꝛedicãtur:⁊ capitur ibi pꝛedicari vniuo et in ſubſtantia:⁊ ꝑ ↄſequẽs ſubſtãtie aliquid erit ce/ vt diſtinguitur ↄtra pᷣdicari denoĩatiue. ¶ In contrariũ. Itẽ quicqͥd coꝛrũpit᷑ a ſuo cõtrario coꝛ/ 3 tertia parte ponit tertiã ꝓpꝛietatẽ ſubſtãtie: dicẽs rumpitur:ſed ſubſtantia coꝛrumpit᷑:ergo ſubſtan/ ane oĩs ſubſtantia videt hoc aliquid ſignificare: et tia habet cõtrariũ. ¶ Quarto ſic: In vno aq; ge⸗ oc de pꝛimis eſt veꝝ: quia illud quod ꝑ eas ſigni nere eſt vna pꝛima cõtrarietas: ſed ſubſtantia eſt ficatur ſeu ꝑ eaꝝ terminos /eſt indiuiduũ ꝰ vnum genus:igitur in ipſa erit cõtrarietas: ⁊ ꝑ ↄſequẽs nũero qð eſt hoc aliqͥd.Scdðᷣe vero vidẽtur ſignifi=ſubſtantie erit cõtrariũ. Item elementa 3 unt cõtra care boc Aliqhnid Ppter ſimilitudinẽ appellatiõis ria:nam mutuo ſe coꝛrũpunt:⁊ fũt ſubſtãtie: ergo per pꝛimã ſubſtantiã ⁊ ſcdᷣaʒ:qꝛ appellamus qñq;- ſubſtantie eſt aliqd cõtrariũ. ¶ Quinto ſic: Om̃e pꝛimas ſubſtãtias noĩbꝰ ſecũdaꝝ ſubaꝝ: vt aliquẽ ſuſceptibile contrarioꝛũ eſt mutabile et coꝛrupti hominẽ/ puta ſoꝛtẽ vocamus hominẽ:tamẽ nõ eſt bile:ſed alique ſubſtantie ſunt imutabiles zincoꝛ/ vey ꝙ ſecũde ſubſtãtie.i.termini ſecundaꝝ ſubſtã/ ruptiblles:igitur non ſunt ſuſ ceptibiles cõtrario/ tiarũ ſignificent hoc aliquid/ſaltẽ de pꝛimario ſi, rum. Minoꝛ patz de celo ⁊ ſubſtãtijs incoꝛpoꝛeis. nificato: ſed magis quale quid/ id eſt aliquid plu Item iſta pꝛopꝛietas nõ conuenit ſecũdis ſubſtan ribus cõmune:non tamẽ ſignificant quale accidẽ tũs/eo ꝙ ſecunda ſubſtantia nõ eſt vna et eadem tale/ quemadmodũ album:albũ em̃ nihil aliud ſi/ numero /cum habeat vnitatẽ minoꝛẽ vnitate nũe/ gnificat qᷓ; qualitatẽ: ideo ſignificat quale eſſen/ rali. ¶ In oppoſitũ eſt philoſophus in textu. In tiale ſid ẽ dererminabile:⁊ dicit ꝙ maioꝛ eſt deter queſtide erunt tres articuli ſicut in ceteris. Saaehe pp H Auctoꝛitat b ctoeital Pꝛedicamentoꝛũ ꝛimo ſciendũ arm epuietas eſt ſic intelligẽda: Cõmune eſt om̃i ſubſtãtie eſſe ſupple ens finitũ/⁊ nõ eſſe in ſubiecto tãqᷓ; ſupple in ente cõpleto ⁊ ꝑ/ fecto in ſpecie.ỹt dicit᷑ notanter eſſe ens finitũ/ ꝓ pter deũ qui nõ eſt pᷣdicamẽto.dicit᷑ notanter tãq; in ente cõpleto:qꝛ licet foꝛma ſit in materia/nõ ta/ men tanq; in ſubiecto cõpleto. Ex qᷣ̊ ſequit᷑/ ꝙ iſta ꝓpꝛietas nihil aliud vult/niſi ꝙ nulla ſubſtãtia fi/ nita eſt in ſubtecto tanqᷓᷓ in ente cõpleto /ſicut ſup ple accidens in ſubiecto. Et aduerte/ ꝙ iſta ꝓpꝛie/ tas non cõuenit ſubſtãtie in quarto mõ ꝓpꝛij/ ſed ſolũ in ſcðoꝛqꝛ ↄuenit albedini in ſacramẽto alta/ ris/ q vere eſt ⁊ non eſt in ſubiecto. CSed ꝓ ſcða ꝓpꝛꝛetate eſt aduertendũ /ꝙ qñ dicit᷑ ꝙ differẽtie ſubſtantiales vniuoce pꝛedicant᷑ de pꝛimis:qꝛ pꝛe dicant᷑ noĩe ⁊ rõne de pꝛimis: debet ibi capi ratio pꝛo cõceptuvel vt idẽ eſt ꝙ pꝛedicari eſſentialiter: ita ꝙ eſt ſenſus/dꝛñe ſubſtantiales pꝛedicant᷑ ſup/ ple per ſe de pꝛimis ſubſtantijs noie ⁊ rõne/id eſt vno per ſe conceptu:et non capit᷑ ibi ratio ꝓ diffi/ nitiõe:qꝛ differẽtia nõ habʒ diffinitionẽ/ cũ impoꝛ tet conceptũ ſimpłr ſimplicẽ.Et ſi quis dicat/pᷣdi/ cari per ſe pꝛimo mõ ⁊ qͥdditatiue cõuertũtur:ſed dꝛña nõ pᷣdicat᷑ qdditatiue/cũ nõ pꝛedicet᷑ in quid ſed in ãle:igit᷑.Rñdetur /ꝙ pᷣdicari qͥdditatiue du/ plicit accipit. Ano mõ vt idẽ eſt ꝙ pᷣdicari in qͥd: ⁊ ſic differẽtie nõ pᷣdicantur in quid de pꝛimis ſub ſtantijs: ſed pꝛedicant᷑ in quale. Alio mõ vt idem eſt ꝙ pᷣdicari ꝑ ſe vel eſſentialiter eſſe de rõne ali/ cuius:et ſic bñ dꝛñe pᷣdicant᷑ quidditatiue. q circa tertiã ꝓpꝛie Gcdðo ſciendũ catẽ incidit vna diffi cultas/ ſcʒ an ſit ſufficiẽter poſita.Et videt᷑ ꝙ non: ꝛtũc ſequeret᷑/ꝙ oĩs ſubſtantia eſſet terminꝰ: cũ oli termini dicant᷑ ſignificare:ↄna ptʒ:qꝛ ᷣma ſub ſtãtia ſignificat hoc aliqͥd: ⁊ ſcðõa ſᷣcat quale qͥd:& videt᷑ ꝙ tam ᷣma ſubſtãtia qᷓ; ſcða nõ ſint niſi ter/ mim. Rñdet᷑/ ꝙ in illa ꝓpꝛietate capit᷑ actus ſigna tus ꝓ actu exercito:ita ꝙ eſt ſenſus:ᷣma ſubſtan/ tia b cat hoc aliqͥd.i.eſt hoc aliqd ⁊ vnũ nũero:⁊ ſe cũda ſubᷣa bᷣcat qle qͥd.i.eſt aliqͥd cõmune multis. Et ſi qͥs dicat/ſi iſta expoſitio eſſet bona: ſeq̃retur ꝙ ſcðe ſubſtãtie eſſent res ⁊ nõ termini:qð falſum eſt:qꝛ ſcðe ſubſtãtie ſunt genera ⁊ ſoẽs:ſʒ res non ſunt genera ⁊ ſpẽs:qꝛ ſpẽs cõtinent᷑ ſub genere:ſʒ nulla res ↄtinct᷑ ſub auia: igi᷑. Rñdetur ꝙ res ᷣm ꝙ cognoſcunt᷑ vt quoddã obiectũ terminãs adeq̃ te intellectionẽ:⁊ vt per ſpeciẽ intelligibilẽ repꝛe/ ſentant ſunt bene genus vł ſpẽs:⁊ vna res ᷣm ta le eſſe cõtinet᷑ ſub alia:qꝛ eſt paucioꝛibꝰ cõicabilis. Ande rem ↄtineri ſub alia/nõ eſt aliud qᷓ; illã rem eſſe minus cõmunẽ qᷓ; aliã in qua talis includit᷑. Ande hõ cõtinet᷑ ſub anĩali:qꝛ includit anĩal/⁊ eſt minus cõmune aniali. Et ſi qͥs dicat ille res non ſubüciũtur neq; pᷣdicant᷑ /cũ nõ ponãtur in ꝓpoſi/ tionibus:ᷣ nõ ſunt genera neq; ſpẽs. Põt reſpon deri ↄcedẽdo añs /⁊ negãdo ↄñs: quia nõ opoꝛtet tales pꝛedicari: ſed ſufficit ꝙ termint ſignificãtes illas res vel ꝓ illis ſupponentes pᷣdicẽt᷑ vel ſubij/ ciãtur:qꝛ terminis pꝛo rebus in ꝓpõnibꝰ vtimur. Ael poteſt dici ſicut als dictum eſt /ꝙ aliquid pꝛe dicari põt capi duplicit᷑. Ano modo/ vt idem eſt ꝙ ꝑ vocem expꝛimi vel deſcribi mediante copula: ⁊ ſic res non ſubijciũtur neq; pꝛedicãtur. Alio mo do vt idem eſt ꝙ ↄcipt in oꝛdine ad aliud:⁊ ſic res bene dicũtur ſubijci et pꝛedicari. Tertio ſciendũ vſeres ettin 9 18 ter aliquid/ et hoc aliqd: qꝛ aliqͥd eſt cõuertibile cñ ente /ſupple capiẽ do ipᷣm cathegoꝛematice:quia ſi caperet᷑ ſyncathe goꝛematice/nõ ↄuerteretur cũ ente: ita ꝙ ome ens eſt aliqͥd /⁊ omne aliquid eſt ens: et ſic nõ capit᷑ in tertia ꝓpꝛietate ſubſtãtie: ſed hoc aliquid eſt vnũ numero ⁊ ſingulare. ¶ Pꝛo cuius declaratiõe eſt aduertendũ /ꝗ dꝛña eſt inter vnũ numero /ſingula re/ indiuiduũ/ſuppoſitũ/x⁊ pſonam. Ande vnũ nu/ mero/ ſingulare/ ⁊ indiuiduũ idem ſunt.Ex ãᷓ ſeqͥ/ tur/ ꝙ vnũ numero ſingulare ⁊ indiuiduũ/in quolt bet pꝛedicamento inuemiũtur/ cũ ibi ſint genera et ſpẽs. Añ ſingulare indiuiduũ et vnũ nũero /eſt cut repugnat diuidi in plures partes ſubiectiuas/id eſt in plura ĩferioꝛa:vt hec albedo /hic lapis. Sed ſuppoſitũ eſt að nõ eſt natũ cõmunicari/neq; cõi/ catur alteri/neqʒ tanq́; quo/neq; tanq́ᷓ; qð. Añ ali/ quid cõicari tanqᷓ; quo/ nõ eſt aliud qᷓ; illud eſſe na tũ inherere vel infoꝛmare aliua /ſiue ſit accñs ſiue foꝛma ſubſtãtialis. Ex quo ſequit᷑/ꝗꝙ nullum acci/ dẽs dicit᷑ ſuppoſitũ. Seqͥtur ſcðo/ꝙ nulla foꝛma ſubſtãtialis dicit ſuppoſitũ. Sed illud dicit᷑ cõica ri alteri vt qð/ qð ẽ ſuperiꝰ ad aliqua:vt homo. Ex ꝗ ſeqͥtur/ ꝙ nihil cõicabile aliqᷣbus dicitur ſuppoſi tum:ideo nec genera nec ſpẽs pñt dici ſuppoſita. Sed pſona ſ eſt intellectualis nature incõicabilis exiſtentia. Ex qͥ ſeqͥtur/ꝙ perſona addit ſupꝛa ſu poſitũ /ꝙ ſit ſubſtãtia intellectualis. Ex quo ſeqt᷑/ ꝙ nullũ irrationale dicif᷑ eſſe ꝑſona. Sequit᷑ ſcðᷣo/ ꝙ oĩs ꝑſona eſt ſuppoſitũ /ſed nõ ecõtra: etiã om̃e ſuppoſitũ eſt vnũ numero /ſed nõ ecõtra. [,17 pꝛo declaratiõe qᷓr/ Quarto ſciẽdũ te pꝛopꝛietatis ſub/ ſtãtie/ in qua dicit᷑ ſubſtãtie nihil eſt ↄtrariũ/ꝙ cõ/ trarietas põt capi dupłr. Uno mõ ſtricte pꝛo re/ pugnantia duarũ foꝛmarũ ſe expellentiuʒ virtute ꝓpꝛia ab eodẽ ſubiecto:⁊ ſic ſubſtãtie nihil eſt cõ⸗ trariũ:quia talis cõtrarietas ſolũ inuenit᷑ inter q̃t/ tuoꝛ q̃litates pꝛimas.ſ.caliditatẽ /frigiditatẽ/ſicci tatẽ/⁊ humiditatẽ. Alio mõ capitur ſarge pꝛo re⸗ pugnãtia q̃rũcũqʒ foꝛmaꝝ nõ ſe inuicẽ ſimul cõpa cientiũ: ⁊ ſic due foꝛme ſubſtãtiales ſpecifice ſunt bene /rie. Alio modo pꝛo repugnãtia duaꝝ diffe/ rentiaꝝ diuidentiũ aliquod genꝰ: ⁊ de iſta intelli⸗ gitur/ cũ dicit᷑ ꝙ in quolibet genere eſt vna puuma Dtrarietas /id eſt due dꝛñe diuidẽtes illud genꝰ:⁊ hoc accipiendo ↄtrarietatẽ realiter ſiue in rebꝰ pꝛi me intẽtiõis.Sed capiendoↄtrarietatẽ logicałr⁊ in terminis lli tetmini dicũtur ↄtrarij qͥ ſimul nõ poſſunt verificari de aliq:tñ bene ſucceſſiue:vt ſũt iſti termini/ calidũfrigidũ. ¶ Sed pꝛo quinta ꝓ/ pꝛietate eſt aduertẽdũ /ꝙ aliqͥd dicit᷑ ſuſcipere ma. gis ⁊ minus duptr. Ano modo logicaliter:⁊ tunc idem eſt quod pꝛedicari medtantibus iſtis aduer/ bijs magis ⁊ minus: ſic termini bene ſuſcipiunt magis ⁊ minus/id eſt pᷣdicant᷑ mediantibus iſtis aduerbijs magis ⁊ minus. Alio mõ accipit᷑ phyſi caliter ſeu ᷣme intentionaliter:et hoc dupłlr. Ano mõo vt idem eſt ꝙ ſuſcipere q̃litates intenſas ⁊ re/ miſſas:⁊ ſic ſubſtantia bene ſuſcipit magꝭ ⁊ minꝰ: qꝛ ſucceſſiue ſubſtãtia ſuſcipit qualitates intẽſas et remiſſas:⁊ ſic nõ capit᷑ in textu. Alio mõ vt ide eſt ꝙ hre ples ꝑtes ⁊ paucioꝛes ꝑfectiõales in cõ ſili loco ⁊ ſitu adeãᷓte:⁊ ſic ſuba nõ ſuſcipit magis ⁊ minꝰ/vt poſtea videbif:⁊ hec 75 vᷣmo nclog 4 5 trũ aliqᷓ ſubſtã Dubitat pꝛimo a Re n übiss 2 Fo. 26 C Sco.i. diſ. 2. in rñſiõe ad qrtã q̃. De hac ma teria vide ſco.ĩ tertio dt. 1. q. 1. dif fuſe. Liber E Et videtur ꝙ ſic:quia iſte terminus ſcriptꝰhomo/ eſt ſubſtãtia/cum nõ ſit niſi incauſtũ:⁊ eſt in ſubie/ cto/puta in pariete vel in papyro:igitur. Item iſte terminꝰ ſcriptꝰ albũ/ eſt ſubſtãtia/cũ nõ ſit niſi in/ cauſtũ:⁊ tamẽ eſt in ſubiecto cũ pꝛedicet᷑ denoĩati ue de ſbiecto/ vt in iſta ꝓpõne ſcripta lignũ ẽ albũ. Rũñdet᷑/ꝙ ſcriptura põt capi dupłr. Ano mõvt de foꝛmali ſignificato ſignificat figurã /q̃ nõ eſt ſub/ ſtantia/ſed qualitas vel oꝛdo partiũ ad partes lo/ ci:vt als videbitur:⁊ ſic terminus ſcriptus de ſig/ nificato foꝛmali nõ eſt ſubſtantia. Alio mõ põt ca/ pi pꝛo materiali/puta ꝓ illo incauſto:⁊ ſic bene eſt ſubſtãtia.Ex quo ſeqͥtur/ꝙ nullus terminus ſcri/ ptus dicitur eſſe ſubſtantia /ſed magis ãlitas. Et ſi qͥs dicat:ↄtra:quia illud de quo pᷣdicatur ſubſtã tia eſt ſubſtantia:ſed de iſto termino homo pᷣdica/ tur ſubſtantia:quia iſta eſt vera homo eſt ſubſtan/ tia. Reſpondetur/ ꝙ ſubſtantia pꝛedicatur de illo termino homo ſupponẽte perſonaliter/ ⁊ non ſup onente ꝓ ſeipo:ideo qñ ðᷣꝛ hõ eſt ſubſtãtia/ neq; vy hõ 45 ly ſubſtãtia ſupponũt ꝓ ſeipᷣis.Et ſi qͥs dicat/gᷣᷓ ſaltẽ iſte terminus hõ ſupponẽs ꝑſonalir erit ſubſtãtia:cũ de ipᷣo pᷣdicetur ſubſtãtia. Rñdet᷑ ꝙ iſtũ terminũ hõ ſupponentẽ ꝑſonałr eẽ ſubſtan/ tiã/ põt dupkr intelligi. Anõ mõ ꝓꝙ iſte terminus ſubſtãtia ſupponẽs ꝑſonałr pᷣdicet᷑ de iſto termĩo hõ ſupponẽte ꝑſonaktr:⁊ ſic ↄcedo ꝙ ille terminus hõ ſic ſupponẽs ſit ſubſtãtia. Alio mõ/ ꝙ ille termi nus hõ ſic ſupponẽs ſit illa res q̃ eſt ſubſtãtia: et ſic ẽ falſum.Añ qñ ðᷣꝛ/)hõ eſt ſubſtãtia:nõ denotat᷑ gc ille terminꝰ ſubſtãtia ſit ille terminꝰ hõ: ſʒ ꝙ idẽ impoꝛtat᷑ ꝑ illos duos termios. ¶ Aduerte tñ vl terius ꝙ aliqͥd eẽ in ſubiecto/ põt intelligi dupłr. Ano mõ logicatr:⁊ ſic illud ẽ in ſubiecto qð deno minatiue pᷣdicat᷑ de alio.Alio mõ pᷣme intẽtionali ter ſiue reafr:⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; aiteri inherere: et ſic poſſet ↄcedi/ꝙ oĩs terminꝰeſt in ſubiecto.i.alte ri inheret. ¶ Sed reſtat vna ꝑua difficultas /vtrũ rõ ꝑ quã phᷣs ꝓbat ſcðas ſubas n eẽ in ſubiecto ſit bona.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ iſti t᷑mini hõ ⁊ aĩal pᷣdi/ cãtur noĩe ⁊ rõne:⁊ tñ ſũt in ſubiecto:qꝛ ſũt in aere vel in mẽte:igit᷑.A pᷣdicẽt᷑ noĩe ⁊ rõne patʒ:qꝛin iſta ꝓpõne /ſoꝛtes ẽ hõ: ibi ille terminꝰ hõ pᷣdicał᷑ noĩe ⁊ rõne de ſoꝛte.Põt dici ꝙ licet illi termi ſint in ſubiecto capiẽdo eẽ in ſubiecto pᷣme intẽtionali ter: nõ tñ ſũt in ſhiecto capiẽdo eẽ in ſubo logicałr id ẽ nõ pᷣdicant᷑ denoĩatiue/ʒ eſſentialr cũ pᷣdicẽt noĩe ⁊ rõne.Añ pᷣdicari noĩeſnõ eſt aliud qᷓ; pdica ri ve ⁊ affirmatiue de aliq̊. Sʒ pᷣdicari rõne nõ eſt aliud qᷓ; p̃dicari eſſentiałr. Et ſic videtur accepiſſe ariſtoteles cũ dicẽ: Eoꝝ q̃ ſũt in ſubo pᷣdicãt᷑ noĩe: id ẽ ðᷣe ⁊ affirmatiue:ſʒ nõ rõne.i.nõ eentiatr. Põt etiã dici ꝙ illi termini hõ /aĩal/pᷣdicãtur noĩe ⁊ rõ/ ne:ſed hoc nõ eſt ꝓ ipᷣis terminis/ ſed ꝓ rebus ꝓ qͥbus ſupponũr:qꝛ vtimur illis termits dug trũ ſuba ſuſci Dubitatur ſcðo piat magꝭ ⁊ mi/ nus.Pꝛo cuiꝰſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ aliqͥd ſuſcipere mag?⁊ minꝰ eſt ipᷣm hf̃e plures gradꝰſeu ꝑtes ꝑfe ctiõaleſ q̃ ſt eiuſdẽ rõnis int᷑ ſe ⁊ cũ illo qð ſuſcipit mag ĩ eodẽ loco ⁊ ſitu ſeinuicẽ penetrãtes:vt vna albedo ðꝛ maioꝛ albedo q́; alia: qꝛ hʒ ples gradus vel ꝑtes ꝑfectiõales integrãtes ipᷣam in eodẽ loco ⁊ fitu:⁊ quibet pars talis eſt albedo:⁊ ſilr dicat᷑ de alijs: Ideo ſenſus dubij noſtri eſt iſte/vtrũ ſubſtã tia habeat plures partes ꝑfectionales in eodẽ lo/ co ⁊ ſitu que ſint eiuſdem rõnis inter ſe/ ⁊ cum ſub ſtantia que ſuſcipit magis. Ad quod bꝛeuiter rñ/ detur/ ꝙ ſubſtantia nð dicit᷑ ſuſcipere magis ⁊ mt nus licet vna ſuba ſit ꝑfectioꝛ alia /vt viſum eſt in pᷣdicabilibꝰ. Pꝛima ꝑs patet:⁊ capio aĩam de ã qͥ dam dubitãt.Et arguit᷑ ſic: anĩa nõ habet plures partes ꝑfectiõales eiuſdẽ rõnis integrãtes ipᷣaʒ: qꝛ opoꝛteret illas ꝑtes eſſe ã̃ſdam aĩas: cũ ꝑtes ꝑ quas aliquid ſuſcipit magis debeant eſſe eiuſdeʒ rõnis inter ſe ⁊ cũ illo qð ſuſcipit magis: ſed ↄñs eſt falſum ĩmoꝛ⁊ ꝑiculoſum. Itẽ oſtendẽdo hoc de isne:qꝛ ſi ignts ſuſciperet magis/ ſequeret᷑ ꝙ ha/ beret plures ꝑtes ꝑfectionales in eodẽ loco ⁊ ſitu integrãtes illũ ignẽ:ſed hoc nõ:qꝛ tũc ſequeret᷑/ ꝙ eadẽ materia infoꝛmaret᷑ duabꝰfoꝛmis ſubſtãtialr bus eiuſdẽ rõnis:quia ille ꝑtes nõ ꝑñt eẽ in eodẽ loco ⁊ ſitu niſi penetrẽt:ſed nõ pñt ſe penetrare ni ſi foꝛme illaꝝ materiaꝝ ſe penetrent:igit᷑. C Sʒ in oppoſitũ arguit᷑:quia vna aqua habet plures par tes aque qᷓ; alia:igit᷑.Rñdetur/ ꝙ verũ eſt extẽſiue⸗ ſed nõ intẽſiue. Añ ſi apponat᷑ vna gutta aque al teri/ illa eſt maioꝛ ſᷣm extenſionẽ/ſʒ nõ ſᷣm intenſio nẽ:cuiꝰrõ eſt:qꝛ illa aq̃ hʒ maioꝛẽ extẽſionẽ qᷓ; pꝛi/ us. ¶ Scðo ſic:Aolo ꝙ ſint duo ignes:vnꝰ duoꝝ pedũ /⁊ alius vniꝰpedis:volo ꝙ deꝰ cõdenſet illũ q eſt duoꝝ pedũ ad qᷓ;titatẽ vniꝰ pedis:q̊ facto erit maioꝛ ignis qᷓ; alter:qꝛ in eodẽ loco ⁊ ſitu hʒ plu/ res ꝑtes ꝑfectionales. Rñdet᷑jadmittẽdo caſum⸗ ↄcedendo ꝙ ille ignis cõdenſatus hʒ plures par/ tes /z nõ in eodẽ loco q̃ nõ ſe penetrãt:qꝛ non pñt ſe penetrare niſi foꝛme ſubſtãtiales ſe penetrẽt ad inuicẽ:ſʒ foꝛme nõ pñt ſe penetrare niſi foꝛme due infoꝛment eandẽ partem materie/qð videt᷑ eſſe im poſſibile:dicunt tamẽ aliqui ꝙ ſicut due foꝛme ac cidẽtales eiuſdẽ rõnis pñt ſe penetrare: ita ⁊ due foꝛme ſᷣſtãtiales mixtoꝝ. ¶ Tertio ſic: Aĩa ſuſci pit magis:igit᷑. Añs patet ꝑ articulũ pariſieñ.di/ cere aĩam chꝛiſti nõ eẽ ꝑfectioꝛẽ in puris naturali/ bus anima iude/ſ erroꝛ:ſed hoc nõ põt intelligi de accidẽtibꝰ:qꝛ nullꝰ dubitat quin anĩa chꝛiſti ſit ꝑ/ fectioꝛ aĩa iude in accñtalibus/ cũ habeat ſummaʒ gr̃am /ſummã ſcĩam:ʒ intelligit᷑ in ſubſtantialibꝰ. Reſpondeo/ꝙ nfenigie in accidẽtalibus natura libus/ ſpũalib/ſicut eſf ingenioſitas ⁊ ꝑſpicacitas intelligẽdi:⁊ de illis eſt dubiũ /vtrũ vna anĩa ſit ꝑ fectioꝛ qᷓ; alia:ſed nõ fuit dubium de accidẽtibus acquiſitis/⁊ gratuitis quin aĩa Taite ſiresrlor 7 7 trũ ꝓpõvo Dubitatur tertio aus sonaee vᷣa vel falſa.Et arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ qð nõ eſt ne/ q; põt eſſe/ nõ põt eſſe verũ vel falſum: ſed ꝓpõ vo calis nõ eſt/ neq; poteſt eſſe:igi᷑. Winoꝛ ꝓbat᷑: qꝛ ſi ꝓpõ vocalis eſſet vel põt eſſe/ hoc maxime eſſet qñ ſubiectũ ꝓfert᷑:ſed hoc nõ:qꝛ tũc pꝛedicatũ nõ eſt: vel qñ pꝛedicatũ pꝛofertur/ ꝙ nõ eſt: qꝛ tũc ſub iectũ nõ eſt. ¶ Scdðo ſic:Si ꝓpõ vocalis eſſet ve/ ra/ſequeret᷑ ꝙ poſſibilc eſſet aliquẽ ꝓferre vel di/ cere verũ /qð eſt falſum:qꝛ ſi quis diceret verũ/ vł diceret verũ qñ pꝛofert ſubiectũ:⁊ hoc nõ:qꝛ ſub/ iectũ nõ eſt verũ neq; ꝑtes eius:vel qñ ꝓfert pꝛedi catũ /qð eſt falſum pari rõne. Itẽ ſequeret᷑ꝙ idẽ in ꝓferendo verũ ꝓferret falſum.patet: qꝛ ꝓferat iſtã nullus hõ eſt aſinus: ꝓferendo ſubiectũ ⁊ co/ pulã ꝓferret falſum:qꝛ ꝓferret iſtãnullus hõ eſt: que eſt falſa:⁊ ꝓferendo totã pꝛofert verum:igit᷑. Itẽ ſequeret᷑/ ꝙ aliquis poſtqᷓ; dixit veꝝ poſſet nũ qᷓ;ʒ dixiſſe verũ: ſed ↄſs eſt imꝑoſſibile:et ptʒ ↄña: qꝛ poſtq́ʒ aliqͥs ꝓtulit iſtã verã hõ eſt/in ſua liber/ tate eſt ſtatim addere ly aſinusã facto ꝓtulit fal/ ſum. Itẽ ſequeret᷑/ ꝙ ois ꝓpõ vocalis eſſet falſa. 8 2Æ8 3 38—— Pꝛedicamentoꝛum A pt;:⁊ capio iſtã qaue maxime videf᷑ eſſe vera/ hõ eſt aial:q̃ tñ eſt falſa:qꝛ ſignificat iſtũ terminũ hõ eſſe iſtũ terminũ aĩal:qua rõne iſte terminꝰ hõ /pᷣcat ho minẽ ad extra:ita etiã ſignificat ſe naturalir. Pꝛo rñſione ponũtur aliq̃ ꝓpõnes. ¶ Pꝛima:aliꝗqᷓ̃ cõ/ ueniũt ꝓpõni vocali naturaliter/videlʒ ꝙ ꝓferat᷑ ſucceſſiuc:⁊ ꝙ partes ſue nõ ſimul ꝑmaneant:⁊ ꝙ ipa ⁊ ſue ꝑtes cauſent in mẽte ſuas intẽtiones:hʒ etiã; ipa ſignificet/ ſicut ſua mẽtalis cui ſuboꝛdi/ nat:⁊ ꝙ ipᷣa ſignificet cũ imaginatiõe ſignificãdi. Et ex hoc hʒ ſuũ cõplementũ. ¶ Scdða ꝓpõ:non eſt incõueniẽs eandẽ ꝓpõnem vocalẽ eẽ ſimul ve rã ⁊ falſam:poſſibilẽ ⁊ impoſſibilc̃. Añ ſicut termi nus eqͥuocus hʒ młtos ↄceptus: ita ꝓpõ vocalis põt habere multos ſenſus:vt patʒ in rõnibꝰ factł. ¶ Tertia ꝓpõ:ex inſtitutiõe hoĩm ꝓpõ vocalis abet ꝙ termini ſint ſignificatiui ad placitũ:⁊ ſiłr libet alia ꝓpõ ad placitũ pᷣcans bz ex inſtitutiõe boĩm ꝙæ ſigniſicet/⁊ nõ naturafr:⁊ hoc patʒ ex cõi mõ vtendi hoĩm:pata etiã: qꝛ iſta ꝓpõ hõ eſt aĩal ex mõvtẽdi hoĩm ⁊ eoꝝ inſtitutiõe /ſignificat rem que eſt hõ /eẽ rem ãᷓ eſt aĩal:⁊ nõ ꝙ iſte terminꝰhõ — ſit iſte terminꝰ aial. ¶ Quarta ꝓpõ:ꝓpõ vocalis De iſta ma habet ex inſtitutione hominũ/ ꝙ ipa vtendũ eſt ac teria vide ſi ipᷣa tota ſimul eẽt in vltimo inſtãti ſue ꝓlatiõis Sco.in. 4 vltime partis.Ex q̊ ſequit᷑/ ꝓpoſitio vocalis de diſ.8.q.⁊. rigoꝛe nõ dicit᷑ vera neq; falſa:ſed ſolũ habet ꝙ di cat᷑ vera vel falſa/ex inſtitutiõe hoĩm volentiũ vti ea ac ſi eẽt ꝑmanẽs.Ex iſtis poſitis facilit᷑ ſoluũt᷑ G rõnes. ¶ Ad pᷣmã rñdet᷑ /cõcedẽdo de rigoꝛe hᷣmo nis ꝙ nulla ꝓpõ vocalis eſt vᷣa vel falſa: ſʒ ſolum ex inſtitutiõe hoĩm vtentiũ/ ac ſi ipᷣa eẽt ꝑmanẽs. ¶ Ad ſcðᷣam dicit᷑ /ꝙ ꝓpꝛie ⁊ de rigoꝛe nullꝰ põt ꝓterre verũ vł falſum:ita ꝙ in ꝓferẽdo verũ nõ ꝓ ferat falſum. ¶ Ad tertiã dicit᷑/ꝗꝙ hoc nõ eſt incõ/ ueniẽs penes ſignificatũ partiale:tamẽ iudiciũ de bet ſumi penes totale ſignificatũ ⁊ cõplementũ ꝓ poſitionis. ¶ Ad aliã negat᷑ ↄſequentia ⁊ ↄñs:ſi em̃ ſemel ꝓtulit verum neceſſe eſt ꝓtuliſſe verũ: ⁊ eodẽ modo eſt de falſo:niſi veritas vel falſitas pꝓ/ poſitionis dependear a futuro cõtingenti: vel ꝙ in ea nullũ extremũ diſtribuatf᷑:cũ hoc tamen in li/ bertate ſua eſt totalẽ oꝛationem eſſe veram vel ſal ſam. Ad alias patet ſolutio.ᷓt hec de ſecundo ar ticulo.Quantũ 2erei ienlun ſi ſah reſpõſalis: Pꝛopetates ſu LConcluſiO iεοεενινstotes un textu ſufficiẽ᷑ter aſſignate:vt ſatis patet ex dictis. ¶ Ad rõnes. Ad pᷣmã patet ſolutio in pᷣmo articu lo/⁊ ad ſecundã. Ad tertiã dicit᷑ſꝙ cõtrarietas in effectibꝰ arguit cõtrarietatẽ in cauſis foꝛmalẽ vel virtualẽ:ideo effectus ↄtrarij ſubſtãtie arguũt cõ/ trarietatẽ virtualẽ in ſubſtantia. Añ aliqd habere cõtrarietatẽ virtualẽ nõ eſt aliud qᷓ; illud poſſe ꝓ/ ducere cõtraria. ¶ Ad aliud ð:/ꝙ iſta ꝓpõ qͥcqͥd coꝛrũpit᷑/ a ſuo ↄtrario coꝛrũpit᷑ eſt ſimpſr falſa/ſi intelligak de cõtrario ꝓpꝛie dicto: ſed debet capi cõtrariũ ꝓ nociuo ⁊ diſcõueniẽti:ita ꝙ ſit ſenſus/ qͥcqͥd coꝛrũpit᷑ a ſuo cõtrario.i.a ſuo noctuo ⁊ diſ- cõueniẽ᷑ti coꝛrũpit᷑. ¶ Ad quintã ꝓ pꝛima vte ptʒ ſolutio in pᷣmo articulo. ¶ Ad aliã partẽ dicit᷑/ ꝙ elementa ꝓpꝛie nõ cõtrariant᷑ adinuicẽ /ſʒ bñ q̃li/ tates elementoꝝ:vel põt dici/ꝙ Sriant᷑ adinuiceʒ m ſuas qlitates/⁊ nõ ſᷣm ſuas ſubſtãtias. ¶ Ad aliã dicit᷑ ꝓ pᷣma ꝑte/ꝙ licet om̃e ſuſceptibile ↄtra rioꝝ ꝓpꝛie dictoꝝ/puta q̃ttuoꝛ q̃litatũ pꝛimaꝝ ſit coꝛruptibile:nõ tñ opoꝛtet ꝙ quodlibet ſuſceptibi te alioꝝ Zrioꝝ ſit coꝛruptibile. ¶ Ad aliã ꝑtẽ ðᷣꝛ/ ꝙ licz ſcða ſhᷣſtãtia ſᷣm ſe non ſit vnũ nũero: tñ bñ denoĩlatiue ⁊ ꝑ accidẽs:vt viſuʒ eſt in pᷣdicabilibꝰ. Vantitatis aliud ↄtinuũ: aliud „diſcretum:et aliud quidẽ ex ha- bentibus poſitionem. ſtu d eſt tertiũ caplm/ in q̊ᷓ determinat ph̊s de ãntitate qͥ eſt ſcðm pᷣdi camẽtũ:⁊ diuidit᷑ in duas ꝑtes. In Pᷣma phus de termĩat de ã̃ntitate q̊ᷓntũ ad eiꝰ diuiſionẽ. In ſcða determinat de ꝓppᷣetatibꝰ q̃ntitatt. Pꝛima ꝑs diut dit᷑ in qttuoꝛ ꝑtictas. In pᷣma ponit duas diuiſio/ nes q̃ntitat/⁊ duas ſubdiuiſiões. Pꝛima diuiſio eſt:qntitatꝭ aliud ↄtinuũ /aliud diſcretũ:⁊ debet in telligi gener:ita ꝙ ſit ſenſus: ꝙ generꝭ ã̃ntitatis/ aliud ↄtinuũ /aliud diſcretũ. Scðᷣa diuiſio: q̃ntita tis aliud ↄſtat ex partibꝰ poſitionẽ adinuicẽ habẽ tibus/ aliud ex nõ babẽtibꝰ peſitionẽ. Pꝛimã ſub⸗ diuiſionẽ q̃ eſt diuiſio ãntitatis diſcrete/ĩnuit ꝑ hᷣ ꝙ dicit qntitas diſcreta:vt nũerus ⁊ oro. Aliam ſubdiuiſionẽ q̃ eſt q̃ntitatis ↄtinue ponit cũ dicit: ãntitas ↄtinua:vt linea ſuperficies/ coꝛpus /⁊ pᷣter hecſtpᷣs ⁊ locus. ¶ Deinde declarat duas ſubai/ uiſiões pᷣdictas:pꝛimo ꝓbans/ꝙ nũerus ſit q̃nti/ tas diſcreta: qꝛ ꝑtes nũeri nõ copulant᷑ ad aliquẽ terminũ cõem:igit᷑ nũerꝰ eſt ãntitas diſcreta. ũ/ cedẽs ꝓbat:pꝛimo de ꝑtibus aliquotis: vt qͥnq; ⁊ qnq;/ d ſunt partes denarũ nõ copulant᷑ ad aliquẽ terminũ cõem.de ꝑtibꝰ nõ aliquotis ꝓbat: qꝛ tria ⁊ ſeptẽ ſũt partes nõ aliquote nũeri denarij: et tñ ad nullũ terminũ cõem copulant᷑: ſʒ ſempꝑ vna ꝑs eſt diſcreta ⁊ ſepata.Añ ꝑs aliquota eſt q̃ aliquo/ tiens ſumpta reddit totũ numeꝝ adequate: vt qͥn reſpectu nũeri denarij. Sa ꝑs nõ aliquota eſt a Fenkug ſumat᷑ nunqᷓ reddit adequate ſuũ totũ: ſeg magis vel minus: vt tria reſpectu nũeri dena⸗ rij. ¶ Deinde ꝓbat/ ꝙ oꝛatio ſit q̃ntitas: q: ꝑ oꝛa/ tionẽ menſurat᷑ ſyllaba bꝛeuis vłlonga: ſed illud qð ꝑ ſe menſurat alidͥd eſt quantitas:igit᷑. Deinde declarat de q̃ᷓ oꝛatiõe hoc intelligit᷑: dicẽs ꝙ intel/ ligit᷑ de oꝛatiõe pꝛolata cũ voce.Et ꝙ ſit quãtitas diſcreta ꝓbat:quia partes eiꝰad nullũ terminũ cõ munẽ copulãt᷑: nõ em̃ ẽ aliqͥs terminꝰ ad quẽ ſylla be vocis terminent᷑:ſed vnaqueq; ſyllaba eſt diut ſa ab alia. Deinde pꝛobat/ ꝙ linea ſuꝑficies ⁊ co:/ pus ſint quãtitates ↄtinue:qꝛ partes eoꝝ copulã/ tur ad aliquẽ terminũ cõmunẽ: vt partes linee ad punctũ:⁊ partes ſuꝑficiei ad lineam: ⁊ partes coꝛ/ poꝛis ad ſuꝑficiẽ. De tꝑe pꝛobat: quia partes ei⸗ꝰ/ vt pꝛeteritũ ⁊ futurũ copulant᷑ ad alique terminuʒ cõmunẽ:ſcilʒ ad tẽpus pᷣſens /qð eſt finis pꝛeteritt ⁊ pꝛincipiũ futuri.Deinde ꝓbat de loco ꝙ ſit q̃nti tas cõtinua:quta partes eius copulant᷑ ad aliquẽ terminũ cõem:qꝛ partes coꝛꝑis ad aliquẽ terminũ cõmunẽ copulant᷑:igitur ⁊ partes loci:patʒ conſe/ quẽtia:quia partes loci cõtinent ſinguias partes coꝛpoꝛis:igit᷑ partes loci terminant᷑ ad eundẽ ter⸗ minũ cõmunẽ ad quẽ partes coꝛpoꝛis. Seinde de clarat ſcðᷣam diuiſionẽ:ſcʒ quãtitatis aliud cõſtat ex partibus poſitionẽ habentibus:aliud nõ. Pꝛo- bat:quia linea/ ſuꝑficies/coꝛpꝰ ⁊ locus habẽt po/ ſitionẽ in ſuis ꝑtibus:ſed numerus oꝛatio ⁊ tem/ pus nõ habent poſitionẽ. Pꝛimã partẽ ꝓbat: qꝛ illa habent poſitiont in ſuis partibus/ quoꝝ* tes ſunt ſitelid eſt habẽt modũ ſitus in toto/⁊ ſit ꝑmanẽtes ⁊ cõtinue:ſed partes ſuꝑficici linee coꝛ poꝛis ⁊ loci ſunt huiuſmodi:igitur. Scðam parte ꝓhat:qt licet inter partes tẽpoꝛis nuen⸗ eaanteis Fo. 27 C V Liber ſit oꝛdo:quia vna eſt pꝛioꝛ alia: vt p̊teritũ eſt pꝛiꝰ ſuturo/⁊ duo pᷣoꝛa tribꝰ:tñ partes tẽpoꝛiſ nõ ſunt nmanẽtes qð reqrit᷑ ad poſitionẽ:etiã partes nũe ri ⁊ oꝛatiõis nõ copulant᷑/qð redrit᷑ ad poſitionẽ. Ex ᷣ ſeqͥtur/ ꝙ ad poſitionẽ q̃ eſt differẽtia q̃ntita/ tis tria reqͥrunt᷑:ſcʒ oꝛdo partiũ/ꝑmanẽtia/⁊ conti nuatio ad aliquẽ terminũ cõmunẽ. Deinde deter/ minat de ãntitatibꝰ ꝑ accñs ponẽs iſtã cõcluſio/ nẽ:q̊ntitates q̊ dicte ſũt:quedã ſunt ꝓpꝛie ⁊ per ſe q̃ntitates:ſʒ alia ab his ſi dicant᷑ ãntitates vel q̃n ta ß eſt ꝑ accñs. ꝓbat:qꝛ q̃cũq; dicũtur q̃ntita tes vel quãta ſolũ per habicudinẽ ad pꝛedicta illa dicũtur quãtitates per accñs:ſʒ oĩa alia a pᷣdictis ſi dicãtur quãtitates h̊ eſt ſolũ per habitudinẽ ad alia ⁊ denoĩatiue:igit᷑ dicũtur ſolũ quãtitates per accñs. Minoꝛẽ ꝓbat pᷣmo exẽplariter: vt albũ qð eſt aliud a pᷣdictis ðꝛ multũ /eo ꝙ ſuꝑficies in qua eſt ẽ multa:⁊ actio ðꝛ longa /eo ꝙ tẽpus in ᷣ fit ſit longũ. Rõne ꝓbat:qꝛ illud cuiꝰ quãtitas notifica tur ⁊ mẽſuratur ꝑ aliã quãtitatẽ eſt quantitas per accidẽs:ſʒ iſta ſunt huiuſmodi:igi᷑. WMinoꝛẽ pꝛo/ bat:qꝛ ſi quis aſſignet quãta ſit actio/tẽpoꝛe diffi/ niet dickdo ipᷣam ec̃ annuã.i.vnius anni. Silr aſſi nans quantũ ſit albũ/ per ſuꝑficiẽ diffiniet: quta q;ᷣta fuerit ſuꝑficies tantũ albuʒ foꝛe dices. ¶ In 1 ſcð̃a ꝑte ponit ꝓpꝛietates quãtitatis:⁊ diuiditur r Ja in tres particulas /ᷣm ꝙ ſũt tres ꝓpꝛietates q̃nti/ 2 2 tatis. In pᷣma ponit pꝛimã ꝓpꝛietatẽ quãtitatis: qã̃ eſt hec: Auãtitati nihil eſt ↄtrariũ:vt bicuhito tri cubito:ſuꝑficiei nihil eſt atrarium. Deinde ponit ðũas inſtãtias. Pꝛima /multũ ⁊ paucũ ↄtrariãtur: et etiã magnũ ⁊ paruũ:⁊ tñ ĩpᷣa ſũt quãtitates:igi tur. Manc inſtantiã ſoluit dupłr: Pꝛimo negando minoꝛc dicẽs ꝙ nullũ illoꝝ eſt quãtitas:ſed qͥdli/ bet eoꝝ eſt adatiqͥd.qð ꝓbat dupłr: Pꝛĩo ilia q̃ ſolũ dicũtur cũ cõparatione ad aliud ſunt adatiqd et nõ quãtitates:ſed multũ ⁊ paucũ /magnũ ⁊ par uum ſũt huiuſmodi:igif᷑. Winoꝛẽ ꝓbat:pꝛimo de magno ⁊ paruo:qꝛ ſi magnũ ⁊ paruũ dicerent᷑ per ſe nõ in relatione ad aliud/ nũq́; mõs diceret᷑ par uus /nec miliũ paruũ:hoc autẽ eſt falſum: qꝛ mõs dicitur paruus reſpectu alterius montis: ⁊ miliũ dicitur paruũ reſpectu alteriꝰmilij. De młto⁊ pau co pꝛobat:quia niſi multũ ⁊ paucũ dicerẽtur reſpe ctiue ad aliud/nũqᷓ; dicerẽtur hoĩes młti in domo et pauci in theatro/ vk ples in vico ⁊ pauci in thea tro:vel plures invico ⁊ pauci in ciuitate/cũ multo plures ſint in ciuitate qᷓ; in vico:igit multũ ⁊ pau/ cũ dicũtur reſpectiue ad aliud.Scðo ſic:qꝛ bicubi tũ ⁊ tricubitũ:ſimiliter magnũ ⁊ paruũ nõ ſignifi/ cant quãtitatẽ:ſed magis ſunt aliqͥd fũdatũ in q̃n/ titate:g nõ ſunt quãtitates.Scðo ſoluit negando maioꝛẽ dicẽs:ꝙ ſiue aliqui cõ cedant pꝛedicta eſſe quãtitates ſiue nõ:tamẽ nihil eſt eis contrariũ:qð pꝛobat duabus rationibꝰ. Pꝛima: nihil quod di/ citur de per ſe reſpectiue adaliquid habʒ ↄtrariũ/ cũ cõtraria ſint foꝛme abſolute:ſed muitũ dicif re/ ſpectiue ad paucũ/et magnũ reſpectiue ad paruũ: igitur multũ nõ ↄtrariatur pauco/nec magnũ par uo. Scða ratio ducit ad duo incõueniẽtia: pꝛimo ad illud/ſi multũ ⁊ paucũ/magnũ ⁊ paruuʒ eſſent cõtraria/ ſequeret᷑ ꝙ cõtraria eſſent ſimul in eodẽ: ſcðo ſeq̃retur ꝙ idem eſſet ſibijpᷣi cõtrariũ. Pꝛima ſequẽtia patet:qꝛ aliqͥd dicitur magnũ reſpectu vnius:⁊ paruũ reſpectu alterius:ergo ſi magnum et paruũ ſint cõtraria/tũc cõtrarta erunt ſimul in eodẽ:quod eſt impoſſibile.Et ſi duo cõtraria poſ/ ſint ſimul eẽ in eodẽ/ß maxime eẽt in pᷣma ſubſtã/ tia:qꝛ ipᷣa eſt maxime ſuſceptiua ↄtrarioꝝ. hoc nõ: qꝛ quis idẽ hõ nũero ſit ſuſceptiuꝰ ↄtrarioꝝ/ nullꝰ tñ ſimul ſuſcipit Zria:nuilꝰ em̃ ſimul ⁊ ſemel eſt ſanus ⁊ eger/ alb“⁊ niger/ pꝛauus ⁊ ſtudioſus. Scðᷣam ↄñam ꝓbat:qꝛ cũ idẽ ſit magnũ et paruũ/ idẽ ↄtrariabit᷑ ſibijpᷣi. ¶ Tertia inſtantia/eſt de lo co ſurſum/ ⁊ de loco deoꝛſum/ que vidẽtur ↄtraria ri:et tñ ſũt quãtitates. Pãc inſtantiã nõ ſoluit phi loſophus:ſed põt rñderi ad eã ꝙ locus põt duple citer cõſiderari: Ano mõ ꝓ ſuꝑficie coꝛꝑis cõtinẽ/ tis:⁊ ſic eſt quãtitas/nec habet cõtrariũ. Alio mõ ꝓ virtute ↄſeruatiua locati:⁊ ſic poſſunt eſſe ↄtra/ ria:ſed tunc nõ ſunt quãtitates. ¶ In ſcðᷣa ꝑte po nit ſecundã ꝓpꝛietatẽ quãtitatis dicẽs:ꝙ quanti/ tas nõ ſuſcipit magis ⁊ minus: qð ꝓbat inducti/ ue: vt bicubitũ nõ dici magꝭ ⁊ minꝰ bicubitũ:nec ternarius /neq; quaternariꝰ.· Aliã em̃ nõ dicũ ma gis tria qᷓ; alia. ¶ In tertia parte ponit tertiã ꝓ/ pꝛietatẽ quãtitatis dicẽs:ꝙ maxime eſt ꝓpꝛiũ qn titati ſᷣm eã equale vel inequale dici: qð ꝓbat in/ ductiue:qꝛ coꝛpꝰ eãle vel inequale ðꝛ: ſimiliter nu merus alteri nũero eſt eãlis vel inequalis:⁊ ſic de alijʒ ſpẽbꝰquãtitatt.Sʒ ꝙ ipᷣa ſoli quãtitati auent at pꝛobat: qꝛ actio non ðꝛ equalis vel incqualis/ſ ſimilis:nec albũ dicit᷑ equale vel ineãle/ſed ſimile: et ſic de aljs: q̃ nõ ſunt quantitates: igił maxime eſt ꝓpꝛiũ quãtitati ſᷣm eã equale vel ineãle dici. Atrũ diuiſiões ⁊ ꝓpꝛietatea Queri tur uãtitatꝭ ſint a pᷣo ſufficient᷑ aſſignate.Et arguit᷑ ᷣmo 5 pᷣmã partẽ. Alla bona— diuiſio debet dari ꝑ aliq̃ nõ cõtenta ſub diuiſo: ſʒ ſcðᷣa diuiſio ⁊ etiã ula q̃ eſt in quãtitatẽ ꝑ ſe ⁊ ãnti tatẽ ꝑ accidẽs ſunt huiuſmodi:igif᷑. Waloꝛ ptʒ:aꝛ diuiſum debet ſemꝑ verifſicari de mẽbꝛis diuiden tibus. Minoꝛ ꝓbatur: qꝛ poſitio eſt vnũ pꝛedica/ mẽtũ diſtinctũ a quãtitate:ᷣ̊ nõ eſt eius differẽtia. Etiã qntitates ꝑ accidẽs nõ ſũt quãtitates:vt ptʒ de albo ⁊ actiõe q̃ ſunt quãtitates ꝑ accñs· ¶ zr/ uit᷑ ſcdᷣo ↄtra ſecũdã partẽ. Nũerus ⁊ oꝛatio ſũt pẽs quãtitatis diſcrete: igit᷑. De oꝛatiõe ꝓbat᷑: ꝗꝛ oĩs oꝛatio eſt mẽtalis/ vocalis/ vel ſcripta: ſʒ nulla talis eſt quantitas/ſed qualitas:igit᷑. De numero ꝓbatur:qꝛ numerꝰreperit᷑ in illisin qͥbus non eſt quãtitas/ſcʒ in angelis:ãᷓ nũcrus nõ eſt quãtitas. ¶ Arguik tertio: Linea ⁊ ſuꝑſicies nõ ſũt ſpẽs q̃n titat ↄtinue adinuicẽ diſtincte:igit᷑ nõ ſũt ſufficiẽ ter aſſgnate. Añcedẽs patet qꝛ om̃e accñs hʒ ali. qð ſubiectũ ſibi adequatũ:ſed linea ⁊ ſuꝑficies nõ ſunt huiuſmodt:igit᷑. Winoꝛ patet:ꝗꝛ nõ eſt dabi/ le aliqᷣd ſubiectã qð habeat lõgitudinẽ tantũſvel latitudinẽ tantũ /vel ꝓfunditatẽ tm̃: qꝛ ome coꝛpꝰ habẽs longitudinẽ/ habet etiã latitudinẽ ⁊ ꝓfun/ ditatẽ:igit᷑. Etiã coꝛpus ẽ ſpẽs ſubſtãtie: igi non quãtitatis.Etiã ſuꝑficies ⁊ locus ſũt idẽ:vt habet phᷣus..phyſicoꝝ. Itẽ ſᷣm phm qͥnto metaph · tẽ/ pus eſt q̃ntitas ꝑ accidẽs:igitur nõ eſt ſpẽs quan titatis. ¶ Quarto ſic: Oĩs motus eſt de cõtrario in cõtrariũ:ſed in quãtitate eſt motꝰ: igitur ibi eſt ↄtrarietas. Item equale ⁊ inequale/magnũ ⁊ par uũ ſuſcipiũt magis ⁊ minus:igitur ſcða ꝓpꝛietas quãtitatis/nõ eſt ſufficiẽter poſita.¶ Quinto ſic: Due ſu bſtãtie ſm eãlitatẽ vel ineãlitatẽ dicuntur foꝛmalit equales vel ineq̃les/pᷣm virtutẽ q̃ eſt q̃li/ tas:igitur alijs a quãtitate põt cõuenire equale vł ineãle. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣus in textu. In q̃ſtio ne erũt tres articfi ſiẽ in ceteris. tũ ad pᷣmũ. Pꝛimo ſciendũ aaber amax Sco. in. ʒ·. meraph. q· 9. Pꝛedicamentoꝛum rõneʒ ſᷣm quã dicat᷑ vniuoce de ſuis inferioꝛibꝰ:iõ videndã eſt qͥd erit ꝓpua rõ quatitatis/pᷣm quã di citur vniuoce de ſuis inferioꝛibꝰ. Et aduerte tñ ꝙ ratio põt capi dupłr.Ano mõ ꝓ diffinitione: ⁊ ſic nõ capit᷑ hic.Alio mõ pꝛo ↄceptu quidditatiuo:⁊ ſic capitur hic.Añ om̃e genꝰ pᷣdicat᷑ de ſuis ſpẽbꝰ vna rõne.i.vno ↄceptu qͥdditatiuo. Et aduerte ꝙ dicſit ali/ꝙ rõ quãtitatꝭ ẽ mẽſurare: qꝛ phs ꝓbat oꝛationẽ eſſe quãtitatẽ ꝑ hoc ꝙ ſibi ↄuenit rõ mẽ ſure.Sed iſta opinio nõ eſtvera:qꝛ menſura nõ di citur equaliter de quãtitate ↄtinua ⁊ diſcreta:qꝛ ꝑ pꝛius dicitur de quãtitate diſcreta qᷓ; ↄtinua:quia mẽſurare nõ ↄuenit ↄtinuo niſiꝑp numeꝝ: vt pata: qꝛ ꝑ vinã mẽſuramus pannũ: ideo citius capim⸗ qntitatẽ diſcretã ad meſurandũ qᷓ; ↄtinuã. ¶ Ad uerte tñ ꝙ ſpẽs generis pñt cõparari duplr. Ano mõ inter ſe:⁊ ſic vna dicit᷑ ꝑfectioꝛ alia:⁊ genꝰ põt dici ꝑfectius de vna qᷓ; de alia:⁊ hoc fit rõne dꝛne. Auo mõ pñt cõparari ad rõnem generl: et ſic vna nõ eſt ꝑfectioꝛ alia:neq; genꝰ dicit᷑ ꝑfectius de vna qᷓ; de alia.¶ Alij dicunt /ꝙ diuiſibilitas in partes eiuſdẽ rõnis eſt ꝓpꝛia ratio quãtiratis:ſed hoc nõ eſt veꝝ:qꝛ nullus reſpectus eſt ꝓpꝛia ratio alicuiꝰ abſoluti:ſed quãtitas eſt qͥd abſolutũ:⁊ diuiſibili/ tas foꝛmaliter eſt qͥd reſpectiuũ:qꝛ dicit quãdã ap titudinẽ ad diuiſionẽ:igitur.Ideo rñdet᷑/ ꝙ habe re partes integrales ⁊ q̃ntitatiuas eſt ꝓpᷣa rõ ãnti tatis Bᷣm quã vniuoce ð᷑ꝛ de ſuis ſpẽbus. Et ſi qͥs dicat/ habere partes integrales ↄuenit ſeᷣſtãtie: sᷣ nõ eſt ꝓpꝛia rõ quãtitatis. Añdetur /ꝙ nõ cõuenit ſuſtãtie niſi ꝑ quãtitatẽ ⁊ nõ rõne ſui.Añ ſi deꝰſepa raret q̃ntitatẽ a ligno:lignũ nõ haberet ꝑtes inte/ grales ⁊ quãtitatiuas /licʒ bñ partes entitatiuas: niſi foꝛte caperent᷑ ꝑtes integrales large pꝛo om̃i ꝑte cõponẽte ⁊ integrante aliqð totũ:ideo partes ꝓpꝛie nõ dictur integrales niſi ſint ãnte. ¶ Ad/ uerte tñ ꝙ ariſtoteles rõnẽ quãtitatis circũloquit᷑ mttotiẽs ꝑ diuiſibilitatẽ ĩ ꝑtes q̃ntitatiuas /cũ rõ multotiẽs circũloquat᷑ ꝑ psſſiões.Añ q̃ttuoꝛ dicũ tur eſſe paſſiones ipᷣius quãtitatis. Pꝛima: diuiſi/ bilitas in partes quãtitatiuas. Scð̃a:finitũ vł in/ finitũ. Tertia:eq̃le vel ineq̃le. Quarta:rõ mẽſure. Gcdo ſciendũ axcterio ze. 4 me diuiſiõis ſuppo/ nit/ ꝙ phus nõ notificat q̃ntitatẽ diffinitiue:eo ꝙ hᷣm vſum nõ hz vnũ denoĩatiuũ ſed duo/ſcʒ q̃ntũ ⁊ quotũ:accñtia aũt nõ diffiniunt᷑ ꝓpꝛie niſi hᷣm 9 denoĩant ſua ſignificata materialia:põt tñ ſic diffi niri. Quãtitas eſt ſᷣm quã quãti vł quoti eſſe dici/ mur. Aduerte tñ ꝙ hᷣm rem quantitas hʒ vnũ de/ noĩatiuũ /ſcʒ ã̃ntũ qð eſt cõi quãtitati tã ↄtinue qᷓ; diſcrete:tñ q̃dã reſtrictiõe vſuali capit᷑ ꝓ denoĩa/ tiuo quãtitatis cõtinue. Et aduerte ꝙ ariſtoteles dicit q̃ntitatꝭ alið ↄtinuũ ⁊c̃. ad denotãdũ dꝛñam eſſentialẽ mẽbꝛoꝝ:nam aliud in neutro genere de⸗ notat dꝛñam eẽntialẽ:⁊ debet ſubintelligi genert: ita ꝙ ſit ſenſus:generꝭ ãntitatis/alið ↄtinuũ/alið diſcretũ.t aduerte ꝙ in tale diuiſiõe/ ponit᷑ ãnti/ tatis in ſingkari nũero /⁊ nõ in plurali: ad denotã/ dũ ꝙ ãntitas eſt vnũ genꝰ gñaliſſimũ vniuocũ ad oĩa ſua inferioꝛa:ſed ſi fuiſſet in nũero plali/ dicen do qntitatũ:qͥs potuiſfet dubitare/ vtruʒ ãntitas fuiſfet vnũ genꝰ vel plura. ¶ Aduerte vitra ꝓ ſe/ cũda diuiſiõe ꝙ poſitio capit᷑ duptr. Ano mõ ꝓ oꝛ dinatiõe partiũ ad ſuũ totũ: ⁊ ſic eſt dꝛña q̃ntitatꝭ nõ magꝭ ꝓpꝛia ſʒ cõis ſeu accidẽtalis: qꝛ talis oꝛ/ do partiũ ad totũ nõ eſt in pᷣdicamẽto ãntitatꝭ/ſʒ magꝭ adaliqͥd. Alio mõ capit᷑ ꝓ oꝛdine partiũ ad ꝑtes loci:⁊ ſic eſt vnũ pᷣdicamẽtũ: ⁊ ſic nõ capitur hic.Añ ad poſitionẽ q̃ᷓ eſt dꝛſia q̃ntitatꝭ tres cõdi/ tiões redrunt᷑. Pꝛima:ꝙ ꝑtes ſint ꝑmanetes:ideo nec tpᷣs nec motus/neq; oẽo hñt poſitionẽ. Scðᷣa ꝙ tales ꝑtes ſint ſituate in loco. Tertia:ꝙ ſint cõ tinue/id ẽ ꝙ copulent᷑ ad aliquẽ terminũ cõem:nõ cõem ꝑ pᷣdicationẽ/ſʒ ꝑ ↄtinuationẽ:cuiuſmodi ẽ pũctũ in lineaꝛideo numerus nõ ðꝛ hr̃e poſitionẽ. ¶ Aduerte finalit᷑ ꝙ ãntitas ꝑ accñs/q̃ eſt vnum mẽbꝛũ tertie diuiſiõis nõ ðꝛ q̃ntitas:neq; eſt in p̃/ dicamẽto quãtitatis/ſed in alijs pꝛedicamentis. Tertio ſciendũ auntas eupae eſt cuiꝰꝑtes copu/ lant᷑ ad vnũ terminũ cõem /qͥ eſt pᷣncipiũ vntꝰ ⁊ ſi⸗ niſ alteriꝰ. Añ illð ðꝛ ibi terminꝰcõis ꝑ qðntinuãt᷑ partes aliq̃ adinuicẽ:cuiuſmodi eſt pũctũ in linea: ⁊ linea in ſuꝑficte/⁊ ſuꝑficies in coꝛꝑe.Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ nõ capitur ibi terminꝰ cõis per pᷣdicationẽ/ ſed per ↄtinuationẽ. ¶ Sed q̃ntitas diſcreta/eſt cuiꝰ partes nõ copulant᷑ adinuicẽ ꝑ aliquẽ terminũ cõ munẽ:vt partes nũeri binarij nõ ↄtinuant᷑ adinui cẽ ꝑ aliqð mediũ. Et aduerte ꝙ duplex ẽ qntitas diſcreta /ſcʒ nũerus ⁊ oro. Añ nũerus eſt triplex/ ſcʒ nũerꝰnũeratus qͥ nõ i8 q; ũ vt lapides/hoĩes. Aliꝰ eſt nũerus nũerans/ qͥ nõ eſt aliud qʒ aĩa. Ex qͥ ſequit᷑/ꝙ bꝛuta nõ nũerant. Aliy eſt nũerus foꝛmalis q̊ nũeramus res:ſicẽ binarius/ ternariꝰ:⁊ ille accipit᷑ dupfr.ſ.trãſcẽdenter/⁊ ſic re perit᷑ in oibꝰ de qdbꝰ eſt veꝝ dicere/ ꝙ ſũt multa: ⁊ talis nõ diſtinguit᷑ a rebꝰ nũeratis. Alio mõ capit᷑ limitate ⁊ finite ꝓ nũcro de genere q̃ntitatʒꝭ/qͥ non eſt aliud qᷓ; multitudo vnitatũ accidẽtaliũ reꝑtax in cõtinuis diuiſis ⁊ ſeparatis abinuicẽ: ita ꝙ qñ vnũ ↄtinuũ diuidit᷑ ab alio/tũc cauſant᷑ in illis ꝑti bus ꝗᷓdã vnitates accidẽtales ex qͥbꝰ cõponit᷑ nu merus pᷣdicamẽtalis.Ex q̊ ſeqͥtur pᷣmo /ꝙ iſte nũe rus pᷣdicamẽtalis nõ inuenit᷑/niſi in rebꝰ cõtinuig diuiſis abinuicẽ:⁊ B volebat bf̃e ariſtoteles qñ di cebat/ ꝙ nũerus cauſat᷑ ex diuiſiõe ↄtinui:⁊ ꝑ iſtas vnitates accidẽtales menſurant᷑ ↄtinua ſeparata adinuicẽ.Seqͥtur ſcðo/qꝙ duo angeli nõ dicũtur duo iſto nũero p̃dicamẽtali:cũ vnitates ex qͥbꝰ cõ ponit iſte nũerꝰ pᷣdicamẽtalis nõ inueniant᷑ in an gel/ cũ nõ ſint ↄtinui. ¶ S ꝓ or̃one ſupponit᷑; of̃o ꝗ eſt ſpẽs quãtitatẽ diſcrete nõ eſt niſi mẽſura vocũ vellitterarũvocis vel ſyllabe/hᷣm quã ðꝛ iſta ſyllaba eſt lõga vel bꝛeuis:⁊ cõponit᷑ ex illlis mẽſu ris q̃ ꝓpꝛie ſũt vnitates /ſiẽ nũerꝰ cõ vnitatibꝰ. Sed reſtat vnũ paruũ dubiũ /vtrũ oꝛa/ tio diſtinguak ſpecie eẽntiali a nũerovł ſolũ ſpecie accidẽtali.Añdetur bꝛeuiter/ ꝙ oꝛatio non diſtin⸗ guitur ſpẽ eſſentiali a nũero:ſed ſolũ ſpecie accidẽ tali:ſicẽ curuitas ⁊ ſimitas nõ differũt niſi acciden taliter:qꝛ curuitas in om̃i materia põt inueniri:qꝛ nõ determĩat ſibi materiã ſeu ſubiectũ:ſʒ ſimitas determinat ſibi ſubiectũ.ſ.naſum.Silr dico/ ꝙ nu merus ⁊ oꝛatio differũt ſolũ accidẽtaliter: qꝛ nũe/ rus nõ determinat ſibi ſubiectũ:qꝛ põt inueniri in oĩbꝰ cõtinuis diuiſis ⁊ ſepatis/ſaltẽ ſᷣm ſuas par/ tes:ſʒ oꝛatio ſolũ inuenit᷑ in litteris ⁊ ſyllabis ali/ cuiꝰ vocis:⁊ in hoc differunt nũerus ⁊ oꝛatio. Ex aᷓ ſequit᷑/ ꝙ qñ ðꝛ ꝙ due ſũt ſpẽs quãtitatis diſcre te/ intelligik de ſpẽbꝰ accidẽtalibꝰ ⁊ nõ eẽntialibꝰ. Sequit᷑ ſc ðoſꝙ tm̃ eſt vna ſpẽs quãtitatis diſcu te:ſcʒ nũerus qͥ ſᷣm ꝙ eſt in litteris vel ſyllabis di citur oꝛatio:⁊ in alijs cõtinuis dici numerus. Quarto ſ ciẽdũ ꝙ ã̃ntitas ↄtinua ẽ duplex. ſ. ꝑmanens E 4. Fo. 28 L. Src 1 ARne ⁊ ſucceſſiua.ꝑmanẽs eſt triplex.ſ.linea/ coꝛpꝰ/ ⁊ ſu perficies Añ linea eſt lõgitudo ſine latitudine ⁊ ꝓ funditate:cuiꝰ extremitates ſunt duo pũcta.̃t ſi qͥs dicat:linea nõ eſt ſine latitudĩe:¶ male diffinit᷑. Añdet᷑ ꝙlʒ linea nõ ſit ſine latitudine:tñ ipſa lati/ tudo nõ eſt de rõne linee Añ ipᷣa linea cõponit᷑ ex lineis ⁊ nõ ex pũctis: q̃ linee ↄtinuant᷑ adinuicẽ ꝑ puncta/⁊ termini etiã ipſiꝰ linee ſunt duo puncta. / Anun ‿ P ono. 1 5 Sco.in.z. ¶ Sed ſupficies eſt latitudo cũ lõgitudine ⁊ ſine dil.z. q.9. Plunditate ſcuiꝰ extremitates ſũt due linee ſine ꝑ funditate/ ſic ſupple ꝙ ipſa ꝓfunditas nõ eſt de rõ ne ſuꝑficiei:⁊ cõponit᷑ ſuꝑficies ex ſuꝑficiob q̃ ↄti nuãt᷑ adinuicẽ ꝑlineas/⁊ ei extremitates ſũt due linee.Ex q̊ ſequit᷑ꝙ linea nõ põt eſſe ſine punctis: nec ſuꝑficies ſine lineis:nec deꝰpoſſet fac illa ſine ilis ꝓpter depẽdẽtiã quã habẽt ad illa. C Coꝛp⸗ eſt ꝓfunditas cũ lõgitudine ⁊ latitudine ⁊ ꝓfune ditateſcuiꝰ extremitates ſũt due ſuꝑficies. Ex ũᷣ ſe quit᷑/ ꝙ de rõne coꝛꝑis eſt lõgitudo latitudo/⁊ ꝑ, funditas:ſic ꝙ nõ põt eẽ coꝛpꝰ ſine illis tribꝰ dimẽ ſionibꝰ:⁊ cõponit᷑ coꝛpꝰ ex coꝛꝑibus/ cuiꝰ extremi tates ſunt due ſupficies q̃ dicunt idiuiſibiles ſᷣm qͥd.ſ.ſᷣm ꝓfũditatẽ: ſicut linea ðᷣꝛ indiuiſibilis Fm latitudinẽ. Et ſi qͥs q̃rat:nõne locus eſt ſpẽs quãti tatis ↄtinue. Rñdeo /ꝙ locus nõ diſtinguit᷑ a ſuꝑ ſicie:ſic ꝙ ſint due ſuꝑficies/ ⁊ hoc capiẽ᷑do locũ ꝓ De hac vi/ bᷣcato materiaui. Añ locus ꝓ tali ſᷣcatoinõ eſt niſi Deees ⁊.di.z.q.iʒ guit᷑ ↄtra ſuꝑficiẽ. Et ſi qͥs dicat/ãre phᷣs enume rat ipᷣm cũ ſpẽbus quãtitatis. Dico ꝙ e̊ faciebat in ſequẽdo opinionẽ antiquoꝝ:dicẽtiũ locũ eſſe ſpa/ ciũ dimẽſionatũ tribꝰ dimẽſiõibꝰ: interceptũ inter latera coꝛꝑis cõtinẽtis:quã opinionẽ repꝛobat in ãrto phyſicoꝝ. ¶ Sʒ q̃ntitates ſucceſſiue ſũt due ſcʒ tpᷣs ⁊ motꝰ.Añ tpᷣs eſt quãtitas ſucceſſiua exi/ ſtens ſubiectiue in pᷣmo celo mobii /notificãs ſiue mẽſurãs ſꝑ ſe ⁊ intrinſece motũ ipſiꝰ pᷣmi mobilis: ⁊ extrinſece ⁊ ꝑ ſe motꝰ iſtos ĩferioꝛes ⁊ ſubas de 1 ꝑ accidẽs:⁊ cõponit᷑ ex tꝑibus q̃ ↄtinuant᷑ ꝑ nunc vel inſtãs/ cuiꝰ extremitates ſunt duo inſtãtia. Sʒ motus eſt quãtitas ꝑ ſe ſucceſſiua qua aliqͥd ðꝛ foꝛ maliter moueri:⁊ cõponit᷑ ex motibꝰ q̃ cõtinuant᷑ adinuicẽ ꝑ mutata eſſe:cuiꝰextremitates ſunt duo mutata eẽ.Et hec de ᷣmo articlo. Ætũ ad ſcm. Dubitat pmo Atrũ nũerus pᷣdica mentalis ſit res di⸗ ſtincta a rebus numeratis. Rñdet᷑ ꝙ ſic:qꝛ vnita/ tes ex bus cõponit᷑ talis nũerus diſtinguunt᷑ rea Aide ſcotũ liter a rebꝰ numeratis cũ ſint accidẽtia:; etiã nu/ in repoꝛta/merus qui cõponit᷑ ex ipſis. Et ðꝛ notãter nume/ tionibus in rus pᷣdicamẽtalis:qꝛ nũerus trãſcendẽs nõ diſtin 1. diſt. 24. guit᷑ a rebus nũeratis/ cũ cõꝑonat᷑ e vnitatibꝰ ꝓ/ vbi lõge ali pꝛijs rerum ⁊ itrinſecis/ q̃ nõ diſtinguunt᷑ ab illis ter videtur quoꝝ ſũt vnitates. Et ꝙ nũerus pᷣdicamẽtalis di/ ſentire de ſtinguat᷑ a rebus nũeratis ptʒ:ꝗꝛ numerus eſt ſen/ numero. ſibile ꝑ ſe: vt vult Ariſtote.ſcðᷣo de aĩa: ſed nulla ſubſtãtia dicit᷑ ſenſibile ꝑ ſe ſed ſolũ ꝑ accidẽs:igi tur. Itẽ illa diſtinguun realiter/ quoꝝ vnum põt coꝛrũpi alio remanẽte:ſed ſic eſt de numero pᷣdica mẽtali: nã ponat᷑ ꝙ ſint due gutte aque ſeparate abinuicẽ:ille due dicunt due dualitate pᷣdicamẽta li. Sed ſi ↄtinuant᷑ adinuicẽ/ nõ plus dicunt᷑ due De iſta ma tali dualitate:lʒ bñ dualitate trãſcẽdẽtali:et ſic ibi teria vide coꝛrũpit᷑ nũerus ⁊ non res nũerate.Et aduerte ꝙ ſcotũ in.A. tEles vnitates ex qͥbus cõꝑponit᷑ nũerus pᷣdicamẽ/ metaph. q.talis ſunt accidẽtia indiuiſibilia:ãᷓ tñ ſunt in ſubie ⁊. et.ʒz. ꝑ to/cto diuiſibili:qꝛ inadeãte ſũt in ipᷣo.ſ.indiuiſibiłr: tum. ⁊ eſt talis vnitas in toto capiẽdo totũ cathegoꝛe/ de ſcotũ in ipſa ſupficies ↄcaua coꝛꝑis ↄtinẽtis:iðo nõ diſtin ZLiber matice ⁊ nõ ſyncathegoꝛematice.Itẽ oẽ accideus abſolutũ diſtinguit᷑ reałr a ſuba:ſʒ numerꝰ eſt acci dens abſolutũ/cũ ſit q̃ntitas:igit᷑. Itẽ ſequeret᷑ ꝙ ſuba eẽt ãntitas /qð falſum ẽ:igit᷑. Itẽ ſequeret᷑ videns exercitũ decẽ miliũ hoĩm/ videret decẽ mi/ lia hoĩm:ſʒ hᷣ eſt falſuʒ.ↄña ptʒ:qꝛ põt coaſcere nu merũ/ vbi nõ cogſcet res numeratas: ̃ numerꝰ di ſtinguit᷑ a rebꝰ numeratꝭ. ¶ Sʒ 5 iſta arguit᷑ pꝛio auẽte cõmẽtatoꝛis dicẽtis:ꝙ mens.i.aia facit nu/ merũ in ſubiecto.Dico ꝙ ſic debet ĩtelligi: mẽs.i. aĩa facit numerũ.i.actu numerat ipᷣas res:iðo aĩa ðꝛ numerꝰ uumerãs.Sʒ rõne arguit᷑: qꝛ tũc ſeque retur ꝙ ꝓducens aliqð ens cõtinuũ /ꝓduceret tot res qͥt erãt entia cõtinua: qꝛ ꝓducẽs vnũ ens cõti nuũ ꝓducit ſuã vnitatẽ /q̃ cũ q̃libet alia vnitate cõ tinui facit numerũ binarũ:⁊ ſic pꝛoducunt᷑ tot nu⸗ meri binarij qͥt ſunt entia cõtinua.Itẽ ſequerer᷑ ꝙ agẽs naturale ꝓducẽs vnũ cõtinuũ /ꝓduceret alt aus entitatt᷑ abſolutã in q̃cũq; diſtãtia:qꝛ ꝓducẽs vnũ ↄtinuũ/ ꝓducit numerũ binariũ cũ q̃cũq; vnã tate/ eriã in ãcunq; diſtãtia fuerit. Itẽ circũſcripto a tribꝰ rebꝰ cõtinuis oĩ eo qð nõ eſt idem/ ipſis fa ciunt adhuc numerũ ternariũ:& non oꝑtet ponere ipᷣm diſtinctũ a rebꝰ nũeratis. ¶ Ad pꝛimã rõnẽ ðꝛ ꝙ nõ eſt incõueniẽs ꝓducẽs vnũ cõtinuũ /ꝓdu cere tot binarios q̃t ſunt vnitates: Nam ꝓducẽs auiqð ↄtinuũ/ ꝓducit infinitas ꝑtes. Ad aliã ðꝛ ꝙ nõ eſt incõuentẽs aliqð agens naturale ꝓducere aliqð abſolutũ vel reſpectiuũ/ nõ habẽs ↄꝛium in ã̃cũq; diſtãtia:vt ſiłe patet de celo/qð in iſtis infe rioꝛibꝰ cauſat lumẽ ⁊ caloꝛẽ. Ad aliam ðꝛ:ꝙ ſi ab illis tribꝰcõtinuis ſepararet oẽ illud qð nõ eſt idẽ ipſis nõ eẽnt tria trinitate pᷣdicamẽtali/lʒ bñ trini tate trãſcẽdẽtali. ¶ Sʒ quereret aliqͥs/vtrũ nume rus diſtinguat᷑ a ſuis vnitatibꝰ ex quibꝰ cõponit᷑..F. Añdet᷑ hᷣm mentẽ Scoti/ꝙ numerꝰ diſtinguit᷑ rea Sco.in.ʒ. liter a ſuis vnitatibꝰ: qꝛ ałs nõ eſſet magis vnũ qᷓ; diſ.zz.ꝗq. aceruus lapidũ:qð eſt falſum /cũ ſit vna ſpẽs. Et vnica. ſi qs vcar ſeheret ꝙ idẽ accidẽs numero eſſet in diuerſis ſBᷣiectis:vt ille numerꝰ binariꝰ qͥ diſti ⸗· H guit᷑ a ſuis vnitatibus/ eſſet vbi ſunt ſue vnitates. Añdet᷑ ꝙ hoc nõ eſt incõueniẽs de accidẽte diſcre to ꝙ ſit in diuerſis ſᷣiectis:ĩmo nõ põt eſſe ſᷣm ſuã naturã/ niſi in diuerſis ſubiectis. Et ſi qͥs iterũ di cat:ſequeret᷑ ꝙ vbicũq; eẽt numerꝰ binariꝰ/eẽt nu⸗ merus ternarius:qꝛ ibi eſſent due vnitates:⁊ eſſet vnitas illiꝰnumeri binarij/qui diſtinguik realr ab illis duabꝰ vnitatibꝰ.Rñdeo ꝙ talis numerꝰ bina rius nõ eſt vnꝰ vnitate tali numerali integrãte nu merũ ternariũ pᷣdicamẽtalẽ᷑ /lʒ bñ numerũ trãſcen dentalẽ:iðo ille numerꝰ binariꝰ cũ illis duabꝰvni/⸗ tatibꝰ bñ facit numerũ trãſcẽdẽtalẽ/ſʒ nõ pꝛedica/ mentalẽ. ¶ Sʒ reſtat vna dubitatio/ cũ numerus De iſta ms binariꝰ ſit vnꝰ: ⁊ etiã qͥlibet aliꝰ a q̊ habet ꝙ ſic di/ teria vide catur vnꝰ/ vtrum dicat᷑ ſic vnꝰ a pꝛima vnitate vel Sco.in.⸗. vltima: Rñdetur ꝙ duplex eſt vnitas in numero: metaphᷣ. Quedã eſt materialis ⁊ extrinſeca ex q̃ componit᷑ q.. talis numerus:⁊ a nulla tali dici᷑ vnꝰ. Alia ẽ vni/ tas intrinſeca ⁊ foꝛmalis: ⁊ iſtã habet a ſe et a ſua ꝓpꝛia natura:⁊ a tali dicitur Hnalirer 6 vtrũ linea/ ſuꝑſicies/ D ubitat ſcðo et coꝛpꝰſint ſpẽs ã̃n/ titatis cõtinue inter ſe a rebꝰ q̃s mẽſurant realr di ſtincte. ¶ De iſto dubio ſũt due opiniões. Pꝛĩa ẽ aliqᷓrũ q̃̊ ſtat in duobꝰ dict. Pꝛimũ/ꝙ nõ ſũt ponẽ da pũcta in linea qͥ ſunt res indiuiſibiles diſtincte alinea:nec linee indiuiſibiles ſᷣm latitudinẽ diſtin cte a ſuꝑficie:nec ſuꝑficies indiuiſibiles diſtincte a Scot. dſe iſta us vide 5.10,Fo aph · Ockam in Pꝛedicamentoꝛum coꝛhoꝛe:quĩa talia nõ ſunt indiuiſibilia. Q pꝛo/ bãt pᷣmo ſic: qꝛ ſi pũcta in linea eẽnt res indiuiſibi les/ ſeq̃rẽf᷑ duo ↄtradictoꝛia.ſ.ꝙ pũcta eſſent ſibi/ tractatu de inuicem ꝓxima: et nõ eſſent ſibijnuicem pꝛoxima. ſacramẽto euchariſtie Scot.in.z. . diſ.z. q.9. pꝛima pars ↄſequentie patet: quia vbicũq; eſt li- nea ſunt pũcta: pũcta ſũt ſibijnuicẽ ꝓxima: ſcð̃a ꝑs ptʒ:qꝛ ſi pũcta eẽnt ſibijnuicẽ ꝓxĩa:tũc linea cõ poneret᷑ ex pũctis:qð ẽ falſum:igit᷑. ¶ Scðo ſic: Quia ſi eſſent talia indiuiſibilia/ vel eſſent ſubſta⸗ tie vel accidẽtia:nõ ſubſtãtie:quia ponũtur eẽ ali. quid quãtitatis:nec accidẽ᷑tia: qꝛ om̃e accidẽs eſt in ſubiecto ſibi adequato:ſed iſta indiuiſibilia nõ ſunt huiuſmodi: qꝛ vel eſſent in ſubiecto diuiſibili vel indiuiſibili:nõ diuiſibili:ꝗꝛ tũc haberent partẽ ⁊ partẽ:⁊ ſic nõ eſſent indiuiſibilia:necin indiuiſi/ bui/ cũ ſint in ſubſtãtia coꝛpoꝛea que nõ eſt indiuiſi bilis.Etiã ome accidẽs denoĩat aliqð ſubiectũ: ſʒ nihil denoĩatur a puncto:igit᷑. ¶ Tertio ſic:Si li nes eẽt res induuiſibilis cõtinuãs partes ſuꝑficiei adinuicẽ:tũc qñ diuideret᷑ ſuꝑficies/tũc ꝓducerẽ/ tur due linee de nouo et vna coꝛrũperet᷑: qð videt᷑ eẽ falſum:igit᷑. ¶ Quarto ſic: Oẽm rem abſolutã ſᷣm ſe totã ab alio diſtinctã põt deꝰ ꝓducere ſine alia:ęᷣ ſi pũcta ſint res ĩdiuiſibileſ diſtĩcte a lineiſ: ſequeret᷑ ꝙ deꝰ poſſet facere lineã ſine pũctis:⁊ ſe/ ꝑare oĩa pũcta a linea:qð videt᷑ eſſe falſum:igitur. ¶ Scðm dictũ iſtiꝰopiniõis ẽ ꝙ magnitudo ſiue antitas nõ ẽ res diſtincta a ſubſtãtia.Qꝛ ꝓbãt pᷣ/ mo:qꝛ q̃ntitas nihil eſt aliud qᷓ; res hñs partẽ eỹ partẽ:q̃libet aũt ſubſtãtia coꝛpoꝛea hʒ partẽ extra ꝑtẽ:igit᷑. Scðo ſic:oẽm rem abſolutã poſitiuã rea liter diſtinctã ab alia põt deꝰ deſtruere pᷣoꝛi rema/ nente/ ⁊ ĩᷣa nõ mutata localiter:ergo ſeqͥtur/ ꝙ deꝰ poſſet deſtruere quãtitatẽ ſubſtãtie/puta longitu dinẽ meã ipᷣa remanẽte/⁊ nõ mutata localiter: Et tũc quereret/vtrũ talis ſubſtãtia ſit in loco vł nõ: ſi nõ:&ᷓ mutata eſt localiter:ꝗð videt᷑ falſum:ſi ſic: Seſt coꝛꝑea ſiue quãta:cũ om̃e qð eſt ĩ loco ſit coꝛ oꝛeũ. Tertio ſic:ſequeret᷑ ꝙ ſubſtãtie coꝛꝑee poſ ent eſſe indiuiſibiles ſic angeli: ⁊ ꝑↄñs eſſent ſub ſtãtie ſpũales /qð eſt falſum:igit᷑.ↄſequẽtia ptʒ: qꝛ ſi a ſBᷣ ſtãtia coꝛpea auferat quãtitas/tũc ipᷣa nõ ha beret ꝑtes:cũ ipᷣa nõ eſſet magna neq; parua:igit᷑. Sed qꝛ hec opinio nõ videt᷑ eſſe de mẽte ariſtote/ lis:nec rõnes eiꝰ ↄcludũt:ideo cõtra pᷣdicta ponũ tur duo dicta ↄtraria. Pꝛimũ /in rebus continuis eſt aliqd habẽs latitudinẽ indiuiſibilẽ ſm ꝓfundi ratẽ.ſ.ſuꝑficies:⁊ aliãd habẽs longitudinẽ indiui ſibilẽ ſᷣm latitudinẽ /ſcʒ linea:⁊ aliqͥd oĩno indiuiſi bile/ ſczʒ punctũ.Et hoc ꝓbat᷑ ᷣmo auctoꝛitate eu/ clidis dicẽtis/pũctũ eſt cuiꝰ pars nõ eſt. Scða eſt philoſophi ᷣmo de celo dicètis /ꝙ coꝛpꝰ eſt tripli citer diuiſibile:ſuꝑficies dupliciter:⁊ linea tm̃ vno mõ/ ſcz hᷣm lõgitudinẽ. Sʒ rõne ſic ꝓbat᷑:oĩs t mi/ nus vitimus ea parte q̃ terminat eſt indiuiſibilis: ſed puncta terminãt lineã/ ⁊ linea ſupficiẽ/⁊ ſuꝑfi/ cies coꝛpus:igit᷑ illa ſunt indiuiſibilia. Maioꝛ ꝓ/ batur:quia ſi vltimus terminus ea rõne ã̃ termi/ nat eẽt diuiſibilis:cũ om̃e diuiſibile habeat termi/ nũ:ſequit᷑ ꝙ vltimus terminus hʒ vlterioꝛẽ termi/ nũ:⁊ ſic nõ eſſet vltimꝰterminꝰ.Scðo ſic:illud ſᷣm quod ſphera tãgit indiuiſibile ẽ aliqᷣd in re:ſʒ ſphe ra tangit indiuiſibile:igit᷑. Minoꝛ ptʒ: qꝛ illa ſᷣm qᷓ aliq ſe tãgunt ſunt ſimul adequate ⁊ eiuſdẽ figure: ſi ſphera tangit planũ/ tangit ipᷣm in aliqͥ eiuſdẽ Seo. vbĩ s̊ figure cũ ipᷣa ſpbera:⁊ ſic tãgit ipm in qͥdã indiui ſibili. C¶ Scðm dictum/magnitudo ſiue quãtitas eſt res realiter diſtincta a ſu bſtãtia quãta ⁊ qͥuali/ Fo. 290 tate:ita ꝙ ſBſtãtia quãta nõ eſt q̃ntitas/nec qlitas quãta eſt quãtitas. PDꝛobat᷑ ᷣmo auctoꝛirate phi E. pᷣmo phyſicoꝝ/ſic dicẽtis:Si ſubſtãtia ⁊ quãtitas fũt:duo ſũt q̃ ſunt/⁊ nõ vnũ eſt qð eſt. Subdit etiã ꝙ ſi ſola ſuba eſſet:nõ eẽt magnitudo.Dicit augu/ ſtinus libꝛo de trinitate: ꝙ in vnaquaq; ſuba coꝛ/ poꝛea /aliud eſt ſubſtãtia/aliud quãtitas/⁊ aliud qᷓ litas. Dic etiã phᷣus pᷣmo poſteroiꝝ:q; oĩs ꝓpõ eſt ĩmediata/in ã̃ negat᷑ vnũ gñaliſſimũ de alio: ſicut iſta ſuba nõ eſt ã̃ntitas:nulla quãtitas eſt q̃litas: ſed oĩs ꝓpõ ĩmediata eſt vera:igit᷑. Scðo ſic:quia tũc oĩs motꝰ ad q̃ntitatẽ eẽt mot᷑ꝰ ad ſubſtãtiã: cũ ꝑ ipᷣm acdͥreret᷑ q̃ntitas q̃ eſt ſuba:ſʒ boc eſt falſuʒ et ↄtra ariſtotelẽ:igitur. Itẽ in ſacramẽto eſt q̃nti tas ſine ſuba:;ᷣ quãtitas reałr diſtinguit᷑ a ſubſtã/ tia.Et ſi dicas/ibi ẽ ãntitas q̃litas licʒ nõ ſit q̃nti/ tas ſuba. Cõtra:qꝛ tũc ſeq̃ret᷑ /ꝙ in eodẽ coꝛꝑe eſ⸗ ſent ples ãntitates:⁊ ꝑↄñs eẽt penetratio dimen ſionũ:qð eſt ↄ phm:igit᷑. ¶ Ideo reſtat rñdere ad rõnes alteriꝰopinionis tenẽtis ↄtrariũ. Ad pᷣmã adductã ꝓ pᷣmo dicto:dico ꝙ pũcta nõ ſũt ſibijn/ uicẽ ꝓxima:ſed inter q̃cũq; puncta mediat linea: nec valet ↄña:vbicũq; eſt linea eſt punctũ:& pũcta ſũt ſibijnuicẽ ꝓxima:nec etiã valeret ſi pũcta eẽnt ſibüjnuicẽ ꝓxima /ꝙ nõ diſtin guerent᷑ a ſeinuiceʒ: ↄcedit᷑ etiã ꝙ ſi mulle pũcta ſimul eſſent /nõ facerẽt aliqͥd maius vł minꝰ:cuʒ indiuiſibile additũ alteri indiuiſibili nõ faciat aliqͥd maius. Ad ſcdðam ð² 5 mo/ ꝙ iſta indiuiſibilia nõ ſunt ſube:ſʒ diſtinguũt᷑ reair a ſuba.Dr̃ vltra ꝙ talia indiuiſibilta ſũt acci/ dẽtia:nec opoꝛtet ꝙ ſint in ſubiecto adeqᷓ̃to:ſʒ ſufft cit ꝙ ſint in eodẽ ſubiecto/in qͥ̊ ſũt ã̃ntitates quaꝝ ſũt termini:vt punctũ eſt in tali ſubiecto /in q̊ eſt lĩ nea cuiꝰẽ terminꝰ/⁊ linea vbi ſuꝑficies/⁊ ſuꝑficieſ vbi coꝛpꝰ:nec opoꝛtet ꝙ aliqͥd denoĩet̃ a pũcto pũ/ ctale: cũ pũctũ nõ ſit in ſubiecto adeãte. Ad tertiã ðᷣ/ꝙ diuiſio nõ cadit ſupꝛa ĩdiuiſibile:ideo ꝗñ ali/ qͥd diuidit᷑/aliqͥd coꝛrũpit᷑ /⁊ remanẽt pũcta q̃ cõti nuabãt illud qð coꝛrũpit᷑. Ał poſſet dici vt alid di cũt/ ꝙ diuiſio cadit ſupꝛa indiuiſibile:⁊ ꝙ coꝛrũpi/ tur aliqð ĩdiuiſibile/⁊ de nouo generãt᷑ duo indi⸗ uiſibilia:⁊ hoc nõ eſt incõueniẽs. Ad quartã ðꝛ/q deꝰ nõ põt facere lineã ſine pũctis/ neq; terminãti bus neq; ↄtinuãtibꝰ/ ꝓpt᷑ dependentiã quã linea hʒz ad pũcta q̃ ſunt de eiꝰrõne.Et ſi deꝰ ſeꝑaret pũ cta alinea deſtrueret lineam/⁊ nihil linee remane/ ret:⁊.ꝓpoꝛtiõabiłr ðꝛ linea ⁊ ſuꝑficie. ¶ Ad rõnes ꝗ̃ adducebant᷑ ꝓ ſcðo dicto. Ad pᷣmã ðᷣſnegãdo ꝙ ſub̃a habeat de ſe ꝑtẽ eỹ partẽ ⁊ extẽſionẽ.Añ ſi deꝰ ſeparet q̃ntitatẽ a ſubᷣa/ ſubſtãtia nõ eẽt ĩ loco ſaltẽ circũſcriptiue:nec eſſet magna/neq; lõga:nec haberet ꝑtẽ er partẽ: cũ habere partẽ extra ꝑtẽ nõ ſit aliud qᷓ; hr̃e partẽ diſtinctã ab alia ꝑte ᷣm extẽ ſionẽ ⁊ circũſcriptiue loco ⁊ ſitu. ¶ Ad ſcdðam dꝛ⸗ ꝙ ꝑ ſeꝑationẽ q̃ntitatis a ſᷣſtãtia nõ mutat᷑ ſubſtã tia localr ſupple poſitiue:qꝛ nõ acqͥrit aliũ locũ cir cũſcriptiuũſlicet bñ mutet᷑ locatr negatiue:qꝛ pꝛiꝰ erat in loco dimenſionalit/ ⁊ nũc nõ eſt. ¶ Ad ter⸗ tiã ðꝛj ꝙ ſuba coꝛpea exiſtẽs ſine ãntitate adhuc eſt diuiſibilis:nõ qͥdẽ in ꝑtes quãtas ⁊ integrales ſʒ bñ entitatiuas.Añ ſi a petro remoueretur q̃nti/⸗ tas/ petrꝰnõ haberet ꝑtes quãtas:tñ adbuc habe/ ret caput ⁊ bꝛachiũ: ſed ille ꝑtes nõ eẽnt quãte:q caput ſuũ nõ eſſet/ magnũ/ neq; bꝛachiũ longum· 7 ty multũ ⁊ pau Dubitat tertio ungeer ber, uũ ſint ʒria: ⁊ an tres ꝓpꝛietates quãritatis ſunt ſufficiẽter aſſignate a pᷣo. Pꝛo ſolutiõe pᷣme ꝑtis Liber E ſupponikt᷑/ ꝙ magnũ et paruũmultũ et paucũ pñt capi dupfr. Ano m relatiue:a ſic ſũt de pᷣdicamẽ/ to relatiõis:qꝛ vt ſic nõ impoꝛtãt niſi reſpectũ ex/ cedẽtis ⁊ exceſſi:ita ꝙ multũ impoꝛtat exceſſum/q; nõ eſt niſi reſpectꝰ:⁊ etiã paruũ impoꝛtat reſpectũ oppoſitũ ad magnũ:⁊ paucũ reſpectũ oppolitum ad multũ:⁊ ſic bñ ſunt relatiue oppoſita. Alio mõ capiunt nõ relatiue ſed ꝓ fundamẽtis exceſſis: et ſic ſunt de pᷣdicamẽto quãtitatis:⁊ ſic nõ ſũt Sria: ĩmo oẽ paucũ eſt multũ:⁊ om̃e paruũ eſt magnũ. ¶ Sed ꝓ ſolutione ſcðe ꝑtis ſupponit᷑ ꝓ pᷣma ꝓ pꝛietate in qua ð:/ꝙ quãtitati nihil eſt cõtrariũ: ꝙ . ↄtrarietas põt capi dupfr. no mõ.pꝓpꝛie ꝓ repu/ Sco.in.. gnãtia aliquoꝝ virtute ꝓpꝛia ſe expellentiũ ab eo diſ.i.q.ʒ.di dẽ ſubiecto:⁊ ſic quãtitati nihil eſt 5riũ. Alio mõ cit vnũ alte capit᷑ large ꝓ repugnãtia quoꝛũcũq; nõ ſe ꝑmittẽ ri opponi ſi tiũ in eodẽ ſubiecto:ſiue hoc ſit virtute ꝓpꝛia/ſiue cut ꝑfectuʒ nõ:⁊ ſic quãtitati põt eſſe ãriũ: quẽadmodũ dicere imꝑfecto.· mus /ꝙ ꝑfectũ et imꝑfectũ ↄriant᷑ adinuicẽ. Sed p ſcða ꝓpꝛietate ſupponit᷑/ ꝙ differẽtia eſt ĩter ſu cipere magis ⁊ minꝰ /⁊ maius ⁊ minꝰ. Nã ſuſciꝑe maius vel min⸗/ eſt ſuſciꝑe maioꝛẽvel minoꝛẽ extẽ ſionẽ:⁊ ſic quãtitas bñ ſuſcipit maius ⁊ minꝰ. Sʒ ſuſcipe magis ⁊ minꝰ/eſt ĩ entitate ſua ꝑfici ſeu in tẽdi:qᷓ intẽſio fit ꝑ plures ꝑtes ꝑfectionales in eo dẽ loco ⁊ ſitu ſe penetrãtes adinuicẽ:⁊ ſic q̃ᷓntitas nõ ſuſcipit magis ⁊ minꝰ.Sed ꝓ intellectu vltime Scoin ãt/ ꝓpꝛietatis ſupponit᷑ ꝙ duplex eſt quãtitas.ſ.quã li. q.6.et in titas molis/ qͥ non eſt aliud qᷓ; linea/ſuꝑficies/ coꝛ 1. di. 19. q. I. pus /tẽpus/ vel mot/nũerus vel oro. Alia eſt quã titas virtutis/ᷓ nõ eſt niſi ꝑfectio intrinſeca rei: ⁊ ſic q̃libet res habet talẽ quãtitatẽ /cũ q̃libet res ha beat ſuã ꝓpꝛiã ꝑfectionẽ:⁊ talis nõ diſtin guit᷑ ab illo cuiꝰ eſt quãtitas. Et ſᷣin iʒ põt eſſe duꝑlex eãli tas vl ineã̃litas:q̃dã eſt q̃ fundat in quãtitate mo lis:⁊ talis ſolũ inuenit᷑ in rebꝰ quãtis. Alia eſt eã̃li F tas q fundat᷑ in quãtitate vᷣtutis: ⁊ ſicut quãtitas pᷣtutis põt inueniri in oĩbus:ita ⁊ eãlitas vel ine/ ãlitas q̃ fundat᷑ in tali quãtitate. Supponit᷑ vlte/ rius/ ꝙ eãlitas vel ineãlitas nõ eſt paſſio quãtita/ tis/ ſed ſũt in pᷣdicamẽto ad alidd: ſed cũ ð/ꝗꝙ ma xime ꝓꝛiũ eſt quãtitati ſᷣm eã eãle vel ineq̃le dici: ibi ly pᷣm nõ dicit pᷣncipiũ foꝛmale:ſed denotat cir/ cũſtantiã fundamẽti illarũ relationũ: ſic videlʒ ꝙ eãlitas vel ineãlitas nõ pñt fundari niſi in quati/ tatibus:ideo aptitudo ad fundandũ tales relatio nes ſolũ ↄuenit quãtitati: ⁊ etiã actu fũdare tales Sco.in.. relatiões nõ ↄuenit niſi quãtitati.Et lʒ oĩs ꝓpꝛia di. A 9.q.io paſſio aptitudinalis ſit eadẽ realiter cũ illo cuius eſt paſſio:nõ tñ ꝓpꝛia paſſio actualis: vt hr̃e tres angulos eſt paſſio trianguli: et tamẽ diſtinguit᷑ a triangulo. Et hec de ſecũdo articulo.&tum ad tertium articulũ ſit: Concdluſio reſpõſalis:Diuiſiões ⁊ ꝓpꝛie tates quãtitatis ſũt a phᷣo in textu ſufficiẽter aſſignate. ¶ Ad pᷣmã ptʒzʒ ſolutio: nã poſitio nõ eſt niſi dꝛña accidẽtalis quãtitatis/ ꝗᷓ eſt in pᷣdicamẽto relatiõis:etiã quãtitates ꝑ acci dẽs ſunt in diuerſis pᷣdicamẽtis:⁊ debet in tali di uiſiõe accipi abſtractũ ꝓ cõcreto:ſic videlʒ ꝙ quã titates ꝑ accidẽs.i.quãta ꝑ accidẽs. ¶ Ad ſcðam ptʒ ſolutio in ᷣmo articko:nã or̃o q̃ eſt ſpẽs quãti tatis nõ eſt neq; or̃o mẽtalis/vocalis vel ſcripta: ſod eſt mẽſura lr̃aꝝ ⁊ ſyllabarũ ſᷣm bꝛeue vel lõgũ. Dicit᷑ etiã ꝙ nũerus trãſcẽdẽtalis põt in oĩbus re bus ĩueniri:lʒ nõ nũerus pᷣdicamẽtalis.¶ Aa ter/ tiã ptʒ ſolutio in ſcðo articło ⁊ etiã in pmo. ¶ Ad quartã dicit᷑:ꝙ oĩs motus eſt de ↄꝛio in Sꝛium/ ca libet aliter ad piendo ꝛietatẽ large: ⁊ non opoꝛtet ꝙ ſit de /ꝛio in ↄꝛium/ capiendo /ꝛietatẽ ꝓpꝛie. Ad aliã partẽ dicit᷑ ꝙ equale ⁊ inequale ſuſcipiunt magis ⁊ mi⸗ nus rone fundamẽti qð ſuſcipit magis ⁊ minus: qð ſufficit ad hoc ꝙ relatio ſuſcipiat magis ⁊ mi/ nus. ¶ ad quintã dicit᷑ /ꝙ licet ſubſtantie dicant᷑ equales vel ineq̃les/ hoc tñ nõ eſt niſi rõne quan/ titatis molis vel vᷣtutis. Añ ſi a duabꝰſubſtantijs ſeparet᷑ q̃ntitas molis/non dicerent᷑ eqles vel in/ equales/ eq̃litate vel ineãlitate attributa qntitati molis:licet bñ dicerent᷑ eqles vel ineq̃les eãlitate vel inequalitate attributa quantitati virtutis. Daliquid vᷣo talia dicunt᷑ que/ cunq; hᷣ ipſum qð ſunt alioꝛũ di 3 cunt/ vl quõlibet aliter ad alið. ſt d eſt quartũ caplm huiꝰtractatꝰ in quo u philoſophus determinat de pꝛedica mento adaliqͥd. Et diuidit᷑ in duas partes pꝛinci pales. In pꝛima determinat de relatione ſᷣm opi/ nionẽ platonis dicẽs: Adaliqͥd talia dicunt᷑ que/ iud 5 diffinitio ſic debet intellt gi. Adaliqͥd talia dicùnt᷑ quecunq; hoc ipſum qað ſunt.i.que hᷣm ſuũ eſſe qð habent /alioꝛũ dicunt᷑.i⸗ ad alia referunt᷑ ſᷣm habitudinẽ genitiut caſus: vł᷑ quõlibet aliter ad aliud.i.ſub qᷓcũq; alia habitudi ne alteriꝰ caſus.ſ.datiui/ accuſatiui/ vel ablatiui. Exẽplũ de his que referunt᷑ ſub habitudine geni/ tiui caſus:vt maiꝰ ðꝛ alicuiꝰ minoꝛis maiꝰ: et hoc moꝛe grecoꝛũ qͥ vtunt᷑ gtõ ꝓ ablatiuo.i.loco abla/ tiui. Deinde exemplifſicat de relatiuis ſᷣm dici: vt habitus ðꝛ alicuiꝰ habitus:ſiliter diſciplina et po ſitio.Deinde exẽplificat de bis q̃ referunt᷑ ſ habi tudine alteriꝰ caſus:vt mons ðꝛ magnꝰ in oꝛdine ad alij mõtẽ. Deinde remouet vnã dubitationẽ: qꝛ dicit ꝙ accubit/ ſtatio/ſeſſio/ ſunt poſitiones: poſitio autẽ eſt adaliqd: iðo dubitaret aliqͥs vtrũ iſta cõcreta iacere/ſedereſet ſtare /ſint poſitiões:et n ↄũñs adalidͥd. Rñdet Ariſto. ꝙ hmõi cõcreta nõ ſunt volen an ſunt q̃dã denoĩatiue dicta a poſi tionibꝰ. In ſcðᷣa ꝑte ponit duas cõitatęs ex ouag. Ppꝛietates adaliqd. Pꝛiaẽ/ retationi cãtie 8 Zꝛũ:vt virt ↄꝛiat᷑ vitio/⁊ ſcia igrantie: hoctñ nõ cõuenit oibꝰ relatiuis:qꝛ duplici nihil eſt /ꝛiũ nec cunq; hoc ipſum qð ſuntalioꝛũ picuntur vel quõ cungh B unt Sr triplici nec młtis taliũ. Scðᷣa cõitas:relatiuis cõ⸗-= H uenit ſuſcipe magꝭ ⁊ minꝰ: vt ſile ꝛ magꝭ ⁊ min ſiłe:⁊ ineãle ðꝛ magꝭ ⁊ minꝰ ineq̃le: tñ non cõue nit oĩbꝰ:qꝛ duplũ nõ ðꝛ magʒꝭ aut minꝰduplũ. Qꝛi ma ꝓpꝛietas:relatiua dicunt᷑ ad ſui cõuertẽtiã:qð ꝓbat inductiue:pꝛimo in his q̃ referunt᷑ adinuicẽ ſ hĩtudine eiuſdẽ caſus dans tria exẽpla.Pꝛimũ exẽplã:ſeruus dꝛ dñi ſeruꝰ/⁊ dñs ſerui dñs.ſcðᷣm exẽplũ:duplũ ðꝛ dimidü duplũ/ et dimidiũ dupli dimidiũ.tertiũ exẽplũ:maiꝰ ðᷣꝛ mĩoꝛe maiꝰ/⁊ minꝰ maioꝛe minꝰ.Deinde exẽpliſicat de hiſ q̃ referunt᷑ ſ habitudine diuerſoꝝ caſuũ ponẽs duo exẽpla. Pꝛumũ:diſciplina ðꝛ diſciplinati diſciplinaſet di/ ſciplinatũ diſciplina diſciplinatũ. Scðm: ſenſus dicit᷑ ſenſati ſenſus/⁊ ſenſatũ ſenſu ſenſatũ. Con/ ſequẽter ponit phᷣus vnũ impedimentũ Ppter„ mg: contingit relatiua nõ dici ad cõuertentiã d ꝙ relatiua nõ dicunt᷑ ad cõuertẽtiã/ qñ nõ fit cõue niens aiſignatio relatiui ad coꝛrelatiuũ: vt ſi ala aſſignet᷑ aui tãqᷓ; ſuo coꝛrelatiuo/aſſignatio eſt in/ cõueniẽs:qꝛ nõ oĩs ala eſt auis/ ĩmo młte ſunt ale que nõ ſunt auiũ·Et põt hoc ĩpedimentũ ꝓuenire duobꝰ modis.Ano mõ qñ coꝛrelatiuo nõ ẽ nomẽ Pꝛedicamentoꝛum ĩpoſitũ:vt ſi ala aſſignet᷑ ad auẽ/nõ ðᷣꝛ ala auis ala in eo ꝙ auis/ſʒ in eo ꝙ alata/ dicẽdo ala alati ala. ¶ Ad euitandũ tale impedimentũ dat tale docu/ mentũ. Qñ coꝛrelatiuo nõ eſt nomẽ impoſitũ:tũc necelſe eſt fingere: nã noĩa neceſſe erit fingere: vt ſi remꝰaſſignet᷑ relatiuũ nauis nõ eſt ↄueniens aſ/ ſignatio: qꝛ remꝰ nõ refert᷑ ad nauẽ in eo ꝙ nauis/ eo ꝙ multe ſũt naues q̃ꝝ nõ ſũt remi:ſed debet fin gi ſuũ coꝛrelatiuũ a remo:vt remꝰ ðꝛ rei remite re/ mus:z⁊ remitũ remo remitũ. Sitr ſi caput aſſigne tur ad anĩal tãqᷓ; ad coꝛrelatiuũ nõ eſt ↄueniẽs aſ/ ſignatio:qꝛ caput nõ refert᷑ ad anĩal in eo ꝙ anĩal: multa em̃ ſũt aĩalia caput nõ habẽtia:ſʒ ſi fingeret coꝛrelatiuũ ad hoc nomẽ caput /erit ↄueniẽs aſſi/ gnatio:vt caput ðᷣꝛ capitati caput /⁊ capitatũ capi te capitatũ.Scðo mõ põt ꝓuenire hoc ĩpedimen tũ ſex hoc ꝙ relatiuo ⁊ coꝛrelatiuo ſint noĩa impo ſita:tñ relatiuũ nõ aſſignat᷑ ad ſuũ ꝓpꝛiũ coꝛrelati uum/ ſʒ ad aliqð accñs ſui coꝛrelatiui:vt ſi nõ aſſi/ gnetur ſeruus ad dñm/ſed ad hoĩem aut ad aliqͥd aliud:tũc nõ eſſet ↄueniẽs aſſignatio/ nec diceret᷑ ad auertentiã.Et aduerte ꝙ phᷣs hic accipit accñs ꝓ oĩ eo qð eſt extraneũ vel ey qͥdditatẽ alicuiꝰ.Sʒ ad cognoſcendũ ꝓpꝛiũ coꝛrelatiuũ alicuiꝰ relatiui dat phus vnã regulã q̃ ſtat in duabꝰↄñtijg.Qua rũ pᷣma eſt/ſi circũſcriptis oĩbus accñtalibꝰa coꝛre latiuo ⁊ relicto ipſo ſolo /ſi relatiuũ adhuc referat᷑ ad ipᷣm ↄueniẽs eſt aſſignatio:vt circũſcriptis om nibꝰ ꝗᷓ accidũt dño/ adhuc ſeruꝰ ðꝛ ad dñm: ſemꝑ em̃ ſuus ðꝛ dñi ſeruꝰ. Scða ↄſia:ſi circũſcriptꝭ oĩ bus alijs q̃ accidũt coꝛrelatiuo inqᷓ;tũ coꝛrelatiuũ eſt ⁊ relicto ipᷣo ſolo coꝛrelatiuo /ſi relatiuũ referat᷑ ad coꝛrelatiuũ/nõ erit conueniẽs aſſignatio. Pꝛo/ bat ꝑ duo exẽpla:pꝛimũ ſi aſſignet᷑ buus ad hoĩeʒ tãqᷓ; ad coꝛrelatiuũ /⁊ ꝑ ĩtellectũ pᷣſcindat᷑ ab hoĩe qcũq; ſibi accidũt nõ vlterius refert᷑ ſeruus ad ho minẽ:ideo nõ eſt ↄuenẽs aſſignatio. Scðᷣm exem plũ eſt de ala /ꝗᷓ ſi referat᷑ ad auẽ nõ erit rite conue niẽs aſſignatio: nã ſi ab aue circũſcribatur alatũ: tũc ala nõ plus refert̃ ad auẽ. Ex qͥbꝰ infert phʒus ꝙ oĩa relatiua dicũtur ad ſui cõuertentiã /ſi fiat cõ ueniẽs aſſignatio. ¶ Cõſequẽter ponit ſcðᷣam ꝓ/ pꝛietatẽ adaliqͥd q̃ eſt hec: ¶ MRelatiua ſunt ſimul natura/ vt duplũ ⁊ dimidiũ: qꝛ ſi duplũ ẽ/ dimidiũ eſt/ æ ecõtra: qꝛ ſi vnũ relatiuũ eſt ⁊ reliquũ:nã rela tiua poſita ſe ponũt:⁊ ꝑempta ſe perimũt:qꝛ ſi nõ eſt duplũ/ nõ ẽ dimidiũ:nec ecõtra.¶ Cõtra hãcꝓ pꝛietatẽ facit phᷣs duas inſtantias: q̃s non ſoluit. ¶ Pꝛima eſt de ſcibili ⁊ ſcĩa/q̃ põt ſic foꝛmari:ſci/ ble ⁊ ſcia ſũt relatiua:⁊ tñ non ſunt ſimul natura: igit᷑ ⁊c. Winoꝛẽ ꝓbat tribus rõnibus. Pꝛima: qꝛ in paucis aut in nullis accipimꝰ ſciam a rebꝰ/ niſi res pᷣexiſtant: ita ꝙ res pꝛimo ſũt /⁊ poſtea acqri mus de ipᷣis ſcĩam. Scða:illud eſt pꝛiꝰalio/ a q̊ nõ Huertit ſubſiſtẽdi ↄña:ſʒ ſcibilis a ſcĩa nõ ↄuertit ſubſiſtẽdi ↄña:licet bñ ſeãtur:ſcĩa eſt:ꝗͥ ſcibile eſt: nõ tñ ſequit᷑ ecõtra ſcibile eſt:ᷣ̊ ſcĩa eſt:qꝛ multa ſt᷑ ſcibilia/åᷣꝝ.ſciẽtie nõdũ ſunt inuente: vt ptʒ de q̃/ dratura circuli. Tertia:aĩali deſtructo qð eſt ſcibi le deſtruit᷑ ſcĩa:⁊ tñ ſcĩa deſtructa/ nõ deſtruit᷑ ſci/ bile:ĩmo pñt remanere multa ſcibilia:igitur ſcibi/ le eſt puus ſcĩa. Añs patet: qꝛ nihil hʒ ſciam niſi aĩal:g deſtructo aĩali deſtruit᷑ ſcĩa. ¶ Scða inſtã cia eſt de ſenſu ⁊ ſenſibili:que põt ſic foꝛmari: ſen/ ſus ⁊ ſenſibile nõ ſunt ſimul natura:⁊ tñ ſunt rela/ tiua:igitur. Waioꝛẽ ꝓbat duabꝰrõnibus. Pꝛima: interempto ſenſibili/interimit᷑ ſenſus:⁊ nõ ecõtra: igitur. Añs patet: qꝛ deſtructo ſenſibili deſtruit Fo. coꝛpus /eo ꝙ omne coꝛpꝰ eſt ſenſibile:ſʒ deſtructo coꝛꝑe/ deſtruit᷑ ſenſus:qꝛ ſenſus eſt in coꝛꝑe: igif᷑. Pꝛima pꝑs añtis eſt vera.Scðᷣam ꝓbat: qꝛ deſtru cto anĩali deſtruitur ſenſus:ſʒ deſtructo aĩali/nõ deſtruit᷑ ſenſibile/ eo ꝙ deſtructo anĩali adhuc re/ manet coꝛpꝰ calidũ.Scð̃a rõ:ſenſus eſt ſimul cuʒ ſenſato:ſed ſenſibile eſt ante ſenſatũ:& ſenſibile eſt pꝛius ſenſu. Maioꝛẽ ꝓbat: qꝛ anĩal ⁊ ſenſus ſunt ſimul. Minoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ignis aqua⁊ alia huiuſmo dt ex qͥbꝰ cõſtat anĩal/ſunt ante aĩal: ⁊ ꝑ ↄñs ante ſenſum. ¶ In ſcða parte pꝛincipali mouet phus vnã q̃ſtionẽ/ vtrũ aliã ſubſtãtia dicatur adaliqͥd. Et pꝛobat pꝛimo:ꝙ nec pᷣme ſubſtãtie/ nec ſecũde ſubſtãtie ſᷣm ſe totas/nec hᷣm ſuas partes dicũtur adaliquid: qꝛ aliqͥs homo nõ dicitur alicuiꝰ aliqͥᷣs homo/ nec aliquis bos dicitur alicuiꝰ aliquis bos. Similiter quedã manus nõ dicitur alicuiꝰ quedã manus. ¶ Secũdo pꝛobat/ ꝙ ſcðe ſubſtantie m ſe totas nõ dicãtur adaliquid: quia homo nõ dici tur alicuius homo/ nec bos alicuius bos. Deinde arguit ſic dubitatiue/ ꝙ partes ſecundaꝝ ſubſtan tiaꝝ ſint adaliqͥd:quia caput dicit᷑ alicuiꝰ caput /et manus alicuiꝰmanus:⁊ tamen caput ⁊ manꝰ ſunt partes ſecundaꝝ ſubſtantiaꝝ:igitur partes ſecun darũ ſubſtantiaꝝ vident᷑ eẽ adaliqͥd. ¶ Soluit cõ ditionaliter dicẽs/ꝙ ſi diffinitio adaliqͥd pꝛiꝰpoſi ta ſit ſufficiens/ difficile eſt ſaluare quin alĩ ſub/ ſtãtia dicatur adaliqd: ideo dat᷑ alia diffinitio ad aliqͥd. ¶ Ande adaliquid ſunt quibꝰ hoc ipᷣm eſſe qð ſunt eſt ad aliud quodãmodo ſe habere:⁊ tunc põt diciſꝙ nlla ſubſtãtia eſt adaliquid. Et dicit ꝙ ſit differentia inter iſtã diffinitionẽ ⁊ diffinitioneʒ pᷣcedentẽ:qꝛ pꝛima diffinitio ↄuenit oĩbus relati/ uis/ tã ſᷣm eẽ qᷓ; hᷣm dici: hec aũt ſolũ ↄuenit relati uis hᷣm eſſe. ¶ Et ex hac diffinitiõe infert vnũ coꝛ/ relariũ: Si quis diffinitiue nouertt vnũ relatiuo/ rũ diffinitiue noſcet ⁊ reliquũ. Nam ſi quis noue/ rit diffinitiue quid eſt duplũ/ diffinitiue noſcet qͥd eſt dimidiũ ⁊ econtra. ¶ Ex q̃ dicit philoſophus ꝓꝙ nulla ſubſtãtia eſt adaliquid: quia poteſt aliqͥs diffinitiue cognoſcere partes ſecundarũ ſubſtan/ tiarũ/⁊ non cognoſceret ea quoꝛũ ſunt partes: vt quis poteſt cognoſcere quid eſt manus vł caput: non tamẽ cognoſcendo cuius eſt manꝰ vel caput. ¶ Finaliter ſe excuſat de dictis in hoc capitulo: aſſignans cauſam ã̃ᷓre in hoc capitulo ꝓceſſit du/ bitatiue pluſqᷓ; in alijs dicẽs/ ꝙ foꝛtaſſe eſt diffici/ le cõfidẽter aliqͥd tractare de iſtis/niſi ſepe ſint ꝑ/ tractata ⁊ diſputata:ideo dubitare de ſingulis nõ eſt inutile:⁊ hoc habendo rõnes ꝓbabiles:qꝛ du/ bitare de vtraq; ꝑte Sachois ſine rõne ẽ nurhe i trũ diffinitiones ⁊ ꝓpꝛieta Queritur Sifatnine pbʒo ſufficiẽ ter aſſignate. ¶ Arguit᷑ ᷣmo 5 ſuppoſitũ:Adali qͥd nõ eſt genꝰ pᷣdicamẽtale:igit. Añs ptʒ pᷣmo:qꝛ illud qð eſt cõe enti ⁊ nõ enti nõ eſt genꝰpᷣdicamẽ tale:ſʒ adaliqͥd eſt huiuſmodi:igit᷑. Minoꝛ patʒ:qꝛ inter 5dictoꝛia q̃ ſũt ens ⁊ nõ ens/eſt /dictio me/ dia q̃ eſt relatio:ſed illa nõ eſt ens /eo ꝙ nullũ ens mediat int᷑ 5dictoꝛia:igit. Añs ptʒ ſcðo:qð ẽ cõe enti rõnis ⁊ enti reali nõ eſt genꝰpᷣdicamẽtale:ſed relatio ẽ huiuſmõi:qꝛ ↄtinet ſub ſe ſcðas intẽtiõeſ ⁊relatiões reales. ¶ Arguit᷑ ſevo ſic: Adalidd nãᷓ eſtvnũ genꝰ:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ adaliqͥd fũdat ĩ oĩb⸗ gñeribꝰ:gᷓ nõ eſt vnũ genꝰ. Itẽ relatiuũ in cõmuni abet coꝛrelatiuũ ad qð refertur:qꝛ non refert᷑ ad ſeip̃m:nec ad aliqð ſuperius/nec inferius:ergo ad eq̃le:⁊ non eſt maioꝛ ratio/quare vnũ ſit genus q 30 C latio ſicut paternitas nõ refert᷑ ad aliud:cõcedo:; non eſt relatiuũ:cõcedo /ſed eſt relatio. Añ relatio nõ refert/ ſed ẽ illud quo aliqͥd ðꝛ foꝛmalr referri: pater em̃ refert᷑ ad filiũ foꝛmałr paternitate/ et ſic de alijs. Et ſi qs dicat/ relatio vt paternitas eſt ad Liber relatiua poſita ſe ponunt:⁊ perempta ſe perimũt: et intelligik hec ꝓpꝛietas/ ſi relatiua ſint mutua. Pꝛo cuiꝰ declaratione ſupponit᷑ ꝙ tres ſunt modi relationũ ſeu relatiuoꝛũ: quedã fundant᷑ ſuꝑ vnũ et numerũ:vt duplũ ⁊ qdruplũ /⁊ etiã ꝓpoꝛtiões: aliud: ergo erũt duo genera. ¶ AUrguit᷑ tertio ſic: ſuum eſſe abſolutũ cõtrariatur ignoꝛantie:ſed ßm 2 Species huiꝰ pᷣdicamenti nõ ſunt diſtincte a ſpe/ relationẽ quã eodem nomine impoꝛiat ad ſcibile Sco in· ciebus alioꝛũ pᷣdicamentoꝝ: igit᷑ nõ eſt genus di⸗ non dicitur habere cõtrariũ. Aduerte vlterius ꝙ V dlſal2,9. ſtinctũ ab alijs.Antecedẽs ꝓbat᷑ ᷣmo:qꝛ ſtatio et ad hoc ꝙ relatiuum ſuſcipiat magis et minus/nõ ſeſſio ſũt ſpẽs poſitiõis/⁊ ſpẽs adaliqͥd:igit᷑. Itẽ requiritur ꝙ fundamentũ eius ſuſcipiat magis et ſciẽtia eſt ſpẽs q̃litatis ⁊ ſpẽs adaliqͥd: igit᷑. Item minus: ſed ſ ufficit ꝙ ſuſcipiat maius vel minus. Hocde oĩs res põt intelligi in habitudine adaliqᷣd: oĩis Añ tripliciter cõtingit relatiuũ ſuſcipere magis ⁊ nat Scc res eſt adaliqͥd. ¶ Arguit᷑ q̃rto ſic: Si diffinitio minus. Ano modo per intenſionem et remiſſiont᷑ uot. ⸗ nes relatiuoꝛũ eſſent bene aſſignate/ ſeãret᷑ ꝙ oĩa alicuiꝰ qualitatis vel eius fundamẽti. Alio modo hue eſſent adaliqͥd: cum oĩa poſſint dici in habitudine pꝛopter ablationẽ alicuius rei ab alia re/ vel mino ad aliud. Item relatiões nõ ſunt adaliqd: qꝛ hoc rationẽ rei. Tertio modo ꝓpter additionẽ alicui eſſet per aliã relationẽ ⁊ illa per aliã /⁊ ſic eſſet pꝛo rei. Aduerte tñ ꝙ aliqñ relatiuum ſuſcipit magis: ceſſus in infinitũ. ¶ Quinto ſic/ↄtra ꝓpꝛietates. quando eius fundamentũ ſuſcipit minus/et econ Pꝛimo cõtra pᷣmã:qꝛ relatiua opponunt᷑ relatiue: tra.Sʒ ſi querat᷑/ quare equale nõ ſuſcipit magis 1 ergo nõ cõtrarie:tenet ↄña:qꝛ ſũt diuerſe ſpẽs op et minus /quẽadmodũ inequale:quare etiã duplũ poſitiõis. Itẽ cõtra ſcðam:qꝛ ſi ſuſcipere magis ⁊ et triplum nõ ſuſcipiũt magis ⁊ minus: cũ omnia minꝰ ↄueniret relatiõi: vel hoc eſſet ſᷣm ſe/vel gra iſta fundent᷑ in quantitate/ que ſuſcipit maius et fundamẽti ſui:nõ pᷣmũ: qꝛ ↄuenit oĩbꝰ: nec ſcðᷣm/ minus.SDe equali dicit᷑ ꝙ ipſum fundat᷑ in quanti qꝛ tunc nõ intẽderet᷑ niſi ex intẽſione ſui fundamẽ tate/ vt eſt in termino indiuiſibili/ a quo q̃uſcunq; ti:ſed hoc eſt falſum: qꝛ aliqñ relatio ſuſcipit ma/ receſſus fuerit/ cauſat ineãlitatem:qꝛ equalia ſunt gis/ vbi fundamentũ vel terminꝰ remittit᷑. Itẽ cõ/· quanta quoꝛũ vnũ non excedit alterũ:nec excedit᷑ tra tertiã ꝓpꝛietatẽ:relatio terminat ad cõnotatũ abaltero.i.equalitas fundatur in quantitate que ſui coꝛrelatiui:ergo nõ refert᷑ ad ſuũ coꝛrelatiuũ: ⁊ nõ excedit quantitatẽ ad quã terminat᷑/nec econ/ per ↄñs nõ dicunt᷑ ad ↄuertentiã. Itẽ cõtra quar/ tra. De duplo ⁊ triplo dicit᷑ ꝙ fundant᷑ in quanti/ tam ꝓpꝛietatẽ:vnũ relatiuũ pꝛius eſt altero:vt pa tate determinata: que ſi mutet᷑ ſᷣm maioꝛitatẽ vel ter pꝛioꝛ eſt filio:igit᷑ nõ ſunt ſimul natura. In op/ minoꝛitatẽ/ non manet duplũ vel triplũ:ideo talis poſitũ eſt phᷣus in textu. In hac ãq̃ſtione ſicut in ce relatio non ſuſcipit magis ⁊ minus.Sed inequalt teris erunt tres articuli. tum ad pꝛimũ. tas fundat᷑ in quantitate indeterminata:ad cuius i ſ 5d gopᷣma diffinitio ad variationẽ ſᷣm matoꝛitatẽ vel minoꝛitatẽ/ nõ opoꝛ amo icicdu aliqͥd ẽ diffinitio pla tet inequalitatem variart: verum eſt tamẽ ꝙ ſicut tonis:que debet ſic intelligi. Adaliqͥd vᷣo talia di ad adaliquid non eſt pꝛimo motus /licet bene per cunt᷑.i.talia dicunt᷑ relatiua vel ad aliud referunt ſeꝛ:ita relatio non ſuſcipit pꝛimo magis et minus/ ebch,5 bm o be g ſurur ud erun ad a, licet per ſe: et hoc mediante ſuo fanaenio. d ſiue eſſentiafr ſiue accidẽtaliter. Pꝛo cuiꝰ decla— 15ᷣ 4ãꝑ˖ g Pitellectu pꝛime gaſin eſt notandũ/ ꝙ aliq̃ dicunt᷑ referri adaliqͥd Tertio ſciẽdũ pꝛopꝛietatis/ ꝙ rela V 1 dupfr. Ano mõ denoĩatiue ⁊ accidẽtair: ſicut ſunt tiua dici ad cõuertentiã/ nõ eſt aliud qᷓ ipſa refer/ illa in qͥbꝰ aliq̃ relatiões fundant᷑.vt ſunt etiã rela ri ad ſeinuicẽ ſᷣn mutuam dependentiã:ſic videli 1 tiua ſᷣm dici:vt ſcĩa ⁊ habitꝰ/⁊ mfta alia:⁊ de illis cet ꝙ ſicut relatiuũ mediante obliquo ſui coꝛrela- H b dak᷑ pma diffinitio.ſ.diffinitio platonis. Alio mõ tiui pꝛedicat᷑ de ſeipſo:ita coꝛrelatiuum mediante b aliq̃ dicunt᷑ referri ad aliqͥd eſſentialr: vt ſũt illa q obliquo ſui relatiui pꝛedicat de ſeipſo: ſicut enim de bᷣcato pᷣncipali impoꝛtãt relationẽ:vt pater ⁊ fi dñs eſt ſerui dñs/ita ſeruus eſt dmi ſeruus: et eſt lus. Pater em̃ eſſentiałr refert᷑ ad aliud.ſ.ad filiũ:ꝑB ꝓpꝛia quarto modo relatiuis.ỹt ſi qs dicat:ſub/ qꝛ impoſſibile eſt ꝙ ſit pater qͥn habeat habitudi/ iectum et ſua ꝓpꝛia paſſio dicunt᷑ ad cõuertentiã: b nem ad aliud.ſ.ad filiũ:⁊ talia dicunt᷑ relatiua ſm igitur. Dico ꝙ bene dicunt᷑ ad cõuertibilitatẽ/ ſed eẽ:⁊ de talibꝰ dat᷑ ſcða diffinitio.ſ.ariſtotelis. Añ nõ dicunt᷑ ad cõuertentiã:⁊ hoc viſum eſt in ſum/ petrꝰ qͥ eſt pater/ accidẽtałr refert᷑ ad aliud:qnon mulis.Sed ſcða ꝓpꝛietas in q̃ dicif:relatiua ſunt impoꝛtat de ſuo foꝛmali hcato relationẽ:ideo ſolũ ſimul natura/ ſic debet intelligi: Kelatiua ſunt ſi/ refert᷑ ad aliud ꝑ aliqͥd qð accidit ſibi:puta per pa mul natura.i.ſimul naturali exiſtentia: ita ꝙ vno Sco⸗ ternitatẽ vel ꝑ aliqͥd aliud hmõi.Et ſi qͥs dicat/re exiſtente/ aliud exiſtit: et ecõtra:ideo dicit phᷣus ꝙ dlzo⸗ 3 aliqͥd:igit᷑ refert᷑. Dico ꝙ relationem eſſe ad aliqᷣd pöt intelligi dupkr. Ano mõ ꝙ referat᷑ ad aliqͥd:et ſic nõ eſt verũ: alio mõ /ꝙ ſit illud qͥ aliqͥd foꝛmatr refert ad aliqᷣd:et ſic cõcedo ꝙ relatio eſt adaliqͥd. ſiliter eãle/ſiłe/⁊ idẽ. Quedã fundant᷑ ſuꝑ potẽtia Sco.in.xt. actiua ⁊ paſſiua:vt paternitas fundat᷑ ſuꝑ poten/ diſ.z0. q.!. tia actiua pr̃is: ⁊ filiatio ſuꝑ potentia paſſiua filij. et in młtis Quedã fundant᷑ ſuꝑ mẽſura ⁊ mẽſurabili:vt ſcien alijs locis. ☚ Mg duplex eſt relatiuü: Gcdo ſciẽdũ ſcilʒ bm eſſe et ſᷣm dici. Añ relatiuũ hᷣm dici/ eſt ꝙ impoꝛtat abſolutũ ⁊ re ⁊ babitus impoꝛtãt abſolutũ /ſcʒ q̃litatẽ ⁊ relatio/ nẽ annerã illi abſoluto:ꝰ de iſtis intelligit᷑ ꝙ rela/ Liuis ineſt ↄtrarietas.i.relatiua ſᷣm dici et hᷣm eſſe abſolutũ qð impoꝛtãt ↄtrariant᷑. Et dicit᷑ notãter ſᷣm eſſe abſolutũ:qꝛ rõne relationis nõ opponunt᷑ ↄtrarie:licet poſſint opponi relatiue: vt ſciẽtia ſᷣm lationẽ ſub eodẽ noĩe annerã tali abſoluto:vt ſcia tia ⁊ ſcibile:⁊ in iſtis nõ eſt mutuitas: nec de iſtis ꝓpꝛie intelligunt᷑ due pꝛedicte ꝓpꝛietates. Et ad uerte ꝙ talis.pꝓpꝛietas eſt ꝓpꝛia ſcðᷣo mõ.Eẽt ſi qͥs cõtra iſtã arguat:qꝛ pꝛiꝰ natura ⁊ poſteriꝰ natura ſunt relatiua:⁊ tamẽ nõ ſunt ſimul natura:igitur. Scðo ſic:pꝛiꝰ tꝑe ⁊ poſteriꝰ tꝑe ſunt relatiua:⁊ tñ nõ ſunt ſimul natura qᷓ;tũ ad actualẽ exiſtentiã:qꝛ pꝛiꝰ tꝑe exiſtit pꝛiꝰ qᷓ; poſteriꝰ tꝑe. Ad pꝛimũ dicit᷑ ꝙ pꝛiꝰ ⁊ poſteriꝰ natura accepta ꝓ ꝑ ſe ſignifſicatt/ ſunt relatiua ⁊ ſunt ſimul natura:ſed ſi capiant᷑ ꝓ co.n.- ſ. 0.C.I. 11 mttls js locds- Pꝛedicamentoꝛum A ſignificatis materialibꝰ ſeu ꝓ denoĩatis non ſunt Sco.in.A. relatiua neq; ſimul natura. Ad ſcðᷣm ðꝛ ꝙ ꝓpꝛie/ diſ.1z. q.1. tas debet intelligt de relatiuis permanẽtibꝰ/ ⁊ nõ ſucceſſiuis:cuiuſmodi ſunt pꝛiꝰ et poſteriꝰ tꝑe:vel põt dici ꝙ pꝛiꝰ ⁊ poſteriꝰ tꝑe nõ ſunt relatiua huiꝰ Hoc decla/ Pꝛedicamẽti/cũ non ſint realia:cũ qͥdlibet extremũ rat Sco.in ᷣm eſſe reale nõ referat᷑ ad aliud.Sʒ diceret aliqs quot.q.⸗. quõ debet intelligi hoc dictum philoſophi in quo arti. 2. dicit᷑:deſtructo ſcibili /deſtruit᷑ ſcientia:cũ ſcientia poſſit remanere ſcibilt deſtructo. Dicitur ꝙ debet intelligi capiendo ly ſcibile diſtributiue: ita ꝙ ſit ſenſus:omni ſcibili deſtructo/ deſtruitur ſcientia. 1&ε G circa textum inci- Quarto ſciẽdũ dunt alique difficul tates. Pꝛima/ vtrũ relatiuũ debeat diffiniri ꝑ ſuũ coꝛrelatiuũ:vt pater ꝑ filiũ/⁊ filiꝰ ꝑ patrẽ? Rñdet᷑ bꝛeuiter vt reſpõſum eſt in pꝛedicabilibꝰ/capło de ſpecie ꝙ relatiuũ non debet diffiniri ꝑ ſuũ coꝛrela/ tiuum:qꝛ vnũ non eſt notius alio/ cum ſimul ſe po nant:ido ꝑater nõ eſt notioꝛ filio/nec ecõtra. Dico ſcðo ꝙ relatiuũ debet diffiniri ꝑ fundamentũ ſuũ/ qð ponit᷑ in recto: ⁊ ꝑ fundamentũ ſui coꝛrelatiui/ qð ponit᷑ in obliquo:vt pater diffinit᷑ ꝑ ſuũ funda/ mentũ /⁊ ꝑ fundamentũ ſui coꝛrelatiui.ſ.filij:vt pr eſt aĩal qð genuit aliud aĩal ſibi ſile in natura de ſemine ſuo:et filius eſt aĩal genitũ ab alio aĩali de ſemine ſuo:⁊ hoc ſupple diffinitione data ꝑ addi/ tamentũ/ vt viſum eſt in pꝛedicabilibꝰ: quõ nullũ accidẽs põt diffiniri diffinitione cõpleta/ niſi ꝑ ad ditamentũ:lʒ bñ habeat genꝰ⁊ dꝛñam.Sed 5 iſta arguik:qꝛ dicit phus ꝙ ſi qͥs diffinite nouerit vnũ relatiuoꝛũ/ diffinite cognoſcet ⁊ reliquũ:qð nõ vi/ deret᷑ eſſe verũ ſniſi vnũ relatiuũ diffiniat᷑ per reli/ quũ. Dicit etiã Poꝛphyrius ꝙ neceſſe eſt in vtro⸗ rumq; vtriſq; rõnibꝰ vti. Itẽ pater ſic cõmuniter diffinit᷑: Pater eſt res habẽs filiũ:⁊ filiꝰ eſt res ha bens patrẽ. Itẽ illud ꝑ qð adequate ⁊ cõuertibiłr explicat᷑ natura alteriꝰ/ debet poni in diffinitione ulliꝰ: ¶ʒ ꝑ coꝛrelatiuũ cõuertibilr ⁊ adeq̃te explicat natura relatiui:⁊ ſine ipſo non ꝑõt explicari:qꝛ na tura retatiui eſt eſſe ad aliud. ¶ Ad pꝛimũ ðꝛ ꝙ illud coꝛrelariũ Briſto.de rigoꝛe eſt falſum/ cũ ſit vna cõditionalisjcuiꝰantecedẽs põt eſſe verũ ſine cõſequẽte:qꝛ qͥs põt diffinire vnũ relatiuũ ꝑ ſuum fundamentũ/⁊ ꝑ fundamentũ ſui coꝛrelatiui/ dato c nõ cogſcat᷑ ſuũ coꝛrelatiuũ: põt tñ ſic gloſari ꝙ ĩ qs diffinite coguerit vnum relatiuũ/ faciliter po terit cogſcere et reliquũ. ¶ Ad dictũ Poꝛphyrij dicit᷑ etiã ꝙ de rigoꝛe ſermonis eſt falſum /niſi ex/ ponat᷑ ad ſenſum qͥ fuit expoſitũ in pꝛedicabilibꝰ. Dicit᷑ etiã ꝙ tales diffinitiones que cõiter dant᷑/ nõ ſunt ſufficiẽtes:vt viſum eſt in pꝛedicabilibus. Ad aliud ðᷣꝛ ꝙ relatiuũ refert᷑ ad ſuũ coꝛrelatiuũ: ſed non terminat᷑ ad ſuũ coꝛrelatiuũ /ſed ad ſunda mentũ ſui coꝛrelatiui a quo habet depẽdẽtiã:ideo debet diffiniri ꝑ fundamentũ/⁊ nõ per ſuũ coꝛrela tiuũ. ¶ Pꝛo cuiꝰ declaratione ſupponit᷑ ꝙ quedã eſt relatio que fundat᷑ in abſoluto/ et terminat᷑ ad abſolutũ:ſicut ſilitudo que ẽ inter duo alba. Alia eſt que fundatur in reſpectu/⁊ terminat᷑ ad reſpe/ ctum:ſicut diſtinctio que eſt inter duas ſimilitudi nes. Zlia ẽ que fundat᷑ in abſoluto/⁊ terminat᷑ ad relpectũ:ſicut eſt diſtinctio albedinis a ſilitudine. Aua eſt que fundat᷑ in reſpectu /⁊ terminat᷑ ad ab/ ſolutũ: ſicut eſt diſtinctio ã̃ diſtinguit᷑ ſilitudo ab albedine.Et aduerte ꝙ qñ dicit᷑ ꝙ relatio eſt inter duo extrema/ debet intelligi in vno fundamẽtalr vel ſubiectiueſ⁊ in alio terminatiue.Et hec de pꝛi Sco.in.x. diſ.z0. q.. quirit terminũ in aptitudine: et pꝛedicatur de ſuo Fo. 31 mo articulo.Atum ad ſecundum articulum. C Dubitat ꝛimo vtrũ ois relatio un—4 — P ſit reponibilis in ſ εεμ ☛☛αά hoc pꝛedicamento. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutione ponunt᷑ alique diſtinctiones. Pꝛima/ duplex eſt relatiuũ: ² ſcʒ hᷣm dici ⁊ ſᷣm eſſe/ de qᷣbꝰ iam viſum eſt.Et ſi qͥs dicat:relatiua ſᷣm dici non ſunt relatiua ſᷣm eſſe:a nõ ſunt relatiua:gꝛ ſolũ relatiua ſᷣm eſſe ſunt rela/ tiua. Añdet᷑ bꝛeuiter ꝙ relatiua ſᷣm dici nõ ſunt in boc pꝛedicamẽto /cũ de ſᷣcato pꝛncipali nõ impoꝛ tent relationẽ /ſed aliquid abſolutũ.Ex qͥ̊ ſequit᷑ ꝙ ula diuiſio relatiui in relatiuũ ſᷣm eſſe/⁊ relatiuum Em diciſeſt diuiſio equiuoct in ſua equocata. Bñ ſicut hõ pictus nõ eſt hõ:ita relatiuũ hᷣm dici/ non eſt relatiuũ. Nam relatiuũ ꝓpꝛie/eſt qð ſᷣm totum ſuũ eſſe habet dependentiã ad aliud tanqᷓ; ad ſun terminũ. Et ðꝛ notanter/ tanq; ad ſuũ terminũ:qr 1 licet accidẽs habeat depẽdentiã ad ſuũ ſubiectũ/ Sco.in ät. non tñ tanqᷓ; ad ſuũ terminũ.Scsta diſtinctio: du ꝗ.3. et in. 4. plex ẽ relatio.ſ.rõnis ⁊ realis. Realis qᷓ põt exiſte/ diſ. 6. qꝗ.1o. re ſecluſo q̃cunq; actu itellectꝰ: ita ꝙ ſuũ eẽnõ eſt et. 14. diſ. ſuũ intelligi:⁊ ad iſtam ſufficiunt tres cõdttiones. q.i. Pꝛma/ ꝙ extrema ſint realia:ſic ꝙ in ratione fun/ Sco.in at. dandi ⁊ terminandi nõ dependeant ab intellectu. ꝗ.6. arti.3. Scða/ꝙ ſint realiter diſtincta: et iſta conditio de bet intelligi de relatiuis intrinſecus adueniẽtibꝰ. Tertia/ꝙ relatio oꝛiatur inter extrema ex natura extremoꝛũ /⁊ nõ ꝑ actũ cõparatiuũ intellectꝰ. Sed relatio rõnis/ eſt que fit ꝑ actũ cõparatiuũ alicui potẽtie /ſicut ſunt ſcðe intẽtiones: ⁊ tales nõ ſunt in hoc pꝛedicamento. Aduerte tñ ꝙ relatio rõnis capit᷑ qñq; ꝓ relatione cui deficit vna cõditio re/ quiſita ad relationẽ realẽ:ſicut eſt diſtinctio entis D ad nõ ens:ſicut eſt idẽtitas eiuſdem ad ſeipſum:⁊ Sco. in ã ſic de mktis alijs. Tertia diſtinctio/ relatio realis q. 2. ₰ eſt duplex:Quedam eſt aptitudinalis:que nõ eſt. niſi aptitudo vel inclinatio ad aliqͥd/que ſolum re fundamẽto ꝑ ſe ſcðo mõ cũ qͥ idẽtiſicat realiter: vt Sco:in 3. riſibilitas ⁊ flebilitas: ⁊ tales relatiões reductiue dt.7. ſunt in illo pꝛedicamẽto in quo eſt fundamentum vel ſubiectum earũ/ vt iam ſepe viſum eſt. Alia eſt relatio actualis que requirtt fundamentũ ⁊ termi- num actuatiter exiſtere:vt paternitas/ſilitudo:et Sco.in. 4. oĩs talis cõtingeter pꝛedicat᷑ de ſuo fundamẽto. Sco.in. 4. t. Quarta diſtinctio/ dupler eſt relatio realis actua diſ. 3. qꝗ..=—a S⸗ſtem⸗ 5 lis: Quedã eſt intrinſecus adueniẽs /que neceſſa/ et. S. diſ. rio ponitur poſitis fundamẽto et termino etiã in q ·1o · quacũq; diſtãtia:ſicut eſt ſititudo inter duo alba/ et paternitas ⁊ filiatio. Alia eſt extrinſecus adue⸗ niens/ que neceſſarto nõ ponit᷑ poſitis termino et fundamẽto: immo pꝛeter fun ũ ⁊ terminũ requirit᷑ adhuc aliqð extrin ſecũ.ſ.debita applica/ tio:⁊ tales nõ ſunt in hoc pꝛedicamẽto/ ſed in ſex Sco.in.ꝛ. vltimis pꝛedicamẽtis. Quinta diſtinctio:relatio/ diſ..qꝗ./ã.) num quedã eſt diſtincta a ſuo fundamento ſicut E eſt paternitas: quedam vo non: vt creatio paſſiua rei. et de iſta dat᷑ talis regula: Omnis relatio cuiꝰ fundamẽto repugnat eſſe ſine termino/ eſt eadem realiter cũ ſuo fundamento:⁊ talis eſt in eodẽ pꝛe/ dicamẽto /ſicut eſt fundamentũ ſuũ cũ quo idẽtiſi Sco.in qt. catur. Sexta diſtinctio: relationum quedam ſunt q.6. equiparantie/ quarũ extrema ſunt eiuſdẽ rõnis in 5 rõne fundandi vt ſilitudo/ equalitas. quedã ſum diſquiparantie:⁊ iſte ſunt duplices.ſ.ſuppoſitio/ nis ⁊ ſuperpoſitionis. Superpoſitionis/ eſt cui⸗ fundamentũ habet ſuperioꝛitatẽ reſpectu funda/ menti ſui coꝛrelatiui:vt paternitas.et deber intel/ 2n P pñt pᷣdicari de ſeipſis in ꝓpõne cauſante cõceptũ cõpletũ ⁊ ꝑfectũ ſine obliqͥ alteri, termini ipſis ad aito:ſlã dicẽdo/pf̃ eſt pf:cõceptꝰ illiꝰ ꝓpõnis nõ ẽ Sco.vbl.ʒ cõplerꝰ:ſi vᷣo dicat᷑/ pr filij pr: tunc ẽ cõpletꝰ.His et in. z.q. auotli. ſuppoſitꝭ ð᷑ꝛ pꝛĩo ꝙ oĩs relatio pᷣdicamẽtalis eſt a ſuo fundamẽto reałr diſtincta:ꝗð ꝓbat᷑ multipłr. Pꝛĩo ſic:qñcũq; aliq duo ſic ſe habẽt ꝙ vnũ realr nõ tñ ẽ plures pfes:⁊ ponit᷑ talis regula: Ad mul tiplicationẽ cõcretoꝛũ nõ ſufficit multiplicatio foꝛ marũ/ ſed reqͥri᷑ plurificatio ſuppoſitoꝛũ: ⁊ qꝛ ſoꝛ/ tes non eſt plura ſuppoſita: iðo lʒ habeat plures paternitates/ nõ tñ ðꝛ plures pr̃es: ſicut lʒ ſoꝛtes habeat plures ſciẽtias/nõ tñ ꝓpter hoc ðꝛ plures ſciẽtes. ¶ Ponit᷑ adhuc alia regula:ꝙ ad młtipli/ Liber E ligi de ſuperioꝛitate dominij/æ non cõitatis. Sed manet altero non mantte/ illa diſtinguunt reakr: H 1 relatio ſuppoſitiõis/eſt cuiꝰfundamẽtũ hʒ inferio nãꝑ h̊ ꝓbat phᷣus materiã eẽ diſtinctã reafr a foꝛ/ 8 ritatẽ dominij vel ptãtis reſpectu fundamẽti ſui ma.Sʒ fundamẽtũ reałr manet deſtructa relatio/ Heruen conreiatiuu vt filiatio.Septia diſtinctio:relationũ ne:nã ſoꝛtes manet /ſua paternitate deſtructa.nec Saen quedã ẽ trãſcẽdẽs/ q ·ſ.nõ determĩate fundat᷑ ſuꝑ valet illa ſolutio aliãrũ dicentiũ ꝙ paternitas ma re vnitꝰ pᷣdicamẽti: alia ẽ pᷣdica mẽtalis/q̃ determi⸗ net/ſz nõ manet paternitas: qꝛ ꝑ talem ſolutionẽ nate fundat᷑ ſuꝑ re vni pᷣdicamẽti.Ex oibꝰ iſtis ſe poſſet quis tenere ꝙ foꝛma ignis nõ diſtinguit᷑ a quit᷑ ꝙ ad ꝙ aliꝗᷓ relatio ſit in h pꝛedicamẽto/ ã̃t materia/ dicẽdo ꝙ foꝛma manet /ſed nõ manet foꝛ tuoꝛ cõditiões reqͥrunt᷑.Pꝛĩa /ꝙ ſit relatio realis: ma:⁊ mtta alia incõueniẽtia ex tali ſolutiõe ſeque/ et ꝑßʒ excludunt᷑ relatiões rõnis.ſcð̃a /ꝙ ſit finita rent᷑. ¶ Scdðo ſic:ſi relatio eẽt eadem reałr cũ ſuo et limitata:⁊ ꝑ hʒ excludunt᷑ relatiões trãſcẽdẽtes. fundamẽto/ aliqͥd idẽ nũero ꝑ verã idẽtitatẽ inclu off tertia/ ꝙ ſit actualis realr diſtincta a fundamẽto: deret oppoſita/hoc eſt impoſſibile.ↄña ptʒ: qꝛ in Hinn et ꝑ b excludunt᷑ relationes aptitudinales q̃ redu eodẽ ſucceſſiue fundant᷑ relatiões foꝛmafr oppoſi/ he V cunt᷑ ad pdicamẽtũ ſui fundamẽti.ã̃rta/ꝙ ſit rela/te:igit᷑ ̃ rõne vna illarũ erit cũ illo et alia. ¶ Itẽ Sco tio ĩtrinſecꝰ adueniẽs: ⁊ ꝑʒ excluqunt᷑ ſex vltima iĩpoſſibile ẽ idẽ reałr ſit⁊ ſemel intẽdi ⁊ remitti: ſʒ Dubitat ſcdðo vtrũ(pᷣdicamẽta. relatio intẽdit᷑ qñ fundamẽtũ remittit᷑: g̊ ſi relatio relatio ſit res realis ſit eadẽ ſuo fundamẽto/ idẽ ſimul intẽdet᷑ ⁊ remit realr diſtincta a ſuo fundamẽto/ ſeu a re abſoluta tetur: Ideo iſta opinione relicta:reſtat ſoluere rõ/ cui attribuit᷑:vt vtrum ſiłitudo ſit res diſtincta ab nes alteriꝰ opinionis. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ: negando Ochkam in albedine/ ⁊ ſilr de alijs. ¶ Dicũt aliq; ꝙ relatio nõ minoꝛẽ:⁊ ad ꝓbationẽ ðꝛ/ ꝓducit᷑ ab illo a quo pꝛĩo dil. 30 eſt aliꝗ̃ res reafr diſtincta a re abſoluta: vt ſilitu/ ꝓducit᷑ extremũ:nec ẽ incõueniẽs creaturã agere q.1.z. et.3. do nõ eſt res diſtincta ab albedine/iĩmo ẽ ipſamet ad tantã diſtãtiã reſpectu relatiõis. ¶ Ad ſcdam per totum. albedo: ⁊ ꝓbãt aliqͥbꝰ rõnibꝰ. Pꝛĩo: qꝛ ſequere 8ꝛ/ negãdo minoꝛẽ: et ad ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ nõ eſt ſile ꝙ ſoꝛte albo exiſtẽte parrhiſiꝰ/nõ poſſet generari de paternitate ⁊ ꝓductione:qꝛ ꝓquctio eſt ꝗᷓ pꝛo/ Hoc vnũ albũ rome/qͥn generaret᷑ aliqͥd ĩ ſoꝛte exiſtẽte ducẽs foꝛmaſr ð᷑ꝛ ꝓducẽs:iðo ibi ſtandũ eſt:ita ꝙ tat pu parrhiſiꝰ:qꝛ ſi generet᷑ aliqð albũ rome /ſoꝛtes exi nõ opoꝛtet querere qͥ̊ ꝓducat᷑ ꝓductio:vt ptʒ per Scol ſtens parrhiſius erit ſibi ſilis: et nõ niſi ſilitudine duas regulas:Pꝛia/qñ aliqͥd ẽ tale denoĩatiue /et aill realr diſtincta a ſoꝛte/ vt dicis:ſʒ h eſt falſuʒ: qꝛ vł aliud eſt foꝛmalr tale:tunc ſtandũ eſt in illo ꝗð eſt an illa ſilitudo. ꝓduceret᷑ a deo ĩmediate:⁊ B nõ:vel a foꝛmatr tale.Et ponit᷑ alia regula: qñcũqʒ; aliqͥd ẽ creatura ꝓducẽte illð albũ rome:ſʒ B nõ: qꝛ actio mediũ in aliqͥ oꝛdine/ non oꝑtet tali medio aſſigna creature nõ ẽ ad tãtã diſtãtiã:igi᷑ ¶ Scðo ſic:oiĩs re aliud mediũ /ſʒ ipſum ſeipſo in totali oꝛdine eſt entitas realis ẽ terminꝰ alicuiꝰ ꝓductiõis realis: mediũ. Alia regula:oĩs relatio eſt diſtincta a fun/ ſʒ relatio nõ ẽ terminꝰ alicuiꝰ ꝓductiõis realig nõ damẽto /qñ fundamentũ põt eſſe ſine termĩo talis Noeſt aliã entitas realis diſtincta a ſuo fundamẽto. relationis: et ꝗñ nõ põt/ tũc relatio ẽ eadẽ realr cũ 3 b F Winoꝛ ptʒ:ſi em̃ paternitas ſit terminꝰ alicuiꝰpꝛo fundamẽto. ¶ Ad tertiam ðꝛ/ꝙ nõ eſt incõueniẽs. 3 ductionis: ⁊ cum ꝓductio ſit relatio/ querã de illa de rebus reſpectiuis. ¶ Ad quartã ðꝛ:ꝙ iſte rela/ ꝓductiõe cuiꝰerit terminꝰ:⁊ ſis ꝓcedet᷑ in infinitũ. tiones ꝑ nullã potentiã pñt ſeparari a ſuis funda/ Itẽ lequeret ꝙ in eadẽ re eſſent infinite entitates mentis:et hoc ꝓpter dependentiã eſſentialem vel reales:ↄñs ẽ impoſſibile.ↄma ptʒ:qꝛ eadẽ res ẽ di naturalẽ coexigẽtiã quã habẽt ad ſua fundamen/ ſtincta ab infinitꝭ rebꝰ:ſʒ cũ diſtinctio ſit relatio/ſe ta:iðo paternitas non põt ſeparari a ſoꝛte ipſa re/ quit᷑ ꝙ in eadẽ re erunt infinite relationes. Itẽ ſe manẽte:⁊ hec ad duo incõuenientia. Ad tertiũ in/ qneree pri 8 ſcrles eei platonis/ 35 nũqᷓ; ge cõueniẽs ðꝛ ꝙ nõe incõueniẽs/ ĩmo Weeau. nuit. Scðo ſequeret᷑ ꝙ ſoꝛtes nõ eẽt prf̃ platonis/ vtrũ ſoꝛtes habẽs quẽ tñ genuit. Ptʒ pꝛia ↄña:qꝛ ſi pr ſit res diſtin/ 2 ubitar tertio plures filios/ ha⸗ cta a cicerone q genuit platonẽ/pot ſeꝑari ab eo:⁊ beat tot paternitates qᷓt hʒ fllios? Et arguit᷑ pꝛĩo ꝑ potẽtiã diuinã poni in ſoꝛte:⁊ denoĩare ſoꝛtẽ pa ꝙ nõ:qꝛ ſequeret᷑ ꝙ idẽ hõ eẽt plures pf̃es:ſʒ ↄñs trẽ platonis.Scða ↄña ꝓbat᷑:nã deꝰpoſſet pater eſt falſum:igit᷑ ⁊c̃.ↄña ꝓbat᷑:qꝛ ſicut pr vna pater/ nitatẽ ſoꝛtis ſeꝑare a ſoꝛte/ et ponere in iohãne:q̊ nitate dicit᷑ pater: ita etiã et alia paternitate dicik Sco.in. 2 facto/ ſoꝛtes nõ erit plus pfᷣ/ ⁊ iohãnes erit pr aui pater:⁊ cũ ſint plures paternitates/ ſequit᷑ ꝙ dicet Lwch nunqᷓ aliqᷣd genuit. ¶ Alia ẽ opinio. Pꝛo cuiꝰ ſo/ plures pfes. ¶ Scdo ſic: Impoſſibile eſt plura dil.x.q.ᷣ.· lutione ſupponit᷑ ꝙ pᷣdicamẽta ſũt decẽ res realr accidẽtia ſolo numero differentia eſſe in eodẽ ſub diſtincte. Quarũ aliqᷓͥ ſunt abſolute/ et aliq̃ reſpe/ iecto:s plures paternitates nõ pñt eſſe in eodem. ctiue:ita ꝙ abſolutũ ⁊ reſpectiuũ pꝛimo ſunt die ¶ Sʒ in oppoſitũ arguit: qꝛ coꝛrelatiua ſũt ſimul rerũ:lʒ ſcdðario ſint dꝛñe termioꝝ. ¶ Scðo ſuppo natura:⁊ poſita ſe ponũt/et perẽpta ſe Perimmüt,s Alde nitur ꝙ hᷣm diuerſitatẽ rerum/eſt diuerſitas termi deſtructo vno ſilio ad quẽ pf̃ refert᷑/ deſtruet vna uatg noꝛũ ſᷣcantiũ illas res. ¶ Ex ã ſequit᷑ ꝙ cũ aliaue paternitas:ſed ipſe eſt pỹ reſpectu alteriꝰ filij: F in res ſint abſolute et alique reſpectiue: aliq termini ipſo erũt plures paternitates. Añdet᷑ bꝛeuiter ad ſᷣcãt res abſolutas:⁊ ſunt illi qͥ pᷣdicant᷑ de ſeipſis dubium /ꝙ tot ſunt paternitates in ſoꝛte ãt habet in ꝓpõne cauſante cõceptũ ꝑfectũ /ſecluſo oĩ obli/ filios:⁊ ſic albedo hʒ tot ſilitudines qͥt ſunt albedi Scoin quo alteriꝰ termini:vt hõ ẽ hõ: nec ð:/hõ eſt hoĩis nes in mũdo:⁊ hoc nõ eſt incõueniẽs. Ad rõnes. co. gi. võ. Alij fũt qͥ ſcat res reſpectiuaſ. Et ſunt illiq nõ ¶ Ad pꝛimã ðꝛ: ꝙlsʒ ſint plures paternitates/ di.ʒ·q. v Pꝛedicamentoꝛum A cationẽ cõcretoꝛũ nõ reqͥri młtiplicatio foꝛmarũ/ ſed ſufficit młtiplicatio ſuppoſitoꝛũ:vt ſi vna albe do eſſet in pluribꝰ rebus/ille res dicerent᷑ plura al ba. ¶ Ad ſcðam ðꝛ:ꝙ verũ eſt de accidẽtibꝰ abſo/ lutis/ que acqͥrunt᷑ ꝑ verũ motũ et trãſmutationẽ: ſicut eſt caltditas. ¶æt ſi qͥs dicat:in aqua eſt ca/ liditas /⁊ tñ ibi ſunt plures caliditates acquiſite p verũ motũ ⁊ trãſmutationẽ.Dicit᷑ ꝙ oẽs ille cali/ ditates dicunt᷑ facere vnã totalẽ caliditatẽ/⁊ non ſunt ibi diuiſe:et ſic eſſe plura accidentia abſoluta eiuſdẽ rõnis in eodẽ ſubiecto/ nõ eſt incõueniens. Hec omia ¶ Sed quereret aliqͥs/ vtrũ relatiuũ in cõi qð eſt habentur a genꝰ generaliſſimũ/ referat᷑ ad aliqð coꝛrelatiuũ⸗ Sco.vt.õ. Et videt᷑ ꝙ non:qꝛ q̃ rõne relatiuũ eſſet gen? gene raliſſimũ/ita ⁊ coꝛrelatiuũ:⁊ ſic eſſent piura gene/ ra adaliqͥd. Rñdeo ꝙ relatiuũ in cõi non refert᷑ ad aliqð coꝛrelatiuũ ſibi adequatũ. Scðo dico/ ꝗꝙ tale relatiuũ refert᷑ ſolũ ꝓ ſuo inferioꝛi:ſicut ſile in cõi nõ refert᷑ ꝓ ſiłi in cõi ad ſiłe/ſʒ ꝓ aliq̊ inferioꝛi: et ſic relatiuũ in cõi bñ refert᷑:ʒ nõ ꝓ ſe/ ſed ꝓ ſuo inferioꝛi.Et ſi qͥs dicat:relatiuũ dat pꝛimo intelli/ gere ſuũ coꝛrelatiuũ cõe:; pꝛio refert᷑. ¶ Ad illud rñdeo ꝙ nõ eſt tale coꝛreiatiuũ eiꝰ vt cõe /niſi iᷣm vt ſumptũ ꝓ aliqͥ inferioꝛi. Dico etiã ꝙ nõ opoꝛtet aſſignare fundamentũ adequatũ relatiui in cõi: qꝛ ſolũ fundat᷑ in illis in qͥbꝰ fundant᷑ ſua inferioꝛa. Et hec de ſcðo articlo. Atũ ad tertiũ articulũ ſit: LCõcluſio rñſalis ad queſitũ: Diffinitio nes 2 ꝓpꝛietates adaliquid in textu ſunt a phᷣo ſufficiẽter aſſignate:⁊ hec conclu ſio relinquit᷑ tanqᷓ; pꝛobata ex pꝛimo articulo. Ad rõnes añ oppoſitũ. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ negando an tecedẽs:et ad pꝛimã ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ relatio media inter dictoꝛia eſt ensx relatio rõnis:q̃ tñ nõ con B'tinetur ſb adaltqͥd/qð eſt pꝛedicamẽtũ. Ad ſcðᷣam ꝓbationẽ ð᷑ꝛ:ꝙ relatio vt eſt cõis relationi reali et rõnis/nõ eſt genꝰ generaliſſimũ:cũ ſit pure eqͥuo/ cum:ſed accepta ꝓ relatione finita actuali reali et intrinſecus adueniẽte diſtincta a ſuo fundamẽto eſt pꝛedicamentũ. ¶ Ad ſcðam ð᷑ꝛ ꝓ pꝛia ꝑte:ꝙlʒ relatiuũ poſſit denoĩatiue pꝛedicari de rebꝰalioꝛũ pꝛedicamẽtoꝛũ:nõ tñ ꝓpter hoc ſequitur ꝙ nõ ſit genꝰ /cũ habeat ꝓpꝛia inferioꝛa de qͥbꝰ in qͥd pꝛedi catur. Ad ſcðam partẽ ptʒ ſolutio in ſcdo dubio. ¶ Zd tertiã patet ſolutio: nã dictũ eſt ꝙ ‚riſto. exẽplificat de poſitione/ ſeſſione inſequendo viam platonis:dictũ eſt etiã ꝙ ſcĩa ⁊ habitꝰ ſunt ſolũ re latiua ſᷣm dici.¶ Ad aliã ðꝛ/ꝙ nõ eſt incõueniẽs oẽm rẽ reałr dici adaliqͥd ſeu idẽtificari cũ aliã̃ re/ latione. ¶ Ad q̃rtã ꝓ pꝛia ꝑte ptʒ ſolutio:⁊ ꝓ alia ðꝛ ꝙ relatio in abſtracto nõ refert᷑ neq; opoꝛtet/ cũ ſit ilud qͥ aliqd foꝛmałr ðꝛ referri. ¶ Ad qͥntã ptʒ ſolutio ꝓ tribus pꝛimis partibꝰ:ſed ꝓ q̃rta ðꝛ ꝙ lʒ res que denoĩat᷑ pater/ ſit pꝛioꝛ re que denoĩatur filius:non tamẽ pater eſt pꝛioꝛ filio/nec ecõtra. Valitatem vero dico ſᷣm quam 0Q quales eſſe dicimur. Eſt autem 3 ſind ans eoꝛum. Hoc decla rat pulchꝛe Sco. in.z. diſ.i.ꝗ.y. Aide Sco. in qͥt.q.q. d eſt q̃ntũ caplm huiꝰ tractatꝰ in quo phus determĩat de ã̃rto pᷣdicamẽto: et diuidit᷑ in tres ꝑtes pꝛincipales. ¶ In pꝛĩa ꝑte Determinat de ã̃litate ſᷣm eius diffinitionẽ dicẽs: Qualitas/ eſt ßm quã q̃les eſſe dicimur. Deinde ſubdit ꝙ ãlitas eſt de numero illoꝛũ q̃ multiptr di cunt᷑.i.ãlitas eſt de numero illoꝛũ/q̃ habẽt młtos modos vt᷑ ſpẽs ſʒ ſe. Cuiꝰ pꝛima ſpẽs eſt habitꝰ ⁊ diſpoſitio:⁊ differũt inter ſe duplr. Pꝛĩo/ qꝛ habit Fo. 32 eſt pmanẽtioꝛ diſpoſitione:qð ꝓbat duplr. Pꝛlo/ exẽplo:qꝛ ſcĩe ⁊ vᷣtutes q̃ ſunt qͥdã habitꝰ/vident᷑ eſſe de difficili mobiles a ſᷣiecto.Si qͥs em medio criter ſumat ſcientiẽã /de difficili ſeparat᷑ ab eo/niſi fiat grandis ꝑmutatio vł ab egritudine vł ab aliqã alio. Silr virtutes moꝛales: vt iuſticia ⁊ caſtitas/ nõ vident᷑ faciłr ſeparari a ſbiecto: ſʒ diſpoſitiões ſunt facilr mobiles a ſBᷣiecto:vt caloꝛ ⁊ frigiditas/ egritudo et ſanttas.Scðo ꝓbat ſigno: qꝛ in diſci/ plinis nõ multũ retinẽtes/ non dicunt᷑ hr̃e habitũ quis habeãt diſpoſitionẽ. Scðᷣa dꝛña eſt:qꝛ habi tus ſunt diſpoſitiões:ſʒ nõ eſt neceſſe ꝙ diſpoſitio nes ſint habitꝰ. ¶ Deinde ponit ſcðam ſpeciẽ q̃li/ tatis dicẽs:ꝙ aliqð genꝰ ̃iitatis eſt naturalts po tẽtia vel impotẽtia:hᷣm qð pugillatoꝛes/curſoꝛes/ ſalubꝛes ⁊ inſalubꝛes dicunt᷑:⁊ quecũqʒ dicuntur fm naturalẽ potẽtiã vł impotẽtiã.ỹt qꝛ aliqͥs poſ ſet credere ꝙ curſoꝛ ⁊ pugillatoꝛ eſſent diſpoſitio nes vel habit:iðo remouet dubiũ dicẽs:ꝙ hic nõ accipiunt᷑ curſoꝛ ⁊ pugillatoꝛ/ vt ſunt diſpoſiti ad illos actꝰ:vt curſoꝛ dicat᷑/qꝛ hʒ actũ currẽdi:ſʒ hic accipiunt᷑ ſᷣm ꝙ babẽt naturalẽ potentiã ad alicd faciẽdũ:⁊ hoc declarat ꝑ q̃ttuoꝛ exẽpla. ¶ Pꝛimũ eſt:ſanatiui dicunt᷑ q habẽt naturalem potẽtiã /vt nihil a qͥbuſcũqʒ actibꝰ patiant᷑. ¶ Scðm exẽplũ: egrotatiui dicunt᷑ qͥ nõ babẽt naturalẽ potẽtiã ad nihil pati. ¶ Tertiũ:durũ ðꝛ qð hʒ naturalem po tentiam ad nõ cito ſecari. ¶ Quartũ:molle ðꝛ qðᷣ bʒ naturalem impotẽtiã ad cito ſecari. ¶ Deinde ponit tertiã ſpeciẽ q̃litatꝭ dicẽs:ꝙ tertia ſpẽs q̃lita tis/ eſt paſſio ⁊ paſſibilis q̃litas:vt ſũt amaritudo/ dulcedo /auſteritas/ et alie ſpẽs ſapoꝛis: ⁊ ampliꝰ frigiditas/albedo/et nigredo. Et ꝙ ſint q̃litates/ ꝓbat:qꝛ hᷣm eas dicimur q̃les:vt mel ðꝛ dulce/ eo ꝙ dulcedinem ſuſcipit.Et ſubdit ꝙ tales q̃litates dicunt᷑ paſſibiles:nõ qꝛ ſubiectũ earũ patiat᷑ aliqͥd ab eis/ſz qꝛ inferunt paſſionẽ ſenſibꝰ vrinferunt a paſſione:vt dulcedo infert paſſionẽ guſtui /⁊ caloꝛ tactui: albedo etiã ⁊ nigredo inferunt᷑ a paſſiont/ bus: vtputa a timoꝛe vel pauoꝛe:ꝓpter em̃ paſſio nes fiunt młte mutationes coloꝛũ: vt alidͥs erube ſcens factꝰeſt rubeꝰ. ¶ Peinde ponit dꝛñam inter ꝑaſſtones ⁊ paſſibiles q̃litates dicẽs:ꝙ paſſibiles ãlitates nõ ſunt de facili mobiles a ſubiecto:vt al bedo a natura.Sʒ paſſiones/ ſunt q̃ ſunt de facili mobiles a ſbiecto:vt rubedo ꝓueniẽs ex verecun dia. Ponit aliam dꝛñam: qꝛ paſſibiles q̃litates de nominãt nos ſimplt ã̃les/paſſiones vo nõ. Dein de declarat iſtas dꝛñas in paſſionibꝰ ⁊ paſſibilibꝰ ãlitatibꝰ aĩe dicẽs: ꝙ illa qlitas aĩe q̃ ẽ de difficilt mobilis vocat᷑ paſſibilis q̃litas:et illa q̃ de facili ẽ mobilis/vocat᷑ paſſio: vt ſi iracundia vel ira ſit de difficili mobilis/ vocat᷑ paſſibilis q̃litas: ſi ſit cito trãſiens ⁊ de facili mobilis/ vocat᷑ paſſio. ¶ Con/ ſequẽter ponit q̃tã ſpeciẽ ã̃litatis dicens: ꝙ q̃rtũ genꝰ q̃litatt eſt foꝛma /⁊ circa ſᷣ aliqͥd cõſtans figu ra:vt rectitudo ⁊ curuitas ⁊ ſiſia.Et ꝙ ille ſũt q̃li/ tates vſ modi qualitatũ /patet:qꝛ ſᷣm eas dicimur q̃les:vt hᷣm triangulũ aliqͥd ðꝛ triangulatũ: et bm ̃drangulũ/ᷓdrangulatũ:⁊ ſᷣm rectitudinẽ /rectũ: et curuitatẽ /curuũ. ¶ Et qꝛ aliqͥs poſſet credere g iſta qttuoꝛ/xarum/ denſum/ aſperũ /⁊ lene/ eſſent de iſta ſpecie ãlitatẽ:ideo dicit phᷣus ꝙ nõ ſunt qͥlt tates/ʒ ſunt poſitiões:qð ꝓbat ꝑ ſuas diffiniti nes:nã denſum/ eſt cui gtes ſibijnuicẽ ꝓpinque ſunt.rarũ /cuiꝰ ꝑtes a ſeinuicẽ diſtant.aſperũ /cuiꝰ vna ꝑs eſt ſuꝑioꝛ ⁊ alia inferioꝛ.lene/ eſt cuiꝰ ꝑtes in rectũ iacẽt·. ¶ Deinde ſe excuſat de 2Men⸗uße 2 34 c 1 x Liber ꝛedictoꝛũ modoꝛũ dicens: ꝙ foꝛte ſunt alij modi aᷓlitatꝭ: ſʒ illi qͥ dicti ſunt/magꝭ ſunt vſitani. ¶ In ſcða parte determinat de denoĩatiuo ſeu cõcreto ãlitatis.ſ.de ãlijponẽs eius diffinitionẽ dicẽs:g qlia dicunt᷑ q̃ ſᷣm hec denoĩatiue dicunt᷑/ vel quõ/ Ubet aliter ab his · Pꝛumã partẽ declarat per tria extẽpla. Pꝛimũ: vt grãmaticus dicit᷑ denolatiue a grãmatica:ſcðᷣm /iuſtus a iuſticia:tertiũ/ cãdidus a candoꝛe. Scðo declarat ſcðᷣam partẽ. ſ. ꝙ aliꝗ̃ ãlia dicant᷑ a pᷣdictꝭ ãlitatibꝰ aliter q́; denoĩatiue. gr̃a cui dicẽ ꝙ dupkr cõtingit aliqð qle nõ dici q̃le denolatiue. Pꝛlo/qñ q̃litati nõ ẽ nomẽ impoſitũ: vt curſoꝛ et pugilatoꝛ/ᷣm ꝙ impoꝛtant naturales potẽtias /a nulia q̊litate dicunt denoĩatiue:qꝛ illiſ naturalibꝰpotentijs nõ ſunt noĩa impoſita:q;uis Em ꝙ dicunk a diſpoſitionibꝰ vel habitibꝰ dicunk denoĩatiue ab abſtractꝭ eoꝛũ/ qͥbꝰ ſunt noĩa impo ſita:vt ab arte pugilatoꝛia dicuntur pugilatoꝛes. Scðo cõtingit qn qlitati ẽ nomẽ impoſitũſtñ con crecũ nõ ẽ debite foꝛmatũ ab abſtracto: vt ſtudio/ ſus ðꝛ a ðᷣtute:nõ denoiatiue/ denoĩatione ſupple ßm rẽ ⁊ vocẽ ſimul. ¶ In tertia ꝑte pꝛincipali de/ terminat de ꝓpꝛietatib q̃litatꝭ que ſunt tres: ã̃rũ Pꝛia eſt:ãlitati ineſt ↄꝛietas.qð ꝓbat pꝛĩo de ãli⸗ tatibꝰ:vt iuſticia ↄꝛiat᷑ intuſticie/⁊ albedo nigredi/ ni. Scðo de ã̃li ꝓbat:qꝛ iuſtũ ↄꝛiat᷑ iniuſto/⁊ albũ nigro.Et ſubdit ꝙ ↄꝛietas nõ ineſt oĩb⸗ ãlitatib': qꝛ rubeũ /pallidũ ſet ceteri coloꝛes medij nõ habẽt Zuũ.Et dicit ꝙ ſi vnũ ↄꝛioꝝ fuerit qᷓleireliquũ erit ãle:nam ſi iuſtũ ↄꝛiet᷑ iniuſto ⁊ iſtud ſit ãle /iniuſtũ etiã erit q̃le.¶ Scða ꝓpꝛietas:ãlitas ſuſcipit ma/ gis ⁊ minꝰ. qð ꝓbat tribꝰexẽplis:nã albũ ðꝛ mag et minꝰ albũ:⁊ calidũ ðꝛ magꝭ ⁊ minꝰ calidũ: ⁊ iu/ ſtum/ magt ⁊ minꝰ iuſtum.Et ſubdit ꝙ nõ cõuenit oĩbꝰãlitatibꝰ:⁊ pꝛĩio dubitãter: nã dubiũ eſt an iu/ F ſticia dicak magl vel minꝰ iuſticia/ vel ſanitas/vel grãmatica.¶ Deinde oſtẽdit ꝙ nõ cõueniat qlita ti ãrte ſpeciei/⁊ B dubitanter: qꝛ triangulus vł cir culus /aut aliã aliarũ figurarũ nõ ſuſcipit magꝭ ⁊ minꝰ nec in concreto nec in abſtracto:qð ꝓbat:qꝛ quecũqʒ recipiũt diffinitionẽ trianguli vel circult/ eãliter ſunt triãguli vel circuli⁊ ſic de alijs figurt: que vᷣo nõ recipiũt diffinitionẽ trianguli vl circu⸗ /nõ dicunk᷑ mag vl minꝰtriangulus vł circulus. ¶ Deinde ponit tertiã ꝓpꝛietatẽ ãlitatꝭ dicẽs: ꝙ ꝓpꝛü eſt ãlitati ſᷣm eã ſiłe vł diſſile dici: hoc cõue nit ſolis ã̃litatibꝰ:qꝛ ſᷣm ſolas qualitates ⁊ nõ ſᷣm aliqd aliud ðꝛ aliqᷣd ſife vł diſſile. C Finałr remo/ uet vnũ dubium:qꝛ poſſet aliqs dicere ꝙ phᷣus in determinãdo de ãᷓlitatibꝰmłta interpoſuit de re/ lationibꝰ: iðo videt᷑ incõueniẽter determinaſſe de hoc pꝛedicamẽto. Cuiꝰ dubitationis ponit duas ſolutiões. Pꝛĩa eſt/ ꝙ in pluribꝰ talibꝰgenera ſunt adaliqͥd/⁊ tñ eoꝛũ ſpẽs ⁊ indiuidua nõ ſunt adali/ quid:vt diſciplina eſt adalidͥd/ſʒ grãmatica nõ eſt adalidͥd:ideo in talibꝰgenera ſunt adaliquid /⁊ nõ ſpẽs.Et iſta ſolutio nõ videt᷑ eſſe de mẽte eiꝰ:qꝛ di cit in. 4.· topi.ꝙ ſi genꝰ ſit adaliqͥd/ſpẽs erit adali Sco.q.13. quid. Deinde ponit aliã ſolutionẽ dicẽs: ꝙ nõ eſt q̊tli.in fine. incõueniens idem eſſe quale ⁊ reſpectiuũ: nõ qͥdẽ vntuoce/ ſed equiuoce acceptum. 1« Ecipit autẽ facere et pati cõtra- 6 rietatẽet magis et minus. eſt vltimũ caplm huiꝰ tractatus:in q̊ ſtud phzus bꝛeuiter determinat de ſex vlti mis pᷣdicamẽtis.Et diuidit᷑ in duas ꝑtes. In pꝛi/ ma ponit duas ꝓpꝛietates actionis et paſſionis dicẽs:ꝙ agere ⁊ pati recipiũt ↄꝛia/ ⁊ etiã magis ⁊ minꝰv. Pꝛimã partẽ ꝓbat: qꝛ calefacere 5uat᷑ huic gð eſt frigefacere: ⁊ calefieri huic qð eſt frigefieri. Scdðam partẽ ꝓbat:qꝛ aliqͥd ðꝛ magꝭ vł min? cale fieri. ¶ In ſcðᷣa ꝑte excuſat ſe de alijs q̃ttuoꝛ gene ribus: dicẽs ꝙ de alijs pꝛedicamẽtis nihil vltra q̃ Qu erit vtrũ(dicta ſunt intẽdit dicere. Ann diffinitiões/ ſpecies/⁊ ꝓpꝛietates qlitatis ſint a pho ſufficiẽter aſſignate. ¶ Arguit᷑ pꝛimo Z pꝛeſuppoſitũ:qꝛ nuilũ eqͥuocũ eſt genꝰ:ſʒ ãlitas eſt equocũ: igit᷑. Minoꝛ ptz ꝑ phᷣm in textu dicentẽ: Qualitas eſt de numero iiloꝛũ q̃ młtiplx dicunt. Itẽ q̃litas eſt trãſcẽdẽs/cũ dꝛña lubalis q̃ eſt in padicamẽto ſube ſit q̃litas: qꝛ hᷣm eã dicimur q̃les/⁊ ſiliter ꝓpꝛia paſſio: ⁊ generafr oẽ accidens ðꝛ qlitas/ cũ pꝛedicet᷑ in q̃le. ¶ Scðo ſic: Nulla ẽ q̃litas ſᷣm quã dicimur ãles:igit᷑ diffinitio non eſt bona. Añcedẽs ptʒ:qꝛ hᷣm ãuratẽ q̃ eſt in ſoꝛte/ nõ dicimur ãles:nec ſᷣm illã q̃ eſt in platone/ et ſic de alijs:igit᷑. Itẽ q̊le diffinit᷑ ꝑ ãlitatẽ: igik᷑ q̃litas nõ debet diffiniri ꝑ ãle:qꝛ aliter idẽ eſſet notiꝰ ⁊ igno/ tius reſpectu eiuſdẽ. ¶ Tertio ſic ↄ ſpẽs ã̃litatꝭ:⁊ pꝛio ſic: Cuiuſſibet generꝭ tm̃ ſunt due ſpẽs:&ᷓ hic male aſſignant᷑ quattuoꝛ.Scðo ſic:qꝛ idẽ non põt eſſe in diuerſis ſpeciebus: nec diuerſe ſpẽs pñt in abſtracto de eodẽ verificaruigit. Itẽ vł illa duo qᷓ aſſignant᷑ ꝓ vna ſpecie: ſicut habitus ⁊ diſpoſitio ſunt eadẽ vel diuerſa:ſi eadẽ/&ᷓ male cõiungunt᷑ ꝑ cõiunctionẽ:cũ cõiũctio denotat diuerſitatẽ extre moꝛũ:ſi diuerſa/nõ erũt ſpẽs ãlitatis. ¶ Quarto ſic: Illð qð eq̃liter dꝛ de qͤlitatidꝰ pꝛimis pꝛĩe ſpe/ cieiſſcde /⁊ tertie/ et foꝛmis ſubalibus/ nõ põt poni ã̃rta ſpẽs ãlitatꝭ:ſʒ foꝛma eſt hmõi:qꝛ ãlitates pꝛi me ſcðe /⁊ tertie ſpecierũ dicunt᷑ foꝛme. ¶ Quin/ to ſie ↄ ꝓpꝛietates qᷓlitatꝭ:nã ſi vna q̃litas Zꝛiet᷑ al teri q̃litati:vt nigredo albedini:aut albedo 2 ni- gredo qᷓ ſunt:aut albedo et nigredo ꝗ̃ nõ ſunt:vel albedo ꝗᷓ eſt/ↄꝛiat᷑ nigredini qᷓ nõ eſt/ aut ecõtra. Non pꝛimũ:qꝛ albedo ⁊ nigredo q̃ ſunt/ſemꝑ ſunt in diuerſis ſbiectis:nec ſe expellunt ab eodẽ ſubie cto. Nec põt dici ſcðm aut tertiũ/cũ ↄᷣꝛietas ſit op poſitio entis ad ens. Scðo ⸗̊ ſcðᷣam ꝓpꝛietatẽ:ꝗꝛ q̃litas ↄſiſtit in indiuiſibili: vt patet ꝑ diffinitionẽ auctoꝛis ſex pꝛincipioꝛũ:dict᷑tis ꝙ foꝛma ẽ cõpoſi tioni cõtinges ſimplici ⁊ inuariabili eſſentia con/ ſiſtens. Tertio ↄ tertiã: qꝛ ſᷣm ſilitudinẽ dicimur ſiles:& nõ eſt maxime ꝓpꝛũ qualitati ſᷣm eam ſile vel diſſile dici. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtione ſicut in ceteris erunt res Lerejeutt. —[ 11 pc ödicari in q̃le põt ꝛimo ſciẽdũ abtunir no mna generalr:ſiue pᷣdicet᷑ in q̃e eſſ entiale/ ſiue acciden/ tale:⁊ iſto mõ dꝛñe ⁊ peſſiões /⁊ oĩa accidẽtia pñt dici ãlitates cũ pᷣdicent᷑ in cõcreto in ãle.Slio mõ capit᷑ ſpectalr ꝓ illo að pᷣdicat᷑ in qle accidẽtałr:ſic ꝙ non in q̃ntũ nec in qᷓtã/ nec ſᷣm aliũ ſpecialẽ mo dum pᷣdicadi pᷣdicat᷑: ſic ſola q̃litas ð pᷣdicart in quale. ¶ Et aduerte ꝙ diffinitio ãlitatꝭ dat᷑ ꝑ qle tanqᷓʒ ꝑ aliqͥd notionobis:ſed ãle diffinit ꝑ ãlitatẽ tanq́; p alidd notiꝰ ſᷣm naturã. ¶ Aduerte vlteriꝰ ꝙ duplex elt mktiplicitas: ſeu aliqͥd ðꝛ de aliquibꝰ multiplr dupkr. Anoo multiplicitate ᷣcatoꝛũ:⁊ ſic eqͥuocũ ðꝛ eẽ młtiplex.Alioo mitiplicitate ſuppo⸗ ſitoꝛũ ſeu inferioꝝ:quẽadmodũ ſuperi? ðꝛ de ſuis inferioꝛibꝰ:et tali mitiplicitate q̃litas ðꝛ multiplr. Ex iſtis ptʒ ꝙ diffinitio ãlitatꝭ debet ſic ĩtelligt: ualitas/ eſi foꝛma accidẽtalis vł diſpoſitio /ᷣm quã vel ſibi ſimilẽ᷑ in ſpecie aliãd natũ eſt dici ãle. ——Q—Vʒ—ʒ;ʒ—3;——— Pꝛedicamentoꝛum A Exr ãᷣ ſequit᷑ ꝙ ibi capit᷑ plurale.ſ.dicunt᷑ ꝓ ſingu/ lari.ſ.ꝓ ðꝛ: qꝛ aliter diffinttio nõ eſſet bona/ cũ ſᷣm nullam q̃litatẽ dicamur ãles.Dicit᷑ ſcðᷣo ꝙ diffini tio q̃liũ ſic ẽ ĩtelligẽda: Qualia dicunt᷑ q̃ ſᷣm hec.i. Eᷣm ãlitates denoĩatiue dicunt᷑/ſupple denoĩatio/ ne hᷣm rẽ ⁊ vocẽ ſimul:vel quõlibet aliter ab his.i. vel denoĩatione que nõ eſt ſᷣm rem et vocẽ ſimul/ ſʒ ſolum ᷣm rem vel ſolum hᷣm Hooe, [ᷣꝛſ ℳ☛¶ P declaratiõe duarum Scdo ſciẽdũ pꝛimarũ ſpecierũ q̃lita tis/ꝙ habitus multiplr accipit᷑. Anoò vt eſt qͥddã poſtpꝛedicamẽtum habẽs plures modos ſᷣ ſe:vt Poſten videbit᷑. Scðᷣoo accipit᷑ ꝓ reſpectu alicui⸗ abitꝰ:vt reſpectꝰ tunice ad rẽ habituatã:et ſic eſt vnũ pᷣdicamẽtũ. Tertioo capit᷑ ꝓ aliqͥ poſitiuo cui pꝛiuatiue opponit᷑ puatio:quẽadmodũ ðꝛ ꝙ viſui opponit᷑ cecitas. Alioo capit᷑ ꝓ q̃litate diſponẽte ſiectũ ad bñ vł male operãdũ ⁊ difficulter mobi/ li a ſbiecto:⁊ ſic capit᷑ ĩ textu.Etiã diſpoſitio capit᷑ Aide Sco. dupfr. Anos large ꝓ ãlitate diſponẽte ſziectũ ad in.A.diſ.6 Vñ vel male operãdũᷣ/ſiue ſit de difficili mobilis a Fl0. ſiecto ſiue nõ:⁊ ſic eſt ſuperiꝰ ad habitũ.Et videt᷑ ſic accepiſſe phus in textu cũ dicit:ꝙ oĩs habitꝰ ẽ diſpoſitio/ſʒ nõ ecõtra. Alioo capit᷑ ſtricte ꝓ ã̃lita/ te diſponẽte ſbiectũ ad bñ vł male operandũ /⁊ de facili mobili a ſBiecto:et ſic capit phus in textu cũ ponit dꝛñam inter habitũ ⁊ diſpoſitionẽ. Ex q̊ ſe/ quif᷑ ꝙ habitꝰ⁊ diſpoſitio ſic capta nõ differũt niſi inqᷓᷓtũ vnũ eſt difficulter mobile a ſBᷣiecto/ ⁊ aliud faciłtr:ꝙ nõ videt᷑ variare ſpectẽ. ¶ Sʒ ꝓ ſcða ſpe cie ſupponit᷑ ꝙ naturalis potentia capit᷑ multipſr. Anoò ꝓ potentia q̃ qͥs põt aliqͥd facere:quẽadmo dum dicimꝰ ꝙ viſus eſt potẽtia viſiua /auditꝰ po/ tentia auditiua:⁊ ſic nõ capit᷑ hᷣ. Alioo capit᷑ ꝓ qli/ 4 tate q̃ qͥs põt aliqͥd facere: ſiue talis q̃litas infue/ B nt nob a natura fiue nõ:⁊ ſic nõ capit᷑ ß. Alioo ca/ pit᷑ ꝓ habilitate vł diſpoſitiõe ſeu pꝛomptitudine inexiſtẽte nobis a natura per quã ſumꝰ habiles/⁊ pꝛõpti ad aliqͥd faciẽdũ.Ex qͥ ptʒ ꝙ curſoꝛ inqᷓ;tũ ẽ in iſta ſpecie qlitatẽ dicit mihi illð qð hʒ naturalẽ habilitatẽ ad bñ currẽdũ/et nõ qð hʒ artẽ currẽdt. Et naturalis ĩpotẽtia nõ ẽ niſi qͥdã inhabilitas vł indiſpoſitio ineñs nobᷣ a natura ꝑ quẽ aliqᷣs ẽ im potẽs ad aliqd operãdũ.Ex qͥ̊ ſequit᷑ ꝙ illa q̃ repo nunt in iſta ſpecie ã̃litatꝭ/ nõ ſunt niſi habilitates vel inhabilitates inexñtes nob a natura. Ex q̃ ſe/ quit᷑ falſitas illoꝝ qͥ dicũt ꝙ in iſta ſpecie qᷓlitatꝭ re ponunt᷑ oẽs ꝓpꝛie paſſiões/ qð falſum ẽ: qꝛ ꝓpꝛia paſſio ẽ in illo pᷣdicamẽto reductiue in qͥ ẽ illd cuiꝰ eſt paſſio. Sʒ in pꝛĩia ſpecie q̃litatꝭ reponunt᷑ oẽs actꝰ potẽtiarũ:vt audire/ videre/ intelligere/ velle. Dicunt tñ aliq ꝙ actꝰ⁊ ſpẽs potẽtiarũ ſenſitiuarũ ſunt in tertia ſpe/qð parũ ẽ curãdũ.Itẽ oẽs ſcĩe et oẽs ðᷣtutes et oẽs ſpẽs ĩtelligibiles ſunt in pꝛima Delpeie ſpẽ.Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ iſti termini ĩtelligere/ audire/ vi intelligibili dere/ velle/ ĩpoꝛtãt veras ãlitates: i ꝓpter modũ an ſit ponẽ hᷣcãdi dicant᷑ vᷣba actiua. Ex ãᷓ ſequit᷑ ꝙ młta ſunt 45 welent vᷣba actiua que nõ pᷣcant Lcionſion verã iinane 0. j&ᷣdu qtm cõem modũ lo in.l. diſt. z. Tert 10 ſciẽdũ Tteupene ⁊ paſſi/ q. G. ꝑ totũ bilis q̃litas differũt: Nã paſſio ĩpoꝛtat ãlitates ap petitꝰſenſitiui vł foꝛte etiã ĩtellectiui ꝓut tales q̃li tates ſũt facilr ĩtroducibiles ⁊ remouibiles a ſBie/ cto: vt timoꝛ/iracundta/ verecundia /doloꝛ/ delecta tio: capit᷑ qñq; tñ ly paſſio/large vt ſe extendit ad q̊litates ſenſibiles vł facilr remouibiles a ſᷣiectꝭ. Sʒ paſſibilis ãlitas capit᷑ ꝓ q̃litate ſenſibili/vt eſt difficilr remouibilis a ſtiecto. Ex ã ſequit᷑ ꝙ ĩ iſta — K O. 353 tertia ſpẽ reponunt᷑ oẽs qᷣlitates ſenſibiles:vt oẽs L ſoni/ oẽs coloꝛes/ oẽs ſapoꝛes/oẽs odoꝛes /calidi/ tas/frigiditas/humiditas/⁊ ſiccitas:⁊ etiam ſpẽs ſenſibiles /vt lumẽ:oẽs q̃litates appetitꝰ ſenſitiui: vt verecũdisa/doloꝛ/timo:/et ſic de alijs. ¶ Sʒ ꝓ ãrta ſpẽ q̃litatꝭ ſupponit᷑ ꝙ foꝛma põt capi dupfr. Anoo vt ðᷣꝛ ab infoꝛmando:et ſic oẽ illud qð infoꝛ mat aliqͥd/ ðꝛ foꝛma:⁊ ſic non capit᷑ in textu. Alioo capit᷑ ſpecialr vt cõuertit᷑ cũ ſigura:⁊ ſic capit᷑ hic. Añ dicũt aliqͥ ꝙ figura nõ eſt niſi q̃dã q̃litas cõſe/ quẽs termĩationẽ ⁊ oꝛdinẽ partiũ q̃ntitatꝭ adinui cem:ſed ꝓbabiłr põt dici ꝙ figura nõ eſt niſi oꝛdo partiũ ad ꝑtes loci vł ad totũ:ſic ꝙ ſigura ꝓpꝛie ẽ in pᷣdicamẽto poſitionis ſeu ſitꝰ.Sʒ ðꝛ poni q̃rta ſpẽs q̃litatꝭ ſeu modus q̃litatꝭ:qꝛ hʒ quẽdã modũ pꝛedicãdi q̃litatꝭ de pꝛima ſuba/ ſeu quẽdã modũ eſſendi in pꝛima ſuba:de qͥ als in phyſica videbit᷑. Ex ã ſequit᷑ ꝙ iſta q̃ttuoꝛ q̃ hic aſſignant᷑ a phᷣo/ debẽt magis dici modi q̃litatis qᷓ; ſpecies: et hoc expꝛeiſe videt᷑ velle Scotus. Añ modus differt a ſpecie:qꝛ vltra ſpeciẽ cõnotat ſeu impoꝛtat aliquã ñii accidentalitatẽ vel in Peecſe⸗nad pe nelendo⸗ deeeg⸗ 15,417 vt viſum eſt in Quarto ſciẽdũ Fenferen ſunt pꝛo nem ãſi in pꝛietates qᷓlitatis. ꝑꝛĩa: ãlitati cõuenit hr̃e ↄuũ: medio. vt iuſticia ↄꝛiat᷑ iniuſticie. Pꝛo q̊ͥ eſt aduertẽdũ/ ꝙ Zꝛietas in ꝓpoſito capitur dupfr. Anoo large pꝛo repugnãtia aliq̊rũ duoꝛũ ad eſſe in eodẽ ſubiecto: ſiue ilia ſint poſitiua/ſiue vnum ſit poſitiuũ ⁊ reli/ quũ pꝛiuatiuũ/ ſiue ſe expellant actione ꝓpꝛie di/ cta ſiue non:⁊ ſic iuſticia ⁊ iniuſticia ↄꝛiant᷑. Iniu ſticia tñ põt capi triplr. Anoo negatiue/ vt idẽ eſt ꝙ non iuſticia: ⁊ ſic iuſticia ⁊ iniuſticia opponunt᷑ / dictoꝛie. Alioò pꝛiuatiue ꝓ negatione iuſticie in ſubiecto apto nato: et ſic opponunt᷑ pꝛiuatiue vel D /ꝛie:capiẽ do /ꝛietatẽ large/ vt ſe extẽdit ad pꝛiua tiuã oppoſitionẽ. Alioo capit᷑ ↄꝛie:⁊ ſic ĩpoꝛtat ha bitum oppoſitũ habitui iuſticie:⁊ fere ſic dicat᷑ de oĩbꝰ talibꝰ terminis. Alioo capit᷑ ↄꝛietas ꝓpꝛie et ſtricte ꝓ repugnãtia duarũ foꝛmarũ ſe expellẽtiũ ab eodẽ ſhᷣiecto actione ꝓpꝛia: cuiuſmodi eſt repu gnãtia inter q̃ttuoꝛ q̃litates pꝛimas.Et ſic dico ꝙ talis ꝓpꝛie cõuenit ſolũ q̃litati /ſʒ nõ oĩ:⁊ ſic nõ ca pitur in textu:qꝛ tũc iuſticia ⁊ iniuſticia nõ Sꝛiarẽ- tur:nec albedo ⁊ nigredo:qꝛ albedo ⁊ nigredo nõ ſe expellunt ab eodẽ ſBiecto actione ꝓpꝛia/ſʒ ſolũ actione ſuarũ cauſarũ. ¶ Sed ꝓ ſcða ꝓpꝛietate ſupponit᷑:vt als viſum eſt/ ꝙ ſuſciꝑe magis nõ eſt aliud qᷓ; perfici in ſua entitate:q̃ ꝑfectio fit ꝑ addi/ tionẽ gradus ſeu partis ꝑfectionalis ad partẽ:ſic ꝙ illð qð hʒ plures gradus ſeu ꝑtes ꝑfectionales in eodẽ loco ⁊ ſitu ðꝛ magis tale:⁊ ꝑ ↄꝛiũ ðꝛ ſuſct/ pere minꝰ. Ex q̊ ptʒ ꝙ ſolũ q̃litates dicunt᷑ ꝓpꝛie 2 pꝛimo ⁊ ſe ſuſciꝑe magis ⁊ mins. ¶ Sʒ ꝓ tertia Sco.in qt. ꝓpꝛetate eſt aduertendũ ꝙ ly ſᷣm/in ſcðᷣa ꝓpꝛieta q. G. artt.j. te dicit circũſtantiã fundamẽtalẽ ⁊ nõ foꝛmalẽ: qꝛ et in ſolu. foꝛmalr ſᷣm nullã ã̃litatẽ dicimur ſiłes:ſʒ ſilitudi/dtti argu ne ðꝛ aliqd foꝛmalr ſiłe/lʒ bene ſᷣm q̃litates funda heinri. de mẽtaliter ſeu tanqᷓ; a fundamẽto dicimur ſimiles. gan. Añ ꝓpꝛie ſilitudo fundat᷑ ſolum in q̃litatibꝰ:nam Sco.vbi.Sð ſimilitudo ꝓpꝛie nõ videt᷑ eſſe aliud qᷓ; cõueniẽtia ⁊ in.. di. 1 aliquoꝛũ in qlitate. Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ illa q̃ nõ habẽt q.i.arti.i. ãlitatẽ/ nõ dicunt᷑ eſſe ſilia. Et reſiduũ debet exps et.z⁊. ni ↄfoꝛmiter /ſicut fuit expoſitũ in tertia ꝓpꝛietate ãntitatis.Et hec de pꝛĩo articulo.tũ a9 ſ Lunn⸗ 1 1 uomõ aliq̃ foꝛ/ Dubitat Pꝛimo 8 dicatur ſuſci pere magis et minꝰ. De q̃ dubio ſunt eher opt/ Sco.in.. diſ. G. q.10. — Liber E niones. Pꝛima opinio eſt/ ꝙ foꝛma intẽditur ⁊ remittit ſper hoc ꝙ magis ⁊ minus permiſcet᷑ ſuo cõtrarto: ita ꝙ ãnto magis permiſcetur ſuo ↄůio/ tanto eſt minꝰ ralis:⁊ qnto minꝰ permiſcet᷑/ tanto eſt magis talis. Et hec opinio ꝓbatur auctoꝛitate philo ſophi tertio topicoꝝ dicẽtis:ꝙ quecũqʒ ſunt impermixtioꝛa cõtrarijs/ſunt magꝭ talia: vt albi⸗ eſt qð eſt nigro impermixtius. Sed 5ů hoc arguik: qꝛ multe ſunt foꝛme que intenduntur ⁊ remittunt᷑ que nõ habẽt /uũ:igit᷑ · Antecedẽs patet de lumi/ e cui nihil eſt /uũ. Patet etiã de viſione btifica/ cui nihil eſt ↄuũ:⁊ de multis alijs que tñ intẽdun tur ⁊ remittunt᷑. Itẽ ſequeret᷑ ꝙ nullus poſſet ac/ quirere virtutẽ aſiquã/ qn acqͥreret vitiũ: qꝛ illã in ſummo nõ acquirit:ʒ erit permixta /ↄꝛio. Ideo re/ ſpondet᷑ ad auctoꝛitatẽ philoſophi:ꝙ phus ꝑ per/ mixtionẽ cõtraru/intelligit quendã acceſſum ſimi litudinis ad ↄꝛũ:i ta ꝙ ſit ſenſus/quecũq; ſunt im permixtioꝛa cõtrarijs.i.minꝰ accedunt ad ↄꝛium/ ſunt magis talia: vt illud eſt albiꝰ qð eſt nigro im permixtiꝰ.i.ad nigrũ minꝰaccedẽs. ¶ Qlia eſt opi nio que ponit/ ꝙ foꝛma intẽdit᷑ ⁊ remittit᷑ ſᷣm diſ⸗ poſitionẽ ſubiecti in ã eſt: ita ꝙ ſi ſubiectũ ſit ma/ gis diſpoſitũ /foꝛma erit intenſioꝛ:⁊ ſi ſit minꝰ dil⸗ poſitũ/foꝛma erit remiſſioꝛ.Sed 5̊ banc opinionẽ arguit᷑:ꝙ foꝛme ſpũales intendunt᷑ ⁊ remittunt᷑/⁊ tñ nõ requirũt aliquã diſpoſitionẽ pꝛeuiã in ſubie/ cto. Itẽ ſequeret᷑ ꝙ foꝛma ſeparata a ſubiecto nõ poſſet intẽdt:qð eſt falſum:igit᷑. ¶ Tertia opinio eſt: ꝙ foꝛma intẽdit᷑ ⁊ remittit᷑ ꝑ maioꝛẽ vł minoꝛẽ radicationẽ quã habet in ſubiecto. Sʒ 5 hʒ arguit᷑: qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ vbi foꝛma eſſet magꝭ radicata/ ibi ſubiectũ eſſet magꝭ tale.Cõſequẽs eſt falſuʒ:⁊ falſitas apparet in multis ꝑ experiẽtiã:qꝛ videmꝰ F als nigros a natura/⁊ aliqs nigrioꝛes ꝓ aliquo tꝑe:igit᷑. Etiã rubedo cauſata ex verecũdia aliañ eſt intẽſioꝛ/qᷓ rubedo cauſata a natura: ⁊ tñ rube/ do cauſata ex verecũdia eſt minꝰ radicata/qᷓ; rube Sco.in.x. do cauſata a natura. ¶ JIdeo relictis iſtis opinio diſ.i7. q.4. nibus tanqᷓ; falſis ponit᷑ opinio vera:dicẽs ꝙ foꝛ diffuſe ⁊ in ma ðꝛ ſuſcipere magt ⁊ minꝰ ſᷣm ꝙ plures vł pau ſolu.que. cioꝛes gradus vt᷑ ꝑtes ꝑfectionales habet in eodẽ loco ⁊ ſitu ſe penetrãtes adinuicẽ:ita ꝙ bñ ſequit᷑/ iſta foꝛma ſuſcipit magis:¶̊ habet plures gradus vel ꝑtes ꝑfectionales ſe penetrãtes in eodẽ ſubie cto et ſitu.Et aduerte ꝙ iſti gradus ſeu ꝑtes ꝑ q̃s aliqd ðꝛ ſuſcipere magis ⁊ min?/ſunt ſemꝑ eiuſdẽ ſpeciei inter ſe ⁊ cũ foꝛma que ðꝛ ſuſcipere magꝭ ⁊ minꝰ: vt albedo ðꝛ maio: albedo ꝑ partes ꝑfectio/ nales/ãrum quelibet eſt q̃litas. Ex q̊ͥ patet ꝙ gra dus nõ eſt aliud qᷓ; pars ꝑfectionalis eiuſdem ſpe ciei cũ illa foꝛma cuiꝰ eſt gradus. Añ nunqᷓ; aliqͥd ðᷣꝛ magĩ tale niſi ꝑ aduentũ alicuiꝰ ꝑtis vł gradus foꝛme. ¶ Et aduerte ꝙ iſti gradus nõ dicuntur ſe penetrare indiuiſibiłr/ſʒ diuiſibilr: ſic ꝙ vnꝰ tota/ lis gradus penetret totũ aliũ gradũ/⁊ ꝑs partẽ:ſʒ nõ quelibet pars quãlibet partẽ niſi foꝛte eſſent in ſubiecto indiuiſibili. ¶ Et ſi qͥs arguat:nulla foꝛ/ ma ðꝛ ſuſcipe mag vl minꝰ: igi᷑. Añcedẽs ꝓbaf᷑: qꝛ vel eſſet foꝛma que pꝛefuit añ aduentũ gradus/ vel foꝛma q̃ de nouo acqͥrit᷑. Nõ foꝛma q̃ pꝛiꝰ fuit: qꝛ illa nõ hʒ plures gradus qᷓ; pꝛiꝰ:nec foꝛma q̃ de uo acdrit᷑ vt notũ eſt.Añdet᷑ ꝙ de rigoꝛe ſermo nis iſta eſt falſa/foꝛma ðꝛ ſuſcipere magis ⁊ min: vt bñ ꝓbat argumẽtum:ſiliter iſta foꝛma intẽdit᷑. Sʒ debet capt in iſto ſenſu:ꝙ foꝛma compoſita ex gradu de nouo acdͥſito ⁊ gradibꝰ pᷣcedẽtibꝰeſt ꝑfe ctio⁊ qᷓ; foꝛma q̊ pꝛius fuerat:qꝛ foꝛma q̃ pꝛefuerat nõ eſt niſi ꝑs illiꝰ foꝛme q̊ de nouo ſᷣm partẽ acqrt· ſ tur.Et ſi qͥs dicat:q̃libet foꝛma q̃ intẽdit᷑ hʒ infini tas ꝑtes/ cũ qͥdlibet diuiſibile ſit diuiſibile in infi/ nitum:aᷣ vna nõ eſt intẽſioꝛ nec ꝑfectioꝛ qᷓᷓ ſit alia. Añdet᷑ ꝙ q̃libet hʒ infinitas ꝑtes ꝓpoꝛtionales: non tñ infinitas ꝑtes eq̃lis ꝑfectionis inter ſe/hᷣm quas foꝛma dicitur eſſe intenſioꝛ vel remiſſioꝛ. D b it t ſe ð vtrũ in intẽſione foꝛ Roc dublũ ubitat ICOO mepumꝰ 3dus coꝛ/ dilputat rumpat᷑ in aduètu ſcði ᷣaus. Ad iᷣ rñdent aliq ꝙ Sco. lb.i. qñ foꝛma intẽdit᷑ aduentẽte ſcðo graduſpꝛioꝛ gra diſ. I77. q.i· dus coꝛrumpit᷑. qð ꝓbant pꝛimo ſic:quia termini in.i. arti. motus ſunt incõpoſſibiles: ſʒ dus foꝛme pꝛcexi/ ſtens ⁊ ſequẽs ſunt termini motꝰ: qꝛ pumꝰ eſt ter⸗ minꝰ a qᷣ/et ſcðs eſt terminꝰ ad quẽ. Itẽ illi ãus ſunt eiuſdẽ ſpeciei:&ᷓ nõ ſunt cõpoſſibiles in eodẽ ſubiecto: qꝛ accidẽtia ſolũ numero dꝛña nõ pñit eẽ ſimul in eodẽ ſhiecto. Itẽ ſi dus pꝛecedẽs mane ret/ tunc foꝛma mutaret᷑ de gradu in gradũ: et ſic eſſet ſuteetũ trãſmutatiõis/qð ẽ falſum. ¶ Sʒ his rõnibꝰ nõ obſtantibꝰ aliter rñdet᷑.ſ.ꝙ in intẽſione foꝛmeſãᷓdus pꝛecedens nõ coꝛrũpit᷑ in aquẽtu ſcði ʒãᷣdus:qð ptʒ ꝑ exẽpla de luminibꝰ duarũ candela rum:illa duo lumina ſił in medio cõgregata et ſił manẽtia reddunt mediũ luminoſiꝰqᷓʒ faceret lumẽ vniꝰcãdele:iðo ptʒ ꝙ ꝑ additionẽ ãͥdus ad gradũ in eodẽ ſBᷣiecto totũ reddit᷑ intẽſiꝰ. Nõ videt᷑ etiã a qͥ talis aus pꝛeexiſtẽs coꝛrũpat᷑. Nõ em̃ põt di/ ci ꝙ a Squ ſequẽti cũ ſint eiuſdẽ rõnis: nec ab agẽ te/ cã ab eodẽ agẽte poſſint ꝓduci tales dus. Jõ Sco.in. 42 ad rõnes pꝛime opiniõis. Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ termini diſ.iz.q.4. motꝰſunt duplices:qͥdã ſunt intrinſeci ⁊ ĩmediati in reſpon. q̊ nõ ſunt alið qᷓᷓ pꝛiuatio ⁊ foꝛma ſeu habitꝰ talis pꝛiuatiõis:⁊ iſti ſunt incõpoſſibiles. Alij ſunt me/ diati ⁊ extrinſeci:⁊ tales ſunt bñ adinuicẽ cõpoſſy hH biles:ſicut ſunt dus pꝛeexiſtẽs ⁊ Sdus ſequens. Ad ſcðam patuit ſolutio ałs/ quõ duo accidentia ſolo numero dꝛña pñt eẽ ſit in eodẽ ſbiecto:et h̊ in capło adaliqͥd. Ad tertiã ðꝛ ꝙ aliqͥd ðꝛ mutari du pliciter. Anoo ſbiectiue /ſicut eſt ſᷣiectũ qð recipit aliquã foꝛmã. Alioo terminatiue/ quẽadmodũ foꝛ ma q̃ acqrit᷑. Dico tñ ꝙ sdus pᷣexiſtẽs nullo iſtoꝝ modoꝝ mutat:qꝛ de rigoꝛe iſta nõ cõcedit/foꝛma intẽdit᷑ /vt viſum ẽ in dubio pᷣcedẽti. ¶ Sʒ reſtat paruũ dubiã:vtrũ iſti ãdus ꝑ q̊s foꝛma ðꝛ intẽdi/ diſtinguank᷑ realr? Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ ſic:qꝛ qñ aliã ſic ſe habẽt ꝙ vnũ actuałr ꝓducit᷑ reliq̊ nõ pꝛodu/ cto:⁊ vnũ põt coꝛrumpi reiiqͥ remanẽte/ illa diſtin guunt᷑ realr:ſed ãdus iſti ſunt hmõt:igit᷑. Dico tñ ꝙ ex ipſis poteſt fieri ⁊ de facto fit vna totalis foꝛ mauðo habẽt vnionẽ et penetrationẽ adinuicẽ in eodem ſubiecto et etiam in eadem Panf ſuhigett. — ad ſint ſex vltima ubitat tertio pꝛedicamenta: de qͥbꝰ Ariſto.parũ locut eſt.Añdet᷑ ꝑ aliq̃s ꝓpoſi⸗ tiones. Pꝛima:ſex vltima pꝛedicamẽta nõ ſunt en titates abſolute/ z ſunt reſpectꝰextrin ſecus adue/ niẽtes. Scðᷣa ꝓpõ:actio pꝛedicamentũ /nõ eſt niſi reſpectꝰ agẽtis ad paſſum:⁊ paſſio eſt reſpectꝰ pa tientis ad agens:⁊ nõ eſt actio neq; paſſio illa foꝛ/ ma q̃ᷓ ꝓducit᷑ ab agẽte in paſſum:vt qñ ignis pꝛo/ ducit caliditatẽ in aq̃: illa caliditas nõ eſt actio/ſʒ magis eſt terminꝰ ſaltẽ ĩmediatꝰactionis. ¶ Et ſi q̊s dicat:nullꝰ reſpectꝰ ẽ pꝛioꝛ ſuo termĩo:ſʒ actio eſt pꝛioꝛ illa caliditate:qꝛ actio ẽ ᷣncipiũ ꝑducẽdi illã caliditatẽ:igit᷑ actio nõ eſt reſpectꝰ.Añdet᷑/ne gãdo minoꝛẽ: ⁊ ad ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ neq; actio neq; ꝓductio eſt pꝛincipiũ ꝓductiuũ caliditatꝭ:lʒ ꝓdu- dc dubi putat 0.lb.. 17. ql. 1 art Pꝛedicamentoꝛum ctio ſit ̃ncipiũ denoĩandi ꝓducens:⁊ actio pᷣnci/ piũ denoĩandi agẽs:⁊ iõ agẽs nõ ðꝛ foꝛmalłr agẽs ꝓductiõe/ ſed actiõe. Añ ipſiꝰ ignis ad ipſam cali ditatẽ ꝓductã eſt reſpectꝰ intrinſecꝰ/qͥ vocat᷑ ꝓdu ctio vel eductio:⁊ ipſiꝰ caliditatis ad aquã recipiẽ tẽ illã caliditatẽ eſt altꝰ reſpectꝰ extrinſecꝰ/dͥ vocat receptio:ſed ipſiꝰ ignis trãſmutãtis ad aquã trãſ/ mutatã eſt reſpectꝰ extrinſecus adueniẽs qͥ vocat᷑ actio.Añ actio põt bñ dici pᷣncipiũ in denoĩando ſed nõ in efficiẽdo ſaltẽ illã caliditatẽ. ¶ Scðo ſic Mullus reſpectꝰ põt hr̃e plures terminos ĩmedia tos eſſentialr diſtinctos:ſʒ actio habet plures ter/ minos:qꝛ terminat᷑ ad illã foꝛmã ꝓductã ⁊ ad paſ ſum.Rñdet᷑ /ꝙ actio q̃ eſt pᷣdicamẽtũ terminat᷑ ad paſſuʒ tenqᷓ; ad terminũ totalẽ ⁊ remotũ: põt etiã terminari ad illã q̃litatẽ tanqᷓ; ad ĩmediatũ:et hoc nõ eſt incõueniẽs. ¶ Tertio ſic: Oẽs reſpectꝰmu tui ſunt in eodẽ pᷣdicamẽto: ſed actio ⁊ paſſio ſunt reſpectꝰ mutui:igit᷑. Rñdet᷑/ꝙ illa maioꝛ eſt vᷣa de reſpectibꝰ intrinſecus adueniẽtibus: ſed nõ oꝑtet ipſaʒ eſſe vłr verã de reſpectibꝰ extrinſecꝰ adueniẽ tibus:cuiuſmodi ſunt actio ⁊ paſſio.Ex qͥ ſequit᷑/ ꝙ actio nõ eſt niſi reſpectꝰ extrinſecꝰ a q agẽs foꝛ malit᷑ ðꝛ agẽs:⁊ ẽ ĩ ꝓpꝛio agẽte ſubiectiue:⁊ paſſio eſt reſpectꝰ qͥ̊ patiẽs foꝛmałr ðꝛ patiẽs:⁊ eſt ſubie/ ctiue in patiẽte. Ex q̊ ſequit᷑/ꝗꝙ qñ dicit Ariſto. in textu ꝙ actiõi ineſt Srietas:ibi capit ↄrietatẽ lar/ ge. ¶ Tertia ꝓpõ:duplex ẽ qñ.ſ.actiuũ ⁊ paſſiuũ. Actiuũ eſt reſpectꝰextrinſecꝰtꝑis ad rẽ tꝑalẽ.i.mẽ ſuratã ⁊ ↄtentã ꝑ tpᷣs.Sʒ qñ paſſiuũ eſt reſpectus extrĩſecꝰ rei tꝑalis ad ipᷣm tpᷣs.Et aduerte/ ꝙ nul lũ iſtoꝝ facit pᷣdicamẽtũ:ſʒ qñ ꝗð eſt ſupius et cõe ad qñ actiuũ ⁊ qñ paſſiuũ. ¶ Quarta põ:duplex eſt vbi.ſ.vbt actiuũ ⁊ vbi paſſiuũ.Abi actiuũ eſt re ſpectꝰloci ad rẽ locatã.Sʒ vbi paſſiuũ eſt reſpect⸗ extrinſecꝰrei locate ad ipᷣm locũ:ſʒ nullũ illoꝝ eſt pᷣ dicamẽtum: ſed vbi qð eſt cõe ad vbi actiuũ ⁊ vbi paſſiuũ. ¶ Quĩta ꝓpõ: ſitus ſeu poſitio pᷣdicamẽ tũ nõ eſt alið niſi oꝛdo ꝑtiũ alicuiꝰ totiꝰ ad ꝑtes lo ci. ¶ Sexta ꝓpõ:habitꝰ nõ eſt niſi reſpectꝰextrin/ ſecus alicuiꝰ habitus /vt tunice: vel alicuiꝰ alteriꝰ buiuſmodt ad rem habituatã.Et de om̃ibus iſtis magis ꝓlixe viſum eſt in ſummulis. Et hec de ſe/ cundo articulo.tum ad tertium articulũ ſit: rñſalis: Diffinitio ãlitatis ⁊ dif Cõcluſio finitio q̃lis:⁊ eoꝝ ꝓpꝛietates ⁊ ſpẽs ſũt a pho ſufficiẽter aſſignate ĩ textu. Et hec ↄcko relinqͤ᷑ ꝓbata ex pᷣmo ⁊ ſcðo articlis. ¶ Ad rõnes ꝑtʒ ſofo ex dictꝭ de ᷣmo argumẽto. C Ad ſcðam ptʒ etiã ſolutio.ỹt aduerte tñ/ꝙ illa diffini tio q̃litatis dat᷑ ꝑ ly q̃le tanqᷓ; ꝑ aliqͥd notius nob: ⁊ ly quã in illa diffinitiõe ꝓpꝛie debʒ referre foꝛmã accidẽtalẽ ſubintellectã: ita ꝙ ſit ſenſus: ãlitas eſt foꝛma accidẽtalis ſᷣm quã ſupple foꝛmã accidẽta/ lẽ aliqd ðꝛ ãle. Ad tertiã ð/ꝙ illa q̃ᷓttuoꝛ vt vi ſum eſt nõ ſunt ꝓpꝛie ſpẽs/ſʒ modi ãlitatis. Dico vlteriꝰ/ ꝙ habitꝰ ⁊ diſpoſitio ꝓpꝛie capta differũt: qꝛ vnũ eſt de difficili mobile/ alið de facili:⁊ B ſuffi cit ad Bᷣ ꝙ ↄiũgant᷑ ꝑ ↄiũctionẽ. ¶ Ad q̃rtã ðꝛ/ꝗ foꝛma generalr capta/ vt ðꝛ ab ĩfoꝛmãdo ̃ bñ cõis ad foꝛmas ſubſtãtiales et accidẽtia: ſed nõ foꝛma ſpeciałr capta:vt viſum eſt in ᷣmo articlo. ¶ Ad qͥntã patebit ſolo ĩ caplo ð oppoſitiõibꝰ/ dlit᷑ albe do ⁊ nigredo /vł caliditas ⁊ trigiditaſ dicũt᷑ Zriari adinuict᷑. Ad aliã ꝑtẽ ðᷣ/ ꝙ foꝛma ðꝛ eẽ ſimplex et ĩdiuiſibilis vt ſimplex opponit᷑ cõpoſitiõi ex mate ria ⁊ foꝛma/ nõ cõpoſitiõi q̃ᷓ eſt ex ſuis ꝑtibꝰq̃ ſũt aᷣdꝰ ꝑfectiõales. Ad aliã ꝑtẽ ptʒ ſolo in ᷣmo arti. Votiens autem ſolet opponi di (Meruaem eſt. Dicik autẽ alterum alteri opponi. 8 ſte eſt tertius ⁊ vltimꝰ tractatus huiꝰ li bꝛi/ in quo pᷣs determĩat de poſt pᷣdicamẽtis:et cõtinet qͥnq; capła/ßᷣm ꝙ qͥnq; ſunt poſtpᷣdicamẽta. In pᷣmo capło determinat de pꝛi mo poſtpᷣdicamt᷑to.ſ.de oppoſitione:enumerãdo ſuas ſpẽs: dicẽs/ ꝙ alteꝝ ðꝛ alteri opponi q̃drupli citer.ſ.relatiue/ vt dupluʒ opponit᷑ dimidio: Zrie/ vt malũ bono:pᷣuatiue/vt habitꝰ pᷣuationi:/dicto rie/ vt ſedet nõ ſedet. Deinde notificat pᷣ dicta diffi nitiue.Et pᷣmo relatiue oppoſita:dicens /ꝗ relati/ ue oppoſita fũt q̃ eaipa q ſũt oppoſitoꝝ dicũt aut quõlibet aliter ad aliud:vt duplũ ðꝛ opponi dimi dio. Sed qꝛ aliqs poſſet obücere dicẽdo⸗ꝙ pᷣdicta diffinitio ↄuenit Srijs:qꝛ Zria vident᷑ dici ad alið. Hanc obiectionẽ remouet phᷣus: dicẽs/ ꝙ Sria ꝓ denoĩato nullo mõ referũt᷑ adinuicẽ:qð ꝓbat duo bus exẽplis. Pꝛimũ:vt malũ nõ ðᷣꝛ boni malũ: ſed bñ ðꝛ bono ⸗riũ. Scðm:vt nigrũ nõ ðꝛ albi nigrũ ſed albo ↄ'riũ:ſed ſi capiat᷑ ꝓ ꝑ ſe ſignificato bñ di cunt᷑ ad aliud. ¶ Deinde determiat de Zrijs ſup⸗ ponẽdo diuiſionẽ eoꝝ.ſ.mediata ⁊ ĩmediata. Pꝛi/ mo diffinit mẽbꝛa illiꝰ diuiſiõis:dicẽs//̊ria ĩmedi ata funt quoꝝ neceſſe eſt alterũ ineſſe ſuo ꝓpꝛio ſu ſceptibili:vt egritudo ⁊ ſanitas ſunt /̊ria ĩmedia/ ta coꝛꝑis anĩalis: vñ neceſſe eſt aĩal/ vel eſſe ſanũ/ vel eſſe lãguidũ ſeu egrũ · Similr par et impar ſũt Zria ĩmediata reſpectu numeri:oĩs em̃ numerꝰ eſt par vel impar/ abundãs vel ꝑfectus. Sed Sria me diata ſunt quoꝝ nõ eſt neceſſe alterũ ineſſe ſuo ꝓ/ pꝛio ſuſceptibili:de qᷣbus dat duo exẽpla. Pꝛimũ: album ⁊ nigrũ ſunt duo ↄtraria mediata reſpectu coꝛꝑis: qꝛ nõ eſt neceſſe om̃e coꝛpꝰ eſſe albũ vel ni⸗ grũ:qꝛ põt eſſe coꝛpꝰ fuſcũ ⁊ pallidũ.Scðm exem plũ:pꝛauũ ⁊ ſtudioſum ſunt duo Zria mediata: qꝛ nõ eſt neceſſe vnũquodq; eſſe pꝛauũ vel ſtudioſũ. Et ſubdit/ ꝙ duplicia ſunt 5ᷓria mediata: dã ſunt quoꝝ media ſunt nota:vt inter albũ ⁊ nigrũ:quoꝝ media ſunt nota.ſfuſcũ ⁊ pallidũ. Alia fũt quoꝛũ media nõ ſunt nota:ſed noĩant᷑ ꝑ negationẽ vtri/ uſq; extremi:vt inter pꝛauũ et ſtudioſum eſt aliqð mediũ/ qð ſcʒ nec eſt pꝛauũ nec ſtudioſum. ¶ De/ inde determiat de pᷣuatiue oppoſitis: dicẽs ꝙ pꝛi uatiue oppoſita hñt fieri circa idẽ ſubiectũ/ oꝛdiĩe irregreſſibili ⁊ tꝑe determĩato a natura. In q̃ dif/ finitiõe tangunt᷑ tres ↄditiões reqͥſite ad pᷣuatiue oppoſita.Pꝛima:ꝙ habeãt fieri circa idẽ:vt viſus ⁊ cecitas circa ocuſũ. Scðᷣa:ꝙ habeãt fieri oꝛdine quodẽã.Tertio:ꝙ habeãt fieri tꝑe determinato:qꝛ tũc dicimꝰ aliqͥd pᷣuari qñ nõ habʒ hoc qð natũ eſt hre ⁊ tꝑe determinato:nõ em̃ dicimꝰ edentulũ qui nõ habet dẽtes:nec cecũ qͥ nõ hʒ viſum: ſed qͥ non habet qñ natꝰeſt bre. Quedã em̃ ſunt res genite q̃ neq; viſum neq; dẽtes hñt/⁊ tñ nõ dicunt᷑ edẽtate ⁊ cece. ¶ Deinde ponit differẽtiã ĩter pᷣuari ⁊ pᷣua tionẽ:⁊ inter habitũ ⁊ habere habitũ:dicẽs ꝙ pᷣua ri nõ eſt pᷣuatio/nec hr̃e habitũ eſt habitꝰ: qꝛ viſus eſt habitꝰ:⁊ tñ nõ eſt hr̃e habitũ:habere emnviſum nõ eſt habitꝰ ſcʒ viſus/licz hre viſum ſit h̃e habi/ tũ. Simitr cecitas eſt pᷣuatio ⁊ nõ eſt pᷣuari/licʒ F. cũ eſſe ſit pꝛiuari:q̊ pᷣuatio nõ eſt pᷣuari.oc ꝓ etiã rõne: nam ſi Ula eſſent eadẽ pᷣdicarent᷑ de eo/ dẽ:qð eſt falſum:qꝛ hõ bene ðꝛ cecus ⁊ pᷣuatus/⁊ nullo mõ ðᷣꝛ cecitas aut pᷣ̃uatio.Cõueniũt tñ pᷣua/ n ⁊ hr̃e habitũ cũ pᷣuatione ⁊ habitu: 8—eue et Fo. 34. L Liber habere habitũ eodẽ mõ opponunt᷑ ſicut habitꝰ et pᷣuatio /que ſunt ſua abſtracta. ¶ Cõſequẽter de⸗ terminat de dictoꝛijs/ ponẽdo ↄuemẽ᷑tiã ⁊ diffe rentiã inter affirmationẽ et negationẽ: et res que ſubiacẽt affirmatiõi ⁊ negatiõi:dicẽs /ꝙ res q̃ ſub iacẽt affirmatiõi ⁊ negatiõi nõ ſunt affirmatio ne/ q; negatio:cũ affirmatio ſit oño affirmatiua: ⁊ ne/ gatio oro negatiua: Mullũ aũt lloꝛũ q̃ ſubiacent affirmatiõi vel negatiõi eſt oro. Cõueniẽtia talis eſt: qꝛ ſicut affirmatio ⁊ negatio opponũt᷑ 5dicto/ rie:ita res q̃ ſubiacẽt affirmatiõi vel negationi: vt ſicut ſedèt et nõ ſedet opponunt᷑ 5dictoꝛie: ita res bᷣcate que illis ſubiacẽt opponunt᷑ 5dictoꝛie. ¶ In ſcda qꝑte pᷣncipali ponit differẽtiã inter ſpẽs oppo/ ſitiõis.Et pᷣmo ponit duas dꝛñas ĩter pᷣuatiue op poſita ⁊ relatiua. Pꝛima: qꝛ relatiue oppoſita re/ ferunt᷑ adinuicẽ ſub habitudine alicui caſus: nõ aũt pᷣuatiue oppoſita. Nõ em̃ ðꝛ viſus cecitatis vi ſus nec ecõtra:lʒ bñ dicat᷑ cecitas viſiõis pᷣuatio. Scða dꝛña:qꝛ relatiue oꝑpoſita ſunt recipꝛoca.i. dicunt᷑ ad conuertẽtiã:nõ autẽ ſuatiue oppoſita. ¶ Deinde ponit dꝛñam ĩter Sria ⁊ pᷣuatiue oppo ſita.Et ᷣmo ꝓbat/ ꝙ /ria ĩmediata differãt a pᷣua tiue oppoſitis: qꝛ in ipſis neceſſe eſt ſemꝑ alterũ ineſſe ſuo ꝓpꝛio ſuſceptibili:ſed in ᷣuatiuis nõ eſt neceſſe. Nõ em̃ eſt neceſſe aĩal eſſe vidẽs vel cecũ: vt ptʒ de catulo añ nonũ diẽ. ¶ Deinde ꝓbat de Zruͤjs mediatis: qꝛ nunq́; eſt neceſſe alteꝝ illoꝝ in/ eẽ ſuopꝛio ſuſceptibili:niſi alteꝝ eoꝝ inſit a natu ra:vt calidũ igni. Mõ oꝑtet em̃ oẽ coꝛpꝰ eſſe nigrũ vel albũ /calidũ vel frigidũ:licʒ in illis quoꝝ alteꝝ ineſt a natura neceſſe ſit vnũ determinate ineſſe:⁊ ĩpoſſibile eſt reliquũ ineſſe: nõ em̃ ẽ poſſibile ignẽ eſſe frigidũ neq; niuẽ nigrã. In pᷣuatiue aũt oppo ſitis aliqñ neceſſe eſt alterũ ineſſe.ſ.poſt tps deter minatũ. ¶ Deinde ꝓbat rõne oĩa /ria differre a pᷣuatiue oppoſitis:qꝛ in oib ʒrijs põt fieri muta/ tio devno in aliud ⁊ ecõtra:niſi alterũ inſit a natu ra:vt ſanus põt fieri languidꝰ: ⁊ ſtudioſus pꝛauꝰ/ ⁊ ecõtra. Sꝭʒ in pᷣuatiue oppoſitis qᷓᷓuis poſſit fie ri mutatio ab habitu in puationẽ: nõ tñ a pᷣuatiõe in habitũ:qꝛ cecus nõ eſt iterũ factꝰ vidẽs. ¶ De/ inde ponit dꝛñam inter 5dictoꝛia ⁊ alia oppoſita: qꝛ in ſolis Zdictoꝛijs neceſſe eſt alterũ eſſe verũ et alteꝝ eſſe falſũ ·. Et ꝙ hoc in alijs nõ ſit neceſſe pꝛo bat:qꝛ ſanitas ⁊ lãguoꝛ ſunt /ria/ ⁊ duplũ ⁊ dimi diũ relatiue oppoſita:viſus ⁊ cecttas pᷣ̃uatiue op/ poſita:⁊ nullũ iſtoꝝ eſt verũ aut falſum:qꝛ oĩa ale dicũt᷑ ſine cõplexiõe:eoꝝ aũt q̃ ſᷣm nullã cõplexio/ nẽ dicunt᷑ nihil eſt verũ aut falſum. ¶ Deinde re/ mouet vnũ dubiũ:qꝛ poſſet aliqͥs dicere/ꝙ etiã in cõplexis reperit᷑ ãʒria oppoſitio pꝛiuatiua ⁊ relati ua in qͥbꝰ neceſſe eſt alterũ eſſe verũ ⁊ alterũ falſũ: vt ſocrates eſt ſanꝰ:ſocrates eſt eger:⁊ eſt lãguidꝰ Dicit phᷣ̊s/ ꝙ in talibꝰ nõ eſt neceſſariũ vnũ iſtoꝛũ eſſe verũ ⁊ alteꝝ falſum:qᷓᷓuis ſi ſocrates ſit /oꝑtet alterũ eſſe verũ ⁊ alterũ eſſe falſum:tñ qñ ſocrates nõ eſt/ ambe ſũt falſe. Sz in 5dictoꝛijs neceſſe eſt alterũ eſſe verũ ⁊ alterũ falſum:qꝛ ſi ſocrates ſit ſi/ ue nõ/ neceſſe eſt ipᷣm lãguere vel nõ languere. Ex q̊bus ↄcludit/ꝙ ꝓꝛiũ eſt ↄdictoꝛijs ſꝑ vnũ eſſe ve rũ ⁊ alterũ falſum. ¶ In tertia ꝑte pncipali ponit q̊nq; ꝓpꝛietates ↄrioꝝ. Pꝛĩa eſt: ꝙ bono de neceſſi tate malũ eſt ↄriũ:malo aũt aliqñ bonũ eſt ↄrium aliqñ malũ. Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat inductiue:vt ſanitati Zriak lãguoꝛ:⁊ iuſticie iniuſticia /⁊ foꝛtitudini de/ bilitas. Scðᷣam ꝑtẽ ꝓbat:egeſtati ↄria᷑ ſupabun dãtia:lʒ hoc ſit in paucis: qꝛ in pluribꝰ malo Zriał᷑ bonũ. ¶ Scða:nð eſt neceſſe ſi vnũ ↄrioꝛũ ſit reli 8 quũ eſſe:qꝛ oĩbus exiſtẽtibꝰſanis ſanitas erit ⁊ nõ egritudo. ¶ Tertia ꝓpꝛietas:ſicut nõ eſt poſſibi le ꝓpõnes rias ſimul eſſe veras:ita eſt impoſſibi le Zria ſimul ineſſe eidẽ:vt ſi ſocrates ſit ſanus ipᷣe nõ erit languẽs. ¶ Quarta ꝓpꝛietas:oĩa Zria ha bẽt fieri circa idẽ ſpecie vł genere:vt languoꝛ ⁊ ſa nitas circa coꝛpꝰ:iuſticia vᷣo ⁊ iniuſticia circa ani- mã. ¶ Quinta ꝓpꝛietas:neceſſe eſt oĩa ↄria eſſe in eodẽ genere vel in ⸗rijs generibus aut ipſa eſſe Zria genera:vt albũ et nigrũ ſunt in ceodẽ genere: tuſticia ⁊ iniuſticia ſunt in cõtrarijs generibꝰ: ſed bonũ ⁊ malũ ſunt cõtraria genera. ¶ Pꝛius autẽ alterũ altero dicit᷑ qãdru/ pliciter. Pꝛimo quidẽ et ꝓpꝛie ⁊c. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capim huiꝰ tractatꝰ/in quo phᷣs determinat de ſcðo poſtpᷣdicamẽto qð eſt pᷣus/ di cẽs:ꝙ aliqͥd ðꝛ pᷣus ãdrupłlr. Pꝛimo ðᷣꝛ aliqͥd pᷣus hᷣim thᷣus qð eſt antiqͥus vel ſeniꝰaltero.Scðo mõ aliqͥd ðꝛ pᷣus a quo nõ ↄuertit᷑ ſub ſiſtẽdi ↄña. Ao cat᷑ aũt ſubſiſtẽdi ↄña qᷓ̃ arguit᷑ ab añcedẽte de eſt ſcvo adiacente ad ↄñs de eſt ſcðo adiacẽte: ⁊ pᷣm iſtũ modũ vnũ eſt p̃us duobꝰ: qꝛ duobꝰ exiſtẽtibꝰ neceſſe eſt vnũ eſſe: vno aũt exiſtẽte nõ eſt neceſſe duo eſſe. Tertio mõ/ aliqd ðꝛ pᷣus alio oꝛdĩe natu/ re ⁊ cõpoſitiõis:vt in geometria elemẽta ſũt ᷣoꝛa his q̃ deſcribunt/ vt linee ſiguris:x⁊ in grãmatica/ elemẽta.i.ſr̃e ſũt pᷣoꝛes ſyllabis:⁊ ĩ rhetoꝛica ꝓhe/ miũ ẽ pᷣus narratiõe.Quarto mõ aliqͥd ðꝛ ᷣus qð eſt digniꝰ ⁊ honoꝛabiliꝰ:hᷣm quẽ modũ phi ↄſueue rũt dicere honoꝛabilioꝛes et magꝭ a ſe dilectos eẽ poꝛes. ¶ Cõſeq̃nter ſiũgit vnũ aliũ modũ pᷣoꝛis bm quẽ aliq̃ duo ↄuertunt᷑ ſᷣm eẽndi ↄñam ⁊ vnũ ẽ cã alteriꝰ: ita ꝙ illð qð eſt cã alteriꝰ ðꝛ pᷣus natu ra:vt res ⁊ oro vera de ipſa re ↄuertunt᷑ ſᷣm eſſen/ di ↄñam:nã ſi eſt hõ/ tũc vera eſt ot̃o in qua dicit᷑ bomo eſt:⁊ ſi iſta homo eſt ſit vera/tũc eſt ita in re ꝙ hõ eſt:⁊ res eſt cauſa vᷣitatis oronis. Ab eo em̃ ꝙ res eſt vel nõ eſt/ oᷣo dicit vera vel falſa. ¶ Simul autẽ dicunt᷑ ſimpliciter qͥdẽ ⁊ ꝓpꝛie quoꝝ generatio eſt in eodẽ tꝑe. ¶ Iſte eſt tertiꝰ tractatꝰ in quo determinat phus de tertio poſtpᷣdicamẽto qð eſt ſimł:dicẽs/ꝙ tres ſunt modi ſimultatis. Pꝛimo dicunt᷑ aliã ſimł tꝑe quoꝛũ generatio eſt in eodẽ tꝑe.Scðᷣo mõ dicunt᷑ ſimul natura/ qcũq; ↄuertunt᷑ pᷣin eſſendi ↄñam et neutrũ eſt cauſa alteriꝰ:vt duplũ et dimidtũ:⁊ oĩa reiatiua:vt ſi duplũ eſt/ dimidiũ eſt. Tertio mõ di cunt᷑ ſimt natura q̃cũq; eãlit᷑ diuidũt aliqð genꝰ: vt greſſibile/ volatile/et aãtile: qͥbus aĩal diuidit᷑: ⁊ vnũ nõ eſt pᷣus aut poſteriꝰ alio:ideo ipſa ſunt ſĩ mul natura:licʒ genꝰ pᷣcedat natura ſuas differẽ/ tias:tñ ille differẽtie inter ſe ſunt ſimul natura. ¶ Motus aut ſex ſunt ſpẽs/ generatio⸗ coꝛruptio/augmẽtatio/ diminutio ⁊c. ¶ Iſtud eſt q̃rtũ caplm huiꝰtractatꝰ/in auo deter miĩnat pbs de q̃rto poſtpᷣdicamẽto qð motꝰ: cu/ ius aſſignat ſex ſpẽs: ꝗᷓ ſũt /gñatio/ coꝛruptio/aug/ mẽtatio/ diminutio alteratio/ ⁊ loci mutatio: ⁊ di cit ꝙ manifeſtũ eſt de alijs motibꝰ ab alteratiõe ꝙ fũt adinuicẽ diſtincti. ¶ Sʒ de alteratiõe videt᷑ ec dubiũ/ an ab alijs diſtinguat eo ꝙillud qð alterat᷑ videt᷑ neceſſario moueri alijs motibꝰ. Bñdet ꝙ nõ optet:qꝛ poſſibile ẽ aliqͥd pluries mutari ſᷣm ãlita/ teſ:vt puta ð albediĩe ĩ nigredinẽ abſqʒhʒ ꝙaugeat᷑ vel diminuat᷑ aut alio motu moueat᷑. Seqͥrct᷑ ẽt; à Pꝛedicamentoꝛum om̃e qð mutaret᷑ alijs motibꝰneceſſario alteraret᷑/ qð eſt falſum: qꝛ ãdrãgulꝰ addito gnomoni aug/ mentatus eſt:⁊ tñ circa ipᷣm nõ eſt facta alteratio. Cõſequẽter determinat de cõtrarietate motus/ di cẽs ꝙ vliter motui ↄtrariat quies: licʒ aliqñ motꝰ cõtrariaret᷑ motui: vt generatiõi riat᷑ coꝛruptio/ ⁊ augmẽtatiõi diminutio:ſed loci muratiõi cõtra/ riat᷑ quies ſᷣm locũ/⁊ etiam ſibi cõtrariat᷑ mutatio ßm ↄtrariũ locũ: vt mutatiõi que eſt ſurſum cõtra riat᷑ mutatio q̃ eſt deoꝛſum. Deinde ſubdit /ꝙ mo/ tui alterationis nõ eſt facile aſſignare cõtrariũ:nõ em̃ videt᷑ aliqͥd ſibi opponi: ſed põt dici ꝙ altera/ tioni hᷣm vnã q̃litatẽ ↄriat quies ¶ᷣm eãdẽ q̃litatẽ/ vel alia alteratio q̃ eſt ᷣm cõtrariã q̃litatẽ:vt albũ fieri ad id qð eſt nigrũ fieri cõtrariũ eſt. — Abere autẽ multis dicit᷑ modis/ aut enim tanqᷓ; habitũ ⁊ affectũ: aut qualibet qualitate., 4 I quintũ caplm huiꝰ tractatꝰ/in Iſtud eſt quo determiĩat phᷣs de vltimo poſtpᷣdicamẽto qð ðꝛ hr̃e:dicẽs: Habere ðꝛ octo modis. Pꝛimꝰ mod)õ eſt hre affectũ.i.q̃litatẽ:vt ha bere diſciplinã vel vᷣtutẽ. Scðs mods eſt /br̃e quã titatẽ/ ſicut magnitudinẽ. Tertiꝰ modꝰ ẽ/ hre ea q̃ circa coꝛp ſunt:vt veſtimẽtũ ⁊ tunicã. Quartꝰ'mo dus eſt hr̃e aliqd in mẽbꝛo per modũ oꝛnamẽti:vt hfe annulũ in digito. Quintꝰmodꝰ eſt/ hre mẽbꝛũ ſiue ꝑtẽ integralẽ:vt manũ vel pedẽ. Sextꝰ modꝰ eſt h̃e ↄtentũ:vt lagena hz vinũ. Septimꝰ modꝰ eſt h̃e poſſeſſionẽ:vt domũ vel agrũ. Octauꝰ mo dus/ eſt h̃fe vxoꝛẽ:vt vir ðꝛ vxoꝛẽ hfe/ ⁊ ecõuerſo: iſte modꝰ eſt alieniſſimꝰ:qꝛ dͥ habet habet᷑. ¶ De inde ſe excuſat phᷣs ab enumeratiõe alioꝝ modoꝝ hfe: dicẽs ꝙ foꝛte ſunt alij modi habere qᷓ; illi qui dicti ſunt: tñ modi magis ↄſueti ſunt enumerabi circa textũ: vtrũ diuiſiones et Queritur ſpẽs ſiue modi qͥnq; poſtñᷣdi/ camẽtoꝛũ ſint a phᷣo in textu ↄueniẽter aſſignate. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:mediũ opponit᷑ extremis:et nõ aliq̃ iſtoꝝ modoꝝ:igit᷑. Dinoꝛ ptʒ:qꝛ nõ oppo/ nit᷑ pᷣuatiue neq; 5dictoꝛie neq; relatiue vt notũ ẽ: neq; ↄtrarie:qꝛ 5ria maxĩe dicunt᷑ diſtare adinut/ cẽ. Itẽ albedo ⁊ nigredo opponũt᷑ adinuicẽ: et nõ aliqͥ̊ iſtoꝝ modoꝝ:igit᷑. Minoꝛ ꝓbat᷑: qꝛ maxie eẽnt ↄtrarie:ſed hoc nõ:qꝛ /ria ſũt foꝛme actiue ⁊ paſſi ue:ſed albedo ⁊ nigredo nõ ſũt hmõi:igit᷑. Itẽ vel albedo opponeret᷑ nigredini q̃ eſt /vel nigredini qᷓ nõ eſt:ſed nullũ iſtoꝛũ eſt dicẽdũ/ vt als viſum eſt: igit᷑. ¶ Arguit᷑ ſcðo ſic:Locus ſurſum ⁊ locꝰ de/ oꝛſum opponũt᷑:⁊ nõ aliꝗ̃ iſtaꝝ ſpecierũ:igi᷑. Da ioꝛ ptʒ:qꝛ oĩs motus eſt de oppoſito in oppoſitũ: ſed a loco ſurſum ad locũ deoꝛſuʒ fit motꝰ:igit᷑ op ponunt᷑. Winoꝛ ꝓbakt᷑:qꝛ maxie eſſent Zrie:ſed hoc nõ:qꝛ tã locus ſurſum qᷓ; locꝰ deoꝛſum ſunt quãti/ tates:mõ quãtitati nihil eſt ʒriũ. ¶ Tertio ſic ar/ guit᷑: Nulla opponunt relatiue:igit᷑. Añs ꝓbaf᷑: qꝛ illa q̃ ſunt ſimul natura ⁊ poſita ſe ponũt nõo ponunt adinuicẽ: ſed ſic eſt de relatiue oppoſitꝭ: igit᷑. Itẽ pater nõ opponit᷑ filio:cũ pr̃ ſit ↄſeruati/ uus ipſiꝰ filij. ¶ Quarto ſic arguit᷑: Nulla ſũt pᷣua tiue oppoſita:igit᷑. Añs ꝓbaꝛẽ:ſi em̃ aliq̃ eẽnt pᷣua/ tiue oppoſita maxie eſſent iſta /viſus ⁊ cecitas:ſed ↄñs eſt falſum:igit᷑. Minoꝛ ꝓbat᷑: qꝛ vel viſus oꝑ oneret᷑ pᷣuationi q̃ nõ eſt/ vel p̃ᷣuationi q̃ eſt. Nõ mũ:qꝛ qð non eſt nulli opponit᷑. Nec ſcdᷣm: ꝛ vi⸗ ſui platonis nõ opponit᷑ pᷣuatiue cecitas ſoꝛtis:ex eo F pᷣuatiue oppoſita hñt fieri circa idẽ ſubiectũ. ¶ Quinto ſic arguit᷑:Ens ⁊ nõ ens ſũt oppoſita /dictoꝛie: ⁊ tñ nõ opoꝛtet /ꝙ ſi vnũ ſit verũ ꝙ reli/ quũ ſit falſum:qꝛ neutrũ eſt verũ neq; falſũ:cũ ſint ambo incõplexa. Itẽ chimera ẽ ens/ chimera ẽ nõ ens:ſũt ⸗dictoꝛie oppoſita:⁊ tñ ſũt ambo cõplexa ⁊ ſũt ambo falſa:cũ vtraq; ſit affirmatiua /cuiꝰſhie ctũ ꝓꝑ nlto ſupponit. ¶ In oppoſitũ ẽ phᷣs ĩ textu. In qſtiõe ſicẽ ĩ ceterꝭ erũt tres 1ie me 34 w 7 gpbs nö loqui Pꝛimo ſciendũ aεεννν uit cõplexa/ſeu de oppoſitiõe ꝓõnũ:qꝛ de tali ſufficiẽ ter determiĩabit᷑ in pᷣmo peri hermenias. Sʒ hic de terminat de oppõne incõplexa/ꝗ̃ nõ eſt niſi repug/ nãtia aliqͥrũ duoꝝ nõ ſe ꝑmittentiũ ſimul et ſemel in eodẽ reſpectu eiuſdẽ:⁊ talis ꝓpꝛie pᷣmo et p̃nci/ palit inuenit᷑ ex pte ſcatoꝛũ ꝑ terminos: ⁊ ſcdario ſolũ ĩter termĩos.Uñ termini nõ dicũ᷑ opponi ꝓ/ pꝛie/ niſi qꝛ res ſᷣcate ꝑ ipᷣos opponunt᷑:nõ cm̃ ma. gis opponunt᷑ iſti duo termini/albedo ⁊ nigredo/ q; iſti duo termini/petrꝰ et ioßes: niſi rõne rerum bcatarũ. ¶ Et ſi ds dicat /eadẽ eſt res q̃ ßcatur ꝑ relatiue oppoſita: qꝛ ꝑ ipſa nõ ᷣcatur niſi ſuba:vt ꝑ iſtũ terminũ pater/⁊ p iſtũ terminũ fĩliꝰ/idẽ põt pᷣcari.ſ.ſuba. Rñdet᷑ ꝙlʒ ꝑ illos terminos idẽ ſig. niſcet᷑ q;tum ad ſᷣcatum materiale:non tñ quo ad fcatum foꝛmale:nã pater quo ad ſcatum foꝛmale bᷣcat paternitatẽ:qᷓ eſt alia res a filiatiõe ſᷣcata per illũ terminũ filius.Ex quo ſequit᷑/ꝙ iſta oppoſitio incõplexa eſt attẽdẽda pᷣmo ex ꝑpte ſᷣcatoꝛũ pᷣncipa uũ ⁊ foꝛmaliũ terminoꝝ ⁊ nõ materialiũ. EÆt ꝑ hoc ſoluit᷑ argumẽtũ de pᷣuatiue oppoſitis ⁊ Pene oppoſitis:nã licʒ cecus de ſcato materiali ſᷣcet foꝛ mã vel rem carẽtẽ viſu:tñ de ſᷣcato foꝛmali ſᷣcat ca rẽtiã viſus: q̃ nõ eſt niſi negatio viſus in ſubiecto apto nato. Etiã nõ hõ de ſᷣcato foꝛmali impoꝛtat ſimplr negationẽ hũanitatis ſine q̃cũq; aptitudi/ ne. Et aduerte/ ꝙ Iʒ relatiue oppoſita poſſint veri ficari de eodẽ:vt idẽ põt dici/pater ⁊ filiꝰ:nõ tů re ſpectu eiuſdem. ¶ Et ſi qs dicat: cã ⁊ cauſatũ ſũt relatiue oppoſita:⁊ tñ bene dicunt᷑ de eodẽ reſpe/ ctu eiuſdẽ:vt ambulatto poſt cenã eſt cauſa ſanita tis ⁊ effectꝰ eius. Rñdet᷑ /ꝙ boc nõ eſt in eodẽ ge/ nere cauſe:nã ambulatio eſt cauſa ſanitatis in ge/ nere cauſe efficiẽtis:⁊ eſt effectꝰeius in genere cau ſe finalis. ¶ Aduerte vlterius/ ꝙ relatiue opponi nõ ↄuenit relatiuis eqͥparãtie ſaltẽ reſpectu ſuoꝛũ coꝛrelatiuoꝛũ:nã relatiuuũ eqͥparãtie nõ opponit᷑ ſuo coꝛrelatiuo:vt ſile nõ opponit᷑ ſimili: licʒ vnũ relatiuũ eqͥparãtie bñ opponat᷑ alteri relatiuo eqͥ/ parãtie:vt idẽ bñ opponit᷑ huic qð eſt diuerſum:⁊ ſile huic qð eſt diſſimile.Ex quo ptʒ ꝙ nõ oĩa rela tiua opponunt᷑ ſuis coꝛrelatiuis: ſed B̊ ſolũ habet verũ in relatiuis ſi uꝑpoſitiõ is ⁊ ſuꝑpoſitionis. Scdo ſciẽdũ anεet mpdue pliciter. Ano mõ, ꝓpꝛie ⁊ ſtricte ꝓ repugnãtia duarũ foꝛmarũ actiuarũ et baiau adinuicẽ maxime diſtãtiũ diſtãtia ̃dua / nõ potẽtiũ ſimł ⁊ ſemel ineſſe eidẽ ſubiecto/lʒ bñ ſucceſſiue: ⁊ ſie ʒrietas ſolũ ðꝛ de ã̃litatibꝰ pᷣmis: cuiuſmodi ſũt caliditas/frigiditas/ humiditas/et ſiccitas.Et ðꝛ notãter maxie diſtãtiũ diſtãtia gra⸗ duali: qꝛ ſi nõ marie diſtarẽt diſtãtia gduali/pol⸗ ſent ineſſe eidẽ ſubiecto ⁊ in eadẽ ꝑte: ſicut ptʒ de ã tepida.Ex q̊ ſequit᷑ /qꝙ caliditas ⁊ frigiditas u dicunt᷑ 5riari adinuicẽ ſub qͥbuſcũq; gradibꝰ: ſed ſolũ ſub maxĩa intẽſione graduũ.ỹx quo ſequit᷑ ꝙ nõ dicunt᷑ ꝓpꝛie ↄtrartari ex rõnibꝰ foꝛmalibꝰeoꝝ: ſed ex latitudine graduũ:de qͥ magis ałs videbiẽ. Fo. 35 LC D Sco. lib. j. diſt. 3. q.7. ĩ reſpõ. arg ꝓ.zopt. di. 15.q.vnĩ ca. Sco. lib. 1. Olſ. 28. q. I. et.2 4 Et li. †. diſt. 14. q.z · LZiber Alio mõ capit᷑ ʒrietas large ꝓ repugnãtia duarũ foꝛmaꝝn nõ ſe ꝑmittẽtiũ ſimul ⁊ ſemel in eodẽ ſub/ iecto:ſiue tales foꝛme ſint actiue ⁊ paſſiue adinui/ cẽ ſiue nõjſiue maxime diſtẽt abinuicẽ ſiue nõ. Et hoc mõ albedo ⁊ nigredo dicunt᷑ Zriari:etiã rube do ⁊ nigredo: ⁊ rubedo ⁊ viriditas. Etiã due foꝛ/ me ſubſtãtiales pñt dici hoc mõ 5riari: ⁊ etiã locꝰ ſurſum ⁊ locus deoꝛſum:tñ locus deoꝛſum ⁊ locꝰ ſurſum qñq; capiunt᷑ ꝓ ãlitatibꝰ exiſtẽtibꝰ in tali/ bus locis:⁊ ſic bñ pñt ↄriari adinuicẽ Srietate ꝓ/ pꝛie dicta. Et aduerte/ ꝙ 5ᷓria mediata nõ dicunt᷑ mediata/ eo ꝙ mediũ cõponat᷑ ex extremis: ſed qꝛ magis apparet ↄuenire cũ extremis qᷓ; extrema in ter ſe:vt rubeũ mediat inter albũ ⁊ nigrũ: nõ qꝛ ru bedo cõponat᷑ ex albedine ⁊ nigredine: ſed qꝛ ma/ gis ↄuenit cñ albedĩe ⁊ nigredine/ ᷓ; albedo ⁊ ni/ gredo inter ſe:⁊ a negatiõe talis medij dicũt᷑ Zria imediata/⁊ nõ ꝑ negationẽ cuiuſcũq; medij. Tertio ſciẽdũ un: pnawer negat actũ ⁊ potẽtiã ſeu diſpoſitionẽ ad illũ actũ: vt cecitas:⁊ a tali nõ põt fieri regreſſus naturałr: lʒ bñ ſuꝑnaturalr. Etiã põt fieri regreſſus ad talẽ habitũ naturafr ſi deꝰ ↄcurreret hᷣm ſuã influentiã generalẽ:etiã ad eunde habitũ nũero.Alia eſt q̃ ſo lũ negat actũ ⁊ ñ potẽtiã ſeu diſpoſitionẽ ad actũ: vt qͥes negat motũ ⁊ nõ diſpoſitionẽ ad motũ:⁊ a tali bñ põt fieri regreſſus naturatr. ¶ Supponit᷑ vltra/ ꝙ habitꝰ ⁊ pᷣuatio hñt fieri aliqñ circa idẽ in eodẽ genere ꝓximo: ⁊ iſto mõ talpa diceret᷑ ceca: qꝛ inqᷓ;tũ aĩal eſt apta vidẽ. Alio mõ circa idẽ ĩ ge nere remoto:⁊ ſic plãta bñ diceret᷑ ceca: qꝛ inqᷓ;tũ viuẽs nata ẽ videre:⁊ ſic põt diffiniri cecũ. AUñ ce/ cum eſt aĩal nõ vidẽs nec potẽs videre:⁊ ẽ de ge/ nere illoꝝ quoꝝ aliqð natũ eſt vidẽ. Ael ſic: cecũ eſt aĩal nõ vidẽs tũc ⁊ talit᷑ quõ natũ eſt vidẽ.Di/ cit᷑ notãter tũc:qꝛ lʒ catulꝰ añ nonũ diẽ nõ videat/ tñ nõ ðꝛ cecus:qꝛ tũc nõ hʒ tõs determĩatũ. Dicit᷑ notãter talit quõ: qꝛ lʒ aliq̊s doꝛmiat vel claudat oculos/tñ nõ eſt cecus:qꝛ nõ talit natꝰ eſt videre. ¶ Sʒ ꝓ dictoꝛijs ſupponit᷑/ꝙ ↄdictoꝛia ſũt qͥrũ vnũ eſt poſitiuũ et alterũ implicas id cũ negatiõe infinitãte:vt hõ/nõ hõ.Añ dꝛña eſt ĩter negationẽ infinitãtẽ ⁊ pꝛiuãtẽ:qꝛ negatio infinitãs ſimplr ne gat terminũ nõ cũ aptitudine ad aliquẽ actũ:⁊ vo cat᷑ ſᷣm ſcotũ negatio extra genꝰ. Sed negatio pꝛi uãs negat terminũ cũ aptitudine ad actũ: vt ceci/ tas negat viſum cũ aptitudĩe ad ſubiectũ:⁊vocat᷑ ꝑ ſcotũ negatio in genere. ¶ Et aquerte/ꝙ qñ ðꝛ neceſſe eſt alterũ ↄdictoꝛioꝝ eſſe verũ ⁊ alterũ fal/ ſum:dicũt aliq ꝙ ᷣ dʒ itelligi de /dictoꝛijs cõple/ xis:qꝛ ãdictoꝛia incõplexa nõ ſuntvera neq; falſa. Sʒ qꝛ Ariſto. nõ videt᷑ hic loqͥ de oppõne cõplexa ſed incõplexa:iõ põt ſic exponi: Neceſſe eſt alterũ eſſe verũ ⁊ alterũ eſſe falſum.i.neceſſe eſt alteꝝ ve/ re enũciari ⁊ alteꝝ falſe de qͥͤlibet ſingulari ſingula riter ⁊vniuoce tẽto /diuiſim ⁊ copulatiue mediãte copula nõ ampliat a. Et ð᷑ꝛ notant᷑ ſingulari:qꝛ de aliqͥ cõi põt vtrũq; vere dici:vt hõ eſt albꝰ:hõ ẽ nõ a lbus.Dicit᷑ notãter vniuoce tento: qꝛ ſi ſint duo vocati h noĩe ſoꝛtes:quoꝛũ vnꝰſit albꝰ⁊ aliꝰniger: tũc iſte ſũt vere:ſoꝛtes eſt albꝰ/ſoꝛtes eſt nõ albꝰ. Et ðdꝛ notant᷑ diuiſim:qꝛ copłatim ⁊ diſiũctim pñt de aliq̊ ſingulari vere dici:vt de ſcutoꝓ media ꝑte aldo ⁊ ꝓ media ꝑte nigro verũ eſt dicẽ hoc ẽ albũ: hoc eſt nõ albũ.Etiã de ſcuto totałr albo verũ eſt dicere /h eſt albũ /vel nõ albũ:⁊ huiꝰ rõ eſt: qꝛ diſiñũ ctũ ex ↄdictoꝛijs ſupponit ꝓ quolibet ente mũdi: ideo tale diſiũctũ põt dici de quolibet ente mc. uA circa textũ inc Quarto ſciendũ aixaiaa aimnt tates. Pꝛima:vtrũ iſta ſit vera vel falſa:neceſſe eſt alterũ ↄrioꝛũ ĩmediatoꝛũ ineſſe ſuo ꝓpꝛio ſuſcepti bili.Et videt᷑ ꝙ nõ: qꝛ illa indefinita eſt falſa, cuiꝰ nulla ſingularis eſt vᷣa:ſed ſic eſt ꝙ iſtiꝰ indefinite nulla ſingularꝭ eſt vᷣa:igit᷑. Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ aliq̃ dicũt illã eſſe falſam ꝓpt rõnẽ factã. Dicũt tñ alij⸗ ꝙ ipa eſt vᷣa/ ⁊ ꝙ nõ eſt incõueniẽs aliquã ꝑticula rẽ vel indeſinitã eſſe verã/ cuiꝰ nulla ſingularis eſt pᷣa:cuiuſmõi eſt iſta/ alterũ ↄdictoꝛioꝛũ ↄtingẽtiũ eſſe verũ eſt neceſſariũ: ipſa eſt vera:⁊ tñ nulla ſin gularis eſt vᷣa. Dicũt etiã/ ꝙ aliq̃ vlis eſt ĩpoſſibił cuiꝰ q̃libet ſingularꝭ eſt poſſibilis: vt demõſtratis duobꝰ /dictoꝛijs ↄtingẽtibꝰ ipſa eſt ĩpoſſibilis:vt puta iſta vtrũq; ↄdictoꝛioꝛũ ↄtingẽtiũ eſt verũ:tñ ãlibet ſingularis eſt poſſibilig. ¶ Alia difficultas ꝗ̃ albedo opponit᷑ nigredint. Rñdet᷑ ꝙ oĩs albedo ꝑfecta eſt oĩ nigredini pfecte ria: ⁊ tũc dʒ exponi ila auẽtas:Cõtraria ſũt q̃ nata ſunt fieri circa idẽ ſubiectũ:iʒ eſt dictu ꝙ foꝛme /rie pñt eẽ ſucceſſiue in eodẽ ſubiecto vel ſibi ſili.Ex ã̊ ſequit᷑ſꝙ ad hᷣ ꝙ aliã ſint /ria ſufficit ꝙ ipſa vel ſibi ſilia poſſint ſe expellere ab eodẽ ſbiecto. ¶ Blia difficultas vtrũ iſta ſit vera:ĩpoſſibile eſt ignẽ eẽ frigidũ ⁊ niuẽ ni/ grã · Añdet᷑ ꝙ ſi ly impoſſibile accipiat᷑ vt oppont tur potẽtie naturali:tũc ille ſũt vere. Nã ꝑ naturã ignis nõ põt eẽ frigidꝰ/neq; nix nigra: cũ h̊ tñ ſtat ꝙ caliditas ignis ſit ſeꝑabilis ab igne:qꝛ ſeꝑabilt/ tas a ſubiecto eſt paſſio caliditatis:aͥ ↄuenit oĩ ca/ liditati:⁊ per ↄñs cõuenit caliditati ignis. Et hec de pᷣmo articulo.Mtum ad locundu fa 1 8 trũ alia poſtpᷣdi/ Dubitat pPpimo camẽta ab oppõne ſint ſufficiẽter poſita. Pꝛo cui? ſolutiõe ſupponit᷑ pᷣmo/ ꝙꝑ ᷣus poſtpᷣdicamentũ põt intelligi aliud poſtñdicamentũ qð vocat᷑ poſterius:⁊ tot modis põt dici poſteriꝰ quot modis ðꝛ p̃us. Et aduerte ꝓ pꝛĩo mõ pᷣhoꝛis ꝙ illud ðꝛ pᷣus tꝑe alio qð tꝑepᷣ/ oꝛi pᷣus eo exiſtit vel exiſtebat. Ex ã ſequit᷑/jꝙ ali⸗ qͥd ðꝛ pᷣus tꝑe alio qað nõ exiſtit.Aduerte ex quĩto mõ p̃oꝛis/ in quo ðꝛ ꝙ oꝛationẽ eſſe verã/ ⁊ ita eſſe in re ↄuertunt᷑ adinuicẽ:hoc debet intelligi /ſi. ꝓpo ſitio expꝛimẽs taliter eſſe in re foꝛmet᷑:vt bñ ſequit᷑ ꝓpõ eſtvera: ita eſt in re. Itẽ bñ ſequit:ita eſt in re:g ꝓpõ eſt vera ſupple ſi foꝛmet᷑: nã põt eſſe ita in re dato ꝙ ꝓpõ nõ foꝛmet /quo facto ita erit ĩ re: ⁊ tñ ꝓpõ nõ erit vera niſi intelligeret̃ obiectiue.i. cã verificabilis ꝓpõnis eſt. ¶ Sʒ ꝓ ſcðᷣo poſtpᷣdi camẽto eſt aduertẽdũ /ꝙ illa nõ dicunt᷑ eſſe ſił tꝑe/ q̃ exiſtũt in eodẽ tꝑe:qꝛ tũc ola eſſent ſil tꝑe /cũ oia exiſtãt in eodẽ tꝑe:ſed dicunt᷑ aliq̃ eſſe ſimł tꝑe q̊ ſi mul ſunt in eodẽ tꝑe:⁊ quoꝝ vnũ nõ fuit añ aliud ſm tps. Aduerte ꝓ ſcðo mõ ꝙ ſiqͥs arguat: cauſa ⁊ cauſatũ ſunt ſimul natura ſᷣm ſcðm modũ:et tñ vnũ eſt cauſa alteriꝰ:igit᷑. Simiłr diceret᷑ de pfe ⁊ filio.Rñdet᷑ ꝙ cauſa ⁊ cauſatũ poſſũt capi duplr. Ano mõ ꝓ denoiato/ ſcz ꝓ kcato materiali: ⁊ ſic nõ ſunt ſimł natura:⁊ tũc vnũ eſt bñ cauſa alteriꝰ. Alio mõ ꝓ per ſe ſcato:⁊ ſic bñ ſunt ſimul natura ⁊ vnũ nõ eſt cauſa alteriꝰ. Aduerte etiã/ꝙ tot pñt eſſe modi ſimultatis quot ſunt modi pᷣoꝛis:tñ phᷣs enumerat ſolũ illos modos qui faciũt ad cognitio nẽ aliqualẽ pᷣdicamẽtoꝝ habendã. ¶ Sed ꝓ quar to poſtpᷣdicamento eſt aduertendũ /ꝙ qñ ðꝛ ꝙ ſex ſunt ſpẽs motus:ibi capit᷑ motꝰ large vt ſe extẽdit ad oẽm mutationẽ/ ſiue ſit ſucceſſiua ſiue inſtãta/ Scotus quotiteg. . Scotus in quotli.q. 6. B Sco. li.4. diſ. i. q. 1. in ſol. ſcde rõ⸗ nis Tho. Sco.vt. õ. Pꝛedicamentoꝛum nea:⁊ ſic generatio ⁊ coꝛruptio ſunt bñ motꝰ. Ad uerte vlteriꝰꝙ ſicut ſũt duo motꝰ ad quãtitatẽ.ſ. augmẽtatio ⁊ diminutio:ita etiã ſũt duo motꝰ ad extremaſiẽ diſtãtia int duos parieteſ. Sʒ diſtãtia negatiua ẽ cuiꝰalteꝝ extremũ ẽ negatiuũ:⁊ iſta eſt Fo. tãta qᷓᷓtũ ẽ extremũ poſitiuũ: nã mẽſurat᷑ tał diſtã tia ⁊ cogſcit᷑ ⁊ accipit ßm extremũ veliui pfectiꝰ 1 eirca Pdicamenta: D ubitat tertio in quo pᷣdicamẽto ſũt iſti tmini/picardꝰpicardia /burgũdꝰburgũdia/ gallꝰ gallia/frãcus frãcia. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ q̊ttuoꝛ ſũt modi ↄcretoꝝ ¶ Pꝛimꝰ eſt:qñ ↄcre/ tũ aliqͥd ſᷣcat ð ſcato minꝰ pᷣncipali ſeu materiali/ ⁊ ꝓ eodẽ ſupponit ꝓ ã nõ ſupponit abſtractũ neq; illud ᷣcat:vt albũ albedo/iuſtũ iuſticiaꝛ⁊ iſtiuſmo di multe ſũt ſpẽs. ¶ Pꝛima:qñ ↄcretũ ſupponit ꝓ ſubiecto ⁊ abſtractũ ꝓ foꝛma reafr in ſubiecto ibe tẽte vel ecõtra. Exẽpiũ ᷣmi:vt iuſtũ iuſticia: iuſtũ ſupponit ꝓ ſubiecto/⁊ iuſticia ꝓ foꝛma reatr ĩherẽ te illi ſbᷣtecto.Exẽplũ ſcðᷣi:vt igniſ igneꝰ:ignis ſup ponit ꝓ ſbiecto/⁊ igneſupponit ꝓpꝛie ꝓ caloꝛe:ca loꝛ eĩ ẽ igne?/ſʒ ñ ẽ ignis. ¶ Scða ſpẽs ẽ:qñ ↄcre tũ accipit᷑ vł ſupponit ꝓ ↄpoſito /⁊ abſtractũ ꝓ ꝑte eẽntiali illiꝰ cõpoſiti vł ecõtra. Exẽplũ ᷣmi:vt aĩa tũ aĩa: aĩatũ em̃ ſupponit ꝓ toto cõpoſito: et aĩa ꝓ ꝑte eiꝰ.Exẽplũ ſcðᷣi:vt hõ humanꝰ:hõ eſt abſtra ctũ ſupponẽs ꝓ toto cõpoſito:⁊ hũanꝰↄcretũ ſup ponẽs ꝓpꝛie ꝓ aĩa:iſta ꝓpꝛie dʒ ↄcedi aĩa ẽ hũana ⁊ nõ hõ: qſq; etiã hũanꝰ ſupponit ꝓ effectu hoĩs/ vt b opꝰ eſt hũanũ. AUñ hũanus vno mõ idẽ eſt ꝙ ꝑs eſſentialis hoĩs:⁊ ſic iſta ↄcedit᷑/aĩa eſt hũana. Alio mõ idẽ eſt ꝙ res ꝓducta ab hoĩe:⁊ ſic ↄcedit iſtahoc opꝰeſt humanũ.i.eſt res ꝓducta ab hoĩe. ¶ Tertia ſpẽs ẽ:qñ ↄcretũ ſupponit.ꝓ locato vbi abſtractũ ſupponit ꝓ loco:vt picardꝰ ꝓ locato ſup ponit/ picardia p loco: ↄcedit᷑ em̃ iotʒes eſt picar/ dus ⁊ nõ picardia. ¶ Aliꝰ modꝰ ponit᷑ ab aliqͥbꝰ: qñ abſtractũ ex ĩpoſitiõe/ vel vſu loquẽtiũ ĩcludit aliqð ſyncathegoꝛema qð nõ includit cõcretũ: vt hũanitas includit iſtud ſyncathegoꝛema ꝑ ſe/ vel neceſſario:iõ ꝗñ ðꝛ hũanitas currit.i.ꝑ ſevel neceſ ſario currit. C¶ Auꝰmodꝰ eſt:qñ abſtractũ nõ põt ſupponere niſi ꝓ multitudine vel ꝓ pluribꝰ ſimul ſũptis ⁊ ↄcretũ illiꝰabſtracti natũ eſt ſupponere vno illiꝰ multitudinis:vt ſũt plebs plebeus/ ppls pplaris:ppłs ſupponit ꝓ multitudie: ⁊ pplaris ꝓ vno illiꝰ multitudinis. ¶ Añ aduerte/ ꝙ iſti tmini Ler. hieb Vola drcabip mktitudie ⁊ h dupłr. ituta ex vnitatibꝰacci reſpectũ ad ducẽ vel eoꝝ ſuꝑioꝛẽ:⁊ ſic ſũt in pᷣdica mẽto adaliqͥd: ⁊ iſti mint/ magf/ baccalaure/ do ctoꝛ/⁊ ſic de alijs:pñt capi duplr. Ano mõ /vt im/ poꝛtãt reſpectũ q̃ſi ſuꝑpõnis:⁊ ſic fũt in p̃dicamẽ/ to adaliqͥd. Alio mõ accipiunt᷑ /vt impoꝛtãt ãᷓlita tẽ acqͥſitã:⁊ ſic ſũt in pᷣdicamẽto ã̃litatis. Sed iſti termini/ picardꝰ germanꝰ: ⁊ alij tmini ↄcretoꝝ po/- nunt᷑ in eodẽ pᷣdicamẽto ſic ⁊ ſua abſtracta. Añ pi cardia ĩpoꝛtat locũ vł vbi:iõ eſt in pᷣdicamẽto vbi: ⁊ ſic picardꝰgermanꝰerũt ĩ pᷣdicamẽtovbi. Pñt tũñ accipi qñq; vt dicũt oꝛdinẽ ꝑtis terre ad totã terrã ⁊ ſic ſcant poſitionẽ. Sed q̃reret aliqs in quo pᷣdi camẽto ponunt᷑ vᷣba ⁊ ꝑticipia. Rñdet᷑ ꝙ vᷣba et pticipia ſũt in diuerſis pᷣdicamẽtis ſᷣm ꝙ diuerſa ßcant de ſᷣcato pᷣncipali:vñ ſi ỹbũ impoꝛtet ã̃lit tẽ:vt amo/ volo/intelligo/ ſunt in pᷣdicamẽto ãlit tis.Si actionẽ/ſũt ĩ pᷣdicamẽto actiõis.Añ aduer te/ ꝙ iſta vᷣba impſonalr ſũpta.ſ.ĩ ereſt/refert/ ⁊ eſt vt impoꝛtãt ꝑtinẽtiã ſunt in ỹᷣdicamẽto adaliqᷣd. Et hec de ſecũdo articulo.Atum ad tertiũ ſit: Sco. lib.x. diſ.⸗.q.i. D Liber E 8 rñſalis: Poſtpᷣdicamẽta ⁊ eo/ Cõcluſio rũ acceptiones ſunt ſufficien/ ter aſſignate a phᷣo:vt ptʒ in q̃ſtione. ¶ Ad rõnes Ad pꝛimã ptʒ folutio/⁊ etiã quõ albedo opponit᷑ nigredini que eſt. ¶ Ad ſcðᷣam patet ſolutio:ꝗqꝛ qͥ libet locus ſurſum et locus deoꝛſuʒ opponunt᷑ ad inuicẽ. ¶ Ad tertiã viſum eſt etiã ꝙ licet relatiua ꝓ per ſe ſignificatꝭ ſint ſimul natura: tamẽ cũ hoc ſtat ꝙ opponunt᷑ relatiue:qꝛ nõ poſſunt verificari ve aliqʒ ſimul et reſpectu eiuſdẽ.Et etiã patet quõ pater ꝓ denoĩato eſt cõſeruatiuus filij:ſed non ꝓ ſignificato foꝛmali. ¶ Ad quartã dicit᷑ ꝙ habitus opponit᷑ ſue pᷣuationi:vt viſus cecitati/que nõ eſt niſi negatio talis habitꝰ in ſubiecto apto nato. Et qñ dicit᷑ vel viſus petri opponit᷑ cecitati iohannis vel alicui alteri. Reſpõdet᷑/ ꝙ viſus petri opponit᷑ pᷣuatiue om̃i cecitati: qꝛ oĩs cecitas vel ſibi ſimilis in ſpecie nata eſt fieri circa idẽ ſubiectũ:neq; opoꝛ/ tet huationẽ eſſe aliqͥd ad hoc ꝙ opponat᷑ habitui: qꝛ nõ opponũt᷑ oppoſitiõ e reali/ ſed rõnis. ¶ Ad quintã ptʒ ſolutio.Et ðꝛ vltra ꝙ iſte due ꝓpõnes chimera eſt ens/ chimera eſt nõ ens/ ſũt 5dictoꝛie qᷓᷓtum ad extrema:ſed nõ qᷓ;tũ ad modũ enũciãdi. ¶ Finis libꝛi pꝛedicamentoꝛũ. lnomẽ quid verbũ: deinde qͥd eſt nega enunciatio/ et oꝛo. e Süt igitur ea que ſunt in voce/ earũ que ſunt in aia paſſio/ nũ note:⁊ ea que ſcribunt᷑ eoꝛũ que ſunt in voce. Et quẽadmodũ nec littere om/ nibus ſunt eedem/ ſic nec eedẽ voces. Ste eſt liber peri hermenias Ariſtotelis:q̃ diuidit᷑ in duos libꝛos partiales. In ᷣmo determinat᷑ de enũciatiõe. Et diuidit᷑ in ꝓ hemiũ ⁊ tractatũ. ¶ Pꝛobemiũ diuidit᷑ in tres partes. In pᷣma oſtẽdit/ de bus determinan dum eſt in hoc libꝛo ⁊ ea enumerat:dicẽs ꝙ opoꝛ/ tet pᷣmo ↄſtituere qͥd ſit nomẽ /⁊ qͥd verbũ: poſtea qͥd affirmatio /⁊ qͥd negatio.i.oꝛatio affirmatiua ⁊ ofo negatiua:⁊ qͥd enunciatio:⁊ qͥd oꝛatio. C In ſcða parte ibi:Sunt igit᷑ ea que ſunt in voce:intẽ/ dit docere oꝛdinationẽ eoꝛũ que ſignificãt ⁊ ſigni ficant᷑/ dicẽs ꝙ ea que ſunt in voce ſunt earũ que ſunt in aĩa paſſionũ note:⁊ ea que ſcribunt᷑ ſũt no te eoꝛũ que ſunt in voce.Eſt autẽ cõueniẽtia inter voces ⁊ ſcripturas: qꝛ ſicut lr̃e nõ ſunt eedẽ apud oẽs:ſic nec voces ſunt eedẽ apud oẽs. Eſt aũt cõ/ ueniẽtia inter paſſiones aĩe ⁊ res ad extra: qꝛ ſicut res ad extra ſunt eedẽ apud oẽs: ita paſſiones aĩe ſeu ↄceptus/ qui ſũt naturales ſilitudines rerum ſunt eedẽ apud oẽs. ¶ In tertia ꝑte ibi: Eſt autẽ quẽadmodũ in aĩa ⁊c̃.intẽdit hãc diuiſionẽ. Aocũ Adã ſunt cõplexe verũvel falſum ſᷣcantes:vt enun ciatiões. Quedã vᷣo incõplexe verũ vel falſum nõ bcantes:vt noĩa ⁊ vᷣba:⁊ quẽadmodũ in aĩa aliqͥs eſt intellectꝰ.i.cõceptꝰ ſimplex qͥ eſt ſine vero ⁊ fal ſo: aliꝰ vᷣo qͥ ſᷣcat verũ aut falſum:ſic etiã in voce. Scðam ptã ᷣme ptis declarat:qꝛ circa cõpoſitio⸗ nẽ ⁊ diuiſionẽ itellectꝰeſt vᷣicas ⁊ falſitas. Scðᷣaʒ ꝑtẽ declarat qꝛ noĩa ⁊ vᷣba ſine cõpoſitide ⁊ diuiſi one ſüt ſilia intellectui qͥ eſt ſinevero ⁊ falſo:qꝛ hõ vel albũ ſi ſibi nõ addat᷑ aliqͥd/nõ hᷣcat verũ aut fal ſum:qð ꝓbat per locũ a maioꝛi:qꝛ licʒ hoc nomen hircoceruꝰ aliqͥd ſignificet: tñ non ſignificat verũ aut falſum/niſi ſibi aadar zlac Pura vebe. u vtu ſcripture ad placitũ ſᷣcent vo Querit ces:⁊ voces paſſiões aie:⁊ paſſio/ nes aĩe naturafry ſᷣcent res. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ: qꝛ ſcripture nõ ſupponũt ꝓ vocib/neq; voces ꝓ paſſiõibus:ſed ambo ſupponũt ꝓ rebꝰ:s ſcripture ad Pacii nõ ſᷣcantvoces /neq; voces ↄcept aĩe. ¶ Scdo ſic:Si voces hᷣcarẽt paſſiões /⁊ paſſiões bcarent res /ſeq̃ret᷑ ᷣmo ꝙ voces nõ poſſent repꝛe ſentare ʒria ↄceptibꝰ:ſed ↄñs eſt falſum/ ſicut ptʒ de his q mẽtiunt᷑. Seq̃ret᷑ ſcðo/ꝙ oẽ ſignũ voca⸗ le aut ſcriptũ ſᷣcaret accidẽs /cũ ois ↄceptꝰ ſit acci/ dẽs.Seqᷓret᷑ tertio/ꝙ oẽs ꝓpõnes eſſent falſe in qͥ bus enũciat᷑ aliq̃s actꝰrealis ð ſubiecto/ ſicut hic: ſoꝛtes currit:qꝛ talis actꝰ nõ põt ĩeſſe ↄceptui quẽ ßᷣcat ſubiectũ. ¶ Tertio ſic:Cõceptꝰ nõ itelligit᷑:g nõ ſᷣcat᷑:tenet ↄña:qꝛ hᷣcare eſt intellectũ de re ↄſti tuere.Añs pꝑtʒ:qꝛ tales ↄceptꝰnõ ſentiunt᷑:g nõ in telligun. ¶ Quarto ſic: Scripture ⁊ voces ſunt cedẽè apud oẽs:q̊ ſqpᷣture ſᷣcant naturałr. Añs ptʒ: qꝛ ſcpᷣture ⁊ voces ſũt res:ſʒ res ſũt eedẽ apð oẽs vt vult phs in textu. ¶ Quinto ſic: Jmpoſſibile ẽ idẽ accidẽs nũero eſſe in diuerſis ſubiectis:ſed cõ ceptus eſt accidẽs:ꝗ̊ impoſſibile eſt cõceptus anĩe eſſe idẽ apud oẽs:⁊ ꝑ ↄñs male dicit phᷣs in textu ꝙ cõceptus ſũt idẽ apud oẽs. In oppoſitũ arguit᷑ auẽte phi in textu. In qſtione ſicut in ceteris erũt tres articuli. tum ad pꝛimũ. 65 i j qꝙ aliq̃ vox ðꝛ ſᷣca/ Pꝛimo ſciendũ a duon Bms mõ large:qꝛ ipᷣa repñtat vel nata eſt repñtare ali/ quid potẽtie cognitiue/ſiue illud aliqͥd ſit ipſamet vox ſiue aliquid aliud: ⁊ ſic oĩs vox mũdi diceret᷑ pᷣcatiua. Alio mõ vox ðᷣꝛ ſᷣcatiua ſtricte:qꝛ ipſa repᷣ ſentat vł nata ẽ repñtare potẽtie cognitiue ex ſᷣca/ tione vel impoſitiõe quã actu hʒ aliqͥd vel aliq̃ vel aliãliter/ aliud vel alia a ſe a ſibi ſili ⁊ a ſuo ꝓlato/ re/ niſi alterũ illoꝝ fuerit ĩpoſita ad ſcandũ eãvita liter ĩmutãdo:⁊ iſto mõ vox ðꝛ ſᷣcatiua. Dicit no/ tãter alidd /ꝓpter termĩos cathegoꝛematicos nu meri ſingularis nõ collectiuos:vt hõ.Dicit᷑ notã/ ter aliãᷓ/ꝓpt᷑ termĩos collectiuos ⁊ etiã ꝓpt᷑ termi nos eqͥuocos q ſcant plura. Dicit᷑ notãter aliãli/ ter/ ꝓt ſyncathegoꝛemata qᷓ nõ ſᷣcant aliqͥd/ ſed ſo lũ aliqliter.Ex qͥ ſeqͥt᷑ /ꝙ multe ſunt voces pᷣcatiue ꝗ̃ nibil ſᷣcant/ vt ſũt ſyncathegoꝛemata:vt oĩs nul lus/ qͥdã. Dicit᷑ notãter aliud a ſe: qꝛ oĩs vox ſᷣcat ſe naturałr cõiter. Dicit᷑ etiã aliud a ſuo ꝓlatoꝛe: qꝛ oĩs vox ðꝛ qͥdãmõ repñtare ſuũ ꝓlatoꝛẽ᷑ ſi talis latoꝛ pᷣus fuerit cognitꝰ. Dicit᷑ notãter niſi ĩpo/ ita fuerit ad ſcandũ alterũ illoꝝ:qꝛ iſta vox petrꝰ põt repñtare petrũ qͥ erit platoꝛ eiꝰ et ad placitũ: qꝛ fuit impoſita ad ſᷣcandũ talẽ ꝓlatoꝛẽ:⁊ ꝓpoꝛtio nabilr dicat de voce nõ pᷣcatiua. Uñ vox nõ bcati/ ua eſt illa q̃ nec repñtat nec nata ẽ repñtare aliqͥd vel aliꝗ̃ vel aliã̃liter/ aliud a ſe ⁊ a ſibi ſili ⁊ a ſuoꝓ latoꝛe/nec alterũ illoꝝ ᷣcat ex ĩpoſitiõe. ¶ Aduer te vltra ꝙ vox ðꝛ ſcatiua duplr. Ano mõ natura liter:alio mõ ad placitũ Añ vox hᷣcatiua naturalr eſt illa q̃ cͥd vni repñtat hᷣ cuilibet alteri nata eſt repñtare/ dato etiã ꝙ circa ipſã nõ ſuiſſet facta im/ G A Sco. lib. i. diſ.z27.ĩ ſo lu. z. argu. añ oppoſiti ad qſtionẽ pumã. Sco.li.. diſ.. q. 4. Peri hermenias poſitio. ¶ Ex ã ſeqͥtur/ꝙ ſi iſta vox hõ ꝑ totũ mũ/ dũ ſignificet hoĩem adhuc nõ ſᷣcaret naturafr:qꝛ ſi circa illũ terminũ nõ fuiſſet facta impoſitio/ nõ ſi/ gnificaret hoĩem ꝑ totũ mũdũ.Sed vox ſignifica tiua ad placitũ /eſt illa q̃ ſcatvel nata eſt ſignifica/ re ex impoſitiõe quã actu hʒ illud qð pꝛimus inſti tuẽſꝑ eã aut aliã ſibi limertüievoſun vrat. — 7 pg vt ex ſupꝛadictis Scdo ſciendũ ptz terminꝰ dꝛ ſᷣcare duplr. Ano mõ ad placitũ:alio modo naturafr:⁊ vtroq; iſtoꝝ modoꝝ terminꝰ ðꝛ adhuc duplr ſig/ nificare:nã terminꝰ ðᷣꝛ hcare ad placitũ dupfr.ſ. vl timate ⁊ nõ vltiate.Añ terminꝰ vocalis ðꝛ ſᷣcare ad ꝑlacitũ nõ vltiate terminũ ſcriptũ ſibi ſynony/ mn: vt iſta vox hõ bᷣcat ad placitũ nõ vltiate illud ſcriptũ hõ. Dicũt ettã aliqͥ de termĩo vocali ⁊ ſcri pto/ ꝙ ſᷣcant ad placitũ nõ vltiate ↄceptũ vltima/ tũ mediante q̊ ſcat rem ad ef᷑:⁊ iʒ eſt capere multũ large bcare. Sed terminꝰ vocalis ⁊ ſcriptꝰ/ dicunt᷑ bcare ad placitũ vltimate rẽ ad eỹ ad quã talis ter minus imponit᷑ ad ſcandũ.Sifr terminꝰ ðꝛ ſignifi care dupłr naturafr. ſ.naturalr cõiter/ et naturalr ꝓpꝛie.Añ qͥlibet terminꝰ/imo etiã q̃libet res Bᷣcat ſe naturafr cõiter.Sʒ terminꝰ ðꝛ ſᷣcare naturałr ꝓ pꝛie/ illud qð reñſentat foꝛmafr ſeipᷣo/⁊ nõ mediã te alio:⁊ ſic hcare naturalr ꝓpꝛie pᷣciſe ↄuenit no/ tichs vel ↄceptibus ipᷣius aĩe:qꝛ nihil aliud repꝛe ſentat ſuum hᷣcatũ nõ mediãte alio. Ex iſtis patet ꝙ duplerx eſt hᷣcatũ.ſ.vltimatũ ⁊ nõ vltimatũ. Alti matũ eſt illud qð ſᷣcat terminꝰ ad pladtũ vltiate/ vk naturalr ꝓpꝛie.ſed ſᷣcatũ nõvltimatũ eſt ipᷣemet terminꝰ vel ſibi ſilis in voce vł in ſcripto vel eqͥua lens in mẽte.Ex q̊ ſeqͥt/ ꝙ iſte terminꝰ ens ſᷣcat ſe ↄceptu vltĩato ⁊ ↄceptu nõ vltiato:nã ille terminꝰ ens ↄceptu gñaliſſimo bᷣcat om̃e exñs ad placitũ vltimate: ⁊ cũ ille terminꝰ ens ſit qddã exñs /ſᷣcat ſeiñᷣm ad placitũ vltiate.Siłr ille termin ens vno alio ↄceptu ſpẽali bᷣcat ſe pꝛeciſe ⁊ alios terminos ſibi ſiłles naturalłr cõiter/ ſicẽ q̃libet res mundi ſᷣcat ſe naturałr cõiter mediãte vno ↄceptu qͥ eſt ſilitu/ do naturalis ſui ipᷣius.Ex q̊ ptʒ/ꝙ iſti termĩo ens coꝛrñdet duplex ↄceptus:ſca vltiatus q mediãte ad placitũ ſᷣcat om̃e exñs:⁊ nõ vltiatus mediante q̊ ſᷣcat ſe ⁊ termĩos ſibi ſiłes naturalr cõiter:et ſilr eſt dicendũ de q̊libet alio termĩo ſignificatiuo ad placitũ.Ex q̊ patʒ ꝙ vltimatũ ⁊ nõ vltimatũ non opponũtur ↄtradictoꝛie/ſʒ ie-latin ls 1 44 pc— bcare nõẽ ali Tertio ſciendũ aus aus ue aliqd vłaliꝗᷓ vel aliãlit pᷣncipafr vel inſtrumen/ talit repñtare/ vel eẽ foꝛmalr cognitionẽ rei vł mo dũ cognoſcẽdi rẽ. Et dicit᷑ notãter vel eẽ foꝛmałr cognitionẽ rei/ ꝓpt᷑ ↄceptus vltiatos q̊ ſᷣcãt natu ralr res ⁊ ſũt foꝛmałr cognitiões reu. Añ ſᷣcare ẽ duplex.ſ.ſᷣcare naturafr ⁊ ad placitũ. Añ hᷣcare na turalit᷑ eſt ſuũ ſᷣcatũ hᷣcare ex natura ꝓpᷣa vel ex na turali cõditiõe ſue nature:⁊ iſtud eſt dupler/vt vi⸗ ſum eſt ſupꝛa.Sed bᷣcare ad placitum eſt repñtare ſuũ ſᷣcatũ ex impoſitiõe vel vſu volũtario. Aduer/ te ꝙ repñtare in ꝓpoſito/nõ eſt aliud qᷓ; cõcurrere pncipałr vł inſtrumẽtałr ad foꝛmationẽ ↄceptus. Vñ iſta vor lapis ſᷣcat lapidẽ:⁊ repñtat lapidẽ.i. inſtrumẽtatr ↄcurrit ad cauſãdũↄceptũ de lapide. Et ðꝛ notãter inſtrumẽtałr:qꝛ deꝰ ⁊ intellectꝰ dicũ tur ↄcurrere pᷣncipafr:ideo pñt dici repñtare pᷣnci pakr. Sed dubiũ eſt quõ intelligit᷑ ꝙ ↄceptus ſũt iᷣdẽ apð oẽs ⁊ nõ voces neq; ſcripture.Dico /ꝙ bᷣ põt intelligi duplr.Ano mõ ꝙ aliqͥd vnũ/⁊ idẽ nu Fo. mero ſit realr pñs ꝑ realẽ exñtiam oĩbꝰ:⁊ ſic nõ in tellexit ariſto. Alio mõ pᷣt intelligi/ꝙ aliqͥd ſit idẽ apud oẽs /ʒ eſt omne illud qðvni repñtat/ cuilibet alteri natũ eſt repñtare:⁊ hᷣ̊ mõ intellexit phᷣs:⁊ eſt veꝝ ꝙ paſſiões.i.cõceptus aĩe ſũt eedẽ apud oẽs: hoc eſt paſſiões ſũt talis nature ꝙ oẽ illud qð vni repñtant naturafr ꝓpꝛie/ cuilibet alteri nate ſũt re/ pñtare.¶ Dr̃ notãter naturałr ꝓpᷣe: qꝛ paſſiões q̃ ſũt naturales ſilitudines vocũvl ſcripturaꝝ/ nõ oẽ illud qð vni ſᷣcant naturałr vel ad placitũ cuilibet alteri ſᷣcant.Ex qͥ̊ ſequit᷑/ꝙ voces ⁊ ſcripture non ſũt eedẽ apud oẽs: qꝛ ex impoſitiõe qᷓ; actu habẽt nõ ſũt nate repñtare idẽ cuilibet qð vnt feb itr. j gOcirca pᷣ dicta in Quarto ſciendũ cidit vna difficul tas/vtrũ voces ſᷣcatiue ſᷣcẽt ↄceptꝰ ad placitũ nõ vltĩate. Rñdẽt aliqͥ ꝙ voces pᷣcãt ad placitũ nõ vl tĩate ↄceptꝰ mediãtibꝰ qͥbꝰ tales voces Bᷣcãt rẽ ad ef:vt iſte tmin petrꝰ hᷣcat ad placitũ nõ vltimate il lũ ↄceptũ.i.illã noticiã mediãte q̃ iſta vox petrus repñtat illã rẽ q̃ ẽ petrꝰ:⁊ hᷣvolũt eẽ ð mẽte ariſto. in textu:qꝛ diẽ ꝙ voces ſunt ſigna eaꝝ paſſionũ q̃ ſũt in aĩa/q̃ paſſiões nõ ſunt niſi ↄceptꝰ.Añ aduer te ꝙ vox ſᷣcatiua hʒ duplicẽ ↄceptũ:vnũ mediãte q̊ ſᷣcat rem ad ef:⁊ talis ↄceptus nõ eſt niſi noti/ cia rei ſᷣcate ꝑ talẽ vocẽ.hʒ aliũ cõceptũ qͥ eſt noti/ cia illiuſmet vocis/⁊ talẽ nõ ſᷣcat vox/ſed aliũ qͥ ðꝛ ↄceptus vltimats:pꝛimꝰ ðᷣꝛ ↄceptus vltimatꝰ/ali⸗ ðꝛ nõ vltimatus. Rñdeĩ᷑ ſᷣm Sco. ꝙ vox bᷣcatiua ad placitũ ſᷣcat rẽ ad ef/⁊ nõ ↄceptũ:vt iſte termi nus iohes bᷣcat illã rẽ q̃ eſt iohes/mediãte tñ cõce/ ptu illiꝰrei/⁊ nõ pᷣcat illũ ↄceptũ:qꝛ nõ videt᷑ ꝙ ter minꝰ fuerit impoſitꝰad hᷣcandũ illũ ↄceptũ.Etiam illa vox nõ ↄſtituit intellectũ de illo ↄceptu:qꝛ illa vox põt mihi repñtare rẽ/dato ꝙ nõ cognoſcã illũ ↄceptũ. Itẽ tal vox nõ videt᷑ vnqᷓ; ſupponere ꝓ il/ lo ↄceptu/ ĩmo ſupponit ꝓ rebus:iõ ad ariſto.in textu ðꝛ/ꝙ illa auctoꝛitas nolebat aliud hr̃e niſi ꝙ voces bᷣcant res ad ey mediantibꝰↄceptibꝰ: ⁊ ſipᷣ mi velint talit intelligere/ puta voces ſᷣcãt ↄceptꝰ/ id ẽ ſᷣcant res mediãtibꝰↄceptibꝰbñ dicũt.Sñ eſt aduertendũ ꝙ voces ⁊ ſcripture ſuboꝛdinant᷑ ↄce ptibus.i.nõ hᷣcãt rẽ niſi mediãtibꝰↄceptibꝰ:vt iſte terminꝰ lapis nũqᷓ; ſᷣcat lapidẽ niſi qͥs habeat ↄce ptũ de lapide.Sił ille terminꝰ ſcriptꝰ lapis/nũqᷓ; bᷣcaret lapidẽ niſi haberẽ noticiã de lapide. Sunt em̃ ſigna ſᷣm Sco.ſuboꝛdinata in ſcando: ⁊ vo/ lebat h̃̃e ariſto. Dicũt etiã aliq̃ ꝙ ſcripture ſuboꝛ dinant᷑ vocibꝰ.i.nõ ſᷣcant ſua bᷣcata niſi medianti bus vocibꝰ:ſʒ hoc eſt falſum. Nã dato ꝙ nũqᷓ eẽt vox nihilominꝰ ſcpᷣture repñtarẽt ſua ſᷣcata mediã tibꝰↄceptibꝰ:⁊ hoc maxie ſi cogᷣſcãt᷑ hcatiões illa/ rũ ſcripturaꝝ:⁊ hec de ᷣmo articlo.Atũ ad ſcðm 1 4 Atrũ enũciatio Dubitatur PᷣmO aubexaxane butiõis huiꝰ ſcĩe.Et videt̃ ꝙ nõ: qꝛ cuiuſlibet ſcĩe ſubiectũ/ debet eẽ qͥd incõplexũ:ſʒ enũciatio nõ eſt hmõuigit᷑. ¶ Scðo ſic:De ſubiecto ſcĩe debet pᷣ/ ſupponi qͥdẽ/⁊ qꝛ eſt in illa ſcĩa cuiꝰeſt ſubiectũ:ſʒ de enũciatiõe nõ pᷣſupponit᷑/qͥd eſt in hac ſcĩa:igit᷑ nõ ẽ ſubiectũ ĩ hac ſcia. Itẽ ſubiectũ cuiuſlibet ſcĩe debet vificari de pᷣncipalr ↄſideratis in illa ſcĩa:ſʒ enũciatio nõ eſt hmõi:igit᷑. Nõ em̃ vᷣificat᷑ de noĩe ⁊ ᷣbo:cũ iſte nõ ſint ðe/ ðᷣbũ eſt enũciatio/nomen eſt enũciatio. Itẽ interpᷣtatio ẽ ſubiectũ huiꝰ ſcĩx nã iſti libꝛi dicũt᷑ libꝛ peri hermenias.i.de int᷑pᷣta tiõe. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ interpᷣtatio caꝑi/ tur multipfr. Anoo ĩpꝛopue ⁊ large ꝓ Denutie 37 L Sco. li. 4. diſ.1.q.4* Sco. lib. x. diſtĩ.257. in ſol.z.argu. añ oppoſi/ tũ q.i. D Sco.vbi ð Scotuf. 6. meta. q. 3. Et lt. 1. diſ. 3. q. 4. Paꝝ poſt pꝛinci piũ ſcöði ar. Sco.li. 4. Diſ. 8. q. 2. Scot“. 6. meta.q.z. Liber dictiõis ab alia dictiõe vel oꝛatiõe ↄueniẽte ſecũ in lfFa vł ſyllaba:⁊ iſto mõ ðꝛ ꝙ lapis interpᷣtat ãſi ledens pedes:⁊ iſta põt eẽ młtiplex/ſcʒ lraus /ſyl/ labalis ⁊ dictiõalis: vt viſum eſt in ſũmulis in dn to tractatu. Alioo capit᷑ ꝓ oꝛatiõe ↄuertibiłr ⁊ ſy/ nonyme expᷣmẽte qͥd ãliter ⁊ quõ ꝑ terminũ bᷣcat᷑: ⁊ de iſta etiãviſum eſt in ſũmulis.Et iſtis duobus modis nõ capit᷑ h interpᷣtatio/ cũ ðꝛ ꝙ iſti libꝛi ſũt de interpᷣtatiõe. Alioo capit᷑ interpᷣtatio/vt ↄuerti tur cũ enũciatiõe:⁊ iſto mõ capit᷑ hᷣ. Pꝛo q̊ eſt ad/ nertendũ /ꝙ enũciatio capit᷑ dupfr. Dnoo ᷣme in/ tẽtiõałr.ſ.ꝓ orone cõpoſita ex ſubo pᷣdicato ⁊ co/ pula:⁊ ſic nõ eſt ſubm cũ tał ſit qd cõplexũ · Scðo mõ capit᷑ ſcðe intẽtionałr:vt ĩpoꝛtat ſcðam inten tionẽ attributã ꝓpõni mẽtali/vocali/ vel ſcripte: ⁊ ſic ẽ qd incõplexũ/⁊ eſt ſubm huiᷣ ſcĩe.Et ſi qͥs di/ catſenũciatio eſt h ſubm cuvꝰ nomẽ ⁊ vᷣbũ ſũt par/ tes:ſʒ nomẽ ⁊ verbũ nõ ſũt ꝑtes illiꝰ ſcðe intentio nis:ſʒ ſũt ꝑtes enũciatiõis capte ᷣme intẽtionafr: igit᷑. Rñdet᷑/ꝙ nõ opoꝛtet ꝙ nomen ⁊ verbũů ſint ꝑtes enũciatidis/ vt eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe/niſi hoc eſſet in actu ſignato/ dicẽdo enũciatio cõponit᷑ ex noĩe ⁊ ðᷣbo:ſed bñ opoꝛtet ꝙ nomẽ ⁊ pᷣbũ ſint par tes enũciatiõis capte ᷣme intẽtionalr. ¶ Ad rõ/ nes: Ad ᷣmã ptʒ ſolutio. Ad ſcðᷣam ð᷑ꝛſꝙ de ſub/ iecto ſcĩe debet pᷣſupponi qͥd eſt/⁊ aꝛ eſt in ꝓceſſu demõſtratiuo cathegoꝛico:ſʒ nõ ĩ ꝓceſſu hypothe tico vł inqͥſitiuo. Ad aliã ði/ꝙ nõ opoꝛtet ſᷣiectũ alicuiꝰ ſcĩe vᷣificari de oĩibus ↄſideratis in illa ſcĩa ſaltẽ in recto: ſʒ ſufficit ꝙ alia habeãt attributiõeʒ ad ipm tanqᷓ; ad iᷣncipaliter cõſideratũ in illa ſcit/ tia. Ad quartam patet ſolutio. Atrũ in ſola cõ/ Dubitatur ſcdðo poſitiõe vł diui ſiõe intellectꝰſit vᷣitasvł falſitas. Pꝛo cui ſolutiõe ſupponit/ ꝙ pbus ꝑ cõpoſitionẽ nõ intellexit alið q;ᷓ ꝓpõnẽ mentalẽ affirmatiuã:⁊ ꝑ diuiſionẽ intel lexit ꝓpõnẽ mẽtalẽ negatiuã: ita ꝙ eſt ſenſus: in ſola cõpoſitiõe vel diuiſiõe intellectꝰ eſt vᷣitas vel falſitas.i.in ſola ꝓpõne mẽtali eſt veritas vel falſi tas tãqʒ in ſuo fũdamẽto/ãᷓ ſupple ꝓpõ ðꝛ vera vł falſa.Añ veritas ꝓpõnis nõ eſt niſi ↄfoꝛmitas ꝓ/ põnis mẽtalis ad ei? ſcatũ: ſic videlʒ ꝙ ꝗſ eſt ita in re ſicut pꝓpõnẽ mẽtalẽ ſignificat᷑ ſcatiõe totali: tũc ꝓpõ mẽtalis eſt vera.Sed falſitas ꝓpõnis eſt diffoꝛmitas ꝓpõnis mẽtalis ad eiꝰ ᷣcatũ:ita ꝙ qñ nõ eſt ita in re ſicut ꝑ ꝓpõnẽ mẽtalẽ ſᷣcat᷑ ſcatione totalutũc ꝓpõ mẽtalis ſic ſᷣcans eſt falſa.Et ſi qͥs et. li.i. diſ.ʒ dicat/ ꝓpõ vocalis ⁊ ſcripta dicunt᷑ vere et falſe/ q. 4. arti.z. ſicut ꝓpõ mẽtalis: ᷓ in ipſis eſt veritas vel falſi/ tas ſic in mẽtali/⁊ ꝑ ↄñs nõ in ſola ꝓpõne mẽtali. Añdet᷑jœ ꝓpõ vocalis nõ ðꝛ vera neq; falſa deno minatiõe intrinſeca:ſic ꝙ veritas vel falſitas ſint in ipᷣa: ſed ſolũ denoĩatiõe extrinſeca /ſic videlʒ ꝙ ſuboꝛdinat᷑ ꝓpõni mentali vere vel falſe. Et ſi qͥs dicat/ ꝓpõ vocalis nũqᷓ; ſuboꝛdinat᷑ ꝓpõni mẽta/ li: qꝛ vel eẽt ꝗñ ſubiectũ ꝓfert᷑ vł pᷣdicatũ vel copu la: ſʒ nullũ illoꝝ eſt dicendũ: qꝛ qñ ſubiectũ ꝓfert᷑ intellectꝰ nõ foꝛmat adhuc mẽtalẽ: ſʒ ſolũ in vltĩio inſtanti ſue ꝓlatiõis: ⁊ tũc nõ eſt plꝰ ꝓpõ vocalis. Rũdet/ ſicut als viſum eſt. ſ. ꝙ nulla ꝓpõ vocalis de rigoꝛe ſᷣmonis eſt vera vel falſa: ſʒ ſolũ de cõi vſu ⁊ inſtitutiõe logicoꝝ accipiẽtiũ ipᷣam ac ſi oẽs es eiꝰ eſſent ſimul: ſic etiãà de rigoꝛe ſmonis nul/ à ꝓpõ vocalis ſuboꝛdinat᷑ ꝓpõni mẽtali: ſʒ ſoluʒ de cõi vſu ⁊ inſtitutiõe logicoꝝ vtẽtiũ ea ac ſi oẽs ꝑtes ſimul eẽnt.Ex q̊ ſeqͥtur /ꝙ ſi nulla ꝓpõ mẽta/ lis eẽt/ nulla vocalis eſſet vᷣa neq; falſa: qꝛ ſi nulla 1 mẽtalis eẽt nulla vocalis ſcaret:&̊ nõ ſᷣcaret neq; vere neq; falſe.Ex ãᷓ ſeqͥt /ꝙ ſi ꝓpõ vocałl ſᷣcet vex vl falſum/ B ſolũ ẽ mediãte mẽtali cut ſuboꝛdinat᷑. 1 AZtrum vitas Dubitatur tertio Seun enn res diſtincte aꝓpõne mentali. Et videt᷑/ꝙ non:qꝛ tũc ſeq̃ret᷑ ꝙ ꝑ motũ digiti mei poſſem ĩmutare in tellectũ angeli:⁊ muſca volando ĩmutaret intelle/ ctus angeloꝝ:poſito ꝙ in mẽte angeli ſit illa ꝓpõ añqᷓ moueã digitũ digitꝰnõ mouet᷑. Quo facto ſi moueã digitũ imutabit᷑ tał ꝓpõ de vitate ĩ falſita tẽ:⁊ hoc nõ eſt niſi ꝑ motũ digiti. Scdo ſic: ſeãret᷑ ꝙ aliq̃ res alia a deo poſſet eẽ/ quã deus nõ poſſet creare:nã iſta ꝓpõ pᷣ̊t eẽ falſa/ deꝰ creat aliqd deno uo:aut ãᷣ falſitas ciꝰ creatur a deo/aut nõ. Si nõ/ habek intentũ ꝙ aliqd a deo põt eſſe qð deꝰnõ põt creare:ſi ſic:tũc arguitur ſic: hec falſitas fit a deo: et bec falſitas eſt alidd: ꝗ̊ aliqͥd aliud a deo fit de nouo/ qð deꝰ nõ pᷣt creare. Siłt diceret de illa de⸗ nihil creat/qᷓ põt eẽ vera:ã facto q̃rit᷑ /vtrũveritas illa creat᷑ a deo vel nõ:⁊ qͥcũq; mõ dicat᷑jſemꝑ ha/ bet᷑ ꝙ eſt aliq entitas/quãà deꝰ de nouo nõ põt crea re. ¶ Sed nõ obſtãtibꝰ iſtis rõnibꝰ alit᷑ ðꝛ/ꝗꝙ veriĩ tas ⁊ falſitas ſũt accñtia reſpectiua:q̃ ſũt ĩ ꝓpõne mẽtali tãqᷓ in fũdamẽto/⁊ in intellectu tãqᷓ; in ſub iecto /⁊ ab ipᷣa ꝓpõne mẽtali realit diſtĩcta:ꝗqꝛ vnũ põt eẽ alio nõ exñte:vt vᷣitas põt deſinere eẽ ꝓpõ ne mẽtali remanente. ¶ Et ad rõnes:Ad ᷣmã ðꝛ: ꝙ nõ eſt incõueniẽs ꝑ motũ digiti mutare intelle/ ctũ an geloꝝ qᷓʒtũ ad aliqͥd reſpectiuũ:ĩmo ſ̊ʒ videt᷑ eſſe de mẽte ariſto.cũ dicit/ ab eo ꝙ res eſtvel non eſt ðꝛ ofo vera vel falſa:ᷣ pm mutationẽ rei muta bit ꝓpõ de veritate in falſitatẽ vel ecõtra:⁊ hoc vi det velle in textu/ cũ diẽ in ſola cõpoſitiõe vł diui⸗ ſiõe latellectꝰeſt vᷣitas vel falſitas. Mã ſi vᷣitas eſ ſet ipa ꝓpõ mẽtalisjidẽ eſſet dicere in ſola cõpoſi⸗ tiõe eſt cõpoſitio. ¶ Ad ſcðᷣaʒ ðꝛ/ꝙ deo nihil creã te vel ꝓducẽte nulſa eẽt ꝓpõ de nouo: nã ĩpoſſibi le eſt/ ꝙꝙ aliqs cauſet aliquã ꝓpõnẽ ſiue mẽtalẽvo calẽ vel ſcriptã niſi deꝰↄcurrat:⁊ ꝑ ↄñs ſi deꝰnihil crearet vel ꝓduceret nulla eſſet ꝓpõ creata:⁊ per ↄñs nulla ꝓpõ eẽt vera vł falſa. Et hec de ſcðo ar ticulo.Mtum ad terrlam ſie 1et Sehipt reſpõſalis ad q̃ſitũ.Scripture Lõcl uſio ⁊ voces hᷣcãt ↄceptꝰ ad placitũ nõ vltĩate/ capiẽdo hᷣcare large vt facit iſtũ ſenſuʒ/ ꝙ voces ⁊ ſcripture ſᷣcãt res mediãtibꝰ ↄceptibꝰ: et hoc ſatis vilum eſt in ãſtione. Et per hoc patet quid ſit dicendũ ad oẽs rõnes. Swẽ ergo eſt vox ſignificatiua 4 ſcðm placitũ ſine tẽꝑe cui nulla Gpars eſt ſignificatius ſepata. ſt ſt ꝑs executiua huiꝰ libꝛi/ q diuidit᷑ A Cſt i duos tractatꝰꝑtiales. Inᷣmo determĩat de ꝑtibꝰ integralibꝰ enũctatiõis ⁊ de ge nere eiꝰ. Et diuidit᷑ in tria capitta. In ᷣmo deter/ minat de noĩe/ dicẽs: Nomen eſt vox bᷣcatiua ad placitũ ſine tꝑe/ cuiꝰ nulla pars eſt ſᷣcatiua ſepata. Cuiꝰ diffinitiõis ꝑtes declarat.Et ᷣmo vltimã:ꝑ/ tes noĩs cõpoſiti q̃ magꝭ vident᷑ aliqͥd Fcare nihil bcant:vt in h noĩe eaͤferius/ ferus nihil ſcat:igit᷑ a matoꝛi neq; ꝑtes noĩs ſimplicis. Dicit tñ ꝙ ꝑtes noĩs ſimplicis nullo mõ ſũt bᷣcatiue:ſʒ ꝑtes noĩs cõpoſiti apparẽt aliqd ſᷣcare. Cõſeãnter ꝓbat/ꝗ nomẽ vᷣcet ad placitũ/ eo ꝙ non ſᷣcat naturafr:qað ptʒ:qꝛ nomẽ nõ hcat niſi qñ fit nota.i.qñ volunta⸗ rie imponit᷑ ad ſcandũ · Scðo/qꝛ illiterati ſoni:vt —;—;;—·—OQOCOQ-ñQ— 3 Peri hermenias Fo. 38 A ſoni ferarũ nõ ſũt noĩaſeo ꝙ ſᷣcant naturałr.Dein de excludit aliꝗ̃ a diffinitiõe noĩs inqͥrẽs aliq̃s ꝑ/ ticulas addẽdas.Eỹt pᷣmo excludit nomẽ infinitũ: dicẽs ꝙ nõ hõ nõ eſt nomẽ. Scðo excludit noĩa obliq̃!dicẽs ꝙ catonis catoni nõ ſunt noĩa/ſed ca ſus noĩm.ßt diẽ ꝙ obliqͥ ↄuentũt cũ rect ⁊ dꝛñt: ↄueniũt em̃ in pcato:nã hᷣcatũ eſt idẽ in illis. Sed dꝛñt/ qꝛ ſi noĩ obliq̊ͥ addat᷑ eſt fuit vel erit:vt dicẽ/ do catonis eſt fuit vel erit/nõ ſᷣcat verũ vel falſuʒ. Ex iſto elicit᷑ iſta auctoꝛitas:ꝙ veꝝ ⁊ falſum pᷣſup ponũt ↄgruũ.Et ꝑ iſtas duas partes excluſas in/ nuit alias duas ꝑtes addẽdas /ſcʒ finita ⁊ recta. ◻ Erbũ autẽ eſt quod conſignifi/ cat tempus cuius pars nihil ex tra ſignificat. ſtud eſt ſcðm caplm hui'ꝰ tractatꝰ/jin q̊ determĩat de vᷣbo:dicẽs ꝙver bã eſt qð ↄſignificat tñs cuiꝰ pars extra nihil ſig/ nificat/⁊ eſt iꝑ eoꝝ q̃ de altero dicunt᷑ nota.¶ Pꝛi mã partẽ declarat:qꝛ curſus qð eſt nomẽ ⁊ currit qð eſt vᷣbũ differũt ĩ hoc:qꝛ currit ↄſignificat tñs pñs:curſus vᷣo nullũ tñᷣs ↄſignificat:q̃re non erit verbũ/ ſed nomẽ. Altimã ꝑtẽ declarat: qꝛ vᷣ bũ eſt nota eoꝝ q̃ ᷣdicant᷑ de ſubiecto.i.vᷣbũ eſt nota vni onis ſeu cõpoſitionis pᷣdicati cũ ſubiecto.Deinde excludit a diffinitiõe verbi verbũ infinitũ ⁊ verbũ obliquũ:dicẽs ꝙ nõ currit nõ laboꝛat:licet ↄſigni ficẽt tpᷣs:⁊ ſint nota eoꝝ q̃ de altero dicunt᷑/nõ tñ ſũt ᷣba/ſʒ pñt dici verba infinita:ſiłr curret curre bat nõ ſũt verba /ſʒ ſũt caſus vᷣbi:⁊ pñt dicicðᷣba ob liã. Ex iſta duplici excłõe ĩnuit iſtas duas ꝑticlas finita ⁊ recta eẽ addẽdas pᷣdicte diffinitiõi verbi. Cõſequẽter remouet vnũ dubiũ:ex qͥ em̃ dictũ eſt ꝙ verbũ eſt nota eoꝝ q̃ de altero dicunt᷑/poſſet ali qͥs credere/ ꝙ ð᷑ bũ hᷣmn ſe.i.ꝑ ſe ⁊ extra ꝓpõnẽ non eẽt nota/ nec vox ſignificatiua:ideo remouet hoc dubiũ:dicẽs/ꝙ vᷣba hᷣm ſe dicta ſ noĩa.i.ſilia noĩ/ bus:qꝛ ſic noĩa ꝑ ſe ſumpta nõ ↄſtituũt oꝛationem niſi ipſis aliqd addat᷑ita etiã verba ſᷣm ſe ſumpta nõ faciũt oronẽ niſi aliqͥd ipᷣis addat.uꝓbat:qꝛ ſi hoc verbũ eſt pure dixeris.i.ſolitarie acceperis icᷣm qͥdẽ nihil ẽ.i nõ ſᷣcat aliqͥd affirmatiue vel ne/ gatiue/ neq; vere neq; falſe:qꝛ ↄnotat quãdã cõpo ſitionẽ quã ſine extremis nõ ↄtingit intelligere. Q rit Atrũ diffinitiões noĩs et ðvᷣbi ſint 1 C in textu ſufficiẽter aſſignate.Et ar/ guit᷑ pᷣmo 5 diffinitionẽ noĩs: qꝛ multa ſunt noĩa mẽtalia ⁊ ſcripta/⁊ tñ nullũ eoꝝ ẽ vo.igit᷑. ¶ Stẽ oĩs vox fᷣcatiua aliqͥd hᷣcat:ſed multa ſunt noĩa q̃ nihil ſᷣcãt/ vt noĩa ſcripta in libꝛis clauſis:etiã iſta noia/ vacuũ/antichꝛiſtchimera /etiã illa vox nihil nõ ſᷣcat:⁊ tñ oĩa iſta ſũt noĩa.igit᷑. ¶ Arguit᷑ ſcðᷣo ſic:nõ om̃e nomẽ ſᷣcat ad placitũ:igit᷑ diffinitio nõ eſt bona. Añs ptʒ pᷣmo/qꝛ gemitꝰ infirmoꝝ eſt no mẽ:⁊ tñ nõ hcat ad placitũ/ſʒ naturałr. Itẽ ſi ome nomẽ ſᷣcaret ad placitũ /ſeq̃ret ꝙ nullus poſſet re/ dargui:qꝛ ſꝑ poſſet aliter acciꝑe termĩos.Itẽ ſeq̃ ret/ ꝙ hec ꝓpõ poſſet eẽ vᷣa/ deꝰ eſt diabolꝰ: qꝛ qli/ bet t minꝰeiꝰ/⁊ ipᷣa poſſet inſtitui ad ſcãdũ. ¶ Ar/ guik tertio ſic: Alicuiꝰ noĩs aliq̃ ꝑs eſt ſᷣcatiua: g diffinꝛtio ẽ inſufficiẽs. Añs ptʒ hmo:qꝛ cuiuſlibet ofonis aliã ꝑs eſt hᷣcatiua:ſʒ q̃libet or̃o eſt nomẽ/ cũ q̃libet poſſʒ eẽ ſhᷣiectũ enũciatiõis/igit:ptʒ etiã de iſto noĩe dñs cuiꝰ ꝑtes ſeꝑate aliqͥd ſᷣcant/imo q̃libet ꝑs noĩs ſᷣcat ſeipᷣaʒ. ¶ Arguit q̃rto ſic: Dif finitio noĩs nõ ↄuenit oĩbꝰ noĩb/⁊ ↄuenit aliqͥbꝰ q̃ nõ ſũt noĩa:igit᷑ eſt inſufficiẽs. Pꝛima ꝑs ptʒ: qꝛ nõ ↄuenit iſtis noĩbꝰmẽſis/ dies/ anus/ cũ nõ ßcẽt L. ſine tꝑe.Scðᷣa ꝑs ptʒ:qꝛ ↄuenit ꝓnoibꝰ/noĩbꝰinfi nitis/ obliqͥs/ſyncathegoꝛematibꝰ/cũ ſint voces ſi gnificatiue ad placitũ qᷣꝝ ꝑtes nihil ſcant. ¶ Ar/ guit᷑ qnto ſic 5 diffinitionẽ vᷣbi: Aliqð vᷣbũ nõ eſt nota eoꝝ/q̃ de altero dicunt᷑: gᷣ in diffinitione vᷣbi male ponit᷑/⁊ eſt ſꝑ nota eoꝛũ qͥ de altero dicunt᷑. Añs ptʒ pᷣmo:qꝛ verba adiectiua dicũt᷑ de aliqͥ:vt ptʒ dicẽ do/ſſoꝛtes currit:q̊ nõ ſũt note eoꝝ q̃ de al tero dicunt᷑:qꝛ als idẽ eẽt nota ſuijpſiꝰ. Item ali⸗ qð verbũ eſt ſubiectũ enũciatiõis: vt ptʒ dicendo legere eſt bonũ:&̊ nõ eſt nota pᷣdicatidis.Itẽ qꝛ ß vᷣdũ ẽ ꝑ ſe ſumptũ /nihil ſᷣcat:a ꝑ ſe ſumptũ nõ eſt verbũ · ¶ In oppoſitũ arguit᷑ auctoꝛitate phᷣʒi ĩ tex tu ponẽtis tales diffinitiões eẽ bonas. In q̃ſtiõe ſicẽ in ceterꝭ erũt tres articuli. Mtũ ad Pimn. 1 i cg ꝓ declaratione Pꝛimo ſciendũ a unsas aone ſupponit᷑/ ꝙ nomẽ duplr accipit᷑: Ano mõ ſcðe ĩtẽ tionalit᷑/⁊ tũc impoꝛtat quãdã ſcðᷣam intẽtionẽ at tributã ꝑ intellectũ noĩ mẽtali/vocalt/ vel ſcripto: tñ hic ꝓpꝛie accipit᷑ ꝓut attribuit᷑ noĩ vocali/cum nomẽ vocale ſit mag aptũ ad diſputatiões. Alio mõ capit᷑ ꝓ denoĩato ſeu pᷣme intẽtionalit. Et ſic nõ eſt aliud qᷓ; nomẽ mẽtale/ vocale/ vel ſcriptũ:ita ꝙ iſte terminus nomẽ de ſignificato foꝛmali/ſᷣcat intentionẽ ſcðam: ſed de ſᷣcato materiali hcat oĩa noĩa tã mẽtalia qᷓ; vocalia ⁊ ſcripta.Et diffinit᷑ ibi Sco.q.z.ꝓ nomẽ ſcðe intẽtionafr captũſcũ logicꝰ ᷣncipaliter log.arguẽ/ ↄſideret ſcðas intẽtiões.Et ſi qͥs dicat/ nomẽ ac/do 5 opini ceptũ ſcðe intẽtionałr nõ eſtvox/cũ ſit vna ſcðᷣa in onem dñi tentio ſeuvnũ intẽtionale:igit᷑. Mñdet᷑ /ꝙ ꝗñ ðꝛ no Egi.et.q. mẽ eſt vox:eſt ibi pᷣdicatio denoĩatiua ⁊ fũdamen z.qᷓt.arti.i. talis: ita ꝙ eſt ſenſus/ nomẽ eſt vnũ intẽtiõale ſeu H intẽtio ſcða attributavoci ſᷣcatiue ad placitũ:⁊ de Sco.li.4. ſcðᷣa intẽtiõe pᷣt in ↄcreto ⁊ denoĩatiue pᷣdicari ali diſ.zʒ.q.i. qð reale: ſic ediuerſo pᷣdicat᷑ ſcðᷣa intẽtio.Ex ã̊ ſeqͥ tur/ ꝙ in hac diffinitõe ꝓpꝛie nõ diffini nomẽ vo cale neq; mẽtale neq; ſcriptũ/cũ diffinla nomen ſcðe intẽtiõałr captũ: de qͥ als magis viſum eſt in ſũmulis.Supponit᷑ ſcðᷣo ꝙ vo nõ ðꝛ ſᷣcatiua ad placitũ /qꝛ ſᷣcet ad placitũ tuũ vł meũ:ſʒ qꝛ ſᷣcat ad placitã alicuiꝰtotiꝰ cõitatꝭ vel alicuiꝰ hñtis aucto ritatẽ in aliã tota cõitate.Supponit᷑ tertio/ꝙ bᷣca re ſine tꝑe/ eſt ßcare ſuũ ᷣcatũ ſine aliq̃ dꝛña tẽꝑis. Ex ãᷣ ſeqͥt᷑/ ꝙ licʒ multa noĩa ſᷣcent tñᷣs:tñ nullũ no mẽ bᷣcat cũ tꝑe.Añ hᷣcare cũ tꝑe/ eſt bcare ſuũ ſᷣcatũ ſub aliq̃ dꝛña tꝑis. Ex q̃ᷓ ſequit᷑/ꝙ ſᷣcare cũ temꝑe determĩato eſt impoꝛtare ſuũ ſᷣcatũ ſub aliã dꝛña tꝑis/ſic ꝙ nõ ſub alia:ſicut ſũt verba.Sed ſignifi/ care cũ tꝑe indetermĩato/eſt impoꝛtare ſuũ hᷣcatuʒ ſub aliã dꝛña tꝑis/nõ tñ ſic pᷣciſe ſubvna qͥn etiam aliqñ ſub alia ĩpoꝛtet: vt ſũt participia:⁊ hᷣcare ſic cũ tꝑe indetermĩato nõ impedit ꝑticipia eẽ noĩa. Et ſi dicat᷑/ome nomẽ coexiſtit tꝑi:g ome nomen bcat cũ tꝑe. Rñdet᷑/ꝙ ly cñ põt denotare ſimulta/ tẽ:⁊ ſic nomẽ bñ ſignificat cũ tꝑe: qꝛ tũc ſenſus eſt ꝙ nomẽ bᷣcat qñ tpᷣs eſt. Alio mõ ly cum denotat dꝛñam tois/ita ꝙ ſit ſenſus: nomen pᷣcat cũ tꝑe/id eſt impoꝛtat ſuũ hᷣcatũ ſub dꝛña tꝑis:⁊ ſic nomẽ nõ ßᷣcat cũ tꝑe/ licʒ tñ multa noĩa bcent tempus. .&Iũ æ in diffinttione noĩs Scdo ſciẽdũ debet intelligi illa ꝑri/ cula cathegoꝛematica:ita ꝙ eſt ſenſus/nomẽ ẽv cathegoꝛematica pᷣcatiua ad placitum ⁊c̃. ¶ Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ /ꝙ aliã vox ðꝛ cath ego rematica tripfr.ſ.rõne officij tm̃/rõne hᷣcatiõis tm̃/ ⁊ rõne officij⁊ ſᷣcatiõis ſimul. Uñ illa Per S. ca⸗ Liber E thegoꝛematica rõne officij/ꝗᷓ ſignificatiue ⁊ ꝑſona liter ſumpta/ ex pcatiõe quã actu habet põt redde/ re ſuppoſitũverbo ꝑſonali modi finiti/ vł ecẽ appo ſitũ reſpectu noĩs ntĩ caſus. Et per oppoſitũ illa vox ðꝛ ſyncathegoꝛematica rõne officũ/ q̃ ſᷣcatiue ⁊ ꝑſonair ſumpta nõ põt reddere ſuppoſitũ verbo ꝑſonali modi finiti/neq; eẽ appoſitũ reſpectu no/ minis ntĩ caſus:⁊ ſic noĩa adiectiua adiectiue tẽta dicunt᷑ eẽ ſyncathegoꝛemata:ideo nõ ſũt noĩa ſᷣn logicũ:qꝛ deficit ipis illa ꝑticka cathegoꝛematica ſupple rõne officij:⁊ iſto mõ noĩa obliqua pnit dici ſyncathegoꝛemata:⁊ iſto mõ capif᷑ vox cathegoꝛe matica/⁊ vox ſyncathegoꝛematica:qñ ðꝛ ꝙ logicꝰ nõ ponit niſi duas ꝑteſoronis. Sʒ vox ðꝛ cathe/ goꝛematica rõne hᷣcatõis/qᷓ ĩpoſita ẽ ad ſcãdũ ali qͥd vł aliã:⁊ iſto mõ noĩa adiectiua adiectiue ſum/ pta ſt᷑ bñ noĩa cathegoꝛematica:vt albꝰ alba albũ: qꝛ ſũt ĩpoſita ad ſᷣcãdũ aliqͥd.Sʒ ula ðꝛ ſyncathe/ goꝛematica rõne hᷣcatiõis /q̃ᷓ nullã rem ad eỹ hᷣcat/ ʒ pᷣciſe hʒ modũ hᷣcãdi:cuiuſmodi ſũt ſignavlia ⁊ ꝑticłaria.Sʒ vox ðꝛ cathegoꝛematica rõne officij ⁊ bᷣcatiõis ſimul /q̃ ſcat aliquã rẽ ad ef:⁊ cũ h̊ põt eſſe ſuppoſitũ reſpectuverbi ꝑſonalis modi finiti/ vel appoſitũ reſpectu noĩs ntĩ caſus. Sed ꝓ illa ꝑticula cuiꝰ nulla pars ſeꝑata ⁊c̃. Eſt aduertendũ ꝙ põt exponi młs modis. Pꝛimo ſic/ cui in mẽte nõ coꝛrñdet ↄceptus cõplexus ſʒ incõplexus:vel ſicſcuiꝰ pᷣcatio totalis nõↄſurgit ex ſᷣcatiõe partiũ: vel ſic/ cuiꝰ nulla ꝑs inqᷓ;tũ ꝑs accepta eſt hcatiua alicuiꝰ qð per totũ ſieneie⸗hafr. der rri 1 CO circa textũ inci/ Tertio ſciendũ areſas dn u res. Pꝛima ſ vtrũ nomẽ infinitũ ſit nomẽ apud lo/ gicũ · Etvidet᷑ ꝙ ſic:qꝛ põt eẽ ſubiectũ in ꝓpõne/ vt nõ hõ currit. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ /ꝙ nomen in finitũ in ꝓpoſito eſt qð cõpoſitũ eſt ex noĩe finito ⁊ negatiõe infinitante:de ãᷓ negatiõe infinitãtevi⸗ ſum eſt in poſtpᷣdicamẽtis:vt nõ hõ non petrus. ¶ Scðo ſupponit᷑/ ꝙ nomẽ capit᷑ tripr. Ano mõ cõiter/ ꝓpꝛie ⁊ mag ꝓpꝛie. ¶ Cõiter ðꝛ om̃is illa vox/qᷓ põt reddere ſuppoſitũ verbo ꝑſonali ſiue in ſenſu materiali/ſſiue in ſenſu ꝑſonali: ⁊ ſic oĩs vox litterata põt eẽ nomẽ. Sʒ nomẽ ꝓpe eſt oĩs vox q̃ ßᷣcatiue ⁊ ꝑſonałr ſumpta er ſignificatione quam actu hʒ põt reddere ſuppoſitũ verbo ꝑſonali mo/ di finiti ſiue talis vox ſit ſimplex ſiue complexa:et iſto mõ noĩa infinita ⁊ noĩa cõpoſite figure ſũt bñ noĩa.Sʒ nomẽ ꝓpꝛijſſime ſumptũ eſtvox ſimplex finita ⁊ recta/q̃̊ ſcatiue ⁊ ꝑſonalr ſũpta ex ſᷣcatiõe quẽã actu hʒ põt reddere ſuppoſitũ verbo ꝑſonali modi finiti:⁊ ſic capit᷑ in textu.Et hoc mõ noĩa in finita nõ ſunt noĩa:⁊ ſic ſoluit᷑ rõ ꝓbaus nomẽ in/ finitũ eẽ nomẽ. ¶ Scða difficultas /vtrũ noĩa ob liã ſint noĩa ᷣm logicũ.Rñdet᷑/ꝙ logicꝰnegat no/ mina obliã eẽ noĩa:qꝛ noĩa obliq̃ ſcatiue ⁊ ꝑſona liter ſumpta ex bᷣcatiðe quã actu hñt nõ pñt redde re ſuppoſitũ verbo ꝑſonali modi infiniti/ nec ꝑ ſe fubijciſ nec pᷣdicari reſpectu hoꝝ verboꝝ eſt fuit vł erit. ¶ Sed 5 ſᷣ arguit᷑:qꝛ in iſta ꝓpõne cuiuſlibet hoiĩs aſinus currit:ly hois eſt ſubiectũ:qꝛ reſpectu illius ꝓpõ ðꝛ vłlis. Dico/ ꝙ illa ꝓpõ non ðꝛ vlis neq; pticularis:ſʒ eſt mixte q̃ntitat. ¶ Scðo ſic: omne illud qð põt eſſe medin in pꝛima flgura põt ek ſubiectũ:ſʒ nomẽ obliquũ eſt hmõi:vt ptʒz ſic ar guẽdo/cuiuſlibet hoĩs eſt aſinꝰ/ſoꝛtes ẽ hõ:&ᷓ ſoꝛ/ tes ẽ aſinꝰ.Añdet᷑ negãdo maioꝛẽ: ad hʒ em̃ ꝙ ali/ qͥd ſit mediũ in ᷣma figura:nõ opoꝛtet ꝙ ſit ſubie ctũ maioꝛis:ſed ſufficit ꝙ ſe habeat ex ꝑte ſubiecti 1 maioꝛis. ¶ Tertio ſic: Quia niſi ſic ſẽret ꝙ ſub/ iectũ Pvonis indefinite ſupponeret ↄfuſe tm̃/qð eſt fallum:ptʒ ↄña ſic dicẽdo /oẽᷣm equũ videt hõ: ly hõ ſupponit ↄfuſe tm. Rñdet/ ꝙ nõ habeo ꝓ in cõueniẽti/j ꝙ ſubiectum indefinite ſupponat ↄfuſe tm̃.Et ex iſto ſeqͥt /ꝙ põt fieri bonꝰ ſyllogiſmꝰin pᷣ ma figura/ cuiꝰnulla erit vlis: vt ſic arguedo/ oẽm equũ videt hõ/ bꝛunellꝰ eſt equꝰ:& bꝛunellũ videt hõ:maioꝛ nõ ẽ vłis/licʒ habeat figurã ꝓpõis vłlis rõne tmini diſtributi poſiti a ꝑte ſubien Aaihite. ꝙo ariſtoteles in Qu arto ſciendũ diffinitiõe ðᷣbi ñ ponit iſtã ꝑticulã vox ſᷣcatiua/licʒ vᷣ bũ ſit vox ſig nificatiua:⁊ h̊ facit cauſa bꝛeuitatꝭ:ponit tñ iſtam particulã/⁊ eſt ſemꝑ eoꝝ q̃ᷓ de altero dicunt᷑ nota. Aũ verbũ ðꝛ/nota copulatiõis vł cõpoſitiõts pꝛe dicati cũ ſubiecto ¶ Et aduerte/ ꝙ non opoꝛtet ꝙ pᷣ bũ ſit ſꝑ nota in actu:ſʒ ſufficit ꝙ ſit nota in apti tudine vł in potẽtia.Et ſi qͥs dicat/ʒᷣba adiectiua nõ ſũt nota/ſʒ ſunt ipᷣa pᷣdicata:vt currit laboꝛat. Dß̃ ꝙ licʒ nõ ſint nota/tñ includũt notã cũ pᷣdica/ to:vt currit/id ẽ currẽs ẽ. Põt etiã dici ꝙ Ariſto. ſolũ h̊ diffinit verbũ ꝓpꝛijſſime ſumptũ/qð ẽ vox ſimplex:mõ verbũ adiectiuũ nõ eſtvox ſimplex cũ ſuboꝛdinet᷑ ↄceptui cõplexo ex actu et ↄceptu ſen copła ⁊ pꝛedicato. Añ verbũ põt capi triplr.Ano möõ cõiter ꝓ oĩ voce/q̃ ex ſᷣcatiõe quã actu bʒ põt eẽ appoſitũ.Et ſic tãverba indicatiut mõi qᷓ; impe ratiui qᷓ; alteriꝰ dicunt᷑ ðᷣba:etiã tã ꝑſonalia qᷓ; im/ ꝑſonalia/tã ſimplicꝭ figure qᷓ cõpoſite. Scðo mõ ꝓpꝛie ꝓ oĩ voce indicatiui modi/q̃ ex ſᷣcatiõe quã actu hʒ pᷣt eẽ appoſitũ reſpectu nti caſusſ⁊ ¶̊ in ꝓ põne cathegoꝛica:⁊ ſic pᷣciſe ſe extẽdit ad verbum indicatiui modi cuiuſcũq; tꝑis fuerit /ſiue ſimpli/ cis figure/ ſiue cõpoſite/ ſine ſit finitũ/ſiue infini/ tũ. Alioo ꝓpꝛijſſime ꝓ voce ſimplici indicatiui mo diſjq̃ ex ſᷣcatiõe quã actu hʒ pᷣt eẽ appoſitũ reſpectu ntĩ caſus: et h̊ in ꝓpõne ſimpłr pᷣma. Pꝛo qͥ ẽ no/ tandũ /ꝙ ꝓpõ ſimpłr ũᷣma eſt ꝓpõ cõpoſita exno⸗ mine ꝓpꝛiyjſſime ſumpto/ ⁊ vbo pñitis tꝑis indica tiui modi:vt petrꝰcurrit:⁊ vocat᷑ ſimpłr ᷣma pꝛo q̃nto alie ꝓpõnes de pᷣterito ⁊ futuro et poſſibilt reducunt᷑ ad talẽ ꝓponẽ /⁊ nõ ecõtra.Añ ꝓpõ de pᷣterito/ vt iſta ada fuit ðꝛ Vᷣa:qꝛ ſua de pñti.ſ.adã eſt/ aliqñ fuit vera. Ex iſtis ſequit᷑/ ꝙ ſolũ bᷣ verbũ eſt tertiũ adiacẽs ꝓpꝛijſſime eſt verbũ:qꝛ alia vᷣba adiectiua nõ ſũt voces ſimplices/ cũ ſuboꝛdinent᷑ ↄceptui cõplexo. Aduerte etiã ꝙ ad hoc ꝙ aliaͥd ſit verbũ/ opoꝛtet ꝙ hᷣcet cũ tꝑe determinato:⁊ per hoc remouent᷑ ꝑticipiaſq̃ ſcant cũ tꝑe indetermi/ nato/ vt iã viſum eſt. Opoꝛtet etiã ꝙ ſitvox finita: et ꝑ hoc remouent᷑ verba infinita:vt nõ currit nõ laboꝛat:reqᷣrit᷑ etiã ꝙ ſit recta.i.pñtis tꝑis indica/ tiui modi:opoꝛtet etiã ꝙ partes eiꝰ ſeparate nihil pᷣcent.i.ꝙ nõò ſBᷣoꝛdinẽt᷑ ↄceptui cõplexo: vł ꝙ nul la pars ſeparata ſignificet aliqᷣd að ſignificabatur per totũ. Et hec de ᷣmo Aricui0, ,p Mperb9 1 8 trũ verba im⸗ Dubitatur pPᷣmnO uuiavee git᷑ amat᷑:et etiam verba excepte actiõis/vt tonat/ pluit/ ſint verba apð logicũ.Et videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ pñt cẽ appoſitũ reſpectu ntĩ caſus:igit᷑. ¶ In oppoſi/ tũ arguit᷑:qꝛ ſuboꝛdinant᷑ ↄceptui cõplexo:igit᷑ nõ ſũt verba ᷣm logicũ.Añs ptʒ:qꝛ amat᷑ tm̃ valet ſił amatio fit:⁊ legit᷑ valet tm̃/ſicut lectio fit: et pluit tm̃ valet ſiẽ natura pluit:⁊ ſic de alijs. Rñdet᷑ bꝛe⸗ uiter/ ꝙ talia verba nõ ſũt ꝓpꝛie verba ſᷣm logicũ: qꝛ talia ſuboꝛdinant᷑ ꝓpõnibꝰ mẽtalibꝰ/ vt bõ pꝛo t.I. dll li ſor vpoſit Sco.in ſili Peri hermenias bat ratio poſt oppoſitũ.Sed reſtat alia dubitatio/ vtrũ hoc verbũ eſt hᷣm adiacens ſit verbũ hᷣm logi cũ. ¶ Pꝛo cuiꝰſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ ẽ duplex.ꝓpõ: ſcʒ de eſt ſcdðᷣo adtacẽte/ ⁊ de eſt t᷑tio adiacẽte. De eſt ſcðo adiacẽte eſt in q̃ nõ ponit᷑ aliud pᷣdicatum materiale ab iſtoverbo eſt:vt petrꝰeſt. Alia eſt de tertio adiacẽte/in q̃ᷓ ponit᷑ aliud pᷣdicatum ab iſto verbo eſt:vt petrus eſt albꝰ. ¶ Hoc ſuppoſito rñ/ det᷑/ꝙ iſtud verbũ eſt ſcðᷣm adiacẽs nõ eſt ꝓpꝛijſſi me ðᷣbũ ſᷣm logicũ:qꝛ tale eſt mẽtaliter cõpiexũ in cludẽs copulã cũ pᷣdicato:nã ſenſus huiꝰ ꝓpõnis deus eſt/ eſt iſte/ de eſt ens:⁊ ſic ly eſt includit co/ pulã/ ⁊ hoc ꝑticipiũ ens. Ex iſto põt ſequi ꝙ de ri goꝛe ⁊ ꝓpꝛie nulla eſt ꝓpõ de eſt ſcðo adiacente: cũ talis ſuboꝛdinet᷑ ꝓpõni de eſt tertio adiacẽte: vt iſta petr)eſt/ ſuboꝛdinat᷑ iſti petrꝰ eſt ens: qᷓ eſt de tertio adiacente. Et ſi qͥs dicat: q̃re& dicunt logici iſtã vocalẽ petrꝰ eſt /eſſe de eſt ſcõᷣo adiacẽ/ te. Dico ꝙ ideo dicũt: qꝛ explicite nõ ponit᷑ aliud pᷣdicatũ ab iſto verbo eſt: ⁊ iſtã petrꝰ ẽ albꝰ/ dicũt de eſt tertio adiacente/eo ꝙ explicite ponit aliud pᷣdicatũ ab iſto verbo eſt.Sed adhuc eſt alia dubi tatio/ vtrũ verbũ poſſit infinitart. Rñdet᷑ ꝑ aliq̃s pꝛopoſitiones. Pꝛima:iſtud verbũ eſt tertiũ adia/ cens/ qað eſt verbũ pꝛopꝛijſſime captũ/nõ põt inſi/ nitari:qꝛ tale eſt purũ ſyncathegoꝛema in ſignifi⸗ cãdo: mõ actus infinitandi/ſeu negatio infinitãs nõ addit᷑ cõuenienter talibus ſyncathegoꝛemati/ bus. ¶ Scða ꝓpoſitio:verbũ adiectiuũ ſᷣm ꝙ in/ cludit copulã ⁊ ſuũ participiũ põt infinitari:⁊ hoc ſᷣm ↄceptũ ſui ꝑticipij:vt dicẽdo non laboꝛat:ſen/ ſus illius nõ eſt iſte:nõ eſt laboꝛãs: ſed iſte/eſt nõ laboꝛans:ſic ꝙ actus infinitandi feratur ad parti/ cipium /⁊ non ad copulam. Dubitatur ſcðo ixdia int 3 noĩa ſᷣm logicũ. Pꝛo cuiꝰſolutione/ſupponit᷑ ꝙ hᷣm logicũ tm̃ due ſũt ꝑtes pᷣncipales/ſcʒ nomẽ ⁊ verbũ. Et ðꝛ notã/ ter ꝑtes pᷣncipales: qꝛ ſᷣm logicũ plures ſũt ꝑtes minꝰ oᷣncipales.ſ.ↄuũctio/ aduerbiũ/⁊ pᷣpoſitio.Et ꝙ tales ſint ꝑtes ᷣm logicũ ꝓbat᷑:qꝛ hᷣm tales cõ/ ſtruit᷑ enũciatio vera vł falſa:aͥ ſũt ꝑtes ſᷣm logi/ cũ:pñt etiã variare ſenſum enũciationũ. Et dicũt᷑ minꝰ p̃ncipales:qꝛ ſine ipᷣis nõ põt fieri or̃o vera vl falſa. Sed alie dicuntur partes pꝛincipales: qꝛ ſine ipſis non põt fieri oꝛatio vera vel falſa.Sup. ponitur ſecundo/ ꝙ pꝛonomina pꝛimitiue ſpeciei/ pñt capi dupłr:Ano mõ pure ꝓnoialiter/ vt ipſis pᷣciſe coꝛrñdet actꝰ demõſtratiuus vel relatiuus: et tũc dico/ꝙ nõ ſũt noĩa ſᷣm logicũ:ſicut nec iſta ſigna omnis nullꝰ:ĩmo iſta eſt pure incõgrua/ego amo/ ſicut iſta oĩs legit:qꝛ tũc iſta ꝓnoĩa nihil ſig/ nificãt:ſʒ ſolũ hñt modũ hᷣcandi. Añ ſicut ſignum vle facit terminũ cui addit᷑ teneri ꝓ oĩbꝰ ſuis ſup/ poſitis copłatiue:ita iſta ꝓnoĩa pᷣmitiue ſpẽi pure ꝓnoialiter capta/faciũt terminũ cui addunt᷑ tene/ ri diſcrete vel ſingulariter. Alio mõ capiunt᷑ iſta ꝓnoĩa/ vt in mẽte coꝛrñdet actus demõſtratiuus ⁊ ſignũ rei demõſtrate:⁊ ſic p̃dicta ꝓnoĩa ſũt bene noĩa hᷣm logicũ:⁊ tũc illa oro eſt ↄgrua/ego ſuʒ:⁊ adhuc ſũt noĩa/capiẽdo nomẽ cõiter vel ꝓpꝛie/et nõ ꝓpꝛijſſime:cũ nõ ſint voces ſimplices /ſʒ cõple/ xe /cũ ſuboꝛdinent᷑ cõceptui cõplexo ex actu demõ ſtratiuo ⁊ conceptu rei demõſtrate. ¶ Sed reſtat alia dubitatio/ꝗ̃re eſt ꝙ cũ adiectiuũ adiectiue ten ue tentũ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui pᷣciſe ſignificanti foꝛ/ mam:yvt albus pure adiectiue tentũ ſuboꝛdinatur ↄceptui pꝛeciſe ſignificanti foꝛmã/puta albedinẽ ꝑ modũ tñ adiacentis.Sed adiectiuũ ſubſtantie ten tũ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui incõplexo indiſtincte ſigni/ ficanti foꝛmã ⁊ ſubiectũ:vt albũ ſubſtantiue tentũ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui ſignificanti indiſtincte albedi nẽ/ ⁊ rem hñtẽ albedinẽ. Et ex iſto habet᷑/ãᷓre adie ctiuũ adiectiue tentũ /nõ põt eſſe nomẽ hᷣm logicũ/ vbi tñ adiectiuũ ſubſtãtiue tentũ eſt nomẽ. Nã ad/ iectiuũ adiectiue tentũ cũ impoꝛtet ſolã foꝛmã/nõ põt poni in oꝛatiõe ſine ſubſtantiuo determinan/ te ipᷣm. Sed adiectiuũ ſubſtãtiue tentũ/põt bñ po ni ſine ſubſtãtiuo/ cũ impoꝛtet ſubiectũvel rem cui adiacet talis foꝛma impoꝛtata ꝑ adiectiuũ adiecti ue tentũ.Et ſi qͥs dicat:ſi hoc eſſet veꝝ/ſequeret᷑ ꝙ iſtud cõplexũ res alba/ eſſet nomẽ hᷣm logicũ:qꝛ al bũ ſubſtãtiue tentũ /⁊ res alba idẽ impoꝛtãt ⁊ ſub/ oꝛdinant᷑ eidẽ ↄceptui.Rñdet᷑/ ꝙ albũ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui incomplexo/⁊ res alba conceptui comple xo:ideo non eſt idem. 28 rarns trũ nomen D ubitatur tertio ĩfinitũ/ ſiẽ nõ hõ ſit qͤd cõplexũ vel qͥd incõplexũ. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ negatio infinttans põt addi cuilibet termino cathegoꝛematico/ ſiue ſit tranſcẽdẽs ſiue nõ.Ex q̊ ſequit᷑ falſitas altqãꝝ dicentiũ ꝙ tranſcen dentia nõ pñt infinitari. Tũc rñdetur bꝛeuiter /ꝙ nomẽ infinitũ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui cõplexo ex ne/ gatiõe infinitante /⁊ ↄceptu cui ſuboꝛdinat᷑ termi/ nus finitus:ideo nõ eſt nomẽ ſᷣm logicũ.Sed du/ biũ eſt/ vtx nomẽ infinitũ impoꝛtat in ſuo ↄceptu cõceptũ entis: ita ꝙ nõ homo ſit idẽ ſicut ens qð nõ eſt hõ. Dicunt alid ꝙ ſic: ſed de ß als videbit᷑. ¶ Sed reſtat alia dubitatio/ vtrũ iſta vox paterfa milias ſit vox cõplexa vel incõplexa. Et videt᷑ ꝙ ſit incõplexa: qꝛ ex pluribꝰ ↄceptibus incõplexis/ nõ reſultat ↄceptus cõplexus:niſi illi ↄceptus ha/ beant adinuicẽ debitã cõnexionẽ:ſʒ ↄceptꝰhuiꝰ qð eſt pater/ ⁊ huiꝰ qð eſt familias nõ hñt adinuicem debitã cõnexionẽ magis qᷓʒ ↄceptꝰ huiꝰ qð ẽ hõ/⁊ huiꝰ qð eſt aſinus. ¶ In oppoſitũ ſunt grãmati/ ci dicẽtes illã vocẽ eſſe cõpoſite figure:& opoꝛtet ꝙ in mẽte coꝛrñdeat ſibi ↄceptꝰcõplexus. Rñdet᷑ ꝓbabiliter:ꝙ ly paterfamilias eſt cõpoſite figure: ⁊ ſic ſuboꝛdinat᷑ ↄceptui cõpłexo:ideo eſt vor com plexa/nec eſt nomẽ hᷣm logicũ. Et ad rõnem ðꝛ/ꝙ illi ↄceptus hñt debitã cõnexionẽ adinui cẽ:qꝛ cõ/ ceptus cui ſuboꝛdinat paterfamilias/ nõ eſt cõce/ ptus huiꝰtermini pater/⁊ huiꝰtermini familias:ſʒ ſᷣoꝛdĩat᷑ ↄceptui cõpoſito ex ↄceptu buiꝰ termint pf̃ ⁊ huiꝰtermini familie. Añ nõ opoꝛtet ꝙ ꝑtes ali quã dictionẽ figure cõpoſite cõponẽtes ingrediã⸗ tur cõpoſitionẽ illiꝰ dictiõis ſᷣm talẽ modũ /ꝙ q̃li/ bet pars ↄceptus cõplexi coꝛreſpondentis talt di/ ctiõtſcoꝛreſpõdeat alicui parti noĩs cõpoſite figu/ re. Sed reſtat alia difficultas/ vtꝝ rectꝰ ⁊ obliquꝰ ſint termint ſynonymi:ſic ꝙ ſuboꝛdinent᷑ eidẽ ↄce/ ꝑptui.Rñdei ſꝙ termini pñt dici ſynonymt dupfr. Ano mõ iqꝛ idẽ ade quate hᷣcant ſiue habeãt eoſdẽ modos ſᷣcandi ſiue nõ:⁊ ſic rectus ⁊ obliqui ſunt bene termini ſynonymi. Alio mõiꝙ idẽ impoꝛtãt ſub eiſdẽ modis hᷣcandi tam eſſentialibus qᷓ; acci/ dẽtalibus:⁊ ſic rectus ⁊ ſui obliqui nõ erũt termi- ni ſynonymi.Et ſĩ qͥs dicat/ ad terminos ſynony/ Fo. 39 C PMſsra. tũ ⁊ ſubſtãtiue tentũ ſuboꝛdinent᷑ eidẽ ↄceptui/q 71 d arg. ſi vnũ ſit nomẽ ⁊ nõ reliquũ. Rñdet᷑ ᷣmo/q non vpofitini. ſuboꝛdinant᷑ eidẽ ↄceptui. Ande adiectiuũ adiecti mos nõ reqͥrit᷑ ꝙ ↄueniant in modis hᷣcandi aeci/ Sco.lib.ꝛz. dẽtalibus: qꝛ als lapis ⁊ petra non eſſent termini diſ.i.q.ʒ.in ſynonymi. Rñdet᷑/ ꝙ dato ꝙ rectꝰ ⁊ Plq eẽnt ſolu.ar. 2. 3 Liber E termini ſynonymi:nõ tñ ſequeret᷑ ꝙ ſicut rectꝰ eſt nomẽ ita obliquus:qꝛ modi grãmaticales impe/ diunt.Ex qͥ̊ ſequit᷑ /ꝙ nõ ſemꝑ loco vnius ſynony- mi licet ponere aliud ſynonymũ niſi cõueniant in modis ſignificandi grãmaticalibꝰ pꝛecipue in nu/ mero ⁊ caſu:nã iſti modi multũ faciũt ad veritatẽ t falſitatẽ ꝓpõnis:genꝰ aũt nõ facit tm̃ ad veritatẽ pꝛopoſitionis per ſe. Et hec de ſecundo articulo. Aum ad tertium articulum ſit: Lõ cl uſio reſpõſalis ad q̃ ſitũ:Diffinitio/ nes noĩs ⁊ verbi ſunt a phᷣo in textu ſufficiẽter aſſignate:vt ptʒ ex dictꝭ. ¶ Ad rõ nes: Ad ᷣmã ꝓ pꝛima ꝑte ptʒz ſolutio.Et ꝓ ſecun/ da ꝑte ðꝛ/ꝙ lucet noĩa in libꝛis clauſis actu nihil kcent:tñ bñ in apritudine.Pꝛo tertia ꝑte ðꝛ/ꝙ ille terminꝰ vacuũ ſᷣcat carentiã coꝛꝑis in loco: et an/ techꝛiſtꝰ/ᷣcat aliqͥd cognitũ: et chimera aliqͥd ima ginabile:qð ſufficit ad hᷣ̊ ꝙ ſint t᷑mini ſᷣcatiui. Põt etiã dici/ꝙ iſti termini vacuũ/chimera ſũt termini complexi: qꝛ ſuboꝛdinant᷑ ↄceptibꝰcõplexis. Pꝛo ãrta ꝑte ðꝛ/ꝙ iſte terminus nihil eſt ꝓpꝛie termi/ nus cõplexus ꝑtim cathegoꝛema ⁊ ꝑtim ſyncathe goꝛema:iõ nõ eſt nomẽ ſᷣm logicũ. ¶ Ad ſcðam ꝓ pꝛima ꝑte ðꝛ/ꝙ qᷓuis res cata ꝑ boc nomẽ gemi/ tus naturałr pᷣcet ⁊ non ſit nomen apud logicũ: tñ iſta vox gemicus //eſt vox ſᷣcatiua ad placituʒ. Ad alias duas ꝑtes ptʒ ſolutio. ¶ Ad tertiã ⁊ quar/ tã ptʒ ſolutio.Et etiam ad quintã. Ratio aũt eſt vox ſignificatiua cuius partium aliquid ſignifica tiuum eſt. ſtud eſt tertiũ ⁊ vltimũ capłm buiꝰ tra ctatus /in q̊ phs determiat de enũcuatiõe ⁊ ꝑtibus eiꝰ.Et diuidit᷑ in tres ꝑtes pᷣn/ cipales. In pᷣma ponit diffinitionẽ ofonis: dicẽs ꝙ ofo eſt vox ſᷣcatiua cuvꝰ partiũ aliqͥd eſt ſignifl catiuũ ſeparatim vt dictio/non aũt vt affirmatio. Manc vltimã particulã ꝓbat:qꝛ hõ eſt ꝑs oꝛatio/ nis ⁊ ᷣcat aliqͥd vt dictio nõ aũtvt affirmatio ni/ ſi adderet᷑ ei aliqͥd:nõ tñ q̃libet ꝑs or̃onis hᷣcat vt dictio:qꝛ ſyllabe q̃ ſũt ꝑtes dictiõis/⁊ ꝑↄñs par/ tes oꝛatiõis nõ ſᷣcant vt dictio. Qð ꝓbat ꝑ locuʒ a maioꝛi:qꝛ in hoc noĩe ſoꝛex iſta ſyllaba rer/nihil BScat: in duplicibꝰtñ noĩbꝰ id eſt in noĩbꝰ cõpoſite figure partes vident᷑ aliqd ſᷣcare. Deinde ꝓbat /ꝙ of̃o hᷣcet ad placitũ: qꝛ nõ ſᷣcat ſicut inſtrumentuʒ ĩmediatũ virtutis expᷣſſiue:igit᷑ hcat ad placitum. ¶ In ſcð̃a varte ponit diffinitionẽ enunciatiõis: dicẽs/ ꝙ enũciatio eſt or̃o nõ oĩs/ ſed in qua verũ vel falſum eſt.QAð ꝓbat:quia or̃o depꝛecatiua eſt oꝛatio:⁊ tñ nõ eſt vera neq; falſa. Et ſubdit ꝙ alie oꝛatiões ab enũctatiua mag ſũt rhetoꝛice vł poe/ tice ↄſideratiòis. In tertia parte diuidit enũciatio nẽ ponẽs tres diuiſiões q̃ꝝ pᷣma eſt: Enunciatio/ nũ alia eſt vnaſalia eſt plures. Scðᷣa:enũciationũ alia eſt affirmatio/ alia negatio. Tertia: enũciatio nũ vnaꝝx alie ſũt ſimpklr vne/ alie cõiũctiõe. Sed qꝛ diẽ ꝙ ẽ enũciatio ſimpłrvna:iõ qͥſpoſſʒ credere ꝙ eẽt ita ſimplr vna ꝙ nlłã hr̃et cõpoſitiõʒ:remouet illð dubiũ:dicẽs ꝙ neceſſe ẽ oẽm enũciationẽ eẽ ex verbo vl ex caſu verbi: qꝛ ſi eẽt aliq̃ enũciatio ſine verbo maxime eſſet diffinitio hoĩs: ſed hoc nõ: qꝛ drkinitio hoĩs nõ eſt oꝛatio enũciatiua niſi ſibi ad dat᷑ eſt fuit vel erit.Et ãliter talis diffinitio dicat᷑ vna cũ tñ ponit᷑ vnio partiũ/nõ eſt pñtis negocij. ¶ Deinde oñdit qͥd eſt enũciatio vna ⁊ enũciatio plures:dices/ enũciatio vna eſt q̃ ᷣcat vnũ de vno 1 vel eſt ↄiunctiõe vna. Sed enũciatio plures eſt q̃ plura vᷣcat ⁊ nõ vnũ incõiuncte. Et aꝛ aliqᷣs poſſet credereſꝙ enũciatio q̃ ſᷣcat vnũ de vno ſᷣcaret vnũ ſicut nomẽ:ideo remouet dubiũ: dicẽs ꝙ non: qꝛ nomẽ ⁊ verbũ eſt dictio ſola:ideo nõ hᷣcat ſic enun ciatio. Deinde declarat tertiã diuiſionẽ/ſcʒ ꝙ enũ ciationũ vnaꝝ /quedã eſt vna ſimpłr: q̃dã eſt vna cõiunctione. Añ enũciatio ſimplr vna ſeſt illa in q̃ vnũ ſimplex pᷣdicatũ pᷣdicat᷑ de vno ſimplici ſubie cto mediãte copula:⁊ hoc diuerſimode hᷣm ꝙ ipſa ſunt diuiſa. Sed enũciatio vna cõiunctiõe/eſt illa ꝗ eſt cõpoſita ex illis enũciatiõibꝰ ſimplicibꝰ: ſicut ꝓpõ hypotherica vel cathegoꝛica cuius partes co pulant᷑ ꝑ aliquã copulã. Deinde declarat mẽ᷑bꝛa ſcðe diuiſiõis:dicẽs/ꝙ affirmatio eſt enũciatio alt cuiꝰ de aliqͥ:hoc eſt in q̃ pᷣdicatũ vnit᷑ cũ ſubo me/ dtãte copula nõ negata. Sʒ negatio eſt enũciatio alicuiꝰ ab aliqᷣ:hoc eſt in ã vnit᷑ pᷣdicatũ cum ſubie cto mediãte copla negata. Et dant he diffinitio⸗ nes de affirmatiõe ⁊ negatiõe cathegoꝛicꝭ. Nã af/ firmatio in cõi/eſt cuiꝰ copła ᷣncipalis vł ᷣncipa/ lioꝛ ꝑs copłe nõ negat᷑. Sʒ negatio in cõi eſt cuiꝰ copula pᷣncipalis vt ᷣncipalioꝛ ꝑs copule negat᷑. Q ueritur Atrũ diffinitio oonis ⁊ diffi 2 nitioenũciatiõis ſint a phᷣo ſuf ficiẽter aſſignate. Et arguit᷑ ᷣmo 5 diffinitionem ofonis: qꝛ oꝛatio non eſt vox nec ſᷣcatiua ad placi tũ:igit᷑. Añs ptʒ ꝓ pᷣma ꝑte:qꝛ ofo nõ eſt vox vna: &ᷓ̊ nõ eſt vox. Ptʒ ↄña:qꝛ idẽ eſt vox ⁊ vox vna:ſʒ of̃o nõ eſt vo vna:igit᷑. Pꝛo ſeða ꝑte ptʒ:qꝛ ſi oro eſſet vox ſᷣcatiua ad placitum ſeqᷓ̃ret᷑ ꝙ or̃o poſſet nõ ſᷣcare ſuũ ſignificatũ:qð eſt falſum:igi᷑.. ¶ Se cũdo arguit᷑:Qꝛatio nõ fuit impoſita ad ſᷣcã dũ:¶ᷣ nõ eſt ſᷣcatiua ad placitũ. Añcedẽs ꝑtʒ: qꝛ vł oĩs ofo fuit impoſitavł aliq̃ ⁊ auã̃ nõ. Nõ ſcðm:qꝛ nõ eſt maioꝛ rò de vna qᷓ; de alia Mõ pꝛimũ: qꝛ mul/ te pñt foꝛmari oꝛatiões qͥbꝰ nũqᷓʒ fuerunt ſimiles. ¶ Tertio ſic arguit᷑:nõ cuiuſlibet oꝛationis ꝑtes ſut hcatiue vt dictio/ſʒ vt affirmatio: å diffinitio ofonis nõ eſt bona. Añs ptʒ ᷣmo:qꝛ partes huiꝰ ofonis /ſoꝛtes currit ⁊ plaro diſputat:ᷣcant aliqͥd vt affirmatio.Etiã l̃e ⁊ ſyllabe ſũt ꝑtes oꝛatiõis: cũ ſint ꝑtes dictiõis q̃ eſt ꝑs oꝛatiõis:⁊ tñ nõ ſᷣcãt neq; vt dictio/ neq; vt oꝛatio.Etiã ſia imponeret᷑ ad pᷣcandũ tm̃ᷣ/ſicut hõ eſt aĩalꝛtũc a eſſet oꝛatio:⁊ tñ nulla eiꝰ ꝑs aliqͥd ſignificat. ¶ Quarto ſic ar/ guik:hec ofo ome a eſtb/eſt ꝓpõ:cũ ſit pᷣmiſſa ſyl logiſmi:vt ptʒ ꝑ pbᷣm pᷣmo pꝛioꝝ:⁊ tñ nulla eiꝰ ꝑs eſt ſᷣcatiua:cũ cõponat ex termĩs nõ ſignificatiuig ¶ Quito ſic arguit᷑ ↄ diuiſionẽ enũciatiõis: Enũ ciatio plures nõ eſt enũciatio: eo ꝙ idẽ eſt enũcia tio ⁊ enũciatio vna:igi male ponit᷑ mẽbꝛũ enun/ ciatiõis. Iſta ſimilit enũciatio /ſoꝛtes eſt vł nõ eſt aſinꝰ:neq; eſt affirmatio neq; negatio:igit᷑. ¶ In oppoſitũ eſt phs in textu.In q̃ſtione ſicut in cete ris erunt tres articuli. tum ad 1 da⸗ 1[,11 gCouatio pᷣt ca Pꝛimo ſciẽdũ at no mmo meim tentionałr:⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; orFo mẽtalis/ voca lis/ vel ſcripta:⁊ ſic nõ capit᷑ hic:cũ ſit ach cõple/ xum quod non diffinif᷑. Alio mõ capit᷑ ſcðᷣeinten/ tionakr:⁊ ſic nõ eſt niſi vna ſcðᷣa intẽtio: vł vnũ in tentionale attributũ ꝑ intellectũ oꝛatiõi mẽtali/vo cali vł ſcripte:⁊ ſic eſt qͥd incõplexũ ⁊ hic difſinit᷑: ⁊ eſt ibi pᷣdicatio denoĩatiua ſicut in diffinitiõe no minis ⁊ verbi. Pꝛo q̃ tñ eſt aduertendũ ꝙ or̃o nõ eſt vox incõplexa:ſʒ eſt vox cõplexa.Añ vox com/ plexa eſt q̃ ſuboꝛdinat᷑ ↄceptni cõplexo.Añ cõce/ Peri hermenias Peus cõplexus eſt qͥ cõponit᷑ ex pluribꝰ cõceptibꝰ implicibꝰ: ſiue hoc ſit intrinſece ſiue equiualent᷑: ⁊ hoc ſiue talis vox ſit realit᷑ diuiſibilis in plures voces:quaꝝ quelibet ſignificet aliqͥd illius qð ſig nificat᷑ ꝑ totũ ſiue nõ.Et ſic ptʒ ꝙ vna ſola vox/pᷣt dicivox cõplexa:vt ſi iſta lra a imponeret᷑ ad ſᷣcan dũ tantũ qᷓ;tñ aĩal currit:tunc a eſſet vox cõplexa. Sʒzyvox ſimplex ſiue incõplexa ſᷣm logicũ eſt q̃ ſub oꝛdinat᷑ ↄceptui incõplexo. Ex hoc ſequit᷑/ꝙ noĩa cõpoſite figure ſũt oꝛatiões ſᷣm logicũ ⁊ voces cõ plexe. Er q ſequit᷑/ꝙ multa ſũt noia ſm grãmati/ cũ/ꝗᷓ ſũt oꝛatides ſᷣm logicũ: vt noĩa q̃ ſũt cõpoſi/ te figure. Scðo ſeqt/ ꝓpꝛie noĩa ficticia/ vt chi⸗ mera bircoceruꝰ/ſũt oꝛatiões ſᷣm logicũ:⁊ voces cõplexe:⁊ etiã iſte terminꝰ vacuũ:vt iã ſuꝑius vi/ ſum eſt. ¶ Supponit᷑ vlteriꝰ/ꝙ hᷣcare ad placituʒ ⁊ ſignificare ex impoſitiõe idẽ ſunt. Pꝛo 1 notan⸗/ dũ eſt/ ꝙ or̃o nõ ðꝛ ſᷣcare ad placitum/ eo ꝙ ſignifi cet ex impoſinõe ſui:ſʒ qꝛ ſᷣcat ex impoſitiõòe ſui vł ſuaꝝ partiũ.Añ nũqᷓ; aliqs impoſuit iſtã totã oꝛa tionẽ hõ eſt aĩal ad ſignificandũ:ſʒ pᷣciſe ꝑtes ofo nis ſũt impoſite ad ſcandũ Aduerte vlteriꝰ ꝙ in diffinitiõe oponis/nõ ponit᷑ iſta particula cũ tẽꝑe vł ſine tꝑe: qꝛ eſt ofo aliꝗᷓ in q̃ nulla ponit᷑ dictio/ q ſignificet cũ tꝑe:vt in iſta/hõ albꝰ. Et quedã eſt in qua ponit᷑ aliqua dictio que ſignificat cũ tꝑe:vt in iſta/ petrus currit:ideo ſi in diffinitiõe fuiſſet po ſita aliq̃ iſtax particulaꝝ:tũc talis diffinitio nõ cõ ueniſſet cuilibet or̃oni. Nõ ꝑonit᷑ etiã recta:qꝛ tale pᷣdicatũ nõ attribuit᷑ oꝛatiõi/ſʒ voci esplere, qC urca textũ icidit vna Gcdðo ſciẽdũ difficultas: vtrã ſit ibti oꝛatio hᷣm logicũ/petrus currit ⁊ ſohᷣes diſputat. Et videt᷑ ꝙ nõ:quia ꝑtes eius ſunt hᷣcatiuevt affir matio:igit᷑. Rñdetur/ ꝙ in diffinitiõe oꝛatiõis eſt modꝰ ptitiuus ⁊ nõ diſtributiuꝰ: ita ꝙ nõvult ne/ gare ꝙ alique ꝑtes oꝛatiõis ſᷣcent vt affirmatio: ſed vult dicere/ꝙ cuiuſlibet oꝛatiõis aliq̃ ꝑtes ſũt ſignificatiuevt dictio:ſiue alique ſint ſignificatiue vt affirmatio ſiue nõ:ita ꝙ nõ poteſt eſſe oꝛatio ni ſi alique ꝑtes ſint ſignificatiue vt dictio:nõ tñ ne/ gãdo /ꝙ nõ poſſint eẽ aliq̃ ꝑtes oꝛatiõis q̃ ſint ſig/ nificatiue vt affirmatio. ¶ Scða difficultas /vtrũ diffinitio oꝛatiõis ↄueniat om̃i oꝛationt. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ tũc nulla eſſet oꝛatio(mꝑfecta:cũ ſibi tota diffinitio oꝛatiõis ↄueniret. Rñdet᷑/ꝙ oꝛatio non ðꝛ pfecta neq; imꝑfecta:eo ꝙ diffinitio oꝛationis ſibi cõueniat/ vł nõ ſibi cõueniat:ſed ðꝛ oꝛatio imꝑ fecta: qꝛ nõ ꝑfectũ ſenſum generat in cõcipiẽte: vt ſatis viſum eſt in ſũmulis. Alia difficultas:ſi a imponeret᷑ ad ſᷣcandũ tm qᷓ;tũ hõ eſt aĩal:vtrũ eẽt oꝛatio vel enũciatio. Rñdetur bꝛeuiter ꝙ eẽt enũ/ ciatio: qꝛ ſuboꝛdinaret᷑ enunciationi:igit᷑ eẽt enũ/ ciatio. ¶ œt ſi qs dicat/ nulla ꝑs eiꝰ eſt hcatiua vt dictio:g nõ eſſet oꝛatio vel enũciatio. Rñdet᷑/ne/ gãdo ↄnam:qꝛ nõ opoꝛtet ad hʒ/ꝓꝙ aliq̃ vox ſit oo ꝙ eiꝰ ꝑtes ſint ſᷣcatiue vt dictio:ſed ſufficit ꝙ ſub/ oꝛdinet᷑ ↄceptui cõplexo cuiꝰpartes ſũt ſignificati ue vt dictio. ¶ Et ſi qͥs dicat /oĩs enũciatio eſt af/ firmatĩa vł negatiua ⁊ alicuiꝰ quãtitatis: etiã põt Duerti ⁊ põt habere ↄdictoꝛiã:ſed ſi a eſſet oꝛatio/ tüc nõ eẽt neq; affirmatiua neq; negatiua neq; ali cuiꝰ qnãtitatis:neq; poſſet conuerti/neq; hr̃et Sdi ctouã. Añdetur /ꝙ ſia imponeret᷑ ad ſcanduʒ tm̃ q;ᷣtũ homo eſt aĩal eſſet eiuſdẽ quãtitatis eiuſdeʒ alitatis/⁊ eodẽ mõ ↄuerteret᷑/et hr̃et ↄdictoꝛiã ſit mẽtał cui ſBoꝛdinaret᷑. ¶ Et ſi qͥs dicat/illo caſu poſito ↄuerte iſtã a. Anñqetur/ ꝙ debet ↄuerti per Fo. 40 eiꝰ ſynonymã/ puta ꝑ iſtã:aĩal eſt hõ:ita ꝙ in ↄuer ſiõe vel ↄdictiõe nõ opoꝛtet ſemꝑ eoſdẽ terminos manere: ſed ſufficit ꝙ accipiãt᷑ termini ſynonymi. Ael poſſet dici/ꝙ illo caſu poſito:a q̃ eẽt orovoca lis nõ ↄuerteret᷑/ ſed bñ eius weralir ar ſ viruf ſ 7 P declaratide dif⸗ Tertio ſciendũ finitiõiſ enũciatio nis/ ꝙ nõ oĩs of̃o ðꝛ enũciatio/ſiue ꝓpꝛia or̃o in/ dicatiua.i.cõpoſita ex verbo indicatiui modi:qꝛ in alijs ſcʒ imperatiua/ optatiua /ↄiunctiua/ infiniti/ ua/⁊ dep̃catiua/nõ eſt verũ neq; falſum:ideo iſta/ petre fac ignẽ:nõ eſt vᷣ̃a neq; falſa.Etiã iſta /vtinã eſſem bonꝰclericꝰ:nõ eſt ᷣa neq; falſa:ideo iſte oꝛa tiões nõ ꝓpꝛie ꝑtinent ad logicũ:ſed magis perti nent ad rhetoꝛẽ vel poetam:vt dicebatur in textu. ¶ Et ſi qͥs dicat/ibi eſt oro indicatiua: petrꝰ qͥ eſt bonꝰ:cũ cõponat᷑ ex noĩe ⁊ verbo pñtis tꝑis indi/ catiui:⁊ tñ nõ eſtcᷣa neq; falſa igił᷑.Añdet᷑ ꝙ ẽ or̃o ĩꝑfecta:iõ nõ eſt vᷣa nec; falſa. Et licʒ ponat᷑ vᷣbũ tãqᷓ; copula minꝰ ᷣncipalis:tñ nõ tãq́; copula ᷣn/ cipalis:ideo eſt regła logicoꝝ/ ꝙ ly eſt poſitũ cum ly qui nũqᷓ; eſt niſi copuſa minus ᷣncipalis/reſpe ctu cuiꝰ ꝓpõ nõ ðꝛ ꝓpꝛie/neq; vᷣa neq; falſa/ neq; affirmatiua neq; negatiua:vt dicẽdo petrꝰ qui eſt nõ diſputat eſt ſimpir negatiua:⁊ tñ copła minus oͤnapalis nõ negat᷑. Et iſta eſt ſimpſ affirmatiua: petrꝰ qui nõ eſt currit/licet copula minꝰ pᷣncipalis vefer, Et aduerte ꝙ enũciatio magꝭ diffinit᷑ ꝑ vex vel falſum qᷓᷓ p vle vel ꝑticulare:vel ꝑ affirmatiuã ⁊ negatiuũ:qꝛ hic pꝛincipafr ↄſiderat᷑ de enũciatio nibꝰ/ vt ſunt ſigna cõceptuũ veroꝝ vel falſoꝝ. Et ponit᷑ veꝝ vel falſum diſiunctim ad circũloquẽdũ nobis dꝛñam enũciatiõis.Añ illud diſiunctũ veꝝ vel falſum/ eſt paſſio diſiuncta ꝓpõnis ſeu enũcia tiõis: qꝛ ↄuertit᷑ cũ enũciatiõe:qꝛ oĩs enũciatio eſt vera vel falſa:⁊ om̃e veꝝ vł falſum eſt enunciatio. Et ſi q̊s dicat/ in enũciatiõe vocali /nõ eſt veꝝ neq; falſum:igit᷑. Rñdet᷑/ ꝙveꝝ eſt niſi tãqᷓ; in ſigno:vt iã ſuꝑiꝰ viſuʒ eſt/ q̃lit ꝓpõ. ða vl fallz, &,I Pp declaratiõe diu Quarto ſciẽdũ nsenancenau ꝙ pᷣma diuiſio /in q̃ dicit᷑ enũciationũ alia eſt vna/ alia eſt plures eſt diuiſio eqͥuoci in ſua eqͥuocata: qꝛ illa dictio plures diminuit ratiõe enũciatiõis. Ex quo ſequit᷑/ ꝙ enũciatio plures nõ eſt enuncia/ tio.Añ enunciatio plures cõiter fit tribus modis. Pꝛimo:qñ plura pᷣdicantur de vno incõiuncte/et nõ ſe habẽtia ꝑ modũ determinatiõis ⁊ determĩa bilis: vt hõ eſt albus muſicus.Scðᷣo:qñ vnũ pᷣdi/ cat᷑ de pluribꝰ:vt hõ albꝰ muſicus currit. Tertio: qñ pła pdicant᷑ de pluribꝰ:vt hõ albꝰmuſicꝰ eſt ni/ ger artifex. Fit etiã vbi ponũt᷑ plures enũciatiões ſine ↄiunctiõe:vt ſoꝛtes currit /hõ eſt albꝰ.Ex quo ſequit᷑/ꝙ ibi eſt enũciatio plures:canis currit /cuʒ ſuboꝛdinet᷑ tribꝰ,põnibꝰ incõiũcte captis. ¶ Sup ponit᷑ vlteriꝰ ꝓ tertia diuiſiõe enũciatiõis /in q̃ ðꝛ enũciationũ vnaꝝ/alie ſunt ſimpłr vne /⁊ alie vne cõtunctiõe:qꝛ ꝓpꝛie ꝓpõnes dicunt᷑ vne ↄiũctiõe in qbus ↄiungunt due ꝓpõnes ꝑ ↄiunctionẽ:ſicut ſunt ꝓpõnes hypothetice:ideo ðꝛ in textu/ꝙ ꝓõ vna ↄiunctiõe cõponit᷑ ex his.i.ex ꝓpõnibꝰ ſimplr vnis cathegoꝛicis.Ex q̊ ſeaase ꝓpõnes de ſub⸗ iecto vel pᷣdicato copulato vł diſiuncto dicunt᷑ x⸗ põnes vne ſimpkr:nõ tñ ita ſimplr ſicut ille in db⸗ ponit᷑ tm̃ vnũ pꝛedicatũ ſimplex. Ex quo etiã ſeqͥt ꝙ ꝓpoſitio in ã pᷣdicat᷑ determĩatio ⁊ determĩabi le ðꝛpõ vna ſimplr: vt iſta/ petrꝰ ẽ hõ albꝰ: bõ eſt aĩal rõnale.et hec de pᷣmo Irtielo Shes ad ſcðm. 4. C Sco. lib.z. diſ..q.⁊. .z.tenet ꝙ chꝛiſtꝰ vnt/ co actu in bo om̃ia noult. Liber Dubitar Pmno gauete mitaer ſit reałr cõpoſita ex pluribꝰ noticijs ſeu pluribꝰↄceptibꝰ ꝑtialibꝰ quo/ rũ vnꝰ ſit ſubiectũ ⁊ aliꝰ ſit pᷣdicatũ. ¶ De hoc du bio ſũt due opiniões:quaꝝ pᷣma tenet/ ꝙ ꝓpõ mẽ talis eſt eſſentiakr cõpoſita ex pluribꝰnoticijs ꝑtia libꝰ:quaꝝxvna eſt ſubiectũ ⁊ alia pdicatũ. Pꝛo cui⸗ declaratione ponunt᷑ aliã dicta. ¶ Pꝛmũ: qlibet ꝓpõ mẽtalis hypothetica ẽ eſſentialr cõpoſita ex pluribꝰnoticijs ꝑtialibꝰ. Pꝛobat᷑:qꝛ nulla noticia ſmplex naturafr ᷣcat hoĩem currere/ ⁊ hoĩem nõ currere:Sed mẽtalis hypothetica cui ſuboꝛdinat᷑ hecvocalis:hõ currit /⁊ hõ nõ currit:naturalr hᷣcat Poĩem currere/⁊ hoĩem nõ currere:igit᷑ illa mẽtał nõ eſt noticia ſimplex. Minoꝛ et ↄña ſũt note. Et maioꝛ ꝓbat᷑:qᷓ;ᷓtũ em̃ repugnat ↄceptui qͥ eſt natu ralis ſilſtudo hoĩs ꝙ ſit naturalis ⁊ ꝓꝛia ſilitudo aſini:tm̃ vel magꝭ repugnat noticie q̊ ſcat hoĩem currere/ ꝙ ſᷣcet hoĩem nõ currere.¶ Scðm dictũ: cuiuſlibet ꝓpõnis mentalis cathegoꝛice ſunt aliqᷓ ꝑtiales noticie ex qͥbꝰipſa eſſentialr cõponit᷑ tanqᷓ; ex ꝑtibꝰ. Pꝛobat᷑: aliq̃ em̃ cathegoꝛica mẽtalis cõ/ ponitur mõ pᷣdicto:⁊ nõ eſt maioꝛ rõ de vna c;ᷓ de alia:igit᷑ Waioꝛ ptʒ:nulla em̃ noticia ſimplex ẽ na turaliter ſcans:vt currẽs ⁊ nõ currẽs /hoĩem ⁊ nõ boĩeʒ:Sʒ mẽtalis cathegoꝛica/eſt cui ſuboꝛdinat᷑ iſta vocalis:currẽs eſt nõ currẽs/hõ eſt non hõ:et hmõi:igit᷑. Maioꝛ ꝓbaf᷑:qꝛ ſi eẽt eadẽ noticia ſim plex naturałr repñtatiua hoĩs ⁊ nõ boĩs: nõ oꝑte ret ponere niſivnã noticiã nũero ſimpliciſſimã ad repñtandũ oẽs res mũdi. ¶ Tertiũ dictũ:nõ ob/ ſtantibꝰ illis poſſibile ẽ aliquã noticiã ſimplicẽ eẽ ꝓpõnẽ mẽtalẽ ꝓpue dictã ⁊ cathegoꝛicã:etiã poſſi bile eſt talẽ noticiã ſimplicẽ eẽ metalẽ hypotheti/ cã. Patʒ nõ em̃ videt᷑ aliã repugnãtia ſeu ↄdictio ꝙ deꝰ poſſit in ĩtellectu hũano ꝓducere hmõu no ticiã ſimplicẽ repñtatiuã tm̃ qᷓtum plures noticie ꝑtiales:talis emi noticia eẽt vera vł falſa:igit᷑ eſſet ꝓpõ hypothetica vel cathegouca.Et ſi talis eſſet noticia diceret᷑ eqͥualẽter cõplexa: qꝛ eqͥualeret in pᷣcando pluribꝰ cõceptibꝰ ſeu noticus ꝑtialibꝰ ſpe cie diſtinctꝭ. Sic igit᷑ realr loãndo ꝓpõ mẽtalis ẽ cõpoſita ex noticia ſubiecti ⁊ pᷣdicati ⁊ actu ſynca/ thegoꝛematico cople:tenẽdo ꝙ puro ſyncathego remati nõ coꝛrñdet noticia in mẽte /lʒ bñ ſibi coꝛre ſpõdeat actꝰ: ita ꝙ iſti volũt dicẽ/ꝙ ꝓpõ mẽtalis cui ſuboꝛdinat iſta vocalis:bõ eſt aĩal /jcõponit᷑ ex duobꝰↄceptibꝰ:⁊ vno actu ſeu ex vno ſyncathego remate mẽtali. Qð adhuc ꝓbãt:qꝛ ſubiectũ huiꝰ vocal/ hõ eſt aĩal coꝛrñdet ⁊ ſuboꝛdinat᷑ alicui ↄce ptui:̊ ⁊ pᷣdicatũ ſuboꝛdinabit᷑ alicui ↄceptui:et ꝑ ↄñs mẽtalis cui ſuboꝛdinat᷑ iſta vocal/ hõ eſt aĩal ↄponek ex duobꝰ ↄceptibꝰ. ¶ Alia ẽ opinio:dicẽs q; ꝓpõ mẽtał nõ eſt eſſentiałr cõpoſita ex pluribꝰ noticijs ꝑtialibꝰq̃rũ vna ſit ſuᷣ iectũ ⁊ alia pᷣdicatũ. Pꝛobat ſic:qꝛ tũc eẽt poſſibile eẽ duas ꝓpões mẽ tales naturałr ſᷣcantes oĩno ſiłes /ãᷓrũ vna cẽt poſ ſibilis ⁊ vᷣa ⁊ alia ĩpoſſibilis:ſʒ h eſt abſurdũ:nã ta les ꝓpões adeq̃te idẽ ſᷣcarẽt.Patʒ ↄña:qꝛ iſte due mẽtales qͥbꝰ ſuboꝛdinant᷑ iſte due vocales /oĩs hõ eſt ens/ ⁊ oẽ ens eſt hõ ſunt oĩno ſiles:qꝛ hñt ꝑtes oĩno ſiles ⁊ eiuſdẽ ſpẽi:cũ in intellectu nõ ſit oꝛdo noticiaꝝ ſeu ↄceptuũ:⁊ tñ vnaẽ poſſibik ⁊ alia im pdmmibuis:igit᷑. Iſta rõ nõ videt᷑ ↄcludere: nã ꝑtes illaꝝ ꝓpõnũ nõ ſũt eiuſdẽ ſpẽi accidẽtalis:ↄceptꝰ em̃ cui ſuboꝛdinat᷑ ly hõ in ᷣma accipit᷑ ↄfuſe ⁊ di/ ſtributiue:⁊ in ſcða ↄfuſe tm. Et ſiłr diceret᷑ de cõ ceptu cui ſboꝛdinat᷑ ens:et ſic ꝑtes differũt ſpecie accidentali:ſic ꝙ nõ ſunt penitus ſyn onyme/ ſicut poſſet dici de recto ⁊ obliqã. ¶ Sʒ diceres: ſi ꝓpõ mẽtalis nõ eẽt cõpoſita ex pluribꝰnoticijs partia/ libus/ ſequeret᷑ ꝙ nõ magꝭ deberet dici cõplexa qᷓ; noticia noĩs ſimplicis:⁊ tᷣ ẽ falſuʒ.Añdet᷑ ꝙ aliqͥd ðꝛ cõplexũ duobꝰ modis.Anoo foꝛmalr ⁊ intrinſe ce:qꝛ in ſe hʒ plures partes ex qbꝰ cõponit᷑. Alioo extrinſece ⁊ eſſentiałr: qꝛ ſcʒ ẽ de obiecto cõplexo/ vel eqͥualet in ſcando pluribꝰ noticijs partialibꝰ: et iſto modo ꝓPpoſitio mẽtalis Veitar kordhlers, vtrũ aliq̃ ꝓpõ ſit cõ/ Dubitat ſcðo poſita ex pluribꝰ pꝛo poſitiõibꝰ:ita ꝙ ꝓpõ ſit ꝑs ꝓpõnis. ¶ Ad dubiũ rñdẽt aliq dicẽtes: ꝙ ꝓpõ nullo mõ ẽꝑs ꝓpõnis neq; cathegoꝛice neq; hypothetice. Et qñ ðꝛ:ꝓpõ hypothetica cõponit᷑ ex plurib⸗ cathegoꝛicis. Añ det᷑ ꝙ verũ ẽ ad iſtũ ſenſum: ꝓpõ hypothetica cõ/ ponit ex pluribꝰofonibꝰ: q̃ ſi ſeoꝛſum ſumerent᷑ eſ ſent ꝓpõneſ cathegoꝛice ðᷣe vł falſe. ꝓbãt: qꝛ ſi aliã̃ ꝓpõ hypothetica cõponeret᷑ ex pluribꝰ cathe goꝛicis/ſeq̃ret᷑ ꝙ idẽ dicet᷑ ſit verũ ⁊ falſuʒ/poſſibi ie ⁊ ĩpoſſibile: nã ſi ſoꝛtes dicat iſtã diſiũctiuã /hõ eſt aſinꝰvl deꝰ eſt/ dic verũ ⁊ neceſſariũ:qꝛ diẽ iſtã/ deꝰ ẽ:⁊ dic falſum:qꝛ diẽ᷑ iſtã/hõ eſt aſinꝰ. xt ꝗñ ar guitur ↄ eos ad vᷣitatẽ copulatiue/ requirit᷑ vᷣitas vtriuſq; ꝑtis. Rñdẽt ꝙ ad vᷣitatẽ copulatiue reqͥri tur ꝙ vtraq; pars ſit vᷣa ſi ſeoꝛſuʒ ſumeret᷑. ¶ Alij ſunt dicẽtes ⁊ meliꝰ ꝙ ꝑtes ꝓpõnis hypothetice bñ ſunt ꝓpõnes:q̃ aliqñ ſunt due cathegoꝛiceſali qñ due hypothetice:⁊ aliqñ cathegoꝛica ⁊ hypo/ thetica:⁊ Nᷣ ꝓbãt ex cõi vſu fere oĩm logicoꝛũ.Dic etiã Ariſto.in textu ꝙ.ꝓpõ vna cõiunctiõe.i.hypo theticaſeſt q̃ cõponit᷑ ex his.i.cathegoꝛicis. ¶ Sʒ ad rõnẽ alteriꝰ opiniõis ðꝛ:ꝙ nõ ẽ incõueniẽs idẽ ſik dicere verũ ⁊ falſuʒ ſᷣm diũſas ᷣ catiões. Dicit᷑ em̃ verũ/bᷣm hᷣcationẽ ꝑtialẽ:et falſuʒ/pᷣm ſᷣcationẽ totalẽ /vł ecõtra.¶ Sʒ reſtat aliud dubiũ/ an aliã ps ppõnis cathegoꝛice ſit ꝓpõ/vt ẽ ꝑs illiꝰcathe goꝛice. Dicũt aliq ꝙ nõ:qð ꝓbãt:qꝛ b̊ videret᷑ eſſe verũ de iſta cathegoꝛica/ nullꝰ hõ eſt aĩal:⁊ de ꝑte eiꝰ.ſ.hõ ẽ aĩal:ſʒ h̊ nõ:qꝛ ſi ſic/ tũc hõ ẽ aĩal/ ꝗ eſſet pars uliꝰ/nullus hõ ẽ aĩal /eſſet affirmatiua vlne⸗ gatiua.non negatiua:qꝛ in ea non ponit᷑ negatio. nec affirmatiua: qꝛ copula eiꝰ negat᷑ ꝑ ſignũ pꝛece dens:ſʒ iſta rõ nõ multũ cogit. JIõ dicũt aliq mul/ tum ꝓbabifr ꝙ ꝑs ꝓpõnis cathegoꝛice põt bñ eẽ ꝓpõ:vt hõ ẽ aĩai /eſt ꝑs illi totalis ppõnis/ nullꝰ bõ ẽ aĩal.Pꝛo iſta tñ opiniõe ponũt᷑ aliq̃ ꝓpõnes. Pꝛia:or̃;ones cõpoſite ex ſbiecto ⁊ lyẽ /vt hʒ purã rõnẽ copule nõ ſũt ꝓpõnes:vt hec or̃o/hõẽ/ĩ hac ꝓpõneſhõ ẽ aĩal/nõ ẽ ꝓpõ:cũ nullũ ſit pᷣdicacũ: ꝗꝛ ly eſt/ vt ẽ copula/ẽ purũ ſyncathegoꝛema. Scða ꝓpõ:ꝑs ꝓpõnis cathegoꝛice põt eẽ ꝓpõ: qꝛ oẽ ve rũ vr falſuʒ ẽ ꝓpõ:ſʒ ꝑs ꝓpõnis cathegoꝛice aliqñ eſt vᷣa vl falſa: vt ptʒ de iſta ꝓpõne/ bõ ẽ aĩal/ q̃ eſt ꝑs hudꝰſoĩs hõ ẽ aĩal. Tertia ꝓpõ:cuiuſlibet ꝓpõ nis vlisvł ꝑticularꝭ totũ reſiduũ pᷣter ſignũ ẽ᷑ ppõ Quarta ꝓpõ: cuiuſlibet ꝓpõnis cathegoꝛice de diſiũcto copłato vł cõditionato extremo aliq̃ ps ẽ ꝓpõ. Quiĩta ꝓpõ: ̃libet ꝑs ꝓpõnis bᷣcãs xe vł fal ſe /ſiue catiõe totali ſiue ſᷣcatiõe ꝑriali ẽ ꝑs ꝓpõ/ nis/ ſiue ſit ps ꝓpõis cathegoꝛice vł h Pcheri e. 1 tertio:vtrũ ꝓpõ vlis equaleat Dubitat hypothetice copulatiue cõpo/ ſite ex ſuis ſingularibꝰ:et vtrũ ꝓpõnes exponibi⸗ les ſint cathegoꝛice vł hypothetice:⁊ vtꝝ ſit ponẽ da aliã ꝓpõ reałin ã res ſᷣijciat᷑ vłpᷣdicet᷑. Qtũ ad duas pꝛias partes ſatis viſuʒ eſt in ſummulis Peri hermenias quid ſit dicendũ in uᷣncipio tractatus ꝓpoſitionũ exponibiliũ. ¶ Sed qᷓʒtũ ad tertiã partẽ/jin q̃ que rit/ vtrũ ſit ponenda aliqua ꝓpoſitio realis. Rũ- det᷑ ꝑaliãs ꝓpõnes. Pꝛima ꝓpõ:aliquã eſſe rea/ lem pꝛopoſitionẽ põt intelligi duptr. Ano modo ꝙ ſit aliã res/ qᷓ vocet᷑ ꝓpõ que cõponat᷑ ex tribus rebus:q̃ꝝ vna ſit ſubiectũ /alia copula/⁊ alia pᷣdi/ catũ:ſic ꝙ tales res non ſint ſigna:⁊ ſic non eſt in telligendũ. Alio mõ põt intelligi aliquã ꝓpõnẽ eẽ realẽ ad iſtũ ſenſum/ ꝙ res ↄcipiant᷑ in oꝛdĩe ad ſe/ inuicẽ. ¶ Et ſi qͥs dicat ↄtra:res pᷣdicant᷑ de ſein/ uicẽ:;ᷣ opoꝛtet ponere vnã ꝓpõnè cõpoſitã ex re/ bus.Zñdet᷑ ꝙ res hᷣm eẽ cognitũ eaꝝ bñ ſubijciũt et pᷣdicant᷑.i.intelligunt᷑ vł cognoſcunt᷑ in oꝛdine adinuicẽ. Nam res ſubici vel pᷣdicari/ nõ eſt aliðᷣ qᷓ res ↄcipi in oꝛdine adinuicẽ: ſʒ ꝓpter hoc non opoꝛtet ponere vnam pꝛopoſitionẽ realẽ/ in q̃ res ſubijciat᷑ ⁊ pᷣdicet᷑:ꝗꝛ res ſic ſufficienter pᷣdicant᷑ ⁊ ſubijciũt᷑ in pꝛopoſitiõe mẽtali/ꝑ quã ſic intelligũt᷑ vl ↄcipiunt᷑. ¶ Et ſi qs dicat/tales res nõ ponunt᷑ in ꝓpõne mẽcali:neq; ꝓpõ mẽtalis ↄſtruit᷑ ex tali bus rebꝰ. Bñdet᷑/ꝙ cales res nõ ponunt᷑ foꝛmair in ꝓpõne mẽtali: tñ bñ obiectiue et extrinſece/ꝗqð ſufficir ad hoc ꝙ res ſubijciant᷑ vł pᷣdicẽt᷑. Ex qͥ ſe/ qt /ꝙ res poni obiecitue in ꝓpõne mẽtalt/non eſt alið qᷓ; res ↄcipi in oꝛdine ad ſeinuicẽ mediãte pꝛo poſitione mẽtali.Et hec de ſecũdo articulo. Mtũ ad tertium articulum ſit: 1— L 5 1 ſi 0 reſponſalis: Diffinitio oronts oclu ⁊ enũciatiõis ⁊ eiꝰ diuiſiões ſũt a pho in textu ſufficienter aſſignate. ¶ Ad rõnes. Ad ᷣmã ⁊ ſcðam ptʒz ſolutio in ᷣmo articło:⁊ etiã ad tertiã. Ad ãrtã ðꝛ/ꝓꝙ licʒ illa pꝛopoſitio a eſt b ſumat᷑ pꝛo orone:tñ non eſt of̃o vera vel falſa de vſu logicoꝝ:tñ de rigoꝛe logice eſt ſimptr falſa: ſʒ ſumit᷑ a logicis ex termĩis nõ ſigneficatiuis ad de/ notandũ ꝙ ſyllogiſmꝰ ſimpfr dictꝰnõ recipit vᷣita tẽ vel falſitatẽ ppõnũ. Ad qͥntã ptʒ ſolutio ꝓ pꝛi/ ma ꝑte. Ad ſcðᷣam ꝑtẽ ðꝛſꝙ in textu diuidit᷑ enun ciatio de copula ſimplici /⁊ nõ de copła mixta:mõ iſta ſoꝛtes eſt vel non eſt aſinꝰ/eſt de copula mix/ ta:ideo nõ opoꝛtet ipᷣam ſimpłr eſſe affirmatiuãvł negatiuã: ſed eſt ſimul affirmatiua ⁊ negatiua/vt als videbitur in libꝛis pꝛioꝛũ. Voniã aut eſt enũciare/ ⁊ quod (A eſſe ſet quod eſt non eſſe:⁊ qð Enõ eſtnon eſſe. 9 ſcðs ⁊ vltimꝰ tractatus huiꝰ libꝛi⸗ ſte eſt in ã phᷣs determinat de oppoſitio nibus ⁊ legibꝰ enũciationis.Et diuidit᷑ in tria ca/ pitula. In pᷣmo determĩat de oppoſitione diffini⸗ tiue ⁊ diuiſiue. Et pᷣmo pᷣmittit vnã ſuppõnem ad intelligendũ diffinitionẽ oppõnis:dicẽs/ ꝙ omni affirmatiõi eſt negatio oppoſita: ⁊ oĩ negatiõi eſt affirmatio oppoſita. ꝓbat: qꝛ qð ↄtingit enũ ciare quod eſt eſſe/ oↄtingit enũciare qð nõ eſt eſſe. Et qð ↄtingit enũciare qð eſt nõ eẽ/ↄtingit enun/ ciare qð nõ eſt nõ eẽ.Et addit ph̊s/ ꝙ ſiẽ ex parte huiꝰverbi eſt pñtis tꝑis/pñt foꝛmari ãttuoꝛ modi enũciandi:ita in alijs tꝑibꝰ.ſ.pᷣterito ⁊ futuro. Et ſubdit ↄſequẽter qð qͥs affirmauerit/ↄtingit ⁊ ne⸗ gare:⁊ qð qͥs negauerit ↄtingit affirmare:ᷣ omni affirmarioni eſt negatio oppoſita: et om̃i negatiõi affirmatio oppoſita. Ex iſto diffinit oppoſitione⸗ ſub noĩe Zdictiõis:dicẽs/ꝙ ↄdictio eſt affirmatio ⁊ egatio oppoſite eiuſdẽ de eodẽ:⁊ non equoce. ¶ Deinde determĩat de ſpẽbꝰ oppõnis/⁊ diuidit in duas ꝑtes.In pᷣma pte pᷣmittit duas diuiſiões: q̃ꝝ pᷣma eſt:reꝝ alie ſunt vłia/ ⁊ alie ſũt ſingularia. niuerſale eſt qð natũ eſt pᷣdicari ð pluribꝰ. Sin gulare eſt qð nõeſt natũ pᷣdicari de pluribus/ſʒ ſo lum de vno ſolo:vt plato. Scða diuiſio:enuncia/ tionũ quedã eſt de ſubiecto vn/jin q̃ enũciat᷑ aliqͥd de aliquo eoꝝ que ſunt vłia:alta vero eſt de ſubie⸗ cto ſingulari/in q̃ enũciatur aliqͥd de aliquo eoꝛũ que ſunt ſingularia. ¶ Conſequẽter determinat de ſpẽbus oppoſitionis.Et pꝛimo diffinit ↄtraria dicẽs:ꝙ ↄtraria ſũt/in qͥbus enũciatur aliqͥd.i.ali/ qð pᷣdicatũ /qm̃ eſt aut non eſt.i.affirmatiue vł ne. gatiue de aliquo ſubiecto vli vłiter tento. Añ ter/ minũ teneri vliter/ eſt ipm teneri cũ ſigno vniuer/ ſali vel ipᷣm teneri diſtributiue:yt oĩs homo alb* eſt/ nulls homo albꝰ eſt. ¶ Sed ſubcõtrarie dicũ⸗ tur/ in qͤbꝰ enũciat᷑ idẽ pᷣdicatũ affirmatiue ⁊ nega tiue de eodẽ ſubiecto vli nõ vłiter ſumpto:vt hõ ẽ aĩal/homo nõ eſt aĩal:q̃ ſᷣm rem poſſunt dici /rie: nã indefinita in materia naturali eqͥualet vłi: ideo ↄtingit ſubcõtratria eſſe ↄtraria/ſupple ſᷣm legeʒ. ¶ Deinde remouet vnũ dubiũ:qꝛ qͥs poſſet dubi tare/ vtrũ terminꝰ teneat᷑ vliter qnñ a parte ſui ſub- iecti vel ꝑte pᷣdicati addit᷑ ſignũ vłe. Rñdet /ꝙ nul la affirmatio erit vera/in ã de vfi vliter ſumpto pᷣ⸗ dicat᷑ vłe vliter ſumptũ:vt oĩs homo eſt om̃e aĩal. ¶ Finakr diffinit 5dictoꝛia:dicẽs ꝙ ↄdictoua ſũt affirmatio ⁊ negatio:q̃ᷓꝝ vna vĩiter ſignificat alia vero nõ vliter:vt iſte dicũt:oĩs homo albus eſt⸗ et non omis homo albus eſt:et iſte/ omnis homo albus non eſt/ ꝛ non omnis homo albꝰnon eſt. ¶ Contrarie vero dico opponi vniuer/ ſalem affirmationẽ ⁊ vłem negationẽ. ¶ Iſtud eſt ſcðm capłm /in q̃ phs determinat de legibus oppoſitionũ.Et diuicit᷑ in tres partes. In ᷣma determinat de ipis oſtendendo qualiter enũciationes ſe habent ad poſſe eſſe ſimul veras aut falſas.Et ᷣmo ponit legem ↄtrariaꝝ/ dicẽs:ꝙ impoſſibile eſt duas ↄtrarias eſſe ſimul veras.Se cũdo dat legẽ ſubcontrariaꝝ:dicẽs /his vero op/ poſite/ ſcz ſubcontrarie pñt ſimul eſſe vere.Et hoc pꝛobat tribus exemplis. Pumũ:homo eſt albus/ homo nõ eſt albus. Scðm eſt: homo eſt pꝛobus/ homo nõ eſt pꝛobꝰ:iſte ſunt ſimul vere: qꝛ ſi alids hõ eſt turpis non eſt pꝛobꝰ. Tertiũ eſt de iſtis:hõ eſt pulcher/ hõ non eſt pulcher:qꝛ ſi hõ eſt fedꝰ ho mo non eſt pulcher. Tertio dat legẽ 5dictoꝛiarũ/ dicẽs:q in ↄdictoꝛijs neceſſe eſt alterã eſſe verã/⁊ alterã falſam:⁊ hoc ſiue ſit in dictoꝛijs vniuerſa liũ ſiue ſingulariũ. ¶ Cõſequẽter remouet dubiũ⸗ ꝙ licet iſte ſint ſimul vere:hõ eſt albus /homo non eſt albꝰ:iſte tñ nõ ſunt ſimul vere: eſt hõ albꝰ/⁊ ne/ mo eſt albꝰ. ¶ In ſcða ꝑte ponit hãc ↄcluſioneʒ: vntꝰ affirmatiõis eſt vna negatio oppoſita.2æ ꝓp bat:qꝛ illud opoꝛtet negare negationẽ qð affirmat affirmatio ⁊ de eodẽ:ſiue illð idẽ ſit vłe vłiter ſum ptũ ſiue nõ:ſiue ſingulare ſingularit᷑ ſumptũ. Q= pꝛobat:qꝛ ſi negatio negaret aliud de eodẽ vel idẽ de alio/ tũc talis nõ erit oppoſita illi affirmatiõi/ſ erit ab ea diuerſa. ¶ Conſequẽter epilogat que di cta eradiee, ex pᷣdictis patʒ ꝙ oppoſitaꝝ pꝛo/ poſitionũ alie ſũt Zrie/ alie Zdictoꝛie/⁊ alie ſubcn trarie. ¶ In tertia ꝑte oñdit qͥd ſit affirmatio vna ⁊ negatio vna:dicẽs/ ꝙ affirmatio vna ⁊ negatio vna eſt que vnũ de vno ſignificat /ſiue ſit vłe ſiue non: vt oĩs homo eſt albus:non oĩs hõ eſt albus. Ex q̃ infert talem ↄcluſionẽ:ꝙ enunciatio q̃ eſt de eene Fo. 41I C E . 7 Liber termino eqᷣuoco nõ eſt vna ſicut illa in qua ponit᷑ nomẽ impoſitũ ad ſignificandũ diuerſa:ſicut ſi tu nica imponeret᷑ ad ſignificandũ hoĩem ⁊ equum/ tunc hec non eſſet vna/ tunica eſt alba: qꝛ illo caſu poſite non referret dicere iſtam /tunica eſt alba/et iſtas duas/ homo eſt albus/ equus eſt albus: ſed iſte due nõ ſunt ꝓpoſitio vna ſed plures: igit᷑ pꝛ/ ma erit ꝓpoſitio plures ⁊ nõ vna. Q erit Atrũ ſpẽs oppoſitiõis ⁊ leges ea U rũ ſint a phᷣo ſufficienter aſſignate in textu. Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ oppoſitio ſubalter/ na eſt oppoſitio:⁊ tñ nõ aſſignat᷑ hic a pho:igitur. Itẽ oppoſitio relatiua ⁊ pᷣuatiua ſunt oppoſitio/ nes:⁊ tñ nõ hic aſſignant᷑ a phoꝛigit᷑. ¶ Scðo ſic: Iſte due/ ego ſum iohãnes/ ego nõ ſum iohãnes ĩcripte in pariete opponunt: et tñ nulla ſpecie op/ poſitiõis aſſignata a pho opponunt᷑:igit᷑. Winoꝛ ptʒ:qꝛ nõ videt᷑ ꝙ opponant᷑ alia ſpecie oppoſitio nis qᷓ; oppoſitiõe ↄdictoꝛia: ſʒ hoc nõ eo ꝙ ambe pñt ſimul eſſe vere ſia diuerſis legant quoꝝvnus vocek iohãnes ⁊ aliꝰnõ. ¶ Tertio ſic: Iſte ãdicũt ſoꝛtes currit /⁊ ſoꝛtes nõ currit:⁊ tñ ſimul pñt eſſe vere: lex ↄdictoꝛiarũ nõ eſt ſufficiẽter aſſignata. Añs ptʒ:qꝛ ꝓ quocũq; tꝑe põt ſoꝛtes currere /põt etiã nõ currere: ʒ etiã ꝓ qͥcũq; inſtãti vna põt eſſe vera ⁊ reliq̃. ¶ Auarto ſic: Cõtradictoꝛie ꝑñt ſi/ mul eſſe vere:igit᷑ lex ↄdictoꝛiaꝝ nõ eſt bñ aſſigna ta. Añs ptʒ:qꝛ iſte due cõtradicũt /iſte tribulus eſt ſapidus/⁊ iſte tribulus nõ eſt ſapidus:⁊ tñ ſunt ſi mul vere:igik. Minoꝛ ptz: qꝛ iliud qð iudicat᷑ ab aliq̃ tota ſpecie eſtverũ:ſed oẽs aſini iudicãt tribu lũ eſſe ſapidũ:̊ hoc eſt verũ.Etiã homo a tota ei⸗ ſpecie iudicat hũc tribulũ nõ eſſe ſapidũ: iudiciũ eſt verũ:⁊ per ↄñs iſta erit vera/ iſte tribul nõ eſt ſapidus:⁊ ſic iſte due ↄtradictoꝛie erũt ſimł vere. ¶ Quinto ſic:Cõtradictoꝛie nõ repugnãt in falſi tate:q pñt ſimul eſſe falſe. Añs ptʒ:qꝛ iſte due con tradicũt/ ego dico falſum /et ego nõ dico falſuʒ:cũ ſint ſingulares diuerſe ãlitatis:⁊ tñ ſunt ſimł fal/ ſe:igitur. Minoꝛ ptz oᷣmo ꝙ iſta ſit falſa ſego dico falſum:qꝛ poſito caſu /ꝙ ſoꝛtes nullã aliã dicat ni ſi iſtã/ego dico falſum:tũc erit falſa cũ falſificet ſe/ ipſam. Pꝛobat᷑ etiã ꝙ ſua nesatiua.ſ.iſta/ego nõ dico falſum /ſit falſa: qꝛ ſoꝛtes nihil aliud dicit qᷓ; iſtã ꝓpõnẽ ſego dico falſum: ãᷓ cũ ſit falſa erit fal/ ſum dicere ſoꝛtẽ nõ dicere falſum:⁊ ꝑ ↄns hec ꝓpõ nõ dico falſuʒ /eſt falſa:⁊ ſic habet᷑ ꝓpoſitũ. C In oppoſitã eſt ariſtoteles in textu. In ãſtione ſicut in ceteris erũt tres articłi.tum ad den. 1 1 7 pꝛo declaratione Pꝛimo ſciendũ diffinitiõis oppo ſitiõis/ꝙ ſolũ hic eſt ſermo de oppoſitiõe ꝓpõnũ ⁊ nõ terminoꝝ:quã phᷣ̊s diffinit ſub noĩe 5dictio/ nis:eo ꝙ ↄdictio inter oẽs oppoſitiões eſt pᷣncipa lis oppoſitio.Et iõ aduerte ꝙ hec.ꝓᷣõ/ʒdictio eſt affirmatio ⁊ negatio oppoſite/ nõ dz eſſe copulati ua:qꝛ tũc eſſet falſa:nã ſenſus eẽt/ʒdictio eſt affir/ matio/⁊ ↄdictio eſt negatio:mõ qᷣlibet earũ eſt fal ſa:ſed eſt cathegoꝛica de copulato pᷣdicato.Et ad uerte/ ꝙ qñ ðᷣꝛ 5dictio eſt affirmatio ⁊ negatio op poſite:ibi eſt pᷣdicatio accidẽtalis et nõ eentialis: nã ↄdictio foꝛmałr/nõ eſt niſi repugnantia duarũ põnum ad eſſe ſimul veras vel falſas.Et ðꝛ no/ tanter oppoſite/ ad denotãdũ ꝙ nõ q̃libet affirma tio ⁊ negatio eſt cõtradictio: ſed ſolũ affirmatio ⁊ negatio q̃ habẽt repugnantiã ad eſſe ſimul veras vel falſas.E quo ſequit᷑/q oppoſitio ſubalterna nõ eſt ꝓpꝛie oppoſitio:qꝛ eſt tm̃ affirmatio vel tm̃ I negatio:mõ oppoſitio debet eẽ affirmatio ⁊ nega tio.Et aduerte vlteriꝰꝙ oppoſitio debet eẽ eiuſdẽ de eodẽ:nõ noĩs tm̃ñ nec rei tm̃ſſʒ rei ⁊ noĩs ſił.Ex quo ſequit᷑ ꝙ q̃ᷓttuoꝛ cõditiões gñales reqͥrunt᷑ ad oppoſitionẽ. Pꝛima: ꝙ ꝓpõnes oppoſite ſint de eiſdẽ extremis ⁊ de eadẽ copula adeãte ſᷣm rem ⁊ vocẽ ſil. Scð̃a cõditio: ꝙ termini ſupponãt eodẽ gñe ſuppoſitiõis.Ex q̊ ſequit᷑ ꝗ ille nõ opponunt᷑/ hõ eſt ſpẽs/nullꝰ hõ eſt ſpẽs. Tertia:ꝙ termini te neant᷑ eque ample ⁊ eque ſtricte Ex a ſequit᷑ ꝙ ille nõ opponunt᷑/ ois hõ currit/ nullꝰ hõ currit: qꝛ bõ in pꝛĩa ſupponit tã ꝓ vir/qᷓ; pmulieribꝰ:ſʒ ĩ ſcðᷣa ſupponit tm̃ ꝓ viris. Quarta: ꝙ ꝓpõnes ſint de ſimplici q̃ntitate/ ⁊ de ſimplici copula:et ꝙ nõ ſint de cõtingẽti ſpeciałr dicto:qꝛ ſi eẽnt de cõtingẽti ſpeciałr dicto nõ opponerent᷑/niſi foꝛte ſm modũ et non hm legẽ/ vt poſtea patebit. ¶ Aduerte etiã ꝙ ofo in q̃ ponit᷑ termim eqͥuocꝰa caſu nõ reſtrictꝰ nõ hʒ ꝓpõnẽ ſibi oppoſitã:qꝛ nõ eſt ꝓpõ/ſed ꝓpõ plures: vt illa/ canis ẽ ſubᷣa/nõ hʒ 5dictoꝛiã: qꝛ nõ Gcdðo ſciẽdũ uαναππεεερ⁶ dicta incidũt aliqᷓ diffi cultates. Pꝛĩa difficultas/ vtrũ Ariſto.faciẽs mẽ/ tionẽ de ꝓpõnibꝰ oppoſit ⁊ legibꝰ earũ locutꝰ fue rit vliter de oĩbꝰ ꝓpõnibꝰoppoſitl. Ad quã bꝛeui/ ter rñdet᷑ ꝙ nõ:ſʒ ſolum de ꝓpõnibꝰ cathegoꝛicis ſimplicis q̃litatꝭ aut q̃ntitatꝭ:falſum em̃ eſt ꝙ vna ʒꝛiarum eſt vlis affirmatiua/⁊ alia vlis negatiua. Silter de ſubcõtrarijs ⁊ ↄSdictoꝛijs:vna em̃ nõ eſt affirmatiua ſi ſit mixte ãlitatꝭ/ſʒ affirmatiua ⁊ ne/ gatiua ſimul.Siliter dicẽdũ ẽ de q̃ntitate: loquit᷑ etiã phᷣus de ꝓpõnibꝰ oppoſitꝭ ⁊ legibꝰ earũ q̃ nõ ſunt diuiſe de cõtingenti ſpecialr capto:nã in illis de cõtingẽti ſpeciałr capto/ poſſibile ẽ duas /ꝛias ſimul eſſe veras: et ſubcõtrarias ſimul eſſe falſas: vt ſunt iſte/ oĩs dey cõtingẽter nõ eſt dey:⁊ oĩs de⸗ nõ cõtingẽter non eſt de' q̃ ſunt ſimul vere.¶ Et ſi arguatur:due ↄꝛie ſunt ſimul vere:⁊ ad ipſas ſe quunt᷑ due particulares q̃ ſunt ſimul vere:& due Z dictoꝛie ſunt ſimul vere/qð ẽ impoſſibile. Añde/ tur ꝙ nõ ſemꝑ ad ↄꝛias ſequunt᷑ ſue ſubcõtrarie/ nec ad vłem ſua particularis:ſʒ hoc ſolũ habet ve ritatẽ in illis q̃ nõ ſunt de ↄtingẽti ſpeciafr capto. Iſta em̃ vlis/nullus deus cõtingẽter nõ eſt deus: cõuertibiłr ſe habet cũ hac diſiunctiuajoĩs deꝰne/ ceſſario eſt des /vel oĩs deꝰ impoſſibifr ẽ deꝰ/ q̃ ad vitatẽ ⁊ falſitatẽ. Et qͥcqͥd ſequit᷑ ad diſiunctiuã/ ſequit᷑ ad illã de cõtingẽti /⁊ ecõtra: iſta em̃ ẽ affir/ matiua indefinita de cõtingẽti/ deꝰ cõtingẽter eſt deꝰ. Et ſiliter ſua particularis/ddã deꝰcõtingẽter eſt deꝰ: que eſt ſubalterna pꝛime videlʒ hui/ null⸗ deꝰ cõtingẽter nõ eſt deꝰ:cõuertibiłr ſe habet q̃ ad veritatẽ ⁊ falſitatẽ ⁊ ↄnam cũ iſta copulatiua/deꝰ nõ neceſſario eſt deꝰ/et deꝰ nõ impoſſibiłr eſt deꝰ: modo iſta copulatiua nõ ſequit᷑ ad diſiunctiuã: g nec iſta particularis/qͥdã deꝰ cõtingẽter eſt deus/ ad ſuam vniuerſalẽ cui ſubalternat᷑. Ex quo patet iſtas duas cõtrarias ſimul eſſe veras/ nullus deꝰ cõtingẽter eſt dey/ nullus deus cõtingẽter non eſt deus.Etiã ſubcõtrarias/ deꝰ cõtingẽter eſt deꝰ/ et deꝰ cõtingẽter nõ eſt deꝰ ſimul eſſe falſas: ille em̃ particulares conuertunt᷑ adinuicẽ: modo affirma tiua eſt falſa/ cũ copulatiua ſibi equalens eſt falſa: igit᷑ ⁊ negatiua. Dicũt tñ aliqͥ ꝙ ꝓpõnes de cõtin gẽti ſpecialr capto ſunt hypothetice:ſʒ hoc nõ vi/ detur multũ ꝓbabile:lʒ tales ꝓpoſitiões de cõtin genti ſpeciafr capto inferant hypotheticas: nõ tñ ſunt hypothetice/ ſed ſimpliciter cathegoꝛice. G Peri hermenias à Tertio ſciẽdũ&rserraww zut ma:vtrũ ꝑticłarꝭ in materia naturali eqͥualeat vłi. Et videf᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ ſhᷣoꝛdinãt᷑ vni et eidẽ mẽtali: s̃ nõ equalẽt. Añdet᷑ bꝛeuit /ꝙ ꝑticłarꝭ in materia naturali ⁊ vlis nõ equalent in ſcando: qꝛ nõ ſub/ oꝛdinant᷑ eidẽ mẽtali:neq; ſubiecta⁊ pᷣdicata eodẽ mõ ſupponũt:tñ bene eqͥualent in inferẽdo ſeu in vᷣitate ⁊ falſitate.Et ſitr dicẽdũ eſt de materia re/ mota:⁊ hocvolebat hfe ariſtoteles ĩ textu. C Se cũda difficultas eſt:vtrũ ſi vna ↄdictoꝛiaꝝ ſit vera reliã ſit falſa:vel ecõtra.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ põt eſſe vna ↄdictoꝛiaꝝ nõ erñte alia:q̊ facto vna erit vᷣ̃a: ⁊ tñ reliꝗ̃ nõ erit falſa:cũ non foꝛmet᷑. Rñdet᷑ ꝙ ſi vna ↄdictoꝛiaꝝ ſit vᷣa reliq̃ erit falſa/ ſupple ſi foꝛ/ met.· ¶ Et ſi qͥs dicat:iſte ſũtãdictoꝛie/diu ẽ ꝙ fui ſti aſinꝰ:⁊ nõ diu ẽ ꝙ fuiſti aſinꝰ: ⁊ tñ ſũt ſimul fal ſe:de pᷣma notũ eſt: de ſcðᷣa ꝓbat᷑/ qꝛ ad eã ſequit᷑ falſum.ſ.iſta/nouiter fuiſti aſinus:g ſcða eſt falſa. Rñdet᷑ ꝙ iſta/non diu eſt ꝙ fuiſti aſinꝰ eſt vera:qꝛ pᷣcat ꝙ in nulla ꝑte tꝑis/neq; ĩ nlło tꝑe fuiſti aſinꝰ: ⁊ negat᷑ ꝙ ad ipam ſeq̃t᷑ vna falſa/puta illa nouit fuiſti aſinꝰ.¶ Et ſi qͥs itey dicatſiſte ſũt ↄdictoꝛie: ſoꝛtes dicit falſum/ ſoꝛtes nõ diẽ falſuʒ:⁊ tñ ſũt ſi/ mul falſe:poſito caſu ꝙ ſoꝛtes nõ dicat niſi iſtã ꝓ põnẽ:ſoꝛtes diẽ falſuʒ:qꝛ illo caſu poſito ẽ ꝓpõ fal nficãs ſeibaß⸗ idelic iſta ꝓpõ /ſoꝛteſ dic falſuʒ: ⁊ ſiſr alie ꝓpõnes falſificãtes ſeipᷣ̃as nõ ſũt cathe. goꝛice/ ſʒ ſũt hypothetice: vt als magis videbit᷑. ¶ Cet ſiqͥs iteꝝ dicat/iſte due ſũt ãdictoꝛie: caput hʒ oĩs hõ: ⁊ nullũ caput hʒ oĩs hõ:⁊ tñ ſt ſil falſe: de pᷣma notũ ẽ:de ſcda ptʒ:qꝛ eiꝰ deſcẽdẽtes ſũt fal ſe/ puta iſte:nullũ caput hʒ iſte bõ vel iſte hõ/ ⁊ ſic de alijs. Añdet/ ꝙ ille nõ ſũt eiꝰ deſcẽdẽtes/ſʒ iſte: nllʒ caput hʒz iſte hõ ⁊ iſte hõ z iſte hörf ſic ð alijs ☛ ☚ qcPoppoſitio ꝓpõnũ Quarto ſciẽdũ 9 Puun: qͥdã eſt ſumpta penes pᷣdicata//ᷓria/pᷣuatiua/ vel 3dicto/ ria:vt ſoꝛtes ẽ ſanꝰ/ſoꝛtes ẽ eger/ ſoꝛtes ẽ cecꝰ/ſoꝛ/ tes eſtvidẽs/ſoꝛtes ẽ currẽs/ſoꝛtes ẽ nõ currẽs:⁊ de iſta nõ eſt hic ßmo. Alia eſt oppoſitio data pe/ nes modos enũciandi oppoſitos:⁊ de iſta eſt hic bᷣmo/ ⁊ nõ de alia.Et aduerte vlteriꝰ ꝙ ꝓpõnes di cunt᷑ adhuc oppont dupłr.Ano mõ ꝓhᷣe:qꝛ ſũt de oppoſito mõ enũciã di pᷣdicatũ ð ſubo:vt iſte due/ qͥlibet hõ eſt albꝰ/⁊ nullꝰ hõ eſt albꝰ. Alioo nõ qᷓ;tũ ad modũ enũciãdi/ſʒ qᷓtũ ad legẽ:ã ſic ſe hñt ꝙ ſt ꝓpõnes cathegoꝛice vtroq; termĩo ꝑticipãtes ſᷣm eũdẽ oꝛdinẽ qͥbꝰq;ʒtũ eſt de foꝛma ean repugnat ꝙ; ſint ſimul vere vł falſe:⁊ Bᷣ ꝓpoꝛtiõabilit᷑ ad leges: vt iſte ꝓpõnes:nullꝰ hõ currit/iſte hõ currit. Sup ponit vlteriꝰ ꝙ ꝑ legẽ oppõnis nõ ĩtelligit/niſi re gula vel natura ꝓpõnũ oppoſitaꝝ:ita ꝙ lex 5riaꝝ nõ eſt aliud qᷓ; natura vel regula Zrioꝝ. Añ as ð ꝙ lex ↄrioꝝ eſt talis ꝙ impoſſibile eſt 5rias ſimul eſſe veras:debet ſic intelligi/ꝙ ſi due ꝓpõnes cõ/ trarie adinuicẽ ſint in reꝝ natura:ſi vna eſtvera re liã eſt falſa:vel ſic /duaꝝ ꝓpõnũ adinuicẽ Zriarum Ipoſſibile ẽ vnã eẽ verã qͥn reliã ſit falſa ſi foꝛmet᷑: ⁊ eodẽ mõ dicẽdũ eſt de alijs legibꝰ. ¶ œx ò patʒ ꝙ ꝓpõnes adinuicẽ rie/ ſic ſe hñt adinuicẽ ꝙ eis foꝛmakr repugnat gr̃a foꝛme acceptiõis termĩoꝝ ſtare ſimul in veritate. Añ ille ꝓpõnes dicunt᷑ ad/ inuicẽ repugnare in veritate:q̃ nõ pñt ſimul eẽ ve/ re. ſʒ ille dicunt᷑ repugnare foꝛmałr in vitateiq̃ ſic ſe hñt ꝙ nec ip̃e nec ſibi ſiles ĩ foꝛma pñt ſimui eẽ vere. AUñ ex ꝑte foꝛme ꝓõis ſe tenent ãli as/nti/ tas/ ſilitudo copulaꝝ:⁊ exiremoꝝ nũerus et ſitus Fo. 42 termĩoꝝ.Et hec de pᷣmo articlo. tũ ad ſcm. Dubitat᷑ pꝛimo um dus irie E P poſſint ſimul eẽ vᷣe. Et videt᷑ ꝙ ſic:nã iſte ſũt ʒrie:oĩs hõ eſt anĩal/ oĩs hõ aĩal nõ eſt:⁊ tñ ſũt ſimul vere. Pꝛo ſolutio ne eſt aduertẽdũ /ꝙ ad ꝓpõnes adinuicẽ eẽ Zrias plures ↄditiões reqͥrunt᷑. Quaꝝ ᷣma eſt ꝙ ꝓpoſi tiones adinuicẽ ↄrie ꝑticpent vtroq; termĩo ſᷣm eñdẽ oꝛdinẽ.i.ꝙ babeãt ſhiecta ⁊ pᷣdicata ſynon ma.Scða ↄditio:ꝙ tales ꝓpõnes ſint diuerſaꝝ litatũ: ad talẽ ſenſum:videlʒ ꝙ q̃libet copula pᷣnci alis negata in vna affirmetur in alia /⁊ econuer/ 0. Ex quo ſedt᷑/ nullas affirmatiuas eẽ 5ᷓrias ad- inuicẽ.Seqͥẽ etiã nullas negatiuas adinuicẽ eſſe Ztrarias. Tertio ſequit᷑/ ꝙ ſtat ꝓpõnes adinuiceʒ Zrias eẽ eiuſdẽ ãlitatꝭ in genere/ licʒ nõ in ſpẽ: vt ptz de iſtẽ duabꝰ ꝗᷓ ſũt mixte ꝗ̃litatꝭ: oĩs hõ eſt vel nõ eſt albꝰ:oĩs hõ nõ eſt vel eſt albꝰ. Tertia condi tio:ꝙ termini nõ accipiãtur eqͥuoce/nõ diſſimiliter reſtringant᷑ neq; amplient᷑ neq; diſſimilit᷑ appellẽt ſuas rõnes foꝛmales: ꝓpi ſcðᷣm iſte non ſũt Zrie: oĩs homo currit/ nullꝰhõ currit:qꝛ dato ꝙ ſole mu lieres eſſent ⁊ q̃libet curreret ⁊ nullꝰ vir eſſet: tunc iſte eſſent vere/ oĩs bõ currit /et nullꝰ hõ currit: nã in iſta:nullꝰhomo currit/ ly hõ reſtringit᷑ ad ſtan/ dũ tiñ ꝓ viris. Pꝛopter defectũ tertie ꝑticule iſte nõ Zriant᷑/ nihil qð eſt vel fuit hõ ẽ ens/ oĩis homo eſt ens:eo ꝙ ly hõ in negatiua ampliat᷑ ⁊ nõ in af/ firmatiua. Pꝛopt᷑ q̃rtũ defectũ iſte nõ riant᷑: oĩs hõ ſedentẽ ꝑcutit /nullꝰ hõ ꝑcutit ſedentẽ:qꝛ in ali q̊ͥ caſu pñt ſimul eẽ vᷣe.Silr iſte nõ Zriant᷑:oĩs hõ venientẽ cognoſcit /oĩs homo nõ cognoſcit veniẽ tẽ:qꝛ poſito ꝙ qͥlibʒ hõ habeat ↄceptũ entis/⁊ nul lus homo habeat ↄceptũ ventẽtis:pᷣdicte ſimul eſ ſent vere. Quarta ↄditio:eſt ꝙ tales ꝓpones plꝰ habeãt de vlitate qᷓ; de ꝑticularitate: qð debet in/ telligi ad ſenſum ↄditionalẽ: ſic ꝙ ſi in eis ponãt᷑ vkitates ⁊ ꝑticularitates/ nũers vlitatũ debet exce dere nũeꝝ ꝑticularitatũ. Añvlitas eſt t᷑minꝰ cõis diſtributꝰ non exñs ꝑs alicuiꝰ cõplexi vnica acce/ ptiõe accepti:vt in iſta:oĩs hõ eſt aĩalſlꝝ homo de bet teneri vlr. Dr̃ notãter nõ exñs ꝑs cõplexi vni/ ca acceptiõe accepti:qꝛ ly hoĩe ĩ iſta/ ſoꝛtes differt ab hoĩe nõ ẽvlitas:qꝛ ẽ ꝑs cõplexivnica acceptiõe accepti. Aduerte ꝙ ad vſitatẽ reqrit᷑ /ꝙ nõ ſit com plexũ diuerſis acceptiõibꝰacceptũ:qꝛ hoc totũ ho minis aſinꝰ in iſta ꝓõe cuiuſlibʒ hoĩs aſinꝰcurrit nõ ẽ vlitas/ ſz ſolũ ꝑs eiꝰſcʒ ly hoĩs:ſʒ ĩ iſta cuiuſli bet aſinꝰ hois currit /ly hoĩs aſinꝰeſt vłitas:ꝗꝛ eſt cõplexũ vnica acceptiõe acceptũ:ſʒ hoĩs aſinꝰ ẽ cõ plexũ diuerſis acceptiõibꝰ acceptũ:mõ regula ẽ in oppõibꝰ/ꝙ qñ in aliã̃ ꝓpõne ponit᷑ cõplexũ vnica accey ¶õᷣe acceptũ dʒ cõputari ꝓvlitatevel ꝑticula ritate. Quĩta ↄditio:ſi ĩ ꝓõne affirmatiua ponat᷑ vna ꝑticłaritas/in negatiua ſibi oppoſita nlła dʒ poni ꝑticularitas:defectu cuiꝰiſte ñ ſt rie adinui cẽ:oĩs hõ eſt aĩal:oĩs hõ aĩal nõ eſt:⁊ ꝑ hoc ſoluit rõ q̃ pꝛiꝰfiebat. Nec iſte:oĩ tꝑe riſibile ẽ oĩs hõ: oĩ tꝑe riſibile nõ eſt oĩs hõ:eo ꝙ ſũt ſimul vᷣe.Sexta ↄditio:ꝙ ã̃libet ꝑticularitas ĩ vna ſit vłitas ĩ alia. Añ ꝑticularitas nõ eſt niſi terminꝰcõis ſtãs ↄfuſe tmvel determiate/ nõ exñs ꝑs cõplexi vnica acce/ ptiõe accepti:nec exñs aggregatũ ex diuerſis ꝑti/ bꝰ diuerſis acceptiõibꝰacceptꝭ:defectu cuiꝰ iſte nõ Zriãt᷑:cuiuſlibʒ hoĩs aſinꝰcurrit:cuiuſlibʒ hoĩs Sĩ nus nõ currit:cũ poſſint ſił eſſe ðᷣeſpoſito ꝙ qͥlibet hõ hf̃et duos aſinos qͥꝝ vnꝰcurreret /⁊ aliꝰ nõ cur reret. Septima ↄditio: ſi in hmõt ꝓpõnibꝰ ponat᷑ Liber E diſiunctũ copułatũ vel ↄditionatũ qð in ambabꝰ accipit᷑ vnica acceptiõe/ſtotũ debet diſtribui:vel ſi ſolã ᷣma ꝑs diſtribuat᷑/in alia negatio debet ferri ad ↄiunctionẽ: defectu cuiꝰ iſte nõ Zriant᷑ adinui/ cẽ oĩs hõ vel aſinꝰcurrit/ oĩs hõ vel aſinꝰ nõ currit/ diſtribuẽdo ſolũ pᷣmã ꝑtẽ diſiũcti.Octaua ↄditio ꝗꝙ ſi in hmõt ꝓpõnibꝰ ponant᷑ modi ad copulã /req rit ꝙhmõi ꝓpõnes etiã ſint ʒrie ex ꝑpte modoꝛũ: defectu cuiꝰ iſte nõ /riant᷑:oẽ᷑m hoĩem poſſibile ẽ currere/ oẽm hoĩem poſſibile ẽ nõ currere:nec iſte: oĩs hõ aliqñ currit/ oĩs hõ aliqñ nõ currit.Ex iſtis ſequit᷑ꝙ nõ oĩs ꝓpõ bʒ cõtrariã /ſed ſolũ illa in q̃ ponit᷑ aliq vlitas. Sequit᷑ ſcðoiꝙ oĩs ꝓõ in qua ponit aliã vlitas hẽt Zriã capiẽdo rietatẽ large. Ex h ſequit᷑/ꝙ de ãlibet genere q̃litatis dabilis eſt ꝓõ habẽs cõtrariã. De vli:vt iſta:oĩs hõ eſt aĩal/ babʒ iſtã ſibi ↄᷓriã:oĩs hõ nõ eſt aĩal.De ꝑticulari/ vt alids hõ eſt oẽ aĩal/ habz iſtã ſibi ʒriã: nullꝰ hõ eſt aĩal. De indefinita:vt iſta:hõ eſt oẽ aĩal/ habet iſtam ſibi cõtrariã:oĩs hõ nõ eſt aĩal:⁊ ſic de alijs. d bit t ſcð 0 Atrũ due Zdictoꝛie Uj 81 poſſint ſimt eſſevere vel falſe. Et arguit/ ꝙ poſſint ſimul eſſe vere:nam iſte due contradicunt: ſoꝛtes currit/ſoꝛtes nõ cur/ rit:⁊ pñt ſimł eſſe vᷣe:qꝛ ꝓ illo inſtãti in ã vna põt eſſe vera etiã reliã põt eſſe vera: å pñt ſimł eſſe ve re. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑/ ꝙ ad 5dictoꝛias multe ↄditiones reqͥrunt᷑ a poſterioꝛi. Pꝛima:ꝙ ꝑticipẽt vtroq; termino oꝛdine eodẽ. Scð̃a:ꝙ termini nõ diſſimikr reſtringant᷑/ amplient᷑ ⁊ appellẽt ſuas rõ nes foꝛmales:defectu pᷣmi iſte nõ ↄSdicunt:oĩs hõ currit/qᷓͥdã hõ nõ currit:defectu ſcði iſte nõ 3dicũt oĩs hõ aial fuit /hõ nõ fuit aĩal:qꝛ ly aĩal ĩ affirma/ tiua ampliat᷑ ⁊ nõ ĩ negatiua:defectu tertij iſte nõ Zdicũt:nullꝰ hõ cogſcit venientẽ/qͥdã hõ venientẽ cogſcit:cũ poſſint ſimł eſſe vere. Tertia cõditio:ꝗ ſi in talibꝰ ponat᷑ vlitas ⁊ ꝑticularitas ꝙ habeant eq̃ de vlitate ſicut ð ꝑticularitate. Quarta ↄditio eſt:ꝙ qͥlibet terminꝰ diſtribut in vna Zdictoꝛian/ nõ dz diſtribui ĩ alia: ⁊ ſi nõ diſtribuat᷑ ĩ vna dʒ di ſtribui in alia:⁊ ſ̊ niſi talis terminꝰ ſit determina/ tio accepta vnica acceptiõe cũ ſuo determinabili: qꝛ ſi ſic ſi diſtribuak ĩ vna diſtribuet in alia:et ſi nõ diſtribuat in vna nõ diſtribuet in alia: vt in iſtis ſoꝛtes vidẽs oẽm hoĩem currit:ſoꝛtes vidẽs oẽm hoĩem nõ currit. Quinta ↄditio:ſi in vna Zdicto/ riaꝝ ponat᷑ aliqͥs terminꝰ ſtans ↄfuſe ⁊ diſtributi ue a ꝑte vniꝰ extremi ĩ oꝛdine ad aliũ terminũ ſup ponẽtẽ ↄfuſe tm:tũc ille terminꝰ qͥ ſtabat cõfuſc et diſtributiue dz ſtare determiĩate ĩ altera 5dictoꝛia rũ:vt oĩs hõ eſt aĩal /hõ nõ eſt aĩal. Sexta ↄditio: ſi aliqᷣs terminꝰ accipiat᷑ ↄfuſe ⁊ diſtributiue ĩvna ʒdictoꝛiaꝝ a ꝑte vniꝰextrem in oꝛdine ad aliũ ter minũ ſupponẽtẽ determiate a ꝑte alteriꝰ extremi: tũc in altera 5dictoꝛiaꝝ dʒ ſtare ↄfuſe tm̃: defectu cuiꝰ iſte nõ ↄdicunt:ſoꝛtẽ videt oĩs aſinꝰ/ aſinꝰ nõ videt ſoꝛtẽ. Septima ↄditio:ſi in vna 5dictoꝛiarũ ponat᷑ terminꝰcollectiue accept/ꝙ etiã in reliãᷓ te neat᷑ collectiue:vt hic oẽs apłi dei ſũt duodecim: nõ oẽs apli dei ſunt duodecĩ.Ex qͥ ptʒ/ꝙ dabiles ſunt due ꝓpõnes 5dictoꝛie de extremis cõibꝰto/ talibꝰ quoꝝ neutrũ tenet᷑ diſtributiue.et hec cõdi⸗ tio ꝓbabilr ponit᷑. Octaua ↄditio:ſi aliqs terminꝰ ſupponat ↄfuſe tm̃ reſpectu ꝓpꝛij ſigni ↄfuſiui/in Zdictoꝛia dʒ ſupponere ↄfuſe ⁊ diſtributiue/ diſtri utiõe incõpleta ſeu diſtributiõe oppoſita ſuppo/ ſitiõi ↄfuſe tm̃:vt iſta/ꝓmitto tibi equũ: cuiꝰ Zↄͤdi/ ctoꝛia eſt iſta:ego nõ ꝓmitto tibi equũ:⁊ non iſta: 1 nullũ equũ tibi ꝓmitto:qꝛ tũc due ↄdictoꝛie eſſent Sᷣ ſimul vere. Nona cõditio:ſi tales ꝓpõnes ſint mo dales /opoꝛtet ꝙ ſint de modis ↄdictoꝛijs:defectu cuiꝰ iſte nõ ↄdicũt/ oẽ ens nec̃ario ẽ ens:ens ĩpoſſi biliter ẽ ens. Decima cõditio:ſi in hmõi ꝓpõnibꝰ ponat᷑ diſiunctũ copulatũ vł cõditionatũ:ꝙ ſi illð totũ diſtribuat᷑ in vna/⁊ ꝑticularicet᷑ in alia: ⁊ ſi ſo lum pꝛia ꝑs diſtribuat᷑ /ꝙ tunc in alia ꝑte ꝑticula/ rigek:et ꝙ negatio ferat᷑ ſupꝛa cõiunctionẽ.· Añ di/ ſtribuẽdo totũ diſiũctũ/jiſte ↄdicũt:oĩs hõ vł aſin⸗ currit/ hõ vl aſinꝰ nõ currit: ſʒ diſtribuẽdo ſolũ pꝛi- mam partẽ diſiũcti//̃dictoꝛia pꝛie ẽ iſta: hõ nõ vł aſinꝰcurrit. ¶ Iſtis ſuppoſitis ſupponit᷑ finałr ꝙ ʒůdictoꝛias poſfe eẽ ſimul veras /põt duplr itelligi. An oo: vt ly ſimul/ determĩat ly põt:⁊ ſic pñt ſimul eſſe vere: vl vt determiat ly eſſe/ ⁊ ſic nõ pñt ſimul eſſe vere: ⁊ ꝑ hoc ſoluit rõ que pꝛius heharf 7 vtrũ due ſbᷣcõtra Dubitat tertio euνitec falte Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑: ꝙ ad hᷣ̊ ꝙ aliq̃ ꝓpões ſint adinuicẽ ſubcõtrarie/ mfte cõditiões reqͥrunt᷑ a poſterioꝛi. Pꝛĩa/ꝙ ꝑticipẽt vtroq; termĩo eodẽ oꝛdine. Scð̃a ſꝙ termini nõ teneant᷑equiuoce/nõ diſſitr reſtringant neq; amplient᷑/ neq; appellent ſuas rõnes foꝛmales: defectu pꝛimi iſte non ſunt ſubcõtrarie /canis ẽ aĩal latrabile/canis non ẽ aĩal latrabile:capiẽdo ly canis aliter in vna qᷓ; in alia: defectu ſcði iſte nõ ſunt ſubcõtrarie /hõ currit/qͤᷣdã hõ nõ currit:defectu tertij iſte nõ ſunt ſubcõtrarie/ bõ eſt albꝰ/hõ nõ fuit albus:defectu quarti iſte nõ ſunt ſubcõtrarie /hõ albũ videt /hõ non videt albũ. Tertia cõditio/ ꝙ habeãt plus de ꝑticularitate qᷓʒ de vlitate:⁊ ſᷣ debet ĩtelligi in ſenſu cõditionali:ſic videlʒ ꝙ ſi habeant vłitates ⁊ particularitates /ꝙ numerus pticularitatũ ſit maioꝛ/non tñ oꝑtet hoc ſimpkr ⁊ abſolute fieri. Quarta conditio/ꝙ q̃libet vlitas in vna ſit ꝑticularitas in alta: defectu cuiꝰ iſte nõ ſunt ſubcõtrarieſ aliq̊ tꝑe riſibile eſt oĩs hõ/ aliqʒ tꝑe nullũ riſibile eſt hõ.uinta conqitio:ſi in affirmatiua ponat᷑ vitas/nulla vlitas debet poni in negatiua: defectu cuiꝰ due immediate dicte nõ ſunt fubcõtrarie.Sexta cõditio:ꝙ ſi hmõi ꝓpõneſ ſint modales /ꝙ ſint de modis ſubcontrarijs:defe ctu cuiꝰ iſte nõ ſunt ſubcõtrarie/ hoĩem neceſſe eſt currere hoĩem impoſſibile eſt currere.Ex iſtis ſe/ quit᷑ /ꝙ nõ oĩs ꝓpõ habet ſubcõtrariã:vt patet de iſta/ſoꝛtes eſt hoc albũ. Sequit᷑ ſcðo ꝙ oĩs ꝓpõ in q̃ ponit᷑ ꝑticularitas habet ſubcõtrariã. Ex qͥ ſe quit᷑ ꝙ de qͥlibet genere q̊ntitatis dabilis eſt ꝓpõ habẽs ſubcõtrariã. De cõditionibꝰ autẽ q̃ ad ſub/ alternã reqͥrunt᷑/ ſatis viſum eſt in ſummulis. Et hec de ſecundo arsicul SFru Aa teruw ſit: rſalis: Spẽs ⁊ leges oppoſi/ Cõcluſio tionis ſunt a phᷣo ſufficiẽter et cõuenienter aſſignate. Patet hec cõcluſio ex pꝛece dentibus articulis. C Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pꝛimã ptʒ ſolutio ꝓ vtraq; ſui ꝑte. Ad ſcðᷣam ðꝛ ꝙ ileppõnes ſcripte ſunt 5dictoꝛie/ſi ſint ſcripte ab eodẽ:nec pñt ſimul eẽ vere vel falſe a qͥcũq; legan tur:qꝛ ſicut ꝓnoĩa vocalia ᷣme ꝑpſone/ nunqᷓ; ſup/ ponunt niſi ꝓ illis qͥ ꝓferũt ea: ſic nec ſcripta ſuꝑ ponunt/ niſi ꝓ illis q ea ſcripſerũt. Et ſi dicatur 5 boc: qꝛ aliqs ſepe ſcribit lras obligatoꝛias ꝓ alio aut etiam legit: ⁊ tñ ꝓnoĩa pꝛime ꝑſone ibi poſita nõ ſupponunt ꝓ illo: aꝛ aliter obligaret ſeipſum. Añdet᷑ ꝙ in illo caſu illa ꝓnoĩa nõ ſupponũt pꝛo/ pꝛie ⁊ de rigoꝛe logices/niſi ꝓ legẽte aut ſcribẽte: tñ ex vſu loauẽdi permiſſum eſt ꝙ ipſa ſupponãt Peri hermenias A PHillo hoĩe cuĩ ſit obligatio:aut ꝓ illo ad cuiꝰ in/ tẽtionẽ attribuit᷑ ſentẽtia. Ad tertiã patet ſolutio in ſcðᷣo dubio. Ad quartã dicit/negando minoꝛẽ: nã iſte nunqᷓ; ſunt vere/iſte tribulus eſt ſapidus:⁊ iſte tribulus nõ eſt ſapidus:cũ ly ſapidus /ſuppo/ nat ↄfuſe ⁊ diſtributiue:nec valet dicere/iſte tribu lus nõ eſt ſapidus hoĩ:& nõ eſt ſapidus:qꝛ arguit᷑ a dicto ſᷣm qͥd ad dictũ ſimpłr.Ad qͥntã patʒ ſolu/ tio in pꝛimo articulo vbi viſum ẽ ꝙ ꝓpõnes falſi/ ficãtes ſeipſas nõ ſũt cathegoꝛice/ſʒ hypothetice. Nbhis ergo que ſunt/ et que facta ſunt/ neceſſe eſt affirmationem ve⸗/ ram vel falſam eſſe. ſtud E vltimũ capłm huiꝰ tractatꝰ/in q̃ phᷣs oſtẽdit q̃liter ſe habeãt enũciationes q̊ ad eſſe verũ determiate vel falſuz. Et diuidit᷑ in duas ꝑtes.In pꝛia oſten dit qͥbꝰ ↄdi ctoꝛijs cõuenit ꝙ vna ꝑs ẽ determĩate vera ⁊ alte ra falſa: dicẽg ꝙ in oĩbꝰ /dictoꝛijs de pñti ⁊ pꝛete rito neceſſe eſt vnã partẽ eſſe verã ⁊ alterã falſam. In ſcða ꝑte arguit ad vtrãq; partẽ de /dictoꝛijs ſingularibꝰ de futuro cõtingẽti:⁊ pꝛĩo ꝙ nõ ſit ne ceſſe in talibꝰ alterã partẽ eſſe verã ⁊ alterã falſaʒ: dicẽs ꝙ in Zdictoꝛijs ſingularibꝰ de futuro cõtin/ genti non eſt neceſſe alterã partẽ eſſe determinate verã ⁊ alterã determinate falſam:qꝛ ſi oĩs affirma tio vxnegatio de futuro cõtingẽti eẽt determĩate vera vel determinate falſa/ ſequeret᷑ ꝙ oĩa neceſſa rio euenirẽt:ſʒ ↄñs ẽ falſuʒ:igit᷑. Cõſequẽtiã ꝓbat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛĩia:qꝛ poſito caſu ꝙ aliqͥs dicat/ hoc erit:et aliꝰ dicat/ hoc nõ erit: ſi oĩs affirmatio vł negatio de futuro cõtin gẽti ſit determinate ve ra aut falſa/neceſſe eſt alterũ ipſoꝛũ dicere verũ ⁊ nõ vtrũqʒ:cũ ipſi capiãt ↄdictoꝛia que nõ cõtingit ſimul eſſe vera. Scða rõ: ſi oĩs affirmatio ⁊ nega/ tio ſit determĩate vera vel falſa/ſequeret᷑ ꝙ de illo qð ẽ mõ albũ ſemꝑ fuit verũ dicere hoc erit albũ: et ſi ſic/ nõ potuit nõ fieri albũ:⁊ ſi nõ potuit nõ fie ri albũ/impoſſibile fuit ipſum nõ fieri albũ:⁊ ſi im poſſibile fuerit ipᷣm nõ fieri albũ/ neceſſe fuit albũ: et ſic neceſſario eueniet: ⁊ ꝑ ↄñs nihil erit ad vtrũ libet vla caſu. ¶ Deinde ꝓbat oppoſitũ dicẽs:in /dictoꝛijs de futuro contingenti neceſſe eſt alterã Part eſſe verã:⁊ nõ põt dici ꝙ neutra ſit vera:pꝛo at duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛia:qꝛ ſi affirmatio ſit falſa/ne gatio erit vera:et ſi negatio erit vᷣa/affirmatio erit falſa:igit᷑ nõ cõtingit neutrã earũ nõ eẽ determina te verã. Scða rõ:ſi neutra eſſet vera/tolleret̃ rõ cõ tingẽtis ad vtrũlibet:nã ſi verũ eſt dicere ꝙ hoc ẽ albũ /opoꝛtet ꝙ ſit albũ. Et ſi erit cras verũ dicere ꝙ eſt albũ /opoꝛtet ꝙ cras ſit albũ. Si aũt verũ eſt Ddicere de tali futuro ꝙ neq; erit neq; nõ erit/ tunc ipᷣm nõ poterit eſſe nec poterit nõ eſſe:qð ẽ /õ rõnẽ cõtingẽtis ad vtrumlibet. Deinde remouet duas cauillationes. ¶ Pꝛia eſt 5 ſcðᷣam rõnẽ in q̃ dictũ eſt:ꝙ ſi oĩs affirmatio vel negatio ſit determinate vera vel falſa/ ſequeret᷑ ꝙ de illo qað nunc eſt albũ/ ſemp fuit veꝝ dicere ꝙ hoc erit albũ: Poſſet aliq̃s dicere ꝙ hoc eſt verum in tꝑe ꝓpinquo pꝛecedẽte illud nunc/ſʒ nõ in tꝑe remoto. Remouet hanc ca/ uillationẽ dicẽs ꝙ q;tũ ad tẽpꝰ nihil refert etiã añ milleſimũ annũ:qꝛ ſemper manet eadem veritas. ¶ Sc9a cauillatio eſt 5ↄ pꝛimã rõnem:dictũ eſt em̃ ꝙ ſi qs dicat /ꝙ boc erit:⁊ aliꝰ dicat hoc ꝙ nõ erit/ neceſſe eſt alterũ illoꝛũ verũ dicere: Poſſet aliqͥs dicere ꝙ hoc ido eſt:qꝛ dicunt ↄdictoꝛia:ſʒ ſi nihil dicerẽt/ nullũ incõueniẽs ſequeret᷑. Banc cauilla/ tionẽ remouet dicẽs ꝙ ſi 5 affirmauerit vl nega⸗ uerit/ nihil ꝓpter t mutat᷑ in re:qꝛ ꝓpter nr̃m affir mare vl negare nihil mutat᷑ in re. ¶ Deinde oſten dit ꝙ non oĩa eueniant de neceſſitate triptr. Pꝛĩio ſic: nos ſumꝰ pꝛincipia mftoꝝ ⁊ ↄſiliamur de mul tis/ qð non faceremꝰ ſi omnia neceſſario euenirẽt. Scðo:mſta ſunt entia ũ nõ ſunt ſemꝑ in actu/ ſed ſunt in potẽtia:ſic ꝙ pũt fieri et nõ fieri/eſſe et non eſſe:gᷓ nõ oĩa de neceſſitate eueniũt.Exẽplificat/ vt veſtis põt incidi:⁊ tñ nõ incidit᷑/ʒ vetuſtate cõſu/ mitur. Et ̊ exẽplũ põt ſumiꝓ tertia rõne. Deinde oſtẽdit quõ ſe habẽt ꝓpõnes ad vᷣitatẽ ⁊ falſitatẽ. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe pᷣmittit quõ ſe habẽt res ad ne/ ceſſitatẽ.et pꝛĩo quõ ſᷣm ſe ⁊ abſolute ſe hñt ad ne/ ceſſitatẽ. ſcdo quõ ꝑ cõparationẽ ad ſua oppoſita ſe habẽt:dicens pꝛio ꝙ res ſe habẽt ad neceſſitatẽ F̃m ſe ⁊ abſolute:ſic ꝙ nõ ſunt ſimptr neceſſarie /ſʒ ex ſuppoſitione:qꝛ oẽ qð eſt /ꝗqñ eſt neceſſe eſt eſſe. Scðo dicit ꝙ res ſe habẽt ad neceſſitatẽ ꝑ cõpara tionẽ ad ſua oppoſita:ſic ꝙ nõ ſunt neceſſarie ſim pliciter/ ſʒ ex diſiunctione ad ſua oppoſitaullð em̃ qð nõ hʒ determĩatã rõnẽ neceſſitatꝭ fit neceſſariũ ſi̊ diſiunctiõe ad ſuũ oppoſitũ: vt neceſſe ẽ̃ nauale bellũ cras eẽ futurũ vł nauale bellũ cras nõ eſſe fu turũ.Ex his cõcludit ꝙ eodẽ mõ ẽ in rebꝰ ⁊ enun/ ciationibꝰ:qꝛ ſicut ſunt quedã res q̃ nõ ſunt deter/ minate ad eẽ neq; ad nõ eſſe:cuiuſmodi ſunt ille q̃ ſunt ad vtrũlibet: ita etiã ſunt quedã of̃ones q̃ nõ ſunt determĩate ad vᷣitatẽ vł faiſitatẽ.Ex pꝛedictꝭ infert duo coꝛrelaria. Pꝛimũ/ ꝙ nõ neceſſe ẽ ĩ oĩbꝰ zdictoꝛijs vnã partẽ eẽ determĩate verã et alterã falſam.Scðm coꝛrelariũ /ꝙ nõ ẽ ſile de ↄdictoꝛijs de pñti ⁊ ptõ ⁊ de /dictoꝛijs de futuro cõtingẽti. Q u erit vtrũ aliã ꝓpõ de futuro cõtingẽti 22 ũt determinate vera aut determi/ nate falſa. ¶ Arguit᷑ pꝛĩo ꝙ ſic:qꝛ hec eſt determi nate vera/ dies iudicij erit: ⁊ ſilr iſta/ſol oꝛiet᷑ cras: et tñ ſunt de futuro cõtingẽti:igit᷑. Itẽ hec diſiun ctiua ẽ determiate vera ſoĩ oꝛiet᷑ cras/ vel nõ oꝛiet᷑ cras:g;̊ altera ꝑs ẽ determinate vera. ¶ Scðo ſic: Oẽ qð ſic ẽ verũ qð ipᷣm nõ ẽ falſuʒ/ẽ determĩate verũ:ſʒ aliq̃̊ ꝓpõ de futuro cõtingẽti ẽ determĩate vera. Maioꝛ ẽ nota:⁊ minoꝛ ꝓbat᷑: qꝛ ſint iſte due ſoꝛtes curret cras/ſoꝛtes nõ curret cras/q̃libet ea/ rum ẽ de futuro cõtingẽti:⁊ tñ vna earũ ẽ determi nate vera:qꝛ ſunt 5ↄdictoꝛie/ ãrũ neceſſe ẽ vnã eſſe verã. ¶ Tertio ſic: Sicut ſe hʒ res ad eẽ vł ad nõ eſſe/ foꝛe vl nõ foꝛe:ſic ſe hʒ ꝓpõ ad eẽ verũ vel nõ eſſe verũ:ſʒ alĩ res determinate ſe hʒ ad foꝛe aut nõ foꝛe: igit᷑ aliſj ꝓpõ determĩate ſe habebit ad eẽ verũ vł nõ eẽ verũ. Minoꝛ ꝓbat᷑:qꝛ quãlibet rẽ nõ exñtẽ/ poſſibile tñ exiſtere/ neceſſe ẽ foꝛe aut nõ fo/ re. ¶ Quarto ſic: Oẽ futurũ de neẽitate eueniet: Sᷣoĩs ꝓpõ de futuro cõtingẽti ẽ determĩate vera. Añcedens ptʒ:qꝛ oẽ qð ẽ de neceſſitate futurũ /de neceſſitate eueniet: ſʒ oẽ futurũ de neceſſttate ẽ fu turũ:qᷓ oẽ futurũ de neceſſitate eueniet. Quin/ to ſic: Rec ꝓpõ ẽ determĩate vera vł falſa/ ſoꝛtes curret cras:ãᷣ aliq̃ ꝓpõ de futuro cõtingẽti ẽ deter minate vera. Añcedes ptʒ:qꝛ aut deꝰ ſcit ꝙ ſoꝛtes curret cras/ aut non curret cras: ſi ſciat ꝙ curret cras: iſta erit determĩate ðᷣ̃a/ ſoꝛtes curret cras: ſi neſciat/tũc iſta erit determĩate dᷣa/ ſoꝛtes nõ car ret cras:⁊ q̃libet ẽ de futuro cõtingẽti:igit᷑. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtione quẽad/ modum in ceteris erunt tres articuli. ., ſolutione pꝛime Pꝛimo ſciẽdũ as aueſons Fo. 43 LC bus bñ Liber ponit᷑ pꝛio ꝙ triplices ſunt ꝓpõnes: Auedã ſunt de ptõ/ qrũ copula ẽ ptiĩ tꝑis. Quedã de pñti/ãrũ copula ẽ pñtis tꝑis. Quedã de futuro/ ãrũ copu/ aẽ futuri tꝑis. ỹx ã ſequit᷑ q refert dicere aliquã ꝓpõnẽ eẽ de ptõ/ de pñti/ aut de futuro:et ipſaʒ eẽ ptãm/ pñtẽ/ aut futurã:qꝛ aliã ẽ pñs q̃ ẽ de ptõ: vt patet de illa a me ꝓlata/ſoꝛtes ſcripſit:⁊ ſiliter de alijs. ¶ Scðo ſupponit᷑ ꝙ dux ẽ futurũ.ſ.futurũ cõtingẽs/ ⁊ futurũ neceſſ ariũ. Futurũ neceſſariũ /c illud qð ĩpoſſibile eſt nõ foꝛe: ſicut antechꝛiſtꝰ erit aĩal.Sʒ futuꝝ cõtingẽs ẽ triplex.ſ.rarũ qð in pau cioꝛibꝰ accidit:⁊ magꝭ determĩatũ ẽ ad nõ eẽ qᷓ; ad eẽ: vt folſoꝛẽ inuenire theſaurũ. Aliud ẽ cõtingẽs vt in plibꝰ:qð mag determĩatũ eſt ad eẽ qᷓ ad nõ eſſe: ſicut hoĩeʒ nalci cũ qͥnq; digitꝭ in vna manu⸗ et cũ duobꝰ ocuł in vno capite:⁊ ſic de alijs. Alið eſt cõtingẽs ad vtrũlibet: qð ſᷣm ſeẽ indetermina tum ad eẽ ⁊ ad nõ eẽ:vt ſoꝛtẽ curſurũ cras. Et pꝛo poꝛtionabilr triplex põt eſſe ꝓpõ de futuro cõtin gẽti.ſ.raro/in q̃̊ ponit᷑ cõtingẽs rarũ in pluribꝰ:et ad vtrũlibet/ in ã ponit᷑ aliqð illoꝝ. ¶ Tertio ſup/ ponit᷑ ꝙ ꝓpõ de futuro cõtingenti ad vtrũlibet eſt duplex. Auedã ẽ de ſhiecto vłi: cuiuſmodi ẽ iſta/ nauale beilũ erit cras. Alia ẽ de ſiecto ſingulari: cuiuſmodi ẽ iſta/ſoꝛtes curret cras: ⁊ de iſta pꝛin/ cipaliter ãᷓrit ãᷓſtio. ỹx ã ſequit᷑ ꝙ ꝓpõ de futuro cõtin gẽti de ã hic loqmur/ eſt ꝓpõ ſingularꝭ cõtin gens ſimplr vna/ cui copula eſt vᷣbũ futuri tꝑis. ¶ Dicit᷑ ſcðo ꝙ nullũ futurũ neceſſariũ eſt futurũ cõtingẽs: qꝛ qð ĩpoſſibile eſt nõ foꝛe/ nõ eſt futurũ cõtingẽs: ſʒ neceſſariũ ſimpłt ĩpoſſibile ẽ nõ foꝛe: igit᷑ neceſſarium ſimpliciter non eſt contingens. . 841 GF p declaratione ſcöe Scdðo ſciẽdũ partꝭ queſtionis ponit᷑ hec diſtinctio:aliã ꝓpõ ðꝛ determiate vera triplr. ¶ Pꝛio:qꝛ ſic ẽ vᷣa ꝙ ĩpoſſibile ẽ eã nõ eſſe verã ꝓ qlbet tꝑis dꝛña:et ſic ꝓpõ neceſſaria ðꝛ determi/ nate va: ſicut iſta /hõ ẽ aial. ¶ Scðo ðꝛ determi nate vᷣa:qꝛ poſtq́ʒ fuit vᷣaſĩpoſſibile ẽ ipſam eẽ fal ſam:⁊ ſic oĩs ꝓpõ de ptõ vᷣʒ/ðꝛ determĩate va:vt adã fuit:⁊ ĩtelligit᷑ de ꝓpõnibꝰ de ptõſin ãrũ extre mis nõ ponit᷑ ſignũ vkle: vt ptz de iſta/ adã fuit oĩs hõ/ q ſemel fuit veraſ et tñ nũcẽ falſa. ¶ Tertioo ꝓpõ ðꝛ determĩate ṽa:ſic ꝙ nõẽ falſa/ põt tñ eſſe falſa ꝓ illo inſtãti ꝓ qẽ vᷣa: ⁊ ſic ꝓpõ de futuro cõ tingẽti põt dici vᷣa: ⁊ oppoſito mõ dicak᷑ de ppõ/ ne falſa. Ex iſtis ðꝛ pꝛimo ꝙ oĩs ꝓpõ copulatiua cõpoſita ex ꝑtibꝰ ãdicẽtibꝰ eſt determiate falſa: qꝛ ſic eſt falſa ꝙ ĩpoſſibile ẽ eã eẽ verã.Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ copulatiua cõpoſita ex ↄdictoꝛijs de futuro cõtin gẽti eſt determĩate falſa.Et ſi dicat᷑:ex indetermi/ nate falſis nõ põt fieri determĩate falſuʒ:ſʒ vtraq; pars 5dictiõis de futuro cõtingẽti ẽ indetermina te Aiage Zͤdeß ꝙ maioꝛ ẽ falſa/ſicut ex poſſibili/ tt ĩpoſſibiſe. Dicit᷑ ſcðo ꝙ oĩs ꝓpõ diſiun ctiua cõpoſita ex ꝑtibꝰ ↄdicẽtibꝰ ẽ determĩate ve/ ra:qꝛ ĩpoſſibile ẽ eã eẽ falſam:vt iobãnes legit vel nõ legit. Dicik tertio ꝙ oĩs ꝓpõ de ptõ vera/ cuiꝰ vitas non depẽdet ab aliã de futuro:⁊ cuiꝰ extre/ mum alterũ nõ tenek vliterſeſt determĩate ᷣa. Et ðꝛ notãter/ nõ depẽdẽs ab aliã de futuro:qꝛ ſi de/ pẽderet ab aliã de futuro /idẽ eſſet iudiciũ de ea q cd veritatẽ ⁊ falſitatẽ ſicut de illa de futuro: ſicut iſta/ deꝰ pꝛeſciuit antechꝛiſtũ foꝛe. Añ illa ꝓpõ de ptõ ðᷣꝛ depẽdere ab vna de futuro /in ã ponit vᷣbũ vr participiũ futuri tꝑis. Dicit᷑ ãrto ꝙ ꝓpõ de fu/ turo cõtingẽti eſt determĩate vᷣa tertio mõ ſeu de termĩatione de ineſſe:qꝛ ſic ẽ ð̃a ꝙ nõ erit falſa:tñ 1 cũ hoc ſtat ꝙ poteſt eſſe falſaꝛldeo nõ eſt determi⸗ nate vera determinatione de poſſibili. 3 3 g circa pᷣdicta in/ Tertio ſciendũ aau ε⁄ε ountcut⸗ tas:an ſtãte intallibilitate ſcĩe del ſtet cõtingẽtia ĩ rebꝰ/⁊ liberũ arbitriũ ĩ hoĩbꝰ. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ pꝛio ꝙ cõtingẽs ðꝛ qð põt eẽ ⁊ nõ eẽ:ita ꝙ res ðꝛ coͤtingẽs/ qñ nõ necario ẽ nec nec̃ario nõ eſt:vt ptʒ ex difſinitiõe ↄtingẽtis ĩ pꝛio pꝛioꝝ. Kõ tingẽs eſt qã non exñte neceſſario /poſito tñ in eſſe nihil ꝓpter hʒ erit ĩpoſſibile. Supponit ſcðo ꝙli⸗ bertas ẽ dux. QAueqFã eſt libertas Sdictionis/q ſcʒ aliqᷣd põt in effectũ ⁊ nõ in oppoſitũ et. Alla eſtuů bertas cõplacentie/ã ſcʒ alidd põt in aliud libere ſiue poſſit in ei oppoſitũ ſiue nõ. lois ſuppoſitis ðꝛ pꝛio ꝙ deꝰ hʒ infallibilẽ noticiã de futurꝭ cõtin gentibꝰ:qꝛ nõ nouit aliter facta qᷓᷓ flenda.Añ futu ra cõtingẽtia ſunt res future ꝗ aliqñ erũt:ita ę ad futurũ cõtingẽs /due cõditiões redrunt᷑.ſ.ꝙ ſit fu⸗ turũ /⁊ ꝙ aliqñ ſit:vt añchuſtũ foꝛe.Sicit᷑ ſcdo/ ꝗ quis deꝰhabeat infallibilẽ ⁊ certiſſimã noticiã de futurt cõtingẽtibꝰ: tñ illa euentẽt cõtingẽter et nõ neceſſario:qꝛ eodẽ mõ eueniẽt ſicut deꝰ ſcit: ſʒ deꝰ ſcit cõtingẽter:g eueniẽt ↄtingẽter·. Minoꝛ ꝓpbat: qꝛ deus ſcit ea quẽadmodũ voluntas diuina de/ terminauit: ſʒ; voluntas diuina determinauit con tingẽter:igitur.Et ſi arguat᷑:ſi futura contingẽtia que deꝰſcit poſſint non euenire/ ponat᷑ ꝙ non eue⸗ niant:tãc ſequeret᷑ ꝙ deꝰ nõ ſciat plus illa eẽ futu ra:q oꝑtebit dicere ꝙ de ẽ mirabilts/vl ꝙ deꝰpõt decipi.Añdet᷑ ꝙ ſi ponat᷑ ineſſe iã ponet᷑ ineſſe ꝙ des ea nunq́ᷓ; ſcluit:⁊ ꝑ ↄñs ſi nõ eueniãt/nõ deci/ pik᷑ deꝰ. AUñ ſi nõ euenlãt/ nunᷓ; ꝓpõ de futuro cõ/ tingẽti q̃ ſcabat ea euenire fuit Va:⁊p ↄñs nunqᷓ ſcita. Dicit᷑ tertio ꝙ volũtas diuĩa ẽ libera liberta/ te ↄdictiõis:lʒ foꝛte phᷣi nõ cõcederẽt/et eStiã libera libertate cõplacẽtie:nã deꝰ ꝓducit mktos effectus q̊s potuit nõ ꝓducere /⁊ ꝓducet mktos q̊s põt nõ ꝓducere:⁊ põt młtoſ dãnare q Alhapä ⁊ ecõtra. 5,5 gG aueſtio quã per/ Quarto ſciẽdũ tractat Ariſtote.in telligẽda eſt de ꝓpõnibꝰ ſingularibꝰ de futuro in materia cõtingẽti. Añ ꝓpõ penes eiꝰ qͥdditatẽ di⸗ uidit᷑ in ꝓpõnẽ cathegoꝛicã et ꝓpõnẽ hypothetl/ cam:ſʒ penes ãlitatẽ in affirmatiuã ⁊ negatiuã:pe nes eiꝰ q̃ntitatẽ in vlem/ pticularẽ indefinitã/⁊ ſin gularẽ.Et penes tẽpꝰ in ꝓpõnẽ de pñti/ptõ/⁊ fu/ turo:⁊ penes materiã in ꝓpõnẽ᷑ neceſſariã /cõtin/ gentẽ/ et remotã ſeu ĩpoſſibilẽ. Et qꝛ vᷣitas nõ eo/ gem mõ ſe hʒ in neceſſarijs ⁊ cõtingentibꝰ pñtibꝰ/ pꝛeteritꝭ ſet futurl:iðo Ariſto.cõueniẽter ꝓpoſuit queſtionẽ de ã fuit magna diſcoꝛdia inter peripa⸗ teticos ⁊ ſtoicos.ſ.de futurꝭ cõtingẽtibꝰ. Peripa- tetici qᷣrũ Ariſto.fuit pꝛinceps/ ponebant aliã ne/ ceſſario euenire ⁊ aliq cõtingẽter. Sʒ ſtoiciponũt oĩa qᷓ̃dã neceſſitate ⁊ puidetia euenire: q̊s dicit Ariſto.ꝙ tũc nõ oꝑteret ↄſiliari neq; negociari ad aliqͥd faciẽdũ:⁊ ido negãtes talia manifkeſta/ indi⸗ gent pena vl ſenſ u. Et hec de pꝛĩo riſeiſe een vtrũ(ad tertiũ arti. Dubitat Pꝛio oẽ futurũ contingẽs ſit aliãliter determiatũ añqᷓ; ponat᷑ ineſſe. Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ futurũ cõtingẽs cõſideratũ hm ſe.i.hm eiꝰ ꝓpꝛã rõnẽ nõ ẽ magꝭ determĩatũ ad vnã partẽ Zdictionis qᷓʒ ad aliã: qꝛ ex eo ðꝛ futurũ cõtinges: qꝛ põt indifferẽter eſſe ⁊ nõ eſſe. Dicit᷑ ſcðo: ꝙ ſi fu turũ cõtingẽs ſit determĩatũ ad vnã partẽ ↄdictio nis oꝑtet ꝙ habeat aliã cãm a ſe determĩantẽ im 5 De his vi⸗ de Sco. li.i diſ.38. et.39 Peri hermenias ad eẽ vł nõ eẽ:cũ ex ſe nõ magꝭ determĩet᷑ ad eẽ qᷓ; ad nõ eſſe.Et ſi qͥs dicat: ſi aliqð futurũ cõtingẽs determĩaret᷑ ad vnã partẽ 5dictionis/ puta ad cẽ vel ad nõ eſſe/ ſequeret᷑ ꝙ nõ plus eẽt futurũ cõtin Lendhen eẽt determĩatũ ad vnã partẽ 5dictionis. ñdet᷑ ꝙ talis determiĩatio nõ tollit iᷣm eẽ futuꝝ cõtingẽs: qꝛ cũ bᷣ̊ ꝙ determinet᷑ ad vnã partẽ/ ſtat potẽtia ad aliã partẽ:ideo dato ꝙ volũtas diuina ðtermĩet antechꝛiſtũ foꝛe: tñ cũ h̊ ſtat antechꝛiſtũ poſſe nõ foꝛe:ita ꝙ iſte due ꝓpõnes ſił ſtant/ ante chꝛiſtꝰerit/ antechꝛiſtꝰpõt nõ eẽ. Aduerte vlteriꝰ ꝓ ſolutiõe młtoꝝ argumẽtoꝝ ꝙ aliã̃ ꝓpõ de futuro cõtingẽti põt dici dupłr determĩate vera.ſ.deter/ minatione de ineſſe/⁊ determĩatione de poſſibili. Añ illa ꝓpõ de futuro cõtingẽti ðꝛ determĩate ve ra determĩatione de ineſſe q̃ ſᷣcat ita foꝛe ſicut erit. Sz illa ðꝛ determiĩate vera determĩatiõe de poſſi bili/q̃ ſᷣcat ita poſſe foꝛe ꝙ ĩpoſſibile ẽ eiꝰ oppoſitũ euenite.Et ſic dico ꝙ ꝓpõ de futuro cõtingẽti põt eſſe determĩate vera determĩatiõe de ineſſe: nulla eñ ꝓpõ de futuro cõtingẽti ẽ determĩate vera de/ terminatione de poſſibili:qꝛ cuiuſlibet ꝓpõnis de futuro cõtingẽti oppoſitũ põt euenire:nã ꝓpõ de futurocõtingeti põt eẽ falſa in illo inſtãti in ã eſt vera Sʒ ꝓ amplioꝛi declaratione ponunt᷑ alique ꝓpõnes multũ ꝓbabiles. Pꝛĩa:oĩs ꝓpõ ſingula/ ris de futuro cõtingẽti ẽ vera vł falſa:qꝛ ad vᷣitatẽ ꝓpõnis ſeqͥt᷑ eẽ rei /⁊ ad nõ eẽ rei cocõmitat᷑ falſi/ tas ꝓpõnis:ergo ſi.ꝓpõ de futuro cõtingẽti ſicut iſta/ antechꝛiſtꝰ erit/ nõ ſit vera neq; falſa tũc ante chꝛiſtꝰ neq; erit neq; nõ erit:qð ẽ manifeſte falſuʒ. Scða ꝓpõ:oĩs ꝓpõ de futuro contingẽti vera ſi fuerit foꝛmata/ſemper ſuit vera:puta in ãlibet cꝑe pꝛecedẽti illã de pñti verã. Tertia ꝓpõ:nulla ꝓpõ ſingularè neq; ꝑticnlarꝭ vł vlis de futuro cõtingẽ/ ti enũcians aliqð vere futurũ cõtingẽs /eſt neceſſa rio vera: qꝛ cuiuſlibet talis 5dictoꝛia ẽ poſſibilis: vt /dictoꝛia iſtiꝰ/antecheꝛiſtꝰ erit:q̃ eſt/ antechꝛiſtꝰ nö erit/ eſt poſſibilis ¶ Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ oẽs iſte ſũt cõtingẽtes/ oẽ cõtingẽs futurũ erit:om̃e cõtingẽg futurũ ẽ futurũ: aliqð futurũ cõtingẽs eſt futurũ: dũmodo capiat᷑ futurũ ꝓ aliq̃ entitate contingẽte futura.Quarta ꝓpõ: quelibet ꝓpõ ſingularis de futuro cõtin gẽti põt nunqᷓ; fuiſſe vera: qꝛ quelibet talis enunctat aliãd foꝛe ⁊ illud poteſt nõ eſſe:igit ꝓpõ enuncians illud foꝛe põt nun qᷓ funie Laber 11 vtrum aliqð futurũ Dubitat ſcðo cõtingẽs ſit neceſſa rio futurũ. Arguit᷑ pꝛĩo ꝙ ſic:Qðlibet contingẽs foꝛe vł nõ foꝛe ẽ a deo determĩate ſcitũ:&ᷓ qͥdlibet futurũ cõtingẽs neceſſario ẽ futurũ.ↄña ptʒ: qꝛ ſi nõ eẽt neceſſario futurũ /ſequeret᷑ ꝙ deꝰ poſſet de/ cipi ſic arguẽdo:deus ſcit petrũ cras currere/⁊ pe trus põt cras non currere: deꝰpõt decipi.Scðo ſic: Rec ẽ neceſſaria/oẽ futurũ ẽ futuꝝ: g oẽ futuꝝ neceſſario ẽ futurũ. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ pꝛĩo ꝙ q̊dlibet ↄdictoꝛiũ futuroꝝ cõtingẽtiũ ad vtrũlibet eſt eãliter determĩate vᷣitatꝭ ꝓ qͥcunq; inſtãti ſicut aliud:ita ꝙ potẽtia determinãs aliqð futurũ con/ tingẽtiũ ad aliquã partẽ eſt potẽs determĩare eiꝰ oppoſitũ. Supponit᷑ ſcðo ꝙ deꝰ hʒ infallibilẽ no/ ticiã de futurꝭ cõtingẽtibꝰ:qꝛ deꝰnõ nouit aliter fa cta qᷓ flenda:ſʒ nouit facta infallibiłr:&ᷓ nouit fien da infallibifr. Supponit᷑ tertio ꝙ qᷓᷓuis deꝰ habe/ at infallibilẽ ⁊ certiſſimã noticiã de futurꝭ cõtingẽ tib⸗/tñ illa eueniẽt cõtingẽter ⁊ nõ neceſſario.ptʒ: qꝛ ſcĩa dei non ĩponit rebꝰab ipſo ſcitis aliquã ne/ ceſſitatẽ. Añ qᷓuis deꝰſciat futura cõtingẽtia/non Fo. tñ ſcit ea neceſſario/ſʒ cõtingẽter:ideo põt ipſa nõ ſcire:qꝛ deus ſcit futura cõtingẽtia/ ſicut volũtas diuina determĩat: ſʒ volũtas diuina determĩauit ea mere cõtingẽter ⁊ libere:inðᷣo deꝰſcit futura con tingẽtia mere cõtingẽter ⁊ libere.Ex q̊ ſequitur ꝙ oẽ illð qð deꝰſcit eẽ futurũ /põt nunqᷓ; iciuiſſe eẽ fu turũ:et hoc in ſenſu diuiſo:qꝛ qͥcqͥd põt nõ eẽ/ põt nunqᷓ fuiſſe ſcitũ a deo. Sʒ qͥxqͥd ſcit᷑ a deo eſſe fu turũ põt nõ eẽ: qͥdlibet tale põt nõ eẽ ſcitũ a deo. His ſuppoſitꝭ ðꝛ pꝛio ꝙ oẽ futurũ cõtingẽs ẽ con tingẽter futurũ: qꝛ qͥcqͥd põt nõ eſſe futurũ ulð nõ eſt neceſſario futurũ:⁊ illð að nõ ẽ neceſſario futu rum eſt cõtingẽter futurũ:ſʒ q̊ͥdlibet futurũ cõtin/ gens põt nõ eẽ futurũ: g̊ ãdlibet futurũ cõtinges eſt cõtingẽter futurũ. Dicit᷑ ſcðo ꝙ futurũ contin gens ẽ cõtingẽs /⁊ qñ ẽ ⁊ qñ nõ eſt.ptʒ:qꝛ illud ðꝛ cõtingẽs qð qñ nõ eſt põt eẽ ſet qñ eſt põt nõ ee:ſʒ qͥdlibet futurũ cõtingẽs eſt hmõi:igit᷑. Ad rõnes. Ad pꝛimã ðᷣꝛ:ꝙ ſi ponatur futurũ cõtingẽs a deo ſcitũ nõ euenire/tunc etiã ponet᷑ in eẽ ꝙ deꝰ nunq́; ſciuit ipᷣm eẽ futurũ: ⁊ ꝑ ↄñs ſi nõ eueniat nõ deci pit. Si em̃ res eueniat/ de' cõtingẽter ſcit: et ſemꝑ ſciuit ipſam futurã:ſi vᷣo nunqᷓ; eueniat/ nõ ſciuit plam eẽ futurã. Ad ſcðᷣaʒ ðꝛ negãdo ↄñam:qꝛ ibi it fallacia diuiſionis/ arguendo a ſenſu cõpoſtto/ ad ſenſum diuiſum falſum.ͤ a vtrum iſta õ ſit Dubitat tertio vera/ oẽ qð kan S neceſſe ẽ eẽ. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe ſupponit᷑ ꝙ talis ꝓpõ põt eẽ cathegoꝛica vel hypotherica tꝑalis:ſ cathegoꝛica /ʒ ẽ dupfr:qꝛ vł tʒ qð ẽ qñ ẽ determĩat cõpoſitionẽ implicitã in hᷣ ꝙꝓꝙ ẽ: ita ꝙ ſit ſenſus/oẽ qðẽ qñ ẽ neceſſario ẽ:ita ꝙ ly eſt/ denotat᷑ dici ne/ ceſſario de totali ſᷣiecto /oẽ qð ẽ qñ ẽ:⁊ tũs ẽ falſa: vk determĩat cõpoſitionẽ pꝛincipalẽ ſᷣcatã ꝑ h̊ qð eſt eẽ:et tũc ẽ ſenſus /oẽ qð ẽ neceſſario ẽ qñ ẽ: ita ꝙ totũ iſtud pᷣdicatũ/eſt qñ ẽ denotat᷑ dici neceſſa rio de ſßiecto/⁊ tunc ẽ vera:nec ſequit᷑//oẽ qð ẽ ne/ ceſſario ẽ qĩeo⁰ qð ẽ neceſſario ẽ:ſʒ eſt fallacia impfr. Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ nullꝰſenſus verus Pm qd ad hui ꝓpõnis denotat ſimplr aliqͥd eẽ neceſſario in inſtãti in q̊ ẽ. Alioo põt eẽ hypothetica tꝑalis:et h duplr. Ano mõ vt ly neceſſe/ diẽ neceſſitatẽ ↄñe/⁊ tũc eſt vera:et ẽ ſenſus/iſta ẽ neceſſaria /oẽ qð ẽ in aliqᷓ tꝑe ẽ ⁊ tũc illð eſt.Alioo põt denotare neceſſi tatẽ ↄñtis:⁊ tunc ẽ ſenſus/ oẽᷣ qð ẽ in aliqͥ tꝑeẽ/et tũc ilið neceſſario ẽ:⁊ ſic ẽ falſa.Et ꝓpoꝛtionabiłr põt dici de iſta/ aĩal currere ſi hõ currit eſt neceſſa/ rium:ſi ſit cathegoꝛica:tũc eſt ſenſus /aĩal neceſſa/ rio currit ſi hõ currit/⁊ tunc ẽ vera.Si hypothett. ca/ hoc eſt dupkr: vel ſi neceſſariũ dicit neceſſitatẽ 44 4 Hec fere gia habes ↄñtie/ ⁊ tũc ẽ vera:⁊ ẽ ſenſus /hec ẽ neceſſaria/aĩal in Sco.li. currit ſi hõ currit:vel dicit neceſſitatẽ ↄſtis/ ⁊ tũc eſt falſa:⁊ eſt ſenſus /aĩal neceſſario currit ſi hõ cur rit. Et hec de ſcðo articulo.Atum ad tertium ſit: ·5 rũſalis ad qᷓſitũ: Qiĩis ꝓpõ ſin/ Cõdluſio gularis de futuro Ceeen eſt determĩate vera aut determĩate falſa: vc patet in duobꝰ pꝛimis articulis. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛimã ðᷣꝛ:ꝙ ille ſunt bñ determĩate vere determĩatiõe de ineſſe/ nõ tñ determĩatione de poſſibili.Dicit᷑ vlte rius ꝙ vna diſiunctiua bñ põt eẽ vera determina. tione de poſſibili: tñ nõ ſequit᷑ aliquã eiꝰ partẽ eẽ̃ determĩate verã tali determĩatiõe:⁊ ſili mõ ditat᷑ ad ſcõam.Ad tertiã ⁊ q̃rtã ðꝛ/negãdo añcedẽs:et ad eiꝰ ꝓbationẽ põt dici ꝙ hec ꝓpõ/ oẽ futurũ ne. ceſſario eſt futurũ /eſt diſtinguẽda ſᷣm ſenſum cõ/ poſitũ vel diuiſum:ipſa em̃ in ſenſu diuiſo ẽ falſa: 2 diſ.z9. Tiber E q ſenſus eſt: de acliq; verã eſt dicere ꝙ ẽ futurã/ de ulo verũ eſt dicere ꝙ eſt neceſſario futurũ. Sʒ ſenſus cõpoũtꝰ ẽ:hec ẽ neceſſaria /oẽ futurũ eſt fu/ turũ.Ad qͥntã ptʒ ſolutio ex dictis. ¶ Finis. ¶ Liber ſecundus Peri hermenias. Voniã autẽ de aliã eſt affir matio ſᷣcans aliqͥd: hoc aũt eſt nomẽ vel innominabile. Vnũ opoꝛtet eſſe ⁊ de vno/ hoc qð eſt in affirmatione. Nomen autẽ dictum eſt et innominabile pꝛius. Ste ẽ ſcðs liber Peri hermenias Ariſto. in q̃ ipſe determĩat de enunciationibꝰ/ãrũ alterũ extremũ eſt cõpoſitũ: ⁊ etiã de ꝓpõ nibꝰmodalibꝰ.Et diuidit᷑ in tres tractatꝰ. Pꝛimꝰ cõtinet duo capła. In qͥrũ pꝛio determĩat de enũciatione habẽte aliqð extremũ cõpoſitũ ex termĩo finito ⁊ negatiõe infinitãte.Et docet mul/ tiplicare ꝓpõnes penes ſubiectũ finitũ ⁊ infinitũ/ et etiã penes pᷣdicatũ ·Et pꝛĩo ponit talẽ cõcluſio/ nem: Ois affirmatio cõſtat ex noĩe ⁊ vᷣbo vł ex in/ finito noſe:qꝛ oĩs enũciatio enũciat aliqð pᷣdicatũ de ſGiecto:⁊ tale ſhiectũ nõ eſt niſi nomẽ vł nomẽ innoĩabile.i.infinitũ:igit᷑.Et ſubdit etiã ꝙ omnis enũciatio ẽ ex vᷣbo:qꝛ in oĩ enũciatiõe oꝑtet pone/ re eſt/ fuit/ vel erit/ vel aligð ꝓpoꝛtionabile illis:ſʒ qðlibet tale ẽ vᷣbũ:igit᷑. Cõſequẽter docet młtipli/ care ꝓpõnes. Et pꝛĩo de eſt ſcdðo adiacẽte ponẽs duas oppoſitiões ⁊ q̃ttuoꝛ enũciatiões:in q̃rũ pꝛi ma affirmat᷑ 6 ðbũ eſt/ de ſöiecto finito: vt hõ eſt. In ſcða negak hoc dbũ eſt/ de ſ iecto finito:vt hõ nõ eſt. In tertia affirmat᷑ ly eſt/ de ſiecto infinito: vt nõ hõ eſt. In q̃rta negat᷑ ly eſt/ de ſßiecto in fini⸗ to:vt nõ hõ nõ eſt.Et ſᷣdit ꝙ ſir pñt multiplicari in vłibꝰ:vt oĩs hõ ẽ/ oĩs hõ nõ eſt:oĩs nõ hõ ẽ/oĩs nõ hõ nõ eſt:⁊ dicit ꝙ ſicut mktiplicank enũciatio/ nes de vᷣbo pñtis tꝑis/ita pñt mttiplicari de vᷣbo pꝛeteriti ⁊ futuri tꝑis. Cõſequẽter docet multipli care ꝓpõnes de eſt tertio adiacẽte dicẽs:ꝙ ſunt in duplo plures qᷓ ille de ẽ ſcðo adiacẽte: qꝛ nõ ſolũ mltiplicant᷑ penes ſtᷣiectũ /ſʒ etiã penes pᷣdicatũ: ideo fiunt octo enũciatiões ⁊ q̃ttuoꝛ oppoſitiões. Pꝛiĩa oppoſitio ſẽ inter affirmationẽ et negationẽ eiuſdẽ pᷣdicati ſiniti de ſbiecto finito: vt hõ ẽ iuſtꝰ/ hõ nõ ẽ iuſtꝰ.Scða eſt/inter affirmationẽ ⁊ nega/ tionẽ pᷣdicati infiniti de ſᷣiecto finito:vt hõ eſt nõ iuſtꝰ/hõ nõ ẽ nõ iuſtꝰ. Tertiaẽ/ inter affirmationẽ et negationẽ pꝛedicati finiti de ſBᷣiecto infinito: vt nõ hõ ẽ iuſtꝰ/nõ hõ nõ ẽ iuſtꝰ.Quarta ẽ᷑:inter affir mationẽ ⁊ negationẽ eiuſdẽ pᷣdicati infiniti de ſiᷣ/ iecto infinito:vt nõ hõ ẽ nõ iuſtꝰ/nõ hõ nõ ẽ nõ iu ſtus. Et ſᷣdit ꝙ in duabꝰ pꝛimis oppoſitiõibꝰ ad affirmatiuas ſequunt᷑ negatiue ipſis ſᷣalterne: vt ad iſtã/hõ ẽ iuſt/ſeqͥt iſta/hõ nõ ẽ nõ iuſtꝰ. Et ad iſtã/hõ ẽ nõ iuſtꝰ:ſequit᷑ iſta/hõ nõ ẽ iuſtꝰ:ſʒ ad ne/ gatiuas nõ vident᷑ ſeqͥ affirmatiue. Et ſbᷣ dit ꝙ ſili mõ pñt młtiplicari ꝓpõnes vlłes: vt iſte/ oĩs bõ ẽ iuſt/ oĩs hõ nõ eſt iuſtꝰ:⁊ M̊ etiã ſᷣm figurã q̃dran/ gularẽ. Diẽ tñ ꝙ nõ ẽ ſiłe de vłibꝰ/ꝑticularibꝰ/ſvel indefinitꝭ:qꝛ in indefinit cõtingit angulares ſil eẽ vecas/ſʒ nõ in vlibꝰ.Et vocat ꝓpõnes angulares ꝓpõnes oppoſitas ad modũ ꝛiarũ vel 5dictoꝛia rum. Deinde docet młtiplicare ꝓpõnes de eſt ter tio adiacẽte/variando ſubiectũ penes finitũ ⁊ infi nitum: dicens ꝙ ule que ſunt de ſubiecto infinito II ſunt extra illas q̃ ſunt de fubiecto flnito/⁊ ecõtra: ita ꝙ inter illas enunciationes que differũt penes ſubiectũ finitũ ⁊ infinitũ/non eſt ↄña:ſicut inter il las que differũt penes pꝛedicatũ finitũ ⁊ infinitũ. Deinde docet multiplicare enũciationes de alijs pᷣbis ab hoc verbo eſt.ſ.de vᷣbis adiectiuis: dicẽgs ꝙ eodẽ mõ multiplicant᷑ ꝓpõnes de verbis adie/ ctiuis ſſicut ille in qͥbꝰ ponit᷑ hoc verbũ eſt: vt oĩs hõ currit /oĩs hõ nõ currit:oĩs nõ hõ currit/et oĩs non hõ non currit:⁊ ſic de alijs. Deinde remonet vnũ dubiũ: qꝛ qͥs poſſet dubitare vtrũ negatio in multiplicatione talium ꝓpõnũ debeat addi ſigno vniuerſali. Añdet ꝙ nõ:led debet addi ſubiecto/z⁊ nõ ſigno:qꝛ negatio ſupple infinita debet addi di/ ctioni cathegoꝛematice: oĩs autẽ ſᷣcat qm̃ vliter.i. denotat terminũ cui additur teneri vliter. ¶ In ſcða parte declarat aliã pꝛius dicta mouẽdo aliqᷓ dubia. Pꝛĩo declarat vnũ qð pꝛiꝰ dixit.ſ.ꝙ angu/ lares vles nõ pñt ſimul eſſe vere: nã iſte due /om̃e aĩal eſt iuſtũ/ nullũ aĩal eſt iuſtũ /ſunt ᷣꝛie:⁊ nõ pñit ſimul eſſe vere:igit᷑. Deinde ꝓbat ꝙ ad negatiuã/ ſequat᷑ affirmatiua de pꝛedicato ſibi oppo ſito: nã cũ qͥcunq; nõ ſtat vnũ cõuertibiliũ/ nec reliquũ: ſʒ iſte ſunt cõuertibiles/nullũ aĩal eſt iuſtũ/et oẽ aĩal eſt nõ iuſtũ:qꝛ vna ſequit᷑ ad aliã /⁊ econtra:igit᷑ cũ quocũq; nõ ſtat vnaſnec reliq̃: ⁊ per ↄñs ſicut iſte due/ o? aĩal eſt iuſtũ/ nullũ aĩal eſt iuſtũ/non ſtant ſimul:ſic nec iſte/ oẽ aĩal eſt iuſtum:⁊ oẽ aĩal eſt nõ iuſtũ.t ꝙ ad iſtã /nullũ aĩal eſt iuſtã: ſequat᷑ iſta/ om̃e aĩal eſt nõ iuſtũ //pbat: qꝛ als oppoſitũ ↄñtis ſtaret cũ añcedẽte:qð eſt falſuʒ. Deinde remouet aliꝗ̃ dubia. Pꝛimũ eſt circa illð að dictum eſt.ſ.ꝙ negatiua de pᷣdicato finito infert affirmatiuã de pꝛedicato infinito:iðo poſſet aliqs dubitare vtrũ ex rñſione negatiua data ad aliquã queſtionẽ affir matiuã /ſemgꝑ liceat inferre affirmatiuã de pᷣdicato infinito.Añdet ꝙ ſic in ſingularibꝰ/ſʒ nõ in vlibꝰ: vt ſi querat᷑/eſt ne ſoꝛtes ſapiẽs: Et rñdeat᷑:non: cõueniẽter infert᷑:ã̊ ſoꝛtes eſt nõ ſapiẽs.Et ſi que/ rat᷑:ẽ ne oĩs hõ ſapiẽs? Et rñdeat᷑ nõ:tũc nõ cõue nienter infert᷑: a ois hõ eſt nõ ſapiẽs:ſʒ bñ infert᷑/ non oĩs hõ eſt ſaptẽs:qꝛ iſta ↄdicit pꝛime: mõ Zdi ctoꝛia non pũt ſimul ſtare in vᷣitate neq; in falſita te:iſta vᷣo/ oĩs hõ eſt nõ ſapiẽs/ poteſt eſſe falſa cũ iſta/ oĩs hõ eſt ſapiens:⁊ ex iſto elicit᷑ hec auẽtas: Nõ refert pꝛeponere aut poſtponere uegationem termino ſingulari /ſʒ bñ termino cõi. C Scðm du bium eſt:nã qͥ̊s poſſet credere ꝙ noĩa infinita eẽnt enũciationes negatiue. Rñ det ꝙ nõ:qꝛ oĩs negati ua eſt vera vl falſa: ſʒ noĩa infinita nõ ſunt vera vł falſa:qꝛ qͥ dicit /nõ hõ:nõ mag dicit q̊ ad verũ vel falſum/ qᷓᷓ qͥ dicit/hõ. Cõſequẽter declarat vnũ qð pꝛiꝰ dixit.ſ.ꝙ ꝓpõnes de ſᷣiecto finito ⁊ infinito⸗ funt eỹ ſeinuicẽ.i.nõ ſequunt᷑ ſeinuicẽ: qꝛ hec ꝓpõ de ſtiecto inſinito/ oĩs nõ hõ eſt iuſtꝰ/nulli ꝓponi de ſbᷣiecto finito ẽ eadẽ. Deinde remouet aliud du biũ:nã aliqͥs poſſet credere ꝙ noĩa ⁊ vᷣba trãſpoſi/ ta variarẽt veritatẽ/oppoſitionẽij⁊ ↄñam/ ſicut ne gatio in vłibꝰ. Roc remouet dicẽs:ꝙ noĩa et ᷣba trãſpoſita idẽ hᷣcant:vt iſte idẽ hcant/ſeſt hõ alb/⁊ eſt albꝰ hõ:qꝛ ſi idẽ nõ ſᷣcarẽt/tũc vniꝰ affirmatio/ nis eẽnt plures negatiões oppoſite:nã iſte /nõ eſt hõ albꝰ/⁊ nõ ẽ alb⸗ hõ:opponunt iſti/ eſt hõ albꝰ: verũ eſt tñ ꝙ iſta rõ bau cõcludit: qꝛ poſſet aliqᷣs dicere ꝙ iſtanon eſt hõ albꝰ/eſſet negatio iſti/eſt hð albꝰ:⁊ nõ iſti⸗/eſt albꝰ hõ: qꝛ ſũt diſtincte ꝓpõ- nes. Jdeo videt᷑ ꝙ phus pꝛeſupponat ꝙ deberet ꝓbarẽ:⁊ ideo videt᷑ petere pꝛincipiũ: nam deberet —‿ Peri hermenias A Pbare ꝙ ille negatiões ſint eedem/ ⁊ illud pꝛeſup ponit: ſed hic poſſet dici ꝙ phᷣus capiebat ꝓ pꝛin/ cipio manifeſto ꝙ iſta negatiua non eſt hõ albus/ ſit negatio huius affirmationis eſt albus homo: eo ꝙ idem negatur de eodem. 6 Tvo vnũ de plurib/ vel plura A A de vno affirmare vel negare. ſtud eſt ſcõm capitulũ in q̊ determinat de enũciatiõibꝰ habẽtibꝰalterũ extremoꝛũ cõpo ſitũ.Et diuidit᷑ in tres ꝑtes. ¶ In pꝛia oſtẽdit qͥd ẽ enunciatio plures:dicẽs ꝙ enun ciatio plures/ eſt in ã affirmant᷑ vel negant᷑ plura de eodẽ vł vnũ de pluribꝰ:dũmõ illa piura nõ con iungank/ vl ꝙ nõ ſe habeãt ſicut determĩatio ⁊ de termĩabile:vt iſta /hõ ẽ aĩal mãſuetũ /ꝗ̃ nõ eſt ꝓpõ plures: ſicut iſta/hõ ẽ albꝰambulãs/ꝗᷓ eſt ꝓpò plu res:qꝛ illa enũciatio nõ ẽ vna/ſʒ eſt plures:ad quã dialectice interrogatã nõ dat᷑ vna rñſio: ſʒ ad illã dialectice ĩterrogatã nõ debʒ dari vna rñſio:igit᷑. Añ interrogatio dialectica eſt/ꝗᷓ̃ querit᷑ de vtraq; ꝑte ↄdictionis: ⁊ petit alterã determĩate ſibi dari. Sʒ queſtio qͥd eſt/ſolũ pꝛeſupponit vnã partẽ 5di ctionis: vt ſi querat᷑ qd ẽ aial /ibi ẽ queſtio qͥd eſt. Si vᷣo querat᷑ vtrũ hõ ſit aĩal vł nõ /ibi eſt queſtio dialectica. ¶ In ſcða ꝑte oñdit ã̃liter valet ↄña a diuiſis ad cõiuncta mouẽdo talem queſtionẽ. Añ eſt ꝙ aliqñ valet ↄña a diuiſis ad cõiũcta et aliqñ nõ. Et ꝙ valeat/ pbat duobꝰ exẽplis. Pꝛimũ ẽ:qꝛ bñ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ aĩal/⁊ ſoꝛtes ẽ bipes: å ſoꝛtes ẽ aĩal bipes.Scðᷣm exẽplũ:qꝛ bñ ſequit/ ſoꝛtes ẽ hõ et ſoꝛtes ẽ albꝰ:g eſt hõ albꝰ.Et ꝙ nõ valeat /ꝓbat exẽplo ⁊ rõne.Exẽplo:qꝛ nõ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ citha redus et eſt bonꝰ:&̊ eſt citharedus bonus. Rõne ꝓbat ſic:qꝛ tũc ſequeret᷑ ꝙ eẽt ꝓceſſus in infinitũ/ ſequeret᷑ etiã nugatio.ũuz ſequeret᷑ ꝓceſſus in in/ finitũ/ꝓbat duobꝰ exẽplis. Pꝛimũ:nã cũ hõ ẽ hõ et albꝰ:⁊ iterũ hõ eſt hõ ⁊ albꝰ:et iðo hõ eẽt hõ hõ albꝰ albꝰ:et ſic in infinitũ. Scðm exẽplũ:cũ ſoꝛtes ſit albꝰ⁊ muſicꝰ ⁊ ambulans/ſſequeret᷑ ꝙ eſſet albꝰ muſicus citharedus ambulans: et ſic in infinitũ: ſʒ ꝙ ſequat᷑ nugatio/ꝑtʒ ſic arguẽdo:ſoꝛtes eſt hõ et eſt bipes:ᷣ eſt hõ bipes.Deinde ſoluit iſtã que/ ſtionẽ/ ponendo duas regulas/ qᷓ̃rũ Pꝛima eſt:qñ cunq; pꝛedicata diuiſa pꝛedicant᷑ de ſeinuicẽ ꝑ ac/ cidẽs vel de vno tertio:tũc ex diuiſis nõ licet infer re cõiunctũ:vt ptʒ exẽplis ſupꝛadict. Sʒ qñ diui/ ſa pꝛedicata de ſeinuicẽ aut de tertio nõ pꝛedican- tur ꝑ accidẽs:tũc ex ipſis licet inferre cõiunctũ: vt bñ ſequit/ſoꝛtes eſt aĩal et bipes: eſt aĩal bipes. Scða regula:qñcũq; vnũ pꝛedicatoꝛũ.ſ.ſcðᷣm in/ cludit᷑ in pꝛĩo/nõ valet ↄña ꝓpter nugationẽ:ideo nõ ſequit᷑/ſoꝛtes eſt hõ ⁊ eſt bipes:̊ eſt hõ bipes. ¶ In tertia ꝑte oſtẽdit quõ valet ↄña/ arguẽdo a cõiunctis ad diuiſa:dicẽs ꝙ aliqñ a cõiunctꝭ licet inferre diuiſa:qꝛ bñ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ hõ albꝰ: å ſoꝛ/ tes eſt hõ ⁊ eſt albꝰ.Et dicit pᷣus ꝙ ad hoc ꝙ; va/ leat ↄña a cõiunctꝭ ad diuiſa/due cõditiões requi runt᷑. Pꝛima /ꝙ nõ ſit repugnãtia in adiecto: ideo nõ ſequit᷑/jadã eſt hõ moꝛtuus:igit᷑ adam eſt hõ et moꝛtuꝰ.Et ponit tria documẽta ad coaᷣſcendũ qñ eſt repugnãtia in adiecto. Pꝛimũ/qñ dictoꝛiũ de termĩabilis pꝛedicat᷑ de cõiuncto ex determĩatio/ non inſit alteri m accidens: vel ꝙ determinatio nõ ſit dictio ampliatiua vel determinatio ſᷣm qͥd. vtrũ a negatiua de pꝛedicato Queritur finito ad affirmatiuã de pꝛedi cato infinito ſit bona ↄña /⁊ ecõtra. ¶ Arguit᷑ pꝛi mo non:aꝛ nõ ſequit᷑/ ſoꝛtes nõ videt equũ:q̊ ſoꝛ tes videt non equũ:nã antecedẽs põt eſſe verũ:po ſito ꝙ ſoꝛtes nihil videat cõſequẽte exiſtẽte falſo. Tcor arguit᷑: Nõ ſequit᷑/hõ nõ eſt albus: g̊ hõ eſt nõ albꝰ. Antecedẽs em̃ põt eẽ verũ/ nullo hoĩe exiſtẽte:et tñ ↄñs erit falſuʒ ſi nullus hõ ſit:qꝛ bñ ſequit᷑ /jhõ eſt nõ albꝰ:ͥ hõ eſt/aꝓpõne de eſt tertio adiacẽte ad ꝓpõnẽ de eſt ſcðo adiacẽte in ꝓpõni bus accidẽtalibꝰ:nã in iſtahõ eſt nõ albus:põ ſtat ꝓ pꝛeſentibꝰ ſicut in iſta/ bõ nõ eſt albꝰ. ¶ Tertio ſic arguit᷑:nõ ſequit᷑ /chimera nõ eſt hõ: oqͥ chimera eſt non hõ. Antecedẽs patet:qꝛ negatiua nihil po nit:iðo ad pitatẽ ev ſufficit ſubiectã ꝓ nullo ſup/ ponere:ſed affirmatiua ponit aliqᷣd.i. ſubiectũ de/ bet ꝓ aliqͥ ſupponere:&̊ nõ valet ↄña. ¶ Quarto ſic arguit᷑ /ꝙ ab affirmatiua nõ inferatur negatiua variãdo pꝛedicatũ penes finitũ ⁊ infinitũ: qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ alicuiꝰ boni ſyllogiſmi ambe pꝛemiſſe eſſent affirmatiue/ cuiꝰ cõcluſio eſſet negatiua:qð eſt falſum. Conſequẽtia ꝓbat᷑/ſic arguẽdo:oĩs hõ eſt nõ aſinꝰ: ſʒ hõ eſt hõ:g hõ nõ eſt aſinꝰ:pꝛemiſſe ſunt ambe affirmatiue:⁊ tñ cõcluſio eſt negatiua: igitur. ¶ Quinto ſic arguitur:nõ ſequit᷑/jin ſecana ſunt nõ piſces:&̊ in ſecana nõ ſunt piſces: cũ ante/ cedens ſit verũ ⁊ cõſequẽs falſuʒ. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ auẽtate Ariſto.in textu. In queſtione ſicut in ceteris erunt tres articuli. tum ad pꝛimum. * ſ— 7 ꝓ declaratione Pꝛimo ſciendñ aνectarzcone nitur ꝙ duplex eſt ꝓpõ.ſ.de eſt ſcöo adiacẽte ⁊ de eſt tertio adiacẽte.De eſt ſcðo adiacẽte/ eſt in q̃ nõ ponit᷑ aliud pꝛedicatũ materiale ab hoc verbo eſt. Et ðꝛ ð eſt ſcðᷣo adiacẽte:nõ qꝛ iſtud verbũ eſt/po natur in ſcðo loco:qꝛ tunc oĩsꝓpõ eẽt de eſt ſcdᷣo adiacẽte:ſʒ iðo ðꝛ de eſt ſcðᷣo adiacẽte:qꝛ hoc ðᷣbũ eſt/ eſt pꝛedicatũ materiale vel ſaltẽ includẽs. Sʒ ꝓpõ de eſt tertio adiacẽte/ eſt in q̃ pꝛeter iſtud ver bum eſt/ ponit᷑ aliud pꝛedicatũ materiale:vt hõ eſt aĩal.̃t dicit᷑ de eſt tertio adiacẽte: qꝛ pꝛeter iſtud verbum eſt/ ponit᷑ aluud pꝛedicatũ materiale.Sup ponit᷑ ſcðo ꝙ nomẽ finitũ eſt nomẽ cathegoꝛema/ ticum:vt equus /bos. Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ ſolũ nomẽ ca thegoꝛema eſt ppꝛie nomè finitũ. Sequit᷑ ſcðᷣo ꝙ ſoli termini cathegoꝛematici pñt infinitari: iðo di cebat in textu ꝙ ſyncathegoꝛematico nõ põt addi negatio infinitans:ideo nõ cõgrue ðꝛ/nõ oĩs: ca/ piendo ly nõ /jinfinitanter. Sequit᷑ tertio ꝙ trãſcẽ dentia ſunt termini cathegoꝛematici: qꝛ ipſis põt addi negatio infinitãs:vt dicẽdo/nõ ens nõ verũ. Sed nomen infinitũſeſt nomẽ cõpoſitã ex noĩe ſĩ nito ⁊ negatione infinitante:vt non hõ/ nõ lapis: totũ iſtud aggregatũ /non hõ /non lapis/ðᷣꝛ nomẽ infinitũ:et iſlud cui addit̃ negatio infinitãs/ dicit᷑ nomẽ infinitatũ:vt lapis.Sed de iſto noĩe infini⸗ to ſunt alique difficultates. Pꝛima/ qͥd ſᷣcet nomẽ infinitũ:vt qͥd ſᷣcet nõ hõ.Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ nõ bõ de ſᷣcato foꝛmali ⁊ pᷣmario pᷣcat negationẽ huma/ nitatis vł hoĩs:ſʒ de ſᷣcato materiaiĩi ſᷣcat oẽ aliaad Fo. 45 L ne ⁊ determinabili: vt dicẽdo /hõ moꝛtuus eſt nõ ab hoĩe:vt non hõ de ſᷣcato materiali ſᷣcat lapidẽ/ Sco.liß.i. hõ. Scðm /ſi ꝓpõ que afirmat determinabile de bouẽ /leonẽ/ capꝛã:⁊ ſic de alijs. Ex q̊ͥ ſequit᷑ ꝙ no diſ. 28. q. 1⸗ cõiunctis ſit faiſa:vt hõ moꝛtuus eſt hõ. Tertiũ/ men infinitũ non dicit pꝛimo alique cõceptũ poſi/ arti. I. ſi diffinitio determĩationis repugnet determina/, tiuum/ſʒ ſolũ negatiuũ:vt nõ hõ/ nõ ſoꝛtes. Et ad/ Sco.li.i. bili vel ecõtra. Scða cõditio/; vnum cõiunctoꝛũ uerte ꝙ ſicut in couceptibus poſitiuis e eüdni diſ.23. 9 3 —— . Liber ☛ vyniuocatiões/ita ⁊ in negatiuis: vñ nõ foꝛtes ẽ ali qͥs vniuocũ ad oĩa alia entia a ſoꝛte/etiã ad nõ en/ tia. Añ ula negatio eſt vniꝰrõnis/q̃ repugnat affir matiõi vniꝰrõnis:⁊ qꝛ nõ ſoꝛtes repugnat ſoꝛti/ et ſoꝛtes eſt vntꝰrõnis:ideo nõ ſoꝛtes eſt vnł⸗ ſoſig T 5,47 ñ negatio infinitãs Gcdo ciẽdũ A aeteleeo termino mag cõi:tunc nomẽ infinitũ cõpoſitũ ex ipſo ⁊ ne gatione infinitãte eſt minꝰ cõe: ⁊ qñ addit᷑ termĩo minꝰ cõiY tunc nomẽ cõpoſitũ ex ipſo ⁊ negatione infinitante eſt magts cõe:vt hõ eſt cõmuni ſoꝛte. Sʒ ſ dicat᷑/ nõ hõ:tũc nõ hõ eſt minꝰ cõe qᷓ nõ ſoꝛ tes:qꝛ nõ ſoꝛtes pᷣdicat᷑ de pluribꝰ qᷓ; nõ hõ: qꝛ ð de omnibꝰalijs a ſoꝛte:ſʒ nõ hõ ðꝛ ſolũ de alijs ab boĩe Er ã ſequit᷑ ꝙ ibi arguit᷑ a ſuꝑioꝛi ad inferiꝰ/ nõ ſoꝛtes currit: nõ hõ currit. Supponit vlteri⸗ ꝙ hᷣm iſtos term nos infinitos fiunt due figure ã̃ drangulares: ſicut põt videri in textu: ⁊ in qlibet pñt fieri ↄſe ſaltẽ inter ſBßʒalternas q̃ in ferũt ſeinui cem. Añ ſicut bñ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ nõ iuſtꝰ: g̊ ſoꝛtes nõ eſt iuſtus/ ⁊ ecõtra in pꝛia figura: ita bñi ſequit᷑/ nõ ſoꝛtes eſt nõ lapis:; non ſoꝛtes nõ eſt lapis in ſcða ſigura. Et aduerte ꝙ in nulla illarũ figurarũ debet ſtz iectũ mutaru ĩmo ſemꝑ ſᷣiectũ debet eſſe terminꝰ finitꝰ/ſicut in pꝛia figura: vł infinitꝰ/ſicut in ſcðᷣa figura:ꝗqꝛ ſi mutaret᷑ ſubiectũ/ tũc nõ fierẽt ↄñe.Sʒ reſtat vna difficultas quõ itelligit᷑ ꝙ noĩa et vᷣba trãſpoſita idẽ ſcant. Rndet᷑ bꝛeuiter ꝙ no/ men vbicũq; ponat᷑ ſemꝑ idem ᷣcat /ſʒ nõ ſemꝑ ꝓ eodẽ vł eiſdẽ/ vel eodẽ mõ accipit᷑:vt hõ vbicunqʒ ponat᷑ ſemꝑ idẽ ſᷣcat:ſʒ nõ ſemꝑ ꝓ eodẽ vel eiſdẽ/ vel eodẽ mõ accipit᷑: ꝓpter q̃s acceptiones diuer/ ſas aliqñ ꝓpõ in q̃ ponit᷑ eſt vera et aliqñ falſa: vt iſta eſt vᷣaſhõ currit:lʒ iſta ſit falſa /oĩs hõ currit:⁊ tñ hõ in vtraq; idẽ ſᷣcat: ſʒ non eodẽ mõ accipit᷑ in vna ſicut in alia:nã in iſta/ hõ currit: hõ accipi᷑ ꝓ oĩibꝰ hoĩbꝰ diſiunctiue:⁊ in iſta/ oĩs hõ currit: etiã accipit᷑ ꝓ oibꝰ hoĩbꝰ:ſed alio modo.ſ.copulatiue. Tertio ſciẽdũ ꝙ circa textũ incidũt alique difficultates. Puma:vtrũ a cõiunctꝭ ad diuiſa valeat ↄña. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ pꝛio ꝙ aliq̃ pñt dici con iuncta duptłr. Anoꝰ poſitiue:qꝛ cõiungunt᷑ per ali quã cõiunctionẽ poſitã inter ea: vt ſoꝛtes ẽ albꝰ ⁊ muſicꝰ. Scðo mõ dicunt᷑ cõiuncta negatiue: aꝛ in ter ipſa nõ ponit᷑ aliã copula vł cõiũctio cõiungẽs ea:ĩmo vnum iĩmediate adadit᷑ alteri ꝑ modũ deter minationis ⁊ determiĩabilis:vt dicẽ dohõ albꝰ: et ſic accipiunt᷑ cõiuncta in ꝓpoſito: ita ꝙ arguere a cõiunctꝭ ad diuiſa eſt arguere ab añcedẽte in q̊ po nunk᷑ plura pᷣdicata ſine cõiũctiõe ad ↄñs in q po/ nunt᷑ cũ cõiunctione:vt ſic arguẽdo /ſloꝛtes ẽ hõ al bus:q ſoꝛtes ẽ hõ ⁊ ẽ albꝰ. Scðo ſupponit᷑ ꝙ ad 5 ꝙ talis ↄña ſit bonaſtres cõditiões reqrunt᷑. Pꝛi/ ma/qꝙ nõ ſit repugnãtia ĩ adiecto.i.ꝙ determĩatio nõ ſit altenans ſuũ determĩabile/neq; repugnans neq; diminuẽs:defectu cuiꝰ non ſequit/adã eſt hõ moꝛtuꝰ:ꝗͥ adã ẽ hõ ⁊ ẽ moꝛtuꝰ:⁊ hʒ capiẽdo lyꝝ moꝛ/ tuus /noĩałr:qð tm̃ valet ſicut pꝛiuatꝰ vita. Scðᷣa cõ ditio/ ꝙ talis determĩatio nõ ſit ampliatiua: de fectu cuiꝰ non ſequit᷑/ himera ẽ ens inopinabile:g chimera ẽ ens ⁊ eſt inopinabile. Tertia cõditio/; degfrmĩatio nõ capiat᷑ eqͥuoce in cõiuncto ⁊ diui/ ſo:leu ꝙ nõ varict᷑ appellatio:defectu cui non ſe/ quit᷑/iſte ẽ bonꝰfaber: iſte ẽ bon⸗⁊ eſt faber: qꝛ ly bonꝰ aliter appellat in cõiuncto qᷓ; in diuiſo. Põt tñ addi ãrta cõditio ꝙ nullꝰ terminꝰ ſit equocus: ivo nõ ſequit᷑ſhoc ẽ canis latrabilis:ãᷓ hoc ẽ canis II et eſt latrabile: cũ pꝛima ꝑs ↄfitis ſit ppõ plures/ que nõ ẽ ꝓpõ neq; vera neq; falſa. Põt iterũ addi alia cõditio ꝙ oꝑtet arguere in ilis q̃ ſunt ſimplr/ et nõ ſᷣm accidẽs. Añ cõiunctũ ðꝛ cõuenire ſimpłr qñ quelibet ꝑs ðꝛ de ſiecto:iðᷣo nõ ſequit/ eſſentia diuina eſt pr generans: eſt pr̃ ⁊ eſt generans:ꝗꝛ ſcða ꝑs diuiſi eſt falſa.Sʒ quereret aliqͥs:vtrũ ſic arguẽdo ſſoꝛtes eſt hõ albus: ¶ ſoꝛtes eſt hõ ⁊ eſt albꝰ/arguat᷑ debite a cõiuncꝭ ad diuiſa. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ alterũ cõiunctoꝛũ dꝛ de alio ꝑ accidẽs:pu ta albꝰ de boĩe:ergo nõ bñ arguit/ vt videk dicere textꝰ. Rñdet᷑ ꝙ aliqͥd dici de altero ꝑ accidens põt intelligt duplr. Ano mõ:qꝛ accidẽtałr pꝛedicat᷑ da ilio:et ſic albꝰ bñ cõuenit hoĩ ꝑ accidẽs. Alio mõ: qꝛ non cõuenit alteriſſicut dererminatio conuenit determinabili:⁊ ſic dico ꝙ albꝰ non cõuenit ꝑ acci dens homini/ſed p ſe:et hoc vult habere renras. 5,41, q ſcða difficultas Qua rto ſciẽdũ eſt talis: an valeat ↄña a diuiſis ad cõiuncta. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſup/ ponit᷑ pꝛio ꝙ aliꝗᷓ pdicata pñt dici diuiſa dupłr. Anoo per poſitione alicuiꝰ cõiunctionis mediãtis inter ea:vt ſoꝛtes eſt hõ ⁊ albus:⁊ ſic capiunt᷑ hic diuiſa. Alioo dicunt᷑ diuiſa.i.nõ cõiuncta ꝑ cõiun/ ctionẽ:vt hõ albꝰ:⁊ ſic nõ capiunt᷑ hic diuiſa.Suꝑ ponit᷑ ſcðᷣo ꝙ arguere a diuiſis ad cõiuncta/eſt ar guere ab añcedẽte in q̊ ponunt᷑ plura pᷣdicata me/ diante cõiunctione ad ↄñs in q̊ ponunt᷑ ſine cõiun ctione:vt ſoꝛtes eſt hõ ⁊ eſt albꝰ:;̊; ẽ hõ albꝰ.Sup/ ponit tertio ꝙ ad eᷣ ꝙ talis ↄñ̃a ſit bona/tres con ditiones reqͥrunt᷑. Puma:ꝙ diuiſa ſe babeãt ſicut determiatio et determĩabile:iðo nõ ſequit/ſoꝛteg eſt ambulãs ⁊ eſt muſicꝰ:̊ ſoꝛtes ẽ ambulãs muſi cus:qũ ↄñs ſit ꝓpõ plures/ꝗᷓ nec ẽ vera neq; falſa. Scða cõditio/ ꝙ determinatio nõ capiat᷑ eqͥuoce⸗ ſeu ꝙ nõ fiat variatio appellatiõis:ideo nõ ſequit᷑ iſte canis eſt pr ⁊ ẽ tuꝰ:gẽ pf̃ tuꝰ:qꝛ in añcedente ly tuꝰ/appellat te tanq́ᷓ poſſeſſoꝛẽ canis:⁊ in ↄñte appellat te tanqᷓ; genitũ a cane. Tertia/ ꝙ nõ fiat nugatio: vt nõ ſequit /ſoꝛtes ẽ hõ ⁊c̃ bipes: ẽ bõ bipes:nec etiã ſeqͥt/ſoꝛtes ẽ hõ ⁊ aĩal: gẽ hõ aĩal. Et aduerte ꝙ tãta ẽ nugatio oicẽdo/aĩal hõ/ ſicut hõ aĩal:nã ſi diffinitiones ponant᷑ loco terminoꝛũ erit nugatio: gᷣ illi termint impoꝛtant nugationẽ. Tertia difficultas/ quõ valet ↄ ſa ab eſt de tertio adiacẽte ad ꝓpõnẽ de eſt ſcðo adiacẽte. Rñdet᷑ ꝙ in ꝓpõnibꝰneceſſarijs nõ valet:iðᷣo nõ ſequit᷑/ adã eſt hõ:gᷣ adã eſt:ſʒ in ꝓpõnib⸗ contingẽtibꝰ bñ va let keruatꝭ tñ aliqᷣbꝰ cõditiõibꝰ:q̃rũ Pꝛĩa eſt:q pꝛe dicatũ nõ ſit terminꝰ ampliatiuus:defectu cuiꝰ nõ ſequit᷑ /adã ẽ moꝛtuꝰ: adã eſt: etiã nõ ſequit᷑/ roſa coᷣſcit:g roſa eſt.Scða cõditio/q pꝛincipalis ps pꝛedicati nõ ampliet᷑: defectu cuiꝰ nõ ſequit᷑/jadã ẽ albũ qð ẽ vł fuit: adã eſt Tertia cõditio/ꝙ ſbie/ ctum nõ ſit terminꝰ ampliatiuꝰ: defectu cui⸗ nõ ſe⸗ quit᷑ /moꝛtuũ ẽ hõ qð fuit:a moꝛtuũ eſt. Põt addi etiã alia cõditio.ſ.ꝙ pꝛedicatũ non ſit terminꝰ infl nitus:ideo nõ ſequit᷑ chimera ẽ nõ alba: Sᷣ chime/ ra eſt.Et hec de pꝛimo articulo. Mtum ad ſcðm. 5 3 7, vtrum a negatiua ad Dubitat Pꝛlo affir matiuã ſubiecto Sco. lib. A manente eodẽ ⁊ pꝛedicato variato penes finitũ ⁊ diſ.. q.j. infinitũ/ valeat ↄna. Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ talis ↄña ẽ et di.zl.vbt bona aliqͥbꝰcõditionibꝰobſeruatis. Pꝛĩa/ q totale dicit ꝙ hec pꝛedicatũ infinitet᷑:⁊ ꝑ hoc nõ ſequit᷑/ ſoꝛtes nõ vi regula ꝑꝛo- det equũ:&̊ ſoꝛtes eſt videns non equũ. Scða con bari poſſit ditio/ꝙ non ſit aliquis terminꝰ ſupponẽs confuſe per naturs tm̃:delectu cuius nõ ſequitur/ cuiuſlibet hominis /dictiõis/ V Geo. lib. d2,9,2. Sco. liß. 1. diſ. 2. q. 2. Peri hermenias alinus nõ eſt aſinus: 6ᷓ cuiuſlibet hoĩs aſinꝰ eſt nõ aſinus:añs eſt verũ ⁊ ↄñs falſum: añs em̃ ſequit᷑ ad iſtã cuiuſlibet hoĩs oĩs aſinus aſinus nõ eſt: q̃ eſt vera cũ ſua /dictoꝛia ſit falſa.ſ.iſta alicuiꝰhoĩs alids aſinus eſt oĩs aſinꝰ.Et ꝙ ſequat᷑ ad illã ꝑtʒ: qꝛ ſunt ꝓpõnes eiuſdẽ ã̃litatis ⁊ quãtitatis/ ⁊ de eiſdẽ terminis ſimilr ſupponẽtibus:igit᷑ vna ſeqͥᷣ/ tur ad aliã. Etiã nõ ſeqͥtur a homo nõ eſt hõ:ꝗᷣ a/ homo eſt nõ hõ:cũ añs ſit verũ ⁊ ↄñs falſuʒ.Et ꝙ añs ſit verũ ptʒ:qꝛ bñ ſequit᷑:oĩs hõ homo nõ eſt: ergo a hõ nõ eſt hõ:⁊ añs eſt verũ cũ q̃libet eiꝰ ſin gularis ſit vera:⁊ etiã ſua ↄdictoꝛia eſt falſa. Et ꝙ ſeãtur ptʒ:ſunt em̃ ꝓpõnes eiuſdẽ ãlitatis de eil/ dẽ terminis /ſilr oĩno ſupponẽtibꝰ:igit᷑ ⁊c̃. Sʒ q̃re ret aliqͥs/vtrũ in tali ↄña oꝑteat ponere cõſtantiã ſubiecti ĩ ↄñte/ ſicut dicũt aliqͥ ſic arguẽdo: ſoꝛtes nõ eſt lapis ⁊ ſoꝛtes eſt:&ᷣ ſoꝛtes eſt nõ lapis. Rñ/ det᷑ ꝓbabilit᷑//ꝙ nõ eſt neceſſe ponere illã ↄſtantiã: qꝛ dicit Ariſto.in poſtpᷣdicamentis/ ꝙ ſiue ſoꝛtes ſit ſiue nõ ſit:neceſſe eſt ivm lãgusre vel nõ lãgue/ re/ ideo nõ videt᷑ ꝙ debeat poni illa ↄᷣſtãtia. Sʒ cõ tra hoc arguit: qꝛ tũc bñ ſeq̃re᷑ chimera nõ eſt al/ ba:&ᷣ chimera eſt nõ alba:ſed hoc nõ:qꝛ añs eſt ve rũ ⁊ ↄñs falſuʒ:qꝛ ad ipᷣm in bona ↄña ſequit᷑ vna falſa:vt bñ ſequit᷑ chimera eſt nõ alba: ¶̊ chimera eſt. Rñdet᷑ ꝙ nõ ſeqͥtur vt iã viſum eſt.Et dico vl/ terius /ꝙ ex ꝓpõne affirmatiua de pᷣdicato infini/ to oꝑtet arguere ſiẽ in negatiua:⁊ dico ꝙ ipᷣa ꝓpõ de pᷣdicato infinito hʒ tot cauſas ʒᷣitatis ſicut ne/ gatiua:qꝛ aliter arguẽdo a negatiua ad affirmati uã de pᷣdicato inſinito argueret᷑ a ꝓpõne hñte plu res cauſas veritatis ad ꝓpõnẽ habẽtẽ tmm vnã cau ſam vᷣitatis. Et ſi qͥs dicat:ſi hoc eſſet verũ ſeq̃rer ꝙ due/ dictoꝛie eſſent ſimł vere.ptʒ: qꝛ iſta eſt vᷣa ꝑte chimera eſt nõ alba:et etiã iſta eſt vera/nulla chimera eſt non alba:q̃ eſt eiꝰ 5dictoꝛia:regula/qꝛ oĩs ꝓpõ negatiua cuiꝰ ſubiectũ ꝓ nullo ſupponit eſt vera. Dico/ ꝙ ulla regła eſt vera in ꝓpõnibꝰ de pᷣdicatis finitis ⁊ nõ ĩfinitis.Et ſi qͥs dicat ſenſus quẽ facit iſta ꝓpõ /chimera eſt nõ alba ẽ falſus:qꝛ ſenſus eiꝰ eſt/chimera eſt ens qð nõ eſt aibũ:⁊ illa eſt falſa.Añdet᷑ /ꝙ ſicut nõ albũ eſt vniuocũ ad oẽ ens ⁊ nõ ens/qð nõ eſt albũ:ita etiã ſupponit pꝛo eis:ideo ſenſus eſt/chimera eſt ens vel nõ ens/qð eſt nõ albũ. Ex quo videt᷑ ꝓbabiliter dici/q nomẽ infinitũ in ſuo ↄceptu includat ↄceptũ entis ⁊ nõ entis:⁊ nõ ſolũ entis vt auautiene, fi — trũ ab affirmatiua 2 ubitat ſcðo ad negatiuã ſbiecto manẽte eodẽ ⁊ pᷣdicato variato penes finitũ ⁊ in/ finitũ valeat ↄ⸗a. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ ſeqͥtur/ſoꝛ tes fuit nõ albꝰ:g̊ ſoꝛtes nõ fuit albꝰ:qꝛ añs põt eẽ verũ ↄũñte exiſtente talſo:nã poſito caſu/ ꝙ ſoꝛtes ante heri fuerit niger/ poſtea albꝰ: añs eſt verũ ⁊ ↄñs falſum. Itẽ nõ ſeqͥtur/ſoꝛtes erit nõ albus: g ſoꝛtes nõ erit albꝰ/ꝓpoꝛtionabiliter ponẽdo caſu ſicut pᷣus. Itẽ nõ ſeqͥtur/ſoꝛtes põt eſſe nõ albꝰ: ſoꝛtes nõ põt eſſe albꝰ. Rñdet᷑ bꝛeuiter/ꝙ arguen/ do ab affirmatiua ad negatiuã tali mõ bene valet ↄña aliqͥbus ↄditiõibus obſeruatis. Pꝛima:ꝙ to tũ pᷣdicatũ infinitet᷑:iðo nõ ſeqͥtur/ ſoꝛtes videt nõ equũ:& ſoꝛtes nõ videt equũ.Scða/ ꝙ in affirma, tiua addat᷑ iſta particula in q̃libet ꝑte tꝑis pᷣſentis ſi ſit copula pñtis:vel pᷣteriti ſi ſit pᷣteriti:vel futu/ ri ſi ſit futuri:vt ſic arguẽdo/ſoꝛtes in ãlibet parte tꝑis pᷣteriti fuit nõ albꝰ: ſoꝛtes nõ ſuit albꝰ. Tex/ tua:ꝙ ſi arguat᷑ in modalibꝰ debet obſeruari/ ꝙ ne gatio ponat᷑ poſt modũ:vt ſic arguẽdo/ſoꝛtes põt eſſe nõ albꝰ:ᷓ ſoꝛtes põt nõ eſſe albꝰ:⁊ per hoc ſol/ uunt inſtãtie. Sed q̃reret aliqͥs vtrũ ab affirmati/ ua ad negatiuã pᷣdicato manente eodẽ et ſubiecto variatꝰ penes finitũ ⁊ infinitũ valeat ↄña. Añdet᷑ bꝛeuit᷑/ ꝙ bñ valet ↄña qñ pᷣdicatũ eſt terminꝰ fin/ gularis/⁊ dum copule addat᷑ iſta ꝑticula in q̃libet ꝑte tꝑis pᷣſentis/pᷣteriti /⁊ futuri ꝓpoꝛtionabiłr ad copulã:vt bñ ſeqͥtur/nõ albũ ꝓ q̃uibʒ ꝑte tꝑis pᷣſen tis eſt ſoꝛtes:̊ albũ non eſt ſoꝛtes: qꝛ ex oppoſito ↄũtis infert᷑ oppoſitũ añtis. Dicit᷑ ſcðo/ ꝙ ſi pᷣdi/ catũ ſit termin cõis nõ valet ↄña:vt nõ ſequit᷑ nõ albũ in q̃libet ꝑte tꝑis pᷣſentis eſt ens: ͥ̊ album nõ eſt ens. Etiã nõ ſeqͥtur/in ſecana ſunt nõ piſces: g& in ſecana nõ ſunt piſces:nã ibi arguit᷑ ab affirmati ua ad negatiuãvariãdo ſubiectũ penes finitũ ⁊ in finitũ:⁊ nõ variãdo pᷣdicatũ/cũ nõ piſces ſit ſubie ctũ· Dicit᷑ tertio/ ꝙ a negatiua ad affirmatiuã pᷣdi cato manente eodẽ /⁊ ſubiecto variato penes fini tũ ⁊ infinitũ nõ valet ↄſequẽtia /reſpectu etiã quo rũcunq; terminoꝛũ:ideo nõ ſeqͥtur/ albũ nõ eſt ſoꝛ/ tes:ergo nõ album eſt ſoꝛtes. Dubitat tertio vtrũ valeat iſta ↄña — ſoꝛtes eſt hõ moꝛ/ tuus: ſoꝛtes non eſt hõ:⁊ iſta/ ſoꝛtes eſt hõ moꝛ/ tuus: ſoꝛtes eſt hõ ⁊ eſt moꝛtuus. Añdet᷑ bꝛeuit ꝙ iſte terminꝰ moꝛtuus põt capi duplr. no mõ noĩatr:⁊ ſic tm̃ valet ſicut carẽs vita.i.aĩa/japtum natũ tñ resiꝑe eã:et ſic dico/ꝙ ly moꝛtuũ reſpectu hois vel aĩaliꝰ eſt determĩatio diſtrabẽs alienãs vel diminuẽs:⁊ c caꝑit phᷣus in textu cũ dicit/ꝗ moꝛtuũ diſtrahit de ronẽ hoĩs:ĩmo ẽ determĩatio totałr repugnãs hoĩi vel aĩali/ſiẽ cecũ eſt determi/ natio repugnãs lapidi:⁊ tũc dico q; iſta eſt ᷣa/bõ moꝛtuꝰ nõ eſt hõ:qꝛ tũc hõ moꝛtuꝰ impoꝛtat rõnẽ ĩpoſſibilẽ:mõ de rõne ĩpoſſibili nihil ðꝛ vere:⁊ tũc etiã bñ ſeqt᷑/ſoꝛtes eſt hõ moꝛtuꝰ:a ſoꝛtes nõ ẽ hõ: ſed nõ ſeqͥtur/ſoꝛtes eſt hõ moꝛtuꝰ: g̊ eſt hõ ⁊ moꝛ tuus:qꝛ tũc eſt repugnãtia in adiecto.Slio mõ ca pit᷑ ly moꝛtuꝰ ꝑticulariter veniẽs de moꝛioꝛ moꝛe ris:⁊ tm̃ valʒ ſiẽ coꝛruptꝰ coꝛrupta coꝛruptũ:⁊ tũc nõ eſt determĩatio diſtrahẽs: ĩmo põt addi vᷣe cũ ly hõ:vt cõiter ðꝛ aliqͥs hõ eſt moꝛtuus /adã eſt hõ moꝛtuꝰ:⁊ tũc hʒ vim ampliã di ſiẽ alia ꝑticipia pᷣte riti tꝑis:⁊ tũc dico ꝙ iſta eſt vera ⁊ ↄcedit᷑ adã eſt hõ moꝛtuꝰ. Et dico ꝙ bñ ſeqͥtur/adã eſt hõ moꝛtu/ us:gᷣ adã eſt hõ ⁊ eſt moꝛtuꝰ.Et ſi qͥs dicat/iſta eſt falſa/adã eſt hõ /cũ ſubiectũ ꝓ nullo ſupponat.Di co ꝙ eſt vera vt als viſum eſt/ 2 quõ ad ꝓpões ne ceſſarias nõ reqͥrit᷑ ꝙ termini ſupponãt ꝓ aliqͥ̊ exi/ ſtente. Dico tñ ꝙ illa ↄña nõ eſt foꝛmalis ſed ſolũ materialis:qꝛ ad bene arguendũ a ↄiunctis ad di uiſa reqͥrit᷑ ꝙ determĩatio nõ ſit ãpliatiua vt viſuʒ eſt. Et hec de ſcðo articko. Mtum ad tertiũ ſit: C6 cluſio rñſalis:a negatiua ad affirmati 4 uã:⁊ ecõtra ſhᷣiecto manẽte eo⸗ dẽ: ⁊ variato pᷣdicato penes finitũ ⁊ ĩfinitũ eſt bo na ↄña/ↄ ditiõibꝰ tñ altqᷣbꝰobſeruatis: vt viſuʒ eſt in ſcðo articklo. ¶ Ad rõnes.Ad pᷣmã ptʒz ſolo:nã totale pᷣdicatũ nõ infinitat᷑. Ad ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ nullo hoĩe exiſtẽte iſta eſt adhuc vera/ hõ eſt albꝰ vel nõ albꝰ/ vt viſum eſt in ſcðᷣo articulo. Dico etiã /ꝙ nõ ſequit᷑/hõ eſt nõ albus:q̊ hõ eſt.Et ſimiłr dicat᷑ ad tertiã. C¶ Ande ꝓpõnem negatiuã nihil poneae põt intelligi dupir. Ano mõ:qꝛ termini nõ ſuppo nãt:⁊ ſic nõ intelligit᷑ hic.Alio mõ:qꝛ ad eiꝰ verita tẽ ſufficit ſubiectũ ꝓ nullo ſupponere. Ad quartã ðx/ ꝙ ille pᷣmiſſe pᷣmo ⁊ per ſe habẽt ĩferre affirma⸗ ciuã.Ad quintã ptʒz ſolutio in ſeðo al Fo. 46 C Liber E Is vero determinatis perſpici/ namn eſt quemadmodũ ſeſe ha beant affirmationes ⁊c̃. ſt ſt ſcðs tractatꝰ huiꝰ libꝛi/in quo de/ C C terminat de oppoſitiõibꝰ⁊ ↄſeq̃n ts ꝓpõnũ modaliũ. Et diuidit᷑ in tria capla. In Bᷣmo determiĩat de oppoſitiõe ꝓpõnũ modaliũ mo uẽdo talẽ dubitationẽ᷑:vtrũ ad habẽdã 5dictionẽ in modalibꝰ negatio ſit ferẽda ad vᷣbũ vel ad mo/ dũ.Et ᷣmo arguit ꝙ advbũ:qꝛ in illis de ineſſe ſu mit᷑zdictio ponẽdo negationẽ ad vᷣbũ:; ſimilr in modalibꝰ. Añs ꝓbat exẽplarit᷑ pᷣmo in ilis de eſt ſcðo adiacẽte:qꝛ negatio iſtiꝰ hõ eſt/eſt iſta /hõ nõ eſt/ vel non eſt hõ. Scðo ꝓbat in illis de eſt tertio adiacẽte:qꝛ negatio iſtiꝰ/eſt hõ albꝰ:eſt iſta/ nõ eſt albus hõ:⁊ nõ iſta/eſt nõ albꝰ hõ. Deinde ꝓbat in alijs ꝓpõnibꝰ de vᷣbo adiectiuo:qꝛ negatio iſtius ambulat hõꝛeſt iſta/ nõ ambulat hõ: ⁊ non iſta/am bulat nõ hõ. Ex qͥbus ↄcludit phs/ꝙ ſi ſit ſile in il lis de inelſe ⁊ modalibꝰ: negatio iſtiꝰ poſſibile eſt eſſe:erit iſta/ poſſibile eſt nõ eſſe:⁊ nõ iſta/nõ poſſi⸗ bile eſt eſſe. In oppoſitũ arguit:qꝛ ſi dictio in mo dalibꝰ eſſet ſumẽda ponẽdo negationẽ̃ ad vᷣbũſet nõ ad modũ /ſeq̃ret᷑ ꝙ lerdeis eſſent ſimul vera: ñs eſt ĩpoſſibile.Còſeq̃ᷓntiã ꝓbat:qꝛ idẽ eſt poſſi bue eſſe ⁊ poſſibile nõ eſfe: vt oẽ qð poſſibile t eſſe vel ambulare/ poſſibile eſt nõ eſſe vl nõ ambulare. Cõſeq̃nter ſoluit hãc dubitationẽ dicẽs/ ꝙ nega/ tio iſtiꝰ/poſſibile eſt eſſe:eſt iſta/ nõ poſſibile ẽ eſſe: ⁊ ſimiłr dicat᷑ in alijs modis: ica ꝙ ad dandũ 3di/ ctionẽ in modalibꝰ ſaltẽ eiuſdẽ modi negatio ẽ fe rẽda ad modũ. Qð ꝓbat pᷣmo tali rõne: ſic ſe ha/ bẽt eſſe ⁊ nõ eſſe in illis de ineſſe:ita ſe hʒ modꝰ in modalibꝰ:ſed in illis de ineſſe ſumit᷑ Zdictio ponẽ do negationẽ ad eſſe:ita ĩ modalibꝰ ſumit᷑ Zdictio ponẽdo negationẽ ad modũ. Waioꝛẽ ꝓbat:qꝛ ſiẽ eſſe ⁊ nõ eſſe in illis de ineſſe ſũt appoſitiões ʒ eſt copule:et ſubiectũ ⁊ pᷣdicatũ ſũt res ſᷣiecte.i.ſunt illa iter q̃ copula copulat:ſic in modalib⸗ eſſe ⁊ nõ eſſe ſunt ſubiecta.i.determĩabilia:⁊ modi.ſ.cõtin/ ẽs poſſibile ĩpoſſibile et neceſſe ſũt appoſitiões: bee eſt ſunt determĩatiões vᷣboꝝ illoꝝ.ʒt ſicut in ulis de ineſſe ex ꝑte eſſe vel nõ eſſe ſumik᷑ pitas:ſic in modalibꝰex pte modoꝝ ſumit᷑ vᷣitas/⁊ Zdictio: vt iſtiꝰ foꝛtẽ poſſibile eſt eſſe:negatio eſt iſta/ ſoꝛtẽ nõ poſſibile eſt eẽ: ⁊ ꝓpoꝛtionabilr dicał᷑ de alijs. ¶ Cõſequẽtie vᷣo hᷣm oꝛdinẽ fiunt ita a ponẽtibus:illi em̃ ã eſt poſſibile eſt eſſe. ¶ In iſto ſcðᷣo capło determĩat phᷣs de eqpollen tus ⁊ ↄſequẽtijs ꝓpõnũ modaliũ.Et pᷣmo bᷣm opi nionẽ antiquoꝝ:dicẽs/ ꝙ antiqͥ oꝛdinauerũt ꝓpõ nes modales in pᷣmo rotulo ᷣm exigentiã huiꝰ di/ ctiõis amabimꝰ: ⁊ in ſcðo ſᷣm exigẽtiã huiꝰ dictio nis edẽtuli. Deinde determinat ſᷣm eiꝰ opinionẽ: dicẽs/ꝙ ꝓpõnes de poſſibili ⁊ ↄtingẽti eqͥpollent ꝓpõnibꝰ de ĩpoſſibili mõ vniꝰ affirmato ⁊ alterlꝰ negato:vt iſte due eqᷣpollẽt ſoꝛtẽ ĩpoſſibile eſt eẽ/ ⁊ ſoꝛtẽ nõ poſſibile eſt eſſe. Simifr iſte/ ſoꝛtẽ poſſi/ bile eſt eſſe/⁊ ſoꝛtẽ nõ ĩpoſſibile ẽ eſſe:ita ꝙ vult oꝛ dinare ꝓpõnes modales de pᷣmo rotulo ſᷣm exigẽ tiã huiꝰ dictiõis amabimꝰ:et ꝓpõnes de ſcðᷣo hᷣm chgẽtiã huidictiõis edẽtuli. Ex quo ſequit᷑ /; an tiq male oꝛdinauerũt ꝓpõnes de poſſibiii ⁊ neceſ ſario in pᷣmo ⁊ ſcðo rotulis:qꝛ ille de neceſſario ſic ab ipſis oꝛdinate nõ eqͥpollẽt illis de poſſibili in il lis duabꝰ pᷣmis lineis: vt iſta/nõ neceſſe eſt eſſe in II pᷣma linea:nõ eqᷓpollet iſti/poſſibile ⁊ eſſe:nec iſta/ nõ neceſſe eſt nõ eſſe: nõ eqͥpollet iſti /poſſibile eſt nõ eſſe in ſcva linea. Qð ꝓbat tribꝰ rõnibus. Pꝛi ma:iſte ſunt ſimulvere neceſſe nõ eſſe ⁊ nõ neceſſe eẽ: x ſequunt᷑ adinuicẽ᷑ /cũ poſſint dici ſubalterne: cũ s poſſibile eſt in pᷣma linea et neceſſe nõ eſſe de tertia linea /dicãt: ſecfig. iſte nõ equipollẽt nec ſunt in eadè linea poſſibile eſſe ⁊ nõ neceſſe eſſe:et ꝑ ↄñs male ponunt᷑ in ᷣma linea.Scða rõ:neceſ/ ſe ⁊ impoſſibile opponunt᷑ 5rie:; equipollẽt ponẽ do negationẽ ad dictũ /⁊ poſtponẽdo mõ/ ſicut il/ le de ineſſe poſtponẽdo negationẽ ſigno vli eqpol lẽt: ſi in mo oꝛdine neget᷑ impoſſibile ⁊ affirmet eius dictũ:etiã negabit᷑ neceſſe/ ⁊ cũ hoc eiꝰ dictũ. Tertia rõ:ſi ſic iſte ↄdicerẽt/ neceſſe nõ eſſe de ter/ tia linea /⁊ nõ neceſſe eſſe de ᷣma:qð eſt falſum:qꝛ tunc due cõtradictoꝛie ſeãrent᷑ ſeinuicẽ:qð eſt im⸗ poſſibile.Cõſequẽtiã ꝓbat: 3 bene ſequik neceſſe Siepoſawile eſſe:ſi g ſequat poſſibile eſſe: ̊ non neceſſe eſſe:ã de ᷣmo ad vltimũ ſeq̃ret᷑ neceſſe eſſe: ergo nõ neceſſe eſſe: qð eſt falſuʒ. Ex qͥbus ſequit᷑/ ꝙ antiqͥ male oꝛdinauerũt ꝓpoſitiones de poſſibt ii et neceſſe in pꝛimo ⁊ ſecũdo rotulis. ¶ Dubitabit autẽ aliquis /ſi illud quod eſt neceſſariũ eſſe poſſibile ſequit ⁊c̃. ¶ In hoc capfo phus ſoluit vnam dubitationẽ: vtrũ ad neceſſe eſſe ſequat᷑ poſſibile eſſe. Et arguit᷑ pᷣmo ꝙ ſic: qꝛ ſi ad neceſſe eſſe nõ ſequat poſſibile eſſe /tunc oppoſitũ cõſequẽtis.ſ.nõ poſſibile eẽ ſta bit cũ neceſſe eſſe:qð eſt falſum/ cũ ſit cõtrariũ an/ tecedẽtis Deinde arguit ad ꝑtẽ negatiuã: illð qðᷣ põt eſſe põt nõ eſſe.Si ̊ ad neceſſe eſſe ſequat᷑ poſ ſibile eẽ/ ⁊ ad poſſibile eſſe ſequat᷑ poſſibile nõ eẽ: ſequit᷑ de pᷣmo advltimũ ad neceſſe eẽ poſſibile nõ eſſe:⁊ per ↄñs nõ neceſſe eſſe:quare vnũ ↄtradicto rioꝛũ ſequit᷑ ad reliquũ. ¶ Soluit dictã dubitatio nẽ:dicẽs/ ꝙ nõ om̃e poſſibile hoc eſt nõ oĩs poten tia valet ad oppoſita:ſed ſunt aliã potẽtie que nõ ſunt ad oppoſita:ideo ponit vnã diuiſionẽ poten tiaꝝ.ſ.ꝙ quedã ſunt rõnales:⁊ q̃dã irrõnales. Ra tionales/ vt potẽtie humane:⁊ ille pñt ad oppoſi⸗ tũ. Irrõnales ſunt duplices/ quedã ſunt ſemꝑ in actu:vt ignis ſemp eſt in actu calefacẽdi:⁊ ille nõ pñt ad oppoſita. Alie ſunt/ que qñq; ſunt in actu et qñq; in potẽtia:⁊ tales poſſũt in oppoſita:ſicut ſũt potẽtie aĩaliũ alioꝛũ ab hoĩe.Ex quo ſoluit du bitationẽ:dicens/ꝙ ly poſſibile capi᷑ duptr. Ano mõ large ꝓ om̃i illo qð nõ implicat cõtradictionẽ eſſe. Alia mõ ſtricte/ pꝛo illo qð põt eſſe ⁊ nõ eſſe. Bñ poſſibile pꝛimo mõ eſt magis cõe qᷓ; ly neceſſe eſſe:ideo hoc mõ ad neceſſe eſſe ſequit᷑ poſſibile:ſʒ nõ ecõtra.Etiã nõ ſequit᷑ poſſibile ſcðᷣo mõ captũ. Ex quo itert aliã diuiſionẽ: dicẽs/ ꝙ entiũ quedã ſunt que ſemꝑ ſunt in actu:vt deus ⁊ intelligẽtie. Quedã que qñq; ſunt in actu ⁊ qñqʒ in potẽtia:ſi cut ſubſtãtie coꝛruptibiles: et in illis potẽtia natu raliter pꝛioꝛ eſt actu ⁊ actpoſterioꝛ via generatio nis:licʒ ſit pꝛioꝛ via ꝑfectidis:iõ actus ſimpłr pᷣce dit potentiã. Alia ſunt entia q̃ͥ nunqᷓ; ſunt in actu ꝑfecto ſeu ineſſe ꝑmanenti/ſicut eſt motus. Q it vtrũ ad habendũ cõtradictionẽ in Auerl modalibꝰ neceſſe ſit ferre negatio/ nẽ ad modũ.Et arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:iſte ſunt Zdicto rie/ſoꝛtẽ poſſibile eſt currere /ſoꝛtẽ poſſibile eſt nõ currere: ⁊ tamẽ negatio in nulla fertur ad modũ: igitur. Waioꝛ ꝓbatur:qꝛ ſunt ſingularis affirmati ua ⁊ ſingularis negatiua ſimiliũ ſubiectoꝛũ ⁊ pᷣdu Peri hermenias catoꝝ:ʒᷣ ↄdicũt adinuicẽ. ¶ Scðo ſic arguit᷑:Si/ cůt eſt in illis de ineſſe/ ita eſt ĩ modalibꝰ:ſed ad dã dũ Zdictionẽ ĩ illig de ineſſe negatio ferẽda eſt ad vᷣbũ:g etiã in modalibꝰ. ¶ Tertio arguit ſic: Iſte /dicũt adinuicẽ /ſoꝛtes neceſſario ẽ currẽs/ ſoꝛtes poſſibitr nõ eſt currẽs:⁊ tñ in neutra eaꝝ negatio fert ad modũ:igit᷑. ¶ Quarto ſic arguit᷑: Iſte nõ ſunt /dictoꝛie/ſoꝛtes eſt de neceſſitate currẽs/ſoꝛ/ tes eſt nõ de neceſſitate currens:⁊ tñ negatio fert᷑ ad modũ:igit᷑ ad habendũ /dictionẽ in modalibꝰ nõ eſt neceſſe negationẽ ferri ad modum: minoꝛ 7 ↄña note ſunt. Maioꝛ ptʒ:qꝛ ambe ſunt affirmati ue/ ⁊ pñt ſimł eſſe falſe/ poſito caſu ꝙ ſoꝛtes nõ ſit. ¶ Quinto ſic arguit᷑: Iſte nõ ſunt 5dictoꝛieſens nõ poſſibitr eſt deꝰ/ens poſſibiłr eſt deꝰ:cũ ſint ſi/ mul vere:et tñ negatio fertẽ᷑ ad modũ: igit᷑. ¶ In oppoſitũ eſt ariſtoteles in textu. In q̃ſtiõe ſicut in ceteris erũt tres articuli. Qtum ad Punn. 3 2[S O ꝓ declaratiõe ꝗ̃ſti Pꝛimo ſciẽdũ onis ſupponit᷑ Bᷣmo ꝙ ꝓpõ cathegoꝛica eſt duplex.ſ.modalis ⁊ de in/ eſſe. Bodalis eſt cuiꝰ copula eſt modificata aliqᷓ iſtoꝝ modoꝝ.ſ.poſſibile ĩpoſſibile ⁊c. Sʒ ꝓpõ de ineſſe ẽ illa cuiꝰ copula nõ eſt modificata aliqᷓ iſto rũ modoꝝ pᷣdictoꝝ:vt ſoꝛtes eſt albꝰ. Et ð᷑ꝛ de in/ eſſe/ ſeu de ſimplici inherẽtia: qꝛ pᷣdicatũ denotat᷑ ineſſe ſimplr ſubiecto:vel qꝛ copula nõ eſt modiſi/ cata: vt hõ eſt albꝰ denotat᷑ pᷣdicatũ ſimplr ineſſe ſubiecto:ſed cũ dico hoĩem poſſibile ẽ eſſe albñ /de notat᷑ albũ poſſibilr ineſſe hoĩ. Supponit᷑ ſcðᷣo/ꝙꝓ iſti modt.ſ.poſſibile impoſſibile ↄtingẽs ⁊ neceſſe pñt capi duplr. Ano mõ ſcðe intẽtionałr/ꝓut di/ cũt poſſibilitatẽ ↄtingẽtiã vel ĩpoſſibilitatẽ vel ne ceſſitatẽ ꝓpõnis:⁊ ſic accipiunt᷑ in modali cõpoſi ta:vt dicẽdo/ſoꝛtẽ currere ẽ poſſibile: ibi denotat᷑ ꝙ talis ꝓpõ eſt poſſibilis. Alio mõ capiũt̃ ᷣme in/ tẽtionafr/ ⁊ t dupfr. Ano mõ cathegoꝛematice/ꝓ ut dicũt poſſibilitatẽ ↄtingentiã ĩpoſfibilitatẽ aut neceſſitatẽ entis:⁊ iſto mõ nõ faciũt ꝓpõnẽ moda lẽ:ſʒ ſũt dꝛñe entis. Alio mõ capiũt᷑ ſyncathegoꝛe matice/ vt ſũt ꝓpꝛia ſigna ſolũ denotãtia poſſibili tatẽ ↄtingẽtiã ĩpoſſibilitatẽ aut neceſſitatẽ vniõis p̃ᷣdicati cũ ſubiecto:⁊ iſto mõ faciũt ꝓpõnẽ moda lẽ. ¶ Sʒ reſtatvna difficultas qͥd ſit copta ĩ ꝓpõni bus modalibꝰ. Añdet᷑ ꝙ duplex eſt modꝰ dicendi: vnꝰ dicit ꝙ aggregatũ ex vᷣbo et mõ eſt p̃ncipalis copula: et ꝙ modꝰ eſt ꝑs copule:ita ꝙ ſi modꝰ ſit noĩialis/ aggregatũ ex mõ ⁊ hᷣ vᷣbo eſt ⁊ pᷣbo infini tiui modi eſt copula. Si vᷣo modꝰſit aduerbialis/ aggregatũ ex mõ ⁊ iſto ᷣbo eſt ẽ copla.Et dic iſte mod;ꝰ/ꝙ aliqᷓ̊ ſũt ꝓpões ↄdictoꝛie q̃ nõ ſũt de ſyno nymis copulis. Aliꝰ eſt modꝰ magꝭ ꝓbabilis q̃ͥ te net/ ꝙ ſic ſignũ vle vel ꝑticulare additũ ſiecto vel pᷣdicato nõ eſt ꝑs ſubiecti/ſʒ determĩatio eiꝰ:ſic in modalibꝰ diuiſis modꝰ eſt determĩatio cople ſe te nẽſad copulã:ſiẽ hmõi ſyncathegoꝛẽata oĩs nullꝰ ad ſbiectũ:⁊ ꝙ nõ ſũt ꝑtes copule/ſʒ ſolũ determĩa tiões eaꝝ.Et ſic copła in modalibꝰ qñ modꝰtenet᷑ noĩalr/ eſt aggregatũ ex iſto vᷣbo eſt ⁊ vᷣbo ĩfinitiu modt:⁊ h̊ ſi moq᷑ꝰ ſumat᷑ in ↄcreto.Sʒ ſi modꝰ te/ neat᷑ aduerbiaſrvł modꝰnoĩałr ĩ abſtracto tũc iſtð vᷣbũ ẽ /eſt copla:⁊ ſic ſᷣm iſtũ modũ oẽs.ꝓpões ↄdi ctoꝛie et eqᷣpollẽtes adinuicẽ hñt coplas nons. [ᷣII qG circa textũ(mas. cdðo ſciẽdũ deda aliq̃ difficulta tes. Pꝛimo:an ꝓpõ modalis ꝛ ꝓpõ ð ineſſe diſtin guant᷑ ſpecie. Ad quã põt ꝓbabilit rñderi ꝙ ſic:qꝛ ꝓpões modales ⁊ de ineſſe magꝭ differũt qᷓ; affir/ Fo. matio ⁊ negatio:ſed affirmatio ⁊ negatio differũt ſpecie:igit ꝓpõ modalis ⁊ ꝓpõ de ineſſe differũt ſpẽ. ¶ Scða difficultas:vtrũ ꝓpões modales di uiſe ĩ eadẽ linea poſite eqpolleat.Et arguit᷑ ꝙ nõ: qꝛ iſte ꝓpões/ ſoꝛtẽ ĩpoſſibile eſt eẽ/ ⁊ ſoꝛtẽ neceſſe eſt nõ eſſe/ ponunt᷑ in eadẽ linea: ⁊ tñ nõ eqͥpollẽt: qꝛ vna eſt affirmatiua et alia negatiua. Nã illa de ĩpoſſibili eſt affirmatiua /cũ in ipᷣa nulla ponat̃ ne/ gatio.Scðo ſic. Iſte nõ eqͥpollẽt /ſoꝛtes ↄtingent᷑ nõ eſt currẽs /⁊ ſoꝛtes nõ neceſſario eſt currens:cũ ad iſtã /ſoꝛtes ↄtingẽter nõ eſt currẽs/ſeãt iſta/ſoꝛ tes ↄtingẽter eſt currẽs:q̃ nõ ſeqt᷑ ad illã de neceſ/ ſario:⁊ tñ ſũt ĩ eadẽ lineaigit᷑. Tertio ſic: Iſte nõ eqͥpollẽt oẽ ens nõ poſſibilit᷑ nõ eſt ens: ⁊ ens ne/ ceſſario ẽ ens:ex q̊vna eſt vᷣ̃a/⁊ altera falſa:⁊ tñ ſũt ĩ eadẽ linea/ puta in ãrta:igi᷑ Ad B rñdet᷑/ꝙ ꝓpõ nes modales diuiſe de diuerſis modis in eadẽ li/ nea/ dũmõ ſint ſimiliũ ſubiectoꝝ ⁊ pᷣdicatoꝝ:⁊ ob ſeruẽẽ ꝓpᷣetates logicales reqͥſite ad eqͥpollẽtias eaͤvollẽt. Añ modales diuiſe de diuerſis modis ĩ eadẽ linea oꝛdinate debẽt eẽ ſimiltũ q̃litatũ ⁊ q̃nti/ tatũ/ ſimiliũ ſhᷣiectoꝝ ⁊ pᷣdicatoꝝ ſimilr ſe habẽtiũ qͥ ad ꝓpꝛietates logicales terminoꝝ. ¶ Roc ſup/ poſito rñdet᷑ ad rões. Ad pᷣmã negat᷑ minoꝛ/ ⁊ ad ꝓbationẽ negat᷑/ꝙ illa ð ĩpoſſibili ſit affirmatiua: ⁊ etiã negat᷑ ꝙ negatio nõ addat᷑ vᷣbo: qꝛ ĩpoſſibi/ le eſt mod? negatiuꝰ ĩcludẽs negationẽ̃. Ad ſcðᷣaʒ diſtinguit᷑ maloꝛ:vel capiẽdo ly ↄtingẽs ſpeciałr: vt diſpate ſe hʒ ad neceſſariũ ad qð bñ ſeqͥt᷑ cõtin/ gẽs nõ eẽ/⁊ tale ponit᷑ ĩ lineis:aut capiẽdo ↄtĩgẽs generalr/ vt ſe extẽdit ad oẽ illð qð nõ ẽ ĩpoſſibile/ ⁊ tale nõ ponit᷑ ĩ lineis:⁊ ꝑpõ in q̃ ponit᷑ tale ↄtin gẽs nõ ↄuertit᷑ ĩ oppoſitã qlitatẽ. Ad tertiã ðꝛ cõ cedẽdo totũ argumẽtũ:qꝛ titulꝰ q̃ſtiõis intelligit᷑: dũmõ tmini eodẽ mõ ſi 6 1 Ve ſic ĩ altera. 7[—ν g licz ſint plures alij Tertio ſciẽdũ modi faciẽteſ ꝓpõnẽ modalẽ qᷓ; iſti ãttuo:/poſſibile/ĩpoſſibile/jↄtin gẽs ⁊ neceſſe:cuiuſmodi ſũt verũ falſũ ⁊ ſcitũ:tñ cõiter determinat᷑ ſolũ de illis q̃ttuõꝛ:qꝛ ĩter oẽs illos q̃t tuoꝛ modos ꝑ pᷣpoſitionẽ negatiõis aut poſtpoſi/ tionẽ:vel ꝑ pᷣpoſitionẽ et poſtpoſitionẽ ſimul fiũt oppoſitiões ⁊ eqͥpollẽtic: nõ aũt hᷣm alios modos Et aduerte/ ꝙ ꝓpõ modalis nõ ðꝛ iõ modalis/ eo ꝙꝓ a ꝑte ſubiecti vł pᷣdicati vł copule ponat᷑ modꝰ: qꝛ tũc iſte eſſent modales /ſoꝛtes albꝰcurrit/ ſoꝛtes currit velocit /ſoꝛtes heri fuit:qð eſt falſum:ſed ðꝛ modalis:qꝛ a ꝑte copule poni᷑ modꝰdeterminãs ᷣbũ gfra ↄpoſitiõis copule ⁊ actꝰcõplexi:ſicut ſũt iſti modi poſſibile impoſſibile.E&x q̊ ſequit᷑/ꝙ illi qᷓ dicũtꝙ ꝓpõ modalis ðꝛ iõ modalis:qꝛ a te copu le ponit᷑ modꝰ verificabilis de tota ꝓpõne inqᷓ;ʒtũ ꝓpõ nõ bñ dicũt: qꝛ tũc iſta nõ eẽt modalis/ſoꝛtẽ poſſibile eſt currere:qꝛ ille modꝰ poſſibile q̃ ibi po nit nõ eſt verlficabilis de tota ꝓpõne: qꝛ poſſibile q verificat᷑ de tota ꝓpõne capit᷑ ſcðe intentionalt ⁊ nõ capit᷑ ᷣme intẽtionałr: quẽadmodũ capit᷑ in iſta/ſoꝛtẽ poſſibile ẽ currẽ: Jõ dixeft aliqͥ ꝙ moda lis ðꝛ iõ modalis: qꝛ a ꝑte copłe ponit᷑ modꝰ ĩclu/ ſus ĩ diffinitiõe modi vᷣificabilis de tota,ꝓpõne in qᷓᷓtũ ꝓpõ. Añ poſſibile pᷣme intẽtionałr captũ ĩclu dit᷑ ĩ diffinitiõe de poſſibili ſcðe intẽtionałr capto q verificabilis eſt ð tota ppõne. Nã poſſibile ſcaę intẽtionałr captũ eſt ꝓpõ ſic ſe hñs ꝙ ãlitercũq; b ipſaʒ hᷣcat᷑ eſſe poſſibile eſt ita eẽ:ecce ibi quõ ĩ iſta diffinitiõe ĩcludit᷑ ꝑoſſibile pᷣme intẽtionalr captũ: ⁊ dʒ intelligi dũmõ illi modi habeãt ꝓpoꝛtionabi litatẽ adinuicẽ. Et ꝑ hoc remouet᷑ q̃iitercũq; qui 47 L E Liber ponik in difflnitiõe de poſſibili. M Sed reſtat vna diticultas vtrũ iſta/ ſoꝛtes poteſt᷑ eſſe ſit modalis vel de ineſſe. Rñdet᷑ bꝛeuit᷑/ꝙ talis ĩ ꝓpꝛia ei hᷣca tione eſt de ineſſe/⁊ non modalis:q eiꝰ copula eſt mere ſimplex:vt ptʒ reſoluẽdo:reſoluit᷑ em̃ in iſtã/ ſoꝛtes ẽ potẽs eſſe:ibi ly eſt/ẽ copula:⁊ potẽs eſſe/ eſt pᷣdicatũ· Ex quo ſequit᷑/ꝙ in altã ꝓpõne ponit᷑ iſte modꝰpoſibile vel põt /q̃ non eſt modalis neq; diuiſa neq; cõpoſita:vt ptʒ de iſta /ſoꝛtes eſt poſſi b lig:⁊ de iſta/ſoꝛtes eſt potẽs eſſe.Et ſi dicat᷑ iſta ꝓpõ/ ſoꝛtes põt eſſe cõiter ↄcedit᷑ modalis. Dico/ ꝙ qñ ↄcedit᷑ modalis capit᷑ loco iſtius/ſoꝛtẽ poſſi bie eit eiſe:⁊ nõ in ꝓpꝛia Aus ſigulafdelone. Ae S,4 qG diuiſio ãᷓ diuidi Quarto ſciẽdũ ꝓpõ modalis in cõ poſitã et diuilam nõ eſt diuiſio generts in ſpẽs/ eqͥuoci in eqͥuocata: qꝛ ꝓpõ modalis cõpoſita nõ eſt ꝓpõ modalis:cũ in ipſa ſit copula ſimplex:iðo ipc̃a eſt ſimplr de ineſſe. Et aduerte/ ꝙ ĩter modalẽ cõpoſitã ⁊ diuiſaʒ multiplex ſolet aſſignari dꝛña. Pꝛia:in modalibꝰcõpoſitis hᷣ pᷣbũ eſt vyaliqð ver bũ ſibi eqͥualẽs ſine aliq mõ determinãte ipſam ẽ copula pᷣncipalis:vt in iſtajaial eſſe hoĩem ẽ poſſi⸗ bile:ly eſt/ eſt copula ũncipalis: ſʒ in diuiſis h vᷣbũ eſt/ vel h aggregatũ eſt eſſe/ determĩatũ aliq mõ eſt copula:vx iã ſuꝑius viſuʒ eſt. Scðᷣa dꝛña:in modaʒ libꝰ cõpoſitis modꝰeſt ſubiectũ vel p̃dicatũ:in di/ uiſis vᷣo modꝰ ẽ determĩatio cople. Tertia dꝛña: qꝛ in modalibꝰ cõpoſitis vnũ extremoꝝ ſumit᷑ ma teriakr/ vel ſaltẽ ᷣn ipalioꝛ pars extremi: ĩ duuſis vᷣo nõ. Dñ qñ ðꝛ/ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile totum iſtud excremũ/ ſoꝛtẽ currere teneĩ materialr ꝓ iſta põne ſoꝛtes currit.Quarta dꝛña:modt in cõpoſi tis nõ tenent᷑ ãpliatiue/ʒ ſcðe incẽtionalr ⁊ cathe goꝛematice:in diuiſis vᷣò ãpliatiue tenẽt᷑ ⁊ ſynca⸗ thegoꝛematice ⁊ pᷣme intẽtionalr. ¶ Ex oĩbꝰ iſtts ſequit᷑ꝙ hᷣm modales cõpoſitas nõ debẽt fieri ro/ tule/ neq; eqͥpollẽt adinuicẽ ſaltẽ ſᷣm pᷣpoſitionẽ et poſtpoſitionẽ negatiõis ad modũ: lʒ bñ adinuicẽ leãnk᷑ rõne aliãꝝ regulaꝝ logicauũ. Quaꝝ pᷣma ẽ: ſi al¹ã ꝓpõ eſt poffibilis ipſa nõ eſt impolſibilis:⁊ ecõtra:q poſſibile ⁊ impoſſibile ſunt adinuicẽ diſ⸗ arata:ideo bñ ſequit᷑ /ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile:g oꝛtẽ currere nõ eſt ĩpoſſibile. Scð̃a regula: ſi ali ꝓpõ eſt po ibilis/ ſua 5dictouia ſi ſit nõ eſt neceſſa ria:iðo bñ ſequit/ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile:qͥ ſoꝛtẽ nõ currere nõ eſt neceſſe. Tertia regla:ſi aliq ppõ eſt neceſſaria/ſua ↄdictoꝛia eſt ĩpoſſibilis:iõ bñ ſe quit /ſoꝛtẽ eſſe aĩal eſt neceſſe: ¶ ſoꝛtẽ nõ eſſe aĩal ẽ impoſſibile. Quarta regła:ſi aliq̃ ꝓpõ ẽ impoſſibt lis/ſua dictoꝛia ſi ſit ẽ neceſſaria:iõ bñ ſequit᷑/ſoꝛ tẽ eſſe aſinũ eſt impoſſibile;ᷓ ſoꝛtẽ nõ eſſe aſinũ eſt neceſſe.Et hec de ᷣmo arti utd Autum ad roßf. —2 5 q̃liter accipienda ſit — ubitat᷑ Pmo oppoſitio ĩ modali/ bus ꝓpõnibꝰ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ponũt᷑ aliꝗ̃ regłe: Quaꝝ pᷣma eſt: ꝓpõnes modales diuiſe de ſubie cris ſingularib ⁊ modis /rijs/obſeruatꝭ alijs ↄdi tionibꝰ ad oppoſitionẽ ↄriã/Zriant᷑ ſaltẽ ſᷣm legẽ: qꝛ oẽs ꝓpõnes vtroq; termĩo ꝑticipãtes oppoſite qᷓ nõ opoonũt᷑ ſubcõtrarie neqʒ ↄdictoꝛie/nec ſub/ alterne opponunt᷑ 3rie: ſed tales ſunt hmõi:igit᷑. inoꝛ ptʒ:qꝛ pñt ſimł eſſe falſe:igit᷑ nõ opponũt᷑ ec dic oꝛie nec ſubcõtrarie. Añs ptʒz de iſtis/ſoꝛ tẽ impoſſibite eſt currere/ foꝛtẽ neceſſe eſt currere. ¶ Et ſi qs dicat hmõi ꝓpões ſũt ſingulares:igit᷑ nõ opponunt᷑ ʒrie. Ad vᷣ rñdet᷑/qylʒ ſint ſinglares er te ſbiecti/ ſũt tñ vles ex ꝑte modi. Scða regla: alia ꝑticularis ex ꝑte vtriuſq;: ſiue vna 8 pꝓpõnes modales diuiſe de ſubiect ſingularib⸗et H de modis 5dictoꝛijs/ obſeruat! ↄditiõidꝰ reqͥſitis ad oppoſitionẽ ʒdictoꝛiã ſũt ↄdictoꝛie.Et de mo/ gis fubcõtrarijs obßuatis ↄditiõibꝰ ad oppoſitio nẽ ſuᷣcõtrariã/ſũt ſubcõtrarie:⁊ de modis ſpᷣalter/ nis ſubalterne. Et põt hec regla ꝓbari ſicut pᷣma. Tertia regła:ꝓpõnes modaſes diuiſe hñtes ſub iecta cõia diuerſe ãlitatis ⁊ qᷓtitatis tã ex ꝑte ſᷣie cti qᷓ; modi obhᷣuatꝭ ↄditiõibꝰ ad oppoſitiont᷑ Zdi ctouã/ ſiue vna ſitvlis tã ex ꝑte ſubiecti c modi: it vlis ex ꝑte ſubiecti ⁊ ꝑticularꝭ ex ꝑte modi: ⁊ talia ⸗dicto rie ſe habeãt/ ſũt 3dictoꝛie gr̃e foꝛme:qꝛ nõ pñt ſil eſſe vere neq; falſe.Quarta regła:ꝓpõnes moda/ les diuile de ſubiectis cõib de modis Zrijs// obler uatis ↄditiõibꝰ reqͥſitis ad Zriã oppoſitionẽ ſunt Zrie ⁊c.Et aduerte/ꝗ ad dandũ ↄdictionẽ in mo/ dalibꝰ diuiſis de ſilibꝰ modis oꝑtet negattonẽ fer ri ad modũſʒ nõ opoꝛteat in alijs de diuerſis mo/ dis: poſitio tñ negatiõis ad modũ nõ ſufficit/ ſed reqͤrunt᷑ ↄditiões ad ↄdictoꝛias. Quinta regla et vitima:ꝓpõnes modales diuiſe vles ex ꝑte ſubie cti ⁊ ꝑticulares ex ꝑte modi: ſimiſr ꝑticulares vel indefinite ex ꝑte ſubiecti/⁊ vłes ex ꝑte modi nõ oꝑ ponunt᷑ gr̃a foꝛme:qꝛ tales ſunt aliꝗñ ſiml vere et altañ ſimul falſe.Ex oĩbꝰptʒ:ꝗꝙ ꝓpõnes moclales diuiſe de tertia ⁊ ãrta lineis/ obſeruatis ↄditiõibꝰ ad oppoſitionẽ cõtrariã ſunt cõtrarie: Et de ᷣma ⁊ ſcda lineis ſunt ſubcõtrarie: ⁊ depᷣma ⁊ tertia li neis cõtradictoꝛe:ſimitr de ſcða etiã qrta:de ᷣma ⁊ quarta ſubalterne: ſimikr 841 cða 7 tentia 3 j trũ iſti modi neceſ/ Dubitat ſcðo ſariũ ⁊ ĩpoſſibile am/ pliẽt ad qͥdlibet tpᷣs:⁊ poſſibile et ↄtingẽs ſolũ ad pñs ⁊ futurũ. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑/ ꝙ ſicut ſi gna viia videlʒ ois ⁊ nullꝰ añ addunt᷑ ſubiectl vel pᷣdicatis/ denotãt ipſa accipt ꝓ oibꝰ ſuis ſuppoſitt ſibi ↄueniẽtibꝰ ꝓ tꝑe vᷣhi dũmõ aliũde nõ ĩpedian tur:ita ꝙ diſtribuũt termĩos qͥbꝰ addunt᷑ et faciũt eos ſtare vlr:ita etiã iſti modi neceſſe et ĩpoſſidile ſe hñt circa copulã diſtribuẽdo ipᷣam ꝓ ãlibet tꝑe ĩpoꝛtato ꝑ eã:faciũt em̃ copulã cui addunt accipi vliter ꝓ qͤlibet tꝑe ĩpoꝛtato vel ↄnotato ꝑ ipſaʒ co pulã Et ſic qadã eſt ſignũ ꝑticuiare nõ diſtridnẽs terminũ cui addit᷑:ſʒ facit ipʒ teneri ꝓ ſuis ſuppo ſitis diſiũctiue:ſic iſti modi poſſibile ⁊ ↄtingẽs ſe bñt circa copulã q̊ ad tpᷣs ĩpoꝛtatũ ꝑ ipſam: ita denotãt copulã cui addunt᷑ accipi ꝓ oĩ tꝑe ĩpoꝛta to vel ↄnocato ꝑ ipſaʒ diſiũctiue:ita ꝙ qñ ðꝛ ſoꝛtt᷑ poſſibile eſt currere:ly poſſibile denotat ly eſt acct pi ꝓ qlibet tꝑe ĩpoꝛtato ꝑ ly eſt.ſ.ꝓ tꝑe pñti diſiũ ctiue. ¶ Supponitviteriꝰ ꝙ iſti modi poſſibile im poſſibile ↄtingẽs ⁊ neceſſe ampliãt termĩios: puta ſEiectũ ⁊ pᷣdicatũ ad eq̃ies dꝛñas tꝑm:ałs em̃ ꝓpõ nesↄſtitute ex iis nõ opponerẽt᷑/neq; eqpollerẽt Et ꝑ¶̊ ptʒ ſolo ad dubiũ. ¶ Sʒ reſtat adhuc vna difficuitas /vtrũ iſte ꝓpõnes ſint affirmatiue vł ne gatiue/ ſoꝛtẽ poſſibile eſt nõ eẽ/ ſoꝛtẽ poſſibile ẽ nõ currere.E&t arguit᷑ ᷣmo ꝙ ſint affirmatiue: ꝗꝛ Zdi/ ctoꝛie earũ ſũt negatiue:vñ ↄdictoꝛia oᷣme eſt iſta/ ſoꝛtẽ nõ poſſibile eſt nõ eſſe:q̃ eſt negatiua cũ in ip ſa ponat᷑ negatio. Scðo ſic: oĩs ꝓpõ in q̃ copula vel vᷣncipalis ꝑs copule nõ negat᷑ nõ ẽ negatiua: iſta eſt hmõi:qð ptʒ: qꝛ copla eſt totũ ‚ poſſibile ẽ eſſe:⁊ pᷣncipalis ꝑs copule eſt ly eſt verbũ p̃ſentis tpis:igit᷑ nõ ſũt negatiue. ¶ In oppoſitũ arguik⸗ qꝛ ad vᷣitatẽ iſtiꝰ/ſoꝛtẽ poſſibile ẽ nõ eẽ ſufficit ſub iectũ ꝓ nullo ſupponere:igit ipᷣa ẽ negatiua. Añs Peri hermenias ꝓbak:qꝛ iſta eſt vᷣ̃a/ chimerã poſſibile eſt nõ eẽ:cũ ſua ↄtradictoꝛia ſit falſa.ſ.oẽm chimerã neceſſe eſt eſſe: ⁊ tñ ſi ipſa eſſet affirmatiua ipſa eſſet falſa: cũ ſubiectũ poſſit ꝓ nullo ſupponere. Scðo ſic: Cõ/ tradictoꝛia iſtiꝰ ſoꝛtẽ poſſibile eſt nõ eſſe/ẽ afſirma tiua:vt Przig⸗ ſua /dictoꝛia ẽ iſta/ ſoꝛtẽ neceſſe eſt eſſe: ꝗ eſt affirmatiua.Itẽ eqͥpollet negatiue: ipᷣa eſt negatiua. Añs ꝓbaft᷑:qꝛ ipſa eqͥpollet huic/ſoꝛ/ tẽ nõ neceſſe eſt eẽ:q̃ ẽ negatiua:igit᷑ talis ẽ negati ua. Ideo bꝛeuit᷑ rñdet᷑/ꝙ tales ꝓpõnes ſũt ſimpłr negatiue:⁊ ad rõnes pᷣus factas. ¶ Ad ᷣmam ne gat᷑ ꝙ iſta ſit negatiua/ ſoꝛtẽ nõ polſibile eſt nõ eẽ: ſ eſt ſimpfr affirmatiua/ cũ ĩ ipᷣa ponãt᷑ due nega/ tiões cadẽtes ſupꝛa eãdẽ copulã. ¶ Ad ſcðam ne gak/ ꝙ copula ſit totũ h̊ poſſibile ẽ eſſe: negat᷑ etiã ꝙ ly eſt ſit ps pᷣncipalis copule:ſed tota copla eſt y eſt eſſe/ ⁊ pncipalis pars eſt infinitiuus. Dubitat tertio ud νεes de ↄtingẽti debeãt oꝛ dinari cũ alijs ꝓpõnibꝰ alioꝝ modoꝝ ſᷣm eqͥpollẽ tias. Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑/ꝙ ↄtingẽs põt capi duplr. Ano mõ large/ vt ouertit cũ poſſibili: puta ꝓ illo qð nõ eſt ĩpoſſibile:⁊ ſicꝓpõnes de cõ tingẽti bñ oꝛdinãt᷑ cũ alijs ſᷣm eqͥpollẽtias:⁊ ꝓpõ/ nes de tali ↄtingẽti nõ ↄuertunt᷑ ĩ oppoſitã q̃lita/ tẽ. Alio mõ capit᷑ ſtricte ꝓ illo qð nõ eſt ĩpoſſibile neq; neceſſariũ:et tũc ꝓpõnes de tali ↄtingẽti nõ oꝛdinant᷑ cũ alijs hᷣm eqͥpollẽtias:⁊ ꝓpõnes de ta li ↄtingẽti ↄuertunt᷑ in oppoſitã q̃litatẽ: vt ſoꝛtes cõtingẽter currit/ ſi ſit de cõtingẽti ſpecialr capto tũc ↄuertit᷑ ĩ iſtã /ſoꝛtes ↄtingẽter nõ currit Et ad uerte/ ꝙ ad ↄuertẽdũ tales ꝓpõnes in oppoſitã ãᷓ litatẽ nunqᷓ; opoꝛtet ponere negationẽ ad modũ. ¶ Et ſi qͥs q̃rat vlteriꝰ/ vtrũ ꝓpõnes de ↄtingẽti ſpeciałr capto oꝛdinent᷑ adinuicẽ ſᷣm oppoſitionẽ vl etiã cũ alijs.Sñ aduerte/ ꝙ dicũt aliq ꝙ.ꝓpõnes de ↄtingẽti ſpeciałtr capto ſunt hypothetice:qꝛ ĩfe rũt hypotheticas et edͥpollẽt hypotheticl: vt iſta/ ſoꝛtes ↄtin gẽter currit /eqͥpollet iſti ſoꝛtes poſſibi liter currit/⁊ ſoꝛtes poſſibiłr nõ currit: vel iſti/ſoꝛ/ tes nõ neceſſario currit /⁊ ſoꝛtes nõ ĩpoſſibiłr cur/ rit.Et ſic in ipſis ſumit᷑ oppoſitio Sdictoꝛia/ſic in alijs hypothetick. Alij dicũt ⁊ magꝭ ꝓbabilr/ ꝙ ſũt cathegoꝛice/⁊ eſt verũ:⁊ dicũt ꝙ ꝓpõnes de ↄtin gkti ſpecialr capto qͥbꝰ cõueniũt cõditiões reqͥſite ad oppoſitionẽ /dictoꝛiã ſũt ↄdictoꝛie:ad ʒriã cõ trarie:ad ſubcõtrariã ſubcõtrarie /ad ſᷣalternã ſub alterne.Et diligẽter aduertẽdũ ꝙ cũ ðꝛ/ꝙ ꝓpõnes de ↄtingkti ſpecialr capto ſũt ↄrie vł ſubcõtrarie: dʒ accipi oppoſitio ↄria ⁊ ſubcõtraria large: vt ſe extẽdit ad oppoſitionẽ ↄriã ſᷣm modũ enũciãdi:et ſubcõtrariã hᷣm modũ enunciãdi/ ⁊ nõ ſᷣm legt᷑: qꝛ due Zrie de cõtingẽti ſpeciałr capto ſũt aliañ ſimł vere: vt oĩs deꝰ nõ ↄtingẽter nõ eſt deꝰ: et oĩs de⸗ nõ ↄtingẽter eſt deꝰ: et aliqñ ſimul falſe/ vt oĩs hõ nõ ↄtingẽter nõ eſt currẽs:et oĩs hõ nõ ↄtingẽter eſt currẽs. De ſubcõtrarijs ptʒ:nã iſte ſũt ſimł fal/ ſe/ deꝰↄtingẽter eſt deꝰ/ ⁊ de ↄtingẽter nõ eſt deꝰ: ⁊ aliꝗ ſimł pᷣe:vt hõ ↄtingẽter eſt currẽs /hõ ↄtin/ genter nõ eſt currẽs.Et aduerteſꝙ oĩs ꝓpõ de cõ tingẽti ſpeciałr capto in q̃ negatio nõ ponit᷑ ad cõ tingẽs eqͥualet vni hypothetice copulatiue/cuius ma ꝑs eſt affirmatiua de poſſibili/ ⁊ ſcða negati ua in q̃ poſſibile nõ negat᷑:vt iſta/ ſoꝛtes ↄtingkter currit:eqͥualet illi/ſoꝛtes poſſibꝛir currit/ et ſoꝛtes poſſibitr nõ currit. At vt dicũt aliqͥ eqͥualet copula tiue cuiꝰ ᷣma ꝑs eſt negatiua de neceſſario/ ⁊ ſcðᷣa negatiua de poſſibii:vt pᷣdicta eqͥualet iſti/ſoꝛtes nõ neceſſario currit/⁊ ſoꝛtes nõ impoſſibiłr currit. Sʒ ſi negatio ponat ad ↄtingẽſſtũc eqͥualet diſiũ ctiue cõpoſite ex ꝑtibus ↄdicetibꝰ ꝑtibus copula/ tiue:vt ſoꝛtes nõ ↄtingẽter currit:equalet iſti/ſoꝛ⸗ tes impoſſibiłr currit/vel ſoꝛtes neceſſario currit. Sed ꝓ quãtitate modaliũ diuiſaꝝ ſupponit᷑ ꝙ tri plicit põt attẽdi.ſ.ex ꝑte ſubiecti: et ſic accipiat᷑ ſic ĩ illis de ineſſe. Scðo ex ꝑte modi:⁊ ſic ille de iſtis modis neceſſe ⁊ ĩpoſſibile ſunt vłes:⁊ ille de poſſi bili ⁊ ↄtingẽti ſunt ꝑticulares. Tertio põt attendi ex ꝑte vtriuſq;.Sʒ de quãtitate modaliũ cõpoſita rũ:Añdet᷑ ꝙ dʒ addi ſignũ ſicut in illis de ineſſe/⁊ attẽdi eodẽ mõ qᷓ;titas. Et aduerte/ ꝙ talia ſigna debẽt accipi ĩ neutro gñe cũ iſta ꝑticula ly.¶ Ad/ uerte vlteriꝰ/ ꝙ oĩs modalis cõpoſita eſt indefini/ ta/ niſi ponat᷑ ſignũ in neutro gñie: qꝛ tũc illa poſſʒ diſtingui:ꝛ vñ iſta/ ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile /eſt ĩde/ finita:qꝛ ſenſus eiꝰ eſt: talis ꝓpõ ſoꝛtes currit eſt poſſibilis.Et ſi debeat eſſe vłis /debeo dicere oẽ̃ ly ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile:et eſt ſenſus/ om̃is talis ꝓpõ ſoꝛtes currit eſt poſſibilis: et ꝓpoꝛtionabilir dicat᷑ de alijs: vt oẽm hoĩem currere eſt poſſibile⸗ eſt ĩdefinita. ¶ Et ſi qͥs dicat/ ibi ponit᷑ ſignũ vłe: g eſt vlis. Rñdet᷑ negãdo ↄſequẽtiã:ꝗꝛ tale ſignũ accipit᷑ materiałr ⁊ nõ vliter ſeu ſignificatiue.Ad uerte/ ꝙ ad hoc ꝙ aliqᷓ ꝓpoſitio modalis ſit cõpo ſita requirit᷑ ꝙ copula nõ modificet: ideo iſta non eſt modalis cõpoſita /deũ eſſe deũ/poſſibile eſt eſſe neceſſariũ.Et hec de ſcðo arti. Qtũ ad tertiũ ſit: omne ly ſoꝛ⸗ nullũ ly ſoꝛ/ tem currere tem currere eſt poſſibile eſt poſſibile Cormrarte 6 ℳ 3 ☛ᷣ 5 m 5 quoddam ly quoddã ly ſoꝛ/ ſoꝛtẽ currere tem currere nõ eſt poſſibile. eſt poſſibile. e rũſalis: Ad dandũ ↄtradictio/ Cõcluſio nẽ in modalibꝰ de eodẽ modo oꝑtet ponere negationẽ ad modũ:ſeruatꝭ tñ alijs ↄditionibꝰreqͥſitis ad ãdictoꝛias. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pᷣmã negat᷑ maioꝛ:⁊ ad ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ licz in illis de ineſſe ſingularis affirmatiua ⁊ ſin gularis negatiua ſimiliũ ſubiectoꝝ Zdicant:nõ tñ oꝑtet ĩ modalibꝰ:qꝛ hoc nõ ſufficit. Ad ſcðam ptʒ ſolutio. Ad tertiã ↄcedit᷑ totũ argumẽtũ:nec hoc eſt ↄtra dicta: qꝛ ↄcluſio intelligit᷑ in modalibꝰ de ſilidꝰmodis:nõ ſic aũt eſt in pᷣdictis:igit. Ad quar tã ↄcedit᷑ totũ argumẽtũ:nõ em̃ ſufficit dato ꝙ xe/ quirat᷑/ſed opoꝛtet ꝙ negatio ferat᷑ ad totũ aggte gatũ ex vᷣbo ⁊ modo.Ad qͥntã negat᷑ ↄña:non em̃ obſeruant᷑ alie ↄditiones redͥſite ad oppoſitionẽ cõtradictoꝛiã: q ly ens in neutro diſtribuit᷑/ qð tũ requirit᷑ ad dandas cõtradictoꝛias. Fo. 48 LC Ziber L Trum autẽ cõtraria eſt affirma tio negationi 7 oꝛatio oꝛationi/ que dicit qm̃ oĩs hõ iuſt eſt. . ſt ſt tertius ⁊ vltimꝰ tractatus huiꝰ li ſte e bꝛi ↄtinẽs vnicũ capim in quo mo utt talẽ q̃ſtionẽ:Atrũ ꝓpõni affirmatiue otrariek ꝓpõ de mõ enũciãdi Zrio aut ꝓpõ affirmatiua de pᷣdicato ↄrio:vt vtrũ huic ꝓpõni/ oĩs hõ eſt iuſt⸗ cõtrariet᷑ iſta/nullꝰ hõ eſt iuſt⸗:aut iſta/ oĩs hõ eſt iniuſtꝰ. Añdet /ꝙ poſtqᷓ ilia ã̃ ſunt in voce ſequũt᷑ illa ꝗ̃ ſunt in aia:iõ ſi opiniões.i.ꝓpõnes mẽtales ↄtrarient᷑ mẽtalibꝰ de mõ enũciãdi vł de extremis ↄtrarijs:ita etiã ⁊ vocales: ſed mẽtales ↄriant mẽ talibo de mõ enũciãdi:qð ꝓbat octo rõnibus. Hꝛi⸗ ma:opiniões rie nõ pñt ſimł eſſe vere:ſed opinio nes de extremis ↄrijs pñt ſimkł eſſe vere: vt ilte bo nũ eſt bonũ/ malũ eſt malũ:igit nõ ſũt ↄrie. Scðᷣa rõ:huic.ꝓpõni/ bonũ eſt bonũ ↄtrariat᷑ bonũ nõ eſt bonũ:g̊ nulla alia ſibi cõtrariat᷑:qꝛ vni tm̃ vnũ cõ/ trariat᷑. Tertia rõ: ꝓpõnes in qͥbꝰpᷣmo eſt vᷣitas ⁊ falſitas maxime riant᷑: ſed ſic eſt de illis q̃ ſũt de ʒrijs modis enũciandi ⁊ nõ de alijs:igit᷑. Auarta tõ. põni hᷣm ſe vere opponit᷑ ꝓpõ hᷣm ſe falſa ⁊ nõ hᷣm accidẽs:ſed illa bonũ eſt bonũ eſt ſᷣm ſevera:⁊ illa bonũ nõ eſt bonũ ſᷣm ſe falſa:igit᷑ opponit᷑ pꝛi me /⁊ nõ illa bonũ eſt malũ/q̃ eſt ſᷣm accidẽs falſa. Quinta rõ: opiniões rie debẽt plurimũ diſtare: ſʒ opinões de rijs modis enũciãdi mag diſtãt q; ille q ſunt de extremis /rijs:igit᷑. Sexta rõ:opi nioni vere ⁊ ſimplici ↄriat᷑ opinio falſa ⁊ ſimplex: ſed iſta ꝓpõ bonũ eſt bonũ eſt vera ⁊ ſimpłex: g ſi biriat᷑ lſta bonũ non eſt bonũ:⁊ nõ iſta/ bonũ eſt malũ q̃̊ impltcat aliã:⁊ nõ ecõtra. Septima rõ:cõ trarietas dʒ vnifoꝛmiter ſumi in oĩbꝰ oppoſitioni bus:ſ penes ↄrietatẽ extremoꝝ nõ põtvnifoꝛmit ſumi/ cũ multa ſũt extrema q̃ nõ habẽt 5ria. Octa ua rõ:ſicut ſe hʒ iſta/ bonũ eſt bonũ ad iſtã nõ bo/ nũ eſt bonũtita iſta bonũ nõ eſt bonũ ad illã nõ bo nũ nõ eſt bonũ:& ꝑ locũ a trãſmutata ꝓpoꝛtiõe/ſi/ cut ſe hñt iſte due nõ bonũ eſt bonũ/ et nõ bonũ nõ eſt bonũ:ita ſe hñt iſte due bonũ eſt bonũl et bonũ nõ eſt bonũ:ſed due pᷣme ↄriant᷑:igit᷑ due ſcðe. Et ſubdit/ꝙ nihil refert /ſi tales ꝓpõnes ſint vles vel indefinite: qꝛ eq̃ bñ in illis ſumit᷑ oppoſitio penes modũ enuncãdi ⁊ nõ penes extrema Sᷓria. ¶ Et ſubdit finaliter/ ꝙ enũciatio vera nõ /xiat᷑ enũcia/ tioni vere:Quia om̃e verũ om̃i vero ↄſonat. Querit vtrũ cõtrarietas in enũciatiõibus ſit ſumẽda penes ↄtrarietatẽ extre moꝛũ aut penes modos enũctãdi ↄtrarios. ¶ Ar guik pmo ſic: Nulle ſunt enũciatiões ↄtrarie: g& in eis nõ eſt ſumẽda /rietas nec penes Zrietatẽ extre moꝝy/ nec penes modos enũciadi 5ᷓrios. Añs pta: qꝛ ois enũciatio vocalis eſt vor:ſed nullt voci eſt alia vor 5ria: ⁊c. ¶ Scðo ſic: Oẽs enũciatiões ʒriant adinuicẽ aut aliã ⁊ aliq nõ:nõ oẽs vt notũ eſt:nec alĩ: qꝛ nõ videt᷑ maioꝛ rõ de aliqͥbus qᷓ; de oĩbus/ cũ nõ magis repugnãt aliq̃ ꝓpõnes ad eſſe ſimul in eodẽ ſubiecto qᷓ; alie:& nulle ꝓpõnes ſũt Zrie. ¶ Tertio ſic:Dicit phᷣs ĩ poſtpdicamẽtis ꝙ iſte ſunt Zrie/ ſoꝛtes eſt languidꝰ/ſoꝛtes eſt ſanꝰ: g rietas ẽ ſumẽda penes extrema /ria et nõ penes modos enũciãdi. ¶ Quarto ſic:Ille ꝓpõnes ma gis debẽt dici cõtrarie q̃ cõtrarietate rerũ magis ſunt repugnãtes:ſed enũciatiões de extremis cõ/ trarijs ſunt huiuſſ modt:igit᷑. ¶ Quinto ſic: Enun ciationes q̃ ſunt de extremis ↄtrarijs habẽt maio 1I rẽ diſtãtiã ⁊ magis opponunt᷑ qᷓ; ille q̊ ſunt de cð/ trario mõ enũciandi:qꝛ plus redrit᷑ ad verificãdũ affirmatiuã de pᷣdicato ↄrio qᷓ; ad veriſicãdũ nega tiuã:igi᷑. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣs in textu. In ãſtio ne ſicut in ceteris erũt tres articłi. S65 ad pᷣmũ. ·* j ,41 G p veclaratione ꝗᷓ Pꝛimo ſciẽdũ ſtionis ſupponit᷑ pu mo ꝙ opinio põt capi duplr. Vno mõ ꝓ ꝓpõne mẽtali cui ſuboꝛdinat᷑ ꝓpõ vocalis:⁊ ſic accipit in textu opinio. Alio mõ accipit᷑ ꝓ aſſenſu vel diſſen ſu quo aſſentimꝰ vel diſſentimꝰ alicui cõplexoſiue talis aſſenſus vel diſſenſus ſit cũ foꝛmidine de op poſito ſiue nõ. Alio mõ capit᷑ ꝓ aſſenſu vel diſſen/ ſu q̊ aſſentimꝰ alicui cõplexo cũ foꝛmidĩe de oppo ſito:qͥ dẽ aſſenſus nõ eſt niſi noticia adheſiua vel iudicatiua ãᷓ iudico affirmatiue de aliã cõplexo:et diſſenſus q̃ iudico negatiue de aliqͥ cõplexo/⁊ hoc reſpectu eiuſdẽ ſubiecti. Scðᷣo ſupponit᷑/ꝙ capiẽ do opinionẽ pᷣmo mõ.ſ.ꝓ ꝓpõne mẽtali duplr po teſt intelligi vnã opinionẽ /riari alteri. Pꝛĩo qͥ ad eſſe ſimul in eodẽ ſubiecto:et hoc mõ opinides nõ Zriank/ etiã de modis enũciãdi 5rijs: qꝛ tales pñt ĩmul eſſe in intellectu: nã intellectus põt foꝛmare ꝓpõnẽ hypotheticã cõpoſitã ex ↄrijs vel Zdicto/ rijs. Auo mõ põt itelligi ꝙ ↄrient᷑ q; ad hoc ꝙ nõ pñt ſimł eſſe vere:⁊ h mõ opiniões de ↄtrario mõ enũciandi bñ ↄtrariant᷑. Tertio ſupponit᷑/ꝙ ſi ca/ piat᷑ opinio ſcðo mõ.ſ.ꝙꝓ aſſenſu vł diſfenſu/ tunc opiniões e ꝗ̃ nõ ſunt niſt aſſenſus vł diſſenſus ↄtrariant qhᷣtũ ad h̊ qð eſt eſſe ſimul in ĩtellectu:⁊ quo ad ᷣ̊ qð eſt vere ſimł enũciari.Añ nõ põt ĩtel/ lectꝰ ſimł de eodẽcõplexo br̃e aſſenſuʒ ⁊ verle, j gO— ꝓpõnes pfit di Scdðo ſciendũ Zrie duplr. Ano mõ ex ꝑte materie.i.ex ꝑte extremoꝝ:⁊ ſic ille ꝓpõnes dicunt᷑ Zrie q̃ ſũt de cõtrario extremo vel Zrijs ex tremis: vt ſoꝛtes eſt ſanꝰ/ſoꝛtes eſt lãguidꝰ: bonũ el. bonũ/ ⁊ malũ eſt malũ. Añ extrema ria ſunt q̃ ſimul de eodẽ verificari nõ pñt ⁊ ſe habẽtia poſitt ue:vt albũ nigrũ /ſanũ ⁊ lãguidũ.Scðo mõ ꝓpõ nes pñt dici ↄtrarie gr̃a foꝛmei.rõne modi enũci/ andt ↄtrarij/cuiuſmodi ſũt vłis affirmatiua ⁊ vlis negatiua:vt qᷣͤlibet bõ currit/nułlꝰ hõ currit: et de iſtis eſt dubitatio textꝰ/vtrũ mag opponãt᷑ tales ꝓpõnes:ſeu vtrũ ab ipſis magꝭ ſit ſumẽda cõtra/ rietas qᷓ; aꝓppõnibꝰ de extremis ↄtrarijs. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe eſt vlteriꝰ aduertẽdũ /ꝙ aliã dicunt᷑ cõ trariari adinuicẽ dupłr. Ano mõ Zrietate incõple ra ſeu terminoꝛũ: ⁊ ſic ꝓpõnes de extremis ↄrijs mag ↄriant᷑. Alio mõ rietate cõplexa q̃ ſe tenet ex ꝑte copule:⁊ ſic.ꝓpõnes de ʒrijs modis enũciã di dicunt᷑ magꝭ ↄriari:⁊ ex ꝑte ipſan magꝭ dʒ attẽ di ↄrietas qʒ ex ꝑte aliarũ:qꝛ magꝭ repugnãt ad eẽ ſimt veras/ cum nunqᷓ pñt ſimul eſſe vere:⁊ tñ ille de extremis contrarijs poſſunt ſimul eſſe vere:vt iſte ſunt ſimul vere:bonũ eſt bonũmalũ eſt malũ: que ſunt de extremis cõtrarijs. Ia [,7 qG— qũm dicit᷑ in textu ꝙ Tertio ſciẽdũ iſte due ſunt rie:bo⸗ nũ eſt bonũ /⁊ bonũ nõ eſt bonũ:ibi accipit ariſto/ teles ↄrietatẽ large/ vt ſe extẽdit ad ꝓpõnes qͥ par ticipat legẽ ↄtrarioꝛũ:⁊ illud ſibi ſufficit ad ſuũ ꝓ⸗ poſitũ. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe eſt aduertẽdũ ꝙ ꝓpõ nes pñt dici ↄtrarie dupłr. Ano mõ ſᷣm legẽ ⁊ mo dũ ſimł:puta ãᷓ ſic ſe habẽt/ ꝙ vna eſt vlis affirma tiua/⁊ aliavlis negatiua ↄſimiliũ ſubiectoꝛũ ⁊ pᷣdi catoꝛũ:obſeruatꝭ tñ alijs ↄditionibꝰreqᷓſitis ad cõ trarias. Et ſic iſte nõ ſunt ↄtrarie:bonũ eſt bonũꝛ Peri hermenias A Vbonũ nõ eſt bonũ.Alio mõ dicunt᷑ ꝓpõnes 5rie ßm legẽ/ puta que ſũt diuerſe ã̃litatis ⁊ ↄſimilium terminoꝝ q̃ nõ pñt eſſe ſimul vere.Eẽt ſic ille ꝓpõ/ nes bonũ eſt bonũ:⁊ bonũ nõ eſt Pan ſar Zrie. 1 gG adhuc circa text Quarto ſciẽdũ aaeuci acere tates. Pꝛima:an iſte due:oĩs hõ eſt iuſtus/ oĩs hõ eſt iniuſtꝰ /ſint de pᷣdicatis ↄtrarijs/vt videt᷑ dice/ re textus. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ oĩs terminus cõpoſitus ex iſta pᷣpoſitiõe in/⁊ termino poſitiuo põt capi tripfr:ſcʒ ↄtrarie ᷣuatiue ⁊ negatiue.Et ideo iſte terminꝰiniuſtus/ põt capi tripłr. Ano mõ ↄtrarie vt ĩpoꝛtat habitũ ↄtrariũ iuſticie: et ſic ille ꝓpõnes:oĩs hõ eſt iuſtus/ oĩs hõ eſt iniuſtus: ſũt vñ de extremis ↄtrarijs. Alio mõ capit᷑ pꝛiuatiue ꝓ illo qͥ nõ habet iuſticiam /natus eſt tñ habere:et ſic puer ðᷣꝛ iniuſtꝰ. Alio mõ negatiue:⁊ ſic tmñ va/ let ſicut nõ iuſtus:quẽadmodũ lapis ðꝛ intuſtus. ¶ Scda difficultas/quõ intelligi᷑ ꝙ ꝓpõnes de mõ enũciandi /rio ſunt pꝛimo vere q; ꝓpõnes de extremis ↄtrarijs. Rñdetur ꝙ rõ eſt: qꝛ ꝓpõnes de mõ enũciandi ↄtrario magis appꝛopinquãt ad pꝛimũ pꝛincipiũ qᷓ; ꝓpõnes de extremis ↄtrarijs: qꝛ in ipᷣis ꝓpõnibꝰ de mõ enũctandi ↄtrario ſemꝑ idẽ affirmat᷑ ⁊ negat᷑ de eodẽ: qð nõ fit in ꝓpõni/ bus de extremis contrarijs. ¶ Tertia difficultas quõ intelligit᷑ ꝙ iſta ꝓpõ/ bonũ eſt bonũ eſt hᷣm ſe vera:⁊ iſta/ bonũ nõ eſt bonũ ſᷣm ſe falſa:⁊ iſta bo/ nũ eſt malũ ſᷣm accidẽs falſa.Añdet᷑/ ꝙ ideo dicit ᷣm ſe vera vel ßᷣm ſe falſa:qꝛ manifeſtiꝰ eſt vera vł manifeſtiꝰ falſa.Añ iſta ẽ manifeſtiꝰ falſa:bonũ eſt nõ bonũ:qᷓ; iſta/ bonũ eſt malum:ideo ðꝛ ſᷣm ſe fal ſa.Et hec de uͤmo TetieldAme eumee 7 7 trũ enũciatio/ D ubitat Pꝛimo nesvocaleſ ⁊ ſcri pte eodẽ mõ ↄtrariet᷑ ſicut mẽtales. Pꝛo cuiꝰ ſolu tiõe/ ſupponit᷑ ꝙ ſic ꝓpõnes vocales ⁊ ſcripte/nõ dicunt᷑ vere neq; falſe:niſi qꝛ ſuboꝛdinant᷑ mẽtali/ bus veris vel falſis:ita ꝙ veritas ⁊ falſitas pꝛimo ↄueniũt ꝓpõni mẽtali qᷓ; ꝓpõni vocali vł ſcripte: ſic etiã ꝓpõnes vocales vł ſcripte nõ dicunt᷑ cõ/ trarie:niſi qꝛ ſuboꝛdinant᷑ mẽtalibus ↄtrarijs.Ex q̊ ſequit᷑ꝙ ↄtrarietas pᷣmo ↄuenit mentalibus qᷓ; vocalibus ⁊ ſcriptis:⁊ qꝛ ↄuenit mẽtalibꝰ ſᷣm con trarios modos enũciandi:vt ꝓbant octo rõnes in textu:ideo cõuenit vocalibꝰ ⁊ ſcriptis ſm modos enũciandi. ¶ Sed reſtat alia difficultas/ quõ intel ligit ꝙ ꝓpõnes de ↄtrarijs modis enũciãdi magꝭ diſtant qᷓ; ꝓpõnes de extremis contrarijs: vt iſte magis diſtant:bonũ eſt bonũ/ bonũ nõ eſt bonuz: qᷓ; iſtebonũ eſt bonũ/ bonũ eſt malũ. Rñdet᷑ ꝙ ſic intelligit᷑:qꝛ affirmatio ⁊ negatio magꝭ diſtant qᷓ; affirmatio et affirmatio. Sed ꝓpõnes de modis cõtrarijs enũciandi ſe habẽt ſicut affirmatio ⁊ ne/ gatio:nõ aũt ꝓpõnes de /rijs extremis. ¶ Sed adhuc eſt alia difficultas:quõ intelligit᷑ ꝙ iſta bo/ nũ nõ eſt bonũ eſt ſimplicioꝛ qᷓ iſta bonũ eſt malũ: cũ in iſta bonũ nõ eſt bonũ/ ſint plures termini qᷓ; in iſta bonũ eſt maluz/ ſaltẽ offictalr. Añdet᷑ ꝙ iſta bonũ eſt malũ ðꝛ minus ſimplex: qꝛ implicat iſtaʒ ꝓpõnem/ bonũ nõ eſt bonũ:deo ðꝛ magis cõpoſi ta qᷓ iſta bonũ nõ eſt bonũ:qꝛ iſta bonũ nõ ẽ bonũ nõ implicat iſtã bonũ eſt malũ:iõ ðꝛ eẽ ſimplicioꝛ. 1 Atrũ argumẽtũ Dubitatur ſcðo a trãſt eeer ꝓ⸗ poꝛtione qͥ̊ ariſtoteles vtitur in octaua rõne teneat vliter in oidus terminis. Pꝛo cui? ſolutiõe ſuppo/ nit᷑ ꝙ ꝓpoꝛtio eſt habitudo vniꝰãntitatis ad aliã: Fo. 49 vt habitudo duoꝝ ad qᷓ̃ttuoꝛ ðꝛ ꝓpoꝛtio. Sed ꝓ/ ¶ 4 poꝛtionabilitas /eſt habitudo vniꝰ ꝓpoꝛtionis ad Sco. lib. r. aliã:vt ſic ſe hñt octo ad q̃ttuoꝛ:ita ſex ad tria.Sʒ diſtiĩ. 36.q. trãſmutata ꝓpoꝛtio/eſt qñ facta ꝓpoꝛtiõe pᷣmi ad vnica in ſo ſcðᷣm/⁊ tertij ad q̃rtũ trãſmutat᷑ pᷣmũ ad tertiũ/ et lu.argu. ſcðʒ ad q̃rtũ:vt ſic ſe hñt ſex ad tria:ita duo ad q̃t/ S.ꝑ idẽ ad tuoꝛ: ſed ſex excedunt qᷓ̃ttuoꝛ ĩ tertia ꝑte:; tria ex/illud. cedũt duo in tertia ꝑte. Hoc ſuppoſito ðꝛ/ꝙ argu ꝑmutata ꝓ mẽtũ a trãſmutata ꝓpoꝛtiõe ꝓpᷣe tenet in q̃ntitati/ poꝛtio acci bus. Dico etiã ꝙ bñ tenet in termĩs /dictoꝛijs et pit᷑ ab euclẽ termĩs ↄuertibilibꝰ:⁊ h̊ eſt qð cõiter ðꝛ/ꝙ iſtud ar de lib..ſcõ gumẽtũ tenet in oĩbꝰ qᷓ;tũ ad ↄdicere ⁊ ↄuerti.i.in cluſio.16 termĩs ↄdictoꝛijs ⁊ ↄuertibilibꝰ:ſʒ in alijs nõ opoꝛ tet ꝙ teneat/ ſed magis cõmittit᷑ fallacia ↄñtis:vt ptʒ arguẽdo ſic:ſicut ſe habet hõ ad nõ hoĩem/ ſic aial ad nõ aĩal:;ͥ ꝑ locũ a trãſmutata ꝓpoꝛtiõe:ſiẽ ſe hʒ hõ ad aĩal /ita nõ hõ ad nõ aĩal: ſʒ oĩs homo eſt aĩal:6ᷓ oĩs nõ hõ eſt nõ aĩal.Siłr non ſequif᷑:ſið Quõ vale⸗ ſe hʒ ſuꝑficies ad hãc ſuꝑficiẽ/ ſic coloꝛ ad hũc co/ at argu. a loꝛẽ:ſed ſuꝑficies nõ põt eſſe ſine coloꝛe:̊ hec ſuꝑ/ IeSn. 2 ficies/nõ poteſt eſſe ſine hoc coloꝛe. Siłr nõ ſeqt᷑: poꝛtiõe 2 ſic ſe bʒ coꝛpus ad hoc coꝛpꝰ: ita locus ad hũc lo/ die ſco.ii cũ:ſed coꝛpꝰ nõ põt eſſe ſine loco:; hoc coꝛpꝰ non diſ. 43 a.4. pöt eſſe ſine hocloco. Silr nõ ſeqͥtur:ſicut ſe habʒ in reſpõ u ens ⁊ nõ ens ſic poſſibile ad impoſſibile:ſed omne i uſdã arg ens eſt poſſibile:aᷓ om̃e nõ ens eſt unoähile poſt opi 3 7 circa illud di/„50 Dubitatur tertio ctũ ꝙ om̃iveꝝ om̃i vero ↄſonat:et nullũ veꝝ repugnat ðo: vtrũ ſit vex.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ſi om̃e veꝝ oĩ vero cõſo/ naret: ſeq̃ret᷑ ꝙ oẽveꝝ ſeq̃ret᷑ ad om̃e verũ.i.ꝙ q̃li bet ꝓpõ ða/ ſeqᷓret᷑ ad ꝓpõnẽ verã:qð ẽ falſum:nõ enim ſeqͤtur ſoꝛtes eſt hõ:g ſoꝛtes bibit:tñ ambe ꝓpõnẽs pñi ſimul eẽ vᷣe. Et ꝙ nõ ſequat᷑ patet:qꝛ añs põt eẽ veꝝ ↄñte exñte falſo.Et ꝙ ſeqt᷑ ꝓbat᷑ ꝑ„ alið dictũ cõe. Quo dlibet cũ qͥlibet vł eiꝰ oppoſi/ tũ ſtat:li em̃ ad ꝓpõnẽ verã/nõ ſeq̃ret᷑ ꝓpõ vera: tũc oppoſitũ eius qð erit falſum ſtabit cuʒ illo/ꝗqͥðᷣ nõ videt᷑ ꝓbabile. Pꝛo rñſione ſupponit᷑ ꝙ qñ ðꝛ om̃e veꝝ oĩ vero ↄſonat ſic intelligit᷑:id eſt /ꝙ nul la ꝓpõ vera repugnat ꝓpõni vere/ſʒ põt cũ ea ſta re.Et ſi qͥs dicat/ due ꝓpõnes vere pñt opponi ad inuicẽ:vt ptʒ de duabꝰſubcõtrarijs ⁊ ſubalternis: ⁊ etiã ð duabꝰʒrijs de ↄtingẽti ſpẽałlr capto.Rñ/ det/ ꝙ nõ ſeqͥt᷑ iſte ꝓpõnes opponũtur adinuicẽ: sS repugnãt:qꝛ ꝓpõnes repugnare nõ eſt eas non poſſe eẽ ſimul vᷣas:qꝛ tũc iſta ꝓpõ nulla ꝓpõ eſt ne gatiua/ vł iſta oĩs ꝓpõ eſt ꝑticularꝭ repugnarent cuilibet ꝓpõni /eo ꝙ nõ poſſent eẽ ſimł᷑ vᷣe cũ alijs ꝓpõnibꝰ:⁊ ita oppoſita eaꝝ ſeq̃rent᷑ ad qðlibʒ:qð eſt falſum/ nõ em̃ ſeqͥt chimera nõ eſt:&̊ ali ꝓpõ ẽ affirmatiua. Sʒ dicunt᷑ ppõnes repugnare ꝗᷓ ſic ſe hñt ꝙ ĩpoſſibile eſt ita eẽ ſiẽ adeq̃te pᷣcat᷑ ꝑ vnã dũ ita ẽ ſicut ſᷣcat ꝑ aliã.Etiã qñ ðꝛ ꝗðlibet cũ qͥli/ bet/ vel eis oppoſitũ ſtat/ nõ eſt idẽ ſtare ſicut ſeqͥ. Añ ꝓpõnes ſimul ſtare nõ eſt alið qᷓ adinuicẽ nõ repugnare:ideo nõ ſeqͥt᷑ iſta ꝓpõ ſtat cũ illa:̊ ſeqͥ tur ad illã.Et hec ð doaldietg, Lrui zc Vin ſit: reſpõſalis: In enũctatiõibꝰ vo Cõcluſio calibꝰ ⁊ ſcriptꝭ ſumẽda eſt Srie tas penes modos enũciandi rios:qꝛ talit ſumit᷑ in mẽtalibꝰ:vt ꝓbatũ ẽ in textu. ¶ Ad rões añ op poſitũ. Ad pᷣmã ðꝛ/ꝙ enũciatiões nõ dicũtur /rie intrinſece ⁊ foꝛmalr/vel ex eo ꝙ nõ pñt ſimul aſſe in eodẽ:ſʒ qꝛ nõ pñt ſimł eẽ vᷣe.Siir dicat᷑ ad ſecũ dã.Ad tertiã ðꝛꝙ phs nõ intellexit eas eẽ ſimpłr Zrias:ſed intellexit ꝙ ſũt enũciatiões de pᷣdicatis xijs.Ad q̃rtã ðꝙ licʒ ꝓpõnes de qicatiaʒ rijs Liber magis repugnent ex ꝑte materie ſeu terminox:tñ /rie de modo enunciandi magis repugnãt repu gnantia q̃ ſe tenet ex parte foꝛme ſeu in veritate. Et ſimiliter dicatur ad quintã. Pꝛime partis logices Ariſto.finis. Pꝛimus liber pꝛioꝛũ analyticox· ˖˖ Rim opoꝛtet di⸗ X cere circa qͥd /et de ã eſt intẽtio. Quo- niã circa demõſtra tionẽ et de demon- mſtratiua diſciplina: Deinde determia⸗ —— re quid eſt pꝛopoſi tio⁊ qͥd termin“/⁊ qͥd ſyilogiſmꝰ ⁊ qͥs ꝑ- fectus /⁊ quis imꝑfectus. eſt pꝛimus liber pꝛioꝛũ analyti/ coꝛũ ariſtotelis /in qͥ̊ determiĩat᷑ de ſyllogiſ * 4 mo ſimplr dicto. Et diuidit᷑ ĩ duos libꝛos ꝑtiales. In pᷣmo determĩat de ſyllogiſmo ſimpir dicto. In ſcðo determĩat de poteſtatibus ſeu de ꝓpꝛietatibꝰ ipᷣiꝰ ſyllogiſmi:et etiã de ſpẽbꝰ argumẽtatiõis. Pꝛimus diuidit᷑ in duas ptes/ſcʒ in ꝑtẽ ꝓhemialẽ:⁊ partẽ executiuã. In ꝑte phemi ali ſic ꝓcedit. Opoꝛtet ᷣmũ.i.pᷣmo dicere circa qͥd eſt ⁊ de qᷓẽ intẽtio huiꝰlibꝛi:qm̃ eſt circa demõſtra tionẽ ⁊ de diſciplina demonſtratiua. Deiñ opoꝛtʒ dicere/ qd eſt ꝓpõ/qͥd terminꝰ/qͥd ſylłs/qͥd ſyllus ꝑfectꝰ/dͥd ſyllogiſmꝰ imꝑfectꝰ/qͥd de oĩ/qͥd de nul lo. Pars aũt executiua diuidit᷑ in ſeptẽ tractatus. In omo determiĩat de yncipijs materialibꝰ ipᷣius ſyllogiſmi/⁊ etiã foꝛmalibus.Et diuidit᷑ in ãttuoꝛ capitla. In pᷣmo determĩat de ᷣncipijs materiali/ bus ipᷣiꝰ ſyllogiſmi q̃ ſũt ꝓpõ ⁊ terminꝰ. Et ᷣmo de ꝓpõne:dicẽs/ ꝙ ꝓpõ eſt or̃o affirmatiua vł ne gatiua alicuiꝰ de aliqͥ vel alicuiꝰab aliq. Deinde di uidit eã: dicẽs/ꝙ ꝓpõnũ alia eſt vlis/alia ꝑticula⸗ ris/ ⁊ alia ĩdefinita. Pꝛopõ vlisſẽ illa q̃ oĩ aut nul li ineſſe ſᷣcat.Particulart/eſt illa q̃ alicui aut alicui nõ ineſſe pᷣcat mediãte ſigno ꝑticulari. Indefinita eſt q̃ ineẽ aut nõ ineſſe ſᷣcat ſine ſigno vłli aut ꝑticu lari: vt Zrioꝛũ eadẽ eſt diſciplina.Deinde inciden/ talit᷑ ponit ↄueniẽtiã⁊ differentiã int᷑ ꝓpõnẽ diale cticã ⁊ demõſtratiuã:dicẽs/ꝙ ꝓpõ demõſtratiua/ eſt altera ꝑs 5dictiõis/ſcʒ vᷣa ⁊ neceſſaria.Qð ꝓ/ bat/ qꝛ demõſtratoꝛ nõ interrogat rñdẽtẽ: ſʒ ſumit ſibi alterã ꝑtẽ ↄdictiõis q̃ eſtvera ⁊ neceſſaria. Sʒ ꝓpõ dialecticaſeſt interrogatio ↄdictiõis: eſt em̃ altera ꝑs 5dictiõis q̃ eſt ꝓbabilis:mõ ſtat bñ vtrã q; ꝑtẽ ↄdictiõis eẽ ꝓbabilẽ ⁊ apparere verã: ideo vtraq; ꝑs dictiõis/põt dici ꝓpõ dialectica:ideo cõiter ðꝛ ꝙ ꝓpõ dialectica/eſt q̃ interrogat vtrãq; ꝑtẽ ddictiõis. Deinde ponit ↄuententiã: dicẽs/q ex vtraq; ꝑte fit ſyllogiſmꝰ. Nã qͥ demõſtrat ⁊ etiã q̃ interrogat ſyllogiſat. Seinde diffinit terminuz: dicẽs/ terminꝰ eſt in quẽ reſolui᷑ ꝓpõ vt in pᷣdica tũ ⁊ ſubiectũ /appoſito eſſe vł nõ eſſe/id eſt mediã te copula affirmata vel negata. ¶ Syllogiſmus vero eſt oꝛatio/in qua poſitis aliquibus /aliud quidẽ a poſitis ex neceſſitate cõſequit᷑ ex ipᷣis eſſe. ¶ In hoc ſcðo capitło phᷣ̊s tria facit. Pꝛimo diffi 1 nit ſyllogiſmũ:dicẽs:Syllogiſmus /eſt ofo in d ¶ buſdã poſitꝭ/ aliud qͥdẽ ab his q̃ poſita ſũt ex ne/ ceſſitate accidit/eo ꝙ hec ſũt.i.eo ꝙ pᷣmiſſe ſũt to/ talit᷑ diſpoſite. Deinde ĩnuit diuiſtonẽ ſyllogiſmi in ſyllogiſmũ ꝑfectũ ⁊ ſyllogiſmũ iꝑfectũ. Et diffi nit mẽbꝛa huiꝰ diuiſiõis. An ſyllogimꝰꝑfect,/eſt q̃ nulliꝰ alteriꝰindiget pᷣter ea qᷓ ſumpta ſũt vt ap/ pareat neceſſariꝰ. Sed ſyllogiſmꝰimpfecrꝰ/eſt qͥ in diget vniꝰ aut pluriũ q̃ qͥdẽ ſunt neceſſaria ꝑ ſum/ ptos termĩos ⁊ nõ ꝑ ſumptas ꝓpões.Deinde de termiĩat de pᷣncipijs regłatiuis ſyllogiſmi:dicens/ ꝙ dici de oĩ eſt gſi nihil ẽ ſumere ſub ſubo de q̊ nõ dicat pdicatũ.Sʒ dici de nullo eſt ꝗñ nihil eſt ſu/ mere ſub ſubiecto a qͥ nõ kemeet rcarſ. ſine ſ Atrũ diffinitiones ſyllogiſm Queritur termĩ ⁊ꝓpõnis ſint a ptʒo ſui ficiẽter aſſignate. Arguit᷑ pᷣmo 5 diffinitionẽ ꝓpõ nis:qꝛ ipᷣa nõ ↄuenit ſoli ꝓpõni nec oĩ: igit᷑ nõ eſt bñ aſſignata. Añs ptʒ:qꝛ ↄuenit iſti ofoni /deũ nõ eẽ:⁊ etiã ↄcluſioniſꝗ̃ nõ eſt ꝓpõ: qꝛ ipa nõ ponit᷑ ꝓ alio. Q aũt nõ ↄueniat oĩ ptʒ:qꝛ nõ ↄuenit.ꝓõ ni hypothetice: etiã iſti chimera ẽ chimera.Scðo ſic arguit᷑ ↄ diffinitionẽ termĩ:copula eſt terminꝰ: ⁊ tñ ſibi nõ ↄuenit diffinitio termi:igit᷑. Silr tmi/ ni ſimplices ſũt t᷑mĩ:⁊ tñ ipᷣis nõↄuenit pᷣdicta diſ finitio. Tertio ſic arguit:ſi diffinitio termĩ eẽt bo/ na/ ſeqret᷑ ꝙ ꝓpõ ſoſũ cõponeret᷑ ex ſubo ⁊ pᷣdica/ to:ↄſs eſt falſum:qꝛ etiã cõponit᷑ ex copla.Quar to ſic õ diffinitionẽ ſylli:nuſlũ cõplexũ diffinit᷑:ſʒ ſyllus eſt qͥd cõplexũ:igit᷑. Itẽ ↄcluſio ↄtingenter ſeqt᷑ ex pᷣmiſſis: male ðꝛſq; de neceſſitate ſeqͥtur. Quito ſic arguit᷑:ipᷣa nõ ↄuenit oĩ ſyllo/cũ nõↄue niat enthymemati qð ẽ bᷣe ſylls:vt ðꝛ.j.poſterioꝝ In oppoſitũ ẽ phᷣs ĩ textu. In Ase t Feogaes⸗ 7 qp hic ſolũ diffini Pꝛimo ſciendũ as tathegouca ð ſimplici copła:cuiꝰ rõ eſt/ qꝛ ſolũ hᷣ phᷣs determi/ nat de ſyllis cathegoꝛcl:ad qᷣꝝ cõpõnem ſufficiũt ꝓpõnes cathegoꝛice licet tñ ipſe ſylius ſimpfr ſit vna ꝓpõ hypothetica/puta ↄditiõalis vł rõnalis: nec tñ ſeqͥt qlibet ſylłs eſtpꝓpõ hypothetica: qͥli bet ſyltus eſi hypotheticꝰ. Mã ſvllus nõ ðꝛ hypo theticus /eo ꝙ ſit ꝓpõ hypothetica:ſʒ qꝛ cõponit᷑ ex plibꝰ hypotheticis/cuiuſmodi ſũt argumenta/ tiões qͥbꝰarguimꝰ a tota coplłatiua a tota diſicti/ ua a tota ↄditiõali:⁊ ſic de alys ↄctijs hypotheti cis: ſitr ſyltus nõ ðꝛ iõ cathegoꝛicꝰ/eo ꝙ ſit ꝓpõ ca thegoꝛica:ſʒ qꝛ cõponit᷑ ex pĩbꝰ cathegoꝛicis. Ad uerte vlteru/ ꝙ ly vk in diffinttiõe ꝓpõts/ debz ca⸗ pi vt ↄiũgit int termĩos/ ⁊ nõ vt ↄiungit int᷑ ꝓpõ/ nes. Nã ſi ↄiungeret ini ꝓpões eẽt diſiũctiua fal ſa cũ q̃libet ꝑs eiꝰ eſſet falla: ꝑtes eiꝰ eẽnt iſte oĩs ꝓpõ eſt affirmatiua alicuiꝰ de aliã/vel oĩs ꝓpõ eſt negatiua ⁊c̃.mõ notũ ẽ ꝙ ãlibet ꝑs eſt falſa. Difft nit᷑ etiã ꝓpõ indicatiua:⁊ ꝑ hocremouet᷑ iſta ho/ minẽ eẽ currentẽ:⁊ in eiꝰ diuiſiõe diuidit ꝓpõ de ſubo ſimplici/⁊ nõ de ſubiecto mixte ãntitatʒ. Añ phs ſub indeſinita cõpᷣhẽdit ꝓpõnem ſingularẽ q̃ bᷣcat aliqͥd ineſſe vł nõ ineſſe ſine ſigno vłi aut ꝑti/ culari. Vñ ſiẽ ꝓpõ ꝑticularꝭ aut indefinita ſit apta intrare ſylim:ita ⁊ ſingłaris:ideo debet intelligi it lud dictũ cõe ꝙ de pticularibꝰ indefinitis ⁊ ſingła ribus idẽ eſt iudiciũ/qᷓ;tũ ſupple ad ſyllogiſandũ de medio cõi.Ex his ptʒ ꝙ diffinitio ꝓpõnis ſic ẽ intelligẽda: ꝓpõ cathegoꝛica ſupple ĩdicatiui mo di de copula ſimplici ⁊ ſimplics q̃ntitatis/eſt or̃o affirmatiua alicuiꝰpᷣdicati ⁊ nõ pluriũ ð aliã ſubo ⁊ nõ de pluribꝰ: vt negatiua alicuiꝰ pᷣdicati ⁊ non A Sco.. diſ. 2. q.⁊. in ſo lu argu. B Pꝛioꝛum pluriũ de aliqᷓ ſubo ⁊ nõ de płibꝰ. Et ðꝛ alicuiꝰ de aliq̃/ad dꝛñam ꝓpõnis hypothetice in ã plurima pᷣdicãt᷑:⁊ etiã ad dꝛñam ꝓpõnis/in q̃ enũciant᷑ pla de vno vel vnũ de plibꝰ vel plura de pluribꝰincon iũcte.Aduerte ꝙ ĩ diffinitiõe ꝓpõnis magꝭ ponit᷑ affirmattuũ ⁊ negatiuũ qᷓ;veꝝ vlł falſuʒ:qꝛ ſylli ma gis dicũt᷑ variari penes affirmatiuũ ⁊ negatiuũ qᷓʒ penes veꝝ ⁊ falſuʒ/ cũ ibi determinet᷑ de ſyllo ſim plicit qͥ nõ reſpicit veritatẽ ꝓpõnum. Gcdðo ſciendũ circa diffinitionẽ ꝓ⸗ põnis incidit tał dif ficultas:an eadẽ ꝓpõ ſilł ſit affirmatiua ⁊ negatia vłis ⁊ ꝑticulari: ſiẽ iſta ꝓpõ chimera eſt vlnõ eſt: vtrũ ſic affirmatĩa vel negatĩa. Rñdẽt aliqͥ ꝙ ẽ af/ firmatia.Qð ꝓbãt/qꝛ iſtiꝰ ꝓpõnis pᷣncipał ꝑs co/ pule nõ negat:igit᷑ ẽ affirmatia.Añs ptʒ /qꝛ in illa põne lyvel/ að ẽ pᷣncipalioꝛ ꝑs copule nõ negat᷑. cðo ſic:oĩs ꝓpõ ẽ affirmatiua vł negatiua: ſʒ ta lis nõ ẽ negatiua:igit᷑ ẽ affirmatiua. Alij rñdẽt et ꝓbabiliꝰꝙ talis ꝓpõ nõ ẽ affirmatiua nec negati ua:ſʒ affirmatia ⁊ negatĩa ſil. Et ꝙ ñ ſit affirmatia tm̃ ptʒ:qꝛ nulla affirmatiua ↄtingẽs ẽ ᷣa ſubo ei ꝓ nullo ſupponẽte:ſʒ illa ẽ vᷣa chimera ẽ yei nõ ẽ. Nec eſt dicẽdũ ꝙ ſit hypothetica:qꝛ o 3g ly vel ↄiũgat int᷑ termios ⁊ nõ int᷑ ꝓpões. Alᷣaũt nõ ſit negatiua ptʒ: qꝛ nulla cathegoꝛica mere de ineſſe ſimptlr negatiua/ſeqt ad ꝓpõnẽ cathegoꝛicã mere de ineſſe affirmatiuã /ꝗ̃ ẽ ſilis ſubiecti ⁊ pᷣdicati cũ illa:ſʒ illa eſt hmõi:qꝛ bñ ſeqͥt:chimera eſt aſinꝰ: g chimera ẽ vel nõ ẽ aſinꝰ:cũ oppoſitũ ↄñtis nõ poſ ſit ſtare cũ añte.Et ꝙ ſit affirmatiua ⁊ negatiua ſił ꝓptʒ:qꝛ talis ꝓpõ hʒ copulã/cuiꝰ ſũt due ꝑtes eque pncipales:qᷓꝝ vna eſt affirmatiua/⁊ altera negati/ ua:mõ nõ eſt maioꝛ rõ ꝙ denoĩet᷑ affirmatiua qᷓ; negatiua.Scðᷣo:nulla cathegoꝛica de ẽ ſcðo adia cẽte q̃ ſolũ eſt affirmatiua/p̊̃t indifferent affirmari tã de ente exñte qᷓ; de ente nõ exñte:ſʒ iſta pᷣt indif ferent affirmari:igit᷑. Minoꝛ pta: qꝛ veꝝ ẽ dicere/ ꝙ chimera ẽ vel nõ eſt. Et ſilr de ſoꝛte qͥ ẽveꝝ eſt dice re ꝙ ſoꝛtes ẽ vel nõ eſt. Ex qͥbꝰ ſeqͥt᷑ ꝙ põt eẽ aliq̃ ꝓpõ mixte q̃ntitatꝭ: ⁊ aliq̃ mixte q̃litatis q̃ ſimuiĩ erit affirmatiua⁊ negatĩa. ¶ Ad rõnes alteriꝰopi niõis. Ad pᷣmã negat᷑/ꝙ ᷣncipalioꝛ ꝑs copule nõ neget: ⁊ negat᷑ ꝙ hec ↄiũctio vel /ſit copfa pᷣncipa/ lis:qaꝛ nõ ↄiũgit ꝓpõnes/ſʒ ſolũ terminos. ¶ Ad ſcðam negat᷑ maioꝛ:qꝛ ipᷣa ſolũ hʒ vᷣitatẽ de ꝓpõi bus cathegoꝛicis ſimplicis q̃litatis: modo talis eſt mixte qualitatis.. 5 — gop declaratiõe diffi Tertio ſciẽdũ ddods termini:ſup ponit᷑ ꝙ terminꝰpᷣt capi dupłr.Ano mõ large.ſ.in differẽter ꝓ ſubo pᷣdicato ⁊ copula ꝓpõnis vel ꝓ ꝑte vel determĩatiõe alicuiꝰ illoꝝ.Et iᷣ mõ copula ſigna vlia ⁊ ꝑticularia ⁊ adiectiua adiectiue tenta ſut termĩ:ĩmo bꝛeuit᷑ om̃e illð ex q̃ ↄſtitui᷑ ꝓpõ ſi/ ue ſit cathegoꝛema ſiue ſyncathegoꝛema ðꝛ termi nus. Alioo capit᷑ ſtricte ꝓ extremis terminãtibus Fꝓp̃õne; /ſcz ꝓ ſubo ⁊ pᷣdicato:⁊ ſic capit᷑ hic.Et de bet ſic ĩtelligi:terminꝰ eſt illud in qð tãqᷓ; in extre/ mũ ꝓpõ cathegoꝛica eſt ĩmediate reſolubilis me diãte copla ðᷣbali:⁊ h mõ capit᷑ h terminꝰ.Et ðꝛ ĩ/ mediate ad remouẽdũ lr̃as ⁊ ſyllabas:qꝛ lic; ꝓpõ reſoluat᷑ mediate ĩ lr̃as ⁊ ſyllabaſ/ nõ tñ ĩmediate: iõ l̃e ⁊ ſyllabe nõ dicũt᷑ termĩ.Etiã lic; ꝓpõ hypo thetica reſoluat᷑ in termĩos mediate nõ tñ ĩmedia te:ſʒ reſoluit imediate ĩ ꝓpõnes ſeu ĩ ꝓpoꝛtiona/ bilia ꝓpõnibꝰ.Et aduerte ꝙ licʒ terminꝰ oꝛdĩe na/ ture pᷣcedat ꝓpõnẽ nõ tñ oꝛdine doctrine:ĩmo ipᷣa Fꝓpõ pᷣcedit/qꝛ in diffinitiõe termĩ ponit᷑ ꝓpoſitio. Fo. ideo pꝛius opoꝛtet ſcire pꝛopoſitionẽ qᷓ; terminũ/ cũ diffinitio debeat eſſe notioꝛ ſuo duf nirs. ,4 c ꝓdeclaratiõe dif Quarto ſciẽdũ drt rs ſylli/ ſup/ ponit᷑ pᷣmo ꝙ in eiꝰ diffinitiõe ponit᷑ oro loco gene ris:⁊ licʒ nõ ſit oro cathegoꝛica/ẽ tñ or̃o hypothe tica:et in hoc ↄuenit cũ alijs ſpẽbꝰargumẽtatiõis: ⁊ ponit᷑ in q̃ buſdã ad dꝛnam enthymematt/in qͥ nõ ponit᷑ niſivna ꝓpoſitio:⁊ ponit᷑ poſitis/ qð tm̃ valet ſic diſpoſitis/ad dꝛñam inductiõis et exẽpli in qͥbꝰ ꝓpõnes nõ ſũt oꝛdinate in mõ ⁊ figura. Per hoc etiã excipiũt᷑ cõbinatiões inutiles:⁊ ponit᷑ de neceſſitate accidit/ qað nõ debʒ capi ᷣme intẽtiona liter:ſʒ ſcðe intẽtionafr vt tm̃ valet ſiẽ h̊ cõplexum in ↄña bona ⁊ neceſſaria: ita ꝙ ſit ſenſus: Syllo/ giſmꝰ ſeſt oro in q̃ buſdã poſitꝭ.i.diſpoſit? alið.ſ. ↄcluſio ſeqt᷑ de neceſſitate in ↄña bona ⁊ neceſſa/ ria.Et aduerte ꝙ vt is viſum ẽ ſyllus cathegoꝛicꝰ nõ eſt ꝓpõ cathegoꝛica:ſʒ eſt ꝓpõ hypothetica rõ nalis vł ↄditionalis:vt ſi oĩs hõ eſt aial/ ⁊ petrꝰ ẽ hõ: petrꝰ ẽ aĩal.Añ ſtat aliqñ eẽ bonũ ſyltm ⁊ eẽ falſam rõnalẽ:vt oĩs hõ ẽ lapis/petrꝰ ẽ hõ:̊ petrꝰ eſt lapis:ibi eſt bonꝰ ſylłs:⁊ tñ eſt falſa rõnalis/cũ ad vᷣitatẽ eiꝰ reqͥrat᷑ vtrãq; partẽ eiꝰ eẽ verã:aliqñ etiã eſt vᷣa rõnalis vbi ẽ malꝰſyltłus. Ex iſtis ſeqͥt ꝙ nð oĩs ſyllus ẽ ↄſtitutꝰ ex ꝓpõnibꝰ:vt ſi oĩs hõ curreret ⁊ petrꝰ eẽt hõ:ꝗ petrꝰ curreret: ibi ẽ bonꝰ ſyllus /⁊ nõ ↄſtituit᷑ ex ꝓpõnibꝰ/ cũ nulla pᷣmiſſaꝝ elꝰ ſit vᷣa vel falſa.Ex qͥ ſeqͥt /ꝙ dabilis ẽ bonꝰ ſyl/ logiſmꝰcuius nec añs nec ↄñs eſt,pꝓpõ:⁊ ꝑ ↄñs ta les ꝓpõnes nõ ſũt ↄcedẽde neq; negãde.Aduerte finalr ꝙ ſyllus pᷣt dici ꝑfectꝰ dupfr. Anoo ꝑfectio ne eẽntiali:⁊ ſic oĩs ſyllus bon?/ſiue ᷣme figure ſi ue ſcðe ſiue tertie figure ẽ ꝑfectꝰ/cũ cuilibet tali cõ ueniat diffinitio ſyllogiſmi:⁊ ſit ↄña bona ⁊ foꝛma lis. Alioo ðꝛ ꝑfect/ſeu dici põt ꝑfectꝰꝑfectiõe acci dẽtali q̃ ẽ ꝑfectio euidẽtie:ita q ille dicat᷑ ꝑfectꝰ qͥ euidẽter ⁊ manifeſte ↄcludit ↄcluſionẽ/ ſeu qͥ ime/ diate regulat᷑ ꝑ dici de omiſvł ꝑ dici de nullo:⁊ ſic ſoli ſyli ᷣme figure ſũt ꝑfecti:⁊ ille ðꝛ ĩꝑfectꝰqͥ im mediate nõ regulat̃ ꝑ dici de oĩ aut ꝑ dici de nllo. Et hec depᷣmo articulo. tũ 24 Eorarſrun 7 7 trũ ſyllus ſimplr Dubitat pmo dict ſit ſubm ſciẽtie iſtoꝝ libꝛoꝝ pᷣoꝛũ · Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ſubm alicuius ſcĩe/ dʒ ꝑtialit᷑ cauſare noticiã ſuã:ſʒ ſdl 33 ſimpkr dict/ nõ pᷣt cauſare noticiã ſuã cũ nõ ſit:igit᷑ nõ eſt ſubm huiꝰ ſcĩe. Itẽ vel ꝑ ſylim ſimplicit᷑ intelligis ſyllm cõem ad ſyllogiſmũ demonſtratiuũ dialecti cũ ⁊ ſophiſticũ vel aliqͥd aliud: ſʒ nullũ iſtoꝝ eſt di cendũ:nõ pꝛimũ /qꝛ talis ſyllus eſt ſubm totiꝰlogi ces:vt ptʒ ꝑ cõiter loq̃ntes:nec ſcðᷣm: qꝛ nõ videt᷑ qs ſyllus eet cũ ſibi debeat ↄuenire diffinitio ſylli q¶ ↄuenit oĩ ſylfo. Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ ſyllus põt capi dupłr. Anoopᷣme intẽtionakr: ⁊ ſic nõ eſt alið qᷓ; ſyllus/mẽtalis/vocalis/vel ſcriptus. Alioo capit᷑ ſcðe intẽtionafr/⁊ ſic nõ eſt niſi qͥadã intẽtionale/ qð ꝑ intellectũ attribuit᷑ ſupple per de noĩationẽ ſyllogiſmo mẽtali /vocali/ vel ſcripto:et tũc eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe.Supponit᷑ ſcdᷣo ꝙ qñ ðꝛ ſyltus ſimpkr:ibi ly ſimplr pᷣt capi/ vt tm̃ valet ſiẽ vliter vel indeterminate ſeu incõtracte:vliter qꝛ eſt cõe ad oẽs alios ſyllogiſmos:indeterminatꝰ vł in cõtractus:qꝛ poſtqᷓ eſt cõe ad om̃es alios ſyllcʒiſ mos qntũ ẽ de ſe nõ eſt determĩatꝰ ad aliquã ma teriã illoꝝ: puta neq; ad materiã ꝓbabilẽ.i.ad ꝓ/ põnes ꝓbabiles/neq; ad ꝓpõnes vᷣas/ neq; neceſ ſarias/neq; ↄtĩgẽtes:ſʒ indifferẽter pᷣt fieri ex oĩbꝰ talibꝰ ꝓpõnih/ſiue ſint ðe ſiue kalcenih⸗ neceſla⸗ 50 C E Liber rie ſiue ↄtingentes vel impolſibiles: ⁊ ad hoc oñ/ dendũ ariſto. ſyllogiſauit ꝑ termios nõ ſᷣcatiuos puta ꝑ lr̃as:reſpicit tñ ꝙ tales ꝓpõnes ſint diſpo fite ĩ mõ ⁊ figura.Supponit᷑ ftio/ꝙ in ſyllogiſmo duo inuentunt᷑ ſcʒ modus ⁊ figura:ã̃ dicunt᷑ onct pia foꝛmalta ſyllogiſmi:inueniunt᷑ etiã ꝓp õnes ex qͥbꝰ fit talis ſyltus qͥ dicunt᷑ ncipta materialia ſyl logiſmi. Et hᷣm hoc põt dici ꝓbabikr ꝙ ſyllogiſm⸗ aͦt determiĩari ⁊ diuidt ꝑ duplices dꝛñas.ſ.ꝑ dif/ rẽtias/ qᷓ ↄſequunt᷑ foꝛmã ſyllogiſmi ſeu pᷣncipia foꝛmalia ſyllogiſmi:⁊ ſic dico ꝓbabiliter; ſyltus ßm tales dꝛñas diuidit᷑ in barbara/celarẽt/ darij/⁊ ferio. ñ ſic ſyllus vlr captꝰ nõ reſpicit/ vtrũ⸗ꝓpõ nes ex qͥb fit ſint vere vei falſe: ita/jneq; barbara/ neq; celarẽt:ſʒ ſolũ diſpõnẽ ꝓpõnũ. Põt etiã diui di ꝑ dꝛñas materiales ⁊ ↄñtes materiã ſyllogiſmi ſeu ꝓpõnes.Et ſic dico/ ꝙ ſyllogiſmus diuidit᷑ in ſyllogiſmũ demõſtratiuũ dialecticũ ⁊ ſophiſticuʒ ſaltẽ peccãtẽ in materia tm: qꝛ ſyllus ſophiſticus peccãs in foꝛma nõ ẽ ſyllus. Et ſic ptʒ quõ ſyllus põt hfe plures ſpẽs:qſdã q̃ ↄſtituunt᷑ ꝑ dꝛñas foꝛ males i.ↄñtes foꝛmã ſyllogiſmi ſeu diipõnẽ ꝓpõ nũ:⁊ q̃ſdã q̃ ↄſtituũt᷑ ꝑ dꝛñas materiales.i.oñtes ꝓpõnes: ꝗ̃libet tñ talis dꝛũa põt dici dꝛña eẽntia lis. Aduerte tñ ꝙ ſpẽs q̃ ↄſtituũt᷑ ꝑ dꝛnñas mate/ riales includũt ſeu pᷣ ſupponũt alias ſpẽs foꝛma/ les:⁊ nõ põt eẽ ſyllogiſmꝰ demõſtratiuꝰ qͥn ſit in mõ ⁊ in figura:nec etiã dialecticꝰ.Et ꝑ h̊ põt rñde/ ri ad rõnes. Ad pᷣmã ð/ꝙ nõ opoꝛtet ĩ ſciẽtijs rõ nalibꝰ ꝙ ſubm cauſet ſuã noticiãjvt ałs iã viſum eſt. Ad aliã ðe/ꝙ ſyltus cõis ad ſylim demõſtrati/ uũꝛ⁊ dialecticũ:⁊ etiã ad barbara celarẽt darij/⁊ ſic de alijs/ eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe. Et qñ ðꝛ ꝙ talis eſt ſubiectũ totius logice. Dr̃ ꝙ nõ eſt veꝝ vt ałs vi/ ſum eſt:ſʒ modus ſciẽdi eſt udieci onogife, 1 trũ oĩs bonꝰ ſyllo Dubitat ſcðo giſmꝰ regulet᷑ ꝑ dici de om̃i vel ꝑ dici de nullo.et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ lyllo/ giſmꝰexpoſitoꝛi eſt bonꝰ ſyllus:⁊ tñ nõ regulat᷑/ neq; ꝑ dici de oĩ/ nec ꝑ dici de nullo: qꝛ in ſyllogiſ mo expoſitoꝛio mediũ debet eẽ ſingulare ſingula⸗/ riter tentũ ſub q̊ nihil põt ſubſumi. Scðᷣo ſic:mul/ u ſũt ſylli hypothetici boni ͤx nullꝰ regulat ꝑ di/ ci de oĩ aut ꝑ dici de nullo. Itẽ ſyllogiſmi ↄcludẽ tes ↄcluſionẽ de mõ loq̃ndi incõſueto ſũt bont ſyl logiſmi:⁊ tñ nõ regulant᷑/neq; ꝑ dici de om̃i/neq; ꝑ dici de nullo. Itẽ ſyllogiſmi ſeðe ⁊ tertie figure fũt boni ſyllogiſmi ⁊ ↄñe foꝛmales:⁊ tñ nõ regulã tur ꝑ dici de om̃i neq; ꝑ dici de nullo: igit᷑. In op/ poſitũ videt᷑ eẽ ariſto. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe eſt aduer tendã /ꝙ dici de oĩ duplicit᷑ accipit᷑. Anoo ꝓ.ꝓne vli in ã ſubiectũ cõplete diſtribuit᷑: et ſic in qͥͤlibet bono ſyllo cathegoꝛico ð medio cõi in qcũqʒ figu/ ra fuerit/ dũmodo ſit modꝰvłis affirmatiuꝰ repe/ rik dici de oĩ/ ꝛin negatiuo reperit dici de nullo ca ptũ ꝓ ꝓpõne vli/ in ã ſubm diſtribuik diſtributiõe cõpleta ⁊ ꝑfecta. Alio mõ capit᷑ dici de oĩ aut dici de nullo ꝓ pᷣncipijs regulatiuis ſeu ꝓbatiuis ↄñe ⁊ eiꝰ euidẽ᷑tie: vt dici de oĩ ꝓ iſto pᷣncipio qͥcqͥd ðꝛ de ſubiecto diſtributo in maioꝛe ðꝛ de ãlibet ↄten to ſub eo in ↄcluſiõe.ỹt dici de nullo ꝓ iſto pᷣnci/ pio qͥcqͥd remouet᷑ a ſubiecto diſtributo in maio/ vs remouet a q̊libʒ ↄtẽto ſub eo in ↄcluſide. Et ſic dico/ ꝙ capiẽdo dici de oĩ⁊ dici de niło iſto mõ ãt tuoꝛ modi ᷣme figure regulant᷑ ꝑ dici de oĩ vel ꝑ dici de nullo. Añ ſyllm regulari ꝑ dici de oĩ nõ eſt aliud qᷓ; de ipo vᷣificari iſtud pᷣncipiũ uicdd ðꝛ de ſubiecto diſtributo in maioꝛe ðꝛ de qͥlibet ↄtento ſub eo in ↄcluſiõe. Sed ſyllm regulari ꝑ dici ð nul 1 lo nõ ẽ alið qᷓ de ipopᷣiſicari iſtð vᷣncipiũ dcdd re⸗ mouet a ſublecto in maioꝛe/ remouet᷑ a ãͤlibʒ cõtẽ to ſub eo in ↄcluſiõe.Et aduerte ꝙ dꝛña eſt int ꝓ põnẽ vlem ⁊ ꝓpõnẽ eſſe de oĩ:ꝗꝛ ad ꝓpõnẽ vlem fufficit pᷣdicatũ dici de qͥͤlibet ↄtẽto eentialiter ſub ſubiecto.Sʒ ad fone eẽ de oĩ reqᷓrit᷑ ꝙ pᷣdicatũ dicat᷑ de q̃cũq; ðꝛ ſubiectũ ſiue illud ↄtinea eſſen tialiter ſud ſubiecto ſiue nõ.Et iſtud expᷣmit᷑ ꝑ iſtð cõplexũ de qͥcũq; veꝝ ẽ dicere Añ iſta ꝓpõ oĩs eẽn tia diuina eſt pf:ſi ſit vlis eſt vᷣa:qꝛ pᷣdicatũ ſ. pat ðꝛ de ãcũq; eſſentia diuina cũ nõ ſit niſi vna. Si aũt ipᷣa ſit de oĩ eſt kalſa:⁊ eſt ſenſus/ de qcũq;veꝝ eſt dicere ꝙ eſt eẽntia diuĩa veꝝ eſt dicere ꝙ ẽ pfꝛ et illa eſt kalſa cũ de filio ſit ven dicere ꝙ eſt eſſen⸗ tia diuina. Et dico vltertꝰ /ꝙ ad hoc ꝙ ſit bonꝰ ſyl logiſmꝰ affirmatiuꝰ nõ ſuñſicit alterã pᷣmiſſaꝝ eſſe vlem:ſʒ redͥrit᷑ ꝙ ſit de oĩ. Ex b ðꝛ ᷣmo o ſyllogiſ mi ĩᷣme figure directe ↄcludẽtes manifkeſte et ime diate regulãt᷑ ꝑ dici de om̃i ⁊ ꝑ dici de nullo: qꝛ de ip̃is ðᷣificãt᷑ ᷣncipia ſupꝛadicta. Dr ſcðo g ſyll pᷣ⸗ me figure indtrecte ↄcludẽtes nõ regulãt᷑ imedia/ te ꝑ dicide oĩ/ vel ꝑ dici nullo:ſʒ ſolũ mediate ⁊ re/ ductiue.Dr̃ tercio ꝙ ſylłi ſcðe et tertie figuraꝝ nõ regulant᷑ ĩmediate ꝑ dici de oĩvel ꝑ dici de nullo?: ſed folũ mediate/ puta reducẽdo eos ad modos 8 me figure. Et aduerte ꝙ qñ tales ſvllogiſmi redu cunt/ ſemꝑ debẽt manere ↄſimiles termini:ſʒ non opoꝛtet ꝙ maneãt cõſiles ꝓpõnes: 1õ ðꝛ ĩ textu; ſyitus ĩꝑfectꝰ eſt qͥ vni aut pluriũ indiget q̃ ſunt necaria ꝑ ſũptos termĩos:⁊ nõ ꝑ more Pponeß, 1 an ſylkus expoli⸗ Dubitat tertio toꝛiꝰ ſiue affirma/ tiuoſiue negatiuꝰ teneat in q̃libʒ figura:⁊ an ↄclu⸗ ſio ſit de eentia ſylłi.Cõtra pᷣmã ꝑtẽ arguik:iſte ſyl logiſmꝰẽ exp oſitoꝛiꝰ in tertia figura/iſta eẽntia di uina ẽ pf/ iſta eẽntia diuina ẽ filiꝰ:ᷣ füiꝰ ẽ pr:⁊ tñ nõ valet cũ añs ſit verũ ⁊ ↄpũs falſum: igit᷑. Scðᷣo ſic:nõ ſeqͥt iſte hõ vel aſinꝰ ẽ aſinꝰ:⁊ iſte hõ vel aſi nus eſt hõ:¶̊ hõ ẽ aſinꝰ. Tertio ſic:nõ ſeqͥt iſtiꝰ ho minis ocui ẽ dexter: ⁊ iſtiꝰ hoĩs ẽ ocul ſiniſter: s oculꝰſiniſter ẽ ocubꝰ derter:⁊ tñ arguit᷑ expoſito rie:igit᷑. Quarto ſicꝛnõ ſeqt᷑ ſoꝛtes ẽ aĩal⁊ aſinꝰ nõ eſt ſoꝛtes: gᷣ aſinꝰ nõ ẽ aĩal.Quĩto ſic:nõ ſeqͥt aĩal eſt ſoꝛtes/⁊ aſinꝰ nõẽ Lnos Paüidn eſt anial: ſyllus expoſitoꝛiꝰ nõ ẽ bonꝰ. In oppoſitũ argui auctoꝛitate oĩm logicoꝝ dicẽtiũ ſyllogiſmũ expoſi toꝛiũ eẽ bonũ. Pꝛo ſolutiõe ẽ aduertẽ dũ/ ꝙ ſyllo/ giſmꝰexpoſitoꝛi eſt ſyllogiſmꝰ cuiꝰ mediũ eſt ter minꝰ ſingulart ſingularit᷑ ⁊ vniuoce tetus. Et eſt duplex.ſ. affirmatiuꝰ ⁊ negatiuꝰ. Afſirmatiuꝰ cui⸗ ãlibet ꝑs eſt affirmatiua. Megatiu'ꝰ cuiꝰ vna pᷣmi ſaꝝ ẽ negatiua.Et aduerte q ad b ꝙ ſyllogiſmꝰ ex poſitoꝛi ſit bonꝰ tres cõditiões redrunt᷑. Pꝛima? eſt ꝙ mediũ ſit termin⸗ ſingularꝭ ſingularit᷑ ⁊ vni/ uoce tẽtus:defectu cuiꝰnõ ſeq᷑ iſte hõ vel aſinꝰeſt aſinꝰ:⁊ iſte hõ vel aſinꝰ eſt hõ:; hõ eſt aſinꝰ:qꝛ ſin gulariſat᷑ ſolũ ĩᷣma ps diſiũcti. Si aũt totũ diſiun ctũ ſingulariſet᷑ vel equoce capiat᷑ in pm ſſis:tunc ↄña nõ valet:vel capit᷑ vniuoce:⁊ tũc ↄña t᷑ bona: ſʒ ſiẽ ↄcluſio ẽ falſa/ſita ⁊ altera pᷣmiſſaꝝ. Scða cõ ditio:ꝙ mediũ ĩ altera pᷣmiſſaꝝ ſit totale extremu: defectu cuiꝰin tertio argumẽto añ oppoſitũ nõ eſt ſyllogiſmꝰ expoſitoꝛꝰ. Tertia:eſt ꝙ a pᷣmiſſa affir matiua/in ã ponit᷑ hmõi terminꝰ ſingularꝭ ad vnã de om̃i valeat ↄña:vel ad vnã de nullo ſi ſit nega tiua:defectu cuiꝰ in pᷣmo argumẽto añ oppoſituʒ nõ eſt ſyllogiſmꝰ expoſitoꝛiꝰ. Añ duo ſũt pᷣncipia relatiua ſyllogiſmoꝝ erpoſitoꝛioꝝ vnũ ꝓ affirma tiuis. Et eſt iſtud: qᷓcũq; vni ⁊ eid ſũt eadẽ iſta inẽ Pꝛioꝛum A ſeſit eadẽ: ꝓ negatiuis eſt iſtud:qᷓcũq; negant᷑ de eodẽ tertio/illa negant᷑ de ſeinuicẽ. Aduertevlte/ rius ꝙ iſte ꝓpõnes multũ differũt:ſyllus expoſi⸗/ touus valet in q̃libet figura:⁊ in ãlibet figura va/ let ſyllogiſmꝰ expoſitoꝛiꝰ. Mã pᷣma eſt faſſa cũ nul lus ſit ſyllus qͥ fiat in tribꝰfigurꝭ:⁊ tñ ſcð̃a eſt vᷣa. Ex iſtis ðᷣ/ꝙ in q̃libet figura valet ſyllogiſmus ex Pöenids affirmatiuꝰ ꝙ negatiuus buatis tri/ us cõditiõibus pꝛius dictis.Et etiã ſaluãdo qð qñ arguit᷑ expoſitoꝛie in ſyllogiſmo negatiuo non arguat᷑ a nõ diſtributo ad diſtributũ: qꝛ tũc nõ bñ argueret: ſʒ ad bñ cõcludendũ debet cõcludi ↄclu ſio de mõ loq̃ndi incõſueto:vt ſic arguẽdo /ſoꝛtes eſt aĩal/ aſinus nõ eſt ſoꝛtes:; aſinus aĩal nõ eſt:⁊ nõ ſic/& aſinus nõ eſt anĩal. Et ꝑ hoc patʒ ſolutio ad duo vltima argumẽta añ oppoſitum: ⁊ ꝑ ↄñs ad omia argumẽta. Ad ſcðᷣam ꝑtẽ q̃ſtionis rñdet᷑ ꝙ ſyllus pòt capi dupłr. AIno mõ pꝛo pᷣmiſſis tmñ quẽadmodũ capit ariſt.ĩ ſcdõo pᷣoꝝ.Et ſic dico/ꝗꝙ ↄcluſio nõ eſt de eẽntia ſyllogiſmi. Alioo capit᷑ ꝓ aggregato ex pᷣmiſſis ⁊ cõcluſiõe ſimul:⁊ tũc dico ꝙ cõcluſio eſt bñ de eſſentia ſyllogiſmi/cuʒ ſit vna pars ipſius ſyllogiſmi. Et hec de ſecũdo articlo. Qutum ad tertium c. ſaß ſſän dig. 4 reſpõſalis: ꝙ diffinitiões ꝓpõ/ LCõcl uſio nis termini ⁊ ſyllogiſmi:⁊ etiã diuiſio ꝓpõnis ſũt ſuffictenter aſſignate a phᷣo: vt ptʒ in pᷣmo articulo. Ad rõnes ante oppoſitũ que ſtiõis. Ad pᷣmã ſcðᷣam tertiã ⁊ q̃rtã patuit ſolutio in pᷣmo articto. ¶ Ad qͥntã ðꝛ ꝙ enthymema eſſe ſvllogiſmũ poteſt intelligi dupłr.Ano modo foꝛ/ maliter:⁊ nõ eſt vex. Alio modo virtualiter/ puta per appoſitionẽ vnius pᷣmiſſe:⁊ ſic bñ veꝝ eſt. ¶ Qm̃ aũt omis ꝓpõ eſt aut de ineſſe: aut neceſſario ineſſe:aut ↄtingẽter ieſſe. ¶ Iſtud eſt tertiũ capitulũ hurꝰ tractatus/in q̊ de terminat de ↄuerſione ꝓpõnum de ineſſe.Et diui dit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛima ponit tres diuiſiões ꝓ poſitionũ. Pꝛima:ꝓpðõnum cathegoꝛicaꝝ alia de ineſſe/ alia de neceſſario/⁊ alia de ↄtingẽti. Et ſub ꝓpõne de cõtingẽti cõpᷣhẽdit ꝓpõnẽ de poſſibili: et ꝓpõnẽ de neceſſario ꝓpõnẽ de impoſſibilt:ex eo ꝙ neceſſariũ ⁊ impoſſibile 5riant᷑ adinuicẽ. Se cũda diuiſio:ꝓpõnũ cathegoꝛicarũ de ſimplici co pula ſiue ſint de ineſſe ſiue de neceſſario ſiue de cõ tingẽti/ alia eſt affirmatiua /⁊ alia negatiua. Ter/ tia diuiſio: ꝓpõnũ cathegoꝛicarũ ſimplicis q̃ntita tis/ alia eſt vłis/ alia ꝑticularis/ et alia indefinita. ¶ In ſcða parte ponit qᷓttuoꝛ regulas ↄuerſionũ ꝓpõnũ de ineſſe. Auax pᷣma eſt talis: vlis negati ua nuertit᷑ vliter in vlem negatiuã: vt nulla volu⸗ ptas eſt bonũ:gᷓ nullũ bonuz eſt voluptas. Scða regula:vłlis affirmatiua ↄuertit᷑ in termĩs in ꝑticu larẽ affirmatiuã:vt ſi oĩs voluptas bonũ ẽ:qͥddaʒ bonũ eſt voluptas. Tertia regula:ꝑticularis affir mattiua cõuertit᷑ in pꝑticularẽ affirmatiuã: vt ſi q̃dã voluptas eſt bonũ:qᷓddã bonũ ẽ voluptas.Quar ta regula:ꝑticularè negatiua nõ ↄuertit̃ in termĩs: qꝛ nõ opoꝛtet ꝙ ſi aĩal non ſit hõ/ ꝙ hõ nõ ſit aĩal. In tertia ꝑte ꝓbat pᷣdictas regulas.E&t pꝛimo pꝛi mã:qꝛ ex oppoſito ↄñtis infert᷑ oppoſitũ añtis:nã ſi aliqð bonũ eſt voluptas:aliã voluptas eſt bonũ ꝗð eſt oppoſitũ añtis ſcʒ iſti: nulla voluptas eſt bonũ. Scðᷣamregulã ꝓbat:qꝛ ſi nõ ſequat᷑/tũc cõ/ tradictoꝛiũ ↄſtis/ſcʒ iſta nullũ bonũ eſtvoluptas ſtabit cũ añte.Et ad iſtã nullũ bonũ eſt voluptas/ ſequit᷑ iſta nullavoluptas eſt bonũ:qᷓ eſt ↄria iſti⸗/ Fo. 51 om̃is voluptas eſt bonũ: ⁊ ꝑ ↄñs duo Zria erunt ſimul. Tertiã regulã ꝓbat:qꝛ ſi nõ ſequat᷑/tũc duo /dictoꝛia erũt ſimul vera: qꝛ tũc 5dictoꝛiũ ↄijtis/ ſcʒ nullũ bonũ ẽ voluptas /ſtabit cũ añte ⁊ ad iᷣm ſeqͥt᷑ iſta/nulla voluptas eſt bonuʒ: q̃ eſt 5dictoꝛia iſtius q̃dã voluptas eſt bonũ Auartã regulã Pꝛo bat:qꝛ nõ oꝑtet ꝙ ſi aial nõ ſit hõ /ꝙ hõ nõ ſit aĩaſ. ¶ Eodẽ aũt mõ habet ⁊ in neceſſario ꝓ põnibꝰ:nã vlis qͥdẽ pᷣuatiua vłr ↄuertit᷑. ¶ Iſtud eſt ãrtũ capituſũ huiꝰtractatꝰ/in qͥ̊ phus determinat de ↄuerſiõe ꝓpõnũ modaliũ. Et diui/ dit in duas ꝑtes qᷣncipales. In pᷣma determinat de cõuerſidõe ꝓpõnũ de neceffario: dicẽs /qꝙ ꝓpõ/ nes de neceſſario eodẽ mõ cõuertunt᷑ ſiẽ ꝓpõnes de ineſſe/ puta vns negatina in vlem negatiuam: vlis affirmatiua in ꝑticularẽ affirmatiuã:⁊ ꝑticula ris affirmatiua in ꝑticularẽ affirmatiuã. De vli ne atiua ꝓbat: aꝛ bñ ſequit/ nullũ b eſſe a eſt neceſſe: nullũ a eſſe b eſt neceſſe:qꝛ ſi nõ ſequat᷑ Ppoſſes / dictoꝛiũ ↄñtis/ ſcʒ aliqð a eẽ bẽ neceſſe ſtabit cũ añte.Etvltra ſeqͥt aliqð a eẽ b eſt neceſſe:g aliqð b eſſe a eſt neceſſe: qð eſt oppoſitũ ↄdictoꝛiũ antis. Deinde ꝓbat de vli affirmatiua et ꝑticulari affir/ matiua:qꝛ ex oppoſito ↄdictoꝛio ↄntis ſeqͥtur op/ poſitũ antis:nã ſi nõ ſequat᷑ om̃e b eẽ a eſt neceſſe: vel aliqð b eẽ a eſt neceſſe: g aliqð a eſſe b eſt neceſ ſe:tũc Zdictoꝛiũ ↄñtis ſtabit cũ añte:⁊ ad ipᷣm ſeqͥ/ tur dictoꝛiũ añtis:igit᷑.Et aduerte ꝙ in ꝓpoſito nõ loquit᷑ ariſtoteles de modalibus diuiſis:qꝛ ali/ ter cõuertunt᷑:vt videbit᷑ in q̃ſtione: ſʒ ſolũ loquit᷑ de modalibus cõpoſitis.Et adhuc non loquit᷑ de cõuerſiõe taliũ ã eſt mutatio ᷣncipalis pᷣdicati in ſubiectũ ⁊ ecõtra:ſed de ↄuerſiõe q̃ attendit᷑ ex ꝑte dicti. ¶ In ſcða ꝑte determinat de ↄuerſiõe ꝓpõ nũ de cõtingẽti. Et dicit pᷣmo ꝙ cõtingens capit᷑ tripliciter. Pꝛimo mõ vt eſt neceſſariũ. Scðo mõ qð nõ eſt neceſſariũ neq; impoſſibile. Tertio mõ ꝓ om̃i illo að nõ eſt impoſſibile. Et dicit pꝛimo ꝙ affirmatiue de ↄtingẽti vtroq; mõ capto/ſcʒ de cõ tingẽti pꝛimo et tertio mõ capto eode mõ conuer/ tunt ſicut ille de ineſſe: vt bñ ſequit᷑ om̃e b eẽ a eſt cõtingẽs:g aliqð a eſſe b eſt ↄtingẽs: qꝛ ex oppo/ ſito ↄtradictoꝛio cõſequẽtis infert᷑ oppoſitũ añce/ dẽtis:nã bñ ſequit᷑/nullũ a eſſe b eſt cõtingẽs:&ᷣb nõ eſſe a eſt cõtingens/ qð eſt ↄtradictoꝛiũ añcedẽ tis. ¶ Deinde determinat de negatiuis: dicẽs /ꝙ negatiue de cõtingẽti ſaltẽ de pꝛimo et tertio mo/ dis:ſimilit᷑ cõuertunt᷑ ſicut ille de ineſſe/ vel ſiẽ de neceſſario:vt bñ ſequit᷑/nullũ hoĩem eſſe equũ eſt cõtingens:ergo nullũ equũ eẽ hominẽ eſt contin/ gens: qꝛ ex oppoſito ↄtradictoꝛio ↄſequẽtꝭ ſequit᷑ oppoſitũ ↄdictoꝛiũ añcedentis:ſʒ negatiue de cõ/ tingẽti ſcðõo mõ dicto/nõ ſimiliter cõuertunt᷑ ſicut ille de neceſſario:ſed magis cõuertunt᷑ in oppoſi/ tam qualitatẽ. Cõſequẽter remouet vnũ dubium: dubitaret em̃ aliqͥs/vtrũ iſta eſſet negatiua /nullũ b eſſe a eſt cõtingẽs. Rñdet ꝙ tales nõ ſunt nega tiue:ſed habẽt figurã affirmatiuã:hoc eſt ſunt ſim/ pliciter affirmatiue:qꝛ copula p̃ncipalis nõ nega- tur. Et ꝙ ſint affirmatiue ꝓbat: qꝛ ſicut ſe hʒ 5 in illis de ineſſe:ita modus in modalibꝰ:ſed ꝓpõ de ineſſe eſt affirmatiua ſi copła eiꝰ nõ neget᷑:a mada lis de cõtingẽti erit affirmatiua ſi modus non ne/ get. AUñ ſi pᷣus ꝑ ly cõtingit intelligat modũ ⁊ lo quat᷑ de modalibus cõpoſitis:tũc rõ ſua nõ valet: qꝛ modus in modalibscõpoſitis nõ ſe hʒ ſicut eſſe in illis ds in eſſe/ cũ ſem ſit ſubiectũ vel 6 C Liber E materiale:ðꝛ& ꝙ ꝑ ly otingit intelligit modũ t cũ F hoc vᷣbũ qð vnit pᷣdicatũ materiale cuʒ ſubo: vult em̃ dicere ꝙ in modalibꝰ cõpoſitꝭ ſi vᷣbũ qð᷑ vnit 5 dicatũ materiale cõ ſubo nõ neget᷑:hoc eſt ſi nega/ rio nõ ferat ad modũ ⁊ adverbũ/ꝓpõ non erit ne/ gatiua ſed aſürmaelna., lep n5 — trũ regule de ↄuerſiõe ꝓpõ/ Qu eritur nũ de ineſſe ſint a ptzo ſufficiẽ ter aſſignate.Et arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ: cõuerſio nõ eſt poſſibilis:igi. Añs ꝓbat᷑: ↄuerſio eſt qñ de ſub lecto fit õᷣdicatũ ⁊ ecõtra: ſʒ de ſubo nũqᷓ; põt fieri pᷣdicatũ /nec ecõtra:igi᷑. Scvo ſic ar uit:in cõuer tente ⁊ cõuerſa nõ manẽt idẽ termĩ:&ᷓ nulla eſt cõ uerſio. Añs ꝓbak:qꝛ voces ꝓlate ſemel nõ pñt ite rũ ꝓferri:igit᷑. Tertio ſic arguẽdo 5 pmã regulã: qꝛ nõ ſequit᷑ nullꝰ hõ eſt oſme aial:& nullũ anial eſt nõ:nec ſequit᷑ oĩs hõ ſubſtãtia nõ eſt:ã oĩs ſubſtã tia hõ nõ eſt. Siliter nõ ſeqͥtur/ null⸗ hõ eſt mkier: 8 nulla mulier eſt hõ. Siliter nõ ſeaͤtur/ nully hõ ẽ pẽs:ᷣ nulla ſpẽs eſt hõ. Similit᷑ nõ ſedtur/ nullꝰ murus eſt in lapide:ᷣ̊ nullꝰ lapis eſt in muro: etiã nõ ſeqͥtur nulla eſſentia diuĩa eſt generãs:& nullũ generãs eſt eſſentia diuina:cũ in oĩbꝰ iſtꝭ anñs põt eſſe veꝝ ſine ↄñte. Quarto ſic ↄtra ſcðᷣam ⁊ tertiã regulã. Pꝛimo 5 ſcðᷣam: qꝛ aã:iẽs arguit᷑ a termĩo ſuppontte ↄfuſe tm ad iom ſupponẽtẽ determina te nõvalet ↄña:ſed ſic arguit᷑ m ſcðᷣam regulam: igik. Scðo ſic/ tertiã regulã:iſta eſt ꝑticularę af/ firmatiua:aliqͥs hõ eſt moꝛtuꝰ: ⁊ tñ nõ cõuertit᷑ in iſtã:å aliqð moꝛtuũ eſt hõ: qꝛ cõuertens eſt falſa. Quinto ſic arguit᷑ cõtra ãrtã regulã:ꝗqꝛ bñ ſeqᷣtur: hõ no eſt aſinꝰ:&ᷣ aſinꝰ nõ eſt hõ:&ᷓ ꝑticularis nega tiua ↄuertit᷑ in ꝑticularẽ negatiuã. Eriã bñ ſecjtur hõ nõ eſt aĩal:g hõ anĩal nõ eſt. ¶ In oppoſitũ ar guitur auctoꝛitate phi in textu. In queſtione erũt tres articuli. Mtũ ad pꝛimũ. 1 1 1[5,0 g cõuerſio põt cap Pꝛimo ſciẽdũ duplr. Ano mõö pᷣme intentionalit/ quẽadmodũ dicim malũ cõuerti in bonũ:aquã in vinũ. Alio mõ capit᷑ ſcðe intẽtiona/ liter:⁊ hᷣ dupkr. Ano mõ vt attribuit termĩis: quẽ/ admodũ dicimꝰ ꝙ hõ ⁊ riſibile ↄuertũt᷑. Aũ illi ter mini dicũt cõuerti adinuicẽ qͥ de ſeinuicẽ vłiter af firmant᷑:vt hõ ⁊ riſibile. Blio mõ vt attribuit ꝓpõ nibꝰ:⁊ hoc triptr ſᷣm ꝙ ꝓpõnes dicunt᷑ ↄuerti ad ſe inuicẽ triptr. Ano mõ:ꝗꝛ cõponunt᷑ ex terminis cõuertibilibꝰ: qusadmodũ diceremꝰ ꝙ iſte due ꝓ⸗ pönes ↄuertunk/ oĩs hõ eſt albꝰ/ ꝛ om̃e riſibile eſt albã. Scðᷣo mõ ꝓpõnes dicunt᷑ ↄuerti in oppoſi/ tã qlitatẽ /ſic ſũt ꝓpõnes de ↄtingẽti ad vtrülibet: de qͥbus ſatis viſum eſt in ſcõo peri hermenias in ſcðo tractatu dubita. ttia. Alio mõ ꝓpõnes dicũ tur ↄuerti in termĩs:qꝛ de ſubo fit baſsarn ⁊ de p̃⸗ dicato ſum:vt hõ eſt aĩal: aĩal eſt hõ. ¶ Et ad/ uerte ꝙ p̃dicatũ mutari in ſubm vel ecõtra põöt in/ relligi duptr. Ano mõ capiẽdo ſubm ⁊ pᷣdicatum Icðc intẽtionatr. Alioo capiẽdo ſubm ⁊ pᷣdicatũ ᷣ/ me intẽtidaltter:⁊ tũc lubm mutari in pᷣdicatũ vel ecõtra põt itelligi duplr. Snoo ꝙ terminꝰ qͥ ponit añ copulã fiat terminꝰ qͥ ponit᷑ poſt copulaʒ: ⁊ ſic nõ eſt intelligẽdũ. Aliod ꝙ terminꝰ d denoĩabatur ſubm qñ ponebat᷑ añ copulã denoĩet᷑ pᷣdicatũ vel er ſynonymũ:⁊ ſic eſt intelligendũ. Et diffinit ſic cõiter. Cõuerſio eſt duan ꝓpõnũ vtroq; termino pricipantiũ oꝛdine ecõuerſo vniꝰ ad alterã foꝛmał Sña, Er d ptʒ; ꝑbᷣ q ðꝛ foꝛmalis ↄna: ꝙ tm̃ ſunt Due ↄuerſtões.ſ.ſimplex ⁊ ꝑ accñs: qꝛ cõuerſio ꝑ ʒpoñtionẽ nõ ẽ foꝛmal ↄña:qꝛ nõ ſeqͥtur:oĩs hõ 1 eſt exãs:ʒᷓ om̃e nõ exñs eſt nõ hõ:cũ añs ſit verf/ ⁊ ↄñs falſum. Mã añchꝛiſtꝰ eſt nõ exñs: ⁊ tñ nõ ẽ nõ hõ:⁊ qpt᷑ hoc ariſto.nõ enũerauit eã inter alias ↄuerſides. Et aduerte ꝙ ad talẽ cõuerſlonẽ tria re qͥrunt᷑.ſ.cõuerſa ꝗᷓ eſt ans:⁊ cõuertens ꝗᷓ eſt ↄſs: ⁊ nota illatiõis q̃ denotat vnam ſean 1 Sdauemea q ſoluẽde ſunt ali S cðo ſciendũ difficultates. Pꝛĩa: vtrũ ↄuerſio ſit poſſibilis.Et videt᷑ ꝙ nõ: qꝛ ibi eſt bona ↄuerſio:hõ eſt aſinꝰ: aſinꝰeſt hõ:⁊ tñ tał nõ eſt poſſibił.qꝛ tã añs qᷓ; ↄis ſũt ĩpoſſibilia:etiã qli tercũqʒ ꝑ ipᷣam ſᷣͥcat᷑ eẽ ĩpoſſibile ẽ ita eẽ. Añdent aliqͥ ꝙ aliã ↄuerſio eſt neceſſaria:vt iſta hõ eſt aĩal: S aiai eſt hõ. Aliq̃ ↄtingẽs vt hõ currit:& currens eſt hõ Et aliqᷓ ĩpoſfibilis:vt hõ eſt aſinꝰ: aſinꝰ eſt hõ. Aliter tñ ðꝛ ꝙ ↄuerſio eſt poſſibił ⁊ neceſſaria: ⁊ ꝙ niła eſt ĩpoſſibił neq; ↄtinges: qꝛ q̃litercũq; ꝑ Hↄuerſionẽ bᷣcatur hᷣcatiõe totali ⁊ Pponal poſſibi ie ⁊ neceſſe eſt ita eſſe. Añ ꝑ cõuerſionẽ ſᷣcatiõe to tali ſᷣcat᷑ ꝙ habitudo ſeqͥle añtis ad ↄns eſt neceſ/ ſaria:ideo iſta hõ eſt aſinꝰ: ͥ aſinus eſt hõ nõ hᷣcat hoĩem eẽ aſinũ ᷣcatiõe totali:ſʒ ᷣcat talẽ habitudt nẽ añtis ad ↄñs eſſe neceſſariã quẽadmodũ Bᷣcant alie ↄñe ¶ Alia difficultas quõ debet cõuerti ꝓ/ põnes in qbꝰ ponunt᷑ ꝓnoĩa ᷣme ⁊ ſcðe perſone. ARñdet᷑ ꝑ aliãs ꝓpõnes. ¶ Pꝛima ꝓpõ:ꝓpõ in 8 ſubijcit ꝓnomẽ pᷣme vl ſcde perſone/a pꝛokerente ip̃aʒ põt eodẽ mõ ↄuerti ſic qcũq; alia: vt iſta ego ſum lohes:qᷣ iohes eſt ego. C Scdða ꝓpõ:ꝓpõ in qᷓ ſubhcit᷑ ꝓnomẽ ᷣme vł ſcðe ꝑſone manẽte idẽti tate catbegoꝛematũ vocaliũ/nõ põt a qͥcunq; alio qᷓ a ꝓferẽte eodẽ mõ ↄuerti ſiẽ̃ ⁊ alie.Si tñ nõ ma neret idẽtitas cathegoꝛematũ młtaliũ poſſet a qᷣ/ cunq; alio eodẽ mõ cõuertt:vt patebit in pꝛactica. Poſſet tamẽ poni vnꝰ mo dus ſubtilis ſupponen do ꝙ añs ⁊ ↄñs ſꝑ debeãt fieri ab eodẽ᷑:ita c ſi ali q̊s petat alicui ↄuerte iſtã/ego ſum iohes:alter nõ debet rñdere iohes eſt ego:qꝛ tũcvnꝰ faceret añs ⁊ aliꝰ ↄñs.Sʒ debet rñdere tu petis nũc ꝙ ego con uertã iſtã ego ſum iohes:ſic debet ↄuerti ego ſum iohes:qͥ iobãnes eſt ego/⁊ tunc eſt bona ↄña: ſed ſicut cõſequẽs eſt falſum:ita ⁊ Aeeredes. leoff i 3 gincidũt alie dif/ Tertio ſciendũ Auitates. Pama aliter debeat cõuerti ꝓpões in qͥbꝰponunt᷑ termĩ obliq̃. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ ꝙ pönes de termĩs obliqͥs ſũt in młtiplici dꝛña:qͥdã em̃ ſũt de vᷣbis impſonalibꝰ/⁊ alie de vᷣbis ꝑſonalibꝰ. Jtem illaꝝ qͥ̊ ſũt de vᷣbis imꝑſonalibꝰ:qͥdã ſunt de vbis imꝑſonalibꝰactiue vocis:⁊ q̃dã paſſiuevocis. Gñ tenẽdũ eſt ꝓ regulaſꝙ oẽs ꝓpõnes de termĩs ob/ uqͥs ⁊ vᷣbis imꝑſonalibꝰ ſiue actiue vocis ſiue paſ ſiue vocis añqᷓᷓ cãuertant᷑/ debẽt reſolui in ꝓpões de pᷣbis ꝑſonalibꝰ ⁊ termĩs rectis:⁊ poſtea cõuer ti: vt iſta tedet alam meã vite mee:debʒ ſic reſolui: aĩa mea hʒ tediũ de vita mea:et tũc ſic cõuertit᷑:& hñs tediũã de vita mea eſt aĩa mea.Similr iſta me penitet pcti:ſic reſoluit᷑:ego doleo de pctõ:⁊ tunc ſic cõuertik dolẽs de peccato eſt ego: reg intereſt bñfacere:ſic reſoluit᷑:aliãd ſpectãs ad rege eſt bñ/ facere:̊ bñfacere eſt aliqͤd ſpectãs ad regẽ.Sicðᷣo tales ſint de verbis ĩꝑſonalibꝰ paſſiue vocis etiã ſũt reſoluẽde: vt cãpana pulſak: ſic reſ oluit᷑ cam/ pana pulſat᷑ ab aliqᷣ:⁊ ſic cõuertit᷑:&ᷣ qð pulſat᷑ ab aliq̊ eſt cãpana.Siir iſta/lectionẽ legik:ſic reſoluit᷑ lectio legit᷑ ab aliqᷣ: aᷣ qð legit᷑ ab aliã electio. Së vᷣo ſint de vᷣbo ꝑſonali et hmõi obliquꝰ ponat᷑ in incipio dictiõis:⁊ ſit determiĩatio nõ accepta vnt Pꝛioꝛum ca acceptide:vt iſta cuiuſlibʒ hoĩs aſinꝰ currit:tũc obliquus debet mutari in rectũ: ⁊ rectꝰdebet po-/ ni ꝓ pᷣdicato:⁊ totũ reſiduũ cũ tʒ addito aliqͥd cuiꝰ a ꝑte ſubiecti:vt iſta ſic ↄuertit᷑ aliqͥd cuiꝰaſinꝰ cur rit eſt hõ: vel põt dici ⁊ clariꝰ ꝙ etiã tales ꝓpõnes debẽt ↄuerti ſiẽ ille de rectis:vt iſta ſic debet ↄuer ti:g currẽs eſt aſinꝰhoĩs. ¶ Scða difficultas quõ cõuertit᷑ iſta/ nulla eſſentia diuina eſt generãs: nõ põt dici ꝙ ↄuertat᷑ in iſtã:a nullũ generãs eſt eẽn. tia diuĩa:cũ aſs ſitveꝝ ⁊ ↄñs falſum. Rñdet᷑ ꝙ ly enerãs pᷣt capi dupłr/ſcʒ ſubſtãtiue ⁊ adiectiue. & capiatur ſubſtãtiue:tũc bñ cõuertit᷑: ſʒ ſic ↄñs eſt falſum ita ⁊ añs.Si capiat adiectiue/ tunc dat intelligere ſubm ſcʒ eẽntia:ita ꝙ totũ pᷣdicatũ eſt eẽntia generãs:⁊ tũc nõ bñ cõuertitur:nullũ gene rãs ẽ eẽntia diuĩa/ſſʒ debet ſic ↄuerti:g nulla eſſen tia generãs eſt eſſentia diuĩa. ¶ Et ſi q̊s q̃rat quõ cõuertit᷑ iſta/ nullꝰ hõ falſe eſt alal. Dico ꝙ nõ de/ bet ↄuerti in iſtã:g nullũ aĩal falſe eſt hõ:cũ añs ſit veꝝ ⁊ ↄns falſum:ſʒ ſic nihil að ẽ falſe aĩal ẽ hõ. Et ſi qs dicat de pᷣciſo pᷣdicato nõ fit pᷣciſe ſubm: ᷣ nõ bñ ↄuertit᷑. Rñdet᷑ ꝙ duplex eſt cõuerſio:q̃/ dã eſt ꝓpꝛia qñ de pᷣciſo ſubᷣo fit pᷣciſe pᷣdicatum ⁊ ecõtra:nihil addẽdo neq; remouẽdo.Alia eſt im/ ꝓha ſeu reductiua qñ ſubovł pᷣdicato zodlee Adf. [,41¶ qgtertia difficultas Quarto ſciẽdũ an de cõuerſiõe ali/ ã̃ꝝ.põnũ.Et pᷣmo de iſta/ nullũ a eſt pᷣdicatũ:poſi to caſu/ꝙ a nõ ſit pᷣdicatũ in aliã ꝓpõne:ſi dicatur ꝙ ↄuertit᷑ in iſtã/ nullũ pᷣdicatũ eſt a:/ qꝛ aſis eſt veꝝ et ↄñs falſum:cũ in ↄñte a ſit pᷣdicatũ.Añdet᷑ negãdo ꝙ ↄñs ſit falſum:⁊ etiã ꝙ cõſequẽs ſit:qꝛ hot repugnat caſui:ideo repugnat ꝙ iſta ꝓpõ ſit nullũ pᷣdicatũ eſt a. Et ſi dicat᷑ iſta/nullũ a eſt pᷣdi catũ ↄuertit᷑ in iſtã/ nullũ pᷣdicatũ eſt a:ę illa ↄuer ſio eſt:⁊ ꝑ ↄñs tã añs qᷓ; ↄns erũt. Rñdet᷑ in veri/ tate ꝙ tã añs qᷓ;ñs ſũt:tñ qꝛ repugnãt caſui/ideo vtrũq; debet negari. Scðo de iſta ad equitãdũ re quirit᷑ equus. Dlcũt aliqͥ ꝙ ᷣmo debet reſolui in iſtã: ĩpoſſibile eſt equitare ſine eq:⁊ tũc ſic cõuerti/ tur:g̊ edͥtare ſine eq eſt impoſſibile. Alij dicũt ꝙ ex q̊ iſtud ᷣbũ reqͥritur cõfũdit terminũ ꝙ in ipᷣo ĩclu ditur aliqð ſyncathegoꝛema qð nõ eſt ꝑs/neq; pᷣ/ dicati neq; ſBiecti: ideo opoꝛtet ipᷣam reſoluere in vnã in ãᷓ ipᷣm ponat:ideo reſoluit᷑ in iſtã/ad eqͥtan dã cõueniẽs eſt equo:qͥ cõueniẽs ad equitandũ eſt equus.Tertio de iſta ſemꝑ fuit hõ. Rñdet᷑ ꝙ de/ bet ſic reſolui:oĩ tꝑe fuit hõ:⁊ poſtea ſic ↄuertit᷑: 6 aliqᷓ tꝑe exñs fuit hõ.Eẽt ſi qͥs dicat /ille ꝓõnes nõ ꝑticipãt oꝛdine ecõuerſo. Rñdeo ꝙ ĩmo:cuiꝰratio eſt:qꝛ illð qð eſt ſubm invna ẽ ſiłe pᷣdicato alteriꝰ: ideo ꝑticipãt oꝛdĩie ecõuerſo:qꝛ ad hoc ꝙ ꝓpõnes ꝑticipent oꝛdine ecõuerſo:nõ opoꝛtet ꝙ illoð ꝙ po/ nit ante copulã in vns ponat᷑ pᷣciſe in alia: ſed qð illud qð eſt ſubm in vna/ſit ſimile pᷣdicato alteriꝰ. Sikr dicat᷑ de iſta ꝓpõne: omnẽ equũ videt hõ:sᷣ alidd qð eſt vidẽs oẽm equũ eſt hõ:⁊ nõ in iſtam/ bhõ videt aliquẽ equũ:qꝛ tales ſũt ſimiliũ ſubiecto rũ ⁊ pdicatoꝝ.Sed iſta/pᷣteritũ eſt pᷣteritũ:ſic cõ/ uertik/ qð fuĩt pᷣteritũ eſt vel fuit pᷣteritũ.Silr iſta/ hõ eſt generãdus: ſic ↄuertit᷑:ę qð erit generandũ eſt vkerit hõ:ſifr iſta null⸗ ſenex erit puer: ſi ↄuer titur/ nihil qð erit puer ete erit lenex. Sʒ diffi cultas ẽ quõ debeatↄuerti iſta a eſt riſibiſe:poſito Pa pte ſubiecti ſᷣcet hoĩeʒ:⁊ a parte pꝛedicati pᷣcet aſinũ. Rñdet᷑ ꝙ ſic ouertit᷑: riſibile eſt hõ:vbi li⸗ cet de ſubo vocalr nõ fiat pdicatũ: tñ bñi mnentaliĩ. ¶ Et aduerte etiã ꝙ qñ ðt/ꝙ vñs negariua cõuer Fo. 52 titur ſimplr debet intelligi de vli negatiua de mõöõ loquẽdi ↄſueto: qꝛ de mõ loq̃ndi incõſueto nõ cõ uertitur:vt nõ ſedtur:oĩs ſol planeta nõ eſt: aᷣ oĩs planeta ſol nõ eſt: cũ añs ſit veꝝ ⁊ ↄñs falſum.Sʒ iſta/ hõ eſt pictus:ſic cõuertitur/ pictum eſt hõ pi⸗ ctus:⁊ nõ in iſtã /pictũ eſt hõ: qꝛ in iſta hõ eſt pictꝰ hõ reſtringitur ad ſtandũ ꝓ hoibꝰ pictis.Sed iſta/ bis cantaui miſſam:ſic ↄuertit᷑:å bina vice cantãs miſſam eſt vl fuit ego. Et iſta pariſius ⁊ rome ven dit᷑ piper:ſic cõuertit:g ð vendit᷑ altero iſtoꝝ lo/ coꝝ eſt piper. Dicũt tñ aliqͥ ꝙ debet ſic cõuertiiqð ven dit᷑ pariſius et rome/ eſt iſtud vel iſtud piper. Sed hoc nõ videt᷑ veꝝ:cũ iſta videat᷑ falſa cũ ſub/ iectũ ꝓ nullo ſupponat:nã de nullo veꝝ eſt diceret hoc vendit᷑ pariſius ⁊ rome.Sed iſta/neuter iſto⸗ rũ eſt albus:cõuertit᷑ ſic/ nullũ albũ eſt alter iſtoꝝ. Et ſic ꝑ tales poſſũt cõuerti fere oẽs alie ꝓpõnes: vnũ tñ cauendũ eſt ꝙ non arguat᷑ a magis amplo ad minꝰamplũ ſine diſtributiõe magꝭ amplt.Etiã 8. nõ arguat᷑ a minꝰ amplo ad magꝭ amplũ cũ di/ ributiõe magꝭ ampli. Añ magis amplũ ſe hʒ ſiẽ ſupius:⁊ minꝰ amplũ ſicut inferiꝰ:ideo in ipᷣis ꝓ⸗ poꝛtionabilr debẽt fieri ↄñeꝛſiẽ fiũt a loco a ſuꝑio/ ri ad inferius ⁊ ecõtra. Et hec de pꝛimo articulo. Atũ ad ſecundũ.— „1 ãliter ↄuertende Dubitat pꝛimo ſunt ꝓpõnes mo dales. Rñdet᷑ ꝙ ꝓpõnes modales ſũt duplices: ãdã ſũt cõpoſite:qͥdã ſũt diuiſe. Añ cõpoſite poſ/ ſunt duplr ↄuerti. Ano mõ qͥ̊ ad ſe totas/ſcʒ faciẽ do de ſubo pᷣdicatũ /⁊ de pᷣdicato ſubiectũ: vt ho/ minẽ eſſe anial eſt poſſibile:& poſſibile eſt animal hoĩem eẽ.Et iſto mõ modales cõpoſite oĩno eodẽ mõ cõuertunt᷑ ſic ille de ineſſe:qꝛ ſũt mere de ineſ/ ſe:ſʒ iſtũ modũ nõ docuit ariſto.Alio mõ cõuertũ tur q̃ ad ꝑtes dicti/ſcʒ trãſponendo ꝑtes dicti mõ ſur ſe hñte:vt holem eẽ aĩal eſt poſſibue:;ͥ aĩal eẽ᷑ o jenn eſt poſſibile. ¶ Pꝛo q̃ tñ ẽ aduertẽ dũ ꝙ mo alis cõpoſita de iſto mõ falſum ⁊ ĩpoſſibile nõ cõ uertunt᷑ ex pte dicti eodẽ mõ ſiẽ ille de inſſe: qꝛ nõ ſeqtur:oẽ aĩal eẽ Hoꝛem eſt kalſum vl imp oſſibileꝛ sᷣ boĩem eẽ aĩal eſt falſum vł ĩpoſſibile. ¶ Et ſi qs dicat/ ꝓpõnes coꝛrñdẽtes dictis iſtaꝝ ꝓpõnũ infe rũt ſeinuicꝭ:g ⁊ ille ꝓpõnes. Añs ptʒ:qꝛ bñ ſeqͥt᷑: om̃e aĩal eſt hõ:sᷣ hõ eſt aĩal:q̃ ẽ ꝓpõ neceſſaria q̃ ſeqͥtur ad qualibet.Rñdet᷑/negãdo ↄñam:⁊ rõ eſt: qꝛ nõ opoꝛtʒ ꝙ ſi ad aliqð añs eilf ↄñs: ꝙ ad illðᷣ añs eẽ falſuʒ cõtingẽs vł ĩpoſſibile/ſeãtur ↄñs eẽ falſuʒ vl ĩpoſſibile. ¶ Aduerte vlteriꝰꝙ.ꝓpões mo dales cõpoſite de iſto mõ poſſibile ⁊ neceſſario cõ uertũtur eodẽ mõ ex ꝑte dicti ſicut ille de ineſfe:dũ mõ ponat᷑ in añte cõſtãtia ꝓpõnis ꝓ q̃ ſupponit dictũ ↄñtis: qꝛ als nõ ſeqret᷑:vt nõ ſeqͥt oẽm ho/ minẽ eẽ aĩal ẽ poſſibile:; aliqð aĩal eẽ hoĩeʒ ẽ poſ ſibile:nã poſito caſu/ꝙ iſta ꝓpõ ſit hõ ẽ aĩal /⁊ nõ iſta/aĩal eſt hõ:añs eſt veꝝ ⁊ ↄs falſum: qꝛ ſubm ↄñtis ꝓ nullo ſupponeret.Sed ꝗᷓ̃rit᷑ quõ ↄuertit᷑ iſta/ſoꝛtes eſt poſſibil:vbi ly poſſibile capit᷑ pꝛime intẽtionałr vt eſt dꝛña entis. co ꝙ ſic cõuertit᷑: Spoſſbile eſt er Dor eife ſoꝛtes. Ex à ptʒ ꝙ qñ poſ ole capit᷑ pᷣme intẽtionałr vt ẽ dꝛña entis/ ampli at ſubm ꝓ illo qð eſt ⁊ põt eſſe: ſed qñ eſt dꝛña ꝓ/ põnis ⁊ capit᷑ ſcðᷣe intentionałr/nõ hʒ aliquã Am ampliãdi:ſicut in iſta ſoꝛtẽ currere eſt poſſibile:ibt ly pofſibile nullã vim hʒ ampliãdi. Sʒ diceret alt / iſta ppõ eſt indefinita oẽm hoĩemi eſſe aĩal eſt poſſibile:⁊ etiã iſta eſt affirmatiua nullum b eſſe a eſt neceſſe/ cũ ꝓpõ quã facit ĩ ſenſu ſit zeifiratahs LZiber nã ſenſus eſt:nulla talis ꝓpõ b eſt a eſt poſſibilis. Añdet᷑ ꝙ verã eſt ꝙ talis eſt indefinitaſoc aial eẽ hoĩem eſt poſſibile:ſed qꝛ hñt figurã vlium negatt uarũ Ariſto.vtebat᷑ ac ſi eſſent vłes vel negatiue. Dubitat ſcðᷓOauõ ↄuertant᷑ ppões modales diuiſe. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ iſti modi poſſibile/ĩpoſſi bile/ ↄtingẽs ⁊ neceſſe faciẽtes. ões modales di uiſas amplãt extrema ad oem differẽtiã tꝑis: vel ſaltẽ ad illud qð eſt ⁊ põt eſſe. ¶ Et ſi qͥs dicat pᷣ/ dicatũ alicuiꝰ ꝓpõnis debet pᷣciſe accipi ſᷣm exigẽ tiã copule:&ͥ tales modi nõ ampliant pᷣdicatũ · Kñ⸗ det/ ꝙ ula regula eſt vera qñ nõ ponit aliqð ſynca thegoꝛema habẽs vim ampliãdi terminũ poſitũ a ꝑtepoſt. Et ſi qͥs dicat/ſi neceſſe ampliaret pᷣdica/ tũ ſeq̃re᷑ ꝙ iſta eſſet vera/ deũ neceſſe eſt eſſe creã/ tẽ:qꝛ ſenſus eiꝰ eſt:deũ neceſſe eſt eſſe ulud qð eſt/ vel põt eſſe creãs:⁊ ula eſt vera.Rñdet᷑/ꝙ amplia tio pᷣdicati nõ debʒ ſic explicari:ſed ſic: deũ necede eſt effe creãs qð eſt vel põt eſſe:ita ꝙ neceſſitas nõ ferat᷑ in ſuppoſitũ pᷣdicati/)ſʒ in foꝛmã q̃ ſcat᷑ ꝑ illð dicatũ vł ↄnotat᷑. ¶ Supponit᷑ vlteri /ꝙ ad hᷣ ꝙ dicti termini ampliẽt extrema: tres 2ditiões reqͥ runt᷑. Puma/c talia extrema ſupponãtuõ dicẽdo chimerã poſſibile ẽ eſſe: ibi ly chimerã nõ ampliat᷑ cũ nõ iupponat. Scð̃a/ꝙ talis terminꝰ qͥ ðꝛ ãplia ri habeat hᷣcatũ vel ſᷣcata coꝛrñdentia pꝛo diuerſis differẽtijs tꝑm diuiſim · ideo dicendo/antecbꝛiſtũ poſſibile ẽ eſſe:ly antechꝛiſtũ nõ ampliat. Tertia/ ꝙ talis terminꝰ nõ reſtringat᷑ ad ſtãdũ pᷣciſe ꝓ vna dꝛña tꝑis:iðo dicẽdo qð eſt bõ poſſibile eſt eẽ/ ibi ly bõ non ampliat᷑/ cum reſtringat ad vnã dꝛñam tꝑis ¶ Iſtis ſuppoſit! ponun aliq̃ dicta. Pꝛimũ dictũ: ꝓpõnes affirmatiue de neceſſario diuiſe in qͥbꝰ nulla ponit᷑ negatio/ nõ cõuertunt᷑ foꝛmalr in ꝓpões de neceſſario. Patet: qꝛ nulla vlis affirma tiua ↄuertit᷑ gr̃a foꝛme in vlem affirmatiuã:ſʒ ꝓpõ nes affirmatiue de neceſſario ĩ dbꝰ nulla ponit᷑ ne gatio ſũt vłes ex ꝑte modi:igit᷑ Etiã dãda ẽ inſtã tia:vt nõ ſequit᷑ creãs neceſſario eſt de⸗: ¶ deꝰ ne/ ceſſario eſt creãs:ſed dʒ ſic ↄuerti deꝰ poſſibilr ẽ creãs /cũ debeat ↄuerti in ꝑticularẽ de mõ ſiue alla de neceſſario ſit vłis ſiue ꝑcicularis ſiue ſingularʒ ex ote dicti. C Scðm dictũ: ꝓpõ de neceſſario di uiſa in ã̃ ponit᷑ duplex negatio:vna ad vᷣbũ ⁊ alia ad modũ: dʒ oĩmode cõuerti ſic illa de poſſibili in ãᷓ nulla ponit᷑ negatio:vt iſta oẽm deũ nõ neceſſe eſt nõ eſſe creantẽ:ↄuertit᷑ eodẽ mõ ſicut iſta:oẽm deũ poſſibile ẽ eſſe creãtẽ:ſic videlʒ/creantẽ nõ ne/ ceſſe eſt nõ eẽ deũ · ¶ Tertiũ dictũ: ꝓpõ de neceſſa/ rio negatiua:i q̃ negatio ponit advᷣ bũ tm/ↄuertit᷑ ſiẽ ula ð ĩpoſſibili in q̃ nõ ponit᷑ negatio cxplicta: vt iſta/ oẽm deũ neceſſe eſt nõ eſſe creantẽ ↄuertit᷑ ſẽ iſta /oẽm deũ ĩpoſſibile eſt eẽ creantẽ cũ tali eqᷣ/ polleat:⁊ cũ talis ſit vlis negatiua ſaltẽ de mõ cõ/ uert t᷑ ſimpkr ĩ vlem. ¶ Quartũ dictũ: ꝓpõ de ne ceſfario in q̊ negatio ponit᷑ ad modũ nõ Huertik in termis/ cũ tal ſit ꝑticularꝭ negatiua: vt iſta/quẽdã deũ nõ neceſſe ẽ eẽ creãrẽ:nõ ↄuertit᷑ cũ ſit ꝑticula ris negatiua cũ eqpolleatvni ð vafübii ñ heGarde dliter cõuertende Dubitat tertio ſunt ꝓpõnes mo dahes diuiſe de imvoſſibili ⁊ poſſibili. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ponunt᷑ aliq̃ dicta. PDumũ:ꝓpõnes deim poſſibili in qbus nulla ponit᷑ negatio cõuertunt᷑ ꝑ cõuerſionẽ ſimplicẽ: cũ tales ſint vłes negatiue ex ꝑte modi:vt iſta/ oẽm hoĩeʒ ĩpoſſibile ẽ eẽ aſinũ ſic cõuertit᷑:¶ʒ oẽm aſinũ impolſibile eſt eẽ hoĩem· 1 ¶ Scom dictã: ꝓpõnes de ĩpoſſibili in dbꝰ nega tio ponit᷑ ad modũ tm̃ cõuertunt᷑ ſicut ille de poſ/ ſibili qbꝰ eqͥualẽt:vt iſta/ hoĩeʒ nõ ĩpoſſibile eſt eẽ aſinũ:cõuertit᷑ ſicut iſta/hoĩeʒ poſſibile ẽ e aſinũ: ſic videlʒ/aſinũ nõ ĩpoſſibile ẽ eẽ hoĩeʒ. ¶ Tertiij dictũ: ꝓpõnes de impoſſibili in dbꝰnegatio ponit᷑ ad modũ ⁊ ad vᷣbũ/nõ cõuertunt᷑: cũ tales ſint par ticulares negatiue ſaltẽ ex ꝑte modt:vt iſtajhoĩeʒ nõ ĩpoſſibile ẽ nõ currere/nõ cõuertit᷑: cũ equaleat iſt/ hoĩem poſſibile eſt nõ currere/ã nõ conuertit᷑. ¶ Quartũ dictũ:ppõnes de ĩpoſſibili ĩ qͥbꝰ nega tio erplicite ponit ad ᷣbũ/ cõuertunt ſicut ille de netario in qᷣbnulla ponit᷑ negatio:ſʒ ſic ẽ vt viſuʒ eſt/ y ꝓpõnes de necario in dbꝰnulla ponik nega tio/ nõ cõuertunt᷑ in ſeipſas /ſʒ in illas de poſſibili. Etiã tales de ĩpoſſibili conuertunt᷑ in ꝓpõnes de poſſibili: vt iſta/ creãtẽ ĩpoſſibile ẽ nõ eẽ deũ:ↄuer/ tik in iſtã/ deũ poſſibile ẽ cẽ creantẽ. Sz ꝓ alijs de poſſ bili ponunt᷑ q̃ttuoꝛ dicta.Pꝛimũ: ꝓpõnes de poſſibilt in qͥbꝰnulla ponttur negatio/ conuertunt ſi nplr ſicut ille de ineſſe: vt hoĩeʒ poſſibile ẽ curre re:gᷣ currentẽ poſſibile ẽ eẽ hoĩeʒ.¶ Scðm dictũ: Phones⸗ de poſſibili in qͥbꝰ negatio ponitur tm̃ ad bũ/ nõ cõuertunt᷑ in termĩs: cũ tales ſint ꝑticula res negatiue ex ꝑte modi ¶ Terciũ dictũ: ꝓpõ/ nes de poſſibili in qͥbꝰnegatio ponit᷑ ad modũ tm̃ cõuertunt᷑ ſicut ille de ĩpoſſibili/cũ equaleat illis: vt iſta/ hoĩem nõ poſſibile ẽ currere: cõuertit᷑ ſicut iſta/hoĩeʒ impoſſibile ẽ currere. ¶ Quartũ dictũ: ꝓoõnes de poſſibili in qͥbꝰ ponit᷑ negatio tam ad modũ qᷓ; ad vᷣbũ: cõuertunt᷑ in ꝓpõnes de poſſibi li in qͥbꝰ nulia ponit᷑ negatio: vt iſta/oẽ creans nõ poſſibile ẽ nõ eẽ deũ:cõuertit᷑ ſic/deũ poſſibile ẽ eẽ creantẽ.Et hec de ſcðᷣo er. 8 ſie rñſalis: Regule cõuerſion Concluſio ꝓpõnũ tam de ineſſe qᷓ; mo daliũ ſunt ſufficiẽter aſſignate a pho:vt ſatꝭ ptʒ in pꝛĩo arti.et in ſcᷣo. C Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pꝛimã et etiã ad ſcðam patet ſolutio ex dictis. Ad tertiã ðꝛ ꝙ ila/nullꝰhõ eſt oẽ aĩal:cõuertit᷑ in iſtã/ nihil qð ẽ oẽ aĩal ẽ hõ:ſʒ de alüjs ſat ꝑtʒ ãliter de/ beant cõuerti. Ad q̊rtã rñdet᷑ ꝙ arguẽdo a termĩo ſupponẽte ↄfuſe tm̃ ad ipᷣm ſupponentẽ determĩa te/ nõ valer ona:et B̊ ſigno ↄfuſiuo remanẽte:ꝗꝛ ſi ſignũ ↄfuſiuũ mutek/ bñ põt valere ↄña. Ad qntã dic k ꝙ bene ſequik gra materie/ ſz non gfa koꝛme. )en vᷣo determinatis dicendũ eſt 7 † iam per que/ et quando/ et quo/ modo fit omnis ſyllogiſmus. ſt e ſcðᷣus tractatus huiꝰ libꝛi in ã do 0 cet foꝛmare ſyllogiſmos ex ꝓpõ/ Rbꝰ de ineſſe:⁊ diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ capła. In pꝛimo docet foꝛmare ſyllogiſmos pꝛime figure di iniẽs pꝛimã figurã dicẽs: Pꝛima figura/ eſt qñ tres ter/ mini ſic ſe habent ꝙ poſtrem eſt in toto medio/⁊ mediꝰ in toto pꝛio ſic vel nõ ſic/ neceſſe ẽ eſſe ſyllo giſmũ pfectũ Añ ꝑ poſtremũ ĩtelligit᷑ minoꝛ extre mitas:ꝗᷓ ẽ ĩ toto medio id ẽ ſijcit᷑ reſpectu medij. Deinde diffinit mediũ pꝛie ſigure:dicẽs ꝙ mediũ pꝛie figureſeſt að ẽ in alio ⁊ altud in ipſo.i.ꝙ ſbij/ cirur in vna ⁊ pᷣdicat᷑ in alia. Et maioꝛ extremitas eſt in ã aliud ẽ tm̃.i.qð᷑ tm̃ pᷣdicat᷑.Et minoꝛ extre mitas /eſt qð eſt in alio tm̃.i. tm̃ ſbijcit. ¶ Deinde ponit modos pꝛĩie figure. Et pꝛio modos vłes tã vtꝛles qᷓ iutiles: dicẽs ꝙ qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vłes affirmatiue inferẽtes vłem affirmatiuã ẽ bon ſrl⸗ logiſmꝰ/⁊ vocat᷑ barbara. ¶ Scðs modveſt ma⸗ Pꝛioꝛum loꝛe vll negatiua ⁊ minoꝛe vłi affirmatiua/ ſeqͥt᷑ cõ cluſio vlis negatiua/ ⁊ voeat᷑ celarent. Deinde po-/ nit modos inutiles. Pꝛimꝰ eſt/ maioꝛe vli affirma tiua/⁊ minoꝛe vlłi negatiua/ nõ ſeqͥtur aliq̃ ↄcluſio gfa loꝛme:qꝛ ibi ſũt dabiles termini in qͥᷣbꝰ om̃i.ſ. aĩal hõ equus:⁊ in qͥbꝰnulli/ſcʒ animal hõ lapis. ¶ Scvᷣus modus inutilis/ꝗqñ ambe pᷣmiſſe ſunt vles negatĩe/ tũc nõ fit bonꝰ ſyllogiſmꝰ: cũ ibi ſint reꝑibiles termini in qbus om̃i:vt ſcĩa/linea/ medi cina:et etiã in qͥbus nulli /vt ſcĩa/linea/ vnitas. De inde der minat de modis ꝑticularibꝰt dicẽs ꝙ qũ maioꝛ eſt vlis ſiue affirmatiua ſiue negatiua/ ⁊ imni noꝛ ꝑticularis affirmatiua eſt bonꝰ ſyllus: ⁊ valet iſta regula ꝓ darij ⁊ ferio: et ſubdit ꝙ ſi maloꝛ ſit pticularꝭ ⁊ minoꝛ vłis:vel ambe ꝑticulares nõ erit bonꝰ ſyllogiſmus.Ex ͥ paſſu eliciunt᷑ due regule. Quaxy pᷣma eſt/ maioꝛe exũte ꝑticulari in qᷣma fi/ gura nihil ſequit᷑ directe cõcludẽdo. Scðᷣa:ex pu ris ꝑticłaribꝰnihil ſeqͥt: ⁊ ſyllogiſat ariſto.in pᷣma figura iſtis lfis a, b/cſcapiẽdo b/ ꝓ medioja ꝓ ma lou extremitate:⁊ c/ꝓ miĩoꝛi extremitate:et ſ ubdit ꝙ ſi minoꝛ fuerit indefinita eq̃ dñ erit bon ſyllus ſiẽ ſi ipᷣa eẽt ꝑticularꝭ. Ex qͥ̊ paſſu elicit᷑ iſta aucto. ritas: de ꝑticularibus ⁊ indefinitis idẽ eſt iudiciũ q̃ntũ ſupple ad ſyllogiſmũ. Deinde ponit modos ꝑticulares inutiles. Pumꝰ:maioꝛe exũte ꝑticula/ ri ſiue affirmatiua ſiue negatiua: ⁊ minoꝛe vli ſiue affirmatiua ſiue negatiua/ nõ eſt bonꝰ ſyllogiſmꝰ: qꝛ ibi ſũt dabiles termĩ in qͥbꝰom̃i:vt bonũ habitꝰ ⁊ pꝛudẽtia:⁊ t᷑mini in qͥbꝰ nulli /vt ſũt bonꝰ habitꝰ et diſciplina. ¶ Scðs modus inutilis ẽ qñ maioꝛ eſt vlis ſiue affirmatiua ſiue negatiua:⁊ minoꝛ pti cular? negatiua/nõ valet ſyllus:qꝛ ibi ſũt reperibi les termini in qͥbꝰ om̃i/⁊ in qͥbꝰnulli:in qͥbꝰom̃i/ vt hõ aĩal ⁊ albũ:in qͥbꝰ nulliſ vt aĩal hõ nix. Pꝛobat etiã iſtos modos eẽ inutiles ex indefinito. Añ ꝓ/ bare aliqͥd ex indefinito eſt oñdere ꝙ illud qð non ſequit᷑ ex vłi nõ ſeqͥt᷑ ex ꝑticulari:mõ maioꝛe vli af/ firmatiua ⁊ minoꝛe vii negatiua nihil ſeqͥt:& nec ex maioꝛevłli ⁊ minoꝛe ꝑticulari. ¶ Tertiꝰ modus inutilis/ ambabꝰpᷣmiſſis exñtibꝰnegatiuis:qꝝvna eſt vlis ⁊ alia ꝑticularꝭnihil ſedt᷑: qꝛ ibi ſũt dabiles termini in qͥbꝰ om̃/⁊ in qͥbꝰ nulli. ¶ Quartꝰ mo/ dus:ſi ambe pᷣmiſſe ſint ꝑticulares ſiue affirmati/ ue ſiue negatiue ſiue vna affirmatiua ⁊ alia nega/ tiua nihil ſeqͥt:qꝛ ibi ſũt dabiles termĩ ĩ qͥbꝰoĩ ⁊ in q̊bus nulli.Ex iſtꝭ infert ꝙ in pᷣma figura ↄcludit᷑ om̃e genꝰ ꝓpõnis/puta vlłis affirmatia/vłis nega tiua:ꝑticularꝭ affirmatiua/ particularis negatiua. ¶ Quãdo autẽ idem huic quidẽ omni illi vero nulli ineſt:vłvtriq; om̃ivł nulli/ figurã quidẽ huiuſmodi voco ſcðam. ¶ Iſtud eſt ſcðm capitulũ huiꝰtractatus in q̊ do/ cet foꝛmare ſyllos ſcðe figure.Et diffinit ᷣmo ſe/ cũdã figurã:dicẽs/ꝙ ſcða figura eſt qñ idẽ huic qͥ dẽ om̃i huic vᷣo nulli ineſt/ vel vtriq; om̃i vł vtriq; nulli. Et ↄuenit hec diffinitio tãà combinatiõibus vtilibus q; inutilibꝰ. ¶ Deinde diffinit mediũ /di cẽs:Wediũ in hac figura eſt qð pᷣdicat᷑ de vtraq; ertremitate Sed maioꝛ extremitas/ eſt qᷓ poſita ẽ iuxta mediũ:ipᷣa em̃ ↄuenit cũ medio ĩ hᷣ O aliꝗñ pᷣ dicat᷑. Sʒ minoꝛ extremitas /eſt ã̃ poſita eſt lõgiꝰ a medio:qꝛ nũqᷓ;ʒ pᷣdicat᷑. Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ nullꝰ ſyllo giſmus ſcðe figure regulat᷑ immediate ꝑ dici de om̃i vel ꝑ dici de nullo. ¶ Deinde docet foꝛmare ſyllogiſmos:⁊ ᷣmo vłes:dicẽs/qœ ex ambabꝰ vłi/ bus ſi vna ſit affirmatiua et alia negatiua fit bon⸗ frllus:⁊ ꝑ ĩᷣ habent᷑ ceſare ⁊ cameſtres qͥ ſũt boni Fo. 53 ſyllogiſmi.de ceſare ꝓbat reducendo ipᷣm ad cela rent maioꝛe ↄuerſa ſimpłr:de cameſtres ꝓbat re/ ducẽdo ipm ad celarent minoꝛe ↄuerſa ſimpfr/⁊ ꝑ traſpoſitionẽ pᷣmiſſaꝝ:ꝓbat etiã eos ꝑ impoſſibi/ le. ¶ Deinde ponit duos modos inutiles vłes. ꝛimus:eſt qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vles affirmatiue. cðs:ẽ qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vles negatiue. ¶ De indedetermaĩt de ꝑticlaribꝰ:dicẽs ꝙ qñ maioꝛ eſt vlis ⁊ minoꝛ ꝑticularꝭ ſiue fuerit affirmatiua ſiue negatiua fit bonꝰ ſyllogiſmꝰ: ⁊ ꝑ hoc habent᷑ duo modi/ſcʒ feſtino/ baroco.de feſtino ꝓbat reduce do ipᷣm ad ferio minoꝛe cõuerſa ſimptr: de baroco ꝓbat reducẽ do eũ ꝑ ĩpoſſibile ad barbara. Et ſyl⸗ logiſat ariſtoteles ꝑ iſtas tres lr̃as/n/m/p. ¶ Cõ⸗ ſeqnter ponit modos ꝑticulares inutiles:ãm oᷣmꝰ eſt:maioꝛe exñte ꝑticulari ſiue fuerit affirmatiua ſiue negatiua ſiue minoꝛ fuerit vlłis ſiue ꝑticuiart nihil ſequit᷑:cũ ibi dandi ſũt termini in qͥbꝰ om̃i et in qbus nulli. C Scðus eſt:qñ ambe pᷣmiſſe ſunt affirmatiue vel negatine ſiue vna ſit vlis ⁊ alia ꝑti cularisnõ fit bonꝰ ſyllus:qꝛ ibi ſũt dabiles t᷑mini in qbus om̃i ⁊ in quibꝰ nulli.Et ex iſto habet᷑ ꝙ ey purt affirmatiuis in ſcða figura nihil ſeqt᷑. ¶ Ter tius modus:eſt qñ ambe pᷣmiſſe ſũt ꝑticlares ſiue ſint affirmariue ſiue negatiue:ſiue vna ſit affirma tiua ⁊ alia negatiua/ nõ fit bonus ſyltus: qꝛ dabt/ les ſũt termĩ in quibꝰ om̃i /⁊ in qͥbus nulli. Ex iſtẽ infert duo coꝛrelaria.Pꝛimũ:ſylli ſcðe figure ſunt impfecti:ſʒ ꝑficiunt᷑ ꝑ ↄuerſionẽ vel ꝑ impoſſibile. Scðm coꝛrelariũ:nullus ſyllus ſcðe figure eſt af⸗ firmatiuꝰ.i.ↄcludẽs affirmatiue/ſʒ ſolũ negatiue. ¶ Si aũt eidem hoc quidẽ om̃i illudve ro nulli ineſt vel ambo om̃i vel nulli:fi⸗ ———„ 4 gurã quidẽ hmõi voco tertiam ⁊c. ¶ Iſtð eſt tertiũ capłm/ in q̊ phᷣus docet foꝛmare ſyifos in tertia figura.xt deſcribit tertiã figuram dicẽs: Tertia figuraſeſt qñ idẽ tʒ qͥdẽ om̃i illð vᷣo eidẽ nullivel ambo omuvel nulli ineſt.i.t᷑ tia ñigura eſt qñ mediũ vnit᷑/ cũ extremitatibꝰ vłiter vel parti cularit:vel cũ vna vniuerſaliter et cum alia parti/ cularit᷑ affirmatiuevel negatiue:vł cũ vna affirma⸗ tiue /⁊ cũ altera negatiue.Et ꝑ h̊ tãgit tã ↄbinatio nes vtiles qᷓ; inutiles. ¶ Deinde deſcribit mediũ/ dicẽs:Mediũ eſt de qã ambo extrema pᷣdicant᷑:ma ioꝛ extremitas eſt q̃ lõgiꝰ ſita eſt a medio: qꝛ nũqᷓ; ſubijcit᷑ ſicẽ mediũ:⁊ minoꝛ extremitas eſt q̊ ꝓpin⸗ quius ſita ẽ cũ medio:qꝛ ſubijcit᷑ in ↄckone. ¶ De/ inde docet foꝛmare modos vłes:dicẽs/ꝙ qñ am/ be pᷣ miſſe ſũt vłes affirmatiue valet ſyllus ad con/ cludẽdũ ꝑticularẽ affirmatiuã. Et vocat᷑ talis mo dus darapti:⁊ ſyllogiſat iſtꝭ lris/ ſcʒ s/ ꝓ medio/x ꝓ maioꝛi extremitate ⁊ r/ ꝓ mĩoꝛi.Et iſtũ modũ ꝓ bat triplr. Pꝛimo ꝑ ↄuerſionẽ:qꝛ minoꝛe cõuerſa ꝑaccñs fit bonꝰ ſyltus in darij. Scðo/ꝑ impoſſibi le:qꝛ ex oppoſito ↄdictoꝛio ↄcluſiõis ꝓ maioꝛe et minoꝛe/ ꝓ minoꝛe infert᷑ oppoſitũ maioꝛis. Ter/ tio ꝓbat ꝑ ſylłm expoſitoꝛiũ:ſumendo ſub medio aliqð ſingkłare. ¶ Deiñ ponit ſcðᷣaʒ ↄbinatiõʒ vti/ lẽ:dicẽs /ꝙ qñ maioꝛ ẽ vlis negatiua: ⁊ mĩoꝛ vlis affirmatiua/ſeqͥt᷑ ↄcluſio ꝑticularꝭ negatiua:⁊ vo⸗ cat᷑ felaptõ:⁊ ꝓbat ipᷣm triplr. Pumo ꝑ ↄuerſionẽ reducẽdo eũ ad ferio mĩoꝛe ↄuerſa ꝑ accñs.Scpᷣo ꝑ ĩpoſſibile. Tertio expoſitoꝛie. ¶ Deiñ ponit ho dos inutiles vłes: q̊ꝝ pꝛimus eſt qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vles ⁊ mĩoꝛ eſt negariua/nõ fit ſyllus in tertia figura.Scðs qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vłes negatĩe nõ ſit ſyllogiſmꝰ in tertia figura:ꝗꝛ ibi ſũt dandi ter/ wini jn qͥbꝰoĩ/⁊ in qͥbꝰ nulli. ¶C Cõſequẽter docet Liber foꝛmare ſyllogiſmos ex altera vłi ⁊ altera ptickari dicẽs/ ꝙ qñ vna pᷣmiſſay eſt vłis ⁊ altera ptickaris ⁊ ambe ſunt affirmatiue /tũc eſt bonus ſyllogiſmꝰ: ⁊ hoc tangũtur duo modi.ſ.datiſi ⁊ diſamis:q̊s docet reducere ad darij ꝑ cõuerſionẽ. ¶ Deinde tangit alios modos ꝑticulares:dicens/ ꝙ maioꝛe exiſtẽte ꝑticulari ⁊ minoꝛi vii affirmatiua fit bonꝰ ſyllogiſmus:⁊ vocat᷑ bocardo/quẽ ꝓbat reducen/ do ꝑ impoſſibile. Aliꝰ modꝰ eſt: qñ maioꝛ eſt vlis negatiua/⁊ minoꝛ ꝑticularis affirmatiua valet ſyl logiſmus:⁊ vocatur iſte moqdꝰ feriſon: qui reducit᷑ ad ferio minoꝛe ↄuerſa ſimplr. ¶ Cõſequẽter po nit modos mutiles:quoꝝ ᷣmus eſt: ambabꝰ pꝛe/ miſſis negatiuis/ ãlitercũq; diſponit᷑ nõ fit bonus ſyllogiſmus.Scðs eſt:qñ ambe pᷣmiſſe ſunt parti culares/ᷓlitercũq; diſponant᷑ nõ fit bon⸗ ſyllogil/ mus:qꝛ ibi ſunt dabiles termini in qͥbꝰ oĩ et in qb* nulli. Tertiꝰ eſt/ maioꝛe ꝑticuiari affirmatiua? mi noꝛe vñi negatiua nõ valet ſyllogiſmꝰ:etiã vli affir matiua ⁊ minoꝛe ꝑticulari negatiua/ nõ fit bonus ſyllogiſmꝰ in tertia figura:ꝗqꝛ ibi ſunt dãdi termini in qbus oĩ et in qͥbꝰ nulli. Ex iſto infert/; minoꝛe negatiua in tertia figura nihil ſi eqͥtur. Scdo iĩfert/ ꝙ oẽs ſyllogiſmi huiꝰ figure ſunt imgfecti/ ſed ꝑfi ciunt. ſ.per ↄuerſionẽ ꝑ iĩmpoſſibile ⁊ expoſitoꝛie. Scðm coꝛrelariũ ĩ tertia figura nũqᷓ; ↄcludit᷑ vlir. ¶ Palam autẽ eſt quoniã in omni figu ra quado nõ fit ſyllogiſmus ⁊c. ¶ Iſtud eſt quartũ caplm huius tractatꝰ/ in quo phᷣs ponit q̃dã coꝛrelaria.Pꝛimũ:ex puris indefi⸗ nitis ꝑticularibꝰ ⁊ ſingularibꝰ/ nõ ſit bonꝰſyllogiſ⸗ mus de medio cõi. Scðᷣm coꝛrelariũ: maioꝛe affir matiua/ſiue vli ſiue ꝑticulari/et minoꝛe negatiua fit bonꝰ ſyllogiſmꝰin ãlibet figura indirecte/ cõclu dẽdo ꝑticularẽ negatiuã. Tertiũ coꝛrelariũ:de ꝑti culari ⁊ indefinita idem eſt iudiciũ quo ad ſyllogi fandũ. Quartũ coꝛrelariũ:oẽs ſyllogiſmi imꝑfe/ cti ꝑficiunt᷑ per reductionẽ ad modos pᷣme figure directe cõcludẽtes.Ex quo ſeqͥtur /ꝗꝙ oẽs ſyllogiſ/ mi ſcðe tertie figure/ ⁊ etiã ᷣme indirecte cõclu/ dentes reducũtur ad modos pᷣme figure. Querit vtrũ q̃ttuoꝛ modi pᷣme figure ſint ↄñtie foꝛmales. ¶ Arguit᷑ pꝛimo ↄtra tertiũ modũ:qꝛ nõ ſequit᷑ cuiuſlibet ↄSdictiõis altera ꝑs eſt vera:ſʒ falſũ eſt altera ꝑs Z dictiõis: G& falſum eſt verũ. Itẽ nõ ſeqͥtur vtrũq; aĩal eſt aſin/ vterq; hõ eſt aĩal:ꝗ vterq; hõ eſt aſinꝰ. Itẽ nõ ſeq tur/ oẽ currẽs eſt aſinꝰ/oĩs hõ eſt currẽs: ᷓ oĩs hõ eſt aſinus:cũ ↄñs ſit impoſſibile: et añs poſſibile: cum qᷓibet ꝑs ſit poſſibilis. Itẽ oĩa aĩalia ſunt rõ naliavel irrõnalia:oĩs homòo ⁊ equus ſunt aĩalia: ergo om̃is hõ ⁊ equus ſunt rõnalia vel irrönalia. ¶ Scðo ſic cõtra eũdẽ modũ:Hõ ſequit᷑/quicũq; dicit te eſſe aĩal dieit verũ: ſed quicũq; dicit te eſſe aſinũ dicit te eſſe aĩal:& quicũc; dicit te eſſe aſinũ dicit verũ. Itẽ non ſequit᷑ nihil að viuit obũt: oĩs bõviuit:&̊ nullus hõ obit/cũ antecedẽs ſit verũ ⁊ ↄñs falſum. ¶ Tertio ſic cõtra ſcᷣm modũ: Mõ feqͥtur nullũ aial dum doꝛmit vigilat/ om̃ is hõ eſt aial dum doꝛmit:g nullꝰ hõ vigilat: cũ antecedẽs ſit verũ ⁊ ↄſequẽs falſum. Itẽ nõ ſeatur/ nulla aã̃ bibit vnũ/ oĩs hõ bibit aquã: S nullꝰ hõ bibit vinũ. ¶ Quarto ſic cõtra tertiũ modũ: Mõ ſeqtur/ oẽs apli dei ſunt duodecim/ petrus et paulꝰ ſunt apłi 2 dei:a petrus ⁊ paulus ſunt duodecim.SItẽ nõ ſeqͥᷣ/ tur/ ome qð fuit eſt/ adã fuit: adam eſt. ¶ Quin to ſic arguit᷑ cõtra quartũ modũ: N ſeqͥtur/ nullũ gĩal eſt ipẽs/quidã homo eſt aial: a hõ nõ eſt ſpe/ I cles. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣus in textu. In q̃ſtione erunt tres articuli. tum ad pꝛimũ. 7 S., Pp declaratiõe illoꝝ ꝗ̃ di Pꝛio ſciẽdũ cta ſũt ꝙ Ariſto.nõ enu/ merat oẽs modos pꝛĩe figure:nã ſyllogiſmꝰexpo/ ſitoꝛiꝰẽ bonꝰſyllogiſmꝰpꝛĩe figure:vt ſic arguẽdo/ ſoꝛtes eſt hõ:q̊ddã aĩal ẽ ſoꝛtes:&ᷓ qͥddã aĩal ẽ hõ. Etiã ſyllogiſmi reducibiles ad eũ ſũt boni ſyllogiſ mi: vt hõ currit: ſoꝛtes eſt idẽ hõ:ʒ̊ ſoꝛtes currit. Silt modi cõcludẽtes cõclonẽ de mõ loquẽdi in/ cõſueto:xvt aſinꝰeſt aĩal:hõ nõ ẽ aſinꝰ:ʒ hõ aĩal nõ eſt:ſʒ ſolũ enumerat modos ſupple non expoſito/ rios:neq; ad eos reducibiles/ neqʒ cõcludẽtes con cluſionẽ de mõ loquẽdi incõſueto:neq; diſtinguẽ/ do ſi in mĩoꝛe ſubſumat᷑ ꝑticularꝭ/indefinita/ vł ſin gularꝭ. Jðo ſolũ enũerat q̃ttuoꝛ directe cõcluden/ tes ⁊ duos indirecte.ſ.fapeſmo ⁊ friſeſomoꝛũ.Et ſi qs dicat:ãre ipᷣe nõ enũerat baraliptõ /celãtes/⁊ dabitã:cũ ſint etiã modi pꝛĩe figure indirecte cõclu dẽtes.Bñdet᷑ ꝙ rõ ẽ: qꝛ ſolũ enũerat modos d di/ ſtinguunt᷑ ex ꝑte pᷣmiſſarũ cũ alijs modis directe cõcludẽtibꝰ:cuiuſmodi nõ ſũt iſti tres. Ex ãᷣ ptʒ ꝙ qͥnꝙᷓ ſũt modi indirecte cõcludẽtes pꝛie figure: lʒ Ariſto.nõ enũeret niſi duos ꝓpt᷑ cãm pᷣdictã. Añ cõcludere directe/ẽ maioꝛẽ extremitatẽ pᷣdicari de minoꝛ extremitate in cõclone. Sʒ indirecte cõclu dere/ẽ minoꝛẽ extremitatẽ pᷣdicari de maioꝛi extre mitate ĩ cõclone. ¶ Et aduerte vlteriꝰꝙ aliqs ſyl/ logiſmꝰ ðꝛ dupłr eẽ in aliq̃ figura. Anoo directe et ꝓpꝛie:videlʒ ꝗñ mediũ ⁊ extremitates ſũt totalia extrema pᷣmiſſaꝝ. Alioo ĩpꝛopꝛie ⁊ reductiue /ꝗñ ĩ tali ſyllogiſmo mediũ ⁊ extremitates nõ ſunt tota lia extrema.Ex qᷓ ſequit᷑ ꝙ oĩs ſyllogiſmꝰcathego ricus ↄſtitutex termis ſimplicibꝰ finitꝭ ⁊ rectꝭ/eſt ꝓpꝛie in aliqᷓ triũ figurarũ. Dicit᷑ notãter cathego ricus:qꝛ ſyllogiſmi hypothetici nõ ſunt ĩ aliã triũ figuraꝝ.Dicit᷑ notãter cõpoſitꝰex terminis ſimpli cibꝰ ⁊ rectꝭ:qꝛ ſi cõponeret᷑ ex termĩs cõplexis/nõ opoꝛteret ꝙ eẽt ꝓpꝛie in aliq̃ triũ figurarũ:vt iſte/ cuiuſlibet hoĩs oculus ẽ dexter:ſoꝛtes ẽ hõ:g̊ ſoꝛ/ tis oculus eſt dexter. Si etiã componat᷑ ex obliqͥs/ nõ eſt ꝓpꝛie in aliã triũ figurarũ: vt omnẽ hoĩem videt equus:ſoꝛtes eſt hõ:s ſoꝛtẽ videt equus. e cð 0 ſci ẽdũ ꝙ qͥuꝙ; modi indirecte ↄcludẽtes pꝛĩe figure/ et etiã modi ſcðe ⁊ tertie figuraꝝ ſũt modi imꝑfe/ cti et de ſe ineuidẽtes:iðo indigẽt reduci ad alios modos.Añ ſyllogiſmũ reduci ad aliũ ſyllogiſmũ: nõ ẽ de vno ſyllogiſmo facere aliũ/ Gſẽ ipᷣm ꝓbari ꝑ aliũ ſyllogiſmũ: ſeu oñdere illã cõclonẽ ſequi ex pᷣmiſſis ꝑ pᷣmiſſas alteriꝰſyllogiſmi:vt ceſare redu cit᷑ ad celarẽt maioꝛe cõuerſa ſimplłr: nã qͥcãd ſeqt ad ↄñs bone ↄñe /ſequit᷑ ad eiꝰañcedẽs. Sʒ de pᷣ/ miſſis de ceſare maioꝛe cõuerſa ſimptr/ſequunt᷑ pᷣ/ miſſe de celarẽt:⁊ ad pᷣmiſſaſ de celarẽt/ſeqͥt᷑ cõclo de ceſare:å de pꝛĩo ad vltimũ ad pᷣmiſſas de cela/ rent/ ſequit᷑ cõcluſio de ceſare:⁊ ſifr dicat᷑ de alijs. ¶ Et aduerte ꝙ Ariſto. ponit ãttuoꝛ modos re/ ducẽdi ſyllogiſmos ĩꝑfectos ad ꝑfectos.ſ.ꝑ cõuer ſionẽ /ꝑ trãſpoſitionẽ pᷣmiſſarũ/ꝑ ĩpoſſibile: q mo⸗ dus dʒ dici ꝓpꝛie cõuerſiuꝰ: ⁊ ꝑ ſyllogy ſmũ expoſi toꝛiũ.· Añ aliquẽ ſyllogiſmũ reduci ꝑ ĩpoſſibile nõ eſt alið qᷓ ex oppoſito dictoꝛio ↄclonis cũ altera pᷣmiſſarũ inferre oppoſitũ alteriꝰpᷣmiſſe:vñ qñ re/ ducimꝰſyllogiſmos ſcðe figure ꝑ ĩpoſſibile ad mo dos pꝛĩe figure/ debem acciꝑe maioꝛẽ ꝓ matoꝛe:⁊ oppoſitũ ↄdictoꝛiũ ↄcloniſꝓ mĩoꝛe ĩferẽdo oppo ſitũ maiort.Sʒ qñ reducim modos tertie figure/ debewꝰ acciꝑe oppoſitũ ↄdictoꝛiũ ↄclonis ꝓ ma/ Pꝛioꝛum ioꝛe:⁊ minoꝛẽ ꝓ miĩoꝛe inferẽdo oppoſitũ maior. ¶ Aquerte ꝙ talis reductio ðꝛ reductio ꝑ ĩpoſſi/ bie:qꝛ impoſſibile eſt oppoſitũ ↄdictoꝛiũ conclu/ ſionis ſtare cum vtraq; pꝛemiſſarum. bona 4 go ↄña bona ẽ du/ Tertio ſciendũ plex/ſcʒ materlaliſ ⁊ foꝛmal. Cõſequẽtia foꝛmal/ eſt bona ↄña q̃ ſic ẽ bona/ ꝙ q̃libet ſibi ſilis in foꝛma etiã eſt bona. Ex a ſequit᷑ꝙ illi male diffiniũt ↄñam foꝛmalem:qͥ di cũt ꝙ ↄña foꝛmalis/eſt q̃ tenet in oĩbꝰ termiĩs ↄſi/ mili foꝛma arguẽdi retẽta /cũ nulla ſitↄña q̃ teneat in oĩbꝰ termĩs:qꝛ illa que ſit in aliqᷣbꝰtermis/nõ ẽ illa que fit in alijs termĩs.Et qꝛ ↄnña de barbara ⁊ etiã ↄne alioꝝ modoꝝ tã pᷣme qᷓ; ſcðe qᷓʒ tertie figu re ſũt ↄñe bone/ ã ſic ſunt bone ꝙ ã̃libet ſilis ipis in foꝛma ẽ bona:ideo ſũt ↄñe foꝛmaleſ nõ addẽdo medio iſtud aggregatũ qðẽ /qð tñ volũt alid:dũ/ modo tñ altera pᷣmiſſaꝝ ſit de oĩ ſeu cuiꝰ ſubm di/ ſtribuit᷑ diſtributiõe cõpleta ⁊ ꝑfecta:q̃ fit ĩ termi/ no ⁊ ef̃ terminũ in nũero ⁊ ey nũeꝝ. Et ꝑ h̊ ſoluit᷑ iſte palogiſmꝰ/oĩs eſſentia diuina eſt pr: oĩs fili⸗ in diuinis eſt eſſentia diuĩa:ꝗ&ᷓ oĩs filtꝰin diuinis t ꝑater.Añ ſi maioꝛ ſit de oi/ eſt bonꝰ ſyllogiſmꝰ:ſed ſic ↄcuuſio eſt falſa/ita ⁊ maioꝛ:qꝛ ſenſus maioꝛis eſt de qcũq; veꝝ eſt dicere /ꝙ ẽ eſſentia diuĩa:de il lo vex eſt dicere ꝙ eſt pr:mõ illud ẽ falſum/ cũ de filio in diuinis ſit veꝝ dicere/ꝙ ẽ eſſentia diuina:⁊ tñ nõ ẽ veꝝ dicere ꝙ ſit pr̃. ¶Et ſi qͥs dicat ſubie/ cto attribuit᷑ ſignũ vłe:;̊ eſt de oĩ. Rñdet᷑/ negan do ↄñaʒ:ſed bñ ſeqͥt/g ẽ vlis:ideo ſi maioꝛ ſit vlis ⁊ nõ de oĩ nõ valet ↄna. ¶ Si qͥs replicet ibi eſt di ſpoſitio de barbara:om̃e aĩal ſi eſt rudibile ẽ aſinꝰ: oĩs hõ eſt aĩal ſi ẽ rudibile:q oĩs hõ eſt aſinꝰ: ⁊ tñ ↄña nõ ẽ bona:cũ añs ſit veꝝ ⁊ ↄſs falſuʒ.Añdet᷑ ibi cõiter pᷣſupponẽdoſꝙ maioꝛ ſit cathegoꝛica de ſubo ↄditionato/ꝙ ↄña ẽ bona:q ſiẽ ↄcluſio ẽ fal/ ſa/ita ⁊ maioꝛ:ꝗꝛ ſenſus maioꝛis eſt de q̃ͥcũqʒ veꝝ eſt dicere ꝙ ẽ aĩal ſi eſt rudibile/ de illo veꝝ eſt di⸗ cere ꝙ ẽ aſinꝰ:⁊ illa ẽ falſa. Dicũt tñ aliqͥ ꝙ maioꝛ eſt vera/ ſic ſe hñs ꝙ ꝓ qcũq; ſubm ſupponit pꝛo illo ſupponit pᷣdicatũ:⁊ eſt ſenſus:oẽ rudibile eſt aſinꝰ. ſed minoꝛ eſt falſa:qꝛ ſenſus eſt:oĩs hõ ẽ aĩal rudibile.Et iſtud ꝓbant:qꝛ als ſubm iſtð ſuppo/ neret ꝓ chimera ⁊ ꝓ qͥlibet ente mũdi /cũ de q̊libet verũ ẽ dicere ꝙ ẽ aĩal ſi eſt rudibile. Añdeo tñ ꝓ/ babilr ſuſtinẽdo ᷣmũ modũ/ ꝙ illud nõ eſt incõue niens. Dico vlteriꝰ/ꝙ iſtud ↄditionatũ anial ſi eſt rudibile nõ facit iſtũ ſenſum /aĩal rudibile de rigo/ re hmõis:qꝛ fruſtra poneret᷑ illaↄiũctio ſi:ĩmo oꝑ/ teret negare aliquã eẽ ꝓpõnẽ ð ↄditionato ſubo, 7 qo circa textũ in Quarto ſciendũ aawa ettacn cultates. Quaꝝ pᷣma eſt:an oẽs ⁊ ſoli ſylli tertie fi gure /poſſint ꝓbari ꝑ ſyllogiſmũ expoſitoꝛiũ. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ponũt᷑ aliq̃ regte. Pꝛima: qͥcqͥd ſeqͥt ad ↄñs bone ↄſñe ſeqͥt᷑ ad eiꝰ añs. Scð̃a regła:ĩ ꝓ batiõe alicuiꝰſylli ꝑ ſyllogiſmũ expoſitoꝛiũ fũt treſ ꝓceſſus. Pꝛimꝰ eſt a pᷣmiſſis ſyllogiſmi ꝓbãdi ad bᷣmiſſas ſyllogiſmi expoſitoꝛij:et tenet vᷣtute hui⸗ regłe:oĩs ꝓpõ vlłis aut ꝑticłarꝭ ſiue indefinita in/ fert vnã pᷣmiſſam ſyllogiſmi expoſitoꝛij.Scðs eſt a pᷣmiſſis ſyllogiſmi expoſitoꝛij ad ↄcluſionẽ ꝓbã dã. Tertiꝰ/eſt a pᷣmiſſis ſyllogiſmi ꝓbãdi ad ↄclu ſionẽ eiꝰ:⁊ tenet vᷣtute huiꝰ regle: qͥcqᷣd ſequit᷑ ad ↄñs bone ↄñelſeqͥt᷑ ad eiꝰ añcedens.Ex iſtis ðꝛ/ꝗꝙ ſoli ſyllogiſmi/x⁊ oẽs ſyllogiſmi tertie figure/pñt ꝓpꝛie ꝓbari ꝑ ſyltm expoſitoꝛiñ:eo ꝙ in folis illis eſt idẽ ſubm vtriuſq; pᷣmiſſaꝝ. ¶ Scða difficktas Fo. 54. vtrũ oĩs ſyllogiſmꝰ poſſit reduci ꝑ ĩpoſſibile. Rñ/ det᷑ ꝑ aliqs ꝓpõnes. Pꝛima:oẽs modi ſcðe figure pñt reduci ꝑ ĩpoſſibile.ſ.accipiendo oppoſitũ 5di ctoꝛiũ ↄclonis ꝓ mĩoꝛe ⁊ maioꝛẽ ꝓ maioꝛe ĩferédo oppoſitũ alteri pᷣmiſſe. Scða ꝓpõ:oẽs ſyllogiſmi tertie figure pñt reduci ꝑ ĩpoſſibile/ſcʒ accipiendo oppoſitũ Zdictoꝛiũ ↄcluſionis pꝛo maioꝛe ⁊ mino rẽ p minoꝛe inferẽdo oppoſitũ maioꝛis. Tertia ꝓ poſitio: modi ᷣme figure indirecte ↄcludẽtes/pnñit reduci ꝑ ĩpoſſibile. Ee. ſiqᷣs dicat/ nonne q̃ttuoꝛ modi pᷣme figure/ ſcʒ barbara/celarent/ darij/ ⁊ fe/ rio/ pñt reduci ꝑ ĩpoſſibile.Rñdeo ꝙ ſic: Nã bar/ bara põt ſic reduci:nã ex oppoſito ↄdictoꝛio ↄclu/ ſiõis cũ altera pᷣmiſſaꝝ infert᷑ oppoſitũ maioꝛis in bocardo. ¶ Aduerte tñ ꝙ nõ reducit᷑ ꝑ impoſſibi le vt oñdat᷑ ꝙ ſit modus ineuidens: ſed vt oñdat᷑ ꝙ ↄña eſt bona. Nã reductio ꝑ ĩpoſſibile eſt vnus modus pꝛobãgdi aliquã ↄſam eẽ bonã ſi qͥ̊s eã ne/ gare vellet. Añ ſiqͥs vellet negare ↄñaʒ ð barbara nõ habeo faciloꝛẽ modũ ad ꝓbãdũ ↄſfam/ dicẽdo ex oppoſito Sdictoꝛio ↄcluſiõis cũ altera pᷣmiſſan infert᷑ oppoſitũ alteriꝰ pᷣmiſſe:q̊ ↄña eſt bona: ſʒ h nõ eſt niſi reducere ſyllogiſmũ ꝑ impoſſibile:igit᷑. Et hec de pᷣmo articulo.Atũ ad ſcðm. Dubitatur Pnio aruponedaſt ſtincta ab alijs figurꝭ. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ 4 öᷣma figura capit᷑ dupłr.Ano mõ large vt eſt di De hae ma poſitio triũ termĩoꝝ /ſic ſe habẽtiũ ꝙ mediũ ſubij teria vide cit᷑ in vna pᷣmiſſaꝝ ⁊ pᷣdicat᷑ in alia:ſiue bᷣ ſit in ma/ pꝛulifen in L ioꝛe ſiue in mloꝛe. Alioo capit᷑ ſpẽafr/vt eſt diſpõ foꝛma. triũ termĩoꝝ ſic ſe habẽtiũ ꝙ mediũ ſubijcit᷑ ĩ maio re ⁊ pdicat᷑ in mĩioꝛe.Roc ſuppoſito rñdet᷑ ad du/ biũ ꝑ aliq̃ dicta. Pꝛimũ /capiẽdo figurã large q̃rta ſigura nõ e diſticta a maſgura/ſʒ ↄtinet᷑ ſub ea. Scðʒ dictũ capiẽdo pᷣmã figurã ſpẽalr ponẽda ẽ q̃rta figura diſticta a pma.vñ q̃rta figura ẽ ꝗñ me. diũ pᷣdicat᷑ ĩ maioꝛi/⁊ ſubijcit᷑ in mloꝛi:vt oĩs hõẽ aĩal:om̃e aial eſt ſuba:ꝗ̊ ols hõ eſt ſuba. Tertiũ di ctũ/ã̃ttuoꝛ ſũt modi q̃rte figure/ſcʒ bamana/came ne/ dimari/ fimeno:⁊ reducunt᷑ ad modos pᷣme f⸗ gure ꝑ ſolã tranſpoſitionẽ pᷣmiſſaꝝ:vt bamana re- ducit᷑ ad barbara ꝑ tranſpõnẽ pᷣmiſſan:camene ad celarẽt/ dimari ad darij ⁊ fimeno ad ferio. CEt ſi qs dicat/ſola trãſpõ pᷣmiſſaꝝ nõ ponit diuerſitatẽ in figurl:qꝛ tũc ſeqret᷑ ꝙ ceſare ⁊ cameſtres eſſent in dꝛuerſis figurz cũ differãt ſolũ ꝑ trãſpoſitionẽ pᷣ miſſaꝝ:ſed qꝛ modi ã̃rte figure nõ dꝛñt a pᷣmis mo dis pᷣme figure niſi ꝑ trãſpõnem pᷣmiſſaꝝ: gᷓ videt᷑ ꝙ nõ ſint alteriꝰ ⁊ alteriꝰfigure. Rñdet᷑/ꝙ ſola trãſ poſitio pᷣ miſſaꝝ nõ ꝑponit diuerſitatẽ figuraꝝ:ſʒ be ne trãſpõ pᷣmiſſaꝝ cũ alia habitudine medij ad ex/ tremitates ponit bñ diuerſitatẽ figurarũ: et qꝛ eſt alia hĩtudo medij q̃rte figure ad extremitates qᷓ; ſit in ᷣma figura: iõ modi q̃rte figure dũt eẽ᷑ alij a modis oᷣme ſigure:cuʒ ibi ſit alia habitudo medij ad extremitates.Ex iſto infert᷑ ꝙ modi ̃rte figure ſũt euidẽtioꝛes qᷓ modi ſcðe ⁊ ĩtie figure:qꝛ ad re/ ducẽdũ eos ad modos pᷣme figure paucioꝛibꝰ in/ digẽt qᷓ; modi ſcðe vł tertie figure:qꝛ ſolũ indigẽt trãſpõne pᷣmiſſaꝝ. Et qꝛ iſta figura põt ſufficiẽter intelligi ꝑ ᷣmã:ideo ariſtoteles eã 3 rüe aats, 1 trũ ex pur Dubitatur ſcðo rutx punse qᷓf:⁊ etiã ex purꝭ negatĩis. ¶ Ad pᷣmã ðᷣꝛ/ ꝙ ex pu/ ris ꝑticłaribꝰ nihil feqͥt᷑ ſyllogiſtice: exceptꝭ qͥnq; caſibꝰ.ma ꝑs ptʒ: qꝛ nõ oꝑtʒ ſi aliqͥ duo termĩve vniãt᷑ cũ vno termiĩo ꝑticłarit᷑ ſumpto ꝓ diuerſis Liber & catis ei'ꝙ ꝓter hoc vere vniant inter ſe/ eo ꝙin bmõi cõbinatione ſtat añs eſſe verũ ↄñte exiſtẽte falſo:qꝛ ſũt dabiles termini in qbꝰ oĩ ⁊ in ab⸗ nul/ li.i. ſtante tali diſpoſitiõe pᷣmiſſaꝝ qñq; cũ pᷣmiſſis ſtat ĩ veritate ↄcło vlis affirmatiua:vt in iſtis ter/ minis/ aĩal hõ riſibile: ⁊ ſtãte tali diſpoſitiõe pᷣmiſ ſarũ qñq; cũ pᷣmiſſis ſtat ↄcluſio vłis negatiua in pᷣitate ĩ iſtis termints/aĩal /hõ /aſi iny. Pꝛim caſus: qñ aliqᷣd ſequit᷑ ex puris ꝑticularibꝰ/eſt ñ mediũ eſt terminꝰ ſingularis ſingularit᷑ tentꝰ/ſicut in ſyl logiſmo expoſitoꝛio ſcðe figure:vt bñ ſeqᷣ: aliqð anial eſt ſoꝛtes/ aliqᷣs hõ eſt ſoꝛtes:å aliqͥᷣs hõ eſt aĩal. Scðs caſus ẽ:qñ in minoꝛi ꝓpõne addit᷑ me dio relatiuũ idẽtitatẽ ſube: vt bñ ſequit᷑ſaĩal ẽ hõ/ ⁊ aſinꝰ eſt idẽ aĩal:& aſinꝰ eſt hõ. Tertiꝰ caſus eſt: qñ maioꝛ eſt affirmatiua ⁊ minoꝛ negatiua 2 ↄclo de mõ loãndi incõſueto:vt aĩal eſt bõ /ſet ſuba nõ ẽ aĩal:ã ſuba hõ nõ ẽ. Quartꝰ caſus eſt:ꝗñ ĩ maioꝛi aliqͥs terminꝰ cõplete diſtribuit᷑ ſub q̃ ſſumit᷑ ĩ mi noꝛi:vt bñ ſequit᷑/ bõ videt oẽm aſinũbꝛunell⸗ eſt aſinꝰ:g̊ bꝛunellũvidet hõ. Quintꝰcaſus eſt:qñ me diũ diſtribuit᷑ in minoꝛi ꝓpõne: vt bñ ſequit/aĩal eſt hõ/ aſinꝰ eſt oẽ aĩal:qͥ aſinꝰ ẽ hõ. Et qͥd dicẽdũ eſt ad ariſtotelẽ qͥ diẽ/ꝙ ex puris ꝑticularibꝰ nihil ſequit᷑.Añdet᷑ ꝙ ĩtelligebat exceptis illis qnq; ca ſibꝰ:vel põt dici ꝙ nõ itelligebat de ꝑticularitate ꝓpõnũ/ de ꝑticularitate medij: mõ in nullo tali caſu mediũ tenet᷑ ꝑticularit. ¶ Ad ſcðᷣam ꝑtẽ ðꝛ/ ꝙ ex puris negatiuis nihil ſequit᷑ ſ vllogiſtice/ niſi in tribꝰ caſibꝰ. Pꝛimꝰ caſus eſt: ꝗñ mediũ variat penes finitũ ⁊ ĩfinitũ:vt bñ ſ equit/ nullũ nõ riſibi/ ie eſt hõ/ nullꝰaſins eſt riſibilis:ꝗ nullꝰaſinꝰeſt hõ. Scðs caſus eſt: qñ ambe pᷣmiſſe ſunt de ↄtingẽti ad vtrũlibet:vt oẽm hoĩem ↄtingit nõ eẽ curretẽ/ ⁊ aliqð albũ ↄtingit nõ eẽ hoĩeʒ:& q̊ddã albũ ↄtin git nõ eſſe currẽs. Tertiꝰ caſus ẽ: ꝗñ vna pᷣmiſſaꝝ eſt de ↄtingẽti ad vtrũlibet:⁊ alia de neceſſario ne gatiua ſeqͥt foꝛmałr negatiua de ↄtingẽti ad vtrũ/ Uibet:vt bñ ſequik oẽm hoĩem neceſſe eſt nõ eſſe aſi nũ:⁊ aliq ð albũ cõtingit nõ eſſe hoĩem: 6 aliqð al bũ ↄtin git nõ eẽ aſinũ · Et q̃re ex puris ꝑticularibꝰ nibil ſequit᷑ niſi in iſtis caſibꝰ rõ eſt:qꝛ dabiles ſũt termini in qbus oĩ ⁊ in ãbus nulli. Etiã nõ opoꝛ/ tet/ ꝙ ſi aliqui duo termini vere negatiue vniatur ꝙ vere inter ſe vniãtur ne⸗atiuge 4 h 1— trũ in oĩ cõbina Dubitat tertio tiõe inutili ſint da biles termini in ãbꝰ oĩ ⁊ in qͥbꝰ nulli. Pꝛo cui?ꝰ ſo/ lutiõe ſupponit᷑ ꝙ dare termĩos in qͥbꝰ oĩ/ eſt dare tres terminos ex qͥbꝰ ↄſtituunt᷑ due pᷣmiſſe vere di ſpoſite ſᷣm exigẽtiã illiocõbinatiõis ex ꝗ̃ volumus ſyllogiſare/ cũ qͥbꝰſtat vnavłis affirmatiua in vita te ↄſtituta ex extremitatibꝰillaꝝ pᷣmiſſarũ.Sʒ da/ re termĩos in qͥbꝰ nulli/ eſt dare tres termĩos ex qͥ bus ↄſtituunt due 33 vere/ cũ qbꝰ ſtat vlis ne gatiua in vitate cõſtituta ex extremitatibꝰillarũ p̃/ miſſaꝝ:vñ iſti tmini in qͥbꝰ oĩ ⁊ nulli ſũt datiui ca/ ſus:ſenſus em̃ eſt/ termini in qbꝰ oĩ.i tmini in qᷣb⸗ ſupple maioꝛ extremitas cõuenit oĩ ſ uppoſito mi noꝛis extremitatt. Termĩ in qͥbꝰ nulli.i.termĩ in q bꝰ ſupple maioꝛ extremitas nulli ſuppoſito mino/ ris extremitatꝭ cõuenit. ¶ Supponit᷑ ſcðo/ ꝗꝙ ad dãdũ termĩos in qͥbꝰ oĩ vel ĩ qͥbꝰ nulli ponunt᷑ q̃t/ tubꝛ regle ꝗ̃vt ĩ plurimũ ſũt pᷣe:lʒ aliꝗñ ĩueniat᷑ in ſtãtia. Pꝛia:qñ ambe pᷣmiſſe ſunt affirmatiue /ad dandũ termĩos in qͥbꝰ oĩ debẽt capi tres termini ſuboꝛdinati.Sʒ ad dãdũ termĩos in qͥbꝰ nulli de/ bẽt capi genꝰ et dꝛña ⁊ ſpẽs extranea illius dꝛñe. 1 Scða regula/ qñ ambe pᷣmiſſe ſunt negatiue opoꝛ tet capere gen⸗/ ſpeciẽ/et vnũ extraneũ: ſicut aĩal/ bõ /ſlapis.Sʒ ad dandũ termĩos in qͥbꝰ nulli opoꝛ tet capere tria extranea: ſicut lapis/equus/ aſinꝰ. Tertia regula:qñ maioꝛ eſt affirmatiua/ et minoꝛ negatiua/termini in qͥbꝰ oĩ ſunt genꝰ et due ſpẽs: ſʒ in qͥbꝰ nulli/ ſunt genꝰſſpecies et vnũ extraneũ. Quarta regula:qñ maioꝛ ẽ negatiua ⁊ minoꝛ affir matiua/ termint in qͥbꝰom̃i ſunt genꝰ/ſpẽs/⁊ dꝛña illiꝰ ſpeciei:ſʒ in qͥbus nulli/ſunt genꝰ ⁊ due ſpẽs. ¶ Iis ſuppoſitꝭ ðꝛ pꝛĩo ꝙ in oĩ cõbinatiõe inuti/ li/ dabiles ſunt termini in qͥbꝰ oĩ: et termini in qͥbꝰ nulli. ¶ Sʒ diceret aliqͥs ꝙ incõueniẽs ẽ reperire terminos in qͥbꝰom̃i/⁊ in qͥbꝰ nulli.Añdet̃ ꝙ duo ſunt incõuenit᷑tia.ſ.duo /ꝛia vł duo /ↄdictoꝛia eſſe ſil vera:vł ꝙ ex vero in ↄña foꝛmali ſequat᷑ falſuʒ. Et ſic poſſumꝰ pꝛacticare: vt ſi aduerſarius dicat ↄñam inutilem eſſe bonã/ petat᷑ ab eo vł tenet gr̃a materie vł gr̃a foꝛme:ſi dicat materie /nihil ẽ dice/ re: cũ nullus dubitet de hoc: ſi dicat ꝙ tenet gr̃a foꝛme/tunc petat᷑ ſibi:ã cõcluſio ſequit᷑ vł affirma tiua vk negatiua:ſi dicat affirmatiua/ tũc debẽt ca pi termini in qͥbꝰnulli:⁊ tũc dicere: ᷓ tenet iſtis ter minis/ cũ ſit ↄña foꝛmalis:⁊ tũc debet foꝛmare cõ binationẽ:q̊ facto videbis ꝙ ex vero ſequit᷑ falſuʒ. Si dicat ꝙ ſequit᷑ negatiua /tunc debes acciꝑe ter minos in qͥbꝰ oĩ:⁊ eodẽ mõ ꝓcedere ſicut in termi nis in qͥbꝰ nulli:⁊ ſi ipſe cõcedat ꝙ ex vero bñ põt ſequi falſuʒ:tunc habebis eũ ꝙ duo 5dictoꝛia vł Zꝛia erunt ſimul vera: vt ſatis ꝑatet pꝛacticando. Et hec de ſecundo artſenbe. Atum ad tertũ iir. rñſalis: Wodi pꝛime/ſcðe/ ⁊ Concluſio tertie figurarũ ſunt ↄñe foꝛ/ males:vt patuit in pꝛimo articulo. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛimã ðᷣꝛ:ꝙꝓ ibi deſicit vna conditio reqͥſita ad bonũ ſyllogiſmũ:qꝛ plus ẽ pᷣdicatũ minoꝛis /qᷓ; ſit ſbiectũ diſfributiõis maioꝛis: iðo deberet ſic ſub/ ſumi falſum ẽ 5dictio.Ad ſcðᷣam ðᷣꝛ:negãdo ꝙ ſit barbara:qꝛ maioꝛ nõ ẽ de oi/cũ ſBiectũ ſolũ diſtri/ buatur ꝓ duob⸗: qꝛ iſtud ſignũ vterq; eſt diſtribu tiuũ tm duoꝛũ. Ad aliã ðꝛ:cõcedendo ↄñam: ⁊ ad impꝛobationẽ cũ ðꝛ ꝙ ↄñs ẽ impoſſibile/⁊ antece/ dens poſſibile:rñdet᷑ ꝙ añcedẽs eſt impoſſibile:lʒ quelibet ꝑs eiꝰ ſit poſſibilis.Ex ã ſequit᷑ ꝙ ad poſ ſibilitatẽ copulatiue nõ ſufficit poſſibilitas partiũ: ſʒ reqͥri᷑ ꝙ tales ꝑtes ſint cõpoſſibiles adinuicẽ.i. ꝙ poſſint ſe ſimul cõpati in vᷣitate:ſʒ ſic nõ eſt hic. Ad aliã ðꝛ ꝙ ↄña eſt bona:ſʒ ſicut cõcluſio ẽ falſa: ita altera pꝛemiſſarũ.ſ.maioꝛ: puta iſta /oĩa aĩalia ſunt rõnalia vł irrõnalia. Et ſi qͥ̊s ꝓbet ipſam eſſe verã:qꝛ iſta eſt vera/ oẽ aĩal eſt rõnale vł irrõnale: S iſta erit vera/ oĩa aĩalia ſũt rõnalia vkirrõnalia: qꝛ ſi ſingulare de ſingulari vere pꝛedicetur:ita plu rale de plurali vere. Dicit᷑ ꝙ illud nõ eſt vliter ve⸗ rum. Pꝛĩo nõ eſt verũſqñ ſingulare ẽ terminꝰcõis non hñs niſi vnũ ſuppoſitũ:vt nõ ſeqͥt ſluna lucet: S lune ſunt lucẽtes.Etiã nõ eſt verũ qñ tã ſingula re ᷓ plurale ſupponunt ↄfuſe et diſtributiue. Nec iſta diuiſio ẽ ſufficiẽs: aialiũ quedã ſunt rõnalia⸗ quedã irrõnalia:ſʒ debet poni tertiũ mẽbꝛũ · ſ.q̃dã ſunt aĩalia/ quoꝛũ vnũ eſt rõnale ⁊ aliud irrõnale. ¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ:ꝙ ſicut cõcluſio ẽ falſa:ita ⁊ alte- ra pꝛemiſſarũ puta minoꝛ: puta iſta/ qcũq; dicit te eſſe aſinũ /dicit te eẽ aĩal: qꝛ ſenſus eſt/qͥcũqʒ dicit iſtã ꝓpõnẽ/tu es aſinꝰ:dicit iſtã ꝓpõnẽ /tu es aĩal: et ilið ẽ falſuʒ. Ad aliã ðꝛ:ꝙ arguit᷑ a minꝰ amplo ad maiꝰ amplum:iðo nõ ſequit᷑. ¶ Ad tertiã ðꝛ ꝙ maioꝛ poteſt elſe hypothetica tꝑalis/⁊ tunc nõ bñ b V V Pꝛioꝛum A argutt᷑ cũ celarẽt nõ ↄſtet ex ꝓpõnibꝰ hypotheti/ Fo. 55 cis:vł põt eẽ cathegoꝛica de ſᷣiecto tꝑali/⁊ tunc ẽ falſa:qꝛ ſenſus eſt/ de nullo de qʒ verũ ẽ dicere ꝙ ẽ aĩal dũ doꝛmit:de nullo tali verũ eſt dicere ꝙ vigi lat:⁊ ille ſenſus ẽ falſus. Dicũt tñ aliqͥ ꝙ maioꝛ eſt vera/ et eſt ſenſus: nullũ aĩal qð doꝛmit vigilat:ſʒ tunc minoꝛ erit falſa:cũ ſit ſenſus/oĩs hõ ẽ aĩal qðᷣ doꝛmit. Ad altã ðꝛ ꝙ male arguit᷑: qꝛ p̃dicatũ mi/ noꝛts in plus ſe hʒ qᷓ ſbiectũ diſtributũ maiorꝭ: qꝛ ſtᷣiectũ maioꝛis ẽ aqua/et pᷣdicatũ minorꝭ ẽ bibẽs aquã. ¶ Ad ãrtã ðꝛ ꝙ ly oẽs/in maioꝛi põt capi diſtributiue vł copulatiue:ſi diſtributiue /bñ ſequi tur:ſʒ ſicut cõcło ẽ falſa/ita ⁊ maioꝛ:ſi teneat᷑ colle. ctiue/tũc maioꝛ eſt vᷣa:ꝛ⁊ tñ nõ ſeate g nulla pꝛe/ miſſarũ ẽ vlis. Ad aliã ðꝛ ꝙ ibi arguit᷑ a magꝭ am plo ad minꝰamplum:vel ſaltẽ reſpectu copuſe am pliatiue ad copulam nõ ampliatiuã. Siłr dicat᷑ de iſta /oẽ natũ ẽ:adã ẽ natꝰ:ͥ adã ẽ.Añ natũ ſuppo/ nit tm̃ ꝓ pñtibꝰ ⁊ ẽ vera:ſicut diceret᷑ de iſta oẽ qð erit eſt: vbi totũ ſBᷣiectũ ſupponit ſolum ꝓ pñtibꝰ. ¶ Et ſi qͥs dicat: ly natũ/ſupponit indifferẽter ꝓ pñtibꝰ ⁊ pꝛeteritꝭ:igit᷑ erit falſa. Negat᷑ añcedẽs:⁊ ad ꝓbationẽ: qꝛ ſi poneret᷑ poſt ly eſt/ſupponeret indifferẽter ꝓ pñtibꝰ ⁊ pᷣteritꝭ:; qñ ponit᷑ ante: qꝛ ſiue ponat᷑ añ ſiue poſt/ ſemꝑ ſupponit in oꝛdine ad iſtua vᷣbũ eſt. Añdet᷑ ꝙlʒ ſupponat ſemꝑ in oꝛ dine ad iſtud vᷣbũ eſt/ſiue pꝛecedat ſiue ſequat᷑: tñ aliter ⁊ aliter:nã qñ pᷣcedit/ reſtringit᷑ pᷣciſe ꝓ nat qᷓ ſunt.ſʒ qñ ſequit᷑:iʒ ſupponat in oꝛdine ad iſtud vÿbũ eſt/ nõ tñ ſupponit ita reſtricte.ſ.ꝓ natꝭ pᷣciſe d ſunt/ſʒ indifferẽter ꝓ oĩbꝰ natʒ/ ſiue ſint ſiue nõ ſint:⁊ tota cã ẽ modus cõcipiẽdi ſeu accipiẽdi ter/ minũ in q̊ fundatur tota natura reſtrictionũ ⁊ am/ pliationũ. ¶ Ad qͥntã ð/cõcedendo ꝙ nõ ſeqͥt᷑:qꝛ ſit variatio generꝭ ſuppõnis a ꝑſonali ad ſimplicẽ. Voniã autẽ diuerſum eſt ineſſe/ O⸗ ex neceſſitate ineſſeſet contin/ gere ineſſe. ſt eſt tertiꝰ tractatꝰ huiꝰ libꝛi:in q̊ deter E minat de foꝛmatiõe ſyllogiſmoꝛũ ex ꝓpõnibꝰ de neceſſario:⁊ cõtinet duo capla. In pꝛio determinat de gñatione ſyllogiſmoꝛũ ex am babꝰ de neceſſario:dicens pꝛĩo ꝙ ſicut ꝓpõnes de ineſſe de cõtingẽti ⁊ neceſſarto ſunt diuerſe:ita ſyl logiſmi cõſtituti ex ipſis. Nit᷑ ſcðᷣario ꝙ ex ꝓpõni/ bus de neceſſario fere ſilr fiunt/ ⁊ nõ fiunt ſyllogiſ mi ſicut ex illis de ineſſe.Diẽ notãter fere:qꝛ ꝓpõ/ nes de neceſſario addunt iſtũ modũ neceſſe ſupꝛa illas de ineſſe:⁊ ĩtelligit᷑ de illis de neceſſario diui ſis/in qͥbꝰ talis modus nõ negat᷑.Et ſubdit phᷣus ꝙ ſicut ex illis de ineſſe fiũt ſyllogiſmi ꝑfecti ⁊ ſyl/ logiſmi imꝑfecti/dͥ perficiunt᷑ ꝑ reductionẽ: ita ex ambabꝰ de neceſſario fiunt ſyllogiſmi ꝑfecti ⁊ etiã imꝑfecti:qͥ eodẽ modo ꝑficiunt᷑ ſicut illi qͥ fiunt ex ꝓpõnibꝰ de ineſſe: except baroco ⁊ bocardo/qͥ nõ reducunt᷑ eodẽ mõ:qꝛ nõ reducunt᷑ ꝑ ĩpoſſibile /ſi/ cut qñ fiunt ex illis de ineſſe/ ſʒ perficiunk ꝑ expo/ nentẽ:vñ ꝑ exponentẽ al ielbei ſyllogiſmũ ex voſitoꝛiũ. Alij ĩtelligũt ꝙ ſᷣ ſubiecto ꝑticularꝭ ne/ gatiue debeat aliqͥd ſumi a q̃ pᷣdicatũ vliter nega/ tiue remoueat᷑:⁊ tunc faceret ſyllogiſmũ in came/ ſtres:⁊ tũc illa negatiua eſt exponẽs pticularẽ ne/ gatiuã. Sʒ in bocardo /eſt acciꝑe ſi ſubiecto maio ris aliquid de quo pꝛedicatum vniuerſaliter nege tur:et tunc faceret ſyllogiſmum in felapton. ¶ Accidit autẽ qñq; ⁊ altera ꝓpõne ne/ ceſſaria neceſſariũ fieri ſyllogiſmũ verũ. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm huiꝰ tractatꝰ in q̊ͥ determi C nat de foꝛmatione ſyllogiſmoꝛũ ex vna de ineſſe ⁊ alia de neceſſario:et diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛia docet foꝛmare in pꝛia figura: ⁊ intẽdit q̃ttuoꝛ con cluſiones. Pꝛĩa /in modis vlibꝰ pꝛĩe figure maio/ re de neceſſario/⁊ mĩoꝛe de ineſſe/ ſequit᷑ cõcło de neceſſario:⁊ exẽplificat in lr̃is:⁊ ſhᷣ dũmõ ꝓpõnes de neceſſario ſint diuiſe. Scð̃a cõclło/pꝛemiſſis exi ſtentibꝰ vlibꝰ:ſi maioꝛ ſit de ineſſe/⁊ minoꝛ dene/ ceſſario/nõ ſequit᷑ cõcło de neceſſario.Hoc ꝓbat: qꝛ non ſequit᷑/oẽ aĩal monet᷑:oĩs hõ neceſſario eſt aĩal:a oĩs hõ neceſſario mouet᷑. Tertia concłoꝛin modis ꝑticularibꝰ maioꝛe de neceſſario ⁊ minoꝛe de ineſſe ſequit᷑ cõclo de nec̃ario: qð ꝓbat in ſrᷣis. Quarta cõcło:in modis ꝑticularibꝰ matoꝛe de in/ eſſe ⁊ minoꝛe de neceſſario/ nõ ſequit᷑ cõcko de ne/ ceſſario:qꝛ ex vero ſequeret᷑ falſum:vt oĩs bõ mo/ uet᷑:ᷣddã aĩal neceſſario ẽ hõ: ᷓ qͥddã aĩal neceſſa rio mouet:et hᷣ ĩtelligit᷑ gr̃a foꝛme. ¶ In ſcða ꝑte docet foꝛmare in ſcða figura:⁊ intẽdit᷑ q̃ᷓttuoꝛ con cluſiones. Pꝛia: in modis vlibꝰ ſcðe figure nega/ tiua exñte de neceſſario ⁊ affirmatiua de ineſſe/ſe/ quit᷑ cõcto de necario:qͥ ꝓbant᷑ ꝑ cõuerſionẽ ſicut illi de ineſſe. Scðᷣa concfo:in modis vlibꝰaffirma/ tiua exñte de neceſſario ⁊ negatiua de ineſſe/ nõ ſe/ quit᷑ conclo de netario:cuiꝰ duplicẽ rõnẽ aſſignat. Pꝛia: qꝛ reducẽdo tales modos ad modos pꝛie fi gure/ oꝑtet maioꝛẽ eẽ de neceſſario:qð nõ eẽt ſi af firmatiua eẽt de neceſſario.Scðᷣa rõ:qꝛ ex verꝭ ſe/ queret᷑ falſuʒ:vt oĩs hõ de neceſſitate ẽ aĩal:nullũ albũ eſt aĩal:g nullũ albũ de neceſſitate ẽ hõ. Ter tia concłko:in modis ꝑticularibꝰ ſcðe figure vli exi ſtẽte de necario et ꝑticulari de ineſſe/ſequit᷑ cõcło de neceſſario:⁊ h̊ maxie in feſtino. Quarta cõcło: in baroco nõ ſequit᷑ cõcko de nec̃ario q̃cũq; fuerit pᷣmiſſa de necario:qð ꝓbat ĩ lr᷑is.¶ In tertia ꝑte determĩat de tali gñatiõe ſyllogiſmoꝝ in tertia fi gura:⁊ intẽdit qᷓttuoꝛ concłones. Pꝛia:in tertia fĩ gura ex ambabꝰ vlibꝰ affirmatiuis altera exñte de necario/ ſequit conclo de nec̃ario:qð ꝓbat in lr̃is. Scda cõcło:qñ ambe pᷣmiſſe ſũt vles vna affirma tiua et altera negatiua: ſi negatiua ſit de neẽ̃ario/ ſequit᷑ cõclo de nec̃ario ĩ felaptõ: ſʒ ſi affirmatiua ſit de necario ⁊ negatiua de ineſſe/ nõ ſequit᷑ cõclo de nec̃ario:qð ꝓbat dupfr:qꝛ in ſyllogiſmis nega tiuis pꝛĩe figure affirmatiua exñte de nec̃ario/nõ ſequit᷑ cõclo de necario:q nec in illis tertie figure/ cũ tales reducant᷑ ad modos pꝛĩe figure ꝑ conuer ſionẽ.Scðo ꝓbat:qꝛ ex vero ſeq̃ret᷑ falſuʒ:vt ſic ar guẽdo /nullꝰequꝰ eſt bonꝰ:poſito caſu ꝙ oĩs equꝰ ſit claudus /oĩs equꝰ de neceſſitate eſt aial:&̊ qa dã aĩal de neceſſitate nõ ẽ bonũ. Tertia cõclo: in mo dis ꝑticularibꝰ affirmatiuis vli exñte de nec̃ario/ ſequit᷑ cõclo de nec̃ario:⁊ ſi ꝑticłarꝭ ſit de nec̃ario/ nõ oꝑtet cõcłonẽ eẽ de nec̃ario.qð ꝓbat dupfr:qꝛ in pꝛĩa figura ꝑticulari exñte de necarto/nõ ſequit᷑ cõclo de necario: 5 nec in tertia figura. Scðm:qꝛ ex vero ſeq̃ret᷑ falſuʒ vt põt diligẽter videri:⁊ hoc ꝓpꝛie hz verũ in datiſi ⁊ nõ diſamis:vt oĩs deꝰeſt creãs:qͥdã deꝰ necario ẽ eẽntia diuĩa:ꝗ; eẽntia diui na necario ẽ creãs. Quarta cõcło:in modis ꝑticu laribꝰ negatiuis ſi vlis negatiua ſit de neceſſario/ cõclo erit de necario ſicut in feriſon: ſʒ ſi vlis affir matiua vł ꝑticularẽ negatiua fuerit de nec̃ario/ nõ opoꝛtet cõclonẽ eẽ de nec̃ario/vt ptʒ:qꝛ ex vero ſe queret falſum:vt nullũ albũ vigilat: aliqð albũ de neceſſitate ẽ aĩal:&ͥ aliqð aĩal de neceſſitate non vi gilat:tñ iſtud exẽplũ videt᷑ nõ eẽ honũ · Ex I ptz —— E ZLiber g in baroco nunqᷓ; ſequit᷑ cõcło de necario q̃cũq; Pmiſle fuerit de necario.Ex iſtis infert tria coꝛre/ aria. Pꝛimũ: ad inferẽdũ cõclonẽ de ineſſe/ oꝑtet vtrãqʒ pꝛemiſſarũ eẽ de ineſſe:ſʒ ad inferẽdũ cõcłlo nem de neceſſario/ ſufficit alterã eẽ de neceſſario. Scðm coꝛrelariũ:in om̃i ſyllogiſmo ſiue affirma/ tiuo ſiue negatiuo /oꝑtet cõcłonẽ eſſe ſimilẽ alicui pꝛemiſſarũ. Tertiũ coꝛrelariũ: nunqᷓ; infert᷑ cõclo de neceſſario/ niſi altera pꝛemiſſarũ ſit de necario. Q u erit vtrũ ex ambabꝰ de nec̃ario vel ex 22 vna de necario ⁊ alia de ineſſe va/ leat fyllogiſmꝰ in oĩ figura. ¶ Arguit᷑ pꝛio ꝙ nõ: qꝛ nõ ſequit/ oẽ albũ de necelſitate eſt coloꝛatũ:oẽ albũ de neceſſitate ẽ ſuba:&̊ q̃ͥdã ſuba de neceſſita te eſt coloꝛata:pꝛemiſſe ſunt vᷣe ⁊ cõcło falſa: igit. ¶ Scdðo ſic:qꝛ ſi ſic/puta ꝙ ex ambabꝰ de necarlo feãret᷑ cõclo de nec̃ario: tũc tales ſyllogiſmi debe rent ꝓbari ſicut illt de meſſe/ adð nõ eſt verũ:vt ptʒ de bocardo ⁊ baroco. ¶ Tertio ſic:nõ ſequit᷑ſoĩs hõ de neceſſitate eſt aĩal:oẽ grãmaticũ eſt hõ:ũᷣ oẽ grãmaticũ de neceſſitate eſt aĩal· Nec ſequit/ oĩs grãmaticꝰ de neceſſitate ẽ grãmaticꝰ:qͥdã grãma/ ticus ẽ hõ:&̊ qͥdã hõ de neceſſitate ẽ grãmaticus. ¶ Quarto ſic:nullus hõ de neceſſitate ẽ aſinꝰ: oẽ currẽs ẽ aſinꝰ:&̊ nullũ currẽs de neceſſitate ẽ hõ. ¶ Quinto ſic: aut ila de ineſſe debet eẽ de ineſſe ſimpir vl de ineſſe vt nũc. nõ pꝛimũ:qꝛ talis eqͥua/ let vni de necario:⁊ tũc nõ eẽt alimodus ſyllogi/ candi ex ambabꝰ de nec̃ario: ⁊ vna de neceſſario ⁊ alia de ineſſe. Nec põt eẽ vna de ineſſe vt nunc: vt vident᷑ aliq̃ rõnes ꝓbare. ¶ In oppoſitũ ẽ phᷣus in textu. In ãſtione ſicut un ceten r rren articu⸗ [5 ꝙ(li. tũ ad pꝛimũ. Pꝛio ſciẽdũ ꝓ declaratione q̃ſtionis ſupponit᷑ pꝛĩo ꝙ triplices ſũt ſ vllogiſmi cathego/ rici:qͥdã qui fiunt ex ꝓpõnibꝰ mere de ineſſe: alij q fiunt ex ꝓpõnib'mere modalibꝰ:alij qͥ fiunt ex vna de ineſſe ⁊ alia modali:vel ex alia ⁊ alia modali: et tales vocant᷑ ſyllogiſmi mixti. ¶ Scðᷣo ſupponit᷑ ꝙ duplices ſunt ꝓpõnes de necario: q̃dã ſunt cõ/ poſite/ alie ſũt diuiſe. Diuiſe adhuc ſũt duplices: qᷓdã ſunt de necario affirmato:⁊ de ut pᷣciſe ẽ h̊ ſer mo:nã ſolũ ex talibꝰ fiunt ſyllogiſmi. Alie ſunt de net̃ario negato:⁊ de illis nõ eſt hᷣ ſᷣmo: qꝛ ex ipſis non debẽt fieri ſyllogiſmi. Añ refert dicere ꝓpõnẽ nec̃ariã ⁊ ꝓpõnẽ de nec̃ario:qꝛ ꝓpõ ðꝛ nec̃aria:qꝛ ãlitercuũq; ꝑ ipſaʒ hᷣcat᷑ eẽ /neceſſe ẽ ita cẽ Sʒ ꝓpõ ðꝛ de nekario:qꝛ eiꝰcopula determiĩat᷑ ꝑ iſtũ modũ netario/ ſiue talis ſit va ſiue falſa. Et ſi obijciat᷑: qꝛ phᷣus in h̊ pꝛĩo pꝛioꝛũ determĩat de ſyllogiſmo ſimpir dicto:ſed ſyllogiſmꝰ ſimpkłr abſtrahit ab oĩ materia.i.nõ determĩat᷑ ad,ꝓpõnes net̃arias nec; poſſibiles: igit᷑ h male dererminat de ſylſogiſmis cõpeſit ex illis de nec̃ario. Rñdet᷑ negãdo ↄñam. Er rõ ẽ: qꝛ tales modi capti pꝛĩe intẽcionalr ⁊ ſyn cathegoꝛematice:vt hic capiunt᷑/ non reſpictũt ali quã materiã mac q; iſta ſigna/ omis/ nullus: 100 ſyllogiſmi cõpoſiti ex ipſis non magis ſunt deter/ minati qᷓ; compoſiti ex alüs ꝓpoſitionibus. G cð 0 ſciẽdũ ꝙ circa pᷣicta incidit hec difficultas: an ex modalibꝰ cõpoſitis de net᷑ario eodẽ mõ ſit ſyllogi guadũ /ſicut ex illis de ineſſe.Rñdet ꝙ ex cõpoſitꝭ duplr poſſumꝰ arguere. An oo ex ꝑte totiꝰ ꝓpõnis: et tunc ex ꝓpõnibꝰ cõpoſitꝭ de necario fiunt eodẽ mõ ſyllogiſmi ſicut ex illis de ineſſe:vt ſic arguen⸗ do/oẽ aĩal eẽ ſubam ẽ neceſſe:oẽm hoĩem ec᷑ aial ẽ cẽ ſubam:g oẽm hoĩem eẽ ſubamẽ neceſſe. Aliud 1 erẽplũ:ot᷑ ipoſſiblle t falſuʒ: hoeʒ et alinũ c ipoſ, ſibile:ᷣ hoieʒ eẽ aſinũ ẽ falſuʒ. ¶ Et aduerte ꝙ ad 4 bñ arguẽdũ debet ꝓpꝛie poni ↄſtãtia ꝓpõnis ꝓ q ſupponit dicrũ cõcłonis ⁊ etiã maioꝛis et minorł. Alioo põt ſyllogicari ſolũ ex ꝑte dicti:vt oẽ aĩal eẽ ſubam ẽ neceſſe:oẽm hoieʒ eẽ aĩal ẽ neceſſe:g oẽm hoĩeʒ eẽ ſubam ẽ neceſſe.t aduerte ꝙ ex talibꝰcõ poſitis ꝓpꝛie nõ fiunt ſyllogiſmi/niſi addat᷑ ſignũ in neutro gñe:cũ oẽs tales de rigoꝛe hᷣmonis ſint indefiniteiðo ꝓpꝛie talis modꝰarguẽdi ſolũ tenet ðtute talis regule:ꝙ ſi pꝛemiſſe ſint necarie/ cõclo erit necẽaria:cũ ex neẽario non ſequat᷑ niſi necariũ. ¶ Dicit vlteriꝰꝙ ex ꝓpõnibꝰmo dalibꝰ diuiſis de neceſſario in qͥᷣbꝰnõ ponit᷑ negatio ad modũ/ valẽt ſyllogiſmi ſicut in illis de ineſſe. Et ðꝛ notanter/ in qͥbꝰnegatio nõ ponit᷑ ad modũ:qꝛ tũc nõ ſeq̃re᷑᷑:vt nõ ſequit᷑/nullꝰ deꝰ neceſſario ẽ creans:oĩs eẽntia diuĩa nõ neceſſario ẽ creans:& oĩs eẽntia diuĩa nõ necario ẽ deꝰ:cũ pᷣmiſſe ſint vere et ↄñs ĩpoſſibile. ¶ Aduerte tñ ꝙ ſyllogiſmi affirmatiui qͥ fiunt in tertia figura de necario/ nõ pñt ꝑfici ꝑ ſyllogiſmoſ pꝛime figure cõſtitutos ex ambabꝰ de necario: cũ pones de necarto in qͥbꝰ nulla ponit᷑ negatio/nõ cõuertant᷑ in ilias de ncc̃ario/ſʒ ĩ illas de poſſibili. Terti 0 ſci ẽdũ ꝙ circa textũ incidit talis difficultas: an ex ambabꝰ de poſſibili fiant ſyllogiſmi ĩ pꝛia figu ra ſicut ex illis de ineſſe. Añdet᷑ bꝛeuiter q ex am/ babꝰ de poſſibili cõpoſitꝭ: accipiẽ̃do ãlitatẽ ⁊ q̃nti tatẽ ex ꝑte totiꝰ ꝓpõnis eodẽ mõ ẽ ſyllogicãdũ in ãlibet figura ſicut ex illis de ineſſe:qꝛ nõ reperit᷑ in ſtantia/et etiã tales ſunt mere de ineſſe:igit᷑. vt oẽ poſſibieẽ hoĩeʒ eẽ currẽtẽ: ſʒ verũ eſt poſſibile:g verũ ẽ hoĩeʒ eẽ currẽtẽ. ¶ Scðo ðꝛ ꝙ ex ambab* de poſſibili cõpoſitis:accipiẽdo ãlitatẽ ⁊ q̃ntitatẽ ex pte dictt/ vigek ↄña nõ valere:vt non ſequit᷑ /oẽ currẽs eẽ aſinũ ẽ poſſibile: oẽm hoĩem eẽ currentẽ eſt poſſibile:; oẽm hoĩeʒ eẽ aſinũ eſt poſſibile. Di cunt tñ aliqͥ ꝙ bñ ſequit᷑:ſʒ ſicut ↄñs eſt ĩpoſſibile: ita totale ancedẽs:cũ ꝑtes ſint ĩ toto ſiles adinui⸗ cem. ¶ Dicit᷑ tertio ꝙ ex ambabꝰ de poſſibili diui ſis in pꝛĩa ⁊ tertia figurꝭ/valet ſyllogiſmꝰ:vt bñ ſe quit᷑ oẽ currẽs poſſibile ẽ eẽ aſinũ:oẽ̃m hoĩeʒ poſ⸗ ſibile ẽ eẽ currẽtẽ: q oẽm hoĩeʒ poſſibile ẽ ec aſinũ. ¶ Et aquerte ꝙ iſta ꝓpõ/ oẽ currẽs poſſibile ẽ eẽ alſinũ /dz ſic manifeſtari vᷣtute dici de oĩ: de qͥcũq; verũ ẽ dicere ꝙ põt eẽ currẽs/ de illo verũ ẽ dicere ꝙ põt eẽ aſinꝰ:mõ illð ẽ falſuʒ ĩmo impoſſibile.Et aduerte ꝙ oẽs mod tertie figure pñt ꝓbari ſicut lli de ineſſe/ excepto bocardo: tñ oẽs tã bocardo qᷓ alij pñt ꝓbari ꝑ expoſitionẽ.i.ꝑ ſyllogiſmũ ex/ poſitouũ:ſi em̃ ĩ affirmatĩs dico/ oẽ cpõt eẽ a:⁊ oẽ c põt eẽ bigtt᷑ qͥddã b põt eẽ a:neceſſe eſt in dtute pᷣmiſſarũ cõcedere ꝙ idẽ c põt eſſe a/x⁊ põt eẽ b.Et iſto mõ ſeruato arguit᷑ ſic:hoc c põt eẽ a:hoc idẽc põt eẽ d:gᷣ b põt eẽ a. ¶ Inſ cða autẽ figura nõ ſe quik:vt in ceiare nõ ſequit /joẽm eẽntiã diuina poſ⸗ ſibile ẽ nõ creare: oẽm patrẽ in diuinis poſſibile ẽ creare:a oẽm patrẽ in diuĩs poſſibile ẽ nõ eẽ eſſen tiã diuinã. Coôſiderãdũ ẽ tñ: ꝙ ſi ſbtecta ꝑpõnũ de poſſibili ꝓphibeant ampliari p ly qð ẽ:tũc ſyllo iſ⸗ mni nõ vaſẽt in barbara. Eſt em̃ inſtantia: qꝛ poſito q oẽ currẽs eẽt equꝰ/ſtũc veꝝ ẽ dicere ꝙ oẽ currẽs põt eẽ equꝰ:⁊ oẽ qð ẽ hõ põt eẽ currẽs: ⁊ tũc nõ ſe quit᷑/ oẽ qð eſt hõ põt eẽ equꝰ. Silt poſſet dari exẽ plum ĩ ceiarẽt:vt poſito ꝙ ſol nõ ſit ſuꝑ nẽm hemi ſperiũ:iſte pꝛemiſſe ſunt vere/ oẽ qð ẽ planeta ſuꝑ nrm hemiſperiũ põt nõ eẽ ſol:oẽ qð ẽ maxim pla 1 Pꝛioꝛum A netaſpõöt eſſe planeta ſuper noſtrũ hemiſperiũ:nõ ſequit᷑/ om̃e qð eſt maximꝰ planeta põt nõ eſſe ſol. Et ſimiliter poſſet dari inſtantia in alijs modis. Quarto ſciẽdũ ꝙ circa textũ inci/ dit talis difficultas vtrũ ex vna de poſſibili ⁊ vna de ineſſe valeant ſyl logiſmi. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ poſſe cõius ẽ q; eſſe:ſequit᷑ em̃ ad eẽ tã in ꝓpõne affirmatiua /qᷓ; negatiua:bñ em̃ ſequit᷑/ eſt:ã põt eẽ. ¶ Aduerte tñ 7 ad vlem de ineſſe nõ ſequit᷑ vlis de poſſibili: qꝛ iectũ in illa de ineſſe eſt minꝰ amplũ qᷓ; in illa de poſſibili:mõ arguere a minꝰ amplo ad magis am plum cũ diſtributione magꝭ ampli nõ valet ↄña: vnde ſi nullũ aĩal curreret niſi equꝰ/iſta eẽt vᷣa:oẽ currẽs ẽ equꝰ:⁊ iſta falſa/oẽ currẽs põt eẽ equꝰ:q̃ valet iſtã /oẽ qð põt eẽ currẽs põt eẽ equꝰ q̃ ẽ ma/ nifeſte falſa niſi foꝛte phibeat᷑ ampliatio: qꝛ tunc bñ ſeãret᷑:vt bñ ſequit/ oẽ currẽs ẽ equꝰ:q̊ oẽ qð ẽ currẽs põt eẽ equꝰ. ¶ Ex iſto ſeqt ꝙ qñ arguimꝰ ex minoui de ineſſe et cõclo debeat eẽ de poiſibili/ debet addi ſbiecto cõclłonis qð eſt /ſaltẽ in modis vłibꝰ:qꝛ als argueremꝰa minꝰamplo ad mag am plum cũ diſtributiõe mag ampli. HRoc ſuppoſito rñdet᷑ ꝑ aliã dicta.Pꝛimũ/ in pꝛima figura maioꝛe exñte diuiſa de poſſibili ⁊ in minoꝛe de ineſſe valet ſyllus ad directe cõcludendũ cõckonẽ diuiſam de poſſibili/obßᷣuatis cõditionibꝰ gñalibꝰ reqͥſttis ad bonũ ſyllm.ptʒ:qꝛ in tali mõ arguẽdi nõ reperitur inſtãtia.Et ðꝛ notãter/ad cõcludendũ diuiſam:qꝛ ad cõcludendã cõpoſitã nõ valet:vt nõ ſeqͥt᷑/ oẽm hoĩeʒ poſſibile eſt eẽ albũ:⁊ nigrũ ẽ hõ:̊ nigrũ eẽ albũ ẽ poſſibile. Dicit᷑ notãter/ directe cõcludẽdo: qꝛ indtrecte non valet/ niſi talis conclo de poſſibili poſſit cõuerti ſimpfr:vt nõ ſequit᷑/omnẽ deũ poſſi bile ẽ nõ eẽ creantẽ:eẽntia diuia eſt deꝰ: ͥ creantẽ poſſibile ẽ nõ eẽ eẽntiã diuinã. Adũte tñ ꝙ dicunt alid ꝙ ex vna de ineſſe ⁊ alia de poſſibili/nõ ſequit᷑ cõcko de poſſibili/ niſi illa de ineſſe ſit de ineſſe ſim pliciter.Et hoc debet ĩtelligi qñ maioꝛ ẽ de ineſſe. ¶ Scðm dictũ: in ſcða figura nõ valet mixtio ex vna de poſiibili ⁊ altera de ineſſe etiã obßᷣuatꝭ con ditionibꝰ gñalibꝰ:qꝛ in tali mõ arguẽdi reperit᷑ in/ ſtantia:vt nõ ſequit᷑/oẽm eẽntiã diuinã poſſibile ẽ nõ eẽ creãtẽ:oĩs pr̃ ẽ creãs: oẽm patrẽ poſſibile ẽ nõ eẽ eẽntiã diuinã. Tertiũ dictũ: in tertia figura ex vna de poſſibili ⁊ altera de ineſſe ad cõcludẽdũ diuiſam de poſſibili valet ſyllus:dũmõ illa pᷣmiſſa ã ſit maioꝛ in pꝛĩa figura ꝑ reductionẽ ſit de poſſi- bili diuiſa.Et h̊ q̃ ad modos qͥ reducunt᷑ ad pꝛimã ſigurã ꝑ cõuerſionẽ:qꝛ in tali mõ arguẽdi nõ ẽ da/ bilis inſtãtia. ¶ Aduerte tñ ꝙ in bocardo maioꝛe de poſſibili ⁊ mĩoꝛe de ineſſe/ ſequit᷑ cõcko de poſſi bili/ſʒ nõ ſi maioꝛ ſit de ineſſe ⁊ minoꝛ de poſſibili. Sʒ reſtat alia ꝑua difficultas:vtrũ in q̃libʒ figura valʒ mixtio ex vna de poſſibih ⁊ altera de nec̃ario. Rũdet᷑ ꝑ tria dicta. Pꝛimũ: in pꝛĩa figura ex vna de poſſibili ⁊ altera ð necario diuiſis ſequit᷑ cõcło directe cõcludendo diuiſam ꝗᷓ ẽ ſilis maioꝛi.Et ðꝛ notãter/ ad cõcludendũ diuiſaʒ:qꝛ ad cõcludendũ cõpoſitã nõ valet:vt nõ ſequit᷑/ oĩs eẽntia diuina nec̃ario ẽ deꝰ:⁊ oẽ creãs põt eẽ eẽntia diuĩa:&̊ oẽ creãs eẽ deũ ẽ neceſſe. Scðm dictũ: in ſcðᷣa figu/ ra valet mixtio ex vna de poſſibili ⁊ altera de nec̃a rio diuiſis ad in ferẽdũ diuiſaʒ ð nec̃ario quõcũq; pᷣmiſſe diſponant᷑. Tertiũ dictũ:in tertia figura in ãlibet mõ ex vna de poſſibili et altera de net᷑ario diuiſis ſeqͥt᷑ cõcło ſilis maioꝛi. Et hec de pꝛio arti. Dubitar pꝛio?*ε edum Fo. 56 dum ex vna de netario ⁊ alia de ineſſe ĩ pꝛia figu/ ra. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ ꝙ ad oẽm ꝓpõnẽ de necario ſeqͥt ꝓpõ de poſſibili puata eadẽ qͥlita/ te ⁊ q̃ntitate ſBiecti:ſeqͥt em̃ neceſſe eẽ:& poſſibile eẽ:vł neceſſe ẽ nõ eẽ:ęͥ poſſibile ẽ nõ eẽ:qꝛ ibi ẽ ſbal ternatio qᷓᷓtũ ad modos /vt als viſuz eſt. ¶ Adũte vlteriꝰ ꝙ modi facti ex ilt de nec̃ario ſic reſoluunt᷑/ oẽ b nete ẽ eẽ a:oẽ c net᷑e ẽ eẽ b:å oẽ c nece ẽ eſſe a: ſic reſoluit᷑!/ oẽ qð põt eẽ b nete e eſſe a:⁊ oẽ qð põt eẽ c necẽe ẽ eẽ b:g oẽ qð põt eẽ c nete eſt eẽ a.Et ad uerte ꝙ iſta maio/oe h nece ẽ eẽ a:pᷣtute ð oĩ ſᷣcat ꝙ de qͥcũq; põt dici b de illo ncc̃ario ðꝛ a.xẽt mĩoꝛ nõ ſolũ ſᷣcat ꝙ b nec̃ario dicat᷑ dec/ſʒ de oĩ illo de q̃ͥ põt dici c. Sitr poſſet dici de iſta in celarẽt/ oẽ b nec̃ario ẽ nõ eẽ a:ᷣcat ꝙ a nec̃ario negãdũ ẽ de oĩ illo de q̊ põt dici b. ¶ Boc ſuppoſito ponunt᷑ aliq̃ dicta. Pꝛimũ dictũ:maioꝛe exñte de nec̃ario diui/ ſa ⁊ minoꝛe de ineſſe ſeqͥt grF̃a foꝛme cõclo de nec̃a rio directe cõcludendo in pꝛĩa figura:⁊ h̊ tã in mo dis vłibꝰ qᷓ; ꝑticularibꝰcõditiõibꝰ gñalibꝰobßᷣuatꝭ: qꝛ in tali mõ arguẽdi nõ ẽ dabił᷑ inſtantia:ſiue illa de ineſſe ſit de ineſſe ſimplr ſiue de ineſſe vt nunc. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe aduertẽdũ ꝙ dux ẽ ꝓpõ de ineſſe.ſ.de ineſſe ſimplr/ nõ põt falſificari ſicut ẽ ꝓpõ nec̃aria:ſʒ ꝓpõ de ineſſe vt nũc/ẽ q̃̊ ꝓ aliq cꝑe eſt vᷣa vł põt eẽ ðᷣa:vt oĩs hõ currit. Et ꝙ Ariſto. ĩtelligat de oĩ ꝓpõne de ineſſe/ptʒz:qꝛ ſi ſolũ ĩtelli⸗ geret de illis de ineſſe ſimpkr/ tunc male diceret ꝙ maioꝛe erñte de ineſſe ⁊ mĩoꝛe de nec̃arto/nõ ſeqͥt᷑ concło de necario:qꝛ ſi maioꝛ ſit de ineſſe ſimpfr/⁊ miĩoꝛ de nec̃ario ſedt cõclo de nec̃ario/ ac ſi maioꝛ eẽt de necario.Et ðꝛ notãter/ diuiſa:qꝛ maioꝛę de nec̃ario ⁊ mĩoꝛe de ineſſe/ nõ ſeqᷣ᷑ cõcto de nec̃ario cõpoſita:vt nõ ſeqͥt᷑ ſoẽm deũ nece ẽ eẽ eẽntiã diui/ nam:oẽ creãs ẽ deꝰ: g̊ oẽ creãs eẽ eẽntiã diuinã ẽ neẽe:qꝛ pᷣmiſſe ſũt vere ⁊ cõclo falſa.Scðm dictũ: maioꝛe de ineſſe ⁊ mĩoꝛe de nec̃ario/ nõ ſeqt᷑ cõclo de nec̃ario gra foꝛme in pꝛia figura:qꝛ dabilis ẽ in ſtantia:vt in barbara nõ ſequit᷑/ oẽ aĩal ẽ coloꝛatũ: oĩs hõ nec̃ario ẽ aĩal:& oĩs hõ nec̃ario ẽ coloꝛatꝰ. Etiã nõ ſeqͥt᷑ in celarẽt/ nullũ aĩal currit:h̊ poſito/ oĩs hõ neceſſario ẽ aĩal: oĩs hõ nec̃ario nõ currit cũ pᷣmiſſe poſſint eẽ vᷣe et cõclo falſa: cũ eqͥpolleat iſtt/ oĩs hõ ĩpoſſibiłr currit:⁊ ſic de alijs. Aduerte tñ ꝙ ſi maioꝛ eẽt de ineſſe ſimplr/ tunc bñ ſequeret᷑ cõcło de nec̃arto:ſʒ B̊ nõ eẽt gr̃a foꝛme/ cũ nõ ſeq̃t cõcło de nec̃ario maioꝛe eyñte de ineſſe vt nũc:niſi foꝛte diceref ꝙ ꝓpõnes de ineſſe ſimpłr ⁊ ð ineſſe vt nũc/nõ ſunt eiuſdẽ foꝛme: qð nõ videtur multũ Dubitat ſcdðo u er ehbablle. vna de neceſſario et alia de ineſſe in ſcða figura ſequat᷑ concto de nec̃a rio. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ponit̃ talis regla: in modis vlibꝰ ſcðe figure negatiua exñte de nec̃ario ⁊ affir matiua de ineſſe/ feqt᷑ concko de nec̃ario diuiſa: dũ mõ ſꝑ caueat᷑ ꝙ negatio non ponat ad modũ:qꝛ ſi ſic/ non oꝑteret ↄñam valere:cũ ille ꝓpõnes edua leant altqͥbꝰ alijs ꝓpõnibꝰ q̃ nõ eſſent de nec̃ario. Etiã iſta regła ẽ vᷣa in feſtino: nã maioꝛe exñte de nec̃ario ⁊ mĩoꝛe de ineſſe/ ſeqͥt᷑ cõclo de nec̃ario:qꝛ in tali mõ arguẽdi nõ ẽ dabił᷑ inſtãtia.Scð̃a reglła: in modis ſcðe figure affirmatiua exñte de nec̃ario et negatiua de ineſſe/ nõ ſeqͥt cõcko de necario:iſi foꝛte illa de ineſſe eẽt de ineſſe ſimplr:ſʒ tũc nõ ſe/ queretur niſi gr̃a materie:qꝛ ſi ipſa eẽt de ineſſe vt nũc/nõ ſeq̃ret᷑:vt ptʒ in ceſare/nullũ creãs ẽ eẽntia diuĩa:poſito ꝙ deꝰ nihil creat:oĩs deꝰ de necitate eſt eẽntia diuĩa:ꝗᷓ oĩs deꝰ de necitate nõ eſt creãs: pᷣmiſſe ſunt vere et cõcło falſa:cũ qhaleet 94 ois Liber deꝰ ĩpoſſibitr eſt creãs.Siłt in cameſtres nõ ſeaͤk/ oĩs deꝰ de neceſſitate ẽ eẽntia diuĩa: nullũ creãs ẽ eſſentia diuĩa/poſito pꝛioꝛi caſu:;̊ oẽ creãs de ne/ ceſſitate nõ ẽ deꝰ. Tertia regulaꝛin baroco nunc ſequit᷑ cõclo de nec̃ario q̃cũq; etiã pᷣmiſſa fuerit de necario.Exẽplũ qñ maioꝛ ẽ de nec̃ario:vt nõ ſeqt᷑/ oẽ creãs de necitate ẽ deꝰ:qͥddã creãs nõ ẽ deꝰ/po ſito ꝙ deꝰ nihil creet:g creãs de netitate nõ ẽ cre/ ans.Erẽplũ qñ mĩoꝛ ẽ de nec̃ario: vt poſito mõ nulla ſit fuba/ niſi actu intelligẽs:et ꝙ oẽs aie ſint ãnihilate:ſʒ poſſint cras creari ⁊ creabũt᷑ aĩe plan tarũ:tũc nõ ſeqt /oĩs ſuba ẽ ĩtelligẽs:qndã ſubam nece ẽ nõ eẽ ĩtelligẽtẽ.ſ.aĩaʒ plante:&̊ qndã ſubaʒ neceſſe ẽ nõ eſſe ſubaʒ: pᷣmiſſe ſunt vere ⁊ cõcluſio Dubitat tertio un aarers in tertia figura va leat mixtio ex vna de necario ⁊ alia de ineſſe. Ad quã rñdet᷑ ponẽdo aliq̃s reglas. ¶ Pꝛĩa regka:in iitis q̃ᷓttuoꝛ modis.ſ.daraptiffelaptõ /datiſi/⁊ feri ſon/ maioꝛe de necario ⁊ mĩoꝛe de ineſſe/ ſeaͤt ↄcko de necario:qꝛ in tali mõ arguẽdi nõ ẽ dabitł inſtan tia:vt viſuʒ ẽ in textu. ¶ Scða regła:in talibꝰmo/ dis maioꝛe de ineſſe ⁊ mĩoꝛe de necario/ nõ ſequit᷑ cõcło de nec̃ario gr̃a foꝛme.Exẽplũ in darapti:vt nõ ſeqt᷑/ oĩs deꝰẽ creãs:oẽʒ deũ neceſſe ẽ eẽ pꝛimã cãm:q pꝛimã cãm neccſſe ẽ eẽ creantẽ:pᷣmiſſe ſunt vere ⁊ cõcło falſa.Et ſi qͥs dicat: dicit Ariſtote.in textu ꝙ q̃cũq; pᷣmiſſa fuerit de nec̃ario in darapti/ ſequit᷑ cõcło de necario.Añdet᷑ ꝙ ĩtelligebat/ſi illa de ineſſe eẽt de ineſſe ſimplr. Exẽplũ in felaptõ:vt poſito caſu ꝙ deꝰnõ creet ſoꝛtẽ/quẽ tñ põt creare: tunc nõ ſequit᷑/nullũ creans ſoꝛtẽ ẽ deꝰ:⁊ oẽ creãs ſoꝛtẽ neceſfe ẽ eẽ pꝛimã cãm: pumã cãm neceſſe ẽ nõ eẽ deũ:pᷣmiſſe ſunt vere ⁊ cõcło falſa. Ex iſto ſe quit᷑ ꝙ etiã in feriſon et bocardo maioꝛe de ineſſe et mĩoꝛe de neẽario/nõ ſequit᷑ cõcło de nec̃ario:et poſſet dari exẽplũ ꝑ idẽ exẽplũ de felaptõ. ¶ Ter tia regula: in diſamis et bocardo maioꝛe exite de nec̃ario ⁊ mĩoꝛe de ineſſe nõ ſeqͥt ↄclo de nec̃ario. Exẽplũ pꝛio in diſamis nõ ſequit᷑ quẽdã planetã exñtẽ in cãcro neceſſe ẽ eẽ ſolẽ:⁊ oĩs planeta exñs in cãcro ẽ luna/poſito caſu ꝙ ita ſit:& lunã neceſſe eſt eẽ ſolẽ.Exẽplũ ĩ bocardo/quẽdã planetã exñtẽ in cãcro neceſſe ẽ nõ eẽ ſolẽ:⁊ oĩs planeta exñs in cãcro ẽ maximꝰplaneta:&ᷓ maximũ planetã neceſſe eſt nõ eẽ ſolẽ. Ex qͥ ſeqͥt ꝙ in bocardo nunqᷓ; ſeqͥt cõclo de neceſſario gr̃a foꝛme. Etiã in diſamis:qꝛ maioꝛe exũte de ineſſe ⁊ mĩoꝛe de nec̃arionõ ſedt cõcło ð nec̃ario gr̃a foꝛme:vt nõ ſeqͥt᷑/deꝰẽ creãs/ oĩs deꝰ de neẽitate ẽ pꝛĩa cã:¶̊ pꝛia cã de netitate eſt creãs:cũ pᷣmiſſe ſint vere et cõcło falſa. ¶ iet ſi qͥs dicat: diẽ Ariſto.in textu ꝙ mĩoꝛe de diſamis exñte de necario ⁊ maioꝛe de ineſſe/ ſeqt᷑ conclo de neẽ̃ario. Dico ꝙ hoc itelligit᷑/ſi illa de ineſſe ſit de ineſſe ſimpkr:ſʒ tũc nõ ſequit᷑ gr̃a foꝛme.Et hec de ſcðo articulo. tum ad tertiũ articulum ſit: L6 cluſio rñſalis ad queſitũ: Ex ambabꝰ pᷣmiſſis de nec̃ario/ vel vna de necario ⁊ alia de ineſſe fit bonꝰ ſyllus:vt ſatis ptʒ in queſtione. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ · Ad pꝛimã ðᷣꝛ:ꝙ ſiẽ cõcło ẽ falſa ita altera pᷣmiſſarũ.ſ.maioꝛ. Dicunt tñ aliqͥ ꝙ nõ ſeqͥt ex eo ꝙ ula de ineſſe nõ ẽ de Keſſe ſimpfr:ſʒ pꝛĩia ſolutio ẽ melioꝛ. Ad ſcðᷣaʒ ðꝛ ꝙ Ariſto· nõ vult negare ꝙ illi modi nõ poſſint reduci ꝑ ĩpoſſibile:ſʒ h iðo dic᷑: ꝗꝛ ſi reducant᷑/nõ reducent᷑ ꝑ ĩpoſſibile ꝑ illa de nec̃ario. Ad tertiã ⁊ ãrtã ðꝛ:ꝙ ſicut cõcło ẽ falſa:ita ⁊ altera pᷣmiſſarũ. Ad quintã ðꝛ ꝙ opoꝛtet accipere illã de ineſſe in/ gifferẽter/ ſi deheat fieri ſyllogiſmꝰ gratia foꝛme, 1 het quõ /⁊ ꝑ que erit ſyllus. Dico autẽ cõtingere et cotinges quo. ſte eſt q̃rtus tractatꝰhuiꝰ libꝛi in ã deter minat de gñatione ſylłloꝛũ ex am⸗ dabꝰ de cõtingẽti:et cõtinet ãttuoꝛ capla. In pꝛĩo ponit diffinitionẽ cõtingẽtis dtcẽs:C õtingẽs /eſt qͥ nõ exñte net̃ario/tñ poſito in eſſe nuliũ fequit᷑ im poſſibtle. Ex q ſequit᷑ ꝙ ibi determĩat de cõtingẽti ad vtrũlibet:qð põt tã eẽ qᷓ; nõ eẽ ⁊ nõ de ↄtingẽti poſſibili:⁊ ẽ ſuperiꝰ ad neceſſe:de q̊ determĩatũ eſt in ſcdo Peri hermentas. Et ſubdit ꝙ ꝓpõnes de cõtingenti ad vtrũlibet cõuertunt᷑ in oppoſitã ãli tatẽ:dũmõ modus vnifoꝛmiter ſe habeat:vt ſoꝛtẽ cõtingit currere:ergo ſoꝛtẽ cõtingit nõ currere.Et iſtud ꝓbat phᷣus:qꝛ qð cõtingit eẽ nõ eſt neceſſe eẽ neq; ĩpoſſibile: ⁊ ꝙ nõ eſt neceſſe eẽ neqʒ ĩpoſſibite eſſe/ cõtingit nõ eẽ:g de pꝛimo ad vltimũ qð cõtin git eẽ cõtingit nõ eſſe. Et ſubdit ꝙ talis/ſoꝛtẽ con tingit nõ eẽ hʒ ſigurã affirmatiuã.i.nõ eſt affirma⸗ tiua /ſʒ ẽ ſimptr negatiua. Cõſequẽter diuidit tale cõtingẽs:dicẽs ꝙ tale cõtingẽs ad vtrumlibet eſt triplex.ſ.natũ /rarũ /⁊ indefinitũ ſeu indetermina/ tum. Natũ/ ꝙ mag ſe habet ad eẽ qᷓ ad nõ eſſe: vt hoĩem canelcere in ſenectute.Et ꝓpõ de tali cõtin gẽti cõuertit᷑ in ꝓpõnẽ de cõtingẽti raro: vt ſoꝛtẽ cõtingit caneſcere in ſenectute:&̊ ſoꝛtẽ cõtingit n caneſcere in ſenectute/ꝗᷓ eſt de cõtingẽti raro. Cõ/ tingẽs rarũ eſt ꝙ magꝭ ſe habet ad nõ eẽ qᷓ ad eẽ: vt hoĩem nõ caneſcere in ſenectute: et ꝓpõ de tali cõtingenti cõuertit᷑ in ꝓpõnẽ de cõtingenti nato. Sʒ cõtingẽs indefinitũ/ eſt qð tã ſe hʒ ad eẽ qᷓ; ad nõ eſſe:vt hoĩem currere:⁊ ꝓpõ de tali cõtin genti cõuertit᷑ in ꝓpõnẽ de cõtingenti nato vel aliqñ ra ro.Et ſubdit ꝙ lʒ ex talibꝰ ꝓpõnibꝰ nõ fiant demõ ſtrationes /tñ bñ fiunt ſyllogiſmi dialectici: qꝛ cir/ ca tales ꝓpõnes pñt fieri ↄſideratiões topice. Et ſub iit finalr ꝙ ꝓpõnes de tali cõtin genti pñt h̃̃e duplicẽ ſenſum. Anꝰ eſt in q denotat᷑ pꝛedicatũ cõ tingẽter cõuenire ſhiecto.Aliꝰẽ/ in qã denotat᷑ pꝛe/ dicatũ nõ ſolũ cõuenire ſiecto/ ſʒ oĩ illi qð põt eẽ ſBiectũ:vt oẽ currẽs cõtingit eẽ hoĩem:vnꝰſenſus eſt/ ꝙ oẽ illud qð ẽ currẽs ↄtingit eſſe hoĩem:hoc eſt verũ phibendo ampliationẽ. Aliꝰ eſt/ ꝙ oẽ qað põt eſſe currẽs cõtingit eſſe hoĩem:⁊ iſte eſt verus de rigoꝛe lermonis nõ ꝓhibendo ampliationẽ. ¶ Qñ ᷣ a ↄtingit oi b:etb oĩ cſ yllogiſ⸗ mus erit pfectꝰ quoniã a ↄtingit omni c. ¶ Iſtud eſt ſcðm caplm huiꝰtractatus in ã phus determiĩat de gñatione ſyltoꝛũ de cõtingẽti in pꝛi⸗ ma figura:⁊ diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛima ponit pꝛimo talẽ cõcfonẽ:ex ambab⸗ pᷣmiſſis vlibꝰ affir⸗ mariuis de cõtingenti ad vtrũlibet diuiſis ſequit᷑ cõcluſio vlis affirmatiua de cõtingẽti. Scdða con/ cluſio: maioꝛe vłi negatiua de cõtingẽti et minoꝛe vli afirmatiua/ ſequit᷑ cõcko vlis negatiua de con tingẽti. Tertia cõcło:maioꝛe vli affirmatiua ⁊ mi- noꝛe negatiua/nõ fit ꝑfectꝰſyllus/niſi minoꝛ cõuer tatur ĩ oppoſitã q̃litatẽ. Quarta cõcło: ex ambab“ vlibꝰpᷣ miſſs negatiuis nõ fit ſyllus ꝑfect niſi mi noꝛ cõuertat᷑ in oppoſitã ãlitatẽ. C Alia cõcluſio: maioꝛe vli ſiue affirmatiua ſiue negatiua et mĩoꝛe particulari affirmatiua de ↄtingẽti/ ſequit᷑ particu laris affirmatiua vel negatiua de cõtingẽti:⁊ hoc in darü vel ferlo:ſʒ ſi minoꝛ ſit negatiua/nõ ſit ſyl⸗ logiſmꝰ ꝑfectus niſi cõuertat᷑ in oppoſitã q̃litatẽ. Ec ſj malo ſit particularis ⁊ minoꝛ vłis/vel ambe Oſt hoc dicem de cõtingẽti qi G Pꝛioꝛum particulares vł indefinitenõ fit bonꝰ ſyllus:qꝛ ibi ſunt dabiles termini in qͥbꝰoĩ ⁊ in qͥbꝰnulli.Et ibi debet accipi cõtingẽs ad vtrũlibet /⁊ nõ cõtingẽs necariũ vel poſſibile. ¶ In ſcð̃a ꝑte determĩat de generatiõe mixta ſylloꝛũ ex vna de ineſſe ⁊ alia de cõtingẽti.Et ponit aliqs regulas. Pꝛima:maioꝛe vli de cõtingẽti ⁊ minoꝛe de ineſſe fit ſyllus ꝑfectꝰ cõcludẽs cõclonẽ de cõtingẽti ad vtrũlibet.Scða regula:maioꝛe de ineſſe ⁊ minoꝛe de cõtingenti in eiſdẽ modis fit bonꝰ ſyllus imꝑfectꝰ/cõcludẽs cõ/ cluſionẽ de cõtingẽti poſſibili ⁊ nõ ad vtrumlibet. ¶ Cõſequẽter ponit aliã̃ documẽta ad ꝑficiendũ hmõi ſyllos. Pꝛimũ: cuiuſlibet bone ↄñe ſi añs ẽ poſſibile/ↄñs nõ erit ĩpoſſibile:qꝛ ſi det oppoſitũ/ ſcʒ ꝙ añs ſit poſſibile ⁊ ↄñs ĩpoſſibile/ tũc a põt eẽ non exñte b cũ ſit ĩpoſſibile:⁊ ſic ad añs bone ↄñe nõ ſequit᷑ ↄñs.Deinde remouet vnã cauillationẽ: qꝛ eo ꝙ dictũ ẽ ꝙ ad a ſeqͥ᷑ b/ qͥs poſſet credere ꝙ ꝑa phus ĩtelligeret vnã ſolã ꝓpõnẽ q̃ debeat eſſe añs.Dicit ꝙ nõ:qꝛ ex vno nihil ſequit᷑ ſyllogiſtice ſupple.Scðm documentũ:qᷓᷓ;uis ex añte falſo/nõ tñ ĩpoſſibili bñ ſequat᷑ falſuʒ:nõ tñ ſequit᷑ ĩpoſſibi/ le. ¶ Cõſequẽter ꝓbat ꝙ mixtio ex vna de ineſſe/ et alia de cõtingẽti in barbara ſit bona:et h̊ duabꝰ rõnibꝰ/q̃rũ Pꝛia ẽ: qꝛ ex oppoſito ↄdictoꝛio cõcło nis cũ minoꝛe poſita ineſſe/infert᷑ oppoſitũ maio/ ris in bocardo.E&t eᷣ ꝓbat in lr̃is. Scðᷣo ꝓbat redu cẽdo ad ipᷣmmet barbara /mutãdo minoꝛẽ de con/ tingẽti in vnã de ineſſe. Pꝛobat etiã de celarẽt: qꝛ ex oppoſito cõclonis cũ mĩoꝛe poſita ineſſe ſequit᷑ /dictoꝛia maiorꝭ in diſamis. Et ſtᷣ dit ꝙ ad hoc ꝙ iſto mõ debite arguat᷑/ due cõditiões reqͥrunt᷑. Pꝛi ma/ ꝙ maioꝛ nõ ſit de ineſſe vt nũc:qꝛ tunc eẽnt da biles termini in qͥbꝰoĩ ⁊ in qᷣbꝰnulli. Scða cõditio ꝓꝙꝓ cõcluſio capiatur ꝓ cõtingẽtt poſſibili.qð ꝓbat dupkr:qꝛ ex oppoſito huiꝰ conctonis de cõtingẽti nullũ c cõtingit eẽ a:ſumit᷑ hec/qᷓddã c neceſſe ẽ eẽ a:qð nõ fieret ſi illa de cõtingẽti nõ eẽt de cõtingẽ ti poſſibili. Scðo ꝓbat ꝑ exemplũ:vt nullũ intelli gens ẽ coꝛuus: oẽm hoiĩeʒ cõtingit ec ĩtelligentẽ: sᷣ nõ oẽm hoĩeʒ cõtingit nõ eẽ còꝛuũ. Tertia regu ſa:maioꝛe vłi negatiua de ineſſe/ vel affirmatiua ⁊ minoꝛe vli negatiua de cõtingẽti/ fit fhyllus imgfe/ ctus:qͥ dʒ ꝑfici cõuertẽdo minoꝛẽ in oppoſitã q̃li/ tatem. Quarta regula q̃ eſt ð modis ꝑticularibꝰ: maioꝛe vli ſiue affirmatiua ſiue negaciua de cõtin gẽti/ ⁊ minoꝛe ꝑticulari affirmatiua de ineſſe fit bo nus ſyllus in darij vel in ferio: ſʒ ſi maioꝛ ſit ꝑticu laris negatiua de cõtingẽti/fiet ſyllus imperfectꝰ. ¶ In tertia ꝑte pᷣncipali determinat de foꝛmatiõe ex vna de necario ⁊ alia de cõtingẽti/ponendo ali ãs regulas.Pꝛia regula:ſi maioꝛ ſit vłlis affirma/ tiua de necario/⁊ minoꝛ vłlis affirmatiua de cõtin/ gẽti/fit ſyllus imꝑfectꝰ ad cõoludendũ cõcłonẽ de cõtingẽti poſſibili.Scðᷣa regła:ſi maioꝛ fuerit vłis affirmatiua de ↄtingẽti: ⁊ minoꝛ vlis affirmatiua de necario/fĩt ſyllus ꝑfectꝰ ad cõcludendũ concło nem de cõtingẽti ſpeciafr capto. Deinde oſtendit ãliter arguẽdũ eſt in negatiuis ponẽs aliq̃s regu- las. Pꝛia: ſi maioꝛ ſit vlis negatiua de necario:et minoꝛ affirmatiua de cõtingẽti/ põt ſequi duplex cõcło.ſ.de cõtingẽti ⁊ de ineſſe. Scða regula:ꝙ ex maioꝛe vli negatiua de cõtingẽti:⁊ mĩoꝛe vli affir/ matiua de necario /fit ſyllus ꝑfectꝰcõcludẽs cõclo nem de cõtingẽti ſpeciafr capto:et hoc in celarẽt. Tertia regula:ſi in illa mixtione minoꝛ ſit negati/ ua de cõtingẽti/fit ſyllus imꝑfectꝰ: qͥ ꝑficit᷑ conuer tendo minoꝛẽ in oppoſitã ãlitatẽ:ſʒ ſi minoꝛ ſit ne gatiua de neceſſario/nõ fit bonꝰ ſyllus. ¶ Deinde Fo. docet foꝛmare ſyllos ꝑticulares ponẽs tres regu/ las. Pꝛĩa:maioꝛe vli negatiua de nec̃ario:⁊ mĩioꝛe ꝑticulari affirmatiua de cõtingẽti/ ſequit᷑ cõclo de cõtingẽti large capto ⁊ etiã de ineſſe. Scða regu/ la:maioꝛe vli negatiua de cõtingẽti:⁊ minoꝛe par/ ticulari affirmatiua de nec̃ariojſequit᷑ cõcło de cõ/ tingenti ſpeciałlr capto. Tertia regula:ſi vłis affir matiua ſit de nec̃ario: ⁊ ꝑticularis de cõtin gẽti/ſe quit᷑ concło de cõtin gẽti ⁊ nõ de ineſſe.Ex iſtis in/ fert ꝙ maioꝛe ꝑticulari de nec̃ario/ nõ fit ſyltus di recte cõcludendo: qꝛ dandi ſunt termini in qͥbꝰ oĩ et in qͥbꝰ nulli.Etiã nõ ſequit᷑/maioꝛe de cõtingẽtt ꝑticulari:⁊ minoꝛe vli negatiua de nec̃ario. Infert tertio ꝙ in eiſdẽ modis valet mixtio ex vna de cõ/ tingenti/ et altera de neceſſario:ſicut ex vna de con tingenti/ et altera de ineſſe. 1 ¶ In ſcða aũt figura qñ ↄtingẽtes qͥdẽ ſumunt᷑ vtreq; ꝓpõnes null erit ſyllus. ¶ Iſtud eſt tertiũ capim huiꝰ tractatꝰ: in q̊ phᷣus determĩat de foꝛmatiõe ſylłoꝛũ ex ambabꝰ de con tingẽti in ſcða figura:Et diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛĩa ponit aliqᷓs regulas/q̃rũ Pꝛĩa talis eſt:ex am babꝰ de cõtingẽti q̃litercũq; diſpoſitꝭ/nõ fit ſyllus in ſcða figura gr̃a foꝛme.Scð̃a regula:ex affirma⸗ tiua de ineſſe/ et altera de cõtingẽti in ſcða figura nullus fit ſyllus: ſzʒ bñ põt fieri vli negatiua exñte de ineſſe. Tertia regula:in mixtione de nec̃ario et cõtingẽti eodẽ mõ ſyllogicandũ eſt ſicut ex vna de ineſſe ⁊ alia de cõtin gẽti:⁊ infert ꝙ cõtingẽs eodẽ mõ debet capi in hac figura ſicut in pꝛia.ſ.ꝓ cõtin genti ſpecialr dicto. Deinde ꝓbat tribꝰ rõnibꝰ ꝙ vlis negatiua de cõtingẽti/ nõ cõuertat᷑ ſimplr in terminis faciẽdo de ſBiecto pᷣdicatũ /⁊ econtra.Et debet intelligi de negatiua/ vbi negatio nõ ponat᷑ ad modũ.Pꝛia rõ:qꝛ ſi vlis negatiua conuerteret᷑ ſimplr in terminis /tũc etiã vłis affirmatiua cõuer teret ſimplr:qð eſt falſum.ↄñam ꝓbat: qꝛ vlis af/ firmatiua ⁊ vłis negatiua de cõtingenti ad vtrũli bet eqͥpollẽt. Scða rõ:qꝛ tũc ex vero ſeq̃re᷑ falſuʒ: nã ſi iſta cõuertat᷑oẽ̃m hoĩem cõtingit nõ eẽ albũt Soẽ albũ cõtingit nõ eẽ hoĩem/ ex vero ſeq̃ret᷑ fal/ um:cũ añs ẽ verũ ⁊ ↄñs falſum.Tertia rõ:qꝛ illa ↄña nõ eſt bona in q̃ ex oppoſito ↄdictoꝛio ↄñtis nõ infert᷑ oppoſitũ añtis:ſʒ iſta eſt hmõi:igit᷑. et h ꝓbat in lris:qꝛ oppoſitũ ↄdictoꝛũ iſtiꝰ/oẽ a cõtin git nõ eẽ bꝛeſt iſtud/nõ oẽ a cõtingit nõ eẽ b:ꝛad qð nõ ſequit᷑ iſtud/q̊ddã b neceſſe eſt eẽ a/qð ẽ oppo/ ſitũ añtis. ¶ Cõſequẽter in ſcðᷣa ꝑte pꝛincipali de terminat de gñatione in ſpeciali ſylloꝛũ ex vna de ineſſe ⁊ alia de cõtingẽti in ſcðᷣa figura/ ponendo aliqs regulas/ q̃rũ Pꝛia eſt: in modis vłibꝰ ſcðᷣe figure affirmatiua exñte de ineſſe: et negatiua de cõtingẽti nõ valet ſyllus:qꝛ ibi ſunt dabiles termi ni in qͥbꝰ oĩ ⁊ in bꝰnulli. Scða regula:in eiſdẽ mo dis ꝓpõne de ineſſe exñte affirmatiua/ fit bonus ſyllus. Tertia regula:ex ambabꝰ exiſtẽtibꝰ nega/ tiuis in eiſdem modis aitera de cõtingẽti/⁊ altera de ineſſe fit ſyllkus imꝑfectꝰ:qͥ debet ꝑſici cõuertẽ/ do negatiuã de cõtingẽti in oppoſitam qualitatẽ. Quarta regula:ex ambabꝰpꝛemiſſis affirmatiuis altera de cõtingẽti ⁊ altera de ineſſe/ nõ fit bonus ſyllus. Quinta regula: eodẽ mõ ſyllogigandũ eſt in ꝑticularibꝰ ſicut in vłibꝰ:ita ꝙ ſi illa de ineſſ̊ĩit affirmatiua/non fit bonus ſyllus. Sexta regula:ſi ambe pꝛemiſſe ſint ꝑticulares/non fit bon/ ſyllus. ¶ In tertia ꝑte pꝛincipali determĩat de mixtione ſylfoꝛũ ex vna de necario ⁊ alia de cõtingẽti:et in/ tendit q̃ttuo: regulas. Pꝛia: in modiah. ſcðe 57 C 8 Liber figure ſemꝑ valet ſyllus negatiua exñte de necel/ ſario ad cõcludendũ cõcłonẽ de cõtingẽti ⁊ etiã de ineſfe. Scða regla:ſi ambe ſint negatiue/fit ſyllus impfectꝰ:qͥ ꝑfici᷑ cõuertẽdo illã de cõtingẽti in op poſitã qutatẽ. Tertia regula:affirmatiua exñte de nec̃ario/ nunqᷓ; valet ſyllus in ſcða figura. Quar/ ta regula:eodẽ mõ ſyllogicandũ ẽ ex vna particu/ lari ⁊ oltera vłi in modis particularibꝰ ſiue vłibꝰ. ¶ In poſtrema autem figura et vtriſq; cotingentib vel altera erit ſyllogiſmus. ¶ Iſtud eſt ãrtũ caplm hurꝰtractatꝰ in q̊ ꝑhus de terminat de foꝛmatiõe ſyiloꝛũ ex illis de cõtingẽti in tertia figura.Et diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛima docet foꝛmare ſylłos ex ambabꝰ de cõtingenti/po⸗ nendo aliq̃s regulas.Pꝛia eſt:in tertia figura am babꝰ pꝛemiſſis exñtibꝰ de cõtingẽti aut altera tm̃/ erit bonꝰ ſyltus ſiue ſint affirmatiue ſiue negatiue. Scða regula:ex ambabꝰ de cõtingẽti altera exñte particulari et altera vli/ſiue ambe ſint affirmatiue ſiue negatiue ſiue altera tm̃/ ſemꝑ fit bon ſyllus. Tertia regula: qñ ambe pᷣmiſſe ſunt ꝑticulares vł indefinite/nunqᷓʒ fit bonꝰ fyllus. In ſcðᷣa ꝑte deter minat de foꝛmatiõe mixta ſylłoꝛũ ex vna de ineſſe et altera de cõtingẽti ĩ tertia figura.Et ponit tres regłkas. Pꝛĩa:in oibꝰmodis tertie figure ex vna de ineſſe ⁊ altera de cõtingenti:dũmõ illa de ineſſe ſit de ineſſe ſimpkt/ fit bonus ſyllus. Scða regula:ſi amde ſint negatꝛue/ qrũ pꝛĩa ſit vłis: dũmõ minoꝛ ſit negatiua de cõtingẽti/fit ſyllus umpfect: qͥ per ficitur cõuertẽdo ꝓpõnẽ de cõtingẽti in oppoſitã q̃litatẽ. Tertia regula:ex ambabꝰ particularibꝰ vł indeſnit᷑/nõ fit bonꝰ ſyllus. In tertia parte deter minat de gñatiõe mixta ſylloꝛũ ex vna de necario et alia de ↄtingẽti in tertia figura:⁊ intẽdit q̃ᷓttuoꝛ regulas. Pꝛia:in modis affirmatiuis tertie figure altera exñte de necario ⁊ altera de cõtingẽti/ſemꝑ ſit cõcto de cõtingẽti.Scða:in modis negatiuis ſi affirmatiua ſit de nec̃ario/ ſequit᷑ ſolũ cõcło de cõ/ tingẽti:ſi pᷣo negatiua ſit de nec̃ario/ſeqͥt cõcło tã de ineſſe qᷓᷓ de cõtingẽti. Tertia regula:minoꝛe ne gatiua de cõtingenti/ſit ſyllus imꝑfectꝰ:qͥ ꝑficit᷑ ꝑ cõuerſionẽ in oppoſitam ã̃litatẽ. Quarta regula: eodẽ mõ ſyllogicandũ eſt in modis particularib⸗/ Q uerit vtrũ diffi,(ſicut in modis vł b'. 8 nitio cõtingẽtis ⁊ regłe de foꝛma/ tione ſylłoꝛũ ex ambabꝰ vel altera de cõtingẽti vel de necario ſint a pho ſufficiẽter aſſignate. Arguit pꝛimã partẽ:qꝛ diffinitio cõtingẽtis cõuenit ſoꝛ/ ti ex ã ſoꝛtes nõ eſt qͥd nec̃ariũ:⁊ ipſo poſito in eẽ nullũ ſequit᷑ ĩpoſſibue. Itẽ vł ibi diffinit cõtingẽs pꝛie intẽtionatr vel ſcðe intẽtionałt: ſʒ nullũ loꝝ eſt dicẽdũ:igit᷑. Scðo ſic ↄ aliã partẽ:qꝛ nõ ſequit᷑/ om̃e albũ cõtingit eẽ hoĩem:oẽ riſibile cõtingit eẽ albũ:q oẽ riſibiſe ↄtingit eẽ hoĩeʒ: cũ añs ſit verũ et ↄñs falſuʒ:cũ ex ipᷣa ſequat iſta/ oẽ riſibile cõtin git nõ eẽ hoĩeʒ: qð ẽ falſuʒ.Tertio ſic: Nõ ſequit/ oẽ currẽs eſt hõ:oẽm aſinũ cõtingit eẽ currentẽ: g oẽm aſinũ cõtingit eẽ hoĩeʒ. Quarto ſic: In oĩ bo no ſylko cõcko debet eſſe ſilis alicui pᷣmiſſarũ:q̊ ꝗñ hmille ſunt de cõtingẽti vel de necario/nõ põt ſeq cõcło de ineſſe. Quinto: Nõ ſeqt/ oẽ ſuppoſitũ in diuinis eſſe deũ ẽ cõtingẽs:quelibet ꝑſona diuina necario eſt ſuppoſitũ:; quãlibet ꝑſonã diuinã eſſe deũ eſt cõtingens. In oppoſitũ eſt phᷣus in textu. In queſtione erunt tres articuli. Mtũ ad pꝛimũ. Pꝛio ſciẽdũ ꝙ ꝗñ diffinit᷑ cõtingens/ diffinit᷑ cõtingens captũ ſcðe intẽtionałr ⁊ nõ pꝛie intentionałr:puta vt eſt 1 dꝛña entis: vl vt ẽ qddã ſyncathegoꝛema determi nans copuls vel cõpoſitionẽ pꝛedicati cũ ſhᷣiecto. BVñ cõtingẽs ſcðe intẽtionałr captũ nõ ẽ aliud qᷓ; ꝓpõ cõtingẽs/q̃ nõ ẽ necaria nec; ĩpoſſibilis.Añ ꝓpõ cõtingẽs//eſt q̃ ãlitercũqʒ ꝑ ipſam ſᷣcat᷑ eẽ ſᷣca tione totali cõtingit ita eẽ:⁊ illð ita eẽ neq; ẽ neta/ riũ neq; ĩpoſſibile:neq; ad ita eſſe ſeqͥt᷑ aliqð ĩpoſſi bile.Ex ã̃ ſeqͥt ꝙ ibi nõ diffiniẽ᷑ ꝓpõ de ↄtingẽti:qꝛ oĩs ꝓpõ de cõtingẽti ẽ nec̃aria vl ĩpoſſibilis.Et ſĩ qͥs dicat:illa diffinitio ĩplicat 5dictionẽ: igit. Vñs ꝓbat᷑:qꝛ denotat ꝙ ſi nullũ necariũ ſit/ ꝙ ipſa põt poni ineſſe:qdð eſt falſuʒ:etiã denotat ꝙ ſ nulſũ ſit neẽariũ /nullũ ſeqͥt ĩpoſſibile:qð ẽ falſuʒ:cũ ad im/ po ſſibile ſequat᷑ qdlibet.Añdet᷑ ꝙ nõ facit illũ ſen/ fum/ſʒ fac iſtũ:cõtingẽs.i.ꝓpõ ↄtingẽs /eſt q̃ nõ ẽ necaria:⁊ poſito ita eẽ ſicut ꝑ ipſam bcar/ nullũ ſe⸗ quit᷑ impoſſibile.Añ ꝓpõnẽ poni ineſſe/ põt tripr ĩtelligi. Anoò ꝓpõ põt ſic poni ineſſe/ dũ ꝓfert vel ſcribit᷑:⁊ ad ipſam ſic poni ineſſe/ nõ ſeqͤt᷑ aliqð im poſſibile. Alioo ꝙ ipſa ponat᷑ ineſſe vero: puta ꝙ ponat᷑ ꝙ ipſa ſit ða/ ⁊ ſic nõ opoꝛtet. Nã ſᷣm altãs multe ſunt ꝓpõnes poſſibiles q̃ nunqᷓ; pñt eẽ vᷣe: vt illa nulla ꝓpõ eſt vᷣa q nunqᷓ; põt eẽ vᷣa/ et tñ ẽ poſſibiis ſᷣm eos:qꝛ ãlitercũq; ꝑ ipſaʒ ſᷣcat᷑ eẽ poſ ſibile eſt ita eẽ:qꝛ poſſibile ẽ ꝙ nulla ꝓpõ ſit nega⸗ tiua. Alioo ꝓpõ ðꝛ poni ineſſe:qꝛ ponit᷑ ita eẽ ſicut ꝑ ꝓpõnẽ hᷣcat᷑ eẽ/vel fuiſſe/ vel foꝛe:⁊ ſic capit᷑ hic. Añ ad poſitionẽ eiꝰ qð ſᷣcatur ꝑ ꝓpõnẽ cõtingèẽtẽ vel poſſibilem/nullum ſequitur impoſſibile. 1 5[, g circa textũ incidunt G Cðo ſciẽdũ aliꝗᷓ difficultates. Pꝛi/ ma:an ex poſſibili ſeqt ipoſſibile.Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ bñ ſeqͥt/ oĩs ꝓpõ ẽ affirmatiua: ʒ̊ nulla ẽ negatĩa: et tñ ans ẽ poſſibile ⁊ ↄñs ĩpoſſibile:qꝛ qñcũq; po net᷑ ſꝑ hcat aliter eẽ qᷓ ſit. Itẽ bñ ſeqt/jin iſtã partẽ cõtinuũ põt diuidt/et in iſtã partẽ: et ſic de alijs: in oẽm partẽ cõtinuũ põt diuidi:⁊ tñ añs eſt poſſi bile:⁊ ↄñs ĩpoſſibile:igit. Itẽ bñ ſeqt/heri fuiſti eỹ ciuitatẽ:ᷓ tũc nõ fuiſti intra ciuitatẽ: poſito ꝙ heri nõ fuerꝭ eỹ ciuitatẽ /ſʒ in ciuitate:añs ẽ poſſibile et ↄns impoſſibue:cũ ſit vna ꝓpõ de ptõ falſa: cuiꝰ dictoꝛia ẽ necaria:puta iſta/ ego fui heri ĩtra ciui tatẽ:cũ oĩs ꝓpõ de ptõ vera ſit necaria. Itẽ bene ſequit᷑/nulla ꝓpõ eſt vᷣa: chimera ẽ:cũ oppoſitũ ↄñtis nõ põt ſtare in vᷣitate cũ añte:⁊ tñ ans ẽ poſ ſibile/⁊ ↄñs ĩpoſſibilengit᷑. In oppoſitũ eſt phus ĩ textu.Et poſſet ꝓbari rõne:nã ſi añs ſit poſſibile et ↄns ĩpoſſibile poterit ita eẽ ſicut ꝑ oↄñs 5cat᷑:da to ꝙ nõ ita ſit ſicut ꝑ oñs hᷣcat᷑ ꝙẽ ipoſſibile in bo na ↄña:ideo rñdet᷑ ad rõnes. ¶ Ad pumã ðꝛ qlʒ ↄñs ſit falſuʒz/ cũ ſit ꝓpõ falſificãs ſeipſam:tñ nõ ẽ ĩpoſſibile. Aĩij dicũt ⁊ meliꝰꝙ ꝓpꝛie nõ ſeqͥt᷑:qꝛ ar/ gueret᷑ ab vna hypothetica copulatiua ad aliã co/ pulatiuã:qꝛ ꝓpõnes falſificãtes ſeipſas ſũt hypo thetice copulatiue/ vel ſaltẽ ſunt ꝓpõnes plures. ¶ Ad ſcðaʒ ðꝛ ꝙ lʒ oẽs ille ſingkares ſint poſſibi/ les/ cñ ſunt incõpoſſibiles adinuicẽ:iõ copulatiua cõpoſita ex ipſis ẽ ĩpoſſibilis. Et ꝑ i brᷣjꝗ ad Bᷣ ꝗꝙ ꝓpõ vlis de polſibili ſit da nõ ſufſicit oẽs ꝑtes eiꝰ eẽ vᷣas: ſʒ reqͥrit ꝙ ſint cõpoſſibiles. Dicũt tñ aliq ꝙ ſufficit ꝙ ille ſingulares ſeoꝛſuʒ ſint poſſibiles: iðo ad ponẽdũ ꝓpõnẽ vłem de poſſibili ineſſe/ ſuf⸗ ſicit ꝙ ponak inelſe ꝑ ſingłares ſumptas ſine con iunctione:meliꝰ tñ eſt ꝙ ponat ineſſe ꝑ ſingulares cõpoſſibiles adinuicẽ᷑. Añ ad ponẽdũ aliãs ꝓpõ/ nes ineſſe ponunt᷑ aliꝗ̃ regłe. Pꝛia:qñ alicuiꝰ ꝓpõ nis ſᷣiectũ ⁊ pᷣdicatũ repugnãt:tunc debet mutari ſtz iectũ in hoc ꝓnomẽ hoc: vt albũ põt eſſe nigrũ: ponit ſic ineſſeſh ẽ nigrũ: meretrix erit ðgo/ eru Pꝛioꝛum vᷣgo /⁊ ſic de alijs.Etia qñ ponit᷑ aliq̃ derermĩatio repugnãſ illi ð pñti dʒ remoueri:vt ego bibã cras ſic ponit᷑ in eſſe/ ego bibo:⁊ iſta /ſine pedibꝰhõ põt ambulare:ponitk ſic/ hõ ambulat· Etiã ꝓpõ de co/ pulato dʒ poni ꝑ ꝑtes ſũptas ſine ↄiũctiõe:vt adã ⁊ noe fuerũt/ſic ponit᷑ ineſſe:adã ẽſnoe eſt. ¶ Ad aliã ðꝛ ꝙ ꝓpꝛie ↄña nõ valet/ cũ añs ĩ aliq̊ caſu põt eſſe ven ↄñte exñte falſo:vt ſi deꝰfaceret hoĩem in diuerſis locꝭ. ¶ Ad aliã ðꝛ/ꝙ lʒ ↄñs nõ poſſit ſta/ re ĩ vᷣitate cũ añte:h̊ tñ nõ ſufficit ad bonã ↄñaʒ:ſʒ reqͥrit ꝙ repugnet añti. Et ſi dicat /añs nõ põt eẽ veꝝ ſine ↄnte:igit᷑. Añdeo/ ꝙ h̊ nõ ſufficit ad bonã ↄñam:ſʒ reqͥrit᷑ ꝙ q̃litercũq; ꝑ añs hᷣcat᷑ eſſe ĩpoſſi/ bile eſt eſſe quin ita ſit/ ſicut ꝑ ↄñs ſignificat. 5 1[S, pcP ꝓpꝛie ex ppöni Tertio ſciẽdũ 3 vero ⁊ falſo nõ fi⸗ unt aliter ſylli qᷓʒ ex illis de ineſſe ſaltẽ ex illis deve ro:vñ iſta ppõ /oẽm hoĩem verũ eſt eẽ aĩal põt hr̃e iſtũ ſenſuʒjtalis ꝓpõ /oĩs hõ eſt aĩal eſt vera: ⁊ eſt ſenſus cõpoſitꝰ.Si aũt ſumat᷑ hcatiue/ tũc ſenſus eſt/ oĩs hõ eſt aĩal. Similr de iſta/ hoĩem falſuz eſt eſſe aĩal:talisꝓpõ /hõ eſt aĩal eft falſa/ vel nullꝰ hõ eſt aĩal. Ex qͥ leqͥtur ꝙ idẽ ſᷣcat᷑ ꝑ iſtã hoĩem verũ eſt eẽ aĩal:⁊ ꝑ iſtã/hõ eſt aĩal:⁊ ꝑ iſtã/hoĩem falſuʒ eſt eſſe aĩal:⁊ ꝑ iſtã/nullhõ eſt aĩal.œt ſic ptʒ/ꝙ re ducẽdo iſtas devᷣo ⁊ falſo ad illas ð ineſſe ſimpłr ſyllogiſandũ eſt ex ĩpᷣis. ¶ Sʒ reſtat dicẽ de ſcito opinato ⁊ imaginato:vñ ad oẽm ꝓpõnẽ ð ſcito cũ iſta ĩplicatiõe qð eſt ſine affirmatiõe vel negatiõe ad ꝓpõnẽ de ineſſe eſt bona ↄña: vt bñ ſeqͥt /oẽ qð eſt b ſcio eſſe a:gͥ oẽ b eſt a:vñ iſte terminꝰ ſcio am/ pliat ſubiectũ ad ſupponẽdũ nõ ſolũ ꝓ pᷣſentibꝰ/ſʒ etiã ꝓ pᷣterit ⁊ futuris.t iõ ſi nõ ponat ly qð eſt nõ valet ↄña:vñ dato ꝙ deꝰ nunc nihil crearet:tñ iſta ẽ pᷣa/oẽ creãs nũc ñ ſcio eẽ deũ:⁊ tñ iſta eẽt fal ſa oẽ creãs eſt deꝰ: iõ nõ ſequit᷑/ ꝙ ſi ego ſciã oẽᷣm hoĩem eſſe coloꝛatũ /ꝙ oẽm hoĩem ſciã eſſe coloꝛa tũ:ſequit᷑ em̃ ꝙ oẽm hoĩem ſiue moꝛtuũ ſiue gene/ randũ ſcio eſſe coloꝛatũ.Et iõ magna eſt dꝛña ĩter iſtas duas ꝓpõnes /ſcio oẽm numeꝝ denarioꝝ exi ſtentiũ in burſa tua eẽ parẽ:⁊ oẽm nũeꝝ denarioꝝ exiſtẽtiũ ĩ burſa tua ſcio eẽ parẽ.Ex iſtis ſeqͥt᷑/ in ãlibet figura ex ambabꝰ de ſcito fit bonꝰſyllus:dũ mõ caueat᷑ ne variet᷑ appellatio:qꝛ appellat pᷣdica tũ ſᷣm ſuã ꝓpꝛiã rõnẽ.Sed de opinato nõ pñt fieri boni ſyllogiſmi. Nã pono caſuʒ/ꝙ ego videã vnũ lapidẽ a lõge ⁊ opiner eũ eſſe aĩal /et cũ hᷣ ego opi/ noꝛ oẽm lapidẽ eſſe inaĩatũ /tũc ex vero ſeqͥt᷑ falſũ: ſic arguẽdo/hũc lapidẽ opinoꝛ eẽ inaĩatũ /⁊ hũc la pidẽ opinoꝛ eſſe aĩal:gᷓ aĩal opinoꝛ eſſe inanimatũ. 1 g circa textũ inct Quarto ſciendũ aerenaun cultates. Pꝛia:vtrũ aꝓpõne de ĩeſſe ad ꝓpõnẽ de cõtingẽti valeat ↄña.Añdet᷑/ ꝙ a ꝓpõne de ineſſe indefinita ꝑticulari vel ſingulari ad vnã de cõtin/ gẽti ꝑticularẽ indefinitã vł ſingularẽ ẽ bona ↄña: vt bñ ſequit/ hõ eſt albꝰ: ᷣ hoĩem cõtingit eẽ albũ: ſed ab vli ad vlem nõ valet ↄña:qꝛ argueret᷑ a mi/ nus amplo ad magꝭ amplũ cũ diſtributiõe magis ampli:etiã ex vᷣo ſeq̃ret᷑ falſuʒ/ſiẽ dictũ eſt ſuꝑiꝰex vli de ineſſe advlem de poſſibili: vt nõ ſequik/ oẽ al bũ eſt equs:dato ꝙ nihil ſit albũ niſi equꝰ:&ᷓ oẽ al/ bũ ↄtingit eẽ equũ:qꝛ ↄñs eſt falſum/ cñ ſenſus ſit oẽ qð põt eſſe albũ cõtingit eẽ equũ. ¶ Alia diffi/ cultas:vtrũ hoĩem eẽ ſit vnũ cõtingẽs.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ põt nõ eſſe:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ poſſet nõ eẽ ꝗñ eſt vel qñ nõ eſt:nõ qñ eſt:qꝛ ſi aliqͥd ꝗñ eſt põt nõ eſſe:gᷓ qñ aliqͥd põt eſſe põt nõ eẽ:g aliqͥd ſimł ⁊ ſemel põt eſſe ⁊ nõ eſſe. Dicũt alid cõcedẽdo totũ Fo. argumẽtũ in ſenſu diuiſo: ſʒ nõ in ſenſu cõpoſito. Dicũt tñ aliqͥ/ꝙ nõ ſeqt᷑ aliqͥd ſimł ⁊ ſemel põt eſſe ⁊ nõ eſſe:qꝛ ſignet᷑ illud tale ⁊ demõſtret᷑:⁊ demõ/ ſtrato ſic arguit᷑:hoc põt eẽ ⁊ nõ eẽ:eᷣ iſta eſt poſſi bilis ſᷣ eſt ⁊ nõ eſt. Ptʒ ↄña:qꝛ qlibet ſingularꝭ cu/ ius ſubiectũ eſt nomẽ, ꝓpꝛiũ aut ꝓnomẽ demõſtra tiuũ ſi ẽ vᷣa hʒ aliquã de ineſſe poſſibilẽ. Et iſti di cũt ꝙ nõ ſeqͥt ꝗñ aliqͥd põt eẽ põt nõ eẽ:;̊ aliqͥd ſił ⁊ ſemel põt eſſe ⁊ nõ eſſe:ſʒ bñ ſedtur ↄclo aliqͥd ſi mul põt eẽ ⁊ nõ eẽ. Et hec de.i.ar. Mtũ ad ſcðm. Dubitat Pimno Au atden P tingẽti ad vtrũlibet poſſit cõuerti in oppoſitã q̃litatẽ. Et arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ: qꝛ nõ ſeqͥt chimerã cõtingit nõ eſſe:; chime rã cõtingit eſſe. ¶ Scðo ſic: Mõ ſeqͥtur nullũ ho/ minẽ cõtingit eſſe albã:& oẽm hoĩem cõtingit eſſe albũ:igit᷑. ¶ Tertio ſic:Ex negatiua nũqᷓ; ſeqͥt᷑ af⸗ firmatiua foꝛmatr:igit᷑ iſta ↄña nõvalet hoĩem cõ tingit nõ currere:; hoĩem cõtingit currere. Nã ne gatiua hʒ duas cas ᷣitatꝭ ⁊ affirmatiua hʒ tmvnã cãm pᷣitatis. ¶ Quarto ſic:Anũ oppoſitoꝝ nõ in fert reliquũ: ſʒ iſta opponũt᷑/ oẽm chimerã ↄtingit nõ eſſe/ ⁊ oẽm chimerã cõtingit eẽ᷑:igit᷑. ¶ Quiĩto ſic arguẽdo: Oẽm hoĩem cõtingit eſſe albũ:g oẽm hoĩem ↄtingit nõ eſſe albũ/arguit᷑ a nõ diſtributo ad diſtributũ: ↄña nõ eſt bona. ¶ In oppoſitũ ẽ phus in textu. Pꝛo cuiꝰ rñſione ſupponit᷑ pᷣmo/ ꝙ ꝓpões de cõtin gẽti ſpẽałr capto cõpoſite qͥ ad ſe totas eodẽ mõ ↄuertunt᷑ ſiẽ ille de ineſſe: ſed q̊ ad dictũ nõ eodẽ mõ cõuertunt᷑/ſicẽ ille de ineſſe. Nã ille pões quaꝝ dicta pñt cõuerti ſimpfr/jetiã ↄuer tunt᷑ ſimpłr poſita ↄſtãtia ꝓpõnis ꝓ q̃ dietũ ↄñtig ſupponit: ⁊ tenet iſta ↄña ꝑ iſtã regulã: Siẽ vnũ ↄuertibiliũ ẽ cõtingẽs ita ⁊ reliquũ:ſʒ. ꝓpões de cõ tingẽti quaꝝ dicta nõ cõuertunt᷑ ſimptr/nõ cõuer/ tunt᷑ ĩ termĩos q̊ͥ ad dictũ:qꝛ nõ oꝑtet ſi añs ſit cõ/ tingẽs ꝙ ↄñs ſit cõtingẽs:ideo nõ ſeqͥtur om̃e exi ſtẽs eſſe deũ eſt cõtingẽs:⁊ hec ꝓpõ deꝰ eſt exiſtẽs eſt:ſᷣ deũ eſſe exiſtẽtẽ eſt cõtingẽs: cũ añs ſit verũ ⁊ ↄñs falſum:Añ tales ꝓpõnes cõpoſite nõ ↄuer tunt᷑ in oppoſitã q̃litatẽ: vt nõ ſeqͥtur/om̃e exiſtẽg eſſe deũ eſt cõtingẽs:& nullũ exiſtẽs eſſe deũ eſt cõ tingẽs.Sz diuiſe de cõtingẽti ſpẽatr capto cõuer tunt᷑ in oppoſitã q̃litatẽ dũmõ caueat᷑ ꝙ in tali cõ uerſiõe modꝰſiłr ſe habeat in cõuertẽte ⁊ cõuerſa: vt ſi ĩ vna negatio nõ pᷣponat᷑ mõ /nec etiã ĩ altera: ſed ᷣbũ dʒ ſe hr̃̃e diſſimilr:ita ꝙ in vna dʒ ĩmedia te pponi negatio/⁊ in alia nõ:vt deꝰcõtingẽter eſt creãs:; deꝰↄtingẽter nõ eſt creãs:ſifr nullũ creãs cõtingẽter eſt deꝰ:& nullũ creãs cõtingẽter nõ eſt deꝰ. Aũñ cõuerſio in oppoſitã q̃litatẽ/eſt duaꝝ.gpᷣõ nũ cathegoꝛicaꝝ diuiſaꝝ de ↄtingẽti ad vtrũlibet vtroq; termĩo ꝑticipantiũ eodẽ oꝛdine oppoſitaꝝ ãlitatũ in qͥbꝰ modꝰ ſiłtr ſe hʒ vniꝰ ad alterã foꝛma lis ↄña.Sed q̃reret aliqͥs:vtrũ tales ꝓpõnes diui ſe de cõtingẽti ſpecialr capto cõuertant᷑ in termi/ nis. Añdeĩ᷑/ ꝙ vlis negatiua de cõtingẽti in q̃ mo/ dus nõ negat᷑ nõ cõuertit̃ in termĩs/vt ſatis ꝓbat Ariſto. Etiã vłis affirmatiua ⁊ ꝑticularis affirma tiua nõ ↄuertũt᷑ in termĩs/ cũ ad affirmatiuã ſeãt negatiua ⁊ ecõtra.Siłr vlis negatiua de ↄtingẽti in q̃ modꝰ negat᷑/ nõ ↄuertit᷑ in termĩs: qꝛ nõ ſeqt/ om̃e creãs nõ cõtingẽter eſt deꝰ:ꝗ oĩs deꝰ nõ ↄtin genter eſt creãs/ cũ añs ſit verũ et ↄñs falſuʒ: git᷑. ¶ Ad rõnes.Ad pᷣmã negat᷑ añs/ꝙ nõ ſeãtur: qꝛ ſicut vna eſt falſa ita ⁊ alia.Ad ſcðᷣam ð/ꝙ nõ bñ arguit᷑:qꝛ modꝰnõ ſe hʒ vnifoꝛmiter. Ad tertiã ðꝛ/ ꝙ ad negatiuã nõ ſeqͥtur affirmatiua foꝛmalit᷑: tñ bene materialit᷑/⁊ hoc qñ negatiua et A trmnariuo *½ 58 C Ziber cõuertibilr ſe hñt. Et ſilr dicat᷑ ad ãrtã et ad qͥntã. . b t ſ d Atrũ ex ambabꝰ de 2 U ita(00 cõtingẽti vel altera de cõtingẽti ⁊ altera de ineſſe vel altera de neceſſa rio fiat bonꝰ ſyllus in pᷣma figura. Pꝛo cui⸗ rñſiõe ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ ex ambabꝰ de cõtingẽti cõpoſitꝭ/ attendẽdo ã̃litatẽ ⁊ quãtitatẽ ex ꝑte totiꝰ ꝓpõnis valet ſyllus:ſed nõ attẽdẽdo ex ꝑte dicti. Pꝛia ꝑs ptz:qꝛ nullibi repit᷑ inſtãtia:ſcðᷣa ptʒ: qꝛ nõ ſeqͥtur oẽ currẽs eẽ aſinũ eſt cõtingẽs/et oẽm hoĩem eſſe currẽtẽ ẽ cõtingẽs:¶̊ oẽm hoĩem eẽ aſinũ eſt cõtin gẽs/ cũ pᷣmiſſe ſint vere ⁊ ↄcło falſa.Sʒ ex ambab* diuiſis de cõtingẽti valet ſyllus ad inferẽdũ ↄcło/ nẽ de cõtingẽti ſpeciałr capto ⁊ directe ↄcludẽdo: vt ptʒ inducẽdo in oibꝰmodis.Et ðꝛ notãter dire cte cõcludẽdo:nã indirecte nõ ſeq̃ᷓret᷑:vt nõ ſeqͥtur oẽ albũ cõtingit eẽ coloꝛatũ /oẽm hoĩem cõtingit eſſe albũ:gᷓ om̃e coloꝛatũ cõtingit eſſe hoĩem.ỹtiã tales ꝓpðes de cõtingẽti ſpecialr capto nõ cõuer/ tunt᷑ in rminis: iõ nõ oꝑtet ꝙ cõcludat indirecte. ¶ Supponit᷑ ſcðo/ꝙ in qͤlibet mõ pᷣme figure ma ioꝛe de cõtin genti diuiſa ⁊ minoꝛe de ineſſe/ ſeqtur ↄclo diuiſa de cõtingẽti ſpẽalit capto directe ↄclu dẽdo:ſʒ maioꝛe de ineſſe ⁊ minoꝛe de cõtingẽti nõ valet ↄña ad inferẽdũ ↄclonẽ de cõtingẽti ſpẽalit᷑ capto:ſʒ bñ ad inferẽdũ ↄcłonẽ de cõtingẽti poſſi/ büli dũmõ illa de ineſſe ſit de ĩeſſe ſimplr:⁊ ſᷣ videt᷑ velle ariſto.qð tñ foꝛte nõ eſt veꝝ:vt nõ ſeqt nullũ creãs eſt deꝰ/⁊ oĩs eẽntia diuĩa ↄtingẽter ẽ creãs: ergo oĩs eſſentia diuina cõtingenter nõ eſt deus/ cũ pᷣmiſſe ſint vere ⁊ ↄcło falſa:ſiue capiat᷑ ↄtingẽs gñaliter ſiue ſpeciałr. Aidet᷑ etiã ſibi ↄdicere:qꝛ di cit ꝙ illa de ineſſe dz eſſe de ineſſe ſimplr:⁊ poſtea exẽplificat ꝑ iſtã nuſlũ intelligẽs eſt coꝛuꝰ:iõvidet᷑ ibi ſolũ loqͥ diſputatiue.¶ Tertio ſupponit᷑ma ioꝛe de ↄtingẽti et minoꝛe de neceſſario ſeqͥt ↄcło de ↄtingẽti in pᷣma figura:⁊ ¶̊ eſt de ↄtingẽti ſpẽa/ lit capto:ſʒ maioꝛe de neceſſario ⁊ minoꝛe de ↄtin/ gẽti ſequit᷑ ↄcło de cõtingẽti poſſibili ⁊ aliꝗñ ↄcło de ineſſe:ſed qñ ſequit᷑ ↄcło de ineſſe tũc eſt ſyllus impfectꝰ qͥ nõ regulat̃ ꝑ dici de oĩ:ſed qꝛ ↄclo non eſt ſilis alicui ᷣmiſſaꝝ: mõ oꝑtet ſꝑ ↄcłonẽ ſaltẽ ð ineſſe eẽ ſimilẽ alicui pᷣmiſſarũ/⁊ hoc in ãlitate ſed nõ in quãtitate:qꝛ in daraꝑti ↄcło eſt ꝑticularis: ⁊ tñ nulia pᷣmiſſaꝝ eſt ꝑticularis. ¶ Quarto ſuppo nit/ ꝙ ex ambabꝰ de cõtingẽti cõpoſitis in ſcð̃a ſĩ- gura attẽdẽdo q̃litatẽ ⁊ q̃ntitatẽ ex ꝑte dicti ſimł ex ambabꝰ de cõtingẽti diuiſis in qͥbꝰ modꝰ nõ ne gat᷑ nõ valet ſyllus in ſcða figura:ſed bñ ex amba bus diuiſis in qͥbꝰ modꝰnegat᷑. ¶ Quinto ſuppo nit᷑/ ꝙ exvna de cõtingẽti ⁊ altera de ineſſe ſiue ne gatiua fuerit de ineſſe ſiue de cõtingenti: nõ valet ſyllus gr̃a foꝛme in ſciᷣa figura:exemplũ qñ nega tiua eſt de cõtingẽti:vt nõ ſequit/ oĩs hõ cõtingẽ/ ter nõ eſt albꝰ/oĩs aſinꝰ eſt aldꝰ:&ᷓ oĩs aſinꝰ cõtin/ gẽter nõ eſt hõ/ cũ pᷣmiſſe ſint vere ⁊ ↄcło falſa. Ex emplũ qñ negatiua eſt de ineſſe:vt nõ ſequit/ null⸗ hõ eſt currẽs /oĩs aſinꝰcõtingẽter eſt currẽs:ꝗ oĩs aſinꝰ cõtingẽter nõ eſt hõ.Si tñ illa de ineſſe eſſet de ineſſe ſimplicit᷑ foꝛſan valeret ↄña:ideo qñ dicit pbs in textu/ ꝙ negatiua de tneſſe ⁊ alia de ↄtingẽ ti valet ſyllus: hoc ſꝑ debet intelligi gfa materie. ¶ Supponit ſexto/ ꝙ in ſcða figura vli negatiua exeſtẽte de neceſſario ⁊ affirmatiua de cõtingẽti di uiſis ſequit᷑ↄcło de ↄtingẽti large capto:⁊ etiã de ineſſe:ſed nõ alio mõ videt᷑ ſequi gratia foꝛme. Dubitat᷑ tertio aserambab, de ↄtingẽttvelvna de cõtingenti ⁊ alia de ineſſe vel de neceſſario valeat I pᷣmo ꝙ ex ambabꝰ de cõtingẽti diuiſis in tertia fi⸗ gura valet ſyllus:nec eſt dabilis inſtantia. Scðᷣo fupponit᷑ /ꝙ maioꝛe de ↄtingẽti ⁊ minoꝛe de ineſſe valet ſyllus ad inferendũ ↄclonẽ de cõtingẽti ſpe/ cialit᷑ capto:⁊ qñ maioꝛ ẽ de ineſſe ſimpłr et minoꝛ de cõtingẽtivalet ſyllus ad inferẽdũ ↄclonẽ de cõ tingẽti poſſibili:qꝛ nõ reperit᷑ inſtãtia:⁊ reducunt᷑ ad pᷣmã figurã per cõuerſionẽ: dẽptis bocardo et diſamis qui reducũt᷑ ꝑ impoſſibile ⁊ ꝑ ſyllogiſmũ expoſitouũ. Tertio ſupponit᷑/ ꝙ in q̊ͤlibet mõ ter/ tie figure maioꝛe diuiſa de cõtingẽti ſpẽalit᷑ capto ⁊ minoꝛe diuiſa de neceſſario/ſequit᷑ cõclo diuiſa de cõtingenti ſpẽaliter capto:qꝛ nõ eſt reperibilis inſtãtia.Et reducũt᷑ tales ſyllogiſmi ꝑ ſyllogiſmũ expoſitoꝛiũ ⁊ ꝑ impoſſibile:ſed qñ pᷣmiſſa ã debet cõuerti eſt de neceſſario:tũc põt reduci ꝑ cõuerſio/ nẽ. Sed qñ maioꝛ eſt de neceſſario ⁊ minoꝛ de cõ⸗ tingẽti ſequit᷑ ↄcło de neceſſario: qꝛ nõ eſt dabilis ĩſtãtia.Et hec de dc. zrfeshis Spii ad eria ſit: reſpõſalis ad qͥᷓſitũ: Diffinttio Cõcluſio cõtingẽtis ⁊ regule de foꝛma/ tione ſyllogiſmoꝝ ex ambabꝰ vel altera de cõtin/ gẽti de ineſſe vł neceſſarto ſũt a phᷣo ſufficiẽter aſſi gnate. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pᷣmã ptʒ ſo/ lutio:qꝛ ibi diffintt᷑ cõtingẽs qð eſt ꝓpõ ⁊ nõ pᷣme intentionalit. ¶ Ad ſcðᷣam dicit᷑ ꝙ bene ſequit᷑: ſed maioꝛ eſt falſa:qꝛ ſenſus eſt/ om̃e qð põt eſſe al bum põöt eſſe homo. ¶ Ad tertiã ⁊ quartã patʒ ſo lutio ex dictis. C¶ Ad quintã ðꝛ/ ꝙ ibi arguit᷑ in cõ poſitis ex parte dictiideo nõ valet.Etiã ſicut con cluſio eſt falſa:ita ⁊ altera pꝛemiſſarũ. Voniã igit᷑ q̃ ĩ his figuris ſũt ſyl logiſmi ꝑficiunt᷑ ꝑ eos qͥ in pma figura ſunt vłes ſyllogiſmos. ſte eſt qntus tractatꝰ huius libꝛi in quo I docet phus reſoluere ſyllogiſmũ in ſua pᷣncipia.Et diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ Wol In pꝛt⸗ mo ꝓbat hanc concluſionẽ ꝙ oĩs ſyllogiſmꝰfit in aliã triũ figuraꝝ:ſic/oĩs ſyllus affirmatiuꝰ negati uus vlis ꝑticularis oñſiuus et ex hypotheſi fit in aliqᷓ triũ figurarũ:ſʒ oĩs ſyllus eſt hmõi:igit᷑. Ma/ ioꝛẽ declarat in ſyllo oñſiuo:ſic/in om̃i ſyllo oſtẽſi uo oñdit᷑ aliqð pᷣdicatũ de aliq̊ ſubiecto in cõcluſi one per aliqð mediũ ſumptũ in pᷣmiſſis:vel g̊ illud mediũ ſubijcit᷑ in vna ⁊ pᷣdicat̃ in alia pᷣmiſſarũ: et ſic eſt pᷣma figura: vel pᷣdicat᷑ in vtraq; /et ſic eſt in ſcða:vel ſubijcit᷑ in vtraq; /⁊ ſic eſt in tertia figura: ⁊ ſi aliq alioꝝ modoꝛũ fiat pᷣmiſſe erũt impertinen tes:ergo oĩs ſyllogiſmꝰoſtẽſiuus eſt in alĩ triuim figurau.Declarat ↄñter in ſyllogiſmo ex hypothe ſi:⁊ pᷣmo ĩ ſyllogiſmo ad impoſſibile:ſic /oĩs ſyllus oñſiuus eſt in aliã triũ figurarũ: ſed ſyllus ad im/ poſſibile ſᷣm aliquẽ ſui pꝓceſſum eſt oſtẽſiuus:¶̊ eſt in aliq̃ triũ figurarũ. Minoꝛ ꝓbat᷑ pᷣmo in ſyllo/ giſmo ad impoſſibile:ſic/ſicut ie habʒ diameter ad ſymetrũ:ita abundãs ad ꝑfectũ:ſʒ diameter eſt ſy/ meter vt ſupponit᷑:gᷓ abundãs eſt ꝑfectũ. ¶ Dein de declarat ĩ ſyllogiſmo a trãſſũpto:nã iſte ſyllus quo ad pᷣmũ ſui ꝓceſſum eſt oñſiuus: aᷓ oꝑtet iᷣm fieri in aliq̃ triũ figurarũ.Ex qͥbꝰinfert phᷣsjœ oĩs ſyllogiſmus fit in aliqua trium figurarũ. ¶ Ampliꝰ aũt in omni ſyllogiſmo opoꝛ tet aliquẽ terminoꝛũ pꝛedicatiuũ eſſe et vlem. Sine vli eni aut nõ erit ſyllus. ¶ Iſtud eſt ſcðm caplm huiꝰ tractatꝰ in quo ꝓbat phᷣs/ ꝙ in äͤlibet ſyllo neceſſe ẽ aliquã pᷣmiſſaꝝ eſſe lollus in tertia figura. Pꝛo cuiꝰſolutiõe ſupponi᷑ E Pꝛioꝛum A vkem r aliquã affirmatiuã:⁊ pᷣmo ꝓbat p̃mã ꝑtem qꝛ ſi alicuius ſyllogiſmi nulla pᷣmiſſarũ eſſet vlis ſeãret᷑ aliqð iſtoꝝ incõueniẽtiũ.ſ.vł ꝙ nõ oñderet᷑ ꝓpoſitũ/ vel ꝙ fieret petitio pᷣncipij.h.ꝓbat duobꝰ exẽplis: ᷣmũ ẽ moꝛale:vt ſi qͥs velit ꝓbare ꝙ mu ſicawoluptas ẽ ſtudioſa: ⁊ arguat ſic/ voluptas ẽ ſtudioſa:muſica voluptas eſt voluptas:a muſica voluptas ẽ ſtudioſa: vel g accipiebat᷑ ĩ maioꝛe vo luptas ꝓ muſica voluptate:⁊ ſic ẽ petitio ᷣncipij: vel ꝓ aliꝗ alia voluptate:⁊ ſic nõ oñdit᷑ ꝓpoſitũ:⁊ ꝑↄñs nõ valet ſyllus. Aliud ẽ exẽplũ mathemati cũ /⁊ eſt tale:anguli ↄſtituti ſupꝛa circũferẽtiã ſemi circuli ſũt eqles:ſed anguli eqͥcruri ſũt hmõi: qͥ an guli eqͥcruri ſũt eãles:aut ꝗ anguli ↄſtituti accipi/ unt ꝓ angulis eqcruris: ⁊ ſic ẽ petitio pᷣncipij/vel ꝓ alijs ãgulis:⁊ ſic nõ oñdit᷑ ꝓpoſitũ.Et ꝙ ex pu ris negatiuis nihil ſequat᷑/pꝛobat:qꝛ dabiles ſunt termini in aͤbꝰ oĩ ⁊ in qͥbꝰ nulli.Ex iſtis infert duo coꝛrelaria. ¶ Pꝛimũ:vle nõ ſyllogiſat᷑ niſi ex pᷣmiſ ſis vłibus:iõ ſi cõcluſio ſit vlis oꝑtet ambas pᷣmiſ ſas eẽ vles. ¶ Scðm coꝛrelariũ/in oĩ ſyllogiſmo opoꝛtet cõcluſionẽ eſſe ſimilẽ alicui pᷣmiſſarũ. ¶ Palam autẽ et quoniã omnis demõ ſtratio erit per tres terminos ⁊ nõ plures niſi per alia ⁊ alia eadẽ cõcluſio fiat. ¶ Iſtud eſt tertiũ caplm/in q̊ oſtẽdit ꝙ in oĩ ſylło ſũt tres ẽ᷑mini ⁊ due ꝓões.Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat:qꝛ in ↄckone ſũt tm̃ duo tmini:ſed ad inferẽdũ duos ter minos iĩ ↄckone ſufficit vnꝰterminꝰ:qꝛ ſi ſumerent᷑ plures termini nõ eſſet iã vnꝰſyllus:imo alter t᷑mi nuſ ſuꝑflueret.Scðm ꝑtẽ ꝓbat:puta ꝙ ĩ ſyllo ſint tm̃ due ꝓpõnes:qꝛ ex tribꝰ minis nõ fiũt niſi due Phönes ꝑtim ↄueniẽtes ⁊ ꝑtim differẽtes: igit᷑ in vllo ſũt tm̃ due ꝓpõnes.E&x q̃ ĩfert/ ꝙ nũerꝰ ꝓpõ- nũ in ſyllo eſt ꝑfectꝰ/qꝛ eſt nũerus par:ſed nũerus termĩoꝝ eſt nũerus imꝑfectꝰ:qꝛ eſt nũerus impar cũ in ſyllo ſũt tres termini ⁊ due ꝓpõnes.. ¶ Quoniã autẽ habemus de aͤbus ſyl logiſmi et q̃les in vnaᷓq; figura et quot modis mõſtrat᷑ manifeſtũ nobis eſt: et q̃ ꝓpõ difficile ⁊ q̃ acile argumẽtabilis ẽ. ¶ Iſtud eſt ãrtũ capłlm huiꝰtractatꝰ in qͥ ex pᷣcedẽ tibꝰ ĩfert q̃ ꝓpõ eſt facilis ad ↄcludẽdã ⁊ qᷓ ẽ diffi/ cilis:dicẽs/ꝙ illa q̃ in pluribꝰfiguris ⁊ modis põt Hcludi ẽ facilis/⁊ illa q̃ in pluribꝰmodis ⁊ figuris nõ põt ↄcludi ẽ difficilis: ⁊ cũ vłis affrmatiua tm̃ñ ↄcludat᷑ ĩ vna figura ⁊ in vno mõ /ſeqͥt᷑ ꝙ eſt magꝭ difficit ad ↄcludẽdũ:⁊ cũ ꝑticularꝭ negatiua ↄclu/ dat᷑ in plurib figurꝭ:puta ⁊ tribꝰ ⁊ ĩ pfuribꝰmodis ſequit᷑ ꝙ ẽ magꝭ facilis ad ↄcludẽdũ:⁊ ꝑ oppoſitũ magt difficil ad deſtruẽdũ ⁊ vlis affirmatiua ma/ is facilis ad deſtruẽdũ.E&x ꝗᷓ ĩfert/ ꝙ faciliꝰ eſt cõ ruẽ pticularia qᷓ;vłia:⁊ difficiliꝰẽ deſtruẽ ꝑticula re qᷓ vłe.Ex qᷓ ĩfert ꝙ faciliꝰ ẽ deſtruere qᷓ; ↄſtituẽ. Vomo do autẽ idonei erim ſem (o⸗ ſyllogiſare ad ꝓpoſitũ ⁊ per quã viã ſumemꝰ que circa vnũ quodq; ſunt pᷣncipia:nunc iam dicẽdũ. E eſt ſextꝰtractat⸗/in qͥ docet ĩuenire me diũ ad ſyllogiſandũ vnãqᷓᷓqʒ ↄcło/ ne. Et diuidit᷑ in tria capla. ¶ In pᷣmo ponit talẽ ↄckonẽ:tradẽda ẽ ars ꝑ quã erimꝰ ꝓmpti ad ſyllo/ giſandũ vnãquãq; ↄcłonẽ.i.ꝑ quã ſciemꝰ inuenire media ad ſyllogiſandũ vnãauã q; cõclonẽ. Scðᷣo ponit talẽ diuiſionẽ: entiũ qdã de nllo pᷣdicant᷑ vt Fo. 59 indiuidua/vt ſoꝛtes ⁊ plato:niſi ſᷣm accidẽs/vt al bũ iſtud eſt ſocrates:q̃dã q̃ de pluribꝰ pᷣdicant᷑:vt gña ⁊ ſpẽs:q̃dã de alijs pᷣdicãt᷑ ⁊ nulla ð ipſis ſup ple pᷣdicatiõe directa vt funt trãſcẽdẽtia.¶ Scðᷣa diuiſio:eoꝝ q̃ pdicãt᷑ q̃dã pᷣdicant᷑ eſſentiałr: vt ſu perioꝛa de inferioꝛibꝰ: ⁊ q̃dã accidẽtafr:vt albũ ni grũ.Deinde ponit talẽ ↄſiderationẽ: ad inuenien dũ mediũ oꝑtet aſpicere ad diffinitiões ⁊ ↄuertibi lia termĩoꝝ: deĩde ad añtia ↄña ⁊ extranea termi noꝝ ↄckonis. Ex qᷓ infert/ ꝙ quãto aliqͥs magꝭ abũ dat añtibꝰ ↄñtibꝰ ⁊ extraneis:tãto magl erit ꝓm⸗/ ptus ad inueniẽdum mediũ. ¶ Cõſeq̊nter ponit alias ↄſideratiões ſpẽales quaꝝ Pꝛima eſt:ſumẽ do ↄñs ad aliquẽ t᷑minũ debemꝰ ſumere tale ꝙ ſit ↄñs ad totũ S terminũ.i.ꝙ pᷣdicet᷑ de eo vłiter: ſilr ſumẽdũ eſt añs qð vłliter ancedat. Scða ↄſide ratio:ſignũ vle nõ eſt apponẽdũ ↄñti.i.pᷣdicato:ſʒ añti.i.ſubiecto:qꝛ talis ꝓpõ eẽt falſa ſi eẽt affirma tiua ⁊ pᷣdicatũ haberet plura ſuppoſita/ dũmõ ſub iectũ nõ ſupponeret ↄfuſe tm:vt hõ eſt oẽ aĩal/q̃ ẽ falſa. ¶ Tertia cõſideratio:ſi velimꝰ ſumere ↄnĩs ſubiectiſnõ debemꝰ ſumere ↄñs pᷣdicati:lʒ qͥcqͥd ſe quat᷑ ad pᷣdicatũ ſequat᷑ ad ſubiectũ. Ex q̃ ↄſidera tiõe elicit᷑ talis auctas. Quicqd ſeqͥtur ad ↄñs bo ne ↄñe:ſeqͥtur ad eiꝰ añs. ¶ uarta ↄſideratio:ſi velimꝰ ſumere extraneũ: dʒ ſumi tale extraneũ qð ſit,pꝛiũ vni termĩo ↄcłonis:⁊ cũ N̊ maxie extraneũ aiteri. ¶ Quita ↄſideratio:ſi velimꝰ ſumere añs p̃ᷣdicati nõ debemꝰ ſumere añs ſubiecti: licʒ qͥcqͥd ſit añs añtʒ /ſit añs ↄñtis. Ex q̃ ſumit᷑ talis auẽtas Quicad añcedit ad añs añcedit ad ↄñs. ¶ Sexta ↄſideratio:nõ oꝑtet ſumere illa q̃ ſꝑↄſequunt᷑: ne q; ſumẽda ſũt ↄña q̃ ↄſequunt᷑ ad oĩa:vt ſũt trãſcẽ dẽtia:qꝛ ex talibꝰ argueret᷑ ex puris affirmatiuis ĩ ſcða figura. Cõſeq̃nter docet alias cõſideratiões ad inueniẽdũ mediũ ſpecialioꝛi mõ. Pꝛima:ad ſyl logiſan dũ vłem affirmatiuã ſumẽdũ eſt mediũ qð eſt añs ad pᷣdicatũ ↄcłonis ⁊ ↄñs ad ſubiectũ eiuſ dẽ/⁊ fit diſpoſttio pᷣmi mõi ᷣme figure:⁊ deſignat᷑ ꝑp iſtã dictionẽ fecana. ¶ Scða cõſideratio:ad cõ cludẽdũ ꝑticularẽ affirmatiuã ſumẽdũ eſt mediũ qð eſt añs ad vtrũq;.ſ.tã ad ſubiectũ qᷓ; ad pᷣdica/ tũ ↄclonis:⁊ deſeruit ꝓ daraptt/ datiſi ⁊ diſamis. In darij dz ſumi ſicut in barbara: ⁊ ſignat᷑ hec ↄſi deratio ꝑ iſtã dictionẽ cageti. ¶ Tertia cõſidera/ tio:ad ſyllogiſandũ vłem negatiuã ſumẽqͥũ ẽ me/ diũ qð eſt ↄns ad ſubiectũ extraneũ ad pᷣdicatũ cõ clonis:⁊ h̊ ĩ celarẽt ferio ⁊ ceſare:⁊ deſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ dafenes:vel ſumẽdũ ẽ mediũ qð ẽ extra/ neũ ſubiecto ↄclonis ⁊ ↄns ad pᷣdicatũ eiuſdẽ: ⁊ B ĩ cameſtres ⁊ baroco:⁊ ðſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ he bare. ¶ Quarta ↄſideratio:ad ſyllogiſandũ ꝑticu larẽ negatiuã ſumẽdũ ẽ mediũ qð eſt añs ad ſubie ctũ:extraneũ ad pᷣdicatũ ↄcłonis:⁊ h̊ʒ in felaptõ bo cardo ⁊ feriſon:⁊deſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ gedaco. Quĩta ↄſideratõ ad ↄcludẽdũ ĩdirecte ꝑtictarẽ affirmatiuã ſumẽdũ ẽ mediũ qð ſit añs ad ſᷣiectũ ⁊ ↄñs ad pᷣdicatũ:⁊ deſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ geba li. CCõſeq̃nter declarat iſtas ↄſideratiões ꝑ exẽ/ pla.Et pᷣmo ponit aliqᷓs lr̃as q̃ ſunt iſte.a.b.c.d.e. f.g · h. Añ hec lr̃a a qñ ponit᷑ in fine alicuiꝰ dictio nis bᷣcat q̃lis ⁊ quãta ſit ↄcluſio inferẽda: puta q ſit vlis affirmatiua:ꝑ e vlis negatiua:ꝑ i ꝑticurẽ affirmatiua:ꝑ o ꝑticularis negatiua. Sʒ qñ aet e ponunt᷑ in duab'pᷣmis ſyllabis dant ĩtelligere ſub iectũ ⁊ pᷣdicatũ ↄcłonis/ꝑ e ſubiectũ ⁊ ꝑ a pᷣdicatũ: ⁊ ſumũt᷑ cũ alijs ↄſonãtibꝰ:vt a cũ iſtis tribꝰ bcdꝛ ꝗñ ponit᷑ b denotat᷑ ꝙ mediũ dʒ eſſe ↄñs reſpectu pᷣdicati:⁊ ñ ponit᷑ c denotat᷑ ꝙ dʒ eſſe añs ad pᷣdi AA‧ꝑ—DT 8— Liber catũ:⁊ qſñi ponit᷑ d ꝙ ſit extraneũ reſpectu pᷣdicati. ſilr hec ira e ponit᷑ cũ tribꝰ ↄſonãtib/ſcʒ.f.g. h. ꝑ f denotat᷑ ꝙ mediũ dʒ eſſe ↄñs ad ſhiectũ ockonis: per g ꝙ ſic añs: ꝑ h ꝙ ſit extraneũ reſpectu ſᷣiecti ↄckonis. ¶ Deinde ponit alias ↄſideratiões me/ aij q̃ ſũt mutiles. Quaꝝ pᷣma eſt/ ſi mediũ ſit ↄns ad ambas cxtremitates:⁊ ſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ fe bas ꝑ quã ſignat᷑ argui ex puris affirmatiuis in ſe/ cũda figura. ¶ Scða cõſideratio:ſi mediũ ſit añs ad pᷣdicatũ extraneũ ad ſubiectũ: ⁊ ſignat᷑ ꝑ hãc di Non pergunt aſini per pontem ſint niſi cauti Pontem uel caueant pretereundo cadent Impedit hic oculos ſenſus firmat dat& altos In doctis ſaltus eſt ſibi nulla ſalus mu rur uen 0) 9u12104. . 85 . 23 —3 8 2 2 2 2⁸ 55 2₰ 33 2³ —3 —2. ſſage⸗— Hꝛedicatum Su chhornb 1 1u b2]] da0 d unSu.qlo un ꝛuong van 1 ctionẽ hecas ꝑ qus argueret᷑ minoꝛe negatiua in oᷣma figura. ¶ Certia ↄſideratio añ eſt extraneũ vtriq; extremitati:et ſignat᷑ ꝑ hãc dictionẽ hedas ꝑ quã argueret᷑ ex puris negatiuis ĩ q̃libʒ figura. ¶ At ars inueniẽdi mediũ cũctis ſit facilis plana atq; ꝑſpicua/ ad manifeſtationẽ ponit᷑ ſeqns figu ra:que cõiter ꝓpter eius apparentẽ difficultatem pons aſinoꝛum dicit᷑ /licet intellectis dictis in hoc paſſu oibus poſſit eſſe familiaris ac intellecta. Horret equus talem ualidus certe titubantem Dum graditur cernens ſit licet ire ꝑotens Non igitur rurſum dico ueniant aſinorum Qui, ſed eos retro nunc remanere uolo. Su aumba nenu vansuj vgo) ms mn neiunge sund ao: Surpoouß u siun. Pabitudines Subiectum Aſinus Mutar ab om̃i dum pons eo parte tremit ꝑꝝens Si nunc uadã labar cur cito regrediar Aſinus Heu me ꝗd faciã ruo nec pᷣbet mihi quiſc cadẽs Auxilium, monitor quæ dedit experior- — Pꝛioꝛum ¶ Eodẽ autẽ modo ſe habẽt: et qui ad ipoſſibile deducũt ſyllogiſmis onſiuis. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capłlm hut tractatꝰ/in quo oſtẽ dit pᷣdictã artẽ inueniẽdi mediũ eſſe ſufficientẽ ad oẽm ſyllogiſmũ: et pᷣmo ꝓbat qͥ̊ ad ſyllogiſmũ ad impoſſibile: qꝛ ipſa eſt gnalis ad oẽm ſyllogiſmũ oñſuũ:g ad oẽm ſyllogiſmũ ad ĩpoſſibile: qꝛ eadẽ ↄcluſio oſtẽſa ꝑ ſyllogilmũ oſtẽſiuũ ex eiſdẽ termi nis oſtẽdit᷑ ꝑ ſyllogiſmũ ad impoſſibile:vt ꝓbat in ↄcluſiõe ꝑticulari affirmatiua ⁊ vli negatiua: vt ſi hec ↄcło:nullum e eſt a/fuerit ſyllogiſata in came ſtres ꝑ mediũ b hꝛſic arguẽdo:oẽ a eſt b h: nullũ e eſt b h:a nullũ e eſt a: talis aũt ↄclo ꝑ eoſdẽ termi nos ſyllogiſat᷑ ꝑ impoſſibile capiẽdo ↄSdictoꝛiã cõ cluſiõis cũ maioꝛe ad inferẽdã oppoſitũ minoꝛis: ⁊ faciẽ do oẽs ꝓceſſus qͥ reqͥrunt᷑ ad ſyllogiſmũ ad impoſſibile:⁊ tũc in vltimo talis ↄcło erit ſyllogi/ ſata:⁊ ꝓcedit ſyltus ex ĩpoſſibili ſꝑ ex vna falla ad cõcludendũ vnã falſam: iõ vocat᷑ ſyllus mẽdacij. ¶ Cõſeq̃nter ꝓbat dictã artẽ eſſe generalẽ ad ali⸗ os ſyllos ex hypotheſi/ ſiẽ ſũt ſylli a trãſumpto ⁊ ßm q̃litatẽ in ſubiectis:qꝛ eodẽ mõ inuenit᷑ mediũ in ipſis ſic in ſyllogiſmis oſtẽſiuis.Eſt tñ dꝛña:q in ſyllo a trãſſumpto nõ ſumit᷑ ↄña añtia et extra/ nea termĩoꝝy:iõ talis ſyllus nõ oſtẽdit ſuã ↄcluſio nẽ pᷣncipalẽ ꝑ hãc artẽ:ſʒ ſumit ↄña añtia ⁊ extra/ nea termĩoꝝ ↄcłõis ad quã ſe trãſfert. Silr ſyllus hᷣm ãlitatẽ in ſubiectis ſumit mediũ ↄuertibile cũ minoꝛi extremitate inferẽs ex maioꝛe vłli ⁊ minoꝛe ꝑticulari ↄclonẽ vłem in tertia figura: vt hic oĩs hõ eſt aĩal /hõ eſt riſibilis:& omne Criſibile eſt aĩal. ¶ qõſeq̃nter dicit iſtã artẽ eſſe gñalẽ ad ſyllos cõ poſitos ex modalibꝰ vel ex vna de ineſſe ⁊ alia mo dali qͥ ſunt oſtẽſiui:nã eodẽ mõ ſumit᷑ mediũ /ſic in alijs ſyllis cõpoſitis ex ambabꝰ de ineſſe. Ex ꝗᷓ in/ fert/ ꝙ iſta ars eſt gñalis ad oẽm ſyllm:etiã ẽ gña/ lis ad inueniẽdũ mediũ circa phᷣiam.i.circa ſcias ſpecłatiuas ⁊ circa artẽ.i.ſcĩas factiuas ⁊ circa di ſciplinã.i.circa ſcias moꝛales. Sed ãᷓreret alids vtrũ ꝑ iſtã ſciam poſſint ſyllogiſari pᷣncipia ſciaꝝ. Hoc remouet:dicẽs ꝙ nõ:qꝛ pᷣncipia ſciaꝝ cogno cunt᷑ ꝑ viã ſenſus memoue ⁊ expientie:tñ ex ipᷣis pᷣncipijs põt aliqͥd ſyllogiſari ⁊ aliqͥd demõſtrari. ¶ Qm̃ aũt diuiſio ꝑ genera parua ãdã ꝑticula ẽ dicte methodij facile ẽ videre. Iſtud eſt tertiũ caplm in quo phᷣs oſtẽdit ꝙ diui/ ſo.i.ſyllogiſmꝰnõ eſt ſuffictẽs ad ĩueniẽdũ mediũ ꝓpter bᷣ ꝙ nõvalet ad demõſtrãdã diffinitionẽ de diffinito circa qð ponit talẽ ↄcluſionẽ. Diuiſio nõ valet ad inueniẽdũ mediũ ſyllogiſmi: qꝛ diuiſio.i. ſyllogiſmꝰ diuiſiuꝰ eſt ſyllus ĩfirmꝰ eo ꝙ petit ᷣn/ cipiũ. Deinde oñdit /ꝙ talis ſyllus nõ eſt vtilis ad oñdẽdũ diffinitionẽ de diffinito:qꝛ nullꝰ ſyllus ca piens mediũ cõius maioꝛi extremitati ſyllogiſat vlem affirmatiuã:ſʒ ſyllus diuiſiuꝰ eſt hmõi: igit᷑. Scðo ꝓbat:qꝛ ĩ ſyllo diuiſiuo petit᷑ pᷣncipiũ:igit᷑. ⁊ ꝙ capiat mediũ cõius maioꝛi extremitati:⁊ ꝙ pe tat pᷣncipiũ ꝓbat duobꝰ exemplis ſic arguẽdo:oẽ aĩal eſt moꝛtale vel immoꝛtaleſhõ eſt aĩal:&ᷓ bõ eſt moꝛtalis vel ĩmoꝛtalis:ſʒ nullꝰ hõ eſt ĩmoꝛtalis:a eſt moꝛtalis:in pᷣmo ꝓceſſu mediũ.ſ.aĩal eſt cõius maiou extremitati finalis ↄclonis:⁊ in ſcðᷣo ꝓceſ ſu eſt petitio ᷣncipij:qꝛ deberet ꝓbare/ ꝙ nullꝰ hõ eſt moꝛtalis:⁊ illud aſſumit tanqᷓ; notũ. Scðm ex emplũ:oẽ aĩal moꝛtale eſt habẽs pedes vel nõ ha bẽs pedes:ſed oĩs hõ eſt aial moꝛtale: igit᷑ oĩs hõ Fo. eſt habẽs pedes vel nõ hñs pedes:ſʒ nõ eſt nõ ha bẽs pedes:igit᷑ eſt hñs pedes. ¶ Deinde oñdit di uiſionẽ nõ eẽ vtilẽ ad ſyllogiſandũ accidẽs de ſub iecto:nec aliqð aliud pᷣdicatũ: vtputa genꝰ vel ꝓ pꝛiũ:ꝗqꝛ in tali mõ arguẽdi nõ ↄcludit᷑ ꝓpoſitũ vel petit᷑ ᷣncipiũ:nã ſi aliqͥs dubitaret /vtrũ diamerer ſit ſymeter.i.cõmẽſurabilis coſte ã̃drati:⁊ arguit/ oĩs longitudo eſt ſymetra vel aſymetra /diameter eſt longitudo:&ᷓ diameter eſt ſymetra vel aſyme/ tra:ſed nõ eſt ſymetra: eſt aſymetra: ibi eſt peti/ tio pᷣncipij cũ eque ignotũ ſit diametrũ eſſe ſyme/ tram ſicut aſymetrã. Ex quo infert/ ꝙ ꝑ diuiſionẽ nõ põt ſyllogiſari diffinitio de diffinito. Q u erit Atrũ ariſtoteles ſufficiẽter docue 2 rit oẽm ſyllogiſmũ eſſe alicuiꝰ figu re:⁊ ſufficiẽter tradiderit arte ĩueniẽdi mediũ. Ar guit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ iſte eſt bonꝰ ſyiius:nullũ riſibi/ ſe eſt hõ/ nullꝰaſinꝰeſt riſibilis: ᷣ nullꝰ aſinꝰ eſt hõ: et tñ nõ eſt in aliq̃ igura /cũ nõ reducat᷑ ad aliquẽ modũ pᷣme figure. ¶ Scðo ſic:Iſte ẽ bonꝰſylłus/ ſi a eſt b eſt/ ſed a eſt:g̊ b eſt:⁊ tñ nõ reducit᷑ ad pꝛi mã figurã:igit᷑. ¶ Tertio ſic:Iſta ſcia eſt ſcĩa re/ ſolutoꝛia:̊ ipſa nõ eſt inuẽtiua:⁊ ꝑ ↄñs nõ docet iuenire mediũ ¶ Quarto ſic: HRec ſcĩa tractat de reſolutiõe ↄſe ⁊ nõ ↄñtis:g nõ hʒ reſoluere ſyllo/ giſmũ in ſua oᷣncipia materialia: ⁊ ꝑ ↄñs nõ hʒ do cere artẽ iueniẽdi mediũ ¶ Quito ſic:In iſta ſcĩa determĩat᷑ de ſylio ſimplr dicto:ſʒ regłe ibi date ð iuẽtiõe medij nõ pñt ad ipᷣm applicari:igit᷑. Itẽ in termĩs ↄuertibilibꝰ nõ repiunt᷑ atia nec ↄña:igit iſta ars nõ ẽ gñał ad oẽs ſyllos.¶ In oppoſitũ ẽ ph̊s ĩ textu.In q̃ſtiõe erũt tres vi Mis ſt wi 2 7„1, cGO duplexé ſyllus. ſ. Pꝛimo ſciẽdũ cathegoꝛicꝰ ⁊ hypo/ theticꝰ de qͥbꝰ ałs viſũ eſt:ſʒ ſyllus cathegoꝛicꝰ ad huc ẽ duplex:qͥdã ẽ oñſiuꝰqͥ.ſ.ex duabꝰ pᷣmiſſis in mõ ⁊ figura diſpoſit oñdit ſuã ↄcłonẽ nõ p̃ſuppo ſita aliq hypotheſi: vt ſũt ſylłi qᷓ fiũt in aliq triũ fi- guraꝝ. Aliꝰ eſt ſyllus ex hypotheſiſqͥ.ſfacta aliꝗᷓ hypotheſi.i.aliã ſuppõne ex duabꝰpᷣmiſſis ifert cõ cluſionẽ:⁊ ẽ triplex.ſ.ad ĩpoſſibile de qͥ videbit᷑ in ſcðo huiꝰ a trãſſũpto ⁊ ſᷣm qlitatẽ in ſiectis. Añ ſyllus a trãſſũpto ẽ ille in qͥ aliqͥs ſe trãſfert ad pbã dũ aliquã ↄclonẽ extra p̃ncipale ꝓpoſitũ ex q̃ me/ diãte ↄceſſiõe vel admiſſiõe rñdẽtis finar ↄcludit ꝓpoſitũ:vt ſi qͥs habeat ꝓbare ꝙ aĩa ſoꝛtꝭ ẽ imoꝛ talis:⁊ faciat talẽ ſuppõnẽ:ꝙ ſi ꝓbauerit aiĩam pe tri eẽ ĩmoꝛtalẽ:etiã ꝓbauerit ſufficiẽter aĩam ſoꝛtꝭ eẽ ĩmoꝛtalẽ: qͥ admiſſo a rñdẽte trãſferat ſe oppo/ nẽs ad ꝓbãdũ iſtã jaĩa petri ẽ imoꝛtal:ſic arguẽdo oẽ bim̃ ẽ ĩmoꝛtale/ aĩa petri ẽ btã:; aĩapetri ẽ imoꝛ talis:⁊ ꝑ ↄñs aĩa ſoꝛtꝭ ẽ ĩmoꝛtał.Sʒ ſyllus bᷣm q̃li tatẽ ĩ ſubiectꝭ ðꝛ ille cuimediũ ⁊ miĩoꝛ extremitas ſũt termĩ ↄuertibiles rõne cuiꝰ ↄuertibilitatꝭ ĩfert᷑ ↄclo vlis in tertia ſigura:vt oĩs hõ eſt aĩal/ oĩs hõ eſt riſibilis:gᷣ oẽ riſibile eſt aĩat. Del ſic ſyllus hᷣm ãlitatẽ ĩ ſiectis ẽ gñ opponẽs ſe trãſfert ad ꝓbã dũ aliquã ↄcłonẽ q̃ eſt ſilis q̃litatis vᷣitatis ⁊ falſi tatis cũ ↄcluſione ᷣncipali/qᷓ etiã ↄuenit in ſube/ cto cũ ↄcluſione pᷣncipali:ideo ðꝛ ſyllus ſᷣm q̃lita/ tẽ in ſubiectis: qꝛ ꝓpõ ad quã ſe trãffert eſt ſilis q/ litatis ⁊ ſilis ſubiecti cũ cõcluſiõe ꝓbanda. ſaunr 0 g circa textũ incidun S cdo ſciẽdũ Acs difficul tates. Pꝛ/ ma:an oĩs ſyllus diuiſiuꝰ ⁊ generatr oĩs ſyllus ſit in aliq triũ figurarũ. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ in ãlibet ſyllo diuiſiuo ſunt duo ꝓceſſus. Pꝛimus eſt ſyllogiſticus in quo capit᷑ diuiſiuũ ꝓ 60 E Tiber E medio ⁊ eius mẽbꝛa ↄiũctim cũ maioꝛe extremita te ⁊ vnũ ſuppoſitũ diuiſim ꝓ minoꝛi extremitate. Sed ꝓ ſcðo ꝓceſſu ſumit᷑ ↄcluſio pᷣcedẽtꝭ ꝓceſſus ꝓ ðᷣma ꝓpõne/⁊ ꝓ ſcða negat᷑ alterũ mẽbꝛoꝝ di/ uidentiũ de illo ſuppoſito:⁊ ꝓ ↄcluſiõe capit᷑ alte rũ mẽbꝛoꝝ de eodẽ ſuppoſito:vt ptʒ in exẽplis tex tus:⁊ ſic ſyllogiſmꝰ diuiſiuꝰ quo ad ᷣmũ ꝓceſſum eſt ſyllogiſtic/ ſed quo ad ſecðm ꝓceſſum petit iᷣn cipiu. Et iõ quo ad illũ vocat᷑ ſyllogiſmꝰ infirmꝰ. Supponik ſcðᷣo/ ꝙ duplr põt itelligi aliquẽ ſyl/ logiſmũ eſſe in aliã triñ figuraꝝ. Ano mõ ꝓpꝛie et directe:qñ ſex mediũ ⁊ extremitates ſ ũt totalia ex trema.ſ.ſubiectavł pᷣͥdicata.Et ſic nõ ois ſyllogiſ/ mus eſt in aliq̃ triũ figurarũ:vt ptʒ de ſyllogiſmo ex obliqs. Alio mõ impꝛopꝛie ſiue reductiue:qñ.ſ. mediũ et extremitates nõ ſunt totalia extrema: et de hoc tã viſuʒ eſt in pᷣncipio huiꝰ libꝛi. Ex iſtis dꝛ pPᷣmo/ ꝙ nullꝰ ſyllogiſmꝰ ex hypotheſi quo ad ſe to tũ eſt in aliã triũ figurarũ:qꝛ in qͥͤlibet tali ſunt plu res ꝓceſſus quoꝝ vnꝰ eſt ſyllogiſticus: alij ſũt nõ ſyllogiſtici Dicit᷑ ſcðᷣo /ꝙ oĩs ſyllogiſmꝰ cathego ricus oſtẽſiuus eſt ꝓpꝛie vel ĩpꝛopꝛie ⁊ reductiue in aliã triũ figurarũ.Dicit᷑ tertio/ꝙ nullꝰ ſyllogiſ mus bypotbeticꝰ eſt in altã triũ figurarũ: qꝛ in eo nõ eſt aliqð mediũ oꝛdinatũ ſᷣm diſpoſitionẽ ali/ cuiꝰ figure. ¶ Scða difficultas:an in oĩ ſyllogiſ/ mo ſint tñ̃ tres termini ⁊ due ꝓpõnes. Arguik p⸗ mo ꝙ nõ:qꝛ in ſyllogiſmo ex oppoſitꝭ nõ ſunt niſi duo t᷑mini:vt patebit in ſcðᷣo huiꝰ:igit᷑. Scvo ſic: n oĩ ſyllo ſunt due ꝓpõnes:ſed in q̃libet ꝓpõne unt duo rmini:igik ſunt plures qᷓ; tres. Pꝛo ſoło/ ne ſupponit᷑/; nõ oꝑtet terminos ex qᷣbꝰ cõponit᷑ ſyltus diſtinguivocalr vel hᷣm ſcatũ:ſed ſufficit ꝙ diſtinguant officialr:ita ꝙ tria diſtincta officia ex erceãt:vnꝰ officiũ medij/ alter officiũ maioꝛis extre mitatis/⁊ alter minoꝛis extremitatis.Ex iſto ptʒ/ ꝙ licet in ſyllogiſmo ſint ſimplr plures termini qᷓ; tres/nõ cõputado copulã ꝓ termino: tñ officialit ſunt tm̃ tres termini:⁊ ꝑ hoc lana anede j, gad inueniendũ me Tertio ſciẽdũ dium ad ↄcludendũ quãlibet ꝓpõnẽ oꝑtet caꝑe octo ſr̃as /ſcʒ.a.b.c.d. e. f.g· h. Añ ꝑa et e et etiã ꝑ i et o/ꝗñ in fine iſtan di ctionũ ponunt᷑.ſ.fecana cageti ⁊c̃.denotat᷑ q̃lis 2 quãta dʒ eẽ ↄcło ↄcludẽda:ꝑ a intelligimꝰ/ ꝙ. ꝓpõ ↄcludẽda ſit vlis affirmatiua:ꝑ e vłis negatiua:ꝑ iꝑticularis affirmatiua: ꝑ o ꝑpticularis negatiua. Sʒ qñ a et eponunt᷑ in pᷣncipio vel medio/p a ĩtel ligik pᷣdicatũ ꝑ e ſubiectũ.Añ ex ꝑte de ly a ſe tenẽt tres lre/ ſcʒ b. c. d. ꝑ b ĩtelligimꝰ ↄns ad pᷣdicatũ/ꝑ c añs ad pᷣdicatũ ⁊ ꝑ d extraneũ.Et etiã ex ꝑte de ly e ſe tenent tres lre ſcz. f.g. h. ꝑ f intelligimꝰ ↄñs ad ſubiectũ /ꝑ g añs ꝑ h extraneũ:vᷣ ſus. Pꝛedicat a/b ſequit/ cpᷣcedit/d qᷓʒ ſit extra.ỹ ſubit f ſequit᷑ g pᷣce dit h q̊ʒ ſit extra. Añ añs eſt terminꝰad quẽ alius terminꝰ ſeqͥtur:vel de q̊ alius terminꝰ vliter ⁊ affir matiue pᷣdicat᷑.Sʒ ↄñs ẽ terminꝰ qͥ ſeqͥtur ad aliũ: vel d vnter ⁊ affirmatiue pᷣdicat᷑ de alio. Sʒ extra/ neũ eſt terminꝰ qͥ nõ põt ſubijci neq; pᷣdicari reſpe ctu altert vere ⁊ affirmatiue:vt hõ aſinus. ¶ Et aduerte/ ꝙ ſex dictiões triſyllabarũ in verſibus ſe quẽtibꝰ valẽt ad inuentendũ mediũ ad inferendũ quõlibet cõcluſionẽ:ſed dictiões diſſyllabe valent achcognoſcendũ cõbinatiões inutiles:vᷣſus. Feca na cageti dafenes hebare gedaco gebali fiũt. Sʒ nõ cõſtant febas hecas ⁊ edas:vt ptʒ in textu. Quarto ſciẽdũ antat;ezamunc I tes. Pꝛima:vtrũ pᷣncipia oĩm ſcĩaꝝ ſint ſyllogiſa/ bilia per artẽ inueniẽdi mediũ traditã a pho. Pꝛo cuiꝰ ſołone ſuppontt᷑/ ꝙ aliud eſt ꝓpõnẽ eſſe ſyllo giſabilẽ ⁊ eẽ ſyllogiſabilẽ ꝑ artẽ inueniẽdi mediũ: qꝛ oĩs ꝓpõ q̃ põt eſſe ↄcło ſyllogiſmi alicuv eſt ſyi logiſabilis:ſed ſolũ ꝓpõ eſt ſyllogiſabilis ꝑ artẽ in ueniẽdi mediũ cuiꝰ ſubiectũ ⁊ pᷣdicatũ hahẽt añce dẽtia ⁊ ↄña vel extranea /ꝑ q̃ talis ꝓpõ eſt ſyllogi ſabilis. Roc ſuppoſito ðꝛ/ꝙ lʒ oĩa pᷣncipia ſcĩarũ ſint ſyllogiſabilia/cũ ã̃libet ꝓpõ poſſit eſſe ↄclo ſyl logiſmi:tñ ipſa nõ ſũt ſyllogiſabilia ꝑ artẽ inueniẽ di mediũ ſaltẽ in illa ſcia cuiꝰ ſũt pᷣncipia /cũ nõ ha beãt medium ꝙ ſit añs vel ↄñs altero extremoꝛũ. ¶ Sc8ða difficultas:vtrũ illa regła logicalis q̃ ha bet in textu ſit vera:in qua ðᷣꝛ:qͥcqͥd ſequit᷑ ad ↄñs bone ↄñtie ſeqͥt ad eiꝰ añs.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ tunc ſeq̃ret᷑ ꝙ vnũ ↄdictoꝛiũ ſeq̃ret᷑ ad reliquũ:vt bñ ſe q̃ref᷑:ſi tm pr̃ eſt nõ tm̃ pat eſt:qꝛ ad iſta/tm̃ pat᷑ eſt ſequit᷑ pat eſt:⁊ ad iſtã/ pat eſt:ſequit᷑ filiꝰ eſt:⁊ ad iſtã filiꝰ eſt ſequi᷑ nõ tm̃ pat eſt:g ad iſtã tm̃ pater eſt ſequit᷑ iſta nõ tm̃ pat eſt.Añdeo/ꝙ regła logica lis eſt vera.Et dico vlteriꝰ/ꝙ oĩs ꝓpõ de impoſſi/ bili põt ĩferre ſuũ ↄdictoꝛiũ/cũ ad impoſſibile ſeq̃/ tur qdlibet:iõ dico ꝙ bñ ſeaͤtur tm̃ pat᷑ eſt:; nõ tm̃ pat eſt:qꝛ añs eſt ĩpoſſibile. ¶ Aduerte vĩteriꝰ/ꝗꝙ virtute iſtiꝰregule fit vna ↄñaſq̃ vocat᷑ de pᷣmo ad vltimũ q̃ eſt bona tribus cõditiõibus obſeruatis. Pꝛia/ꝙ ↄũñs pᷣme ↄñe ſit pᷣciſe añs ſcðe ↄñe nihil mutãdo.Scðᷣʒ/ſꝙ ↄñe intermedie ſint bone. Ter./ tia/ꝙ ꝓpões ſꝑ accipiant᷑ in eodẽ ſenſu:iõ nõ ſedͥt oĩs hõ eſt aĩal:g nõ deʒ eſt.Etvltra bñ ſeqt᷑ nõ deꝰ eſt:gᷣ hõ eſt aſinꝰ:g̊ de pᷣmo ad vltimũ bene ſequit᷑ hõ eſt aĩal:;ͥ hõ eſt aſinꝰ. Dico ꝙ nõ ſequit᷑:qꝛ in pᷣ ma ↄña illa negatio nõ accipit᷑ infinitãter ⁊ in alia negãter. Et hec de Pmo 2rsaio Srn ad ſcðm. — 4 trũ ſit dãda ars in 2 ubitat PmOuentcd meatũ ad ſyl logiſan dũ quãlibet ꝓpõnẽ. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ: qꝛ nõ eſt dãda ars inueniẽdi extremitates:;̊; nõ ẽ dã da ars inueniẽdi mediũ.Scðo ſic: Nõ eſt difficile inuenire mecis nõ eſt dãda ars:qꝛ ars ⁊ doctri na ſunt circa difficilia. Añs ptʒ:qꝛ qͥlibet terminꝰ reſpectu cuiuſlibet alteriꝰ põt eſſe mediũ:⁊ ſic non eſt difficile ĩuenire Itẽ ad ſyllogiſandũ aliquã cõ cluſionẽ ſufficiũt figura ⁊ modꝰ:ꝗ̊ nõ eſt dãda ars qꝛ fruſtra daret. ¶ In oppoſitũ arguif ꝑ phᷣm in textu. Pꝛo cuiꝰ declaratie ponũt᷑ aliq̃ regłe. Pꝛi/ ma:terminꝰ qͥ eſt añs ad pᷣdicatũ ↄclunõis et ↄñs ad ſubiectũ eſt ↄueniẽs mediũ ad inferendũ vłem affirmatiuã ĩ pᷣma figura:vt ad cõcludẽdũ iſtã oĩs bõ eſt ſuba capiat᷑ ꝓ medio aĩal qð eſt añs ad pᷣdi catũ.ſ.ad ſᷣſtãtiã ⁊ ↄ⸗s ad ſubiectũ.ſ.ad hoĩem: ⁊ dat᷑ intelligi iſta regula ꝑ iſtã dictionẽ fecana q̃ valet ad barbara ⁊ darij:vt ſatis patʒ in textu. Et ſilr fiant regule de alijs dictiõibꝰ/puta cageti/ da/ fenes/ hebare /gedaco/ ⁊ gebalude qͥbꝰ viſum eſt in textu:de dictiõibus q̃ valẽt ad cõbinatiões inuti/ les.ſ.febas hecas ⁊ edas /ſatis etiã dictũ eſt. Ad/ uerte tñ/ ꝙ in ipſis nõ ponũt niſi due vocales ad denotãdũ ꝙ ↄcło in illis cõbinatiõibꝰ inutilibꝰ ali qñ põt eſſe vlis aliqñ ꝑticularis: iðo ſolũ ponunt᷑ ir᷑e ꝓ pᷣmiſſis:⁊ pñt oes iſte regule videri in q̃ dã fl gura ſub arte ĩueniẽdi medtũ. His pᷣmiſſis rñdert᷑ ad dubiũ /ꝙ danda eſt ars inuentẽdi mediũ ad ſyl logiſandũ ↄcluſionẽ ex veris:qꝛ illa ars eſt danda ĩ iſto libꝛo q̃ facit hoĩem ꝓmptũ ⁊ babilẽ ad ſyllo giſandũ quãlibet ↄcluſionẽ verã ex veris: ſed iſta ars eſt hmõi:igit᷑.Ex ſequit᷑/ꝙ nõ eſt iſta ars ge Pꝛioꝛum A neralis ad cõcludẽdũ quãlibet ↄcluſionẽ indifferẽ ter:ſed ſolũ verã ex veris. G Ad argumẽta ðꝛ: ad pᷣmũ cõcedẽdo añs ⁊ negãdo ↄñam: ⁊ ad ꝓbatio. nẽ ðᷣꝛ/ꝙ non eſt ſile:qꝛ qͥcũq; hʒ cõcluſionẽ ſyllogi ſandã ile hʒ extremitates: ſʒ nõ adhuc hʒ medtũ. Ad ſcðᷣam ðꝛiꝙ valde difficile eſt inuenire mediũ ad cõcludẽdũ quãlibet cõcluſionẽ verã ex veris:ſʒ inuenire mediũ ad quãlibʒ ↄclonẽ ſiue ex veris ſi/ ue ex falſis nõ eſt difficile: ⁊ etiã ad ſic ſyllogiſan dum ſufficit modus ⁊ figura. Arrüin qͤlbet ſol 1 trũ in q̊libet ſyllo/ Dubitat ſcdðo giſmo neceſſe ſit al⸗ terã pᷣmiſſaꝝ eẽ vłem.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ibi eſt bo/ nus ſyxllus/ aĩal eſt ſuba/hõ eſt aĩal:g hõ eſt ſuba. Nec ſolũ valet dicere ꝙ ſolũ tenet gr̃a materie: qꝛ ſi maioꝛ eẽtvlłis eẽt darij:ſʒ talis ꝑticlaris eqͥualet vl:igik. Nã dicit ariſto.ᷣmo peri hermenias ꝙ ꝑ/ ticularꝭ in materia naturali eqͥualet vłi. Itẽ ſyllus expoſitoꝛiꝰ eſt bonꝰ ſyllus:⁊ tñ nulla pᷣmiſſarũ eſt WMereſt. Jee dictũ eſt ſuꝑius ꝙ in q̃nq; caſibꝰ fit bonꝰ ſylłus ex puris ꝑticularibꝰ. Ite ad iſtã anĩal eſt ſuba/ ſeqtur iſta om̃e aĩal eſt ſubſtãtia: ⁊ ad iſtã hõ eſt aĩal /ſequit᷑ iſta oĩs homo eſt aĩal:⁊ ad illas duas vles gfa foꝛme/ ſeqt᷑ iſtavlis in barbara oĩs bõ eſt ſubſtãtia:; ex ilis duabꝰ ꝑticularibꝰ grᷣa foꝛ me/ ſequit᷑ illa vlis affirmatiua: qꝛ q́cqͥd ſequit᷑ ad ↄñs bone ↄñtie/ ſeqͥt᷑ ad eiꝰ añs:ſʒ ille duevles ſe/ quunt᷑ ad illas duas ꝑticłares:ergo ad illas duas vles gfa foꝛme/ ſequit᷑ illa vlis affirmatiua: igit᷑. ¶ Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ ᷣmo vt als viſum eſt ꝙ ꝑticularis in materia naturali nõ eqͥualet vłi in pᷣcando:ſʒ ſolũ in inferẽdo.Dico vlteriꝰꝙ nõ opoꝛ tet ꝙ ſi ꝑticular grF̃a materie inferat vłem ad quã gf̃a foꝛme aliqͥd ſequat᷑/ ꝙ etiã ſequat᷑ ad ꝑticularẽ gr̃a foꝛme.¶ Supponit᷑ ſcðo ꝙ nullꝰ ſylls de me dio cõi eſt bonꝰ niſi altera pᷣmiſſaꝝ ſit vlis/niſi in qͥnq; caſibꝰ ſuꝑius dictis:vbi oſtẽſum eſt ꝙ ex pu ris ꝑtickaribꝰ qͥnq; modis fit bonꝰ ſyllus. C Sup ponit tertio ꝙ illa regła logicalis/in q̃ ðꝛ: ꝙ dcqͥd ſequit᷑ ad ↄñs bone ↄñtie/ſequit᷑ ad eiꝰ añs eſt bo/ na:ſʒ tñ non opoꝛtet ꝙ ſi ad ↄñs alicuiꝰↄñtie ſeãt aliqͥd gra foꝛme/ ꝙ illud ſequat᷑ ad añs illiꝰ ↄñtis Ffa foꝛme:ſʒ ſufficit ꝙ ſequat᷑ gr̃a materie vel gr̃a oꝛme. Et ꝑ hoc etiã faciliter poſſʒ ſolui dubitatio/ puta in q̃libet bono ſylło opoꝛtet alterã pᷣmiſſarũ eſſe affirmatiuã:cũ dictũ ſit ꝙ ex puris negatiuis in tribus caſibus fit bonus vüSiſmae ache 1 j trũ diame/ D ubitatur tertio ter ſit aſyme/ ter:⁊ qͥd intelligit pᷣs ꝑ angulos eqͥcruros. Pꝛo ſolutiõe ᷣme ꝑtis ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ ã̃dratũ eſt fi/ gura hñs ãᷓttuoꝛ latera eãlia. Diameter aũt q̃dra/ ti eſt linea longiſſima in quadrato /diuidẽs ipᷣm in duas ꝑtes eãles /ptẽſa ab vno cono ad aliũ conũ ſibi ↄriũ. Coſta ãdrati eſt vna de illis lineis qua clauditur q̃dratũ.Symeter eſt idẽ ꝙ cõmẽſurabi/ le coſte.Sed aſymeter eſt idẽ ꝙincõmenſurabile. Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ diametrũ eẽ ſymetrũ/ nihil aliud eſt qᷓ; ipᷣm eẽ cõmenſurabilẽ coſte:⁊ ipᷣm eẽ aſymetrũ eſt ũᷣm eſſe incõmẽſurabilẽ coſte. ¶ His ſuppoſi tis ðꝛ ꝙ diameter eſt incõmẽſurabilis coſte ⁊ non cõmẽſurabilis:qꝛ tũc nũerus ꝑfectꝰ eẽt nũerꝰ abun dãs:qð eſt falſum:igitur.Añ nũerus ꝑfectus non eſt nili nãerus par:⁊ nũerus abũdans eſt numerꝰ impar. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſcðe ꝑtis oꝑoꝛtet ſuppone re vnũ circulũ a cuiꝰ centro ad circũferentiã ducã/ tur due lince recte ã̃ſi duo ſemidiametri: ⁊ ponat᷑ ex ꝑte vniꝰ a/⁊ in extremitate alterib. Deinde int extr emitates illaꝝ linearũ a ⁊ b ducat᷑ tertia linea q faciat triangulũ eqͥcrurũ.i.equaꝝ tibiaꝝ/eo ꝙ il/ le linee ſũt eqles.Rec autẽ linea ducta a puncto a ad pũctũ b ↄcludẽs vnã poꝛtionẽ circuli vocatur baſis triãguli inciſiõis/ eo ꝙ diuidit circulũ ꝑ poꝛ/ tiões. Anguli aũt cauſati ex ĩicidẽtia baſis ſuꝑ cir culũ ex vtraq;ʒ ꝑte vocãt anguli inciſiõis: ⁊ ſignãt᷑ ꝑcet d.Ex qͥ ptʒ ꝙ ꝑ angulos eqͥcruros intelligit pbs ãgulos ↄſtitutos exſicidẽtia duaꝝ lineaꝝ re/ ctaꝝ zedliũ. Et hec ð öf Ar ſel, in 134 uſ reſpõſalis ad q̃ſitũ: Phus ſuſ⸗ LCõcluſio ficiẽter docuit reductonẽ ſyl/ logiſmoꝝ in modos vlłes ᷣme figure cũ arte inue/ niẽdi mediũ:⁊ hec ↄcluſio ptʒ ex dictis. Ad rõnes ante oppoſitũ. Ad pᷣmã ðꝛ/ꝙ ilie eſt honus ſyllus gr̃a materie ⁊ non gr̃a foꝛme.Ad ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ ari⸗ ſtoteles intellexit ſuã cõcluſionẽ de ſyllogiſmo ca/ thegoꝛico ⁊ nõ hypothetico. Ad tertiã ðꝛ ꝙqᷓuis hec ſcĩa doceat artẽ inueniẽdi mediũ:tñ iſta ẽ ſim pliciter reſolutoꝛia ⁊ nõ inuentiua:qꝛ nõ docet in/ uenire mediũ vt ſit ſtatus: ſed vt cõponat ſyllogit mũ ⁊ poſt cõpoſitionẽ ipᷣm finalit reſoluat in ſua ÿᷣncipia.Et ſilr dicatur ad ãrtã. Ad quintã ꝓ p̃ma ꝑte ptʒ ſoło.Ad aliã ðꝛ ꝙ ↄñs pᷣt dupłr capi. Ano mõ ſine pᷣciſione:⁊ ſic illud ðꝛ ↄñs/qð ſequitur ad aliud ſiue inferat ipᷣm ſiue nõ:⁊ iſto mõ in ↄuerti⸗ bilibꝰbñ reperit᷑ↄns. Alio mõ capit᷑ ↄñs cũ pᷣciſio ne/ puta ꝙ ſic eſt ↄñs qð ſemꝑ ſequit᷑: ⁊ nũqᷓ; pᷣt eẽ añs:⁊ hoc mõ in ↄuertibilibꝰ nõ reꝑitur ↄſeqns. Eoſta ſeu ſymetor Symeter ¶ Quomõ aũt reducemꝰ ſyllogiſmos ĩ pꝛedictas figuras dicẽdũ erit poſt hec. ¶ Iſte eſt ſeptimꝰ ⁊ vltimus tractatus huiꝰlibꝛi⸗ in q phᷣs determĩat de reductiõe ſyllogiſmoꝝ in ſi guras:⁊ cõtinet qͥnq; capitla. In ᷣmo docet reſol/ uere aliãs ſyllogiſmos cõpoſitos ex termĩs rectł: et ᷣmo ponit aliã documẽta. Pꝛimũ:ſyllus pꝛuus eſt reſoluẽdus in duas ꝓpoſttiões qᷓ; in tres termi nos:qꝛ facilius eſt reſoluere in maioꝛa qᷓ; in mino ra.Scðᷣm documentũ:videndũ eſt in ſyllogiſmo/ vtrũ vna pᷣmiſſa ſit maioꝛ ⁊ alia minoꝛ: et an vna vłis ⁊ alia ꝑticularis. Tertiũ documẽtũ: opoꝛtet cõſiderare ſi in ſyllogiſmo ſit alidd ſuꝑfluũ vel ali d diminutũ: nã ſi ſit aliqd ſuꝑfluũ remouẽdũ eft: ſi ſit aliqͥd diminutũ aliqͥd addendũ eſt:Et ſubdit ꝙ in alidbꝰ facile eſt videre /vtrũ aliqͥd deſiciat veł aliqͥd ſuꝑfluat:puta in illis in q̊bꝰↄcluſio nõ ſequi tur de neceſſitate:ſʒ in illis in bus ↄcluſio ſequit᷑ de neceſſitate difficile eſt videre/ vtrũ aliqͥd deſici- at vel ſuꝑpfluat.Et hoc ꝓbat duobus exẽplis.Pꝛi mũ: ſubſtãtia nõ interempta nõ interimit᷑ ſuba:ſʒ ꝑtibus ſubſtantie interẽptis interimit᷑ ſuba:igitur ꝑtes ſube ſũt ſubſtãtie:ibi ſequit᷑ ↄcluſio de neceſ/ ſitate:⁊ tñ ſyllus nõ ẽ bonꝰ:qꝛ ibi deficit ꝓpõvłis. ſʒ poſſet ſic reduci:oĩa qͥbꝰinterẽptꝭ itef chüt ſub Fo. 61 C Liber & Natia fũt ſubſtatia: ß tes ſubſtanie ſũt hmõi:&ꝑ/ tes ſube ſũt ſuba.Scðm exẽplũ:ſi hõ eſt/aĩal eſt:e ſi aial eſt ſubᷣa eſt:ꝗͥ ſi hõ eſt ſuba eſt:ibi neceſſario ſequit᷑ ↄcluſio:⁊ tñ nõ eſt ſyllus cathegoꝛicꝰ:poſſʒ tñ ſic reduci:om̃e illud q̊ poſito ponit᷑ aĩal eſt ſub/ ſtãtia:ſʒ poſito hoĩe ponit᷑ aĩal:g hõ ẽ ſuba.Et ſᷣ/ dit phᷣus ꝙ in talibꝰ decipimur credẽtes tales ar/ gumẽtatides eſſe ſyllogiſticas:eo ꝙ ex pᷣmiſſis ne ceſſario ſeqͥt᷑ ↄcło:⁊ tñ non ſũt ſyllogiſtice. Nõ em̃ opoꝛtet oẽ inferẽs ↄcluſionẽ neceſſario eſſe ſyllm. ¶ Cõſequẽter dicit/ꝙ in reductione ſxlloy ex pte terminoꝝ accipiẽdi ſũt tres termini:qͥꝝ vnꝰ ðꝛ me/ diũ:alter maioꝛ extremitas:⁊ alius minoꝛ extremi tas:⁊ ſi mediũ ſubijciat᷑ in vna ⁊ pᷣdicet᷑ in alia/re/ qucit᷑ ad pᷣmã figurã:ſi pᷣ dicet᷑ invtragʒ/ad ſcðam figurã:⁊ ſi ſubijciat᷑ in vtraq;ad tertiã figurã. Er qͥ̊ infert ꝙ nulla of̃o ð᷑ꝛ ſyllogiſtica niſi idẽ frequẽ/ ter dicat᷑:h eſt niſi mediũ bis ſumat᷑. ¶ Cõſequen ter ſjdit ꝙ freãnter cõtingit decipi credẽdo aliãs argumẽtatiões eẽ ſyllogiſticas:⁊ tñ nõ ſũt.Q0ð˖ꝓ bat ꝑ duo exẽpla. Pꝛimũ eſt:ariſtomenes intelligi bilis ſꝑ eſt:⁊ ariſtomenes eſt ariſtomenes intelli/ gibilis:igit᷑ ariſtomenes ſꝑ eſt.Scðᷣm exẽplũ: mi/ calus muſicus coꝛrumpet᷑ cras:⁊ micalus eſt mi/ calus muſicus: 6̊ micalus coꝛrumpet᷑ cras:ibi nõ ſũt ſyllogiſmi /licʒ videant᷑ eẽ ꝓpt᷑ ſiłem diſpoſitio nẽ termioꝝ:⁊ tñ nõ ſunt:qꝛ neutra pᷣmiſſaꝝ ſumit᷑ vliter. ¶ Subdit ↄñter ꝙ etiã cõtingit decipi qñ termĩ nõ capiunt᷑ vnifoꝛmit in pᷣmiſſis ↄcluſiõe: ſʒvariãt᷑ hᷣm ↄcretionẽ ⁊ abſtractionẽ:vt nõ ſequit᷑ in pꝛima figura: nulli egritudini ineſt ſanitas:oĩs hõ ẽ ſuſceptiuꝰegritudinis:&̊ nullꝰ hõ ẽ ſanꝰ. Silr nõ ſeqͥt᷑ in ſcða figura:nulli egritudini ↄtingit in/ eſſe ſanitatẽ:⁊ oĩ hoĩ ↄtingit ineſſe ſanitatẽ:& nul/ li homini cõtingit ineſſe egritudinẽ. Stmiliter nõ ſequit᷑ in tertia figura:om̃i hoĩ cõtingit ineſſe ſani tatẽ:⁊ om̃i hoĩ cõtingit ineſſe egritudinẽ: ergo ali cui egritudini cõtingit ineſſe ſanitatẽ. ¶ Ineſſe aũt pꝛimũ medio ⁊ hoc poſtre mo non opoꝛtet ſumere. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capłm /in q̊ͥ docet ſyllogiſare ex oblids. Pꝛimo ĩ ᷣma figura ponẽs tres regulas. Puma:maioꝛe de recto ⁊ mĩoꝛe de obliã valet ſyl⸗ logiſmꝰ ad inferẽdũ ↄcluſionẽ de obliqͥ:vt oĩs ſo/ phia eſt diſciplina:boni eſt ſophia:& boni eſt diſci pltna. Scða regła:maioꝛe de obliq̊ͥ ⁊ minoꝛe de re cto valet ſyllus ad inferẽdũ ↄcluſionẽ de obliqͥ:vt oĩm 5rioꝝ ẽ eadẽ diſciplina:bonũ ⁊ malũ ſũt Sria: o̊ boni e mali eſt eadẽ diſciplina. Tertia regſa:ex ambabꝰ de obliqᷓ in ᷣma figura fit bonꝰ ſyllus ad inferendũ ↄcluſionẽ de obliqͥ ⁊ qñq; de recto.Exẽ plũ ᷣmi:vt cuiuſcũq; eſt diſciplina illiꝰ eſt genus: boni eſt diſciplina:gᷣ boni eſt genꝰ. Exẽplũ ſcðᷣi:vt cuiuſcũq; eſt diſciplina tʒ eſt genꝰ:boni ẽ diſcipli/ na:; bonũ ẽ genꝰ. ¶ Deinde docet ſyllogiſare in ſcðᷣa figura:dicẽs/ꝙ negatiua pᷣmiſſa exñte ð obli/ qͥ valet ſyllus. Qð ꝓbat duobꝰ exẽplis. Pꝛimusz: nulliꝰmotꝰeſt motꝰ:ſʒ voluptatis eſt motꝰ:ã̊ volu ptas nõ ẽ motꝰ.Scðm exẽplũ:nulliꝰſigni ẽ ſignũ pʒ ipᷣiꝰ viſus eſt ſignũ:ʒ viſus nõ eſt ſignũ. ¶ De/ inde docet ſyllogiſare ex obliqͥs in ttia figura: di/ cẽs/ ꝙ bñ valet ſyllus:vt ꝓbat vno exẽplo:vt deo nõ t tpᷣs opoꝛtunũ:deo eſt eſtas:å eſtas non eſt ths opoꝛtunũ.Et ſubdit ꝙ ad reducẽdũ iſtos ſyl/ logiſmos opoꝛtet mutare obliqͥs in rectos. ¶ Reduplicatũ aũt in ꝓpoſitionibus ad pꝛimã extremitatẽ ponendum. 1 ¶ Yſuud eſt tertiũ caplm/ in a ariſto. do cet ſyllo⸗ giſare ex reduplicatiuis: dicẽs /ꝙ ſyllog iſando ex reduplicatiuis reduplicatio nũqᷓ; eſt addẽda pᷣdi/ cato reduplicãs ipᷣm.Qð ꝓbat tribꝰ exẽplis. Pꝛi mũ exẽplũ:bonũ ẽ diſciplĩa inqᷓ;tũ bonũ ⁊ iuſticia eſt bonũ:gᷣ̊ iuſticia ẽ diſciplina inqᷓ;tũ bonũ: talis reduplicatio nõ ẽ addẽda medio reduplicãs ipᷣm dicẽdo:iuſticia eſt bonũ inqᷓᷓt bonũ:cũ ſenſus eẽt ꝙ iuſticia eẽt oẽ bonũ:qð eſt falſum qᷓᷓdiu ſũt plu/ ra bona.Scðm exẽplũ:bonũ eſt diſcipltnatũ inqᷓ;/ tũ bonũ:ſalubꝛe bonũ:g̊ ſalubꝛe ẽ diſciplinatũ in qᷓtũ bonũ.Tertiũ exẽplũ:oẽ nõ exiſtẽs ẽ opiabile in eo ꝙ ñ exñs:hircoceruꝰ ẽ nõ exñs: hircoceruꝰ eſt opinabilis /in eo qð nõ exñs. Quartũ exẽplũ: ſenſibile eſt coꝛruptibile in eo qð eſt ſenſibile: oĩs hõ eſt ſenſibilis: oĩs hõ ẽ coꝛruptibilis/in eo ꝙ eſt ſenſibilis. Ex iſtis infert ꝙ aliter ſyllogiſat᷑ ex reduplicatiuis qᷓ; ex non reduplicatiuis: nã ad cõ cludendũ cũ reduplicatiõe/debet poni reduplica/ tio in aliã pᷣmiſſaꝝ:dũmodo nõ ponat᷑ ad pᷣdicatũ reduplicãdo ipᷣm pᷣdicatũ. ¶ Cõſeq̃nter ponit ſex documt᷑ta ꝓ ꝑfectioꝛi reductione ſylloꝝ. Pumũ: in ſyllogiſmis ꝓ vno termĩo minꝰ noto/ debet ca⸗ pi vnꝰ terminus magꝭ notꝰ: ⁊ etiã ꝓoꝛatiõe minꝰ nota/ debz capi or̃o magꝭ nota:vt nõ refert dicere ſuſpicabile nõ eſt genꝰopinabilis:⁊ ſuſpicabile nõ eſt opinabile.Scðòm documẽtũ:iĩ ſyllogiſando re. fert ſumere ꝓpõnes vłes vel ꝑticulares:qꝛ ex vłi/ bus põt ↄcludi ↄcluſio:nõ aũt ex ꝑtictaritꝰ. Ter/ tiũ documẽtũ:nõ em̃ oꝑtet expoſitiõe exẽploꝝ in/ cõueniẽs accidere:nõ em̃ ſumũt᷑ exẽplavt vᷣa ſint. Exẽpla em̃ nõ ponimꝰ vt vera ſint: ſʒ vt ſentiant qͥ addiſcũt.Quartũ documẽtũ:qñ pᷣmiſſe alicuius ſyllogiſmi ꝓbant᷑ ꝑ alios ſyllos ⁊ vnꝰſyltus ꝑficit ꝑ aliũ:nõ oꝑtet hmõi ſyllos fieri in eadem figura. Quintũ documẽtũ:ad vidẽdũ in q̃ figura debeat fieri ſyllus vel reduci/ multũ cõfert aſpicere ad cõ cluſionẽ:qꝛ ſi ↄcluſio ſit vłis/nõ põt eẽ in tertia fi/ gura:ſi fuerit affirmatiua/nõ põt eẽ in ſcða:ſi fue/ rit vlis affirmatiuaſſolũ pᷣt eẽ in pᷣma figura.Sex tũ dictũ ſeu documẽtũ:ad interimẽdũ vnã diffini/ tionẽ ſufficit vnã ꝑtẽ interimi:vt ad interimẽdum iſtã aꝗ eſt potus humidꝰ:ſufficit oñdere ꝙ aq̃ non ſit potus/ſic arguẽdo: oĩs potꝰ eſt trãſmutabilis in ſᷣſtãtia viuẽtis:ſʒ aq̃ nõ eſt hmõi: igit᷑ nõ eſt po tus:⁊ ꝑ ↄñs nõ eſt potus humidus.Ex qͥbꝰinfert ꝙ ſyllogiſmi ex hypotheſi ᷣm ſe totos nõ reducũ⸗ tur ad aliquã triũ figurarum. ¶ Quecũq; autem in pluribus figuris concluduntur ⁊c̃. ¶ Iſtð eſt ãrtũ ⁊vltimũ capłm/ in q̊ docet reduce re ſyllos vniuſcuiuſq; figure ad ſeinuicẽ:⁊ pᷣmo 6 logiſmos iᷣme figure: dicẽs/ꝙ qñ aliq̃ ↄcło pᷣt cõ/ cludi ĩ pubꝰ figuri: tũc ſylts ↄcludẽs eã ĩ vna figu ra/pᷣt reduct ad aliã:vt celarẽt ⁊ ferio reducunt᷑ ad ſyllos ſcðe figure /puta celarent ad ceſare maioꝛe ↄuerſa ſimplicit᷑:et ferio ad feſtino maioꝛe ↄuerſa ſimpkr:ſʒ barbara ⁊ darij/nõ pñt reduci ad ſcðam figurã:qꝛ in ſcða figura nõ ↄcludit᷑ niſi negatiue. Exr qᷣ ſeqͥt etiã ꝙ barbara non reducit᷑ ad aliquam aliã figurã:qꝛ nlła alia figura a ᷣma ↄcludit vlem affirmatiuã/ niſi pᷣma:ſʒ darij ⁊ ferio reducunt᷑ ad ſylłos tertie figure /puta darij ad datiſi minoꝛe cõ uerſa ſimpfr:⁊ ferio ad feriſon mĩoꝛe cõuerſa etiã ſimplr. ¶ Cõſeꝗq̃nter dicit/jꝙ oẽs ſylli ſcðe figure reducũt᷑ ꝑ ↄuerſiõʒ ad ſyllos pᷣme figure dẽpto ba roco/q̊ nõ pᷣt reduci ꝑ cõuerſionẽ/licʒ bñ ꝑ ĩpoſſibi le:vt iã ſuſius oñſum eſt. Sxllogiſmi etiã tertie Pꝛioꝛum A ſgure reducũt᷑ ad ſyllos iᷣme figure ꝑ ↄuerſionẽ/ dẽepto bocardo qͥ nõ pᷣt reduci ꝑ ↄuerſionẽ:cũ ma/ ioꝛ ᷣme figure ñ poſſit eẽ ꝑticłarꝭ lʒ bñ ꝑ ĩpoſſibile ¶ Differt aũt in ↄſtruẽdo ⁊ deſtruendo opinari:aut idẽ aut diuerſuʒ ſignificare. Iſtud eſt qͥntũ ⁊ vltimũ capłm/in qͥ docet ſyllo giſare ex termĩs infinitꝭ:⁊ ponit ᷣmo talẽ ↄckonẽ: Ñẽõ de pᷣdicato infinito affirmatiua nõ eſt eadẽ cũ Pppons negatiua de pᷣdicato finito:vt iſte due non ũt eedẽ:hõ eſt nõ albꝰ/⁊ hõ nõ eſt albꝰ. Að ꝓbat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛima:ſic᷑ ſe hñt iſte due:ſoꝛtẽ poſſi bile eſt ambulare/⁊ ſoꝛtẽ poſſibile ẽ nõ ambulare: ita iſte due/hõ eſt nõ albꝰ/x hõ nõ eſt albꝰ:ſed due pᷣme nõ ſũt eedẽ:licʒ bñ ſequant᷑ ſe adinuicẽ᷑:̊ etiã alie due nõ ſũt eedẽ. Scð̃a rõ:nõ eſt idẽ eẽ non e le:⁊ nõ eſſe eãle:qꝛ huic qð eſt eẽ non eãle aliqui ſubiacer /ſcʒ in eãle: ⁊ huic qð non eſt eẽ eãle nihil ſubiacet. Tertia rõ:ab affirmatiua de pᷣdicato fini to/ ſeqt᷑ aliqd qð nõ ſequit᷑ ad negatiuã de pᷣdicato finito:& ille ꝓpões nõ ſũt eedẽ. Añs ptʒ: qꝛ ad iſtã hoc eſt lignũ nõ albũ/ ſequit᷑ iſta hoc eſt lignũ: ⁊ tñ illa nõ ſeqt᷑ ad iſtã h nõ eſt lignũ albũ. ¶ Cõſeã̃n/ ter oñdit phᷣs ãlit valet ↄña a ꝓpõne de pᷣdicato fĩ/ nito ad ꝓpõnt᷑ de pᷣdicato infinito:⁊ ecõtra /⁊ po/ nit q̃ttuoꝛ regulas. Pꝛima:ab affirmatiua de pᷣdi cato infinito ad negatiuã de pᷣdicato finito eſt bo/ na ↄña:vt bñ ſequit᷑ hoc eſt nõ albũ:;̊ nõ eſt albũ. Scða regla:a negatiua de pᷣdicato finito ad affir/ matiuã de pᷣdicato infinito/non valet ↄña: ⁊ h̊ qñ ſupple totale pᷣdtcatũ nõ infinitat᷑:vt non ſequit᷑/ʒ nõ eſt lignũ albũ:&ᷓ hoc ẽ lignũ nõ albũ: demõſtrã/ do ꝑ ly hoc lapidẽ. Tertia regła:ab affirmatiua ð pᷣdicato finito ad negatiuã de pᷣ dicato infinito/eſt bona ↄña:vt bñ ſequit᷑// eſt albũ:g̊ hoc nõ ẽ nõ al/ bũ:qꝛ oppoſitũ ↄũtis/nõ pᷣt ſtare cũ añte.Quarta regula:a negatiua ðᷓ pᷣdicato infinito/ nõ ſeqͥt affir matiua de pᷣdicato finito:vt nõ ſeqͥt B̊ nõ eſt lignũ nõ albũ:g eſt lignũ album:⁊ hoc qñ totale pᷣdica/ tũ nõ ĩfinitat᷑.Et ſubdit ꝙ ſic fiũt ↄñtie in ꝓpõibꝰ de pᷣdicato finito ⁊ infinito: ſic etiã fiũt de termĩs pᷣuatiuis ⁊ termĩs poſitiuis:vt bñ ſequit᷑ hoc ẽ in/ iuſtũ:;̊ nõ ẽ iuſtũ:⁊ ſic de alijs.¶ Cõſeq̃ᷓnter ſub/ dit ꝙ ex ꝓpõibꝰ de termĩs infinitꝭ vel pᷣuatiuis eo dẽ mõ ſyllogiſandũ eſt ſicẽ ex ꝓpõnibꝰ de termĩs fĩ nitis:vt ſic bñ ſequit᷑ oẽ aĩal eſt muſicũ /oĩs hõ eſt aial:sᷣ oĩs bõ eſt muſicꝰ:ita etiã bñ ſequit᷑ oẽ aĩal ẽ nõ muſicũ:oĩs hõ eſt aĩal:g oĩs hõ ẽ nõ muſicus. ¶ Finakłr ponit q̃ttuoꝛ regfas generales. Pꝛima: ſi ad añs ſeãt᷑ ↄns:tũc ad oppoſituʒ ↄñtis ſequit᷑ oppoſitũ añtis.Scða regła:nõ oꝑtetqꝙ ad oppo/ ſitũ añtis ſequat᷑ oppoſitũ ↄñtis. Tertia regula: oppoſitũ ↄñtis repugnat ſeu nõ põt ſtare cũ añte. AQuarta regla:/dictoꝛiũ añtis bñ pᷣt ſtare cũↄñte. Pꝛimã regulã ꝓbat:qꝛ ad oppoſitũ ↄñtis ſeqͥt op poſitũ antis:vł ipᷣm oppoſitũ ↄñtis ſtabit cũ añte: ſʒ h̊ nõ:qꝛ oppoſitũ ↄñtis repugnat ↄñti:& etiã añ cedẽti ꝑ illã maximã:qͥcquid repugnat ↄñti repu/ fnat añti. Scð̃a regła ꝓbat᷑: qꝛ ſi oppoſitũ añtis et cũ ↄte:tũc ad oppoſitũ añtis nõ ſeqͥt᷑ oppoſi tũ ↄñtis:qꝛ ſi ad oppoſitũ ↄdictoꝛiũ añtis ſeq̃ret᷑ oppoſitũ ↄñtis: tunc ↄdictoꝛie eſſent ſimul vᷣe: qꝛ dato oppoſito añtis vᷣo /tũc ex q̃ ſequit᷑ oppoſitũ ↄũtis jipᷣm ↄñs⁊ ſuũ oppoſitũ ſimul ſtabũt:qð eſt falſum. Tertia regula ꝓbat᷑: qꝛ ↄdictoꝛiũ ↄñtis re pugnat ↄñti:gͥ ⁊ añti. Quarta regła ptʒ:qꝛ ad op/ poſitũ añtis non ſeqͥt oppoſitã ↄntis:qͥ oppoſitũ añtis põt ſtare cum ↄñte. ¶ Deiñ ponitynã obie/ Fo. 62 ctionẽ 5 ſcð̃aʒ regulã q̃ ẽ hec:ponamꝰꝙ a⁊ b 5di. cãt ipᷣi frc ðo et d /dicãt h:tũc arguit᷑ ſic: ad c ſeqͥt a:gᷣ adf ſeqͥt h:⁊ ꝑ ↄñs ad d ſeqͥt b:q̃re de pᷣmo ad vltimũ ſi ad c ſequat᷑ a:ad d ſeqͥt᷑ b:qð eſt 5 ſcðᷣam regulãjq̃ dicit ꝙ ad oppoſitũ añtis nõ ſequit᷑ op/ poſitũ ↄñtis. Soluit nõ admittẽdo caſum:qꝛ due Ppões nõ pñt hfe vnã /dictoꝛã:qð tñ ſuppone/ erit Atrũ regule de foꝛ/(bat᷑ in caſu. matiõe ſylloꝝ ex ꝓpõnibꝰ de obli⸗ qs ⁊ ꝓpõnibꝰ reduplicatiuis ⁊ ꝓpõnibꝰ de termi nis inſinitẽ ſint ſufficiẽter aſſignate a phᷣo. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:qꝛ tũc arguẽdo ex obliqͥs ex vᷣo ſeqͥret᷑ falſuʒ/ſic arguẽdo:nullꝰ equus eſt aſinꝰ: cuiuſlibʒ hoiĩs eſt eda nulliꝰ hoĩs ẽ aſinꝰ. ¶ Scðo ſic: dĩ ctio reduplicatiua ẽ qͥddã ſyncathegoꝛema ſic alia ſyncathegoꝛemata:ꝗ̊ videt᷑ ꝙ poſſit addi ita bñ pᷣ/ dicato ſicut addit᷑ alteri termĩo. ¶ Tertio ſic: Re duplicatio ẽ nota cauſe inherentie pᷣdicati ad ſub/ iectũ:ſʒ talis cã q̃rit᷑ in pᷣdicato:a dictio reduplica tiua nõ pᷣt addi pᷣdicato. ¶ Quarto: Affirmatiua de pᷣdicato ĩfinito bʒ ↄcludi ĩ mõ negariuo/nõ aũt affirmatiua de pᷣ dicato finito:å nõ eodẽ mõẽ ſyl/ logiſandũ ex ꝓꝑpõnibꝰde pᷣdicato infinito ⁊ de pᷣdi cato finito.Añs ꝓbat᷑:qꝛ in ſyllo negatiuo ſyllo/ giſat᷑ ↄcło negatiua de pꝛedicato finito:⁊ ad ipam ſeꝗuit᷑ ꝓpõ negatiua de pᷣdicato infinito: igitur. ¶ Quito ſic:ſyllus ex termĩs finitis ⁊ ambabꝰ ne gatiuis nõ eſt bonꝰ:& ſyllus qͥ fit ex vna negatiua ⁊ altera affirmatiua de pᷣdicato infinito nõ erir bo nus:qꝛ pᷣmiſſe vtriuſq; ſyllog iſmi inferũt ſe adin/ uicem. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣus in textu. In qᷓſtio ne erũt tres articuli.tũ ad Pma. 6 ſ i o p ſolutiõe oᷣme ꝑ⸗ Pꝛimo ſciẽdũ tis ſupponit᷑ ᷣmo ꝙ nõ oĩno eodẽ mõ eſt ſyllogiſandũ ex obliqͥs ſic̃ ex rectis:qꝛ ex obliqͥs qñq; põt fieri bonꝰ ſyllus am⸗ babus exiſtẽtibꝰ particularibꝰ aut indefinitis:nec oꝑtet ꝙ ſit pᷣciſe idẽ ſubm in vna ⁊ pᷣdicatũ in alia: aut ꝙ ſint tres termini/ãꝝ qͥlibet ſit pᷣciſe ſubm vł pᷣdicatũ. ¶ Aduerte tñ ꝙ ex obliqͥs nõ valet ſylls gf̃a foꝛme niſi aliqͥs terminꝰ diſtribuat᷑ in pᷣmiiſis: ⁊ ſub illo termino fiat ſubſumptio in minoꝛe: ideo iſte ſyllus nõ valet cuiuſlibet hoĩs aſinꝰcurrit /bꝛu nellꝰeſt aſinꝰ:gᷓ bꝛunellcurrit:nã pᷣmiſſe pñit eẽ ve re ↄcluſione exñte falſa. Er iſto ſequit vna regula gñalis: ex oĩ ꝓpõne de termĩo diſtributo ſiue ille ſit rectꝰ ſiue obliqu/cũ vna alia in q̃ ſubſumit᷑ aliꝰ terminꝰ /ſub termĩo diſtributo eſt bonꝰ ſyllus ſiue ille terminꝰ ſit ſubm ſiue pᷣdicatũ: ſiue ꝑs ſbiecti ſt ue ꝑs pᷣdicati. Ex iſt? ðꝛ ᷣmo ꝙ nõ oꝑtet ĩ ſyllogiſ mis ex obliqs ꝙ maioꝛ vel minoꝛ extremitas vel mediũ ſit totale extremũi. totale ſubm vel totale pᷣdicatũ:nec oꝑtet ꝙ mediũ ſyllogiſticũ ſit ſubm vł pᷣdicatũ in maioꝛe:ſʒ ſufficit ꝙ ſe ten eat ex ꝑte ſub/ iecti vł pᷣdicati:nã in ʒ; ſyllo hõ oẽm equũ ẽvidẽs: bꝛunellus eſt equꝰ:g bꝛunellũ hõ eſt vidẽs:iſte ter minꝰequũ eſt mediũ ⁊ bꝛunellꝰ minoꝛ extremitas: ⁊ hoc totũ reſiduũ ẽ maioꝛ extremitas. Scðᷣo ð/ ꝙ tales ſylli qͥ ſic fiũt ex obliqs dicũt᷑ cẽ in aliq̊ mõ vlin alĩ cüra, hñt ſimilitudinẽ talis figurevł talis modi. Dicit᷑ tertio ꝙ tales ſylli ex obliqͥs nõ dicũt᷑ ꝓpꝛie ⁊ directe eẽ in aliq̃ triũ figuraꝝ capiẽ do figurã eodẽ mõ qͥ cõiter diffinit᷑: ſʒ ſolũ kehyet ue inq;tũ.ſ.pᷣmiſſe de terminis obliquis hñt reloĩ ut in pᷣmiſſas de terminis wens. 1 [,I C iöma figura maloꝛe Scdo ſciẽdũ 4 obliqʒ Smea eſt terminꝰobliquꝰ⁊ mĩoꝛe de esto/ſeaui de ob LC 7 Liber Uã̃: dũmodo obliquitas in ↄduſiõe cadat ex parte eiuſdẽ extremi ſiẽ in maioꝛe: ⁊ dũmodo obſeruet᷑ talis obliqͥtas. Et ðr notãter/ dũmodo obliqͥtas cadat ex ꝑte eiuſdẽ extremi:qꝛ ſi caderet ex ꝑte alte rius nõ oꝑteret ↄſiam vsalere:vt non ſequit cuiuſ/ libʒ hoĩs aſinꝰcurrit: ſoꝛtes eſt hõ:ꝗͥ ſoꝛtes ẽ aſini qͥ currit. Dr̃ notãter /dũmodo ſeruet᷑ talis obliqui tas:qꝛ ſi variaret᷑ nõ oꝑteret ↄñam valere: vt non ſequit᷑ cuiuſlibet hoĩs eſt aſinꝰ/ſoꝛtes ẽ hõ:ᷣ̊ ĩ ſoꝛ/ te ẽ aſinꝰ.Et hoc intelligit᷑ ꝑ iſtã regulã generalẽ: qñcũq;ʒ in maioꝛi ꝓpõne aliqͥs terminꝰfuerit diſtri butus in obliq ſiue affirmatiue ſiue negatiue de aᷣ cũq; alio termĩo rectꝰ illiꝰ oblid ðᷣꝛ:tũc qͥcqͥd affir/ mabik de obliq in maioꝛi/affirmabit᷑ de obliãᷓ llli⸗ vltimi termi.Silr ex maioꝛe de recto ⁊ minoꝛe de obliqͥ in qͥ mĩoꝛ extremitas ponit᷑ in obliqᷓ valet ſyl logiſmꝰ ad inferendũ ↄcłonẽ/jin q̃ minoꝛ extremi/ tas ponit᷑ in obliã vt bñ ſequit᷑ oĩs aſinꝰ eſt aĩal:⁊ hoĩs ẽ aſinꝰ:g hois eſt aĩal. Sʒ ex duabꝰpᷣ miſſis ĩ qͥbꝰ mediũ tenet᷑ in obliqͥ gra foꝛme nõ valet ↄña: vt nõ ſequit᷑ oẽm aſinũ videt equus: oĩs hõ videt aſinũ:q oĩs hõ ẽ equꝰ. Pꝛeter illos modos ponũt adbuc tres alij modi:qͥ̊ꝝ pꝛimꝰ ẽ:maioꝛe vłi nega/ tiua cuiꝰ mediũ eſt terminꝰ obliquꝰ ⁊ mĩoꝛe affir/ matiua in ã̃ mediũ ponit᷑ in obliq valet ↄña ad in/ ferẽdũ ↄcłonẽ de recto: vt bñ ſeqͥt nullũ hoĩem vi det aſinꝰ:⁊ oẽ riſibile videt hoĩem: g̊ nullũ riſibile eſt aſinꝰ. Scðs modꝰ:qñ matoꝛ ẽ vłis negatiua ĩ maioꝛ extremitas ponit᷑ in obliqͥᷣ:⁊ mĩoꝛ ẽ affirma tiua ĩ q̃ mĩoꝛ extremitas ponit᷑ in obliqͥ valet ↄña ad inferendũ ↄcłonẽ de recto:vt bñ ſequit᷑ nullus aſinꝰ videt hoĩem:ꝛ⁊ oẽ riſibile videt aſinꝰ:&ᷓ nullũ riſibile ẽ hõ: ſʒ ſi ambe pᷣmiſſe fuerint affirmatiue nõ valet ↄña:vt nõ ſeqͥt oĩs hõ videt aſinũ: ⁊ oẽm equũ videt hõ:;ͥ oĩs equꝰ ẽ aſinꝰ. Tertiꝰ modꝰ:qñ maioꝛ ẽ vłis affirmatiua de recto:⁊ ĩ mĩoꝛe mediũ eſt ĩ obliqͥ valet ↄña/in ã̃ maioꝛ extremitas ponit ĩ obliqͥ:vt vñ ſequit᷑ oĩs hõ ẽ aial:aſinꝰẽ hois:ᷣ aſi/ nus ẽ aialis:ſʒ ĩ mõ negatiuo nõ valet: vt nõ ſeqͥt nullũ riſibile ẽ aſinꝰ:oĩs hõ videt riſibile:;̊ nullus hõ videt aſinũ:⁊ iſta debẽt ĩtelligi de pꝛia figura: tñ iſti modi nõ ſũt ꝓpꝛie ſyllogiſtici:quia non ſer/ uantur generales cõditiones ſyllogi iß f 3 go in ſcða figura Tertio ſciendũ dbſgmins de obliq̊ in qͥbꝰ extremitates ſũt mĩ oblidͥvalet ſylls ad inferẽdũ ↄcłonẽ de recto: vt cuiuſlibʒ hoĩs eſt equꝰ:⁊ nulltꝰ aſini ẽ equꝰ:; nullꝰ aſinꝰ ẽ hõ. Scðᷣa regka:medio erñte in obliã in ambabꝰ pᷣmiſſis va/ let ↄña ad inferẽdũ ↄcluſionẽ de recto: vt bñ ſeqͥt᷑ nullꝰ aſinꝰ ẽ hoĩs:oĩs bos ẽ hoĩs:&ᷣᷓ nullꝰ bos eſt aſinꝰ. Sitr maioꝛe affirmatiua de recto ⁊ mĩoꝛe ne gatiua de obliq̊ʒ valet ſylls ad inferẽdũ ↄclłonẽ de obliꝗᷓ puata obliqͥtate ex ꝑte eiuſdẽ extremi:vt oĩſ aſinꝰeſt aĩal: ⁊ nultrꝰhoĩs ẽ aĩal:ᷓ nulliꝰhoĩs ẽ aſi nus. Scðm exẽplũ:oĩs hõ ẽ aĩal:⁊ nullꝰaſinꝰẽ aĩa lis: nullꝰ aſinꝰ eſt hoĩs. Sʒ ꝑ tertia figura po nũt᷑ alĩ regłe. Pꝛima:maioꝛe ðᷓ obliq̊ ſiue mediũ ponat᷑ i obliã ſiue maioꝛ extremitas ⁊ minoꝛe de recto valet ſylłus ad inferẽdũ ↄcłonẽ de obliq̊ᷣ:dũ mõ cadẽ obliqͥtas ſe teneat ex ꝑte eiuſdẽ extremi: vt in darapti cuiuſlibʒ hoĩs ẽ aſinꝰ: oĩs hõ ẽ aĩal: Sᷣᷓ oĩalis ẽ aſinꝰ. Itẽ qͥlibʒ aſinꝰ ẽ hoĩs/aſinꝰ ẽ rudi bilis:̊ rudibile ẽ hois. Scðᷣa regła: ex duabꝰ de obliq̊ in qͥbꝰmediũ ponit᷑ in obliq̊ nõ valet ↄña:nõ em̃ ſeqͥt cuiuſlibet hoĩs ẽ aſinꝰ/ſcuiuſlibet hoĩs eſt equꝰ:ͥ equs eſt aſinꝰ.Et ſi mĩoꝛ ſit de obli ex ꝑte ſubiecti/ſequit᷑ ↄcto de obliq̊ ponẽdo obliqͥtatẽ in I /ͥdicatoꝛvt oĩs bõ eſt alal hoĩs eſt aſinꝰꝛʒ aſſnug eſt aĩalis:ſʒ ſi obliqͥtas ſe teneat ex ꝑte pᷣdicati/ſed tur ↄcko in ã minoꝛ extremitas ponit᷑ in obliqͥ: vt oĩs hõ eſt aial:qͥlibet hõ eſt aſini: g aſini eſt iat, ,41 gg circa textũ incidit Quarto ſciẽdũ vna difficultas:ãlit ẽ ſaluabile hũc ſyllm/ micalꝰmuſicꝰcoꝛrũpet᷑ cras: micalus eſt micalꝰmuſicꝰ:& micalꝰcoꝛrũpet᷑ cras/ nõ eẽ bonũ ſyllm/ cũ videat᷑ eẽ ſyllus expoſitoꝛi./ cũ mediũ ſit terminꝰ ſingłaris ſingłariter ⁊ vniuo ce tẽtus. Rñdet᷑ ꝙ ille ſyltus nõ ẽ bonꝰ:qꝛ ↄcło pᷣt eẽ falſa pᷣmiſſis exñtibꝰ veris: vt ſi ponat᷑ ꝙ nunc micalus ſit muſicꝰ/ ⁊ cras eiꝰmuſica coꝛrũpet᷑ ⁊ nõ ipᷣe micalꝰ:tũc ↄcło erit falſa ⁊ pᷣmiſſe ve.Dr᷑ ſcðo ꝙ ad ſylim expoſitoꝛiũ nõ ſufficit mediũ eẽ termi⸗ nũ ſingularẽ ſimpkr ⁊ vniuoce tentũ: ſed reqrunt᷑ alie tres ↄditiones. Pꝛima:qꝙ ab vna pᷣmiſſaꝝ ad vnã de oĩ valeat ↄña/q̊ ibi deficit:qꝛ ad iſtã mica/ lus muſicꝰ coꝛrũpet᷑ cras/nõ ſequit᷑ iſta ot qodvᷣ ẽ m calus muſicꝰcoꝛrũpet᷑ cras.Et ſi qs dicat/ nũqᷓʒ ad ſingularẽ põt ſeqͥ illa de om̃i eiſdẽ termints: sᷣ illa ↄditio nõ valet.Añs ꝓbat:qꝛ termĩo ſingkari nõ ↄgrue p̊t addi ſignũvłe:vt nõ ↄgrue ðꝛ oĩs ſoꝛtes Rũdet᷑ ꝙ licʒ termino ſingłari ſingkarit᷑ tẽto ⁊ in/ cõplexo nõ poſſit addi ſignũ vłe:tñ bñ termino ſin gulari cõplexo cuiꝰ vna ꝑs ẽ terminꝰ cõis: vt oe ens/ qð ẽ ſoꝛtes currit. ñ iſtð ſubm ens qðẽ ſoꝛ tes ðꝛ ſupponere diſcrete:qꝛ ex mõ ſue ſᷣcatiõis re pugnat ſibi ſupponere ꝓ plibꝰ rõne illiꝰtermĩ ſoꝛ/ tes:ita ꝙ ille terminꝰens capit᷑ ſingłariter rõne de terminatiõis ſibi addite.Et ſi qͥs dicat/iſta ẽ vlig om̃e ens qð ẽ ſoꝛtes currit:igit᷑ ſubm nõ ſupponit diſcrete/ neq; ẽ terminꝰ diſcretus. Rñdef᷑ ꝙ ẽ ſim plicit᷑ ſingfarꝭ/⁊ nõvłis:niſi capiẽdo ꝓpõnẽvłkem large ꝓ om̃i ꝓpõne cui ſubo addit᷑ ſignũ vle ſiue diſtribuat ſiue nõ. Ex q̊ ſequit᷑/ꝙ ſiẽ ibi ẽ ſyllus ex poſitoꝛiꝰ/ſoꝛtes currit/ſhõ ẽ ſoꝛtes:ãᷣ hõ currit: ita ibi/oẽ ens qð ẽ ſoꝛtes curritſhõ ẽ ens að ẽ ſoꝛtes: sᷓ hõ currit.Et bec ð pmo 2rlco. Qeta ad 3 cðm. 8 ãlit argu exre Dubitat PmnO dupcsnuis. Po cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ ꝓpõ reduplicatiua eſt in ꝗᷓ ponit᷑ ſignũ reduplicatiuũ reduplicatiue tẽtũ:vt fũt iſta/intm̃/inqᷓ;tſeo qð. Supponit᷑ ſcðo ꝙ ſyl/ logiſmi reduplicatiui.i.in qͥbꝰ ponunt᷑ ꝓpõnes re duplicariue hñt fieri ꝓpꝛie in ᷣma figura ⁊ in om nibꝰmodis:dũmõ reduplicatio ſe teneat ex parte maiorꝭ extremitatʒꝭ/⁊ nõ medij nec minoꝛis extre mitatis. Exẽplũ in barbara:vt oĩs triangulꝰ habʒ tres angulos eq̃les duobꝰrectꝭ bᷣm ꝙ triangulus: iſoſceles eſt triãgulꝰ:q̊ iſoſceles hʒ tres angulos eãles duobꝰrectis inquãtũ triangulꝰ.Siłr oẽ aĩal ẽ viuẽs inãntũ alatũ /oĩs hõ eſt aĩal: oĩs hõ eſtvt uẽs inquãtũ aĩatũ. Exẽplũ in celarẽt/ nullum aĩal eſt ſenſitiuũ inquãtũ ẽ aĩatũ /oĩs hõ eſt aĩal: aͥ̊ nulł lus hõ ẽ ſenſitiuꝰ inquãtũ aĩatus.Sʒ q̃reret aliqͥũ ãre reduplicatio nõ ſe tenet ex ꝑte medij ſeu nõ ad dit᷑ medio.Rñdet᷑ ꝙ rõ eſt:qꝛ tũc nõ ↄcluderet᷑ cõ/ cło reduplicatiua cũ mediũ nõ ĩtret clonẽ. Scðo q̃re nõ addit᷑ minoꝛi extremitati. Rñdet᷑ ꝙ rõ ẽ: qꝛ reduplicatio ponit᷑ ad deſignãdũ ↄuertibilitatem termini reduplicati ad pᷣdicatũ ⁊ nõ ad ſubm: mõ minoꝛ extremitas ẽ esen Supponik tertio: ꝙ tales ſylli ꝓpꝛie nõ hñt fieri in ſcðᷣa figura:qꝛvł reduplicatio adderet᷑ medio vł extremitatibꝰ:non medio/ vt notũ ẽ:nec extremitatibꝰ/ cũ ſubijciat᷑ in pᷣmiſſis: mõ reduꝑlicatio ꝓhᷣe nõ ſe tenet ex ꝑte ſ lecti. Sʒ in tertia figura fiũt honi ſylli:dũmõ redn Pꝛioꝛum 7. ãliter arguẽdũ Dubitatur ſcðo eſt ex termĩs in/ ſinitis. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ pꝛimo ꝙ ex ter minis infinttis fiunt eodẽ mõ ſylli in oĩ figura ſiẽ ex termĩis finitis:dũmõ terminꝰ qͥ eſt finitꝰnõ mu/ tek in terminũ infinitũ /nec terminꝰinfinitus in ter minũ finitũ:vt om̃e aĩal eſt nõ albũ /oĩs hõ ẽ aĩal: ð̊ ols hõ eſt nõ albꝰ.Exẽplũ vbi oẽs termini ſunt infiniti:vt om̃e nõ albũ eſt nõ hõ /oĩs nõ lapis ẽ nõ albꝰ:å om̃is nõ lapis eſt nõ hõ. ¶ Sed qᷓreret ali/ qͥs vtrũ poſſint fieri boni ſyllogiſmi variãdo ali/ quẽ terminũ penes ſinitũ ⁊ infinitũ. Rñdet᷑ ꝑ ali/ i dicta.Pꝛimũ:in om̃i figura ex duabꝰ pᷣmiſſisvłl bus negatiuis medio variato penes fĩnitũ ⁊ inſi/ nitũ ſeqͥt ↄcło negatiua:vt nuliũ nõ album currit/ nullꝰ hõ eſt albꝰ:g nullus hõ currit. Dr̃ ſcðo ꝙ in p̃ma ⁊ ſcð̃a figurꝭ ex maioꝛi vłi negatiua ⁊ minoꝛi ꝑticulari negatiua/ſequit᷑ ↄclo ꝑticular negatiua medio variato penes finitũ ⁊ infinitũ:vt nullũ nõ albũ currit /hõ nõ ẽ albꝰ:¶̊ hõ nõ currit.Sʒ in ter/ tia ſigura medio ſic variato nihil ſequit:vt nõ ſeqᷣ/ tur/ nulla nõ ſub̃a eſt aĩal: q̃dã ſuba nõ pof&ᷓ qͥdã hõ nõ eſt aĩal:ibi ↄcluſio eſt falſa/ ⁊ pᷣmiſſe ſũt ve. Dr tertio ꝙ in pᷣma ⁊ tertia figurt medio variato penes finitũ ⁊ infinitũ ſi ambe pᷣmiſſe fuerint affir matiueſnibil ſequit᷑. Sed in ſcða figura ex amba/ bus pᷣmiſſis affirmatiuis/ſequit᷑ ↄcluſio negatiua medio variato penes finitũ ⁊ infinitũ. Exẽplũ: vt oĩs hõ ẽ aĩal/lapis eſt nõ aĩal:ͥ lapis nõ ẽ hõ. Et ſi qs dicat/iſti ſylli nõ ſũt in aliã figura cũ ſint q̃t/ tuoꝛ t᷑mini:⁊ etiã nõ inuenit᷑ rõ medij. Rñdet᷑ ꝙ ðᷣ rigoꝛe nõ ſit in aliã figura neq; mõ:ſʒ ſolũ dicunt᷑ eſſe in aliã figura: qꝛ hñt ſilitudinẽ Lui⸗ henr⸗⸗ 1 j trũ regle q̊/ Dubitatur tertio Sννετι, põnibꝰ de pᷣdicatꝭ finitis/ ad ꝓpõnes de pᷣdicatis infinitis ſint ↄuentẽter poſite ab ariſto. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ðꝛ ᷣmo:ꝙ a ꝓpõne affirmatiua ad nega/ tiuã/⁊ ecõtra variato pᷣdicato penes finitũ ⁊ infi/ nitũ ẽ bona ↄña/ſßuatis ↄditionibꝰ:vt dictũ eſt in ſcðo peri hermenias/ dũmõ totale pᷣdicatũ infini/ tet᷑. Dr ſcðo/ ꝙ due regke phi qͥbꝰdicit/ ꝙ a negati/ ua ad affirmatiuã nõ valet ↄñ̃a/ dũt intelligi qñ pᷣ dicatũ ẽ cõplexũ cuiꝰ tm̃ vna ꝑs infinitaf: vt nõ ſe qͥt lapis nõ ẽ lignũ albũ: lapis ẽ lignũ non albũ: ſed bñ ſequit᷑ h nõ eſt lignũ albũ:å hoc ẽ nõ lignũ albũ.Et ſi qͥs arguat/ nõ ſequit᷑ ſoꝛtes eſt vidẽs nõ aſinũ:¶̊ ſoꝛtes nõ eſt vidẽs aſinũ:qꝛ añs põt eẽ ve rũ ⁊ ↄis falſum:poſito caſu ꝙ ſoꝛtes videat equũ ⁊ aſinũ:⁊ tñ arguit ab affirmatiua ad negatiuã cu ius totale pᷣdicatũ nõ ẽ infinitatũ. Rñdet᷑ ꝙ tales regle ꝓoꝛie nõ tenẽt in terminis obliqͥs niſi tota/ le pdicatũ ĩfinitaret. Si qͥs etiã arguat diẽ᷑ ariſto. in textu/ ꝙ idẽ ẽ iudiciũ de rminis pᷣuatiuis ⁊ ĩfini tis:vt de nõ eãle ⁊ ineq̃le: ⁊ tñ nõ ſeqͥt h ẽ inẽle: Sᷣ nõ eſt eãle/ cũ idẽ poſſit eẽ eãle ⁊ ineq̃le: vt poſi/ to caſu/ꝙ iohes ſit eãlis petro⁊ ĩeq̃lis guillermo: tũc iſta ẽ vᷣa petrꝰeſt eãlis:⁊ iſta eſt falſa petrꝰ eſt ineãlis.Añdet᷑ ꝙ licʒ idẽ reſpectu diuerſoꝝ poſſit eẽ eãle ⁊ in eq̃lejnõ tñ reſpectu eiuſdẽ. Dr vlteriꝰ æ nõ ẽ intelligẽdũ /ꝙ in oĩbꝰ ſit idẽ iudiciũ de ter/ mis infinitis ⁊ puatiuis:ſʒ quãtũ ad aliꝗ bñ oᷣt eẽ idẽ iudiciũ. ¶ Sʒ q̃reret aliq̊s qnõ ĩtelligit᷑ dictũ ariſto. vbi dicit/q huic qð nõ eqle alidͥd ſubiacet: id ẽ ineq̃le ⁊ nõ huic qð eſt nõ eſſe eãle. Añdet᷑ ꝙ nõ deber intelligijꝙ non eãle aliqͥd ponat ſeu ſig/ nificet aliqð poſitiuũ:ſʒ ĩtelligẽdũ ẽ qðᷣĩeãle ſhücit reſpectu hui qð ẽ nõ eãle:vt iſta ↄcedit᷑ ineãle eſt non eãle. Et hec de ſ 157 rdſelo. Haena 24 rtiũ ſit: rñſalis: Regule de foꝛmatiõe Cõcluſio ſylloꝝ ex ꝓpõnibꝰ de oblids re duplicatiuis ⁊ terminis infinitis ſũt ſufficiẽter aſ/ ſignate a pho: vt ſatis ptʒ ex dictis. C Ad rõnes añ oppoſitũ ptʒ ſolutio qͥd ſit dicendu ex dictis. ¶ Finis pꝛumi libꝛ pꝛioꝝ.. Secũdus liber pꝛioꝛũ Ariſtotelis ——=Mquantis ergo fi⸗ guris et o qᷓles ⁊ qt 8 Pꝓpões s⁊ qñ /⁊ quõ fit ſyllus: amplius aũt ꝑ qᷓ ꝑſpiciendũ FNoſtruenti ⁊ deſtruen ti: ⁊ quomodo opoꝛ teat querere de pꝛo à poſito. Ste eſt ſcðᷣus liber pꝛioꝛũ/ in qã phus de⸗ terminat de ptãtibus ſylloꝝ ⁊ de pctĩs cõ tingẽtibus circa eas ⁊ de ſpẽbꝰ argumẽta tionis alijs a ſyllo.Et diuidit᷑ in tres tra/ ctatꝰ. Pꝛimꝰ tractatꝰ ↄtinet ſex capitula. In pmno determĩat de pꝛĩia ptãte ſylii/ q̃ ẽ poſſe plura ↄclu dere /oñdẽs ᷣmo qͥt modis aliqs ſylłs ðꝛ pła ↄclu dere:dicẽs pᷣmo/ ꝙ oẽs ſylłlivłes pñt pla ↄcludere ꝑ ↄuerſionẽ ſue ↄcluſiõis. Siłr ⁊ ſylłi ꝑtickares af firmatiut:qꝛ ↄcluſiões eoꝝ pñt cõuerttin termĩs: ſʒ ſyllogiſmi ꝑticulares negatiui nõ pñt plures cõ cluſiões ↄcludere ꝑ ↄuerſionẽ:qꝛ ꝑticularis nega tiua nõ põt ↄuerti in termis.Añ q̃cũq; pᷣmiſſe in/ ferũt ſuas ↄuerſas eedẽ inferũt ſuas ↄuertentes: qð declarat ꝑ iſtas lr̃as a/b/c:deinde ſubdit alios modos pła ↄcludẽdi ponẽs tres ↄclones. ¶ Pꝛi⸗ ma:oẽs ſylli vłes ᷣme figure pñt plura cõcludere in latꝰaſſumẽdo.i.ſumẽdo ſub medto. Etiã pᷣt plu ra cõcludere in poſt ſumẽdo.i.ſumẽdo ſub minoꝛi extremitate. Scðᷣa ↄcło:oẽs ſylłi vłes ſcðe figure pñt ↄcludere plures ↄclones ĩ poſt aſſumẽdo.i.ſu mẽdo ſub ſubo ↄcłonis:ſʒ nõ pñt ſyllogiſare ma/ nifeſte plures cõcluſiões ſumẽdo ſub medio:licet poſſint plures ſyllogiſare immanifeſte Vtʒ qꝛ ꝓ/ põ in ã ponit᷑ mediũ ſub qͥ ſubſumit/ nõ eſt ↄcluſa p oꝛẽ ſyllm:ideo nõ ↄcſudit᷑ manifeſte ſʒ imani/ feſte. ¶ Tertia ↄclo:nulli ſylłi pticulares pñt plu ra ↄcludere ſumẽdo ſub ſubo ↄcluſiõis:cũ ipᷣm nõ diſtribuat᷑. Omnes tñ ſyllogiſimi tertie figure tã vles qᷓ; ptickares pñt plura cõcludere ſumẽdo ſub medio:ſʒ nõ euidẽter:qꝛ nulla talis pᷣmiſſaꝝ eſt cõ cluſa vel ſyllogiſata. Subdit finałr ꝙ in tertia fi/ gura nõ pñt plura ↄcludi ſumẽdo ſub mĩoꝛi extre mitate:cũ nõ diſtribuat᷑:ſʒ ſylli cõcludẽtes ꝓpõnẽ ꝗᷓ põt cõuerti/pñt plura cõciudere ꝑ cõuerſionẽ. ¶ Eſt ergo ſic ſe habere vt vere ſint pꝛo poſitiones per q̃s ſyllogiſmus fit. ¶ Iſtð ẽ ſcðm capłm hui tractatꝰ in q phᷣs deter miat ð ſcðᷣa ptãte ſylloꝝqᷓ ẽ ex falſis poſſe ſeqͥ vex Et diuidit᷑ in tres ptes. In pꝛia docet ſpd giſare veꝝ ex falſis ĩ pꝛia figura:ponẽs tresↄcłões es ĩ/ tẽdit ꝓbare in tʒ caplo. ¶ Pꝛima:nõ ↄtingit ſyllo giſare falſuʒ ex verl. ¶ Scða:ↄtĩgit ſyllogiſareve rũ ex falſis. ¶ Tertia:nõ ↄtingit ſyllogiſare veꝝ ex falſis ꝓpt᷑ qͥd:ſʒ ſolũ qꝛ eſt.Pꝛmã ↄcłonẽ/ ꝓbat ſic:qꝛ ſi añs ẽ neceſſe ẽ ↄns eẽ:⁊ ex oppoſtto ↄñtis 3 Fo. 63 C — Liber neceſſario ſeq᷑ oppoſitã añtis: ſi añs ſit veyoñs erit veꝝ/ aut idẽ accidit ſil cẽ aut nõ eẽ/ qð ẽ ĩpoſſi bile:ſi em̃ a.i.añs poneret veꝝ ⁊ b.i.ↄñs falſuʒ/ad a ſeq̃ret᷑ bſeẽ ⁊ b nõ et᷑:⁊ cũ ad b nõ.eẽ ſeq̃t nõ a eẽ᷑/ etiã ad a/eẽ ſeqret᷑ nõ et᷑. ¶ Deiñ remouet vnũ du biũ cũ em̃ ꝓ añte poſuit a/aliqͥs poſſʒ credere ꝙ ꝑ a/intelligeret tm̃vnã hmiſſam:iʒ; remouet:dicẽs ꝙ nõ:qꝛ ex vno nibil ſeqt ſvllogiſtice. Scðam ↄcło/ nẽ ꝓbat inductiue ĩ oĩ figura ponẽs ã̃ttuoꝛ cõclu ſibes. ¶ Pꝛia ẽ:in modis vłibꝰex ambabꝰ pᷣmiſſis in voto falſis/ põt ſeqʒ ↄcko va:et etiã ex ambabꝰ in ꝑte falſis. Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat ſic/ ſyllogiſando in bar bara:oĩs lapis ẽ aĩal /oĩs hõ ẽ lapis:&ᷓ oĩs hõ eſt aĩal. ¶ Scða ↄcło: in modis vłibꝰ pᷣme figure ex maioꝛe in toto falſa/⁊ minoꝛe vᷣa nunqᷓ ſeqͥt ↄcło vᷣa:ſʒ bñ ex maioꝛe in ꝑte falſa⁊ minoꝛeðᷣa ſequit fena vᷣa. Df̃ aũt ꝓpõ in toto falſa q̃ ꝓ ãͤlibʒ ſuppo ito iecti ẽ falſa: ⁊ eiꝰ 2 ria ẽ vᷣa: vt iſta oĩs lapis ẽ aĩal.Sʒ illa ðꝛ in ꝑte falſa q̃ rõne aliqꝝ ſuppoſito rũ ẽ falia:nõ tñ rõne oĩm:vt oẽ albũ e aĩal. ¶ Ter tia ↄcko:maioꝛe vᷣa ⁊ minoꝛe in toto falſa:aut etiã in ꝑte falſa/ ſeqt᷑ ↄclo vᷣa. Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat capiẽdo ſpẽs diſꝑatas:ſic arguẽdo/ oĩs equꝰ ẽ aĩal/oĩs hõ c equꝰ: oĩs hõ ẽ aial:ſʒ ĩ modis negatiuis dñt ſu mi due ſpẽs nõ ſbalterne ⁊ genꝰ extraneũ illaꝝ:vt muſica medicina ⁊ aĩal. Scðᷣaʒ ꝑtt᷑ ꝓbat ſic arguẽ do:oĩs hõ ẽ aĩal /oẽ greſſibile ẽ hõ: aᷣ oẽ greſſibile eſt aĩal. ¶ Quarta cõcko:in modis ꝑticularibꝰpõt ſed veꝝ ex ambabꝰ falſis ſiue in toto ſiue in ꝑte: et ex altera ðᷣa ⁊ altera falſa: ſiue in toto ſiue in ꝑte. ꝓ bat inductiue foꝛmãdo ſyllos in modis ꝑticłaribꝰ ¶ Cõſeãnter ꝓbat dictã ↄcłonẽ in modis ſcxe;/ gure ponẽdo hãc regulã:in oĩb⸗ modis ſcðe figu/ re põt ſyllogiſari veꝝ ex falſis tã ex ambabꝰĩ toto falſis qᷓ in ꝑte falſis: et ex vna vᷣa ⁊ altera falſa:ſi/ ue ĩ toto ſiue ĩ ꝑte q̃cũq; fuerit illa/ſiue maioꝛ ſiue minoꝛ.Et ꝓbat inductiue ĩ modis ꝑtici laribꝰ.Cõ ſeãnter ꝓbat pᷣdictã ↄclonẽ in modis tertie figure Et ponit hãc cõcłonẽ:in oĩbꝰ modis tertie figure võöt ſyllogiſari veꝝ ex falſis ſiue ambe pᷣmiſſe ſint falſe/ſiue in toto ſiue ĩ ꝑte:ſiue vna ſit vᷣa ⁊ altera falſa.Ex q̊ infert duo coꝛrelaria. Pꝛimũ:ſi ↄcłlo ſit falſa neceſſe ẽ ambas vel alterã pᷣmiſſaꝝ ẽ falſam: qꝛ falſuʒ nõ ſeqͥt᷑ ex veris. Scðm coꝛrelariũ: qñ cõ cluſio ẽ vᷣa nõ eſt neceſſe vtrãq; pᷣmiſſaꝝ vel alterã xẽ verã:qꝛ veyꝝ põt ſeqͥ ex vᷣo ⁊ er falſo. Cõſeq̃nter ꝓbat tertiã ↄclonẽ pᷣncipalẽ.ſ.ꝙ ex falſo non ſeãt veꝝ ꝓpt᷑ qͥd ⁊ vlr:qꝛ tũc ad idẽ ven affirmatum et negatũ aut ad duo /dictoꝛia ſeqͥret᷑ idẽ:⁊ per ↄñs vnũ dictoꝛioꝝ ſeq̃ret᷑ ad reliquũ:ↄñe eſt ĩpoſſibi le:igit᷑ ⁊ añs.Et ↄnia declarat᷑: qꝛ ad añs eẽveꝝ ſe quit᷑ ↄñs eſſe veꝝ:ſʒ ſi falſum inferretveꝝ ꝓpt᷑ qͥd: tũc ad idẽ añs nõ eſſe verũ/ ſequeret᷑ idẽ ↄũs eẽ ve rũ:; ad duo /dictoꝛia ſeq̃ret᷑ idẽ.ↄña ptʒ:qꝛ ſi ad A eſſe albũ/ſequat᷑ b eſſe nigrũ/⁊ idem ſequat᷑ ad a nõ eſſe albũ:tũc ex oppoſito ↄñtis pᷣme ↄñe/ſeqͥt oppoſitũ añtis:vt ſi ſeqͥt a eſt albũ: ¶̊ b eſt nigrũ: etiã ſeqͥt h nõ ẽ nigrũ:;ᷣ a nõ ẽ albũ.Eỹt vltra a nõ ẽ albũ:qͥ b eſt nigrũ:ʒ idẽ ſeq̃ret᷑ ad duo /dictoꝛia. ¶ Cixculo autem et ex ſe. ¶ Iſtud eſt tertiũ capłm/ in qᷓ phus determĩat de tertia ptãte ſylłoꝝ q̃ eſt poſſe circularit᷑ ſyllogiſa/ re. Vñ ſyllogiſare circłariter eſt ex ↄcluſiõe pᷣoꝛis ſylłi cũ ↄuertẽte alteriꝰpᷣmiſſe ĩferre alterã pᷣmiſſã. Et dat exẽplũ in barbara/ vt facto iſto ſyllo: oẽ b eſt a/om̃e c eſt b: 6̊ᷓ oẽ ceſt a:ſic ſyllogiſat᷑ circłari/ ter/ om̃e c eſt a/⁊ om̃e b eſt c:ꝗᷓ om̃e b eſt a:ibi ex cõ cluſiõe pꝛioꝛis ſylli cũ ↄuertẽte minous infert᷑ ma ioꝛ.Et ſubdit ꝙ ſyllus circularis /debet fieri ex ter II minis cõuertibilibꝰ ſi debeat,pꝓcedere ex veris.Et pꝛĩo docet ſyllogiſare circulariter in ̃ma ſigura: dicẽs/ ꝙ ex cõckłone de barbara cũ cõuertẽte mino ris infert᷑ maioꝛ.Et ſitr ex eadẽ ↄclone cũ cõuertẽ te maioꝛis infert᷑ minoꝛ:vt ptʒ faciẽdo ſyllm ĩ bar bara.Sʒ ad ſyllogiſandũ in celarẽt/ dicit ꝙ maioꝛ de celarẽt ſyllogiſat᷑ circłariter ex cõckone ⁊ ↄuer/ tẽte mĩoꝛis: ſʒ minoꝛ nõ põt ſyllogiſari circularit᷑: qꝛ tũc argueret᷑ ex puris negatiuis: niſi matoꝛ de celarẽt cõuertat᷑ in vłem affirmatiuã de ſubo infi/ nito:vt iſta nullũ aĩal rõnale eſt lapis/in iſtã: oĩs nõlapis eſt aĩal rõnale.Deinde docet ſyllogiſare circularit in modis ꝑticularibꝰ: dicẽs /ꝙ in ipis pᷣ/ miſſa vlis nõ põt ſyllogiſari circularit:qꝛ ꝓpõvlis nõ cõcludit᷑ niſi ex ambabꝰ vlibꝰ:ettã ex puris ꝑti/ cularibꝰ nihil ſeqt ſnogiſice Deiñ docet ſyllo/ giſare circuiarit᷑ in ſcða ſigura ponẽs ãttuoꝛ ↄclu ſiões.Pꝛia:i ſcða figura nõ põt ſyllogiſari circka/ riter vns affirmatiua:nec etiã ꝑticularꝭ affirmati⸗ ua:qꝛ tũc argueret᷑ ex puris negatiuts. Scða cõcluſio:in modis ſcde figure negatiua ẽ circulari ter ſyllogiſabilis. Qð ꝓbat in cameſtres faciẽ᷑do ſylłm /ex cuiꝰ cõclone cũ cõuertente maioꝛis infert᷑ minoꝛ:⁊ eodẽ mõ ꝓbat in ceſare. ¶ Tertia cõclo: in ſyllis ꝑticularibꝰ/ vns nõ põt ſyllogiſari circula riter:qꝛ tũc fleret ſyllus ex puris particularibus. ¶ Quarta cõcluſio:in ſyllis ꝑticularibꝰ ꝑticularis negatiua/ bñ põt ſyllogiſari circularit: ſa; nõ ꝑticu/ laris affirmatiua. ¶ Finaliter docet ſyllogiſare in tertia figura:ponẽs tres ↄcluſiões.Pꝛia eſt/ĩ mo dis vlibus tertie figure:vłis nõ põt ſyllogiſari cir culariter:qꝛ cõcluſio ſꝑ eſt ꝑticularis in tertia figu ra. ¶ Scð̃a ↄcluſio:in modis ꝑticularib? affirma/ tiuis/ꝑticularꝭ põt ſyllogiſari circlarit. ¶ Tertla ↄcko:in modis ꝑticularib⸗ negatiuis: negatiua oᷣt fyllogiſari ſi ſit ꝑticulat/ſʒ nõ affirmatiua. Deiſi infert q̃dã coꝛrelaria.Pꝛimũ:ęæ pᷣmiſſe pᷣme figure ſyllogiſant᷑ circulariter ꝑ tertiã ⁊ ᷣmã figuras/ pu ta pᷣmiſſa negatiua ꝑ ᷣmã/⁊ affirmatiua ꝑ tertiã in modis negatiuis:in affirmatiuis ꝑ uᷣmã figuram. Scðm:i ſcða figura qñ ſylłs ẽvlis oñſio pᷣmiſſe ſit ꝑ tres figuras.Si ꝑpticularis ꝑ pᷣmã ⁊ ſcðᷣam figu⸗ ras. Tertiũ:oĩs on ſio pᷣmiſſarũ tertie figure fitꝑ tertiã ſigurã. Quartũ:in ſcðaz tertia figurꝭnõ fiũt fylli circulares ꝑfecti:qꝛ nõ infert᷑ altera pᷣmiſſa in ꝓpꝛia foꝛma ſed eius cõuertens.— Q it Dtrũ tres pᷣme ptãtes ſylloꝝ ſint Auer a phᷣo ſufficienter aſſignate. Et ar/ guit᷑ pꝛĩo pᷣmã:qꝛ idẽ ſylls nõ põt inferre plures cõcluſiões:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ cõcluſio ẽ effect⸗ pᷣmiſ ſaꝝ:̊ eedẽ pᷣmiſſe nõ inferũt plures cõcluſiões:qꝛ vniecauſe ẽ tmñ vn' effectꝰ. ¶ Scðo ſic:nullꝰ bonꝰ ſylks ꝓcedit ex falſis:ᷣ ſcða ptãs male aſſignatur. Añs ptʒ:qꝛ nec ſylls demõſtratiuꝰ nec dialecticꝰ: igit nullꝰ ſylts ꝓcedit ex falſis. ¶ Tertio ſic: ex falſo nõ põt ſeqͥ veꝝ:& nullꝰ ſyllʒ ↄcludit ↄcluſio nẽ verã ex pᷣmiſſis falſis. Aſis ptʒ:qꝛ ens ⁊veꝝ cõ uertũt᷑ ⁊ nõ ens ⁊ falſum:mõ nõ ens nõ ẽ cã entis s falſuʒ nõ eſt cãveri. C¶ Quarto ſic:ſi ĩ bona ↄña ex falſo ſeãreł᷑ veꝝ:hec ↄña eẽt bona ſᷣ nõẽ veꝝ:a hoc nõ eſt falſum: ſʒ hoc eſt incõueniẽs: igit᷑. ↄna ptʒ:qꝛ ſi ex falſo ſeãret᷑ veꝝ:&ᷓ ad deſtructionẽ vert ſeq̃ret᷑ deſtructio falſi/cũ ad deſtructionẽ ↄſitis ſe q̃t᷑ deſtructio añtis:⁊ ꝑ ↄñs ſi veꝝ ſit ↄñs ad fal/ ſum /ſequit᷑ hoc nõ eſſe veꝝ. ¶ Quinto ſic:ſylls cir cularis nõ eſt bona ↄña ⁊ foꝛmalis:igit᷑. Ans ꝑtʒ: ꝗꝛ nõ hʒ ſeri niſi in termĩs ↄuertibilibꝰ:etiã ſyllus circularꝭ petit bncipis nõ eſt bonꝰ nec vtilis de⸗ mõſtratoꝛi nec dialectico. ¶ In oppoſitũ ł phus Pꝛioꝛum A in textu. Zn ãgiõe erũt tres artichl. tũ ad ᷣmũ. 1[&I p declaratiõe pꝛi- Pꝛimo ſciẽdũ a. ptãtis ſupponit᷑ ᷣmo /ꝙ ptãs ſyllogiſmi eſt q̃dã ꝓpꝛietas attribu/ ta ſyllogiſmo ad vᷣitatis euidentiã ⁊ falſitatis oñ- foe.2r ſũt ſex: q̃ꝝ ᷣma eſt poſſe pla ↄcludere/q̃ põt fieri tribus modis.ſ.ꝑ cõuerſionẽ cõcluſionis aut ſumẽdo ſubalternã eiꝰ.Scðᷣo põt fieri ſʒ ſumẽ do in latus: ⁊ hoc fit capiẽdo ſub medio diſtribu/ to plures minoꝛes extremitates. Tertio/in poſt ſumendo videlʒ qñ ſub minoꝛi extremitate diſtri/ buta aliqd ſubſumit᷑. Añ ſub minou extremitate põt ſubſumi dupkr.ſ.in cõcluſiõe ⁊ in minoꝛi ohs ne. Añ ſi ſubſumat᷑ in cõcluſiõe erit vnꝰ⁊ idẽ᷑ ſylłs/ capiẽdo ſyllm ꝓ pᷣmiſſis:ſʒ ſi ſubſumat᷑ in minoꝛi: tũc nõ erit vnꝰſyllus/niſi capiẽdo ſylm ꝓ ꝑte ᷣn/ cipali.ſ.ꝓ maioꝛi. Scðo ſupponit᷑ ꝙ oĩs ſylłs põt plura cõcludere ꝑ cõuerſionẽ cuiꝰ ↄcluſio põt con uerti:ſicut eſtvłis ſiue affirmatiua ſiue negatiua:⁊ ꝑticularis affirmatiua.t ſic oĩs ſylls ↄcludẽs ali quã illaꝝ põt plura ↄcludere ꝑ ↄuerſionẽ. Tertio ſupponit᷑ ꝙ due ſũt regule ↄñaꝑ in ͥbꝰ fundat᷑ iſta ptãs. Pꝛima:qͥcqͥd ſequit᷑ ad ↄſis bone ↄñe ſequit᷑ ad eiꝰ bis. Sceedcqd pᷣdicat᷑ de ſubiecto diſtri/ buto:etiã pꝛedicat᷑ de qlibet cõtento ſub eo.Ex oĩ bus iſtis:ptʒ qͥ ſunt ſylłi qͥ pñt plura cõcludere ſub medto/ cũ mediũ in altera pᷣmiſſaꝝ ſꝑ diſtribuat᷑: ⁊ ſᷣ debet intelligi/ ſiue euidẽter ſiue ineuidẽter. Sʒ oẽs ſyllogiſmi qͥꝝ minoꝛ extremitas diſtribuitur/ pñit plura ↄcludere ſubſumẽdo ſub ea: ⁊ oẽs ſylli qͥn cõcluſio põt cõuerti pñt plura eudele 3.: 1 7 G circa pꝛimã ptãt cðo ſciendũ incidũt due difficul/ tates:ãꝝ pᷣma eſt/vtrũ vnꝰ ⁊ idẽ ſyllus poſſit plu ra ↄcludere ĩmediate. Ad quã ðꝛ bꝛeuit᷑/ꝙ capiẽ/ do ſyllogiſmũ ꝓ omiſſis tm̃:idẽ ſyllus põt ᷣmo ⁊ imediate ↄcludere plures ↄcluſiões:ſic̃ pᷣmiſſe ſyl/ logiſmi facti in barbara ĩmediate inferũt vlem af/ firmatiuã:etiã pñt ĩmediate in ferre cõcłonẽ ꝑticu larẽ affirmatiuã:qꝛ minoꝛis virtutis eſt inferre ꝑti cularẽ qᷓ; vlem. Etiã ſi minoꝛ de barbara eẽt ꝑticu lar ĩmediate ĩferret ꝑticlarẽ:ę a foꝛtioꝛi ſi ſit vlis: ⁊ ſilr dicat᷑ de alijs ſyllis: q̊ꝝ ↄcluſio ẽ vlis /vel q̊ꝝ cõcluſio põt cõuerti/vel ſub qͥrũ minoꝛi extremita te põt aliq ſubſumi.Scða difficultas/an ſylls cõ/ cludens plures cõcluſiões ſit vnꝰ ⁊ idẽ ſylls. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe/ſupponit᷑ ꝙ ſylłus capit᷑ dupłr. Ano mõpꝓ aggregato ex pᷣmiſſis ⁊ ↄcluſiõe ſimul. Alio mõ ꝓ pᷣ miſſis tm̃. Hoc ſuppoſito ðꝛ pᷣmo/ ꝙ idem ſyllus põt inferre plures cõcluſiões ſi capiat᷑ pꝛo pᷣmiſſis tm̃: qꝛ pᷣmiſſe inferentes vłem pñt inferre pticularẽ. Df ſcðo/ꝙ ſumẽdo ſyllm ꝓ pᷣmiſſis ⁊ cõ ckone ſimk: tũc nullꝰ ſyllogiſmꝰ põt inferre plures cõcluſiões:qꝛ vel hʒ eſſet ꝑ ↄuerſionẽ vel in latꝰ vel in poſt ſumẽdo:ſʒ nullũ iſtoꝝ pᷣt dici:qꝛ tũc nõ ma net idẽ ſyllogiſmꝰcũ cõcluſio ſꝑ variet᷑. Dr̃ ſcðo/ꝙ ſyllus ↄcludẽs plures ↄcluſiões ſumẽdo ſub me/ dio plures mĩoꝛes extremitates vel ſub minoꝛi ex tremitate ſumẽdo/etiã alias mĩoꝛes extremitates nõ eſt ſyllus ſimplr vnꝰ ſʒ plures: põt tñ dici vnꝰ ſᷣm qͥd ⁊ gr̃a ꝑtis:qꝛ tales plures ↄcluſiões cõclu/ dunt᷑ ꝑ vnã maioꝛẽ. Qñ autẽ dicit phᷣs vnũ ſyllm poſſe plura ↄcludere/ capit ſylim ꝓ pᷣmiſſis ⁊ nõ ꝓ aggregato ex pᷣmiſſis ⁊ cõcluſiõe ſimul Et aduer te ꝙ huiꝰptãtis due ſũt vtilitates. Pꝛima: eſt ſcire multas cõcluſiões ꝑ eaſdẽ pᷣmiſſas. Scð̃a: eſt ad ſciẽdũ aliquã ↄñam inferentẽ aliquã ↄcluſiont᷑ in ęuidẽter eẽ bonã:nã ſi aliã pᷣmiſſe inferrẽt aliquã ↄ cluſionẽ ineuidẽter/q ſequeret᷑ ad cõcluſionẽ pᷣo ris ſyllogiſmi:tũc pᷣma ↄña ꝓbat᷑ eſſe bonaꝑ ſecũ dã in virtute huiꝰ poteſtatis. Hrecldit gt 7 pg hic incidit talis Tertio ſciendũ diffickcas/vtx illa regula in ꝗ fũdat᷑ iſta ptãs.ſ.qͥcqͥd ſeqͥt ad ↄñs bo ne ↄñe/ſeqͤt᷑ ad eiꝰañs ſit bona. ¶ Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ bñ ſequit᷑ hõ eſt:& aĩal eſt. Et vltra/aĩal eſt: FLewenin tñ nõ ſequit᷑ /hõ eſt: ͥ genꝰ eſt: alidd equit᷑ ad ↄñs alicui bone ↄñe qð nõ ſequit᷑ ad eiꝰ añs. Rñdet᷑ ꝙ iſta ↄña nõvalet /aĩal eſt:g genꝰeſt Nã põt eſſe aĩal:dato ꝙ nõ denoĩet᷑ genꝰ:⁊ ad h̊ q genꝰ ſit: nã ad tʒ ꝙ denoĩet᷑ genꝰ redrit᷑ ꝙ ↄcipiał vt vnõ ĩ mult? ⁊ de multʒ. Et ſi dicat᷑/ĩpoſſibile eſt ita eſſe ſic ꝑ añs hᷣcat᷑/qͥn ita ſit ſicut ꝑ ↄñs ſᷣcat᷑: qꝛ ſi aĩal eſt/ genꝰ eſt/ cũ anĩal ſit genꝰ: etiãſi aliqͥd qð natũ eſt pᷣdicari de pluribus dꝛſitibꝰſpẽ eſt:qͥ genꝰ eſt. Rñdet᷑ ꝙ diffinitio bone ↄñe dʒ ĩtelligiĩ ſenſu diuiſo:⁊ non in ſenſu cõpoſito. ¶ Scðo ſic argui/ tur:nã bñ ſequit᷑:q̃drupedale eſt:& bipedale eſt:et vltraſbipedale eſt:g pedale ẽ ſua medietas:cũ añs ſit veꝝ ⁊ ↄns falſum. Rñdet᷑ ꝙ ly ſua põt eẽ relati uũ de bipedale:⁊ tũc bñ ſequit᷑:qꝛ tũc ſenſus eſt:qᷓ drupedale ẽ:ᷣ pedale ẽ medietas ð bipedale. Alio mõ pᷣt eſſe relatiuũ ð ã̃drupedale:⁊ ſic nõ bñ ſeqͥt᷑: qꝛ tũc ſenſus eſt:pedale ẽ medietas 4 eapediche [5ᷣ,J17 P declarattõe ſcðe Quarto ſciẽdiũ a*ενανννεεe duplr falſa.ſ. ĩ toto⁊ in ꝑte. Añ illa ꝓpõ ðꝛ ĩ toto falſa:cuiꝰpᷣdicatũ ñ ↄuenit alicui ↄtẽto ſ ſubo.Et illa ðꝛ in pte falſa ⁊ iĩ ptevᷣa:cuiꝰpᷣ dicatũ ↄuenit ali cuiↄtẽto ſᷣ ſubo /⁊ alicui nõ:⁊ h̊ ĩ affirmatĩs.Eẽx q̃ ſeqͥt ꝙ ꝓpõ nõ ðꝛ ĩ ꝑte dᷣa ⁊ ĩ ꝑte falſa:eo ꝙ ſił ⁊ ſe mel ſit wᷣa ⁊ falſa:ſʒ 2 dalcaus alicui ↄtẽto ſᷣ ſubo ↄuenit ⁊ alicui nõ. Sʒ dubitaret aliqͥs/ vtnvna et eadẽ ꝓpõ ſine eqͥuocatiõe poſſit ſił eẽ vᷣa et falſa. Et arguik ꝙ ſic:poſito celuf ſoꝛtes dicat iſtã ſpõ nẽ plato dic᷑ falſuʒ:⁊ plato iſtã ſoꝛtes dit᷑ falſuʒ/et nihil alið dicãt. Tũc argf ſic/ ſupponẽdo ꝙ ſi ſoꝛ/ tes dicat veꝝ etiã ⁊ plato:⁊ eã cũ oĩno dicãt ſiles ꝓpões.Tũc argf̃:vł ſoꝛtes diẽ veꝝ vł falſuʒ:ſi ve rũ:g plato diẽ alſuec dicat ꝙ ſoꝛtes diẽ falſuʒ. Et ſi plato dicat falſuʒ:etiã ſoꝛtes dic̃ falſuʒ/cũ di/ cãt oino ſiles ꝓpõnes. In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ tũc due Zdictoꝛie eent ſił ðᷣe et ſił falſe: qꝛ bñ ſeqͥt᷑: illa ꝓpõ q̃ ẽ ſił vᷣa ⁊ falſa ẽ vᷣa:ę ſua 5ↄdictoꝛia t᷑ falſa. Etiã bñ ſeqͥt ẽ falſa:̊ ſua Zdictoꝛia ẽ pᷣa:⁊ ꝑ ↄñs due Zdictoꝛie erũt ſił vᷣe vł falſe. Pꝛo ſolutiõe ſup ponit᷑ ꝙ ad oẽm ꝓpõeʒ aſſerentẽ ſe eẽ falſam/ ſeaͤt ꝙ ipᷣa ẽ falſa.¶ Supponit᷑ ſcdᷣo/ ꝙ aliã̃ ꝓpõ aſſerit ſe eẽ falſaʒ duptr. Anoo ex directo/ſit᷑ ꝓpõ bñs re flexiõeʒ ſupᷣ ſeipᷣaʒ:vt iſta oĩs ꝓpõ ẽ ꝑticlart. Alioꝰ ex idirecto.ſ.mediãte alia ꝓpõe:⁊ ſic ẽ ĩ ꝓpoſito. Añ ꝓpõ quã diẽ ſoꝛtes /puta ꝙ plato diẽ᷑ falſum: nõ aſſerit ſe ex directo eẽ falſam:ſʒ h̊ qð aſſerit pla tonẽ dicere falſuʒ/d tñ dicit iſtã ꝓpõnẽ ſoꝛtes diẽ falſum.Ex iſtꝭ põt poni iſta ↄcko/ꝙ nulla eadẽ ꝓ/ põ ſine eqͥuocatiõe ẽ ſił vera ⁊ falſa. Et ſi qͥ̊s dicat iſta ꝓpõ/ nõ hõ ẽ aial eſt ſił ᷣa ⁊ falſa:qꝛ hʒ ſenſuʒ ſilveꝝ ⁊ falſuʒ/cũ vnsſenſus ſit/ aliqd ½ nõ eſt hõ eſt aial:aliꝰ eſt/nullꝰhõ eſt aial. Rñdet᷑ ꝙ bᷣ eſt hᷣm eqͥuocationẽ de ly nõ /q̃ pᷣt eẽ negatio negãs ⁊ ne gatio infinitãs.æt dico ꝙ non eſt eadẽ ꝓpõ q̃ſm vnũ ſenſum eſt vera/ 2 ſᷣm aliũ falſa:ſʒ eſt ꝓpõ plu res.Et hec de oͤmo articko. Mtũ 2dlem. dn i 718 At s circłarè iſit ubitat Pꝛio Bene poſſibil. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ pꝛĩo:ꝙ ſylts circularis eſt ſylls ꝓcedẽs exↄcłone pᷣoꝛis ſyiłi cũ ↄuertẽte alte riꝰpᷣmiſſe ad ĩferẽdũ alterã pᷣmiſſaʒ:vt ptʒſatl ĩ tex tu Peyepla Suppäff ſcðo ꝙ ĩ ↄuertẽdo pᷣmiſſaʒ ĩ ſyllo curcfari pᷣmiſſa q̃ ↄuertitur ſꝑ dʒ ↄuerti ſim/ ² Fo. 64. c Liber plielt ſiue fueritvlis affirmatiua ſiue negatiua ſiue ꝑticularis.Añ ſecũdus ꝓceſſus ðꝛ circularis in oꝛ dine ad pꝛimũ pꝛoceſſum:ita ꝙ ſ yllogiſmus circu laris de pᷣcato materiaui pᷣcat pumũ ꝓceſſum:ſʒ de ßᷣcato foꝛmali hᷣcat ſcm ꝓceſſũ. ¶ Ex hᷣ ſeqͥtur /q ſyltus circularis põt dici ſyltus ex h potheſi: qꝛ p ſupponit vnũ pꝓceſſũ.Et ſic ptʒ/ꝙĩ qͥlibet ſylło cir cuiari ſũt duo ꝓceſſus. Pꝛimꝰ:qu’ arguit᷑ a pᷣmil/ ſis diſpoſitꝭ in mõ ⁊ figura. Scð: ſʒ:in aᷓ arguit᷑ a ↄclone ſylli pᷣus facti cũ cõuertẽte teri pᷣmiſſe ad inferẽdũ aliã pᷣmiſſaʒ ſiue maioꝛc iiue minoꝛẽ/ dũmõ recte ſyllogiſari poſſit in tali mõvel in alio. Supponit tertio:ꝙ ſyllus circularꝭ ſi debeat ali/ qͥd oñdere ⁊ ꝓcedere ex verꝭ nõ põt fieri niſi ex ter minis ↄuertibilibꝰ:qꝛ dʒ fieri ꝑ ↄuerſionẽ vłis ſim plicit/ q ſolũ ↄuertit᷑ ſimplr ĩ termĩs cõuertibilibꝰ: nã vt ðꝛin textu/ſi ſyllus circularʒ fieret in termĩis nõ ↄuertibilibꝰ/oꝑteret ꝓcedere ex altera ꝓpõneiĩ demõſtrabili:qꝛ talis ꝓpõ eſſet falſa:falſuʒ aũt nõ põt demõſtrari MRis ſuppoſitꝭ ðꝛ ᷣmo /ꝗq ſyllogi/ fare circularit᷑ eſt poſſibile/cũ idẽ poſſit eſſe notiꝰ⁊ innotiꝰreſpectu diuerſoꝝ.Dicit᷑ ſcðᷣo/ꝙ ſyllus cir cularꝭ ãntũ ad oẽs ꝓceſſus ſuos ſimł nõ ẽ ſylkus: ſed ãntũ ad vnũ pceſſum eſt vñ bonus ſylkus. fle 1 vtrũ ex veris poſſi Dubitat ſcðO iiun e videk ſic:qꝛ ex illo ꝗð eſt vel põt eẽ verũ põt ſeqͥ falſũ: Fex vᷣo põt ſeq falſũ. Pꝛo ſokone ſupponit/ ꝙ iſta eſt vera/ ex vᷣo põt ſeᷓ falſũ: qꝛ de rigoꝛe ipᷣa eſt di/ uiſa. Et ly vᷣo ampliat᷑ ad illud að eſt veĩ põt eſſe verũ.Si aũt capiat᷑ in ſenſu cõpoſito eſſet falſa/cũ ſenſus ſit:talis ꝓpõ ẽ poſſibilis ex vero ſeqͥt᷑ falſũ: ⁊'aſt incõueniẽs:iõ iſta eſt ĩpoſſibilis ex vero ſe/ quit᷑ falſũ:qꝛ ſi añs eſtverũ:ita eſt ſic ꝑ ihm pᷣcat᷑:⁊ ſiↄñs eſt falſũ:nõ ita eſt ſiẽ ꝑ ipᷣm ſᷣcat᷑:¶̊ poſſibile erit ita eſſe ſiẽ ſcat᷑ ꝑ añs dũ nõ erit ita ſicutꝑↄñs bᷣcat᷑.Sʒ arguit᷑ ꝙ ex vero ſeãtur falſũ:qꝛ bñ ſeqt/ deꝰeſt vel tu es aſinꝰ:⁊ nullꝰ deꝰ eſt:g̊ tu es aſin?:⁊ tñ ↄñs ẽ falſũ ⁊ añs verũ cũ ſit vna diſiũctiua vᷣa Et ꝙ bñ ſeq ptʒ:qꝛ arguit᷑ a tota diſiũctiua cũ de ſtructiõevniꝰꝑtꝭ ad poſitionẽ alteriꝰ. Añdet᷑/ꝙ ta le añs põt eẽ vna diſiũctiua/⁊ ſic añs eſt veꝝ:ſʒ nõ ſeqͥtur:vel põt eẽ vna copulatiuaſet ſic bñ ſeaͤtur: ſʒ ſiẽ añs eſt falſum/ita et ↄñs:ſiẽ ſi diceret᷑ de eſt ⁊ tua poſitio ẽ falſa:; tua poſitio ẽ falſa. Dicit᷑ cõ cedẽdo ↄñam:ſʒ ſic ↄñs eſt falſũ ita ⁊ añs. Itẽ bñ ſeqͥtur:nõ ſi hõ eſt aial hõ eſt aſinꝰ:⁊ tñ añs ẽ verũ ⁊ ↄñs falſum.Et ꝙ ↄña ſit bona ptʒ:qꝛ ſua ↄdicto ria ẽ mala ↄña. Añdet᷑ /ꝙ talis ꝓpõ bñ eſt vera/ſʒ nõ eſt ↄña/ vt ſuꝑius viſũ ẽ. Itẽ bñ ſeqͥtur hec ↄña eſt bona:ᷣ ex vero ſeqͥtur falſum/ demõſtrãdo ꝑ ly hec ipſammet ↄñam:⁊ tñ añs ẽ verũ:qꝛ pᷣciſe ſᷣcat illã ↄnam eſſe bonã /⁊ ita eſt:qð ꝓbo:qꝛ ſi dicas iſta ↄña nõvalet:ꝗ ĩpoſſibile eſt eã valere:& ans di ete ↄñe eſt impoſſibile/ cũ ſᷣcet illã valere.t vltra añs eſt ĩpoſſibile:ꝗ ↄña eſt bona cũ ad ĩpoſſibile ſe quat᷑ qͥdlibet. Rñdet᷑ /ꝙ illa ↄña eſt bona:ſʒ negat᷑ ꝙ añs ſit verũ: ⁊ ad ꝓbationẽ negat/ ꝙ pᷣciſe pᷣcet ↄñam eſſe bonã: qꝛ oĩs ꝓpõ ſᷣcans aliquã ↄam eſſe bonã/ et ita eſſe ſicut ꝑ eã ſᷣcatur/ ſᷣcat etiã ↄñs eſſe verũ:mõ ↄñs uliꝰↄñe eſt falſum:igitur. r Dubitat᷑ tertio auns sataſeu adỹᷣdictoꝛia ſeãtur idẽ. Pꝛo cuiꝰſolone ſupponit᷑ ꝓ nũc ꝙ duplex eſt ꝓpõ.ſ. neceſſaria ⁊ ĩpoſſibilig. Dũ pꝓpõ neceſſaria nõ ðꝛ iõ neceſſaria/ qꝛ neceſſa/ rio ſit:qꝛ tũc nulla eſſet ꝓpõ neceſſaria creata:cũ q̃ libet ꝓpõ creata poſſit nõ eſſe:ſed ðꝛ neceſſaria/qꝛ qlitercũq; ꝑ eã ſᷣcatur eſſe/ neceſſe eſt ita eſſe: ⁊ ſi II ſit affirmatiua de pᷣſenti. ¶ Et aduerte ꝙ duplex eſt ꝓpõ neceſſaria: q̃aã eſt cathegoꝛica/⁊ q̃dã hy/ pothetica. Cathegoꝛica ẽ dupler:qᷓdã eſt rõne foꝛ mali termĩoꝝ:vt hõ eſt aĩal/ ⁊ ſic de aljs. Quedã eſt nec̃aria/q̃ nõ eſt ſic neẽaria rõne foꝛmali termi/ noꝛũ:ſicut ẽ ꝓpõ vera de ptõ:vt adam fuit. Alia ẽ neẽaria hypothetica: cuiuſmodi ẽ diſiunctiua cõ/ poſita ex partibꝰ 5ᷓdicẽtibꝰ:vt ſoꝛtes currit vel nõ currit. HRoc ſuppoſito dꝛ ꝙ ꝓpõ nec̃aria ſi foꝛmet᷑/ ſequit᷑ ad quãlibet.i.ꝙ q̃libet ↄña ẽ bona cuiꝰↄñs eſt ꝓpõ necaria:vt bñ ſequit᷑/ſoꝛtes currit:& hõ ẽ aĩal:tua poſitio ẽ falſa:ꝗͥ hõ eſt aĩal. ¶ Et ſi qͥs di cat:ibi nõ ẽ aliã habitudo añtis ad ↄns:̊; nõ ẽ bo na ↄna.Dico ꝙ verũ eſt ꝙ ibi nõ ẽ habitudo ex na tura rei añtis ad ↄñs:tñ bñ eſt habitudo ↄſecutio nis/ ſicut als viſum eſt. Añ ↄña ſᷣcatiõe totali ᷣcat ꝙ habitudo ſequele añtis ad ↄñs ſit netaria. Itẽ ĩpoſſibile ẽ ita eẽ ſicut ꝑ añs ſᷣcat᷑ ſcatiõe totali/qͥn ita ſit ſicut ꝑ ↄñs bᷣcat᷑:igit᷑ talis ↄna ẽ bona.Ex ã̃ ſequit᷑ ꝙ ꝓpõ nec̃aria põt ſequi ad duo 3dictoꝛia⸗ cũ fequat᷑ ad quãlibet ꝓpõnẽ mũdi. Alia eſt ꝓpõ ĩpoſſibilis:ꝗqᷓ nõ ðꝛ iðo ĩpoſſibilis qͥn poſſit foꝛma/ ri: qꝛ tũc nulla eẽt ꝓpõ ĩpoſſibilis:ſʒ ðꝛ ĩpoſſibilis/ qꝛ q̊litercũq; ꝑ eã bᷣcat᷑ eẽ ĩpoſſibile ẽ ita eẽ.Et iſta eſt duplex. ſ.cathegoꝛica ⁊ hypothetica. Cathego rica ẽ duplex:Queqdã eſt q̃ rõne foꝛmali termĩoꝛũ eſt ĩpoſſibilis:vt hõ ẽ aſinꝰ: ⁊ ad talẽ ſequit᷑ queli/ bet ꝓpõ mũdi.i.ꝙ oĩs illa ↄña ẽ bona/ſcuiꝰ ans eſt ꝓpõ ĩpoſſibilis:vt bene ſequit᷑/jhõ ẽ aſin?:g̊ tu es papa.Ex ̊ ſequit᷑ ꝙ idẽ põt ſequi/etiã ad duo Zdi ctoꝛia qñ alterũ ẽ ĩpoſſibile.Alia ẽ ĩpoſſibilis q̊ ſic nõ eſt ĩpoſſibilis ròne foꝛmali termioꝝ:vt ꝓpõ de ptõ /cuiꝰ ↄdictoꝛia eſt ᷣa ⁊ necaria:vt adã nõ fuit. Siliter talis/ ſi ſpũſlctũs nõ fuiſſet ꝓductꝰ a filio/ nuncᷓ ꝓduct⸗ fuiſſet:⁊ ad talẽ nõ eſt neceſſe quãli bet ꝓpõnẽ mũdi ſequi. Alia eſt hypothetica:vt co pulatiua cõpoſita ex ꝑtibꝰ /dicẽtibꝰ: vt petrꝰ cur/ rit ⁊ petrꝰ nõ currit:et etiã ad talẽ põt ſequi q̃libet ꝓpõ mũdi:xvt poterit videri pꝛacticãdo.Et qͥd di/ cendũ erit ad Ariſto.qͥ dicit ad idẽ affirmatũ ⁊ ne gatũ/ nõ ſequit᷑ idẽ. Dico ꝙ dictũ Ariſto.eſt verũ demptis iſtis duobꝰ caſibꝰ: puta qñ ↄñs eſt ꝓpõ necaria vel añcedẽs eſt ꝓpõ ĩpoſſibilis. Et hec de ſecundo articuld Qerun 2 kerrbum ſit: 5[ reſponſalis: Tres pꝛĩe ptãtes Cõcluſio ſylloꝛum ſunt a pho ſufficiẽter aſſignate ĩ textu: vt ſatꝭ ptʒ ex dict· Ad rõnes añ oppoſitũ. ¶ Ad ᷣmã ðꝛ:ꝙ qñ ðꝛ ꝙ pᷣmiſſe ſũt cã cockonis/ debet ĩtelligi ꝙ noticia pꝛemiſſarũ eſt cã ptialis noticie cõclonis. ¶ Ad ſcð̃aʒ ðᷣꝛ:ꝙ ſyllus ſimolr põt ꝓcedere ex falſis:qꝛ nõ reſpicit niſi diſ poſitionẽ pᷣmiſſarũ in mõ ⁊ figura: vł põt etiã dici ꝙ ſyllus ſophiſticꝰ peccãs in materia põt bñ ꝓce/ dere ex falſis: et tñ ẽ ve ſyllus:lʒ ſyltus ſophiſticꝰ peccãs in foꝛmaſnõ ſit ſyilus. ¶ Ad tertiam ðꝛ ꝙ ens ⁊ verũ cõuertunt᷑: capiẽ do verum ꝓ paſſione entis: ſʒ nõ capiẽdo verũ vt ẽ ꝓpꝛietas ꝓpõnis. ¶ Ad ãᷓrtã ðꝛ:ꝙ bene ꝓbat ꝙ pᷣmiſſe falſe nõ infe runt cõclonẽ verã ꝓpter qͥd.i.vlłiter:ſʒ ſolũ aꝛ eſt.i. in aliqᷣbꝰ:⁊ non rõne falſitatis:ſed rõne diſpoſitio nis taliũ pꝛemiſſarũ conſtitutarũ ex talibus termi ms. ¶ Ad quintã pacet ſolutio in ſcðo articulo. ¶ Cõuertere aũt eeſt trãſponentẽ cõclo/ nem facere: qm̃ vel extremũ medio nõ. ¶ Iſtud eſt quartũ caplm huiꝰ tractatus in quo phus determĩat de ãrta poteſtate ſylłoꝛũ/ que eſt fyllogicare cõuerſiue: et pꝛio docet in pꝛia figura: dicẽs pꝛĩo ꝙ cõuerſiue ſyllogigarejẽ ſumere oppo ‿ Pꝛioꝛum HFo 65 ſitũ ↄdictoꝛiũ vł Zriũ ↄcluſiõis pꝛioꝛis ſyllogiſmi cũ altera pᷣmiſſaꝝ /inferendo /riũ vel ↄdictoꝛiũ al terius pᷣmiſſe:⁊ boc docet pᷣmo in ᷣmo mõ ᷣme fi gure: dicẽs/ ꝙ in pᷣmo mõ pꝛime figure ex oppoſi/ to ↄtrario cõcluſiõis cũ maioꝛe põt ↄuerſiue ſyllo giſari cõtrariũ minoꝛs in cameſtres. Sʒ ſi ſumat oppoſitũ ↄtrariũ cũ minoꝛe interimit᷑ maioꝛ in fe/ lapton.Et ſubdit ꝙ maioꝛ de barbara nõ pᷣt interi/ mi ꝑ ſuã ↄtrariã cũ ſolũ interimat᷑ in tertia figura in ã nõ ↄcludit᷑ vłiter: ſʒ ex oppoſito ↄdictoꝛio cõ ckonis cũ altera pᷣ miſſaꝝ põt cõuerſiue ſyllogiſari oppoſitũ ↄdictoꝛiũ alteri pꝛemiſſe: ⁊ ſiłr dicat᷑ in celarẽt. Sʒ in modis ꝑticularibꝰ ex dictoꝛio ↄclu ſiõis cũ altera pꝛemiſſaꝝ põt ſyllogiſari ↄdictoꝛiũ vtriuſq; pꝛemiſſe:ſʒ nõ ex rio/ cũ cõcluſiões coꝛũ nõ habeãt riũ.Sed ſi ſumeret᷑ ſubcõtrariũ ↄclu/ ſionis/q̊ eſt ꝑticularis cũ maioꝛe qᷓ eſtvłis:bñ infe ret᷑ ſubcõtrariũ minoꝛis/ſʒ nõ interimitur: qꝛ due ſubcõtrarie/pñt ſimul ſtare in veritate: ſʒ non põt ſumi cũ minoꝛe:qꝛ tũc ambe pꝛemiſſe eſſent ꝑticu/ lares. ¶ In ſcðᷣa ꝑte docet ſyllogiſare ↄuerſiue in ſcða figura ponẽs qͥnqʒ cõcluſiões. Pꝛima cõclu/ ſio:ex oppoñto cõcluſiõis cũ m noꝛe nũq; põt ſyl logifari cõuerſiuc oppoſitũ ↄriũ maioꝛis:ꝗꝛ talis diſpõ eſt in tertia figura in ã nũqᷓ cõcludit᷑ vliter. ¶ Scdðᷣa ↄcło:ex ↄrio vł ↄdictoꝛio ↄclonis cũ ma ioꝛe in viibꝰ modis põt cõuerſiue ſyllogiſari Zriũ vl 5dictoꝛũ minoꝛis ¶ Tertia ↄcło:ex ↄdictoꝛio ↄckonis cũ minoꝛe põt cõuerſiue ſyllogiſari 5di/ ctoꝛ ũ maioꝛis. ¶ Quarta ↄclo:in modis ꝑticula ribꝰ nũqᷓ; ex 5rio ↄclonis põt cõuerſiue ſyllogiſa/ ri oppoſitũ alteriꝰ pᷣmiſſe:qꝛ nõhñt Zriũ:⁊ ſi ſumat᷑ ſubcõtrariũ nõ interimif᷑ ꝓooſitũ/ cũ due ſubcõtra/ rie poſſint ſimł eſſe ᷣe. ¶ Quinta ↄcło:in modis ꝑticularibꝰ ex 3dictoꝛio cõcluſiõis cũ altera pᷣmiſ/ ſaꝝ põt ĩferri 5dictoꝛiũ alteri pᷣmiſſe. ¶ In tertia ꝑte docet ſyllogiſare in ↄuerſiue in tertia ſigura: dicẽs ᷣmo/ꝙ neutra pᷣmiſſaꝝ modoꝝ tertie figu/ re ſiuevlium ſiue ꝑticulariũ interimit᷑ ſumẽdo ſub cõtrariã ↄclonis/ex qͥ̊ illa ſub/ria ẽ ꝑticłaris /qᷓ nõ põt interimere ſuã ſubcõtrariã: ſʒvtraq; põt interi mi ſumẽdo ↄdictoꝛũ ↄcluſiõis. Añ in darapti ſu mẽdo 5dictouũ cũ minoꝛe interimit᷑ maioꝛ in cela rẽt:ſʒ cũ maioꝛe interimit᷑ minoꝛ in ceſare. ¶ Ex q; bus infert q̃dã coꝛrelaria. Pꝛimũ /ſatis manifeſtũ eſt ãlit ſyllogiſandũ ẽ ↄuerſiue. ¶ Scðm /pᷣmiſſe ſylłoꝝ pᷣme figure interimũt᷑ ꝑ ſcðᷣam ⁊ tertiã figu ras:maioꝛ ꝑ tertiã /⁊ minoꝛ ꝑ ſcam. ¶ Tera/pᷣ miſſe ſylkoꝝ ſcðe figure in.rimũt᷑ ꝑ tertiã ⁊ ᷣmã: minoꝛ ꝑ ᷣmãſ ⁊ maioꝛ ꝑ tertiã. ¶ Quartũ coꝛrela riũ:pᷣmiſſe ſylłoꝝ tertie figure interimunt᷑ ꝑ pꝛimã ⁊ ſcðam figuras:maioꝛ ꝑ pꝛimã/⁊ minoꝛ ꝑ ſcð̃aʒ. ¶ Per ĩipoſſibile autẽ ſyllogiſmꝰ oñdit qñ quidẽ ↄdictio ponit᷑ ↄcluſionis. ¶ Iſtud eſt qͥntũ capłm huiꝰ tractatꝰ in q̊ phᷣs de terminat de qnta ptãte ſylłi/q̃ eſt ſyllogiſare ꝑ im/ poſſibile.Et diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ ptes. In pᷣma docet fyllogiſare ꝑ ĩpoſſibile in ᷣma figura/ diffiniẽs pꝛi mo ſyllm ꝑ impoſſibile:dicẽs/ꝙœ ſyllus ad ĩpoſſibi le eſt qͥ pcedit ex ↄdictoꝛio alicuiꝰ ꝓpõnis ꝓbãde ꝓ vna pᷣmiſſaꝝ cũ altera manifeſte vᷣa ad inferen/ dũ ↄcluſionẽ manifeſte falſam: ex cuiꝰ falſitate in fert᷑ falſitas vniꝰpᷣmiſſe/ ex cuiꝰ falſitate infert᷑ ve/ ritas ſue 5dictoꝛie. Scðo ponit differentiã ⁊ ↄue nientiã int ſyllm ad ĩpoſſibile⁊ ↄuerſiuũ. Dꝛſia ẽ: qꝛ ſylts ↄuer ſiuꝰpᷣſupponit veꝝ ſyllm/ ex cuiꝰ op/ poſito ↄclonis cũ altera pᷣmiſſaꝝ infert᷑ oppoſitũ alteriꝰpᷣmiſſe.Sʒ ſylls ad ĩpoſſibile nõ ſꝑ pᷣſuppo nit ſyllm:ſʒ aliqſñ ſolũ pᷣſupponit aliquã ꝓpõnẽ ꝓ bandã. Sed ↄueniẽtia eſt:qꝛ tã ſyllus cõuerſiuus qᷓ ſyltus ad ipoſſibile fiũt in q̃libet figura. Tertio docet ſyllogiſare ꝑ ĩpoſſibile in ᷣma figura: dicẽs in oĩbus figurd q̃libet ꝓpõ põt ſyllogiſari ꝑ impoſ ſibile cuiꝰ Zdictoꝛia põt eſſe pᷣmiſſa in tali figura. Ex qͥ infert ꝙvłis affirmatiua nõ põt ſyllogifariꝑ impoſſibile in ᷣma figura: qꝛ 5dictoꝛia ciꝰ nõ põt᷑ eſſe pᷣmiſſa in pma figura:ſʒ oẽs alie ꝓpõnes pñt bñ ſyllogiſari ꝑ impoſſibile in ᷣma figura.x x qͥ in fert duo coꝛrelaria.Pumũ:ad ſyllogiſandũ ꝑ im/ poſſibile capiẽdũ eſt oppoſitũ ↄdictoꝛiũ ↄclonis/ ⁊ nõ /riũ:qꝛ iſta regła: de qlibet eſt affirmatio ⁊ ne gatio vera ⁊ de nlło ambo ſimul /ſupꝛa quã fũdat᷑ ſvlkus ad impoſſibile /nõ hʒ locũ niſi in 5dictoꝛijs in qͥbꝰ arguit᷑ a falſitate vniꝰad vᷣitatẽ alteriꝰ/⁊ nõ in ⸗rijs.Scdᷣm coꝛrelariũ:oẽs alie ꝓpõnes ab vli affirmatiua oſtendũtur ꝑ impoſſibile in ᷣma figu/ ra. ¶ In ſcða ꝑte docet lar⸗ in ſcðᷣa ñigura ꝑ impoſſibile:dicẽs/ꝙ vłis affirmatiua ſyllogiſat᷑ in ſcða figura ſumẽdo /dictoꝛiũ eius cuʒ vna vli affirmatiua mantfeſte vera/ex ã̃ infertur ꝑticularẽ negatiua manifeſte falſa in baroco. Sed ꝑticulart affirmatiua ſyllogiſat᷑ ꝑ impoſſibile in cameſtres ſumẽdo 5̃dictoꝛiũ eius cũ vna maniteſte vera/ſex ꝗᷓ infert᷑ vna manifeſte falſa. Sʒ vłis negatiua ſyj/ logiſat᷑ in feſtino ſumẽ do 1ͥdictouũ eiꝰcuʒ vna vli negatiua manifeſte ṽa/ ad inferendũ ꝑticularẽ ne- gatiuã manifeſte falſaz. Sʒ ꝑticłarꝭ negatiua ſyllo giſat᷑ ꝑ impoſſibile in ceſare ſumẽdo /ↄdictoꝛiũ cũ vna vñi negatiua manifeſte vᷣaſex ã̃ inferf vna ma nifeſte falla. ¶ In tertia ꝑte docet ſyllogiſare ꝑ ĩpoſſibile ĩ tertia figura:dicẽs pᷣmo ꝙvlis affirma tiua ſyllogiſat᷑ in bocardo ſumẽdo ↄdictoꝛiũ eius cũ vłi affirmatiua manifeſte vᷣa:ſed ꝑticularꝭ affir/ matiua ſyllogiſat᷑ in felaptõ vel feriſon ſumẽdo F dictoꝛiũ eiꝰ ꝓ maioꝛe cũ vñ vel ꝑticulari affirmati ua manifeſte vᷣa. Sʒ vlis negatiua ſyllogiſat᷑ in di ſamis ſumẽdo 5dictoꝛiũ eiꝰ ꝓ maioꝛe cũ vi affir/ matiua manifeſte vera /ad inferẽdũvnã manifeſte falſam. Sʒ ꝑticularis negatiua ſyllogiſat᷑ ꝑ ĩpoſſt bile ſumẽdo ↄdictoꝛiũ ei, cũ vna manifeſte wᷣa/ ad inferẽdũ vnã manifeſte falſam. ¶ In ãrta ꝑte cõ/ parat ſyllm oñſiuũ ad ſyllogiſmũ ad impoſſibile ponẽs duas differẽtias: qꝝ pᷣma eſt:qꝛ ſyllogiſmꝰ oſtẽſiuus põt ꝓcedere ex pᷣmiſſis veris: ſʒ ſyllus ad impoſſibile ſꝑ capit vnã maniffeſte talſaz. Scdð̃a dꝛña:in ſyllogiſmo oſtenſiuo nõ opoꝛtet opinart ↄcluſionẽ eſſe verã vel falſaʒ:ſed in ſyllogiſmo ad impoſſibile cõcluſio debet ſemꝑ eſſe falſa.Deinde ponit ↄueniẽtiã:dicẽs/ꝙ omnis cõcluſio ſyllogi/ ſata ꝑ impoſſibile poteſt ſyllogiſari oſtenſiue.— ¶ In qᷓ aũt figura eſt ex oppoſitis ꝓpõi bꝰſ vllogiſ are ⁊ ĩ q̃ nõ eſt:ſic erit mãtfeſtũ ¶ Iſtð eſt ſextũ capitulũ ⁊ vltimũ huiꝰtractatꝰ in q̊ͥ determinat de ſexta ptãte ſyllogiſmi qᷓ eſt ſyllo/ giſare ex oppoſitꝭ.Et ↄtinet qᷓttuoꝛ ꝑtes. In ᷣma docet ſyllogiſare ex oppoſit in ᷣma figura:dicẽs/ pᷣmo ꝙ ãttuoꝛ ſũt oppõnes ſᷣm affirmationẽ ⁊ ne gationẽ:vt oppðvłlis affirmatiue ⁊vłis negatiue: ⁊ oppõ vlis affirmatiue ⁊ ꝑticularis negatiue: vel vlis negatiue ⁊ ꝑticularꝭ affirmatiue:⁊ oppõ Dᷣ̊ti/ cularis affirmatiue ⁊ ꝑticulart negatiue. ¶ Deiñ ſubdit ꝙ in pᷣma figura nõ põt fieri ſylls ex oppo ſitis:ᷣmo in modis affirmatiuis:qꝛ ſylls affirma matiuꝰↄſtituit᷑ ex ambabus affirmatiuis ũᷣmiſſts que nõ ſunt oppoſite:nec in negatiuis:qꝛ in talib Ziber modis nõ idẽ ſubijcit᷑ et pᷣdicat᷑ in pᷣmiſſis: igitur. ¶ In ſcða ꝑte docet ſyllogiſare ex oppoſitis in ſe cũda figura:dicẽs/ꝙ ĩ ſcð̃a figura fit ſyllus ex op poſitis/tam ↄrijs qᷓ 3dictoꝛijs. Pꝛimã partẽ ꝓbat ĩ modis vłibus:pᷣmo in cameſtres:vt oĩs diſcipli⸗ na eſt ſtudioſa/ nulla diſciplina eſt ſtudioſa:&ᷓ nul/ la diſciplina eſt diſciplina. Deinde declarat ſcðᷣaʒ ꝑtẽ:dicẽs/ ꝙ in modis ꝑticularibꝰex oppoſitis ↄdi ctoꝛijs fit bonus ſyllus ex oppoſitis. ¶ In tertia ꝑte docet ſyllogiſare ex oppoſitis in tertia figura: ⁊ ᷣmo in modis affirmatiuis:dicens/ ꝙ in modis affirmatiuis nõ ſit ſyllus ex oppoſitis/ cũ ambepᷣ/ miſſe ſint affirmatiue: ſed in modis negatiuis bñ ſit ſyllus ex oꝑpoſitis:in vlibus qͥdẽ fit ex ʒrijs:⁊ in ꝑticularibꝰ ſit ex ↄdictoꝛijs. ¶ In ãrta ꝑte po/ nit ſex documẽta: quoꝛũ Pꝛimũ eſt/ ſyllogiſando ex oppoſitis debemꝰ ſumere oppoſita riavel 5di ctoꝛia ⁊ nõ ſubcõtraria: qꝛ ſubcõtrarie ſunt ꝑticu/ lares ex qbus nihil ſeqᷣtur. ¶ Scðm documẽtũ: ad hoc ꝙ pᷣmiſſe alicuiꝰ ſyllogiſmi ex oppoſitis cõ cedant᷑ ab aliqͥ:oꝑtet vtrãq; per aliquẽ ſyllogiſmũ ↄcludi:⁊ vnã ſupponere ⁊ alã ſyllogiſare. ¶ Ter tiũ documẽtũ: ex q tres ſunt modi oppoſitionũ.ſ. duo ↄdictoꝛij ⁊ vnꝰ cõtrarius: iõ cõtingit ſex mo/ dis iſta oppoſita cõbinari in ſylło ex oppoſitis va riãdo maioꝛẽ affirmatiuã in negatiuã ⁊ ecõtra/ſ vt ſatis ptʒ. ¶ Quartũ documẽtũ:ſyllus ex oppoſi⸗ tis differt a ſyllo cõcludẽte verũ ex falſis:qꝛ licʒ in ſyllogiſmis ex oppoſitis vna pᷣmiſſarũ ſit falſa et alia vera:tñ ex illis oppoſitis nunqᷓ; põt fieri ↄclo vera. ¶ Quintũ documẽtũ:nihil ꝓhibet in ſyllis ex oppoſitꝭ ĩferre ↄclonẽ /̊riã vel Zdictoriã ꝓpõni cõceſſe a rñdẽte. ¶ Sextũ documẽtũ:omiſſe oppo ſite q̃ ſumunt᷑ in fylto ex oppoſit/nõ pñt ↄcludi ꝑ vnũ ſyllm/ niſi maioꝛ ſumat᷑ cũ vtraq; ꝑte ↄdictio nis ex ꝑte pᷣdicati:⁊ ſi nõ ↄcludant᷑ ambo oppoſi/ ta in vno ſyllo:tũc oꝑtet alterũ oppoſitoꝝ ↄcedi a rñdente/ſ⁊ alterũ ſyllogiſari: aut vtrũq; ſyllogiſari in diuerſis ſyllis:exẽplũ pᷣmi:vt om̃e aĩal eſt albũ/ oĩs hõ eſt aial:ʒ oĩs hõ ẽ albꝰ:exẽplũ ſcöði:vt ſi cõ/ cedat᷑ illa/oĩs diſciplina eſt opinio/tunc ſyllogiſat ſua ↄdictoꝛia ꝑ accidẽs nulla medicina eſt opinio. Q ir vtrũ ſyllus ↄuerſiuꝰ:ſyllus ad im uerl poſſibile ⁊ ſyltus ex oppoſitꝭ: ſint boni ſyllogiſmi ⁊ ĩter ſe diſtincti. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ ſic: Syllus ↄuerſiuꝰ ⁊ ad ĩpoſſibile fiũt ĩ eiſdẽ fi guris ꝑ eoſdẽ termĩos:q nõ differũt. ¶ Scðo ſic: Dis bonꝰ ſyllus ſolũ ↄſtat ex tribꝰ termĩs ⁊ dua/ bus ꝓõnib:ſʒ in ſyllo ad ĩpoſſibile ſũt plures ter mini q; tres/ cũ in ipᷣo ſint nige Peoſ us: 6ᷣ ſequit᷑ ꝙ ſylłus ad ĩpoſſibile nõ ẽ bon ſyllus. ¶ E ertio ſic: Oiĩs bon? ſyllus ſcðe aut tertie figure eſt reducibi lis ad ſyltos pᷣme:ſʒ ſyllus ex oppoſitꝭ nõ ẽ hmõi: igit᷑ nõ põt fieri in ſcða ⁊ tertia figur. ¶ Quarto ſic: Oĩs bonus ſyllus eſt in aliq̃ triũ figurarũ:ſed ſyllus ex oppoſitꝭ nõ ẽ hmõi:igit᷑. Minoꝛ ptʒ pᷣmo qꝛ oĩs ſelie exiſtẽs in aliqᷓ̃ figura fit tm̃ ex tribꝰter minis:ſʒ ĩ ſyllo ex oppoſitꝭ ſũt tm̃ duo termĩ:igit᷑. ¶ Quito ſic:Syllłus ex oppoſitꝭ nõ eſt vtilis:igit᷑ nõ eſt ponẽdꝰ. Añs ptʒ:qꝛ nõ ẽ vtilis demõſtrato ri/ eo ꝙ demõſtratoꝛ ſꝑ ꝓcedit ex veris:neq; diale ctico:qꝛ dialecticꝰ ꝓcedit ex ꝓbabilibꝰ:mõ /ria vel ʒdigtoꝛia nõ vident᷑ eẽ ꝓbabilia:igit᷑. ¶ In oppo ſitũeſt phᷣs in textu. In ꝗᷓſtione erũt tres articuli. 2. 5An qCp declaratiõe ãᷓrte Pꝛimo ſciẽdũ a*εεssanue ꝙ vt dictũ ẽ circa textũ:Syllus cõuerſiuꝰ ẽ ſyllus d ex oppoſito ↄꝛio vł ãdictoꝛio cõcłonis cũ altera pᷣmiſſarũ infert oppoſitũ /ᷣꝛiũ vel dictoꝛiũ alteriꝰ II pᷣmiſſe:puta illiꝰloco cuiꝰaccipit᷑ ↄꝛiũ vł ↄdictoꝛiũ cõcluſionis. Añ ſyllus cõuerſiuus de ſᷣcato mate riali ſᷣcat pꝛimũ ꝓceſſum/ de foꝛmali ſᷣcat ſcðᷣm in oꝛdine ad pꝛimũ: ita ꝙ ille ſcus ꝓceſſus in oꝛdi/ ne ad pꝛimũ põt dici ſyllus cõuerſiuus: qꝛ ꝓpter tale ðꝛ ↄuerſiuꝰ.vñ ſi ſyllus cõuerſiuꝰ capiat᷑ qᷓtũ ad materiale ⁊ foꝛmale nõ eſt vnꝰ ꝓceſſus/ ſʒ ſunt duo nũero differẽtes:⁊ etiã ſpẽ /cũ ſint ſemꝑ in di⸗ uerſis figurꝭ. Et lic ptʒ ꝙ ſyllus cõuerſiuꝰ ſꝑ pꝛe/ ſupponit vnũ ſylim pꝛiꝰ factũ in oꝛdine ad quẽ᷑ ðꝛ cõuerſiuꝰ. Supponit᷑ ſcðo ꝙ ſi cõclo pꝛioꝛis ſylłi fuerit vłlis/ tunc poſſumꝰ in tali duplr ſyllogicare cõuerſiue.ſ.ex oppoſito /ꝛio ⁊ ex oppoſito dicto rio:ſʒ ſi cõcło ſit ꝑticularꝭ/indefinita/vł ſingularꝭ/ tũc ſolũ vno mõ poſſumꝰ ſyllo atgare cõuerſiue.ſ. ex oppoſito 5dictoꝛio. CEt ſi dicat:nõne ĩ tali mõ poſſumꝰ ſyllogigare cõuerſiue ex ſubcõtrario. Añdetur ꝙ nõ:qꝛ vna ſBᷣcõtraria nõ hʒ interimere alterã: cũ due ſᷣcõtrarie poſſint ſil ſtare in ðᷣitate. Ex qᷓ ſeqͥt᷑ ꝙ ꝓpõ tmn duobꝰ modis põt interimi.ſ. p /ꝛũ ⁊ ꝑ /dictoꝛiũ.Supponit᷑ tertio ꝙ ĩ oĩ bono ſyllło ex oppoſito ↄdictoꝛio cõclonis cũ altera pꝛe miſſarũ /in fert᷑ oppoſitũ alteriꝰ pᷣmiſſe. Ex q̊ ptʒ ꝙ qlibet ſyltus põt reduci ꝑ ĩpoſſibile:nã ſyllogigare conuerſiue ⁊ ſyllm reduci ꝑ ĩpoſſibile/ſunt penitꝰ idem: falſa eſt& illa opinio illoꝛũ qͥ dicũt ꝙ modi pꝛime figure nõ reducunt᷑ per impoͤß hule dnelg [,41 g circa pᷓ dicta incidit GScdo ſciẽdũ hec difficultas: an ſyl/ logiſmꝰ cõuerſiuus differat a ſyllo ꝑ impoſſibile. ¶ Ad quã rñdet᷑ bꝛeuit᷑ ꝙ ſyllus cõuerſiuꝰ differt a ſyllo ꝑ ĩpoſſibile młtiplr. Pꝛĩo:qꝛ ſyllus ꝑ ĩpoſ/ ſibile non pꝛeſupponit aliquã cõclonẽ ſyllogigatã neqʒ aliũ ſyllm/ ex cuiꝰ cõclonis oppoſito ꝓcedat: ſʒ bñ ſupponit aliquã ꝓpõnẽ/ex cuiꝰ ↄdictoꝛio cũ vna vᷣa infert vnã manifkeſte falſaz. Scðᷣo dꝛñt:qꝛ ſyllus ꝑ ĩpoſſibile ſꝑ Pwecde ex altera falſa:iðo eiꝰ cõcło ſꝑ ẽ falſa:ſʒ ſyllus cõuerſiuꝰ põt ꝓcedere ex ambab veris:iðo eiꝰ cõcło põt eẽ vera. Tertio:qꝛ ſyllus cõuerſiuꝰ valet ad oſtẽdendũ bonitatẽ ↄñe: ſz ſyllus ad ĩpoſſibile valet ad oñdendũ vᷣitatẽ ali cuiꝰ oppoſiti.Cõueniũt aũt młtipłr.pꝛio:qꝛ pñt fie ri ex eiſdẽ termĩs.ſcðo:qꝛ vterq; ꝓcedit ex oppoſi to alicuiꝰ.tertio:qꝛ idẽ ſylłus in nũero aliqñ ẽ con uerſiuꝰ ⁊ aliqñ ad ĩpoſſibile.Et i̊ debet intelligi qᷓ ad vnũ ꝓceſſum:vt iſte ſylłlus /qͥdã hõ nõ ẽ riſibił: oĩs hõ ẽ aĩal rõnale:̊ qͥddã aĩal rõnale nõ ẽ riſibi le/ põt dici ad impoſſibile ⁊ cõuerſiuꝰ in oꝛdine ad iſtũ ſyllm/ oẽ aĩal rõnale ẽ riſibile:oĩs hõ ẽ aĩal rõ/ nale:ᷓ oĩs hõ eſt riſibilis. Et ſi qͥs arguat᷑:q tales ſylli nõ differũt. Negatur ↄña:cuius ratio eſt:qꝛ lʒ cõueniãt in ſcato materiali/nõ tñ in ſᷣcato foꝛmali ſeu quo ad omnes pꝛoceſſus. volr 3 1 SAn g ſpllus nõ ðꝛ cõuer Tertio ſciẽdiũ au arom ſarũ in ipᷣo cõuertat᷑:ſʒ ðꝛ cõuerſiuꝰex eo ꝙ maioꝛ vx mĩoꝛ mutat᷑ in oppoſitũ ↄꝛiũ vł ⸗dictoꝛiũ cõcło nis.Et iſto mõ cõuerſio attribuit᷑ ſyllo: qͥ ex oppo ſito cõcłonis alicuiꝰ ſylłi pꝛiꝰ facti cũ altera pᷣmiſ/ ſarũ infert oppoſitũ alteriꝰpᷣmiſſe:vñ vtilitas huiꝰ ſyllijeſt ad ꝓbandũ ſeu ad oñdendũ bonitatẽ ↄñe pꝛioꝛis ſylłi: qꝛ illa ↄña eſt bona in q̃ ex oppoſito ↄñtis cũ altera pꝛemiſſarũ /infert᷑ oppoſitũ alteriꝰ pᷣmiſſe:⁊ ↄñter totiꝰ añtis qð eſt vna copulatiuaꝛ: nã ex oppoſito illiꝰ pᷣmiſſe infert᷑ vna diſiunctiua: cuiꝰipſa ꝑs ⁊ alia ꝑs erit oppoſitũ alteriꝰpᷣmiſſe:⁊ tũc erit vna diſiũctiua cõpoſita ex ꝑtibꝰ ↄdicẽtibꝰ copulatiue exñtis totũ ans. Et ad illã diſiunctiuã ſequit᷑ copulatiua negatiua/ q̃ 3dicit toti illi aſti. Pꝛioꝛum . 1 g circa duovltĩa Quarto ſciendũ capitła ſeu circa duas vltias ptãtes incidũt due ꝑue difficultates. Pꝛia:an oĩs ſyllus ſit ex hypotheſi. Et arguit᷑ pᷣ⸗ mo g ſic:qꝛ oĩs ſyllus eſt ex hypotheſi. Añs patʒ: qꝛ oĩs bonꝰſyllus pᷣſupponit tres termĩios ⁊ duas ꝓpõnes:igit᷑. ¶ Scdðo ſic:oĩs ſyllus infert ſuã cõ cuſionẽ pᷣncipatr intentã vᷣtute alicuiꝰ ſuppõts nõ expᷣſſe in pᷣmiſſis:igit᷑ oĩs ſyltus eſt ex hypotbeſi. ↄña ptʒz: qꝛ ſyltus ðꝛ ex hypotheſi: qꝛ infert ſuam ↄckonẽ pᷣncipałr intẽta vᷣtute ſuppõnis nõ enũera te ĩ pᷣmiſſis. Añs ptʒ: qꝛ oĩs bons ſyllus ſi ſit affir matiuꝰinfert ſuã ↄcłonẽ ðvᷣtute iſtius ſuppõnis:qͥc qͥd affirmat᷑ de ſubo diſtributo affirmat᷑ de qᷣͤlibet ↄtẽto ſub eo:⁊ ſi ſit negatiuꝰ infert vᷣtute iſtiꝰ: qͥc/ qͥd vðᷣe negat᷑ de diſtributo/ negak de qͤlibz ↄtento ſub eo. Pꝛo ſolutiõe huiꝰ ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ hypo/ theſis idẽ ẽ ꝙ ſuppõ:ð᷑ꝛ em̃ hypotheſis ab hypos ꝗð eſt ſub:⁊ theſis poſitio: qᷓſi ſuppõ. Supponit᷑ ſcðo ꝙ ſylłs pᷣt dupł ĩtelligi eẽex hypotheſi. Ano mõ:qꝛ fit ex ſuppõne triũ termĩoꝝ ⁊ duaꝝ ꝓpõnũ vel virtute alicuiꝰ pᷣncipij p̃ſuppoſiti: et ſic om̃is ſyiłs oñſiuus pᷣt dici ex hypotheſi. Aliooðꝛ ſylls ex hypotheſi:qꝛ ĩfert ↄckonẽ pᷣncipałr intẽtãvtute alicuiꝰ ſuppõnis extrinſece /nõ enũerate neq; ĩtel/ lecte in pᷣmiſſis:⁊ ſic ſylks ex pypotheſi diſtinguit᷑ ſyllm oñſiuũ.Et ꝑ hʒ ſoluũt᷑ rõnes pᷣus facte q̃ ni bil alið ꝓbãt /niſi ꝙ oĩs ſylłs ſit ex hypotheſi pᷣmo mõ:⁊ nõ ſcðo mõ. ¶ Scda difficultas/an ſylłs ex oppoſitꝭ poſſit fieri ĩ pꝛĩa figura.E&t videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ fit ĩ ſcða ⁊ ttia figur:&ᷓ ĩ pꝛia.ↄña ptʒ:qꝛ ſylłi ſcðᷣe ⁊ ttie figuraꝝreducũt᷑ ad ſylłos pᷣme figure. Ad bᷣ rñdet᷑ ꝙlʒ ex repugnãtibꝰ ꝓpõibꝰ poſſit fieri ſylłs in pꝛĩia figura:nõ tn ex oꝑpoſiti:qꝛ oppoſite dñt ꝑ ticipare vtroq; terio oꝛdĩe eodẽ /q̃ nõ pſt eẽ pᷣmil ſe ĩ pꝛia figura:cũ illð qð ſhᷣijcit᷑ ĩvna pᷣdicet᷑ ĩ alia: nec oꝑtet ſylłos ex oppoſitꝭ factos ĩ ſcðᷣ̃a vł in t᷑tia figurꝭreductos ad ᷣmã eẽ ex oppoſitʒꝭ:⁊ ſic bñ ↄce dit᷑ ꝙ ſyllogiſmi facti in ſcðᷣa ⁊ tertio figurꝭ ex op/ poſitꝭ reducunt᷑ ad pᷣmã figurã:ſʒ tũc nõ ſũt ex op/ poſitis.Et hec depmo arriclg. M üa ſcouf 7 trũ diffinitio ſyl/ Dubitat PmO umi ipoſſibile ſit a phᷣo ſufficient᷑ aſſignata, Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſup ponit᷑ pᷣmo ꝙ ſylłus ꝑ ĩpoſſibile põt capi duplicit᷑. Uno mõ ꝓpᷣmo pceſſu/in q̃ arguit᷑ ex oppoſi o5 dictoꝛio ↄcłonis ꝓpõnis date a rñdẽte:cũvna ma nifeſte vᷣa/ ad inferẽdũ vnã manifeſte falſam: 2 ſic eſt in aliã triũ figuraꝝ:⁊ tũc vocat᷑ ſyllus mẽdacij a pho in ᷣmo pᷣoꝝ. Alioocapit᷑ ꝓ tribꝰ ꝓceſſibꝰ:pu ta ꝓ pᷣmo ſyllło ⁊ duobꝰ enthymematibꝰneceſſario reqͥſitis ad ↄckonẽ pᷣncipalẽ ꝓbandã: ⁊ hoc mõ ca pit᷑ cũ ðᷣꝛ/ꝙ ſyllłus ad ĩpoſſibile nõ eſt in aliꝗᷓ triũ figuraꝝ.t ꝑ ĩ̊ põt ſolui q̃ſtio in q̃ q̃rit᷑/vtrũ ſyllo giſmꝰ ad impoſſibile ſit ſyllogiſmꝰ: nã ſi capiat᷑ ꝓ pᷣmo ꝓceſſu eſt ſyllogiſmꝰ:ſi aũt capiat᷑ ꝓ aggrega to ex illis tribꝰ ꝓceſſibꝰſimul nõ eſt ſyllus. ¶ Sup ponit᷑ ſcðo /ꝙ ſylłs ad ĩpoſſibile ⁊ ꝑ ĩpoſſibile idẽ fũt hᷣm rẽ:ſʒ differũt rõne: qꝛ ðꝛ ad impoſſibile/ eo ꝙ ↄcluſio eſt falſa vel impoſſibilis: ſʒ ðꝛ ꝑ ĩpoſſibi le:eo ꝙ vna pᷣmiſſarũ eſt ſꝑ falſa vel impoſſibilis: nõ tñ eſt intelligẽdũ/ꝙ oĩs ſylłus qͥ ꝓcedit ex pꝛe/ miſſa ĩpoſſibili:vel qͥ infert cõcluſionẽ impoſſibilẽ ſit impoſſibile:ſʒ ſyltus ille qͥ pcedit ex 5diccoꝛio ↄciuſiõis ꝓbãde cũ vna manifeſte vera infert vnã manifeſte falſam. ¶ Supponit tertio/ ꝙ in qͤlibz ſyſtogiſmo ꝑ ĩpoſſibile ſũt tres ꝓceſſus. Pꝛimus: eſt ↄdictoꝛio ꝓpõnis ꝓbande cũ vna manifeſte Fo. 66 vera/ ad vnã manifeſte falſam. Scðs:eſt a falſita/ te ↄcluſionis ad falſitatẽ alterius pᷣmiſſe:⁊ tenet ꝑ hãc maximã:ꝙ ex veris nõ ſequit᷑ falſum:ãᷣ̊ ſi con/ cluſio ſit falſa neceſſe eſt alterã pᷣmiſſaꝝ eẽ falſam. Tertius eſt:a falſitate illiꝰpᷣmiſſe ad vᷣitatẽ illius ↄcluſiõis ꝓbande:⁊ tenet vᷣtute iſtiꝰ maxĩie ꝙ nun q;ʒ due dictoꝛie ſũt ſimul ᷣe.¶ Et ſi qᷣs dicat /cõ cluſio ſyllogiſmi ad ĩpoſſibiſe nõ eſt ſꝑ ipoſſibilis: gSᷣᷓ nõ ſꝑ debʒ dici ſyllus ad impoſſibile. Rñdet᷑ ꝓ etiã nõ oꝑtet:ſʒ ſufficit ipᷣam e falſaʒ:qꝛ nõ ðꝛ ſolũ ad impoſſibile:eo ꝙ ↄcluſio ſit impoſſibilis: ſʒ qꝛ ꝓcedit ex ↄdictoꝛio cũ vna manifeſte vera/ ad cõ cluſionẽ falſam vel impoſſibilẽ:cũ etiã alijs duobꝰ ꝓceſſib?. ¶ Supponit finalir ꝙ ad factẽdũ ſyllm ꝑ ĩpoſſibile nos debemꝰaccipere ↄdictoꝛiũ⁊ nõ 5⸗/ riũ:qꝛ ſi haberet᷑ ria falſa ↄcluſiõis ꝓbãde/ adhuc nõ haberemꝰ veritatẽ illiꝰ cõcluſiõis:cũ nõ valeat ↄña/ iſta eſt falſa: ergo ſua cõtraria eſt vera:qꝛ due cõtrarie pñt ſimul eſſe falſe in Anatera den gẽti. rũ vlis affir⸗ Dubitatur ſcðo 9 Air afir. logiſari ⁊ ꝓbari ꝑ ſyllm ad impoſſibile. Pꝛo cuius ſolutiõe ſupponit᷑ ꝓꝙ ad ꝓbandũ aliquã ꝓpõnẽ ꝑ impoſſibile/opoꝛtet ꝙ ↄdictoꝛiũ illius ſumat pꝛo vna pᷣmiſſa:vt ptʒ ꝑ diffinttionẽ ſyllogiſmi ad im/ poſſibile.Sʒ ꝓpõnẽ ſyllogiſari ꝑ impoſſibile non eſt aliud qᷓ; ᷣam eẽ ↄcluſionẽ ſyllogiſmi ad ĩpoſ/ ſibile. Tũc ponunt᷑ aliq̃ ↄcluſiões. Pꝛima:vłis aſ firmatiua nõ põt ꝓbari ꝑ impoſſibile in ᷣma figu/ ra:qꝛ ei, ↄdictoꝛia nõ põt eſſe pᷣmiſſa in ma figu ra/cũ ↄdictoꝛia eiꝰſit ꝑticularis negatiua/q̃ nõ põt eſſe ᷣmiſſa in aliqͥ̃ modo pᷣme figure. Scða cõclu/ ſio:vlis affirmatiua pᷣt ſyllogiſari ꝑ ĩpoſſibile in pᷣ/ ma figura:qꝛ vłis affirmatiua falſa põt ſyllogiſari in pᷣma figura ex duabꝰpᷣmiſſis vna manifeſte vᷣa ⁊ alia manifeſte falſa:⁊ ex falſitate cõᷣcluſiõis põt inferri falſitas alteriꝰpꝛemiſſe /ex cuiꝰfalſitate põt inferri vᷣitas ꝓpõnis ſibi ↄdictoꝛie.Et ſic erit ibi vnus totꝰ ꝓceſſus ad impoſſibile cuiꝰ cõcluſio ſyl logiſtice illata eſt vłis affirmatiua. Ex q̊ ptʒꝙ nõ eſt idẽ ſyllogiſare aliquã cõcluſionẽ ꝑ impoſſibile ⁊ ipᷣam ꝓbare ꝑ impoſſibile. ¶ Sed peteret aliqͥs q̃ cõcluſio in ſyllogiſmo ad impoſſibile ſyllogiſat᷑ p impoſſibile ⁊ q̃ ꝓbat᷑. Rñdetur ꝙ ↄcluſio pꝛumo illata ſyllogiſtice ſyllogiſat᷑ ꝑ impoſſibile/ ⁊ cõclu ſio vltimo illata ꝓbatur ꝑ impoſſibile: ſcʒ illa que infertur in tertio ꝓceſſu.Et ſi quts dicat /dixit ari⸗ ſtoteles in textu ꝙ vniuerſalis affirmatiua nõ põt ſyllogiſari ꝑ impoſſibile. Reſpõdet᷑ ꝙ ariſtoteles ibi capit ſyllogiſſ ari ſtricte ꝓut 6 eſt ꝙ e 1 1 trũ ſyllus ex op Dubitat tertio amuεon ſyllogiſmꝰ:⁊ vtrũ q̃libet ↄcluſio ſyllogiſmi ex op/ poſitis ſit falſa. Pꝛo ſolutiõe pᷣme ꝑtis ſupponit᷑ pꝛimo ꝙ ſyllogiſmꝰ ex oppoſitis eſt qͥ ex pᷣmiſſis cõtrarijs vel 3dictoꝛijs infert ꝓpoſitionẽ in qua idẽ negat᷑ de ſe ipᷣo.Añ hoc complexũ ſyllogiſmꝰ ex oppoſitis de materiali ſignificato hᷣcat ſyllogiſ mũ cõnotãdo ipᷣm ꝓcedere ex ↄtrarijs vel dicto rijs:⁊ eſt duplex/ſcʒ illatiuus ⁊ ꝓbatiuꝰſimul:aliꝰ eſt illatiuus tm̃. Illatiuus tm̃ ðꝛ ille cuiꝰ vna pꝛe/ miſſaꝝ eſt foꝛmaliter ſynonyma cũ ↄclone. Et ta lis põt fieri in qualibet figura:vt ptʒ de iſto: nua⸗ hõ eſt hõ:oĩs hõ eſt homo:;̊ nullus homo eſt hõ: ⁊ de tali nõ loquit᷑ ariſtoteles/cũ dicit ꝙ ſyllus ex oppoſitꝭ nõ fit in pᷣma figura.Sʒ ſyllus ex oppo/ ſitis ꝓbatiuꝰ⁊ illatiuus ſimul ðꝛ ilie cuiꝰ nulla pᷣ̃/ miſſaꝝ eſt foꝛmalit ſynonyma cũ ↄcluſiõe: ⁊ fĩt ex LC Liber duobꝰterminis ſine termĩo ipis diſſimili:⁊ de iſto loquit᷑ phs cũ dicit/ꝙ ſyllus ex oppoſitis nõ fit in pᷣma figura/ ſhed vñ in ſcoa ⁊ tertia:cuiꝰ vtilitas eſt cõponere ſyllogiſmũ ex duobꝰ termĩs ſine termĩo ipᷣis diſſimui.põt eſſe etiã vtilis ad ducẽdũ rñdẽtẽ ad maiꝰ incõueniẽs/qᷓ; cõcedere duo /ria vel di/ ctoꝛia:puta ad cõcedẽdũ ꝓpõnẽ in qua idẽ negat de ſeipſo: ſed talis vtilitas non eſt gñalis cuilibet ſvllogiſmo ex oppoſitis. ¶ Ad ſcðam ꝑtẽ dubij re ſpõdet᷑/ꝙ nõ ſꝑ oꝑtet ↄcłonẽ ſyllogiſmi ex oppoſi tis eſſe falſaʒ:imo aliqñ eſt vera:vtputa ꝗñ alterũ extremũ impoꝛtat rõnẽ ĩpoſſibilẽ: ſeu qñ termini ꝓ nullo ſupponũt:vt iſta/nulla chimera eſt chime ra/ nullꝰ deꝰ aſinꝰ eſt deꝰ aſinus /nullꝰ hõ irrõnalis eſt hõ irrõnalis: ã ſunt vere et ſue ãdictoꝛie falſe: nec optet ſꝑ ꝓpõnẽ eſſe verã in q idẽ pᷣdicat᷑ de ſe/ ipſo. Sed multis modis idẽ põt negari de ſeipſo. Pꝛimo: qñ ſubiectũ ꝓ nullo ſupponit vel ĩꝑoꝛtat rõnẽ in ſe impoſſibilẽ /vel rõnẽ in ſe falſaʒ. Scðᷣo: qñ ſubiectũ ſupponit cõfuſe tm̃:vt a hã nõ eſt hõ. Tertio:in ꝓpõne de mõ loquẽdi incõſueto:vt hõ bõ nõ eſt. Auarto:in ꝓpõne modali de neceſſario reſpectu iſtiꝰtermini futurũ:vt futurũ de neceſſita te nõ ẽ futurũ:iõ in talibꝰ ↄcło ſyllogiſmi ex oppo ſitis põt eſſe vera. ¶ Et ſi dicat᷑:ſi ↄcło ſyllogiſmi ex oppoſitis eẽt vera/ tũc nõ eſſet ſyllus ex oppoſi tis/ cũů careret vtilitate ſua q̃ eſt ducere rñdentẽ ad matꝰ incõueniẽs:qᷓ; cõcedere duo /ria vel Zdicto/ ria. Rñdet᷑ vt viſum eſt /ꝙ illa vtilitas nõ eſt gña/ lis cuilibet ſyllogiſmo ex oppoſitis: ſʒ ſolũ aliqͥbꝰ: ſedvtilitas gñalis eſt ſcire cõponere ſyllogiſmũ ex duobꝰ terminis ſine termĩo ipſis diſſimili. Et he de ſcðᷣo articulo.tum ad tertiũ ſii:t: LC 5 1 ſio rñſalis:Syllogiſmꝰ cõuerſiuꝰ/ oclu ſyllus ad ĩpoſſibile: ⁊ ſyllus ex oppoſitis:ſunt boni ſyllogiſmi ⁊ iter ſe diſtincti:⁊ bec ↄcło patʒ ex dictis. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad pᷣmã ptʒ ſolo.Ad ſcðam etiã dictũ ẽ/ꝙ ſyllus ad impoſſibile capt ꝓ aggregato ex tribꝰ ꝓceſſib⸗ nõ eſt vnꝰ ſyllus: ſed bñ ſi capiat᷑ ꝓ pᷣmo ꝑceſſu/ cõ notãdo tñ alios ꝓceſſus. Ad tertiã ð /ꝙ ſyllus ex oppoſitis factꝰ in ſcðᷣa ⁊ tertia figuris põt reduci ad pᷣmã figurã:ſed poſtqᷓ; eſt reductus nõ plus eſt ſyllus ex oppoſitis Ad quartã ðꝛ/ꝓꝙ licet in ſyllo/ giſmo ex oppoſitis ſint ſolũ duo termini diſtincti vocaliter ⁊ in ſignificatiõe:ſunt tñ ibi tres diſtin/ cti officialiter:eo ꝙ vnus ſemꝑ exercet officiũ duo rum.Ad quintã patet ſolutio e dictis. quidẽ vt in genere ſumere ĩ eo qð nõ eſt demoͤſtrare ꝓpoſitũ. cðs tractatꝰhuiꝰ libꝛi in quo pᷣs ſte eſt determinat de tribꝰ defectibꝰ ſeu pctĩs incidẽtibꝰcirca ptãtes ſyllogiſmoꝝ:⁊ ↄtinet tria capła. In ᷣmo determinat de pᷣmo defectu/q̃ eſt petere pᷣncipiũ:qͥ incidit in ſyllogiſmo circulari Et pᷣmo oñdit qͥd eſt petere pᷣncipiũ:dicẽs /ꝙ pete re p̃ncipiũ eſt nõ oñdere ꝓpoſitũ. Et cõtingit q̃t/ tuoꝛ modiſ. Pꝛimo:qñ oino nõ ſyllogiſat᷑.i.ponit᷑ aliqͤd ſine ꝓbatiõe.Scðo:ꝗñ idẽ oñdit᷑ ꝑ ignotio/ ra.i.ꝑ minꝰ notũ.· Tertio:qñ idẽ oñdit᷑ ꝑ eq igno/ ta.Quarto:qñ pᷣus oñdit᷑ ꝑ poſteri?. Nã oĩs ſyllo gimꝰ ꝓbatiuꝰ dʒ ꝓcedere ex pᷣoꝛibꝰ et notioꝛibꝰ. Deinde diuidit petere pᷣncipiũ:dicẽſ/ꝙ petitio pᷣn cipij eſt duplex:qᷓdã ẽ petitio p̃ncipij ſtatim ⁊ q̃dã nõ ſtatim. Petitio pꝛincipij ſtatim eſt qñ idẽ re et noĩe aſſumit᷑ ad ꝓbãdũ ſeipᷣm:vt dicẽdo aẽ:aẽ. †* pᷣncipio aũt petere ⁊ acciꝑeſeſt II Sʒ petitio p̃ᷣnclpij nõ ſtatim ẽ qñ aſſumit᷑ aliqd ad ꝓbandũ aliqð ꝓpoſitũ ꝑ qð nõẽ natũ ꝓbari/imo mag ecõtra.Et exẽplificat dupłr. Pꝛĩo:vt ſi a oñ⸗ dat᷑ ꝑ b/⁊ bꝑc:⁊ tñ a ſit natũ oñdi ꝑ c/tũc ẽ petitio pncipij nõ ſtatim.Scðo:vt ſi q̊s ꝓbet lineas para lellas ꝑ tᷣ qð nõ eſt cõcurrere adinuicẽ/erit petitio pᷣncipij nõ ſtatim:ꝛ illud añcedẽs linee ꝑalelle nõ cõcurrũt/ natũ ẽ oñdi ꝑ illð ↄñs iſte linee ſũt para/ lelle: vt ſic arguẽdo/linee ſũt ꝑalelle: nõ ↄcurrũt: et vltra nõ cõcurrũt: s̊ ſunt ꝑalelle:igit᷑ de pꝛio ad vltimũ bñ ſequit᷑/ iſte linee ſunt ꝑalelle:g̊ ſũt para/ lelle. ¶ Cõſequẽter oſtendit q̃liter cõtingit petere pꝛincipiũ in oĩ figura ponẽs tres cõclones. Pꝛĩa: in mõ affirmatiuo pꝛĩe figure ſi maioꝛ ſit eque du/ bia ſicut cõcło ⁊ termini minorꝭ ſint cõuertibiles: tũc petit᷑ ᷣncipiũ:qꝛ ex cõckone cũ ↄuertẽte mino/ ris oñdit᷑ maioꝛ.Scdða cõcło:ſi minoꝛ ſit eque du bia ſicut cõclo⁊ termini maiorꝭ cõuertant᷑ /petitur pꝛincipiũ:qꝛ ex cõcłone cũ cõuertẽte maiorꝭ oñdit᷑ minoꝛ. Tertia cõcło: cõtingit petere pꝛincipiũ in ſcða ⁊ tertia figurt/ſicut in pꝛima.Et ſᷣ dit ꝙ ſicut petit᷑ pᷣncipiũ in modis affirmatiuis: ita petit᷑ ᷣn/ cipiũ in modis negatiuis.Subdit etiã finałr ꝙ dif ferẽter cõtingit petere pᷣ̃ncipiũ in demõſtratiuis ⁊ dialecticis: qꝛ in demõſtratiuis petit᷑ ᷣncipiũ ſᷣm vitatẽ:⁊ in dialecticis petit᷑ ncipiũ ſᷣm opinionẽ. ¶ Non autẽ ꝓpter hoc accidere falſum qð ſepe in diſputationibꝰ ſolem dicere. ¶ Iſtud eſt ſcðm caplm in q̊ phᷣus determinat de ſcdðo defectu/qͥ ðꝛ nõ ꝓpt ßᷣ̊ accidere falſuʒ:oñdẽg pꝛĩo in q̊ ſyllo hʒ fieri: dicẽs ꝙ fit in ſyllo ad ĩpoſſi bile ⁊ oſtẽſiuo.pꝛimũ ꝓbat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛia:qꝛ nõ ꝓpt ſ̊ accidere falſum fit in illo ſyllo in qͥ capit᷑ ꝓ pᷣmiſſa ↄ dictoꝛiũ cõcłonis:⁊ in q̊ ex falſitate cõ/ cluſionis regredit᷑ ad falſitatẽ alicuiꝰpᷣmiſſe inferẽ do gßitatẽ ᷣncipalis ↄcłonis:ſʒ iʒ ſit in ſyllo ad im poſſibile:igif. Scða rõ:nõ ꝓpter ß̊ accidere falſuʒ ðꝛ ꝓpõ cõnumerata cũ alijs pᷣmiſſis:q̃ remota nõ minꝰ ſequit᷑ cõcło: ſʒ illa ſolet poni in ſyllo ad ĩpoſ ſibile:igit᷑.Ex ã̊ diffinit nõ ꝓpt᷑ h̊ accidere falſum: dicẽs ꝙ nõ ꝓpter h̊ accidere falſuʒ/ẽ ꝓpõ ſuꝑflue poſita in ſylto ad ĩpoſſibile:ſic ſe hñs ꝙ ipſa remo ta nõ minꝰ accidit ĩpoſſibile:iðo ſi ex falſitate con cluſionis inferat᷑ falſitas talis ꝓpõnis: tũc cõmit tiẽ ille defectꝰqͥ nõ ẽ ꝓpt᷑ h̊ accidere falſuʒ. ¶ Con ſequẽter ponit duos modos huiꝰ. Pꝛimꝰ:qñ talis ꝓpõ nõ cõuenit in aliq̊ termĩo cũ pᷣmiſſis vł cõclo ne ſylli ad ĩpoſſibile: vt ſi cõcło ſit iſta/ ĩpoſſibile ẽ aliqð ſpaciũ ꝑtranſire:⁊ hypotheſis ſeu nõ ꝓpt᷑ hᷣ accidere falſuʒ ſit iſta/ diameter nõ ẽ aſymeter.Et arguik ſic: diameter nõ ẽ aſymeter/ nõ ↄtingit inſĩ nita ꝑtrãſire:in qͥͤlibet ſpacio ſunt infinita:g nõ cõ tingit aliqð ſpaciũ ꝑtrãſire:cõcluſio ẽ falſa: g̊ aliã pꝛemiſſarũ:⁊ nõ niſi iſta/ diameter nõ ẽ aſymeter: igik hec eſt vᷣa/ diameter ẽ aſymeter. Scðus mo dus eſt /ꝗqñ talis ꝓpõ cõuenit in aliqͥ termĩo cũ cõ/ cluſione/⁊ hᷣ in ſᷣiecto vł pꝛedicato.Et exẽplificat Ariſto.in lris. ¶ Deinde remouet vnũ dubiũ: qͥs em̃ poſſet dubitare ꝙ falſum in ſyllo ad ĩpoſſibile ſeã̃ret᷑ ꝓpt᷑ ꝓpõnẽ verã ibi aſſumptã.Añdet phᷣus dicẽs ꝙ in ſyllo habẽte cõclonẽ falſaʒ/ſequit᷑ talig cõcło ꝓpt falſum pꝛiꝰ aſſumptũ ⁊ nõ ꝓpt verũ:qꝛ ſi cõcło ẽ falſa/ neceſſe ẽ alterã pmiſſarũ eẽ falſam. ¶ Cõſequẽter ponit duas cautelas rñdẽtis qͥbꝰ debet cauere ne ducat᷑ ad falſum. Pꝛima: ſi rñdẽs ignoꝛet cõclonẽ quã vult cõcludere opponens/ca ueat cõcedere ꝓpõnes vno termĩo, cõmunicãtes. Pꝛioꝛum Secðda: ſi rãdẽs ſciat concłonẽ quã vult inferre op ponẽs/ debet cauere ꝙ nõ cõcedat duas ꝓpõnes cõicãtes in vno termĩo ⁊ diſpoſitas in mòô ⁊ figu/ ra/ex qͥbꝰpoſſet inferri illa cõclo. ¶ Deinde ponit duas cautelas opponẽtis. Pꝛia: opponẽs debet celare cõcłonẽ quã vult inferre 5 rñdentẽ. Scða: ſi opponẽs habeat plura medta/ debet incipere a remotlioꝛi:qꝛ ꝑ ß̊ magis latet rñdentẽ. ¶ Finałr ⁊ incidẽtałr determĩat de elencho:dicẽs ꝙ eiꝰ noti/ cia ſatis põt haberi ex noticia ſylłi:nã elenchꝰ põt ſieri ex duabꝰ affirmatiuis/ aut altera affirmatiua et altera negattua/ſicut ſyltus. Et ſi cõclo ↄdicat illi að cõceſſum ẽ a rñdẽte/iã ẽ elenchꝰ:qꝛ elenchꝰ addit ſupꝛa ſyltm ꝙ ſit ſyllus ↄdictionis: iðo ſi re ſpõdens nõ cõcedat affirmatiuã /nõ põt fieri elen/ chus/ cũ ex puris negatiuis nibil ſequat᷑. Siłr ſi rñdẽs nõ cõcedat aliquã ꝓpõnẽ vłem/ nõ põöt eſſe elenchus:cũ ex puris particularibꝰ nihil ſequat᷑. ¶ Accidit autẽ quandoq; quẽadmodũ in poſitione terminoꝛũ fallebamur ⁊c. ¶ Iſtud eſt tertiũ caplm huiꝰ tractatꝰ in ã phus determinat de tertio defectu qͥ ðꝛ fallacia ↄꝛie opi nionis: et diẽ ꝙ cõtingit aliquẽ decipi in opinione ꝓpõnũ poſitaꝝ in ſylto ex oppoſitꝭ. Et diẽ᷑ vlteriꝰ P talis fallacia cõtingit fieri duptr. Anoo ꝑ media adinuicẽ nõ oꝛdinata. ſcðo ꝑ media ſuboꝛdinata. Declarat pꝛĩo in medijs nõ ſuboꝛdinatis:vt ſi qͥs cogſcat ſubam ineſſe aiali ⁊ ignoꝛet eã ineſſe ſenſi/ bili: ⁊ tñ ſciat ambo.ſ.aĩal ⁊ ſenſibile ineſſe alicui: puta hoi.Scðo decipit᷑ ꝑ diuerſos ſyllos ad opi/ naudũ /ꝛias ꝓꝑpõnes:vt ꝑ iſtũ ſyllm/ om̃e aĩal eſt ſuba:ois hõ ẽ aial:opinabit᷑ iſtã/oĩs hõ eſt ſuba:⁊ 4 iſtũ ſyllm/ nullũ ſenſibile ẽ ſuba: oĩs hõ ẽ ſenſibi is/ opinabit᷑ iſtã:nullus hõ ẽ ſuba/ que ẽ Zꝛia pꝛie cõcloni.Exẽplũ qñ ſumunt᷑ media ſboꝛdinata: vt ſi qs ſciat ſubam ineſſe aĩali/ ⁊ ignoꝛet ipſaʒ ineſſe coꝛꝑi:dũ tñ ſciat ꝙ coꝛpꝰ⁊ aĩal cõueniãt hoĩ /duce tur ad cõcedendũ cõcłones Sꝛias ꝑ diũſos ſyllos: affirmatiuã ꝑ iſtum/ oẽ aĩal ẽ ſuba: oĩs hõ ẽ aĩal:g oĩs hõ eſt ſuba.t negatiuã ꝑ iſtũ/ nullũ coꝛpꝰ eſt ſuba:oĩs hõ ẽ coꝛpꝰ: g& nullꝰ hõ ẽ ſuba ¶ Deinde oſtẽdit quõ aliqᷣs ducet᷑ ad opinãdũ ↄꝛiam vł Zdi ctoꝛiã alicuiꝰ pᷣmiſſe:dicens ꝙ ſi qͥs opinet᷑ ambas pꝛemiſſas ſylli affirmatiui/ nõ põt opinari ambas pᷣmiſſas ſylłi negatiui:qꝛ tunc duceret᷑ ad cõceden dum 5dictoꝛiã alicui? pᷣmiſſarũ:⁊ cũ h̊ ipſam pᷣmiſ ſam:qꝛ ex cõcłone ſylli negatiui cũ minoꝛe ſylłi af firmatiui/ cõcluderet᷑ 5dictoꝛia maioꝛis ſylſt affir/ matiui:vt ſi qͥs cõcedat duas pᷣmiſſas illiꝰ ſylii/oẽ aĩal ẽ ſuba: oĩs hõ ẽ aĩal:gᷣ̊ oĩs hõ ẽ ſuba.et ſiliter iſtius/ nullũ ſen ſibile ẽ ſuba: oĩs hõ ẽ ſenſibilis:§ nuilꝰ hõ ẽ ſuba tũc debet capi iſta cõclo/nullꝰ hõ eſt ſuba/cũ mĩoꝛe pꝛioꝛis ſylli:⁊ inferat᷑ ꝑticularis negatiua in felapton. ¶ Cõſequẽter oſtẽdit q̃liter contin git opinari ꝓpõnes ſylłoꝛũ inferẽtiũ ↄꝛias ſine incõueniẽti:dicẽs ꝙ duo ſunt modi qͥbꝰ hoc ẽ poſſibile. Pꝛimꝰ ẽ qñ neutrũ opinat᷑ in ꝓpꝛia foꝛ/ ma:ſʒ vtrũq; opinat᷑ in ſuis pꝛemiſſis/ſiue opinet᷑ eas in vno ſyllo ſiue in diuerſis: declarat per duo exempla. Pꝛimũ:vt ſi qͥs ſciret ꝙ oĩs triangulus hʒ tres.Et ponamꝰ ꝙ c ſit idem qð triangulus et ignoꝛe ipᷣm eẽ triangulũ:tunc habeo ſciẽtiã in vli/ ꝙ oĩs triangulus hz tres:et ꝑ ↄñs de ipſo c:tñ in ꝓpꝛia foꝛma credo c nõ hre tres angulos. Scðm exẽplũ:vt alidͥs põt ſcire ꝙ oĩs mula ẽ ſterilis/ eo E hec mula ſit mula: videbit tñ vnã mulã habere groſſum vẽtrẽ/ ꝓpt᷑ qð putabit ipſaʒ nõ eẽ ſteriẽ: Fo. et ſic opinabit᷑ iſtas duas/ ols mula ẽ ſterilis:ꝛ iſtaã aliq̃ mula nõ ẽ ſterilis:quã tñ credit in ꝑticulari eẽ mulã. ¶ gõſequẽter ponit aliq̊s modos ipſiꝰ ſci/ re ⁊ ipſiꝰ ignoꝛare.Pꝛimꝰ modus:ſcire/ eſt ſcire in vli:vt ſciendo iſtã/ꝙ oĩs triangulꝰ hʒ tres/ dicimꝰ ſcire ꝙ iſoſceles hʒ tres. Scðus modus eſt ſcire in ꝓpꝛia foꝛma:⁊ vterq; iſtoꝛũ modoꝝ eſt dux ſeu põt eẽ dur.ſ.in habitu ⁊ in actu. In habitu/ꝗqñ doꝛ mimꝰ/ vł qñ circa illð actu nõ ↄſideramꝰ. In actu/ qñ actu cõſideramꝰ:⁊ tot modis ðꝛ etiã ignoꝛare. ¶ Et aduerte ꝙ ſcire in vli et ignoꝛare in ꝑticula/ ri nõ opponunt᷑.Etiam ſcire in habitu/⁊ ignoꝛare in actu nõ opponunt᷑:ideo cõtingit eandẽ ꝓpõnẽ ſcire vno mõ ſet ignoꝛare alio mõ. ¶ Finałr oñdit quõ cõtingit opinari ↄꝛia ſᷣm materiãᷣ:hoc eſt/ hᷣm termĩos:dicẽs ꝙ dupłr. Pꝛio/cũ incõueniẽti:vt ſi qͥs opinet᷑ aliquẽ eẽ bonũ ꝛ eẽ malũ:tũc debet opi nari donũ eẽ malũ:ſic arguẽdo/hoc ẽ malũ/et hoc eſt bonũ:& bonũ eſt malũ.Scðo /ſine incõueniẽti: vt ignoꝛetur vnum per ſe/⁊ aliud per accidẽs:vel vnum in ꝓpꝛia foꝛma/et aliud per accidens. Vando autem cõuertunt᷑ extre/ mitates/ neceſſe eſt medium con uerti ad vtramq;. Iſte el tertiꝰtractatꝰ huiꝰ libꝛi in q̊ pBus — determĩat de alijs ſpeciebꝰ argu/ mẽtationis a ſyllo.Et pꝛĩo ponit ſex regulas. Pꝛi ma:ſi extremitates alicuiꝰ ſylłi cõuertant᷑ inter ſe/ neceſſe ẽ mediũ cõuerti cũ ambabꝰ extremitatibꝰ: Lꝛ ꝓbat in barbara:qꝛ ex cõuertẽte conclonis cũ minoꝛe poſita loco maioꝛis/infert᷑ cõuertẽs maio ris:ſʒ ex cõuertẽte cõclonis cũ maioꝛe poſita loco minoꝛis/infert᷑ cõuertẽs minorẽ:qð nõ poſſet fieri niſi mediũ cõuertat᷑ cũ extremitatibꝰ:⁊ debet pꝛo/ pꝛie ĩtelligi iſta regula in mõ vli affirmatiuo: qꝛ in alijs patit᷑ inſtantiã. Scvðᷣa regula:ſi aliq̃ duo con uertant᷑ inter ſe/ ſicut genitum ⁊ coꝛruptibile/ſilr ⁊ eoꝝ oppoſita.ſ.ingenitũ ⁊ incoꝛruptibile. Tertia regla:ſi ſumant᷑ duo ↄꝛia ex vna ꝑte/ puta genitũ et ingenitũ:⁊ alia duo er altera ꝑte.ſ.coꝛruptibile et incoꝛruptibile tũc ſi vnũ ↄuoꝛũ ex vna ꝑte con/ uertat᷑ cũ vno /ꝛioꝛũ ex altera ꝑte/ puta genitũ cũ incoꝛruptibili:tunc ingenitũ conuertet᷑ cũ incoꝛru ptibili: qꝛ ſi non eſſet ita/tunc aliquid eſſet ingeni/ tum qð nõ eſſet incoꝛruptibile:⁊ ſi nõ eſſet incoꝛru ptibiſe/ tũc eẽt coꝛruptibile: ⁊ ꝑↄñs genitũ /qð eſt falſum. Quarta regula: ſi aliqͥd dicatur de duobꝰ vñter ⁊ de nullis alijs/ qñ illa etiã dicant᷑ de ipᷣis: tunc ſi illa duo cõuertant᷑ inter ſe/ neceſſe ẽ tertiũ cõuerti cũ vtroq;:vt ſi rõnale dicat᷑ de om̃t hoĩe ⁊ oĩ riſibilt: ⁊ de nullis alijs de qͥbꝰ nõ dicant᷑ illa:ſi hõ ⁊ riſibile cõuertant᷑ inter ſeſita ⁊ rõnale. Quin ta regula:ſi aliq̃ duo pᷣdicata dicant᷑ de eodẽ ſBie/ cto vliter ⁊ vnũ illoꝛũ cõuertat᷑ cũ tali ſtecto: tũc alterũ pᷣdicabit᷑ vliter de ipſo:vt in iſtis terminis/ riſibilejrõnale /⁊ hõ. Sexta regula:ſi ſint aliq̃ duo oppoſita/puta a ⁊ b: q̃rũ vnũẽ eligẽdũ ⁊ alterũ fu giendũ:puta a eligẽdũ ⁊ b fugiẽdũ:⁊ ſint alia duo opꝑpoſita ex altera ꝑte:q̃rũ vnũ ẽ eligẽdũ.ſ.d: ⁊ al/ terũ fugiẽdũ puta c:ſi a iunctũ cũ c ſit magꝭ eligen dum cqᷓʒ iunctũ cũ b:a ſimpłr ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; d. ¶ Declarat rõne et exẽ̃plo. Ratione ſic:oppaitũ ↄũtis eſt falſum:igit᷑ ↄñs eſt verũ.œt qꝛ oppoſitũ ↄñtis põt hr̃e duas cãs vᷣitatꝭ: aut qꝛaẽ ſiliter elt gẽdũ ſicut b/aut minꝰ:ſʒ vtrũq; ẽ falſuʒ:igit᷑. Pꝛo bat pꝛĩo de pꝛĩo: qꝛ ſi a ⁊b eẽnt eligẽda equaliter/ tũc eoꝛũ oppoſita eẽnt eãliter fugiẽda:⁊ 85 ſeque 67 g Liber retur ꝙ a ⁊cſimul iuncta nõ eẽnt mag iede 5 1 bet djqð eſt 5 ſuppoſitũ. De ſcðoſꝙ a nõ ſit minꝰ eligẽdũ qᷓʒ d/ꝓbat:qꝛ ſi ſic/ſeãret᷑ ꝙ b eiꝰ oppoſitũ eẽt min fugiẽdũ qᷓ; c: qð eſt oppoſitũ ipſius b: cũ minꝰ malũ minoꝛi bono opponaf᷑:⁊ tũc ſeq̃reł ꝙ a et ciũcta ſił nõ eẽnt magꝭ eligẽda qᷓ b et d: qoᷣ?᷑ ⸗ ſuppoſitũ.Exẽplo ſic declarat:vt ſit avelle bñ age re/ b nolle bene agere/ d bñ agere/ c male agere: ſi velle bñ agere ⁊ male agere ſit magt eligẽdũ qᷓᷓ bñ agere et nolle bñ agere:tunc velle dñ agere ſimplr erit meliꝰ qᷓ; bñ agere:qꝛ volũtas bona ſine actio/ ne eſt magꝛ eligẽda qᷓ actio ſine bona voluntate. Ex quo infert ꝙ dilectio ſᷣm amoꝛẽ eſt magis eli/ genda qᷓ; coitus:qꝛ dilectio eſt finis coitus: ⁊ non debet coitus appeti/niſi ꝓpter dilectionẽ. ¶ Qm̃ autẽ nõ ſolũ dialectici ⁊ demon ſtratiui ſylli ꝑ pꝛedictas fiunt figuras. ¶ Iſtud eſt ſcðm capłm huiꝰtractatus in q̊ phus determiat de inductione: ⁊ diuidit᷑ in duas ꝑtes. In pꝛĩa ponit talẽ cõclonẽ:ꝙ nõ ſolũ ſylli dialecti ci ⁊ demõſtratiui ſunt in tribꝰ figuris/ſʒ etiã rheto rice argumẽtatiões: ſicut ẽ enthymema et exẽplũ. Cõſequẽter diffinit inductionẽ: dicẽs ꝙ inductio eſt argumẽtatio oñdẽs maioꝛẽ extremitatẽ de me dio ꝑ mĩoꝛẽ:vt ſi eẽ longeuũ oñdat᷑ de h̊ cõplexo/ aĩal nõ habẽs colerã:ꝑ ilð cõplexũ/iſte equꝰ⁊ ille equus:ſic arguẽdo /ille equus eſt longeuus:⁊ ille equꝰ ẽ longeuꝰ:⁊ ſic de alijs. Siłr iſte aſinꝰ eſt lon geuꝰ/⁊ iſte aſinꝰ ẽ lon geuꝰ:⁊ ſic de alijs aĩalibꝰ nõ hñtibꝰ colerã:& oẽ aĩal nõ hñs colerã eſt longeuũ. Et nõ capit᷑ ibi mediũ ꝓ termĩo inferẽte /ſʒ ꝓ illo qð ſᷣm naturã mediat inter maioꝛẽ extremitatẽ et minoꝛẽ.Et reducit᷑ ad ſylim ſumẽdo ſingularia ꝓ medio:et põt fieri in tertia figura vel in pꝛĩa:vt ſic arguẽdo/ oẽ qð ẽ ille equꝰ /⁊ ſic de alijs ẽ aĩal lon/ geuũ:ſʒ oẽ qð ẽ ille equꝰ/z⁊ ſic de alijs/eſt aĩal non hñs colerã:ꝗ om̃e aĩal nõ hñs colerã eſt longeuũ. ¶ Et ſi qͥs dicat:cõcło eſt vłis q̃ nõ põt cõcludi in tertia figura.Rñdet ꝙ pꝛiꝰ dictũ ẽ: ſi duo pᷣdicata inſunt vni ſubiecto vłiter: ⁊ vnũ illoꝛũ cõuertat᷑ cũ ſiecto/ neceſſe ẽ alterũ dici de altero pᷣdicato vłi/ ter:cuiuſmodi ẽ longeuũ/⁊ nõ hñs colerã. ¶ Con ſequẽter ponit duas dꝛñas inter ſyllm ⁊ inductio nem/ ãrũ Pꝛia eſt:in ductio eſt ꝓbatiua ꝓpõnũ im mediatarũ /ſed ſyllus ꝓpõnum mediatarũ. Scða differẽtia:in ductio oſtendit maioꝛem extremitatẽ de medio:ſed ſyllogiſmus oſtẽdit maioꝛẽ extremi tatẽ de minoꝛi ꝑ mediũ. Ex qͥ infert ꝙ ſyllogiſmꝰ pꝛocedit ex pꝛioꝛibꝰ ſm naturam: inductio do ex poſterioꝛibus/tamen ex notioꝛibus quo ad nos. ¶ Exemplũ autẽ ſeſt qñ medio extremũ ineſſe oſtendit᷑ ꝑ id qð eſt ſimile tertio. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłlm in qͥ phus diffinit exẽplũ: dicẽs ꝙ exẽplũ oſtẽdit maioꝛẽ extremitatẽ de me/ dio ꝑ aliqð ſile mĩoꝛi extremitati:⁊ oſtẽdit maioꝛẽ extremitatẽ de minoꝛi ꝑ mediũ.Exẽplũ dat phus: vt atheniẽſes pusre Z thebanos malũ ẽ: ᷣ affineſ pugnare 5 affines malũ eſt:⁊ vltra/affines pusre affines malũ ẽ: ʒ phocẽſes ↄ thebanos pugna/ re/ ẽ affines 5 affines pugre: å phocẽſes pugnare 5 thebanos malũ ẽ. ¶ Cõſequẽter diffinit exẽplũ ſuᷣ rone exẽpli:dicẽs ꝙ ẽ argumẽtatio cuiꝰ añs nõ ſe bʒ ad ↄñs vt ꝑs ad totũ:nec vt totũ ad partẽ/ſʒ vt ũs ad partẽ:hoc ẽ qð ſolet dici ꝙ exẽpſũ/eſt qñ vnũ ꝑticulare ꝓbat᷑ ꝑ aliud ꝓpt aliqð ſile in ipſis repertum. ¶ Finalr ponit duas dꝛñas inter indu ctionẽ et exẽyiũ. Pꝛia:inductio ꝓcedit ab oĩbꝰſin/ II gularibꝰad vłe:exẽplũ aũt ab vno ſinglari ad alio. S Scða dꝛña:qꝛ inductio oñdit maioꝛẽ extremitatẽ de medio ꝑ minoꝛẽ.Sʒ exẽplũ oñdit maioꝛẽ extre/ mitatẽ de medio ꝑ aliqð ſile minoꝛi extremitati: ⁊ cũ h̊ oñdit maioꝛẽ extremitatẽ de minou ꝑ mediũ. ¶ Deductio autẽ eſt ꝗñ medio quidem pꝛimum palam eſt ineſſe: poſtremo aute medium dubium quidem ⁊c. ¶ Iſtud ẽ ãrtũ caplm hutꝰ tractatꝰ in q̊ phᷣus de/ terminat de deductione: dicẽs ꝙ deductioſeſt qñ maioꝛ ẽ manifeſta ⁊ minoꝛ dubia:ſiliter credibilis aut magt credibilis cõcłone:⁊ ſunt duo modt eiꝰ. Pꝛimꝰ ſeſt qñ mĩoꝛẽ eãliter aut magꝭ nota qᷓ; con cluſio. Scðus /ẽ qñ ad ꝓbationẽ miĩoꝛis redͥrunt᷑ paucioꝛa media qᷓ; ad ꝓbationẽ cõcłonis: dat exẽ plũ de pꝛĩo mõ:vt oĩs diſciplina ẽ docilis:iuſticia eſt diſciplina:q̊ iuſticia ẽ docilis/ ibi mĩoꝛ ẽ dubia: eſt tñ ſiliter aut magꝭ credibilis qᷓ; cõclo.Dat exẽ/ plũ de ſcðᷣo mõ: vt oẽ eãle recte linee põt qᷓ̃drari: ſʒ circulus ẽ eãlis recte linee:&̊ circulꝰ põt ãdrari: ibi minoꝛ nõ reqͥrit niſi vnũ mediũ ad ſui ꝓbatio/ nem.ſ.ꝙ linea q̃ eſt ãrta ꝑs circuli ſit eq̃lis recte li⸗ nee/ q eſt ãrta ꝑs q̃drati: ſʒ ad ꝓbationẽ cõclonis reqͥrunt᷑ plura media. Et ſubdit finalr ꝙ ſi minoꝛ nõ ſit credibilioꝛ cõcłone:aut ſi non ꝓbet᷑ paucioꝛi bus medijs qᷓ; cõcluſio:aut ſi ſit ꝓpõ immediata tunc non erit deductio /ſed demonſtratio. ¶ Inſtantia autẽ eſt ꝓpoſitio ꝓpoſitio/ ni contraria:differt autẽ a pꝛopoſitione: qm̃ inſtantiã quidẽ cõuenit eſſe in parte. ¶ Iſtud eſt qͥntũ capłm in q̊ determĩat de inſtan tia:dicẽs ꝙ inſtantia ẽ ꝓpõ ꝓpõni ↄꝛia vel ãdicto ria ꝓpõni rñdẽtis.Et differt appõne 7. quã fit:qꝛ ꝓpõ 5 quã ſit debet ſemꝑ eẽ vlis:ſʒ inſtãtia põt eẽ vlis aut ꝑticularis.et ſubdit ꝙ inſtãtta ſeu ſyllus inſtãtiuꝰ fit duobꝰ modis ⁊ ꝑ duas figuras: fit em̃ vliter ⁊ ꝑticulariter/ eo ꝙ inſtantia ſemꝑ opponit᷑ ꝓpõni/ quã ſit:et illa ſemꝑ cõcludit᷑ in pꝛima aut tertia figurꝭ. Pꝛobat exẽplariter: nã ſi ꝓpõ 5̊ quã ſit inſtantia/ ſit vlis affirmatiua:vt oĩm ↄůꝛioꝛũ eſt eadẽ diſciplina: tũc fit ſyllus inſtãtiuꝰ in pꝛia figu ra/ arguendo ſic: nulloꝛũ oppoſitoꝛũ eadẽ᷑ eſt diſci plina:ſed oĩa ↄꝛia ſunt oppoſita: sᷓ nulloꝛũ ↄůꝛioꝛũ eadẽ eſt diſciplina:ſed ſi ſumat᷑ 5dictoꝛia ꝓ inſtan tia jfiet ſyllus in tertia figura/arguendo ſic:noti ⁊ ignoti non eſt eadẽ diſciplina:ſʒ oẽ notũ ⁊ ignotũ Zꝛiant᷑:gᷣ aliqͥrũ ↄꝛioꝛũ non eſt eadẽ diſciplina:ſʒ ſi ſiat inſtãtia Z negatiuã vlem ꝑ ei Zꝛã/ tunc fiet in barbara/ ſi per 5dictoꝛiã fiet tertia figura. ¶ Dein de ꝓbat rõne ꝙ ſyllus inſtãtiuꝰ fiat in pꝛima ⁊ ter tia figuris:oĩs inſtãtia ẽ vlis vel ꝑticulart: ſʒ vlis ſit in pꝛia figura/⁊ ꝑticularꝭ in tertia:igit. Minoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ad inſtandũ vliter debet ſumi mediũ qð ẽ ſuperiꝰ ad ſhiectũ ꝓpõnis quã fit inſtãtia: ⁊ de/ bet eẽ infertꝰ ad pᷣdicatũ:ſʒ h nõ põt eſſe mediũ niſi in pꝛia figura:igit᷑. Sʒ ad inſtandũ ꝑticulariter de bet ſumi mediũ ſᷣ ſᷣiecto ꝓpõnis quã fit inſtan tia:et debet ſe h̃e tanq; inferiꝰ ad ſiectũ ⁊ pᷣdica/ tum:ſʒ hoc nõ põt fieri niſi in tertia figura: igitur. ¶ Cõſequẽter oſtendit ꝙ inſtantia euidẽter fit in pꝛima ⁊ tertia figuris ⁊ nõ in ſcð̃a:qꝛ in illis figurt folũ fit euidẽter inſtãtia qͥbꝰ infer᷑ oppoſitũ ꝓpõ nis 5 quã fit inſtãtia: ſʒ boc ſolũ fit in tertia ⁊ pꝛia figurt:igik. Scðᷣa rõ:oĩs inſtãtia debet eſſe ſtatim manifeſta:⁊ non indigere longo ſermone /ſicut fit in ſcða ſigura.¶ Finaliter dicit æ inſtãtia genera A Pꝛioꝛum liter dicta bfi ſit ꝑp ſyllogiſmũ ex hypotbeſi/ puta ꝑ ſyllogiſmũ ad impoſſibile/jꝑ locum ab oppoſitis: etiã ꝑ locum ab auctoꝛitate.Dicit etiã/ ꝙ ſi capiat inſtantia large tã ꝓ uogiſ mo inſtantiuo tã eut/ dente qᷓ ineuidente/ bene põt fieri in ſcða figura. ¶ Icos autẽ ⁊ ſignũ nõ idẽ eſt:ſed icos quidẽ eſt ꝓpoſitio pꝛobabilis:qð em̃ vt in pluribus ſciunt ſic factũ eſſe. ¶ Iſtud eſt ſextũ capłm in q̊ phᷣus determinat de enthymemate.Et dicit pꝛimo ꝙ icos ⁊ ſignũ non ſunt idẽ:qꝛ icos eſt ꝓpõ ꝓbabilis:ſʒ ſignũ ðꝛ eſſe ꝓpõ nec̃aria vel ꝓbabilis. Ex qᷓ infert diffinitionẽ enthymematis/ dicẽs: Enthymema/ eſt ſyllus ex icotibꝰ ⁊ ſignis.Scðᷣo oſtẽdit q̊t modis fit enthy/ mema:dicẽs ꝙ enthymema põt fĩeri in tribꝰ figu/ ris. Ponit exẽplũ in pꝛima: oĩs mulier habẽs lac/ peperit:hec multer habet lac:ᷓ peperit. In tertia/ pſitacus ẽ ſapiẽs:pſitacus eſt ſtudioſus:& ſtudio ſum eſt ſapiẽs. ¶ Deinde remouet dubiũ: dicens ꝙ arguẽtes enthymematice nõ ſumũt ambas pꝛe miſſas:ſʒ vnã ſumũt /⁊ reliquã ſupplẽt. Sat exem plum in ſcðᷣa figura:oẽ pariẽs eſt pallidũ:hec mu lier eſt pallida:g hec mulier peperit.Eœt dicit ꝙ ta. lis ſyllus ſolũ apparet eẽ in ſcða flgura/ſʒ nõ eſt: qꝛ fit ex ambabꝰ affirmatiuis. ¶ Conſequẽter po/ nit dꝛñam enthymematꝭ ad ſyllm ⁊ dꝛñam enthy mematũ inter ſe dicẽs:ꝙ enthymema ⁊ ſyllus dif ferunt:qꝛ enthymema ſolũ ſumit vnã ꝓpõnẽ: ſed Hltur ſumit duas:vnde ꝑ additionẽ vntꝰ ꝓpõnis t ſylkus. Sʒ dꝛña enthymematũ inter ſe eſt:qꝛ en thymema factũ in pꝛĩia figura:ſi debite fiat/ eſt in/ ſolubile ſiue difficulter ſolubile: cũ añs eiꝰ ſit nec̃a riũ. Sed in tertia figura eſt ꝓbabile ⁊ ſolubile: qꝛ ſolũ cõcludit ꝑticulariter. In ſcð̃a vᷣo ẽ apparẽs ⁊ nõ oĩno inſolubile:⁊ hᷣ ſi fiat ex purt affirmatiuis. ¶ MNaturas aũt cogſcere poſſibile eſt:ſi qͥs concedat ſimul tranſmutare coꝛpꝰ et aiam quecũq; naturales ſunt paſſiões. ¶ Iſtud eſt vltimum capłm in qͥ docet inuenire ſi gna paſſionũ naturaliũ/q̃ pñt eẽ media enthyme/ matũ.Et ponit duas ſuppoſitiones. Pꝛĩa: paſſio naturalis habet ſignũ in ſubiecto cuiꝰ eſt. Scðᷣa: vniꝰ paſſionis eſt vnicũ ſignũ. Añ ponit duo do⸗ cumẽta ad inueniẽdum ſigna paſſionũ naturaliũ. Pꝛimũ:ſi aliqua paſſio inſit alicui ſBiecto vłiter:⁊ velimꝰ ſcire ꝓpꝛiũ ſignũ illiꝰ paſſiõis /opoꝛtet con ſiderare cui ſpeciei vłiter nõ cõuenit talis paſſio/ ſed aliqͥb indiuiduis eiꝰ ⁊ aliqͥbꝰnon:⁊ videre qͥd ſequit᷑ ilã paſſionẽ̃ in illo ſHᷣiecto cui ineſt:ꝗꝛ illud debet poni ſignũ illiꝰ paſſionis: vt foꝛtitudo repe ritur in om̃ibꝰ lconibꝰ ⁊ in aliqͥbꝰ hoĩbꝰ⁊ in aliqᷣbꝰ nõ: ideo ſi hr̃e marĩas ſpatulas ſeu ſummitates/ ſequat᷑ hoĩem foꝛtẽ/tunc illud erit ſignũ foꝛtitudi/ nis. Scðm documentũ:ſi ſint due paſſiones vniꝰ ſubiecti/ ad cognitionẽ ſigni vniꝰ videndũ eſt in q̊ ſit vna paſſio ⁊ nõ alia: et qð ſignũ cõſequat᷑ eã in illo ſubiecto: qꝛ illud debet pont ſignum eiꝰ in illo ſbiecto cui ambe inſunt:ſicut leont inſunt due paſ ſiones.ſ.foꝛtitudo ⁊ liberalitas:ſi&̊ velimꝰ coęᷣſce re q̃ ſunt ſigna illarũ /debemꝰ aſpicere ad ſubſtan/ tias in quibus ille paſſiones diniſim reperiuntur. Q uerit tertio ⁊ vltimo:vtrum phus ſuffi/ cienter determinet de pcetis inci- dentibꝰ circa ptãtes ſylłoꝛũ: ſiliter de alijs ſpecie/ bus argumẽtationis alijs a ſyllo. ¶ Urguit᷑ pꝛĩo cõtra pꝛimã partẽ: Petitio pꝛincipij nullo mõ pec⸗ —O.—ę—— cat 5̊ ſyltm:& male ðꝛ ꝙ ẽ pctm̃ 5 ſyllm. ¶ Scðo: Si petitio pꝛincipij peccaret 5 ſyllm: aut maxime eſſet ex eo ꝙ nõ eſſet ꝓbatiua ſue cõclonis: ſʒ hoc nõ: qꝛ illud non reqͥrit᷑ ad rõnẽ ſylłi. ¶ Tertio ſic: Nulla eſt fallacia ↄꝛie deceptiõis:ę̊ ipſa nõ defſicit a ꝑfecta rõne ſylli. Añs ptʒ:qꝛ nulla ẽ fallacia ↄůꝛij ſenſus nec itellectꝰ:g̊ a ſili nec opiniõis. ¶ Quar/ to ſic arguit᷑:Deductio ⁊ inſtantia ſunt ſpeẽs argu mentationis diſtincte ab alijs ⁊ a ſyſfo:g Ariſto. nõ ſufficiẽter enumerat ſpẽs argumẽtatiõis. Itẽ inductio nõ eſt poſſibilis/cũ nõ ſit poſſibile nume/ rare oĩa ſingularia.Etiã exẽplũ nõ ẽ ↄña nec̃aria: igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ ex vno ſingulari nõ nec̃ario ſequi tur aliud: igit᷑. ¶ Auinto ſic: Enthymema ẽ vere ſyllus ſᷣm pᷣm.j.poſterioꝛũ:ꝗ nõ debet poni ſpẽs diſtincta a ſyllo. ¶ In oppoſitũ eſt Pphus in textu. In qaueſtione erunt tres articuli. Qtũ ad puꝛmũ. 1[,I o p declaratione pꝛime Pꝛio ſ ciẽdũ particule queſtionis mo uetur hec difficultas: an petitio pꝛincipij peccet 5 ſyllm ſimplr.Et ſi nõj ãre; hic phᷣus determinat de ea! Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ pꝛio ꝙ nõ eſt de ra. tione ſylli ſimpir/ ꝙ ſitꝓbatiuus ſue conckonis: qꝛ tũc oĩs ſyltus ſimplr eſſet ꝓbatiuꝰ/qð eſt falſum: cũ mkti ſ fiant ex falſis ⁊ ĩpoiſibilibꝰ:etiã de ra/ tione ſylli ſimpir nõ eſt hr̃e tres terminos vocalr diſtinctos:ſʒ ſufficit ꝙ ſint diſtincti officialtter: vt młtotiẽs viſum eſt. ¶ Scðo ſupponit᷑ ꝙ nõ eſt de rõne ſylli ſimpł cõcłonẽ eſſe ſimpfr aliã vocałr a ãlibet Pwüiſardeye ſatis ptʒ in muiĩtꝭ ſylłis:⁊ maxi me in ſyllo expoſitoꝛio illatiuo tm̃. Sʒ de rõne ſyl logiſmi ſimpłr ſolum eſt diſpoſitio duarũ ꝓpõnũ in mõ ⁊ figura.Ex oĩbꝰ iſtis ðꝛ ꝙ fallacia petitio/ nis pꝛincipij ſiue ſtatim ſiue nõ ſtatim /non peccat ſyllm ſimpfr:lʒ bñ 5̊ ſylim demonſtratiuũ ⁊ dia lecticũ. ¶ Et ſi qͥs arguat: peccat/ ſyllm demon⸗ ſtratiuũ et dialecticũ:g̊ ſyllm ſimpfr.ↄña ptʒ ab inferioꝛi ad ſuperius.Añdet᷑ ꝙ indebite arguit᷑:qꝛ arguit cũ diſtributione ſuꝑioꝛis/ppter negationẽ incluſam in ly peccat: et iðo facit terminũ ſequẽtẽ ſe ſupponere cõfuſe diſtributiue.Et ad ſciẽdũ quõ ly peccat/includit negationẽ/ debet expont dicen/ do ſic:petrꝰ peccat /̊ regẽ.i.petrus nõ ſeruat man data regis: petrꝰ peccat 5 deũ.i.petrus nõ ſeruat mãdata dei.Et etiã ꝗñ dicit᷑:petitio pꝛincipij pec/ cat⸗ ſyllm dialecticũ ⁊c̃.i.non ſeruat conditiones ſiue pꝛincipia ſylli dialectici et demõſtratiui. Pꝛo ſcða ꝑte ðꝛ:ꝙ phᷣus nõ determiĩat hic neq; alibi de petitione pꝛincipij ſiue ſtatim ſiue nõ ſtatim/ co ꝙ peccet 5̊ ſylim ſimpfr:ſʒ qꝛ peccat 5ↄ ſyllm demon/ ſtratiuũ ⁊ dialecticũ.Et qꝛ hec ſcientia oꝛdinat᷑ ad ſciẽtiã poſterioꝛũ: ideo hic de ipſa gereruindf, 8 iε̈τ⁴—ϑα% declaratione ſc Gcdo ſciẽdũ defectꝰ ſupponit/ ꝙ ly nõ ꝓpter hoc accidere falſum/ de vᷣtute ſermonis capit᷑ ꝓ oĩ re ꝓpter quã non accidit falſum.Et ſic oĩs res mundi ꝓpter quã nõ infert᷑ cõcło falſa/eſt nõ ꝓpter hoc accidere falſum:⁊ ſic non capitur in textu. Aliod capit᷑ ꝓꝓpõne cõnumerata cum pꝛe/ miſſis ſylli cuiꝰ conclo eſt falſa/nihil faciẽs ad illa tionẽ illiꝰcõclonis falſe:iðo ſi ex falſitate cõclonis inferat᷑ falſitas illiꝰ ꝓpõnis /tũc ðꝛ cõmittere talẽ fallaciã.Et ſic capit᷑ in textu /nõ ꝓpter hoc Zecple re falſuz/ qð eſt ſynonymũ cũ hoc qð eſt nõ cauiſa vt cauſa. ¶ Supponit᷑ ſcðᷣo ꝙꝓ iſte defectꝰ ſolũ re/ peritur in ſylto ad impoſſibile: vt ꝓbat Ariſto. in textu.Et ſi s arguat: ſyllus ad impoſſibile habet tm̃ duas pᷣmiſſas diſpoſitas in modo 5 ſigura: cũ 1 2 Fo. 68 E — — — — 1 E Liber pꝛimꝰ ꝓceſſus eiꝰ ſit ſyllogiſticꝰ: nõ debet poni talis pᷣmiſſa.Rñdet᷑ ꝙ tauis defect nõ ſit in qͥͤlibet ſylto ad impoſſibile:qꝛ non reperit᷑ in ſyllo ad im/ poſſibile nõ ſuperfluo: qꝛ talis defectꝰ ſolum fĩt in ſyllo:vbi ex falſitate cõclonis infert᷑ falſitas pᷣmiſſe aihil faciẽtis ad illationẽ:ſʒ ᷓ nõ fit in ſyllo ad im. poſſibile nõ ſuperfluo: qꝛ in tali inferk ꝓpõ faciẽs aliqᷣd ad illationẽ conclonis:relinquit᷑& ꝙ ſolũ fit in friro ad impoſſibile ſuperfluo:cũ nõ fiat in ſyllo oſtẽ ſiuo/ nec in ſyllo ad impoſſibile nõ ſaperado. j 5 declaratione Tertio ſciendũ aε inet⸗ dentis circa ſyllm ex oppoſitis: Supponit᷑ pꝛĩo ꝙ duplex ẽ cognitio:Quedã eſt appꝛehẽſiua /ꝑ quã intellectꝰ appꝛehẽdit vł cogſcit aliqͥd:et põt eſſe tã circa cõplexũ qᷓ; incõplexũ.x̃t ſic poſſibile eſt intel lectũ ſimul cogſcere ↄꝛia vł 5dictoua/cũ intellectꝰ ponat dꝛñam inter duo /ꝛia v3ãdictoꝛia. Alia eſt cognitio adheſiua ſeu iudicatiua:q̃ nõ eſt aliud qᷓ; aſſenſus vel diſſenſus/ q̊ͥ aliqs aſſentit vł difſentit alicui. Et ſic nõ videt᷑ eẽ poſſibile intellectũ ſimul aſſenrire/ ſeu ſic cogᷣſcere duo ↄꝛia vel 3dictoꝛia:et ſi taliter cõtingeret/tũc fieret fallacia ↄꝛie opinio/ De iſta ma nis. ¶ Aduerte tñ ꝙ opiniones poſſunt dici ↄꝛe teria vide latiꝰ Sco. in. 1. diſ.z. q. 4.gr. 2. F dupkr. Anoo:qꝛ ꝑ eas aſſentimꝰ oppoſitis: vt opi/ nio q̃ aliqs aſſentit iſtiſoĩs mula eſt ſterilis: ⁊ opi nio qua alidͥs aſſentit iſti/ ali mula nõ eſt ſterilis. Alioo dicunt᷑ ↄꝛie/ q̃rũ vna ẽ aſſenſus de aliqᷓ ⁊ al/ tera eſt diſſenſus de eodem: vt opꝛnio q̃ aſſentimꝰ alicui ꝓpõnt/⁊ opinio q̃ diſſentimꝰ eidem:⁊ ſic im poſſibile eſt opiniones /ꝛias eſſe in eodem intelle ctu. ¶ Scðo ſupponit᷑ ꝙ aliqͥd poſſumꝰ ſcire du/ pliciter.ſ.in vłi: et in ꝓpꝛia foꝛma/ſeu in particu/ lari. Scire in vli/ eſt ſcire aliqð pꝛedicatũ ineſſe ali cui inferioꝛi/eo ꝙ ſcimꝰ ipſum ineſſe ſuꝑiou diſtri/ buto. AUñ qñ qͥs ſcit vłem/ ðꝛ ſcire ꝑticularẽ in vli: vt ſi qs ſciat iſtã/oĩs mula ẽ ſterilis:ſciet iſtã in vłi aliã mula eſt ſterilis: ſeu mula pape ẽ ſterilis quã nunqᷓ vidit.Etiã qñ pᷣmiſſe ſciunt᷑ /jðꝛ ſciri conclo in vli. Sʒ ſcire in ꝓpꝛia foꝛma ſeu in ꝑticulari/eſt ſcire aliqͥd ᷣm ꝙꝑ ꝓpꝛios terminos repꝛeſentat᷑. Et ãdlibet iſtoꝝ ẽ dux.ſ.in actu ⁊ ĩ habitu:vt viſuʒ eſt in textu· Bis ſuppoſitt ðꝛ ꝙ nõ videt᷑ eſſe poſſi bile ĩtellectũ ſimul opinari duo /ꝛta vel 5dictoꝛia in ꝓpꝛia foꝛma in actu:⁊ hoc experimur in nobis. Scðm dictũ:nõ ẽ impoſſibile itellectũ ſimul aſſen tire duobꝰ Zdictoꝛijs:vni in ꝓpꝛia foꝛma/⁊ alteri in vli:vt ſatis viſum eſt in textu. Dico vlterius ꝙ aſſenſus ⁊ diſſenſus ↄdictoꝛioꝝ/vniꝰ in vliſalteri in particulari nõ ſunt ↄ ꝛia:qꝛ aſſentire in vłiſꝙ oĩs mula eſt ſterilis:et in particulari/ꝙ aliq̃ mula non eſt ſterilis ꝓpter groſſum vẽtrẽ nõ ẽ incõueniẽs. 8 S, GO circa textum inci Qual to ſciẽdũ dit vna difficultas: vtrum ſyllus/ inductio enthymema /⁊ exẽplũ/ſint ſpẽs argumẽtationis: ſic ꝙ argumẽtatio ſit genꝰ ipſarũ. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ ꝙ argumẽ/ tatio capit᷑ dupłr.Anoo large ꝓ oĩ bona ↄña ſiue eiꝰ añs ſit ꝓbatiuũ ↄntis ſiue nõ.Et iſto mõ dico/ ꝙ argumẽtatio eſt genꝰ ad illa ãttuoꝛ.vñ in q̊libet argumẽtatione infert᷑ ↄñs ex vna ꝓpõne expꝛeſſa in añte vel ex pluribꝰ.Si ex vnaſß eſt dupłr: qꝛ vł infgrk rõne ſilitudinis inter res ſᷣcatas ꝑ termĩios aſitis ⁊ ↄñtis:⁊ ſic ẽ exẽplũ. vel nõ infert̃ rõne ta/ lis ſilitudinis:et ſic eſt enthymema.Si inferat᷑ ex pluribꝰ ꝓpõnibꝰ/hoc eſt dupfr:qꝛ vel ille pꝓpõnes ſunt ſyllogiſtice adinuicẽ oꝛdinate: et ſic ẽ ſyllus: vel non/⁊ ſic ẽ inductio.Alioo capit᷑ argumẽtatio II ſtricte ꝓ oĩ bona ↄña cuiꝰ añs ẽ ꝓbatiuũ ↄñtis:et ſic nõ ẽ genꝰad illa q̃ttuoꝛ:qꝛ diſiunctũ ex illis q̃t/ tuoꝛ excedit argumẽtationẽ ſic captã: nã aliq̃s eſt ſyllus qͥ nõ ẽ ꝓbatiu:ꝗ nõ ẽ argumẽtatio illo mõ dicta.Etiã aliq̃ eſt inductio q̃ nõ ẽ ꝓbatiua:⁊ etiã aliqð enthymema /⁊ etiã aliqð exẽplũ.Et ſi qͥs pe tat:q̃ ¶ erũt ſpẽs argumẽtationis ſic ſtricte capte⸗ Bñdeo ꝙ ſunt ſyllus ꝓbatiuꝰ/jinductio ꝓbatiua/ enthymema ꝓbatiuũ/⁊ exẽplũ ꝓbatiuũ.œx qͥ ſedt᷑ ꝙ quelibet illarũ ſpecierũ põt capi dupłr.ſ.large ⁊ ſtricte. Añ inductio large capta/eſt ↄna illatiua ꝓ poſitionis vlis ex ſua ſingulari vł ſuis ſingłaribꝰ ſiue ſit ꝓbatiua ſiue nõ mediante iſta ꝑticula/⁊ ſic de alijs/ vel aliã ſibi equalẽte. Sʒ inductio ſtricte capta/ẽ ↄña ꝓbatiua ꝓpõnis vlis ex ſua ſingulart vel ſingularibꝰ mediãte iuuamie ĩtellectꝰ ſupplen/ tis vicẽ bonitatꝭ ↄñe.Et hec de Pumo Au 1 5 ¶A vtrũ in/(ad ſcðm. Dubitat᷑ Pꝛiĩo un von nn Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ pꝛio:ꝙ ꝑ inductionẽ itelligit vnꝰ aliꝰ modus arguẽdi ſibi oppoſitus q; vocat᷑ deſcẽſus:qui ꝓcedit ex vii ad ſingularẽ/vel ſingularia:qͥ fit ſicut locꝰ a toto in q̃ntitate: vt oĩs hõ currit:⁊ petrꝰ ẽ:ſ̊ petrꝰ currit. ¶ Et aduerte ꝙ iſte deſcẽſus fit aliqñ ſolũ ad ſpẽs:vt qñ pꝛiꝰdiſtrt buit᷑ ſolũ ꝓ ſpeciebꝰ: ⁊ aliqñ ad ſpẽs et indiuidua: qñ talis terminꝰ diſtribuit᷑ tã ꝓ ſpeciebꝰqᷓ; ꝓ indi/ uiduis.ſilr dicat᷑ de inductione:nã inducit᷑ aliqñ a ſingularibꝰ/aliqñ ſolũ a ſpeciebꝰ. ¶ Et ſi qͥs dicat tũc nõ erit inductio:cũ nõ fiat a ſingłaribꝰ/ſʒ a ſpe ciebꝰ. Rñdet᷑ ꝙ ſingulare capit᷑ duptr.Anoo ꝓ ſin gulari ſimpłr:cuiuſmodi ſũt ſoꝛtes /plato/et ſic de alijs. Alioo ꝓ ſingulari in reſpectu: qð nõ ẽ aliud qᷓ minꝰcõe reſpectu magꝭ cõis:⁊ tunc ſpẽs bñ di/ cunt᷑ ſingularta/ſupple in reſpectu. ¶ Supponit᷑ vlteriꝰ ꝙ inductio põt fieri dupfr. Anoo inferẽdo ꝓpõnẽ vlem ex ſuis ſingularibꝰ ſine explicatione huiꝰꝑticule /⁊ ſic de alijs vel alteriꝰ ſibi equalẽtis. Et ſic dico ꝙ nulla talis inductio ſub rõne indu/ ctionis ẽ bona ↄña:ſʒ ſi aliã talis ſit bona/ hoc ẽ/ qꝛ vel añs eſt ĩpoſſibile vel oñs net̃ariũ: vel qꝛ ſin gulare ſeoꝛſum infert vłem. Alioo põt foꝛmari in⸗ ductio/ inferẽdo vłem ex ſingularibꝰ mediãte iſta particula/⁊ ſic de alijs/vł aliã ſibi eqͥualẽte:⁊ iᷣ fĩt qñ nõ enumerant᷑ oĩa ſingularia:ſʒ qñ oia enume/ rant᷑/ ponit᷑ tũc iſta ꝑticula /et nõ ſũt plura. ¶ Et ſi qͥs petat:qͥd ĩtelligit᷑ ꝑ iſtã particulã/⁊ ſic de alijs. Añdeo ꝙ intelligit᷑ vna ꝓpõ vlis ſᷣcans eſſe ſicut pᷣcat᷑ ꝑ alias ſingulares nõ foꝛmalr expᷣſſas: vt ſoꝛ/ tes currit:petrus currit:⁊ ſic de alijs: oĩs hõ cur rit:ſenſus ẽ/ſoꝛtes currit:plato currit:et qͥlibet hõ aliꝰ a ſoꝛte et platone currit: oĩs hõ currit. ¶ Et ſi qͥs dicat:g̊ in inductione ꝓcedit᷑ ab vłi ad vlem. Dico ꝙ illa vłis in añte ðꝛ ſingularꝭ in reſpectu et nõ ſimptr:qꝛ eſt min⸗ vlis qᷓ; 3 Kemferoe ſin⸗ 5 ularꝭ in reſpectu. 2 ubitat ſcðo Irrum inductio ſit ↄña foꝛmalis addendo etiã ꝑticulã/ ⁊ ſic de alijs:? Añdet᷑ bꝛeuiter(vt als viſum ẽ in ſummulis)ꝙ in ductio põt fleri dupłr.Anoo a ſingularibꝰ in ſᷣcan do ⁊ ſupponendo ſil:cuiuſmodi ſunt noĩa ꝓpꝛia: vt ſic arguendo /ſoꝛtes currit:plato currit: ⁊ ſic de alijs:&ᷓ oĩs hõ currit.Et ſic dico ꝙ nõ eſt ↄña foꝛ/ malis:qꝛ in ſili foꝛma eſt dabilis inſtãtia:vt nõ ſe/ quit᷑/ſoꝛtes currit:plato currit:⁊ ſic de alijs: aͥ oĩs aſinꝰcurrit:tñ ſeruat᷑ ſilis foꝛma. ¶ Et ſi qͥs dicat: ibi variat᷑ ſuperioꝛitas et inferioꝛitas: å nõ ſeruat᷑ ſilis foꝛma. Añdet᷑ ꝙ ſupioꝛitas nõ ſe tenet ex ꝑte Pꝛioꝛum loꝛme ↄſe:vt als viſum eſt. ¶ Alioo põt fiert a ſin gularibꝰ in ſupponendo tm̃:vt iſte hõ currit/⁊ iſte hõ currit:⁊ ſic de alijs:a oĩs hõ currit:⁊ tunc dico ꝙ eſt ↄña foꝛmalis.Et ſi qͥs dicat:in ſili foꝛma eſt dabilis inſtantia:qꝛ nõ ſequit/iſte hõ currit:et iſte hõ currit:⁊ ſic de alijs: ois aſinꝰcurrit.Añdet᷑ ꝙ ibi nõ ſeruat᷑ cõſilis foꝛma:qꝛ variar᷑ numerus ter minoꝛũ qui ſe tenet ex ꝑte foꝛme ↄñe.Añ in pꝛima ſolũ ſunt duo termini ſaltẽ cõputãdo terminos ſy nonymos pꝓ eodẽ termino:ſed in ſcðᷣa ſunt tres.ſ. bõ /currit/aſinꝰ. ¶ Sed quereret aliqͥs:vtrũ indu/ ctio ꝓbatiua ſit bona ↄña? Rñdeĩ᷑ bꝛeuiter ꝙ non: qꝛ oĩs inductio fit mediante iſta particula/⁊ ſic de alijs:⁊ tunc eſt bona cõſequẽtia/ ſʒ nõ,ꝓbatiua:cũ antecedens non ſit notius cõſequẽte:vnde iſta eſt mihi eque nota/ſoꝛtes currit:plato currit:⁊ qͥlibet bõ alius a ſoꝛte ⁊ platone currit: ſicut iſta /oĩs hõ currit/ ⁊ econtra. Alio modo fit ſine iſta particula/ et ſic de alijs:⁊ ſic non eſt bona ↄña:vt iam viſum eſt ſuperiꝰ/lʒ bene ſit ꝓbatiua. ¶ Et ſi qͥ̊s querat: nonne vlis fit nota ex ſingularibꝰ! Dicit᷑ ꝙ ſic:ſed tunc qᷓ;tã eſt de ſe/ nõ eſt bona ↄña:ſʒ naturalis in/ clinatio ĩtellectꝰducit ad ditatẽ vlis ⁊ eiꝰillationẽ cũ nõ videat inſtantiã in alijs ſingularibꝰ. Añ ad/ uerte ꝙ ad hoc ꝙ aliqͥd notificet᷑ nobis ꝑ inductio nem /q̃ttuoꝛ cõditiones reqͤrunt᷑. Pꝛimo reqͥrit̃ iu/ diciũ actuale ĩtellectꝰ:puta ꝙ iudicet vel aſſentiat iſtũ ignẽ eſſe calidũ.Scðo reqͥrit᷑ experiẽtia: puta ꝙ videt iſtum ignẽ eſſe calidum. Tertio/ memo/ ria de ſingularibus ⁊ eoꝝ ſenſationibus. Quarto requirit᷑ ꝙ ĩtellectꝰ illarũ ſingulariũ inferat vᷣitatẽ vlis ex q nõ videt rõnem diuerſitatꝭ in alüs: ⁊ me diantibꝰ iſtis qᷓttuoꝛ inductio nõ eſt ꝓbatiua ꝓpõ num ĩmediatarũ ſaltẽ que ſunt ꝑ ſe note:ſicut ſunt pꝛima pꝛincipis/ vt de qͥlibet affirmatio ⁊ negatio: qꝛ talia cosſcunt᷑ cognitꝭ terminis: ſʒ eſt ꝓbatiua ꝓpõnũ ĩmediatarũ nõ per ſe notarũ:ſicut iſta/oĩs ignis ẽ calidus:vliſta/ oẽ reubarbaꝝ ſ⸗ anar colerã. 1 vtrüũ diffinitio en/ Dubitat tertio thymemat ſit ſuf ficiẽter aſſignata. Pꝛo cuiꝰ declaratione ſupponit᷑ g enthymema capit᷑ triplr. Anoo large ꝓ oĩ ↄfia bona in ã ex vna ꝓpõne in añte expꝛeſſa vel ex plu ribus nõ ſyllogiſtice cõbinatꝭ infert᷑ alia ꝓpõ:⁊ ſic capit᷑ enthymema cũ ðꝛ/ꝙ oĩs ↄña eſt ſyllogiſtica vel enthymematica. Alioo capit᷑ ſtricte ꝓ oĩ ↄña bona nõ inductiua nec exẽplari/in q̃ ex vna ꝓpõ/ ne cathegoꝛica vſ ex pluribꝰ nõ ſyllogiſtice cõbina tis infert᷑ alia:⁊ ſic capit᷑ cũ ðꝛ/ꝙ oĩs bona ↄña vł eſt ſyllus/ enthymema/inductio /vel exẽplũ:⁊ iſto mõ cõuerſiones/ eqpollẽtie/ ⁊ ↄ5e q̃ fiunt in hypo theticis dicunk᷑ enthymemata. Alioo capit᷑ ſtrictiſ ſime ꝓ oĩ ↄña in q̃ ex vna ſola ꝓpõne cathegoꝛica in añte expᷣſſa infert᷑ aliq̃ cõcło:cui ſi aliq̃ alia ꝓpõ addat᷑/ eſſet bonꝰ ſyllus ad eandẽ cõcłonẽ inferen/ dam: et ſic capit̃ in textu/ cũ ðꝛ ꝙ eſt ſyllus ſupple imgꝑfectꝰ.Et ſi qs dicat: nõne bñ ſequit᷑/eſt ſyllus imgfectꝰ:ꝗᷓ eſt ſyllus. Dico ꝙ nõ:qꝛ ly imꝑfectꝰ/ di minuit. ¶ Et aduerte ꝙ icos poſitũ in diffinitiõe eiꝰ idem eſt ꝙ ꝓpõ ꝓbabilis q̃ videt᷑ oĩbꝰ pluribꝰ aut maxie notis.Sʒ ſignũ vocat᷑ ꝓõ ex q̃ nec̃ario ſequit᷑ concło.Ex q̊ ptʒ ꝙ eadẽ ꝓpõ tᷣm aliã ꝛ aliã rõnẽ conſiderata põt dici icos ⁊ ſignũ:vocat᷑ icos inqᷓtũ eſt ꝓpõ ꝓbabilis:et ðᷣꝛ ſignũ vt nec̃ario in/ fert altã ꝓpõnẽ. Et ponit᷑ icotibꝰ in numero plu/ rali/ ad denotandũ ꝙ illa pᷣmiſſa q̃ infert conclonẽ virtuałr eſt plures pꝛemiſſe ſaltẽ in inferẽdo:qꝛ in fert talẽ cõckonẽ ſicut due. ¶ Supponit᷑ finalr ꝙ Fo. exẽplũ põt capi dupłr. Anoo large ꝓ oĩ bona ↄña in q infert᷑ cõcło ꝓpter ſilitudinẽ repertã inter res fcatas ꝑ terminos añtis ⁊ ↄñtis:ſiue añs et ↄñs ſint ꝓpõnes vłes ſiue ꝑticulares.Et ſic ẽ ibi exem plum:parrhiſienſes ſunt diuites: rothomagen/ ſes ſunt diuites: qꝛ vtriq; ſeſe exercent in mercan/ cijs. Alioo capit᷑ ſtricte ꝓ ↄña bona ꝓbatiua con/ cluſionis ꝑticularis ex alia ꝓpõne particulart vel ꝑticularibꝰ. ¶ Et aduerte ꝙ exẽplũ vt cõiter ſolet fiert nõ eſt bona ↄña/ ſz ſolũ ẽ quedã ꝓbabilitas ꝑ quã vna ſin gularè ꝓbat̃ ꝑ aliã:iðo inter oẽs alias ſpẽs argumentationis eſt debilioꝛ: qꝛ ſolũ tenet ꝑ mo dũ ſilitudinis: mõ talis argumentatio multis modis Aaud ear, Sefu 24 eriü wep 8 vrñſalis ad queſitũ: Phus ſuffi/ LCõcluſio cienter determinauit de tribus defectibꝰ incidentibꝰ circa ſyllos:⁊ de alijs ſpecie bus argumẽtationis a ſyllo. PRec concło patet ex dict. E patet ſolutio. Ad tertiã ðꝛ: ꝙ nõ eſt ſile de ſenſu et intellectu /vt als videbit᷑. Ad q̃ᷓrtam ðꝛ: ꝙ ſi dedu ctio ⁊ inſtantia capiantur ꝓ ſylło deductino ⁊ in- ſtantiuo/ nõ ſunt alie ſpẽs a ſylło:lʒ aliqͥd cõnotẽt ſupꝛa ſyllogiſmũ. Ad quintam patet ſolutio. ¶ Secundt libꝛi Pꝛioꝛum Ariſtotelis ſinis. ¶ Liber pꝛimus Voſterioꝛũ Ariſtotelis. Monis ars et oĩs diſciplina intellectiua ex pꝛeexiſtẽte fit cognitione. Manifeſtũ eſt aut hoc ſpeculãtibꝰ in oẽs: mathematice em̃ quecũq; ſciẽtie ꝑ hunc modũ fiunt/ et aliarũ vnaqueq; artium. Ste eſt pꝛimꝰ liber Poſterioꝛũ analytico rum.i.de poſterioꝛi reſolutione ꝗᷓ eſt reſo/ lutio ↄñtis. Et diuidit᷑ in duas partes.ſ. pꝛoemialẽ et executiuã. In pꝛia ꝑte pꝛoe/ miali ponit᷑ pꝛio talis cõcko:Ois diſciplina ⁊ oĩs doctrina intellectiua ſit ex pꝛeexiſtẽti cognitione: quã cõclonẽ ꝓbat inductiue tã in ſciẽtijs ſpecula/ tiuis qᷓ; pꝛacticis. In ſpeculatiuis ꝓbat etiã indu cendo:nam in mathematicis ex cognitione pꝛinci pioꝛũ deuenimꝰ in cognitionẽ conctonis:⁊ etiã in ſcientijs dialecticis: ſicut ſunt ſcientie q̃ habent᷑ ꝑ ſyllm ⁊ inductionẽ:et etiã in ſciẽtis rhetoꝛicis:ſi/ cut ſunt ſciẽtie q̃ habent᷑ ꝑ enthymema et exẽplũ. Uñ enthymema ve eſt ſyllus.i. virtualr: ⁊ ſic etiã bak in ſciẽtijs pꝛacticis/ in qͥbꝰ noticia cõclonis abet᷑ ex noticia pꝛincipioꝛũ. ¶ Cõſequẽter ſᷣdit due ſunt pꝛecognitiones in demonſtratiuis: ſcʒ qd eſt/ſet qꝛ eſt.Et ſᷣm ſ̊ tria inueniunt᷑ in demon/ ſtratione.ſ.dignitates ſeu pꝛemiſſe/ paſſio/⁊ ſubie ctũ:de qͥbꝰpꝛeſupponit᷑ aliq̃ pꝛecognitio. ¶ Cõſe/ quẽter ponit oꝛdinẽ cognitionis pᷣmiſſarũ ad con/ cluſionẽ:dicẽs ꝙ maioꝛ vel minoꝛ pꝛꝰ tꝑe cogno/ ſcunt᷑ qᷓ cõclo.Sʒ maioꝛe ⁊ minoꝛe ſimul cognitꝭ/ ſimul tꝑe cognoſcit᷑ cõclo.¶ Finałr remouet vnũ erroꝛẽ antiquoꝝ qͥ dixerũt nos nihil poſſe ſcire de nouo:cuiꝰ rationẽ aſſignat Plato in menone.i.in talt libꝛo:qꝛ ſi ſciremꝰ aliqͥd de nouo/ maxĩe egent cõclones:ſʒ hoc non:qꝛ ſi cõcłones ſciremꝰ dè no/ uo/ ſic ꝙ pꝛiꝰ neſciuerimꝰ eas/ ſequit᷑ ꝙ nõ magis aſſentiremꝰ eis de nouo qᷓ; ſuis oppoſitis: vt pꝛo bat per ſile de ſeruo fugitiuo reperto a magf̃o quẽ nõ cogſceret/ niſi pꝛiꝰ eũ ognohiſlen 233 hanc —————ÿ— 69 Ad rõnes añ oppoſitũ. Ad duas pꝛiunaz E Liber rationẽ rñdet Ariſto.dicens ꝙ cõclones ante de/ monſtrationẽ quodãmodo ſcimꝰ ſcʒ in vniuerſa/ li:ſed ignoꝛamꝰ in pꝛopꝛia foꝛma ⁊ in particulari. Q it pꝛimo:vtrũ oĩs doctrina ⁊ oĩs di- uecr ſciplina fiat ex pꝛeexiſtente cogni/ ner.er arguit᷑ pꝛĩo ꝙ non: qꝛ vel fieret ex pꝛe Niſtẽti cognitione intellectiua vel ſenſitiua. Non pumũ:qꝛ ila fit ex alia/ ⁊ ſic eſſet ꝓceſſus in infini tum. Nec ſcðᷣm:qꝛ de młtis habemꝰ ſcictiã de qbꝰ nõ habemꝰ aliquã noticiã ſen ſitiuã/ ſicut de deo ⁊ de angelis. ¶ Scðo ſic:Aliq̃ noticia ſenſitiua põt fieri nulla alia Preeriſenteie ⁊ intellectiua.ↄña ptʒ:qꝛ nõ videt ãre intellectꝰ nõ poſſit hr̃e noticiã fuã/ nõ pꝛeſuppoſita alia cognitione:ſicut ẽ ſenſus ꝗͥ eſt potẽtia inferioꝛ ad ĩtellectũ. ¶ Tertno:Si no ticia ĩtellectiua fieret ex pꝛeexiſtẽti cognitiõe/ hoc maxie eẽt ex pꝛeexiſtẽti cognitiõe ſenſitiua: ſʒ hoc nõ:qꝛ vł ly ex/ diceret circũſtantiã cauſc efficiẽtis/ finalis/foꝛmalis /vel materialis: ſʒ nullũ illoꝛũ eſt dicendũ:igit᷑. ¶ Quarto ſic:Si ſicſſequeret᷑ ꝙ no ticia incõplexa fieret ex alia noticia incõplexa/ qð videt᷑ eſſe falſuʒ:qꝛ vna noticia nõ generat᷑ ex alia/ niſi mediãte diſcurſu:ſʒ diſcurſus ſolũ eſt cõplexo rum:igit᷑. ¶ Quinto ſic: Nõ ẽ poſſibile nos aliqͥd ſcire de nouo:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ ſcire debet eẽ ꝑ cau ſam:ſʒ cauſe nõ pñt ſciri:qꝛ tunc oꝑteret ꝙ ſcirent᷑ ꝑ alias cauſas:⁊ ſic in infinitũ. ¶ In oppoſitũ ar/ guik᷑ auẽte ph in textu. In queſtione erũt tres ar/ 1 rum plem:ſʒ nõ qñ tenet᷑ diuiſiue. Scvᷣo dico;ll· B la ꝓpõ debet ĩteiligi de doctrina ⁊ ſcĩa ꝗ̃ actu acqͥ ritur/⁊ nõ de illa q̃ ã actu acqᷓſita ẽ: niſi dicerct᷑; eẽt ſenſus/ oĩs doctrina fit vl fiebat ex pᷣexiſtẽti co gnitiõe. ¶ Sʒ reſtat vnũ dubꝛũ:cũ dictũ ſit ꝙ do⸗ ctrina et diſciplina ſunt idẽ.ſ.noticia cõcluſionis: Quis poſſet arguere ꝙ nõ: qꝛ oĩs foꝛma denoĩat ſpiectũ in q̊ eſt:ſʒ ſic ẽ ꝙ diſciplina ẽ in diſcipulo/ꝑ quã denoĩat᷑ diſcipulus:q etiã doctrina erit in di⸗ ſcipulo:⁊ ꝑ ↄns diſcipulꝰ vocabit᷑ docẽs a doctri na. Añdet ꝙ nõ oꝑtet ſꝑ foꝛmã denoĩare ſubiectũ in q̊ͥ eſt hᷣm oẽm modũ ſuũ:ſʒ ſufĩcit ꝙ denoĩet bm aliquẽ modũ:iõ tał denoiat ſᷣm modã diſcipline. Tertio ſciẽd 9 ꝙ circa textũ incidit I vna difficultas: vtx ſit poſſibile nos aliqͥd ſcire de nouo. Et videtur ꝙ nõ:qꝛ ſi poſſemꝰaliqͥd ſcire de nouo /ßʒ eẽt ꝑ viã ſen ſus aut ꝑ viã ĩtellectꝰ. Nõ pꝛimũ: qꝛ ſenſus põt de cipi circa ſuũ ꝓpꝛiũ obiectũ. Nec ſcðm: qꝛ noticia itellectiua p̃ſupponit noticiã ſenſitiuã: ſi noticia ſenſitiua deficit/ita et ĩtellectiua. Scðo ſic:ſeq̃ret᷑ ꝙ intellectꝰnr̃ eẽt mutabił:⁊ ꝑ ↄñs alterabił: qð vi det᷑ falſuʒ.ↄña ptʒ:qꝛ tunc mutaret᷑ de igrantia in ſcĩam.Tertio ſic:ſi itellectꝰ nrẽ̃ nõ oĩa ſciret a pᷣnci/ pio ſue creatiõis/ ſeãret᷑ ꝙ fuiſſet creatꝰ imꝑfectꝰ/ qð nõ videt᷑ ꝓbabile.Quarto ſic: pᷣncipia ſut nob nota a natura:⁊ ꝑ ↄñs mita ſcimꝰa natura In op poſitũ ẽ experiẽtia: exꝑimur em̃ nos mkia ſcire de nouo: exꝑimur em̃ ꝙ ꝑ laboꝛes ſucceſſiue acdrimꝰ 2* 7 8,σ(ticuli. 2tũ ad pꝛimũ 1 Pꝛiĩo ſciẽdũ ꝙ ꝓ declaratiõe queſtio/ nis ſupponit̃᷑ pꝛio ꝙ doctrina ⁊ diſciplina capiun tur ꝓ eodẽ.ſ.ꝓ noticia cõcluſionis ſylli demõſtra ſcias:iõ reſtat ſoluere rõnes. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ tã Sco.lib.. ꝑ viã ſenſus qᷓ ꝑ viã ĩtellectꝰ młta ſcimꝰ de nouo: diſ.ʒ.q.A.ñ et ad ĩpꝛobationẽ ðꝛ ꝙ lʒ ſenſus qñq; decipiat᷑ cir per totum. 8 F tiui:ſʒ differũt rõne:nã ðꝛ doctrina vt ꝓcedit a do ctoꝛe:⁊ diſciplina vt recipit᷑ in diſcipulo. Suppo/ nitur ſcðᷣo ꝙ dupler ẽ noticia:Quedã ſenſitiua:et eſt ula quã hz ſenſus de obiecto ſenſibilucuiuſmo di eſt audire/videre/⁊ ſic de alijs. Alia eſt intelle/ De illis no ctiua quã hʒ intellectꝰ de intelligibi ſiue pñte in ſe ticijs vide ſiue in ſua ſpecie/ ſiue ĩ aliꝗᷓ alio. Noticia ſenſitiua latiꝰin. z.et eſt duplex.ſ.interioꝛ ⁊ exterioꝛ. Interioꝛ ẽ illa quã 3. de aĩa. hʒ ſenſus interioꝛ de obiecto/ſicut phantaſia. Ex/ terioꝛ/eſt quã habet ſenſus exterioꝛ de obiecto: vt viſus de coloꝛe/et auditꝰ de ſono. Ris ſuppoſitꝭ/ ðꝛ pꝛĩo ꝙ oĩs doctrina itellectiua fit ex pꝛeexiſten te cognitiõe. Uñ doctrina ⁊ diſciplina capiunt᷑ in textu ꝓ noticia cõckonis demonſtrate/qᷓ fit ex pꝛe exiſtẽti cognitione pᷣmiſſarũ.Et lʒ hec cõcło poſſit intelligi de oĩ cognitiõe ĩtellectiua ſaltẽ habita ex ſenſibilibꝰ: tñ phᷣus ſolũ loquitf᷑ hic de cognitione cõcłonis.Dicit᷑ tertio ꝙ cognitio termĩoꝛũ intelle ctiua fit ex ipſoꝛũ cognitiõe ſenſitiua interioꝛi. Sʒ cognitio ſenſitiua interioꝛ fit ex pꝛeexiſtenti cogni tione ſenſitiua exterioꝛi/q̃̊ nõ pꝛeſupponit aliã co/ gnitionẽ. Nã ad hᷣ̊ ꝙ aliqͥs videat albedinẽ/ non re ca ſuũ ꝓpꝛiũ obiectũ ꝓpt᷑ indiſpoſitionẽ medij vk oꝛgani/ vł ꝓpt᷑ nim ã diſtãtiã ad obiectũ: nõ tñ ſ decipit᷑ſſʒ multa de nouo certitudinatr ꝑcipit ⁊ co gnoſcit. ¶ Ad ſcðᷣam ðᷣꝛ:qlʒ ĩtellectꝰalteret᷑ ⁊ mu tetur alteratiõe ꝑfectiuanõ tñ alteratiõe coꝛrupti ua:ꝗñ em̃ ĩtellectꝰ mutat᷑ de igrantia in ſcĩam: tũc ðꝛ ꝑñci ſaltẽ accñtalr.t ꝑ hʒ põt ſolui tertia rõ: nã nõ eſt incõueniẽs intellectũ fuiſſe creatũ imꝑfectũ ꝑfectiõe accñtalitñ fuit vᷣe creatꝰ ꝑfectꝰ ꝑfectione eſſentiali. C Ad ãrtã ðꝛ ꝙ dupkr põt intelligi nos ſcire ᷣncipia a natura. Anoo ꝙ a natura habeam noticiã actualẽ de pꝛimis pᷣncipijs/⁊ ſic nõ ẽ verũ. Alioo ꝙ a natura inclinemur ad eoꝛũ cognitlonẽ ꝓpter magnã euidentiã illoꝛũ in pitate:⁊ ſic bene concedit᷑ ꝙ pꝛincipia ſunt nobis nota a natura. Qu arto ſciẽdũ ꝙ incidit alia diffi/ cultas: vtrũ ſit poſ ſibile vnũ ⁊ eundẽ ĩtellectũ ſcire iſtã/ oĩs dualitas eſt par:et ſit ignoꝛare iſtã/iſta dualitas ẽ par. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ aliqd ðᷣꝛ ſciri dupfr. Ano mõ in vk. alio mõ in ꝓpꝛia foꝛma ⁊ in ꝑticulari:vt pꝛiy viſuʒ eſt.Añ ad hoc ꝙ ꝓpõ vlis dicak ſcita in quirit᷑ aliã alia noticia ſeu cognitio. Dicit᷑ vlteriꝰ/ ꝓpꝛia foꝛma /requirit᷑ ꝙ om̃es eiꝰ ſingulares ſint Aldeſc ꝙ cognitio ĩtellectiua pꝛincipioꝛũ ſit ex pꝛeexiſtẽtꝑ ſcite in ꝓpꝛia foꝛma.Sʒ ad ſᷣ ꝙ ſciat᷑ in vłi/ ſufficit.4 diſ.. cognitione ſuoꝛum terminoum. ꝙ aliã ſingulares ſciant᷑: ⁊ ꝙ nõ appareat inſtan/ aud co cdo ſciendũ ꝙ circa textũ incidit tia in alijs ſin gularibꝰ. ¶ Scðo ſupponit᷑ ꝙ ſicut nutio qat — 85 vna diffcultas: vtrũ ĩpoſſibile ẽ totale añs eẽ verũ ↄ8ite exñte falſo: ita mints 20 illa ꝓpõ ſit vera.ſ.oĩs doctrina ⁊ oĩs diſciplina ſit ĩpoſſibile ẽ totale añs eẽ cognitũ cõclone incogni rei idee ex pꝛeexiſtẽti co gnitiõe? Et videt᷑ ꝙ nõ: qꝛ ipſa eſt ta:⁊ iᷣ ſi cogſcat᷑ bonitas ↄnje: ⁊ ĩtellectꝰ aduer/ vtiduſ incõgrua: qꝛ ſingulare gemĩatũ eqͥualet plurali:q tat circa tale ↄñs:⁊ ꝙ nõ ſit indiſpoſits/neq; volũ rei⁊ tñ deberemꝰ dicere fiunt/ ⁊ non fit. Itẽ doctrina quã tas diuertat eũ.Et ad rõnẽ illi ſuppoſitionis po/ mielo qd ego habeoſnõ ſit ex pꝛeexiſtẽti cognitione: qꝛ ipſa nit Sco.ꝙ cõcło nõ ẽ niſi ꝑtialis cognitio pᷣmiſa/ munis, no fit/ cũ lã ſit facta. ¶ Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ rum. ¶ Tertio ſupponit᷑: ꝙ ſicut in ↄña ſyllogiſti Sco.lib.· anolcit ly et/ in illa ꝓpõne nõ capit᷑ cõplexiue /ſʒ diuiſiue: ca nõ eſt neceſſe ꝙ ſi vna pꝛemiſſarũ ſit cognita ꝙ viſ.8.q.··· tei part vt eſt vna bypothetica copulatiua/⁊ nõ vt eſt vna ꝓpt᷑ h cosſcat᷑ cõclo. Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ nõ ẽ poſſibile als.4 · azn ſcire iſtã oĩs dualitas ẽ par:x ignoꝛare iſtã in vli/ cathegoꝛica de ſiecto copulato: qꝛ tũc eẽt incon/ iſta dualitas ẽ par.Sicit᷑ ſcðᷣo ꝙ poſſibile eſt ſcire grua. Uñ qñ ly etſtenet᷑ cõplexiue/ bñ reqͥrit nume Poſterioꝛum ——— Fo. 70 3 hanec ꝓpõnẽ/ oĩs dualitas ẽ par:⁊ ignoꝛare iſtã in tatis. Ad qð ð᷑/ꝙ qꝛ eſt dignitatꝭ nihil alið eſt qᷓ; CL ꝓpꝛia foꝛma /iſta dualitas eſt par:qꝛ põt ignoꝛari cognitio adheſiua maiorꝭ ⁊ minoꝛis alicuiꝰ demõ vtrũ iſta dualitas ſit dualitas:ideo impoſſibile eſt ſtratiõis tanqᷓ; vere ⁊ neceſſarie. ¶ Scðm dubiũ ſcire iſtam/ oĩs dualitas eſt par:⁊ hec dualitas eſt vtrũ de dignitate poſſit pᷣſupponi qͥd ẽ.Rñdet᷑/ꝗœ dualitas /ignoꝛã do iſtã/ hec dualitas ẽ par/dũmõ d de dignitate põt pᷣſupponi dd noĩs i.qͥd ꝑ dignita ĩtellectꝰ aduertat ad bonitatẽ ↄñe ⁊ nõ ſit indiſpo tẽ ſᷣcat᷑:ſed nõ qd rei.Añ pᷣcognitio qͥd noĩs digniĩ ſitꝰneq volũtas eũ diuertat. ¶ Ex qᷓ ſeqͥt /ꝙ mul⸗ tatis:non eſt aliud qᷓ; noticia ꝑ quã ego cogſco qͥd. tũ differt dicẽ oẽm dualitatẽ tu ſcis eſſe parẽ: ⁊ tu dignitates hᷣcent: vt noticia ꝑ quã ego cosſco qd ſcis oẽm dualitatẽ eẽ parẽ:qꝛ ᷣma eſt falſa:⁊ h̊ lo⸗ hᷣcet om̃e aĩal rõnale eſt riſibile vocaret᷑ pᷣcognitio quẽdo de ſcla in ꝑticulari.Sʒ ſcð̃a põt eſſe vera ⁊ qd nois dignitat. ¶ Aduerte tñ/ꝙ dignitas põt eſt cõpoſita:⁊ eſt ſenſus/ tu ſcis iſtã ꝓpõnẽ ꝙ oĩs capi duplr:vno mõ ſtricte et ꝓpꝛie:et ſic ĩᷣma pᷣn/ dualitas eſt par:et illa eſt vera. Simitr dicat de cipiavocant᷑ dignitateſ:⁊ ſic nõ capit᷑ hic. Alio mõ iſtis oẽm numeꝝ turonoꝝ in burſa platonis exiſtẽ capit᷑ large:⁊ ſic dignitates vocãt᷑ pᷣmiſſe ſylli de⸗ tiũ qͥlibet ſcit eſſe parẽ: et qͥlibet ſcit omnẽ numerũ mõſtratiui:⁊ ſic capit᷑ hic. Tertiñ dubiã:qͥd eſt pᷣ/ turonoꝝ exiſtentiũ in burla platonis eſſe parẽ. Et cogſcere qͥd eſt ᷣiecti ⁊ qꝛ ẽ ſhiecti. Dico ꝙ qͥd eſt hec de pᷣmo articulo. Etum ad ſ Lanne 5 ſubiecti eſt duplex. ſ. ãd zen ⁊ qͥ d ie rei eſt 25 5 vtrũ de ſyllo demon ticia ꝑ quã ego cosᷣſco diffinitionẽ illiſᷣiecti. Sʒ 2 ubitat Ppmo ſtratiuo ſit hec ſcia qᷣd noĩs ẽ noticia ꝑ quã ego cosſco qͥd ſᷣcet᷑ ꝑ no/ tãqᷓ; de ſbiecto attributiõis ꝑ demõſtrationẽ acqſi mẽ ſubiecri: ſʒ qꝛ eſt ſubiecti eſt noticia ꝑ quã ego Sco. lib ta.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ oĩs ſcia acqͥrit᷑ ꝑ demõſtratio alſentio iſti ꝓpõni ſubiectũ natũ ẽ eſſe vel poſſibile di.3. 15. 4 nẽ: ſi ð demõſtrande ſiue de ſyllo demõſtratiuo eit et/ſic ꝙ nõ ĩplicet Sdictiont: nã ſi ĩplicaret 3di di 3, d.. ſit ſcia iʒ erit ꝑ demõſtrationẽ: ⁊ tũc queretde ila ctionẽ tãcveriſſime eſt nibil/⁊ ſibi repugnat eſſe in demõſtratiõe vtrũ ſit ſcia. ¶ In oppoſitũ arguif itellectu ⁊ extra. Et ꝑ tʒ ſoluit᷑ argumẽtũ de ſcðᷣis ꝑ cões expoſitoꝛeſ:dicẽtes ſylim demõſtratiuũ eẽ intẽtiõibus. ¶ Aduerte tñ/ꝙ aliꝗñ qꝛ eſt nõ pᷣſup ſthiectũ in hac ſcia. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ ᷣmo ponit᷑ in demõſtratiõe:⁊ ß eſt qñ de ſᷣiecto demõ ꝑ iſte liber ſic ĩtitulat. Iſte ẽ liber poſterioꝝ analy ſtrat᷑ eẽ ſᷣm adiacẽs/ dicẽl aptitudinẽ. ¶ Aduerte ticoꝝ ariſto.i.de poſterioꝛi reſolutiõe.ſ.reſolutiõe finalr /ꝙ de paſſiõe pᷣ ſupponit᷑ d noĩs:vñ pᷣcognt ↄñtis. Añ reſolo ↄñtis ẽ ꝗñ oñdit᷑ ꝙ pᷣmiſſe ſũt ve tio qͥd noĩs paſſionis eſt noticia ꝑ quã ego cogſco re ⁊ ᷣncipia ↄckonis. ¶ Supponit᷑ ſcðᷣo/ꝙ ſyllus qd ſᷣcet᷑ ꝑ nomẽ paſſiõis.p oĩbꝰ iſtis ptʒ/ꝙ qꝛeſt o.lid.n. demõſtratiuꝰ dupkłr põt capi. Ano mõ, ꝓ denoĩato ꝛ vniuoce de qꝛ ẽ dignitatꝭ ⁊ ſecti: ⁊ pᷣcognitio 3.q.4. 8 pme Lnrernt: ⁊ ſic nõ ſt ſubiectũ huiꝰ ſcie. qͥd eſt ðꝛ eqͥuoce de pᷣcognitiõe qͥd rei et qͥd noĩs. rtotum. io mõ capit᷑ ſcðe intẽtionałr:vt ẽ vnũ intẽtiona 3/ vtrü maioꝛe 7 mi⸗ le/ ſeu ſcðᷣa ĩtẽtio attributa ſyllo demõſtratiuo mẽ Du bitat tertio noꝛe ſimk cognitis D tali vocaltvł ſcripto:⁊ ſic bñ eſt ſiectũ in hac ſcĩa/ necceſſe ſit ſil tꝑe cogſcere ↄclonẽ. Pꝛo cui?ꝰ ſolone h cuiꝰ ꝓpꝛia paſſio eſt gñatiuũ ſcĩe:⁊ de eiꝰ diffinitio ſupponit᷑ pᷣmo/ꝙ maioꝛ ⁊ mino dupkr pñt cogᷣſci ne poſteavidebit᷑. ¶ Supponit tertio/ꝙ cuiuſlibz Vino mõ ſeoꝛſũ ⁊ diuiſim inqᷓʒtũ ſũt qᷓda enũciati/ ſcĩe duplex eſt ſubiectũ.ſ.totale 5 nihi aliud ẽ q;ᷓ ones ⁊ nõ ſᷣm ꝙ diſponũt᷑ in mõ ⁊ ĩ figura:⁊ ſic di ↄclo alicuiſylłi ð mõſtratiui:alið ẽ ꝑtiale qað nihii co ꝙ bene pñt cog ſci nõ cognua ↄcłlone.zlio mõ aliud eſt qᷓ ſiectũ ulꝰ ↄclonis.Et ſ̊ eſt að cõiter pñt cogſci vt ſũt diſpoſite ĩ mõ ⁊ ĩ ngura. Et tʒ̊ du ðᷣꝛꝙ duplex eſt ſcibile.ſ.totale ⁊ ꝑtiale.Totale eſt plicit᷑. Ano mõ cognitiõe a pᷣhẽſiua:ſic dico ꝙ nõ ipſa ↄcło vł res ſᷣcata ꝑ iᷣam.Sʒ ſcibile ꝑtiale eſt ẽ ĩcõueniẽs pᷣmiſſas ſic coSſcẽ nõ cognita aclone. fubiectũ illiꝰↄcłonis. ¶ Iſtis ſuppoſitꝭ rñdeo ad Alio mõ pũt coſci cognitiõe adheſiua:ꝛ ſic dico rõnẽ /ꝙ de demõſtratiõe ĩcðe intẽtionalr capta ha ꝙ maioꝛe ⁊ mĩoꝛe ſic cognitꝭ cũ cognitiõe bonita/ bet᷑ ſcĩa/tanqᷓ de ſcibili remoto:⁊ b p demõſtratio tis ↄñe ſił tꝑe coaſcit᷑ ↄclo:dũmõ intellect? aquer nẽ pᷣme intẽtionałr captã:de q̃ demõſtratiõe ᷣme tat circa ↄcłonẽ ⁊ nõ ſit ĩdiſpoſit/ neaʒ volũtas eũ Sco. lit. 1. intẽtiõałr capta nõ eſt ſcia/cũ ſit quoddã aggrega diuertat.Ex ã ſequit᷑ /ꝙ noticia adheſiua ↄclonis diſ.ʒ. q. 4.* tũ ex pᷣmiſſis mẽtalibꝰ vocalibꝰ vel ſcriptis. nõ ſots dependet ſeu 8 a oiet aibonus 5 5 7 vtrũ ſint tmñ due pᷣco miſſan:ſʒ ẽt a noticia adheſiua bonitatꝭ ↄñe.Se Dubitat ſcdðo nitiões pᷣncipioꝝ u tur ſcðo/ ꝙlz ſil iꝑe ſic cosſcant pᷣmiſſe et ↄclo: tñ terialiũ ingrediẽtiũ demõſtrationẽ.ſ.qͥd eſt/⁊ qꝛ ẽ. pᷣus natura cosſcunt᷑ pᷣmiſſe ⁊ bonitas ↄñe qᷓ; co/ ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ pᷣmo/ ꝙ pᷣcognitio gnoſcat᷑oclo:qꝛ noticia pᷣmiſſarũ noticia bontta põt capi duplr. Ano mõ ĩpꝛopꝛie.ſ.ꝓ re pᷣcognita tis ↄñe ſũt cã ꝑtialis noticie ↄclonis mõ cã ſꝑ pᷣce ⁊ ſic pᷣmiſfe ſylli demõſtratiui dicũt᷑ pᷣcognitiões. dit natura ſuũ effectũ. Sequit᷑ tertio/ꝙ ĩtellectꝰſit Alio mõ capit᷑ ꝓpᷣe/x⁊ tʒ dupłr. Ano mõ iarge ꝓ qã ⁊ ſemel plura cogſcit diuerſis etiã cognitionibꝰ.ſ. Alde ſco. cũq; noticta pᷣuia reqͥſita ad habẽdũ noticiã ↄclo⸗ maioꝛt minoꝛẽ bonitatẽ ↄñe ⁊ ipſaʒ ↄclonẽ. Et 6ᷣ li... diſ..ꝗ nis: ſiue h ſit demõᷣſtratiue ſiue dialectice: ⁊ ſic nõ nõ eſt incõueniẽs intellectũ ſimul multa cogſcere ⁊.quõ cog/ capit᷑ hic. Alio mõ ſtricte:⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; noti ſaltẽ q̃ hñt oꝛdinẽ adinuicẽ. de nõ habẽtib oꝛdinẽ nitio qͥd no cia ĩtellectualis actuałr vł habituałr reqᷓſita ad ha dubitãt aliq: dico tñ,ꝓbabilr vt als videbit᷑ ꝙ in/ minis zqd bendũ ſcĩam de aliãᷓ ↄclone ꝑ demõſtrationt: ⁊ ſic tellectꝰ ſimł põt plura cogſcere etiã inoꝛdinata:vt rei idẽ eſt ĩ capit᷑ hic:⁊ ſũt due.ſ.qͥd eſt ⁊ qꝛ eſt.Et ſi q̊s dicat: legẽdo ſimł ⁊ ſemel cogsſcit albedinẽ et nigredinẽ hñtibuſ qͥd qͥd ẽꝛ qꝛ eſt/ſũt ãſtiões ſcibiles/ vt videbit᷑ ĩ ſcðᷣo cũ ſenſus hʒ cogſcat:nõ tñ dico ita diſtincte /ſicut ſi rei ⁊ tñ cog hui?ꝰ: nõ ſunt pᷣcognitiões. Añdet᷑ ꝙ duplex eſt ſeoꝛſum illa cogſceret. Dico vlteriꝰſꝙ ꝑ vnũ actũ nitio qͥd no q eſt:qͥddã eſt qꝛ eſt dignitate vel ſubiecti: et tale cẽ intelligẽdi cõparatiuũ poſſum ſimk plura cogſce/ minis pᷣco/ pᷣcognitio:aliud eſt qꝛ eſt ↄcłonis:et tale eſt ãſtio. re:vt ꝑ vnũ actũ intelligẽdi poſſum ſimł cogſcere „,libd gnoſcit᷑ qͥd mtiã duplex eſt qͥd eſt.ſ.qͥd noĩs ⁊ qͥd rei: qͥd reiẽ pᷣmiſſas in oꝛdine ad ↄcłonẽ ſuã/ ⁊ etiã ipſaʒ ↄcło Sas rei/ parum ãſtio: qͥd noĩs eſt pᷣcognitio:⁊ dico etiã /ꝙ qͥd reiẽ nẽ:⁊ ille actus vocat᷑ ſapĩa de qua fuit dictũ ſatis als. Et hec de ſcðᷣo artieuloe tum ad tertiũ ſit: rſalis: Oĩs doctrina ⁊ oĩs di Cõcluſio ſciplina neleninen fit ex pᷣexi/ ꝙ†f 3 eñ.ʒ.nci. pᷣcognitio:⁊ ꝙ nõcẽ incõueniẽs idẽ ꝙ ſit qᷓſtio ⁊ pᷣ/ 6,4 cognitio:ſub alia tñ rõne. ¶ Sʒ circa iſta ſunt aliꝗᷓ ꝑua dubia. Pꝛimũ eſt:qͥd eſt pᷣcosſcere qꝛ ẽ digni Ziber E ſtenti cognitlone.ſ.pᷣmiſſarã:⁊ hoc ſatis ꝓbatũ eſt in ãſtione. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ.Ad pᷣmã di⸗ cendũ eſt/ ꝙ deueniẽdũ eſt ad noticiã ſenſitiuã ex/ terioꝛẽ q̃ nõ pᷣſupponit altã notictã. ¶ Ad ſcð̃am ðꝛ/ ꝙ no eſt ſile de ĩtellectu ⁊ de ſenſu:nã ĩ cogno/ ſcẽdo intellectꝰpᷣſupponit ſenſuʒ ⁊ nõ ecõtra:⁊ vſi bocveniat videbit᷑ ĩ libꝛis de aĩa. ¶ Ad tertiã ðꝛ/ ꝙ illa pᷣpõ ex/ ꝓpꝛie nõ dicit circũſtãtiã alicuiꝰcau ſe reſpectu noticie ĩtellectiue:qꝛ noticia ĩtellectiua nõ cauſat᷑ ex noticia ſenſitiua:iʒ bñ pᷣſupponat eã: dico tñ hᷣ ꝙ ly er ĩ ꝓpõne ariſto.in q̃ ð/oĩs doctri na ⁊c̃.dicit circũſtãtiã cauſe efficiẽtis. Nã noticia ↄckonis cauſat᷑ ꝑtiali᷑ a noticijs pᷣmiſſarũ. C Ad quartã negat᷑/ ꝙ vna noticia incõplexa non poſſit cauſari ex alia:negat᷑ etiã ꝙ noticia nõ poſſit cau/ ſari niſi per diſcurſum: vt videbit᷑ in.i.phyſicoꝛũ. ¶ Ad quintã patet ſolutio ex dictis. E‿ Cire autẽ opinamur vnũquodq; ſimplr(ſed nõ ſophiſtico mõ qð eſt ſcom accidẽs)cũ cauſam arbi tramur cogᷣſcere ꝓpt᷑ quã res eſt ⁊ qm̃ il/ lius ẽ cã/⁊ nõ eſt ↄtingere h̊ aliter ſe hre. ¶ Iſta eſt ꝑs executiua huiꝰ libꝛi: q̃ diuidit᷑ ĩ tres tractatꝰ. In ᷣmo determĩat de demõſtratiõe: ⁊ di uidit᷑ ĩ duodecim capła. In pᷣmo determiat de ſci/ re:dicẽs:Scire aũt vnũquodq; opinamur ſimpłr ⁊ nõ ſophiſtico mõ/ cũ cãm arbitramur cogſcere ꝓpt quã res eſt ⁊ qm̃ illt eſt cã: ⁊ nõ ẽ ↄtingere hᷣ aliter ſe hr̃e.quã diffinitionẽ ꝓbat:qꝛ tã ſciẽtes q ignoꝛãtes vtunt᷑ aliq mõ ſcire:⁊ nõ niſi iſto mõ:qꝛ ſciẽtes ⁊ nõ ſciẽteſ nõ credũt ſe aliqͥd ſcire niſi cãm cogſcãt:⁊ cũ cãm cog ſcũt credũt ſe aliqᷣd ſcire. Se cũda diffinitõ ſcire:ſcire ẽ ꝑ ðᷣmõſtrationẽ ĩtelligẽ ¶ In ſcða pte ponit duas diffinitidões demõſtra/ tionis. Quarũ pᷣma ðꝛ foꝛmalis ſũpta a fine:⁊ eſt hec. Demõſtratio eſt ſyllus apodicticus.i.ſyllus faciẽs ſcire.Scð̃a diffinitio eſt materialis:Semõ ſtratio eſt ſyltus ꝓcedẽs ex ᷣmis veris ĩmediatis: poubꝰ notioꝛibo cauſiſq; ↄclonis. Et dicit/ ꝙ pᷣdi/ cte ꝑticule nõ cõueniũt ſyllo demõſtratiuo inqᷓtũ ſyllus eſt:ſed inqᷓ;tũ eſt demõſtratiuus.Et ꝙ ꝓce dat ex veris ꝓbat:qꝛ ↄcło vera nõ ſcit᷑ niſi ex veris: ſed ↄcło demõſtratiõis eſt vera:̊ nõ ſcit᷑ niſi exve ris. Minoꝛẽ ꝓbat:qꝛ qð nõ eſt.i.að nõ eſt verũ nõ Dtingit ſcire.Et ꝙ ꝓᷣcedat ex pᷣmis.i.ex indemon/ ſtrabilibꝰ ꝓbat:qꝛ ↄclo nõ ſcit᷑ niſi ꝑ demõſtratio/ nẽ:vel gᷣ̊ pᷣmiſſe illiꝰↄclonis ſunt indemõſtrabiles vel nõ:ſi pᷣmũ/ habet᷑ intentã:ſi nõ/ ſeqͥtur ꝓceſſus in infinitũ. ꝓcedat ex cauſis ⁊ ĩmediatꝭ ꝓbat: qꝛ idẽ eſt ᷣmũ ⁊ ĩmediatũ:ſed ꝓcedit ex pᷣmis:igit de cauſis pᷣoꝛibꝰnotioꝛibꝰ:ꝓbat ꝑ diffinitionẽ ſci/ re.Et ſubdit/ ꝙ aliq̃ dicũtur notioꝛa dupr. Ano mõ ſimpkr: alio mõ quo ad nos q̃ᷓ ſunt ꝓpinqͥoꝛa ſenſui/ cuiuſmodi ſũt ſingularia.Sʒ illa ſũt notio ra ſimpfr q̃ ſunt remiootioꝛa a ſenſu: cuiuſmõi ſunt vłlia.Ex quo ĩfert ꝙ vłe ⁊ ſingulare opponunt᷑ ad inuicẽ. ¶ In tertia ꝑte diffinit qͥdã pᷣncipia mate rialia demõſtratiõis/⁊ pᷣmo ponit octo diffinitio/ nes.Quaꝝ ᷣma eſt:ꝓpõ ĩmediata eſt qua nõ ẽ al tera pꝛioꝛ.i.carẽs medio ꝑ qð poſſit oſtẽdi.Scða: ꝓpꝑõ ẽ altera ꝑs enũciatiõis enũciãs vnũ de vno. tia: ꝓõ dialectica eſt ꝓpõ indifferẽter capiẽs vtrãq; ꝑtẽ ↄdictiõis:hoc eſt ambe ꝑtes ↄdictiõis ſunt ꝓpõnes dialectice/dũmõ nõ ſint ĩpoſſibiles. Quarta:ꝓpõ demõſtratiua eſt q̃ capit tm̃vnã ꝑtẽ /dictionis.ſ.verã. Quinta:enunciatio eſt ꝗ̃ capit I quãlibet ꝑtẽ 3dictionis.i.ãlibet ꝑs ↄdictionis eſt enũciatio/ſiue ſit poſſibilis ſiue impoſſibilis. Sex ta:dictio eſt oppoſitio cui ſᷣm ſe nõ eſt dare me/ di. Septima:affirmatio eſt enunciatio alicuiꝰ de altã · Octaua:negatio ẽ enũciatio alicuiꝰ ab aliq̊. ¶ Deinde diuidit ꝓpõnem ĩmediatã in poſitionẽ ⁊ dignitatẽ. Poſitio eſt.ppõ quã nõ ↄtingit demõ ſtrare ſaltẽ in illa ſciẽtia in qua eſt poſitio/⁊ nõ eſt neceſſe quẽlibet edocẽdũ eã hr̃e. Dignitas ẽ ꝓpõ quã nõ ↄtingit demõſtrare:⁊ eſt neceſſe quẽlibet edocendũ eã hr̃e. ¶ Deinde diuidit poſitionẽ:di cẽs/ꝙ poſitionũ qᷣdã eſt ſuppoſitio ⁊ qͥdã eſt diffi nitio.Suppoſitio eſt enũciatio enunciãs alidqͥd de aliq̊ affirmãdo vel negãdo. Sʒ diffinitio nõ affir/ mat neq; negat alidd de aliqã̊. ¶ In q̃rta ꝑte ĩfert tria coꝛrelaria.Pꝛimũ:in oĩ demõſtratiõe pᷣncipia ſunt magꝭ nota qᷓ; ↄclo:qꝛ ꝓpt᷑ vnũquodq; tale et illud magis:ſed ↄcło ſcit ꝓpter pᷣncipia: a ᷣncipia ſunt magꝭ nota. ¶ Scðm coꝛrelariũ ẽ: neceſſe eſt magis credere pᷣmiſſis qᷓ ↄcłoni: qꝛ neceſſe eſt ma gis ſcire pᷣncipia qᷓ ↄclonẽ. ¶ Tertiũ coꝛrelariũ: nihil dz eſſe magã notũ capiẽti ſciẽtiã ꝑ demõſtra/ tionẽ qᷓᷓ oppoſita p̃ncipioꝝ eſſe falſa: qꝛ qͥ dubitat de falſitate vniꝰ oppoſitoꝛũ dʒ dubitare de pitate alteriꝰ:ſʒ nullꝰ dʒ dubitare ð vᷣitate pᷣncipioꝝ:igit᷑ nullꝰ dz dubitare de falſitate ſuoꝝ oppoſitoꝝ. ¶ Quibuſdã autẽ ꝓpter id ꝙ opoꝛtet pꝛima ſcire nõ videt ſciẽtia eſſe. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capłm in quo ponit duos erro/ res antiquoꝝ. Pꝛimꝰ eſt pᷣncipioꝝ eſt ſcia: Scðs erroꝛ eſt/ ꝙ ᷣncipioꝝ eſt ſcĩia ꝑ demonſtrationẽ:rõ pᷣmi erroꝛis fuit: qꝛ ſi ſcia᷑ aliã ↄcko oꝑtet ꝙ ſciał ꝑ auq̃ pᷣncipia:⁊ ſic oꝑtet iſta pᷣncipia eſſe ſcita aut eſſet ꝓceſſus in ĩfinitũ:ꝗð nõ eſt dicẽdũ: rõ ſcðᷣi er roꝛis fuit:qꝛ ſicut ↄcłko ſcit ꝑ pᷣncipia:ita pᷣncipia ꝑ oↄckonem. ¶ Seinde repꝛobat dictos erroꝛes po/ nendo duas ↄclones. Quarũ pᷣma eſt:aliᷓ ſciunt᷑ ſine ðmõſtratiõe:qꝛ ᷣmoꝝ ũᷣncipioꝝ demõſtratio nis nõ eſt demõſtratio:⁊ tñ ipſa ſciunt ſine demõ⸗ ſtratione. Pꝛincipia em̃ cognoſcimꝰ inqᷓ;tũ termi⸗ nos cognoſcimꝰ. Scða ↄcło:impoſſibile eſt demõ ſtrare circulariter:qað ꝓbat tribꝰ rõnibus. Pꝛima: qꝛ demõſtratio ꝓcedit ex notioꝛibꝰ:ſed impoſſibi⸗ le eſt aliqd eſſe pus ⁊ notius ſeipſo: qð tñ ↄtinge/ ret ſi demõſtraret̃ circulariter. Scðᷣa rõ:in demõ⸗ ſtratiõe circulari fit regreſſus ſuꝑ alten pᷣncipioꝝy: ſed ↄcło nõ habet vim demõſtrandi niſi ſᷣm ꝙ eſt demõſtrata ꝑ tale pᷣncipiũ:igit᷑ tale pᷣncipiũ equi/ ualenter demõſtraret per ſeipᷣm/ að eſt impoſſibi⸗ le. Tertia rõ:demõſtratio circularis nõ habet ſie/ ri niſi in his ã cõuertunt᷑:vt dictũ eſt in ſcðo pᷣoꝛũ: ſed talia ſunt pauca /⁊ ꝓpter talia nõ eſt fienda de mõſtratio. Ex quo paſſu elicit᷑ hec auẽtas: ꝓpter pauca nõ eſt ponendũ vnũ genus demõſtratiõis. Finalit᷑ remouet vnũ dubiũ qm̃ dictũ eſt/ꝙ demõ ſtratio circularꝭ fit in terminis ↄuertibilib/crede/ ret aliqᷣs ꝙ ex vno poſſet ſeqã ↄclo:hoc remouet:di cẽs/ ꝙ exvno nihil ſequit᷑ ſupꝑle ſyllogiſtice. Q it vtrũ diffinitiões ſcire ⁊ demõſtra Auerlt nonis ſinta phʒis ſufficiẽter aſſig/ nate. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:qꝛ ſi ſic/ſeq̃ret᷑ demõ ſtratio qꝛ eſt faceret ſcire:ſʒ ↄñs eſt falſũ:igit᷑. Wi/ noꝛ ptʒ:qꝛ oĩs demõſtratio ẽ ſyllus faciẽs ſcire: ſʒ demõſtratio ẽ demõſtratio:ʒ̊ facit ſcire. ¶ Scðᷣo ſic arguit᷑: Quia ſeãret᷑ ꝙ de nõ hñtibꝰ cãm nõ ha beremꝰ ſcĩam:ſed hoc eſt falſũ:qꝛ de deo poſſumꝰ hre ſciam:⁊ tñ deꝰ nõ hʒ cãm:igit᷑. ¶ Tertio ſic: b A Sco.q.6. pꝛolo. B Poſterioꝛum Noſtrũ ſcire fit mag ꝑ nota nobis:ſed cauſa ẽ mi nus nota nobis qᷓᷓ ſit effectꝰ:qꝛ eſt minꝰ ſenſibilis: igit᷑ nr̃m ſcire nõ dʒ eſſe ꝑ cãm. ¶ Quarto ſic:Sci re nõ eſt effect demonſtratiõts:& demõſtratio nõ eſt ſyllus faciẽs ſcire.Añs ꝓbaf᷑:qꝛ ſcire eſt cauſa demõſtratiõis:igit᷑ nõ eſt effectꝰeiꝰ. Itẽ ſcire cau/ ſat᷑ ab obiecto ⁊ potẽtia:& nõ eſt effectꝰ demõſtra/ tionis. ¶ Quito ſic:Diffinitio demõſtratiõis nõ cõuenit om̃i demõſtratiõi:ꝗ nõ eſt bñ poſita.Añs ptʒ:qꝛ nõ cõuenit demõſtratiõi ad impoſſibile/ cũ iſta nõ ꝓcedat ex veris ſed ſemꝑ ex aliꝗᷓ falſo: etiã mkte demõſtratiões nõ ꝓcedũt ex pᷣmis:vt ptʒ de demõſtratiõibus q̃ ꝓcedũt ꝑ effectus. ¶ In oppo ſitũ arguit᷑ auẽte phi in textu. In q̃ſtione erũt tres articuli.tum ad puimũ. 3 1 i C ſcire capit᷑ qᷓttuoꝛ Pꝛimo ſciẽdũ aat&anss ſcrun idẽ eſt ꝙ aſſentire alicui ꝓpõni vere:ſiue illa ſit cõ/ tingẽs vt in pluribꝰ/ ſiue ĩ paucioꝛibꝰ/ſiue ad vtrũ libet: aucadmodũ eẽt aſſenſus huiꝰ ꝓpõnis/ oĩs mf diligit filiũ ſuũ. Scðo mõ /vt idẽ ẽ ꝙ aſſentire alicui ꝓpõni vere ⁊ neceſſarie:ſiue ſit ꝑ demõſtra/ tionẽ ſiue nõ:⁊ h̊ mõ capit ſcire piᷣs in textu:cũ di cit/ ꝙ neceſſe ẽ mag ſcire pᷣmiſſas qᷓ; ↄclonẽ. Ter/ tio mõ capit᷑ ſcire/ vt idẽ ẽ ꝙ aſſentire alicui ꝓpõni vere ⁊ neceſſarie:dũmõ fiat ꝑ demõſtrationẽ: ſiue ſ̊ ſit ꝑ demõſtrationẽ ꝓpt qͥd ſiue qꝛ eſt:⁊ h̊ mõ ca pit ſcire phᷣs ĩ textu/ cũ dtẽ ꝙ ſcire ẽꝑ demõſtratio nẽ ĩtelligere. Quarto mõ ſumit᷑ ꝓpꝛijſſime vt idẽ eſt ꝙ aſſentire alicui ꝓpõni vere et neceſſarie: et ꝑ demõſtrationẽ ꝓpt᷑ qͥd:⁊ ſic capit᷑ ſcire ĩ ᷣma eiꝰ diffinitiõs. ¶ Supponit᷑ ſcðo/ꝙ q̃ttuoꝛ ↄditiõcs reqͤrunt᷑ ad h ꝙ de aliqã habeamꝰ ſciam: q̃ fuerũt vi ſe in pemio huiꝰ libꝛi. Et ex illis ãttuoꝛ ↄditiõibꝰ elicik diffinitio ppõnis ſcibilis:q̃ eſt hec:ꝓpõ ſcibi lis ẽ ꝓpõ neceſſaria dubitabilis/nata fieri euidẽs Pqppõnes neceſſarias ⁊ euidẽtes ad ipᷣam applica tas ꝑ diſcurſũ ſyllogiſticũ.¶ Supponit᷑ tertio:ꝙ ſcire ẽ duplex.ſ.ꝑ ſe ⁊ ꝑ accdẽſ.Scire ꝑ ſe:eſt ſcire aliqͥd ex ꝓpõnibꝰ ꝑ ſe:vt ſcire iſtã/oĩs hõ ẽ riſibilis ex iſtis/ oẽ aĩal rõnale eſt riſibile/ oĩs hõ eſt aĩal rõ nale:g oĩs hõ ẽ riſibilis. Sʒ ſcire ꝑ accidẽs ẽ ſcire aliqͥd ex ꝓpðnibꝑ accñs:vt ſic arguẽdo:edificatoꝛ ecificat edificatoꝛ ẽ albꝰ:ꝗͥ; albũ edificat.ỹt ad illð reducit᷑ ſcire ſophiſticũ /qð eſt ſcire ↄclonẽ ſyllłi ſo phiſtic:vt ſic arguẽdo/ edificatoꝛ ꝑ le edificat/ edi ficatoꝛ ẽ albꝰ:& albũ ꝑ ſe edificat:⁊ iſtð ſcire ſophi ſTriεd— qñ(ſticũ nõẽ ſcire. Scdo 1 ciẽdũ ꝙ demõſtratio facit ſcire:ibi capit᷑ demõſtratio ꝓ pᷣmiſſis tm̃/⁊ nõ ꝓ ag eauo ex pᷣmiſſis ⁊ ↄclone: 9 ſic non facit icire. ¶ Supponit ſcðᷣo/ꝙœ ᷣma diffinitio demõſtratio nis dak tã de demõſtratiõe ꝓpt qͥd qᷓ; qꝛ eſt.Et ðꝛ foꝛmalis/nð qꝛ de᷑ ꝑ cãm foꝛmalẽ vel ꝑ foꝛmã ſylłli demõſtratiui q̃ ſũt modꝰ⁊ figura:ſed qꝛ dat᷑ ꝑ finẽ qͥ reducit᷑ ad cãm foꝛmalẽ:vñ facẽ ſcire ðꝛ finis de mõſtratiõts.Sʒ ſcða diffinitio dat᷑ ſolũ de demõ/ ſtratiõe ꝓpt᷑ qͥd:⁊ ðꝛ materialis: qꝛ dat᷑ ꝑ illa q̃ ſe/ quunt᷑ materiã.ſ.pᷣmiſſas ⁊ termĩos:ſicut ẽ vᷣitas ĩmediatio ⁊ neceſſitas. ¶ Supponit᷑ tertio/ ꝙ in ãlibet demõftratiõe duplicia ſũt pᷣncipia: q̃dã ſũt incõplexa /⁊ ſic ſũt ſubiectũ eiꝰ/ diffinitio eiꝰ/⁊ ei⸗ paſſio:ſed pᷣncipia cõplexa ſũt pᷣmiſſe ↄſtitute ex il lis tminis:⁊ ulla vocant᷑ etiã ᷣncipia ĩ aliã ſcĩa:ita ꝙ cũ q̃rit᷑ de ᷣncipijs ſcĩe/q̃rit de illis incõplexis vel cõplexis. ¶ Supponit᷑ q̃rto/ ꝙ demõſtratio/ nẽ ꝓcedere ex cauſis põt ĩtelligi dupłr:vno mõ:qꝛ ꝓcedit ex pᷣmiſſis ã̃rũ aoticia ẽ cã noticie ↄcłonis: Fo. ⁊ ſic q̃libet demõſtratio ðꝛ ꝓcedere ex cauſis. Et ſic ꝓpꝛie ĩtelligit᷑ lud dictũ in qͥ ð ꝙ pᷣmiſſe ſunt cã ↄcłonis:⁊ ſic q̃libet demõſtratio dꝛ ꝓcedere ex cauſis.ỹt ſic ꝓpꝛie intelligit᷑ illud dictũ in q̊ ðꝛ ꝙ pᷣmiſſe ſunt cã ↄcłonis.i.noticia pᷣmiſſaꝝ eſt cã no ticie ↄclonis. Alio mõ ðᷣꝛ ꝓcedere ex cauſis: qꝛ ꝓ/ cedit ex pᷣmiſſis vel medio quoꝝ res hᷣcata ſũt cau ſa rerũ ſignificatarũ per cõciuſionẽ.Et ſic ſola de/ monſtratio ꝓpter qͥd dicit᷑ ꝓcedere per Saſan g arca textũ incidũt Tertio ſciẽdũ alique difficultates. Pꝛima:vtrũ nõ ens ſeu qð nõ eſt poſſit ſciri. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ aliq̃ dicunt᷑ du/ plicit ᷣmo nota. Ano mõ nature:alio mõ nobis. Añ illa ſũt ᷣmo nota nature qᷓ ſunt poꝛa ineſſe: cu iuſmodi ſunt cauſe q̃ pᷣus ſũt in eſſe ſuis effectibꝰ. Et illa ſunt nobis ᷣmo nota/q̃ ſunt magis ſen ſibi lia vel faciliꝰ deducibilia ex ſenſibilibꝰ. q̊ ſeqͥtur ꝙ aliꝗᷓ pñt eſſe pᷣus nota nature ⁊ nobis:vt qñ cau ſe ſunt ſenſibilioꝛes ſuis effectibꝰ. Supponit᷑ ſcðᷣo ꝙ demõſtratio eſt duplex.ſ.ꝓpter qͥd ⁊ qꝛ.Añ de/ mõſtratio ꝓpt qͥd eſt cuiꝰ pᷣmiſſe vei mediũ expꝛi/ mũt cauſaʒ rerũ ſᷣcatarũ ꝑ ↄcłonẽ. Sed demoſtra tio qꝛ eſt: eſt cuiꝰ pᷣmiſſe vel mediũ expᷣmũt effectũ vel cauſam remotã rerũ ſignificataꝝ ꝑ ↄctonẽ. Et ſi qs arguat:oĩs demõſtratio debʒ ꝓcedere ex no tioꝛibus nobis:ſed demõſtratio ꝓpter qͥd nõ ꝓce dit ex notioꝛibꝰ nobis:qꝛ ꝓcedit ꝑ cauſam:mõ cau ſe ſũt nobis minꝰ note qᷓ; effectꝰ. Añdek/ ꝙ effectꝰ ſũt nobis pᷣmo noti quo ad qꝛ eſt/ ſeu quo ad eſſe: vñ pᷣmo cognoſcimꝰeffectũ eſſe qᷓ; cãm/⁊ inde ve/ nimꝰ ad cognitionẽ cauſe. Alio mõ/ quãtũ ad ꝓp᷑ qͥd:⁊ ſic cauſe ſunt us noteſetiã q̊ͥ ad nos:qꝛ non poſſumꝰ ſcire ꝓpter qͥd de effectu niſi ꝑ cãm.Sup ponũt tñ aliqͥꝙ illa ꝓpõ eſt ſimplr pᷣoꝛ cuiꝰ pᷣdica tũ ðꝛ ĩmediatioꝛi mõ de ſiecto:vt iſta ẽ ſimpłr pᷣ oꝛſhõ ẽ riſibilis:qᷓ; iſta petrꝰ ẽ riſibilis. Alteriꝰ ſup ponit᷑ ꝙ cũ diẽ Ariſto.in tex.qð nõ eſt nõ cõtingit ſciri:ꝑ nõ eſt nõ ĩtellexit nõ ens: ʒ ĩtellexit ꝓpõnẽ falſã:ita ꝙ ẽ ſenſus/qð nõ eſt verũ nõ ↄtingit ſrins [ᷣ4Q0Q p circa demonſtra Quarto ſciẽdũ tionẽ ꝓpi qͥd ſunt duo mõt dicẽdi. Dicũt aliqͥ ꝙ ad tʒ ꝙ aliq̃ ðᷣmõſtra tio dicat ꝓpt qͥd/reqͥrit ꝙ in vna pᷣmiſſaꝝ ⁊ ↄcłlo/ ne ponat᷑ terminꝰ cauſalis impoꝛtãs cãm ita eſſen di ſicut ꝑ ↄclonẽ ſᷣcat᷑.Et ſic dʒ fieri /oẽ aĩal rõnale eſt riſibile ꝓpt aĩam rõnalẽ/ ſed oĩs hõ eſt aĩal rõ/ nale:g oĩs hõ eſt riſibilis ꝓpt᷑ aĩam rõnalẽ:qꝛ niſt fieret iſto moſpollet qͥs ignoꝛarevtrũ mediũ vel pᷣ miſſe ſint cauſa rerũ ſᷣcataꝝ ꝑ ↄckonẽ. Aliꝰ eſt mo dus dicẽdi/q videt᷑ eſſe cõfoꝛmis Ariſto. dicẽs/ ꝙ ad hoc ꝙ demõſtratio dicat᷑ ꝓpter qͥd nõ reqͥrit᷑ ta lis eprehi⸗: ſed ſufficit ꝙ ſᷣcatũ ꝑ mediũ ſit cauſa ita eſſendi ſicut ꝑ ↄcluſionẽ ſᷣcatur:et ꝙ ipſe intel/ lectus hoc Peiprarrvidels ꝙ intellectus ſe reflectat ſapin ſignificatũ ꝑ mediũ et ipſum cõparet ad ſic eſſe ſicut per cõcluſionẽ ſignificat᷑ tanqᷓ; ad ſuum effectũ: vt omne aĩal rõnale eſt riſibile/oĩs bomo eſt aĩal rõnale:;̊ oĩs hõ eſt riſibilis. ¶ Aduerte tñ ꝙ talis demõſtratio nõ foꝛmatr ⁊ manifeſte ⁊ vir/ tute ꝓpꝛia facit ſcire ꝓpter qͥd:ſed ſolũ virtute in/ tellect/ reflectẽtis ſe ſupꝛa ſᷣcatũ ipſiꝰ medij: cõpa/ rãdo ipᷣm ad pᷣcatũ ↄclonis.videt᷑ tñ ꝙ pᷣmꝰ madꝰ ſit multũ vtilis:dicẽ̃do ad Ariſto. ꝙ nolebat itelli gere ꝙ tales demõſtratiões eſſent ſimpfr ꝓpt᷑ qᷣd ſʒ cũ modica additiõe:puta addẽdo iminũ cauſa/ lẽ in vna pᷣmiſſa ⁊ ↄclon e. C Scða difficultas:an hec/ꝓõ quã ponit phᷣs in textu/ꝓpt vnũqðq; tale ————— 71 L Liber 1 E illud magis ſit vera. Ad quã bꝛeuit᷑ rñdet᷑ /ꝙ ip-⸗ minis eiꝰnõ habet euidẽtẽ veritatẽ/cuiuſmõi ſunt ᷣ ſa eſt vera tribꝰ ↄditiõibus obſeruatis. Pꝛima:; ꝓpões iĩmediate ↄtingẽtes:vñ ad ꝓpõnẽ ĩmedia Sco. h. z. pᷣdicatũ in quo ſit cõparatio ↄueniat vtriq; cõpa/ tã redͥrunt᷑ due cõditiões. Pꝛima/ꝙ talis ꝓpõ ſit diſ.7.q.ꝛ. rabiliũ:defectu cuiꝰ nõ ſedtur /hõ eſt ebꝛius ꝓpter vinũ:g; vinũ ẽ magꝭ ebꝛiũ. Scð̃a ↄditio eſt/ꝙ tale p̃dicatũ ſuſcipiat magꝭ ⁊ minꝰ: defectu cuiꝰ nõ ſe tur/ ſoꝛtes eſt hõ ꝓpter patrẽ ſuũ: ᷓ pater ſuus e magis hõ. Tertia/ꝙ vnũ illoꝝ q̃ cõparant᷑ adinui cẽ/ ſit cauſa totalis ꝓpt᷑ quã illud pᷣdicatũ ↄueniat cauſato:ideo nõ ſeqͥtur: ferrũ eſt calidũ ꝓpt᷑ ignẽ: Fignis eſt mag calid. Wtum ad ſrum Srzenna. 5 trũ ſit neceſſe ma⸗ Dubitat Ppmo gis credere ᷣncipijs qᷓ ↄcloni. Pꝛo cuiꝰ declaratiòe ſupponit᷑ ᷣmo/ꝗꝙꝓ ibi ly neceſſe nõ dicit neceſſitatẽ abſolutã/ſed cõdi tionatã: ita ꝙ eſt ſenſus/ſi velimꝰ aſſentire ↄcloni ꝑ pmiſſas neceſſe eſt magis aſſentire pᷣmiſſis/cum opoꝛteat ꝙ ꝑ noticiã ipſarũ deueniamꝰ in noticiã ↄckonis. ¶ Aduerte tñ/ꝙ aliꝗñ magis aſſentimꝰ ↄckoni qᷓ; pᷣmiſſig: ⁊ hoc eſt /qñ ↄcło eſt demõſtra/ ta Pimb⸗ demõſtratiõibꝰpotẽtibꝰgñare ſcĩam de ↄckone/ cũ q̃libet eaꝝ ſit euidẽs ⁊ clara/tũc poſſibi ie ẽ magꝭ aſſentire ↄcloni qᷓ; pᷣncipijs ſaltẽ vniꝰ de mõſtrationis: tñ qñ ↄcło ſcit᷑ ſolũ ꝑ vnã demõſtra tionẽ/ neceſſe eſt magꝭ aſſentire pᷣmiſſis q́; ↄcloni. ¶ Aduerte tñ/ ꝙ talis ꝓpõ videt᷑ eſſe ĩpꝛopꝛia: cũ noticia pᷣmiſſarũ ⁊ ↄclonis nõ ſint eiuſdẽ ſpẽi. Sʒ reſtat alia difficultas:vtrũ oĩs demõſtratio faciat ſcire.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ſi qͥs faciat demõſtrationẽ nõ aduertẽdo ad eã:illa nõ faciet ſcire. Rñdet᷑jq demõſtratio facit ſcire:dũmõ ĩtellectꝰ aduertat ad eã.Et ſi qͥs arguat iterũ ꝙ nõ:qꝛ volo ꝙ vna ⁊ ea/ dẽ ↄcło poſſit demõſtrari ꝑ duas demõſtratiões: vnã clarã ⁊ euidentẽ q̃ generet intẽſam ſciẽ᷑tiã de ↄclone:⁊ alia nõ ſit ita clara ⁊ euidẽs:tũc illa ſcðᷣa nõ gñabit ſcĩam neq; intẽdet eã/lʒ foꝛte ↄſeruabit eã: qꝛ pᷣma demõſtratio ↄtinet totã euidẽtiã illius ſcðe demõſtratiõis.Añdet᷑ vno mõ/ ꝙ oĩs ſcĩa ge nerat ſcĩam/ dũmõ nõ fuerit pᷣus genita:vel põt di ci alit/ ꝙ lʒ actu nõ generet ſcĩam tñ eſt in potẽtia ad generãdũ:iõ poſſet dicijꝙ actu nõ eſt demõſtra tio:Jʒ ſolũ in potẽtia.Si qͥs iteꝝ arguat:aliqͥs põt credere ꝓceſſum demõſtratiuũ eſſe dialecticũ:q̊ fa cto talis ꝓceſſus nõ faciet ſcire ſed magꝭ opinari. Añdet᷑ ꝙ qñ ð:ſꝙ oĩs ꝓceſſus demõſtratiuꝰ facit ſcire:dʒ intelligi dũmõ appꝛehẽdat᷑ tanqᷓ; pꝓceſſus demõſtratiuꝰ:ſiẽ diceret de ꝓceſſu dialectico quẽ nõ eſt neceiſe gñare opintonẽ et ſcĩam. Et hoc eſt ꝗñ talis pceſſus appꝛehẽdit hhc reechs. trũ diffinitiões di Dubitat ſcðo gnitatis et ſuppoſi/ tionis ſint a pho ſufficiẽter aſſignate. Pꝛo cuiꝰſo/ lutiõe ſupponit᷑ ᷣmo/ꝗꝙ ꝓpõ ĩmediata eſt duplex: ãdẽã eſt ꝑ ſe nota/alia eſt nõ ꝑ ſe nota. Pꝛopoſitio p ſe nota/eſt ꝓpõ q̃ ex ꝓpꝛijs terminis qͥ ſunt ali/ qͥd eius/⁊ nõ ꝑalidd aliud qð eſt extra ꝓpꝛios ter minos hʒ euidẽtẽ veritatẽ.Ex quo ſedͥtur ꝙ nõ ðꝛ ꝑ ſe nota:ſic/ꝙ ly ꝑ ſe excludat noticiã ſimplicẽ ter minoꝝ:qꝛ nulla ꝓpõ eſt q̃ poſſit cognoſci nõ cogni tis terminis:dicit em̃ Ariſto.in textu pᷣncipia cog noſcimꝰinqᷓ;tũ termĩios cognoſcimꝰ:ſed ðꝛ ꝑ ſe no ta ꝓut ly ꝑ ſe excludit noticiã q̃ eſt extra ꝑ ſe cõce/ ptũ termĩoꝝ. Seqͥtur ſcðo ꝙ nõ ðꝛ ꝑ ſe nota eo ꝙ Ixactualr ſit nota:ſed qꝛ quãtũ eſt ex natura ſuoꝝ termĩoꝝ nata eſt facẽ euidẽtẽ veritatẽ in qͥcũq; in tellectu ↄcipiẽte termĩos.Ex ãᷓ ſeqͥtur/ꝙ ſi nullus ciperet ꝓpõnẽ ꝑ ſe notã nõ minꝰ eſſet ꝑ ſe nota. Sʒ ꝓpõ ĩmediata nõ ꝑ ſe nota ſeſt q̃ exꝓpꝛijs ter/ vera. Scða /ꝙ eiꝰ pᷣdicatũ de nullo pus pᷣdicet᷑ de ei ſßiecto.Ex q̊ ſeqͥtur/ ꝙ nulla ꝓpõ demõſtra bilis demõſtratiõe ꝓpter qͥd eſt ĩmediata:licet tñ multe ꝓpões in qͥbꝰ paſſio pᷣdicat᷑ de ſubiecto ſint ĩmediate:ſicut ſũt ille in qͥbꝰ pᷣdicant᷑ paſſiões ſim plices entis de ente ſicut ens ẽ vnũ.Sedtur ſcðo/ ꝙ oĩs ꝓpõ in q̃ pdicat paſſio adeq̃ta de diffinitio ne ſtʒiecti eſt ĩmediata:q;ꝛ de nullo põt us pᷣdica/ ri. Sed ad ꝓpõnẽ ꝑ ſe notã reqͥrunt᷑ tres ↄditiões. ¶ Pꝛima eſt/ ꝙ ſit ꝓpõ ĩmediata:ex quo ſeqͥtur ꝙ nullappõ demõſtrabilis eſt ꝑ ſe nota.Scð̃a/ꝙ ta lis ꝓpõ ſit nata hr̃e euidẽtẽ veritatẽ ex termis ꝓ/ pꝛijs:ꝑ qð excludunt᷑ꝓpõnes cõtingẽtes q̃ nõ ſũt note alicui ſine noticia alicuiꝰ extrinſeci: puta ꝑ ex perientiã ⁊ ꝑ ſenſum. Tertia/ꝙ talis ꝓpõ ſit nata cognoſci abſq; euidentia noticie alicuiꝰ extrinſeci. Ex quo ſeqͥtur/ꝙ nulla ꝓpõ indigẽs ſenſu aut ex. perictia ad ſui noticiã eſt ꝑ ſe nota. Et ſi qs argu/ at/ qlibet ꝓpõ indemõſtrabilis eſt ꝑ ſe nota:ſed q̃li bet ꝓpõ ĩmediata eſt indemõſtrabilis:q̊ ãlibet ta/ lis eſt ꝑ ſe nota. Waioꝛ ptʒ:qꝛ ſi ꝓpõ indemõſtra/ bilis eſſet nota ꝑ aliud eſſet demõſtrabilis. Añdet᷑ ꝙ maioꝛ eſt falſa.Et ad ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ nõ ſeqͥtur/ cũ poſſint ſciri ꝑ ſenſum aut ꝑ experiẽtiã. Pꝛo ſo/ lutiõe dubij ſupponit᷑ ꝙ poſitio ðꝛ ꝓpᷣe ꝓpõ ĩtrãs demõſtrationẽ:ſʒ dignitas ẽ ꝓpõ ĩdemõſtrabilis cõſtituta ex termĩs cõmuniſſimis/ cuiuſmodi ſunt ĩᷣma pᷣncipia:vt de quolibet affirmatio ⁊ negatio. Supponit finaliter/ ꝙ licet poſitio diuidat᷑ in ſup poſitionẽ ⁊ diffinttionẽ: tñ diffinitio nõ ẽ poſitio: ideo eſt ibi diuiſio equiuoci in equocata. DZubitat tertio rru di vollble larit᷑. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ ᷣmo ꝙ ãttuoꝛ mo dis põt fieri demõſtratio circularꝭ. Pꝛio mutãdo demõſtrationẽ ꝓpt᷑ qͥd in demõſtrationẽ qꝛ eſt/ vł ecõtra:h̊ eſt ꝙ pᷣma demðſtratio ſit ꝓpt qͥd /⁊ ſcðᷣa qꝛ eſt.Scðo fit:qñ variant᷑ gña cauſaꝝ:vt añ vna demõſtratio ꝓcedit ꝑ cauſaʒ finalẽ᷑ /⁊ altera ꝑ aliã cauſam:vt ſic arguendo:oĩs ſyllus faciẽs ſcire eſt ſyilus ꝓcedẽs ex pꝛimis veris ⁊ ĩmediatis pꝛioꝛi/ bus ⁊c̃.ſed demõſtratio ẽ ſyllus faciẽs ſcire:å de/ mõſtratio ꝓcedit ex pᷣmis veris ⁊c᷑.iſta ðꝛ ꝓcede/ re ꝑ cãm foꝛmalẽ:ſed iſta/oĩs ſyllus ꝓcedẽs ex pꝛi mis verts ⁊c.eſt ſyllus faciẽs ſcire:ſʒ demõſtratio eſt hmõiigit᷑ demõſtratio facit ſcire:⁊ iſta ðꝛ ꝓce dere ꝑ cãm materialẽ. Tertio mõ:ꝗñ vna ↄcło de mõſtratiõis oñdit᷑ ꝑ ꝑlures demõſtratiões: tũc ꝑ ipſam põt oñdi vna pᷣmiſſa vniꝰ demõſtratiõis ꝑ quã pᷣus ↄclo demõſtrabat᷑:⁊ iſtis tribꝰ modis nõ eſt incõueniẽs demõſtrare circularit. Quarto mõ põt fleri: qñ manet idẽ genꝰ demõſtratiõis et etiã eedẽ cauſe/ et ↄcło ñ oñdit᷑ ꝑ płes demõſtratiões: 2 ʒ mõ nõ ↄtingit demõſtrare circularit᷑. Sʒ re ſtat alia difficuĩtas: vtrũ ſciẽtia ſit habitꝰ ↄclonis tm̃:vel ↄckonis ⁊ pᷣmiſſaꝝ ſimul. Et videt᷑ ꝙ ſit cõ cluſionis ⁊ pᷣmiſſarũ ſimul: qꝛ ꝑ ſcientiã ꝓpter qͥd nõ ſolũ ſcimus Tr⸗ eſt/ ſed etiã ꝓpter qͥd ua eſt: ſʒ ꝑ ↄcluſionẽ nõ ſcit ꝓpter qͥd:igit᷑. Scðo:qꝛ ꝑ talẽ demõſtrationẽ:om̃e aĩal rõnale eſt riſibile/ oĩs hõ eſt aĩal rõnale:& oĩs hõ eſt riſibilis:aſſentimus tm̃ hoĩem eſſe riſibilẽ: ⁊ ſic eſt demõſtratio ꝗꝛ eſt:vel aſſentimꝰ hoĩem eſſe riſibilẽ ꝓpter ipᷣm eſſe rõnalẽ: ⁊ ſic erit ſimul cõcluſionis ⁊ pᷣmiſſaꝝ. ¶ Ad iſtas rõnes ðꝛ/ ꝙ in cõcluſione demõſtrationis ꝓpter ——————— ͤ— 4 ub 16.z, lad à b B „— 75— 8 Poſterioꝛum qd optet eximere terminũ cauſalẽ: v ſaltẽ Wintel ligi in ↄckone.Et aduerte/ ꝙ ſᷣm iſtũ modũ dicẽdi vniꝰ ⁊ eiuſdẽ ↄclonis nõ pñt eſſe plures demõſtra tiões ꝓpter qͥd/hñtes diuerſa media diuerſas cau ſas ĩpoꝛtãtia:qꝛ ſi ſint diuerſa medtia /etiã erũt di/ uerſe ↄclones:cũ ille terminꝰ cauſalis debeat expᷣ/ mi in ↄclone.Et hec de ſcðo art.Atũ ad ttiũ ſit: rũſalis ad qᷓſitũ. Diffinitiones . Lõcluſio ſcire ⁊ demõſtratiõis ſũt a phᷣo ſufficiẽter aſſignate:vt ptʒ ex dictis. ¶ Ad rõnes. Ad ᷣmã ðꝝꝙ hᷣma diffinitio ſcire ſolũ dat de ſci/ re ꝓpt qͥd ⁊ potiſſimo. CAd ſcðᷣam ðᷣꝛ:ꝙ de deo habem bñ ſcĩam.œt qñ ðꝛ/ꝙ deꝰnõ hʒ cãm.Dico ꝙ verũ eſt/ capiẽdo cauſam ꝓpꝛie:ſed capiẽdo cau ſaʒ large ꝓ medio expᷣmẽte aliquã diffinitionẽ:ſic bñ bʒz cauſam. ¶ Ad terttã ð᷑ꝛ/ ꝓꝙ effectꝰ ſunt nob pᷣus noti qᷓ cauſe/ qᷓ;tũ ad qꝛ eſt:ſed cauſe ſũt nob pᷣus note qᷓ;tũ ad ꝓpter qͥd eſt: ⁊ etiã dico ꝙ cauſe uo ad qꝛ eſt ſunt ᷣus note qᷓ; effectꝰ quo ad ꝓpt᷑ qͥd. ¶ Ad ã̃rtã ðꝛ negãdo anñs.Et ad ᷣmã ꝓbatio nẽ ðᷣꝛ ꝙ licz ſcire ſit cauſa finalis demõſtrationts/ tñ eſt effectꝰ eius in gñe cauſe effictẽtis. Dicit᷑ vlte rius/ ꝙlicʒ ſcĩa cauſet᷑ ab ĩtellectu ⁊ obiecto:nõ tñ ꝓpter hoc ſeqͤtur qͥn a pᷣmiſſis cauſet᷑. ¶ Ad ãntã ðᷣꝛ negãdo añs:⁊ ad ꝓbationẽ ðꝛ/ꝙ diffinitiones demoſtratiõis dant᷑ de demõſtratiõe oſtẽſiua. ¶ Quonãã autẽ impoſſibile eſt aliter ſe habere cuius eſt ſciẽtia ſmpliciter. ¶ Iſtud eſt tertiũ caplm huiꝰtractatꝰ in quo phs ꝓbat demõſtrationẽ ꝓcedere ex neceſſarijs:qꝛ oĩs ſyllus faciẽs ſcire ꝓcedit ex pᷣncipijs neceſſarijs:ſʒ oĩs ſyllus demõſtratiuꝰ facit ſcire: ꝓcedit ex ne/ ceſſarijs. Waioꝛ ptʒ:qꝛ oĩs ſyllus facies ſcire facit ſcire ↄclonẽ neceſſaria: ſed ↄclo neceſſaria non ſcit niſi ꝑ pᷣncipia neceſſaria:igit᷑. ¶ Cõſeq̃nter diffinit de omi:dicẽs: De oĩ qdẽ dico/qᷣð vtiq; ineſt nõ in quodã ͥdẽ ſic/nec in qͥdã qͥaẽ nõ /nec aliqñ qͥdẽ ſic nec aliqñ qͥdẽ nõ/ſed de omni ⁊ ſꝑ:vt hõ ẽ aial/ in om̃i linea eſt punctꝰ. Poc declarat a ſigno:qꝛ nos nõ ferimꝰ inſtãtias cõtra demõſtratoꝛẽ᷑/niſi ſumat aliquã ꝓpõnẽ in qua pᷣdicatũ ↄueniat alicui ſup/ poſito ſubiecti/⁊ alicui nõ. ¶ Conſequẽter ponit modos ꝑ ſe:dicẽs/ꝙ q̃ttuoꝛ ſũt modi ꝑ ſe. Pꝛmꝰ: qñ pᷣdicatũ ẽ de rõne ſiecti:vt linea ꝑ ſe ineſt triã⸗ gulo ⁊ punctꝰlinee:qꝛ ſubſtãtia eoꝝ ex bis eſt.i.in diffinitiõe ſubſtãtiali triãguli ponit᷑ linea:⁊ in diffi nitiõe linee pũctus.Scðs modꝰ p ſe eſt/ qñ ꝓpꝛia paſſio pᷣdicat᷑ de ſubiecto.Et dat qᷓttuoꝛ exempla. Pꝛimũ ẽ/rectũvel circulare reſpectu linee.Scðᷣm/ par vel impar reſpectu nũeri. Tertiũ eſt: ᷣmũ vel cõpoſitũ reſpectu nũeri. Quartũ:eqͥlaterũ vel alte ra ꝑte lõgius reſpectu trianguli:⁊ iſti duo modi ꝑ ſe dicunt᷑ modi dicẽdi.Tertiꝰ eſt:qñ illud að ðꝛ ꝑ ſe nõ ðꝛ de aliꝗᷓ ſubiecto ꝑ qð exiſtat/ cuiuſmõi ſũt ſubſtãtie pᷣme: et iſte modꝰ ðꝛ modꝰ eſſendi per ſe. Quartꝰ eſt: qñ in ſubiecto includit᷑ cauſa vel rõ ꝓ pter quã pᷣdicatũ ſibi ineſt: vt interemptũ interijt. Et ſubdit/ꝙ in ſimplr ſcibilibꝰ.i.in demõſtratiõi/ bus reperiunk duo modi ꝑ ſe.ſ.pᷣmꝰ ⁊ ſcðᷣs. Sub/ dit etiã/ ꝙ qᷓcũq; ꝑ ſe inſunt neceſſario inſunt:qꝛ q̃ cũq; d ſe inſũt nõ ↄtingit nõ ineſſe:igit᷑ neceſſario inſunt. Añs eſt notũ de his que ꝑ ſe pᷣmo inſunt: ſ de his ꝗᷓ ꝑ ſe ſcðo inſũt ptʒ: qꝛ talia pᷣdicata aut ſũt ſimplicia aut cõpoſita ex duobꝰ oppoſitꝭ diſiũ ctim:⁊ vtroq; mõ iſta neceſſario inſunt:vt linee ne ceſſario ineſt rectũ vel obliquũ. ¶ Cõſeãnter diffi nit vle: dicẽs/ eyle eſt að ẽ de ol de q ſe ⁊ de ſcom ꝙ ipᷣm.i.ↄuertibiłr ſe hñs cũ ſhiecto.ſcðam ꝑtẽ ꝓ/ bat ꝑ exẽpla:nã punctꝰ ꝑ ſe ineſt linee ⁊ ſᷣm ꝙ ipᷣm: ſimur ⁊ rectũ ⁊ curuũ inſũt p ſe linee ⁊ ſᷣm ꝙ ipᷣm. Et ſubdit/ ꝙ ꝑ ſe ⁊ ſcðm ꝙ icpᷣm idẽ ſunt:ſed nõ cõ uertibilr:qꝛ in plus ſe habet deꝑ ſe qᷓ; ſᷣm ꝙ ipᷣm. ¶ Opoꝛtet aũt nõ latere quoniã multo tiens cõtingit peccare ⁊ nõ eſſe vle. ¶ Iſtud eſt quartũ capłm in quo remouet tres er roꝛes incidẽtes circa aſſignationẽ vłis. Pꝛimꝰ er/ roꝛ eſt:qñ ſub aliqͥ; ſuꝑioꝛi nõ poſſumꝰ ĩuenire niſi vnũ ſinglare:ſi illi ſingulari aſſignet᷑ paſſio ſuPio-⸗ ris tanqᷓ; ſpiecto adeqᷓto ẽ erroꝛ:vt ſi hr̃e tres aſſi/ gnaret᷑ ꝑ ſe adeq̃to pᷣmo iſoſceli eſt erroꝛ. Scðus erroꝛ eſt: qñ aliq̃ paſſio ineſt pluribꝰ differẽtibꝰ ſpe cie quoꝝ ſuꝑioꝛi nõ eſt nomẽ ĩpoſitũ:ſi ↄtingat de mõſtrare illã paſſionẽ ſuꝑioꝛis de aliq̊ͥ illoꝝ tanq́ᷓ; de ſubiecto pᷣmo eſt erroꝛ:vt cõmutatim ꝓpoꝛtio/ nari ineſt nũeris lineis coꝛꝑibus ⁊ tꝑibꝰ: et illa nõ hñt ſuꝑiꝰ noĩatũ de q̊ hmõti paſſio pᷣmo poſſit de/ mõſtraruideo ſi de vno illoꝝ demõſtret᷑ eſt erroꝛ. Tertiꝰ erroꝛ ↄtingit:ſi paſſio ĩferioꝛis demõſtret᷑ de ſupioꝛi tanqᷓ; de ſuo pᷣmo ſbᷣiecto:vt ſi nõ ↄcur/ rere qð eſt paſſio lineaꝝ paralellaꝝ demonſtret᷑ de lineis rectꝭ tanqᷓ; de ſbiecto pᷣmo/erroꝛ ẽ. ¶ Fina lit ponit duo documẽta ad debite aſſignãdũ vłe. Pꝛimũ:ſi aliq̃ duo ſubiecta ſint penitꝰ idẽ:tunc ſi aliã̃ paſſio demõſtret᷑ de vno tanqᷓ; de ſubiecto pᷣ/ mo etiã põt demonſtrari de alio tanqᷓ; de ſubiecto pᷣmo.Scðm documãẽtũ:ſi aliq̃ paſſio inſit pluribꝰ ſubiectis:⁊ velimꝰ ſcire cui illoꝝ ineſt tanqᷓ; ſubie/ cto pᷣmo /vidẽdũ ẽ quo illoꝝ poſito ponat᷑ paſſio: ⁊ ꝗ remoto/ipſa remouet᷑:qꝛ tũc illud eſt ſubiectũ: vt iſtis tribꝰ/ figure/ triangulo/⁊ iſoſceli/ineſt hec paſſio hre tres:q̃ ponit᷑ poſito triãgulo:⁊ remoue tur ipſo remoto:iõ triangulꝰ eſt eiꝰ ᷣmũ ſubiectũ. Q uerit vtrũ diffinitiões de oĩ vlis ⁊ mo/ 2 doꝝ ꝑ ſe ↄueniẽ᷑ter aſſignent᷑ ĩ tex tu. ¶ Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:qꝛ diffinitio de oĩ nõ ↄue nit oĩ cõtento ſub diffinito:qꝛ iſta eſt de oĩ oĩs hõ currit/ cũ ſitvlis:⁊ tñ ſibi nõ ↄuenit difſinitioſ cũ pᷣ dicatũ nõ inſitcuilibet ſuppoſito ſubiecti:ctiã iſte ſũt de oĩ /hõ eſt aĩal /hõ eſt riſibilis:et tů nõ ↄuenit ipſis diffinitio de oĩ/ cũ nõ ſint vłes. ¶ Scðo ſic: Nõ ſũt q̃ᷓttuoꝛ mõi ꝑ ſe:ʒ male aſſignant᷑ qttuoꝛĩ textu. Añs ptʒ:qꝛ tm ſũt tres mõi ꝑ accidẽs:&̊ tm̃ ſunt tres modi ꝑ ſe/cũ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidẽs opponant᷑. ¶ Tertio ſic: Per ſe ⁊ iᷣm ꝙ ipᷣm idẽ ſũt:ſʒ nõ ſũt q̊ttuoꝛ modi ſᷣm ꝙ ipſum:&ᷓ nõ ſunt ãttuoꝛ per ſe. ¶ Quarto ſic:Diffinitio vlis nõ ↄuenit oĩ ↄtento ſub diffinito:qꝛ hec ẽ vlis/oĩs hõ eſt aĩal:⁊ tñ nõ ẽ sm ꝙ ipᷣm:igit᷑. ¶ Quiĩto ſic:Rectũ ⁊ curuũ ẽ qͥd/ dã vłe reſpectu linee: et tñ nõ ineſt ſibi hᷣm ꝙ ipᷣm: igit᷑. Añs ptʒz:q: ĩeſſe ſm ꝙ ipᷣm idẽ ẽ ꝙ ĩeſſe adeꝗᷓ te:ſed rectũ ⁊ curuũ nõ ineſt adeãte linee:qꝛ nlła li nea eſt recta ⁊ curua:igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ ꝑ phm in tex. In q̃ſtiõe erũt tres arr eetad pimnu. 1 5 declaratione Pꝛimo ſciendũ drdbi diffinitionũ ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ duplex eſt de om̃i ſ.pꝛioꝛiſticũ ⁊ poſterioꝛiſticũ. Añ de om̃i pꝛioꝛiſticũ eſt qñ pᷣdica tũ denotat᷑ dici de quocũq; ðꝛ ſubieetũ ·Ex quo ſe/ quit᷑/ ꝙ dꝛña eſt ĩter de om i pꝛioꝛiſticũ ⁊ ꝓpõnem vlem:de quo ſatis viſum eſt in ᷣmo pꝛioꝝ· Sʒ de om̃ poſterioꝛiſticũ eſt ꝗñ pᷣdicatũ cõuenit cuilibet ↄtento ſub ſubiecto ꝓ ãlibet dꝛña tꝑis/ ſiue vliter ſiue ꝑtjcularit᷑:vt hõ eſt aĩal /hõ eſt riſibilis: ⁊ iſtð Unedeaarterdre in textu ⁊ nõ de oĩ pꝛioꝛſtico. Fo. 72. LC Ziber ¶ Sed reſtat dubiũ vtrũ iſta ſit de oſ̃i:oĩs eclyp ſis lune eſt ꝓpter diametralẽ interpoſitionẽ terre ĩter ſolẽ ⁊ luns: ⁊ vtrũ ſit de oĩ poſterioꝛiſtico.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ pᷣdicatũ nõ cõuenit ſubiecto ꝓ qua/ libet differentia tꝑis:igit᷑. In oppoſitũ arguit᷑: qꝛ eſt ꝓpõ affirmatiua que demõſtrat᷑:igit᷑.Añdet᷑; talis ꝓpõ hᷣm eius ꝓpꝛiũ ſenſum nõ eſt demõſtra bilis nec de om̃i poſterioꝛiſtico:ſed iſta cõditiona lis vl tꝑalis eſt bñ demõſtrabilis/ qñ luna eclypſat luna eclypſat᷑ /ſi luna eckypſat᷑ luna eclypſat᷑. Silr dicat᷑ de iſta/oĩs luna eclypſat᷑:niſi foꝛte diceret᷑ ꝙ ibi illud vᷣbũ eſt abſoluit᷑ a otanaye tpis. 4 ᷣ o ꝓ declaratiõe modo Scdðo ſciẽdũ rũ dicẽdi ꝑ ſe: Suppo/ nit/ ꝙ modꝰdicẽdi ꝑ ſe nõ eſt aliud qᷓ; pᷣdicatũ ꝓpõ nis ꝑ ſe vere:vel qͥdã modꝰ Feuchci ſpẽalis alicuiꝰ pᷣ dicati de aliq ſubiecto.Qð ptʒ:qꝛ idẽ eſt modus dicẽdi ꝑ ſe ⁊ modus pᷣdicandi ꝑ ſe.Ex quo ſequit᷑/ ꝙ qñ ðꝛ aliquã ꝓpõnẽ eſſe in aliq̊ mõ dicẽdi ꝑ ſe: ibi iy in/capit᷑ ꝓ deꝛita ꝙ eſt ſenſus: ꝓpõ eſt de ali quo mõ dicẽdi ꝑ ſe.i.pᷣdicãdi. Supponit᷑ ſcðo/ꝗꝙ pᷣmus modꝰ dicẽdi ꝑ ſe eſt qñ pᷣdicatũ eſt de diffi/ nitione qdditatiua ſubiecti/ſiue pᷣdicet᷑ in recto ſi/ ue ĩ obliqᷓ/ſiue ſit cauſa efficiẽs materialis foꝛma/ lis aut finalis:vel qñ ſuꝑius pᷣdicat de ĩferioꝛi:vñ de iſto mõ diccẽdi ꝑ ſe ſunt oẽs ꝓpõnes in qͥbꝰ to/ ta diffinitio vel ꝑs diffinitiõis pᷣdicat᷑ de diffinito. Etiã oẽs ꝓpõnes in qͥbꝰ ſuꝑius pᷣdicat᷑ de inferio ri. Et aduerte/ ꝙ ꝓpõ de aliq̃ mõ dicẽdi ꝑ ſe nõ dʒ ↄuerti in ꝓpõnẽ de mõ dicẽdi ꝑ ſe:ideo non oꝑtet ꝙy ſi iſta ſit de ꝑ ſe hõ eſt aĩal/ ꝙiſta ſit de ꝑ ſe aĩal eſt hõ: ideo iſta hõ eſt ꝑ ſe aĩal cõuertit᷑ in iſtã aĩal eſt hõ/ ⁊ nõ in iſtam/ aĩal eſt ꝑ ſe hõ. Supponit᷑ ter tio:ꝙ ſcðᷣs modꝰ dicẽdi ꝑ ſe/eſt qñ ꝓpꝛia paſſio pᷣ dicat᷑ de ſuo ſubiecto vei de aliq̊ ↄtento ſub eo: vt hõ eſt riſibilis /petrus eſt riſibilis: vñ oĩs ꝓpõ in qua ꝓpꝛia paſſio pᷣdicat᷑ de ſuo ſBᷣiecto adequato vel de aliq̊ eius ĩferioꝛi eſt de iſto mõ dicẽdi ꝑ ſe. Dicũt etiã aliqͥ/ꝙ ꝓpõ in qua pᷣdicat᷑ paſſio de ſu/ perioꝛi ſumpto pticulariter/ eſt in iſto ſcöðo mõ:vt aĩal eſt riſibile:qð tñ nõ videt᷑ verũ/cũ oĩs talis nõ ſit de oĩ poſterioꝛiſtico:niſi diceret᷑ ꝙ ꝓpõ ꝑ ſe nõ pᷣſupponit ꝓpõnẽ de oĩ.Eỹt iſti duo modi vocant᷑ modi dicẽdi. Supponit᷑ q̃rto:ꝙ om̃e ꝙ babet eſſe ꝑ ſe:ſic /ꝙ nõ in alio ſicut accidẽs in ſubiecto vł ſu/ perius in ſuo inferioꝛi/eſt ꝑ ſe tertio mõ:ſicut ſunt pᷣme ſubſtãtie:vñ iſte tertius modꝰ vocat modus eſſendi/⁊ nõ modꝰ dicẽdi. Ex qͥ ſeqͥtur /ꝙ nõ opoꝛ/ tet q̃rere aliquã ꝓpõnem de iſto tertio mõ ꝑ ſe: qꝛ ſola incõplexa /cuiuſmodi ſunt ᷣme ſubſtãtie ſunt in iſto modo ꝑ ſe.Supponit᷑ qͥnto:ꝙ q̃rtus modꝰ dicẽdi ꝑ ſe qui ꝓpꝛie ðꝛ modꝰcauſandi/eſt qñ ſub/ iectũ eſt cauſavel includit rationẽ q̃re pᷣdicatũ ſibi ineſt:vt volũtas vult/ floꝛẽs floꝛet/ſoquẽs loqͥtur/ interemptũ interijt. Sed modi per accidens ſunt tres. Pꝛimꝰ:ꝗñ pᷣdicat᷑ accidẽs de ſubiecto.Scðᷣs eſt/ qñ pᷣdicat᷑ ſubiectũ de accidẽte. Tertius/ꝗqñ pᷣ/ dicatur accidẽs de accidẽte:vt albũ eſt dulce. T e rti 0 ſci en dũ ꝙ circa textũ inci/ dũt ali ꝗᷓ difficulta tes. Quaꝝ pᷣma eſt:vtrũ iſta ſit per ſe/ chimera eſt chimera/ vacuũ eſt vacuũ. Et videt᷑ ꝙ ſic:nã om̃is ꝓpõ videt eſſe ꝑ ſe q̃ eſt neceſſaria:⁊ ꝗᷓ infert ſeu ex qa fit bona ↄña:ſed ex talibꝰ ꝓpõnibꝰ fiunt bone ↄñe ⁊ ꝓpõnes neceſſarie:nã ex terminis huis chi/ mera eſt chimera fit iſta ↄña/ſi chimera eſt/ chime ra eſt chimera: etiã ſi vacuũ eſt/ vacuũ eſt vacuũ. Pꝛo ſolutione huiꝰ ſupponit᷑/ꝙ ꝓpõ ꝑ ſe eſt ꝓpõ 1 directa habẽs ex ſᷣcatiõe termĩoꝝ ꝙ nᷣ poffit eſſe falſa:⁊ ſic ſe hñs /ꝙ q̃litercũq; ꝑ ſuũ ↄdictoꝛtũ ſᷣca tur impoſſibile eſt ita eſſe.Et ðꝛ notãter directa:qꝛ nulla ꝓpõ indirecta eſt in aliqᷓ mõ dicẽdi ꝑ ſe: id ſʒ iſta hõ eſt aĩal ſit in ᷣmo mõ dicẽdi ꝑ ſe/nõ tñ iſta aial eſt hõ. Dicik notãter hñs ex bcatione termino rũ ⁊c̃.ad remouẽdũ ꝓpõnes ↄtingẽtes q̃ nõ habẽt ex ſᷣcatiõe termĩoꝝ ꝙ nõ poſſint eſſe falſe. Remo/ uent᷑ etiã iſte ꝓpõnes /chimera eſt chimera/ vacuũ eſt vacuũ: q̃ ex hcatione terminoꝛũ nõ determinãt ſibi ꝙ nõ poſſint eſſe falſe:licʒ ex eaꝝ termĩs fiant bñ ↄñe neceſſarie.Dicit᷑ notanter ſic ſe hñs ⁊c̃. ad remouẽdũ iſtã ꝓpõnẽ aliq̃ ꝓpõ eſt ꝑticularis:q̃ lʒ ex ſᷣcatione termĩoꝛũ determiet ſibi ꝙ nõ poſſit eẽ falſa:tñ nõ eſt ꝑ ſeſcũ poſſibile ſit ita eſſe ſiẽ ꝑ5di/ ctoꝛiũ eiꝰ ſᷣcat᷑:puta ꝑ iſtã/nlla ꝓpõ eſt ꝑticularẽ q̃ eſt eiꝰ ⸗dictoꝛia.Eỹx oĩbꝰiſtis ptʒ/ꝙ iſte nõ ſũt ꝑ ſe/ coꝛp eſt coloꝛatũ /hõ eſt coloꝛatꝰ nieq; neceſſarte: ĩmo mere ↄtingẽtes ⁊ pñt eſſe falſe:licʒ pᷣdicatũ ꝓ alĩ dꝛña tꝑis ↄueniat cuilibet 2rerc is difin Z, C ſcða difficultas Quarto ſciẽdũ talis:vtrũ ꝓpõ in q̃ pᷣdicat᷑ paſſio ð ſBᷣtecto ſit ĩmediata.Etvider᷑ ꝙ ſic/ qꝛ pᷣdicatũ de nullo alio pᷣus ðꝛ qᷓ; de ſubiecto ade qᷓto. Rñdet/ ꝙ licʒ talis ꝓpõ ſit imediata ĩmedia/ tione ſubiecti:nõ tñ eſt ĩmediata ĩmediatiõe cauſe neq; ĩmediatiõe euidẽtie:ĩmo iſta eſt euidẽtioꝛ/oẽ aial rõnale eſt riſibile. ¶ Aduerte tñ/ ꝙ ſubiectũ põt dici pᷣmũ reſpectu paſſiõis dupłr.Ano mõ pꝛt mitate ꝑfectiõis:⁊ ſic dico/ ꝙ illud eſt ſubiectũ pꝛi mũ:qð eſt ꝑfectiꝰ ĩter illa ſubiecta qͥbꝰ ineſt paſſio: quẽadmodũ diceret̃ ꝙ hõ eẽt ſubiectũ pᷣmũ reſpe/ ctu ſenſibilis:qꝛ eſt ꝑfectiꝰ ĩter oĩa illa qͥbꝰ ↄuentt illa paſſio. Alio mõ ðꝛ ſſᷣiectũ pᷣmũ pᷣmitate adeã/ tionis:⁊ eſt illud cũ quo ↄuertit᷑ paſſio:quẽadmo/ dũ aĩal reſpectu huiꝰ paſſiõis ſenſibile:⁊ hõ reſpe⸗ ctu huiꝰ paſſiõis riſibile. ¶ Tertia difficktas:vtrũ nõ ↄcurrere ſit paſſio oĩm lineaꝝ rectaꝝ.Rñdet᷑ ꝙ nõſſʒ ẽ paſſio linearũ ꝑalellaꝝ: ⁊ nõ q̃rũcũq; linea rũ rectaꝝ. Añ ꝓhe linee ꝑalelle ſũt qͥᷣbꝰ ſuꝑueniẽs linea recta facit trãgulũ. Senn ndh ſcðm aucieuls. 8 dꝛña ſuꝑioꝛ pᷣ⸗ 2 ubitat Ppmo dicet᷑ ꝑ ſe de dꝛña in ferioꝛi:⁊ vtrũ dꝛña ꝑ ſe includat genꝰ.i.vtrum iſta ſit ꝑ ſe/ rõnale eſt aĩal. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑/ ꝙ iſti tmint/ rõnale ſenſibile ⁊ alij tmini dꝛnaꝝ ſũt termini eſſentiales. Añ termini eſſentiales ſunt qͥ vltra illud ꝓ q̊ ſupponũt nibil ↄnotãt extrinſece ꝑ modũ adiacẽtis vł nõ adiacẽtis.Dicit᷑ notãter ex/ trinſece:qꝛ intrinſece bñ pñt ↄnotare. ¶ Suppo/ nit ſcðᷣo/ ꝙ iſti tmini de rigoꝛe ſermõis ſupponũt ꝓ ſuppoſitis. Qð ptʒ:qꝛ terminꝰ ðꝛ ſupponere ꝓ illo qð dat pᷣmo ĩtelligere: ſeu ꝓ illo qð pᷣmo cog/ noſcimꝰ: ſʒ tales t᷑mint dant pᷣmo ĩtelligere ſuppo ſitũ:nã qñ ðꝛ rõnale eſt ſenſibile:intellectꝰ ĩmedia/ te itelligit/ ꝙ hñs rõnẽ eſt ſenſibile:⁊ ſic diceret iſta eſſet ꝑ ſe:rõnale eſt ſenſibile/et ſibi ſiles. Ex ſeqͥtur/ ꝙ tales termini de rigoꝛe nõ ſupponunt ꝓ ſuis pᷣcatis foꝛmalibꝰ:ſed ꝓ qͥbuſdã realitatibꝰ de/ terminãtibꝰ realitates illoꝝ qͥ diuidũt. Añ rõnale de ꝑ ſe ſᷣcato ſeu de hᷣcato foꝛmali ſᷣcat realitatẽ q̃ foꝛmafr nõ eſt hõ nec aĩal:ſed eſt q̃dã realitas vel foꝛmalitas determinans aialitatẽ:tñ qꝛ intellectꝰ eſt pᷣncipale agẽs ĩ iſtis ꝓpꝛietatibꝰ logicalibꝰ põt pᷣciſe acciꝑe illos termĩos ꝓ ſuis ꝑ ſe ſᷣcatis.ſ.ꝓ il us realitatibꝰ:ita ꝙ rõnale ſupponat ꝓ vna reali/ tate ⁊ nõ ꝓ habẽte aĩam rõnalẽ:⁊ ſic videt᷑ moue/ ri dubiũ ·. Ad að bꝛeuiter rũdet᷑ ꝙ dꝛña ſuꝑioꝛ non 3₰ Poſterioꝛum bᷣdicat᷑ ꝑ ſe ᷣmo ð dꝛña ĩferioꝛi/neq; dꝛſia inferioꝛ Ee includit dꝛñam ſuꝑioꝛẽ:vt iſta nõ eſt ꝑ ſe rõna eſt ſenſibile/ ſic capiẽdo terminos: qꝛ de ↄceptu ſimplr ſimplici nihil ðꝛ qͥdditatiue:ſʒ iſte dꝛñe im poꝛtant ↄceptũ ſimpłr ſimplicẽ.i.nõ reſolubilẽ in alios ↄceptꝰ:q̊ꝝ vnꝰ ſit determinãs ⁊ aliꝰ determi nabilis. Ad ſcðaʒ ꝑte rñdet᷑ /ꝙ dꝛña ꝑ ſe nõ pᷣdicat᷑ de gſie qð diuidit:neq; ecõtra:vt iſta nõ ẽ ꝑ ſe/ rõ/ Sco. vts nale eſt aĩal/neq; iſta:aĩal eſt rõnale. ¶ Et ſi qͥs ar guat:bñ ſequit᷑/ oĩs hõ ꝑ ſe eſt aĩal/ oĩs hõ pꝑ ſe eſt rõnauis:ͥ rõale ꝑ ſ ẽ aial:ↄña eſt foꝛmał ⁊ pᷣmiſſe ſũt vere:ʒ ↄcło eſt vera.Añdet᷑ ꝙ ↄña nõ ẽ bona: imo cõmittit᷑ fallacia accidẽtis:nõ em̃ opoꝛtet ꝙ ſi extremitates vniant᷑ cũ medio ſub aliq̊ mõ ſpecia/ ui pᷣdicãdi ſeu cũ aliã determinatiõe hoc denotan/ te ꝙ ertremitates ſic Shatürnter ſe... tꝝ oĩs ꝓpõ in q̃ p Dubitat ſcd8o aex aftsna iecto ſit demõſtrabilis.Rt videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ oĩs talis eſt dubitabilis:&ᷓ talis eſt demõſtrabilis. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ ois ꝓpõ demonſtrabilis de/ mõſtratiõe ꝓpt qͥd eſt dubitabilis/⁊ efficit᷑ certa ꝑ noticias aliq̃rũ ꝓpõnũ.Añ nota ꝙ intellectꝰnõ pᷣt aſſentire ꝓpõni dubie niſi determinet᷑ ꝑ noticias aliarũ ꝓpõnũ inferentiũ talẽ ꝓpõnẽ in ↄña foꝛma li ⁊ euidẽti:nã licʒ intellectꝰnaturalr inclinet᷑ ad aſ ſentiendũ cuilibet vᷣo ⁊ diſſentiẽdũ cuilibet falſo: tñ qᷓᷓtũ eſt de ſe nõ magis determinat᷑ ad aſſentiẽ/ dũ vni ꝓpõni qᷓ; ſue oppoſite:̊ indiget noticia ꝓ põnũ inferentiũ talẽ ꝓpõnẽ dubiã in ↄña bona et foꝛmali.Et ideo qꝛ ꝓpõ demõſtrabilis debet eſſe Sco. q. 7. dubia/ dicit Sco.ꝙ pꝛincipia pᷣma q̃ nõ ſũt dubia · Sco.lib.x. p reſo nõ pñt demõſtrari demonſtratiõe /qꝛ eſt. ¶ Sup ponit᷑ ſcðᷣo ꝙ duplices ſũt paſſiões:q̃dã ſũt tran/ ſcẽdẽtes/ſic ſũt poſitiões entis:⁊ iſte ſũt dupliceſ: qͥdã ſũt ſimplices/ vt vnũ bonũverũ:alie ſũt diſiũ cte/ ſicut cõtingẽs vl neceſſariũ ſcauſa vł effectus/ creatũ vel increatũ.Et de oĩbus iſtis dico/ ꝙ oẽs ꝓpõnes in qͥbꝰ pᷣdicant᷑ iſte paſſiões: tã ſimplices q́; diſiũcte de ipᷣo ente ſũt ĩmediate ⁊ indemõſtra/ biles:vt iſta eſt ĩmediata/ens eſt vnũ:ens eſt crea tũ vel increatũ:cuiꝰtñ młti nolẽtes intelligere ſco/ tũ dicũt oppoſitũ. Añ dicit ꝙ paſſiones cõuertibi ön. les entis ĩmediate dicũt᷑ de ente: qꝛ ens hʒ ↄceptũ ꝙ 3 p e. ſimptr ſimplicẽ: ideo nõ põt eſſe mediũ inter ipm⁊ ſuã paſſionẽ:qꝛ neutriꝰ eſt diffinitio q̊ poſſit eẽ me diũ:nec eſt dicendũ ꝙ paſſio pꝛia poſſit accipi ad demõſtrandũ alias paſſiões:qꝛ difficile eſt videre talẽ oꝛdinẽ inter paſſiões:qꝛ credo ꝙ nullꝰ talis ẽ: ⁊ dato ꝙ eẽnt certe ꝓõnes cõpoſite ex ipᷣis/nõ vi derent᷑ mſto euidẽtes qᷓᷓ ↄclo. Sʒ aliqͥ ſcotiſantes ſumũt ꝓ ſe illũ paſſũ Sco.in.i.q.ꝓlo.vbi diẽ ꝙ me diũ eſſentialr oꝛdinatũ/eſt qñ diffinitio eſt mediuʒ vlpaſſio pꝛioꝛ. Zlie ſũt paſſiões limitate: ⁊ tũc di co/ſꝙ ꝓpõnes in quibꝰ tales paſſiones pꝛedicant᷑ fũt bñ demonſtrabiles ⁊ dubitabiles. ſo derd i Atꝝ cõclo demõ Dubita t tertio ſtratiõis poſſit ſci ri aliq mõ añ actualẽ demõſtrationẽ. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ĩtellectꝰnõ põt aſſentire alicut ꝓpõni dubie niſi ꝑ noriciã ꝓpõnũ ꝑ q̃s põt deduci in ↄña bona ⁊ neceſſaria:vt ſupꝛa viſum eſt:igit᷑ nõ poſſumꝰſci re ꝓpõnẽ demõſtrabilẽ que eſt ꝓpõ dubia niſi per demõſtrationẽ. Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ cõcluſio demõ ſtratiõis añ actualẽ demõſtrationẽ põt aliq̊ mõ ſci n q§ᷓ ad aꝛ eſt:⁊ hoc ꝑ exꝑientiã vel aliquã inductio nẽ/ aut ꝑ aliqe ꝓpõnes ꝓbabiles: ſʒ nõ ꝑfecte:tñ qaa ꝑpter qͥd nõ põt ſciri niſi per demõſtrationẽ̃. Fo. J3 ¶ Sead ãreret aliqͥs/ vtrũ noticia quã qͥs hʒ de cõ duſiõe demõſtratiõts añ demõſtrationẽ ſit eiuſdẽ ſpẽi cũ illa quã qͥs hʒ de eadẽ cõcluſiõe ꝑ demon/ ſtrationẽ. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ noticia quã qͥs hʒ per expientiã de illa cõcuſiõe nõ vocat᷑ ſcĩa ſeu noti/ cia ſciẽtifica:ſʒ illa q̃ habet᷑ de illa eadẽ cõcluſiõe ꝑ demõſtrationẽ vocat᷑ ſcientifica. Sed in oppoſitũ arguit᷑:qꝛ noticia q̃ habet᷑ de ↄckone ꝑ demon ſtra tionẽ:⁊ q̃ habet᷑ de eadẽ ꝑ expientiã non dꝛñt/niſi qꝛ a diuerſis cauſis ꝓducũt᷑:ſʒ ilð nõ eſt ſufficiẽs ad faciẽdũ dꝛñam ſpecificã int aliq̃ duo: vt ptʒ de caloꝛe ꝓducto a ſole⁊ ab igne qͥ ſt eiuſdẽ ſpei:⁊ tñ ꝓducũt᷑ a diuerſis cauſis. Añdet᷑ ꝗꝓbabifr ꝙ ta/ les noticie ſũt eiuſdẽ ſpẽi: ⁊ ꝙ noticia ð illa ↄclõe intẽdit noticiã q̃ hẽbat᷑ ð eadẽ ↄcłone p̃us ꝑ exꝑiẽ tiã:nec ẽ ĩcõueniẽs ꝙ vna vocet ſciẽtifica ſeu ſcia: ⁊ alia noticia expimẽtalis ⁊ nõ ſciẽtifica ſeu ſcĩa: qꝛ foꝛte ſcĩa nõ cõnotat vltra noticiã niſi modum hñdi ſeu acqͥrẽdi talis noticie/ q̃ nõ eſt ſufficiẽs fa cere dꝛñam eſſentialẽ:ſi tñ diceres ꝙ noticia ↄclu ſiõis/nõ ſolũ trãſit ſuꝑ ↄckone ſimptr/ſʒ ſuꝑ cõclu ſiõe cũ reduplicatiõe cauſe /ſic aliud eſſet dicendũ. Et hec de ſcðo articulo. Atũ ad tertiũ ſit: Lõ cl uſio rñſał: Diffinitio de oĩ ⁊ vłis et — modoꝝ p ſe ſũt ſufficiẽter poſi te in textu:vt ptz ex dictis. ¶ Ad rõnes:Ad pᷣmã ptʒz ſolutio ex dictł:nã iſta/oĩs hõ currit/ eſt bñ de omni hoꝛiſtico:ſʒ iſta /hõ eſt aial eſt ð oĩ poſterio/ riſtico.Ad ſcð̃am ðꝛ/ꝙ modi ꝑ ſe ⁊ modi ꝑ accñs nõ opponũt᷑:ſʒ magꝭ ſe hñt vt diſpata. Ad tertiaʒ ðꝛ/ ꝙ licz ꝑ ſe ⁊ ſᷣm ꝙ ipᷣm ſũt idẽ:nõ tñ ſũt idẽ con uertibitr. Ad q̃rtã ð/qꝙ ibi nõ diffinit᷑ vle ꝓ ꝓpõe vli:ſz mag ꝓ pᷣdicato qð cõuertibiłr ſe hʒ cũ ſubo: ita ꝙ illa ꝓpõ eſt de vñ in q̃ pͥdicatũ conuertit᷑ cũ ſubo. Ad q̃ntam ðꝛ/ꝙ licʒ rectũ nõ ſit paſſio linee neq; curuũ:tñ rectũ vel curuũ eſt paſſio linee ſub illa diſiunctione.„. ¶ Siigit᷑ eſt demõſtratiua ſcia ex necel ſarijs pᷣncipijs qð em̃ ſcit ñ pᷣt ſe hre alr ¶ Iſtud eſt qͤntũ capłm/in q̊ phᷣs oñdit ꝙ oĩs de mõſtratio eſt ex ꝓpõibꝰ ꝑ ſe.Et intẽdit ſeptẽ ↄclu ſiões. ¶ Pꝛima e:demõſfratio ꝓcedit ex ꝓpõibꝰꝑ ſe:qꝛ demõſtratio ẽ ex neceſſarijs: ſʒ ꝓpnes ꝑ ſe ſũt neceſſarie:& ꝓcedit ex ꝓpõibꝰꝑ ſe. Waioꝛẽ ꝓ/ bat duabꝰ rõnibꝰ ⁊ vno ſigno. Pꝛima ẽ: qꝛ ilið qð demõſtrat/ puta ipᷣa ↄcło ẽ neceſſaria:; demõſtra/ tio eſt ex neceſſarus:qꝛ neceſſariũ nõ ſcit᷑ niſi ex ne ceſſarijs. Scð̃a rõ:qꝛ demonſtratio ꝓcedit ex illis qᷓ ſũt ꝑ ſe:ſʒ ilia q̃ ſũt ꝑ ſe inſunt ꝑ ſe pᷣmo vel ſcðo mõ:⁊ qͥdlibet illoꝝ eſt neceſſariũ: igit᷑. Deiñ ꝓbat a ſigno:qꝛ ex illis eſt demõſtratio/ꝓpt᷑ qꝝ defectũ ferimꝰ inſtãtiã 5 demõſtratoꝛẽ: ⁊ h ẽ qñ pᷣmiſſe nõ ſũt neceſſaric:igit᷑. ¶ Scða ↄcło:neceſſariũ nõ ſcit᷑ niſi ex neceſſarüjs: ꝓbat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛima:nul lus ſcit aliqͥd niſi cognoſcat illud ꝓpr qð eſt verũ: ſʒ neceſſariũ nõ eſt veꝝ ꝓpt᷑ mediũ ↄtingens: igit᷑ opoꝛtet tale mediũ eſſe neceſſartum.Scða rõ:qꝛ ſĩ res ſit ſalua.i.ſcibilis: ⁊ tu ſis ſaluꝰ.i.nõ coꝛruptꝰ ⁊ nihil ſis oblitꝰ: ⁊ illð mediũ ↄtingẽs ſit mutatũ ꝑ qð tu ſciebas ↄclonẽ: tũc nihil es oblitꝰ/⁊ tñ tu neſcis illð mediũ:qꝛ eſt mutatũ:ꝗ tu nõ ſciuiſti illã ↄckonẽ ꝑ illud mediũ.Et ſubdit ꝙ nõ ĩpedit ſi gↄ⸗ nat᷑ tale mediũ ↄtingẽs eẽ falſuʒ:qꝛ poſſibili pofĩ/ to ineſſe/ nullũ ſeqͥt᷑ impoſſibile. ¶ Tertia ↄclo:ᷓ; uis neceſſariũ nõ demonſtret᷑ niſi ex neceſſarijs:tñ bñ ſyllogiſat᷑ ex nõ neceſſarijs. Qð ꝓbat ꝑ ſile: qꝛ veꝝ bñ ſyllogiſat᷑ ex nõ veris. ¶ Quarta n oer. — Liber E neceſſarijs nõ ſyllogiſat᷑ niſi neceſſariũ ſicut ex ve ris nõ ſyllogiſat᷑ niſi vex. ¶ Quita ↄcło:ſi cõclu/ ſio nõ ſit neceſſaria ᷣᷣmiſſe nõ ſũt neceſſarie: ptʒ ꝑ cõcluſionẽ pᷣcedẽtẽ. ¶ Sexta ↄcło:ↄcluſio demõ ſtratiõis eſt ꝑ ſe:qꝛ ois ꝓpõ neceſſaria ſaltẽ intrãs demõſtrationẽ eſt ꝑ ſe: ſʒ cõcluſio demõſtratiõis eſt neceſfaria:igit᷑. ¶ Septĩa ↄcluſio: demonſtra tio eſt ex ꝓpõibꝰ ꝑ ſe:qꝛ demõſtratio ẽ ex ꝓpõibꝰ neceſſarijs:ʒ oẽs ꝓpõnes neceſſarie/q̃ ſupple in/ trãt demõſtrationẽ ꝓpt qͥd ſũt hmõi:igit᷑. ¶ Si q̃ reret qͥs ãre&ᷓ q̃rif de cõſenſu rñdentis circa pꝛe/ miſfas ↄtingẽtes /ſi nõ põt demõſtrari ↄcło neceſ ſaria ꝑ pᷣmiſſas ↄtingentes. Rñdẽt ꝑ ariſtotelẽ ꝙ ſ ideo e:qꝛ ſi pᷣmiſſe ↄcedãt᷑ oꝑtet ↄcedere ↄcłonẽ/ ⁊ nõ ꝙ ↄcło neceſſaria demõſtret᷑ ꝑ ipᷣas.Et ſic in/ fert/ ꝙ nulla ẽ demõſtratio ↄclonis ↄtingẽtis cuʒ poſſit aliter ſe hr̃e:nec contingentes erunt demon ſtrationis medium. ¶ Pꝛopter ipſum autem opoꝛtet ⁊ me/ dium tertio et pꝛimũ medio ineſſe. ¶ Iſtud eſt ſextũ caplmn å phs oñdit demõſtra tionẽ ꝓcedere ex vłibꝰ:⁊ intẽdit ſex ↄcloneſ Pꝛia: oĩs demõſtratio ẽ ex vłibꝰ:qꝗꝛ oĩs demõſtratio ꝓt qͥd ⁊ potiſſima eſt exꝓpõibꝰ q̃ ſũt ꝑ ſe ⁊ſᷣm ꝙ ipᷣm: goiĩs demõſtratio ẽ ex ꝓpõnib⸗ vlibꝰ. ¶ Scða cõ cluſio:nõ ↄtingit demõſtratoꝛt᷑ deſcẽdere de gſie in gen⸗ /ſic ꝙ ꝑ vᷣncipia vniꝰ ſcie nõ põt demõſtra ri ↄcło alteriꝰ ſcĩe.Et dicit ꝙ in demonſtratiõe ſſt tria/ſcʒ dignitas/ paſſio/⁊ ſubm.Cõckonẽ ꝓbat:in ålibet demõſtratiõe ꝓpter qͥd extrema debẽt eſſe eiuſdẽ gñis cũ medio:hoc eſt debẽt ↄuerti cũ me/ dio:ſʒ ĩpoſſibile eſt ꝙ medtũ vniꝰ ſcĩe ↄuertat᷑ cuʒ extremis alterius ſcie:igit᷑.Ex qͥ infert duo coꝛrela ria: Pꝛimũ:vna ſcĩa nõ demõſtrat aliqͥd de ſubo al teriꝰ ſcĩe:vt geometria nõ demõſtrat ꝙ Srioꝝ ea/ dẽ ẽ diſciplĩa ꝑ mediũ ꝓꝛiũ ei.Scðm coꝛrelariũ: vna ſcĩa nõ demõſtrat oĩa ð ſuo ſubᷣo q̃ ſibi inſũt: ſʒ ſolũ q̊ ſibi inſũt ſᷣm ꝙ ipᷣm cuiuſmõi ſũt paſſiões: vt geometer nõ demõſtrat rectã lineã eẽ pulcherrt mã. ¶ Tertia ↄcło:neceſſe ẽ ↄckonẽ demõſtratio/ nis eẽ ꝑpetuã:qꝛ demõſtratio ẽ ex vłibꝰ ⁊ neceſſa/ rüjs q̃ ſñt ꝑpetua:igit᷑. ¶ Quarta ↄcło: coꝛruptibi uũ nõ ẽ demõſtratio nec ſcĩa:qꝛ ſcĩia ẽ ex vlibꝰ⁊ ne ceſſarijs q̃ ſũt ꝑpetua:igit᷑.Ex q̊ infert vnũ coꝛrela riũ/ꝙ diffinitio nõ ẽ coꝛruptibiliũ: qꝛ diffinitio eſt pᷣncipiũ vł finis demõſtratiõis vel tota demõſtra tio poſitiõe differẽs.Et ſi qͥs obijciat:illoꝝq̊ aliqñ ſũt/ aliqñ nõ ſũt ẽ ſcia:vt de eclypſi lune: igit nõ eſt ex his q̃ ſũt ĩcoꝛruptibilia. Rñdet ꝙ quis ecly/ pſis lune/⁊ ſilia nõ ſꝑ ſint:tñ inqᷓ;tũ de ipᷣis eſt de/ mõſtratio ſꝑ ſũt. ¶ Quĩta ↄcło: demõſtratio ꝓpi qͥd nõ debet cõſtitui ex vᷣncipijs cõibꝰ:qꝛ vnũqð debz demõſtrari ex his q̃ faciũt ſcire ſᷣm ꝙ ipᷣm: ſʒ pᷣncipia cõia licʒ ſint a ⁊ indemonſtrabilia/nõ tſi faciũt ſcire ſᷣm ꝙᷓ ipᷣm:igit᷑ ⁊c̃. ¶ Sexta ↄcło:nila ſcia habet demonſtrare ſua ᷣncipia:qꝛ ſcia ꝓcedit ex pꝛioꝛibus ⁊ notioꝛibus: ſed in ſcientia nihil eſt puua aut notius ſuis pꝛincipijs: igitur. ¶ Difficile aũt ẽ noſcere ſi ſciuit aut nõ diĩfficile ẽ enĩ noſcere ſi ex vniuſcuiuſq;. ds eſt ſeptimũ capłm/iĩ q̊ phᷣs oñdit quõ ſcie ſcłᷣales vtunt᷑ ncipüs cõibus.Et dicit pᷣmo ꝙ de mõſtratio nõ deſcẽdit de gñe in genꝰ niſi vbi vna eſt ſublternãs ⁊ altera ſᷣalternata: vt arithmetice ſubalternat᷑ muſica.Et diẽ ꝙ difficile ẽ cognoſce/ re/ qñ aliqͥd ſcimꝰvł nõ: qꝛ nõ ex buſcũq; iᷣncipis etiã ĩmediatis cõtingit ſcire:ſʒ ſolũ ex ᷣncipijs ꝓ/ 1 pꝛje. An pa oͤncipia alicui ſeĩie ſut ꝓpt̃nes ve: S q̊s nõ cõtingit demõſtrare. Ex qã ponit aliqãs ſup/ põnes. ¶ Pꝛia:pᷣncipioꝝ alia ſũt ꝓuᷣa:⁊ alia ſunt cõia.Exepiũ de ꝓpꝛijs:vt in geometria linea ẽ lon gitudo ſine latitudine cuiꝰ extremitates ſunt duo pũcta:ſiłr iſta:rectũ ẽ cuiꝰ mediũ nõ cxit ab extre/ mis.Exẽplũ de cõibꝰ: ſi ab eq̃ ibꝰ eq̃lia demas/ qᷓ remanẽt ſũt eq̃lia:⁊ ẽ cõe geometrieꝛ⁊ arithmctice. ¶ Scða ſuppõ:nulla ſcĩa ſpẽalis vtif᷑ pnapio cõt manẽte ĩ ſua cõitate:ſʒ ſolũ vtit eo ↄtracto ꝑ t᷑mi/ nos ꝓpᷣos. Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat:qꝛ oᷣncipiũ cõe manẽs in ſua cõitate ẽ indifferẽs ad diuerſas ſcĩas ſpẽ̃a⸗ les:igit᷑ vna nõ pᷣt magl vti eo qᷓ; alia.Scðaʒ ꝑtẽ ꝓ bat:qꝛ ſi ãᷣhat᷑ ꝑtermĩios ꝓpꝛios iã appꝛohᷣat talt ſcĩe.Añ ĩ gcometria ſic ↄtrahit᷑:ſi ab eqlibꝰmagni tudinibꝰ:ad aritmethicã ſic 5hit᷑/ ſi ab eãlibꝰ nũe/ ris ⁊c̃. ¶ Tertia ſuppõ:pᷣncipia ꝓpᷣa alicuius ſcĩe ſpẽalis fũt illa de qͥbꝰ pᷣſupponit᷑ qͥd eſt ⁊ qꝛ eſt:vt arithmetica pᷣſupponit devnitate qͥd ẽ ⁊ qꝛẽ:⁊ ſilr dicat᷑ de alijjs ſciẽtijs:vt geometria p̃ſupponit qͥd eſt ⁊ qꝛ ẽ de magnitudine.ỹx qͥ infert ꝙ tria ſũt in demõſtratiõe de qͥbꝰ aliã pᷣſupponunt᷑/ſcʒ ſubm⸗ paſſio /⁊ dignitas. Et ſi qͥs q̃rat/vtꝝ in q̃uibʒ ſcĩa opoꝛteat illa in pncipio narrare ſeu de ipᷣis mẽtio nẽ facere. Añdet ꝙ pᷣs ꝙ nõ:qꝛ illa aliqñ ſunt ita notaſꝙ nõ oꝑtet de ipᷣis mẽtionẽ facere. ¶ Quar ts ſuppõ:dignitas ſuppõ ⁊ petitio in aliqͥ ↄueniũt ⁊ in aliãᷓ differũt. Cõueniũt in hoc ꝙ ſũt ppões ꝑ ſe vᷣe:ſʒ differũt:qꝛ dignitas eſt ꝓpõ oibꝰꝑ ſe nota nõ egẽs aliq extrinſeco:ſʒ ſufficit ei rõ q̃ ẽ in aĩaſ ⁊ ↄtra eã nõ fit inſtãtia:nõ aũt ſuppõ ⁊ petitio:nam dignitas eſt oᷣncipiũ veꝝ ex ſe euidẽs ab oĩbꝰ cõt/ ter ↄceſſum:vt de q̊libʒ affirmatio ⁊ negatio/ ⁊ de nlło ambo ſił. Sʒ ſuppõ ẽ pᷣncipiũ in aliq̃ ſcĩa:nec ita euidẽs qͥn nõ indigeat aliq̃ ꝓbatiõe: qꝛ non eſt ab oĩbꝰ ↄceſſũ.Sʒ petitio ẽ ꝓpõ cut neq; addiſcẽs aſſentit:neq; ↄriũ eiꝰopinat᷑. ¶ Deiñ pontt dꝛñam int poſitionẽ /petitionẽ/⁊ q̃ſtionẽ. Uñ poſitio iᷣꝛ ſuppõvt ẽↄceſſa ab addiſcẽte:ſʒ ðꝛ petitio ꝓut nec eſt negata nec ↄceſſa ab addiſcẽte:ſʒ ðᷣꝛ q̃ſtio ꝓut ẽ ab eo negata. ¶ Cõſequẽter ponit tres dꝛſjas int᷑ diff nitionẽ ⁊ ſuppõnẽ. Pꝛima: qꝛ ſuppõ diẽ eẽ vł nõ eẽ:hoc eſt/ eſt affrmatiua vel negatiua:diffini/ tio vᷣo nõ. Scða:qꝛ diffinitio nõ ſboꝛdĩat᷑ ↄceptui cõplexo cõplexiõe diſtante /ſʒ bñ ſuppõ. Tertia:qꝛ ex ſuppõnibꝰdebite oꝛdinatꝭ infert᷑ ↄcło/ſʒ non ex diffinitidõibꝰ. ¶ Et ſĩ qͥs dicat/in ſciẽtijs aliqñ ſuꝑ ponunt᷑ falſa:ꝗ male ðꝛ ꝙ ſuppõ ẽ vᷣa.Añs ptʒ:nã geomet aliꝗñ ſupponit lineã eẽ bipedalẽ q̊ nõ ẽ bi pedał. Rñdet phᷣs ꝙ geometer nõ ſupponit de li nea ſcᷣta in pariete ꝙ ſit bipedał:ſʒ ſupponit illðᷣ de Unea q̃ ꝑ eã intelligit. ¶ Cõſequẽter ⁊ finalr in fert vnũ coꝛrelariũ ̊ platonẽ:dicẽs /ꝙ ꝓpt demõ ſtrationẽ nõ ẽ neceſſe ponere vlia eẽ aliqᷣd vnũ e aĩaʒ:licʒ vłe ſit vnũ ĩ młtis de młtis:vt als viſuʒ ẽ᷑. Utrũ demõſtratio ꝓcedat ex neceſ Qu erit ſarijs ⁊ incoꝛruptibilibꝰ. Arguik᷑ pᷣ mo ꝙ nõ:qꝛ aliq̃ demõſtratio ex ↄtingẽtibãᷣ̊ nõ quelibʒ ẽ ex neceſſarijs. Añs ꝓbat᷑:qꝛ quelibʒ ꝓpõ põt nõ eẽ:&̊ põt nõ eſſe vᷣa/⁊ ꝑↄñs nlla eſt neceſſa ria.Etiã tales ꝓpõnes pſit eẽ falſe ſubiect ꝓ nul us ſupponẽtibꝰ. ¶ Scðo ſic:Si demõſtratio ꝓce deret ex neceſſarijs/ſequeret᷑ ꝙ oẽ ſcibile eẽt neceſ ſariũ ⁊ ĩpoſſibile alit᷑ ſe hr̃e:ſʒ ↄſs ẽ falſuʒ:igit᷑.fal ſitas ↄñtis ptʒ: ꝛ oĩa entia naturalia ſũt ſcibilia: ⁊ tñ pñt alit ſe hr̃e:igit᷑. ¶ Tertio ſic:Si aliqð ſci⸗ bile eẽt neceſſariũ vł illud eet vlevł ſinglare:ns ſin gulare:qꝛ ſingularia ſunt coꝛruptibilia: nec vle: qꝛ Poſterioꝛum A keeſt coꝛtuptidbile ad coꝛruptiõeʒ ſuoꝝ ſingłariũ. ¶ Quarto ſic:ↄtingit deſcẽdere de genere in ge/ K2es male diẽ Ariſto.ꝙ nõ ↄtingit demõſtrato/ rẽ deſcẽdere de genere in genꝰ. Añs ptʒ:qꝛ ꝑ pᷣnci hls ſcĩe ſuꝑioꝛis ↄtingit demõſtrare paiſionem de ubo ſcĩe inferioꝛis:etiã ꝑ ᷣncipia ſcie ſubalternã/ tis ↄtingit demõſtrare paſſionẽ de ſubo ſcĩe ſubal ternate. ¶ Quito ſic: ↄcko demõſtrationis aliqñ fuit/ ⁊ aliqñ nõ erit:& nila ↄcko demõſtratiõis eſt ꝑpetua ⁊ net̃aria. In oppoſitũ arguit᷑ auctoꝛitate phi in textu. In ã̃ſfiõe eft tres 20 Senh ad Fmü. 7[&‿⁴ p declarattõe qᷓſtiõts 20 ſciẽdũ ſoluẽde ſũt aliq̃ diffickta tes. Pꝛia:an hec ↄña ſit bona:ᷣ ineſt ꝑ ſe:aͥ de ne/ ceſſitate.Df̃ ꝙ talis ↄña eſt bona:qꝛ ibi arguit᷑ ab inferioꝛi ad ſuꝑiꝰ affirmatiue:nã de ꝑ ſe ĩfert neceſ ſe.Et ſi qͥs dicat/ſi tałↄña eẽt bona ſeq̃ret᷑ ꝙ phᷣs peteret ᷣncipiũ:nã ex ꝓpõibꝰ de neceſſario infert ꝓpões deꝗꝑ ſe:⁊ ex ꝓpõibꝰ de ꝑ ſe infert ꝓpões ne ceſſarias:qͥ videt ꝙ arguat circlariter. Ad h̊ rñdet᷑ ꝙ iſta ↄñ̃a nõ t foꝛmalł:hec ꝓpõ ẽ de neceſſario:g eſt de ꝑ ſe:qꝛ ibi arguit᷑ a ſuꝑioꝛi ad ĩferiꝰaffirmati ueſlicʒ tał poſſet et᷑ materialis. Nã qñ phus ꝓbat Ppões de i ſe ex ꝓpõibꝰde neceſſario:ibi capit ꝑ põnes de neceſſario/vt intrẽt demõſtratione: mõ tales ſũt dep ſe.Et qñ ðꝛ ꝙ petit ũᷣncipiũ/negat᷑: nã ex ꝓpõib de neceſſario q̃ᷓ plibꝰrõnibꝰſũt ꝓbate infert ꝓpões de ꝑ ſe nõdũ aliqͥ mõ ꝓbatas:⁊ ex ꝓ põibꝰ de ꝑ ſe infert ſeu pbat ꝓpõnes neceſſarias: mõ ꝓpões neceſſarie q̃ plibꝰ rõnibꝰ ſũt ꝓbate ſũt notioꝛes illis de ꝑ ſe nõdũ 83 Sles fane Poatie⸗ [,1 gG ſcða difficltas ẽ tał: Scdo ſciẽdũ vtx iſta ſit ꝑ ſe: ſoꝛtes eſt coꝛruꝑtibił.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ ẽ nec̃aria:;̊ nõ eꝑ ſe. Añs ꝓbat᷑:qꝛ pᷣt falſificari:nã ſoꝛte moꝛtuo iſta eſt falſa/ſoꝛtes coꝛruptibił:igit. Pꝛo rñſione iſtiꝰ⁊ multaꝝ taliũ ꝓpõnũ ſupponit /ꝙ ſi ly coꝛru ptible dicat aptitudinẽ ipᷣa ẽ neceſſaria: ſic iſta/ſoꝛ tes ẽ riſibił/⁊ eſt 8 ſe ſcðo mõ: ſʒ ſi ly coꝛruptibile diceret quãdã diſpõnẽ vłpᷣncipiũ ad coꝛrũpi: illa nõ eẽt ꝑ ſe.Et ſi qͥs dicat/ſi iſta eſſet ꝑ ſe/ſoꝛtes eſt coꝛruꝑtibił:ſeq̃ ret᷑ ꝙ iſta ect ʒᷣa /ſoꝛtes de neceſſi/ tate eſt coꝛruptibilis:qð ẽ falſum:qꝛ ſua /dictoꝛia eſt vᷣa. ſ.ſoꝛtes pᷣt eẽ nõ coꝛruptibilis:qꝛ iſta ẽvera ſoꝛtes pᷣt nõ coꝛrũpi: etiã iſta erit vera/ſoꝛtes pᷣt eſſe nõ coꝛruptibilis. Rñdet᷑ ꝙ nõ ſeqt᷑ ſoꝛtes põt nõ coꝛrũpi:ꝗͥ ſoꝛtes pᷣt eẽ nõ coꝛruptibil:qꝛ ly coꝛ⸗ rũpi dicit actũ /⁊ coꝛruptibile diẽ aptitudinẽ/vt p/ ſuppoſitũ eſt.Et ſi qͥs dicat /ſoꝛtes de neceſſitate eſt coꝛruptibilis:ꝗͥ nõ põt nõ eẽ coꝛruptibił: gͥ̊ põt eẽ coꝛruptibilis/qᷓ eſt falſa:poſito ꝙ ſoꝛtes nõ ſit. Dico ꝙ illa eſt vᷣa/⁊ bñ ſeqͥt: ⁊ dato ꝙ ſoꝛtes non ſit adhuc põt coꝛrũpi.Si tñ vlterius inueſtigaret᷑ foꝛte eẽt difficile ſaluare tales ꝓpõnes:ideo illi dicũt/ꝙ reqͥrit᷑ in talibꝰ ꝓpõnibꝰ/ꝙ ſubm pꝛo ali ſupponat faciliter ſe expediũt ⁊ multũ pobe e ſ 1ᷣ& ε pG irca tertũ eſt alia Tertio ſciẽdũ difficultas talis:ãlit intelligit᷑ ꝙ diffinitio ſit ᷣncipiũ demõſtratiõis:⁊ finis ſeu ↄckoꝛ⁊ tota demõſtratio poſitiõe differẽs Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ duplex ẽ diffinitio: ãdã eſt incõplexa ↄſtituta ſolũ ex vno gñe diffini/ tionũ:ſic eſt iſta/aial rõnale/ vl iſta kaciens ſcire: ⁊ talis bñ põt eẽ pᷣncipiũ demõſtratiõis: ⁊ etiã ↄcło ſiue finis ðᷣmõſtratiõis:ſi ſumat᷑ cũ ſuo diffintto. Alia ẽ diffinitio cõplexa q̃ cõponit᷑ ex plibꝰ eneri bus diffinitionũ/ ſeu q̃ cõponit᷑ ex duabꝰ diffinitio nihꝰ vni? difſiniti. Añ vnũ diffinitũ põt hre duas Fo. diffinitiões:ſiẽ ꝓ exẽplo ſyllogiſmꝰ demõſtratiuꝰ hʒ duas diffinitiões/ icz faciẽs ſcire/ ⁊ ꝓcedẽs ex pᷣmis veris:⁊ tũc ꝑvnã põt demõſtrari alia de dif finito:⁊ tũc illa q̃ erit mediũ ðꝛ pᷣncipiũ demõſtra tiõis:⁊ alia ſumpta cũ diffinito ð᷑ꝛ finis ſeu cõcło demõſtratiõis:⁊ nlła talis pᷣt et᷑ tota demõſtratio poſitione dꝛñs: ſʒ ex illis duabꝰſit vna totał diffi/ nitio/q̃ ſũpta cũ diffnito erit total demonſtratio poſitiõe differẽs.i.oꝛdĩe termĩoꝝ: qͥ ſi oꝛdinẽt᷑ tũc ex ipᷣis poterit fieri vna totał demõſtratio: vt ptʒ ſic dicẽdo/ſylls ðᷣmmõſtratiuꝰẽ faciẽs ſcire tãqᷓʒ ꝓce dẽs ex veris ⁊c.⁊ tũc p̊t ſic fieri tota demõſtratio oẽ ꝓcedẽs exverꝭ ⁊c᷑.ẽ faciẽs ſcire:ſylls demõſtra tiu eſt huiuſmodi:&̊ ſylłs demoſtrae ai ſcire. A qp declarauõe tex Quarto ſcẽdũ tus adhuc ſoluẽde ſũt aliꝗᷓ difficultates. Pꝛia:an ſcĩa ſpẽalis vtat᷑ ali q̊ mõ pᷣncipijs cõibꝰ. Aſdet᷑ ꝙ ſcĩe ſpẽales aliq mõ vtũk᷑ pncipüjs cõibꝰ:nõ in ſua cõitate manẽnoꝰ: ſʒ vt determiant᷑ ꝑ termĩos ꝓpᷣos talis ſciĩe ſpẽ̃alis. pᷣma ꝑs ptʒ:qꝛ ſcire ſimpłr ẽ ſcire ꝑ cãm ꝓpꝛia:ſed pᷣncipia cõia manẽtia in ſua cõitate/nõ pñt eſſe cã Pᷣa ⁊ adeꝗᷓta alicuiꝰ ſcĩe ſpẽalis:igit᷑ nõ pñt acci/ pi in aliꝗ̃ ſcĩa ꝓꝓpꝛijs⁊ adeq̃tis ᷣncipijs. ¶ Scðᷣ̃a difficktas: vtꝝ iſta ſit ↄcedẽda: oĩs trianguiꝰ Pᷣmo bʒ tres/ ſeu ois hõ ẽ pꝛĩo riſibit. Ad quã rũdẽt aliq; ꝙ bec ꝓpõ oĩs triãgulꝰ pᷣmo hʒ tres/eſt ↄcedẽda ⁊ ſub ea nõ debʒ ſic fieri deſcẽſus:å iſoſceles ᷣmo bʒ tres:aꝛ illa eſt falſa:ſʒ ſici&ᷓ iſoſceles inqᷓ;tũ triã gulꝰ pᷣmo hʒ tres.Alit᷑ tñ põt dici ⁊ magꝭ de rigo/ re ſᷣmonis ꝙ in iſta ꝓpõne oĩs trtãgulus ᷣmo bʒ tres /ſi ly ᷣmo tm̃ valet ſiẽ ly ꝑ ſe illa eſt vᷣa:qꝛ ſen ſus eſt/ oĩs triãgulꝰp ſe hʒ tres:ſi aũt ly pꝛio dicat ĩmediationẽ vf adeqͥtione:tũc illa ẽ falſa: oĩs triã gulpᷣmo hʒ tres: qꝛ iſoſceles ᷣmo.i.adequate nõ hʒ tres. Et hec de pꝛimo 2 nelo, ac ſeühf 1 34 tꝝ ſcibile ſeu i Dubitat pmio de qͥ habemꝰ ſcĩam ſit eternũ ⁊ ꝑpetuũ ⁊ incoꝛruptibile. Pꝛo cuiꝰ ſolu tiõe ſupponit᷑ ꝙ ſcibile capit᷑ duplr. Anoo ꝓ ↄclo/ ne demõſtrabili. Alio mõ ꝓ ſubo vlre ſcata ꝑ ter minũ ↄclõis. Noc ſuppoſito ð᷑/ꝙ qñ ariſtoteles diẽ ꝙ ſcia ẽ ingenerabiliũ ⁊ incoꝛruptibiliũ:ĩtelli/ git de ſcibili ᷣmo mõ/ puta ð ↄckone demõſtrabili ꝗ vocat᷑ ſcibile totale:nã talis ↄcko demõſtratiõis Ppt qͥd eſt ingñabilis.i.infalſiſicabił: qꝛ nũq; põt eẽ falſa:iõ capit᷑ ibi incoꝛruptibile ſwſchir: vt tm̃ valet ſit infalſificabile:vt iſta /hõ ẽ riſibilis ðꝛ eſſe incoꝛruptibilis.i.infalſificabilis:ꝗqꝛ nũqᷓʒ pᷣt eẽ fal/ ſa. ¶ Et ſi qͥs dicat/tal ꝓpõ pᷣt eẽ nõ vᷣa cũ poſſit nõ eẽ:& põt eẽ falſa:nõ valet ↄña.Si qͥs iteꝝ dicat talis ꝓpõ erit falſa tminis ꝓ niło ſupponẽtibus. Rũdet᷑ ꝙ ad tales ꝓpões nõ reqͥri᷑ ꝙ termĩ ꝓ ali q̃ exñte ſupponãt:ſʒ Ecieiec ſupponãt ꝓ aliq̃̊ in eſſe cognito: vt als viſum eſt de ↄſilbꝰ ꝓpõnibꝰ. ¶ Et ſi qͥs ãrat de ſcibili remoto/ſcʒ de ſubo vlre ßᷣcata ꝑ ſubm ↄcłonis /vtꝝ ſit gñabile ⁊ coꝛruptibi le.Rñdet᷑ ꝙ qðᷣlibʒ tale creatũ ſᷣm ꝓpꝛiũ eẽ pᷣt coꝛ rũpi ⁊ deſinere eẽ. Etiã qᷓ;tũ ad eẽ cognitũ qað bʒ in intellectu creato ẽ coꝛruptibile /cũ qͥlibʒ intelle/ ctus creat poſſit deſinere illud cognoſcere:ſʒ hᷣm eẽ cognitũ qð hʒ in mẽte diuina nũqᷓ coꝛrũpet᷑:im poſſidile ẽ em̃ deũ nõ ĩtelligere talia ſcibilia ſenze⸗ ta.Añ res cognita ꝑticipatiue ⁊ obiectiue hʒ ta eſſe ãle habet cognitio ꝑ quã cognoſcit᷑: ſʒ cogni/ tio dei eſt eterna:⁊ ipᷣe deus:ideo talia ſcibilia ꝑti cipatiue dicunt᷑ eſſe eterna.Et ſimiliter dicatur de diffinito qð eſt eternũ et mesrupechite. 2 74 LC Sco.li. 4. diſt. 1. q. 1. Liber ²ε Dubitat ſcdðo Ssud dedhe, ↄclo: vł vtn ſit res ſcata ad extra p talẽ ↄclonẽ. Et ꝙ ſit ipa ↄcko ꝓbat᷑:qꝛ nihil ſcit᷑ niſi veꝝ: ſʒ ſo/ ia.ꝓpõ eſt ðᷣa:igit᷑. Scðo ſic:ilið ſcit᷑ ꝑ demõſtratio nẽ qð iudicat᷑ eſſe veꝝ:ſʒ ſola cõcło iudicat᷑ eẽ a: igit. Itẽ illð ſcit᷑ p demõſtrationẽ in q̊ pᷣdicat᷑ paſ/ ſio de ſubo:ſed ſoĩũ illud eſt ↄcło:igit. Itẽ qð oĩ/ no nibil eſt nõ ſcit ꝑ demonſtrationẽ:ſed illud qð Fcat᷑ ꝑ ↄcłonẽ vt plurimũ nihil ẽ:igit᷑. ¶ In oppo ſitũ arguit᷑:nã ſi ↄcło eẽt obiectũ ſcĩe ſeu iilud qð ſcit᷑/ſeqre᷑ ꝙ qlibet ſciẽs actu ſcĩa acqͥſita ꝑ demõ ſtrationẽ appᷣhẽderet ipᷣam ↄcluſione: ſed hoc eſt falſuʒ:vt ptʒ ꝑᷣ exꝑientiã:qᷓuis em̃ demõſtret ↄcło nẽ:tñ nõ reſlecti᷑ ſuꝑ ipᷣam ↄcłonẽ: ĩmo intellectꝰ pᷣmo figit ſe circa ſᷣcatũ ↄcłonis: ⁊ hᷣmo vᷣſat᷑ circa illud. Itẽ vł apphenderet᷑ ſola appᷣbenſiõe ſimpli/ ci/ as nõ eſt dicẽdũ/ cũ talis nõ ſit ſcĩa: vel iudicati ua q̃ iudicaret ipam eẽ verã:ſed ʒ nõ: ꝗꝛ notũ ẽ demõſtrãs nõ ſꝑ hʒ tale iudicia. Itẽ illud eſt ſcibi/ le ꝓpinquũ de q̃ Bus habek ſcĩa:ſʒ de re ſcata ꝑ cõ duuſionẽ ĩᷣus habet᷑ ſcia:qꝛ nõ poſſumꝰſcire aliquã nckonẽ/ niſi ſciendo ĩᷣus ita eſſe ſicut ꝑ illã bᷣcatur. ¶ Hꝛo rñſione ðꝛ/ꝙ ꝓpõ nõ ðꝛ ſcibile ꝓpinquũ/ eo ꝙ intellect pus circa eã ðᷣſet᷑ qᷓ circa res ad er: nã bñ ſtat intellectũ alſentire vni ꝓpõi añqᷓʒ ↄſide/ ret circa ilã ppõnẽ. Añ ruſticꝰ ſcit multas ꝓpões ã̃s nõ ſcit ſe ſcire. Dr̃ ſcðᷣo/ꝙ ꝓpõ ſeu ↄclo ðꝛ eſſe ſcibile pꝛopinquũ: qꝛ pꝛiꝰ apud intellectũ foꝛmat᷑ qᷓ; ſciat ita eẽ in rebꝰ ad eỹ ſic ꝑ eã hcat᷑.Ex iſtꝭ faci liter põt intelligi/ qñ ðꝛ ꝙ de ↄckone habemꝰ ſcĩiaz nõ tãqᷓ; de illo circa qð pꝛimo verſat᷑ intellectꝰ: ſʒ tãqᷓ; de illo qð pꝛimo foꝛmatur ab intellectu añqᷓ; ſciał᷑ ita eſſe ſicut ꝑ talẽ concluſionẽ ſᷣcat᷑. 1 Atrũ ↄtingat Dubitatur tertio uεzeee deſcẽdere de gñe in genꝰ. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe ſup ponit᷑ ꝙ duplex ẽ genꝰ. ſ.genopᷣdicabile qd natũ ẽ de plibꝰ pᷣ dicari:⁊ de iſto nõ ẽ hic ad ꝓpoſitũ:alið ẽ genꝰſcibile qð nõ ẽ alið qᷓ; ſubm attributiõis ali/ cuiꝰſcĩe: ſic ꝙ illa qͥ ad ipm attribuũt᷑ dicũt᷑ eẽ᷑vni. gñis ſcibilis:⁊ de iſto ẽ hic ad ꝓpoſitũ. ¶ Suppo nit᷑ ſcðo/ ꝙ demõſtratoꝛẽ deſcẽdere de gñe in gen⸗* nihil alið ẽ qᷓ; ꝑ ꝓpꝛia incipia vniꝰ ſcie demõſtra re aliqͥd ð ſubo aiteriꝰ ſcie. ¶ Supponit tertio/ ꝙ ſubm vniſcĩe aliquãdo cõtinet᷑ ſub ſubo alterius ſcĩe ſiue eſſentiałr ſiue accñtałr/ quẽ admodũ ſubm ſcĩe ſhᷣ alternate.Et ſic dico/ꝙ tũc bñↄtingit demõ ſtratoꝛẽ deſcẽdere de gñe in genꝰ. Añ ꝑ ꝓha vᷣnci⸗ pia metaphyſice pñt demõſtrari paſſiões de ſubie ctis aliaꝝ ſciaꝝ:nõ dico paſſiões ꝓpᷣas:ſʒ trãſcen/ dẽtes ſeu cões. Silr diceret᷑ ꝙꝑ pᷣncipia ſcĩe ſub/ alternãt pñt demõſtrari ↄckones in ſcĩia ſubalter⸗ nata. Ale ſũt ſcĩe qã̃ꝝ ſBiecta ſũt totałr diuerſa /ſiẽ geometria cuiꝰ ſubm ẽ magnitudovłlinea:⁊ arith metica cuiꝰſubm ẽ nũerꝰ:⁊ in talibꝰnõ ↄtingit de/ mõſtratoꝛẽ deſcẽdere de gñe in genꝰ. ¶ Sʒ q̃reret aliqͥs circa pᷣncipia demõſtratiõis/ vtꝝ ſint qᷣnq;.ſ. dignitas /ſuppõ/petitio/ãſtio/⁊ diffinitio. Et vi/ det᷑ ꝙ nõ:qꝛ dignitas nõ ingredit᷑ demõſtrationẽ: ̊ nõ videt ꝙ ſit ᷣncipiũ demõſtratiõis. Itẽ unci⸗ pin ſũt ã cũ ſint vᷣa nõ ↄtingit demõſtrare:ſʒ diffi/ nitio nõ ẽ va:igit nõ ẽ vᷣncipiũ ðmõſtratiõis.Etiã diffinitio nõ pᷣt eẽ pᷣmiſſa demõſtratiõis:gvidet᷑ ꝙ nõ ſit ᷣncipiiũ. Rñdet᷑ bꝛeuit᷑ ꝙ dignitas põt capi duptr. Anoo ꝓpᷣe:⁊ tũc nõ ẽ pᷣncipiũ ĩgrediẽſ ðᷣmõ ſtrationẽ/ſlicʒ bñ pᷣſupponat᷑. Blios capit᷑ large ꝓ oĩ ꝓpõe ĩmediata:⁊ ſic hñ ingredit᷑ demõſtratiõʒ. I Dr᷑vlteriꝰꝙ licʒ ᷣncipia materialia ⁊ ꝓpinã demð ſtratiõis ſint vᷣa ſiẽ pmiſſe demonſtratiõis: nõ tñ pᷣncipiũ remotũ cuiuſmõt ẽ diffinitio. Aduerte ſi⸗ nakr ꝙ iſta pᷣncipia maxĩe attẽdunt᷑ ex ꝑte addiſcẽ tis:nã ꝓpõ demõſtrabilis qñ capit᷑ ab addiſcente vt ꝓbabilis ðꝛ ſuppõ nõ ſimpłriſʒ q̊ ad addiſcẽtẽ: ſʒ ſi addiſcens nõ diſſentiat neq; aſſentiat ðꝛ peti. tio:ſʒ ſi addiſcẽs hẽat Sriã opinionẽ ð᷑ꝛ q̃ſtio. Et hec de ſcðo rziculo e rũ ad tertiũ ſit: 3 rñſalis:Demõſtratio Pcedit ex Lõcluſio neceſſarijs incoꝛruptibilibꝰ⁊ ꝓ pꝛüs.Et hec ↄcło ſatl relinqͥt᷑ ꝓbata ex dictꝭ in arti culis.Etiã ad rões ptʒ qͥd ſit dicẽdũ ĩ dictꝭ articutł ¶ Cõtingere autẽ idẽ ſił affirmare ⁊ ne/ gare neq; vna qͥdẽ recipit demõſtratio. ¶ Iſtud eſt octauũ capłm /jin q̊ pBᷣs oñdit quõ pᷣ/ mũ yncipiũ intrat demõſtrationẽ:dicens /ꝗꝙ iſtud oncipiũ nõ ↄtingit idẽ ſił eẽ ⁊ nõ eſſe/nõ ingredit᷑ demõſtratiʒ onſiuã. QAð ꝓbat:qꝛ ſialiq̃ demõſtra tio oñſiuavteret᷑ illo pᷣncipio/ hʒ eẽt ex ꝑte maioꝛis extremitatꝭ:ſic arguẽdo/ oĩs hõ ẽ aĩalj⁊ nõ eſt nõ aĩal:callias eſt hõ:ᷓ callias ẽ aial /⁊ nõ eſt nõ aĩal. A eẽt ex ꝑpte medij in maioꝛi ꝓpõne/ vl minoꝛis in minoꝛi:ſʒ nullũ illoꝝ eſt dicẽdũ:ꝗꝛ negatio ſum pta cũ affirmatiõeſnihil facit q̊ ad vᷣitatẽ/jlicʒ vᷣtu/ te pᷣmiſſaꝝ aliqͥd faciat ad inferẽdũ talẽ vł talẽ cõ/ cluſionẽ ¶ Seiñ ponit talẽ ↄclont᷑: ᷣmũ Bᷣncipiũ bñ ingredit᷑ demõſtrationẽ ad ĩpoſſibile ſi ↄbat in tali demõſtratiõe:qꝛ in tali demõſtratiõe aliqͥd de mõſtrat᷑ veꝝ ꝑ ᷣ̊ qð eiꝰ oppoſitũ eſt falſuʒ: qð nõ pᷣt fieri ſine ᷣmo vᷣncipio.Sʒ ꝙ debeat eẽↄtractũ/ ptʒ:qꝛ demõſtratio oñſiua fit ex ꝓpꝛijs termĩs: ⁊ demõſtratio ad impoſſibile.ptʒ:qꝝ demõſtratio ad ĩpoſſibile ⁊ demõſtratio oſiſiua fiũt ex eiſdẽ ter minis. ¶ Fiałr ponit q̃dã incidẽtia. Pꝛimũ: oẽs ſcĩe ſpẽales in B ↄueniunt: ꝗꝛ cõicant in pꝛincipijs cõibꝰ qͥbꝰ vtunt᷑ nõ in ſua cõitate manẽtib/ʒ ↄtra ctis ex illis ex qbꝰ demõſtrãt. Scðm incidẽs:dia lectica ⁊ etiã metaphyſica q̃ ſũt ſcie cões vtũt᷑ his ᷣncpüs:nõ tñ ꝙ demõſtrẽt illa üncipia/cũ demõ⸗ ſtrẽt tm̃ vnã ꝑtẽ ↄdictiõis ſcʒ verã. Nã demõſtra/ toꝛ nõ introgat de vtraq; pte ↄdictidis:dialectica vᷣo vtrãq; ↄcludit:nõ ꝑ eũdẽ ſyllm/ſʒ ꝑ diuerſos. Et ſubdit finakr/ ꝙ dialectica nõ eſt circa determt natũ gen ſic ſũt alie ſcĩe ſpẽales.Et h intelligik de dialectica vtẽte/⁊ q̊ ad applicationẽ: ꝗꝛ dialectica eſt applicabilis ad oẽs alias ſcĩas ſyllogiſando ⁊ demonſtrando ex terminis aliarũ ſcientiagU. ¶ Si autẽ idem eſt interrogatio ſyllogi ſtica et pꝛopoſitio cõtradictionis. ¶ Iſtud eſt nonũ capłm in q̊ phs oñdit ꝙ ſiẽ de⸗ mõſtratio reqͥrit ꝓpꝛia pᷣncipia: ita reqͥrit pꝓpꝛias iterrogatiões ponẽs talẽ ↄckonẽ. In ã̃libet ſciẽ᷑tia ſũt ꝓpꝛie interrogatiões. Pꝛobat: qꝛ vnaꝗᷣq; ſcĩa bʒ ꝓpꝛias ꝓpõnes:sᷣ ꝓpꝛias interrogatiões.ↄña ptʒ:qꝛ illud qð pᷣmo eſt introgatio eſt poſtea ꝓpõꝛ differũt aũt interrogatiões a ᷣncipijs: qꝛ pncipia alicuiꝰſcĩe nõ pñt demõſtrari in illa ſcĩa: ſʒ interro gatiões bñ demõſtrãt᷑. Ex q̊ infert aliq̃ coꝛrelaria. Pumũ:nõ oĩs interrogatio ẽ geometrica nec me/ dicĩalis:⁊ ſic de alijs:ſʒ illa ðꝛ geometrica q̃ exꝓ/ pꝛijs ᷣncipüs geometrie demõſtrar᷑/ vl q̃ ex ꝓꝛijs tmĩs geometrie eſt ↄſtituta:⁊ ꝓpoꝛttõabikłr dicat᷑ de alus interrogatiõibꝰ. Scðm coꝛrelariũ:nõ ꝑti⸗ net cuilibʒ artifici facere quãlibet interrogationẽ/ neq; ad quãlibʒ rñdere:ſʒ ſolũ ad determinatas ⁊ ꝓas illiꝰſcĩe. Tertiũ coꝛrelariũ:ſi aliãs diſputeꝛ B A Poſterioꝛum cñ habẽte geometriã ꝑ ᷣncipia geometrieitunc bñ diſputat:ſʒ ſi nõ diſputet ꝑ pᷣncipia geometrie /nõ bñ diſputat:qꝛ ꝑ talẽ diſputationẽ nõ poterit geo meter redargui:etiã de tali diſputatiõe nõ põt co/ gnoſci/an aliqͥs male aut bñ diſputet. ¶ Cõſequẽ ter mouet tres q̃ſtiões circa ĩterrogatides ſcĩaꝝ. Pꝛima:vtrũ ſic ſuũt alĩ interrogatiões geometri/ ce:ita etiã ſint aliq̃ nõ geometrice:⁊ ſilr ĩ alis ſciẽ tijs. Scð̃a ãᷓſtio/vtrũ ĩterrogatiões factẽtes igno rantiã in geometria ſint nõ geometrice. Tertia q̃ ſtio/ vtrũ ſyllus ꝓcedẽs ex oppoſſtꝭ pᷣncipioꝝ ali/ cuiꝰ ſcĩe dicat palogiſmꝰ aut ſyllus ſᷣm ignoꝛãtiã. ¶ Rñdet pᷣmo qͥ ad ᷣmã q̃ſtionẽ/ ꝙ aliã eſt inter/ rogatio nõ geometrica:qꝛ interrogatio muſica eſt interrogatio nõ geometrica:igit᷑. Ad ſcðam dicit ꝙ dupkr interrogatiões aliq̃ pnt dici nõ geometri ce. Ano mõ:qꝛ nilo mõ ſũt geometrice/ ſiẽ illeq̃ nõ ↄſtituunt᷑ ex termĩis geometrict. Alio mõ:qꝛ aliqͥd hñt de geometrica tñ pꝛaue:ſic ſũt interrogatiões cõpoſite ex termĩs geometrie/q̃ tñ ſũt falſe:q ð de⸗/ clarat ꝑ ſile. Mã arithmonvno mõ ð᷑ꝛi qð nlło mõ ſonat:alio mõ qꝛ pꝛaue ſonat. Ad tertiã rñdet/ ꝙ ex qͥ introgatiões faciẽtes erroꝛẽ in geometria ſu/ mũt oppoſita ncipioꝝ /ſylkus ꝓcedẽs ex illis 5 ſylls pᷣm ignoꝛãtiã. ¶ Finalr ponit qͥnq; dꝛñtias inter ſcias doctrinales ⁊ dialecticas. Pꝛima:qꝛ in ſciẽtis doctrinalibꝰſiue demõſtratiuis nõ fit ꝑalo giſmꝰ:ſʒ bñ in dialecticis. Qð ꝓbat: qꝛ in ſciẽtijs doctrinalibꝰ maioꝛ extremitas ðꝛ vliter de medio ⁊ mediũ ð mĩoꝛi extremitate:ſʒ tʒ excludit oẽm du bitationẽ in ſylto:igit᷑. Minoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ ſile: qꝛ ſiẽ in ꝑalogiſmis /puta in iſto oĩs circulꝰẽfigura:carmẽ homert eſt circulꝰ:; carmẽ homeri ẽ figura:exclu/ dit᷑ dubitatio ꝑ demõſtrationẽ ad ſenſuʒ:puta de/ mõſtrãdo aliquẽ circim in pariete deſcriptũ: ita in ſciẽtijs demõſtratiuts excludit᷑ dubitatio ſeu latẽ/ tia ꝑ diffinitionẽ.· Dñ circulꝰ accipit dupkr. Anoo ꝓ metro:ſicut carmẽ homeri ðꝛ circulꝰ. Alioꝰ ca/ pit᷑ circulꝰ ꝓ linea circulari.Scð̃a dꝛña:in ſciẽtijs doctrinalibꝰ nõ infert᷑ inſtãtia niſi vłis: ſʒ in diale cticis inferk inſtãtia tã vlis qᷓ; ꝑticularè:igit᷑. Ter/ tia dꝛña:qꝛ in ſctẽtijs doctrinalibꝰfrequẽter obmit tit foꝛma ſyllogiſtica:vt ꝓbat ꝑ exẽplũ ʒenonis q arguebat ex purꝭ affirmatiuis in ſcda figura/q̃ eſt bona argumẽtatio gr̃a materie cũ termĩ ſint ↄuer tibues. Arguebat ſic:oẽ qð generat᷑ in mktiplica/ ta analogia cito generat᷑: ſʒ ignis cito generak: g ignis generak in mktiplicata analogia. Sʒ in dia/ lecticis nõ põt ita obmitti foꝛma ſyllogiſtica. Añ illa ſũt generata ĩ młtiplicata analogia/ qñ magni tudo eſt multiplex ad magnitudinẽ eiꝰ ex ã gene/ rat᷑:ſic ignis genitꝰex aere/ in decuplo ẽ maioꝛ ipᷣo aere ex ã generat᷑. Quarta dꝛña:ĩ demõſtratiõibꝰ doctrinalibꝰ fit facilioꝛ reſolutio qᷓʒ in dialecticʒ: 8 in doctrinalibꝰfĩt reſolutio tm ad vnũ.ſ.ad veꝝ:ſʒ in dialecticꝭ pᷣt fieri reſolutio ⁊ ad veꝝ ⁊ ad falſuʒ: mõ faciliꝰ ẽ reſoluere in vnũ qᷓ; in młta:igit᷑.Quin ta dꝛña:demõſtratiões doctrinales nõ pñt augeri ꝑ diuerſa media/ cũ ĩ demõſtrattõe.ꝓx qͥd⁊ potiſſi ma ſit tm̃vnũ mediũ:ſʒ ĩ ſciẽtijs dialecticꝭ pñt ſylli dialectici augeri ꝑ diuerſa media cũ eadẽ ↄcko poſ ſit ꝑ diuerſa media dialectice augeri:ꝑñt tñ demõ ſtratiões doctrinales augeri in poſt aſſumendo et in latus aſſumendo. ¶ Sed quia differt ⁊ ꝓpter quid ſcire: pᷣmũ quidẽ in eadẽ ſcia et in hac dupfr. ¶ Zñud eſt decimũ caplm /in qͥ phᷣs ponit uas — Fo. dꝛñas inter demõſtrationẽ ꝓpter qͥd ⁊ demõſtra/ tionẽ qꝛ eſt. Pꝛima:demõſtratio ꝓpt᷑ qͥd ꝓcedit ꝑ cãm ꝓpinquã:ſed demõſtratio qꝛẽ /ꝓcedit ꝑ cau ſam remota:vt om̃e qð reſpirat eſt aial:ſʒ nullꝰpa ries ẽ aĩal:&ᷓ nullꝰpartes reſpirat: ecce quõ ibi iſta demõſtratio ꝓcedit ꝑ cãm remotã: qꝛ nõ eſſe aĩal nõ eſt cauſa nõ reſpirãdi:&̊ nec eẽ aĩal eſt cauſa ꝓ/ pinq̃ reſpirãdi:qꝛ ſiẽ ſe hʒ affirmatio ad affirmatio nẽ:ita negatio ad negationẽ.Dat alið exẽplũ apð ſcythas nõ ſũt vites:g apð ſcythas nõ ſut ſibila/ toꝛes.Scða dꝛña:qꝛ demõſtratio ꝓpt᷑ qͥd ꝓcedit ꝑ cãm/ ſed demõſtratio qꝛ eſt ꝓcedit ꝑ effectũ:vt ſi arguat᷑ ſic:quecũq; ſtelle nõ ſcintillãt ſũt ꝓpe nos: ſʒ planete nõ ſcintillãt:g planete ſũt ꝓpe nos: hic em̃ demõſtrat᷑ cã ꝑ effectũ/ cũ nõ ſcintillare ſit effe/ ctus/⁊ eſſe ꝓpe nos eſt cauſa:ſi aut ↄuertat᷑ argu/ mẽtũ erit demõſtratio ꝓpter qͥd. Dat aliud exem/ plã ſic arguẽdo:qͥcqͥd creſcit⁊ decreſcit ꝑ poꝛtiões arcuales eſt circularꝭ figure:ſʒ luna creſcit ⁊ decre ſcit ꝑ poꝛtiões arcuales: ̊ luna ẽ circularꝭ figure: ibi eſt demõſtratio/ qꝛ eſt:ꝗᷓ ſi ↄuertat᷑ erit demon/ ſtratio ꝓpt qͥ.Ex iſtꝭ infert vnũ coꝛrelariũ:dicẽs æ demõſtratio ꝓpter qͥd ꝑtinet ad ſcĩam ſubalter nãtẽ: ⁊ demõſtratio qꝛ eſt ad ſciẽtiã ſubalternatã. Dat exẽplũ de ſcĩa ſubalternãte/ vt geometria re/ ſpectu ꝑſpectiue:⁊ arithmetica reſpectu muſice:⁊ aſtrologia reſpectu ſcĩe naualis q̃ cõſiderat ſigna ſerenitatis ⁊ tẽpeſtatis.Añ iſte ſcie ſic ſe habẽt ꝙ vna eaxoↄſiderat ſpẽm⁊ alia ↄſiderat genꝰ.i.ſubm ſcĩe ſubalternãtẽ ↄtrahit᷑ ad ſubm ſcĩe ſubalterna/ te ꝑ dꝛñam accidentalẽ᷑. Deinde remouet vnũ du- biũ:qꝛ ex qͥ dictũ eſt ꝙ demõſtratio ꝓpt᷑ qͥd ꝑtinet ad ſciam ſubalternãtẽ:⁊ qꝛ ẽ ad ſciam ſubalterna/ tã:ideo crederet aliqͥ̊s ꝙ in ſcĩa ſubalternata nũqᷓ fieret demõſtratio ꝓpter qͥd. Rñdet ꝙ demõſtra tiões ꝓpt qͥd bñ etiã fiũt in ſcia ſubalternata: ⁊ ·ᷣ capiẽdo ſciẽtiã ſubalternatã large:qꝛ ſcia ſubalter nata reſpectu vntꝰ bñ põt eẽ ſubalternãs reſpectu alteriꝰ:vt ꝑſpectiua q̃ eſt ſubalternata geometrie eſt ſubalternãs reſpectu ſcĩe de iride.ỹx iſtꝭ finali ter inkert ꝙ demõſtratio ꝓpter qͥd ⁊ demõſtratio ꝗꝛ eſt:fiũt in erfrüc ie vna eſt ſubalternãs ⁊ alia ſubalternata:fiũt etiã in ſciẽtijs diſparatis/vt ſũt medicina ⁊ geometria. Añ medicꝰ cognoſcit: qꝛ ẽ illius ↄclonis vulnera circularia tardius ſanant᷑ qᷓ; oblonga:ſʒ geometer cognoſcit talẽ ꝓpter qͥd. ¶ Figuraꝝ aũt magis faciẽs ſcire maxi me eſt pma:mathematice em̃ ſciaꝝ ⁊c. ¶ Iſtud eſt vndecimũ capłm/in ã phs determĩat de foꝛma ipᷣius demõſtratiõis oñdendo in q̃ figu ra habeat fleri ponẽs talẽ ↄclonẽ. Pꝛima figura: id eſt ᷣmꝰ modꝰ pᷣme figure facit magĩ ſcire qᷓ; ali qͥs aliꝰ:ꝓbat vno ſigno ⁊ tribꝰrõnib·: Signoſma thematice ſcĩe q maxime ſũt ſcĩe faciũt demõſtra/ tiões ꝑ ᷣmũ modũ hᷣme figure. Pꝛima rõ:illa figu ra maxĩe facit ſcire q̃ facit ſcire ꝓpter dd: ſʒ p̃ma figura facit ſcire ꝓpt qͥd:igit᷑ demõſtratio dʒ fieri in tali figura. Scða rõ:illa ſigura maxĩe facit ſcire ꝑ quã demõſtrat᷑ diffinttio ð diffinito:ſʒ ᷣma figu ra ẽ hmõi:igit᷑. Minoꝛẽ ꝓbat: qꝛ diffinitio p̃dicat᷑ vliter ⁊ affirmatĩe de diffinito: iʒ ſolꝰ pᷣm⸗ modꝰp me figure pᷣt ↄcludere vłeʒ affirmatiuã. Tertia rõ illa figura magl facit ſcire q indigẽt alte figurcꝰꝛ q̃ nõ indiget alijs figurd:ſʒ pꝛia figura ẽ hmõi: igit᷑. ¶ Sicut aũt a in b eſſe contingit indiui⸗ dualiter ſic ⁊ nõ eſſe conceditur. ¶ Iſtud eſt vltimũ caplm huiꝰpꝛimi e der iih 3 75 C Liber E phᷣs oñdit aliqnã ꝓpõnẽ negatiuã eſſe ĩmediatã ponẽs talẽ ↄcluſionẽ:ſicut alique ꝓpõnes affirma tiue ſũt ĩmediate:ita alique negatiue:⁊ ſic̃ ſũt aliq̃ affirmatiue mediate:ita alique negatiue mediate. Et ſubdit ꝙ ꝓpõ negatiua tribꝰmodis ðꝛ media/ ta. Pꝛio/ꝗñ ſubm eſt᷑ in aliã toto.i.ↄtmet᷑ ſub aliqᷓ ſupioꝛi:⁊ pᷣdicatũ nõ ↄtinet᷑ ſub illo: vt nullũ anĩal eſt quãtitas. Scðo:qñ pᷣdicatũ eſt in aliq̊ toto ſub ꝗ̊ nõ eſt ſubiectũ:vt nulia ſuba eſt albedo. Tertio: qñ pᷣ dicatũ eſt in ali toto ſub quo nõ eſt ſubm/ſʒ eſt bub alio:vt nullũ aĩal eſt caliditas. Ex q̊ͥ infert ꝙ extremũ ꝓpõnis põt ↄtineri ſub aliqͥ ſub q non ↄtinebit᷑ aliud extremũ:ꝗqꝛ cooꝛdinationes pᷣdica/ mẽtoꝝ ſũt imꝑmixte. ¶ Finalr declarat ꝙ aliq̃ ꝑ põnes negatiue ſũt ĩmediate: dicẽsjꝙ qñ neutrũ extremoꝝ ꝓpõnis ↄtinet᷑ ſub aliqᷓ toto/tũc ille põ nes dicũt᷑ imediate:vt nlła ſuba ẽ q̃ntitas.Qð ꝓ. bat:qꝛ ſi tales ꝓpõnes haberẽt mediũſtũc neceſſe eẽt alteꝝ extremoꝝ eẽ in aliꝗ toto in ã nõ eſt alið: ⁊ ſic poſſʒ ſyllogiſari ĩ aliã figura: qð ẽ falſũ: igit᷑. ¶ Ignoꝛantia aũt nõ hᷣm negationẽ/ſʒ vᷣm diſpoſitionẽ dicta eſt ⁊c. ¶ Iſte eſt ſcðs tractatus huiꝰ libꝛi/ in q̊ phᷣus de/ terminat de ſyllogiſmo ignoꝛãtie: ⁊ ↄtinet vnicũ capłlm qð diuidit᷑ in duas ꝑtes. In ᷣma nte dicit/ ꝙ duplex ẽ ignoꝛãtia: qᷓdã eſt pure negatiõis:alia eſt pꝛaue diſpoſitiõis. Et pꝛio ponit fex ↄckones de ignoꝛãtia pꝛaue diſpoſitiõis. Pꝛima ↄcło: vłis affirmatiua falſa in pᷣma figura ĩ ſyllo ignoꝛãtie cõ cludit᷑ ex duab falſis ſiue in toto ſiue ĩ ꝑte. Scðᷣa ↄclo:vłis negatiua falſa in pᷣma figura ↄcludit᷑ ꝑ fyllm ignoꝛãtie ex ambabꝰ falſis: vł ex vna b̃a ⁊ al tera falſa. Tertia ↄcło:vłlis negatiua falſa in ſcðᷣa flgura ↄcludit᷑ ꝑ ſylim ignoꝛãtie ex ambabꝰ in ꝑte falſis ⁊ ex vna ða ⁊ altera falſa ſiue fuerit maioꝛ ſi ue minoꝛ. Quarta ↄclo: vlis negatiua falſa ↄclu⸗ dit in ᷣma figura ex ambabꝰnegatiuis ꝑ ſyllm ig/ noꝛãtie in ꝑte falſis.Quĩta ↄcło:vłis negatiua fal ſa ↄcludif᷑ ꝑ ſyllm ignoꝛãtie in ſcða figura ex am/ babnegatiuis falſis ſiue exvna vᷣa ⁊ altera falſa. Sexta ↄcto:vlis affirmatiua falſa ↄcludit᷑ in ᷣma figura ꝑ ſyllm ignoꝛãtie ex ambabꝰfalſis ⁊ ex vna vᷣa ⁊ aſtera falſa pꝑ mediũ nõ ꝓpꝛiũ. Añ mediũ ꝓ/ puũ eſt ꝑ að fit ſylls ↄdictiõis ad oñdendũ Zriãvł /dictoꝛã ↄcłonis. ¶ In ſcð̃a ꝑte ondit quõ cau/ ſat᷑ in nob ignoꝛãtia pure negatiõis:dicẽs/ ꝙ defi ciente nobis aliã ſeniu a natura neceſſe eſt ſciam nob deſicere deꝓpꝛüs ſenſibilibꝰ illiꝰſenſus. Pꝛo pbat:qꝛ nos nõ capimꝰ ſcĩam niſi ꝑ demõſtrationẽ aut inquctionẽ:ſʒ deficiẽte nobis aliqͥ ſenſu nõ pᷣt ſieri aliqͥd notũ nobis de ſenſibilibꝰilliꝰſenſus per demõſtrationẽ aut inductionẽ. Pꝛobat ᷣmo de in ductiõe:qꝛ inductio ꝓcedit ex ſingularibo q̃ cogno ſcunt᷑ per ſenſum. De demõſtratiõe pꝛobat:qꝛ de/ möſtratio ꝓcedit ex ppõnibꝰ vlibꝰ:ſʒ ꝓpõnes vles cognoſcunt᷑ ꝑ ſuas fingkares ⁊ ſingraria ꝑ ſenſuʒ. Qu erit Atrũ ea q̃ dicta ſũt in textu pᷣcedẽ ti ſũt vera ⁊ ſufficiẽter poſita. Ur/ gutt᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ eiuſdẽ rei pñt eẽ plures diffini/ tiões:ſʒ qᷣlibet diffinitio põt eẽ mediũ ad demon/ ſtrandũ paſſionẽ de ſubiecto:& demonſtrationes pñt augeri ꝑ diuerſa media. ¶ Scðo ſic:Affirma tio nõ eſt cã affirmatiõis:nec negatio negatiõts:g male ðꝛ ĩ textu ꝙ ſiẽ ſe hʒ affirmatio ad affirmatio nẽ:ita negatio ad negationẽ. ¶ Tertio ſic:deficiẽ te ſenſu nõ ontet deficere ſenlibile iliꝰſenſus: igit poterimꝰhrf̃e ſcĩam de illo.ↄña patʒ. qꝛ aĩa ſeꝑata 1 hsʒ ſciam a ſenſbilidus:⁊ tñ nõ habʒ ſenſum: igi᷑. O ¶ Quarto ſic:Aliqͥs hõ põt acqͥrere ſcĩaʒ de colo ribus ⁊ de figura ſenſu viſus deficiẽte: igi᷑. Añs patʒ:qꝛ poſito caſu ꝙ ſoꝛtes efficiat᷑ cecus adhue pñt remanere ſpẽs coloꝛũ in eiꝰphantaſia median tibꝰ quibus intellectꝰ poterit cognoſcere coloꝛes. ¶ Quito ſic: Ponaf caſus ꝙ ſoꝛtes a natiuitate careat/auditu viſu/⁊ olfactu:tñ deꝰpoterit creare in aĩa eiꝰ ſcĩam de ſenſibilibꝰ illaꝝ potẽtiaꝝ: igit᷑. In oppoſſtũ eſt phᷣs.In q̃ſtiõe erũt tres articuli. Atum ad pꝛimũ.— H pcP ꝓp declaratiõe illo Pꝛimo ſciẽdũ rũ q̃ dicta ſũt ĩ textu ſupponit᷑ ꝙ duplex eſt demõſtratio.ſ.oñſiua ⁊ ad ipoſſibile. Añ demõſtratio onſiua eſt que facit ſci᷑ re ↄcłonẽ ex pᷣmiſſis ſcitis:vt oẽ᷑ aial ronale eſt riſi bile:oĩs hõ ẽ aĩal rõnale:g oĩs hõ ẽ riſibilis. Sed demõſtratio ad ĩpoſſibile ẽ que ex oppoſito ↄclu/ ſiõis ꝓbãde cũ vna neceſſaria infert vnã falſam ⁊ ĩpoſſibilẽ:ex cuiꝰ falſitate vł ĩpoſſibilitate infertur falſitas/⁊ ĩpoſſibilitas alteriꝰpᷣmiſſe:ex cui falſita te infert᷑ vitas ⁊ neceſſitas ↄclonis ꝓbande: vt ſi qs velit demõſtrare iſtã /oĩs hõ eſt riſibilis ꝑ im/ poſſibile:accipiat iſtã /qdã hõ nõ eſt riſibilis/ cum iſta/ oĩs hõ eſt rõnalis: ⁊ tũc arguat ſic:dͥdã hõ nõ eſt riſibuis/ oĩs hõ eſt rõnalis:g q̊ͥddã rõnale non eſt riſibile:ↄcło eſt falſa ⁊ impoſſibilis: g altera pᷣ/ miſſaꝝ:⁊ nõ minoꝛ puta iſta/oĩs hõ eſt rõnalis:& maioꝛ puta iſta/qͥ dã hõ nõ e riſibił: ⁊ vltra iſta eſt falſa qͥdã hõ nõ eſt riſibilis:ãᷣ̊ ſua ↄdictoꝛia eſt ve raſſcʒ iſta oĩs hõ eſt riſibilis.⁊ tenet iſta vltia ↄna virtute pᷣmi pncipij:in q̊ ðꝛ ꝙ impoſſibile eſt idem affirmare ⁊ negare de eodẽ.Ex qͥ eauer ꝙ duo cõ⸗ tradictoꝛiaſnõ pñt ſimul eẽ vera. Iſto mõ tale ᷣn/ cipiũ intrat demonſtrationẽ ad impoſſibile nõin ſua cõitate manẽs ſed vt ↄtrahif.Sed circa illud dicit ariſtoteles/ ꝙ nõ intrat demõſtrationẽ oſtẽ⸗ ſiuã:qꝛ vel eẽt ex ꝑte medij vel maioꝛis vł minort extremitatis:ſed hoc nõ:qꝛ negatio nihil facit ad euidentiã ↄcłonts neq; alicuius pᷣmiſſe:qꝛ affirma tio ſumpta cũ negatiõe nihil facit ad cuidentiã cõ cluſiõts vł pᷣmiſſe:id eſt nõ hʒ maioꝛt eutdentiã qᷓ; ꝓpõ ſumpta ſine tali negatione:vt iſta/oĩs hõ eſt aĩal ⁊ nõ eſt nõ aĩaljnõ et mihi magis euidens qᷓ; iſta/ oĩs hõ eſt aĩal:ideo dicebat ariſtoteles/ꝙ af/ firmatio ſũpta cũ negatide nihil facit be Auſdens. 5 z q ꝓ declaratiõe illo GScdo ſciendũ aPdem ſũt ĩ textu ſupponit᷑ ꝙ ad hoc ꝙ demonſtratio dicat᷑ ꝓꝑꝑt qͥd nõ ticn ꝙ mediũ ĩpoꝛtet cãm ſic eſſendi ſic᷑ ſᷣcat ꝑ ↄckonẽ:ſʒ requirit᷑; in vna pᷣmiſſaꝝ ⁊ ↄcluſione ponat᷑ termincauſalisjimꝑoꝛtãs cauſam ſic eſſen dijmiẽ ꝑ reſiduũ ↄcluſionis ſᷣcatur: qꝛ demõſtratio ꝓpter qͤd facit ſcire ↄcluſionẽ ꝓpter qͥd: mõ ad ſci re ꝓpi qd/nõ ſufficit cognoſcere effectũ ꝑ cauſam: ſʒ vitra hoc requirit᷑ cognoſcere effectuʒ eſſe a tali cauſa:⁊ talẽ cauſam eſſe cauſam illiꝰ effectus. Ex iſto ſequit᷑ ꝙlicet eiuſdẽ rei ſint diuerſe cauſe ſᷣm diuerſa genera cauſaꝝ: tñ eiuſdem ↄcluſionis nõ pñt eſſe diuerſe demõſtratiões ꝓpt᷑ qd:q dẽ de⸗ mõſtratiões habeat diuerſa media diuerſas cau/ ſas impoꝛtãtia:qꝛ hᷣm ꝙ fuerit alið ⁊ aliud mediũ cauſaleſſᷣm hoc alter terminꝰponet᷑ in oclone vel ſaltẽ ſubintelliget᷑. Et ſic ipᷣa ↄcluſio diuerſificabi tur/ ⁊ ꝑ ↄñs nõ erit eadẽ demõſtratio. Et hoc foꝛ/ te volebat ariſtoteles/ cũ dicebat ꝙ demõſtratio/ nes nõ pñt augeri ꝑ diuerſa media.Ex iſto ptʒ ſo⸗ lutio cuiu ſdã dubij qð ſolet queri/vtrũ eadt᷑ ↄcło Poſterioꝛum poſſit demõſtrari pluribꝰ demõſtratiõibꝰ. Ad qð dꝛ tenẽdo iſtũ modũ ꝙ nõ:qꝛ ſᷣm diuerſitatem de mõſtrationũ ꝓpter qͥd etiã Rueriſicaur Lehone. i[ᷣ̈ g demöſtratio qꝛ e Tertio ſciẽdũ põt fieri multis mo/ dis. Pꝛimo: qñ eſt demõſtratio cauſati ꝑ ſuã cãm nõ ĩmediatã/ſʒ remotã:⁊ iſte modus ſatis patʒ in textu. Et ſi qͥs dicat /talis demõſtratio põt eẽ ꝓpt᷑ qͥd: qꝛ in ↄclone põt poni terminꝰ cauſalis qͥ facit ſcire ꝓpt᷑ qͥd.Dico ꝙ veꝝ eſt ꝙ põt poni:ſʒ h non ſufficit ad hoc ꝙ ſit demõſtratio ꝓpꝛie ꝓpt᷑ qͥd: ſʒ redrit᷑ ꝙ ſit t minꝰ cauſalis cãe ĩmediate. ¶ Scðs modsꝰ eſt:qñ eſt demõſtratio cauſe ꝑ effectũ: ⁊ iſte modus ſatis ptʒz in textu.Et aduerte ꝙ iſtꝭ duobꝰ modis demõſtratio ꝓpter qͥd/⁊ qꝛ eſt fiũt ex eiſdẽ termis. ¶ Tertius modus eſt:qñ nõ ᷑ demonſtra tio cauſati ꝑ cãm/ neq; cauſe ꝑ effectũ:⁊ iſto mõ de mõſtratiões mathematice dicunt᷑ demõſtratiões aꝛ eſt: aꝛ in ipis ꝓpꝛie non ꝓcedit᷑ a cauſis ad effe ctũ nec ecõtra: ſed ꝓcedit᷑ a pᷣmiſſis naturali oꝛdi ne magis cognitis ↄclone:ideo cõiter dicunt᷑ de/ mõſtratiões ꝓpter qͥd:nõ tñ.pꝓpꝛie ĩmo magꝭ ꝓ pt ſilitudinẽ ⁊ ↄfoꝛmitatẽ quã hñt ad demonſtratio nes ꝓpter qͥd:qꝛ ꝓcedũt ex pᷣmiſſis oꝛdine cogno ſcẽdi magis notis ↄcłone ſicut demõſtratiões ꝓ/ pter qͥd.Exẽplũ:triangulꝰ demõſtrat᷑ hr̃e tres an/ gulos ꝑ hoc ꝙ angul? extrin ſecꝰ equalet duobus angulis extrinſecis ſibi oppoſitis: mõ certũ eſt ꝙ ille angulꝰ extrinſecus non eſt cã q̃re triangulꝰ hʒ tres:qꝛ ſi nũq; fuiſſet ille angulꝰextrinſecus nõ mi nus triangulꝰ habuiſſet tres angulos eꝗ̃les. Et ſi qs dicat/ſcĩa pᷣmiſſaꝝ in talibꝰ demõſtratiõibꝰ cau ſat ſcĩamↄcłonis:& pꝛocedit a cã ad effectũ. Nego ↄñam:qꝛ ꝓpt M̊ nõ ðꝛ demõſtratio ꝓcedere a cã: vt tã als viſum eſt: qꝛ tũc oĩs demõſtratio diceret᷑ ꝓcedere a cã:⁊ ꝑ ↄñs diceret᷑ ꝓpt᷑ qͥ. ¶ Quartꝰ modus eſt:qñ ẽ demõſtratio cauſati ꝑ cãm etiã ꝓ/ pꝛiã ⁊ imediatã/ſʒ nõ notificat qm̃ illiꝰ eſt cã:⁊ tũc iſta eſſet demõſtratio qꝛ eſt/ oẽ aĩal rõnale ẽ riſibi/ le/ oĩs hõ eſt aĩal rõnale: ꝗᷓ oĩs Pon eſt dbiiis. G aliã ſcia ðꝛ ſubal/ Quarto ſciẽdũ ternari alteri multꝭ modis.Pꝛĩo:qñ vna ſcĩa cõſiderat de aliq̊ ꝓpter qͥd:⁊ alia ↄſiderat de eodẽ qͥ ad qꝛ eſt: tũc illa q̃ cõ ſiderat de illo qͥ̊ ad ꝓpter qͥd ðꝛ ſubalternãs reſpe ctu illiꝰ q̊ ↄſiderat de eodẽ qͥ ad qꝛ t: vt naturalis ↄſiderat de iride/qð eſt coꝛpus vel poꝛtio arcus q̃ ad aꝛ eſt: aꝛ illud eſt notũ q̃ ad ſenſum. Sʒ ꝑſpecti ua ↄſiderat de eodẽ qͥ ad ꝓpter qͥd: qꝛ ꝑ ꝑſpectiuã oñdit᷑ q̃re iris eſt poꝛtio arcus:⁊ oẽs rõnes q̃s fa/ cit ariſto.in tertio metheoꝛoꝝ de iride ſũt ꝑſpecti/ ue. Nota etiã ꝙyvna ⁊ eadẽ ſcĩa hʒ ↄſiderare de eo dẽ qͥ ad qꝛ eſt/⁊ q̊ ad ꝓpt qͥd eſt:vt luna eclypſat᷑ ꝑ tinet ad naturalẽ q̃ ad qꝛ eſt:qꝛ cognoſcit᷑ ꝑ ſenſuʒ ⁊ q ad ꝓpter qͥd eſt:ſʒ hoc diuerſimode:nã illa ꝓ/ Peüng q̃ ad aꝛ eſt/otinet ad ſciam naturalem tãqᷓ; ncipiũ illiſcĩe: ſʒ q ad ꝓpter qͥd/ꝑtinet ad eandẽ ſcĩam tãqᷓʒ ↄclo demõſtrata in tali ſcĩa: ⁊ ſic ptʒ ꝙ vna ⁊ eadẽ ꝓpõ in vna ⁊ eadẽ ſcĩa põt eſſe pꝛinci/ pium ⁊ ↄclo. ¶ Scðo mõ/ aliꝗ̃ ſcĩa ðꝛ alteri ſubal ternari/ qꝛvna ẽ de genere/⁊ alia de ſpecie. Uñ illa ꝗ eſt de genere ðꝛ ſubalternãs /⁊ illa q̃ eſt de ſpecie ðꝛ ſubalternata. ¶ Tertio mõ/qꝛ vna ↄſidcrat de aliq̊ ſimplici ⁊ alia de eodẽ ↄtracto/ ſiue(̊ ſit ꝑ dif ferẽtiã ꝑ ſe ſiue ꝑ accidẽs. ¶ Quarto mõ vna ſcĩa ðꝛ ſubalternãs:qꝛ ꝑ iᷣncipia vi ↄcłones eiꝰdemõ/ ſtrat᷑ aliq ↄcluſio in alia ſcĩa:⁊ ſic geometria dicit ſubalternãs reſpectu chirurgie. Hã ꝑ pᷣncipia geo metrie demõſtrat᷑ iſta ĩ chirurgia yuinera rotũda Fo. tardius ſanant᷑ qᷓ oblonga ꝑ hoc ꝙꝑtes vulnerũ circulariũ magis diſtãt qᷓ; ꝑtes vuinerũ oblonga/ rũ:⁊ hec de pᷣmo Arrchlo⸗uſ ad fe⸗ 1 8 trũ ſcĩa ſubalter/ 2 ubitat Ppmo nata dicat᷑ ꝓhe ſcia. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ de ente ꝑ accñs nõ eſt ſcia/vt hʒ ariſto.G&. metaphy.ſed ſcĩa ſubalternata eſt de en/ te ꝑ accſs:qꝛ eſt de ſubo ↄtracto ꝑ dꝛñam accñta/⸗ lẽ/cuiuſmõi ẽ muſica q̃ ẽ de nũero ſonoꝛo. ¶ Pꝛo rñſiõe eſt aduertẽdũ ꝙ ſcĩa põt dupłr hr̃i de aliq̊. Anootãqᷓ de ſcibili remoto/ cuiuſmõt eſt ſubm tał ſcĩe:⁊ ſic nõ ẽ incõuentẽs ſcĩam hr᷑i de ente ꝑ acci/ dẽs.Alioo tãqᷓ; de ſcibili totali: ⁊ ſic habet᷑ de to/ tali ↄclone:⁊ tũc ſcĩam eſſe de ente ꝑ accñs/nõ eſt aliud qᷓ; ſcĩam eẽ de ↄclone ↄtingẽti: et tũc dubiũ eſt/ vtrã de tali poſſit haberi ſcia: nã cũ ſcia ſubal/ ternata ſit de aliq̃ ↄcto ꝑ dꝛñam accñtalẽ de qͥ nt⸗ hil põt dici niſi ↄtingenter:videt᷑ ſeq ꝙ ſcĩa ſubal/ ternata ſit de ↄclone cõtingenti. Nã de iſto ſuba qð ẽ nũerꝰ ſonoꝛus nihil pᷣt dici niſi ↄtingẽter/⁊ ꝓ põnes qᷓ ſũt de tali pñt eẽ falſe ſubo ꝓ nilo ſuppo nẽte: videt᷑ etiã ſeqͥ ꝙ ſcia ſubalternata ꝓpze dicta nõ ſit vna vnitate gñis vł ſpẽi/cũ ſubm eiꝰ ſit eng v accñsqð nõ ẽ neq; genꝰneq;ʒ ſpẽs.añ ad ſciam pee iudalternatã due cõditiõòes reqͥrunt᷑. Pꝛia q uöm ſcĩe ſubalternate ↄtineat᷑ ſub ſubo ſcĩe ſubal ternãtis ſicẽ ꝑs ĩ mõ. Scða cõditio ꝙ pᷣncipia ſcĩe ſubalternate capiãt᷑ a ᷣncipijs ſcie ſubalternãtis. Mã vbi ſinit ſcia ſubalternãs incipit ſcĩa ſubalter nata:immo qð magis ẽ nullꝰpõt hr̃e ſciam ſubal/ ternatã niſi habeãt ſcĩaʒ ſᷣalternãtẽ: vt dið̃. Sco. in.ʒ.diſ.⁊.Ex iſto ſeqͥt ꝙ nulle ꝓpõnes in ſcĩa ſub alternata ſũt ꝑ ſe note:qꝛ tales demõſtrant᷑ ꝑ ᷣnci pia ſuꝑioꝛs ſcĩe:⁊ de hoc magis videbitur in. 6. metaphy. ideo pꝛo nũc ena nateri,. 7 ãlit ĩtelligẽda ẽ regu Dubitat ſcðod ariſto.i q̃ ðꝛ ꝙ ſi aſ firmatio ſit cauſa affrmatiõis/⁊ negatio erit cã ne gatiõis. Ad quã ðꝛ bꝛeuiter ꝙ illa regła intelligit᷑ ꝗñ affirmatio ẽ pᷣciſa ⁊ adeãta cã affirmatiõis: vt ſi hr̃e pulmonẽ fit cauſa pᷣciſa reſpirãdi:tũc nõ hr̃e eſt cã nõ reſpirãdi:⁊ nõ eſt intelligenda regula de cauſis nõ adeq̃tis:iõ nõ ſeqͥt ignis ẽ cã caloꝛis: nõ ignis ẽ cã nõ caloꝛis: qꝛ ſol ẽ nõ ignis:⁊ tñ ẽ b cã caloꝛis. Põt etiã exponi logicał/ſic videlʒ ſi.ꝓ/ põ affirmatiua inferat ꝓpõem affirmatiuã/Zdicto ria eiꝰinfert ãdictoꝛiã ↄũtis:⁊ tũc ſolũ hʒ veꝝ in ꝓ pdnibꝰ cõpoſitꝭ ex terminis ↄuertibilibꝰ. ¶ Sʒ re ſtat alia difficultas/ vtꝝ demõſtratio poſſit aue⸗ ri ꝑ media.Rxt arguit᷑ ᷣmo ꝙ ſic:qꝛ ad candẽ ↄcło- nẽ demõſtrãdã pñt fieri plures demõſtratiões: rũ vna dat᷑ ꝑ cãm/ altera ꝑ effectũ.Itẽ aliq̃ ↄcło e demõſtrabilis inter cuiꝰſubiectũ ⁊ pᷣdicatũ ſũt plu ra media ꝑ qͥꝝ qðlibet põt demõſtrari: vt iſta oĩis hõ eſt ſubſtãtia q̃ põt demõſtrari ꝑ h̊ mediũ aĩal ⁊ coꝛpꝰ. Itẽ eadẽ ↄclo demõſtrat᷑ in diuerſis ſcien/ tijs ꝑ diuerſa media:ideo demonſtratiões pñt au/ gert ꝑ diuerſa media. Ad iſts dubitationẽ rñdet bꝛeuiter ꝙ tenẽdo ea ̃ dicta ſũt /puta ꝙ ad h̊ ꝙ ſit demõſtratio ꝓpt qͥd ꝓpᷣe dicta reqͥrit ꝙ in vna pᷣ/ miſſa ⁊ ↄclone ponat᷑ terminꝰ cauſalis /ꝙ nlla de/ mõſtratio pᷣt augeri ꝑ diuerſa media:vt iã viſuʒ ẽ. St aũt alia ꝑs teneret᷑.i.ſi ñ poneret᷑ iminꝰ caugał in ↄclone/ poſſzʒ dici ꝙ eadẽↄcło poſſʒ demõſtrari ꝑ diuerſa media ĩcõpleta/⁊ nõ totalia:⁊ etiã in di/ uerſis ſciẽtijs ĩ vna ꝑ mediũ ꝓpt᷑ qͥ d/⁊ ĩ alia ꝑ me diũ qꝛ ẽ. Dubiũ ẽ ettã qͥmõ demõſtratio augeat᷑ iĩ pꝰſumẽdoꝛ in latꝰaſſumẽdo cũ nlło illoꝝ modoꝝ maneat eadẽ ðmõſtratio neq; vmoſtraf See 29 76 C —— E Sco.lib.A diſ. A.a.q· 2. Et. lib. 1. Diſ.ʒ.q.6õ. TLiber Dubitat tertio dure mnenenn bis auã ſenſu a natura neceſſe ẽ deficere ſciam de ſenſibiuibꝰ illiy ſenlus/cũ nõ videat᷑ ꝙ ſenſus pol ſit dificẽ cũ nõ ſit alið qᷓ ipſa aia. Rũñdet᷑ ꝙ dupłr põt intelligi ꝙ deficiat nobis aliqs ſenſus. Ano mnõ a natiuitate/ ⁊ tũc ſenſus ẽ: an deficiẽte nobis aliqᷓ ſenſu a natiuitate poſſimꝰ hre ſciam de ꝓpꝛio ſenlbili ilyꝰ ſenſus:⁊ hoc põt duplr itelligi. Ano mõ ſupnaturalr:⁊ ſic dico/ q nõ eſt neceſſe defice/ re nobis ſcĩam de tali ſenſibili: nã de⸗ põt in nobis cauſare noticias taliũ ſenſibiliũ. Alio mõ naturali ter ⁊ hoc dupłr. Ano mõ q̊ͥ ad ↄceptus cões ⁊ ↄfu ſos:⁊ ſic dico ꝙ nõ ẽ neceſſe deſicere nobis ſciam de tali ſenſibili:nã cecus a natiuitate cogſcit colo/ res q̊ͥ ad ↄceptus ↄfuſos:qꝛ cogſcit coloꝛẽ eẽ ens. Añ coaᷣſcendo ens cosſcim oĩa inferioꝛa ad ens quo ad ↄceptũ cõfuſum. ¶ Auo mõ põt intelligi quo ad cõceptꝰ.pꝓpꝛios ⁊ dütinctos:⁊ iſto mõ ĩtel Ugebat Ariſto. puta ſia natiuitate deficiat nobis aliqᷣs ſenſus neceſſe eſt nobis deficere ſcĩam natu ralit ⁊ quo ad ↄceptꝰ ꝓpꝛios de ſenſibilibꝰ illiꝰſen ſus. Supponit vitèriꝰ/ꝙ ſenſus põt capi dupkr. Ano modo ꝓ actu ſentiẽdi ſeu noticia ſenſitiua:⁊ iſto mõ nõ videt᷑ caꝑe ariſto. ¶ Alio mõ ꝓ poten tia ſenſitiua que eſt quoddã cõpoſitũ ex ãdã reali/ tate anĩe ⁊ ꝑte coꝛꝑis:vt videt᷑ hr̃e ſcotus in..·et diſtinguit᷑ realiter ab aĩa:⁊ põt iſta coꝛrũpi coꝛru pta ꝑte coꝛꝑis/⁊ ſic videt᷑ capere ariſtoteies: 2 de ilis potẽtijs magis videbitur in libꝛis de anima. Et hec de ſcðo articulo. Mtum ad tertiũ ſit: Lõ dluſio rñſalis:illa q̊ dicta ſunt ab ari/ ſtotele in textu ſunt ſufficiẽter poſita:ꝙ ſatis ptʒ ex dictis. ¶ Ad rõnes ante op poſitũ ſatis patet ſolutio in articulis. St autẽ omnis ſyllogiſmus per ⸗ꝑtres terminos ⁊ hoc quidẽ demõ A ſtrare poſſibile eſt. . ſte e tertiꝰ tractarꝰhuiꝰlibꝛi in quo pᷣs 4 oñdit nõ eſſe ꝓceſſuʒ in infinitũ in mRedijs demõſtratiõis:⁊ diuidit᷑ in tria capta. In pᷣmo hocpᷣncipaliter oñdit ponẽdo alis ſuꝑpoſi tiones. ¶ Pꝛia:ſyllus eſt ex tribꝰtermin is. Scða affirmatiua ſyllogiſa᷑ ex duabus affirmatiuis:ne gatiua ex vna negatiua ⁊ alia affirmatiua/ ⁊ hoc ĩ demõſtratiõe ſyllogiſtica:qꝛ nõ oꝑteret in demon ſtratiõe enthymematica. Tertia: ex tribꝰ termĩs fĩ unt due ꝓpõnes ãᷓ ſunt iᷣncipta demonſtratiõis. Quarta:ſyllus demõſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ differũt: qꝛ ſyllus demonſtratiuꝰ nõ eſt ex his ã pᷣdicant᷑ ꝑ accidẽs/jlʒ bñ dialectic. ¶ Deinde mouet tres q/ ſtiones. ¶ Pꝛima:vtrũ dato infinito ſubiecto ſit ꝓceſſus in infinitũ ſurſum aſcẽdendo in pᷣdicatis. Scða ꝗ̃ſtio:vtrũ dato ſupꝛemo pᷣdicato ſit ꝓceſ/ ſus in infinitũ deſcendẽdo ꝑ ſubiecta illiꝰ pᷣdicati. Tertia ãſtio: vtrũ extremis determĩatis poſſibile ſit media et᷑ ĩfinita.Et ſtᷣdit/ ꝙ pdicte q̃ſtiões pñt moueri tã in negatiuis qᷓʒ in affirmatiuis: ſʒ nõ de bẽt moueri in kminis ↄuertibilibꝰ: qꝛ ĩter iᷣos nõ eſt ſupᷣmũ nec ĩfimũ ſubiectũ. Cõſeq̃nt᷑ ſoluit pᷣdi/ ctas qᷓſtiões.Et pᷣmo ſoluit tertiã:dicẽs ꝙ in affir n atiuis determĩatis extremts ĩpoſſibile ẽ media eſſe ĩfinita: qꝛ ſi media eẽnt ĩfinita nũqᷓᷓ ↄtingeret deuenire ad vltimũ /cũ ſit ĩꝑoſſibile infinita ꝑtrãſi re: ſi ſint extremna determĩata neceſſe ẽ media eẽ finita. Deinde hᷣ ꝓbat in negatiuis:dicẽ᷑s/ ꝙ ſi ſit ſtatꝰ ĩ affirmatiuis ſetiã erit ſtar ĩ negatiuis. Pꝛo bat ĩductiue in oĩ figura:ᷣmo ĩ pᷣma:qꝛ ĩ pᷣmaocło 1 negatiua oñdit᷑ ex maioꝛe negatiua ⁊ minoꝛe affir matiua:ſʒ ſi in illa affirmatiua ſit dabile ſpiectũ de q̊ pꝛio dicat᷑ pᷣdicatũ:etiã tʒ erit in negatiua/ ců oĩs negatiua habeat reduci ad affirmatiuã:⁊ h̊ decla⸗ rat in terminis nõ ſᷣcatiuis. Sʒ poſſet declarartin terminis ſᷣcatiuis:vt ſi ſit hec cõcło/nullꝰ hõ ẽ dn⸗ titas: cõcludendo in pꝛĩa figura ꝑ bᷣ medin coꝛpꝰ/ ſic arguẽdo /nullũ coꝛpꝰ ẽ q̃ntitas:oĩs hõ ẽ coꝛp: & nullꝰ hõ ẽ ãntitas:huiꝰ ſyili maioꝛ ẽ mediata q̃ iterũ põt ꝓbari aſſumẽdo ulð mediũ de q̊ pꝛio ne gat vliter q̃ntitas.Et arguat᷑ ſic/ nulla ſuba ẽ qnti tas:oẽ coꝛp ẽ ſuba:g̊ nullũ coꝛpꝰẽ q̃utitas. ¶ De inde ſoluit ãndã obiectionẽ: poſſet em̃ alids dice/ re ꝙiʒ ſit ſtat in eadẽ figura/ nõ tñ in diuerſis: vt ſyliogicãdo nũcꝑ vnã/ nũcꝑ aliã. Rñdet ꝙ ſi que/ libet ilarũ ſit finita/etiã oẽs ſil ſumpte erut finite. Finita em̃ finities ſumpta nõ ſunt infinita. ¶ Cõ ſequẽter oñdit eſſe ſtatũ in ſi urſum ⁊ deoꝛſum/ po- nens hanc cõcłonẽ:in pꝛedicationibꝰ ⁊ demõſtra/ tionibꝰ affirmatiuis extrema ſunt determĩata:ita nõ ꝓcedit᷑ in infinitũ in pᷣdicatꝭ aſcẽdendo neq; in ſubtectt deſcẽdendo. Et hoc ꝓbat tribꝰ rõnib⸗/ q̃rũ Pꝛia ẽ:qꝛ ſi eẽt ꝓceſſus in infinitũhoc maxiĩe eſſet in pᷣdicatiõibꝰ eẽntialibꝰ/ſʒ h nõ:qꝛ tũc nõ con tingeret aliqͥd diffiniri: qꝛ in diffinitione alicutꝰ de bent poni oĩa pꝛedicata eſſentialia eiꝰ.Et lʒ nõ po nant᷑ explicite: tñ opoꝛtet reſoluere ad vnũſquſq; deueniamꝰ ad irreſolubile. Sʒ ſi poneret᷑ ꝓceſſus in infinitũ in ſurſum/ nunq́ᷓ; deueniremꝰ ad finem reſolutionis:et tunc nihil poſſet perfecte diffiniri. Deinde ponit aliq̃s ſ uppoſitiões. Pꝛia ẽ: eoꝛũ ꝗᷓ pᷣdicant᷑ de aliã:qᷓdã pᷣdicant᷑ m accñs/ ſicut qñ ſubiectũ pᷣdicat᷑ de accñte/ſvł accñs de accñte.q̃dã pᷣdicant᷑ hᷣm ſe/vt accñtia de ſubiectꝭ. Scða ſuppo ſitio:eoꝛũ q̊ pꝛedicant᷑/ q̃ͥdã pdicant᷑ in qͥd/ q̃dã in le/ qãdã in q̃ntũ:⁊ ſic de alijs pᷣdicamẽtꝭ. Differũt autẽ illa q̃ pᷣdicant᷑ in qͥd ab alijs:qꝛ q̃ pꝛedicant᷑ in qͥd/dicũt totã eẽntiã ſᷣiecti aut alidd eſſentie ſub/ iecti: alia vᷣo nõ.Ex quo infert falſitatẽ erroꝛis po nentiũ vlia eẽ ſeꝑata a ſingularibꝰ:qꝛ tũc nõ pᷣdica rent᷑ in qͥd de ipſis:nec eẽnt de eẽntia ipſoꝛũ: ideo dicit de illis deriſoꝛie: Gaudeant na ⁊ ſpẽs:qꝛ ſi ſic ſunt/ mõſtra ſunt.i.nihil ſunt. Scðᷣ̃a ratio:ſi in pᷣdicatꝭ eẽntialibꝰ eſſet ꝓceſſus in inſinitũ/ ſeqret ꝙ cõcfo nõ poſſet ſciriꝑ demõſtrationẽ/ cũ eiꝰ eẽnt infinita media. Tertia rõ: quecũq; /dicant᷑ in de/ mõſtratione/ vł pdicant᷑ ꝑ ſe pꝛio mõ vl ſcðᷣo mõ: ſʒ in nullo iſtoꝛũ modoꝛũ eſt pꝛoceſſus in infinitũ: igit᷑.Ex iſtis infert tria coꝛrelaria.Pꝛimũ:nõ om̃e illud qð ineſt pluribꝰ ⁊ nõ vni p alterũ/ ineſt eis aliqð cõe:qꝛ tunc eẽt ꝓceſſus infinitꝰ. Genꝰ ine pꝛĩo ⁊ ĩmediate ſuis ſpeciebꝰ ⁊ nõ vnigꝑ alterũ: et tñ nõ ineſt ulis ꝑ aliqð cõe:vnde hec eſt cõis regu la:Oẽ qð ineſt pluribꝰ ⁊ nõ vniꝑ alterũ/ineſt illis ꝑ aliqð cõe:que ſolũ hʒ verũ in paſſionibꝰ.Scðᷣm coꝛrelariũ: cuiuſlibet cõclonis demõſtrabilis tot funt elementa q̊t ſunt media ad demõſtrandũ illã cõckonẽ: ⁊ dicunt᷑ elemẽta in ꝓpoſito ꝓpoſitiões vles ĩmediate.Tertiũ coꝛrelariũ:in nulla demon⸗ ſtratione medium eſt foꝛas extremictatũ aut extra neum vtriq; extremitati:nam in demõſtrationib mediũ cõuertit᷑ cũ extremis. ¶ Finalr pontt duo documẽta ad reducẽdũ ꝓpõnes mediatas ad im mediatas. Pꝛimũ eſt/ad reducendũ ꝓpõnes affir matiuas mediatas ad ĩmediatas:dicens;in tali bus neceſſe ẽ capere alidͥd qð pꝛiꝰ pꝛedicet᷑ de ſub iecto qᷓᷓ pꝛedicatũ illiyꝓpõnis. Scðm ſ ad reducen dum ꝓpõnes negatiuas mediatas/ capiẽdum eſt medium a quo pꝛi remoueat᷑ altera extremitatũ. Poſterioꝛum ¶ Cũ aũt ſit ois demonſtratio:alia qui/ dem vniuerſalis:alia vero particularis. ¶ Iſtud eſt ſcm capłm huiꝰtractatus /in q̊ cõpa rat demõſtratiões adinuicẽ.Et pᷣmo cõꝑat demõ ſtrationẽvłem ad ꝑticularẽ.Et arguit pᷣmo tribus rõnibus ꝙ ꝑticularis ſit potioꝛ.Pꝛima: illa demõ ſtratio eſt potioꝛ q̃ magis facit ſcire rem:ſʒ demõ/ ſtratio ꝑticlłaris eſt hmõi:igit. Minoꝛ ptʒ: qꝛ res magis ſcit qñ ſcit hᷣm ſe/qᷓ; qñ ſcit ſᷣm aliud: ſʒ de mõſtratio ꝑticularis facit ſcire rem ſᷣm ſe/⁊ nõ vni uerſalis:igit᷑. ¶ Scð̃a rõ: illa demõſtratio eſt po/ tioꝛ/q̃ eſt de verioꝛi ente qᷓ; illa eſt de minoꝛi en/ te:ſed demõſtratio ꝑticularis eſt hmõi:igit᷑. Sin/ gularia em̃ veriꝰ ſũt qᷓ; vlia. Nã vle ſi ſit nõ eſt ali/ qͥd pᷣter ſingulare. ¶ Tertia rõ:illa demonſtratio eſt potioꝛ q̃ minus dat cãm errãdi:ſʒ demõſtratio ꝑticulart eſt hmõi reſpectu vlis. Nã eo ꝙ demon ſtratio vlis demõſtrat alidd de aliqͥ cõi qͥs poſſet credere/ ꝙ illud cõe eſſet ſeparatũ a ſingularibꝰ: et tunc erraret:igit᷑. ¶ Cõſequẽter ſoluit pᷣdictas rõ/ nes.Et pᷣmo pꝛimã negãdo minoꝛẽ.Et ad ꝓbatio nẽ ðꝛ ꝙ demoͤſtratio vlis facit ſcire rem hm ſe ſið̃ ⁊ ꝑticłaris:⁊ adhuc perfectioꝛi mõ: qꝛ facit ſcire ſm ꝙ ipᷣm/ſʒ nõ ꝑticłart. ¶ Ad ſcðᷣam ð?/ꝙ ſingkare bñ eſt verius ens.i.ꝑfectius ens qᷓ; vłe:ſʒ ex hᷣ non ſeqͥt᷑/ ꝙ demõſtratio particularꝭ ſit potioꝛ qᷓ; vlis. ¶ Ad tertiã ðꝛ/ꝙ licʒ demõſtratio vlis demõſtret alidͥd de vłi.i.de ſubo adeq̃to:nõ tñ ꝓpt ʒ eſt ima ginãdũ ꝙ vle ſit ſepatũ a ſingłaribus/ cũ vłe nihil ſit nup intellectũ. ¶ Cõſequenter ꝓbat rõnibꝰ ꝙ demõſtratio vłlis eſt potioꝛ ꝑticulari.Pꝛĩa rõ:illa demõſtratio ẽ potioꝛ ã facit ſcire paſſionẽ de ſub/ iecto ꝓpꝛio per ꝓpꝛiã cãm:ſʒ demõſtratio vlis eſt buutmdattr Scda rõ:illa demonſtratio eſt potioꝛ q̃ ꝓcedit ꝑ cauſam vltra quã nõ ↄtingit ali qͥd q̃rere ꝓpt᷑ qͥd:ſʒ vłlis eſt hmõi:igit᷑. Waioꝛ ptz: qꝛ cũ habemꝰ vltimũ ꝓpter qͥd nõ ↄtingit plus q̃ᷣ/ rere:vt ſi querat᷑ ꝓpter qͥd aliqs venit:⁊ rñdeat᷑ vt recipiat argentũ:cõtingit querere vltra/ ſcʒ ꝓpter qͥd vult reciꝑe argẽtũ: et rſdeat᷑ vt ſoluat credito/ ri ſuo:tũc ibi erit ſtandũ.¶ Tertia rõ:q̃nto magis deſcendit᷑ ad ꝑticularia:tãto magis itur ad infini/ ta:ſed hoc fit in demonſtratiõe ꝑticulari /⁊ nõ vli: igitur. ¶ Quarta rõ: illa demonſtratio eſt potioꝛ que plura facit ſcire:ſʒ demõſtratio vlis eſt hmõi: qꝛ facit ſcire vłe ⁊ ꝑtictare:igi. ¶ Quinta rõ: illa demõſtratio eſt potioꝛ que eſt ex ĩmediatis: ſʒ de/ mõſtratio vlis eſt hmõi:igit᷑. ¶ Sexta rõ:cogno⸗ ſcens vłe cognoſcit ꝑticulare ſaltẽ in vłi ſeu cõce/ ptu cõfuſo:igit᷑ demõſtratio vlłis eſt potioꝛ ꝑticu/ lari. ¶ Septima ratio:ſicut intellectꝰ eſt dignioꝛ ſenſu:ita demõſtratio que eſt ꝑ mediũ ĩtelligibile eſt potioꝛ ea que eſt ꝑ mediũ ſenſibile: ſʒ demõſtra tiovlis eſt hmõi:igit᷑. Cõſequẽter cõꝑat demõſtra tionẽ affirmatiuã ad negatiuã ponẽdo hanc ↄcło/ nẽ:demõſtratio affirmatiua ẽ potioꝛ negatĩa.2 ð ꝓbat qnq; rõnibꝰ.Pꝛĩa:illa demõſtratio ẽ potioꝛ q eſt paucioꝛibꝰindigẽs:ſʒ demõſtratio affirmati/ ua eſt hmõi:igit᷑:qꝛ ipᷣa ẽ ſolũ ex vno gñe ꝓpõnũ: puta affirmatiuaꝝ:negatiua vᷣo ex duobꝰ gñibus ſcʒ affirmatiuaꝝ ⁊ negatiuaꝝ. Scða rõ: ex duabꝰ affirmatiuis bñ fit ſyſts:ſʒ nõ ex duabꝰ negatiuis. ¶ Tertia rõ:illud ꝑ qð aliud demõ ſtrat᷑ ⁊ q̃ indi/ get eſt potiꝰ alio:ſʒ negatiua indiget affirmatiua⁊ nõ ecõtra:igi᷑. Quarts rõ:illa demõſtratio ẽᷓ poti/ oꝛ q̃ ꝓᷣcedit ex pᷣoꝛibꝰ ⁊ notioꝛibꝰ:ſʒ demõſtratio affirmatiua eſt hmõiſcum ipᷣa ꝓcedat per affirma ciuas:igit᷑.Quinta rõ:illa demõſtratio eſt potioꝛ ã ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰpᷣoꝛibꝰ:ſʒ affirmatiua eſt hmõi igitur. ¶ Finaliter cõꝑat demonſtrationẽ oſtenſi/ uã ad demonſtrationẽ ad impoſſibile: ponẽs hãc ↄcluſionẽ:demonſtratio oñſiua eſt potioꝛ demon ſtratiõe ad impoſſibile.Et hoc pꝛobat ponẽdo dif ferentiã inter ipᷣas:qꝛ demõſtratio oñſiua ꝓcedit ex pꝛioꝛibus ſᷣm naturã ⁊ ex veris.Sed demõſtra tio ad impoſſibile pꝛocedit ſaltẽ ex vna falſa: cõue niunt tñ in hoc/ qꝛ pñt fieri ex eiſdem terminis. ¶ Certioꝛ aũt eſt ſcia ⁊ pᷣoꝛ q̃ pᷣius qꝛ ⁊ pꝛopter quid eadem eſt. 1 ¶ Iſtud eſt vltimũ capitulũ huvtractat/in q̊ cõ/ parat phus ſcĩas adinuicẽ᷑:⁊ ad alios habitus in/ tellectuales:⁊ pꝛimo cõparat cõcluſiones adinui⸗ cẽ:ponẽs tres modos quibus vna ſcĩa eſt certioꝛ altera. Pꝛimus modus: illa ſcĩa eſt certioꝛ qᷓ facit ſcire qꝛ eſt ⁊ pꝛopter qͥd /q́ʒ illa que ſolũ facit ſcire pꝛopter qͥd alicuiꝰ ↄclonis. Scðus modꝰ:illa ſcĩa eſt certioꝛ ã̃ eſt de ſubiecto nõ ↄtracto qᷓ; illa q̃ eſt de ſubiecto ↄtracto: vt ſcia que eſt ſubalternãs eſt certioꝛ qᷓ; ſcia que eſt ſubalternata. Tertiꝰ modꝰ: illa ſcĩa qͥ eſt de ſimplicioꝛi ẽ certioꝛ illa q̃ eſt de mi nus ſimplici. Dat exẽplũ de geometria ⁊ artihme tica: arithmetica em̃ ↄſiderat de vnitate:⁊ geome tria de pũcto:mõ vnitas hʒ ſimplicioꝛẽ rõnẽ qᷓ; pũ ctũ:qꝛ pũctũ vltra vnitatẽ dicit poſitionẽ ĩ ↄtinuo Cõſeã̃nter oñdit a ã ſcĩaↄtinens in ſe diuerſas ↄclones ⁊ demõſtratiões ðꝛ vna:⁊ a ã ſcĩe dicant᷑ diuerſe:ponẽs duas ↄclones. Pꝛima: ſcĩia totalis ↄtinẽs in ſe plures habit clonũ ðꝛ vna: ex eo ꝙ eſt vniꝰ gñis ſubiecti/ cuiꝰ fũt ꝑtes paſſlões ⁊ ᷣnci pia:de qͥbꝰ oĩbus talis ſcia ↄſiderat. ¶ Scða cõ/ cluſio:ille ſcĩe ſũt diuerſe q̃ꝝ pꝛincipia ſunt diuer/ ſa/nõ depẽdẽtia ex alijs nec ex ſe inuicẽ.Et ſubdit phus ad eandẽ ſcientiã ꝑtinẽt plures demonſtra/ tiões:põt em̃ vna ⁊ cadẽ ↄclo demõſtrari pluribꝰ demonſtrationibꝰ ⁊ ꝑ plura pꝛincipia:⁊ hoc ↄtin/ git duner Sen mõ /capiẽdo plura media eiuſdẽ oꝛ dinis ſit᷑ ſũt ſuperiꝰ ⁊ inferis. Scðo mõ /capiendo plura media diuerſoꝝ oꝛdinũ. Dat exẽplũ:vt illa ↄclo letãs trãſmutat᷑/põt vno mõ ſic demõſtrari: om̃e qð mouet᷑ trãſmutaf̃/ſʒ letãs mouet᷑:;̊ letãs trãſmutat᷑. Alio mõ põt ſic ꝓbari:om̃e qͥeſcẽs trãſ mutak:ſed letãs qͥeſcit: letãs trãſmutat᷑: ⁊ capit᷑ ibi qͥeſcens /fvt tmñ valet ſicut hoc cõplexũ/ tranſiẽs de motu ĩ quietẽ. ¶ Cõſeq̃nt oñdit de qͥbꝰ haber᷑ ſcĩa ponẽs duas ↄckones.Quaꝝ pꝛia ẽ:eoꝝ q̃ ſũt a caſu ⁊ foꝛtuna nõ eſt ſcia:qꝛ oĩs demõſtratio eſt ex necarijs⁊ ð neceſſarijs:ſʒ caſualia ⁊ foꝛtuita nõ ſũt neceſſaria:q de ilł nõ ẽ ſcĩa.Añ ꝑ caſualia⁊ foꝛ tuita debemus pꝛopꝛie intelligere ꝓpõnes ↄtin/ gentes de qbus nõ eſt ꝓpꝛie ſcientia. Scdðᷣa ↄcłot ꝑ ſenſuʒ nõ põt hr̃i ſcĩa:pꝛobat tribꝰ rõnibꝰ. Pꝛĩat ſcĩa eſt de vlibꝰ que ſũt vbiq; ⁊ ſemꝑ: ſenſus vero eſt de illis qã ſũt hic ⁊ nunc: ꝑ ſenſum nõ poſſumꝰ hr̃e ſciaʒ.Scða rõ:ſcĩa ẽ cognitio ꝓpt qͥd ↄclonis ſʒ tał nõ pᷣt hri a ſenſu:; ꝑ ſenſuʒ nõvalemꝰhfr̃e ſci entiã. Minoꝛẽ ꝓbat ꝑ duo exẽpla. Pꝛimũ:qꝛ ſi ꝑ ſenſum poſſemꝰ ꝑcipere ꝙ triãgulꝰhabeat tres:ad huc q̃remꝰ ꝓpt qͥd hr̃et tres.Scðm exẽplũ:qꝛ ſi qͥl eẽt ſup lunã ⁊ videret trã ĩterpoſitã inter ſolẽ ⁊ lu nã:adhuc q̃reret.ꝓpt᷑ qͥd viiter luna eclypſat᷑. Ter tia rõ:vłe ẽ honoꝛabiliꝰqᷓʒ ſingłare:ex qͥ vłe ẽ̃ ᷣma cã paſſionũ iexñtiũ ſuiſ ſin głaribꝰ:ſingłareſᷣo nõ gᷣ ſcia ẽ honoꝛabilioꝛ qᷓ; noticia ſenſitia q̃ ẽ ſingla riũ:g ſcia differt a cognitiõe ſenſitia: ⁊ ꝑ ↄñs ꝑ ſen ſuʒ nõ habemꝰſcĩam. Nõ ẽ tñ ĩtelligẽdũ ꝙ ſenſꝰnõ redͥrat᷑ ad ſcĩaʒ:ſʒ ꝙ ſcĩa nõ ẽ noticia ſenſitiua. Et ————— fFo. 77 E Liber ĩta ſenſus ãdãmõ oꝛdinat᷑ ad ſciam: qꝛ de qbuſdã qᷓrimꝰ pꝓpi qͥd /de qͥbꝰſi ea vidiſſem nõ q̃reremus ꝓpt qͥd:vt ſi videremꝰpoꝛos qͥ ſũt in vitro per qs iraſit lumẽ/ nõ q̃rerem ꝓẽ᷑ qͥa vitrũ eſt trãſparẽs. Et ponit᷑ h exẽplũ ꝓt ilios qͥ ponebãt vitrũ eę ꝑfo rat:⁊ plenũ ꝑuis poꝛs. ¶ Deĩde ponit hãc ↄcko nẽ:ĩpoſſibile eſt oĩm ſylloꝝ eſſe eadẽ ᷣncipia. Pꝛo bat octo rõnibꝰ. Auaꝝ pᷣma eſt:ſylloꝝ aliᷣj ſũt veri ⁊ alij fũt falſi:ſʒ veroꝝ oᷣncipia ſũt vᷣa ⁊ falſoꝝ fal/ ſa:igit᷑. Scðᷣa rõ:ↄcłones falſe pñt eſſe ↄrie adinui cẽ:ſed ↄclonũ riarũ ᷣncipia ſũt Zria:igit᷑. Tertia rõ:diuerſoꝝ generũ diuerſa ſũt ᷣncipia:ſʒ multi fĩ unt ſylli de diuerſis generibus:igit᷑. Quarta rõ:ſi oĩm ſylkoꝝ veroꝝ eſſent eadẽ pᷣncipia: h; maxie eẽt verũ de pᷣncipijs cõibꝰ:ſʒ talia pᷣncipia ſũt diuerſa bᷣm ꝙ capiunt᷑ in ſyllis factꝭ in diuerſis ſciẽtijs: qꝛ nõ ingrediũt᷑ demõſtrationẽ /niſi ſᷣm ꝙ ſũt appꝛo/ pꝛiata ad certũ genꝰ. Quinta rõ: pᷣncipia nõ ſunt multã minoꝛa ↄckonibꝰ:ſed ↄckones ſunt diuerſe: s etiã pᷣncipia. Sexta rõ:pᷣncipioꝝ alia ſũt neceſſa ria alia ↄtingẽtia:igit nõ oĩm ſylloꝝ eadẽ ſunt ᷣn cipia.Septima rõ:geometrie ⁊ megdicine ſunt alia et alia pᷣnapia:igit᷑. Octaua rõ: ꝙ ſi oim ↄclonum cẽnt eadẽ pᷣncipia: tũc ex qͥbuſcũq; p̃ncipijs ꝑpoſſet demõſtrari qlibet ↄcło/ qð eſt falſum: qꝛ nõ q̃cũq; demõſtrant ex oĩbꝰ p̃ncipijs.Ex quo infert/ ꝙ vni/ uſcuiuſq; ſcĩe neipi ſunt diuerfa ⁊ ꝓpꝛia. ¶ Fi nalit᷑ phᷣs cõparat ſciam ad alios habitꝰ ĩtellectua les:⁊ ponit ᷣmo talẽ ↄckonẽ:Scibile et ſcĩa diffe/ rũt ab opinabili ⁊ opiniõe:qꝛ ſcia eſt vliũ ⁊ neceſſa rioꝝ:opinio vᷣo ẽ poſſibiliũ alit ſe hr̃e. Scðᷣa ↄcko intellecrꝰnõ eſt ſcia/nec opinio:qꝛ ĩtellectꝰeſt habi tus ꝓpõnũ indemõſtrabiliũ:ſcĩa vᷣo et oꝑinio nõ: differũt tñ ſcia ⁊ intellectꝰ ab opiniõe:qꝛ ſcĩa ⁊ ĩtel lectꝰ ſunt circa verũ et neceſſariũ: opinio ðᷣo circa verũ aut falſũ ↄtingẽs. ¶ Deĩde mouet duas du· bitatiões quaꝝ pᷣma eſt:vtrũ ↄtingat idẽ ſił opina ri ⁊ ſciri. Scva ẽ:q̃re ſcĩia nõ ẽ opinio. Et ꝓbat ꝙ ↄtingat idẽ ſit ſciri ⁊ opinari ſic: Oẽ illð qð aliqͥs ſcit anteq; habuerit de illo demõſtrationẽ potuit opinari:& idẽ põt ſciri ⁊ opinari. ¶ Cõſeq̃nter ſol uit ſcoam dubitationẽ:dicẽs/ꝙ ſi velimꝰ hf̃e noti ciã ↄclõis neceſſario oꝑtet hr̃e ꝑ mediũ neceſſariũ cuiuſmõi ſũt diffinitiões. Sʒ ſi baberemꝰ noticiã ↄckonis nõ neceſſarie ꝑ mediũ ↄtingẽs/tũc eſt opi nio ⁊ nõ ſcĩa:igit᷑. Deinde ſoluit pᷣmã dubitationẽ dicẽs/ ꝙ qᷣdãmõ eiuſdẽ ẽ opimo ⁊ ſcĩa.Deĩde ſhiũ git quõ ſe habeat ſcĩa ad alioſhabitꝰ ĩteilectuales/ icʒ ſapiẽtiã pꝛudentiã ⁊ artẽ:⁊ dicit ꝙ hᷣ nõ ꝑtinet ad logicũ determĩare.Deĩde deſcribit ſolertiã:di/ cẽs/ ꝙ ſolertia eſt qdã ſubtilitas inueniẽdi mediũ in nõ ꝑſpecto tꝑe:declarat tribꝰexẽplis.Pꝛimũ:ꝗꝛ gliqͥs vidẽs ꝙ luna ſꝑ ẽ illũinata vᷣſus ſolẽ ſtatim ĩtelligit ꝓꝑpt qͥd hoc eſt.ſ.qꝛ illũinat᷑ a ſole: ipſe hʒ ſolertiã. Scðᷣm exẽplũ:ſi aliqͥs videat diuitẽ diſpu tantẽ cũ pauꝑe:⁊ ſtatim itelligat ꝙ h̊ eſt/ qꝛ diues mutuauit pecuniã pauꝑi quã nõ reſtituit:talis ðꝛ ſolers. Tertiũ exẽplũ:ſi aliqͥ̊s vidẽs duos qͥ pᷣꝰ erãt inimici eſſe amicos: ſi ĩtelligat ſtatim ꝙ hoc eſt qꝛ facti ſunt in inimici alicuiꝰ tertij/ille dicit᷑ ſolers. Qu erit vrã de eodẽ obiecto poſſit hr̃i ſcĩa ⁊ opinio ſimł᷑ ⁊ ſemelvł ſucceſſiue. Et arguit᷑ ᷣmo ꝙ ſimł ⁊ ſemel:ꝗqꝛ ſimł᷑ ⁊ ſemel poſ ſm cogſcere illas duas ppõnes/ hõ eſt riſibilis/ ⁊hõ currit:;ͥ de eodẽ ſimł᷑ ⁊ ſemel habet᷑ ſcĩa ⁊ opi nio:puta de hoĩe. ¶ Scðo ſic:Ex opiniõe fit ſcĩa: igit᷑ de eodẽ obiecto ſił habet᷑ opinio ⁊ ſcĩia. Añs ꝓbatur:qꝛ ex noticia incerta ⁊ nõ firma fit noticia certa. ¶ Tertio ſic:qꝛ ſi de eodẽ obiecto nõ poſſet ſit⁊ ſemel hr̃i ſcla ⁊ opinio /hᷣ maxie eẽt ꝓpter iſtã ZƷdictionẽ ꝙ aſſentiret cõcloni ſine foꝛmidine ⁊ nõ aſfentiret ſine foꝛmidine:ſʒ bᷣ̊ nõ ſeqͥt᷑:qꝛ lʒ bñ ſeãt᷑/ iſte hʒ opinionẽ de iſta ꝓpõne: ᷣ aſſentit cũ foꝛmi dine:no tñ ſeqt/iſte hz ſciam de eadẽ ꝓpõne:q al⸗ ſentit ſibi ſine foꝛmidine/ſʒ ſolũ ſedt:a aſſentit ul ꝓpõni ſine foꝛmidine ꝑ ſciazʒ. ¶ Auarto ſic: Illð ſcit᷑ ab vno/ opinat᷑ ab alio:⁊ idem ab eodẽ põt ciri ⁊ opinari in diũſis tꝑibꝰ:igit᷑ de eodẽ põt hꝶt ſcia ⁊ voinſog. Quito ſic:Actꝰ ſciẽtialis ẽ actui opĩatiuo cõpoſſibił reſpectu eiuſdẽ obiecti: s ſcĩa et opinio ſunt cõpoſſibiles ad inuicẽ. Añs ptʒ:qꝛ põt eẽ aliqͥs actꝰ ſciẽtial adeo intẽſus ꝙ erit gene ranuꝰ ſcĩie: ſʒ talis cõpatit᷑ ſecũ in ĩtellectu habitũ opinatiuũ:qꝛ vnicꝰ actꝰ bonꝰ nõ coꝛrumpit habitũ malũ:&̊ nec vnicꝰ actꝰ ſciẽtialis coꝛrumpit habitũ opinatiuũ. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtione erunt tres articuli. Stun ad Haimär. * 7[S,41 pgP dur eſt demöſtratto. ſ. Pꝛio ſciẽdũ vlis ⁊ ꝑticulart.Añ 23 demõſtratio põt dici vlis tripr. Anoo:qꝛ cõponi ex termĩs cõibꝰ:ſic ꝙ illa ðꝛ magꝭ vlis/ q̃ cõponit᷑ ex termis magꝭ cõibꝰ. Alioo: qꝛ cõponit᷑ ex ꝓpõni bus/ ãrũ ſᷣiecta diſtribuunt᷑. Et iſt duobꝰ modis non capit Ariſtote.demõſtrationẽ vłem in textu. Tertioo ðꝛ vłis: qꝛ cõponit᷑ ex ꝓpõnibꝰ de ſᷣn ꝙ ipᷣm.i.ex ꝓpõnibꝰcõpoſitꝭ ex termĩs cõuertibilibꝰ: et ſic capit phus in textu. Et ſic ibi ẽ demõſtratio vlis/ oẽ aĩal rõnale ẽ riſibile: oĩs hõ ẽ aĩal rõnaleꝛ ᷣ oĩs hõ ẽ riſibilis Et ibi ẽ ꝑticularꝭ/oĩs triangulꝰ bʒ tres:oĩs iſoſceles ẽ triãgulꝰ: ¶̊ oĩs iſoſceles hʒ tres. Ex qͥ ſeqt ꝙ demõſtratio non ð᷑ꝛ vlis ex eo ꝙ cõcło ſit ꝓpõ vłis:nec ꝑticularis ex eo ꝙ cõcło ſit pꝓpõ ꝑticulart:⁊ etiã tot modis põt dici demõſtra tio particularꝭ ſicut vłlis ex oppoſito tñ ipſiꝰ vis. ¶ Sʒ reſtat vna difficultas:vtꝝ ſit aliã demõſtra tio cõtingẽs Rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ ꝓpõnes cõtingen tes nõ ſunt ꝓpꝛie ſcibiles vł demõſtrabiles: capiẽ do demõſtrationẽ vł ſciẽ᷑tiã pꝛopꝛie. ¶ Et ſi dicat᷑ Ariſto.młtotiẽs demõſtrat cõtingẽtes:vt iſtã/lu/ na eclypſat᷑:⁊ iſtã/terra ẽ rotunda.Dico ꝙ Ariſto. nõ demõſtrat illas cõtingẽtes niſi inqᷓᷓtũ reſoluẽ/ de ſũt in nec̃arias: vł niſi capiẽdo demõſtrauonẽ large ꝓ demoͤſtratione ꝑ quã hr̃ aſſenſus firmꝰ de cõcłone:ſiue hᷣ ſit in ꝓpõnibꝰ nec̃arijs ſiue cõtingẽ tibus:et ibi ẽ vltimꝰ gradus oFntiöi ſejeunes, [5, q demõſtratio vno Scdo ſciẽdũ uidit᷑ ĩ affirmatiuã ⁊ ne gatiuã.vñ affirmatiua/ẽ cuiꝰ ambe pᷣmiſſe ſũt affir matiue. Negatiuaſcuiꝰ altera pᷣmiſſarũ ẽ negatiua. Et ſi qͥs arguat ꝙ nulla ſit demõſtratio negatiua: qꝛ in nulla tali pᷣdicat᷑ paſſio de ſhiecto neqᷓ; videt ꝙ tales ꝓpõnes ſint ꝑ ſe. Dicit᷑ ꝙ oĩa illa q̃ dicta ſunt de demõſtratiõe/ ĩtelligunt de demõſtratiõe affirmatia ¶ Eſt tñ aduertẽdũ ꝙ ad vᷣitatẽ iſtoꝝ pꝛiꝰ dictoꝝ/tres cõditiões reqͥrunt᷑. Pꝛĩa /ꝙ talig demõſtratio ſit cathegoꝛica: ſic ꝙ nulla pᷣmiſſarũ ſit hypothetica vel de hypothetico extremo: qꝛ ſi ſic/ nõ opteret vt ſic arguẽdo/ oĩs hõ ẽ rõnal velir rõnał: nullꝰ hõ ẽ irrõnał:;ͥ; oĩs hõ ẽ rõnał. vñ iſta demõſtratio ẽ affirmatiua ex qͥ cõclo ẽ affirmatĩa/ et tñ altera pᷣmiſſarũ ẽ negatiua.ſ.minoꝛ.Scða/ꝙ nõ arguat᷑ in termints infinitʒ/variãdo mediũ pe/ nes finitũ ⁊ infinitũ:nã ſi ſic /bñ ſtaret ꝙ ambe pꝛe miſſe eẽnt affirmatiue:et ꝙ cõcło eſſet negattua:et etiã ecõtra:vt patuit in pꝛioꝛibus. Tertia ꝙ hmõi demõſtratio ſit oſtẽſiua ⁊ nõ ad ĩpoſſibile:qꝛ ſi de mõſtratio ſit ad impoſſibile inferẽs finalẽ ↄclonẽ negatiuã/tũc ambe pᷣmiſſe ⁊ ei ↄclo pᷣmi ſyll erũt See. lib. dſ. 38. q. trg 1. and eppoſitu⸗ — — A affirmatiue: ⁊ tñ tota demonſtratio erit negatiua ex qͥ ↄclo erit negatiua: ⁊ ſi talis demõſtratio ad impoſſibile inferat cõclonẽ finalẽ affirmatiuã: tũc vna pᷣmiſſaꝝ ⁊ cõcluſio ᷣmi ſylii erũt negatiue: et tñ tota demonſtratio erit affirmatiua ex q̊ cõcło ſi nalis erit affirmatiua. ¶ Aduerte etiã ꝙ demon/ ſtratio affirmatiua /põt eẽ tripler:⁊ etiã negatiua/ ſcʒ q̃dã eſt de pñti/quedã de ptõ/⁊ q̃dã de futuro: vt iſta luna eclypſat᷑:infert᷑ ꝑ bᷣ ꝙ t᷑ra ĩterponebat᷑ inter ſolẽ ⁊ luns 2r Ppcadſonadin dicaf de alüg. —[ᷣ,417 CP reſtat vna difficul⸗ Tertio ſciẽdũ tas quõ,pꝓpõ affirma tiua ðꝛ eẽ ꝓpõ pᷣoꝛ ꝓpõne negatiua. Rñdet᷑ ꝙ ali q̊pꝓpõ ðꝛ pᷣoꝛ alia dupłr. Anoòð qꝛ ẽ ſimplicioꝛ:⁊ ſic oĩs affirmatiua ẽ ᷣoꝛ ſua negatiua:qꝛ negatiua in cludit aliqͥd qð ñ affirmatia/puta negatiõʒ. Alioo aliq̃ ꝓpõ dðꝛ ⸗ᷣoꝛ alia qꝛ ẽ euidẽtioꝛ:⁊ ſᷣm ſ̊ ponũt᷑ aliqᷓ ꝓpões. Pꝛla: ꝓpõ negatiua ẽ firmior? euidẽ tie qᷓ; affirmatiua ſibi coꝛrdẽs: vt iſta nullũ ens ẽ nõ ens qᷓ; iſta oẽ ens eſt ens:qꝛ negatiua ẽ euidẽs gr̃ᷣa foꝛme cũ teneat ĩ oibꝰ termĩs: ⁊ alia gr̃a mate rie:qꝛ iſta ẽ falſa chimera ẽ chimera.Et ðꝛ ꝓbabiłr puta tenẽdo vnã regulã/ꝙ a negatiua ad affirma tiuã variato pᷣdicato penes finitũ ⁊ infinitũ debet poni ↄſtãtia ſtiecti:qꝛ foꝛte eſt ðᷣa ſi inſtãtie bñ põ derent᷑.Et etiã poſſet dari rõ huiꝰ ꝓpõnis: qꝛ ne/ Sco. lib. I. gatiue ad ſui veritatẽ nõ indigẽt aliqᷓ ſuppõne ſicð dſ. 38. ꝗ. i. affirmatiue. Scðᷣa ꝓpõ qᷓ mag? ↄcedit᷑ ab oibꝰ/ꝙ urg I. ante ppõ de eſt/ ẽ euidẽtioꝛ q́; ꝓpõ ðᷓ ineſſe: vᷣ bi gra ſiẽ opp oſit. Zlueuimꝰ dicere ꝙ hõ eit aial:ita logici cõſueueft dicere ꝙ aĩal ineſt hoĩ:vbi debʒ capi ineſt ꝓ pᷣdica ri alit nõ videf᷑ ꝓpõ ᷣa. Tertia ꝓpõ q̃ põt ꝓbabi h liter poni/ ꝙ ꝓpõ de poſſibili affrmatiua ẽ euiden — tioꝛ q; affirmatiua de ineſſe:nã dato ꝙ deꝰ adnibi B laret oẽs aſinos aliqs dubitaret de iſfa aſinꝰẽ aĩal vbi nõ dubitabit de iſta aſinũ poſſibiie eſt eẽ aĩal. Quarta ꝓpõ:ꝓpõ ð hypothetico extremo ẽ euidẽ tioꝛ ſimplici cathegoꝛica:vt iſta qðlibʒ ẽ vł nõ ẽ/ẽ euidẽtioꝛ qᷓ; iſta qðlibet ẽ. Quĩta ꝓpõ: ꝓpõ hypo thetica ð ineſſe ẽ euidẽtioꝛ ꝓpõe hypothetica mo dali cõpoſita ex ↄdictoꝛijs: vt iſta ſoꝛtes currit vł ſoꝛtes nõ currit /ẽ euidẽtioꝛ qᷓ; iſta/ſoꝛtes pᷣt curre re/ vl ſoꝛtes ñ pᷣt currere.Altia ꝓpõ: ꝓpõ deẽ ſcðᷣo Sco lib adiacẽte ẽ euidẽtioꝛ qᷓ; ppõ de ẽ tertio adiacẽte:nã diſe3C.4. aliq ↄceſſerũt młta eẽ de qͥbꝰnõ ↄceſſerũt eẽ ennia. [.In gG circa tertũ ĩcidit Quarto ſciẽdũ talis difficktas/ vtx opinio ⁊ ſcĩa poſſint eẽ de eodẽ. Pꝛo cuiꝰ declara/ tiõe ſupponit᷑ ꝙopĩo põt capi dupfr. Anoo large ꝓ oĩ aſſenſu alicuiꝰ põis ſiue ↄtĩgẽtꝭ ſiue neceſſa/ rie cũ foꝛmidĩe ð oppoſito:⁊ ſic dico/ ꝙ ſcĩa⁊opĩo Sco. lib.ʒ. pñt eẽ de eodẽ tãqᷓʒ de ſcibilt vł oplabili ꝓpinã: et vi.a.· ctiã remotonõ tñ ſil ſʒ ſucceſſiue. Vlioocapit᷑ opi/ nio ꝓ aſſenſu alicuiꝰ ꝓpõis ↄtingẽt cũ foꝛmidine de oppoſito:⁊ tũc dico ꝙ ſcĩa ⁊ opĩo nõ pñt eẽ de eodẽ tãqᷓ; de ſcibili vł opĩabili ꝓpinã:licʒ bfi tãqᷓ; de ſcibili vł opĩabili remoto:cuiꝰ rõ ẽ: qꝛ ſcĩa ꝓpᷣe dicta nõ ẽ de ↄtĩgẽtibꝰ.Ex iſto ſeqͥt ꝙ nec ſcĩa nec opĩo dicũt᷑ ꝓpõ:cũ ſint aſſenſus: ⁊ hoc tenẽdo ꝙ aſſenſus nõ ẽ ꝓpõ. ¶ Ex iſtꝭ põt clare videri quõ dꝛñt ſcĩia ⁊ opio.Añ opio pᷣt hr̃i ſine argumẽtatio ne pᷣuia/nõ aũt ſcĩa. Pꝛia ꝑs ptʒ:qꝛ alit᷑ eẽt ꝓceſſuſ in infinitũ:qꝛ opinio ꝓpᷣye dicta ẽ aſſenſus ꝓpõis: vls ille aſſenſus ẽ genitꝰſine argumẽtatiõe pᷣuia: ⁊ ſic habet᷑ intẽtũ:vel cũ argumẽtatiõe pᷣuia: ⁊ tũc cẽt ꝓceſſus in infinitũ:ſʒ ſcĩa nõ pᷣt hr̃i ſine demõ/ ſtratiõe ſaltẽ mediate vł ĩmediate.Et ðꝛ notanter mediate:qꝛ nõ om̃is ſcĩa ĩmediate habet᷑ ꝑ demon Poſterioꝛum ſtratiõeʒ:ſiẽ pcʒ de ſcia habituali q̃ ĩmediate gñat᷑ ex actibꝰ freq̃nt reiteratis. Scdᷣo ptʒ de ſcĩa actua u q̃ fit ex inclinatiõe ſcie hĩtualis/ cũ hĩtus ĩclinet ad ↄſites actꝰ ex qͥbꝰ gñat᷑.Dꝛñt ſcdo: qꝛ ſcĩa ẽ aſ/ ſenſꝰ certꝰ⁊ euidẽs:nõ aũt opĩo.Añ ad hoc ꝙ ali/ qͥs aſſenſus ſit certꝰ due ↄditiões reqͥrunt᷑. Pꝛĩa ꝙ ſit ſine foꝛmidĩe de oppoſito. Scða ꝙ ſit reſpectu ꝓpõis firmit᷑ ᷣe.Añ euidẽtia eſt aſſenſus q̊ aſſen/ timꝰalicui ꝓpõi cꝓpt᷑ aliquã rõeʒ cogẽtẽ vł ꝓpt ma nifeſtã wᷣitatẽ. Pꝛimũ ðꝛ ꝓpt᷑ ꝓpões euidẽtes eui dẽtia intrinſeca ſiẽ ſunt ᷣma ᷣncipia. Dꝛñ̃t etiã:qꝛ ſcĩa nõ pᷣt eẽ niſi ĩ reſpectu ꝓpõis vᷣe:ſʒ opĩo pᷣt eẽ ⁊ reſpectu ꝓpõnis vere ⁊ falſe. tũ ad ſeh d Atꝝ de eodẽ ſil ⁊ ſe Dubitat Pꝛio mel qſ poſſit hr̃e opt nionẽ ⁊ ſciẽtiã. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit᷑ qð opĩo ⁊ ſcĩa capiũt᷑ dupłr. Snoo ꝓ opiniõe aut ſcĩa actuali q̃ intellectꝰactuałr aſſentit ipi ꝓpõt. Alio ꝓ opintõe vel ſcĩa bĩtuali/ꝗᷓ ẽ qdã qᷓitas habituał genita ex aſſenſibꝰactualibꝰinclinãs ad actꝰↄᷣſiles illis ex qbꝰ gñat᷑. Hoc ſuppoſito ðꝛ ᷣmo ꝙ opĩo actuat᷑ nõ eſt cõpoſſibilis icie actuali: nec hitualis habituali reſpectu eiuſdẽ ꝓpõnis /⁊ in codẽ intel/ lectu:qꝛ nõ eſt poñibile aliquẽ intellectũ naturalit aſſentire alicui cũ foꝛmidine qð eſt euidẽter ⁊ ſine foꝛmidine ſibi notũ. Nã tũc pᷣdicata Sdictoꝛia dice rent᷑ de eodẽ. Df̃ ſcðo/ꝓꝙ ſcia actuał eſt bñ cõpoſſi lis cũ opĩone hituali:qꝛ nõ ſꝑ neceſſe ẽ actũ ſcĩe eẽ tã intenſum ꝙ cito coꝛrũpat opinionẽ. Dr̃ tertio/ ꝙ opinio actuał bñ ſtat cũ ſcia bĩtuali:qð pᷣtꝓbari ſic pᷣma. Hf̃ ãrto/ꝙ opĩo hitualis ⁊ ſcia habituał nõ ſtãt ſił in eodẽ reſpectu eiuſdẽ:qꝛ illi habitꝰhñt adinuicẽ repugnãtiã: qͥ̊ꝝ actꝰ adinuicẽ ſũt actꝰ re/ pugnãtes:ſʒ actꝰ ſciẽtificꝰa actꝰ opinatiuꝰin eodẽ repugnãt:igit᷑ ⁊ habitꝰ. ¶ Sʒ reſtat talis difficul⸗ tas/ vty ad aliquẽ hr̃e ſcietiã ⁊ opinionẽ ſił de ali tãqᷓ; de ſcibili ꝓpin q̊ ſ vel de opinabili ꝓpinqᷓ ſeq̃ illa 5dictio q̊ cõiter ſolet inferri:puta ꝙ aliqͥs ſił aſſentiret alicui cũ foꝛmidie ⁊ ſine foꝛmidine:quia per opinionẽ aſſentimus cum foꝛmidine /⁊ per ſcĩ en iam ſine foꝛmidine: ergo talis aſſentit cũ foꝛ/ midineꝛ ſine foꝛmidine.Dico ꝙ nõ ſequit᷑:nec põt aliud inferri/niſi ꝙ ꝑ opinionẽ aſſentit cũ foꝛmidi ne:⁊ ꝑ ſciaʒ ſine foꝛmidine: ſʒ illa nõ 3dicũt igit᷑: ſilr poſſet dici de ſcia ⁊ fide/qͥs em̃ poſſet aſſentire alicui euic ẽter ꝑ ſcĩam ⁊ ſine euidẽtia ꝑ fidẽ:ſʒ nõ ſequit᷑: aſſentit euidenter ⁊ aß fhulnghigt. 4 7 3 ꝓbãdo ꝙ nõ oĩs op D ubitat ſcðo nio ſit cũ foꝛmtdine: qꝛ tũc ſeq̃ret᷑ ꝙ aliq̃ opinio alicuiꝰ veri eẽt falſa: ⁊ volo ꝙ ſit iſta ꝓpõ hõ eſt aĩal:⁊ de ipᷣa qs habeat opinionẽ:tũc talis opinabit᷑ illud poſſe altt ſe hre: qꝛ als non haberet foꝛmidinẽ de ipᷣa. ¶ Scðo ſic: alidͥs ẽ actꝰ qͥ intellectꝰ ↄſiderat pᷣciſe ꝓpõnem eẽ verã/ nõ ↄſiderãdo ↄtingẽtiã:⁊ talis eſt ſine foꝛmi dine:qꝛ nõ reſpicit ↄtingentiã ſui oppoſiti: ⁊ talis actꝰ eſt opinatiuꝰ:cũ ꝑ ipm ⁊ ſiłes generet᷑ hĩtꝰopi natiuꝰ:cũ nõ videat᷑ aliqͥs aliꝰhĩtus gñari. ¶ Ter tio ſic:pᷣt augeri opĩo nõ augmẽtata foꝛmidie:igit᷑ foꝛmido nõ eſt de eẽntia opiniõis.Añs ꝓbat᷑:qꝛ ſi dͥs dubitet de aliq̃ ↄclone:q̃nto plures rõnes ꝓba biles adducent᷑:tãto diminuet᷑ foꝛmido ⁊ augeyit᷑ opĩo:qꝛ tal aſſenſꝰ ꝑ tales rões intẽdi᷑. ¶ Quar/ to ſic:actꝰ opinatiui nõ coꝛrũpũt ſciam:igit᷑ ſũt ſi/ ne foꝛmidĩe.ↄña ptʒ:qꝛ ſi haberẽ foꝛmidinẽ coꝛrũ perẽ ſcĩaʒ:cũ actꝰ alicuiꝰ hĩtꝰcoꝛrũperet hĩtũ oppo ſitũ. Añs ptʒ:qꝛ ariſto.adducit młtas rões ꝓbati/ uas ⁊ opiatiuas ad habẽdã ſcĩaʒ. ¶ Pꝛo ſolutiõe ——— Fo. 78 C Seo. vt F. [ E ., Liber ſuponit᷑:ꝙ opinio aliꝗñ capit᷑ ꝓ pᷣſumptiõe q̃ s pᷣ ſumit ſe ſcire aliqͥd qð nõ ſcit:⁊ ſic nõ ẽ niſi aſſenſ⸗ temerariꝰ quo qͥs aſſentit ſe hr̃e ſcĩam de aliq̊ ⁊ nõ habʒz:⁊ ſic nõ capit᷑ hic:qꝛ tũc eſt qãdã ſpẽs erroꝛis Alio mõ accipit᷑ ꝓ aſſenſu cũ foꝛmidine de ei, op/ poſito:⁊ ſic capit᷑ hic:⁊ tũc rñdet᷑ ad rõnes. ¶ Ad pᷣmã dico /ꝙ opinio põt eẽ de aliqͥ vero neceſſario: ⁊ dico ꝙ nõ eſt neceſſe/ꝙ opinãs aliqͥd exiſtimet il lud poſſe alir ſe h̃̃e/nec ad h̊ ſeqͥtur ꝙ opinet᷑ ſine foꝛmidĩe.Aliud em̃ eſt timere de oppoſito ⁊ illud exiſtimare poſſe alit᷑ ſe hr̃e. ¶ Ad ſcðᷣam ð᷑ijꝙ ſi ta les ↄſideratiões ſint cũ foꝛmidine de oppoſito/ex ipſis gñabit᷑ opinio:ſi ſine foꝛmidie /gñabit̃ alius habit ⁊ nõ ipſa opinio. ¶ Ad tertiã dico/ꝙ intel iigendo foꝛmidinẽ eſſe de eſſentia opiniõis.:i.ꝑ ſe ↄñs opinionẽ:nego ↄñam:⁊ hoc ptʒ ĩſtãtia ⁊ ma/ xime de ſuſpitiõe q̃ nõ eſt ſine foꝛmidie:et tñ q̊nto aliqs magt ſuſpicat᷑ tanto minꝰ foꝛmidat. ¶ Et ſi qs dicat: ¶ᷣ poterũt adduci tot rõnes ꝓbabiles nihil erit de foꝛmidine:⁊ ſic erit opinio ſine foꝛmi dine.Dico/ ꝙ ſi deſinat eſſe foꝛmido nõ plłꝰerit opi nio ſed vnꝰ alius habitꝰ. ¶ Ad q̃rtã ðꝛ/ꝙ actꝰopi natiui coꝛrũpũt ſcĩam ſi inueniãt cã:⁊ ad impꝛoba tionẽ ðꝛ/ꝙ ille rõnes q̃s adducit Ariſto ad habẽ/ dã ſciĩam nõ ſũt opinatiue neq; capiũt᷑ cũ foꝛmidi/ ne:vñ hᷣm cõmẽtatoꝛẽ ĩ ſciẽtijs demõſtratiuis ari/ ſto.adducit rõnes ꝓbabiles aliꝗñ añ demõſtratio nẽ ad exercitãdũ ⁊ dubitandũ:aliqñ poſt vt faciat uenire ſᷣmões ꝓbabiles cũ demõſtratiuis.Et ſi q̊s ⸗us habuerit ſcĩam de ↄclone/ ⁊ tũc poſtea fie rẽt ꝓbatiões dialectice q̃ hñt gñare opinionẽ. Di co/ q ille ꝓbatiões tũc nihil Sſanbge ĩpedit᷑ 88 3 ri vtrũ(ctus ipſaꝝ. 2 ubitat tertio de foꝛtuna et caſu ⁊ etiã de alijs q̃ ſũt a caſu ⁊ a foꝛtuna ſit ſcĩa.Et re ſpõdet᷑ bꝛeuiter/ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna ⁊ etiã alia q̃ ſũt a caſu ⁊ foꝛtuna pñt capi dupłr. Ano mõ logicałr: ⁊ ſic dico ꝙ nõ ſũt aliud qᷓ; ppões ↄtingẽtes vere ⁊ ĩ paucioꝛibꝰ: ⁊ ſic de caiu et foꝛtuna/⁊ de alijs q̃ ſunt a caſu ⁊ foꝛtuna nõ eſt ꝓpꝛie ſcĩa. Alio mõ ca piunt᷑ phyſicałr ⁊ qdãmõ pᷣme intẽtionałr:et h̊ du plicit. Ano mõ ꝓ ꝑ ſe ſᷣcato:⁊ ſic foꝛtuna nõ ẽ ali/ ud qᷓ; reſpectꝰ agentis liberi ad effectũ ꝓductũ nõ intẽtũ ab eo.Et caſus ẽ reſpectꝰ agẽtis naturalis ad effectũ ab eo ꝓaductũ pᷣter intẽtionẽ ſeu inclina tionẽ. Alio mõ capiunt᷑ ꝓ denoĩato:⁊ ſic foꝛtuna nõ eſt niſi agẽs liberũ ꝓducẽs aliquẽ effectũ ab eo nõ intẽtũ:⁊ caſus nõ ẽ niſi agẽs naturale ꝓducẽs aliquẽ effectũ ab eo nõ intẽtũ: ⁊ ſic dico ꝙ de caſu ⁊ foꝛtuna põt eẽ ſcĩa tanqᷓ; de ſcibili remoto: de q̊ magẽ videbit̃ ĩ ſcdo phyſicoꝝ. ¶ Alia difficultas vtrũ demõſtratio oſtẽſiua ſit potioꝛ demõſtratiõe ad ĩpoſſibile.ỹt videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ demõſtratio ad im poſſibile magt cogit cũ fundet᷑ ĩ ᷣmo p̃ncipio.Añ/ det᷑ qð nõ magis cogit:qꝛ nulla eſt ſpẽs argumẽ/ tatiõis q̃ ſit ita efficax ad inferẽdũ vel ↄcludẽdũ ſi cut ſyllus oſtẽſiuꝰ: ⁊ etiã ꝓpt ſ vna demõſtratio nõ ðꝛ potioꝛ alia:vt viſũ eſt in textu. ¶ Alia diffi/ cultas vtrũ ſolertia ſit vnꝰ habitꝰ. Rñdet᷑/ꝙ ſoler tia põt capi dupr. Sno mõ ꝓ q̃dã ꝓmptitudine ſeu habilitate ĩueniẽdi mediũ ſeu cãm alicuiꝰ ĩ nõ ꝑſpecto tꝑe.i.ꝑuo tꝑe:et ſic dico qð nõ eſt habitꝰ. Alio mõ accipit᷑ ꝓ q̃dã q̃litate acqſita ex freq̃nta/ tido illoꝝ actuũ:⁊ ſic bñ eſt habitꝰ. ¶ Alia difficul tas:vtrũ oĩm ſyltoꝝ ſint eadẽ ᷣncipia. Ad quã rñ det᷑ bꝛeuit᷑/ꝙ oĩm ſylloꝝ pñt eſſe eadẽ pᷣncipia foꝛ/ malia/ ſaltẽ in gñe ꝗᷓ ſũt modꝰ ⁊ figura: ſʒ nõ eadẽ ðvᷣncipia materialia/ cũ nõ oĩm ſylloꝝ ſint eedẽ,ꝓpõ II nes. ¶ Alia difficultas ⁊ vltĩa:vtrũ ꝑ ſen ſum poſ ſumꝰ hre ſcĩam: Pꝛo cuiꝰ rñſione ſupponit᷑ ꝙ illa ꝓpõ 9 duplicẽ ſenſuʒ. Anꝰ ſenſus eſt:vtrũ ſenſus reqrat᷑ ſeu cõferat ad ſcĩam habẽdã:et ſic ðꝛꝙ ſic. Aliꝰſenſus ẽ:vtrũ aliq̃ noticia ſenſitiua dicat᷑ ſciẽ tia? Et videt᷑ ꝙ ſic:nã alĩ ẽ noticia ſenſitiua adhe ſiua certa ⁊ euidẽs alicuiꝰ ꝓpõnis:igit᷑.Añdeł 4 iſta noĩa.ſ.ſcĩa ⁊ opinioi ſunt ĩpoſita ad placitũ. ſolũ ꝓ noticijs intellectualibꝰ: et ſic nulla noticia ſenſitiua dicit Sate ur 2f rerriß articulũ e. rñſalis ad qᷓſitũ: Aliqñ de e LCõcluſio põt eẽ ſcĩa ⁊ opinio ſaltẽ ſucceſ ſiue ⁊ in diuerſis ⁊ aliqñ nõ/ ſcðᷣm ꝙ diuerſimode capit᷑ opinio.Ad rõnes. ¶ Ad pꝛimã ptʒz ſolutio. ¶ Ad ſcðam ðꝛ:ꝙ verũ ẽ ſi ly er/ dicat circũſtãtiã oꝛdinis:ſʒ nõ ſi dicat circũſtantiã cauſe:ita ꝙ nõ t᷑ aliud dicere qᷓ; ꝙ idẽ actus intellectus continuatꝰ ab ipſo ĩtellectu põt eẽ pꝛio opinatiuꝰ:ſʒ deſtructa foꝛmidine ꝓpter aliq̃s rõnes /ille idẽ actꝰ põt dici ſciẽtific.¶ Ad tertiã ðꝛ:ꝙ nõ ſequit᷑ illa 5dictio: ſʒ põt dici/alia ↄdictio.ſ.ꝙ eadẽ ꝓpõ eẽt euidẽs ⁊ nõ euidẽs eidẽ ĩtellectui. ¶ Ad qrtã ⁊ qͥntã ptʒ ſo lutio. ¶ Et aduerte ꝙ dato ꝙ in eodẽ ĩtellectu ſił et ſemel eẽt mediũ ꝓbabile ⁊ nec̃ariũ:adhuc tñ nõ ſequeret᷑ ꝙ generet᷑ ſcĩa ⁊ opinio de eodẽ obiecto in eodẽ ĩtellectu:qꝛ mediũ nec̃ariũ ẽ foꝛtiꝰ:iðo ge/ S neraret ſuũ effectũ.ſ.ſciam: ⁊ ¶ ſuppoſita naturalli inclinatione itellectꝰ/q̃ ẽ ad magꝭ aſſentiẽdũ vero qᷓ falſo. ¶ Pꝛimi libꝛi Poſterioꝛum finis. ¶ Liber ſecũdus Poſterioꝛũ Ariſtotelis. Veſtiones eq̃les ſunt nume ro his quecũq; vere ſcimꝰ. Querimꝰ autẽ q̃ttuoꝛ:quia ꝓpter quid h/ſi eſtj⁊ quid eſt. Cum enim vtrum hoc inſit/ aut hoc que⸗ rimus in numerũ ponẽtes: vt vtrum ſol deficiat aut non /ipſum qꝛ querimꝰ. Ste eſt ſcðᷣus liber Poſterioꝛũ in q̊ phᷣus determinat de queſtionibꝰpye ſcibilibꝰ. Et diuidit in tres tractatꝰ. ¶ In pꝛĩo deter⸗ minat de numero ipſarũ:et intendit duas cõclones:q̃rũ Pꝛima eſt:queſtiones vere ſcibiles ſunt eq̃les his q̃ vᷣe ſcimꝰ. Et ſunt q̃ttuoꝛ queſtio⸗ nes vere ſcibiles.ſ.ſi eſt/ qͤd eſt/ qꝛ eſt/ et ꝓpter qͥd eſt. Exẽplũ de ſi eſt:vt cum querit᷑/ vtrũ dey eſt:et querit᷑ de eſſe rei ſimplr. Exẽplũ de queſtione qͥd eſt:vt cũ cognoſcimꝰꝙ des eſt/ querimꝰ qͥd eſt deꝰ. Exẽplũ de pꝛopter qͥd eſt:vt qñ cognoſcimꝰ ꝙ ſol eclypſat᷑/ querimꝰ ꝓpter qͥd ſol eclypſat᷑. Scðᷣa cõ cluſio:oẽs queſtiones ſcibiles querunt de medio: qð ꝓbat rõne et ſigno. Rõne ſic:oĩs queſtio vere ſcibilis querit de cã:ſʒ mediũ in demõſtratione eſt cã: oĩs queſtio querit de medio. Maioꝛẽ ꝓbat: qꝛ oĩs queſtio querit de illo qð reqͥri ad habẽdũ ſcĩiam de cõcłone demõſtrabiii: ſʒ oẽ tale ðꝛ qͥdam mõ cã ſcie:igit᷑.Et ſubdit ꝙ qͥd eſt/⁊ ꝓpter qͥd eſt/ idẽ querunt:nã ꝑ idẽ rñdet᷑ ad vtrãq;:nã ſi querał᷑ qͥd ẽ eclypſis lune? rñdebit᷑ ꝙ ẽ pꝛiuatio luminis in luna ꝓpt᷑ interpoſitionẽ terre inter ſolẽ ⁊ lunã. Et ſi querat᷑ ꝓpter qͥd luna deſicit:etiã rñdet᷑ ꝓpt pꝛiuationẽ luminis in luna ꝓpter interpoſitionẽ terre inter ſolẽ ⁊ lunã. Signo ſic ꝓbat:qꝛ ſi mediũ ſit nobis notũ/ ceſſat oĩs queſtio:&̊ ſignũ ẽ ꝙ oĩs queſtio eſt queſtio medij. Añs ꝓbat exẽplo: qꝛſſ Poſterioꝛum A oaffem ſupꝛa luns ⁊ videremꝰ interpoſitionẽ terre inter eã ⁊ ſolẽ:tunc non quereremꝰ/vtrũ luna ecly pſetur:neq; ꝓpter qͥd eclypſat᷑ Finaliter remouet aruũ dubiũ:qꝛ dictum eſt ſuperiꝰ ꝙ ꝑ ſenſum nõ baruae ſcientiã:nã ſi qͥs eſſet ſupꝛa lunã ⁊ videret lunã eclypſari /adhuc nõ haberet ſcientiã: ⁊ tñ hic ðᷣꝛ ꝙ nõ quereret pꝛopter qͥd:rñdet᷑ ꝙ nõ quereret ꝓpter qͥd eſt talis eclypſis lune:tñ adhuc dubita/ ret vtrum vniuerſaliter ſic fiat eclypſis lune. u erit vtrũ ti ſunt ãttuoꝛ queſtiones vᷣe ſcibiles? ¶ Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ:qꝛ plura ſunt dubitabiliaqᷓ qttuoꝛ:igit᷑ plures erunt ſueoneg ſcibiles. ¶ Scðo ſic:ois queſtio ẽ que tio medij: ſʒ tm ẽ vnũ mediũ:igit tm̃ erit vna que⸗ ſtio. ¶ Tertio ſic:ſiẽ/⁊ qͥd ẽ/nõ ſunt queſtiões de ſcibiles:igit᷑ nõ ſunt q̃ttuoꝛ. Añs ꝓbat᷑: qꝛ ſi eſt/et dẽ nihil pꝛeſupponunt ꝑ qð poſſint ſciri: igit᷑ nõ unt qᷓſtiones. Waioꝛ ptz de ſi ẽ:qꝛ cũ ſit pꝛia que/ ionũ nihil pᷣſupponit añ ſe:ſʒ de qͥd eſt/ptʒ:qꝗꝛ nõ ¶ᷣſupponit niſi eſſe ꝑ qð nõ põt demõſtrari/ cũ eſſe cuilibet rci create accidit. ¶ Quarto ſic: qꝛ vł que ſtio ſiẽ/querit de eẽ eẽntie vl de eẽ exũtie. nõ de eẽ eẽntie:qꝛ nõ diſtingueret᷑ a queſtione qͥd ẽ:nec de eẽ exſitie/cũ tale accidat rei.¶ Quinto ſic:qͥd eſt ⁊ ꝓpter qͥd ẽ/ſnõ differũt:igit᷑ non ſunt ãttuoꝛ.Ane ꝓbak: qꝛ quelibet querit de medio qð mediũ nõ ẽ ſcibile:igit. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtione erunt᷑ tres articuli. Qtum ad pumũ. 7[, cCp declaratiõe pꝛĩe par Pꝛio ſciẽdũ tis queſtionis ſupponit᷑ pꝛiĩo ꝙ queſtio põt capi dupłr. Anoo cõiter ꝓ om̃i ꝓpõne ſumpta cum ſigno ĩterrogatiuo ſiue ſit de cõtingẽtibꝰſiue nec̃arijs ſiue ĩpoſſibilibꝰ:⁊ ſic non capitur hic. Alioo ſpecialr ꝓ aggregato ex ꝓpõne necaria ſcibili ⁊ ſigno ĩterrogatiuo:⁊ adhuc ſic nõ capit᷑ hʒ/ſed capit᷑ ꝓ ꝓpõne nec̃aria ſcibili cui addit ſignũ queſitiuũ. ¶ Supponit᷑ ſcðo ꝙ pe ſcibile ca pit᷑ dupfr. Anoo ꝓ illo qð ꝑ verã demõſtrationẽ ẽ ſcibile:cuiuſmodt ẽ cõclo demõſtrabilis: ⁊ ſic ſola eõcło ẽ de ſcibilis. Alioo capit᷑ ðe ſcibile ꝓ oĩ illo qꝗð eſt certitudinałr cognitũ/habita actuali demõ⸗ ſtratione:⁊ ſic capit hic. Ex q ptʒ ꝙ nõ ſolũ q̃ſtio/ nes dicunt᷑ in ꝓpoſito vere ſcibiles. ¶ Supponit᷑ tertio ꝙ dux eſt qꝛ ẽ.ſ.pꝛincipioꝛũ:⁊ ilſð ẽ pᷣcogni/ tio.Et qꝛ ẽ paſſionis:et illð ẽ queſtio. Ettã dux eſt qͥd eſt.ſ.qͥd rei:et ulð ẽ queſtio.tt qͥd noĩs:x illð ẽ pꝛecognitio:lʒ etiã qͥd rei poſſit dici pᷣcognitio: vt viſum eſt in pꝛimo. ¶ His ſuppoſitis ðꝛ ꝙ habita actuali demõſtratione qᷓttuoꝛ vere ſcimꝰ: capiẽdo ſcire large.pꝛimũ /ſi eſt ſubiecti. ſcðᷣm/ qͥd ẽ ſiecti. tertium qͥd eſt paſſionts.i.ꝙœ paſſio ineſt ſubiecto. ã̊rtũ /ꝓpter qͥd paſſio ineſt ſubiecto:qꝛ oĩs demon ſtratio oſtẽdit cãm ꝓpter quã paſſio ineſt ſhᷣiecto. Et hec oĩa ſcimꝰ elicitiue bemoͤſtearione habita. 1ᷣ ⁊ ꝙ cũ dicimꝰ aliquã que Gcdo ſciẽdũ ſtionẽ eẽ ſi eſt:vt querẽ doſſi hõ ẽ:ibi ꝓpꝛie debet capi ſi/ꝓ vtrũ:⁊ eſt ſen/ ſus/ſi bõ s i.vtrũ hõ ẽ.Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ q̃ſtio ſiẽ nõ vʒ ſuũ ãſitiuũ:lʒ bñ qᷓſtio qͥd ẽ/ ⁊ ſilr qſtio ꝓi qͥd. ¶ Sʒ videt etiã ꝙ impꝛopꝛie querat qꝛẽ /jde aliqͥ: vt nõ ꝓpꝛie querimꝰ⸗/qꝛ hõ eſt riſibilis:& nõ debet poni altã talis queſtio qꝛ ẽ. Añdet᷑ ꝙ noĩa ſunt ad placitũ inſtituta:⁊ iðo Ariſto.⁊ ſui trãſlatoꝛes vſi ſunt hoc noĩe gꝛ eſt/ ꝓ tali genere q̃ſtionis: ſiue ta lis vſus ſit cõfoꝛmis mõ loquẽdi noſtro ſiue non. ¶ Aduerte tñ ꝙ demõſtratoꝛ ⁊ dialecticꝰ diuerſi/ mode foꝛmãt ſuas q̃ᷓſtiones:nã dialecticꝰ foꝛmat ſuas ãᷓſtiones /querẽdo de vtraq; ꝑte ↄdictiõis ſu ãdã diſiunctiõe:ſʒ demõſtratoꝛ querit ſoli de vna ꝑte ↄdictiõis ꝓponẽdo determĩate vnã partẽ Sdi ctionis /puta verã ⁊ nec̃ariã:vt vtrũ hõ ẽ riſibilis/ quã ipᷣe vult demõſtrare vl ſcire Dweihaſgranldie i. c pdicte queſtiones Tertio ſciẽdũ mktiplr differũt inter ſe. Pꝛĩo:qꝛ queſſio ſi ẽ/⁊ qͥd ẽ/ ſe tenẽt ex ꝑte ſubie cti:ſʒ q̃ſtio ꝓpter qͥdj⁊ queſtio qꝛẽ/ſe tenẽt ex ꝑte pᷣdicati. Pꝛmũ ptʒ:qꝛ q̃ſtio ſi ẽ/ querit de eẽ ſubie cti:⁊ qͥd eſt/ querit de qͥdditare eius.Scðm ptʒ:qꝛ ãſtio qꝛ ẽ/ querit de inherẽtia pᷣdicati ad ſhiectũ:⁊ Sꝓpter qͥd/querit de cã illiꝰ inherẽtie. ¶ Scðo dil ferũt:qꝛ q̃ᷓſtio ſi eſt/⁊ q̃ſtio qͥd ẽ /ſunt qͥſtiones nõ ponẽtes in numerũ.i.querẽtes ſcðᷣm adiacẽs:ſed q̃ſtio qꝛẽ /et ꝓpter qͥd ẽ/ſunt q̃ſtiones ponẽtes in numerũ:qꝛ illð qð querũt/ĩpoꝛtat aliqͥd vł aliquã diſpoſitionẽ circa ilið de q̊ qnerit᷑ Et ſic ptʒ ꝙ due ſunt queſtiones ponẽtes in numerũ: ⁊ due nõ po/⸗ nentes.ſ.ſi eſt/⁊ qͥd eſt.Et ex iſtis põt videri ãliter differant tales queſtiones adin Wam. [5ᷣ vtrü tm̃ ſint ãttuoꝛ Quarto ſciẽdũ queſliões ſcibiles: et an ſint eqles nũero his q̃ vᷣe ſcimꝰ. Pꝛo cuiꝰ ſo/ lutione ſupponit᷑ ꝙ iſta ꝓpõ/tm̃ ſunt q̃ttuoꝛ q̃ſtio nes ſcibiles/ hʒ duplicẽ ſenſum.ſ.ꝓpꝛiũ et impꝛo/ pꝛũ. Pꝛopꝛiꝰ ſenſus ẽ: q̃ttuoꝛ ſunt q̃ſtiones ſcibi⸗ ies ⁊ nõ plures qᷓ; q̃ttuoꝛ:⁊ ſic ille ſenſus ẽ falſus. Alv ſenſus ẽ ĩpꝛopꝛiꝰ:⁊ ẽ/ã̃ttuoꝛ ſunt q̃ſtiones ſci biles non coincidentes in ſuis rõnibꝰ foꝛmalibꝰ:⁊ nõ ſunt plures ſic diſtincte in ſuis rõnibꝰ foꝛmali bus.Ex q; eo ꝙ cũ ð/ꝙ nõ ſunt niſi q̃ttuoꝛ q̃ſtio nes ſcibiles:h̊ nõ ẽ intelligẽdũ de diſtinctione nu⸗ merali:qꝛ ſic ſunt mto plures qᷓ; q̃ttuoꝛ:nec ẽ etiã intelligẽdũ de diſtinctiõe ſpecifica q̃ſtionũ:qꝛ etiã ſic ſunt multo plures qᷓ; qãttuoꝛ:nã q̃ſtiones meta phyſicales diſtinguunt᷑ ſpecie ſpecialiſſima a que ſtionibꝰ naturalibꝰ: debet 6ᷣ̊ accipi ad ſenſum pꝛi* datũ. Ex q̊ ptʒ quõ debet ĩtelligi ꝓpõ phᷣi in q̃ ðꝛ: ꝙ ãſtiones vᷣe ſcibiles ſunt eqies nũero his q̃ ᷣe ſcimꝰ:q̃ hʒ duos ſenſus:vnꝰ ẽ:ꝙ tot ſunt in nũero ãſtiones ſcibiles qͥt ſunt queſibilia: et ſic nõ capit Ariſto. Aliꝰ ſenſus ẽ ꝙ tot ſũt genera q̃ſtionũ ſci/ biliũ qͥt ſunt genera ſcibiliũ. Mt ſic volebat capere Ariſto.vel ſic:ꝙ oĩs q̃ſtio ſcibilio ẽ ꝓꝑõ ſcibilis/⁊ ecõtra.Et hec de pꝛimo 2Nhlor tũ 24 ſehn 1 vtrũ oĩs q̃ſtio ſit que Dubitat Pꝛio ſtio meai Pꝛo dus declaratiõe ſupponit᷑ ꝙ q̃ſtio ſcibilis ꝓpꝛie ẽ ꝓpõ dabitabilis cũ ſigno dubietatꝭ cõſtituta. Ex qͥ ptʒ ꝙ queſtio ẽ ꝓpõ medtata q̃ medio inuẽto /fit nob certa:dũmodo tale mediũ bñ applicet᷑. Et qꝛ in oĩ qᷓſtione querimꝰhr̃e euidẽtiã de illo de q̊ querimꝰ: iðo oĩs qſtio ẽ queſtio medij querẽs illð mediũ/ꝑ qð hr euidẽtia de tali q̃ſtione. ¶ Supponit᷑ ſcᷣo ꝙ mediũ capit᷑ dupłr. Anoo ꝓ termĩo qͥ bis ponit᷑ in pᷣmiſſis alicuiꝰ ſylli:et ſic nõ capit᷑ mediũ cũ ðꝛ: ꝙ ols queſtio eſt queſtio medij:qꝛ ibi capi᷑ mediũ ꝓ illo q inuento ceſſat dubitatio:mõ hñ ſtat ꝙ ha/ beakt tale mediũ/ vbi non ceſſaret dubitatio. Alioꝰ capit᷑ ꝓ oĩ illo qð inſtrumẽtaſr reqᷣrit᷑ ⁊ ſufficit ad bacg habeat᷑ ſcia de aliq cõclone ſeu ꝓpõne me/ iata:⁊ ſic capit᷑ cũ ðꝛ ꝙ oĩs queſtio ẽ queſtio me/ aij:vnde cũ querimꝰ/ vtrũ hõ ſit: querimꝰ ſcientiã huiꝰqð ẽ bõ eſt.Et cũ querimꝰ/vtrũ hõ ẽ riſibilis: querimꝰ ſciẽtiã huiꝰ ꝗð eſt ven nipn:7 ſ de i 4 alijs queſtiomb, Dubitar ſcðo vtrũ aueftio qd eſt/ et queſtio ꝓpter aᷣd eſt /ſint queſtiões ꝑ vegi õſtra⸗ — Fo. 79 E Liber tionẽ pe ſciblles adinuicẽ diſtincte. tione ſupponit᷑ pꝛimo 4 aliqͥd ðꝛ eẽ ſcibile dupfr. Anoo ꝓpꝛie tanqᷓ; illud qð ſcit᷑:cuiuſmodi ẽ cõcto ſcibilis ꝑ demõſtrationẽ:et ſic ſolũ queſtio qꝛ ẽ᷑/eſt ꝓpꝛie ſcibilis. Zlioo ðꝛ aliqͥd ſcibile per demõſtra tionẽ elicitiue:qꝛ ꝑ demõſtrationẽ põt elici eV no/ ticia:⁊ ſic ãttuoꝛ q̃ſtiones dicunt᷑ ſcibiles ꝑ demõ ſtrationẽ:qꝛ ex qͥ̊ per demõſtrationẽ hr̃ noticia de cõcfone tanqᷓ; de eo qð directe ſcit᷑/ſtatim hr elici⸗ tiue noticia aliarũ q̃ſtionũ. Nduerte tñ ꝙ iſte q̃ſtio nes nõ dicunt᷑ ſciri ꝑ demõſtrationẽ nec elicitiue/ nec directe/ eo ꝙ foꝛmalr ingrediunt᷑ demõſtratio nem:ſed qꝛ ꝑ demõſtrationẽ ſciunt᷑ illa de qͥbꝰ que runt:⁊ ſic termĩant᷑ ꝑ demõſtrationt᷑.i.notificant. Supponik ſcðᷣo ꝙ iſtas qͥſtiones qͥd ẽ /et ꝓpter qͥd eſt/ eẽ diſtinctas põt ĩtelligi dupłr.Anod ex ꝑte queſiti:⁊ ſic dico ꝙ nõ ſunt diſtincte/ cũ querãt de eodẽ puta de medio:nã ipᷣm qͥd ẽ/ et ꝓpt qͤd ẽ ſepe coincidũt:et ſic ĩtellexit Ariſto.iſtas q̃ſtiões nõ eẽ diſtinctas. Alio mõ ex ꝑte modi querẽdi:⁊ ſic ſunt queſtiones diſtincte:ꝗqꝛ habent diſtinctos modos querẽdi. Nã queſtio qͥd eſt/ querit de qͥdditate rei ſimplr ⁊ abſolute:⁊ queſtio ꝓpter qͥd /põt querere illud idẽ ſtᷣ illa rõne q̃ ẽ cauſa ſic eſſendi/ſicut hᷣcat᷑ per cõcłonẽ:⁊ ſic bñ diſtinguunt᷑.E x quo patet ꝙ queſtiones ſcibiles ſunt terminabiles per demon ſtrationẽ i notificabiles vel directe Nleluektue f vtrũ qſtio ſi eſt/ ſit Dubitat tertio termĩabilis ꝑ de/ mõſtrationẽ. Pꝛo cuius declaratione ſupponit᷑ ãſtio ſi eſt/ querit de eẽ exñtie aptitudinali vł poſſi bili ſhiecti:ita ꝙ ſit ſenſus/vtrũ hõ ẽ.i vtrũ hõ ſit natꝰ vl poſſit eẽ.Et dux eẽ exitie.ſ.actuale ⁊ ap/ titudinale:q̃ſtio em̃ ſi ẽ/ nõ q̃rit de eẽ exñtie actua/ li:nã tale ðꝛ mere ↄtingẽter de ſᷣiecto ſupponẽte ꝓ re creata:qꝛ de deo ðꝛ mere quidditatiue ⁊ nec̃a rio:ſʒ querit de eẽ exñtie aptirudinali /qð cõuenit rei ꝑ ſe ſcðo mõ:qð nõ ẽ aliud qᷓ; reſpect aptitudi nalis qͥ aliqͥd ðꝛ foꝛmałr aptũ natũ exiſtere:⁊ ſic ðꝛ ꝙ põt demöſtrari ꝓpt᷑ giiq. oĩs talis reſpectꝰ ſeu ꝓppõ in q̃ ẽ talis pᷣdicatio/eſt demõſtrabilis ꝑ diffi nitionẽ ſui ſᷣiecti.Ex q̊ ſeqͥt᷑ ꝙ q̃ſtio ſiẽ/eſt termĩa bilis ꝑ demõſtrationẽ:nã q̃ſtionẽ ſi eſt/ termĩari ꝑ demõſtrationẽ /nõ ẽ aliud qᷓ; talẽ ꝓpõnẽ/ puta hõ natꝰ eſt eẽ vł aliquã ſibi ſilem demõſtrari.Et ſi qͥs dicat:ſi q̃ſtio ſi eſt /poſſet termiari demõſtratiue/hᷣ mavxie eet ꝑ qͥd eſt:ſʒ h nõ:qꝛ ſi ẽ pꝛiꝰ cogͥſcit᷑ qᷓ; qͥd eſt. dß̊ ðꝛ ꝙlʒ ſiẽ/pꝛiꝰcogſcat᷑ qᷓ; qͥd ẽ/cognitio/ ne imgfecta/⁊ qͥ ad qꝛ ẽ:tñ ꝑfecte ⁊ qͥ ad ꝓpter qͥd/ cogſcit᷑ ꝑ ipm qͥd er wee ſcðo arti.xtũ 44 4[ ſſalis: Tm̃ ſunt(tertiũ ſit: Cõcluſio ãttuoꝛ qͥſtiones ve ſcibiles:vt ſatꝭ patet in articulis. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛimã ptʒ ſolutio ⁊ etiã ad ſcðᷣam: vel poſſet dici ꝙ lʒ eet tmñ vna ãſtio gñalis puta meduſtñ pñt eẽ plures ſpe/ ciales. Ad tertiã ðꝛ:ꝙ lʒ ſiẽ/⁊ qͥd ẽ/ nihil pᷣſuppo/ nant in oꝛdine querẽqi: tñ ꝓpter hᷣ̊ nõ ſequit᷑/quin nõ ſint q̃ſtiones:ꝗꝛ aliqͥd pᷣſupponũt in oꝛdine co/ gnoſcẽdi. Ad q̃rtã ⁊ qͥntã ptʒ ſolutio in arti. Vomodo autem ꝙ quid eſt de⸗ monſtrat᷑: et quis modus intro/ * ¹ duerionis: et amd eſt diffinitio. cðᷣus tractatꝰ huiꝰ libꝛi in q̃ pHus ſte eſt determĩat quõ ꝙ qͥd Lanphdn Et diuidit᷑ in ſeptẽ capla. In pꝛio ponit tres con/ cluſiones /ãrũ pꝛĩa ẽ: Nõ oĩs cuit ẽ demõſtratioſẽ diffinitio.ꝓbat ã̃ttuoꝛ rõnibꝰ. Pꝛia eſt:demõſtra/ ꝛo cuiꝰſolu II tio ẽ alicuiꝰ ꝓpðnis negatiue ⁊ etiã alicuiaffirma tiue:ſʒ illoꝝ nõ ẽ dĩo:igit᷑. Scða rõ:eoꝝ q̃ ſunt/eſt demõſtratio:ſʒ dĩones ſunt ſine eẽ vł nõ eſſe: igit᷑. Tertia rõ:aliqͥd ſcitur ꝑ dĩonẽ/qð nõ ſcit ꝑ demõ ſtrationẽ:⁊ ſolet aliqͥd ſciri ꝑer demõſtrationẽ/ qð nunqᷓ; ſcie᷑ ꝑ dĩonẽ: ̊ nõ oẽ qð ſcit ꝑ demõſtratio nem/ ſcik ꝑ dionẽ. Quarta rõ:ſoliꝰ ſubᷣe et incom/ plexi ẽ dio/nõ aũt demõſtratio:ęͥ nõ oĩs cuiꝰẽ de/ mõſtratio eſt dĩo. Ex iſto paſſu br̃ ꝙ ſoliꝰ ſube eſt dio:vbi dʒ capt ſuba large ꝓ oĩ ĩcõplero.¶ Scða cõcło:nõ oĩs cuiꝰeſt dĩo/ẽ demõſtratio.pꝓbat dua bus rõnibꝰ. Pꝛĩa ẽ:qꝛ tũc ſequeret᷑ ꝙ illð qð natũ eſt cogſci per demõſtrationẽ/ cogſceret᷑ nõ habira demõſtratiõe:qꝛ natã eſſet cogſci ꝑ dionẽ. Scða rõ:diones ſunt᷑ ᷣncipia demõſtrationũ:ſʒ ᷣncipia demõſtrationũ nõ ſunt demõſtrabilia: cii as eſſet pceſſus in infinitũ:ᷣ diones nõ ſunt demõſtrabi/ les:⁊ per ↄñs nõ oĩs cuiꝰ eſt dĩo/eſt demõſtratio. ¶ Tertia cõcło:nulli ⁊ eiuſdẽ eſt dio ⁊ demõſtra tio.ꝓbat tribꝰ rõnibꝰ. Pꝛia rõ: qꝛ dĩo faẽ cogſcere qͥd ẽ:ſʒ demõſtratiões pᷣſupponut illð:igik Scða rõ:oĩs demõſtratio onñdit aliqͥd de auqᷣ: ſʒ dĩo boc nõ faẽ:igit᷑. Tertia rõ:demõſtratio oñdit qꝛ eſt et dio qͥd e:ſʒ iſta ſunt diuerſa/neq; vnũ ẽ ꝑs alteriꝰ: S̊ eiuſdẽ nõ ẽ demõſtratio ⁊ dio. Ex hoc remouet pbus vnũ dubiã:aliqs poſſet dubitare /an diuer/ ſoꝛũ poſſit eẽ eadẽ demõſtratio.Dicit pus ꝙ nõ⸗ niſi vnũ ſit ꝑs alteriꝰ.i.ꝙ vnũ ſit ſ alio:ſicut ẽ ps ſubiectiua ſᷣ ſuo toto: vt ſi oñſum fuerit triãgulũ hre tres angulos:etiã põt oſtẽdi de tſoſcele:vñ in/ fert Ipfi aun ⁊ demõſtratio nõ ſunt idem. ¶ Ipſiꝰ aũt ꝙ qͥdẽ/vtrũ ſyllus ſit et de/ mõſtratio aut nõ:ſicut nunc rõ ſuppo. ¶ Zaud eſt ſcðᷣm capłm in q̊ phᷣus inqͥrit diſputa⸗ tiue/ vtrũ ꝙ qͥd eſt ſeu dĩo poſſit demõſtrari de eo cuiꝰẽ.i.de diffinito ĩ rõne ꝙ qͥd ẽ.i.ſ rõne dionis: et intẽdit q̃ttuoꝛ cõclones. ¶ Pꝛia eſt: qͥd ẽ/nõ põt demõſtrari de eo cuiꝰ eſt/in eo ꝙ qͥd ẽꝑ ſyllm reduplicatiuũ: qꝛ vel in tali ſyllo pᷣmiſſe ſumerent᷑ cũ reduplicanõe vr ſine reduplicatione. Nõ ſcðm: qꝛ tũc ex ipſis nõ ſeq̃ref᷑ reduplicatio. Nec pꝛimũ: qꝛ tũc in tali ꝓceſſu eẽt petitio pᷣncipij:qꝛ in mĩoꝛe pꝛedicaret᷑ dio de diffinito cũ reduplicatiõe:vt ar guẽdo ſic /oĩs numerꝰ ſeipſum mouẽs ẽ cã viuẽdi ũbupſi in eo ꝙ qͥd ẽ:ſʒ aĩa ẽ numerꝰ ſeipm mouẽs in eo ꝙ a 2a ẽ cã viuẽdi ſibijpſi in eo ꝙ qͥd ẽ᷑: ibi ſumit᷑ peutio pᷣncipij:igit᷑. ¶ Scðᷣ̃a cõclo:ꝙ qͥd eſt/ võ oñdit᷑ ſyllogiſtice de eo cuiꝰ eſt ꝑ ſylim diut ſiui.qð ꝓbat:qꝛ arguẽdo ꝑ diuiſionẽſcõcło nõ ſe/ quik de neceſſitate er pᷣmiſſis/ ĩmo petit iᷣncipiã: gꝛ ſꝑ aliqͥd ſumit᷑ tanq ꝓbatũ qð nõ eſt ꝓbatũ:ve ſic arguẽdo/ coꝛpoꝝ aliud ẽ aĩatũ aliud inaĩatũ:ſʒ hõ nõ ẽ coꝛpꝰinaĩatũ:¶̊ hõ ẽ coꝛpꝰaĩatũ:ibi ñ ſeqͥt cõcło/niſi 2 afe Diedas mubar Sope me dede ꝛincipiſ. ertia cõcſo:ꝙ qͥd ẽ/ nõ põt oñdi n cunl ein eo ꝙ qͥd ẽꝑ dĩonẽ: ꝓbat duab rõnibꝰ. ꝛa:qꝛ in tali pꝓceſſu eẽt petitio ᷣncipij:oꝛ in añte umercf᷑ illð qð dʒ cõcludi. Scðᷣa rõ:qꝛ ſyllogican do cõcłonẽ 2qrnotua vknegatiuã nõ oꝑtet caꝑe diones ſylli:ͥ ad cõcludendũ ꝙ qͥd eſt/ de aliq̊ nõ optet cape dĩonẽ ipſiꝰ dĩonis. ꝓbat etiã: qꝛ ꝙ qͥd eſt/ nõ põt demõſtrari de eo cuiꝰ ẽ in eo ꝙ qͥd eſtꝑ diĩonẽ ↄꝛü: qꝛ ibi eẽt petitio ᷣncipij: qað declarat h exẽplũ:vt ſi aliqᷣs oſtẽderet ꝙ oẽ indiuiſibile eſt 7 dͥd ẽ ipſiꝰ mali/ añs erit ita notũ /ſicut ⁊ ↄs:igit᷑. Quarta cõcło:ꝙ qͥd ẽ/ nõ põt oñdi de eo cuiꝰ ꝑ fylim demõſtranuũ.ꝓbat qdrupłfr.Pꝛimo:qꝛ x Poſterioꝛum A qdd eſt/nõ ẽ demõſtrabile de eo cuiꝰ ẽ:qꝛ nõ põt ſyl logigari de eo cuiꝰ eſt in eo ꝙ qͥd ẽ:igit᷑. Scðo ſic: diffinitio vnũ ſolũ oñdit.ſ.qdditatẽ rei:g̊ a ſili de/ mõſtratio vnũ ſolũ oñdit.ſ.oñdit qꝛ ẽ: nõ oñdit qͥd eſt. Pꝛo tertia rõne ſupponit/ ꝙ nõ põt ſciri de aliqͥ ꝙ qͥd eſt/niſi ſciat᷑ qꝛ ipſuʒ eſt: tunc arguit᷑ ſic: illud qð pꝛeſupponit᷑ in demõſtratione nõ demõ/ ſtratur:ſʒ ꝙ qͥd eſt pꝛeſupponit᷑ in demõſtratione: igit᷑. Auarta rõ: ſicut ſe habet diffinitio ad qꝛ eſt/ ita demõſtratio ad qͥd eſt: ſʒ diffinitio nõ oñdit qꝛ eſt:ergo demonſtratio non oſtendit quid eſt. ¶ Iterũ autẽ ſpeculandum eſt quid eo/ rum dicitur bene/ et quid non bene. ¶ Iſtud eſt tertiũ capłm in q̊ͥ oñ dit ptʒus quõ ter minat᷑ ꝙ qͥd ẽ:⁊ ponit duas ↄcłones/ã̃rũ Pꝛia ẽ̃: ꝙ qͥd ẽſpõt demõſtrari de eo cuiꝰ eſt ꝑ aliud ꝙ qͥd eſt/ iʒ nõ in eo ꝙ qͥd eſt.ꝓbat:qꝛ ſtat aliqð diffinitũ hre ples diffinttiões/ ãrũ vna demõſtrat᷑ de diffi⸗ nito ꝑ aliã:tõ ꝙ qͥd ẽ/demõſtrat᷑ de eo cuiꝰ ẽꝑ alið qꝙ qͥd ẽ:⁊ ſᷣdit ꝙ talis modus arguẽdi nõẽ ꝓpꝛie demõſtratio /ſʒ magt ſyllus dialecticꝰ.Scð̃a con/ duſio:ſicut impoſſibile ẽ cogſcere ꝓpter qͥd /nõ co gnoſcẽdo qꝛ ẽ:ita ĩpoſſibile ẽ cogſcere qͥdẽ/ nõ co gnoſcẽdo ſiẽ/lʒ bñ ecõtra.ỹt iʒ declarat ꝑ exẽpla. Pꝛimũ:vt ſi ſciat defectꝰ luminis in luna ꝓpt᷑ in/ terpoſitionẽ terre inter ſolẽ ⁊ lunã/cito ſci ꝙ luna eclypſat᷑:vt ſic arguẽdo/oẽ carẽs lumĩe ꝓpter in/ terpoſitionẽ terre inter ſolẽ ⁊ lunã /eclypſat᷑:ſed lu na eſt hmõi:igik luna eclypſat᷑. Scðᷣm exẽplũ:vt ſi cogſcamꝰ ꝙ tonitruũ ẽ ſonꝰ factꝰ in nube ꝓpter in cluſionẽ ignis in nube/ cito ſciemꝰ ꝙ tonitruũ eſt. Et ex iſtẽ infert ꝙ diffinitionũ q̃dã ẽ qͥd rei/alia qͥd noĩs.Auid rei/qͥdã ẽ dicẽs qͥꝗ tm̃: q̃dã ᷣo ꝓpter qͥd tm:q̃ͥdã eſt dicẽs qͥd ⁊ ꝓpt᷑ qͥd ſil.Pꝛĩa põt eſſe cõcko demõſtratiõis:vt tonitruũ ẽ ſonꝰ factꝰ in nu be.ſcðᷣa põt eẽ pᷣncipiũ demõitratiõis:vt tonitruũ fit ex extinctione ignis in nube.tertia vᷣo ẽ tota de monſtratio poſitione differẽs: vt tonitruũ eſt ſonꝰ factus in nube ꝓpter extinctionem ignis in nube. ¶ Quoniã autem ſcire opinamur cum ſciamꝰ cauſam:cauſe autẽ q̃ttuoꝛ ſunt. ¶ Iſtud ẽ ãrtũ capłm in q̊ oñdit phus ꝙ cõtingit idẽ demõſtrari ꝑ plures cãs:⁊ intẽdit qͥnq; cõcło/ nes. Pꝛia:cũ ſint q̃ttuoꝛ cauſe/ q̃libet illarũ põt eẽ mediũ demõſtratiuũ:qð ꝓbat rõne ⁊ exẽplo.Rõ/ ne ſic:qꝛ ꝑ mediũ demõſtratiõis ſcit᷑ cõcło: ſʒ ſcire opinamur/ cũ cãm rei credimꝰ cosſcere:igit᷑ mediũ demõſtratiõis eſt cã. Exẽplo ꝓbat in oĩbꝰ cauſis. Pꝛĩo in cã materiali:vt oĩs triãgulꝰ qͥ ẽ medietas duoꝛũ anguloꝛũ rectoꝛũ eſt rectꝰ:ſʒ oĩs triãgulꝰca dens in ſemicirculo ẽ medietas duoꝝ anguloꝝ re ctoꝛũ:&̊ oĩs triãgulꝰcadẽs in ſemicirculo eſt rectꝰ. Dñ in iſto ſyllo fit demonſtratio de toto ꝑ ꝑtes:⁊ 1do ðꝛ fieri ꝑ cãm materialẽ: qꝛ ꝑtes cõparate ad totũ/habẽt rõnẽ materie.Exẽplũ de cã efficiẽte:vt qͥcũq; pꝛiꝰ cõmiſerũt bellũ iniuſtũ in medos iuſte debeillant᷑ a medis:ſʒ atheniẽſes ſũt hmõi:igit᷑.vñ cõmiſiſſe bellũ intuſtũ/ ẽ cã efficiẽs hui qð ẽ iuſte debellari. Exẽplũ de cã finali:vt ſi demõſtret᷑ ꝓpt᷑ qͥd hõ deambulat poſt cenã/ꝑ hoc ꝙ vult ſanari/ẽ demõſtratio ꝑ cãm finalẽ:vt ſic arguẽdo /oẽ qð fa cit nõ eminere cibũ iuỹ os vẽtris eſt cã ſanitatꝭ: ſʒ ambulatio poſt cenã ẽ hmõi:igit᷑. ¶ Scða cõcko: cõtingit ide demõſtrari ꝑ plures cãs.ꝓbat duobꝰ erẽplis. Pꝛimũ:vt hec cõcło/lumẽ apparetꝑ pellẽ lucerne:põt oñdi ꝑ cãm materialẽ/ oẽ coꝛpꝰminoꝝ Fo. 80 partiũ nec̃ario trãſit ꝑ poꝛos largioꝛes: ſʒ lumẽ ẽ hmõi:;̊ nec̃ario trãſit per poꝛos largioꝛes:vt ſunt poꝛi lucerne:põt etiã oñdi ꝑ hoc/vt nõ ledamꝰ pe/ dem de nocte:ſic arguẽdo /om̃e qð facit nõ ledere pedẽ de nocte exit ꝑ pellẽ lucerne: ſʒ lumẽ lucerne faẽ nõ ledere pedẽ de nocte:igit᷑ lumẽ exit ꝑ pellẽ lucerne. Scðᷣ᷑m exẽplũ eſt de hoc qð ẽ tonare: põt em̃ oſtẽdi ꝑ cãm efficientẽ.ſ.ꝑ extinctionẽ ignis in nube:põt etiã oñdi ꝑ cãm finalẽ.Añ hᷣm pythago/ ram cã finalis tonitrui eſt vt terreant᷑ illi qͥ ſunt in inferno. ¶ Tertia concło:qlibet effectꝰ exñs ſił cũ ſua cã/põt demõſtrari ꝑ illã ſm omnẽ dꝛñam tꝑis tam q̊ ad eẽ qᷓ; q ad fieri.ꝓbat exẽplo de cryſtallo/ cuiꝰcã eſt aqua denſa ꝓpr defectũ caloꝛis:ſeqͥt᷑ em̃ bñ/ aqua ẽ denſa ꝓpt᷑ defectũ caloꝛis:;̊ cryſtallus eſt:etiã bñ ſequit/ cõdenſatio aque ꝓpt᷑ defectũ ca loꝛis fuit:&̊ cryſtallus fuit:etiã cõdenſatio ꝓpt de fectũ calorꝭ erit:ę cryſtallus erit:etiã bñ ſequit᷑/cõ denſatio aque ꝓpter defectũ calora fit:g cryſtallus fit:⁊ ſic de alijs tꝑibꝰ.Et videt᷑ iſtud exẽplũ pꝛoce dere ꝑ cãm materialẽ: qꝛ aqua cõdenſata ꝓpt᷑ de/ fectũ calorꝭ ẽ materia cryſtalli. ¶ Quarta ↄcło:in cauſis ⁊ cauſatꝭ q̃ nõ ſił ſunt ꝑ cãm/nõ põt demon ſtrari effectꝰ ſᷣm eẽ nec ſᷣm fieri: lʒ bũ ꝑ effectũ de/ mõſtret᷑ cã q̊ ad eẽ vł fieri.Pꝛimã partẽ pꝛobat:qꝛ ad talem cãm nõ ſequit᷑ effectꝰ:gᷣ effectꝰ nõ põt de. mõſtrari ꝑ illã cãm. Añe ꝓbat: qꝛ vł ſeqͥret᷑ in tꝑe finito vel infinito. Nõ infinito/ vt notũ eſt:nec fini to:qꝛ q̊cũqʒ tꝑe finito dato ſiue ſit pñs/ ſiue pꝛete/ ritũ/ſiue futurũ/ſtat illã cãm eẽ ſine effectu:nã foꝛ/ te anno pſiti ſunt lapides deciſi /⁊ nõ ẽ murꝰ eodẽ anno:igit᷑. ¶ Deinde ꝓbat ꝓ alia ꝑte:qꝛ fieri cauſe nõ ſil exñtis cũ effectu /nõ infert fieri ipſiꝰeffectꝰ:ᷣ ꝑ illã cãm nõ demõſtrat ille effect. Deinde ꝓbat ſcðᷣam partẽ ᷣncipalẽ.ſ.ꝙ ꝑ effectũ demonſtret᷑ cã ꝗ̊ ad eſſe vł fieri:⁊ ponat᷑ ꝙ a ſit inciſio lapidũ/ ⁊ b ſit murus vt kundamẽtũ/⁊ c vltimꝰ effectꝰ:tũc ar/ guit ſic:ex c ſequit᷑ b:⁊ ex b ſequit a:gᷣ ex c ſequit᷑ a: qꝛ qͥcqd añcedit ad añs /añcedit ad ↄñs. ¶ Quin ta cõcło:in cauſis et cauſatꝭ circulariter ſe hñtibꝰ/ poſſibilis ẽ circulart demõſtratio. ꝓbat ꝑ exẽplũ: vt ex pluuia generak vapoꝛ: et ex vapoꝛe generat᷑ nubes:⁊ ex nube generat᷑ pluuia: talia circulari/ ter ſe habẽt/ ꝛ vnũ demõſtrat᷑ ꝑ aliud. ¶ Finalr re mouet vnũ dubiũ:nã diceret aliqͤs ꝙ non ſemꝑ er pluuia generat᷑ vapoꝛ: nec ex vapoꝛe nubes: nec ex nube pluuia:; iſta nõ demõſtrãt ſeinuicẽ. Añde tur ꝙ eoꝝ que fiunt /quedã fiunt ſemꝑ:vt eclypſis lune.alia fiunt frequẽter:vt iſta tria.vnde illa que fiunt ſemp/ demõſtranð᷑ ꝑ medium vt ſemꝑ: et illa que frequẽter/ demõſtrant᷑ ꝑ mediũ vt frequẽter. Q erit vtrũ ꝙ qͥd ẽ/poſſit demõſtrari aliq̊ Au mõ de eo cuiꝰ ẽ. ¶ Arguit᷑ pꝛio ꝙ nõ:qꝛ eiuſdẽ nõ põt eẽ diffinitio ⁊ demõſtratio:qꝛ diffinitio eſt incõplexi: demõſtratio eſt complexi. ¶ Scðo ſic:ꝙ ãᷣd ẽ /põt demõſtrari de eo cuiꝰeſt: igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ oẽ qð hʒ cãm/ põt demonſtrari h illã: ſʒ ꝙ qͥd eſt/hʒ cãm: qꝛ oẽ aliud a deo hʒ cãm: igit᷑. ¶ Tertio ſic: cõclo demõſtratidis põt demõ ſtrari:ſʒ aliq̃ ẽ diffinitio q̃ ẽ cõclo demõſtrationis: Sᷣ ꝙ qd eſt/põt demõſtrari de eo cuiꝰ ẽ. Waioꝛ ptʒ de demõſtratione in ã demõſtrat᷑ diffinitio mate/ rialis ꝑ foꝛmalẽ. ¶ Quarto ſic: et ꝙ ipſum pðſſit oñdi ꝑ ſyllm diuiſiuũ:qꝛ ſyllus diuiſiuꝰ ſufficiẽ er accipit oĩa pᷣdicata eẽntialia diffinitt: igit᷑ ꝑiꝑſum poterit demõſtrari ꝙ qͥdẽ/ de eo cuiꝰ eſt. ¶ Quin to ſic:cã finalis non põt aliqᷣd demõſtrare:gᷣ male ðᷣꝛ ꝙ ãlibet cã põt eẽ mediũ demöſtra em⸗ Añs Liber ptʒ:qꝛ demõſtratio ꝓcedit ex pꝛioꝛibꝰ:ſed finis hʒ rõnẽ vltimi:igit᷑. ¶ In oppoſitũ eſt Ariſto.in tex/ tu. In queſtione erũt tres articłi. S ad pꝛimũ. , go dio diuidit᷑ in dionem Pꝛio ſciẽdũ quid noĩs/ cauſalẽ/ deſcri ptiuã /⁊ qͥdditatiuã.vñ dĩo qͥd noĩs/ẽ q̃ ↄuertibiłr et ſynonyme explicat quid /qliter/⁊ quõ ꝑ diffinitũ pᷣcat᷑ ĩplicite:⁊ capit᷑ ibi qͥd noĩs large/ vt ſe extẽdit ad oẽm dictionẽ:ita ꝙ dĩo qͥd noĩs ꝓpꝛie dicta et interpᷣtatio adinuicẽ cõuertunt᷑: vt ałs viſuʒ eſt in ſummul. Ex ãᷓ ſeqͥt ꝙ qͥcqͥd ſᷣcat᷑ ꝑ dĩionẽ qͥd noĩs/ ßſᷣcat᷑ etiã pꝛeciſe ꝑ diffinitũ. Ex qͥ videt᷑ ſeqͥ ꝙ dĩo chimere in ã ðꝛ:chimera eſt ens cõpo ſitũ ex ĩpoſſi bilibꝰ poſſe cõponi/hᷣcat om̃e ens ⁊ oẽ cõpoſitũ cũ ipſa ponat̃ ens cõpoſitũ:⁊ ꝑ ↄñs etiã iſte terminꝰ chimera:⁊ tunc põt dici ꝓbabiłr ꝙ ſic diffiniendo chimerã/ ꝙ chimera nõ ſᷣcat chimerã:qꝛ illo modo chimerã e ẽ ĩpoſſibile ſiue imaginabile:mõ h̊ vᷣbũ bcat/ nõ ampliat vltra imaginabilia. ¶ Et ſi qs di cat:ðꝛ em̃ cõiter ꝙ chimera ẽ ens imaginabile Di citur ꝙ tũc capit᷑ chimera ꝓ cõpoſito ex cauda dꝛa conis ⁊ capite leonis/⁊ ſic de alijs: et tũc chimera bñ bᷣcat chimerã. Supponit᷑ vlteriꝰ ꝙ nullus ter/ minꝰ ſimpiex ꝓpꝛie diffinit᷑ dĩione qͥd noĩs:ſʒ ſolũ terminꝰ cõplex qͥ ſhoꝛdinat̃ cõceptui cõplexo. Ex qᷓ ſeqͥt ꝙ terminꝰ⁊ dio qͥd noĩs ꝓpꝛie debẽt ſᷣoꝛdi nari eidẽ conceptui. Alteriꝰ notat᷑ ꝙ dĩo qͥd noĩs pᷣdicat᷑ de ſuo diffinito:non ſolũ ᷣm ſuppoſitionẽ ꝑſonalẽ /ſed etiã ſᷣm ſuppoſitionẽ materialẽ:qꝛ nõ oꝑtet dĩonẽ qͥd noĩs ⁊ ſuũ diffinitũ ꝓ aliqͥ ſuppo/ nere:⁊ tũc illa dĩo nõ ẽ vᷣificabilis de diffinito ᷣm ſuppoſitionẽ ꝑſonalẽ. Ex q̊ ptʒ ꝙ qñcunq; dĩo qͥd nois demõſtrat᷑ de diffinito mediãte iſto ᷣbo eſt: tunc hoc vᷣ᷑bũ eſt/ debet reſolui in hoc vỹᷣbũ ſᷣcat:ita ꝙ capit᷑ actꝰ exercitꝰ ꝓ actu ſignato: vt cũ ðꝛ chi/ mera eſt ens compoſitum ⁊c.i.iſta dictio chimera pcat tantũ quantũ hoc cõplexũ ens cõpoſitũ ⁊c̃. Gcðo ſciẽdũ ꝙ dĩo cauſał/ẽ q̃ dat᷑ ꝑ terminũ vel terminos/ cãm v cãs diffiniti pᷣcãtes.vñ in tali dione pꝛimꝰ terminꝰ ſe hʒ vt genꝰ:⁊ oĩa alia vt dꝛñe ⁊ determi-/ nationes:ita ꝙ qñ volumꝰaliqͥd diffinire/ debem pꝛĩo termĩo dĩonis tot alios termĩos addere do/ nec talis dĩo ↄuertat᷑ cũ diffinito:⁊ ſicut q̃drupler eſt cã/ita q̃druplex põt eẽ dio cauſalis.Et aduerte ꝙ termini ſᷣcãtes cãm vł cãs/ debẽt poni in obliᷣ: qꝛ ſi ponerent᷑ in recto/tũc illa dĩo nõ eẽt bona:cũ deberet ſupponere ꝓ eodẽ: mõ terminꝰ cauſalis ⁊ terminꝰ effectꝰ nunq́ᷓᷓ pñt ſupponere ꝓ eodẽ. Ad/ uerte vlteriꝰ/ ꝙ aliq dĩio cauſalis aliqñ ſolũ dat᷑ ꝑ vnã genꝰ cauſe:vt demõſtratio ẽ ſyllus faciẽs ſci/ re:vbi cõiter ðꝛ ꝙ dat᷑ ꝑ cãm finalẽ. Dicũt tñ aliq̃ ꝙẽ effectualis.i.data ꝑ effectũ:qꝛ ſcire ẽ effectꝰ de mõſtrationis ⁊ nõ cã:⁊ facilr poſſet exẽplificari de oĩbꝰ alijs cauſis. Et aduerte ꝙ iſte diones cauſa⸗ les valẽt ad demõſtrandũꝓpt qͥd:qꝛ demõſtratio ꝓpt qͥd dʒ manifeſtare cãm ꝗ̃re ita ẽ ſicut ꝑ cõcło/ nem pᷣcat᷑:⁊ vna dĩo cauſał qñq; demõſtrat᷑ ꝑ aliã. Aqduerte tñ ꝙ inter oĩa gña dĩonũ/ dĩo qͥd noĩs ẽ notiſſima: iðo ꝑ ipſaʒ pnt demõſtrari alie diones de diffinito. Aduerte finalr ꝙ dĩio q̃ dat᷑ ꝑ cauſam efficientẽ/ foꝛmalẽ /et finalẽ vocat᷑ cõiter diffinitio foꝛmalis /eo ꝙ ille cauſe coincidunt Lin foꝛma. [, C dio qdditatiua/ eſt Tertio ſciẽdũ ofo indicãs qͥd eſt eẽ rei ꝑ eẽntialia. Pꝛo q̊ eſt aduertẽdũ:ꝙ ꝑ qͥd eẽ rei/ nõ itelligo niſi rem ſeu ipᷣm diffinitũ: vt qͥd ẽ eẽ rei hoĩs/ eſt ipſe hõ. Añ iſta dĩio qͥdaitatiua qũq; ſolũ II dat᷑ ꝑ vnũ genꝰ⁊ vnã dꝛñam:⁊ tũc pꝛimꝰ terminꝰ ẽ gen/⁊ ſcus dꝛña:qñq; dat᷑ ꝑ plures dꝛñas:tunc vltĩa ſemꝑ debet cõuerti cũ diffinito: vt hõ ẽ ſuba aĩata coꝛpoꝛea rõnalis. Et ſi qͥs dicat: qͥlibet ter/ minꝰ dꝛñalis eſt terminꝰcõnotatiuꝰ ſaltẽ vt in plu ribus:g̊ ſequit᷑ ꝙ nõ dʒ poni in dĩone qͥdditatiua. Bñ detur ꝙ lʒ tales termint ſint cõnotatiui cõnota tione intrinſeca:puta qꝛ cõnotant partẽ eſſentialẽ et foꝛmalẽ:que cõnotatio nõ impedit dionẽ dari ꝑ eẽntialia/tñ nõ cõnotãt cõnotatiõe extrĩſeca. Et ſi q̃s adhuc dicat: in dĩone qͥdditatiua dʒ poni illðᷣ ꝑ að rñdet᷑ ꝓpꝛie ad ĩterrogationẽ factã ꝑ ꝓpt᷑ qͥd qð ꝓpꝛie querit de eẽ rei:g ſolũ dʒ poni gen?8 ⁊ nõ dꝛña/ cũ dꝛña dicat q̃le. Añdet᷑ ꝙ de rigoꝛe ſolum deberemꝰ rñdere ꝑ genꝰ: et ꝙ queſtio ꝓpꝛie dicta diffiniti debʒ eẽ iſtud aggregatũ/ãle qͥd. ¶ Sʒ re. ſtat vna difficultas/ vtrũ terminꝰ debeat dici diffi nitum/ vk res ꝓ q̃ ſupponit. Añdet᷑ ꝙ diffinitũ põt capi dupkr. Anoo ꝓ illo de q̃ pdicat᷑ dĩo:⁊ ſic dico ꝙ terminꝰ bñ ðꝛ diffinitũ. Alioo ꝓ illo qð manife/ ſtatur ꝑ diffinitionẽ: et tunc res bñ ðꝛ diffinitũ:vt viſum eſt in pꝛincipio ſummularũ. Qu arto ſciẽdũ ꝙ dĩo deſcpᷣtiua/ ẽ ofo indicãs qͥd eſt eẽ rei ꝑ accñtalia /ſeu ꝑ effectꝰ ſimpłr poſterioꝛes. Et aduerte ꝙ dĩo deſcpᷣtiua põt capi dupfr.Anoꝰ ſtricte:⁊ cõiter ðꝛ ꝙ dat᷑ ꝑ genꝰ ⁊ ꝓpꝛũ:vt dĩo de/ ſcriptiua hoĩs eſt aĩal riſibile.Alioꝰ capit᷑ large ꝓ oĩ orone indicãte qͥd ẽ eẽ rei ꝑ accñtalia ⁊ poſterio ra q̃ ſunt nob magꝭ nota:vñ talis eſt nob mag no ta qᷓ; qdditatiua: qꝛ dat᷑ ꝑ illa q̃ magꝭ cadũt ſᷣ co/ gnitione nr̃a. Ex qͥ̊ ſequit᷑ ꝙ pꝛia ꝑs talis dionis dz pont in recto/ non ꝙ ſꝑ ſit genꝰ:qꝛ in tali dione hoc nõ redrit᷑. Añ nota ꝙ quelibet dĩo dʒ eẽ ex no tioꝛibꝰnob ⁊ nõ deo vł angelis:qꝛ ipſa dʒ eẽ notifi catiua diffiniti. vñ cã ðꝛ ſimpłr notioꝛ ſuo effectu: vt videbit᷑.j.phyſico.tñ in gñe noticie:qꝛ ẽ effectꝰ/ eſt notioꝛ nob ſua cã:ſʒ in gñe noticie ꝓpter qͥd cã eſt notioꝛ. Ex q̊ͥ ſequit᷑ ꝙ cã põt diffiniri ꝑ effectũ. Añ illud ðꝛ ſimplr notius altero/ ſine cuiꝰ noticia non poteſt ſciri alterũ ſᷣm tale genꝰ vel talẽ ſpeciẽ. Et hec de pꝛimo articulo. tum ad ſecundum. Dubitat 2ĩo qͥd requirit᷑ ad aſſen/ P tiendũ pfecte alicui cõcłoni: vtrũ reqͥrat ꝙ ſciamꝰ oẽs cãs concłonis. Ad B̊ bꝛeuiter rñdet᷑ ꝙ nõ reqͥri᷑ ꝙ ſciamꝰ oẽs cãs cõclonis:nec etiã ꝙ ſciamꝰ oẽs cãs rei ſᷣcate ꝑ cõ/ cluſionẽ:qꝛ ꝑ demõſtrationẽ geometricã tu aſſen/ tis ꝑfecte illi cõcłoni: oĩs triãgulus hʒ tres angu⸗ los eqles duobꝰ rectꝭ:⁊ tñ in tali demõſtratiõe nõ opoꝛtet te cogſcere oẽs cãs illiꝰ cõcfonis:qꝛ cauſe iliiꝰ cõclonis ⁊ pꝛincipalioꝛes ſunt/ deꝰ/intellectꝰ/ phãtaſia/et mita alia q̃ nos neſcimꝰ:⁊ cauſe ita eẽ ſicut ꝑ illã ↄclonẽ hcat᷑ ſũt deꝰ/⁊ ille linee ⁊ faciẽs talem figurã de qͥbꝰ nihil intẽdit illa demõſtratio. Ex iſto ſeqt ꝙ ad ꝑfecte aſſentiendũ alicui cõcloni nõ oꝑtet ocs cãs iliꝰ cogᷣſcere:neq; cãs ꝑ ſe/ neq; ꝑ accñs.¶ Sed diceret aliqͥs:qͥd reqͥrit᷑ ad ꝑfecte cogᷣſcẽdũ rem ad ef᷑:vt ad ꝑfecte codᷣſcẽdũ pluuiã. Añdet᷑ bꝛeuiter ꝙ ad ĩ̊ vt aliqͥd ꝑfecte ſciat᷑ etiã in gñe ꝑfectiõis hũane/ oꝑtet ſcire oẽs ↄclones ſcibi ſes de illa re q̃rũ termini vł terminꝰ ſupponũt ꝓ it la re:qꝛ ſi aliq̃ talis ꝓpõ ꝓponat᷑ alicui qͥ eã nõ co/ gnoſceret/ nõ ꝑfecte cogſcit illã rẽ. Ex qͥ̊ ſequi᷑ ꝙ ad ꝑfecte cos ſcẽdũ talę rẽ/ opoꝛtet oẽs cãs ꝑ ſe co gnoſcere:qꝛ in ãlibet gñe cauſe põt foꝛmari aliqua 5 37 6 trũ(talis cõcło. Dubitat ſc8O beream pot⸗ Poſterioꝛum ft vemõſtrari effectꝰ. Pꝛo cutꝰ ſolutiõe ſupponit ꝓ illa ꝓpõ hʒ młtos ſenſus.Anꝰ ẽ: vtrũ q̃libet cã poſſit eẽ mediũ ad demõſtrã dũ aliqͥd de ſuo cauſa to:⁊ tunc dꝛ ꝙ ꝑ quãlibet cãm ãᷓ̊ ſił ẽ in actu cũ ſuo effectu demõſtrat᷑ effect/ q ad eẽ vel fieri:vt inter/ poſitio terre inter ſolẽ ⁊ lunã eſt:g eclypſis lune ẽ. Aliꝰ ſenſus ẽ:vtrũ q̃libet cã poilit eẽ mediũ ad in/ ferẽdũ aliquà paſſionẽ de ſuo cauſato/⁊ ſᷣ ſyllogi/ ſtice:et ad iſtũ ſenſum rñdet᷑ ꝙ nulla cã pᷣciſe ſum/ pta põt eẽ totale medium ad demõſtrãdũ aliquã paſſionẽ de ſuo ſubiecto /niſi cõuertat᷑ cũ cauſato: vel niſi accipiat᷑ cũ qͥbuſdã circũſtãtijs ⁊ determĩa tionibꝰ ꝑãs determinat᷑ ⁊ cõuertit᷑ cũ cauſato: vt ſic arguẽdo//oẽ cõpoſitũ ex aĩa rõnali ẽ riſibile:hõ eſt hmõꝛigit᷑. et tunc dico ꝙ ãlibet cã ĩmediata ſic capta põt eẽ ſufficiẽs mediũ ad demõſtrandũ ali/ qͥd de cauſato. ¶ Sed reſtat alia difficultas:vtrũ vna et eadẽ cõcło poſſit demõſtrari ꝑ plures cãs. Vñdet᷑ ꝙ b p5r itelligi dupir. Anoò ꝑ plures cãs faciẽtes vnã totalẽ dĩonẽ ⁊ ſił ſumptas ꝓ vno to/ tali medio:⁊ tunc vna cõcło põt demõſtrari ꝑ plu res cãs.Alioo põt ĩtelligi ꝙ aliq̃ cõclo põt demõ/ ſtrari ꝑ tales cas ſeoꝛſum captas pꝛo diuerſis me/ dijs: ⁊ tũc ðꝛ tenẽdo ꝙ in cõcłone dʒ addi terminꝰ cauſalis/ſi debeat eſſe ꝓpter qͥd/ꝙ nulla cõclo põt demõſtrari ꝑ plures cas ſaltẽ ꝓpter qͥd: qꝛ tunc ſi eut variaret᷑ mediũ /variaret᷑ cõclo totalis:lʒ bene maneret cõclo ptialis.Et ſi qͥ̊s dicat: hoc videt᷑ eẽ 3 Ariſto.in textu qͥ dicit ꝙ idem põt demõſtrari ꝑ plures cãs. Ad b̊ ðꝛ ꝓbabilr tenẽdo modũ ſupꝛa/ dictũ ꝙ loquit᷑ de demõſtratione aꝛ eſt/ largo mõ capta:vt iã viſuʒ eſt in pꝛioſet nõ de demõſtratio/ ne ꝓpt qͥd et potiſſ ima/ qᷓ facit leite gmm Mr. eſt fſa 1 vtrũ ꝙ qͥd ẽ /poſlit D ubitat tertio demõſtrari de eo cuiꝰ ẽ ꝑ aliud ꝙ qd ẽ Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ in oĩ demõ ſtratione oñdit᷑ paſſio de ſhiecto:ſʒ q qͥd eſt nõ eſt paſſio:igit᷑. Itẽ qᷣlibʒ ꝓpõ in q̃ pdicat᷑ dĩo de diffi/ nito ẽ ꝑ ſe nota et ĩmediata:igit᷑ ſeqͥt ꝙ dĩio nõ põt demõſtrari de eo cuiꝰ eſt. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ ꝑ phm in textu. Ad qð bꝛeuiter rñdet᷑ ꝙ dĩo dddi tatiua ⁊ dio exᷣmẽs cãm: nõ hñs aliã cãm pꝛioꝛẽ vel notioꝛẽ /vł expꝛimẽs oẽs cãs reiſnõ põt demõ ſtrari de ſuo diffinito demõſtratiõe ꝓpter qͥd ⁊ po tiſſima:⁊ de illa dĩone foꝛte verũ ẽ ꝙ ꝓpõ in q̃ pꝛe dicat᷑ talis dĩo de diffinito ẽ ꝑ ſe nota ⁊ imediata. Sʒz dĩones cauſales expꝛimẽtes cãm habentẽ aliã cãm pꝛioꝛẽ ⁊ euidẽtioꝛẽ/pñt demõſtrari de ſuo dif finito ꝑ alið ꝙ qͥd ẽ:et ſic ĩtelligebat Ariſto. ¶ Sʒz reſtat alia difficultas: vtrũ alicuiꝰ eiuſdẽ ſit dio et demõſtratio? Et arguit᷑ ꝙ ſic:qꝛ paſſionis ẽ dĩo et demõſtratio:g eiuſdẽ ẽ dio et demõſtratio. Scdo ſic:illð qð ſcit ꝑ demõſtrationẽ/ etiã ſcit ꝑ dĩonẽ: cũ dĩo ſit mediũ ⁊ ꝑs demõſtratiõis. Pꝛo cuiꝰ ſo/ lutiõe ẽ aduertẽdũ ꝙ alicuiꝰeẽ demõſtrationẽ põt ĩtelligi dupłr. Anod tanqᷓ; illi qð directe ⁊ ĩmedia te ſcik cuuutmodt ẽ cõclo:⁊ ſic dico ꝙ nulliꝰ talis ẽ diĩo ⁊ demõſtratio. Alioo alicuiꝰ põt eẽ̃ demõſtra/ tio tanqᷓ; ſcibilis remoti/ ſeu tanqᷓ; illius að ðꝛ de alio vel de q̃ illd ðꝛ:cuiuſmodi ẽ paſſio ⁊ ſBtectũ:⁊ lic dico ꝙ alicuiꝰ talis põt bñ eſſe dĩo ⁊ demõſtra tio. ADñ alicuiꝰ eſſe dĩionẽ et demõſtrationẽ nõ eſt aliud qᷓ; aliqͥd ſciri ꝑ dĩonẽ ⁊ demõſtrationẽ:et ꝑ h ſoluit᷑ pꝛia rõ.Ad ſcðᷣam ðꝛ:ꝙ lʒ illð qð ſcit ꝑ de/ mõſtrationẽ tanqʒ ꝑ inſtrumẽtũ totale ſciat᷑ ꝑ diffi nitionẽ tanqᷓ ꝑ inſtrumentũ partiale: nõ tñ tanc; ꝑ inſtrumentũ totale.Atũ ad tertiũ articulũ ſit: * rñſalis: ꝙ qͥd ẽ nõ põt oñdi de Cõcluſio eo cuv eſt in rõne ꝙ qͥd eſt ꝑ ali Fo. 81 quã viã:vt ſatꝭ ptʒ in articulis. ¶ Ad rõnes añ op poſitũ. Ad pꝛimã ptʒ ſolutio.Ad ſcðaʒ ðᷣꝛ ꝙ qͥdẽ/ bñ põt demonſtrari de eo cuiꝰeſt in rõne pꝛedicati eẽntialisjnõ tñ ĩ rõne ꝙ qͥd ẽ.i.in rõne diffinitiõis C oſtẽdendo ꝙ illð eſt dio ⁊ manifeſtatiuũ diffiniti. Et ſitr dicat᷑ ad tertiã. Ad ãrtã ð᷑ꝛ/ negãdo ↄam: nã nõ oꝑtet ꝙ ſi diuiſio capiat oĩa pᷣdicata cẽntia/ lia diffiniti:ꝙ ꝓpt᷑ B demõſtret ꝙ qͥd ẽ /de eo cuiꝰ?ẽ᷑ in rõne ꝙ qͥd eſt.Ad qͥntã ðꝛ: ꝙlʒ cã finalis ſit po ſterioꝛ qᷓᷓtũ ad eẽ realeſnõ tñ qᷓᷓtũ ad eſſe cognitũ: etiã ꝑ ipſam nõ põt fieri demõſtratio ꝓpter qͥd et potiſſima:neq; per cauſam efficientẽ. ¶ Quomõ autẽ opoꝛtet venari in eo ꝙ quid eſt pꝛedicantia/nunc dicemus. ¶ Iſtud eſt aͤntũ caplm huiꝰ tractatus in q docet inueſtigare ꝙ qͥd ẽ:⁊ ponit tres cõclones.In pꝛia docet ãlia debẽt eſſe ula ex qͥbꝰ cõſtituit᷑ ꝙ qͥd ẽ: di cens ꝙ ad ↄſtituẽdũ dĩonẽ alicuiꝰ debẽt accipi ta lia pᷣdicata/ ꝙ vnũqðq; illoꝝ ſit in plꝰ qᷓ; diffinitũ/ nõ tñ ef gen):⁊ oĩa ſił capta ↄuertant᷑ cũ diffinito: vt numerꝰ ternariꝰ bñ ſic diffinik/ ꝙ eſt numerꝰ im par vtrobiq; pꝛiꝰ:⁊ tñ q̃libet ꝑs dĩonis ſeoꝛſũ ẽ in plus(qᷓ; diffinitũ:lʒ tota of̃o ſit cõuertibilis cũ dif/ finito. Añ aliqͥs numerꝰ ðꝛ pꝛimꝰ dupłr.Anoo: qꝛ nõ numerat᷑ ab aliq̃ numero pᷣter qᷓ; ab vnitateꝛ et ſic qͥnariꝰ ðꝛ numerꝰ pꝛimꝰ:⁊ młti alij numert im⸗ pares. Alioo ðꝛ pꝛimꝰ:qꝛ nõ componit᷑ ex alüs nu meris: ⁊ h mõ ternariꝰ ẽ numerꝰ pꝛimꝰ ⁊ etiã bina rius. ¶ Scða cõcło:ad inueſtigãdũ ꝙ qͥd ẽ alicuu ꝑ viã diuiſionis/oꝑtet pꝛĩo capere genꝰ illiꝰ:dein⸗ de dꝛñas qͥbꝰ tale genꝰ diuidit᷑: et ſi dꝛñe eius ſint ignote/ oꝑtet capere paſſiones: ã facto ſi dꝛña vel paſſio ſupplẽs dꝛñam ãᷓ cõuenit diffinito iũcta ge neri/ nõ reddat totũ cõuertibile cũ diffinito: tũc ta le totũ iterũ ẽ diuidendũ qͥuſq; deueniat᷑ ad dꝛñaʒ q̃ reddit totũ cõuertibile cũ diffinito:⁊ tũc illð erit ꝙ qͥd ẽ.Et ſubdit ꝙ in tali inueſtigatiõe duo ſunt cauẽda.ſ.inoꝛdĩatio pᷣdicatoꝝ/ diminutio eoꝛũdẽ. Pꝛimã partẽ ꝓbat:nã in diffiniẽdo nõ parũ refert qͥd pꝛiꝰ aut qͥd poſteriꝰ ponat᷑:nã refert dicere/hõ ẽ aĩal mãſuetũ bipes:⁊ dicere/ bipes eſt hõ mãſuetũ aĩal:qꝛ in pꝛĩio mõ ẽ cõueniẽs oꝛdinatio:et in ſcðᷣo eſt negatio. Scða ꝑs ptʒ:qꝛ diminutio fit omittẽ/ do aliquã dꝛñam ⁊ etiã diuidendo aliqð genꝰ per dꝛñas generʒ inferiort:vtputa diuidendo aĩal per dꝛñas auis aut piſcis:dicen do /aĩaliũ alið ẽ totũ pẽnatũ·i.habẽs pẽnas integras:cuiuſmodi eſt ve ſpertilio:aliud ẽ diuiſuʒ pẽnis:cuiuſmodi ẽ coꝛuꝰ. Conſequẽter tangit duos erroꝛes circa inueſtiga tionẽ ipſius ꝙ qͥd ẽ.Pꝛimꝰ ẽ q̃rundã dicẽtiũ ꝙ nõ ſit poſſibile accipere oẽs dꝛñas alicuiꝰ. qð ꝓbant: qꝛ nõ coᷣſcit᷑ dꝛña vniꝰ ab alijs/ niſi cogſcant᷑ illa alia:ſʒ nõ eſt poſſibile cognoſcere oĩa alia a qͥᷣbꝰdif fert:igit᷑.Añdet phus ꝙ non opoꝛtet cogſcere oĩa alia a diffinito poſitiue:ſʒ ſufficit cogſcere ipſa pꝛi uatiue.Scðus erroꝛ fuit quoꝛũdã dicẽtiũ ꝙ opoꝛ tet in diuiſionibꝰ repetere ꝙ om̃e ſuppoſitũ diuiſi incidit in mẽbꝛa diuiſionis.Añdet phs ꝙ nõ opoꝛ· tet:qꝛ nõ neceſſe eſt oẽ ſuppoſitũ diuiſi incidere in mẽbꝛa diuiſionis:et h̊ ſi ſint dꝛñe ĩmediate. Dęjn⸗ de ſubdit tres cõditiões reqͥſitas ad ipſuʒ ꝙ qͥd ẽ᷑. Pꝛia:ꝙ oĩa poſita in diffinitiõe/ pᷣdicent᷑ in qd de diffinito.Scðᷣa:ꝙ talia pᷣdicata ſint debite oꝛdina ta:ita ꝙ mag cõe pᷣcedat/⁊ minꝰ cõe ſequat᷑. Ter⸗ tia:ꝙ nihil omittat᷑ de his q̃ ꝑtinẽt ad ꝙ qͥd eſt: et tunc iſtis cõditionibꝰobſeruat erit bonũ ꝙ qͥd eſt· Tertia cõcło: in ã docet inueſtigare ꝙ qd ẽ 4 reſolutionis:dicẽs/ꝙ ſiꝑ viam teloinäas velim 3 Liber inuentre diffinitionẽ alicuięꝰ/inſpiciendũ eſt ad fin gularia illiꝰ diffinibilis/accipiẽdo aliꝗᷓ q̃ ſunt ſilia et aliã q̃ ſunt diſſifia:⁊ tunc inſpiciendũ eſt vtrũ in aliq rõne cõi cõueniãt:et ſi ſic/tũc illð erit ᷣncipiũ diffinitionts:ſi nõ/jtũc illð erit equocũ.xẽplũ:vt ſi querat᷑ qͥd eſt magnanimꝰ: debem⸗ conſiderare ãſdã magnanimos: vt herculẽ/ achillem/ aiacẽ:illi em̃ habẽt vnũ cõmune.ſ.nõ tolerare iniurias:cuiꝰ ſignũ eſt ꝙ hercules dimicauit:achilles inſaniuit: et aiax ſeipſuʒ interfecit. Iterũ debemꝰ cõſiderare alios magnanimos:vt alexãdrũ et ſocratẽ: illi em̃ habuerũt aliqð cõe.ſ.eqͥliter ſuſtinere pꝛoſpera et aduerſa:⁊ tunc debemꝰ aſiderare ſi oẽs iſti conue niant in aliq rõne cõi:qꝛ ſi ſic/tunc illð erit ᷣncipiũ diffinitiõis magnanimitatt:ſi nõ/tũc magnanimi/ tas nõ habebit vnã rõnem. Deinde remouet vnũ dubiũ:ex qͥ̊ diẽ ꝙ reſpiciẽdũ ẽ ad ſingularia: crede ret aliqͥs ꝙ ſingulare poſſet diffiniri: hoc remouet phus:dicẽs ꝙ oĩs diffinitio ẽ ipſiꝰ vłis:vt medicꝰ nõ diffinit ſanitatẽ in oculo/ſʒ diffinit ſanitatẽ.Et ſ¶ᷣdit ꝙ faciliꝰ eſt diffinire minꝰ vłe qᷓ; magꝭ vleſeo ꝙ in mag vli plures latẽt eqͥuocatiões qᷓ; in minꝰ vli. Subdit finalr ꝙ diffinitio nõ debet dari ꝑ me⸗ taphoꝛã: qꝛ ſicut nõ cõtingit diſputando vti meta phoꝛsuta nõ ↄtingit diffinire vtẽdo metaphoꝛa. ¶ Vt autem habeam ꝓpoſita eligere/ opoꝛtet deciſiones ⁊ diuiſiones. ¶ Iſtud ẽ ſextũ capłm/ in qͥ phus oñdit quõ opoꝛ tet inueſtigare ꝓpter qͥd/ ponẽdo tria documẽta. Pꝛimũ:ſi aliq paſſio habeat aliꝗð cõe ſᷣtectũ vni/ uocũ ⁊ noĩatũ/ illð erit mediũ dicẽs ꝓpt qͥd talis paſſio eſt in pluribꝰ:vt aĩal erit mediũ ꝓpt᷑ qͥd ſua paſſio ineſt hoĩ ⁊ equo. Scðm documentũ:ſi aliqᷓ paſſio inſit pluribꝰ q̃ᷓ habeat ſhiectũ vniuocũ/ſʒ nõ noĩatũ:oꝑtet circũloqui tale ſᷣiectũ: ⁊ ipᷣm accipe ꝓ medio dicẽte ꝓpt qͥd illa paſſio ineſt pluribꝰ: vt iſte paſſiones hr̃e duos vẽtres ⁊ nõ hr̃e dentes in ſuꝑioꝛi mãdibula inſunt oĩbꝰaĩalibꝰ habẽtibꝰ coꝛ/ nua:iðo hfe coꝛnua põt accipi ad circumloquẽdũ nob ſbᷣiectũ ĩnoĩatũ. Tertiũ documẽtũ:ſi alĩ paſ ſio inſit aliqͥbꝰ analogice/ tũc accipiẽdũ eſt mediũ analogũ ꝑ qð demõſtrat᷑ illa paſſio de illis: vt iſtꝭ tribꝰ /oſſiſepioni/ſpine/ cõuenit ſuſtentare partes möhes analogice:iðo oꝑtet acciꝑe aliað mediũ ꝑ ð ulð demõſtret᷑ qð ſit analogũ.ſ.habẽs duriciẽ Acos hũñs duriciẽ ſuſtẽtat partes:os ẽ hmõi:igit᷑. ¶ Finałr ponit duas cõckones. Pꝛia:plura pꝛo⸗ blemata cõueniũt in idem mediũ qð eſt diuerſarũ rõnũ:vt iſta tria/ ꝓpt᷑ qͥd ẽ ſonꝰ echon: ꝓpt᷑ dd fĩt iris: ꝓpt᷑ qͥd videt᷑ res in ſpeculo.Añdet᷑ pꝛopt re/ flexionẽ: ⁊ ſic reflexio ẽ mediũ illoꝛũ triũ ꝓblema/ tum. Scða cõcło:aliq̃ ſunt ꝓblemata qͥbꝰ cõpetũt plura media ſᷣoꝛdinata: vt ſi q̃rat᷑/ ꝓpt᷑ qͥd nilus fluit mag in fine mẽſis.Rñdet᷑: qꝛ tũc mẽſis ẽ ma gis pluuiat᷑: huic cõcłoni ſhᷣoꝛdinat᷑ alia.ſ.ꝓpt qͥd mẽſis ẽ magꝭ pluuiał.Añdet:qꝛ tũc deficit luna. ¶ De cauſa autẽ ⁊ cuiꝰ cauſa ẽ dubita/ bit aliqͥs nunqͥd cũ cauſatũ ẽ et cauſa ẽ. ¶ oſtud ẽ ſeptimũ capłm/ in ã phzus mouet q̃ſdã queſtiones/qᷓrũ pꝛĩa eſt:vtrũ ex cauſato ſequat᷑ cã ſiue ecõtra. Rñdet phᷣs ꝑ duas cõckones. Pꝛia:ſi vndꝰ cauſati ſit tm̃ vna cã ſufficiẽs/tunc ex cauſato ſequit᷑ cã/ſicut ecõtra.dat exẽplũ: vt eclypſis lune eſt: ergo terra interponit᷑ inter ſolẽ et lunã. Aliud exẽpl:folia arboꝛis cadunt: 6ᷓ illa folia ſunt lata. Scdða cõcło:ſi ciuſdẽ effectꝰ ſint plures cauſe/ ãrũ II q̊libet ꝑ ſe fit ſufficiẽs ad eẽ cauſati:tũc ex caufato nõ ſequit᷑ cã/lʒ econtra.Scð̃a q̃ſtio:vtrũ vniꝰcon cluſionis demõſtrabilis ſit tm vnũ mediũꝓpꝛiſũ ꝑ ꝗð poſſit demõſtrari:vel vtrum ſint plura media. Añdet ꝑ duas cõcłones/q̃rũ pꝛia eſt:ſi demõſtra/ tio ſit ſᷣm ꝙ ipᷣm ⁊ potiſſima/tũc vniꝰ cõclonis erit vnicũ mediũ ꝓpi qͥd ⁊ potiſſimũ: ꝑ qð talis cõclo poterit demõſtrari:ſʒ ſi demõſtratio ſit ex ꝓpõni/ bus/ q nõ ſunt ¶ᷣm ꝙ ipᷣm:tũc vna ⁊ eadẽ cõcto põt demonſtrari ꝑ diuerſa media. Pꝛimã partẽ ꝓbatꝛ qꝛ talis cõclo demõſtrat᷑ ꝑ rõnẽ vltimi termini.i.ꝑ diffinitionẽ ſᷣiecti/q̃̊ ſolũ ẽ vna. ꝓbat ꝑ exẽpla: vt ſi hec paſſio hĩe tres an gulos demõſtret᷑ de trian gulo /ʒ erit ꝑ vnũ mediũ puta ꝑ rõnẽ vltimi termĩ: ſʒ ſi demõſtret᷑ de ĩferioꝛibꝰſiecti puta ð iſoſcele/ ſcaleno/ vel iſopleuro:tũc poterũt eẽ plura media. E pꝛincipijs autẽ qualiter ſunt 1 cognita:et quis eſt cognoſcẽtis Ꝙ habitus. ſte E tertiꝰ⁊ vltimꝰ tractatus huiꝰ libꝛi u⸗ cõötinẽs vnum capłm:in q̃ mouet qſdã q̃ſtiones /q̃rũ Pꝛia eſt: q̊liter pꝛincipia inde/ monſtrabilia ſunt nob cognita. Scða:vtrũ ſit idẽ gen cognitiõis /q̊ ſcimꝰ cõcłones et pꝛincipia:vel vtrum alterũ ⁊ alterũ genꝰ. Tertia:vtrum noticia ꝑꝛincipioꝝ ſit nob innata a natura. ¶ Soluit has qᷓſtiones ponẽdo q̊ᷓttuoꝛ cõckones. Pꝛia cõclo:no ticia pꝛincipioꝛũ nõ ineſt nob a natura:qꝛ talis no ticia ẽ certiſſima /cũ opoꝛteat mag credere pꝛinci/ pis qᷓ cõcloni: mõ abſurdũ ẽ dicere ꝙ actu habea mus noticiã certiſſimã de aliqᷣ: ⁊ ꝙ lateat nos hr̃e illam. Scða cõcło:actualis noticia pꝛincipioꝛũ nõ acqrit᷑ in nob ꝑ doctrinã ꝓpꝛie dictã: qꝛ oĩs noti/ cia acqͥſita ꝑ doctrinã ſit ex cognitiõe aliqͥrũ pꝛin/ cipioꝛũ magis notoꝛũ: ſʒ puncipia nõ habent alia pꝛincipia notioꝛa:qꝛ tunc eſſet ꝓceſſus in infinitũ: igit᷑. ¶ Tertia cõclo:a natura ineſt nobis potẽtia ꝑ quã determinamur naturafr ad aſſentiendũ illis pꝛincipijs. Pꝛobat: qꝛ oẽs naturałr aſſentiunt pꝛi mis pꝛincipijs cognitis terminis: qð nõ eſſet niſi nobis ineſſet aliqð pꝛincipiũ ſeu potẽtia/ꝑ quã ſic determinamur ad ſic aſſentiẽdũ:vnde oĩbꝰ aĩalibꝰ innata ẽ quedã potẽtia naturalis ꝑ quã oĩa aĩalia pñt iudicare de ſenſibilibꝰ ſibi pꝛeſentatis:⁊ illam vocamꝰ ſenſum.Añ aĩaliũ ſenſum habẽtiũ /quedã ſunt ſine memoꝛia:et illa nullã habent noticiã niſi in pñtia ſenſibiliũ.alia ſunt que habẽt memoꝛiã:⁊ illa ſunt duplicia: qꝛ q̃dã pꝛeter memoꝛiã habẽt in tellectũ/ſicut hoĩes.alia habẽt memoꝛiã/ſʒ non in tellectũ: vt aliq̃ bꝛuta. Aũñ pꝛincipiũ vłe ſic fit nob notũ: nã pꝛio habemꝰ noticiã ſenſitiuã de aliquo ſenſibili:vt iſte ignts eſt calidus:⁊ ſic in memoꝛia cõſeruamꝰ:deinde aliũ ignẽ ⁊ puamꝰ in memoꝛia: et tunc qñ videmꝰ aliũ ignẽ /iudicamꝰ ꝙ ᷑ calidus abſq; hoc ꝙ percipiamꝰ eiꝰ caloꝛẽ ꝑ experiẽtiã ſiue iudiciũ experimt᷑tale:deinde foꝛmamꝰ vnã põnẽ vlem:puta ꝙ oĩs ignis eſt calidus:⁊ illð vocamꝰ* pꝛincipiũ artis. ¶ Quarta cõcło:noticia iᷣncipio/ rum nõ fit in nobis ex alüs pᷣncipijs euidẽtioꝛibꝰ: ſʒ mediante ſenſuſmemoꝛia/z⁊ exꝑimẽto.qð ꝓbat: qꝛ ex ſenſu fit memoꝛia/⁊ ex memoꝛia expimẽtũ:⁊ ex exꝑimẽto ſit pꝛincipiũ artis.ꝓbat etiã ꝑ ſiłle: qꝛ facta oñſione belli cũ vnꝰ ĩmobiliter incipit ſtare ſine fugiẽdo:aliꝰ ſtatim ſibi adiungit᷑/ ⁊ cũ eo ſtat: et deinde alter/ ⁊ ſic deinceps:ita ꝙ faciũt ᷣncipi belli:ſic etiã in memoꝛia ſeruat᷑ noticia vni ꝑticu/ laris: deinde aduenit noticia alteriꝰ ꝑticnlaris: ſic — Poſterioꝛum ꝙ tandẽ habet᷑ iᷣncipiũ vłe ⁊ ĩmediatã:⁊ ſubdit ꝙ q;uis potẽtia ſenſitiua ſit vlis/ tñ actꝰ ſentiẽdi nõ eſt niſi ſingularis. ¶ Finaliter declarat/ ꝙ habitꝰ quo cogᷣſcunt᷑ pꝛincipia nõ eſt ſcia ꝓpꝛie dicta: qꝛ ſcĩa habet᷑ ꝑ demõſtrationẽ: led ᷣncipia nõ ſciunt᷑ ꝑ demõſtrationẽ:igit᷑.Ex quo infert/ꝙ habitꝰ quo cognoſcunt᷑ pᷣncipia nõ eſt ſciẽtia/ ſed intellectus. Q eritur vltimo vtrũ diffinitio fubiecti U ſit mediũ in demõſtratiõe ꝓpt᷑ qͥd et potiſſima.Et arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ: qꝛ diffinitio paſſionis eſt mediũ in demõſtratione potiſſima:sᷣ nõ diffinitio ſubiecti.Añs ptʒ: qꝛ mediũ dʒ eẽ cau ſa ꝓpꝛia ⁊ ĩmediata paſſiõis: ſʒ diffinitio paſſiõis eſt hmõnigit᷑. ¶ Scðo ſic: Mediũ in demõſtratio ne potiſſima dʒ eẽ mediũ poſitiõe:ſʒ ſola diffinitio paſſiis eſt hmõi:qꝛ eſt poꝛ paſſiõe ⁊ poſterioꝛ ſub tecto:igit᷑ eſt mediũ poſitiõe. ¶ Tertio ſicꝛ Per il lud mediũ qð eſt cõdenſari in tactu folij ad ramũ demõſtrak fuxus foliᷣ:ſʒ illud eſt diffinitio paſſio/ nis:igit᷑. ¶ Auarto ſic: Si diffinitio eẽt mediũ in demõſtratiõe ꝓpt qͥd ⁊ potiſſima/ſeq̃ret᷑ ꝙ in oĩ ta li demõſtratiðe eẽt petitio pᷣncipij:ſʒ h ẽ incõueni/ ens:igit᷑. Cõſeq̃ntia ꝑtʒ:qꝛ diffinitio ⁊ diffinitũ im poꝛtãt vnã ⁊ eandẽ rẽ: ſi diffinitio ſumat᷑ ad ꝓbã dũ aliqͥd de diffinito idẽ ſumet᷑ ad ꝓbãdũ aliqͥd de ſeipſo. ¶ Quito ſic. Si ſola diffinitio ſubiecti eẽt mediũ in demõſtratiõe potiſſima ⁊ ꝓpter qͥd/ ſeã/ ret᷑ ꝙ metaphyſica nõ eſſet ſcia: qꝛ ſubiectũ meta/ phyſice qð eſt ens inqᷓ;tũ ens/ nullã hʒ diffinitio/ nẽ. ¶ In oppoſitũ videt eſſe ariſtoteles in textu: dicẽs ꝙ mediũ in demonſtratiõe eſt rõ vltimi ter mini! ſed vltimꝰ terminꝰeſt ſubiectũ:igi. In qᷓſtio ne erunt tres articuli. Mtum ad pꝛimũ. d5ta 2[,J10 G circa textũ incidũt aliqᷓ Pꝛiĩo ſciẽdũ difficultates. uin wird qᷓdlibet ᷣmũ oᷣncipiũ ſit euidẽtiſſimũ Pꝛo cuiꝰ de/ daratiõe ſupponit᷑/ꝙ nõ eſt tm vnũ pᷣmũ pᷣncipiũ indemõſtrabile:qꝛ in oĩ demõſtratiõe ſunt due pᷣ/ muſſe:vl g ille pᷣmiſſe ſũt indemõſtrabiles/⁊ ſic ha beĩ᷑ intẽt:vł demõſtrabiles/ ⁊ tũc demõſtrabunt᷑ ꝑ alias: de qᷣbꝰ iterũ q̃ret᷑ vtrũ ſint demõſtrabiles vl nõ:ſi nõ/ habet intentũ:ſi ſic/ erit ꝓceſſus in in/ finitũ: vñ ᷣncipiũ in demõſtratiõe ẽ ꝓpõ nõ hñs pᷣmiſſas notioꝛes ſe ⁊ poꝛes ꝑ ãs poſſit demõſtra ri. Et ſi qͥs dicat ariſto.in. C. metaphy.videt᷑ po/ nere tm̃ vnũ pᷣncipiũ indemõſtrabile cõmuniſſimũ euidẽtiſſimũ ꝛ⁊ firmiſſimũ:q̊ nõ ſũt plura. Dico ꝙ nõ oẽ ᷣncipiũ indemõſtrabile ðꝛ ᷣncipiũ rõneledi tatis ſic ꝙ ſit cõmuniſſimũ:nec qᷣdlibet tale ðᷣꝛ vᷣn/ cipiũ rõne demõſtratiõis ⁊ firmitatis: ſed in ꝓpo ſito ðꝛ pᷣncipiũ indemõſtrabile ꝓpter carẽtiã alicu ius pᷣoꝛis ꝑ qð poſſit demõſtrari: et de iſtis ponit cõiter talis ↄclo. Tot ſunt ᷣncipia indemõſtrabi/ ua qͥt ſunt cõclones demõſtrabiles: qꝛ infinite vi⸗ dent᷑ eſſe cõckones demõſtrabiles.i.nõ tot qͥn plu/ res:etiã vident᷑ eẽ infinita pᷣncipia.i.nõ tot qͥn plu ra:⁊ ꝑ ↄñs nõ ſũt plures ↄclones demõſtrabiles q́ᷓ; ᷣncipia.Et ſi qs dicat/pᷣncipia pñt inferre mul⸗/ tas ↄcłones:vt iſta/oẽ anial rõnale eſt riſibile/oĩs hõ eſt aĩal rõnale: q̃̊ inferũt iſtã /oĩs hõ ẽ riſibilis/ etiã inferũt iſtã/ſoꝛtes eſt riſibilis.Rñdet᷑ pᷣmo /q euidẽtia illaꝝ pᷣmiſſaꝝ nõ ſufficit ad euidẽtiã ↄclo nis:ſed reqͥrit᷑ euidẽtia ↄñe ã ẽ vna ꝓpõ hypothe tica:⁊ ſi ſit ꝑ ſe euidẽsſerit vnũ ᷣncipiũ demõſtra/ tionis:ſi nõ/fiet euidẽs ꝑ alia pᷣncipia.Ex qͥ̊ ſeqͥt᷑ ꝙ vns totalis ſyllus ⁊ totalis ↄña põt eſſe vna ↄcło. Scdo ſciendu aiamanu Fo. cipia ſcĩaꝝ ſint euidẽtiſſima. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit/ ꝙ duplicia ſunt pncipia: q̃dã ſũt ſimpłr pᷣma qͥbus intellectꝰ ĩmediate aſſentit appꝛehẽſis terminis ex naturali inclinatiõe ſine ſenſatiõe/me moꝛia ⁊ experiẽtia pᷣuia: ſed alia ſunt nõ ſimpłr ᷣ/ ma qͥbꝰ ad aſſentiẽdũ intellectꝰ indiget ſenſatione ⁊ memoꝛia: vt ſunt multa pncipia in phᷣia: vt oĩs ignis eſt calidꝰ.Et eſt aduertẽdũ/ ꝙ ncipia alicu- ius ſcĩe accipiũt᷑ dupfr.Ano mõ ꝓ pᷣmiſſis alicuiꝰ demõſtratiõdis facte in tali ſcia:⁊ ſic iſta/oĩs ignis eſt calidꝰnõ eſt ᷣncipiũ ſcĩe.Alio mõ accipiunt᷑ ᷣn cipia ꝓ ꝓpõnibꝰ q̃ ſupponunt᷑ tanqᷓ; vere ⁊ euidẽ tes in talt ſcĩa/ ſicut ſũt pᷣmiſſe vᷣe demõſtratiõis: ⁊ ſic pᷣdicta ꝓpõ bñ eſt ᷣncipiũ in phia. ¶ Et dico ꝙ habitꝰ qͥ habet᷑ de talibꝰ nõ ðᷣꝛ ꝓpꝛie intellectꝰ: niſi capiẽdo intellectũ large ꝓ om̃i aſſenſu alicuiꝰ ꝓpõnis vere accepte in aliꝗᷓ ſcia tanqʒ ꝑ ſe ⁊ vere. Seatur etiã ex bᷣ ꝙ nõ oĩa pncipia ſciaꝝ ſũt euidẽ tia qñ ᷣmo ꝓponunt: ĩmo aliq̃ ſũt dubia ⁊ opinã tur eſſe falſa:ſicut clare ptʒ de ᷣncipijs in moꝛali/ bus circa q̃ cõtingit mẽtiri:ĩmo młłti negãt illa:ſi⸗ cut iuuenis ꝓpter defectũ experiẽtie/⁊ paſſionatꝰ ꝓpt vehemẽtiã paſſionũ.Et iſtud nõ ſolũ eſt verũ in vᷣncipijs pꝛacticis ſiue artis ⁊ pꝛudẽtie:ſʒ iſtud ↄtingit in pᷣncipijs ſcĩaꝝ ſpeculatiuaꝝ: nã ᷣncipia ſcĩie naturalis qñq; ſunt multũ dubia et indigẽtia magna inaͤſitione p ſenſus memoꝛiã ⁊ erporlenhac ☛ 0 6 i Tertio ſciendiũ& aea,emaes nõ ineſt nobis a natura. Mã intellectꝰ in ᷣncipio ſue creatiõis eſt tanqᷓʒ tabula in qua nihil depictũ eſt/ depingibilis tñ ſciẽtia ⁊ virtute:et ſic a natiui/ tate in intellectu nõ eſt actus neqʒ habitꝰ.Et ſi qs dicat: dicit᷑ cõiter ꝙ pᷣncipia inſunt nobis a natu/ ra. Reſpõdek /ꝙ pᷣncipia nobis ineſſe a natura po teſt intelligi dupir. Ano mõ/ ꝙ talis noticia inſit intellectui nro cõpꝛoducta:⁊ ſic nõ eſt intelligen/ dum.Alio mõ /ꝙ a natura inſit nobis quedã potẽ tia ⁊ inclinatio ꝑ quã faciliter deueniemus ad no/ ticiã pᷣmoꝝ pᷣncipioꝝ mediãte tñ appꝛehẽſione eo rũ ⁊ ſᷣcatide terminoꝝ:⁊ ſic bñ verũ eſt.Ex quo ſe/ quit᷑/ ꝙ noticia ᷣncipioꝝ nõ ineſt nobis ꝑ doctri⸗ nã ꝓpꝛie dictã:nã doctrina ꝓpꝛie dicta acqrit᷑ per aliquã pꝛeuiã argumentationẽ cogentẽ ipᷣm intet lectũ ad aſſentiendũ alicui ꝓpõni q̃ ꝓpꝛie ꝓcedit a magiſtro.Ex quo ſequit᷑/ꝙ aſſenſus ᷣmoꝝ pein/ cipioꝝ acquirit᷑ ex inclinatide intellectꝰ ⁊ eoꝝ ap⸗ ꝛehẽ ſione ⁊ bcatione terninoy ⁊ miniſtratione enſus: ⁊ bᷣ loquẽdo de pᷣncipijs ſimpłr pumis: nã ad aſſenttẽdũ pᷣncipijs nõ ſimpfr ᷣmis itellectꝰ in/ diget ſenſujmemoꝛia/x⁊ experiẽtia:vt oĩs ignis eſt calidus. Ande ex noticia alicuiꝰ ignis quèẽ ſenſus meꝰ ſentit eſſe calidũ et eiꝰ memoꝛia ⁊ etiã ex alia cognitione ⁊ memoꝛia alteriꝰ ignis/ ego infero; ille ignis quẽ nõ tetigi eſt calidus: mediãtibꝰ qui/ bus etiam infero ꝙ omnis ignis 5 calidus. 1 i oOœpᷣncipioꝛũ que Quarto ſciẽdũ ſunt nota mediãte ſenſatione ⁊ memoꝛia ⁊ ſine experiẽtia: vt poſito caſu ꝙ ſoꝛtes ceperit equũ platonis ↄtra ei volũ/ tatẽ:⁊ cras platovideat eũ coꝛã iudice ⁊ memget᷑ ꝙ heri cepit ſuũ equũ:ex tali ſenſatiõe et memoꝛia foꝛmabit talẽ ꝓpõnem/ otra volũtatẽ ſoꝛtes cepit equũ meũ/q̃ᷓ eſſ ſibi euidẽs:⁊ ex tali euidẽti ⁊ inde mõſtrabili qdã rõne pꝛudẽtie infert iſtã ↄclonẽ̃:tu ꝓpones coꝛã iudice ꝙ iſte cepit equũ tuum. C Ex oĩbus iſtis infert᷑ q pꝛincipioꝛũ quedã ſunt ſingu⸗ laria:vt iſte ignis eſt Ganano au Iam indefinitaꝛ 4. 82 C 2 Sco lib.1. DeK e t. ſoluta:lʒ bñ euidẽtia ↄditionata.ꝓbat᷑:qꝛ ſtat ſine ꝙ ſingularitatꝭ eſt id ſine q nõ fit ſenſatio. Añ na⸗ Sco. lib.i. 6 tertüs co Sdictiõe aliqd apparẽ ⁊ aſſentire ſic eẽ: ⁊ tñ nõ ſic tura eſt rõ agẽdi in ſenſuʒ ⁊ mouẽdi ipᷣm:ſʒ ſingu/ di.3. q. Gan noſcibili 2, bitat ſ cdo Atrũ aliqs p̃n(erit. laritas eſt ↄditio agẽtis. Mã natura nõ ſentit᷑ ſine ſoł. arg.an dos. 1 1 1 cipiũ poſſit eẽ nobis ſingfaritate.Eỹt hec de ſcðo ar.tũ ad tertiũ ſit: oppoſi. Liber qᷓdã ꝑticularia:ãᷓdã vłia. Añ ſingularia ſunt nota ꝑ exẽplũ:nã in exẽplo ex ꝓpõne ſingulari ĩfert᷑ alia ꝓpõ ſingularis rõne alicuiꝰ ſilitudinis reꝑte inter res hᷣcatas:vt cũ ad ſenſuʒ notũ eſt ꝙ iſte ignis eſt calidꝰ: infert/ Siſte ignis eſt calidus demõſtrãdo vnũ aliũ ignẽ.Sʒ pᷣncipia ꝑticulariavel indefinita ſunt nota ex abſtractiõe a ſingularibꝰ. Mã intelle ctus hñs hoc pᷣncipiũ iſte ignis eſt calidꝰ:faciliter acqrit iſtud/ignis eſt calidꝰ.Sed vłia fiunt nota ꝑ inductionẽ virtute intellectꝰ:vñ cũ intellectꝰ vidit aliã̃ ſingularia ⁊ in nullo ſimili inuenit inſtãtiã in fert vłem:vt qꝛ vidit iſtũ ignẽ eſſe calidũ:⁊ iſtũ/et ſic de alijs:⁊ nõ vidit inſtãtiã/intert iſtã:oĩs ignis eſt calidꝰ.Ex quo ſequit᷑/ ꝙ exẽplũ ꝑ qað᷑ ꝓbaĩ᷑ ſin/ gulare ⁊ talis inductio nõ ſunt demõſtratiões ꝓ/ pꝛie dicte:qꝛ demõſtratio debet eſſe ſyllus/et ↄña bona:modo tales argumẽtationes nec ſunt ſylli/ necↄnñe bone:vt viſum eſt in.⁊.pꝛioꝝ: nec ſunt᷑ ar/ gumẽtationes dialectice:ꝗꝛ argumẽtatiões diale ctice hñt cauſare opinionẽ: ʒ tales generãt firmã noticiã:ideo pñt dici argumẽtatiões ꝓbatiue. Et hec de pᷣmo articulo. Atum ad anaa 1 1 5 vtrũ aliqͥd euidẽter Dubitat Ppimno poſſit a nob cogſci. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ ᷣmo/ꝙ duplex ẽ euidẽ tia ſimplr.ſ.⁊ abſoluta/ãlis ẽ euidẽtia ᷣmi pᷣncipij vel reducibilis ad eã. Alia ẽ ↄditionata vł ſᷣm qͥd. Añ noticia euidẽs abſoluta põt ſic deſcribi:ꝙ eſt aſſenſus verꝰ ſine foꝛmidine naturałr cauſatꝰ quo nõ eſt poſſibile intellectũ aſſentire:⁊ in ſic aſſentiẽ/ do decipi vel errare:⁊ ad talẽ euidẽtiã q̃ᷓttuoꝛ cõdi tiones reqrunt᷑. Pꝛima:g ſit aſſenſus verꝰ: et ꝑhᷣ differt ab erroꝛe.Scða/ꝙ ſit ſine foꝛmidine:et ꝑ hʒᷣ differt ab opintõe. Tertia:ꝙ ſit cauſatꝰnaturałr.i. a cauſis neceſſitãtibꝰ intellectũ ad ſic aſſentiẽdũ:⁊ ꝑ hᷣ differt a fide.Quarta:ꝙ nõ ſit poſſibile intelle ctũ in ſic aſſentiẽdo decipi. Sʒ euidẽtia ↄditiona/ ta eſt aſſenſus ver⸗ ſine foꝛmidĩe naturałr cauſatꝰ quo nõ eſt poſſibile ſtãte dei ĩfluẽtia gñali ⁊ nullo facto miracło ĩtellectũ aſſentire:⁊ in ſic aſſentiẽdo decipi. ¶ oc ſuppoſito ðꝛ pꝛĩo ꝙ poſſibile ẽ nos nõ ſolũ de pᷣmo pᷣncipio:iĩmo etiã de multꝭ alijs ve ritatibꝰ hr̃e euidẽtiã abſolutã:qꝛ aliter ſeq̃ret᷑ oẽs ſcias ꝑire/ qð eſt incõueniẽs:etiã qͥlibet experit᷑ nõ ſolũ pᷣmũ pᷣncipiũ eſſe ſibi euidẽs/ ſed etiã multas ↄñas:ſicut ↄñe petẽtes pᷣncipiũ:vt ſoꝛtes eſt:q̊ ſoꝛ tes ẽ:ſi hõ ẽ/hõ ẽ. Dicit᷑ ſcðᷣo/ꝙ poſſibile ẽ nos de multẽꝭ vᷣitatibꝰↄtingẽtibꝰh̃̃e euidẽtiã abſolutã: vt ꝙ ego ſum /ꝙ ego co̊ſco/ꝙ ego viuo:⁊ ſic de mul tis alijs. Dicit tertio/ ꝙ ĩpoſſibile ẽ nos aliqð ex/ trinſecũ nob ſenſibile euidẽter cogSᷣſcẽ euidẽtia ab euidẽs aliã euidẽtia.Et arguit᷑ ꝙ nõ:qꝛ maxie eẽt pᷣmũ pᷣncipiũ:ſed hoc nõ:qꝛ nõ eſt euidẽs aliqͥd eẽ pᷣmũ pᷣncipiũ:igit᷑.Añs ꝓbat᷑:qꝛ nõ eſt nobis eui/ dẽs ᷣncipiũ eſſe añs aut ↄñs:igit᷑ nõ ẽ nobis eui/ dẽſ aliqͥd eẽ pᷣmũ pᷣncipiũ. Cõſeqᷓntia pꝓbat᷑:qꝛ nibil põt eſſe euidẽs tali euidẽtia niſi ſit ꝓpõ deducta ꝑ aliquẽ ↄñam. Itẽ aliqͥ negauerũt ᷣmũ pᷣncipiũ:vt tʒ..· metaph.igit᷑ nõ eſt euidẽs. Itẽ dubiũ ẽ qͥd 8 pᷣmũ p̃ncipiũ:igit᷑ nõ ẽ euidẽſ. Itẽ illud nõ ẽ no bis euidẽs cui intellectꝰpõt firmit᷑ diſſentire:ſʒ ĩtel lectꝰ põt firmit᷑ diſſentire ᷣmo oᷣncipio: qꝛ deꝰ põt cauſare in ĩtellectu talẽ diſſenſum:q̊ facto diſſenti et pᷣmo pᷣncipio.Itẽ nullũ falſum ꝑõt nobis eẽ eui dẽs:̊ neq; verũ:Añs ꝓbat᷑: qꝛ põt eſſe tãta appa 1 rẽtia de falſo ꝙ ſit verũ/ ſicut de vo:qꝛ nõ refert q̃/ dã falſa eẽ ꝓbabilioꝛa qͥbuſdã veris. ¶ Ad iſta rñ det᷑ ꝑ oꝛdinẽ. Ad pᷣmã ðꝛ negãdo ↄñam. Ad ꝓba tionẽ dico/ ꝙ aliqs põt ſcire euidẽter aliquã ꝓpõ nẽ neſciẽdo vtrũ ſit ꝓpõ: aliqͥs etiã põt ſcire pmũ ÿncipiũ /neſciẽdo tñ qͥd ſit ᷣmũ pᷣncipiũ.Dico vlte riꝰ/ꝙ aliqs põt ſcire euidẽter aliquã ꝓpõnẽ neſciẽ do tãta euidẽtia vtrũ ſit vera vł falſa. ¶ Ad alið dico/ ꝙ antiqͥ phi ſolũ oꝛe negauef᷑t pᷣmũ pᷣncipiũ: ſed nõ mente.Ad aliud ptʒ ſolo.Ad aliud dico ꝓ nũc/ ꝙ de ſine cauſis ſcðis ⁊ naturałlr agẽtibꝰnõ põt cauſare aſſenſũ/ꝓpt ↄnotationẽ huiꝰtermĩ aſ⸗ ſentire:qͥ ↄnotat agere:nã ſi aliqͥs aſſẽtit agit Ad tertiã ðᷣr!/ ꝙ ĩtellectꝰ põt aſſentire alicui falſo: ſʒ ex hoc nõ ſeqͥt ꝙ talis aſſenſus ſit euidẽs:qꝛ ad eẽ eui dẽſ nõ ſufſicit apparere pᷣciſe ſic eẽ q̃ntũcũq; talis apparẽtia ſit ĩtẽſa:ſʒ reqͥrif᷑ ꝙ tał apparẽtia ſit vᷣa. 1 7 i dd ſit.pꝛiũ mediũ Dubitat tertio demõſtratiõis ꝓpt qͥd ⁊ potiſſime vtrũ diffinitio ſubiecti vł diffinitio paſſiõis. Pꝛo cuiꝰſolutiõe ſ upponi qð dicũt aliq̃ ꝙ diffinitio cõpleta paſſiõis eſt mediũ demõſtra/ tionis ꝓpt qͥd ⁊ potiſſime:vt ꝓbãt rõnes añ oppo ſitũ q̃ſtiõis: lʒ diffinitio incõpleta paſſiõis nõ de/ beat eẽ mediũ.Añ diffinitio cõpleta paſſiõis eſt q̃ dat p ea q̃ ſunt eiuſdẽ genert cũ ſubiecto: ⁊ cũ hoc ꝑ illa q̃ ſunt eiuſdẽ generis cũ paſſiõe: vt iſta diffi nitio:aĩal rõnale aptũ natũ ridere/eſt cõpleta diffi nitio huiꝰ paſſiõis qð ẽ riſibile. Sʒ diffinitio incõ pleta paſſiõis ẽ illa q̃ᷓ dat᷑ ꝑ illa q̃ ſũt eiuſdẽ gener; cũ paſſiõe:vt iſta diffinitio aptũ natũ ridere ẽ diffi nitio incõpleta huiꝰ paſſiõis qð eſt riſibile. Sʒ qꝛ iſta opinio nõ videt᷑ eẽ de mẽte ariſto.ideo ↄ eã ar guit ſic:ſiẽ paſſio ẽ demõſtrabilis de ſubiecto: ita diffinitio paſſiõis eſt demõſtrabilis de ſubiecto:g nã dz eſſe mediũ. Itẽ ꝓpꝛie paſſiões ĩpoꝛtãt cõce/ ptũ ſimpłr ſimplicẽ:iõ nõ hñt ꝓpꝛiã diffinitionẽ:lʒ poſſint br̃e qᷓ̃ſdã deſcriptiones ⁊ foꝛte diffinitides qͥd noĩs:igit᷑ nõ debẽt eſſe mediũ ĩ demõſtratiõe: RKelinqt᷑ ̊ ꝙ diffinitio cauſalis ſubiectivel qͥddita tiua das ĩtelligẽ cãm ãre ita eſt ſiẽ ꝑↄcłonẽ hᷣcar᷑/ dz eſſe mediũ demõſtratiõis ꝓpt qͥd. ¶ Sʒ reſtat vna ꝑua difficultas quõ ĩtelligit᷑ ꝙ ſentire ẽ ſingu/ laris ⁊ ſenſus eſt vłis. Dicũt aliqͥ ꝙ ſic dʒ ĩtelligi/ potẽtia ſenſitiua nõ ẽ magꝭ determĩata ad ſentiẽ⸗ dũ vnũ ſenſibile qᷓ; aliud:vt viſus nõ eſt magt de⸗ terminatꝰ ex ſui natura ad ſentiẽdũ vnũ coloꝛẽ qᷓ; alterũ:ſʒ actꝰ ſentiẽdi eſt ipſiꝰ ſingularis:qꝛ eſtvniꝰ ſenſibilis ſic ꝙ nõ alteriꝰ. Põt tñ alit᷑ dici ꝙ ſingu lare ſub rõne ſingularitatis nõ eſt ꝑ ſe obiectũ ſen ſus:ſʒ ꝑ ſe obiectũ ſenſus eſt aliqð vlłe:verũ eſt tñ 5 rñſalis ad qᷓſitũ: Diffinitio ſbᷣie C õcluſio cti ſcibilis ẽ mediũ in demõſtra tione ꝓpter qͥd ⁊ potiſſima: q̃ relinquit᷑ ꝓbata in ſcðo arti. ¶ Ad rõne añ oppoſitũ. Ad pᷣmã ptʒ ſolutio. ¶ Ad ſcðam negat᷑ maioꝛ: ſed ſuſſicit 4 mediũ demõſtratiõis ſit mediũ in rõne cogᷣſcibili tatis:ita ꝙ paſſio notiꝰ inſit medio ⁊ mediũ ſubie cto qᷓ paſſio ipſi ſbiecto. ¶ Ad tertiã ðꝛ/ꝙ ille de mõſtratiões nõ ſunt ꝓpter qͥd ⁊ potiſſime vt notũ eſt. ¶ Ad ãrtã ðꝛ/qlʒ diffinitio ⁊ diffinitũ idẽ rea liter impoꝛtẽt:tñ diſtinguunt foꝛmaf:vel ĩpoꝛtãt aliũ ⁊ aliũ ↄceptũ. ¶ Ad qͥntã ptʒ ſofo.. ¶ CExplicit ſcðs liber poſterioꝝ. Topicoꝛum ¶ Liber pꝛimus Topicoꝛũ Ariſtotelis. ARKopoſitu) qͥdẽ negocij eſt me l thoduz inuenire a qua poterimꝰ ſyllo N giſare de om̃i ꝓble G mate ex ꝓpbabilib ——Et pſi diputatio⸗ nes ſuſtinẽtes nihil dicemus repugnãs. Pꝛimũ igit᷑ dicẽdũ qͥd eſt ſyllogiſmus/ ⁊que eius differẽtie/q̃tinus ſumat᷑ diale cticus ſyllogiſmus:hunc em̃ ãrimus ſe/ cundũ pꝛopoſitũ negocium. Ste eſt liber topicoꝛũ ariſtotelis in ã phᷣs determinat de ſyllo dialectico ponẽs pꝛi/ ncp 5 27, mo intentũ ſuũ:dicẽs/ ꝙ ꝓpoſitũ huiꝰ ne/ gocij eſt ĩuenire artẽ bꝛeuẽ et cõpẽdioſam a q̃ poterimꝰfacilit de oĩ ꝓblemate ſyllogiſare.Et pᷣmo diffinit ſyllm ⁊ ſpẽs eiꝰ.Añ ſyllus eſt or̃o in qua qͥbuſdã poſitis aliud qͥdẽ ab his q̃ poſita ſũt ð neceſſitate accidit eo ꝙ hec ſũt:de q̃ diffinitiõe ſa tis viſum eſt in ᷣmo pᷣoꝝ.·Sed ſyllus demõſtrati/ uus eſt qͥ fit ex pmis veris:aut ex talibꝰ q̃ ꝑ aliã pꝛi mavera pᷣncipiũ ſue cognitiõis ſumpſerũt:de q̊ ſa tis viſum eſt in ᷣmo poſterioꝝ. Syllus dialecticꝰ eſt qͥ ex ꝓbabilibꝰeſt ſyllogiſatꝰ. Añ pᷣma vera ſũt q̃nõ ꝑ alia ſed ꝑ ſeipſa fidẽ hñt.i.q cogſcunt᷑ cog/ nitis terminis. Sed, ꝓbabilia ſũt q̃ vident᷑ pluribꝰ aut oibꝰ aut ſapiẽtibꝰ vel maxĩe notis. ¶ Deinde deſcribit ſyllm litigioſũ: dicẽs/ꝙ ſyllus litigioſus eſt q̃ ex his q̃ vident᷑ eſſe ꝓbabilia et nõ ſũt:aut ex his ã̃ vident᷑ eſſe pbabilia ẽ apparẽs.ỹẽt dʒz ſic in/ telligi: ſyllus litigioſus eſt qͥ ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ qᷓ vident᷑ eẽ ꝓbabiles ⁊ vere/⁊ tñ nõ ſunt:aut ex. ꝓpõ nibus ꝗ̃ᷓ ſunt vere ⁊.ꝓbabiles:ſed nõ bñ diſpoſite. Ex ꝗ diffinitiõe oñdit᷑ ꝙ triplex eſt ſylłs litigioſus ſcʒ peccãs ĩ materia tm̃:peccãs in foꝛma tm: ⁊ pec cãs in materia ⁊ in foꝛma ſimł. Sʒ ſyllus falſigra phus eſt q ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ ↄſtitutis ex ꝓpꝛijs termĩs alicuiꝰ ſcĩe:q̃ qdẽ. ꝓpõnes vel nõ ſunt vere/ vel ſunt male intellecte:vt iſte ſyllus oẽs lince du cte ab eodẽ pũcto in eundẽ punctũ ſunt eãles:ſed choꝛda arcus ⁊ coſta ſũt hmõug choꝛda arcꝰ ⁊ co ſta ſũt eãles. Añdet᷑ ꝙ ſicut iacet eſt falſa: cũ ſolũ habeat vitatẽ de lineis ductꝭ ꝑ idẽ mediũ. ¶ De/ inde ponit modũ ꝓᷣcedẽdi in hac ſcia: dicẽs/ꝙ de nullo eoꝝ q̃ tractant᷑ in hac ſcia eſt dãda rõ demõ ſtratiua:ſiʒ debemꝰ ꝓcedere figurałr ⁊ groſſo mõ: cũ talis cognitio ſᷣm ꝓoſitũ ſit ſufficiẽs.Et diẽ ꝙ hec ſcĩa eſt vtilis ad tria.ſ.ad exercitatiões/ad ob uiatiões/⁊ ad ſᷣm phiam diſciplĩas. Pꝛimũ ꝓbat: qꝛ illa ſcĩa valet ad exercitatiões ꝑ quã facilr pote rimus argumẽtari de qͤlibet ppoſito: iſta ẽ hmõi igit᷑. Scðm ꝓbat:qꝛ oẽ illud ꝑ qð poſſumꝰ rñde/ re ex pᷣncipijs doctrine ad ea q̃ nõ vidẽt᷑ nobis bñ dici/ẽ vtile ad obuiatiões:ſʒ iſta ẽ hmõi:igit᷑. Ter tiũ ꝓhat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛima:oẽ illud ꝑ qð poſſu mus arguere ſiue rñdere ad vtrãq; ꝑtẽ ↄSdictionis eſt vtile ad hᷣm phᷣiam diſciplinas: ſed dialectica 5 bmõiigit᷑. S eða rõ: oẽ illud ꝑ qð poſſumꝰ inqͥre/ re de pᷣmis pᷣncipijs vniuſcuiuſq; diſcipline eſt vti le ad ſᷣm phiam diſciplinas:ſʒ dialectica eſt hmõi: Fo. 83 igit᷑. Dinoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ꝓpꝛiũ eſt dialectice hr̃e viã ad pᷣncipia oĩm methodoꝛũ:qꝛ ꝑ dialecticã ex ter/ minis cuiuſcũq; ſcĩe poſſumꝰ facere ſyllm. ¶ De/ inde remouet vnũ dubiũ:an aliqͥs dicat᷑ hr̃e diale cticã/niſi ſciat quãlibet ↄclonẽ ꝓbare vel impꝛoba re. Añdet/ ꝙ nõ oꝑtet ad N̊ ꝙ aliq̃s habeat ſciam dialecticã ꝑfecte ꝙ ſꝑ ꝓbet vel impꝛobet ↄcłonẽ: ſed ſufficit ꝙ nibil omittat de his q̃ reqãͤrunt᷑ ad ꝓ bãdũ illã ↄcłonẽ vel impꝛobandũ.Q pꝓbat ꝑ ſile: nã anteqᷓ; aliqs dicat᷑ bonus rhetoꝛ/nõ oꝑtet ꝙ ſꝑ vincat pſuadendo:ſed ſufficit qð nihil omittat de his q̃ ſunt neceſſaria ad vincẽdũ.ꝓbat etiã qꝛ ad ꝙ aliq̊s dicat᷑ bonꝰ medicꝰ/nõ oꝑtet ꝙ ſꝑ ſanet:ſʒ ſufficit ꝙ nibil omittat d his q̃ reqͥrũt᷑ ad ſanãdũ. Q u erit vtrũ ſyllus dialecticꝰ ſit ſubiectũ 2. adeãtũ huiꝰ ſcie. ¶ Arguik pꝛĩio ꝙ nõ:qꝛ nullꝰ ſyiłs dialecticꝰ eſt ſubiectũ ſcie huiꝰ libꝛi:igit᷑ ſylſus dialecticus nõ eſt ſubiectũ ſcĩe hu ius libꝛi. ¶ Scðo arguit᷑. Sylłus demonſtratiuꝰ eſt ſubieccu hu ſcĩe: qꝛ eſt ᷣmo cõſideratũ in hac ſcĩaꝛigit᷑. ¶ Tertio ſic:Si ſyllus dialecticꝰeẽt ſub lectũ huiꝰ ſĩciẽtie que vocat᷑ dialectica/ſequeret᷑ ꝙ eſſet ſubiectũ logice:qꝛ dialectica ⁊ logica ſunt ter mini cõuertibiles adinuicẽ. ¶ Quarto ſic:Om̃is ſyllus ſi eſt ſylkus eſt vnus:ſed ſyllus dialecticus eſt ſyllus ſi eſt ſylkus:g eſt vnꝰ: ſed ↄñs videt᷑ eſſe falſum:qꝛ vel eſſet ille quẽ petrus facit vel quẽ io/ hãnes facit/ qð eſt falſum:igi᷑. ¶ Quiĩto ſic: Ois ꝓpõ ind efinita põt hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed iſta ẽ indefinita/ſyllus dialecticꝰ eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe:igit᷑ debet hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed h̊ eſt falſũꝛigit᷑. ¶ In oppoſitũ videt᷑ eẽ ariſto.in textu. In iſta qſtione erũt tres zelifgk um ad pᷣmũ. NSn n gP yllus dialecticus Pꝛimo ſciẽdũ põt capi dupłr. Ano mõ pᷣme i nention akr:⁊ ſic nõ eſt aliud quã ſyllus dialecticꝰmẽtalis vocalis vol ſcriptꝰ:⁊ ſic nõ ẽ ſub iectũ in hac ſcia. Alio mõ capit᷑ ſylls dialecticus ſcðe intẽtionałr:⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; aliqð intẽtio/ nale attributũ ꝑ intellectũ ſylſo dialectico mentali vocali vł ſcripto. Ex q̊ ſequit᷑/ꝙ iſte terminꝰ ſylls dialecticus de foꝛmali ſᷣcaro impoꝛtat intentionẽ ſcðam:ſed de materiali ſᷣcato impoꝛtat oẽm ſyllm dialecticũ mẽtalẽ vocalẽ vel ſcriptũ. ¶ Scðo ſup ponit᷑/ qað ꝓpꝛia paſſio ſylli dialectici eſt gñatiuũ opiniõts.i.noticie adheſiue cũ foꝛmidie de oppo ſito. Pꝛo q̊ tñ aduertẽdũ eſt /qꝙ ad h̊ ꝙ aliq̃ pᷣmiſſe generẽt opinionẽ de ↄcłone ſeu noticiã cũ foꝛmi/ dine/ oꝑtet ꝙ pᷣmiſſe accipiant᷑ cũ foꝛmidine de op poſito:qꝛ oĩs adherẽs pᷣmiſſis ſine foꝛmidie adhe ret ↄcłoni ſine foꝛmidine quã cosſcit ſeqͥ ex pᷣmiſ⸗ ſis:⁊ ꝑ boc differt a ſyllo demõffratiuo qͥ eſt gña/ tiuus ſcĩie ſeu noticie adheſiue ſine foꝛmidine de oppoſito:Ideo ſequit᷑ ꝙ ſyllus põt ꝓcedere ex ꝓ babilibꝰ dupkr. Ano mõ /ex ꝓbabilibꝰ acceptis cũ foꝛmidine:⁊ ſic ſyllus dialecticus debet ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ. Blio mõ ex ꝓbabilibꝰ acceptis gña/ liter ſiue ſint cũ foꝛmidie fiue nõ:⁊ ſic ſyllus demõ ſtratiuus põt dici ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ/ cũ ꝓcedat ex neceſſarüs que generãt ſciẽtiã de 2 tuliöni ᷣ, G circa textũ incidunt Ocdðdo ſciẽdũ aliꝗᷓ difficultates SDꝛi ma:vtrũ ꝓpõ quã ponit ariſto.in textu ſit vera:in qua diẽ qð iſta arte poterimꝰ diſputare de oĩꝓble mate.Etvidet᷑ ꝙ nõ:qꝛ iſta ſcĩa uõ hʒ ↄſiderare de oĩ ꝓblemate:g nõ hʒ yllogiſare de oĩ ꝓblemate. Añdet᷑ qð ꝓblemata ſiue ꝓpões dubie ⁊ ꝓbabiles pñt ↄſiderari dupr. Ano mõ ãntũ ad ꝓas rões E Liber termĩoꝝy:⁊ ſic iſta ſcĩa nõ hʒ ↄſiderare de oĩ ꝓble mate. Alio mõ ã̃ntũ ad rõnes cões:vt puta qꝛ ter mini ſũt de tali vel de tali pᷣdicato:⁊ ſic iſta ſcla hʒ bñ ↄſiderare ð oĩ ꝓblemate:qꝛ ꝑ illas rõnes cões ⁊ ꝓbabiles poterimꝰ de oĩ talt ꝓblemate diſputa re:puta rñdedo de ipſis:oſñdẽdo etiã aliqͥd de ip/ ſis:⁊ etiã obuiãdo rõnibꝰ q̃ de ipſis ſiẽt. ¶ Scða difficultas: quõ põt ſtare ꝙ ſyllus dialecticus ſit ſubiectũ hur ſcĩe:cũ de eo nõ pᷣſupponat qͥd eſt:ſʒ oſtẽdit᷑ in textu qͥd ſit ſyllus dialecticꝰ. Rñdet᷑/ꝙ aliquã ſciam ſupponere qͥd eſt de ſbiecto ſuo/ ꝑpõt intelligi dupkr. Ano mõ q̃ntũ ad ꝓceſſũ demõſtra tiuũ:⁊ ſic pᷣſupponit qͥd eſt de ſuo ſubiecto: nã an/ teqᷓʒ fiat demõſtratio /opoꝛtet ſcire qͥd eſt ſubiectũ. Alio mõ quãtũ ad ꝓceſſum doctrinalẽ et acqͥſiti/ uum:⁊ ſic nõ opoꝛtet ſciẽtiã pᷣſupponere qͥd eſt de ſuo ſubiecto:ſed opoꝛtet auerere qãͥd ſit. ſaratl i 7 ꝙ pꝓ declaratione Tertio ſciendũ diffinitiõis ꝓbabi liũ ſupponit/ ꝙ in tali diffinitiõe ponũt᷑ multe ꝑti⸗ cule ꝑ qs ĩteiligunt᷑ multa ꝓbabilia:ꝑ h̊ ꝙ ðᷣꝛ qͥ vi dent᷑ oibꝰ:itelligunt᷑ ꝓbabilta q̃ ſũt ꝓbabilia apð oẽs vulgares: vt ꝙ ignis ẽ calidꝰ. Aiã ſũt q̃ ſunt ꝓbabilia apud ſapiẽtes:ſic̃ oĩs m̃ diligit filiũ ſuũ vel iſtud/ ſol eſt maioꝛ tota tra: ⁊ iſta tãgunt᷑ ꝑ iſtã ꝑticulã pluribꝰ.Alia ſũt ã ſũt ꝑbabilia ſolũ ſapiẽ/ tibꝰ:⁊ lla tangunt᷑ ꝑ illã ꝑticulã ſapiẽtibꝰ. Et iſta ſunt triplicia. Mã qͥdã ſũt ꝓbabilia ſapiẽtibꝰ: que dã ſapientioꝛibꝰ/qᷓdã ſapiẽtiſſimis. ¶ Supponit᷑ ſcðo/ ꝙ aliã ſcĩa ðꝛ eẽ inuẽtiua dupłr. Ano mõ:qꝛ docet de pluribꝰ medijs ꝑ q̃ pñt termĩari.i.ꝓbart plura ꝓblemata:⁊ ſic oĩs ſcia ðꝛ iuẽtiua. Alio mõ qꝛ docet modũ ꝑ quẽ ĩueniũt̃ plura media ad ter minãdũꝓbiemata:⁊ h̊ mõ iſta ſcĩa ð᷑ꝛ eẽ inuẽtiua: quẽadmodũ ſcĩia pᷣoꝝ ⁊ poſterioꝛũ ðꝛ reloluronia. 4 g% circa textũ incidit Quarto ſciẽdũ vna difficultas: An ſyllus bñ diuidat in ſylim demõſtratiuũ /dialecti/ cũ/litigioſũ /⁊ falſigraphũ.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ſylls tentatiuꝰeſt ſyllus:⁊ tñ nõ ponit᷑ in illa diuiſione: igit᷑. Scðo ſic:Diuiſũ dʒverificari de mẽbꝛis diui dẽtibꝰ:ſʒ ſyltus nõverificat᷑ de ſyllo litigioſo: igitł ¶ In oppo ſitũ eſt phs. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſup ponit᷑ ꝙ pᷣdicta diuiſio ſylli eſt ſufficiẽs/ ſumẽdo talẽ diuiſionẽ ex ꝑte materie ſylłi q̃ eſt neceſſitas ⁊ ꝓbabilitas. ¶ Ad rõnes dubij ð⁊/ꝙ ſyllus tẽtati uus reducit᷑ ad aliquã iſtaꝝ ſpẽrũ: puta ſi ꝓcedat ex ꝓbabilibꝰad ſyllm dialecticũ:ſi ex neceſſarijs ad ſyim demõſtratiuũ /⁊ ſic de alijs. Si tñ ſumat᷑ di ſtinctio ſpẽrũ ſylłi ex ꝑte finis: tũc ſyllus tẽtatiuꝰ eſt bñ ſpẽs diſtincta ab alijs:nã finis ſylłli tẽtatiui eſt aliꝰ a fine alteriꝰ ſpẽi ſylłi:cũ finis eiꝰ ſit gñare exꝑ entiã de ſcĩa vel ignoꝛãtia rñdẽtts. Sed finis ſyli dialectici ẽ gñare opinionẽ. Finis litigioſi ge nerare apparẽtẽ ſophiã. Finis falſigraphi ſeu ſo/ phiſtici eſt ignoꝛãtia pꝛaue diſpõnis.Finis demõ ſtratiui ẽ gñare ſciam. ¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ lʒ ĩ diui/ ſiõe vniuoci/ diuiſũ debeat vᷣificari ð mẽbꝛis diut dẽtibꝰ:nõ tñ ĩ diuiſiõę eqͥuoci: mõ ſyls diuidit᷑ in ſyllm ðᷣmõſtratiuã/ dialecticũ ⁊ litigioſũ diuiſiõe eqͥuoci:nã ſylłs litigioſus nõ ẽ ſylłs/ſaltẽ ſylls li/ tiioſus peccãs ĩ foꝛma. Et hec ve Se ad vtrũ ſyllus(ſcðᷣm. Dubitat Ppmo peccãs ĩ materia et ſyilus peccãs in foꝛma ſint boni ſylli. Pꝛo cuiꝰſo/ lutiõe ſupponit᷑ ᷣmo/ꝙ aliquẽ ſyilm peccare ĩ ma teria põt intelligi dupłlr. Ano mõ qꝛ in eo nõ ſunt tres tmini vel tres ꝓpões:⁊ ſic nõ capit᷑ hic ſyllus 1 peccãs in materia:qꝛ tali mõ ſylłus ðꝛ etiã pecca/ re in foꝛma /cũ nõ habeat termios ⁊ ꝓpões diſpo⸗ ſitas in mõ ⁊ figura:⁊ ſic oĩs ſyllus amittẽs aliqͥd de materia/ vel etiã aliqͥd hñs ſupfluũ diceret᷑ pec care ĩ materia iſto mõ. Alio mõ ſyllus ðꝛ peccare in materia:qꝛ peccat in illis q̃ ſe tenẽt ex ꝑte mate/ rie/ ſtẽ in ꝓbabilitate vł neceſſitate:ita ꝙ ille ſyllus ðꝛ peccare in materia cuiꝰ pᷣmiſſe nõ ſunt ꝓbatiue ckonis/ ſicut ẽ fallacia petitiõts pᷣncipij ſtatim:vt ſic arguendo/ oĩs hõ eſt hõ /⁊ oĩs hõ eſt hõ:g oĩs hõ eſt hõ:vñ ſyllus ſic peccãs in materia ðꝛ bñ bo nus ſyllus ſimplr. Sed ð᷑ꝛ peccare ↄtra ſyllm ꝓp⸗ batiuũ ſiue dialecticũ. ¶ Supponit᷑ vlteri,N foꝛ ma ſyllĩ nõ eſt aliud qᷓ modꝰ ⁊ figura:iõ ille ſylłx ðꝛ peccare in foꝛma cuiꝰ pᷣmiſſe nõ ſũt diſpoſite in mõ ⁊ figura/cuiuſmodi ſunt oẽs cõbinationes in/ utiles:⁊ de taui ſyllo ðꝛ ꝙ nõ ẽ ſyltus ſicut hõ pictꝰ nõ eſt hõ:ideo diuiſio ã diuidit᷑ ſyllus in ſyllm de monſtratiuũ dialecticũ ⁊ litigioſuʒ ſeu ſophiſticũ peccantẽ in foꝛmaſeſt diuiſio caoen in Lanoeata. vtrũ idẽ ſyllus poſ⸗ Dubitat ſcðo ſit eſſe dialecticus ⁊ demõſtratiuꝰ. Et arguit᷑ ꝙ nõ:qꝛ tũc idẽ ſylłs cẽt ex neceſſarijs ⁊ poſſibilibꝰ aliter ſe hr̃e:ↄñs eſt fal ſum:igit᷑. Cõſequẽtia ptʒ: qꝛ ſyllus demõſtratiu⸗ eſt ex neceſſarijs/⁊ ſyllus dialecticus eſt ex ꝓbabi libus:ſed ꝓbabilia pũt aliter ſe hr̃e:igif᷑. Scðo:qꝛ tũc ſeq̃ret ꝙ de eodẽ haberemꝰ ſciam ⁊ opintonẽ: ſed ↄñs eſt falſum:ę ⁊ añs:ↄña ptʒ: qꝛ ſyltus de/ mõſtratiuꝰ generat ſcĩam:dialecticꝰ generat opi/ nionẽ:falſitas ↄñtꝭ ptʒ:qꝛ ſcĩa ⁊ opinio ſũt habitꝰ oppoſiti. Tertio ſic:mẽbꝛa diuiſiis nõ debẽt co/ incidẽ:ſʒ ſyllus demõſtratiuꝰ ⁊ dialecticꝰ diuidũt ſyllm:igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ ꝓpões ex qͥ/ boſit ſyſlus demõſtratiuꝰ ſũt ꝓbabiles cũ ipᷣis ↄue niat diffinitio ꝓbabilis:⁊ ꝑ ↄñs idẽ ſyllus ꝓcedit ex neceſſarijs/⁊ ꝓbabilibꝰ:cᷣ ſił erit demõſtratiuꝰ ⁊ dialecticꝰ. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑/ ꝙ ſyllus de/ monſtratiuꝰ ⁊ dialecticꝰ pñt capi duptr. Ano mõ ſcðe intẽtionalłr/⁊ ſic vnꝰnõ eſt aliꝰ.Alio mõ pᷣme intẽtionalr:puta ꝓ ſyllo mẽtali vocałi vel ſcpᷣto:⁊ tũc dico ꝙ ſyllm demõſtratiuũ eſſe dialecticũ põt ĩtelligi dupkr. Ano mõ reſpectu diuerſoꝝ:⁊ tũc di co ꝙ idẽ ſylłus põt eẽ demõſtratiuꝰ et dialectieꝰ: cũ vnꝰ põt aſſentire pᷣmiſſis ſylli demõſtratiut ſine foꝛmidie de oppoſito:⁊ alter põt ipᷣis aſſentire cũ foꝛmidĩe ð oppoſito. Alio mõ reſpectu eiuſdẽ̃: ⁊ hᷣ dupkr/ ßm ꝙ Pbabile põt capi dupłr. Ano mõ lar⸗ ge ꝓ ꝓpõnib ꝓbabilibꝰ/ſiue cũ foꝛmidie /ſiue ſine foꝛmidie: ⁊ ſic vnꝰ ⁊ idẽ ſyllus reſpectu eiuſdẽ bñ diceret᷑ demõſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ.Alio mõ capien do ꝓbabile ſtricte ꝓ ꝓpõne ꝓhabilt q̃ eſt cũ foꝛmi dine.Et ſic dico ꝙvnꝰ⁊ idẽ ſylłus reſpectu eiuſdẽ nõ põt dici ðᷣmõſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ. Ad rõnes ad duas pᷣmas ptʒz ſolo. Ad tertiã ðꝛ:ꝙ ſyllus demõ ſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ vt diuidũt ſyllm capiunt᷑ ſcðᷣe intentionalr ⁊ non pᷣme in tentionałr:ideo vt ſunt mẽbꝛa diuidẽtia nunqʒ verificantk᷑ de ſenuie. 1 vtrũ dialectica ſeu 2 ubitat tertion⸗ ſcĩa ſit vtilis ad obuiatiões: ⁊ ad ſᷣm phᷣiam diſciplinas. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ aliqͥs põt exercitari ĩ medicina vel in rhe/ toꝛicavel in aliꝗ̃ alia ſcĩa ſine dialectica:vt ptʒ per experiẽtiã. Itẽ ꝑ demõſtrationẽ poſſumꝰ obuiare poſitiõibꝰ rñdẽtis:̊ nõ oꝑtet eẽ talẽ ſciam ¶ In oppoſitũ eſt phs ĩ textu:vbi dicit/ꝙ iſta ſcĩa ẽ vti/ lis ad tria.ſ.ad exercitatiões/ obuiatiões/⁊ ad ſᷣmn phiam diſciplinas. ¶ Ideo rñdet᷑ ad rõnes · Ad ᷣ Topicoꝛum A mãu:/;lzallaͤs polſit exercitari ĩ medicinavel in aliqᷓ alia ſcia ſine dialectica impfecte ⁊ nõ ſcientifi ce: nõ tñ põt ꝑfecte ⁊ ſcientifice ſine iſta ſcia. Ad aliã ðꝛ/ꝙ lʒ ꝑ demõſtrationẽ poſſimꝰ obuiare po/ ſitioni falſe/nõ tñ poſitiõi vere ſiẽ poſſumꝰ ꝑ diale cticã. ¶ Sed dubitaret aliqͥs quõ poſſumus hre ſcĩam de ſylło dialectico:cũ ſylłus dialecticꝰſit ge neratiuꝰopiniõis. Rñdet᷑ /ꝙ ſcia ꝓpꝛie dicta cõiter nõ habek niſi de ↄckone in qã demonſtrat᷑ paſſio de ſhiecto:⁊ ſic de ↄclone in q̃ demõſtrat᷑ paſſio ſylli dialectici de ipſo ſylło dialectico: vt puta de tali⸗ ſyllus dialectic eſt gñatiuꝰ opiniõisʒhabet᷑ ſcĩa q vocat᷑ ðialectica:capiẽdo dialecticã ſtricte: qꝛ dia lectica large capta/ eſt idẽ ꝙ logica q̃ habet᷑ de oĩ bus ↄclonibꝰ demõſtrabilibꝰ in tota logica.Et ſic ptʒ/ ꝙ de ſyllo dialectico nõ habem· ſcĩaz niſi tã; de ſcibili remoto:⁊ h̊ in ſyllo demõſtratiuo:⁊ cũ h ſtat ꝙ ſyllus dialecticꝰ eſt bñ gñatiuꝰopiniõis.i. miſſe ſylli dialectici gñant opinionẽ ð ↄclone ſyl dialectici.Et hec de Neno 2 ſad 74 bexi 433 5 rſalis: Syllus dialecticꝰ ẽ ſu Cõcluſio in hac ſcĩa cũ pᷣmo.i.adeq̃/ te ↄſideret᷑ in hac ſcĩia. ¶ Ad rõnes añ oppoſitũ. Adᷣmã ðꝛ negãdo ↄſam:qꝛ cõmittit᷑ fallacia fi/ gure dietiõis variãdo genꝰ ſuppõnis. Ad ſcðam ðꝛꝙlʒ ſyllus demõſtratiuꝰ cõſideret᷑ ᷣmo in hac ſcia/ vt ly ᷣmo diẽ oꝛdinẽ ad ſcðm/nõ tñ vt idẽ eſt ꝙ adeq̃te. Ad tertiã ðꝛſꝙ ſcĩa q̃ ibi habet᷑ bñ voca tur dialectica:capiẽdo dialecticã ſtricte ⁊ ꝓñᷣe:ſed ñ capiẽdo dialecticã largevt ↄuertit᷑cũ logica.Ad artã ðꝛ/ ꝙ ſyllus dialecticꝰ eſt vnꝰ vnitate gener A Pie dezpieas ſyllm dialecticũ ſcðe intẽtiona lr. ctũ ſupponit ꝑſonałr poſſit hr̃e aliquã ſingularẽ: nõ tñ indefinita cuiꝰ ſubiectũ ſupponit ſimpfr. ¶ Pꝛimum ergo conſiderandũ ex qui- bus eſt methodus. ¶ Iſta eſt ꝑs executiua huiꝰ libꝛi q̃ diuidit᷑ ĩ octo libꝛos ꝑtiales: q̊rũ ᷣmꝰ diuidit᷑ ĩ tres tractatꝰ. In pᷣmo determĩat ð pᷣncipijs ſylſi dialectici. Et pꝛĩo Tbacc Ppöos dialectice ⁊ pblemata ſunt in eãli nũero.Qð ꝓbat:ꝗꝛ q̃cũqʒ ſiũt ex eq̃libꝰ nũero ſũt in eãli nũero:ſʒ ꝓpões dialectice fiũt ex eq̃libꝰ nũe ro:qꝛ fiũt ex eq̃libꝰ daſeaee ꝓpões dialectice et ꝓblemata ſũt in eãi nũero.Scdo ſic: illa q̊rũ vnũ põt fieri reliquũ ⁊ ecõtra ſũt in eãli nũero:ſed ſic ẽ de ꝓpõne dialectica et ꝓblemate: vt illa ꝓpõ dia lectica/ vtrũ hõ ſit aĩal fit ꝓblema dicẽdo /vtrũ hõ ſit aĩal vel nõ. ¶ Cõſeq̃nt᷑ mouet aliã dubia. Pꝛi/ mo:vtrũ aliqð ꝓblema poſſit fieri de dꝛſia.Añdet ꝙ dꝛña ẽ reducẽda ad genꝰ: iõ ꝓblemata de dꝛña reducunt᷑ ad genꝰ. Scðm dubiũ:q̃ᷓre enũerãdo p/ dicata nõ enũerat diffinitionẽ:q̃ tñ ẽ pᷣdicatũ. Rñ/ det ꝙ ↄtinet᷑ ſub.ꝓꝛio:⁊ dicit ꝙ duplex eſt ꝓpꝛiũ/ qͥddã eſt ꝙ indicat qͥd ẽ eſſe rei:⁊ illud vocat᷑ termi nus ſeu diffinitio: aliud eſt ꝙ nõ ĩdicat qͥd eſt eſſe rei cõuerſim tñ pᷣdicat᷑ de illo cuiꝰeſt/cuiuſmõi eſt pꝛia paſſio: vt riſibile reſpectu hoĩs.Ex q̊ paſſu icit᷑ talis regula/ꝙ ſi aliqͥd ſit cõe duobꝰ ⁊ vni il/ loꝝ nõ ſit nomẽ impoſitũ: tũc illud aſſumit nomẽ cõis.Ex qͥbꝰ ↄcludit ꝙ q̃ttuoꝛ ſũt pᷣdicata.ſ.termi nus ſine diffinitio/ gen/ ꝓꝛiũ ⁊ accidẽs. Et ſᷣdit ꝙ dꝛña eſt ĩter ꝓpõnẽ dialecticã ⁊ ꝓblema:nã ꝓpõ dialectica ſolũ q̃ritvnã ꝑtẽ ↄdictiõis:vt hic/eſt ne bõ aiĩal greſſibile bipes. Sed ꝓblema ãit vtrãꝗ; ꝑtẽ ʒdictiõis:vt vtrũ aĩal greſſibile bipes ſit diffi/ nitio hoĩs vel nõ. ¶ Cõſequẽter diffinit terminũ ſeu diffinitionẽ:dicẽs/ꝙ terminꝰ eſt oro indicans d qͥntã ðꝛ/ꝗꝙlʒ oĩs pos indefinita cuiꝰ ſubie —— qͥd eſt eſſe rei:⁊ ſubdit ꝙ nð ſolũ incõplexa /ſʒ etiã cõplexa habẽt diffinitionẽ: nã poſſibile ẽ ea q̃ ſub ofone ſᷣcant᷑ terminari.i.diffiniri. Et dicit/ ꝙ illi qͥ vtunt᷑ vno ſolo noĩe ꝓ diffinitiõe nõ bñ diffintunt eo ꝙ oĩs diffinitio eſt opo.Scðo dicit/ꝙ idẽ et di uerſuz ſunt annexa diffinitiõis:qꝛ illud eſt annexũ diffinitiõis ꝑ qð ſit maximꝰ laboꝛ circa diffinitio/ nẽ:ſed ꝑ idẽ ⁊ diuerſuʒ fit maximꝰ laboꝛ:igit᷑. Itẽ idẽ et diuerſum termiuant᷑ per eandẽ methodũ ꝑ quã termĩat᷑ diffinitio:qꝛ ſi ꝓbauerimꝰ aliꝗ eſſe ea dẽ vel diuerſa facilr poterimꝰ diſputare de diffini tione: ⁊ ſi oſtẽderimꝰ aliꝗ̃ nõ eſſe eadẽ ſufficiẽter/ oſtẽdemꝰ ea nõ hf̃e eãdẽ diffinitionẽ. ¶ In ſcðᷣa ꝑte determĩat de ſcðᷣo pᷣdicato.ſ.de ꝓpꝛio: dicẽs/ q; ꝓpꝛiũ eſt qð nõ indicat qͥd eſt eſſe rei: ſoli aũt in/ eſt ⁊ ↄuerſim pᷣdicat᷑ de re:vt ſuſceptibile diſcipli/ ne eſt ꝓpꝛiũ hoĩs. ¶ Et ſi qͥs qrat: vtrũ illud qð ↄuenit alicui/ſicut doꝛmire cõuenit hoĩ: ſit ꝓpꝛiũ eiꝰ. Rñdet/ ꝙ bñ eſt ꝓpꝛiũ qñ /vel ꝓpꝛũ adaliqͥd: ſicut eſſe a dextris.Ex 9 ĩfert ꝙ triplex eſt ꝓpꝛiũ.ſ. ꝓpꝛiũ ſimpkłr/ ꝓpꝛiũ qñ/ et ꝓpꝛiũ adalidd. ¶ In tertia ꝑte determĩat de tertio pᷣdicato/qð eſt genꝰ dicẽs/ſꝙ genꝰ eſt qð pᷣdicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie in eo qð qͥd:vt aĩal reſpectu hoĩs et bouis. Altimã ꝑtẽ ꝓbat:qꝛ illud pᷣdicat᷑ in qͥd ꝑ qð cõue/ nienter rñdet ad q̃ſtionẽ factã ꝑ qͥd: ſed genus eſt bmõt:igit᷑. Et ſubdit /ꝙ idẽ et diuerſum gñe/ ſunt annexa generis:qꝛ terminant᷑ ꝑ eandẽ methodũ ꝑ quã terminant᷑ ꝓblemata de gñe: qꝛ ſi oſtẽderimꝰ ꝙ aĩal eſt genꝰ hoĩs ⁊ bouis: etiã oſtẽderimus ꝙ hõ ⁊ bos ſunt idẽ genere. Etiã ſi oſtẽderimus/q aĩal eſt genꝰ bouis /⁊ nõ eſt genꝰ lapidis: etiã oſtẽ derimꝰꝙ hõ ⁊ lapis nõ ſunt idẽ genere. ¶ In ãr/ ta ꝑte determĩat de q̃rto pᷣdicato /qð eſt accidens. Et ponit duas diffinitiões eiꝰ.Quarũ ᷣma eſt:ac cidẽs eſt qð nec eſt diffinitio/ neq; ꝓpꝛiũ/ neq; ge⸗· nus:ineſt aũt rei. Scðᷣa accidẽs//eſt qð ↄtingit ei/ dẽ ineſſe ⁊ nõ ineſſe:vt ſedere. Et dicit ꝙ illa diffi/ nitio eſt melioꝛ qᷓ; ᷣma:qꝛ ad coaſcẽdũ ᷣmã neceſ/ ſe eſt ſcire qͥd ſit diffinitio/qͥd genꝰ/⁊ quid ꝓpꝛiũ: Seva eſt ꝑ ſe determĩata ad coᷣ ſcendũ accidẽs. Et infert ꝙ ꝓblemata que flunt de pᷣdicatis cõpa ratis ad ſubiecta ſm magl et minus reducunt᷑ ad ꝓblemata accidẽtis:vt vtrũ vita qͥ eſt ᷣm virtutẽ/ ſit melioꝛ vita q̃ eſt ſᷣm bꝛutalitatẽ.i.ßᷣm delitias ſenſitiuas.Ex quo ptʒ/ꝙ magis ⁊ minus ſunt an nexa accidẽtis.Et ſubdit finaliter ꝙ nõ refert/ꝓppꝛi um qñ ⁊ ꝓpꝛium adaliqͥd eſſe accidẽs. ¶ Non autẽ lateat nos quoniã que ad ꝓpꝛium ⁊ genus ⁊ accidẽs oĩa ⁊ ad diffi nitiones conuenit dici. 4 Iſtud eſt ſcðᷣm capłm in quo oſidit/ ꝙ iſta tria pᷣdicata/ genus/ ꝓpꝛiũ/⁊ accidẽs reducunt᷑ ad diffi nitionẽ:⁊ diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pᷣma oſtẽdit/ꝙ alia pᷣdicata a diffinitiõe reducut᷑ ad diffinitionẽ: nã ſi qs oñdat ꝙ aliqͥd nõ cõueniat auicui cõuerti/ biliter ſicut eſt ꝓpꝛiũ:per hoc oñdit ꝙ ſibi nõ ↄue nit vt diffinitio:qꝛ diffinitio debet ↄuertibilr cõue nire diffinito:Etiã ſi q̊s oñdat ꝙ aliqͥd nõ cõuenit alteri eſſentiałr ſicut eſt genꝰ:oñdit ꝙ illud nõ cõ/ uenit vt diffinitio:qꝛ diffinitio ðꝛ ↄuenire diffi⸗ to eſſentiałr.Etiã ſi qͥ̊s oſtẽdat/ ꝙ aliqͥd ↄuenit ali/ cui accidẽtałr oñdit ꝙ illð nõ eſt diffinitio:ꝗꝛ diffi nitio ñ dzouenire diffinito accidẽtałr. Añ iſta tria pᷣdicata reduct ad diffinitionẽ nõ ẽ alind qᷓʒ; ꝑ ↄſi⸗ deratiões iſtoꝝ p̃dicatoꝝ termĩare aliq̃ ꝓblemata de diffinitiõe:nõ tñ ſufficit ꝓ oĩb pᷣdicatis eẽ vna Fo. 84. C Liber cois coflderatlo:qꝛ ſila inutilis eſſet: et eſſet nimis difficilis:igik. In ſcðᷣa ꝑte determĩat de eodẽ oað eſt annexũ diffinitiõis:dicẽs/ ꝙ idẽ ðꝛ tripłr.ſ.idẽ nũero/ idẽ ſpecie/⁊ idẽ gñe.Eadẽ nũero ſũt quoꝛũ res eſt vna/ noĩa vVᷣo plura:vt tunica ⁊ veſtis:eadẽ ſpecie ſũt q̃ ſub eadẽ ſpecie ↄtinent᷑/vt petrꝰ ⁊ ſoꝛ/ tes:eadẽ ge ſunt q̃ ſub eodẽ gñe ↄtinent᷑:vt hõ et equꝰ ſſ aiali.Et remouet vnũ dubiũ:poſſet em qͥs credere ꝙ eẽnt plures modi idẽtitatꝭ:qꝛ aã exeun/ tes de diuerſis kontibꝰplus differũt qᷓʒ 3 exeũtes de eodẽ fonte:⁊ tñ ſũt eiuſdẽ ſpẽi:ͥ videt᷑ ꝙ ſit ali qua idẽtitas mĩoꝛ idẽtitate nůerali.Añdet phᷣs/ oĩs aã /oĩ aq̃ eſt eiuſdẽ ſpẽi/⁊ ꝙ ille aꝗ̃ de diuerſis fontibꝰ nõ differũt niſi accidẽtałr:qꝛ vna eſt dulci/ oꝛ altera. ¶ In tertia ꝑte diuidit idẽ nũero: dicẽs ꝙ idẽ nũero ðꝛ multipfr.ſ.noĩe/ diffinitiõe/ ꝓpoᷣo et accidẽte.Eadẽ noĩe ſũt q̃ eodẽ noĩe noĩant᷑:vt ſoꝛ tes ⁊ ſoꝛtes:eadẽ diffinitiõe: quoꝝ vnũ eſt de diffi nitiõe alteriꝰ/vt hõ ⁊ rõnale:eadẽ ꝓpᷣo qͥrũ vnũ eſt ꝓppꝛiũ alteriꝰ/vt hõ ⁊ riſibile: eade accidẽte quoꝛũ vnũ eſt accñs alteriꝰ vł ambo ſũt accidẽtia vni ter tio:vt ſoꝛtes ⁊ ſua albedo.Et dicũt᷑ eadẽ nũero:qꝛ ꝑcogniuonẽ vntꝰ venim in cognitionẽ alterius. ¶ Quoniã aũt ex pꝛius dictis ſunt oĩo nes ⁊ꝑ hec ⁊ ad hec vna qͥdẽ fides eſt. ¶ Iſtud eſt tertiũ caplm huiꝰ tractatus in quo pꝓ bat Ariſto.duabꝰ rõnibus ꝙ tm̃ ſint q̃ᷓttuoꝛ pᷣdica ta.ſ.inductiõe ⁊ ſyllo. Inductiõe ſic:ois ꝓpõ diale ctica ⁊ ſilr oẽ ꝓblema eſt de gñe aut ꝓpᷣo aut diffi nitione aut accidẽte:ſyl o ſic/oẽ pᷣdicatũ qð ðꝛ de aliqͥ ↄuenit illt ↄuertibilr aut nõ ↄuertibitr:ſi ᷣmũ hoc ẽ dupłfr:aut ĩdicat qͥd ẽ eẽ rei /⁊ ſic ẽ diffinitio: aut nõ ĩdicat/⁊ ſic ẽ ꝓpꝛiũ.Si hᷣm aut ponit᷑ ĩ diffi nitiõe ſpẽi/⁊ ſic eſt genꝰ:aut nõ /⁊ ſic eſt accñs. De inde dꝛẽ ꝙ cuilibʒ pᷣdicamẽto ↄuenit rõ alicuiꝰpᷣdt cati /⁊ reducũt᷑ ad q̃ᷓttuoꝛ pᷣdicata. ¶ Deiĩide remo/ uet vnũ dubiũ:poſſet em̃ aliqͥs dubiiare vtrũ pᷣdi/ cari ĩ qͥd ↄueniat cuil:bʒ pᷣdicamẽto. Añdet᷑ ꝙ ſic: nã qðlibet ſuꝑiꝰ pᷣdicat᷑ in qͥd de ſuis ĩferioꝛibꝰ:ſʒ in qlibet pᷣdicamẽto ſũt q̃dã ĩferioꝛa ⁊ q̃dã ſuꝑio/ Qu erit vtrũ nũerus fdicarof(ra: igif. — cũ coꝛũ diffinitiõibꝰ ſit ſufficiẽ᷑ter aſſignatꝰ. ¶ Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ plura ſunt pᷣdi cata qᷓ; qttuoꝛ:igit᷑ nũerus pᷣdicatoꝛũ nõ eſt ſuffici ens. Añs ꝓbar:qꝛ ſpẽs eſt ᷣdicabile:igit᷑ eſt pᷣdi/ catũ.Etiã tot ſunt pᷣdicata q̊ ſunt ꝓpõnes diale/ ctice: ſed plures ſũt ꝓpõnes dialectice qᷓ; ãttuoꝛ: igit᷑.· ¶ Scðo ſic:Diffinitio nõ eſt pᷣdicatũ:& non erũt q̃ttuoꝛ. Añs pꝑtʒ:qꝛ diffinitio nõ eſt pᷣdicabile: sᷣ nõ eſt pᷣdicatũ. ¶ Tertio ſic:Diffinitio nõ ẽ diffi nibilts cũ ſit qᷓddã cõplexũ:igit᷑ diffinitio eiꝰ ẽ ma/ le poſita: etiã ſi eẽt diHinibilis ſe q̃re᷑ ꝙ diffinitio eẽt diffinitũ cũ oẽ diffinibile ſit diffinitů. ¶ Quar to ſic: Si diffinitio diffinitiõis eẽt ſufficiẽter poſi/ ta:ſeq̃ret᷑ ꝙ aliqͥd cõuertibile cũ aliq̊ͥ eẽt ſuꝑius ad iom:oↄñs eſt falſum:igit᷑.Cõſeq̃ntia ptʒ:qꝛ diffini/ tio eſt ↄuertibiis cũ diffinito: diffinitio diffiniti onis eſt ↄuertibilis cũ ipſa diffinitide q̃ diffinit᷑:et tñ diffinitie eſſet ſuꝑioꝛ ad ipſam /cũ ſit ſuꝑius ad oẽm diffinitionẽ. ¶ Quito ſic:Pꝛopꝛiũ ↄuenit oĩ indiuiduo ſpẽi cuiꝰ eſtꝓpꝛiũ:ã̊ nõ ineſt ſou. ¶ In onpoſitũ arguit᷑ auẽte phᷣi in textu. In q̃ſttõe erũt tres articuli. Mtum ad pꝛimũ. [Æ C pdicatũ põt capi Pꝛimo ſciẽdũ dapir. Incms vene intẽtionalr. Alio mõ ſcðe intẽtionafr. Pꝛime inte nonaliter eſt terminꝰ mẽtalis yocalis vel ſcript qᷓ 1 denorak diei de alioꝛſlue illð ſit genꝰ vel aliqð ali ud pᷣdicatoꝛũ ſiue nõ: ⁊ ſic indiuiquũ vel termenꝰ ſingularꝭ põt eſſe ᷣdicatũ. Alio mõ põt capi pᷣme intentionalr adhuc magꝭ ſtricte ꝓ termĩo mnẽ᷑tali/ vocali vel ſcripto:qͥ denotat᷑ dici de alio tanq; ge/ nus vel aliqð pᷣdicatoꝛũ:⁊ ſic indiuiduũ nõ eſt Pᷣdi catũ.Sʒ pͥdicatũ captũ ſcðe intẽtionałr nõ eſt niſi vnũ ĩtẽtionale qð attribuit᷑ termĩo qͥ denotat᷑ dici de alio tanqᷓ genꝰ ꝓpꝛiũ/ diffinitio vel accidẽs:et iſto mõ capit᷑ pdicatũ cũ ðꝛ ꝙ tm̃ ſũt ãttuoꝛ pᷣdica ta:q̃ ſuo mõ dʒ exponi ſicut iſta/tm̃ ſunt qͥnq; pᷣdi/ cabilia. Vñ gen ꝓpꝛiũ ⁊ accidẽs ſunt alie icde in tentiões qñ ſunt pᷣdicata ⁊ qñ ſũt pᷣdicabiliaꝛqꝛ vt ſunt pᷣdicabilia attribuunt᷑ alicui inqntũ natũ ẽ de pluribꝰ pᷣdicari:ſed vt ſunt pᷣdicata attribuũt᷑ eidẽ vt eſt natũ ineſſe ſuo ſubijcibili eſſentialr vel acci⸗ dentalit/ↄuertibilr vel nõ ↄuertibitr. Et ſic ptʒ/ꝗ diffinitiões eoꝝ nõ ſunt oino eedẽ:qꝛ in diffinitio ne iſtoꝛũ inãntũ ſunt pᷣdicabilia intelligit᷑ vłe ſub rõne generis:⁊ in diffinitione pᷣdicatoꝝ intelligit᷑ pᷣͥdicatũ.Dico vlteri/ꝙ licʒ idẽ ꝓ denoĩato ſeu pᷣ/ me intẽtionalr poſſit dici pᷣdicatũ ⁊ pᷣdicabile: nõ tñ ꝓpt boc ſequit᷑ ꝙ ſcðe intẽtiões ſint eedẽ:ĩmo vna põt alicui attribui/dato ꝙ alia non ſibi attri/ buat᷑:nã poſſibile eſt intellectũ nfrm intelligere ałi qͥd ſub rõne qua põt de pluribus pᷣdicari:⁊ nõ ſub rõne ſub qua cõuenit ſuo ſubijcibili eſſentiałr vel accidẽtaliter: quo facto poterit pᷣdicabile altcui at tribui/ dato ꝙ p̃ᷣdicatũ nõ ſibi airnibne, drs [,In qC tres ↄditiões reqͥr Gcdo ſciẽdũ tur ad hᷣ ꝙ aliqͥd ſit pᷣ/ dicatũ dialecticũ. ¶ Pꝛima:ꝙ ſit natũ pᷣdicari de aliã pᷣdicatiõe directa ⁊ oꝛdinata: q̃ fit qñ ſupiꝰ pᷣ/ dicat᷑ de ſuo ſferioꝛi:vel qñ aliqð pᷣ̃dicabile pᷣdicat de aliq̃ ſuo ſubijcibili:iõ nullũ indiuiduũ eſt pᷣdica ctũ ꝓppꝛie dictũ:niſi caperet̃ pᷣdicatũ large ꝓ oĩ illo põt dici de alio ſiue pᷣdicatione directa ſiue nõ. SScsa ↄditio ꝙ ꝓpõ in q̃ pᷣdicat᷑ hmõi pᷣdicatũ de ſuo ſubijcibili ſit VEminabif ꝑ artẽ dialecticã.An illa.ꝓpõ eſt t minabił ꝑ artẽ dialecticã q̃ põt eẽ ↄns alicuiꝰ ↄñe dialectice:⁊ ꝓbari ꝑ aliquẽ locũ diale/ cticũ. ¶ Tertia ↄditio eſt /ꝙ tale pᷣ̃dicatũ nõ ſit re ducibile ad aliqð pᷣus eo hᷣm eaſdẽ ↄſiderationes: iõ annexa pᷣdicatoꝝ nõ ſũt pᷣdicata:qꝛ ad ipſa pᷣdi/ cata reducunf᷑:⁊ ꝓpões ex ipſis ↄſtitute tminant᷑ ꝑ eaſdẽ ↄſiderationes /ſicut pyones de pᷣdicatis. 1 1 gqcirca textũ inci⸗ Tertio ſciendũ dũt aliq̃ pue diffi⸗ cultates. Pꝛĩa:vtrũ ꝓpõ es dialectice ſint in eli nũero cũ ꝓblematibꝰ dialecticis. Et videt᷑ ꝙ nõ: qꝛ qͥs põt foꝛmare ꝓpõnẽ dꝛalecticã non foꝛmãdo ꝓbiema:igit᷑ nõ ſũt in eq̃li nũero.Vñdct᷑ bꝛeuii /ꝙ ꝓpõnes dialecticas eẽ in eãli nũero cũ ꝓblemati bus põt duokr intelligi. Ano mõ in nũero/ ſic ꝙ ſi qͥs faciat ꝓpõnem dialecticã/ipſe vel vnꝰ alter foꝛ maret ꝓblema dialecticũ: ⁊ ſic nõ eſt intelligẽdũ. Alio mõ in ñe vel in ſpecie:⁊ ſic eſt ĩtelligẽdũ qꝙ tot qͥt pñt eſſe m neries ppõnũ dialecticaꝝ pit eẽ ꝓblemata:cũ flãt ex ↄſilibus t᷑minis:⁊ vnũ põt fie ri ex reliqͥ:⁊ ſic ĩtelligit᷑. ¶ Scvðᷣ̃a difficultas:an diß finitio poſſit dari ꝑ vnã vocẽ:⁊ an diffinitio poſſit diffiniri. Ad pᷣmã ꝑiẽ ðꝛ/ꝙ diffinitio nõ põt dariꝑ vnã vocẽ incõplexã:qꝛ oĩs diffinitio dʒ eſſe of̃o ex plicãs diſtincte eſſentiã rei:a ð nõ põt ſieri ꝑvnicã vocẽ: Jõ diẽ phᷣs.a.metaphy.ꝙ tiffinitio ẽ ſᷣmo longꝰ. Ad aliã ptẽ ðꝛ ꝙ diffinitio põt capi duplr. DUno mõ ſcðe intẽ ionafr/⁊ ſic diffinitio dñ diffini tur:cũ tũc ſit qͥddã incõplexũ intẽtionale.Alio ma 214 Topicoꝛum eapik pꝛme intẽtlonaliter:⁊ ſic non diffinik: cũ ſit quoddã cõplerũ cõpoſitũ ex pluribꝰ/quẽadmodũ eſt animal ronale ⁊ alie diffinitiões. 4 1 1 circa modos eiu Quarto ſciẽdũ 3e incidũt due ꝑue difficultates. ¶ Pꝛima:vtrũ idẽtitas nũeralis ſit maxia idẽtitas:cũ diuerſitas nũeralis nõ ſit ma/ a diuerſitas ſcũ nõ arguat alias diuerſitates: qꝛ nõ ſequit᷑/iſta diſferũt nůero:g differunt ſpecie vel genere. Ad hᷣ ðꝛ xidẽtitas neralis eſſentie q eſt idẽtitas nũeralis noĩe diffinitiõe vel ꝓpꝛio eſt maxia idẽtitas ⁊ infert alias idẽtitates: iʒ identl/ tas nueraus accñte nõ ᷑ maxia idẽtitas: ĩmo illa nõ infert quãq; aliã idẽtitatẽ:vt nõ ſequit᷑ ſoꝛtes ⁊ ſua albedo fũt idẽ nãero: ſũt eiuſdẽ ſꝑei. ¶ Se/ cũda difficultas:gquõ accñs ⁊ ſubm /pũt eẽ vnũ et idẽ nũero:cũ poſſint ſepari abinuicẽ. Añdet᷑ bꝛeui ter g accis ⁊ ſubm eẽ vnũ nũero põt intelligl du⸗ liciter. NBno mõ ꝙ ſint vna res:ꝛ ſic nõ eſt verũ. lio mõ ꝙ faciãt vnũ:nõ vnitate p ſe/ſz vnũ ꝑ ac⸗ adẽ᷑s:⁊ ſie dicũt᷑ vnũ nũero:⁊ tũc nõ debet cᷣcedi accñs ⁊ ſubm eẽ vnũ nũero:qꝛ talis vnitas nõ ẽ P pꝛie vnitas: ĩimo magl ibi cõmittit᷑ fallacia ᷣm dd ad ſimplr. Et hec deßme arrict tũ en, 1 7 trũ q̃ttuoꝛ pᷣdica/ D ubitat Pꝛlo ta ſufficienter diffini ant᷑ a pho.Et videt᷑ ꝙ nõ: puumo de diffinitiõe:ꝗqꝛ diſ̃nitio ẽ qͥd cõplexuũ:igit᷑. Itẽ diffinitio ñ ẽ ꝓpõ: Aᷓnõ indicat qͥd ee᷑ rei cũ ſola ꝓpõ hoc faciat. Iteʒ diffinitio nõ ẽ dirinit,s nõ diffini. Maioꝛ ptz: diffinitio ⁊ diffinitũ ſut imĩ oppoſiti. Itẽ alia p dicata hñt eaſdẽ diffinitiões ſicut pᷣdicabilia:̊ nõ dꝛñt a pᷣdicabilibꝰ. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ᷣmo ꝙ diffinitio põt capi duplr. ¶me intẽtionalr:⁊ ſicẽ aᷣd cõplexũ ⁊ nõ diffini᷑. Alio mõ ſcðe intẽtiona/ liter /⁊ ſic bñ diffinit᷑:⁊ ↄcedit ꝙ diffinitio eſt diffl/ nitũ ſaltẽ pdicatide denoĩatina:⁊ dũmõ vnũ acci/ piat᷑ vt qͥd/⁊ aliud vt modus. Scðo vpponie ꝙ cõiter aſlignak triplex eẽ. ſ.eẽ ꝓpõnale:qð denota tur per copulã ꝓpõnis:⁊ tale nõ ĩpoꝛtat᷑ ꝑ diffini/ tionẽ:ſʒ ſolũ ꝑ ꝓpõnẽ. Aliud eſt eẽ exiſtẽtie qð hʒ tes qñ eſt e cam ſuã: nã exiſtere cõnotat rem hre eſſe eỹ ꝓpꝛiã cãm:⁊ tale nõ ĩpoꝛtat᷑ ꝑ diſſinitionẽ: qꝛ ſiue res exiſtat ſiue nõ /eſt diffinibilis: vt ptʒ de tonitruo nõ exiſtẽte. Zliud eſt eẽ eẽntie qð nõ eſt aliud qᷓʒ res ipaꝛ vt eſſe ecntie hoĩs eſt ipᷣe homo: ⁊ tale impoꝛtat᷑ ꝑ diffinitionẽ ſaltẽ in eſſe cognito. Et qñ ðᷣꝛ diffinitio eſt ofo indicãs qͥd eſt eẽ rei/ſen ſus eſt indicãs.i.manifeſtãs ꝗᷓ res eſt diffiniti: vt aĩal rõnale manifeſtat q̃ res eſt hõ. ¶ Et ſi qs di/ cat /eẽ eſſentie ⁊ eẽ exiſtẽtie idẽ ſũt. Dico ꝙven eſt: ðᷓ ſi vnũ ĩpoꝛtat᷑ n viffinitionẽ ⁊ reliquũ. Dico ne/ Fado ↄnam:q eẽ diffiniti nõ ĩpoꝛtat᷑ ꝑ diffinitiõe Im eẽ reale qð bz er cãm/ſʒ ſolum hm eẽ cognitũ: nã ad h̊ ꝙ aliqͥd diffiniat᷑/ſufficit ꝙ habeat eſſe co⸗ Luies. Supponit tertio ꝙ in viffinitiõe pᷣdicatoꝝ ſp ly að/ dat ĩtelligere pᷣdicatũ qð ẽ genꝰ ad ip̃a p⸗ dicata:iõ nõ hñt eandẽ diffinitionẽ ſit dicabilia: qꝛ in diffinitiõe pᷣ dicabiliũ ſꝑ ĩtelligik vleꝓ genere — 1 g Atrũ ſpẽs ſit pᷣdica Dubitat ſcðo tũ ab alijs diſtictũ:⁊ vr ꝓpuũ qñ ⁊ ꝓpꝛiũ adaliq́ͥd facſãt pᷣdicatũꝓpꝛij. . ᷣmẽ ꝑtẽ ðꝛ ꝙ ſpẽs eſt pᷣaicatũ:⁊ ꝓpõ in q̊p Aicat eſt termĩabilis ꝑ aliquẽ locũ dialecticũ ſic᷑ ꝑ locũ a toto in q̃ntitate:phs tñ nõ facit mẽtionẽ de ea explicite neq; eã enũerat:qꝛ bʒ eũdẽ modũ inhe rendi ⁊ dicãdi ſic genꝰ: ideo ſuſcieter intelligit᷑ ꝑ genꝰ.· Df eriã ꝙ dꝛña intelligit᷑ ꝑ genꝰ. Et ſi qͥs dicat/ vtx dꝛſia ſit anexũ gñis · Dico ꝓpᷣe ꝙ nõ:cũ Fo. 85 habeat ꝓpꝛiũ modũ pᷣdicãdi/x fac᷑ etiã vnũ pᷣaica Sco. lib.i· bile diſtinctũ a gñe:videt᷑ etiã ꝙ faciat vnũ pᷣdica diſ.ð.q:ʒ · tũ diſtinctũ a gne. ¶ Aduerte tñꝙ genꝰ põt capi dupkr. Ano mõ large ꝓ oĩ incõplexo limitato qð ßᷣdicat᷑ eẽntalr nõ ↄuertibilr de ſuo ſubijcbill cui ineſt eſſentialr. Et ſic põt diciſ ꝗ gen? dꝛña ⁊ ſpẽs nõ faciũt niſi vnũ pᷣdicatũ.ſ.generꝭ cũ ipis cõueni at vnus modus elſendi ſuo ſubijcibili vnꝰmodꝰ pᷣdicãdi.ſ.eẽntiałr. ¶ Alio mõ capit ſtricte ꝓ incõ plexo umitato að pᷣdiĩcat᷑ in qͥd de pluribꝰ dꝛñtibꝰ ſpẽ:⁊ ſic põt dici ꝙ ſpẽs ⁊ dꝛña facerẽt duo dica ta diſticta a gñe. Pꝛo ſcðᷣa ꝑte ðꝛ ꝙ ꝓpꝛiũ qꝗñ ⁊ ꝓ pꝛiũ adaliad facit pᷣdicatũ accñtis: ⁊ n hdicatᷣ ꝓpꝛij cũ nõ ſint opꝛiũ ſimpkr:etiã lbi nd cõuenit 1 diffiniti* Dubitar tertio unaii Dau⸗ tũ habeat aliqð ãnexũ.ꝛo cuiꝰſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ ãnexũ vt coiter ðꝛ/ſeſt pᷣdicatũ minꝰ pᷣncipale ⸗ dicato cui ãnectit᷑ nõ totałr idem nec totait diuer⸗ ſuʒ/termĩabile ꝑ eaſdẽ ↄſideratiões vkp ſiles qbꝰ eſt ncipale p̃ dicatũ. Ex ã ſequit᷑/q nõ opoꝛtet ſo ꝙ ↄſideratides ꝑ ãs terminant᷑ pblemata pᷣdicati ſint totalr idẽ cũ ↄſi ĩderatiõibꝰ qͥbꝰtermiant᷑ pble- mata anexi. ¶ Scvo ſupponit᷑ ꝙ tres ↄditiões re drunt᷑ ad hᷣ ꝙ aliqͥd dicat᷑ ãnexũ alteri. Pꝛĩa:ꝗq ꝓ⸗ blemata ꝗᷓ ſut de anexo fere ſint termĩabilia ſikibꝰ ↄſideratidibꝰ ſicẽ ꝓblemata q̊ fiũt de pᷣdicato onci⸗ pali. Scṽa:q illud pᷣdicatũ cui ð eẽ ãnexũ ſit pᷣn/ cipali qᷓ; ilud ãnexũ. Tertia:ꝙ pᷣdicatũ pncipale ⁊ anexũ nõ habeãt oĩno ſiles modos pᷣdicandi: aꝛ tũc magl deberẽt dici vnũ pᷣdicatũ q; pᷣdicatum ⁊ anerũ. ¶ Supponit tertio/ nõ aðlibet pᷣdicatũ Hʒ anexuũ:qꝛ ꝓpꝛiũ nõ hʒ ãnexũ.t ſi ds dicat/nõ⸗ ne idẽ ⁊ diuerſum ꝓpuo pñt eẽ ãnexa ipᷣi ꝓbo ſiẽ idẽ ⁊ diuerſum gñe fũt ãnexa gñis. Rñdet᷑ ꝙ nõ: ꝗ: idẽ ⁊ diuerſum ꝓpꝛio nõ dicunt᷑ pꝛimo ↄuenite ipᷣi ꝓpꝛio:ſʒ mag ſpẽi illiꝓpꝛij. Añ nihil vꝛ pᷣmo e⁊ diuerſum cũ riſibili/ niſi qꝛ pᷣmo eſt idẽ᷑ vł vi/ uerſum cuʒ ſpecie:puta cum hoie.Et hec de ſcðᷣo articulo. tum arereium ſit: adet 2 rhſalis: Hũerꝰ pᷣdicatoꝝ cũ d LCõcluſio ſinitiõibꝰ eoꝝ eſt ſufficiẽter aſſt gnatꝰ a pho. C Ad rõnes. Ad pᷣmã ⁊ ſcðam zter. niã patʒ ſolutio:⁊ etiã ad ãrtã. ¶ Ad qntã ðꝛ ꝙ 3 ſoli in difſnitiõe ꝓpꝛij nõ refert ad indiuidua/ ſe ad ſpẽm:puta ꝙ ſit ſenſus ſoli ſupple ſpeciei ⁊ om ni ſupple indiuiduo. ¶ Pꝛunũ ergo determiĩet quid eſt ꝓpõ dialectica ⁊ qd ꝓblema dialecticum. ¶ Iſte ẽ ſcðs tractatꝰhuiꝰ libꝛiſi ã determĩat ari/ ſto.de pᷣncipijs cõplexis ſylii dialectici:et diuidit in duo capła. In ᷣmo oñdit qͥd ſit ꝓpõ dialectica ⁊ ꝓblema dialecticũ ꝓpt᷑ h̊ ꝗꝙ nõ oĩs ꝓpõẽ diale ctica:nec oẽ ꝓblema ẽ dialecticũ: qꝛ null ꝓpone/ ret ꝑ modũ ꝓblematꝭ qð ẽ oĩbꝰ vk nihi notũ: qꝛ oẽ ꝓblema dz hrfe aliquã dubitatiõem. ¶ Deiñ diffi⸗ nit ꝓpõeʒ dialectic/dicẽs: Pꝛopõ dialectica ẽ in terrogatio ꝓbabit ꝗᷓ videt᷑ oibꝰ aut plibꝰ aut ſapit tib:⁊ his oibꝰ vt plibꝰ vł maxime notis cũ foꝛmi⸗ dine nõ extranea.i.nõ ↄᷣria opiniõibꝰ pluriũ ſapiẽ/ tũ. Deiñ diuidit ꝓpões dialecticas:dicẽs /q ſĩd ſũt ꝓpões dialectice ſᷣm ſe ꝓbabiles:vt oĩs mif̃ di ligit filiũ ſuũ. alie ſt᷑ ſiles ꝓbabilibꝰ: vt ſi ſit ꝓbabi le ꝙ /rioꝝ ſit eadt᷑ diſciplia ꝓbabile erit; eoꝝ ſit vn? ſenſus. Alie ſũt ꝓbabiles ꝗᷓ ſũt 5rie ꝓbabilib⸗ id ẽ de te minis ↄrijs vłpm zdienione Pteſeee Liber plũ ex ꝑte ſubiecti:vt amicis opoꝛtet bñfacere:ini/ micis opoꝛtet bñfacere. ex ꝑte pᷣdicati:vt amicis opoꝛtet bñfacere:amicis opoꝛtet malefacere.Exẽ plũ de ullis q̃ ſũt ꝓtenſe ᷣm Sdictionẽ:vt amicis opoꝛtet bñfacere/ inimicis nõ oꝑtet bñfacere:ami/ cis opoꝛtet bñfacere/amicis nõ oꝑtet malefacere. Et ſubdit ꝙ ſi vna ẽ ꝓbabilis ita ⁊ reliq̃. ¶ Cõſe/ quẽter diffinit ꝓblemata dialectica:dicẽs/ꝙ ꝓble ma dialecticũ eſt ſpeculatio ↄtendẽs ad electionẽ vl fugã vel ad vᷣitatẽ ⁊ ſcĩam aut vt ipᷣm ſic admi/ niculãs aut ad aliqͥd alið hmõi. Añ ꝑ hoc ꝙ dicit ad electionẽ vel fugã/tãgit ꝓblemata moꝛalia:⁊ ꝑ hoc qð dicit ad vᷣitatẽ ⁊ ſcĩam/tãgit ꝓblemata na turalia:⁊ ꝑ h̊ qð dicit adminiculãs /tãgit ꝓblema/ ta ſcĩaꝝ ſermocionaliũ. ¶ Cõſequẽter diuidit ꝓ/ blemata. Pꝛimo ex ꝑte nre cognitiõis: ſcðo ex ꝑte ſinis. De pᷣmis dicit/ꝙ qͥddã eſt ꝓblema de q̊ neu tro mõ opinamur:⁊ ſolet vocari ꝓblema neutrũ/ eo ꝙ nulſã rõnẽ habemꝰ ad alterã ꝑtẽ ↄdictõis: vt vtrũ aſtra ſint paria vł imparia:vel qꝛ habem rõ/ nes eque foꝛtes ad vtrãq; ꝑtẽ /dictiõis:vt vtrum mũcdus ſit eternus vel nõ. Alia ſũt de qͥbꝰ habent᷑ Zrie opinioues:⁊ illa ſũt triplicia: q̃dã ſũt de qͥbus plurimi vulgares /ᷓriant᷑ ſapiẽtibꝰ/vtvtꝝ ſapia ſit melioꝛ diuitijs vel nõ:alia ſũt de qͥbꝰplurimi vul/ gares /riant᷑ inter ſe/ vt vtrũ ars ſutoꝛia ſit melioꝛ pelliparia: alia ſũt de qͥbꝰ ſapiẽtes Zriant᷑ inter ſe/ vt ſunt ꝓblemata phyſicalia ⁊ metaphyſicalia:vt vtrũ mũdus ſit ab eterno vł nõ/ ⁊ vtrũ genꝰſit vnũ vle vk nõ. ¶ Deinde diuidit ꝓblemata ex ꝑte finis dicẽs/ꝙ q̃dã ꝓblemata oꝛdinant ad electionẽ vel fugã:vt vtrũ opoꝛteat parẽtes reuereri vł nõ: q̃dã nõ oꝛdinant᷑ ad finẽ ꝓpter ſcire/ſʒ ꝓpter operari: vt vtrũ voluptas ſit eligẽ da vel nõ:⁊ qͥdã oꝛdinãt᷑ ad ſcre tm̃/vt ſunt ꝓblemata naturalia. ¶ Poſitio autẽ eſt extranea opinio ali/ cuius pᷣm philoſophiam. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłmjin ã phs determiat de po⸗ ſiide:dicẽs /poſitio eſt opinio extranea aliãꝝ no⸗ toꝝ ſᷣm phiam.i.poſitio ẽ opinio aliqᷣꝝ peritoꝝ vł alicuiꝰ periti in phᷣia:⁊ dat tria exẽpla. Pꝛimũ: nõ ↄtingit eẽ Zdictionẽ/vt diẽ antiſthenes. Scðᷣm ẽ/ ꝙ ola mouẽẽ/ vt dicit heraclitꝰ. Tertiũ: ꝙ oĩa ſũt vnũ/ vt dicit meliſſus: ⁊ de iſtꝭ dicit ariſto ꝙ eẽ ſo/ licitũ eſt magis ſignũ ſtulticie qʒ ſapie.Deinde cõ parat poſitionẽ ad ꝓblemata:dicens /ꝙ oĩs poſi/ tio eſt ꝓblema: ſʒ nõ ecõtra.Scðᷣam ꝑtẽ ꝓbat: qꝛ aliq̃ ſũt ꝓblemata de qͥbꝰ neutro mõ opinamur: ⁊ illa nõ ſũt poſitiões:qꝛ poſitio eſt oro q̃ꝑ rões ꝓ vabiles videt᷑ ab aliã rñdente. Pꝛimã ꝑtẽ ꝓbat:qꝛ om̃e illud de q̊ 5rij opinant᷑ eſt ꝓblema:ſʒ poſitio eſt hmõꝛ:igit᷑.Et ſubdit ꝙ ſolũ illa ꝓblemata ſunt dialecticaſꝗ̃ pñt eẽ dubia ex ꝑte rõnis:⁊ illa nõ ſũt dialectica q̃ ſũt dubia ex defectu ſenſus vł pene:vt dubitãtes vtrũ opoꝛteat deos venerari ⁊ parẽtes amare:tales nõ ſũt rõnibus ↄuincẽdi: ſʒverberibꝰ ſũt puniẽdi.Sijr illa ꝓblemata qᷣꝝ demonſtratio eſt ꝓpinã ſenſui vel lõge a ſenſu/nõ ſũt dialectica: vt vtu nirx ſit alba. Deiñ determĩat de ſpẽbꝰ argu/ mẽtatiõis dialectice:dicẽs/ꝗœ due ſunt ſpẽs argu/ mẽtatiõis dialectice.ſ.ſylłs ⁊ inductio.qͥd ſit ſylls dictũ eſt pꝛiꝰ.Sed inductio ẽ ꝓgreſſio a mnghan⸗ bus ad vłe. ¶ Finałr cõparat ĩductionẽ ad ſyllm: dicẽs/ꝙ ĩductio ẽ planioꝛ ⁊ vᷣiſimilioꝛ qᷓ; ſit fylls: ſʒ ſyllogiſmꝰeſt valentioꝛ ⁊ ad 5dicẽdũ efficatioꝛ. ¶ Inſtrumẽta aũt per que abũdemus ſyllogiſmis ſunt quattuoꝛ. I ¶ Iſte eſt tertiꝰ tractatꝰ hui libꝛi/in q̊ phs deter minat de inſtrumẽtis abũdan di in ſylł s dialecti⸗ cis:dicẽs/ꝗꝙ inſtrumẽta qͥdꝰ abũdamꝰin ſyllis dia lecticis ſſit ãttuoꝛ.ſ.ꝓpõnũ ſumptio/ młtiplicis di ſtinctio/ differẽtiaꝝ inuẽtio/⁊ ſilitucdinis ↄſidera/ tio:⁊ reducit tria vltima ad pᷣmũ dicẽs/ꝙ tria vlti ma reducunt᷑ ad ſumptionẽ ꝓpõnũ:qꝛ ꝑ vnũqðq; ipᷣoꝝ pñt fieri diuerſe ꝓpõnes:ſi em̃ diſtinguatur mktiplex/ vt puta bonũ ĩ delectabile ⁊ vtil umũt᷑ due ꝓpõnes.ſ.bonũ delectabile ẽ eligẽdũ:⁊ bonũ vtile eſt eligẽdũ.Siłr inuẽta dꝛña inter aliq multꝭ plicant᷑ ꝓpõnes:vt ſi ſit inuẽa dꝛña inter ſenſum ⁊ diſcipiinã talis ꝙ amiſſo ſenſu nõ poſſumꝰ ĩm recuperare:ſed amiſſa diſcipline poſſumus ipſam recuperare/ tũc eliciunt᷑ due ꝓpões. Siłr imuenta ſilitudinis ↄſideratiõe inter aliq̃ młtiplicant᷑ pꝓpõ nes:vt ſi ↄſideret᷑ ſiłlitudo ſanatiui ad ſanitatem ⁊ euechiui ad euechiã/tũc fiũt plures pꝛopoſitiões.· ¶ Ergo quidẽ ꝓpõnes eligendũ quo/ tiens determinatũ eſt in pꝛopoſitiõe. ¶ Iſtud eſt ſcðm caplm in ãᷓ phs determĩat de ũᷣ mo inſtrumẽto abũdandi qdð eſt.põnũ ſumptio:⁊ ponit ſex modos qͥbꝰ abundamꝰ in ꝓpõnibꝰ dia⸗ lecticis. ¶ Pꝛimꝰ:eſt ſumẽdo ꝓpõnes ꝓbabiles aut oĩbꝰ/aut pluribꝰaut ſapiẽtibꝰ/aut his pluri/ bus/ aut maxie notis. ¶ Scðs: eſt ſumẽdo ꝓpõ- nes ↄrias ꝓbabilibꝰ ꝓtenſas ſᷣm Sdictionẽ: nã ſt vna ↄriaꝝ eſt ꝓbabilis ⁊ reliq̃. ¶ Tertiꝰmodus: eſt ſumẽdo ꝓpõnes ſites ꝓpõnibꝰpꝛobabilibꝰ: vt ſi iſta ſumat᷑ tanqᷓ; ꝓbabilis 5rioꝝ cadem eſt di/ ſciplina:tũc iſta ſumẽ da eſt tãqᷓ; pbabilis/rioꝛũ idẽ eſt ſenſus. ¶ Quartꝰ mod:ẽ ſumẽdo opinio/ nes cões. Hã rñdẽtes ad hmõi ꝓpõnes facilti ↄce dũt nec ad eas multũ aduertũt. ¶ Quint modꝰ: eſt ſumẽdo deſcriptiones eoꝝ de qͥbꝰ diſputamus vt er eis facere poſſumꝰ ꝓpões ꝓbabiles. ¶ Sen us moqus:eſt aſpiciẽdo ad ꝓpões dictas ab ex- ertis in aliq̃ ſcia in q̃ diſputamꝰ.Cõſequẽter oñ/ dit ꝙ ome ꝓblema aut ẽ phyſicũ /aut moꝛale/aut ſermociõaie:ext᷑plũ de phyſico/ vtrũ mũdꝰſit eter nus vk nõ. Exẽplũ de moꝛali: vtvtrũ opoꝛteat ma gis obedire parẽtibꝰ qᷓ; legibꝰ ſi diſſentiãt: exẽplũ de ſermociõali vt logico/ vt vtrũ ↄrioꝝ ſit eadẽ di ſciplina vx nõ. Cõſequẽ᷑ter ſoluit vnã qᷓſtionẽ poſ⸗ ſet em̃ qͥs q̃rere quõ talia ꝓbiemata dꝛñt adinuicẽ. Rũdet ꝙ nõ eſt facile h aſſignare:ſʒ ſufficit ea co/ gnoſcere inductiõe ⁊ exẽplo:⁊ dicit ꝙ dialecticug folũ ↄſiderat talia ſimpfr.i.ãntũ ad coꝝ opionẽ ⁊ ꝓbabilitatẽ Et ſubdit finakr ꝙ in argumẽtatiõib· dialecticis ſumẽde ſunt ꝓpõnes vłes/vt ſub ipᷣis poſſint ſumi ꝓpões ꝑticłares:vt oĩm oppoſitoꝝ c eadẽ diſciplina ſᷣ q̃ ſumũt᷑ iſte: oĩm /rioꝛũ eadẽ c diſciplĩa:oĩm pᷣuatiue oppoſitoꝝ eadẽ ẽ diſciplĩa. Quotles aũt negociandũ eſt nõ ſolũ quecũq; dicunt᷑ ſm diuerſum modũ. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm /in q̊ determĩat de ſcðᷣo in ſtruũmẽto abũdãdi.ſ.de diſtinctiõe multiplicis pↄ nẽs aliq̃s ↄſideratiões. Pꝛima: ad cfnol cendũ vtrũ aliqð nomẽ ꝓpoſitũ dicat᷑ multipłr inſpictẽ/ dũ eſt ad ſuum ↄriũ:qꝛ ſi ſuũ ↄriũ dicat multipkr. i. habeat plura ᷣcata:tũc etiã tale nomẽ ð᷑ꝛ mltiplr: exẽplũ/ acutũ ðꝛ eqͥuoce de acuto in voce ⁊ de acu/ to in magnitudine: g etiã obtuſum dicet᷑ eqͥuoce. Scðm exẽplũ:bonũ ðꝛ eqͥuoce de bono in aĩali et bono in domo cui ↄriat᷑ peſtilẽs: ⁊ bono in anial Zriat᷑ fedũ:&̊ etiã malũ dicet᷑ eqͥuoce. Tertiũ exẽ⸗ plũ:albũ ðꝛ eqͥuoce de albo i coloꝛe ⁊ albo invoce: Topicoꝛum A ſitum babeat zꝛiũ ſᷣm vnã ſᷣcationẽ ⁊ non ſᷣm aliã/ ipm ẽ miłtipler:⁊ dat duo exẽpla. Pꝛimũ ẽ delecta⸗ tioni/q̃ ẽ in potu /ꝛiat᷑ triſticia q̃ eſt in ſiti: delecta tioni vᷣo q̃ e in ſpeculando nihil ẽ /ꝛiũ:iõ hᷣ nomẽ delectatio ðꝛ młtiplr. Scðm exẽplũ/ huic ꝙ ẽ ama re hᷣm aĩam/ꝛiat᷑ odire ſᷣm aĩam: ſʒ amare hᷣm coꝛ poꝛalẽ actũ nihil ẽ 3ꝛiũ. Tertia ↄſideratio: ſi noĩa /ꝛia in vna pᷣcatione hñt mediũ ⁊ nõ in alia/tũc di cunt᷑ eqͥuoce:vt albũ ⁊ nigrũ in coloꝛe hñt mediũ/ ſed nõ in voceꝛiðo dicunt᷑ equoce. Quarta cõſide ratio:ſi ↄꝛia in vtraq; ᷣcatiõe habeãt mediũ:⁊ illð nõ ſit idẽ/tũc illa ↄꝛia ſunt młtiplicia.Quinta cõſi deratio:ſi /ↄꝛia in vna acceptione habeãt plura me dia:⁊ in alta nõ habeãt niſi vnũ mediũ /tũc illa ſunt młtiplicia.Deinde ponit vnã cõſiderationẽ ex pte ʒdictionũ /que talis eſt:ſi ↄdictoꝛiũ alicuiꝰnoĩs ſit multipler ſetiã et tale nomẽ:vt nõ videre vnoo idẽ eſt ꝙ nõ hr̃e viſum. Alioo idẽ ẽ ꝙ nõ vti viſu:& vi/ dere ðꝛ multiplr. ¶ Deinde ponit vnã ↄſideratio/ nem ex ꝑte pꝛiuatiue oppoſitoꝛũ: ſi vnũ pꝛiuatiue oppoſitoꝝ dicat᷑ multipłr/⁊ reliquũ:vt ſi ſenſibile dicat᷑ eqͥuoce de ſentire ſᷣm aĩam/ ⁊ ſentire ſᷣm coꝛ pusꝛita ĩſenſibile dicek mktipkr. Deĩde ponit vnã cõſiderationẽ inſpiciẽdo ad caſum/ã tals ẽ:ſi ali/ qð ᷣncipale dicat᷑ multipfr/ caſus ab eo deſcẽdẽs dicet mktipkr:vt ptʒ de ſanatiuo ⁊ ſanitate. Dein/ de ponit tres ↄſideratiões ex parte pᷣdicamẽtoꝛũ. Pꝛia:ſi oppoſitũ ꝓpoſiti ſit in diuerſis generibꝰ/ ipſuʒ eſt młtiplex.Scðᷣa: ſi ꝓpoſitũ cõuentat reb⸗ diuerſoꝛũ generũ nõ ſbᷣalternatim poſitoꝛũ/ iᷣm ẽ mltiplex:vt hoc nomẽ aſinꝰ/qð in vna fᷣcatiõe ſua eſt idẽ ꝙ aĩal:⁊ in alia ẽ qͥddã genꝰ vaſis. Tertia: ſi terminꝰ ↄꝛiꝰ termĩo ꝓoſito reperiat᷑ in diuerſis generibꝰ nõ ſubalternatim poſitis ẽ młtiplex:ꝗꝛ ſi vnũ Zꝛioꝛũ dicat multipliciter/ etiam ⁊ reliquũ. ¶ Zifferentias autẽ et in ipſis generib 4e ſunt ad ſeinuicẽ perſpiciendum. Iſtud eſt q̃rtũ capłm in q̊ phus determinat de alijs duobꝰinſtrumẽtꝭ abundãdi.ſ.de dꝛñarũ inuẽ tione/ ⁊ ſilitudĩis ↄſideratiõe. Et pꝛĩo ponit duas ↄſideratiões de dꝛñarũ inuẽtiõe. Pꝛĩa ↄſideratio: ↄſiderãda ẽ dꝛña illoꝝ q̃ ſũt eiuſdẽ generꝭ:vt dꝛña de iuſticia/foꝛtitudine /pꝛudẽtia /⁊ tẽperãtia:q̃ ſũt ſtᷣ Sſᷣtute.Scðᷣa ↄſideratio:ↄſiderãda ẽ dꝛña illox q̃ ſũt diuerſoꝝ generũ. ¶ Deinde ponit duas ↄſi/ deratiões er ꝑte ↄſideratiõis ſilitudis. Pꝛĩa eſt:ꝗ ſilitudo q̃rẽda ẽ in ilt q̃ ſũt diuerſoꝝ generũ ꝓpin qᷓrũ/ reſpiciẽdo vtrũ vnũ ſic ſe habeat ad alið ſicut reliquũ ad altud: vt ſicut ſe hʒ diſciplina ad diſci/ plinatũ /ita ſenſus ad ſenſatũ:⁊ ſicut ſe hʒ viſus in oculo/ita mẽs in aĩa.Scða ↄſideratio:oꝑtet reſpi cere ad illa q̃ ſunt in eodẽ genere:⁊ ſi in illis aliqd idẽ reperiat᷑/illa ſunt ſilia: vt bõ ⁊ aſinꝰ in aĩali. ¶ Vtile autem quotiens dicitur quidẽ conſideraſſe ad manifeſtum. ¶ Iſtud ẽ qͥntũ caplm ⁊ vltimũ huiꝰ libꝛi in qͥ de/ termĩat de vtilitatibꝰpᷣdictoꝝ inſtrumẽtoꝝ:dicẽs pꝛio ꝙ mftiplicis diſtinctio ẽ vtilis ad tria. Pꝛĩo/ ad manifeſtãdũ ꝓpoſitũ:qꝛ ꝑ manifeſtationẽ mul upfieis fit manifeſtatũ qð oñdit᷑. Scðo eſt vtilis ad h̊ ꝙ fiat diſputatio ad rẽ/⁊ non ad vocẽ ſeu no men. Tertio ẽ vtilis ad nõ ꝑalogicari: qꝛ ſi rñdẽs diſtinguat młtiplex/nõ ꝑalogigat᷑.Et ſubdit q nõ cõtingit ꝑ vᷣa młtiplicia ꝑalogicari:ſʒ ſolũ ꝑ illa q̃ ſunt in vno fenſu vᷣa/x⁊ in altero falſa. Scðo ſᷣdit q ꝑalogicare nõ ſpectat ad dialecticũ /ſʒ magꝭ ſpe ctat ad ſophiſticũ.¶ Conſequẽter dicit ꝙ dꝛñarũ Fo. 86 inuẽtio ẽ vtilis ad duo.Pꝛio:ad ſyllos de eodẽ et diuerſo:qꝛ oñdẽs diuerſitatẽ aliqͥrũ hʒ media ad oñdendũ illa nõ eẽ eadẽ.Scðo vtilis ẽ ad diffini/ tiones: qꝛ vnũqðq; diffinit᷑ ꝑ dꝛñas ꝓpꝛias ꝑ q̃s differt ab alijs. Cõſequẽter diẽ ꝙ ſiłitu dinis cõſi/ deratio vtilis ẽ ad tria.ſ.ad inductionẽ/ ad ſylłos ex hypotheſi et ad diffinitiões. Pꝛimũ ꝓbat: qꝛꝑ inductionẽ aliq̊ ſili reperto in ſingularibꝰ infertur vle. Scðᷣm pꝛobat:qꝛ ꝑ ſyllos ex hypotheſi ſiue ꝑ ſylkos a trãſſumpto onñdit᷑ ꝙ illð qð cõuenit vni/ ſilr ↄuenit alteri. Tertiũ ꝓbat:qꝛ ĩ diffinitiõe pꝛĩio ponit᷑ genꝰvf aliqd e in qͥ mſta ſũt ſilia. ν vtrũ diffinitiões ꝓpõnis dialecti/ Querit ce ⁊ ꝓblematꝭ ſint a pho ſufficien ter aſſignate. ¶ Arguit᷑ pꝛĩo ꝙ non: qꝛ nulla ꝓpõ dialectica ẽ interrogatio:qꝛ oĩs ĩterrogatio habet modũ ꝗᷓſtiõis:ſʒ cũ ꝓpõ dialectica ponat᷑ in ſylło/ nõ hʒ modũ queſtidis:igit᷑. ¶ Scdo ſic:diffinitio ꝓpblematꝭ nõ eſt bona:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ ꝓblema ẽ ꝓpõ ſpeculabił:a male ðꝛ ꝙ ẽ ſpeculatio. ¶ Ter/ tio ſic:ſi oẽ ꝓblema eẽt ſpeculatio/ſeq̃ret᷑ ꝙ nõ ha beremꝰ aliqᷓ ꝓplemata ſcĩarũ pꝛacticarũ /qð eſt fal ſum:igit᷑. ¶ Auarto ſic:ibi diffini ꝓblema diale cticũ:ꝗ male dðꝛ ꝙ ꝓblema dialecticũ ẽ vnũ mẽbꝛũ diuidẽs ꝓblema. ¶ Quinto ſic:ſi diffinitio ꝓble/ matis eſſet bona/ſequeret᷑ ꝙ oẽ ꝓblema eſſet mo⸗ rale:cũ ſolũ pꝛoblema moꝛale cõtendat ad electio nem vel fugam. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtione erunt tres articuli. Mtũ ad Purnü, . 7. 144 p declaratiõe dionis Pꝛio ſciẽdũ ꝓpõnis dialectice ſup/ ponit᷑ pꝛimo ꝙ interrogatio capit duplr.Anoo ꝓ ꝓpõne cui addit᷑ ſignũ ĩterrogatiuũ: ⁊ ſic capit᷑ in dione ꝓpõnis dialectice:ita ꝙ ẽ ſenſus/ ꝓpõ dia/ lectica ẽ ĩterrogatio.i.ꝓpõ cui addit᷑ ſignũ ĩterro gatiuũ. Zlioo capit᷑ ꝓ aggregato ex ſigno ĩiterro/ gatiuo ⁊ ꝓpõne iĩterrogata:⁊ ſic nõ capit᷑ in diffi/ nitione ꝓpõnis dialectice:qꝛ vt ſic nõ põt poni in ſylko dialectico. ¶ Supponit᷑ ſcdo ꝙ ꝓbabile ca/ pit᷑ dupkr. Anoo vt ẽ ꝓpꝛiũ ꝓpõnis dialectice con uertibile cũ ipᷣa ꝓpõne dialectica:⁊ ſic nõ capit᷑ in dĩone ꝓpõnis dialectice:qꝛ tunc eſſet nugatio/cũ dĩo adderet᷑ ĩmediate diffinito. Alioo capit᷑ large ꝓ oĩ ꝓpõne q̃ ẽ apparẽter ꝓbabilis:⁊ ſic capit᷑ in dĩone ꝓpõnis dialectice:ita ꝙ ẽ ſenſus/ ꝓpõ dia/ lectica ẽ ĩterrogatio ꝓbabił.i.ꝓpõ ĩterrogata ap/ parẽter ſeu ve ꝓbabilis. ¶ Tertio ſupponit᷑ ꝙ ali qͥd eẽ manifeſtũ oĩbꝰpõt ĩtelligi dupfr. Anoo certi tudinałr et indubitãter:et ſic ꝓpõ qͥ videt᷑ ſic oĩbꝰ nõ ẽ dialectica. Alioo cũ foꝛmidine de oppoſito:⁊ ſic ꝓpõ ã̃ videt᷑ oibꝰ iſto mõ ðꝛ eſſe dialectica. Ex q̊bꝰptʒ ꝙ dĩo ꝓpõis dialectice ẽ ſufficiẽter poſita. &‿α gqp declaratione diffi⸗ Gcdðo ſciẽdũ nitionis ꝓblematꝭ ſup ponit᷑ pꝛĩo ꝙ phᷣs hic accipit ꝓblema dialecticũꝓ ꝓpõne ꝓbabili cũ foꝛmidie termĩabili ꝑp rõnes ꝓ pꝛias ⁊ dialecticas/ſiue cõponat᷑ ex terminis logi calibꝰ ſiue nõ:⁊ ſic capi᷑ ꝓblema dialecticũ cũ dif finit in textu. Alioo põt capi ꝓ ꝓpõne ꝓbabili cũ foꝛmidine termĩabili ꝑꝓpꝛas rõnes cõpoſitas ex termĩs logicalibꝰ:⁊ ſic capit᷑ cũ ðꝛ œ& ꝓblema dia/ lecticũ ẽ vnũ mẽbꝛũ diuiſionis ꝓblematt. C Sup ponit᷑ ſcðo ꝙ in dĩone ꝓblematꝭ nõ capit᷑ ſ pecdla tio ꝓut diſtinguik 5 pꝛaxim:ſʒ capit᷑ ꝓ ꝓpõne ſpe culabili vel cogſcibili ꝑ rõnes ꝓbabiles ad vtrãq; partẽ ↄdictionis. ¶ Supponit᷑ tertio; ꝓblema accipit vtrãq; partẽ dictionis.ſ.affirmatiuã ⁊ ne gatiuã:inter ãᷓs fit diſputatio ⁊ ereg iðo in dif 2 4* — 427 ib 14 Liber ſmitione ꝓblematis ponit᷑ iſte terminꝰ cõtendẽs. Ex qͥ ptʒ ꝙ ꝑ pꝛedictã diffinitionẽ phᷣs nibil aliud intẽ dit niſi ꝙ ꝓblema ẽ ꝓpõ ſpeclabilis ꝓ vtraq; ꝑpte ↄdictiõis. Alie ꝑticule ſũt declarate in textu: nã ꝑ hᷣ̊ qð diẽ ad electionẽ vł fugã/tangit ꝓblema ta moꝛalia:q̃ pñt diſputari ꝑ rõnes pꝛobabiles ad vtrãq; partẽ.Et ꝑ h̊ ꝙ diẽ᷑ ad vᷣitatẽ ⁊ ſciam /intel/ ligit ꝓblemata phyſicalia q̃ ꝑ rõnes ꝓbabiles pñt ꝓbari ad vtrãq; partẽ 5dictionis: ⁊ ꝑ hoc ꝙ dicit adminiculans /tangunt᷑ ꝓblemata dialectica. Ex q̊ ptʒ ꝙ diffinitio pblematis eſt ſufficiẽter poſies⸗ —[5 C circa textũ incidũt Tertio ſciẽdũ aliq̃ difficultateſ.Pꝛi ma:vtrũ oĩs ꝓpõ poſſit dici dialectica? Et arguit᷑ pꝛĩo ꝙ ſic:qꝛ oc illð qð ↄſtituit᷑ ex aliq̊ pᷣdicatoꝝ ẽ dialecticũ:ſʒ oĩs ꝓõ ẽ bmõ::vt ptʒ ꝑ phᷣm in pᷣnci pio buiꝰ dicẽtẽ ꝙ pᷣdicata ſũt ex qͥbꝰfiũt ꝓpõnes ⁊ ꝓblemata. Ad dubiũ ðᷣꝛ ꝙ aliquã eẽ ꝓpõnẽ diale cticã põt itelligi dupłr. Anoo qꝛ ↄſtituit᷑ ex termĩis logicalibꝰ:⁊ iſto mõ nõ oĩs ꝓpõ eſt dialectica: nec iſto mõ capit phus ꝓpõnẽ dialecticã. Alioo capit᷑ ꝓpõ dialectica ꝓ oĩ ꝓpõne ꝓbabili ꝑ rõnes gña/ les ⁊ ꝓbabiles/ d nõ ſunt demõſtratiue:et iſto mõ oĩs ꝓpõ ↄſtituta ex aliq̃ pᷣdicatoꝛũ:exñs tñ dubia ꝓbabil dꝛ dialectica:⁊ iſto mõ Goie pps dialecti/ 4[,417(caa pho in textu. Quarto ſciẽdiũ s. Nultxse iſta:vtrũ ſi vnũ oppoſitoꝛũ dicat᷑ multipłr/ et reli⸗ quũ.i.qð ſ alijs vᷣbis ðꝛ/ꝙ tot modis ðꝛ vnũ op/ poſitoꝛũ/q̊̃t modis ðꝛ ⁊ reliquũ.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ tũc eẽnt tot hoĩes albi ſicut nigri: cũ albũ et nigrũ ſũt oppoſita. Pꝛo ſolutiõe ðꝛ bꝛeuit᷑ ꝙ vnũ oppo/ ſitoꝛũ dici tot modis ſicut et reliquũ/ põt intelligi duplr. Anoo qᷓᷓtũ ad multitudinẽ oppoſitoꝝ: ⁊ ſic nõ oꝑtet:nõ em̃ oꝑtet ꝙ ſi ſint ãttuoꝛ albedines vł tria alba vł ãttuoꝛ alba /ꝙ tot ſint nigredies vł ni/ gra.Alioo põt itelligi qᷓtum ad ſᷣcata:⁊ ſic dico ꝙ tot modis ðꝛ vnũ oppoſitoꝛũ/ qᷓt modis ð᷑ꝛ ⁊ reli/ quũ.i.ſi vnũ oppoſitoꝛũ ſit eqͥuocũ ad tria hᷣcata/ etiã et reliquũ. Et hec de pꝛĩo zrrt mn ad em ¶Avtrũ tm̃ ſint due ſpẽs Dubitat Pꝛio argumẽtatiõis? Et vi det᷑ ꝙ nõ:qꝛ Ariſto.in.z. Pꝛioꝛũ ponit q̃ttuoꝛ. Añ ꝓ† ſolutiõe ſupponit᷑(vt viſum ẽ in ſũmulis)ꝙ oĩs ꝓpõ cuiꝰ ſubiecto addit᷑ dictio excluſiua eſt diſtin guẽda:qꝛ põt eẽ de ſBiecto excluſo vł excluſiua:vñ ſi iſta ſit de ſhiecto excluſo ẽ ᷣa: et ẽ ſenſus:aliqᷓ q̃ tm̃ ſunt duo /ſũt ſpẽs argumẽtatiõis:ſi ſit excluſi/ ua/ẽ falſa:⁊ ẽ ſenſus:due ſũt ſpẽs argumẽtatiõis/ et nõ ſunt plures:nec Ariſto.poſuit illã excluſiuã: ſʒ bñ diẽ ꝙ ſunt due ſpẽs argumẽtatiõis: ⁊ ꝑ illas duas intelligit alias duas/puta ꝑ ſyllm/ enthyme/ ma:⁊ ꝑ inductionẽ /exẽplũ:de iſtis ſat viſuʒ ẽ in.⁊ Pꝛoꝛũ. Et ſi arguat:ĩpoſſibile ẽ nõ ſi tm̃ due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis/due ſũt ſpẽs argumẽtatiõis: Fiſta ẽ necaria/ſi tm̃ due ſint ſpẽs argumẽtatiõis/ due ſunt ſpks argumẽtatiõis: g̊ iſta ẽ necaria/tm̃ ſunt due ſpẽs argumẽtatiõis. Pꝛo ſolutione ſup/ ponit᷑ ꝙ cõditiõalis ẽ dupler:q̊dã ẽ affirmatiua/x⁊ q̃dã eſt negatiua.Añ ad vᷣitatẽ ↄditiõalis affirma tiue/ reqrit᷑ ꝙ q̃litercũq; ꝑ añs bᷣcat᷑ e/ĩpoſſibile ẽ ita eẽ qͥn ita ſit ſicut ꝑↄñs ſᷣcat.Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ oĩs cõitiõałl affirmatiua vᷣa/ẽ bona ↄña.Sʒ ad veri/ tatẽ cõditionalis negatiue reqrit᷑ illð 5 req̃rit᷑ ad falſitatẽ affirmatiue:puta ꝙ poſſibiĩe ſit ita eſſe ſiẽ ꝑ añs ſᷣcat᷑/ qn ita ſit ſicut ꝑↄñs ſᷣcat.Et ad falſi/ tatẽ illud qð reqͥrit᷑ ad vᷣitatẽ affirmatiue.Ex q̃ ſe/ uif ꝙ qñ ðꝛ ꝙ oĩs cõditionalis vᷣa ẽ necaria/hoc telligik de cõditionali affirmatiua:nã nulla condi „ I tionalis negatiua eſt ↄña nec̃aria/vt dicũt aliqͥ:nã ad B̊ ꝙ aliq̃ Pps ſit ↄña/reqͥrit ꝙ in ea nota illatio nis teneat᷑ illatiue/ſic ꝙ neget᷑:iõ ibi nõ ẽ ↄñ̃a/im/ poſſibile ẽ nõ ſi tm̃ due ſunt ſpẽs ⁊c̃.Sʒ dicũt aliq̃ ꝙ ibi ẽ tm̃ vna ꝓpõ cathegoꝛica ſᷣcans ꝙ hec ẽ im poſſibilis/ſĩ tm̃ due ſunt ſpẽs argumẽtatiðis/due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis:ſʒ magnũ eſt dubiũ quõ illa ſit cathegoꝛicacũ Zdicat hrpdheice ido re⸗ olutionẽ quere. D ubitat ſ cðo Atrũ iſta ſit ðᷣ̃a/ due ſunt ſpẽs argumẽtationis? Et arguit᷑ pꝛio ꝙ non bñ ſequit᷑:nõ due ſunt ſpẽs argumẽtatiõts/vł due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis:ꝗͥ nõ due ſũt ſpẽs argu/ mẽtationis.ↄña ꝓbat᷑:qꝛ ex oppoſito ↄiitis infert᷑ oppoſitũ añtis:igit᷑.ↄna ꝓbat᷑: qꝛ oppoſitũ ↄñtis eſt iſtud:due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis:⁊ ad iſtam/ due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis/ſequit᷑ iſta:due ſunt ſpẽs argumẽtationis vł due ſunt ſpẽs argumẽta tionis:qꝛ q̃libet cathegoꝛica infert vnã diſiũctiuã cuiꝰipſa ẽ ꝑs. ¶ Pꝛo cuiꝰſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ dux eſt diſiũctiua.i.affirmatiua ⁊ negatiua.Añ ad vᷣi/ tatẽ diſiũctiue affirmatiue ſufficit alterã partẽ pᷣn cipalem eẽ verã:ſʒ ad falſitatẽ reqͥrit᷑ vtrãq; partẽ pncipalẽ eẽ falſaʒ.ſʒ ad vᷣitatẽ diſiũctiue negatiue ſufficit ⁊ reqͥrit ꝙvtraq; ꝑs eiꝰpᷣncipalis ſit vᷣa:⁊ ſᷣ ſᷣm illos qͥ tenẽt ꝙ negatio poſita in pꝛincipio hy/ Pothenher negat oẽs copulas /tã cathegoꝛicas qᷓ; ypocheticas:et ꝑ oppoſitũ dicef᷑ de ciꝰ falſitate. ¶ Supponit᷑ ſcðo ꝙ diſiũctiua affirmatiua eqͥua ler copulatiue affirmatiue de ꝑtibꝰ /dicentibꝰ:⁊ 6 in ↄſeq̃ndo/ſʒ nõ in ſcãdo:ſʒ diſiũctiua negatiua eqͥualet etiã copulatiue:iðo põt rñderi ꝙ pꝛia ↄna eſt bona:puta nõ due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis/ vł due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis: g̊ nõ due ſunt ſpẽs argumẽtatiõis.Et ſi qͥs dicat ibi arguit᷑ a tota diſ i iũctiua ad alterã partẽ. Rñdet᷑ ꝙ verũ ẽ a tota diſ iũctiua negatiua 8 equalet Copulattneeis bñ ſeqͥt. . vtn ſint tm̃ q̃ttuoꝛ Dubitat tertio inſtrumenta abun dandi in ſylłis dialecticis. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſup ponit᷑ pꝛĩo ꝙ inſtrumẽtũ abũdandi/ ẽ regła ꝑ quã abũdamꝰ vł ſcimꝰ inuenire prompte ples ꝓpõnes dialecticas:⁊ qꝛ aliã cõclo põt młtis modis ꝓba/ ri:iðo dialecticꝰ indiget inſtrumẽtis qͥbꝰ faciſr po terit ſyllogicare ⁊ ꝓbare illã conclonẽ. C¶ Suppo nitur ſcðᷣo ꝙ ſumptio ꝓpõnum capit᷑ dupłr.Anoꝰ enerałr ꝓ q̃cũq; acceptiõe ꝓpõnũ ſiue nec̃ariarũ iue ꝓbabiliũ/ ſiue verarũ ſiue falſarũ:⁊ ſic cõuenit tã demõſtratoꝛi dialectico qᷓ; ſophiſte:nec iſto mõ capit᷑ hic. Aliodò capit᷑ ꝓ acceptiòe ꝓpõnũ dialecti carũ ⁊ ꝓbabiliũ/ qͥbꝰ abundamꝰ in ſylłis dialecti/ cis:⁊ ſic capit᷑ h. Et ſi qͥs q̃rat vtrũ ſumptio termi noꝛũ debeat dici inſtrumẽtũ abũdandi/ſicut ſum/ ptio ꝓpõnũ. Añdet᷑ ꝙ ſic:et ĩtelligit᷑ ꝑ ſumptionẽ ꝓpõnum. ¶ Supponit᷑ tertio ꝙ dꝛñarũ inuẽtio ⁊ ſilitudinis ↄſideratio dupłr captunt᷑. Anoèo ſᷣm ꝙ inueſtigant᷑ 2 eoꝛũ ꝓpꝛia pᷣncipꝛatet ſic ꝑtinẽt me⸗ taphyſico. Zlioo inqᷓ;tũ ꝑ ipias poſſumꝰ accipere mttas ꝓpõnes dialecticas/ ex qͥbꝰ poſſumꝰ facere ſylim dialecticũ:⁊ ſic pectinẽt ad dialecticũ. Siłt diſtinctio multiplicis ętinet ad ſophiſtã /vt redar/ guat aut caueat redargui:⁊ pertinet ad dialecticũ ᷣm p ex eiꝛ diſtinctiõe pñt ſumi ples ꝓpõnes dia lectice. ¶ Quat to ſupponit᷑ ꝙ cum dicit phᷣus in textu/ ꝙ tria vitima inſtrumenta abundandi redu cuntur ad ĩumptionẽ ꝓpõnum /nõ debet intelligi foꝛmaliter/ ſed quodammodo oꝛdinatiue:qꝛ oꝛdi⸗ nantur ad ſumptionẽ ꝓpõnũ. Et hec de ſcðo arti. Atum ad tertium articulum ſit: 3B Topicoꝛum rñſalis: Diffinitiones ꝓpõnis Cõcluſio dialectice et ꝓblematis ſunt a pho in textu ſufficiẽter aſſignate: vt ptʒ in articuk. ¶ ær ad rõnes añ oppoſitã ptʒ ſolutio in articul. ¶ Libꝛi pꝛimi Topicoꝛum finis. ¶ Liber ſecundus Topicoꝛũ Ariſtotelis. Lut autem pblematũ alia 4 Iqdẽ vłia:alia vᷣo particula- b ria. Vlia qͥdẽ:vt qm̃ oĩsvo ₰ luptas bonũ ẽ: et qm̃ nulla voluptas bonũ. Particu⸗ laria vᷣo: vt qm̃ quedã voluptas bonũ: et quoniã quedã voluptas nõ bonũ. Ste ẽ ſcðs liber Topicoꝝ Ariſto.in q̊ do cet termĩare ꝓblemata accñtis/ ⁊ ꝓblema 8 ta ſimplicis inherẽtie. Et diuidit᷑ ĩ q̃ᷓttuoꝛ tractatꝰ. Pꝛimꝰ ↄtinet vnũ capłm ĩ ã pꝛĩo ponit talẽ diuiſionẽ. Pꝛoblematũ q̃dã ſunt vña ⁊ ãᷓdã ꝑticularia.Exẽplũ de vlibꝰ: vt vtꝝ oĩs volup tas ſit bona vł nõ. exẽplũ de ꝑticłaribꝰ:vt vtrũ ali qua voluptas ſit bona vł nõ. Et ſ dit ꝙ q̊dlibet il loꝛũ ẽ dux.ſ.affirmatiuũ et negatiuũ. Subqdit etiã ꝙ pꝛiꝰ determĩandũ ẽ de ꝓblematibꝰ vłibꝰ negati uis qᷓ; affirmatiuis: ꝛ illa magꝭ pertinẽt ad oppo nentes:cũ opponẽs inag babeat ꝓbare partẽ ne/ gatiuã qᷓʒ aflirmatiuã ¶ Deinde cõparat ꝓblema ta accñtis ad ꝓblemata alioꝝ pᷣdicatoꝛũ:dicẽs ꝙ difficile ẽ termĩare ꝓblemata accñtꝭ:qꝛ in ipſis nõ valet ↄña ab ineſſe ad eẽ:vt nõ ſequit᷑/albedo ineſt etbiopi:&̊ ethiops eſt albꝰ:ſʒ in ꝓblematibꝰ alioꝛũ pᷣdicatoꝝ ab ineſſe ad eẽ valet ↄua:vt bñ ſeqͥt/aĩal ineſt hoi: g hõ ẽ aĩal. Deinde ponit duo pctã que pñt accidere in ꝓblematibꝰ dialecticꝭ.pꝛimũ ẽ mẽ tiri ſcðm ẽ trãſgredi cõem locutionẽ: hᷣẽ/ appella/ re res noĩbꝰextraneis:vt noĩare hoĩem platanũ.i. arboꝛẽ euerſam. Et ponit talẽ ↄſiderationt:ſi ali/ qͥd aſſignet᷑ ineſſe vt accñs: ⁊ inſit m modũ alte/ rius pᷣdicati/ꝓblema ẽ deſtruẽdũ:etiã ſi genꝰ aſſi/ gnet ineſſe ſue ſpẽi vt accñs/Pꝓblema ẽ deſtruẽdũ: qꝛ aſſignare genꝰſue ſpẽi ꝑ modũ denoĩatiui/ma/ la eſt aſſignatio:vt ſic dicendo /albedo coloꝛat᷑.Ex iſto textu elicitur iſta auctoꝛitas:Genus non pꝛe dicatur denominatiue de ſua ſpecie. Ae⸗ vo loc'eſt inſpicere aͤb in⸗ LA eſſe aut oib) aut nulli dictũ eſt. ſte E ſcðs tractatꝰ in q̊ docet terminare ꝓblemata ſimplicis inherẽtie. Et dðruidit᷑ in qͥnq; capla. In pꝛio docet termĩare pꝛo blemata ꝑ locũ a toto in q̃ntitate /ponẽs talẽ ↄ ide rationẽ:Si aliqð pᷣdicatũ aſſignet᷑ ineſſe oĩ aut nul li/ videndũ ẽ ſi ſit inſtãtia in ſpeciebꝰ/⁊ poſtea in in diuiduis:⁊ ſi nõ ſit inſtãtia /ↄſtruẽdũ ᷑ ꝓblema:ſi pᷣ̃o ſit inſtãtia/ deſtruẽdũ ẽ: vt vtꝝ oĩm oppoſitoꝝ ſit eadẽ diſciplina/ reſpiciẽdũ ẽ ad ſpẽs oppoſito/ rum /⁊ poſtea ad indiuidua:⁊ ſi nõ ſit inſtãtiaſcon ſtruendũ eſt:ſi vᷣo ſit inſtantia /deſtruendũ eſt. Et ſubdit ꝙ pꝛius inſpiciendũ eſt ad ſpecies qᷓ; ad in/ diuidua: qꝛ ſpeces ſunt paucioꝛes qᷓ; indiuidua: modo facilius eſt inſpicere ad pauca qᷓ; ad plura. ¶ Aliꝰ diffinitiões facere accñtis ⁊ cui accidit:aut vtriuſq; ſᷣm vtrũq;/aut alte. ¶ Iſtud eſt ſcðm capłm in q̃ docet termĩare ꝓble mata ſimplicꝭ inberẽtie ꝑ locũ a diffinitiõe/ ꝑonẽs talẽ ↄſiderationẽ.Si aliqð pᷣdicatũ aſſignet᷑ ineſſe — Fo. 87 Giecto/ videndũ ẽ ſi diffinitio tal p̃dicati cõueniat ſtiecto:ſi ſic/cõſtruẽdũ ẽ ꝓblems:ſi nõ jdeſtruẽdũ eſt:vt ũ qͥs dicat deũ facere iniuſtictã/ oꝑtet videre qͥd ſit facere iniuſticiã. Añ facere iniuſticiãſẽ alteri ſpõte nocere:⁊ qꝛ deꝰnulli nocet:iðo nulli facit in iuſticiã. Aliud exẽplũ:vt ſi velim ſcire vtrũ ſtudio ſus ſit inuidus /oꝑtet videre qͥd ẽ inuidia. Añ inui dia ẽ triſticia de apparẽti ꝓſperitate alicuiꝰ:⁊ qꝛ h nõ cõuenit ſtudiofo:ideo ſtudioſus nõ ẽ inuidus. Aliud exẽplũ:vt ſi velimꝰ ſcire vtrũ repꝛehẽſoꝛ ſit inuidus /oꝑtet ſcire qͥd ſit inuidus. An inuidus/ẽ᷑ ꝗ triſtat᷑ de ꝓſperitatibꝰ bonoꝝ:⁊ repᷣhẽſo:/ẽ qͥ tri ſtat de ꝓſperitatibꝰmaloꝝ:iðo repᷣhẽ ſoꝛ nõ ẽ inui dus.Deinde ponit tria documẽta. Pꝛimũ:ſi in dif finitione ponat᷑ aliqð ignotũ/tũc loco illiꝰdʒ pon manifeſtũ. Scðm:ſi aliq põ vlis habeat inſtãtlã et velimꝰꝑ ipſam aliqͥd ꝓbare /ſumẽda ẽ cũ ſua in/ ſtantia:nã inſtãtia querit argumẽtũ rñdẽtis. Ter tium:in diffinitionibꝰ vtendũ eſt noĩbꝰ vt plures. Nam loquẽdũ eſt vt plures: ſapiẽdũ vᷣo vt pauci. ¶ Amplius ſi multiplr dicat᷑ aliqͥd pꝛo poſitum:poſitũ autẽ ſit:quoniã ineſt ⁊c̃. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm in q̊ docet termĩare ꝓble/ mata ſimplicis inherẽ᷑tie inſpiciẽdo ad multiplex. Et docet pꝛĩo inſpicere ad młtiplex ſᷣm eqͥnocatio nem ponens talẽ cõſiderationẽ. Si in aliq ꝓpõne ponat᷑ aliqð młtiplex ſᷣm eqͥuocationẽ/ ⁊ ꝙlateat rñdentẽ:tunc opponẽs põt ipſam ↄſtruere in vno ſenſu ⁊ deſtruere in alio ſenſu. Aduerte tñ ꝙ ſi de⸗ beat cõſtrui in vno ſenſu ⁊ deſtrui in alio/ oꝑtet ꝙ rñdẽs cõcedat eã eẽ verã in vno ſenſu.Scðo ſᷣdit aliã ↄſiderationẽ:ſi młtiplex nõ lateat rñdentẽ /tũc opponẽs dʒ ipſaʒ diſtinguere:⁊ diſtinctiõe facta⸗ dz ipſaz ↄſtruere vl deſtruere:vt ſi querat᷑/ vtrũ oẽ oppoꝛtunũ ſit expediẽs:ibi ex ꝑte illiꝰtermini expe diens/ diſtinguẽdũ ẽ:qꝛ expediẽs ðᷣꝛ eqͥuoce de ex pediente vtuli/⁊ de expediẽte honeſto:et hᷣm tʒ pñt cõſtrui ꝓpõnes vł deſtrui. Deinde ponit vnã cõſi derationẽ inſpiciẽdo ad młtiplex amphibologicũ: dicẽs ꝙ ſi młtiplex amphibologicũ lateat rñdẽtẽ/ tũc debemꝰ diſtinguere:⁊ ſi velimꝰ ↄſtruere/ debe mus aſpicere ad pᷣcationẽ/ſᷣm quã pꝛedicatũ ineſt ſubiecto:⁊ ſi velimus deſtruere/ debemꝰ aſpicere ßᷣcationẽ ſhᷣm quã pᷣdicatũ nõ ineſt ſiecto: vt vtrã diſciplina ſit vna pluriũſtalis ẽ diſtinguẽda:qꝛ di ſciplina põt eẽ vna pluriũ vni/vt finis: et alteri/ vt medij oꝛdinati in finẽ: lðᷣo ad cõſtruendũ eã/ſut ficit aliquã vnũ ſenſum cõcludere: ſʒ ſi velimꝰ illã deſtruere/ oꝑtet oñdere ꝙ nullo illoꝛũ mo doꝛũ di/⸗ ſciplina eſt vna. ¶ Finalr ponit vnã ↄſiderationẽ circa locũ a trãſſumptione:dicẽs ꝙ ſi aliqd ponat ineſſe alicui ſubiecto ſh noĩe obſcuro/ nos debemꝰ illud nomẽ tranſferre ad nomen euidentius ſiue notius: vt loco hut termini inueſtigare/ debem ponere illum terminum inquirere. ¶ Ad oſtendendũ autẽ cõtraria eidem ineſſe/ conſiderandum in genere. ¶ Iſtud ẽ ãrtũ capłm in q̊ docet determĩare ꝓble mata ſimplicis inherẽtie ꝑ locũ a gñe ad ſpẽm.Et ponit pꝛĩo talẽ ↄſiderationẽ:ſi ↄꝛa aſſignent᷑ ineſ ſe alicui ſpẽi/ videndũ eſt vtrũ inſint generi eiuſdẽ ſpẽiſi ſic/ ↄſtruẽdũ ẽ ꝓblema:ſi nõ /deſtruẽd' eſt: vt ſi velimꝰ videre an rectũ ⁊ nõ rectum inſint ipſi ſentire/ videndũ ẽ an inſint tudicare eo ꝙ iudicare eſt genꝰ ad ſentire:qͥ em̃ ſentit/iudicat. cða cõſi deratio: ſi aliqd aſſignet generi/ videndũ ẽ ſi inſit ſpẽi:ſi ſic ↄſtruẽdũ eſt ꝓbiema:ſi nõ/ deſtruẽdũ eſt pꝛoblema. ¶ Scðo ponit tres ſegulaee ãrũ Pꝛia 5 L Liber eſt:ſi genꝰ pꝛedicet᷑ de allã/ oꝑtet aliquã ſpeciẽ eiꝰ de eodẽ pᷣdicari.Scða eſt:quecũqʒ habẽt aliqð ge nus/ neceſſe ẽ hr̃e aliquã ſpeciẽ illiꝰ generis. Texr/ tia:de quocunq; pꝛedicat᷑ genꝰ denoĩatiue/ de illo pꝛedicat aliq̃ ſpẽs denoĩatiue:vt ſi q̃s dicat aĩam moucri/ neceſſe eſt eam aliq̃ ſpecie motꝰ moueri. ¶ Conſiderandum autem in pꝛopoſito quo exiſtente neceſſe eſt poſitum eſſe. ¶ Iſtud eſt qͥntũ capłm in q̊ pBᷣus docet termĩare pꝛoblemata ſimplicis inherentie/ ꝑ locũ ab añte ⁊ ↄñte ponẽdo aliqs cõſiderationes/q̃rũ Pꝛia eſt:ſi velimꝰ ↄſtruere ↄñs/ debemꝰ pꝛĩo ↄſtruere añs:nã añte conſtructo ⁊ ꝓbato/ ↄñs erit ꝓbatũ.Scða:ſi velimꝰ deſtruere añs/ debemꝰ pꝛĩo deſtruere ↄñs: nã deſtructo ↄñte/ añs erit deſtructũ. Tertia eſt: in aſſignãdo ↄñs vel añs/inſpiciẽdũ eſt ad tẽpꝰ.ſ. vtrũ añs poſſit eẽ verũ in aliquo tꝑe ſine ↄũte:⁊ ſi ſic/male ẽ aſſignatũ ꝓ añte:vt ſi nutriri aſſignet᷑ ꝓ añte ad h̊ qð ẽ augeri/ mala ẽ aſſignatio: nã aĩalia ſemꝑ nutriunt᷑/ſʒ nõ ſemꝑ augent᷑. ¶ Deinde po/ nit vnã cautelã opponẽtis:dicens ꝙ opponẽs dʒ ducere rñdentẽ ad illð qð eſt ſibi mag manifeſtũ. Et h̊ dz fieri qñ rñdẽs negat illð qð ẽ nec̃ariũ ad oñdendũ ꝓpoſitũ vł ſaltẽ apparẽs.Deinde ponit vnũ documentũ:dicẽs ꝙ oꝑtet opponentẽ cauere ne aſſignet añs difficiliꝰ ad ꝓbandũ qᷓ; ſit ↄñs: 5 tũc mala eẽt aſſignatio. ¶ Finałr ponit alias cõſi/ derationes.Pꝛia:ſi dubiũ ſit vtrũ vnũ /ↄꝛioꝛũ inſit vk nõ inſit ſubo/ facile poterit oñdi poſita cõſtãtia ſiecti. Scða:opponẽs dʒ trãſferre nomẽ obſcuꝝ in nomẽ clarum/ vt faciliꝰ poſſit ſumere argumẽtũ ad ꝓbandũ ꝓpoſitũ:vt loco huiꝰ termini magna/ mmꝰ/ dz poni hoc cõplexũ/ habẽs magnũ animũ. u erit vtrũ in accñtibꝰ ab ineſſe ad eẽ va/ leat ↄña.i.vtrũ iſta ↄña ſit bona/ al bedo ineſt hoĩ: hõ albꝰ. Et arguit᷑ pꝛĩo ꝙ ſic:qꝛ idẽ eſt ineſſe et pᷣdicari: vt vult Ariſto.i. Pꝛioꝛũ:g bñ ſeqͥt ꝙ ſi albedo ineſt hoĩ/ꝙ hõ ẽ albꝰ. ¶ Scðo ſic:bñ ſeqt/hõ nõ ẽ albꝰ:ę hõ ẽ nullũ albũ:⁊ vltra/ hõ eſt nullũ albũ:; hõ nullã hʒ albedinẽ: et ꝑ ↄñs nulla albedo ineſt hoĩ:igit᷑ ex oppoſito ↄñtis infer tur oppoſitũ añtis.ſ.albedo ineſt hoĩ:ꝗ hõ ẽ albꝰ. ¶ Tertio ſic:albedo ineſt hoĩ ſimpłr: Shõ ẽ albꝰ: igit᷑ bñ ſequit/ albedo ineſt hoĩ:ergo hõ eſt albus. ¶ Quarto ſic:ſi talis ↄña non vaſeret/ hoc maxie eẽt/ qꝛ albedo ineſt hoĩ ſᷣm partẽ:ſʒ hoc nõ:qꝛ ſimi tas ineſt hoĩ ſᷣm partẽ:et tñ bñ ſeqͥt᷑//ſimitas ineſt boiĩ:gᷣ hõ ẽ ſimus. ¶ Quinto ſic: qꝛ ſi albedo inſit ſcuto ꝓ media ꝑte/totũ ſcutũ eſt albũ: ̊ ineſſe ᷣm partẽ nõ ĩpedit qͥn accñs pᷣdicet᷑ ð ſubo.Añs ptʒ: qꝛ ſcutũ ꝓ media ꝑte albũ ẽ coloꝛatũ:q aliq̊ͥ coloꝛe et nõ niſi albedine:; ſcutũ ẽ albũ. ¶ In oppoſitũ eſt pbus in textu. In queſtione 20 tres articuli. 7 ᷣ p tũ ad pꝛimũ. Pꝛio ſciẽdũ declaratiõe tituli q̃ſtiõis ſupponit᷑ pꝛĩo ꝙ ineſſe capit dupłr.Anoo ſcðe in/ tẽtionałr/ vt idẽ ẽ ꝙ pᷣdicari:⁊ iſto mõ nõ capit᷑ h: qꝛ idẽ eſſet qã̃rere vtrũ valeat ↄña a pᷣdicari ad pᷣdi cari. Alioo capit᷑ pꝛie intẽtionał/vt idẽ eſt ꝙ eẽ in alio ᷣm aliquẽ modũ eẽndi in. ¶ Supponit᷑ ſcdᷣo ꝙ q̃rere vtrũ ab ineſſe ad eẽ valeat ↄña ĩ accñtibꝰ: eſt q̊ere vtrũ a ꝓpõne ſᷣcãte accñs inherere ſubo ad ꝓpõnẽ in q̃ pᷣdicat᷑ accñs de ſubo valeat ↄña: cuiuſmodi eſt iſta/ albedo ineſt hoĩ: gᷓ hõ eſt albꝰ. ¶ Supponit tertio ꝙ triplicia ſunt accñtia: q̃dã ſunt q̃ determinãt ſibi partẽ ᷣncipalẽ:vt ſcĩe q̃ de/ terminãt ſibi aĩam:et de iſtis ðꝛ ꝙ ab ineſſe ad eſſe valet ↄña:vt bñ ſequit᷑/ſcĩa ineſt aĩe hoĩs:a hõ eſt II ſciẽs. Alia ſunt q̃ determinãt ſibt partẽ minꝰ nci/ palẽ:vt ceſitas/ ſurditas /⁊ ſimitas:⁊ de iſtis ðᷣꝛ ꝙ ab ineſſe ad eẽ valet ↄña: vt bñ ſeqt/ ſimitas ineſt hoĩ:ã̊ hõ ẽ ſimꝰ. Alia ſunt q̃ indifferẽter cõueniũt toti ⁊ ꝑti:cuiuſmodi ẽ albedo ⁊ nigredo:⁊ de iſtis ðꝛ ꝙ ab ineſſe ad eſſe nõ valet ↄña:vt nõ ſeqt᷑/albe do ineſt hoĩ:g hõ ẽ albꝰ. Alia ſunt etiã accñtia re/ ſpectiua q̃ determinant ſibi totũ captũ cathegoꝛe/ matice:cuiuſmodi eſt paternitas et filiatio: et de iſtis ðꝛ ꝙ ab ineſſe ad eſſe valet ↄña: vt bñ ſequit/ paternitas ineſt homini:ergo homo 41 dafere ᷣ G circa tertũ incidit ta Gcdo ſciẽdũ difficultas:vtx ſcutũpꝓ media ꝑte albũ ⁊ ꝓ media ꝑte nigrũ /ſit albũ vł ni⸗ grum: Et videt᷑ ꝙ ſit albũ:qꝛ hʒ albedinẽ: igit᷑ eſt albũ.eadẽ rõne ꝓbat᷑ ꝙ ſit nigrũ:qꝛ hʒ nigredinẽ: igit᷑ ⁊c̃. ¶ In oppoſitũ arguit᷑: qꝛ nõ videt᷑ ꝙ ma/ gis debeat dici albũ qᷓ; nigrũ:igit᷑ nõ eſt albũ neq; nigrũ· Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ de ſcuto ſicꝓ me/ dia ꝑte albo ⁊ ꝓ media ꝑte nigro bñ cõcedit᷑ ꝙ eſt coloꝛatũ:qꝛ oẽ viſibile& coloꝛatũ/lucidũ/lu/lumẽ vel ſpẽs viſibilis:ſʒ ſcutũ videt᷑: ꝗ̊ẽ aliqð illoꝛũ/ſʒ nõ niſi coloꝛatũ:igit᷑ dʒ cõcedi ꝙ eſt coloꝛatũ ⁊ nõ æ ſit coloꝛata vt dicũt aliq. Nã regula ẽ ꝙ ad mul G De iſta co/ equentia quõ nõ vlxxr valeat/ vi⸗ de Buulif. in foꝛma. parte. 1. tiplicationẽ foꝛme nõ ſeqͥt młtiplicatio ſuppoſiti: vñ lʒ aĩa habeat płes ſcĩas etiã ſpẽ diſtinctas: nõ tñ ðꝛ ſciẽtes/ ſed ſciens. Etiã dato ꝙ ſcutũ habeat ples coloꝛes/ nõ dʒ ↄcedi ꝙ ẽ coloꝛata/ſʒ ꝙ ẽ colo ratũ· ¶ Et ſi qͥs arguat:qꝛ dit Ariſto.ꝙ de q̃ͥcũq; ðꝛ gen/ de eo dz dici aliq̃ ſpẽs illiꝰ generĩ ̊ ſi con cedat᷑ ꝙ ẽ coloꝛatũ/ cõcedit᷑ ꝙ ẽ albũ vł nigrũ. Di⸗ citur ꝙ illa regula Ariſto. dʒ ĩtelligi q̊ ad eẽ vł in⸗ eſſe:iõ bñ ſeqͥt᷑/ſcutũ ẽ coloꝛatũ:g̊ ẽ albũ vł nigrũ: vl albedo vł nigredo ſibi ineſt. Sicũt tñ aliqͥ̊ ꝙ ta/ le ſcutũ ẽ albũ ⁊ nigrũ /vt ẽ vna de pᷣdicato copula to. Et qñ arguit᷑ ↄ eos:qꝛ tũc ↄꝛia verificarent᷑ de eodẽ qð videt᷑ eẽ 5 Ariſto.Rñdent ꝙ nõ ẽ incõue niens 5ꝛia de eodẽ verificari reſm venn dine ſaui 1[4 c in diut,(partiũ. Tertio ſciẽdũ ſione pblematis in q ðᷣꝛ ꝙ ꝓblema diuidit᷑ in vłe ⁊ ꝑticulare:ibi diuidit᷑ ꝓpblema dialecticũ ⁊ nõ hypotheticũ:etiam in tali diuiſione ꝑ ꝓblema ꝑticulare ĩtelligit᷑ ꝓblema in/ definitũ ⁊ ſingłare. Sʒ quereret aliqͥs qͥd ſit ꝓble ma accidentis: et qͥd ꝓblema ſimplicis inherẽtie. Bñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ ꝓblema accſſtis eſt in q̊ querit᷑ an aliqð p̃dicatũ inſit vł nõ inſit ſubo cũ expꝛeſſio ne alicuiꝰ q̃ttuoꝛ pᷣdicatoꝛũ:puta genert/ diffinitio nis/ ꝓpꝛij/ vk accñtis: vt ſi querat᷑ an aĩal inſit hoĩ vt genꝰvl nõ:⁊ ſic de alijs pꝛedicatꝭ.Et ſi qs que/ rat q̃re& tale ꝓblema ðꝛ magꝭ ꝓblema accñtis qᷓ; generꝭ. Añdet᷑ ꝙ h eſt ꝓpter cõueniẽtiã quã hʒ c⸗ ꝓblemate ſimplicis inherẽtie:in qͥ̊ querif᷑ de inhe⸗ rẽtia ꝙ mag cõuenit pᷣdicato accñtis qᷓ; alijs pꝛe/ dicatis:iðo talia ꝓblemata dicunt᷑ ꝓblemata acci dẽtis.Sʒ ꝓblema ſimplicis inherẽtie/eſt in qᷓ que ritur an pᷣdicatũ inſit vł nõ inſit ſiecto ſine expꝛeſ ſione alicuiꝰ q̃ttuoꝛ pꝛedicatoꝛũ: vt ſi querat᷑ vtrũ animal inſit homini vel nõ:⁊ ſic de alijs. eneiget [, g circa textũ incidi Quar to ſciẽdũ deduncultas. vtrũ ſit de mẽte Ariſto.ꝙ iſta ſit vera/ oẽ aĩal fuit in ar ca noe.Añdet᷑ bꝛeuiter ꝙ nõ ẽ de mẽte Ariſto.cõ/ duis /q̃ nunqᷓ; fuerũt in arca noe: ideo ſimpfr ⁊ de rigoꝛe ſᷣmonis tale ſophiſma ẽ falſum /oẽ aĩal fuit in arca noe.Dicũt tñ aliqͥ ꝙ eſt verũ:et dicũt ꝙl oẽ/ diſtribuit ꝓ gñibꝰ ſinguloꝛũ.i.ꝓ ſpeciebꝰ ⁊ nõ ꝓ indiuiduis:ſʒ h als fuit repꝛobatũ i ſummułꝭ Sco. li.3. diſ. 6. q.i. in ſol.i.arg 0,13.z 6.911. Rarg Topicoꝛum A ovobifuit dictũ ꝙ nullũ ſignũ diſtribuit ſolũ ꝓ ſpe/ ciebꝰ/niſi includat in ſe iſtũ terminũ ſpẽs:ſʒ illð ſi nũ oẽ/ nõ includit: igit᷑ nõ põt ſolũ diſtribuere ꝓ pẽbꝰ. ¶ Et ſi qs dicat: viri ſctĩ in ſacra ſctura cõ cedũt talẽ ꝓpõnẽ:igit᷑ videt᷑ eẽ vera. Rũdet᷑ ꝙ de rigoꝛe ᷣmonis nõ cõcedũt /ſʒ ſolũ ẽ in ſenſu ꝓ q̃ ac cipiebãt:vñ accipiebãt eã in iſto ſenſu de q̃libʒ ſpẽ aĩalis ꝑfecti fuit aliqð aĩal ĩ arca noe. ¶ Sʒ reſtat alia difficultas:vtrũ iſta ſit veraſaliqð aĩal nõ fuit in arca noe: Et videt᷑ ꝙ nõ: qꝛ ad ᷣ ꝙ ꝓpõ negati ua ſit ṽa/ reqrit᷑ ꝙ ſit aliã diuiſio ĩ rebꝰ ſᷣcatꝭ ꝑ ter/ minos:ſʒ ibi nulla eſt diuiſio: qꝛ dato ꝙ nullũ aĩal eẽt/ adhuc ula eẽt vᷣa.Añdet᷑ ꝑ aliãs.ꝓpõneſ. Pꝛla: ad bᷣ ꝙ ꝓppõ affirmatiua ſit vᷣa/nõ redͥrit᷑ ali cõpo ſitio in rebꝰ:qꝛ iſta ẽ vᷣa/deꝰ eſt deꝰ: ⁊ tñ ibi nullac cõpoſitio. Scða:ad vᷣitatẽ negatiue non reqͥrit᷑ ꝙ aliã ſit diuiſio in re: qꝛ dato ꝙ nullꝰ equꝰ nec aſin“ eẽt/ adhuc iſta eẽt ðᷣa /equꝰ nõ eſt aſinꝰ: dũmõ foꝛ/ marek. Et ſi dicat᷑:Ariſto.hʒ oppoſitũ in.6.meta/ Fbre, Dico ꝙ nõ hʒ:⁊ dico ꝙ ꝑ cõpoſitionẽ ĩtel igit eẽ idẽ ꝓ qͥ termi ſupponũt: ⁊ ꝑ diuiſionẽ non cẽ idem ꝓ qͥ termini ſupponũt:ſic ꝙ ula ꝓpõ affir matiua eſt va/cuiꝰ termini ꝓ eodẽ ſupponũt:⁊ ne gatiua vᷣacuiꝰtermini ꝓ eodem nõ ſupponunt:et Hoc ſi aliqͥs modus grãmaticalis vł logicalis/ vł diſtinctio foꝛmalis vel rationis nõ impediunt.Et hec de pꝛimo articulo. L n ad feunai., 4 1 5. trũ a gñe ad ſpeciẽ Dubitat Pꝛio valeat ↄña/⁊ ecõtra: quẽadmodũ videt᷑ dicere Ariſto. ſeu ab inferioꝛi ad ſuperiꝰ? Et videt᷑ pꝛio ꝙ non:qꝛ nõ ſeqt᷑/ſoꝛtes differt a platone:ᷣ̊ differt ab hoĩe:cũ añs ſit verũ et ↄñs falſum. Itẽ nõ ſeqt/ſoꝛtes incipit eẽ alb:g ſoꝛtes incipit e coloꝛatꝰ: qꝛ añs põt eẽ verũ ↄñte exñte falſo: poſito caſu ꝙ ſoꝛtes pꝛiꝰ fuerit niger. Itẽ nõ ſeqt᷑ /ſſoꝛtes venit parrhiſy:&̊ fað parrhiſiꝰ: et tñ arguit᷑ ab inferioꝛi ad ſuperiꝰ: cum venire ſit minꝰ cõe reſpectu huiꝰ qð eſt facere. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ arguẽdo ab inferioꝛi ad ſuperiꝰ affir/ matiue bñ valet ↄña: dũmõ arguat᷑ ſine diſtribu⸗/ tione ſuꝑioꝛis. Dico vlteriꝰ ꝙ ab inferioꝛi ad ſupe rius tenet negatiue duabꝰ cõditionibꝰ obßᷣuatis. Pꝛĩa/ꝙ ponat᷑ ↄſtãtia inferiorꝭ:iõ nõ ſeqt/ adã nõ eſt:g hõ nõẽ᷑:qꝛ añs ẽ verũ ⁊ ↄñs falſum: nã iſta ẽ falſa/ hõ nõ ẽ:cũ ſua ↄdictoꝛia ſit vᷣa.ſ.oĩs hõ eſt. Scða:ꝙ nõ arguat᷑ cũ diſtributiõe ſuꝑioꝛis:iõ nõ ſeqt/petrꝰ ẽ ey iſtã domũ:g ẽ eỹ domũ:qꝛ ly ep/fac terminũ ſequentẽ diſtribuibilẽ ſupponere ofuſe ⁊ diſtributiue. Dico vlteriꝰ ꝙ a ſuꝑioꝛi ad infertꝰ va let ↄña tam affirmatiue qᷓ; negatiue:dũmõ ſuperiꝰ diſtribuat᷑:quia ſi nõ diſtribueret᷑/nõ valeret ↄña. ¶ Ad rõnes ðꝛ ad duas pꝛĩas ꝙ male arguit᷑: qꝛ arguit᷑ cũ diſtributiõe ſuꝑioꝛis ꝓpt illas dictiões differt ⁊ incipit. Ad tertiã ðꝛ ꝙ nõ arguit᷑ ad idem pꝛedicatũ:nã pᷣdicatũ in pꝛima ẽ totũ hoc/ verſus parrbiſius: ⁊ illud non eſt Peeairati in ſeuna⸗. 1 vtrũ iſta ↄña valeat/ Dubitat ſcðo parrhiſiꝰ⁊ rome ven dit᷑ piper:̊ parrhiſiꝰ ⁊ rome vẽdit᷑ aliqd. Et videt ꝙ ſic: qꝛ arguit᷑ ab inferioꝛi ad ſuperiꝰſine diſtribu tione ſuꝑpioꝛis.Sed in oppoſitũ arguit: qꝛ añs eſt verũ ⁊ ↄñs falſum:igit᷑.Et ꝙ ↄñs ſit falſuʒ/ptʒ:qꝛ bñ ſeqͥt/parrhiſiꝰ ⁊ rome vẽdit᷑ altad: parrhiſiꝰ ⁊ rome vẽdit᷑ hoc vłhoc/⁊ ſic de alijs.Et vltraſpar/ rhiſius ⁊ rome vẽdit᷑ hoc vel hoc vel hoclet ſic de alijs:̊ hocvł hoc vł hoc vẽdit᷑ parrhiſiꝰe rome/ꝑ cõuerſionẽ:ſʒ iſtud ẽ falſum:igit᷑. Ad B̊ ðꝛ ꝙ bñ ſe/ quit᷑:ad ꝓbationẽ/ negat᷑ ꝙ ↄſĩs ſit falſuʒ. Ad ꝓba lionẽ concedit᷑ pꝛia ↄnaſſʒ negar ſcða:qꝛ arguit a ↄfuſa tm̃ reſpectu młtitudinis/ſad determinatã re/ ſpectu eiuſdẽ młcitudinis.Et ſi dicat᷑ ꝙ tenet vir/ tute cõuerſionis. ðꝛ ꝙ nõ bñ cõuertit᷑:ſʒ ſic dʒ con uerti: å hoc vł hoc vẽdit᷑ parrhiſius vł rome:qꝛ ly parrhiſiꝰ et rome/ ſe hñt ꝑ modũ ſigni młtitudinẽ impoꝛtãtis copulatiue:iðo in cõuertẽte dʒ mutari in terminũ illã młtitudinẽ impoꝛtantẽ diſiũctiue. ¶ et aduerte ꝙ iſta ꝓpõ cõiter cõcedit᷑/parrhiſiꝰ et rome vẽdit᷑ piper:vt viſum ẽ in pꝛioꝛibꝰqᷓſtione de cõuerſiõibꝰ.Sʒ tñ facio vnã rõnẽ quã ſolues ſi vis:illa ꝓpõ affirmatiua ẽ falſa cuiꝰ ſᷣiectũ ꝓ nul lo ſupponit:ſʒ iſta ẽ hmõi:qꝛ ly piperichs ẽ ſbiectũ ꝓ nullo ſupponit:vł des illð ꝓ q̃ ſupponitſqð nõ vider᷑:qꝛ nullũ ẽ piper qað vẽdat᷑ parrhiſiꝰ⁊ rome. Itẽ de nullo de q̊ verũ eſt dicere:hoc eſt qð vẽdit᷑ Pic ⁊ rome/ verũ è dicere qð ẽ piper. Sikr hecẽ fal⸗ ſa/ſqð vẽdit᷑ hic ⁊ rome eſt piper:⁊ ꝑ ↄñs iſta ẽ fal ſa/qaðᷣ vẽdit᷑ hic ⁊ rome eſt hoc vł hoc piper:cũ in omnib' iſtis alterũ extremũ pꝛo nullo ſud onat. —, vtrũ ad deftruẽdũ ubitat tertio vel ↄſtruẽdũ młti/ plex oꝑteat cõſtruere vl deſtruere in vtroq; ſenſu⸗ Añdet᷑ ꝙ dux ẽ młtiplex.ſ.incõplexũ ſiue equocũ: vt canis. Aliud ẽ cõplexũ ſiue amphibologicũ:vt ofo truncata habẽs diuerſos ſenſus:ſicut eſt iſta/ vellem pugnantes me accipere.Hoc ſuppoſito ðꝛ ꝙ ſi multiplex ſit tale ꝙ eiꝰ młtiplicitas lateat ali/ quẽ:tunc ad deſtruẽdũ vł cõſtruẽdũ apud illũ quẽ latet/ ſufficit ↄſtruere vel deſtruere in vno ſenſu:ſʒ ſi młtiplicitas ſit manifeſta/ debet in vtroq; ſenſu cõſtrui vel deſtrui:in vno cõſtrui ⁊ in alio deſtrui. Añ iſta ꝓpõ/ diſciplina ẽ vna pluriũ/ nõ ðꝛ multi/ plex ꝓpꝛie:qꝛ nõ hʒ diuerſos ſenſus ex truncatiõe termiĩoꝛũ:ſʒ ſolũ eſt młtipler/ capiẽdo młtiplex lar/ ge ꝓ oĩ orone hñte diuerſos ſenſus: ſiue hoc fiat Pꝓpter vuncanone Neſone Vne Et her de ſeho 8(articulo. Qtum ad tertiũ ſit: LCõcluſio rñ ſalis: Ab ineſſe ad eſſe aliqñ valet ↄña ⁊ aliqñ nõ:vt viſuʒ ẽ in pꝛĩo arti.in q̊ luf ficienter pñt ſolui rõnes que fiebant añ oppoſitũ. Voniã autẽ rerũ quidẽ alie ſunt ex neceſſitate: alie autẽ vt in plu ribus:alie vo vtrumlibet. ſte eſt tertiꝰ tractatꝰ huiꝰ libꝛi:in q̊ docet 1 termĩare ꝓblemata ꝑ locos extrin ſecos.Et pꝛĩo ponit aliãs ↄſideratiões/ãrũ Pꝛĩa eſt: ſi aliqð pᷣdicatũ ineſt alicui ſubo de neceſſitate et illð aſſignet᷑ ineſſe vt accñs/ deſtruẽdũ eſt ꝓble ma.Scða:ſi aliqð pꝛedicatũ aſſignet ineſſe alicui ſubiecto vt in pluribꝰ/cõſiderandũ eſt ſi inſit vt in paucioꝛibꝰ:qꝛ ſi ſic/deſtruẽdũ eſt: qꝛ oĩa talia ſunt diſparata/q̊rũ vnũ vᷣe negat᷑ de alio:vt ſi bonũ aſ⸗ ſignet᷑ ineſſe hoĩ vt in plurib/ deſtruẽdũ eſt ꝓble/ ma:qꝛ hoiĩes ſunt mali/ vt in pluribꝰ: ⁊ bont/ vt in paucioubꝰ. Tertia:ſi aliqͥd aſſignet᷑ ineſſe ſibi acci dentaliter/ deſtruẽdũ eſt ꝓblema:qꝛ idẽ nõ p̃dicat᷑ de ſeipſo accidentałr. Et ſi qͥs aſſignet voluptatẽ accidentafr ineſſe gaudio/ iocunditati/ vel leticie/ deſtruendum eſt pꝛoblema:qꝛ illa ſunt idem. ¶ Quoniam autem contraria comple/ ctuntur quidem ſibijnuicem.. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm in qͥ docet aſpicere ad con/ traria. Et dicit ꝙ ↄůꝛia ſᷣm pᷣdicationẽ et ſbiectionẽ pñt cõplecti adinuicẽ ſex modis. ¶ Pꝛiĩo/ꝗñ duo /ꝛia pᷣdicant᷑ de duobꝰ Zꝛijs.Et hoc duplr:vt amt cis eſt bñfacere:inimicis ẽ malefacere/vel ecõtra: et ſic ſunt due cõplexiones q̃ nõ Waai: qꝛ illa que 4. ——— Fo. 88 C Liber ſunt eligẽda nõ ʒᷣꝛiant᷑ inter ſe:ſed iſta ſunt hmõi: igitur. Eligibile em̃ nõ eſt alteri eligibili cõtrariũ. ¶ Scðo/qñ ambo ꝛia pꝛedicant᷑ de eodẽ: et hoc etiã dupłr:vt amicis opoꝛtet malefacere/⁊ amicis bñfacere.Et dicit ꝙ tales nõ ↄꝛiant᷑:qꝛ ambe ſunt ſpernẽde:mõ ſpernẽdũ ſpernẽdo nõ eſt ↄꝛium:niſi foꝛte vnũ dicat᷑ ſᷣm ſuperabundantiã/et aliud ſᷣm defectũ:cuiuſmodi eſt ꝓdigalitas et illiberalitas. ¶ Tertio /qñ vnũ ↄꝛiũ de vtroq; pꝛedicaf: et hoc dupir:vt amics eſt bñfacere /⁊ inimicis eſt bñface re/ vel ecõtra:⁊ꝛ ſic ſunt due cõplexiões q̃ bñ ↄꝛian/ tur. ¶ Fᷣinałr ponit tres cõſiderationes/qrũ Pꝛia eſt: ſi alicui ſᷣiecto aſſignet᷑ ineſſe aliqð pꝛedicatũ qð hʒ ↄꝛiũ ↄſiderandũ eſt ſi illð ↄuũ inſit ſßᷣiecto: ꝗꝛ ſi ſic/deſtruẽdũ eſt:ſi nõ /ↄſtruẽdũ eſt:qꝛ impol/ ſibile eſt ↄꝛia ineſſe ſimul eidẽ ſᷣiecto.Scða:ſi ali/ qð pᷣdicatũ aſſignet᷑ ineſſe alicui ſhiecto/ videndũ eſt ſi ex illo ſequant᷑ ↄꝛia vel 5dictoꝛia: et ſi ſic/de/ ſtruendũ eſt: vt ſi qs dicat ꝙ idee ſeparate ſunt in nobis/ boc ẽ deſtruẽdũ:qꝛ ſi eſſent in nobis/ eſſent mobiles: nã motis nobis /mouent᷑ oĩa q̃ in nobis ſunt.Et etiã eſſent ĩmobiles /cum plato et oẽs alij ponant ipſas eſſe ĩmobiles. Tertia:ſi aliqð pꝛedi catũ aſſignet᷑ ineſſe alicui ſubiecto/et ilud habeat Zꝛiũ: viden dũ eſt vtrũ illð ↄꝛiũ poſſit ineſſe eidem ſubiecto:et ſi nõ deſtruẽdum eſt:qꝛ ↄꝛia nata ſunt fieri circa idẽ:⁊ ↄ ꝛioꝛũ eadẽ eſt potẽtia. ¶ Deinde docet termĩare ꝓblemata inſpiciẽdo ad oppoſita q;ᷓtũ ad ↄnam:⁊ pꝛio in ↄdictoꝛijs ponẽs talẽ con ſiderationẽ: ſi aliqͥd aſſignet᷑ ſequi ad aliud/reſpi/ ciendum eſt ſi ad oppoſitũ ↄñtis ſequat᷑ oppoſitũ añ tis:⁊ ſi ſic/bona ẽ aſſignatio:⁊ ſolet vocari ↄña ecõtrario. Deinde ponit vnam ↄſiderationẽ inſpi ciendo ad ↄꝛia:dicẽs ꝙ ſi aligð ↄñs ſequat᷑ ad ali ꝗð ans:cõſiderandũ eſt ſi ad ↄꝛium añtis ſequat᷑ iũ ↄñtis/⁊ boc ꝑ ↄñam in ipſo:⁊ ſi ſic/ↄſtruẽdũ eſt ꝓblema:ſi nõ/ deſtruẽdũ eſt. ¶ Cõſequẽter po nit ↄſiderationẽ inſpiciẽdo ad pꝛiuatiue oppoſita dicẽs:ꝙ ſi aliqͥd ſequat᷑ ad aliud/ videndũ eſt ſi ad pꝛuatiue oppoſitũ añtis/ ſequat᷑ oppoſitũ pꝛiua/ tiue ↄñtis:⁊ ſi ſicſtũc bona eſt aſſignatio:ſi nõ/ma la eſt. C Finałr ponit ↄſiderationẽ inſpiciẽdo ad relatiue oppoſita:dicẽs ꝙ in relatiue oppoſiu⸗ va let ↄña in ipſo:vt ſi aliaͤd eſt duplũ/ aliqd eſt młti/ plex:&ᷓ ſi aliqͥd eſt ſubduplũ/alidd eſt ſubmłtiplex. Vrſum in coniugatis et in caſi/ Abus ⁊ interimenti ⁊ conſtruenti. ſte eſt artus tractatꝰin q̊ docet terminare pꝛoblemata ꝑ locos medios:⁊ cõtinet q̃ttuoꝛ capła. In pꝛio po/ nit duas ↄſiderationes. Pꝛia eſt:ſi opponẽs velit ↄſtruere vel deſtruere aliqð pᷣdicatũ de aliqᷓ ſubie/ cto/cõſiderandũ eſt ad caſus ⁊ ad cõiugata: nã ſi cõiugatũ vniꝰineſt cõiugato alteriꝰ:x caſus ineſt caſui:⁊ pꝛincipale pꝛincipali:vt ſi iuſtum eſt bonũ/ iuſte agere erit bũfacere.Scðᷣa:ſi opponens velit cõſtruere aut deſtruere aliqð pꝛedicatũ de aliquo ſubiecto:nõ ſolũ reſpiciẽdũ eſt ad caſus ⁊ cõiuga/ ta:ſed etiã cõſiderandũ eſt ſi ↄꝛiũ vnius ineſt 5ↄꝛio alterius: vnde ſi bonũ nõ eſt de neceſſitate ſuaue/ nec malum crit de neceſſitate triſte. ¶ Ampli'ꝰ in generationibꝰ ⁊ coꝛruptio nibus ⁊ coꝛrumpentibus et efficientibꝰ. ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm caplm in ã̊ docet termĩare pꝛo/ blemata ꝑ locos a gñatione ⁊ coꝛruptione.Et po/ nit tres ↄſideratiões. Pꝛia:ſi velimꝰoñdere boni⸗ 8 II tatt vl maliciã aliqͥrũ/ debemꝰ inſpicere ad genera tiones:qꝛ ſi generatio ipſoꝛũ ſit bona/ipia ſunt bo na:ſi ðᷣo ſit mala/ ipſa ſunt mala. Scðᷣa: ſi velimꝰ oſtẽdere bonitatẽ vel maliciã aliquoꝛũ /inſpiciẽdũ eſt ad coꝛruptiones:qꝛ ſi ſint bone/ illa ſunt mala: et ſi ſint male/ ipſa ſunt bona:nã cuiꝰ coꝛruptio eſt bona/ipſum totũ malũ eſt. Tertia:inſpiciendũ eſt ad generantia ⁊ coꝛrumpẽtia:qꝛ qͥrũ generatio eſt bona/ipſa ſunt bona:⁊ qᷓrũ mala/ipſa ſunt mala. ¶ KRurſum in ſimilib/ ſi ſiliter ſe habẽt: vt ſi diſciplina vna pluriumſet opinio. ¶ Iſtud eſt tertiũ capłm in q̊ ponit duas ↄſidera/ tiones inſpiciẽdo ꝑ locũ a ſilI.Pꝛima:ↄſiderandũ eſt in ſikibus ſi ſiliter ſe habeant: vt ſi diſciplina ſit vna pluriũ/opinio erit vna pluriũ. Scvða: in ſilibꝰ nõ ſolũ opoꝛtet inſpicere ad vnũ/ſʒ etiã ad multa: qꝛ aliqñ aliq̃ cõueniũt in aliq̊ſet tñ differũt in alio: ſicut cõtingit plura ſcire /itelligere autẽ nõ. ¶ Cõ/ ſequẽter docet inſpicere ꝑ locũ a magꝭ ⁊ minꝰ. Et ponit q̊̃ttuoꝛ cõſideratiões.Pꝛia:ſi aliqð p̃dicatũ aſſignet᷑ ineſſe alicui ſubiecto:videndũ eſt ſi ad in/ tẽtionẽ ſiecti /ſequat᷑ intẽtio pᷣdicati:ſi ſic/cõſtruẽ dum ẽ ꝓblema:ſi nõ/ deſtruẽdũ eſt:vt ſi voluptas eſt bona/ maioꝛ voluptas eſt magꝭ bona. Ex quo paſſu elicit᷑ hec auẽtas:ſi ſimpłr ad ſimpłx/⁊ mag 3 ad magꝭ:q̃ dʒ ĩtelligi in pᷣdicationibꝰꝑ ſe.Scda:ſi aliqð pᷣdicatũ aſſignet᷑ ineſſe duobꝰ ſßiectꝭ/cõſide/ randũ eſt ſi ineſt illi ſᷣiecto cui mag videt᷑ inelſe: et ſi nõ/deſtruẽdũ ẽ ꝓblema. Tertia:ſi duo pꝛedi/ cata aſſignent᷑ ineſſe alicut ſubiecto/ videndũ eſt ſi illð qð minꝰvidet᷑ ineſſe inſit:qꝛ ſi ſic/ↄſtruẽdũ eſt ꝓblema.Quarta:ſi velimꝰ videre de duobꝰpꝛedi⸗ catis an inſint duobꝰ ſiectꝭ /videndũ eſt ſi pᷣdicatũ qð minꝰ videt᷑ ineſſe ſuo ſhᷣiecto ei inſit: qꝛ ſi illud qð magis videt᷑ ineſſe nõ ineſt/ nec reliquũ inerit. ¶ Ampli' autẽ ex appoſitione ſi alterũ ad alterũ appoſitũ facit bonũ vel albũ. ¶ Iſtud eſt ãrtũ caplm ⁊ vltimũ in q̊ ponit atiq̃s coſiderationes inſpiciẽdo ad ea que vident᷑ ineſſe alicui. Pꝛima:ſi aliqð appo ſitũ alteri faciat Piu⸗ tale ⁊ pꝛiꝰ non erat tale/ appoſitũ eſt tale. Scðᷣa:ſi appoſitũ alteri faciat ipſum mag; tale/jipſuʒ appo ſitum eſt mag tale:⁊ ſolũ valet ille locꝰ in his que ſuſcipiunt magꝭ et minꝰ. Tertia:ſi aliqͥd ineſt ᷣm magꝭ ⁊ minꝰſetiã ineſt ſimpfr:ſʒ nõ ecõtra:qꝛ młta inſunt ſimplr/q̃ nõ inſunt hᷣm magꝭ ⁊ minus.Ex qᷓ ↄſideratione hr̃ ꝙ cõparatiuꝰ ꝑꝛeſupponit ſuũ po ſitiuũ. ¶ Deinde ponit vnã ↄſiderationẽ ꝑ locũ a toto integrali: ſi aliqͥd ineſt ſᷣm partẽ integralem ſuſcipientẽ denoĩationẽ totius/ tunc illud ſimpłr ineſt: vnde að nõ ineſt ſimpłr/nõ ineſt niſi hm qd: boc eſt iᷣm partẽ integralẽ/ aut partẽ tẽpoꝛis/ aut partẽ loci:et qͥcqͥd ineſt ſᷣm partẽ tꝑis vei loci/ſſim/ pliciter ineſt. Cõtra að ponit inſtantias:qꝛ non ſe quitur/ aliq̃ ſunt naturałr ſtudioſi:;ᷓ ſunt ſtudioſi: etiã nõ ſequit᷑// egrotis expedit dieta:& dieta expe/ dit.Siłr nõ ſequit᷑/in aliqͥ loco eſt tm̃ vnũ:& eſt tm̃ vnũ.Sitr nõ ſequit᷑/ bonũ eſt mactare patrè in tri- balis: ¶ᷓ bonũ ẽ mactare pr̃eʒ. In oĩbꝰ iſtis ↄñtüjs cõmittit᷑ fallacia ſᷣm qͥd ad ſimpfr.Ex qᷓ textu elici⸗ tur cõe dictum:qð ſimpłr dico /ſine addito dico. vtrũ ↄna econtrario teneat in 5di Querit ctoꝛijs ⁊ non ↄña in ipſo:⁊ vtrum ↄña in ipſo teneat in alijs ↄꝛijs:⁊ nõ ↄſa econtra/ rio. ¶ Urguit᷑ pꝛimo ꝙ non:qꝛ ↄña ecõtrario non tenet in oibꝰ ↄdictoꝛijs:qꝛ non ſequit᷑/aĩal eſt non Topicoꝛum A ho: sᷣ non hõẽ eſt aial. C Sco ſic:inter ↄdictoꝛia nulla põt eſſe ↄña:qꝛ ↄna ẽ habitudo media añtis ad ↄñs:ſed inter ↄdictoꝛia nõ eſt dabile medium. ¶ Tertio ſic:bñ ſequit᷑/jhõ eſt riſibilis:å nõ hõ nõ eſt riſibilis:et tñ arguit᷑ ꝑ ↄñam in ipſo in cõtradi/ ctoꝛijs. ¶ Quarto ſic:ↄnña in ipſo nõ tenet in om/ nibus cõtrarijs:igit᷑. Añcedẽs patet:qꝛ nõ ſequit᷑/ albũ eſt calidũ:;̊ nigrũ eſt frigidũ. ¶ Quinto ſic: talis ↄña nõ tenet in relatiue oppoſitis:qꝛ non ſe/ quitur/ ſenſibile eſt ſcibile: ergo ſenſus eſt ſciẽtia. ¶ In oppoſitũ eſt philoſophus in textu. In que/ ſtione erunt tres articuli. Mtum zupeii ũ. * 1 7 q relictis multis Pꝛimo ſciendũ utontbusoie ſupponit᷑ ꝓ nunc ꝙ duplex eſt ↄña:ſcʒ ecõtrario ⁊ in ipſo.An ↄña ecõtrario eſt duplex:ſcʒ terminoꝝ et ꝓpõnũ. Terminoꝛũ/eſt ↄña in cuiꝰ antecedẽte aliqð pꝛedicatũ dicitur de ſubiecto:⁊ in cõſequẽte oppoſitũ ſhᷣiecti dicit᷑ de oppoſito pꝛedicati:vt hõ eſt aĩal: nõ aĩal eſt nõ hõ:⁊ de tali dicit᷑ ſicut fuit dictũ de cõuerſione ꝑ cõtrapoſitionẽ:puta ꝙ non eſt ↄña foꝛmalis.Sed ↄña econtrario ꝓpõnũ /eſt qſñ antecedens infert cõſequẽs: ⁊ ex oppoſito con tradictoꝛio cõſequentis intert᷑ oppoſitũ ↄdictoꝛiũ antecedẽtis:vt ſi hõ eſt aĩal eſt: ſed nullũ aĩal eſt:ã nullus hõ eſt:⁊ iſta tenet in omnibꝰ cõſequentijs. ¶ õſequeẽtia in ipſo etiã eſt duplex:ſcʒ termĩoꝛũ et ꝓpõnũ. Terminoꝛũ/ eſt qñ in antecedẽte aliqð pꝛedicatũ ð᷑ꝛ de ſubiecto: et in cõſequẽte oppoſitũ pꝛedicati dicit᷑ de oppoſito ſubiecti: vt iuſticia eſt pᷣtus: iniuſticia ẽ vitiũ. Sʒ ↄña in ipſo ꝓpõnũ/ eſt qñ ex añcedẽte infert᷑ ↄñs:⁊ ex oppoſito ante/ cedentis infert᷑ oppoſitũ ↄñtis: vt ſi hõ eſt riſibile eſt:ſed nullus homo eſt: ergo nullum riſibile eſt. cð 0 ſci ẽdũ ꝙ incidit talis difficul 2 tas:vtrum ↄña in ipſo terminoꝛũ valeat in 5ꝛijs. Ad quã bꝛeuiter rñdet᷑/ ꝙ tenet in oibꝰ ↄꝛijs tribꝰ cõditionibꝰ obſeruatis. Puma/ꝙ arguat᷑ in pꝛedicatis ꝑ ſe:defectu cuius nõ ſequit᷑// albũ eſt dulce:ᷣᷓ nigrũ eſt amarũ. Scda /⸗ ꝙ extrema vnius ꝛietatis nõ cõtineant᷑ ſub vno membꝛo alteriꝰ cõtrarietatis: ideo nõ ſequit᷑/pꝛo/ digalitas eſt vitiũ:ergo illiberalitas eſt virtus: qꝛ pꝛodigalitas et illiberalitas cõtinentur ſub vitio. Tertia/ ꝙ in vtroq; ſit idem modus oppoſitiõis: defectu cuius nõ ſequit/ illiberalitas eſt defectus: ergo liberalitas eſt ſuperabundantia. Sed ↄña in ipſo ꝓpõnũ nõ eſt foꝛmalis:nõ em̃ opoꝛtet ex op/ poſito añcedẽtis inferre oppoſitũ cõſequẽtis:niſi eſſent termini cõuertibiles:vt nõ ſequitur /ſi hõ eſt aĩal eſt:ergo ſi nullus hõ eſt nullum animal eſt. Terrio ſciẽdu tiitentauans T difficultas:vtrũ ↄña in ipſo terminoꝛũ valeat in puuatiue oppoſitis:et etiã in relatiue oppoſitis. Rñdetur ꝙ in pꝛiuatiue oppoſitis valet talis ↄña/ duab' conditionibꝰ ob/ ſeruatis. Pꝛima/ꝙ arguat in ꝓpõnibꝰ per ſe: defe ctu cuius nõ ſequit᷑/ videns eſt audiẽs:&ᷣ cecus eſt ſurdus. Scð̃a/ꝙ pꝛiuatio ſuperioꝛis habitꝰreſtrin gatur ꝑ habitũ inferioꝛs: defectu cuiꝰnon ſequitꝭ/ foꝛtes vidẽs eſt ſenſibilis: ſoꝛtes cecus ẽ inſenſi bilis:ſed debet ſic argui:&ᷓ ſoꝛtes cecus eſt inſenſi/ bilis ſenſu viſus. ¶ Ad aliã partẽ dici᷑ ꝙ ↄña in ipſo terminoꝛũ valet in relatiue oppoſitis tribꝰcõ ditionibꝰ obſeruatis. Pꝛia/ ꝙ arguat᷑ in ppõnibꝰ p ſeꝛiðo nõ ſequit᷑/ꝑater eſt dñs:ʒ fili, eſt ſeruus. Scða/ꝙ ambo extrema nõ ↄtineant᷑ ſ vno mem dꝛo alteriꝰ oppoſitionis:vt nõ ſeqͥt /duplã ẽ totũ:ã Fo. 89 ſubduplũ eſt ꝑs. Tertia/ꝙ arguaf᷑ in relatiuis ſᷣm eſſe:iõ nõ ſequit᷑/ſenſibile ẽ ſcibile f gᷣ ſenſus ẽ ſcia. ,41, C iſté ꝓppõönis/ con⸗ Qua rto ſciẽd U tin git plura ſcire/in telligere vᷣo nõ/ ſunt diuerſi ſenſus. Pꝛimꝰ eſt:hᷣm ꝙ ilia negatio nõ eſt negatio cadens ſupꝛa hoc to tum/ cõtingit plura ĩteliigere:ita ꝙ ſit ſenſus/ con tingit plura ſcire ⁊ nõ cõtingit plura intelligere: et iſte ſenſus implicat ⁊ eſt falſus:qꝛ nulla contingit ſcire quin nõ cõtingat intelligere. Aliꝰ ſenſus eſt: capiẽdo ly nõ /infinitanter: ita ꝙ ſolũ cadat ſupꝛa lv plura/infinitando ipſum:ita ꝙ ſit ſenſus/cõtin/ git plura ſctre ⁊ cõtingit ĩtelligere nõ plura: et iſte ſenſus ẽ verꝰ:qꝛ cõtingit intelſigere vnũ qð eſt nõ plura. Et ꝑ hoc ſoluit᷑ tale ſophiſma: ã̃ttuoꝛ ſunt ꝛedicabilia ⁊ nõ plura:⁊ mtta ſiłia in qͥbꝰ ſi ly nõ⸗ iĩt negatio negans/ falſa ſunt: ſi infinitans /vera ſunt. Et hec de pꝛimo articulo. Afum 24 ſcðm. NAAtrũ illa cõſideratio Dubitat Pꝛio ſit vera in q̃ dici᷑: ꝙ ſi aliqd apponat᷑ alicui qð pꝛius nõ erat tale ⁊ ap/ poſitũ reddat ipſum tale:vtrũ illð qð apponat᷑ ſit tale.Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ albedo addit᷑ parieti ⁊ facit parietẽ albũ:et tñ albedo nõ eſt alba? Añdet᷑ ꝙ ad hoc ꝙ talis ↄſideratio ſit vera tres cõditiões rec runtur. Pꝛma/ ꝙ appoſitũ ſit ſuſceptiuũ denoĩa/ tionis quã dat alteri:defectu cuius nõ ſequit᷑/albe do adaita parieti facit parietẽ albũ:;ͥ albedo ẽ al/ ba. Scða/ ꝙ arguat᷑ in cauſis ſufficiẽtibꝰ: defectu cuius nõ ſequit᷑/ignis facit aquã tepidam:;ͥ ignis eſt tepidus:qꝛ ignis non eſt cauſa totalis tepidita tis. Tertia/ ꝙ arguat᷑ in cauſis vniuocis: defectu cuiꝰ non ſequit᷑/ſol calefacit hec in ferioꝛa:ʒᷣ ſol eſt calidus.Et ſiliter dicẽdũ eſt de illa cõſideratione: ꝙ ſi aliqͥd addat᷑ alteri ⁊ faciat ipſum magis tale/ tunc additum eſt magis tale: et ſimiliter de illa de ſuperlatiuo: et pꝛopꝛie habent fieri ille due vltime cõſiderationes in illis que ſi uſepiaf mag? ⁊ minꝰ. Atrũ locꝰ a poſitiuo Dubitat ſcðo ad comparatiuũ va⸗ leat:⁊ etiã locus a cõparatiuo ad poſitiuũ. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ ꝙ locꝰ a poſitiuo ad cõpa ratiuũ eſt bonꝰ:⁊ tenet tm negatiue:ſicut locꝰ a to to in mõ ad ſuã partẽ:vt bñ ſequit᷑/ boc nõ ẽ albũ: &ᷓ hoc nõ eſt magꝭ albũ. ¶ Supponit᷑ ſcðo ꝙ locꝰ a cõparatiuo ad poſitiuũ ſilr ẽ bonꝰ:⁊ tenet tm̃ af⸗ firmatiue ſicut locꝰ a ꝑte in mõ ad ſuũ totũ: vt bñ ſequit᷑/hoc eſt mag albũ:ͥ boc ẽ albũ. Et ꝑ bᷣ ptʒ qͥd ſit dicẽdũ ad iſtas ↄñas:iſta ꝓpõ/ deẽ/ẽ magꝭ vera qᷓ iſtahõ ẽ aſinꝰ: iſta/hõ eſt aſinꝰ/ẽ vᷣa:iſta ꝓpõ/ deꝰ ẽ diabolꝰ/ẽ magt falſa qᷓ; iſta/deꝰ ẽ:&ᷣiſta eſt falſa/ deꝰ ẽ. Añdet᷑ ꝙ iſte ↄñe ſunt bone:ſʒ ſicut ↄñs ẽ falſuʒ/ita ⁊ añs.vñ iſta ẽ falſa:iſta ꝓpõ/deꝰ eſt/ eſt mag? vera qᷓ; iſta/hõ ẽ aſinꝰ: ⁊ hoc ꝓoꝛie ca piendo ly magis/⁊ in rigoꝛe logicali. ¶ Sʒ reſtat vna difficultas vtrũ iſta regula ſit vera: ſi ſimpłr ad ſimptr/⁊ magꝭ ad magꝭ/⁊ maximũ ad maximũ. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ ſequit᷑/hõ eſt aĩal:jg magꝭ hõ eſt mag alal.Siłiter durũ eſt extenſum: ¶ͥᷣ magis durũ eſt magis extẽſum.Añdet᷑ ꝙ regula eſt vera aliqᷣbꝰ conditionibꝰ obſeruatis. Pꝛima/ꝙ arguat᷑ in terminis ſuſcipiẽtibꝰ magꝭ ⁊ minꝰ: defectu cuiꝰ nõ ſequit᷑/ hõ eſt aĩal:ᷓ magis hõ eſt magꝭ aĩalʒ qꝛ hõ ⁊ aĩal non ſuſcipiunt magis ⁊ minus.Scðᷣa/ꝙ arguat᷑ in ꝓpõnibꝰ per ſe:defectu cuiꝰ non ſequit᷑/ albũ eſt dulce:gᷣ mag album eſt magis dulce:nec ſequit᷑/ bibere eſt bonũ: gᷓ magis bibere eſt magis bonum. Tertia/ ꝙ terminꝰ poſitiuus 4 pꝛedicat᷑ — C E Liber nõ pꝛedicet᷑ de oppoſito ſubiecti:iðo nõ ſequitur/ albũ eſt coloꝛatũ: aᷣ magꝭ albũ eſt magt coloꝛatã. Dubitar tertio zunzaazes U 3— dicto ſᷣm quid ad dictũ ſimpliciter ſit bonꝰ locus. Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ ſequit᷑/ ethiops eſt albꝰßbm dẽtes:̊ ethiops eſt albꝰ:⁊ ſilr de młtis alijs. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſup ponit᷑ ꝙ dictũ ſᷣm qͥd accipit᷑ triplr. Anoo ꝓ termi/ no ſumpto cũ aliq̃ determĩatiõe ãliſcũqʒ ſit illa:et ſic hõ pictꝰ/jhõ albꝰ ſᷣm dẽtes /ſunt dicta ᷣm qͥd:et ſic dico ꝙ arguẽdo a dicto ſᷣm qͥß ad dictũ ſimpfr/ aliqñ valet ↄña et aliqñ nõ. Scðoo põt capi dictũ ßᷣm qͥd/ꝓ termĩo ſumpto cũ determĩatione reſtrin Fanf ⁊ nõ diminuẽte/ampliante aut diſtrahẽte:⁊ Ic bñ valet ↄña: vt bñ ſequit᷑/ſoꝛtes albꝰ currit:ꝗ ſoꝛtes currit.Añ determĩatio reſtringẽs/ eſt q̃ ad/ dita termĩo facit ipſuʒ ſtare ꝓ paucioꝛibꝰ/qᷓ; ſi ſibi nõ adderet᷑:vt in iſta ꝓpõne/ hõ albꝰcurrit:ly albꝰ/ eſt determĩatio pure reſtringẽs reſpectu de ly hõ. Sz determiatio diſtrahẽs /eſt illa que fac terminũ cui ad dit᷑ ſtare ꝓ ſuis ſᷣcatꝭ minꝰpꝛincipalibꝰ:vt in iſta orone /imago ẽ hõ pictꝰ:ibi ly pictꝰſjẽ determi/ natio diſtrahẽs refpectu de ly hõ. Sʒ determina/ tio amplians /eſt illa q̃ faẽ terminũ cui addit᷑ ſtare ꝓ ſuis hᷣcatꝭ q̃ nõ ſunt /ſʒ erũt/fuerũt /vł pñt eẽ.Sʒ determĩatio diminuẽs/ eſt q̃ reſtringit terminũ ad partẽ minꝰ pꝛincipalẽ:vt ethiops ẽ albꝰpᷣm dẽtes: ibi ßm dentes/ eſt determĩatio diminuẽs reſpectu de ly albꝰ. Tertioo ſumit᷑ dictũ ſᷣmn qͥd ꝓ termino ſumpto cũ determĩatione ampliante/ reſtringẽte/ et diminuẽte:⁊ ſic ab ipſo ad dictum ſimpłr nõ eſt bonꝰ locus dialecticꝰ/ſʒ ſophiſticꝰ.Et hec de ſcðᷣo C5 cluſio(articulo.Qtum ad tertiũ ſit: rñſalis: Conſequẽtia ecõtrario tenet gf̃a foꝛme in ꝓpõnibꝰ:ſʒ in terminis ſolũ te/ net gr̃a materie: vt viſum eſt. Ad rõnes añ oppo/ ſitum patet ſolutio in pꝛimo articulo. ¶ Libꝛi ſecundi Topicoꝛum finis. ¶ Iiber tertius Topicoꝛũ Ariſtotelig. Trum aüt ſit magl eligẽdũ 5 D aut meliꝰ duũ aut pluriũ ex V bis ꝑſpiciendũ:pꝛimũ autẽ determiner: qm̃ conſidera/ ⅞tionẽ facimꝰ nõ de plurimũ diſtantibꝰ/ ⁊ magnã adinuicẽ dꝛñam ha bentibus:nullus em̃ dubitat vtrũ beati⸗ tudo vel diuitie magis appetẽdum /ſed de his que pꝛopinqua ſunt. Ste eſt tertiꝰ liber Topicoꝛũ in q̊ phs de/ terminat de ꝓblematibꝰ cõtractis ad ma/ teriã eligibilitatꝭ.Et diuidit᷑ in tres tracta tus. Pꝛimꝰ in duo capłla. In pꝛimo ponit aliãs cõſideratiões. Pꝛia:illð qð eſt diuturniꝰ/eſt mags eligẽdũ qᷓ; ilð qð eſt minꝰ diuturnũ: dũmõ ſint eiuſdẽ ſpeciei. Scð̃a: illð eſt magꝭ eligẽdũ qð vir pꝛudẽs eligit/vel qð vir bonꝰ/ vel qð lex recta pꝛecipit/ vel qð ſtudioſi eligunt/ vel ſclẽtes magꝭ eligunt: vt in medicinis illa q̃ ples medici eligunt ſunt magl eligẽda. Añ illð ẽ ſimpłr⁊ magl eligen duin qð eſt ſᷣm melioꝛẽ diſciplinã: lʒ vnicuiq; illð ſit magꝭ eligẽdũ qð ẽ ſᷣm ꝓpꝛiã diſciplinã:vt fiſtu latoꝛ magl eligit fiſtulã qᷓ; libꝛũ. ¶ Deinde ponit cõſiderationẽ inſpiciẽdo ad bonũ/ dicẽs: illud eſt magẽ eligẽdũ qð ẽ in gñe /qᷓ; illð qð nõ eſt in gñe: vt iuſticia ẽ magt eligẽda qᷓ; iuſtũ:cũ iuſticia ſit in III gñe boni ⁊ nõ iuſtũ.Et capit᷑ hic iuſtũ ꝓ illo qͥ põt hre iuſticiã /⁊ tñ nõ hʒ. ¶ Et aduerte qð ex tali cõ/ ſideratione eliciũt aliqͥ/ꝙ cõcreta nõ ſunt in gñe.i. in pᷣdicamẽto:ſʒ male capiũt Ariſto. cũ loquat᷑ de gũe moꝛis. Alia ↄſideratio:illð eſt magis eligẽdũ qð ꝓpter ſe ẽ eligẽdũ/qᷓ; illð qð ꝓpter aliud ẽ eli/ gendũ:vt ſanari ẽ mass eligẽdũ qᷓ; exercitari. Alta ↄſideratio:illð qð ẽ ꝑ ſe eligẽdũ/ eſt magꝭ eligẽdũ eo ꝙ eſt ꝑ accñs eligẽdũ: vt amicos eſſe iuſtos /eſt magẽ eligẽdũ qᷓ; inimicos eẽ iuſtos:qꝛ iſtud ſcðm eſt eligẽdũ ꝑ accñs:puta vt inimici nõ noceãt no/ bis. ¶ Cõſequẽter ponit ↄſideratiões inſpiciẽdo ad cãm boni.Pꝛima: illð ẽ magꝭ eligẽdũ qð ẽ ꝑ ſe cã boni/qᷓᷓ qð ẽ cã ꝑ accñs: vt ðᷣtus ẽ magꝭ eligen da qᷓ; foꝛtuna.Scda:illð ẽ magꝭ fugiẽdũ qð ẽꝑ ſe cã mali/qᷓ; ill qð ẽ cã ꝑ accñs:vt vitiũ eſt magꝭ fu giendũ qᷓ; caſus. ¶ Cõſequẽter ponit duas conſi deratiões aſpiciẽdo ad cãs boni in ſpeciali. Pꝛĩa: illð qð ẽ ſimpłr bonũ ẽ magꝭ eligẽdũ/ qᷓ; illð qað ẽ bonũ alicui:vt ſanari eſt magꝭ eligẽdum qᷓ; ſecari. Scvdaꝛillð ẽ magꝭ eligẽdũ qð eſt bonũ ꝑ ſuã natu/ ram/ q; illð qð nõ ẽ bonũ ꝑ naturã ſuã: vt iuſticia eſt magꝭ eligẽda iuſto. Er ſunt iſte due ↄſideratio nes de cã foꝛmali boni. ¶ Deinde ponit tres cõſi deratiões inſpiciẽdo ad cam materialẽ boni. Pꝛi/ maꝛllð qð cõuenit melioꝛi/jẽ magꝭ eligẽdũ:vt illðᷣ qð cõuenit deo/ ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; ilð qð cõuenit hoi.Scða:illð qð ẽ ꝓpꝛiũ melioꝛis/ẽ magꝭ eligen dum:vt illð qð eſt ꝓpꝛũ dei/ eſt magt eligẽdũ qᷓ illð qð ẽ ꝓpꝛiũ hoĩs.Tertia:illð qð ineſt pꝛioꝛibꝰ eſt magꝭ eligẽdũ:vt ſanitas ẽ magꝭ eligẽda qᷓ; ro/ bur ⁊ qᷓ; decoꝛ:qꝛ ſanitas conſiſtit in pꝛioꝛibꝰ.ſ.in cõmẽſuratiõe calidi/frigiſhumidi/⁊ ſicci: et decoꝛ cõſiſtit in cõmẽſuratiõe mẽbꝛoꝝ exterioꝝ: ⁊ robur cõſiſtit in neruis ⁊ oſſibꝰy. ¶ Deinde ponit cõſide/ rationes inſpiciẽdo ad cauſam finalẽ boni. Pꝛĩa: finis eſt magꝭ eligẽdus his q̃ ſunt ad finẽ. Scðᷣa: medioꝝ oꝛdinatoꝝ in finẽ: illð qð ẽ ꝓpinquiꝰ fini eſt magt eligẽdũ. Tertia: mediũ poſſibile ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; mediũ impoſſibile.i.qᷓ; mediũ difficile. ¶ Amplius duob effectiuis exiſtẽtib cuius finis melioꝛſet ipſum melius. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm in qͥ ponit duas cõſidera/ tiones ex ꝑte cauſe efficiẽtis boni. Pꝛia:duobꝰexi ſtẽtibꝰeffectiuis:cuiꝰfinis ẽ melioꝛ/ipſuʒ eſt magꝭ eligẽdũ: vt vᷣtus eſt magꝭ eligẽda qᷓ; medicina:qꝛ vtus ẽ effectiua btĩitudinis et medicina ſanitatis. Scda:ſi ſint duo effectiua/ q̊rũ finis vniꝰ ſuperet finẽ alteriꝰ/illð eſt magꝭ eligẽdũ. ¶ Deinde ponit alias ↄſideratiões. Pꝛima:ſi ſint aliq̃ duo bona:⁊ aliqᷣs neſciat qð eſt magꝭ eligẽdũ/ dʒ reſpicere ad qð ſequit᷑ maiꝰ bonũ ct illud eligere.Scða: plura bona ſunt paucioꝛibꝰ eligẽda:dum tñ illa nõ oꝛdi/ nentur ad vnũ finẽ: qꝛ plura bona ad vnũ finẽ oꝛ/ dinata/nõ ſunt mag eligẽda qᷓ; finis ad quẽ oꝛdi/ nantur. Ex ã̃ ↄſideratione elicitur hec auctas:vbi vnũ ꝓpter alterũ/ ibi tm̃ vnũ eſt. Tertia:nihil pꝛo hibet quedã nõ bona qͥbuſdã bonis eẽ magꝭ eligẽ da:ſicut btĩtudo et triſticia que ſunt nõ bona/ ſunt magis eligẽda qᷓ; foꝛtitudo ⁊ iuſticia. Quarta: bo num qõð poſſidet᷑ cum delectatiõeſẽ mag eligẽdũ qᷓ; illð qð poſſidet᷑ cũ triſticia:vt ᷣtus eſt magꝭ eli gẽda qᷓ; pecunia.Quinta:vnũqðqᷓ; ẽ magꝭ eligen dum in tꝑe in q̃ magꝭ ꝓficit qᷓ; in tꝑe ĩ q̊ nõ ꝓficit: vt pꝛudẽtia ẽ magt eligẽda in ſenectute qᷓ; in iuuẽ tute:qꝛ ſenes cõiter capiunt᷑ ad regẽdũ rẽpublicã/ et nõ iuuenes. Nemo em̃ iuuenes eligit duces/ cũ nõ ↄſtet eos eẽ pꝛudẽtes:ſʒ foꝛtitudo magꝭ ꝓficit ĩ 2Aà Topicoꝛum iuuẽtute qᷓᷓ in ſenectute. ¶ Serta:illud qð ꝓficit in om̃i tꝑe eſt magꝭ eligẽdũ:vt iuſticia et tẽperãtia ſunt magꝛ eligẽda qᷓ; foꝛtitudo. ¶ Septima:poſi/ tis duobꝰ bonis: illud quo habito nõ indigemus altero/ eſt magꝭ eligẽdũ illo ã habito adhuc indi/ geremꝰ altero: vt iuſticia eſt magis eligenda foꝛti tudine:nam ſi oẽs eſſemꝰ iuſti/nõ indigeremꝰ foꝛ/ titudine:ſed ſi oẽs eſſemꝰ foꝛtes/ adhuc indigere/ mus iuſticia:⁊ hoc loquẽdo de foꝛtitudĩe coꝛꝑali. ¶ Amplius quãdo duo aliqua fuerint valde ſibimetipſis ſimilia. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm in qͥ̊ pᷣus docet termĩare ꝓblemata de eligẽdo ⁊ fugiẽdo inſpiciẽdo ad cõ/ ditiones accñtales boni. Et pꝛĩo ponit talẽ cõſide rationẽ:illð ẽ magꝭ eligẽdũ qð ẽ ꝓpinquiꝰ ⁊ ſilius bono:⁊ B in bonis ⁊ non in malis ſeu ridiculoſis: nã lʒ ſimia ſit ſilioꝛ hoĩ qᷓ equꝰ in ridiculoſis/non tñ in bonis. Alia ↄſideratio:illð qð cũ difficultate acqᷓrit/ magt eſt eligẽdũ eo ꝙ facilr acqͥrit᷑// poſtq ſupple eſt acqͥſitũ. Alia ↄſideratio:ſi aliqͥd ẽ meli⸗ alio/etiã optimũ illiꝰerit meliꝰoptimo alterr᷑:vt ſi hõ ſit melioꝛ equo/ optimꝰ hõ erit melioꝛ optimo equo. Alia ↄſideratio:bonũ ex circũſtãtia.i.deter/ termiĩatiõe nõ diminuẽte/ ẽ magt eligẽdũ qᷓ; bonũ necariũ:vt bñ viuere ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; viuere.Et ſhᷣ dit ꝙ aliꝗñ melioꝛa nõ ſũt magꝭ eligẽda:vt phi/ loſophari eſt ſimpkr meliꝰ qᷓ; ditari:tñ indigẽti eſt magꝭ eligẽ dũ ditari qᷓ; philoſophari. Ex q hr̃ hec auẽtas: Weliꝰ ẽ ditari qᷓ; philoſophari ſupple in/ digẽti. Alia ↄſideratio:ſi amittamꝰ aliã duo bona de qrũ amiſſione ſumꝰ triſtes/illð eſt meliꝰ de cur⸗ triſticia minꝰ vituperamur.Alia cõſideratio:illð ẽ magꝛ eligẽdũ:cuiꝰvſus actꝰ⁊ oꝑatiões ſunt magꝭ eligẽda. Alia cõſideratio:illð ẽ magꝭ eligẽdũ /cuiꝰ ſupabundãtia ẽ magt eligẽda:vt amicitia ẽ magis eligẽda pecunijs: qꝛ ſuſabundãtia amicitie ẽ ma/ gis eligẽda qᷓ; ſupabundãtia pecuniarũ. Alia cõſi deratio:illð ẽ magꝭ eligẽdũ qð ẽ ꝓpter ſe eligẽdũ/ qᷓʒ illð aðẽ ꝓpter aliud eligẽdũ: vt głia ẽ mag eli gẽda qᷓʒ; decoꝛ. Alia cõſideratio:illud qð eſt ꝓpter meliꝰbonũ ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; ilꝛð qð eſt ꝓpt᷑ minꝰ bonũ:vt illð qð eſt ꝓpter vᷣtutẽ/ eſt magꝭ eligẽdũ qᷓ; illud quod eſt ꝓpter delectationẽ coꝛpoꝛalem. Q u erit vtrũ cõſideratiões po ſite in textu 2. ſint ſufficiẽtes. ¶ Arguit᷑ pꝛio ꝙ nõ:qꝛ minꝰ diuturnũ ẽ magꝭ eligẽdũ qᷓ; magl diu/ turnũ:igit. Añs ptʒ: qꝛ ferrũ eſt diuturniꝰ pane/⁊ tñ nõ ẽ magꝭ eligẽdũ. ¶ Scvdo ſic: bonũ ſimpłt et bonũ altcui cõuertunt᷑:igit᷑ vnũ eoꝝ nõ eſt meliꝰ ⁊ eligibiliꝰ altero:cuiꝰtñ oppoſitũ ðꝛ in vna ↄſidera tione. Añs ptʒ: qꝛ oẽ bonũ ſimpłt eſt bonũ alicui: ſilr bonũ alicui eſt bonũ ſimpłr. ¶ Tertio ſic:iniu ſticia ẽ in gñe/⁊ iuſtũ nõ eſt in gñe:vt ptʒ ꝑ phᷣm:⁊ tñ iuſtũ eſt melvꝰiniuſticia:igit᷑. ¶ Quarto ſic:non bona nõ ſunt eligibilia:&ᷓ nõ ſunt᷑ bonis eligibilio/ ra. Tenet ↄña: qꝛ cõparatiuꝰ pᷣſupponit ſuũ poſi/ tiuũ. Añs ptʒ:qꝛ nuliũ nõ bonũ ẽ eligibile:a nõ bo na nõ ſunt eligibilia. ¶ Quinto ſicrillð nõ ẽ melt⸗ qð hʒ cõditionẽ mali ſibi annexã:ſʒ illud qð ẽ diffi cilius ad acqͥrẽdũ/ hʒ cõditionẽ mali ſibi annexã: puta laboꝛẽ:igit᷑. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣs in textu. In queſtione erunt tres zrnenli.ein ad Pyui. * 1 S,4 Gp declaratiõe ꝗᷓſtiõis . Pꝛio ſciẽdũ ſachon pꝛio ꝙ Mriſto. in iſto tertio oñdit ã̃liter termiant᷑ ꝓblemata con tracta ⁊ cõꝑata/cõtracta ⁊ nõ cõꝑata/ cõꝑata ⁊ nõ cõtracta.et dicunt᷑ cõtracta: qꝛ terminant᷑ ꝑ rõnẽ eligibilitatꝭ ⁊ fugibilitatꝭ: ſeu in qͥbꝰponunĩ᷑ iſti ter Fo. mini eligẽdũ ⁊ fugiẽdũ. Sʒ cõꝑata tm̃/ſũt q̃ fiunt bm magꝭ ⁊ minꝰ:et talia ꝓpꝛie ꝑtinẽt ad accñs/cũ magꝭ ⁊ minꝰſint annexa accñtis:nec ẽ incõuentẽs in diuerſis libꝛis determĩare de pᷣdicato et de an/ nexo. ¶ Et ſi qͥs querat /ãre phᷣs meliꝰ determĩat de ꝓblematibꝰ cõtractis ꝑ eligibile ⁊ fugibile/q́ᷓ; ꝑ aliqͥd aliud.Rñdet᷑ ꝙ rõ eſt:qꝛ ꝓblemata magꝭ di ſtinguunt᷑ ꝑ eligibile ꝛ fugibile qᷓ ꝑ alidd aliud /cũ eligibile ⁊ fugibile ponant᷑ in viffinitione ꝓblema tis. ¶Et ſi qͥs dicat:talia ꝓblemata ſunt moꝛalta: ergo male de ipſis hic determĩat᷑. Añdet᷑ negãdo ↄnam: qꝛ hic determinat᷑ de ipſis inqᷓᷓtum habẽt rationem pꝛobabilitatis: vt iam 3l viſum eſt. 1 ꝙ difficile eſt ſaluare Scdðdo ſciendũ oes ↄſideratiões po ſitas in textu eẽ veras:iõ dicũt aliqͥ ꝙ tales cõſide ratiões ſũt indefinite: ad ãrũ vᷣitatẽ lufficit ᷣitas alicuiꝰ ſingularẽ. Poſſet tñ.ꝓbabiłr dici ꝙ tales de bẽt ĩtelligi vliter cũ tñ q̃dã modificatiõe:vt ꝓpoſi tis duob bonis eiuſdẽ rõnis ⁊ ſpeciei/non hñtib⸗ dʒam niſi ſᷣm diuturnitatẽ vl certitudinẽ:illð qð eſt diuturniꝰ ⁊ certiꝰeſt magꝭ eligẽdũ:⁊ cũ tali mo dificatiõe ↄſideratio ẽ vłiter vera. Et ſi qͥs querat de ðitate huiꝰↄſideratiõis bonũ ſimpfr ẽ magl elt gendũ qᷓ; bonũ alicui/cũ bonũ alicui videat᷑ eẽ bo⸗ num ſimpklr:vt bñ velle ẽ bonũ ſimpfr/⁊ tñ ẽ bonũ etiã alicui.Dici᷑ ꝙ bonũ ſimpłe capit᷑ duplr. Ano mõ vt ſimplr tantũ valet ſicut ſine addito:⁊ ſic nõ capit̃ in illa ↄſideratione. Alioo capit᷑ vt tantũ va let ſicut vliter. ſ. ꝓ bono qð ẽ bonũ pluribꝰ⁊ plurt bus tꝑibꝰ:⁊ ſic oẽ bonũ ſimpłr.i.qð cõuenit pluri bus ⁊ pluribꝰ tꝑibꝰ eſt meliꝰ qᷓ; u”s qð cõuenit vnt 5,427 oli ⁊ ꝓ vno tꝑe. Tertio ſciẽdũ ꝙ cum ðꝛ in textu ꝙ illð qð ẽ in gñe/mag ẽ eligẽdũ qᷓ; illð qð eſt eỹ ge nus:nõ capit᷑ hic genꝰ ꝓ gñe logicali: cuiuſmodi ſunt decẽ pᷣdicamenta/ſʒ ꝓ gñe moꝛali:cuiuſmodt ſunt bonũ ⁊ malũ:ita ꝙ vult hr̃e illð qð ẽ ſub gñe bont/cuiuſmodi ẽ tuſticia/ eſt magt eligẽdũ qᷓ; illð qð nõ cõtinet᷑ ſh tali gñe/quẽadmodũ ẽ iuſtũ. Ad uerte tñ ꝙ iuſtũ in tali ↄſideratiõe nõ capit᷑ ꝓ hoĩe iuſto ſeu ꝓ illo qͥ hʒ iuſticiã/ſʒ ꝓ illo qͥ põt hr̃e iu/ ſticiã. Aduerte etiã ꝙ talis ↄſideratio ĩtelligit᷑ de gñe boni ⁊ nõ mali:iõ nõ ſedt᷑ /iuſticia nõ ẽ ſᷣ gñe mali:⁊ tñ iniuſticia ẽ ſᷣ gñe mali:& ẽ mag eligẽda qᷓʒ iuſticia. Sʒ diceret aliqͥs an iſta cõſideratio ſit vera:finis ẽ magis eligẽdus his ã̃ ſunt ad finẽ:cũ dicat Ariſto.ꝙœ plura bona ſũt eligibilioꝛa paucio ribꝰ bonis:ſʒ media ſunt plura bona q́ illa q̃ oꝛdi nant᷑ ad finẽ.Etiã dicit in Ethicis ꝙ electio nõ eſt ipſiꝰ finis/ſʒ tm̃ medioꝛũ ad finẽ. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ: ꝙ plura bona ſunt eligibilioꝛa paucioꝛbꝰ bonis/ ſũ talia bona nõ oꝛdinant᷑ ad illud vnũ bonũ. C¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ ꝙ electio põt capi dupłr. Anoo ſtricte:⁊ ſic verũ eſt ꝙ ẽ tm̃ medioꝛũ ad finẽ. Alioo large ꝓ quacũq; volitione: ⁊ ſic dico ꝙ poteſt eſſe ad finẽ. Sä C circa textũ incidit Quarto ſciẽdũ talis difficultas: q̃lẽ ter non bona ſunt eligibilioꝛa qͥbuſdã bonis. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõeſupponit᷑ ꝙ ad iʒ ꝙ aliq̃ dicant᷑ nõ bo na/ nõ redͥrit᷑ ꝙ vtrũqʒ ſit nõ bonũ /ſʒ ſufficit ꝙ tm̃ vnũ ſit nõ bonũ:qꝛ il duobꝰ demõſtratꝭ verũ ẽ di cere ꝙ ſũt bona vł nõ bona:cũ ĩter dictoꝛia iĩ ſit dare mediũ:ſʒ nõ ſũt bona:¶̊ ſũt nõ bona. Nec ad iſtã/ iſta ſũt nõ bona/ſeqͥt copulatiua:ſʒ mag ſeqͥt᷑ ꝓpõ de ſubo copulato: qꝛ ly et/incluſuʒ ĩ ly iſta/nõ capit᷑ copulatĩe/ſſʒ cõplexiue:⁊ idẽ dicẽdũ ẽ de qͥdã ſophiſmate qð mouet Ariſto.in elẽchis:vt poſito ꝙ ſint nouẽ vidẽtes ⁊ vn cecꝰ. Añdet ꝙ nlo. caſu 90 Liber ples ſunt nõ vidẽtes qᷓʒ vidẽtes:qꝛ illi decẽ nd ſũt vidẽtes /ſʒ tm̃ nouẽ:⁊ tñ illi decẽ ſunt nõ vidẽtes: qꝛ nõ ſunt vidẽtes: ſunt nõ vidẽtes:ꝑ locũ a Se93 ctoꝛijs.¶ Et hec dè pꝛimo arsr f un ad ſcum. — A vtrum bonũ ex circũ/ 2 ubitat Pꝛio ſtãtia ſit magt eligen dum qᷓ; bonũ net̃ariũ:⁊ vtrũ hec maxia ſit vᷣa/ bo num ꝓpꝛiũ ẽ meliꝰbono cõi. ¶ Ad pꝛimã partẽ ðꝛ ꝙ bonũ ex circũſtãtia põt capi dupłr.Anoo gñałt ꝓ bono ſumpto cũ q̃cũq; determĩatiõe /ſiue ſit di/ minuẽs/ ſiue diſtrahens/ ſiue alteriꝰ modi: ⁊ ſic nõ optet bonũ ex circũſtãtia eẽ magt eligẽdũ qᷓ; bonũ ſimpfr. Alioo capit᷑ ꝓ bono ſumpto cũ determina tione tm̃ reſtringẽte:⁊ ſic tale bonũ ẽ magꝭ eligen/ dum qᷓ; bonũ ſimpfr: vt bñ velle eſt magꝭ eligẽdũ qᷓ; velle. ¶ Ad ſcðam partẽ rñdet᷑ ꝙ du eſt bonũ cõe:q̊ͥddã ẽ tale /q̊ płes pñt ſił et ſemel eo vti:ſic ꝙ vſus vniꝰ nõ impedit vſum alteriꝰ/ſicut eſt pax:⁊ de tali nõ ĩtelligik᷑ regula/ cũ illð ſit magł eligẽdũ qᷓ; bonũ ꝓpꝛiũ·Mt ſic capit᷑ illud dictũ cõe/ cũ ðꝛ ꝙ bonũ cõe eſt magꝭ eligẽdũ bono ꝓpꝛio. Aliud eſt bonũ cõe qͥ nõ pñt plures vti ſił et ſemel: ſed vſus vniꝰ impedit vſum alteriꝰ:⁊ de tali ĩtelligit᷑ regu/ la:puta ꝙ bonũ ꝓpꝛiũ eſt magis eligendũ/ qᷓ; tale bonũ cõe:cuiꝰ vſus vniꝰ impedit vſum alteriꝰ. 5 vtrũ iſte maxime ſint 2 ubitat ſcðo vere:bonũ nobiliꝰ eſt magis eligẽdũ bono minꝰ nobilt.Et ſi oẽs eſſemꝰ iuſti/nõ indigeremꝰ foꝛtitudine. Ad pᷣmã ðᷣꝛ ꝙ tri/ plex ẽ nobilitas: quedã q̃ acqᷣrit᷑ ꝑ pecunias:vt cũ qͥs acdrit potẽtiã vl dignitatẽ ꝑ diuitias:⁊ de iſta dic Boetiꝰ:Si nobilis es/lauda parẽtes:ſi diues/ lauda foꝛtunã:ſi bon?/lauda teipſuʒ.Alia ẽ q̃ nõ ẽ niſi diſpoſitio ⁊ inclinatio ad bonas oꝑationes/q̃ eſt acqͥſita a ꝓgenitoꝛibꝰ:⁊ de iſta dicit Boeti ꝙ nobilitas ẽ laus ex meritꝭ parẽtũ ꝓueniẽs. Alia ẽ animi/qᷓ nõ eſt niſi ipſa ðᷣtus:⁊ de iſtis duabꝰ itelli git᷑ ↄſideratio. Pꝛo ſcðᷣa ꝑte ſuppouit᷑ ꝙ dux ẽ foꝛ titudo.ſ.coꝛꝑalis/ꝗ̃ ↄſiſtit in neruis ⁊ oſſibꝰ: ⁊ de tali nõ ĩtelligit᷑ ↄſideratio:nam ſi oẽs eſſemꝰ iuſti/ adhuc indigeremus tali foꝛtitudine ad ꝓuidendũ nob de necarijs. Alia ẽ foꝛtitudo vᷣtus ꝑ quã reſi/ ſtimꝰ iniuſtis: et ꝑ quã aggredimur terribilia vbi oꝑtet ⁊ qñ oꝑtet:⁊ de tali itelligit᷑ ↄſideratio:nã ſi oẽs eſſemyiuſti/ nõ oꝑteret reſt eie üachig cũ 33 1 i us eſſet iniuſtꝰ. Dubitat tertio vtrũ iſta ↄña ſit bo na/ aliud ab aĩali currit: ꝗ aliud ab hoĩe currit. Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ ibi arguit᷑ ab alietate ſuꝑiorꝭ ad alie tatẽ inferiorꝭ.Sʒ ꝙ nõ ſequat᷑ ꝓbat᷑:qꝛ ſi nullꝰ hõ eẽt:añs poſſet eẽ veꝝ/ ↄñte exñte falſo:igit᷑. Añde tur ꝙ ad b̊ ꝙ bñ arguat/ reqrit᷑ ↄſtãtia inferiort: iõ dʒ ſic argui/ aliud ab aĩali currit/⁊ hõ ẽ:g aliud ab hoĩe currit.Et ſi qͥs dicat: nõ ſeqͥt᷑/ alið a vero erit falſuʒ:⁊ iſta ꝓpõ/ deꝰ ẽ/ẽ alia a vero: qꝛ ẽ alia ab il lo vero/ boĩem eẽ aĩal:ᷓ iſta ꝓpõ/ de ẽ/ erit falſa. Añdet᷑ bñ ſeqͥt᷑:ſʒ ſicut ↄns ẽ falſum/ita ⁊ matoꝛ ⁊ minoꝛ:qꝛ ly vðo/ in vtraq; ſupponit ↄfuſe ⁊ diſtri/ butiue:⁊ etiã in maioꝛi ampliat᷑ ꝓ oĩ vero qð ẽ vł ertt. Et ſi qͥs iterũ dicat:non ſeqt᷑/ſoꝛtes differt ab aĩali/j⁊ hõ ẽ:gᷣ ſoꝛtes differt ab hoĩe.añs ꝓbat᷑:qꝛ aliqd differt ab aĩali qð nõ differt ab hoĩe: 6̊ nõ ſe quiꝭł/ſoꝛtes differt ab aĩali:ꝗ ſoꝛtes differt ab hoĩe Aſſumptũ ptʒ:qꝛ aſinꝰ differt ab aĩali qð non dif/ fen ab hoĩe:et aſinꝰ eſt:& aliqͥd differt ab aĩali qð nõ differt ab hoĩe. Maioꝛ ptz/ a ſoꝛte differt aſinꝰ: Sᷣ aſinꝰ differt ab aĩali qð nõ differt ab hoĩe. Dico ꝙꝓ ↄñe intermedie nõ ſunt bone ꝓpt termĩos ãᷣ di ſtribnunt᷑ ab illo termĩo differt: vt ptʒ intuẽti.Et III bec de ſecundo arnieun Wetawnn ad tertiũ ſit: 3 rſalis: Cõſiderationes poſite Cõcluſio in textu ſũt ſufficiẽter poſite ab ariſto. vt ptʒ ĩ arti. Mõnes etiã ĩ articul ſũt ſolute· ¶ Idem autem loci vtiles:⁊ ad demon ſtrandum ãͥdlibet eligendũ ⁊ fugiendũ. ¶ Iſte ẽ ſcðs tractatꝰ huiꝰ libꝛi in phᷣus docet ter minare ꝓblemata cõꝑata de accñte:ponens aliq̃s ↄſideratiões /ã̃rũ Pꝛia ẽ:ſi aliqͥd ſᷣm naturã ẽ tale/ illð ẽ magt tale qᷓ; qð nõ ẽ tale ſᷣm naturã. Scða: illð qð fac alterũ cui addit magꝭ tale/ ẽ magl tale cqᷓ; illð qð additũ alteri nõ facit ipſuʒ tale. Tertia: duobꝰ appoſitꝭ vni rei: illd qð fac totũ mage tale/ eſt magl tale qᷓ illð qð nõ facit totũ tale.Quarta: illð q̊ ablato reſiduũ fit minꝰ tale: illð ẽ magꝭ tale qᷓ; reliquũ q̊ ablato reſiduũ nõ ſit minꝰ tale. Quin ta:illð qð ẽ minꝰ admixtũ ſuo /ꝛioſẽ magĩ tale qᷓʒ illð qð ẽ magꝭ admixtũ:vt illð eſt albiyqð ẽ nigro impmixtiꝰ. Sexta:duobꝰ vł pluribꝰſuſcipiẽtibꝰ ali quã rõnẽ ſiue diffinitionẽ:illð qð magꝭ ſuſcipit eã eſt magl tale:vt diffinitio albi ẽ coloꝛ diſgregatiuꝰ viſus:iõ qð ẽ magl diſgregatiuũ viſus illð ẽ albiꝰ. ¶ Si autem particulariter et nõ vniuer ſaliter pꝛoblema ponatur. ¶ Iſte ẽ tertiꝰ ⁊ vltimꝰtractatꝰ huiꝰ libꝛi qͥ diuidit in duo capla. In pꝛĩio docet terminare ꝓblemata ꝑticularia: dicẽs pꝛio ꝙ oẽs ↄſideratiões valẽtes ad deſtruẽdũ vel ↄſtruẽdũ ꝓblema vle/ valẽt etlã ad ↄſtruẽdũ vł deſtruẽdũ ꝓblema ꝑticulare:nã ſi aliqs oñ dit aliqͥd ineſſe oi/etiã oñdit illð ineſſe ali/ cui.Et ſbᷣ dit ꝙ locꝰab oppoſit/ja caſib/ a ↄiugatꝭ/ a gñatiõe/⁊ a coꝛruptiõe/ valẽt ad termĩandũ pꝛo blemata ꝑticularia:vt ſi aliqͥs oñdat gñationẽ ali⸗ cuiꝰ eẽ bonã/etiã oñdet ꝙ illð ẽ bonũ: ⁊ ꝑↄñs ter minabit pblemata ꝑticularia. Conſequẽter ponit alis ↄſideratiões/q̊rũ Pꝛia eſt:ſi alidd ĩ aliq̊ gñe videat᷑ magꝭ eẽ tale qᷓ; aliud in alio gñe: ſi iᷣm nõ fuerit tale/ nec reliquũ: vt ſi diſciplina videat᷑ eſſe mag bona qᷓ; voluptas:⁊ nõ ſit bona/neq; volup tas erit bona. Scðᷣa: ad termĩandũ ꝓblema ꝑticu lare:nõ ſolũ oꝑtet ſumere ea q̃ ſunt in diuerſis ge neribꝰ/ſʒ q̃ ſunt in eodẽ gñe: vt ſi ponat᷑ ꝙ diſciplt na eſt bona:⁊ oñdat᷑ ꝙ pꝛudentia nõ eſt bonaſ etiã oñdet᷑ ꝙ diſciplina nõ eſt bona ꝑ locũ a maioꝛi:qꝛ ſi aliqð pᷣdicatũ nõ ineſt illi cui magꝭ videt᷑ ineſſe/ nec etiã illi cui minꝰ videt᷑ ineſſe. Tertia: ꝓblema/ ta particularia pñt termĩari ꝑ hypotheſim: vt ſup ponẽdo ꝙ ſi ſit ita in vno/ ita erit in reliq. Et ſbᷣdit ꝙ qͥ vti hypotheſi ad ꝓbandũꝓblema ꝑticulare/ ꝓbat etiã vłe:vt ſi qͥs cõcedat/ q ſi pꝛedicatũ ineſt alicui ꝙ etiã inerit alteri/ tunc oſtẽdet vniuerſalẽ/ puta ꝙ inerit omni. ¶ Cum autem indefinitum eſt pꝛoble⸗ ma /vno modo deſtruere contingit. ¶ Iſtudẽ vltimũ capłm huiꝰ libꝛi in qͥ docet ter/ miĩare ꝓblemata indefinita:dicẽs ꝙ ꝓblema inde/ finitũ põt tm̃ deſtrui ꝑ ſuũ ↄdictoꝛiũ:ſʒ põt ↄſtrui dupkr. Anoo ꝑ ſuũ vłe:vt ſi qͥs ꝓbet ꝙ oĩs volup/ tas ẽ bona:etiã ꝓbat ꝙ voluptas eſt bona. Alioo põt ꝓbari ꝑticulariter:vt ſi ds ꝓbet ꝙ qdã volup tas ẽ bonaſetiã ꝓbat ꝙ voluptas ẽ bona. ¶ Deiñ docet termĩare ꝓblema indefinitũ ſumptũ cũ de/ termĩatione ponẽs tres ↄſideratiões. Pꝛia: ꝓble ma indefinitũ ſũptũ cũ vna determiĩatiõe ĩterimit duobꝰmodis:vt iſta/vna voluptaſ ẽ bona:põt de ſtrui ꝑ vłem negatiuã ſumptã ſine determiatide: et ꝑ vłem ſũptã cũ tali determĩatiõe.Scða:ꝓble/ Z V 1 b Hh V 8 Sco.lib diſ. 7.q t.-. Topicoꝛum A ma indefinitũ ſumptũ cũ duabꝰ determiĩationibꝰ/ deſtruit᷑ tripłr: vt iſta/tm̃ vna voluptas eſt bona: deſtruit᷑ ꝑ iſtã nulla voluptas eſt bona:⁊ꝑ iſtã/ nõ vna voluptas eſt bona:⁊ ꝑ iſtã/nõ tm̃ vna volup/ tas ẽ bona. Tertia:ꝓblema indefinitũ ſ umptũ cũ tribꝰ determĩatiõibꝰ/interimit᷑ ãdrupfr:vt iſta ſo la pꝛudẽtia ã eſt vna vᷣtutũẽ ſcĩa/interimit᷑ ꝑ iſtã/ oĩs vᷣtus ẽ ſcia:⁊ ꝑ iſtã nulla vᷣtus ẽ ſcĩa:et ꝑ iſtã/ aliꝗᷓ alia vᷣtus a pꝛudẽtia eſt ſcia:⁊ ꝑ iſtã/pꝛudẽtia nõ eſt ſcia. ¶ Cõlequẽter ponit vnũ do umẽtũ ad ꝓbandũ ꝓblema pticulare: ſi a ꝑte ſbiecti ꝓblema tis ponat᷑ termin cõis/inſpiciẽdũ eſt ad inferioꝛa illiꝰ termini cõis:⁊ ſi ᷣdicatũ ineſt alicui/ tũc ꝓble ma oſtruik:etiã ſi pꝛedicatũ ſit terminꝰ cõis/inſpi⸗ cien dũ eſt ad inferioꝛa uliꝰ:et ſi aliqð inferiꝰ illius inſit ſubiectoſtunc ꝓblema conſtruit᷑: vnde ſequit᷑ ꝙ ad veritatẽ Terneinanae ſufficit veraane 7 vtrü ſuſceptio mag ⁊ min? in foꝛ⸗ Querit mis intẽſibilibꝰ ⁊ remiſſibilibꝰ fiat ꝑ additionẽ Sͥdus ad gradũ:vel qꝛ minꝰ admiſcet᷑ ſuo ↄ uo. ¶ et arguit᷑ ꝙ nõ fiat ꝑ additionẽ Sᷣdus: qꝛ nullus Sdus põt addi tali foꝛme: qꝛ foꝛme ſunt ſimplices ⁊ indiuiſibiles. C Scðᷣo ſic:ſi talis ſuſ/ ceptio fieret ꝑ additionẽ Sdus ad ̃dũ: vel Sdus pꝛeexiſtẽs coꝛrumperet᷑ vel nõ. Nõ pꝛimũ:qꝛ runc nulla foꝛma intẽderet᷑. Nec ſcðᷣm:qꝛ ex pluribꝰ rea liter diſtinct q̊rũ vnũ nõ ẽ in potẽtia ad aliud/ nõ pot fleri vnã. ¶ Tertio ſic: talis inrẽſio fit ꝑ diſpo ſitionẽ ſubiecti:vt patʒ ad ſenſum /cũ videamꝰ vnũ ſGGiectũ maioꝛẽ foꝛmã reciꝑe qᷓ alið:ã nõ fit p addi tionẽ ãdus ad& lũ. ¶ Quarto ſic:talis intẽ ſio fit ꝑ ſeꝑationẽ /ꝛuj a ↄꝛu0: vt videt᷑ dicere Ariſto. in textu cũ dicit/ꝙ ilið ẽ albiꝰ að ẽ nigro ĩpermixtiꝰ. ¶ Quito ſic:talis intẽſio fit ꝑ maioꝛẽ radicationẽ in ſubiecto: qꝛ q̃nto aliã foꝛma ẽ mag; radicata in ſbiectoitãto ẽ magl talis. C In oppoſitũ ẽ phᷣs in textu. In queſtione erũt rrer anu Ieru 5 Püme. . 1 S,45 Pc— foꝛma ði intẽdi ꝑ addi Pꝛĩo ſciẽdũ tionẽ ã̃dus ad ã̃dũ in eo/ dem loco ⁊ ſitu ſe penetrãtes adinuicẽ᷑: vt qñ albe dini addit᷑ vmy Sdus albedinis. i. vna pars albedi nis/tũc intẽdit᷑ albedo.Et ſi queras:qͥs ẽ ille adus albedinis? Dico ꝙ ille dus ẽ vna ꝑs albedinis/ que de nouo acꝗãrit᷑ cñ alia pᷣcedẽti in eodẽ loco et ſitu penetrans ſił aliã cũ ã facit maioꝛe albedinẽ. Et ſi queras/ vtrũ iſti dus diſti iguant᷑? Dico ꝙ oẽs gradus ꝑ ãs aliã foꝛma intẽdit᷑/ diſtinguunk reałr:qꝛ vnꝰ põt eẽ ſine alio/imo vnꝰ aduenit poſt aliũ:⁊ pꝛiꝰ generat᷑ vnꝰ qᷓ; alius. Dico tñ ꝙ ex oĩbꝰ illis fit vna totalis foꝛma/ ꝗ eſt diuiſibilis in illos gradus qͥ ſunt ꝑtes Inteerande illã totalẽ fo:ms. — I g iſta ꝓpõ de rigoꝛe ſer L cðo ſciẽdũ monis ẽ falſa/foꝛma in tẽdit᷑ qð ego ꝓbo: qꝗꝛ vel ꝑs pꝛeexiſtẽs intẽdit᷑/vł ꝑs de nouo aduenits/vł cõpoſitũ ex vtraq; · Non ꝛeexiſtẽs:qꝛ illa pꝛeerxiſtẽs nõ eſt maioꝛ:hoc ẽ/nõ 3 piures ã̃dus poſt aduẽtũ qᷓ;ᷓ an:lʒ ſit alicui con iuncta cui pꝛiꝰnõ erat:vñ ſignet᷑ illa ꝑs pꝛeexiſtẽs: et ſit a/⁊ ꝑs adueniẽs ſit b/cõpoſitũ ex vtrag; ſit c: tũc manikeſte apparet ꝙ a nõ intẽdik/ cũ nõ ſit ma ioꝛ ꝑs qᷓ; pꝛiꝰ:nec b/qꝛ nõ pꝛefuit:nec eadẽ rõne c: 1So ppꝛie ⁊ de rigoꝛe ſermonis iſta ẽ falſa/ foꝛma intẽdit᷑ ſeu auget.· Et ſi qs dicat:ꝗuõ ĩtellexerũt oẽs doctoꝛes qͥ dicunt foꝛmã intẽdi. Zico ꝙ intel lexerũt ad iſtũ ſenſum /ꝙ foꝛma cõpoſita ex foꝛma pᷣcedẽti ⁊ foꝛma de nouo genita eſt gfectioꝛ qᷓ foꝛ ma qᷓ pꝛi exiſtebat.Er q̊ ptʒ ꝙ; foꝛma ꝗ̃ ſic cõponi/ tur ex foꝛma pꝛecedẽti ⁊ foꝛma ſequẽti/ nõ ẽ eadẽ numero cũ foꝛma pꝛeexiſtenti: cum foꝛma pꝛeexi Fo. 89 ſtens ſit pars illius foꝛme ⁊ Sm tẽpoꝛe pꝛecedat. ,3₰ gc foꝛmarũ que inten⸗ Tertio ſciẽdũ duntur et remittunt᷑: auedã indiuiſibitr acãrunt᷑: vt foꝛme ſpũales/ que in aĩa recipiunt. Alie ſunt ã ſucceſſiue acqrunt᷑ ſi/ cut ſunt foꝛme coꝛꝑales:vt caliditas ⁊ frigiditas/ que lucceſſiue in aliq̊ ſbiecto acqͥrunt᷑. Alie ſunt q̃ partim indiuiſibifr acquirunt᷑ ⁊ partim ſucceſſiue: vt ſi creare᷑ vnũ coꝛpꝰ lumĩoſuʒ in inſtãti in aere/ cuiꝰ ꝓpinque ꝑtes eent diſpoſite ad terminũ:cunc in inſtanti illuminaret illas ꝑtes ꝓpin ãs /⁊ ſucceſ ſiue ꝑtes remotas:⁊ tunc ex oibꝰ lliis luminibꝰ ſit vnũ lumẽ:cuiꝰ vna ꝑs in inſtanti acqͥrit᷑/⁊ alia ſuc ceſſiue. Añ foꝛme ã̃̊ in inſtãti acqͥrunt᷑/ habẽt ᷣmũ inſtans ſui eẽ:in qͥ̊ verũ ẽ dicere hec foꝛma nũc ẽ ⁊ imediate añ hᷣ nõ fuit: ⁊ etiã hñt pꝛimũ inſtans ſui nõ eẽ in q̊ͥ verũ ẽ dicere:hec foꝛma nũc nõẽ ⁊ ĩme/ diate añ b̊ fuit.Sʒ foꝛme q̃ ſucceſſiue acqͥrunt᷑/hñt vltimũ inſtans ſui nõ eẽ:in q̊ verũ ẽ dicereſhec foꝛ ma nũc nõ ẽ:⁊ ĩmediate poſt t erit:⁊ pnmũ inſtãs ſui nõ eẽ. Sʒ de foꝛmis q̊ ꝑtim ſucceſſiue acqͥrunt᷑ et partim in inſtãti acqͥrunt᷑ /cũ Oligenn videndũ ,45 eſt q inſtãtia hit. Qua rto ſciẽdũ ꝙ nõẽ incõuentẽs aliqͥd dici magꝭ tale ſine additide ãdus: vt ſi eẽnt duo alba:qᷓrũ vnũ hʒ qͥnq; Sͥdus albedinis/ aliud ſex: tũc illa ſunt ſiha: deinde volo ꝙ illð qð hʒ ſer Sõͥdus/ deperdat vnũ Sͥdũ:tũc Ulð erit mag tale: qꝛ erit mag ſiłe alteri albo. Et ſi qͥs dicat:ę male di⸗ ctũ ẽ pꝛiꝰ ꝙ foꝛma intẽdit᷑ ꝑ additionẽ aᷣdus:cũ il/ lud dicat᷑ mag tale nõ ꝑ additionẽ Sdus 1iʒ magt ꝑ remotionẽ. Dico negãdo ↄñam: aꝛ ulð ĩtelligit᷑ de illis q̃ ꝑ ſe ⁊ pꝛio intẽdunt᷑/⁊ nõ de illis q̃ inten dunt᷑ rõne alteriꝰ:ſicut ſunt talia relatiua.Et ſi qͥs dicat:volo ꝙ ſit vnũ lignũ calidũ/cui tota calidi/ tas ſit decẽ auũ:tũc arguo ſic:illa caliditas ẽ intẽ ſioꝛ qᷓ; ſua medietas: ⁊ ſua medietas ẽ remiſſioꝛ: idẽ ſBiecrũ ſiſ habebit caliditatẽ inteſaʒ ⁊ remiſſã: et ſic erit intẽſe calidũ ⁊ remiſſe calidũ. Añdet᷑ cõ- cedendo ꝙ totał caliditas ẽ intẽſioꝛ q; ſua medie⸗ tas.Et qn tu infers: in eodẽ ẽ caliditas intẽſa et remiſſa:põt cõcedi:et ꝗñ tu infers:g idẽ ſᷣiectũ ſi erit intẽſe caligũ ⁊ remiſſe calidũ:n: gat ↄña: qꝛ ſbᷣ iectũ dʒ denoĩari ſᷣm exigẽtiã ſue totał foꝛme ⁊ nõ ¶ᷣm exigẽtiã ꝑtis. Et hec de pꝛĩo 4n ſsnitad ſcͤm quõ ĩtelligit dictum Dubitat᷑ pꝛio Ariſto.in textu ꝙ il/ lud ẽ albiꝰ qð ẽ nigro ĩpermixtiꝰ:cũ ex illa auẽte vĩ deant᷑ duo ieqͥ.Pꝛĩo /ꝙ foꝛma ſuſcipiat magꝭ ᷓ eſt minꝰ ꝑmixta ſuo ↄuio. Scdðᷣo videt᷑ ſeqͥ ꝙ ↄ a poſ ſent ſit eẽ in eodẽ: qꝛ videt᷑ dicere ꝙ albũ ꝑmiſcet᷑ nigro:qð nõ eẽt/niſi albũ ⁊ nigrũ eẽnt in eodẽ ſub iecto.Rñdeo ꝙ lʒ illa duo videant᷑ ſeqͥ:tñ nullũ il⸗ loꝛũ voluit hr̃e Ariſto. De pꝛĩo pbat᷑:aꝛ tũc ſeque retur ꝙ nulla foꝛma poſſet intẽdi nec acqͥri/ niſi ſił acqͥreret᷑ ſuũ ↄuũ:qꝛ ꝗñ foꝛma acqͥreret᷑ vł eẽt intẽ ſa vł remiſſa.ſi remiſſa: ẽ mag ꝑmixta ſuo 5ꝛio. ſi intẽſa:& minꝰ:⁊ ſic ſemꝑ ibi eſſet ↄꝛiũ. Nec videt᷑ ſcðm/ cũ videat᷑ fonare in multis locis ꝙ õꝛia non pñt ſit eẽ in eodẽ ſubiecto ⁊ in eadẽ parte ſubiecti: Dico gᷣ bꝛeuiter ꝙ dictũ Ariſto ſic ĩtelligit᷑: utð e albiꝰ qð ẽ nigro unperermue nigro veſti wile. trũ ↄꝛia poſſait ſi Dubitat ſcðO ex eodo otetto e in eadẽ ꝑte ſhiecti.Rñdet᷑ ꝓ nunc ſine argumẽtis q /ꝛietas nõ ẽ niſi q̃dã oppoſitio ſeu repugnãtia. Ert ꝓ nãc ẽ trix.ſ.ꝓpõnũ/termĩoꝝx foꝛmaꝝ ſeu re⸗ rum.Et oppoſitio.ꝓpõnũ ẽ repugnãtia ꝓpõnũ ad eſſendũ ſił ỹas:ſʒ termĩoꝝ ẽ repugnãtia termĩoꝛũ 7 Liber in pdicãdo ſił vᷣe de eodẽ ſbiecto.Sʒ foꝛmarũ/ẽ re pugnãtia duarũ foꝛmarũ in eendo ſi in eodẽ ſub/ G lecto. Et aduerte ꝙ ad quãlibet talẽ oppoſitionẽ E nõ ſufficit repugnãtia:ſʒ reqrit᷑ etiã maxĩa diſtãtia et ꝙ ſint nata fieri circa idem.Añ ꝓpõnes 5ꝛie di⸗ G cunt᷑ fieri circa idẽ: qꝛ debẽt eẽ de eodẽ vł ↄſili ſub iecto ⁊ etiã ↄdictoꝛie.vñ ᷣꝛie magl vident᷑ diſtare qᷓ; 5dictoꝛie:qꝛ diſtãt ſᷣm oĩa ſuppoſita:ſʒ ʒdicto/ h rias nõ oꝑtet diſtare niſi ſm vnũ ſuppoſitũ. Añ ſi accipiamꝰ duas ↄdictoꝛias duarũ ꝛiarũ /ille me/ diant inter duas ↄ ꝛias. Añ ſi dicas ꝙ oĩs hõ cur/ rit:⁊ ego dicã/nullꝰ hõ currit: alter mediabat dicẽ h. do /ꝙ nec ſic nec ſic:ſʒ ꝙ aliquis hõ currit/ et aliqᷣs hõ nõ currit:ſic dicat᷑ de termĩs ꝙ ſint nati ſucceſ⸗ ſiue dici de eodẽ ſBᷣiecto ⁊ maxie diſtãt:ſic ſunt ter mini bcãtes foꝛmaſ extreme äaseht fia 2 miari 1 d foꝛme ſint Zꝛie: Dubitat te rtio Añdeo /ꝙ foꝛme q̃ nate ſũt fieri ſucceſſiue circa idẽ ſBiectũ:⁊ q̃ maxie diſtãt hm intẽſionẽ duũ:ita ꝙ nõ oĩs caliditas ẽ oĩ frigiditati ↄꝛia/ſed ſũma caliditas ſũme frigidi/ tati: verũ ẽ tñ ꝙ loquẽdo large de /ꝛietate dicimꝰ ſepe ꝙ media pꝛedictoꝝ /ꝛioꝝ ſunt /ꝛia adinuicẽ. Et hocẽ qð ðꝛ ꝙ ↄꝛia ſunt cõpoſſibilta in ᷣdibꝰ re 1 miſſis/ſʒ nõ intẽſis ſeu ſũmis:vñ imaginat᷑ ꝙ ſum ma caliditas ſit duodecim ſᷓduũ ⁊ etiã frigiditas. Dico ꝙꝓ in illis ᷣdibꝰ nõ ſunt cõpoſſibiles ſaltẽ na turakr: qꝛ ĩ illa intẽſione ſeu latitudĩe duũ 5ᷣꝛian/ tur/ ſz in alijs ſunt cõpoſſibiles: qꝛ in illis ꝓpꝛie nõ ů ꝛiant᷑:⁊ ſic caliditas vt decẽ ẽ cõpoſſibił frigidita ti vt duodecim:qꝛ ꝓpꝛie in ilł dibꝰ nõ ſunt 5ua. ¶ Sʒ reſtat vna difficultas/ q̃ nigredo ↄꝛiat᷑ albe dini in pariete:nõ ntgredo in alio pariete: qꝛ tales F nõ pñt ſieri eirca idẽ ſiectũ/ cũ accñtia nõ migrẽt de ſbiecto ĩ ſBiectũ: nec nigredo q̃ᷓ poſtea erit ĩ illo ſᷣiecto:qꝛ illa nihil eſt:mõ qð nihil ẽ/ nulli ẽ /ꝛiũ. Añdet᷑ ꝙ oĩs albedo ꝑfecta eſt oĩ nigredini ꝑfecte /̃ꝛia:⁊ oĩs caliditas ꝑfecta omni frigiditati ꝑfecte ꝛia: ꝓpt᷑ qð dicimꝰ ꝙ ↄꝛia ſũt ſibijnuicẽ coꝛrupti/ ua.Et tũc dʒ exponi iſta auẽtas:/ꝛia nata ſunt fie ri circa idẽ:h̊ ẽ dictu ꝙ foꝛme /ꝛe pñt eẽ ſucceſſiue in eodẽ ſubiecto vel 33 lies. Erher de ſcðo erni vſalis a tũ ad tertiũ ſit: 5 Cõcluſio q̃ſitũ: Intẽſio foꝛme fit ꝑ addi/ 1 tionẽ ã̃dus ad 6dũ.i.ꝑtis foꝛme alteri foꝛme. Ad rõnes.· ¶ Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ foꝛma ẽ bñ ſimplex ⁊ in/ — diuiſibilis in ꝑtes eẽntiales /puta in materiã ⁊ foꝛ mam:ſʒ nõ in ꝑtes ĩtegrales. ¶ Ad ſcðaʒ ðꝛ ꝙ ex * pluribꝰ/ ãrũ vnũ nõ ẽ in actu nec aliud in potẽtia/ nõ põt fieri vnũ totũ eẽntiale: tñ bñ vnũ totũ ꝑ ſe/ ꝗð vocat᷑ totũ ĩtegrale.¶ Ad tertiã ðꝛ negãdo ꝙ intẽſio fiat ꝑ diſpoſitionẽ ſBiecti:lʒ bñ talis diſpo/ ſitio ſubiecti iuuet ad intẽſionẽ foꝛme. ¶ Ad q̃rtã ptʒ ſolutio in ſcðo arti. ¶ Ad qͥntã ðꝛ negãdo an⸗ tecedẽs:puta ꝙ intẽſio foꝛme fiat ꝑ maioꝛẽ radica tionem. ¶ Libꝛi tertij Topicoꝛũ finis. V ¶ iber quartus Topicoꝛũ Ariſtotelis. 1,0 oſt bec aũt de his q̃ ad genꝰ et ppꝛiũ oſpiciendũ: unt aute hec elemẽ ₰, ta eoꝛũ que ſunt ad diffinitiones de eiſ 3 dem autè his raro IIII conſiderationes fiunt diſputantibus. ᷣ Steẽ ãrtꝰ liber Topicoꝛũ in q̊ pᷣs docet determinare ꝓblemata generl. Et diuidit᷑ in tres tractatus. Pꝛimꝰ in tria capla. In pꝛimo ponit ↄſiderationes inſpiciẽdo ad genꝰ. Pꝛia:ſi alidd aſſignet᷑ eſſe genꝰalicui ſpectei/ inſpiciẽdũ ẽ an illð pᷣdicet᷑ de qͥlibet ↄtẽto ſᷣ ſpẽ:⁊ ſi ſic/ ↄſtruẽdũ ẽ ꝓbiema:ſi nõ /deſtruẽdũ eſt ꝓble ma.Scða:ſi aliqͥd aſſignet᷑ eſſe genꝰalicuiꝰ:⁊ non pdicet᷑ in qͥd de ſpẽ /ꝓblema eſt deſtruẽdũ:vt albũ nõ ẽ gen ad niuẽ/cũ nõ pᷣdicet᷑ de niue in qͥd. Ter tia:ſi genꝰnõ ponat᷑ in eodẽ pᷣdicamẽto cũ ſpẽ/ma la eſt aſſignatio. ¶ Deinde ponunt᷑ cõſideratiõeg de ſpẽ/ ãrũ Pꝛĩa ẽ:ſi ſpẽs pᷣdicet᷑ de gñe in qͥd/ma la eſt aſſignatio.Scða: ſi ſpẽs pᷣdicet᷑ de aliq̃ de q̊ nõ pᷣdicat᷑ gen*/mala eſt aſſignatio:vt ſi opinabile ponat᷑ ſpẽs ad ens/mala ẽ aſſignatio:qꝛ opinabi/ le pdicat᷑ de aliqͥ:ꝛvtputa de chimera de qͥ nõ pꝛedi cat᷑ ens.Tertia:ſi nulla ſpẽs generꝭ aſſignati pꝛe/ dicet᷑ de illo cui tale genꝰ aſſignat᷑/mala ẽ aſſigna⸗ tio.Quarta:ſi genꝰ⁊ ſpẽs de elob direütemfale eſt aſſignatio.Quinta:ſi illud qð aſſignat᷑ eẽ genꝰ pꝛedicet ſolũ de pluribꝰ differẽtibꝰ numero/mala eſt aſſignatio. Sexta:ſi aliqͥd aſſignetur eſſe gen alicuius/ videndũ eſt ſi ſuperioꝛa eius pꝛedicent᷑ in quid de illo:et ſi non/mala eſt aſſignatio. ¶ Murſum ſi differentiã vt genus aſſi⸗ gnauit/ vt ſi immoꝛtale genus dei. ¶ Iſtud ẽ ſcðᷣm capłm in qͥ phᷣus docet determiĩa re ꝓblemata generis inſpiciẽdo ad dꝛñam ponẽs aliqs cõſideratiões/q̃ᷓrũ Pꝛĩa eſt:ſi alids aſſigna/ uerit dꝛñam ꝓ gñe/ mala ẽ aſſignatio:vt rõnale ꝓ aĩali:cũ genꝰ pꝛedicet᷑ in qͥd/⁊ dꝛña in qle.Scða:ſi h dꝛña ponat᷑ ſ gñe/ mala eſt aſſignatio. Tertia:ſi alids poſuerit genꝰ ſuᷣj ſpecie/ mala ẽ aſſignatio: vt aĩal ſ hoĩe.Quarta:ſi qs ponat dꝛñam ſð ſpecie/ mala ẽ aſſignatio.Etiã ſi qͥs ponat genꝰ ſub dꝛña/ mala eſt aſſignatio. Alia ↄſideratio: ſi ſpẽs parti⸗ cipet aliquid de ↄꝛio generis/ mala eſt aſſignatio. Alia cõſideratio:ſi ſpẽs ſit equoca ad genꝰ/mala eſt aſſignatio:qꝛ genꝰ ⁊ ſpẽs debent eſſe vniuoca. Allia:ſi genꝰ habeat tm̃ vnã ſpeciẽ ⁊ nõ ſit natũ ha bere plures/tunc nõ eſt gen ad illã ſpeciẽ. Alia:ſĩ genus dicat᷑ tranſſumptiue de ſpecte /mala eſt aſſi gnatio:qꝛ omne genꝰ Ppꝛie de ſpecie pꝛedicat᷑. ¶ Amplius ſi ſit ↄꝛiũ ſpeciei aliqͥd con ſiderandũ ſeſt autẽ multipłr cõſideratio. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm in q̊ phus docet determi nare ꝓblemata inſpiciẽdo ad Sꝛia ipſius generꝭ/ ãrũ Pꝛia eſt:ſi aliqd nõ hñs ↄꝛiũ/ponat᷑ genꝰ ali/ cuiꝰhñtis /ꝛiũ:inſpiciẽ dũ eſt ſi illð ↄꝛiũ ſit in eodẽ genere:⁊ ſi nõ/eſt mala aſſignatio. Alia:ſi habens Zꝛiũ ſit genꝰ habentis ↄᷣꝛiũ/cõſiderandũ eſt ſi ãᷣꝛiũ ſpeciei ſit in ↄꝛiũ generꝭ:⁊ ſi nõ/mala ẽ aſſignatio. Alia eſt:ſi ↄꝛiũ ſpeciei nõ ponat᷑ in genere aſſigna to/ mala eſt aſſignatio. Alia:ſi genꝰ ⁊ ſpẽs habeãt ůꝛiũ/tũc videndũ eſt ſi aliqð ẽ mediũ generꝭ et nõ ſpẽi/vł ecõtra:⁊ ſi ſic/mala ẽ aſſigtio. Alia: ſi genꝰ habeat ↄꝛiũ:ſpẽs vᷣo nõ /mala ẽ aſſignatio. ¶ Cõ/ ſequẽter ponit ↄſiderationẽ inſpiciẽdo ad ↄiuga/ ta:dicẽs ꝙ ſi aliqð pᷣncipale aſſignet᷑ genꝰ pᷣncipa/ lis/ tũc videndũ ẽ ſi cõcretũ p̃dicatũ ſit genꝰcõcre/ ti ſiecti:et ſi ſic/bona ẽ aſſignatio:ſi nõ/mala eſt. ¶ SDeinde ponit ↄſiderationẽ inſpiciẽdo ad gene rationẽ ⁊ coꝛruptionẽ:dicẽs ꝙ ſi aliqͥd ĩpoꝛtãs ge nerationẽ vł coꝛruptionẽ aſſignet᷑ genꝰalteriꝰ/cõ⸗ ————·— Topicoꝛum fo. 90 6 A ſiderandũ eſt ſi deſcendẽtia ab illo ſũt genera ill⸗ Quarta:ſi genꝰ ⁊ ſpẽs habeant /ria quoꝝ vnũ ſe G rũ q̃ deſcẽ᷑dunt a ſubiecto:⁊ ſi ſic bona eſt aſſigna habet vt melius alteꝝ vt peius:ſi riũ melioꝛig tio:ſi nõ/mala eſt aſſignatio: vt ſi operari aſſignek ponak in loco peious/ mala ẽ aſſignatio. Quinta: genus reſpectu buiꝰ qð eſt edificari/videndũ eft ſi ſi ſpẽs ſilr ſe habeat ad duo genera:ãꝝ vnũ ſe ha/ operatũ eẽ ſit genꝰad ediſicatũ eẽ. ¶ Cõſequeter bet vt peius /⁊ aliud vt melius: ſiipᷣa ponatur ſub ponit ↄſideratiões inſpiciẽdo ad pᷣuatiue oppoſi⸗ peion mala eſt aſſignatio. Sexta:ſi genꝰ ſuſcipiat ta. Pꝛima: ſi iᷣuatio oppoſita ſpẽᷣi ſit in eodẽ gene magis ⁊ minꝰ:ſpẽs vero nõ mala eſt aſſignatio. re cũ ſpecieſmala eſt aſſignatio. Alia ſi aliqͥd hñs 4 oppoſitũ puatiue ponat᷑ gen, alicur ſpeciei habẽ ¶ Amplius ad ↄſtruendũ pſpiciẽdũ ſi tis oppoſitũ ᷣuatiue/ↄſiderãdũ ẽ ſi oppoſitũ ſpe⸗ de qͥbꝰaſſignatũ eſt gen in eo qð qͥd eſt. ciei ſit in oppoſito genert: li nõ/ deſtruẽdũ ẽ ꝓble/ ſt 5 99,, 0„ ma:vt ſi cecitas ſit inlenſibilitas ſenſu vilus ſrunc QMſte eſt vitim tractat huiꝰ libꝛiin ã ponit con viſus eſt ſenſus:qꝛ ſit oppoſitũ in oppoſito/⁊ pꝛo idderatises ↄſtructiuas ad termindũ ꝓblemata poſitũ in ꝓpoſito. Cõſequẽ᷑ter ponit ↄſidera/ generis. Quarum ima eſt:ſi aliqd aſſignet᷑ p ge/ n 7 5 ſů ti di lucuius videndũ eſt ſi pᷣdicet᷑ in qͥd de illo:et tionẽ inſpiciẽdo ad ↄdictoꝛa:(ſi oppoſitũ ↄdicto/ neree vnur ottſpalicct an ga de na altcut ſpet afignet ſpes alicui gis cup non euuevut fali debiunneeſh degeneſ ſjeidet⸗ ſit gen⸗ /ad oppoſitũ Zdictoꝛũ generꝭ nõvalet aſſi 34 aluare 4r lnc it Lenns.Se 9. 56 era⸗ gnatio: vt ſi ſuaue aſſignet᷑ genꝰ hui, að eſt bonũ: u. Inemopaaw⸗ eat KSe eẽ gen a ben 1 5 E tũc opoꝛtetvidere ſi nõ bonũ ſit genꝰ ad nõ ſuaue: 35 Lealitge ie ee 276 as Heff da Kela 2 ſi ſe bona eſt aſignatio:ſi nõ/mala ẽ aſſignatio. erhalwi n ſiconetſt Klas dica Llur 3 ¶ Cõſequẽter ponit ſeptẽ ↄſideratiões inſpicien dei ut ſubdtt vnũ documentũ ꝙ ſiali dd temp le⸗ do ad relatiue oppoſita. Pꝛima eſt/ ſi ſpẽs alicui⸗— m lige ñĩ mon id: quat᷑ ad aliud ⁊ non cõuertibiliter: licʒ difficile ſit gñis dicat᷑ ad alidͥdj etiã gen debʒ dici ad alidd Angere pnsͦ ſit gen⸗:nõ tñ opoꝛtʒ q m iit gen⸗ uõ/ mala ẽ alſignatio. Scðᷣa:ſi ſpẽs dicat᷑ rela 3 3 Poꝛt o 8 tiue ⁊ nõ id ad að dicit᷑ genꝰ/ mala eſt alſignatio. Nndena echaf aemrohe ſerprhß ſenyir 1 e Tertia:ſi ſpẽs referat᷑ ad aliqͥd: tũc oĩa genera d no Se genorelpectu illi': hoch Varüin pmanen uus ſpẽi debẽt dici aa alidd. Quarta:ſi gen ⁊ ſpe ibu Len P Se seee d, 35 kin guf cies referãt᷑ ad idẽ/ debẽt referr ad idẽ in eodẽ ca 8 4 n neen iuis: qꝛ illud ꝙ ſit in ſucceſſiuis ſu. Quinta:ſi relatiuũ ⁊ coꝛrelatiuũ dicant ad cõ, quando ſit eſtens-— 3 Buertentiã Fm ſiles caſus/ bona eſt allignatio. Sex Queritur Atrũ cõſideratiões poſitead ta:ſi relatiuũ poſitũ genꝰad ſuũ coꝛrelatiuũ/nõ di ſintſ ufficiter aſn terminadu hlenin Heneries cat᷑ ad ↄuertentiã/malaẽ aſſignatio. Septia: ſi op a3 eſt genꝰ qð uSnno. rguit᷑ iᷣmo 93 nõtaꝛ ali poſitã ſpẽi ſit ĩ oꝑpoſito ꝗis bona ẽ aſſignatio: An Sone qono plegein dd de ſuis ſpẽb: igit. er ſi nõͤ mala ẽ alfignatio: vt ſi ſenſus ſit ſela ſenſi Au pateun Mohfcne gen⸗ Zun nõ pᷣdicat 1 24 bile erit ſcibile:licʒ qᷓ̃dã ſenſibilia nõ ſint ſcibilia. 2un 22 1 6 p Ae is do ſe wüii gem 15 eſtad 8 ¶ Murſum ſi habitũ in actũ poſuit aut ca⁊ logica ã ſũt ei ſpes: ¶ nõ optetq gen ⁊ſpẽ᷑s actũ in habitũ vt ſenſum motũ ꝑ coꝛpꝰ. ſintin eodè genere. CTertio ſic: Spẽs alan eſt ¶ Iſte eſt ſcðs tractatꝰ huiꝰlibꝛi/q̊ diutdik in duo ad aliquid ⁊ nõ genusi vt ſcla ꝗ eſt ſpẽs habitꝰ eſt capitła. In ᷣmo ponit aliq̃s ↄſideratiões inſpiciẽ ad aliquid:⁊ tñ habitus qui eſt de genere ã̃litatis do ad actũ ⁊ habitũ. Pꝛima: ſi habitꝰ ꝑonat᷑ ſpẽs nõ ðꝛ ad aliqd. ¶ Quarto ſic. Mon eſt neceſſe ge⸗ actus vl ecõtra/ mala eſt aſſignatio: vt ſi qs ponat nus pᷣdicari de pluribus q ſpẽs:igit᷑. Añs ꝓbat᷑: ſenſum eẽ ſpẽm motus/ cũ ſenſus ſit habitus/ mo qꝛ tam genus q́ʒ ſpes ſunt ſpẽs eiuſdẽ generl ſcʒ enlum aermala t aſſignatio. Scöa:ſi habit'po, lie., Quinto ſic; Differẽtia ꝑticipat genus ec nat ſpẽs potẽtie/ mala ẽ aſſignatio. Tertia:‚ſi ſpẽſ ſuſcipiat rõnem generis: vt ptʒ dicẽdo rõnale eſt ꝑticipet genꝰ hm qͥd/ mala ẽ alſignatio. Quarta: ſi ſuba aiata ſenſibilis: male ðꝛ ꝙ viflerẽtia nõ de⸗ genꝰ aſſignatũ ſit pars integraſis ulli cui· aſſigna bet pticipare gen. ¶ In oppoſitã arguit᷑ ꝑ phm tur mala eſt aſſignatio:vt coꝛpꝰ ſᷣm ꝙ eſt ꝑs mate in textu. In q̃ſtiõe erũt tres articki· Qtũ ad ᷣmũ. rialisnõ eſt genꝰaĩalis.Cõſequẽter ponit adhuc 210 ſciẽdũ ꝙ ꝓ declaratide qſtiõis aliqᷓs ↄſideratiões de genere. Pꝛima:ſi aliqͥd vitu 8 ⁊ eoꝝ q̃ dicta ſũt ĩtextu⸗ perabiliũvł fugiẽdoꝝ ponat᷑ ſub poſſe tãq; ſub ge ſoluẽde ſũt aliq̃ difftcultates. Pꝛĩa: an gen ſpẽs nere/ mala ẽ affignatio:vt ſi qͥs dicat poſſe furari vliter ſint in eodẽ ödicamento. Ad quaã bꝛeuit rñ/ eẽ genꝰ ad latrocinãdũ mala ẽ aſſignatio: qꝛ deus det 8 ſic: qꝛ om̃e genꝰpᷣdicat᷑ ĩ d de oib ſuis ſpe⸗ ⁊ ſtudioſus pñt pꝛaua agere:⁊ tñ nõ ſũt pꝛaui ne/ ciebꝰ:ſʒ að eſt in vno pᷣdicam ẽto/nõ pᷣdicat᷑ in qͥd q; mali:⁊ debet intelligi de illis dijs qs antid co/ de eo quod eſt in alio pᷣdicamẽto: igit᷑. Ex quo ſe/ lebãt. Scða:ſi qͥs ponat poſſe eſſe genus alicuius quitur/ ꝙ nõ eſt poſſibile aliquã ſpẽm eſſe adaliqd qð eſtꝓpt ſe eligẽdũ/ mala ẽ aſſignatio: qꝛ ptãs eli quin ſuũ genus lit adaliquid/ nec ecõtrg. Aduerte gẽda eſt ꝓpt᷑ alið ſcʒ ꝓpt actũ. Tertia:ſi aliqd ſit tñ ꝙ nihil phibet vnũ terminũ ᷣm vnã bᷣcationẽ in plibꝰ gnib' ꝛ ponat ivno ſoloſmala ẽ aſſignatio eẽ adalid ⁊ nõ ſᷣm aliã:⁊ vult habere ariſto.; —:. 9 üc aliã dicũt᷑ adaliqͥd ſᷣm genꝰ/ vt ſcĩa:nõ tñ vt ſpẽsl ¶ Kurſus ſi qðoia ſeqt genꝰ vl dꝛñam yt gramarica ⁊ logica ſut ipes ſcie: ⁊tñi nõ ſũt ad/ dixit:plura em̃ ſũt que oia ſequunt᷑. alidd: vbt ſcia ẽ adaliqͥd pm vnã ᷣcationẽ quã bi: ¶ Iſtud eſt ſcðᷣm capłm/in ã phᷣs ponit aliãs cõ/ nõ tñ ᷣm illã ſᷣm quã d: genꝰ ad illa. C Sc̃a dif⸗ ſideratiões de genere mag cões. Pꝛima: ſi alicd ficłtas: an genꝰpᷣdicet᷑ de plurib⸗qᷓʒ ſpẽs. Et didet᷑ qð ſequit᷑ ad oĩa aſſignet᷑ eẽ gen⸗/ mala eſt aſſigna ꝙo no: qꝛ genꝰ nõ pᷣdicat᷑ de pluribus:qꝛ hoc eẽt in tio:vt ens nõ eſt genꝰentiũ:qꝛ oĩa eſſent eiuſdẽ ge vna ꝓpone vk in pluribꝰ:nõ in vna:qꝛ ſolũ pᷣdicat᷑ neris. Scða:ſi genꝰ aſſignatũ ſit ĩ ſpecie vt accns de vno ſblecto:nec in pluribꝰ/cũ idẽ nõ poſſit po/ in ſubiecto maia eſt aſſignatio. Tertia: ſi aſſigna ni in pluribꝰ ꝓpõnibꝰ. Rñdet᷑ ꝙ in pluribꝰ: ⁊ licet tũ pꝛo genere non ſityntuocũ maſa eſt aſſignatio. Vᷣm ſe nõ ponat᷑ in płibꝰ/tñ bñ hm ſuũ ſynonymi. 4 Liber . gꝙ alia difficultas eſt Scdo ſciendũ sa dmma min pet genꝰ. Pꝛo cuiꝰ ſołone ſupponit᷑ ꝙ ꝑticipare ca pit᷑ tripkr. Ano mõ vt idẽ eſt ꝙ ꝑtẽ capere: ⁊ ſic nõ capit᷑ hic. Alio mõ vt idẽ eſt ꝙ pᷣdicationẽ alteri⸗ ſuſciꝑe ſiue denoĩatiue ſiue nõ: ⁊ iſto mõ vꝛña ꝑti cipat genꝰ:qꝛ iſta eſt vera rõnale eſt aial. Alio mõ vt idẽ ẽ ꝙ pᷣdicationẽ in qͥd ſeuꝑ ſe alteri ſuſciꝑe. Et ſic dico/ ꝙ dꝛña nõ ꝑticipat genꝰ: qꝛ iſta nõ eſt pᷣ ſe nec in qͥd/rõnale eſt aĩal/ vt ſuꝑius viſum eſt. ¶ Alia difficultas:an habitꝰ ⁊ ᷣuatio ſint in eodẽ gñe ſeu pᷣdicamẽto. Ad quã rñdet᷑ bꝛeuit᷑/ꝙ habi/ tus ⁊ pᷣuatio ſũt in eodẽ pᷣdicamẽto reductiue: vt in illo pᷣdicamẽto ĩ qͥ ẽ viſus ꝑ ſe ĩ illo reductiue ẽ cecitas. Et aduerte/ꝙ ĩ termĩs pᷣuatiuis ⁊ negati/ uis põt ĩueniri genꝰ⁊ ſpẽs ſuo mõ ſi. in imis po i 7 galia itiuis. Tertio ſciendũ difficultas ẽ talis: an oẽ mediũ ĩter ria ſit in eodẽ gñe cũ extremis. Arguit᷑ ꝙ nõ:qꝛ egeſtas ⁊ ſuꝑabũ dãtia ſũt de gñe maii ⁊ mediũ ð gñe boni.Scðo ſic:lapis ẽ mediũ iter ſanũ ⁊ egrũ:⁊ tñ nõ eſt ĩ eodẽ gñe cũ extremis In oppoſitũ eſt phᷣs in textu. Pꝛo rñſione ẽ aduer rtẽdũ ꝙ nõ oꝑtet ꝙ meciũ ſit ĩ eodẽ gñe moꝛis cũ cũ extremis:ĩʒ bñ in eodẽ gñe pᷣdicamẽtali:et hoc intelligẽdo de medio ↄueniẽtie ꝑ ꝑticipationẽ ac/ eeſſus ⁊ receſſus ⁊ non de medio ꝑ abnegationẽ: nõ em̃ oꝑtet ꝙ lapis qͥ eſt mediũ ꝑ abnegationẽ ſa ni ⁊ egri ſit in eodẽ pᷣdicamẽto ſieun ſ au et egrũ · 5, g adhuc ſüt due par Quarto ſciẽdũ ue difficultates. Pꝛi ma:an ens dicak de oĩbꝰ ſᷣm vnã ⁊ eãdẽ rõnẽ. Ad quã bꝛeuiter rñdet/jꝙ ens nõ hʒ rõnẽ.i.diffinitio/ nẽ licʒ bñ habeat cõceptũ qͥaditatiuũ qͥ nõ eſt alid &ᷓ ipſummet ens cognitũ vel cognoſcbile. Ex q̊ ſequit/ ꝙ ꝗñ ðꝛ ꝙ ens hʒ ↄceptũ/ illa dʒ capi loco iſtiy ens eſt cõcept qdditatiuus pꝛedicãs in qͥd de oĩib nõ habẽtibꝰ ↄceptũ ſimplr ſimplicẽ ſcuiuſmo di ſunt dꝛñe ⁊ paſſiões. ¶ Scva difficultas: vtrũ enꝰ dicat totã eſſentiã ſpẽi. Ad quã rñdẽt aliqͥ; ĩc:tamẽ ſub alio modo: nã genus dicit totã eſſen tiam ſpeciei ſub modo diſtinguibili ⁊ ſpecies ſub modo iã determĩato. Sed iſta opinio è falſa:nã ſi gen' diceret totã eſſentiã ſpẽi/fruſtra in eiꝰ diffini tiõe poneret᷑ dꝛña q̃ tñ ſᷣm ariſto.ponit᷑: Iðo ðꝛ ꝙ gennõ dicit totã eſſentiã ſpẽi/ſed ſolũ vnã ꝑtẽ:nã ipẽs cõponit᷑ ex gñe ⁊ dꝛña tanqᷓ; ex duabꝰ realita tibus: quaꝝ vna eſt potẽtialis: alia actualis puta dꝛña. Et hec de öᷣmo ern etum ad ſeöm⸗ 4 8 1 5 trũ ſpẽs ꝑticipet Dubitat pmo gen* ßm qͥd: et vtrũ eadẽ ſpẽs poſſit eſſe in diuerſis generibꝰ. Pꝛo ſo/ Autiõe pᷣme ꝑtis ſupponit᷑ ꝙ dꝛña eſt ĩter ꝑticipare gen in qͥd 7 bm qͥd:qꝛ illud ꝑticipat genꝰ in qͥd de quo genꝰ in qͥd pᷣdicat᷑:ſʒ illud ðꝛ ꝑticipare genus Em ad cui genꝰ ↄuenit hᷣm ꝑtẽ.Ex ãᷓ ð/ ꝙ ſpẽs bñ vticipat genꝰ in qͥd:qꝛ genꝰ de ea qͥdditatiue pᷣdi/ scat᷑:ſed nõ ꝑticipat ſᷣm qͥd: qꝛ genꝰ nõ ↄuenit ſpẽi ᷣm gtẽ:nõ em̃ aial ↄuenit hoĩ ſᷣm ꝑtẽ aliquã:ſʒ hõ ðᷣꝛ aĩal ſᷣm totã rõnẽ alalis. Ad ſcðᷣaʒ ꝑtẽ ðꝛ/ꝙ ea/ dẽ ſpẽs nõ põt poni in diuerſis generibꝰ:lʒ ſit poſ⸗ ſibile idẽ nomẽ impoꝛtare res diuerſoꝝ geneꝝ/cu luſſnodi eſt coꝛpꝰ.Añ terminoꝝ ſᷣcantiũ res pᷣdica mẽtales qͥdã ᷣcãt eqͥuoce ⁊ qͥdã vniuoce:⁊ qͥdã de ſuo ſᷣcato ᷣncipali vnũ /⁊ aliud ð ſᷣcato materiali: cuiuſmodi ſunt ↄcreta accidẽtiñ:vt cenare impoꝛ tat comedere:qͥ qͥdẽ act foꝛte nõ eſt niſi qͥdã mot⸗ tũc ſᷣcat tps:puta tpᷣs ſerotinũ:rõne cuiꝰ eſſet in alicameto ãntitatꝭ: ⁊ etia impoꝛtaret reſpectũ rei 1 tempoꝛalis ad tempus:et ſic eſt in pꝛedicumento quando: et ſiiter dicat de multis alijs terninie Kira vtrũ ens ſit genꝰ ad Dubitat ſcðo oĩa entia? Et videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ hᷣm phm hr̃ ꝙ ſi aliqd pᷣdicet᷑ de pluribꝰ/ difficile ẽ ſaluare qͥn illð nõ ſit genꝰ:ſʒ ens ẽ hmõi: igit᷑ · Itẽ ens haͤlrar de alijs hᷣm modũ alicuiꝰ pꝛe 1 dicati/ nõ niſi generꝭ:igit᷑. Pꝛo ſoluriõe ðꝛ pummo ꝙ ens nullo mõ ẽ genꝰ:nã nõ eſt qͥd limitatũ/ neq; diuidit᷑ ꝑ dꝛñas foꝛmales:qð tñ reqͥrit᷑ ad b ꝙ ali/ qͥd ſit genꝰ. Iðo rñdet᷑ ad rõnes. Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ iʒ ſit difſicile ſaluare qͤn ens ſit gen/tñ nõ ẽ ĩpoſſi⸗ bile. Ad aliã ðꝛ ꝙ nõ pᷣaicat᷑ ᷣm modũ alicui pꝛe/ dicati/cũ nõ ſit pᷣdicatũ neq; pꝛedicabile: niſi foꝛte capiẽdo pᷣdicatũ 2 pᷣdicabile large:vt hia viſuʒ eſt. Hi vtrum iſta ↄnia va 2 ubitat tertio leat/ ſoꝛtẽ cõtingit nõ currere: ſoꝛtẽ ↄtingit currere.Et videt᷑ ꝙ nõ: cũ ibi arguat᷑ a ꝓpõne hñte plures cãs vᷣitatꝭ ad ꝓpõnẽ habentẽ tm̃ vnã cãm dᷣitatł. Pꝛo cuiꝰ ſolu tione ſupponit᷑ ꝙ vt in ꝓpoſito ſufficit: ilð eſt cã viſ Ditat/ qð infert aliud/ ſeu ad qð ſequit᷑ ita eẽ ſicut ꝑ aliud ſᷣca ſnĩa totali in bona ↄña. E&x q ponunt᷑ alique ꝓpõnes.Pꝛia:ꝓpõnes babẽtes eaſdẽ cãs vðitatẽ mutuo ſe inferũt. Scða ꝓpõ:oẽs ꝓpõnes mutuo ſe inferẽtes habẽt eaſdẽ cãs vᷣitatꝭ. Ex qͥ ſe quitur ꝙ copulatiua negatiua/⁊ diſiunctiua affir/ matiua/ de ꝑtibꝰ Zdicentibꝰ illicopulatiue añ ad/ uentũ negationis habẽt eaſdẽ cãs vᷣitatꝭ. Seauit ſcðo ꝙ ꝓpõ affirmatiua de pᷣdicato infinito/⁊ ne/ gatius de pᷣdicato finito habẽt eaſdẽ cãs veritatꝭ. Sequit᷑ tertio/ ꝙ ꝓpõ affirmatiua et negatiua de cõtingenti ſpeciał capto /vbi modus vnifoꝛmiter ſe hʒ habẽt eaſdem cãs vᷣitatl. Tertia ꝓpõ:nõ ab oĩ ꝓpõne habẽte paucioꝛes cãs vᷣitatt ad ꝓpõnẽ habentẽ plures/ valet ↄña: ꝛ iſta/oĩs aſinꝰ currit/ bʒ paucioꝛes cãs qᷓʒ iſtaſnulius hõ currit: et tñ nõ valet ↄha. Quarta ꝓpõ:a ꝓpõne hñte paucioꝛes cãs veritatꝭ ad ꝓpõnẽ habentẽ plures: dũmõ ille paucioꝛes ſint ptes illaꝝꝑ pluriũ /bñ valet ↄſa. Ex ꝗᷓ ſequit᷑ ꝙ ab oĩ ꝓpõne ſupponẽte determĩate ad ꝓpõnẽ de termino ſupponẽte nluſe tm̃/ valet ↄña ceter paribꝰ. Quinta ꝓpõ: a ꝓpõne hñte plures cãs ðᷣitatꝭ ad ꝓpõnẽ habentẽ paucioꝛes/ nõ valet ↄña foꝛmatr. Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ a ꝓpõne de termĩo ſup ponẽte confuſe tn ad ꝓpoſitionẽ de termino ſup/ ponẽte determinate nð valet oña. Sexta ꝓpõ:ne gatiua hʒ tres cãs vitatꝭ. Pꝛia: ꝙ ſhᷣiectũ ꝓ nullo upponat. Scðᷣa: ꝙ pꝛedicatũ ꝓ nullo ſupponat. Tertia:ꝙ pᷣdicatũ ⁊ ſiectũ ꝓ eodẽ nõ ſupponãt. Et hec de ſcðᷣo arueulo. Winmn e werrum ſit: rũſalis: Cõſideratiões in textu Cõcluſio poſite ſunt ſufficienter aſſigna/ te:vt patet in articulis: in qͥbꝰ etiã ſoluunt᷑ rõnes añ oppoſitũã.) ¶ Libꝛ quarti Topicoꝛũ fins. ¶ Liber pꝛimus Elenchoꝛũ Ariſtotelis. E ſophiſti⸗ Ncis autem elenchis et de his qͥ vident elenchi: ſunt autẽ paralogiſmi/ ſ nõ elenchi dicem/ in⸗ — pientes im natu⸗ ram a pꝛimis. m ã alij ͤdẽ funt ſrlli: Sco. lib. ☛ 18*5—+— *⏑+8=n Scoll diſ,. 8———onß e ——— ————ÿ—,—ææ— ———— ———ͤ A-— — Elenchoꝛum alij autẽ cũ nõ ſint vident᷑:manifeſtũ eſt. Ste eſt liber elenchoꝛũ ariſtotelis in q̊ de terminat de ſyllogiſmo ſophiſtico. Et di/ uidit᷑ in duos libꝛos. Pꝛimus diuidit᷑ in duas ꝑtes.ſ.ꝓhemialẽ ⁊ executiuã. Et o/ mo dicit/ ꝙ dicendũ eſt de ſophiſticis elenchis:⁊ de his qͥ vident᷑ ſophiſtici elenchi /ponens talẽ cõ/ cluſionẽ. Syllogiſmoꝝ quidã ſunt veri:alij appa/ rent veri ſed nõ ſunt: quã cõcluſionẽ ꝓbat q̃ttuoꝛ rõnibus.Pꝛima:ſicut eſt in rebꝰ/ita eſt in oꝛatiõi/ bus ſyllogiſticl:ſʒ altã res ſũt tales q̃les apparẽt: ⁊ aliq̃ nõ fũt tales q̃les apparẽt:& etiã ſic eſt in ſyl logiſmis. Winoꝛẽ ꝓbat oᷣmo in aĩatꝭ tã ex ꝑte aĩe qᷓ; er ꝑte coꝛꝑis:ex ꝑte aĩe:qꝛ qͥdã vident᷑ hr̃e habi tũ ⁊ etiã hñt:alij vᷣo vident᷑ hre habitũ ⁊ nõ hñt. Ex ꝑte coꝛꝑis:ꝗqꝛ qͥdã vident᷑ eẽ pulchꝛi ⁊ de facto ſunt pulchꝛi: alij videntur eſſe pulchꝛi et nõ ſunt pulchu. Scdo ꝓbat in inaĩatis: ꝗꝛ ãdã apparent argẽtea ⁊ etiã ſũt:q̃dã apparẽt eẽ argẽtea⁊ nõ ſũt. ¶ Scða rõ:ſiẽ loge diſtãtes a rebꝰ iudicant de il/ lis:ſic iperiti in arte ſ Nllogiſ andi ludicãt de ſyllis: ſʒ lõge diſtãtes a rebꝰ aliter iudicãt qᷓ ſit:g etiam ĩperiti in arte ſyllogiſandi male iudicãt de ſylkis. ¶ Tertia rõ:qñcũq; credimꝰ ſic eẽ in rebus ſiẽ in noĩbꝰ decipimur ꝑ ſylim ſophiſticũ:ſʒ aliqñ credi/ mus ſic eſfe in rebꝰſiẽ in noibꝰ:gͥ altañ decpimur ꝑ ſylłm ſophiſticũ:ʒ eſt aliqs ſ vllus ſophiſticus. Winoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ex ã nõ poſſumꝰ poꝛtare res no/ biſcũ:ideo in diſputatiõe vtimur noĩbꝰ ꝓ rebus:⁊ qꝛ noĩa ſũt finita /res aũt ĩfinite:ideo neceſſe ẽ idẽ nomẽ plura ſᷣcare. Et ſubdit ꝙ ſic ignoꝛãtes artẽ nũerandi decipiũt᷑ a ſcientibꝰ:ita illi qᷓ vᷣtutes no/ minũ ignoꝛãt de facili palogiſ ant. ¶ Quarta rõ: qꝛ aliqͥ in diſputãdo faciũt a parẽtes elenchos: 6 aliqͥ ſůt apparẽtes elenchi. Añs ꝓbat: ꝗꝛ alid ſũt qͥ magis volũt videri ſapiẽtes/⁊ nõ eẽ᷑ ᷓ eſſe ⁊ nõ videri:ẽ em̃ ſophiſtica ſcia apparẽs⁊ nõ exñs.⁊ Sz ſophiſta eſt vir copioſus a ſapĩa apparẽte ⁊ nõ ex iſtẽte.Et ſubdit ꝙ duo ſũt oꝑa ſapiẽtis. Pꝛimũſẽ nõ mẽtiri de notis: ⁊ illud ꝑtinet ad rñdentẽ. Se/ cũdũ /eſt mentiẽtẽ poſſe manifeſtari: ⁊ ulð ꝑtinet ad opponentẽ.Ex ꝗᷓ infert ꝙ illi qͥ volũt ſophiſti/ ce arguere/ neceſſe eſt ꝙ qᷓrant ſophiſticas diſpu/⸗ tatiões:qꝛ ꝑ illas faciiꝰ ↄſequunt᷑ nẽ illoꝝ/ qͥ eſt vana gkia. ¶ Cõſequẽter determinat de gñibꝰ di ſputatiõis/ dicẽs: ꝙ ãttuoꝛ ſãt gña diſputatiõis: ſeʒ doctrinal dialectica/tentatiua/⁊ litigioſa. Sñ diſputatio doctrinal/ eſt q̃ ſyllogiſat ex ꝓpꝛijs Bn. cipijs alicui ſcie:⁊ nõ ex hijs q vidẽt᷑ rñdẽti:opoꝛ tet em̃ eũ credere qͥ diſcit. SDialectica/eſt q̊ẽ colle/ ctiua ↄdictionũ. Tentatiua ſẽ qᷓ ſyllogiſat ex his ã vident᷑ rñdenti:⁊ neceſſe eſt eũ ſcire d ſe ſimulat bre ſciam.Litigioſa ẽ ã ſyllogiſat ex his q vident᷑ eẽ ꝓbabilia ⁊ nõ ſũt. ¶ Finalit determinat de fine diſputatiõis q̊ ð metha:dicẽs ꝙ qͤnq; ſũt methe/ ſcʒ redargutiofalſum/ inopinabile/ſoleciſmus⁊ nugatio: per pᷣmũ opponẽs ſophiſta vult videri redarguere rñdentẽ:per ſcðᷣm vuit ſibi oñdere fal ſum:per tertiũ vult ꝙ dicat aliq̃d ↄtra ꝓpꝛiã opi/ nionẽ vł opinionẽ ſapientãũ:ꝑer q̃rtũ vult ipm bar bariſare:per qͥntũ vult ipm idẽ frequẽter dicere. ¶ Modi aũt arguendi ſũt duo: nã alij quidẽ ſũt ſᷣm dictiõʒ:alij vᷣo ex dictiõeʒ. ¶ Iſta eſt os executiua huius libꝛi Iele in ãt tuoꝛ tractatꝰ. Pꝛimus in ã̃ttuoꝛ capta. In pꝛimo determinat de ſex fallacijs in dictiõe. Et diuidit Fo. in octo ꝑticulas. In ᷣma enũerat modos arguen di ſophiſtice: dicẽs ꝙ duo ſũt modi arguẽdi ſophi ſtice.ſ.ĩ dictlõe ⁊ extra dictionẽ. In dictiõe ſũt ſex: ſcʒ eduocatio/ amphibologia/cõpoſitio/ diuiſio⸗/ accẽtus /⁊ figura dictiõis. Að ꝓbat dupłr. Pꝛĩo inductiue:qꝛ eqͥuocatio eſt fallacia in dictiõeſam/ phibologia/⁊ ſic de alijs:⁊ nõ ſũt plures:&ᷣ tm̃ ſũt fex fallacie in dictiõe.Scðo ꝓbat ſyllo:qꝛ oĩs de/ ceptio facta ex eo ꝙ er eiſdẽ noĩbus vł oꝛatiõibus nõ idẽ ſᷣcat᷑ eſt fallacia in dictiõe: ſʒ equocatio am phibologia /⁊ ſic de alijs ſũt hmõi:igit᷑ ſex ſũt fal/ ſacie in dictiõe. ¶ In ſcða ꝑte determinat de eqͥ/ uocatiõe ⁊ amphibologia ſimul:dicẽs ꝙ tres ſũt modi ipᷣaꝝ. Pꝛimꝰ:qñ nomẽ vel or̃oplura ᷣncipa liter bcat.Scðᷣus:qꝗqñ nomẽ vłoꝛatio ſᷣcat aliquid trãſſumptiue. Tertius:qñ compoſitũ plura ſᷣcat/ hoc eſt quãdo dictio v oꝛatio ꝑ ſe ſumpta vnũ ſi gnificat:iũcta vᷣo cũ alia plura cat. ¶ In tertia parte ponit exempla de equiuocatiõe:⁊ pmo de 8 mo modo:⁊ ponit duo exempla. Pꝛimũ/ ſeientes diſcũt. Diſcere em̃ eſt equocũ ad dare diſciplinaʒ ⁊ recipere diſciplinã. Scðm exemplũ:vt que expe/ diunt ſunt bona:mala expediunt:& mala ſunt bo/ na. De ſeðo nõ ponit exẽpla: qꝛ tranſſumptiones apud diuerſos ſũt diuerſe.De tertio ponit duo ex empla. Pꝛimũ/ſedens ſurgebat:ſcðm /laboꝛãs ſa nabak:ſᷣm quẽ lic ꝑalogiſat᷑:qͥcunq; ſurgebat ſtat: ſedens ſurgebat:& ſedẽs ſtat:qͥcũq; ſanabat᷑ ſanꝰ eſt:laboꝛãs ſanabat᷑:;̊ laboꝛans ſanus eſt. ¶ In q̃rta ꝑte ponit exẽpla amphibologie:de pᷣmo po/ nitvnũ exẽplũ:vellẽ me accipe pugnãtes:⁊ ſic ꝑa⸗ logiſat᷑:qſcunq; vellẽ me accipere vellem ꝙ accipe rẽt me:ſzʒ pugnãtes vellẽ me aeciꝑe: vellẽ ꝙ acci perẽt me. De ſcðᷣo nõ exẽpliſicat: qꝛ trãſſumptio/ nes apð diuerſoſ ſũt diuerſe. De tertio ponit duo exẽpla. Pꝛimũ:qð qͥs ſcit hoc ſcit: ſᷣm quẽ ſic pa/ logiſat᷑:qͥcqͥd ſcit aliqᷣd hoc ſcit:ſeculũ ſcit: g ſecu/ lũ hoc ſcit. Scðm exemplũ:qͥcqͥd videt hoc videt. ¶ In qnta pte determiĩat de fallacia cõpoſitiõis ponẽs duo exẽpla de ᷣmo mõ. Pꝛimũ e poſſibi le eſt ſedentẽ ambulare. Scðm eſt /poſſibile eſt nõ ſcribentẽ ſcribere:q̃ debẽt diſtingui hᷣm cõpoſitio nẽ vel diuiſionẽ. ¶ In ſexta ꝑte determĩat de fal⸗ lacia diuiſtõis ponẽdo duo exẽpla de ᷣmo modo. ꝛimũ:qᷓcũq; fũt duo ⁊ tria ſũt paria et ĩparia:ſʒ nq; ſunt duo ⁊ tria:ᷣ qͥnq; ſũt paria et imparia. cðᷣm exẽplũ:om̃e qð ẽ tantũdẽ alicui et ampliꝰ eſt maiꝰ⁊ eãle:ſʒ aliqͥd eſt alicui tãtundẽ ⁊ ampliꝰ: S aliqd eſt alicui maiꝰ et eq̃le. De ſcðo ponit duo exempla. Pꝛimũ:poſui te ſeruũ entem liberũ:ᷣm quẽ ſic ꝑalogiſat᷑:quẽcũq; poſui entẽ ſeruũ liberũ factꝰeſt ex lidero hᷣuus:ſʒ te poſui huũ entẽ libeꝝ: & de te libero feci ßuũ. Scðm explũ: qᷓdraginta vi roꝝ centũ reliqͥt diuus achilles in bello. In ſe/ ptima ꝑte determiĩat de fallacia accẽtus ponẽdo duo exẽpla:⁊ diẽ ᷣmo ꝙ fallacia accẽtus minꝰ de/ cipit in ſcripto qᷓ; in ꝓlatiõe:⁊ huiꝰ ſũt duo modt. Pꝛimꝰ ꝓuenit ex eo ꝙ aliã dictio põt regi diuer/ ſis accentibus:vt metuo lõgas ꝑeunte noctes li⸗ dia doꝛmis: vt habet᷑ ab Hoꝛatio. Alið exẽplũ a vergilio. Reu qꝛ nã tanti cinxerũt ethera nimbi. Scðs modus ꝓuenit ex eo ꝙ aliqͥd põt eꝰdictio vel ofo:vt tu es qui es:ſed quies eſt requies:& tu es requies.Sier quicqͥd deus fecit inuite fecit co- acte:ſʒ deus fecit racemos invite:ẽᷣ de fecit race. mos ĩ vite coacte. In octaua ꝑte deimĩat de falla cia figure dictiõis:⁊ ponit duos modos. Pꝛimꝰ: qñ maſculinũ interĩᷣtat᷑ femininũ vinenreef ecõ 93 L Ziber tra. Scðs eſt qñ q̃le interpᷣtat᷑ qᷓtũ vel ecõtra. ¶ Eon vero qui extra dictionẽ ſunt ꝑa logiſmoꝝ ſpecies ſunt ſeptem. Iſtud eſt ſcðᷣm capłm in q̊ ps determinat de fallacijs extra dictionẽ:⁊ diuidit᷑ ĩ ſeptẽ ꝑtes. In pᷣma dexerminat de fallacia accidẽtis: dicẽs ꝙ fal lacia accidẽtis fit ex eo ꝙ indifferenter tributũ at/ tribuit᷑ rei ſubiecte ⁊ accñti:⁊ dat exẽplũ:vt choꝛu ſcus eſt alt᷑ a ſocrate ⁊ ſocrates eſt hõ:ꝗ choꝛuſcꝰẽ alter ab hoĩe. ¶ In ſcdᷣa ꝑte determinat de falla/ cia ſᷣm qͥd ad ſimpłr: dicẽs ꝙ fallacia ſᷣm qutd ad ſimpkt fit ex eo ꝙ nõ ꝓcedit᷑ bñ a dicto ſᷣm qͥd ad dictũ ſimplicit: Mã qñcũq; arguit᷑ a dicto ſᷣm qͥd ad dictũ ſimpfr ⁊ ecõtra fit illa fallacia. Et ponit duo exẽpla. Pꝛimũ:chimera eſt opinabilis:&ᷣ chi mera eſt. Scðm:aſin“ nõ eſt hõ:gᷣᷓ aſinꝰ nõ eſt ali⸗ qdq.Dat etiã exẽplũ ſᷣm ꝑtẽ integralẽ:vt ethiops eſt albus Fᷣm dẽtes: eſt albꝰ. Ec ſubdit ꝙ qñ am bo 5ria inſũt hᷣm qͥd:⁊ er illis infert᷑ ꝙ inſũt ſimpli cetter:tũc cõmittit᷑ illa fallacia. Sʒ qñ duo /ria eq̃/ liter inſũt vni/ſic ſcuto ꝓ media ꝑte albo ⁊ alia ꝑte nigro:tũc difficile ẽ cognoſcere fallaciã. ¶ In ter/ tia ꝑte determinat de fallacia ignoꝛãtie elenchi: di cẽs ꝙ ʒ fieri ſᷣm omiſſionẽ alicuiꝰ ꝑticule diffini/ tiõis elenchi in q̃ ðꝛ:elenchꝰeſt ↄdictio vniꝰ ⁊ eiuſ dẽ:nõ nois tm̃ nec rei tm̃/ſʒ noĩs ⁊ rei ſimul:nõ iy⸗ nonymi/ ſʒ ex his q̃ data ſũt de necitate accidere: nõ cõnũerato qð erat in ᷣncipio/ ad idẽ hᷣm iqẽ ſiłi ter⁊ in eodẽ tꝑe:q̊ diffinitio ſic intelligit᷑ Elenchꝰ eſt ſyllus ꝓbatiuꝰ ⁊ 5dictiuꝰ poſitiõi rñdẽtis. Añ omittẽs aliquã iſtaꝝ ptictaꝝ ꝑalogiſat hᷣm ills fal/ laciã:⁊ dat duo exẽpla. Pꝛimũ:duo ſunt dupium vniꝰ⁊ nõ ſũt duplũ triũ: ſũt duplũ ⁊ nõ dupluʒ. Scðm exẽplũ:·̊ eſt duplũ hᷣm lõgitudinẽ ⁊ nõ eſt duplũ hᷣm latitudinẽ:g ẽ duplũ ⁊ nõ duplũ. C¶ Yn q̃rta ꝑte determĩat de failacia petitiõis pᷣncipij:di cens ꝙ hʒz fieri tot modis q̊t modis ↄtingit pexe/ re pᷣncipiũ:de qͥ viſum eſt ſatis in ſũmulis. ¶ In qnta ꝑte determinat de fallacia ↄñtis: dicẽs ꝙ fal lacia ↄũtis ſit qñ credimꝰ ↄñam ↄuerti q̃ nõ ↄuer tit:vt qñ credimꝰꝙ ſicut ex añte equit᷑ ↄñs: ita ex ↄñte ſequit᷑ añs:⁊ dat tria exẽ̃pla. Pꝛimũ:ſi mel ẽ rubeũ eſt:ã̊ ſi rubeũ eſt mel eſt: etiã ſi pluit t᷑ra eſt madidais ſi terra eſt madida pluit. Scðo dat exẽ plũ in rhetoꝛicis:vt ille eſt cõptus: ᷓ eſt adulter: vel ille eſt errabũdꝰ de nocte:& eſt fur. Tertio dat exẽplũ melliſſi in ſpeculatiuis: vt qð factũ eſt hʒ pᷣncipiũ:¶ͥ qð nõ factũ ẽ nõ hʒ pᷣncipiũ. ¶ In ſex/ ta ꝑpte determiĩat de fallacia nõ ſᷣm cãm v cam:di cẽs ꝙ talis fallacia fit qñ illug qð nõ eſt cauſa ac/ cipit᷑ tãqᷓ; cauſa ad inferen dũ ↄluſionẽ: ⁊ a falſita te ↄcluſiõis fit regreſſus ad eã tanqᷓ; ad pᷣmiſſam cãm:⁊⁊ dat etẽplũ:om̃e ↄriũ coꝛruptiõi eſt gñatio: ſed vita eſt ↄria coꝛruptioni: ⁊ vita ⁊ aĩa ſũt idẽ:; vita eſt generario:ↄñs eſt falſum: g̊ ⁊ aliq̃ pᷣmiſſa rũ ⁊ nõ niſi iſta/vita ⁊ aĩa ſunt idẽ:igit᷑. Et de iſta ſatis viſum eſt in ſcðo pꝛioꝝ:quõ ſolũ fit in ſyllo/ giſmo ad ĩpoſſibile ¶ In ſeptia ⁊ vltĩa ꝑte deter miĩat de fallacia ſᷣm piures iterrogatiões vt vnã: dicẽs ꝙ hec fallacia ſit ex eo ꝙ płes int᷑rogatiões repctant᷑ vna:⁊ de his dat᷑ vna reſpõſio: vt ſũt ne illa bona aut nõ bona demõſtratovno bono⁊ vno malo.Cõſequẽter oñdit quõ hec fallacia cõmittit ex eo ꝙ aliqͥs credit terminũ nũeri pluraus ſiliter diffiniri ſicut terminꝰnũeri ſingularis: vt ſicut ce/ cus eſt nõ videns aptꝰnatus tñ videre:⁊ credat ꝙ ceca ſũt nõ videntia apta nata videre:tũc ſi quera turj vcrũ iſta ſint ceca aut vidẽtia demõſtrato vno 1 ceco ⁊ alio vidente:⁊ ſi dicat᷑ ꝙ ſunt ceca vel ꝙ ſũt videntia:tũc cõmittit ellis fella ie, huſtica ſt i vtrũ de eiencho ſophiſtico ſit ſcia Querit ſpẽał tãqᷓ; de ſubo attributiõis bu ius ſcĩe. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ:qꝛ ſi ð ſyllo ſophiſtico eẽt ſcĩa ipᷣa eſſet ſophiſtica:ſʒ ſcia ſophiſtica nõ eſt ſcĩa:cũ dicat phᷣs in textu/ꝙ ſcĩa ſophiſtica eſt tm̃ ſcia apparens. ¶ Scdðo ſic:De ſubo ſcĩe debet pᷣ/ ſupponi ãd eſt ⁊ qꝛ eſt:ſed de ſylło ſophiſtico non pᷣſupponit᷑ qd eſt ⁊ quia eſt: cũ phᷣus ꝓbet in tex/ tu ipm eẽ. ¶ Tertio ſic:De nõ ente nõ põt eẽ ſcia: ſʒ ſyllus ſophiſticꝰẽ nõ ens:vt ptʒ ꝑ phm in textu dicentẽ/ ꝙ ſylls ſophiſticꝰ eſt apparẽs ⁊ nõ exñs. ¶ Quarto ſic:Syxlus ſophiſticꝰ nõ eſt niſi pꝛiua/ tio ſylłi dialectici: non videt᷑ de ipᷣo eſſe ſcĩa di/ ſtincta a ſcĩa ſylhi dialectici: cũ dicat ariſtoteles pᷣ/ mo de ala:ꝙ hĩtꝰ ⁊ pᷣuatiõis eadẽ ẽ ſcia. ¶ Auin to ſic: In oĩ ſcĩa ſunt ſyllogiſmi ſophiſtiai: g̊ ſcĩa ſophiſica nõ eſt ſcĩa ſpẽał diſtincta ab alijs. ¶ In oppoſitũ eſt phᷣs tradens nobis ſcĩam de ſyllo ſo/ phiſtico. In q̃ſtiõe erũt tres artle pe ad pᷣmũ 2*[A, gP p declaratione q⸗ Pꝛimo ſciẽdũ ſtiõis ſupponit᷑ pꝛĩo ꝙ verselenchꝰeſt ſyllus 5dictoꝛiꝰ poſitiõi rñden/ tis:ita ꝙ ſupꝛa ſyllm addit ꝓbationẽ:⁊ ſupꝛa ſyl/ logiſmũ dialecticũ addit ↄdictionẽ poſitiõi rñden tis.Ex qͥ ſeqͥt ꝙ elenchꝰtria includit.ſ.illationẽ in qᷓᷓtũ ẽ ſylłs:⁊ ꝓbationẽ inqᷓtũ eſt dialectic:⁊ Zdi ctionẽ inqᷓ;tũ eſt elenchꝰ:ita ꝙ 5dictio ẽvltĩa dꝛña ↄ ſtitutiua eiꝰ:ſʒ elenchꝰſophiſticus ſeu ſyllus ſo/ phiſticus qð idẽ ẽ:eſt apparẽs elenchꝰ⁊ nõ exñs: ex b̊ aꝛ nõ ſyllogiſat /vł qꝛ nõ ꝓbat ↄtluſionẽ Zdi/ centẽ poſitiõi rñdentis.Ex ã̊ ſequit᷑/ꝙ duo reqͥrũ tur ad ᷣ ꝙ dicat᷑ elenchus ſophiſticus. Pꝛimũ/ ꝙ appareat eſſe elenchus. Scðᷣm/ ꝙ nõ ſit ſic appa/ ret. Per pᷣ nũ tãgit᷑ cã apparẽtie ſylłi ſophiſtici ſeu elenchi. Per ſcðᷣm tãgit᷑ eſfectꝰ eiꝰ. ¶ Ex iſt patʒ ꝙ triplex eſt elenchus ſophiſticꝰ.i.peccãs ĩ foꝛma tm̃/⁊ talis nõ eſt ſylts:aliꝰ in materia tm̃.ſiin ꝓba tiõe ↄcłonis Srie vel ↄdictoꝛie poſitiõi rñdentis/⁊ talis bñ eſt ſylłs:aliꝰ peccãs ĩ mareria ⁊ foꝛma ſił. 7 g ſylks ſophiſticus Gcdo ſciendũ̃ duyt acopit: Gno mõ vt eſt qdã obliqͥtas ſeu defectus lylłi dialecti/ ci:⁊ iſto mõ ſe hʒ ad yllm dialecticũ ſicut pᷣuatio ad habitũ:⁊ ſic de ipᷣo ſic capto non eſt ſcĩia diſtin/ cta ab elencho/ cũ habitꝰ ⁊ pᷣuatio ꝑtineant ad ean dẽ ſcĩam. Alio mõ capit̃ ꝓ ſyllo apparẽti gfatiuo deceptiõis: ⁊ hoc dupłr. Ano mõ oᷣme intentiona lit:⁊ ſic nõ eſt alið qᷓ ſylls ſophiſticꝰ/mẽtalis/ vo/ calis vł ſcriptꝰ/cuiuſmodi eſt iſte:om̃e ſanũ ẽ aĩal: vrina eſt ſana:q̊ vrina eſt aĩal. Alio mõ capit᷑ ſcðᷣe intentõalit:⁊ ſic nihil eſt aliud qᷓ; qãdã ſcða intẽtio attributa ꝑ ĩtellectũ q̃ ad denoĩationẽ ſyllo ſophi ſtico mẽtaii/jvocali vł ſcripto:cuiꝰ ꝓpꝛia paſſio eſt gñatiuũ deceptiõis:⁊ ſic de ipᷣo ẽ ſcia tãqᷓ; de ſubo attributiõis huius ſcie ¶ Supponit᷑ ſcdo/ ꝙ du pler eſt ſcĩa ſophiſtica.ſ.vtens ⁊ docẽs.Atens eſt habitus ↄcluſiõis ꝑ vſum argumẽtatiõis ſopbi-/ ſtice acqᷣſitus:vt eſſet habitꝰ iſtius ↄclonis:vrina eſt ſana facta ꝑ iſtã ſylſm:oſmñe ſanũ eſt aĩal: vrina eſt ſana:&ᷓ vrina eſt aĩal:⁊ ſic nõ eſtvera ſcĩia:ſʒ ſcĩa ſolũ adparẽs. Alia eſt docẽs qͥ eſt hĩtus ac⅞ſitꝰ ꝗ demõſtrationẽ docẽs foꝛmare argumẽtatiões ſo/ phiſticas ⁊ eas debite ſoluere. Ex q̊ ſequunt᷑ due vtilitates ſcie ſophiſtice. Pꝛima vtilitas: qꝛ docet foꝛmare argumẽtatiões ſophiſticas. Scða:qꝛ do/ cet ſoluere argumentatiões ſophiſticas. Elenchoꝛum 2 ri ,414.2 greirca textũ incidũt Tertio ſciẽdũ Noe difficultates. Pꝛia:quõ eſt poſſibile ꝙ ſyllus ſophiſticꝰpoſſit eẽ ſpiectũ huiꝰ ſcie /cũ Ariſto.querat de ipſo qͥd eſt ⁊ ipſum ꝓbet. Ad hoc rñdet᷑(vt als viſum eſt)q de ſiecto ſcĩe debet pꝛeſupponi dd ẽ ⁊ qꝛẽ in ꝑceſſu demõſtratiuo ⁊ ſciẽtifico/ſʒ nõ in pPceſſu acqͥſitiuo ⁊ diſciplinabili. Scð̃a:q̃re elench? magt ðᷣꝛ ſyllus /dictouqᷓ aliqᷣs aliꝰ:cũ qᷣlibet ſyllus cõcludat ali quã cõcłonẽ/q̃ 3dicit vł põt ↄdicere alicui poſitio ni rñdẽtis.Anñdet᷑ ꝙ ſyllus põt dici dictoꝛiꝰ qua/ drupliciter. Pꝛĩo:qꝛ infert cõclonẽ /que hʒ vel põt hr̃e ↄSdictoꝛiã:⁊ ſic oĩs ſylłus põt dici 5dictoꝛius. Scvðo:qꝛ infert cõclonẽ negatiuã que magꝭ deno tat ↄdictionẽ qᷓ; affirmatiua: et ſic oĩs ſyllus cuiꝰ concło eſt negatiua põt dici ↄdictoꝛiꝰ. Tertio:qꝛ infert cõclones /ↄdictoꝛias:et ſic nullus eſt ſyllus /ᷣdictoꝛꝰ. Auarto: qꝛ infert cõclonẽ 5dicentẽ vel ſaltẽ ↄꝛiantẽ poſitioni rñdentis:⁊ iſto mõ elenchꝰ Quarto ſciẽdũ(dðꝛ ſylls ↄdictoꝛ. ꝙ circa textũ incidit tatis difficultas:vtrũ neceſſe ſit vnũ nomen plura bcare? Et videtur ꝙ nõ:qꝛ nomẽ mere cõtingenter ſᷣcat:qꝛ mere ad placitũ:igit᷑ non eſt neceſſe ipſum plura ſᷣcare. Rñdet᷑ ꝙ ibi capit᷑ ly neceſſe ꝓ cõue/ nienti:ita ꝙ ſit ſenſus:cõueniẽs eſt vnũ nomẽ plu ra hᷣcare/ ſi res ſupple excedant noĩa.Añ nomẽ ðꝛ ſᷣcare ſuũ hᷣcatũ hᷣcatione/q̃ nõ eſt aliud qᷓ; reſpectꝰ rõnis vocis pᷣcatiue ad rem ſᷣcatam:ita ꝙ tot ſunt ſcationes in voce ſaltẽ denoĩatiue/ ãt ſᷣcata ſᷣcat: et iſta ſᷣcatio nõ fit ꝑ intellectũ /ſed ꝑ voluntatẽ im ponẽtis vocẽ ad ſᷣcandũ.Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ nõ oĩs re/ ſectꝰ rõnis ſeu ſcða intẽtio ſit ꝑ itellectũ /ſʒ qñq; ꝑ voluntatẽ.Scða difficultas:vtrũ nomẽ equocũ ßᷣcet ſua pᷣcata copulatiue vł diſiunctiue. Pꝛo cui⸗ ſolutione ſupponit᷑ pꝛio/ vt als viſum eſt ꝙ nomẽ eqͥuocũ /eſt nomẽ plura ſᷣcans nõ impoꝛtãs aliqͥd ipſis cõe.Uel ſic: Terminꝰequiuocus/eſt terminꝰ pᷣcans ſua ſᷣcata mediantibꝰ diuerſis cõceptibꝰ nõ ſynonymis et totalibꝰ.Añ iſte terminꝰ canis /ßᷣcat canẽ latrabilẽ ⁊ piſcẽ marinũ mediantibꝰ diuerſis cõceptibꝰ.Et ðᷣꝛ notanter nõ er ie ꝗꝛ aliter ſequeret᷑ ꝙ iſte terminꝰ hõ/ eſſet eqͥuocꝰ ad ſoꝛtẽ q̃ eſt rome:⁊ platonẽ qͥ ẽ parrhiſius/ cũ ſᷣcet median tibus diuerſis cõceptibꝰ. Dicit᷑ notanter totalibꝰ/ ad dꝛñam of̃onis: que ſᷣcat ſua ſᷣcata mediantibꝰ diuerſis cõceptibꝰ partialibꝰ cõſtituentibꝰ tñ vnũ totalẽ conceptũ. ¶ Supponit᷑ vlteriꝰ ꝙ duplex eſt nomẽ eqͥuocũ · ſ.a caſu/et a cõſilio:de qͥbꝰ als ſatis viſum eſt.Supponit᷑ inſuꝑ ꝙ nomẽ equocũ pᷣcare ſua hᷣcata copulatiue põt intelligi dupir. Anoo ꝙ ßpᷣcet vnũ ⁊ alterũ /vel vnũ vł alterũ:⁊ tunc bñ hᷣcat copulatiue v diſiũctiue. Alioo ꝙ ſhᷣoꝛdinet᷑ copu lationi vel diſiunctioni pluriũ terminoꝛũ mẽtaliũ ſᷣcantiũ ſeoꝛſuʒ ſua ſᷣcata:⁊ ſic dico ꝙ nõ ſᷣcat neq; copulatiue neq; diſiunctiue:qꝛ tũc nulla ꝓpõ in q̃ poneret᷑ terminꝰeqͥuocꝰeſſet diſtinguẽda:cũ nulla talis eẽt ꝓpõ plures /cũ eẽt quedã coꝑulatiua vel diſiũctiua.Et hec de pꝛĩo urdlenlo Qaftü ad ſcom j— vtrũ iſte termin Dubitat Pꝛumo canis equiualeat aggregato ex iſtis tribꝰ terminis aĩal latrabile/ ſi/ daus ceieſte/belua marina incõiuncte ſumptis: ſic ꝙ canis coꝛreſpondeat tribꝰcõceptibꝰ inconiuncte ſumptis.Añdet᷑ bꝛeuiter ꝙ nõ: qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ iſte terminꝰ canis/non poſſet reſtringi ꝑ iſtã deter minationẽ latrabiie/ad ſtandum ꝓ latrabilibꝰ:qð eſt falſum:qꝛ tunc iſtaſcants latrabilis eſt ſuba/nõ Fo. eſſet ꝓpõ:cuiꝰ thl cõiter oppoſitũ ðꝛ.ↄſĩa tñ ꝓbat᷑: qꝛ aggregatũ ex illis tribꝰterminis nõ põt reſtrin/ giꝑ talẽ determinationẽ:&ᷓ nec ille terminꝰ. Et ſi qͥs petat:quare ᷣ talis terminꝰ ðꝛ eqͥuocus/ cũ nõ eqͥualeat tali aggregato? Añdet᷑ ꝙ rõ eſt/ eo ꝙ ſub oꝛdinat᷑ diuiſim et ſeoꝛſum cuilibet cõceptui Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ iſta of̃o/canis eſt ſuba/ põt eſſe or̃o vna: puta ſi cõſideret᷑ in oꝛdine ad vnũ ſuoꝝ cõceptuũ: et płes /ſi cõſideret᷑ in oꝛdine ad oẽs ſuos cõceptꝰ. ¶ Sed reſtat parua difficultas quõ iſta ofo/ labo rans ſanabat᷑/ poſſet facere aliquẽ modum fallacie equocationis? Añdet᷑ ꝙ ex eo ꝙ aliqua dictio vel 94 C aliqs terminꝰ ꝓpter adiunctionẽ eiꝰ cũ alia et alia Sco.li.4.⸗ dictione ſumit᷑ ꝓ diuerſis ſuis ſuppoſitis:q̃ tñ ſic diſ..q.⁊. ſumpta/pᷣcat vno cõceptu:vt qͥcũqᷓ; ſanabat᷑ ſanus eſt:laboꝛãs ſanabat᷑:ͥ laboꝛãs ſanꝰeſt:ibi laboꝛãs in minoꝛe ampliat᷑ ꝓ laboꝛãtibꝰ qͥ ſunt ⁊ qͥ fuerũt: ſʒ in cõcłone ſtat ſolũ ꝓ laboꝛãtibꝰ qͥ ſunt: iðo ſᷣm talẽ oronẽ ſit terti modus eqͥuocatiõis: ⁊ hoc eſt qð dicit Albertꝰ de ſaxonia/ ꝙ talis tertimodus qñqʒ ſit eo ꝙ arguik a magt amplo 24 mii ami ſi 1— vtrum ſint tm̃ ſex fal 2 ubitat ſcdðo lacie in dictiõe ⁊ ſep. tem eỹ dictionẽ:? Et videt ꝙ nõ: qꝛ oĩs fallacia eſt in dictione:igik. Añs ptʒ:qꝛ oĩs fallacia ẽ paralo/ giſmus:ſʒ oĩs paralogiſmꝰ eſt in dictione: igitur. Scðo ſic:oĩs fallacia eſt ey dictionẽ:igi᷑. Añs pa tet:qꝛ oĩs fallacia eſt deceptio: oĩs autẽ deceptio eſt in decepto ⁊ non in dictione:igit᷑. Itẽ infinitis modis cõtingit arguere ſophiſtice: igitur infinite ſunt fallacie. Tenet ↄña:qꝛ fallacia nõ eſt aliud qᷓ argumẽtatio ſophiſtica. ¶ In oppoſitũ eſt phus in textu. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ pꝛumo ꝙ fal lacia capit᷑ triptr.Anoo ꝓ loco ſophiſtico ſeu argu mẽtatione/ vl orone ſophiſtica ꝑ quã aliqs decipi tur:⁊ ſicut locus dialecticꝰ dinidit᷑ ꝑ locũ maxia et locũ dꝛñam maxie//ita locus ſophiſticus. Añ locꝰ* ſophiſticus dꝛña maxĩe nõ eſt niſi argumẽtatio ſo phiſtica vel habitudo illoꝛũ terminoꝛũ. Sʒ locꝰ ſo phiſticus maxia/eſt ꝓpõ falſa ↄfirmatiua ſeu pba tiua alicuiꝰ ↄñe ſophiſtice:cuiuſmodi eſt iſta/ſi no men ſit vnũ/ ſcatũ erit vnũ. Scðoo capit᷑ ꝓ aſſenſu qͥ eredimꝰ ꝙ aliqs ꝓceſſus ſyllogiſticus valeat ad cõcludendũ illð qð cõcludit/⁊ tñ nõ valet:⁊ ſic fal lacia eſt deceptio ſeu aſſenſus falſus cauſatꝰ in re/ ſpõdente. Tertioo capit᷑ ꝓ idoneitate ꝑ quã qͥs eſt pꝛomptꝰ ad decipiẽdũ rñdentẽ:⁊ ſic ẽ in opponen teꝛ⁊ ſic cõiter diffinitur ꝙ fallacia eſt idoneitas fa ciendi credere de non ente ꝙ ſit ens/ vel econtra. ¶ Supponit ſcðo ꝙ fallaciarũ dupler eſt cauſa.ſ. cauſa apparẽtie ⁊ cauſa defectus. Añ cauſa appa rentie eſt pꝛincipalis:⁊ per ipſam ſumit᷑ diſtinctio fallaciarũſeo ꝙ ſophiſta magꝭ intẽdit apparere qᷓ; eſſe. ¶ Supponit᷑ tertio ꝙ fallacie in dictione non dicunt᷑ in dictione/ eo ꝙ fiant per dictiones:qꝛ ſic oĩs fallacia eẽt in dictione:ſʒ dicunt in dictiõe: qꝛ ſumũt cauſam apparẽtie ex ꝑte dictionis.Siłr fal lacie eỹ dictionẽ nõ dicunt᷑ e dictionẽ/ eo ꝙ fiant ſine terminis: ſʒ qꝛ ſumunt cauſam apparentie er parte rei:vel qꝛ poſſunt fieri ſine dictionibꝰ. Et ex iſtis patet quid ſit dicendum ad nattonebe 1 i ¶ vtrum aliqᷓ or̃o ſit Dubitat tertio vuumaudordi ponit᷑ terminꝰ equocus? Rñdet᷑ ꝑ aliq̃s ꝓpõnes. Pꝛia:nulla ꝓpõ in ã ponit᷑ terminꝰ eqͥuocꝰ a cõſ/ lio de rigoꝛe eſt diſtin guenda ſupple rõne illiꝰ ter mint eqͥuoci:qꝛ vel ille terminꝰequiuocus ponit᷑ ꝑ ſe.i.ſine deterininatione Däliroheuree um ſtat ꝓ 2 —— 4 gLiber ſuo ſcato iᷣncipalioꝛi /ꝑ illã regulã: oẽ analogũ ꝑ ſe poſitũ ſtat ꝓ famoſioꝛi ſuo ſᷣcato:que regula ſic debet ĩtelligi: qñ eqͥuocũ a ↄſilio ponit᷑ ſine deter/ minatione diſtrahete/ tũc ſtat ꝓ ſuo pᷣcato pᷣncipa lioꝛi:⁊ ſic qñ ðꝛ/hõ currit: ibi hõ ſtat ꝓ hoĩe viuo. vel talis terminꝰ ponit᷑ cũ dictiõe diſtrahẽte:vt di cẽdo/hõ ẽ pictꝰ/vł hõ pictꝰ ẽ:⁊ tũc de rigoꝛe ſtat ꝓ illo ſcato minꝰpꝛincipali. Et notãter ðꝛ de rigoꝛe: qꝛ hᷣm vſum cõem logicoꝝ ſepe talis diſtinguitur. Scða:oĩs ofo in q̃ ponit᷑ terminꝰequocꝰa caſu nõ reſtrictꝰ/eſt diſtinguẽda:vt iſta/oĩs cants eſt ſuba. Añ terminꝰ eqͥuocꝰ ðꝛ capi cũ reſtrictiõe qñ capit᷑ reſpectu alicuiꝰqð ſolũ ſibi cõuenit ꝓ vno ſᷣcatoꝝ vl duoꝛũ/ ſic ꝙ nõ oĩm:vt canis ẽ latrabilis: ibi ca pitur reſpectu dictionis ſibi cõueniẽtis ſᷣn vnum ſcatũ tm:⁊ tũc nõ eſt diſtinguẽda vᷣtute illiꝰ regu/ le:talia ſunt ſubiecta q̃lia ꝑmittunt᷑ a ſuis pᷣdicatꝭ. Dicũt tñ aliqͥ ꝙ adhuc talis ẽ diſtinguẽda:⁊ ꝙ de termĩatio nõ põt terminũ determĩare/niſi ſibi im/ mediate addat᷑:tñ iſta ẽ diſtinguẽda/ canis ẽ colo ratus:lʒ accipiat᷑ reſpectu determĩatiõis. Et rõ ẽ: qꝛ ly coloꝛatũ /cõuenit ſibi ꝓ pluribꝰ ſᷣcatis: ſʒ ter/ minꝰ eq̃uocꝰ ðꝛ poni ſine reſtrictione/ qñ ponit᷑ re ſpectu alicuiꝰ qð cõuenit ſibi ꝓ oĩbus ſuis hᷣcatis: vt canis ẽ ſuba. Et hec de ſcðo articulo. Atũ ad Lõ duſio rñſalis:De ſyllo(tertiũ ſit: ſophiſtico ẽ ſcĩa tanqᷓ; de ſcibili remoto. Ad rõnes añ oppoſitũ ptʒ ſolutio in arti. ¶ Ergo ſic dicẽdũ eſt apparẽtes ſyllos et elenchos/ aut oẽs reducendũ eſt ⁊c̃. ¶ Iſtud ẽ tertiũ caplm in qͥ phus docet reducere oẽs fallacias ad ignoꝛãtiã elenchi/ oñden do quõ deficiũt õ verũ elenchũ. Et pꝛĩo ponit talẽ concło nem:om̃es paralogiſmi fallactarũ peccant 5 verũ elenchũ:qð ꝓbat ſylło ⁊ inductiõe.Syllo ſic:oẽs ſyli ĩmodificati peccant 5 verũ elenchũ:ſʒ oẽs pa ralogiſmi oĩm fallaciarũ ſunt immodificati: oes peccat 5 verũ elenchũ. Inductione ſic: pꝛĩo de fal lacijs in dictione:qꝛ equocatio/ amphibologia/ fi gura dictiõis habẽt idẽtitatẽ vocis/ſʒ nõ ᷣcati:q̃ redrit᷑ ad verũ elenchũ:cõpoſitio/diuiſſo/⁊ accen/ tus nõ ſunt eadẽ or̃o aut idẽ nomen: qð reqͥrit᷑ ad verũ elenchũ. Scðo ꝓbat de fallacia accidentis/q̃ peccat 5 ſyllm:g 5 elenchũ. Tenet ↄña: qꝛ omnis elenchꝰ ẽ ſylkus. Añs ꝓbat ꝑ exẽplũ:qꝛ nõ ſequit/ triãgulus hʒ pꝛĩo tres:triangulus ẽ figura:;̊ figu ra hʒ pꝛĩio tres:cũ cõcło ſit falſa et ᷣmiſſe vere. ᷓt ſubdit ꝙ ſᷣm iſtam fallaciã ſciẽtes ab inſcijs redar guunt᷑. Tertio ꝓbat de fallacia bᷣm qͥd ad ſimplr: qꝛ negatio ſᷣm qͥd alicuiꝰnõ eſt negatio ſimpłr:qð redrit᷑ ad verũ elenchũ. Quarto ꝓbat de fallacia ignoꝛãtia elenchi: qꝛ ip ſa omittit aliquã particulã poſitã in diffinitione elenchi. Quinto ꝓbat de fal/ lacia ſᷣm nõ cãm vt cãm:qꝛ in oĩ elencho oꝑtet cõ/ clufionẽ de neceſſitate ſequi ex pᷣmiſſis:qð non fit in fallacia ſm non cãm vt cãm.Sexto ꝓbat de fal lacia petitiõis pꝛinctpij:qꝛ in elencho nõ debet cõ/ numerari in conckone qð erat cõnumeratũ in pꝛe/ miſſis. Septĩo ꝓbat de fallacia ↄñtis: qꝛ fallacia accñtis peccat 5ↄ elenchũ:ᷓ et fallacia ↄñtis.tenet ↄña:qꝛ fallacia ↄntis ẽ ꝑs fallacie accñtis: qð de/ bet ic ĩtelligi ꝙ ex qbuſcũq; terminis põt fieri fal/ lacia ↄñtis:etiã põt fieri fallacta accñtis/ſʒ nõ ecõ tra:differunt tñ in hoc: qꝛ ad fallaciã accidẽtis nõ opoꝛtet facere plures ↄnas:ſʒ in fallacia ↄñtis vt in plurimũ fiunt plures ↄñe. Octauo ꝑbat de fal lacia ſᷣm plures ĩterrogationes vt vnã: qꝛ paralo giſmi huiꝰ fallacie nõ fiunt exꝓpõnibꝰ aᷓ peccãt 5 2 I 6 elenchũ. Añs ptʒ:qꝛ fiunt ex ppdnibꝰ plures que nõ ſunt ꝓpõnes. Et ſub dit phᷣus ꝙ ſicut idem eſt oꝛatio et or̃o vna/ ita idẽ eſt diffinitio et diffinitio vntꝰ ret:vt diffinttio hoĩs et vniꝰ hoĩs: et capit᷑ ibt vnũ trãſcẽdẽter.Eẽt ex iſto textu elicit᷑ hec auẽtas: eadem eſt ꝓpõ ⁊ ꝓpõ vna: ⁊ diffinitio ⁊ diffinitio vna:⁊ pꝑ ↄñs ꝓpõ plures nõ debet dici ꝓpõ.. ¶ Fallacia autem fit in his quidem qui ſunt bm equiuocationem ⁊ oꝛationem. ¶ Iſtud ẽ q̃rtũ capłm in q̊ phus oñdit cãs appa/ rẽtie oĩm fallaciarũ:⁊ intẽdit talẽ cõcłonẽ:in oi fal lacia ẽ cã deceptiõis in ĩtellectu nr̃o:qð ꝓbat indu ctiue: qꝛ in fallacia equocationis ⁊ amphibologie accidit deceptio/eo ꝙ neſcimꝰ diſtinguere inter di ctionẽ młłtiplicẽ vł oronẽ:Sʒ ĩ fallacia cõpoſitiõis et diuiſionis/ ex eo ꝙ neſcimus diſtinguere inter ofonẽ cõpoſitã et diuiſaʒ:In fallacia vᷣo accẽtus/ ex eo ꝙ neſcimꝰ diſtinguere inter dictionẽ accetu diuerſo ꝓlatã. In fallacia figure dictionis ex eo ꝙ neſcimꝰ diſtinguere qͥd ſiłe ⁊ qͥd diſſile.Et ſhᷣdit ꝙ ſcire diſtinguere inter ſilia ⁊ diſſilia eſt ꝓpe dicere verũ/ ex eo ꝙ ad cognitionẽ vᷣitatis maxie facit co gnitio ſiſitudinis ⁊ diſſilitudinis.Et infert ꝙ falla cia figure dictionis ẽ fallacia in dictione:qð ꝓbat duplr. Pꝛĩo:illa fallacia ẽ in dictione in q̃ ſit mag? deceptio cũ aliq̃ diſputãdo qᷓʒ cũ ſeipſo:ſʒ talis eſt hmõuigit᷑. Scðo:qꝛ talis fallacia figure dictionis cauſat᷑ ex ſilitudine dictionis cũ dictione: ᷣ eſt fal lacia in dictiõe. Sʒ in fallacia accñtis accidit de⸗ ceptio:qꝛ neſcimꝰ an extrema iuncta cũ medio de/ beant cõuenire inter ſe vel ſeꝑari in cõckone: Sʒ in fallacia ↄñtis ex eo ꝙ neſcimus diſtinguere inter añs et ↄñs: ita ꝙ credimꝰ ꝙ ſicut añs infert ↄñs/ ita ecõtra: Sʒ in fallacia igrantie elenchi ⁊ ſᷣm qͥd ad ſimpktr /eo ꝙ neſcimꝰ diſfinguere inter dictũ ſᷣm qͥd ⁊ dictũ ſimprr: aut inter apparentẽ 5dictionẽ ⁊ verã 5dictionẽ:Sʒ in fallacia petitionis pᷣncipũj ⁊ hm non cãm vt cãm/ ex eo ꝙ neſcimus diſtinguere qͥd notũ ⁊ qͥd ignotũ: ⁊ q̃ pꝛemiſſa aliqͥd facit ad il lationẽ ⁊ q̃ nõ:Sʒ in fallacia ſᷣm plures ĩiterroga/ tiones vt vnam decipimur ex eo ꝙ neſcimꝰ diſtin guere inter interrogationt᷑ plures ⁊ inter interro gationẽ vnam. Ex omnibꝰ iſtis patet quõ cauſat᷑ in nobis deceptio per iſtas fallacias. Voniam autẽ habem bᷣm quot fiunt apparentes ſyllogiſmi. ſt ſcðus tractatꝰ qui diuidit᷑ in tria C C capła. In pꝛĩo ponit talẽ cõcłonẽ ꝙ hᷣm eadẽ pꝛincipia fiunt ſylli ſophiſtici peccãtes in materia ⁊ peccates in foꝛma. Pꝛo cuiꝰ declara/ tione ponit q̊ndã diuiſionẽ ſylłi ſophiſtici:dicens ꝙ aliqui ſunt ſylli ſophiſtici peccantes in foꝛma/ ⁊ qͥdã peccãtes in materia:⁊ qͥdã peccantes in mate ria ⁊ foꝛma ſil:⁊ oñdit qͥ ſunt peccãtes in materia: dicẽs ꝙ illi peccãt in materia/qͥ̊ ꝓcedunt ex falſis/ vł ex ulis q nõ ꝓbãt cõcłlonẽ:⁊ tales ſunt qͥ demõ⸗ ſtrant igrãtiã rñdẽtis/ qð ẽ ꝓpꝛiũ tẽptatiue. Ex q remouet dubiũ: poſſet em̃ aliqͥs dicere ꝙ tẽptati⸗ ua eſt ꝑs dialectice:ſʒ dialectica ꝓcedit ex ꝓbabi⸗ libus:g̊ ⁊ tẽptatiua. Ad hoc rñdet ꝙ tẽptatiua bñ ꝓcedit ex ꝓbabilibꝰ alicui:puta rñdẽti/ nõ tñ ſim/ pliciter ſicut dialectica. Exinde infert dꝛñam inter ſyllos ſophiſticos peccãtes ĩ materia /⁊ peccãtes in foꝛma:dicẽs ꝙ ſylli peccantes in foꝛma non ita mõſtrant igrantiã rñdẽtis ſicut peccates in mate⸗ ria:qꝛ docti multotiẽs decipiunt᷑ ⁊ magꝭ in ſophi ſticis peccantibꝰ in foꝛma qᷓ; in materia. ¶ Conſe —, Elenchoꝛum quẽter oñdit ſuã pꝛincipalẽ cõclonẽ.ſ.ꝙ ſunt eadẽ ꝑꝛincipia ſylloꝛũ peccantiũ in materia et foꝛma:qꝛ ſunt ijdẽ loci ſophiſtici qͥ faciũt deceptionẽ in ſylło peccãte in materia ⁊ peccãte in foꝛma. Ex q̃ infert ꝙ eodẽ mõ aliqͥs decipit᷑ ꝑ ſeipſum diſputando ⁊ cũ alio diſputando.Infert ſcðo in qͥbꝰ ſophiſticis apparet ſtatim defectꝰ:vt in fallacijs in dictiõe/in quibꝰ faciliter põt videri defectꝰ. Tertio infert ꝙ ſyllus ſophiſticus peccans in foꝛma nõ ðꝛ ſyllus/ licet bene ſophiſticus peccans in materia. ¶ Scðm autem que arguunt qui elen/ chis vtuntur/ non op oꝛtet temptare. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm in ã vult ꝓbare iſtã cõcło/ nem: ꝙ ad nullã vnã artẽ pertinet cõſiderare oẽs elenchos ſᷣm rõnes ſuas ſpeciales ſupple termino rum.qð ꝓbat:qꝛ ex termĩs cutuſlibet ſcĩe poſſum⸗ facere elenchos:ſʒ tales nõ ꝑtinent ad aliquã vnã artẽ/ niſi oẽs dicant᷑ vna ars ſiue ſciẽtia. Minoꝛẽ Pbar infinita ſunt ex qᷣbꝰↄſtituunt᷑ elenchi oĩim Llaräh pñt eẽ infiniti elenchi:ſʒ de infinit nõ ha bemꝰ ſciam:igit᷑.Et ſᷣ dit ꝙ ſi elenchi ſint infiniti/ etiã elenchi ſophiſtici erũt infiniti: ⁊ ꝑ ↄñs nõ per tinent ad vnã ſciam. Subdit ↄũr q̊s elenchos de bet cõſiderare dialecticꝰ qᷓ;tũ ad rõnes ꝓpꝛias ter/ minoꝝ ⁊ qs nõ:dicẽs ꝙ debet ↄſiderare elenchos ↄſtitutos ex terminis logicalibꝰ/⁊ nõ ex terminis aliarũ ſcientiarũ. ¶ Finaliter cõcludit ꝙ ad artem dialecticã pertinet cõſiderare oẽs elenchos ſophi ſticos:qꝛ ad ipſam pertinet conſiderare ſyllos dia lecticos /cõtra quos peccant elenchi ſophiſtici. ¶ Mon eſt autẽ differẽtia oꝛonũ quã di⸗ cunt quidã eſſehas quidẽ ad nomẽ ⁊c̃. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm in q̊ phs repꝛobat opinio/ nes antiqrũ diuidẽtiũ oronẽ in oronẽ diſputabilẽ ad nomẽ:⁊ in oronẽ diſputabilẽ ad ĩtellectũ:⁊ etiã q̊ᷓrundã dicentiũ ꝙ nulla or̃o erat diſputabilis ad nomẽ:ſʒ ſi eẽt aliq talis opo młtipler/tũc opponẽs debebat diſtinguere tale mktiplex vkrñdẽs.Añ il/ la or̃o diſputat ad nomẽ/qñ opponẽs ⁊ rñdẽs fe/ runt ſuos ĩtellectꝰ ad diũſos ſenſus eiuſdẽ rõnis: ita ꝙ vnꝰcapit illã in vno ſenſu/⁊ aliꝰin alio.ſʒ illa diſputat᷑ ad ĩtellectũjqñ opponẽs ⁊ rñdẽs ferunt ſuos ĩtellectꝰ ad eundẽ ſenſuʒ eiuſdẽ rõnis. ¶ De⸗/ inde repꝛobat pꝛimã opinionẽ ponẽdo talẽ cõclo/ nem:diuiſio oronis in oronẽ diſputabilẽ ad nomẽ et diſputabilẽ ad intellectũ nõ ẽ ſuffictẽs:qð ꝓbat tribꝰ rõnibꝰ. Pꝛĩa: qꝛ eadẽ eſt oro diſputabilis ad nomẽ ⁊ ad ĩtellectũ:igit᷑ talis diuiſio nõ ẽ bona/cũ nõ det ꝑ oppoſita.Añs ptʒ: qꝛ opponẽs et rñdẽs pñt credere illã oronẽ eſſe młtiplicẽ ⁊ capere eã ꝓ diuerſis ſenſibꝰ. Scðᷣa:oĩs or̃o eſt diſputabilis ad intellectũ:⁊ oĩs oro ẽ diſputabilis ad nomẽ:igit᷑. Pꝛimã partẽ ꝓbat:qꝛ poſſibile ẽ ꝙ in ãlibet orone opponẽs et rñdens ferant intellectꝰ ſuos ad idẽ. Scðaʒ partẽ ꝓbat:qꝛ poſſibile ẽ ꝙ in q̃libet ofone opponẽs ⁊ rñdẽs ferãt ĩtellectꝰ ſuos ad diuerſos ſenſus. Tertia:or̃o nõ multiplex põt diſputari ad nomẽ:qꝛ põt capi a diſputantibꝰ vt młtiplex:igit᷑. ¶ cõſequẽter repꝛobat ſcðam opinionẽ ⁊ intedit talẽ cõctonẽ:opponẽs arguẽdo ↄ rñdẽtẽ /nõ tenet diſtinguere mĩtiplex:qð ꝓbat tribꝰ rõnibꝰ. Pꝛĩa: nullꝰtenet᷑ diſtinguere qð ignoꝛat:ſʒ poſſibile ẽ; opponẽs ignoꝛat młtipiicitatẽ termini vł ofonis: igit᷑.Scðᷣa:opponẽs nõ tenet᷑ docere rñdẽtẽ:ſʒ di ſtinguẽdo mĩtiplex ipſum doceret:igit᷑. Tertia:in nõ multiplicibꝰ põt fieri diſputatio ad nomẽ:ãᷣ di/ ſtinguẽdo młtiplex nõ tollit᷑ diſputatio ad nomẽ. ————— Fo. 95 ¶ Finalr ponit dꝛñam inter diſputationẽ demon ſtratiuã/ dialecticã /⁊ tentatiuã: dicẽs ꝙ in diſputa tione demõſtratiua qͥ docet/ nõ interrogat:ſʒ in di ſputatiõe dialectica ille qͥ diſputat/iterrogat: ſʒ in diſputatione tentatiua querit᷑ experimẽtũ de ſcĩa Querit vtrũ cõpoſi(vłigrãtia rñqẽtis. tio/ diuiſio/accẽtꝰ/⁊ figura dictio/ nis ſint fallacie adinuicẽ/⁊ ab alijs diſticte. ¶ An⸗ guit᷑ pꝛio ꝙ nõ:qꝛ cõpoſitio ⁊ diuiſio non ſunt fal lacie in dictiõe:igit᷑. Aña patet: qꝛ fiunt in orone: igit᷑ nõ ſũt fallacie ĩ dictiõe.¶ Scðo ſic: Fallacia cõpoſitiõis ⁊ diuiſionis hñt eoſdẽ modos ⁊ eaſdẽ cãs apparẽtie:igit᷑ nõ ſũt diſtincte fallacie. ¶ Ter tio ſic: Fallacia accẽtꝰ fit in ſcpturt: igif᷑ talis falla cia nõ ẽ fallacia ĩ dictiõe:igit᷑. ¶ Quarto ſic: Fal⸗ lacia figure dictiõis nõ eſt fallacia in dictiõe:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ oĩs fallacia in dictiõe fit ex eo ꝙ eiſdẽ noĩibꝰ vl oronibꝰnõ idẽ pᷣcamꝰ:ſʒ ß̊ nõ ſit in tali fal/ lacia:igit᷑. ¶ Quiĩto ſic:Oiĩs fallacia in dictiõe ſu/ mit cãm apparẽtie ex parte dictionis: ſʒ iſta nõ eſt hmõi:qꝛ põt fieri in cõceptibꝰqͥ nõ ſunt dictiones: igit᷑. ¶ In oppoſitum eſt ptʒue in textu. In que/ ſtione erunt tres articuli. Qtum ad pꝛimum. Pꝛio ſciẽdũ ꝙ ꝓpõ facits fallaciã cõ/ poſitionis/ẽ diuidendoꝝ falſa vnio.i.acceptio termĩoꝝ ſᷣm cõpoſitionẽ ſᷣm uã faciũt ſenſum falſum: qͥ ſi acciperent᷑ hᷣm diui/ ionẽ facerẽt ſenſum diuiſuʒ verũ: vt in iſta opone albũ eẽ nigrũ eſt poſſibile. Añ ſi albũ ⁊ nigrũ diuſ dant᷑: ſic ꝙ ly poſſibileſponat ad copulã/tunc erit ðᷣa:⁊ de oĩb iſtis ſat viſuʒ ẽ in ſummuł. Añ falla cia cõpoſitionis cõmittit᷑ qñ arguit᷑ a ſenſu diuiſo vero ad ſenſuʒ cõpoſitũ falſuʒ:Et fallacia diuiſio/ nis/ qñ arguit᷑ a ſenſu cõpoſito vero ad ſenſum di uiſum falſuʒ. Añ or̃o ðꝛ facere ſenſuʒ cõpoſitũ/ qñ accipit᷑ ſᷣm ſenſum magꝭ debitũ:qͥ fit qñ cõiunctio vł aduerbiũ cõiũgit inter termĩos:vł qñ determĩa tio determinat determĩabile poſt qð ponit᷑: vł qñ aliq̃s modus determĩat totã ꝓpõnẽ: vł qñ aliq̃ ne La poſita in pᷣncipio or̃onis cadit ſupꝛa totũ: ſʒ ĩ cadat ſolũ ſupꝛa ſᷣiectũ facit ſenſuʒ diuiſuʒ: etiã qñ negatio poſita in pᷣncipio hypothetice:ſi cadat ſupꝛa totum/ facit ſenſum cõpoſitũ:ſi cadat ſupꝛa ꝛmã partẽ/ facit ſenſuʒ diuiſuʒ. Fit etiã qñ ĩ aliqᷓ bypothetica ponunt᷑ plures cathegoꝛice q́; due ꝑ duas cõiũctiões vł aduerbia:tũc ſi due pꝛie cathe goꝛice accipiant᷑ ꝓ vna ꝑte/tũc facit ſenſum cõpo/ ſitũ: ſi vᷣo pꝛĩa cathegoꝛica accipiar᷑ ꝓ vna parte/ tũc facit ſenſuʒ diuiſuʒ: vt des hoĩes 35 aimuvf (boiĩes 2 aſini ſũt aſini. Gcðo ſciẽdũ ꝙ circa talẽ fallaciã mo uet᷑ tale ſopbhiſma:tm̃ deũ eẽ deũ ẽ veꝝx. Q ꝓbat᷑: qꝛ verũ ẽ tm̃ deũ eẽ deũ:igit tm̃ deũ eẽ deũ ẽ verũ: ꝑ ↄuerſionẽ. Impꝛobat᷑:qꝛ eiꝰexponẽtes ſũt falſe: igit᷑ ipſa ẽ falſa.Añder̃ ꝙ tʒ cõplexũ /tm̃ deũ eẽ deũ põt capi ꝑſonalr/⁊ ſic nihil aliud ẽ qᷓ; deꝰ: ⁊ ſic nõ eſt cõcedenda:qꝛ deꝰnõ ẽ verũ neq; falſuʒ:capien/ do verũ ⁊ falſuʒ vt ſunt dꝛñe ꝓpõnis. Scðᷣoo põt capi matertafr:⁊ B dupfr. Anoò ꝓ tali ofone ⁊ ſibi ſili/ z tũc ſophiſma eſt falſuʒ:qꝛ tale cõplexũ nõ eſt ꝓpõ · Alioo ꝓ ꝓpõne q̃̊ ſubiacet tali dicto:ꝑuta iſta/tm̃ deꝰ ẽ deꝰ:⁊ hoc dupfr:qꝛ vł vt ẽ Ppõ exclu ſiua/⁊ ſic ẽ falſa:vł vt ẽ ꝓpò de ſubo excluſo/ ⁊ ſic ẽ vera:⁊ ẽ ſenſus:illð qð ẽ talis ꝓpõ /⁊ nõ ẽ nõ talis ꝓpõ /ẽ verũ.Et ex iſto ptʒ ꝙ oĩs ofo de infinitĩo ẽ diſtinguẽda:vt hoĩeʒ eẽ aĩal ẽ verũ: 5 8 aue, 1[,1 gVO circa fallaciã accẽ/ Tertio ſciẽdiũ aeura ꝛaltg vir cultas:ytrum terminꝰ poſſit ſupponeue ꝓ 4 vel E Ziber aliãbꝰ q̃ vł qð nõ ſᷣcat? Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ hoc com plexũ/ ꝓpõ ſi eſt neceſſaria/ ſupponit ꝓ qlibet ente mũdi/et etiã ꝓ chimera:⁊ tñ nõ ſᷣcat chimerã. Itẽ iſte terminꝰ hõ /in iſta ꝓpõne: hõ imaginat᷑ aſinꝰ/ ſupponit ꝓ aſino rõne ampliatiõis:ex q̊ ꝓpõ ẽ ve ra ſtante caſu ꝙ veniat ſoꝛtes indutus pelle aſint/ gradiẽs ad modũ aſini: tũc illa ẽ ða/ ho imaginat eẽ aſinꝰ:⁊ tũc ſbiectũ ⁊ pᷣdicatũ ſupponũt ꝓ eodẽ: c tñ hõ nõ ſᷣcat aſinũ:igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguit᷑: qꝛ bñ ſeqt//iſte terminꝰ ſupponit ꝓ illo: ſᷣcat illd: ab inferioꝛi ad ſuperiꝰ. Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ ꝙ iſte põnes diffeft/ hõ bᷣcat aſinũ/ ⁊ aſinũ hõ ſᷣcat: qꝛ pꝛia valet tantũ ſicut hõ ſᷣcat rẽ q̃ ẽ aſinꝰ/ſb illa rõne q̃ ẽ aſinꝰ:⁊ hʒ eſt falſuʒ.ſcðᷣa ẽ vᷣa rõne amplia tionis:qꝛ qñ ponit᷑ ante ampliat᷑/ ſed nõ appellat. ¶ Scðo ſupponit᷑ ꝙ ille terminꝰſᷣcat /ĩpoꝛtat actũ dͥ põt ferri ſupꝛa illa q̃ ſunt/ vel fuerũt/ vel erũt/ vl pñt eſſe/ vel imaginari eſſe: ⁊ ſic iſta ꝓpõ/ aſinũ hõ pᷣcat:valet tantũ ſicut /hõ pᷣcat illð ꝗðẽ/ vł fuit/ vel erit/ vk põt eẽ vl imaginari eẽ aſinꝰ: et ſic ẽ verũ in caſu poſito.¶ Supponit᷑ tertio ꝙ oẽ cõplexũ hᷣcat oẽ illd qð ſᷣcãt ſue ꝑtes: qꝛ cõplexũ nõ videt᷑ ſcare niſi rõne partiũ.ỹ&x qͥ ſequit᷑ ꝙ iſtud cõplexum/ oĩs ꝓpõ ſi ẽ nec̃aria/hᷣcat oẽm ꝓpõnẽ: ⁊ rõne cõiũctio nis ſᷣcat pꝛincipałr oẽ illð de q̊ verũ ẽ dicere/ ꝙ ſit ꝓpõ ſi ẽ nec̃aria. ¶ Supponit᷑ viteriꝰ ꝙ qlibet ter minꝰ ſupponẽs ꝓ aliqͥ ðꝛ 5ᷣcare illð: ⁊ hoc capiẽdo ßcare large/ vt idẽ eſt ꝙ intellectũ de re cõſtituere: et non capiendo ſᷣcare ſtricte:ſic ꝙ ſit impoſitũ ad bᷣcandum illud: ⁊ per hoc poteſt ſ Ani dffienleas, ᷣ4cꝗ g circa fallaciã figu Quarto ſciẽdũ re dictiõis dubitak᷑/ vtrũ iſta ſit vera:tu hodte comediſti crudũ:poſito caſu ꝙ hodie comederis coctũ qð heri fuit crudũ. Et arguit᷑ ꝙ ſit vᷣa/ ſic arguẽdo: qð heri emiſti/bo die comediſti:ſed crudũ heri emiſti:g crudũ hodie cõediſti.Rñder᷑ ꝙ iſte due młtũ differũt: tu hodie comediſti crudũ:⁊ tu hodie crudũ comediſti:nã in iſta /tu comediſti crudũ:ly crudũ/ appellat crudita/ tem ꝑ modũ adiacẽtis rei quã comediſti: ⁊ hoc ꝓ tꝑe comeſtionis:ſʒ in illa/crudũ comediſti:ly cru/ dum/ appellat cruditatẽ ꝑ modũ adiacentis ꝓ tꝑe pñti ſᷣ diſſunctiõe ad pᷣteritũ: ita ꝙ appellat crudi tatẽ ineſſe vł infuiſſe rei quã comediſti. Ex q̊ ptʒ ꝙ in dicto caſu iſta ẽ falſa/comediſti crudũ:vbi iſta ẽ vera/ crudũ comediſti:ſiliter dicat᷑ de iſta/papam verberaui/⁊ ego verberaui veha. Ethes 54 Tumo 1 7 arti. Mtũ ad ſcðm. 5 ubitat Pꝛio vtrũ aliq̃ ꝓpõ menta lis ſit diſtinguẽda? Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nullꝰ cõceptꝰ mẽtalis vltimatꝰeſt eqͥuocꝰ/ cũ qͥlibet talis ſᷣcet na turaliter:mõ nihil videt̃ eẽ naturał ſiłlitudo diuer/ ſoꝛũ.Itẽ oĩa illa que ponunt᷑ in mẽte/explicite po/ nunt᷑: igit᷑. ¶ In oppoſitũ arguif: qꝛ niſi ſic eadẽ ꝓpõ eẽt ſil vᷣa ⁊ falſa:vt iſta/oes hoĩes ſunt aſini/ vel hoĩes er aſini ſunt aſini:qᷓ ſi nõ diſtinguat᷑erit pᷣa ⁊ falſa.Añdet᷑ ꝙ de hoc ſunt duo modi dicẽdi: vñ dicunt aliqͥ ꝙ ad idẽtitatẽ ꝓpõnis vocalis vel ſcripte ſufficit idẽtitas ⁊ oꝛdo termĩoꝛũ vocaliũ:⁊ ſic dicũt pᷣdictã ꝓpõnẽ eẽ vnã ⁊ eandẽ/ qñ ẽ cathe goꝛica vel hypothetica:ſʒ ad mẽtalẽ hoc non ſuffi cit/ ſzʒ reqͥrit᷑ eadẽ pauſa:⁊ ſic dicũt ꝙ nõ eſſet eadẽ ꝓpẽe⁊ iſti dicũt ꝙ eadẽ ꝓpõ vocalis ẽ ſil ᷣa ⁊ fal/ fa/ſʒ nõ eadẽ mẽtalis. AMlij dicũt ꝙ ad idẽtitatẽ vo calis vel ſcripte//reqͥrit identitas cõceptuũ. Et iſti ponũt talẽ ꝓpõnẽ:ꝙ ſi nulla mẽtalis ẽ vera/ neqʒ võocalis:⁊ dicũt ꝙ nulla ⁊ eadẽ ꝓpõ eſt ſił vᷣa ⁊ fal ſa:⁊ de illa ꝓpõne dicũt ꝙ ſᷣm ꝙ aliter ⁊ aliter pau ſatur ⁊ ſit oꝛdĩatio/pᷣm hoc ẽ alia ⁊ alia ꝓpõ:et ſic 1 nõ diſtinguik niſi ad oñdendũ ꝙ rñdẽs nõ ignoꝛet talẽ ⁊ talẽ pauſationẽ ſeu oꝛdinationẽ termĩoꝛũ et de bonitate itellect ⁊ intelligẽtis falt Pauſarld, 3 3 vtrũ iſta ſit cõceden/ Dubitat ſcðo da/ ſoꝛtes ẽ equũ nõ currere? Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ bñ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ/⁊ ſoꝛ tes nõ ẽ equũ currere:;̊ ſoꝛtes ẽ equũ nõ currere. ↄña ptʒ a negatiua de pꝛedicato finito ad affirma- tiuam de pᷣdicato infinito. Itẽ bñ ſequit᷑/ſoꝛtes eſt nullũ equũ currere:& ſoꝛtes eſt oẽm equũ nõ curre re:ꝑ legẽ eqͥpollẽtiarũ.E&t vltra bñ ſequit᷑/ſoꝛtes ẽ oẽm equũ nõ currere:̊ ſoꝛtes eſt equũ nõ currere. tenet ↄña a dicto vłi ad dictũ ꝑticulare vel indefi- nitũ. ¶ In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ ſoꝛtes nõ ẽ equꝰnõ currẽs:gę nõ ẽ equũ nõ currere. Pꝛo ſolutione ſup ponit᷑ ꝙly equũ nõ currere /põt capi dupłr. Anoꝰ materiałr:et ᷣ dupłr. Anoo ꝓ ipſa orone ⁊ qlibet ſibi ſili. Alioo ꝓ iſta ꝓõne/ equꝰ nõ currit:⁊ qliter/ cũq; capiat᷑ /ꝓpõ ẽ falſa.Alioõ capit᷑ ꝑſonałr ꝓ iſta ofone/ equ'nõ currẽs:⁊ ſic etiã ꝓpõ ẽ falſa:qꝛ ſen/ ſus eſt/ ſoꝛtes ẽ equꝰnõ currẽs:⁊ illa ẽ falſa.Añ ad rõnes.Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ nõ bñ arguit᷑: qꝛ totũ pꝛedi catũ nõ infinitat᷑. Ad ſcðᷣaʒ ðꝛ ꝙ iſta ẽ falſa/ſoꝛtes eſt nullum equũ currere:⁊ etiã iſta/ ſoꝛtes eſt oẽm equũ nõ currere:⁊ ꝑ ↄñs iſta/ ſoꝛtes ẽ equũ nõ cur rere. Dico vlteri⸗ x ad dictũ vłe nonſediit veclfi 1 1 particulare. D ubitat tertio vtrñ terminꝰ equo cus in aliã ꝓpõne poſſit diſtribui ꝓ quolibet ſuo bᷣcato.Et arguif pꝛio ꝙ ſic: qꝛ terminꝰ eqͥuocꝰ in/ differẽter accipit᷑ ſiue bᷣat ſua ſᷣcata:igitur põt de ſtribui ꝓ qͥlibʒ ſuo ſᷣcato.ↄña ptʒ:qꝛ talis terminꝰ põt accipi cũ ſigno vłi:mõ nõ videt᷑ q̃re tale ſignũ faciat illũ terminũ accipi ꝓ oĩbꝰ ſuis ſᷣcatis.Scðo ſic:In iſta ꝓpõne/ oĩs canis ẽ latrabilis: ibi ly ca/ nis/ diſtribuit ꝓ ſuis ſᷣcatt:igit᷑. ¶ In oppoſitũ ar guitur: qꝛ tũc ſequeret᷑ ꝙ oĩs ꝓpõ in q̃ ſic ſumeret᷑ terminꝰeqͥuocꝰ eqͥuoce tentꝰeẽt ꝓpõ vna:qꝛ q̃libet tak equaleret ꝓpõni copulatiue. Pꝛo ſolutiõe ſup ponit᷑ ꝙ ꝓõ põt capi duplr. Anoo ſtricte ꝓ ꝓpõne vna:⁊ ſic ibi nõ ẽ ꝓpõ /canis ẽ ſuba:cũ nõ ſit ꝓpõ vna.Alioo capit᷑ large ꝓ oĩ or̃one q̃ hʒ modũ ꝓpõ nis:⁊ ſic ðꝛ ꝙ iſta or̃o/ſcanis ẽ ſuba/ẽ ꝓpõ ⁊ bñ di ſtinguenda. ¶ Supponit᷑ ſcðo ꝙ titulus dubij hʒ duplicẽ ſenſuʒ. An? ẽ/ vtrũ terminꝰ eqͥuocꝰ in ꝓõ ne cathegoꝛica vnica diſtributiõe poſſit diſtribut ꝓ quolibet ſuo ſᷣcato:vt in iſta/ oĩs canis eſt ſuba. Scdus ſenſus eſt/ vtrũ terminꝰ equocꝰ in ꝓpõne hypothetica pluribꝰ diſtributiõibꝰ poſſit diſtribut ꝓ qlibet ſuo bᷣcato:vt in iſta copulatiuaſoĩs canis eſt latrabilis:⁊ oĩs canis eſt ſidus celeſte:⁊ oĩs ca nis eſt belua marina. Iſtis ſuppoſitis ponit᷑ talis cõcto: impoſſibile ẽ terminũ eqͥuocũ equoce tentſ̃ in ꝓpõne cathegoꝛica vnica diſtributiõe diſtribui ꝓ oĩibꝰ ſuis ſᷣcatꝭ:qꝛ tũc nullꝰ talis poſſet reſtringi neq; talis ꝓpõ eſt diſtinguẽda: ſʒ in ꝓpõne hypo thetica diuerſis diſtributiõibꝰ poſſet diſtribui: vt ptʒ ꝑ exẽplũ. ¶ Et ſi qͥs dicat:terminꝰeqͥuocꝰ a cõ ſilio põt diſtribui in ꝓpõne cathegoꝛica:sᷣ etiã ter minus eqͥuocꝰ a caſu.Rñdet᷑ ꝙ nõ eſt ſile:qꝛ nulla ꝓpõ in q̃ ponit᷑ terminꝰ equocꝰa ↄſilio ẽ diſtinguẽ da:qꝛ talis terminꝰponit᷑ ſine determĩatione:⁊ ſic accipit᷑ ꝓ ſᷣcato pᷣncipalioꝛi:vl cũ determĩatiõej et hoc duplr:vel cũ determĩatiõe diſtrabẽte:⁊ ſic ca/ pitur ꝓ ſᷣcato minꝰpᷣncipali:vł cũ aliꝗ̃ alia:⁊ ſic ca pit᷑ ꝓ bᷣcato pꝛincipalioꝛi:nã analogũ ꝑ ſe poſitũ.i. ſine determinatione diſtrahente ſtat ꝓ famoſioꝛt ſignificato. Et hec de ſecundo articulo. AÆtũ ad tertium ſit: — Elenchoꝛum „1⸗8 rñſalis: Fallacia cõpoſitionis/ Cõcluſio diuiſionis/ accẽtus/⁊ figure di ctionis ſunt ſufficiẽter aſſignate /et ſunt a ſeinuicẽ diſtincte:vt ſat ptʒ in rextu. ¶ Ad rõnes. Ad pꝛi mam ptʒ ſolutio. Ad ſcðᷣam ðꝛ ꝙ nõ ẽ incõueniẽs eundèẽ palogiſmũ fieri ſᷣin diũſas cãs apparẽtie:⁊ ſᷣm h̊ fieri ſᷣm diuerſas fallacias. Ad tertiã ðꝛ ne/ gando ↄſam:qꝛ ibi nõ capit᷑ dictio ſtricte:ſʒ vt ſe extẽdit ad ſcpᷣturas. Ad q̃rtã ðꝛ ꝙ lʒ fallacia figu/ re dictionis nõ fiat ex eo ꝙ eiſdẽ noĩbꝰ vł or᷑onibꝰ plura ſᷣcamꝰ in veritate:tñ bñ ſᷣm apparentiã. Ad quintã patet quid ſit dicẽdũ de tali paralogiſmo. Itigioſus autem qͥ quodãmodo ſic ſe habet ad dialecticã/ vt falſi graphus ad geometriam. Iſte eſt tertiꝰtractatꝰ huiꝰ libꝛi qͥ continet vnicũ capłm in qͥ̊ͥ comparat aliqᷣs ſyiłos adinuicẽ.Et ponit qͥnq; cõclones. ¶ Pꝛia: ſylłoꝛũ litigioſoꝛũ qͥdã ẽ peccãs in materia⸗ ⁊ qͥdã in foꝛma/⁊ qͥdã in materia ⁊ foꝛma ſił. Et ſtᷣ dit ꝙ ſyllus tẽptatiuꝰ ẽ ſophiſticꝰ: qꝛ qͥcũq; ſylli vident eẽ hᷣmꝓpꝛia pᷣncipia artiũ ſpãliũ/⁊ tñ nõ ſũt/ ſemꝑ ſunt ſylii ſophiſtici:ſʒ ſylls tẽptatiuꝰ ẽ hmõi: igit᷑. ¶ Scda:ſyiłi falſigraphi nõ ſunt ſophiſtici: qꝛ illi ſyĩli q ꝓcedũt ex ꝓpꝛijs pᷣncipijs ſciarũ ſpãliũ nõ ſunt litigioſi:ſʒ ſyli falſiᷣphi ſunt hmõi: igit᷑. Wi noꝛẽ ꝓbat ꝑ duo exẽpla. Pꝛimũ ẽ hypocratꝭ qͥ vo luit ꝓbare circulũ poſſe q̃drari: vt oẽs linee ducte ab eodẽ puncto ad idẽ punctũ /ſunt eãles:ſed q̃rta ꝑs circuli ⁊ q̃rta ꝑs ã̃drati ſũt hmõi:igit᷑.illa argu mẽtatio ꝓcedit ex pᷣncipijs geometrie/male tñ in/ tellectꝭ: qꝛ maioꝛ debʒ itelligi de lineis ductꝭ ꝑ idẽ punctũ. Scðm exẽplũ ẽ exẽplũ bꝛyſſonis ſic dicen tis:vbicũq; ẽ reperire maiꝰ ⁊ minꝰ/ibi eſt reperire equale:ſʒ ẽ reperire q̃dratũ maiꝰ circulo/ ⁊ ãdratũ minꝰ circulo:&ᷓ eſt ibi reperire qᷓ̃dratũ eqᷓle circulo. ecce quõ maioꝛ male ĩteiligit᷑: qꝛ dʒ itelligi ĩ illis q̃ ſunt eiuſdẽ rõnis. ¶ Tertia:idẽ eſt ſyllus ſophiſti cus ⁊ litigioſus/ſb alia tñ ⁊ alia rõne.DDicit᷑ em̃ liti gioſus inqᷣtũ finis eiꝰeſt apparẽs victoꝛia:⁊ ðꝛ ſo phiſticꝰ inqᷓ;tã fints eiꝰ eſt apparẽs głia. ¶ Quar⸗ ta:ſyllus litigioſus ſic ſe hʒ ad dialecticũ/ſicut fal ſigraphus ad demõſtratiuũ: qꝛ litigioſus paralo/ gicat ex ᷣncipis dialectice:ſʒ falſigraphꝰ ex pꝛin/ cipijs demõſtratiue.Ex d infert dꝛnaʒ illoꝝ:qꝛ fal/ ſigraphꝰ non põt applicari ad płes artes /cũ ſit ex ꝓpꝛijs pᷣncipijs alicuiꝰ artꝭ:ſʒ litigioſus bñ põt ap plicari ad ples artes. ¶ Quinta: q̃ttuoꝛ ſunt cõdi tiones dialectice. Pꝛia:dialectica nõ eſt alicui ge neris determĩati. Scðᷣa:nulliꝰ cõclłonis ẽ oñſiua. Tertia:ꝙ nõ ẽ talis qᷣlis eſt ſcĩa vlis.ſ.metaphyſi ca. Quarta:ꝙ ipᷣa ẽ ĩterrogatiua.Et ſᷣdit ꝙ tales cõditiões pñt cõuenire tẽptatiue:qꝛ multꝭ nõ hñti bus artes ſpãles cõuenit tẽptatiua: vt ptʒ de idio ta.Ex ꝗ̃ infert ꝙ oẽs ſciẽtes ⁊ idiote pñt vti diale/ ctica:qꝛ oẽs vtẽtes ſermone/ nitunt᷑ dijudicare et cognoſcere qͥd verum ⁊ qͥd falſum ſet etiã idiote. ¶ Falſum autem in aliquo eſt oſtende/ reſet oꝛationem ad inopinabile ducere. ¶ Iſte ẽ vltimꝰ tractatꝰdͥ diuidit᷑ in qttuoꝛ capła. In pꝛĩo vult oſtendere de cautelis. Et pꝛio ponit qͤnq; cautelas ad ducẽdũ aliquẽ ad metham falſi. Pꝛia:ꝙ opponẽs dʒ latẽter ĩterrogare ſuũ r den tem. Scða:ꝙ opponẽs dʒ multa ĩiterrogare:qꝛ in multiloquio nõ deeſt pctm̃. Tertia:ꝙ opponẽs dʒ laudare ſolones rñdẽtig.Quarta: opponẽs dz ſe trãſferre ad materiã in q̃ ẽ idoneꝰ. Quinta: oppo/ nens dʒ dicere rñdẽti ꝙ nõ diſputat 5 ipſuʒ vt du/ cat ipſuʒ ad falſum. ¶ Cõſequẽter ponit cautelas ꝑ q̃s opponẽs ducit rñdentẽ ad methã inopinabi lis. Et ſunt qᷣnq;. Pꝛia:ꝙ opponẽs d videre de qᷓ ſecta ſit rñdẽs:⁊ 5 ipſuʒ allegare opinionẽ pluriũ. Scða:opponẽs dʒ videre ad ↄꝛietatẽ q̃ eſt in vo/ luntatibꝰ ⁊ dictꝭ. Nõ em̃ eadẽ volũt ⁊ dicũt hoĩes: dicũt em̃ ãſdã decoꝛatiſſimas or̃ones: et volũt ea ꝗ̃ vident᷑ ſibi pꝛodeſſe/ vt voluptuoſe viuere. Ter tia:ſi rñdẽs dicat aliqͥd ſᷣm naturã/ tũc ducẽdus ẽ ad ↄꝛietatẽ q̃ ẽ ſᷣm legẽ: vt iuſticia ẽ bona ſᷣm legẽ nõ tñ hᷣm naturã. Quarta:opponẽs dʒ cõſiderare ꝛietatẽ q̃ ẽ inter płes ⁊ ſapiẽtes:Sapiẽtes em̃ di cunt mag eẽ obediendũ legibꝰ qᷓ; pri:dicũt etiã ꝙ meliꝰ ẽ iniuriã pati qᷓ; alteri nocere. Quĩta: oppo- nẽs dz ĩterrogare ea q̃ hñt vtrãqʒ ꝑtẽ ꝓbabilẽ:vt vtrũ ſit mag obediẽdũ deo qᷓᷓ legibꝰ ſi diſſentiãt. ¶ De facere autem nugari et quid dici⸗ mus nugari/ iam monſtrauimus. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm in q̃ oñdit quõ aliqͥs duci/ tur ad methã nugationis: et pꝛio quõ ducit᷑ vere. ſcðo quõ ducit᷑ apparẽter. Pꝛemittit a talẽ ſuppo ſitionẽ:opponẽs ſophiſta volens ducere rñdentẽ ad metham nugationis dʒ ſupponere ꝙ nomẽ in orone ſemꝑ idem ſᷣcat:et dat exẽpla.Pꝛmũ eſt de duplo:duplũ em̃ ꝑ ſuppoſitionẽ factã idem ſᷣcat ꝑ ſe ſumptũ ⁊ in orone:ſʒ ꝑ ſe tãtũ valet ſicut duplũ dimidij:qͥ ⁊ in or̃one cũ illo termĩo dimidij dicen/ do duplũ dimidij/⁊ tunc ẽ nugatio: qꝛ fenſus eſt: duplũ dimidij/dimidij duplũ. Scðm exẽplũ ẽ de ſGiecto et ꝓpꝛia paſſione:vt abundãs ꝑ ſe ſumptũ tantũ valet ſicut numerus hñs mediũ:iðo ſi dicat q̃ternariꝰ eſt numerꝰ abundãs erit nugatio/ cũ ſit ſenſus:q̃ternariꝰ eſt numerꝰ j numerꝰ hñs mediũ. ¶ Cõſequẽter oſtẽdit quõ aliqͥs apparẽter ducit᷑ ad methã nugatiõis:nã ſi cõcedat᷑ ſuppoſitio pꝛiꝰ dicta/tunc nõ cõcludit᷑ nugatio niſi apparẽter. ¶ Soleciſmus autẽ q̃le qͥd eſt /dictũ eſt — 10——.—. pꝛiꝰ:eſt autẽ h̊ facere ⁊ nõ faciẽtẽ videri. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capłm in q̊ͥ docet ducere rñdentẽ ad metham ſoleciſmi. Et dicit ꝙ ſoleciſmoꝛũ qͥdã ſunt veri/⁊ qͥdã apparentes. De apparẽtibus dat duo exẽpla. Pꝛimũ:Cecilianꝰ dicit ficus eſſe ſcðe declinationis ⁊ maſculini gñis: iðo ſi qͥs diceret/ ficus maturas/ apparẽter duceret᷑ ad ſolcciſmum. Et ponit duas cautelas. Pꝛia:maxime poſſumꝰ ducere rñdentẽ ad ſoleciſmũ vtẽdo neutro gñe ꝓ maſculino:qꝛ neutrũ in aliqͥbꝰ habet cõueniẽtiã cũ maſculino. Scða: opponens aliqñ debet mutare locutionẽ:vt iſtam /lapis eſt:in iſtam/ſlapidẽ eſſe. ¶ Differt autem nõ parum ſi oꝛdinent᷑ qͥdãmõ ea que circa iterrogatione ſunt. ¶ Iſtud eſt vltimũ capłm in qͥ̊ ponit cautelas du cẽtes ad redargutionẽ:⁊ diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛĩa dat q̃ſdã cautelas/ quẽlibet rñdentẽ. Pꝛĩa: ꝙ opponẽs dʒ ponere ſuas pᷣmiſſas ſine oꝛdine: vt rñdens credat ꝙ ex ipſis nihil Fofli concludi. Scða:opponẽs dʒ ĩterrogare mita:qꝛ difficile eſt ſił multa cõſpicere. Tertia:opponẽs dʒ feſtinare ſuũ rñdentẽ. Quarta: opponẽs debet turbare ſuũ rñdentẽ ⁊ facere ipſum iratũ: cõturbati em̃ ⁊ trati minꝰ de vitate ſentiunt. Auinta: opponẽs dʒ oc/ cultare ſuũ ꝓpoſitũ. ¶ In ſcða parte ponit caute las õ rñdentes pꝛoteruos.Pꝛia:ſi opponẽs velit hr̃e ꝓpõnẽ affirmatiuõã/ ipſe dz interrogare nega/ tiuã/⁊ ecõtra.Scða:ſi rñdẽs ceſer ples ſingu 4 Fo. 96 C Liber lares vniꝰ vlis /tunc opponens 5 eũ debet inkerre vlem/ ac ſi omnes ſingulares cõceſſiſſet. Tertia: ſi velimꝰaliquã ꝓpõnẽ cõcedi a rñdẽte/nos debemꝰ eã interrogare cũ ſua 5ꝛia: qꝛ falſitas ſue /ꝛie facit ipſam videri ꝓbabilioꝛẽ:ex q̊ hr̃ iſta auẽtas: Op/ poſita iuf ſe poſita mag eluceſcunt. Deinde dat duas cautelas 5 rñdẽtes fatuos. Pꝛia: ſi rñdens cõceſſerit aliqð impꝛobabile/ opoꝛtet laudare ſuã cõcłonẽ.Scða:opoꝛtet inſpicere ſi dixerit aliq̃ con traria. ¶ In tertia ꝑte ponit qnq; cautelas cõtra rñdentes ſubtiles. Pꝛĩa:opponẽs debet ſibi dare aliqð młtiplex:et ſꝑ in alio ſenſu capere qᷓ; rñdẽs. Scða:ſi opponẽs videat ſolonẽ rñdẽtis oꝑtet ꝙ nõ inſtet 5 eũ nerñdens der illã ſolonẽ. Tertia:qꝙ; opponẽs ſe trãſferat ad ꝓpoſitũ in q̊ poſſit argue re ſicut fecit lycophꝛon:qͥ cũ neſciret niſi tangere lyrã ⁊ ꝓponeret᷑ ſibi aliud inſtrumẽtũ /ſemꝑ extol lebat lyram inter oĩa alia inſtrumenta. Quarta:ſi reſpondens querat ab opponente quam cõcluſio/ nem vult inferre/ debet eam tacere. Qutnta: non opoꝛtet interrogare cõcluſionẽ neq; pꝛemilſas: ſʒ opoꝛtet vti eis tanqᷓ; conceſſis. Qu erit vtrũ oĩs ſyllus ſophiſticꝰ ſit bonꝰ ſyllus. ¶ Arguit᷑ pumo ꝙ ſyllus peccãs in materia/ nõ ſit bonꝰ ſyltus:qꝛ in oĩ ſylło oꝑret cõctonẽ ſequi ꝓpter pᷣmiſſas:ſʒ in ſylło pec/ cante in materia/ cõcto nõ ſequi᷑ ꝓpter pꝛemiſſas cũ pᷣmiſſe ſint falſe:igit᷑. ¶ Scðo: Syllus peccãs in materia non eſt argumẽtatio:&ᷓ non eſt ſyllus. AVñs prʒ:qꝛ ſyllus peccãs in materia/nõ facit fidẽ de re dubia/ cũ pcedat ex falſis: ⁊ falſum de nullo facit fidem. ¶ Tertio ſic: Syllus peccãs in mate ria/ deficit etiã in foꝛma: igitur nõ eſt bonꝰ ſyllus. Añs ptʒ:qꝛ materia ſylłli ſunt due ꝓpõnes ⁊ tres termini:mõ ſi aliquis ſyllus in hoc deſiciat nõ eſt bonꝰ. ¶ Quarto ſic:Ois ſyllus ẽ bonꝰ in qͥ ſerua tur natura ſylhi ſimpfr:ſʒ in ſylło peccãte in foꝛma ſeruot᷑ natura ſylłi ſimpłr:igit. Minoꝛ ptʒ:qꝛ na/ tura diuiſi debet ſeruari in vnoquoq; diuidentiũ. ¶ Quinto ſic: Paralogiſmi peccãtes penes falla/ ciam petitionis pꝛincipij ſunt boni ſylłi ſimplr: et tñ illi peccant in foꝛma: qꝛ peccãt in vᷣitate ⁊ ꝓba tione/ qᷓ ſunt foꝛma ꝓpõnis ⁊ ſylli:igit᷑. ¶ In op/ poſitũ eſt phus in n Ieme rune tres ar⸗ 2* 7 ᷣ(ticuli. Atum ad pꝛimũ. Pꝛĩo ſciẽdũ ꝙ ſyllus ſophiſticus põt capi dupkr. Anoo vt ſophiſticꝰ idẽ ẽ ꝙ apparẽs ta lis q̃lis non eſt:⁊ bᷣm ·ʒ ðꝛ ſyltus ſopbhiſticꝰ qͥ appa ret aliqͥd ꝓbare ⁊ nõ ꝓbat.Alioo vt idẽ ẽ ꝙ appa/ rens eẽ bonꝰ ⁊ nõ eſt:⁊ ſᷣm hoc ſyllus ſophiſticꝰ q̃ videt᷑ inferre cõclonẽ:quã tñ nõ infert/ ðꝛ ſophiſti cus. ¶ Et aduerte ꝙ ſicut hr̃ in textu: Triplex eſt ſvllus ſophiſticꝰ.ſ.peccãs in materia/ peccans in foꝛma/peccãs in materia et foꝛma ſil. Añ materia in ꝓpoſito capit᷑ duptr. Anoo vrt iã als viſum ẽ ꝓ tribꝰ terminis ⁊ duabꝰ ꝓpõnibꝰ: ⁊ ſic dico ꝙ ſylls peccãs in materia illo mõ nõ ẽ bonꝰ ſyllus. Alioo capit᷑ ꝓ cõditione materie.ſ.ꝓbabilitate /vitate /⁊ neceſſitate: ſic videlʒ ꝙ ille ſylts ðꝛ peccare in ma/ teria/qͥ peccat in ꝓbabilitate.i.cuiꝰ pᷣmiſſe nõ ſunt ꝓbatiue cõclonis.Sʒ ꝑ foꝛmã in ꝓpoſito nos in/ telligumꝰ modũ et figurã: ſic videlʒ ꝙ ilie ſyltus qͥ nõ eſt diſpoſitꝰ in mõ ⁊ in figura ðꝛ peccare in foꝛ ma?⁊ talis nõ eſt ſylls Ex qͥ ſequit᷑ ꝙ diuiſio ſylłi in ſyllm pe cãtem in materia et foꝛma/eſt diuiſio equoci:vt ałs viſuʒ eſt. ¶ Et aduerte ꝙ ſicut ſylts habet ſuã materiã ⁊ foꝛmã:ita etiã dictio Añ ma/ teria dictiõis ſunt lr̃e et ſyllabe:ſʒ foꝛma dictionis ðᷣꝛ modus ꝓferẽdi.Ex ã̃ ſequit᷑ ꝙ identitas lr̃arũ/ 7 1 fyllabarũ /⁊ dictionũ nõ facit oronẽ eſſe vnã foꝛma liter/ ſz materiafr:ſʒ modus ꝓferẽ di facit oronẽ eẽ vnã foꝛmałr.Ex q̊ ptʒ ꝙ orones que habẽt aliũ ęt alium modũ ꝓferendi ſunt diuerſe:ſicut ſunt oro cõpoſita ⁊ diuiſa:ałs eadẽ or̃o eſſet ſil vᷣa et falſa. , gG pamplioꝛi declara Gcdo ſciẽ di anoaatontomoucꝭ talis difficultas:vtrũ ſyilus peccãs in materia/ſit bonꝰ ſyllus dialecticꝰ aut demõſtratiuꝰ?ö Ad quã rñdet᷑ bꝛeuiter ꝙ neq; eſt ſyllus dialecticꝰ neq; de monſtratiuꝰ: qꝛ oĩs ſyllus dialecticꝰ aut demõſtra tiuus debet eẽ ꝓbatiuꝰ ſue cõctonis:ſʒ ſic nõ ẽ de ſyllo peccãte in materia:igit᷑:lʒ tñ poſſit eſſe bonꝰ ſylkus ſimpkr. Dicit᷑ vltra ꝙ ſi talis ſyllus videat᷑ ꝓbare concłonẽ quã nõ ꝓbat /tunc peccat 5 ſyllm dialecticũ ⁊ etiã demõſtratiuũ:ſʒ ſi videat᷑ ꝓcede⸗ re ex neceſſarijs ⁊ ſᷣm ꝙ ipᷣm/ peccat ꝓpꝛie 5 ſyllm demõſtratiuũ:nõ tñ opoꝛtet ꝙ qlibet ſylls peccãs in materia ſiue pꝛocedens ex falſis/peccet 5õ̊ ſyllm dialecticũ /vel ꝙ ſit ſylls ſophiſticꝰ:vt ptʒ de ſyllo qͥ ꝓcedit ex manifeſte falſis: in q̊ nulla eſt cã appa rentie ꝓbabilitat: nõ opoꝛtet etiã quẽlibet ſylm ſophiſticũ peccantẽ in materia ꝓcedere ex falſis: ſed ſufficit ꝙ ꝓcedat ex pꝛemiſſis q̃ vident᷑ ꝓbare concluſionem quam non pꝛobant. lchat follacla ᷣ, g cum ãlibet fallacia Tertio ſciẽdũ ſit deceptio/ quereret aliqs qͥd ĩtelligẽdũ eſt ꝑ deceptionẽ? Rñdet᷑ ꝙ de ceptio ẽ aſſenſus alicuiꝰ falſi/ vel diſſenſus alicuiꝰ veri. Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ contingit aliquẽ decipi dupłr. Ano mõ aſſentiẽdo falſo. Scðo aſſentiẽdo vero. ¶ Sʒ auereret aliqͥs vtrũ talis aſſenſus ſit aſſen/ ſus ↄclonis vł pᷣmiſſarũ.Et arguit᷑ ꝙ ſit ↄclonis: nã fallacia dʒ eẽ aſſenſus illiꝰ a q̊ locus ſophiſtic⸗ denoĩat᷑:ſʒ denoĩat᷑ a cõclone ⁊ nõ a pᷣmiſſis:igit᷑. ¶ Sʒ in oppoſitũ arguit᷑:nã alicuiꝰargumẽtatio/ nis ſophiſtice/ cõclo ẽ necaria: ᷣ aſſenſus ei nõ eſt deceptio:qꝛ nullꝰdecipit᷑ aſſentiẽdo vero ⁊ neceſſa rio. Añs ptʒ de orone peccãte penes fallaciã igno rantie elenchi:cuiꝰ cõcło vt plurimũ eſt neceſſaria. Añdet᷑ bꝛeuiter ꝙ fallacia ẽ aſſenſus huiꝰ ꝓpõnis: he pᷣmiſſe ꝓbant hanc cõclonẽ:nã aſſenſus ẽ falla/ cia ꝑ quã hõ foꝛmalr decipit᷑:ſʒ in fallacia petitio/ nis pᷣncipij ⁊ in młtis alijs hõ decipit᷑ ſic aſſentiẽ/ do:igit᷑. Scðᷣo ðꝛ ꝙ fallacia qñq; eſt aſſenſus hui⸗ ꝓpõnis:he pᷣmiſſe ꝓbant hanc cõclonẽ ↄꝛiam vel /dictoꝛiã poſitidi rñdẽtis: ptʒ in ſyllo peccãte pe/ nes fallaciã igrantie elenchi/ vbi nõ eſt defect niſi ex ꝑte cõclonis. Dicit᷑ tertio ꝙ fallacia qñq; duo aſſenſus.ſ.huiꝰ ꝓpõnis /he pᷣmiſſe ꝓbãt bãc cõclo/ nẽ:⁊ aſſenſus cõctonis:qꝛ ſĩ aliã cõcto alicuiꝰꝑalo giſmi ẽ falſa:he pᷣmiſſe apparẽter ꝓbant illã cõcło⸗ nẽ:ſic ꝙ ibi cauſet aſſenſus cõcłonis /tũc bõ in tali paralogiſmo decipit᷑ aſſentiendo an Sneluodie ,4 g adhuc incidit ta Quarto ſciẽdũ difficultas: vtꝝ ſtet aliquã fallaciã eſſe in dictiõe ⁊ extra dictionẽ. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ ꝙ fallacia in dictione ſumit cãm apparẽtie ex parte dictiõis: ſic ꝙ nõ põt flert ſine dictionibꝰ. Sʒ fallscia eỹ dictionẽ /eſt q̃ ſumit cãm apparẽtie ex ꝑte rei ſcate vxintẽtiõis vł cõce ptionis: ſic ꝙ põt fieri ſine dictiõibꝰ ad placitũ in/ ſtitutis vel earũ conſiderationibꝰ.MRoc ſuppoſito rñdet᷑ ad dubiũ ꝙ nõ: qꝛ vocat᷑ fallacia in dictiõe: qꝛ nõ põt fieri ſine dictionibꝰ ad placitũ inſtitutis vel earũ ↄſideratiõibꝰ.Sʒ vocat᷑ fallacia eỹ dictio/ nem:qꝛ põt fieri ſine dictiõibꝰ ad placitũ inſtitutł. Si; eadẽ fallacia eẽt in dictiõe et ey dictionẽ/jilla poſſet fieri ſine dictionibꝰ ad placitũ inſtitutis:et Sco.b Elenchoꝛum nõ poſſet fieri ſine dictionibꝰ ad placitũ inſtitutis: qð implicat ↄdictionẽ. ¶ Et ſi qͥs dicat: vna falla cia põt bĩ̃e ples cãs apparẽtie/ ãrũ vna ſe tenet ex parte rei ⁊ alia ex parte dictionis. Añdetur ꝙ hoc nõ põt ſtare: qꝛ tunc ſequeret᷑ ꝙ ᷣm diuerſas cãs apparẽtie cauſarent᷑ diuerſi aſſenſus: qᷓrũ vnveſſet fallacia in dictione/⁊ alv failacia er dictionẽ. Ex q̃ patet falſitas illoꝛũ qͥ dicunt eundẽ ſyllm eiſe in di ctione ⁊ er̃ dictionẽ ſᷣm diuerſas cauſas apparen/ tie.Et hec de pꝛimo articulo. Atum ad ſecundũ. Dubitat 2ĩ0 Acrũ dialectica nõ ſit P alicuiꝰ generis deter/ minati nec alicuiꝰcõcłkonis oſtẽſiua/nec talis qlis eſt metapbyſica:⁊ vtrũ nomẽ idẽ hᷣcet ſᷣm ſe ⁊ iun/ ctum alteri. Pꝛo ſolłone pꝛĩe ꝑtis ſupponit᷑ ꝙ dux cſt dialectica.ſ.vtẽs ⁊ docẽs. Docẽs /q̃̊ docet diffi nire/ diuidere/ arguere/ ⁊ verũ a falſo diſcernere:⁊ iſta eſt vᷣa ſcĩa et alicuiꝰ generis ſcibilis/ſicut ſunt alie ſciẽtie. Alia eſt vtens/ ꝗ̃ nõ eſt niſi noticia ſiue firma/ ſiue foꝛmidoloſa /ſiue ð̃a ſiue falſa acaᷣſita ꝑ vſum argumẽtatiõis:et talis nõ eſt vera ſcia neq; alicuiv generis ſcibilis determĩati: ⁊ de iſta intelli gitur textꝰ.Et talis nõ eſt oſtẽſiua alicuiꝰcõcłonis ſupple feientifice ⁊ demõſtratiue cũ nõ ſit/ Bz bene bocht eſſe oſtẽſiua ꝓbatiue q̊ ad rõnes cões ⁊ pꝛo abiles ⁊ ↄm/as ꝓbatiuas: ⁊ ꝑ hoc ſoluit᷑ ſcöa ꝑs. ¶ Aa teruã dicit ꝙ metaphyſica ⁊ dialectica non ſunt oĩno ſiłes: nã metaphyſica ðꝛ eſſe cõis ꝓpter cõitatẽ ſubiecti: ſʒ dialectica ðꝛ eſſe cõis ꝑ applica tionẽ:qꝛ applicat᷑ ad oẽs alias ſcĩas/ docẽdo com ponere argumẽtatiões ex terminis cuiuſlibet ſciĩe. ¶Aa ã̃rtã ðꝛ ꝙ nomẽ ꝑ ſe ſumptũ ⁊ nomẽ iunctũ cũ alio ſꝑ idẽ ſᷣcãt:lʒ nõ ſꝑ ꝓ eodẽ ⁊ cãlibꝰaccipiã/ tur ꝓpt ꝓpꝛietates logicales /reſtrictiões/amplia/ tiones/ determĩationes /ſuppoſitiones /⁊ diſtribu Dubitat ſcðo vtrũ ſpẽs(tiones. appoſita gñi cauſet nugationẽ:vt ſic dicẽdo/aĩal bõ. Ad h̊ dicunt alid ꝙ qᷓᷓuis genꝰappoſitũ ſpẽi faciat nugationẽ/ nõ tñ ſpẽs appoſita gñi:cuiꝰrõnẽ aſſignãt:qꝛ ſpẽs deter minat ipſum gen⸗:igit᷑. Itẽ nulla or̃o cõgrua ẽ nu gatio:ſʒ talis oro ẽ cõgrua:igit᷑. Itẽ minꝰ cõe põt deter mĩare mag cõe:igit᷑. Aliter tñ eſt dicẽdũ de Sco.lib.ʒ. mente Sco.qꝙ ſicut genꝰ additũ ſpeciei cauſat nu/ gationẽ/ſita ⁊ ſpẽs addita generi:⁊ hoc ꝓbat᷑ pꝛĩo auẽte pbi.8.topicoꝛũ:ꝙ ſi vũ dicto addat᷑ ꝑticula/ reſſupfluũ erit ⁊ nugatio. Etiã dicit.J.metaꝑh. q nugatio eſt in pꝛeponẽdo dꝛñam ſupioꝛẽ ⁊ adden do inferioꝛẽ: vt aĩal hñs duos pedes bipes. Etiã põt ꝓbari rõne quã facit. 5. metaphʒ.qꝛ qñcunq; rõ nes poſite ꝓ noibꝰ includunt nugattonẽ: et ita illi termini: ſʒ ſic ẽ ꝙ rõnes gñis ⁊ ſpẽt ſunt hmõi: vt ptʒ dicẽdo /ſuba aiata ſenſibilis aĩal rõnale:ibi eſt ṽa nugatio/ cũ diffinitio ibi ĩmediate addat᷑ diffi/ nito:puta diffinitio aĩalis ipſi aĩali. Et ſi s dicat vtꝝ ſit ibi nugatio/aĩal rõnale: qꝛ ſicut hõ includit aial/ita ⁊ rõnale. Añdet᷑ ꝙ nõ eõdẽ mõ:qꝛ dꝛña in/ cludit genꝰ denoĩatiue: ⁊ ſpẽs includit genꝰ ꝑ ſe ⁊ qͥdditatiue.ẽt ꝑ ᷣ ſoluunt᷑ rõnes alteriꝰ opiniõts/ negãdo oẽs ſuas ſuppoſitiones.Et ſi s dicat:ibi non eſt nugatio/ hõ aĩal:gᷣ neq; aĩal hõ. Añs ꝓba/ tur:qꝛ ats nõ eẽnt ponẽde ꝓpõnes de mõ loquẽdi incõſueto:vt dicẽdo /oĩs hõ aĩal nõ ẽ.Añdẽt aliq̊/ nõ admittẽdo tales ꝓpõnes in qͥbꝰ fit talis nuga/ tio:poſſet tñ dici ꝓbabiliꝰ ꝙ ibi vnũ nõ addit᷑ alte/ ri tanqᷓᷓ ꝑs vniꝰextremitatꝭ:qꝛ vnũ ẽ ſbiectũ ⁊ alid Dubitart tertio iii nauas ſyllus ſophiſticus. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ pꝛĩo ꝙ dꝛña ẽ inter ſyllłm falſigraphũ/litigioſum/ ⁊ ten taciuũ:qꝛ ſyllus falſigraphꝰ/eſt qͥ ꝓcedit ex pꝛijs pᷣncipijs alicuiꝰ ſcĩe male ĩtellect?: cuiuſmodi ſunt ſyllus hypocratis ⁊ bꝛyſſonis/ de qͥbꝰ viſuʒ eſt in textu.Sʒ ſyllus litigioſus /eſt idẽ ꝙ ſylls ſophiſti cus.Sʒ tẽtatiuꝰ/ẽ q querit de ſcĩa vł igrãtia rñdẽ/ tis.vñ talis põt capi dupłr.Anoꝰ qᷓᷓtũ ad ſuã ma/ teriam/ puta ad termĩos ⁊ ꝓpõnes:⁊ ſic nõ diſtin⸗ guit᷑ Z demõſtratiuũ vł dialecticũ: vt viſum eſt in pꝛio topicoꝛũ/⁊ ſic nõ eſt ſophiſticꝰ. Alioo accipit inqᷓᷓtũ ꝓcedit ex cõibꝰ ⁊ ꝓbabilibꝰ: vt videt᷑ ꝓce/ dere ex ꝓpꝛijs pꝛincipijs alicuiꝰ ſcie: ⁊ ſic põt dia qͥdãmõ ſyllus ſophiſticꝰ:qꝛ videt᷑ ꝓcedere ex pꝛo/ pꝛijs pꝛincipüs alicui ſcĩe ⁊ nõ ꝓcedit:⁊ ſic capie/ bat ĩ textu. Et hec de ſcðo arti. tũ ad tertiũ ſit: LCõcluſio rñſalis:Sylłus peccans in foꝛ — ma/nõ eſt bonꝰ ſyllus: ⁊ hec re linquit᷑ ſatꝭ ꝓbata ex dictꝭ. Ad rõnes añ oppoſitũ. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ ex pᷣmiſſis falſis etiã de neceſſi/ tate bñ põt ſequi cõcło:⁊ nihil 5̊ nos. ¶ Ad ſcðᷣaʒ ðᷣꝛ g argumentatio põt capi duplr. Anoo large ꝓ ãcũq; argumẽtatiõe ſiue ſit ꝓbatiua ſiue nõ. Alio mõ ſtricte ꝓ argumẽtatiõe ꝓbatiua:⁊ P viſum eſt in ſcðo pꝛioꝛũ. ¶ d tertiã et ãrtã ptʒ ſoło/et etiã ad quintã. ¶ Libꝛi pumi Elenchoꝛũ finis. ¶ Liber ſcðᷣus Elenchoꝛũ Ariſtotelis. ᷣ E rhſione autè ⁊ quõ opoꝛ/ tet ſoluere: ⁊ ad quidſet ad quã vtilitatẽ hui oĩones ꝓ 4 lunt poſt hec dicẽdũ:vtiles ᷣòKunt ad phlloſophiã ꝓpt duo. Pꝛimũ qͥdem qm̃ ſepe ſᷣm dictionẽ fiunt/ meliꝰ hãe faciũt q̊tiẽs ſingulũ dici/ tur/ et que ſiliter et que aliter in rebus. Ste ẽ ſcðᷣus liber Elenchoꝛũ in quo pus determinat de ſolutionibꝰ argumentatio/ num ſophiſticarũ.Et diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ tra ctatus. Pꝛimus cõtinet vnicum caplm in quo ponit vtilitatẽ ſoluẽdi paralogiſmos:dicens ꝙ due ſunt vtilitates. Pꝛimo ſunt vtiles ad philo ſophiam:qð ꝓbat de fallacijs in dictione:qꝛ ſciẽs dlſtinguere multipler/ ſcit faciliter diſtinguere ali⸗ ter eſſe in rebus ⁊ oꝛationibus:qð eſt vtile ad phi loſophiam.Scðo pꝛobat in fallacijs extra dictio/ nem: nam g ſolutiones earũ euitamur decipi per eas.Scðo ſunt vtiles ad gloꝛiam reſpõdentis: qꝛ ſolutio paralogiſmoꝛũ facit rñdentẽ videri exerci⸗ tatum circa omnia. ¶ Deinde remouet vnã cauil/ lationẽ: nam aliqͥs poſſet dicere ꝙ iſte ſcðus liber eſt ſuperfluus:qꝛ omnes pꝛedicte vtilitates viden tur haberi per pꝛimũ libꝛũ: qꝛ in pꝛimo libꝛo mani feſtatur ex quibꝰ fiunt ſyllogiſmi ſophiſtici: ⁊ quõ fiunt:modo ille qui cognoſcit talia/ cognoſcit de/ fectus eoꝛum.Reſpondet ꝙ aliud eſt ſcire defectũ paralogiſmi/ et ſcire ſoluere eum in ꝓpꝛia foꝛma: quod habetur per iſtum ſecundum. Rimum ergo quidem ſicut;yl- . logigare dicimus pꝛobabiliter/ Ꝙ quandoq; magis qᷓ; vere. ¶ Iſte ẽ ſcðus tractatꝰqͥ diuidit᷑ in d9 capla. In 5 Fo. 97 4 AI e Ziber pꝛĩo ponit talẽ cõckonẽ:ad argumẽtatiões ſophi/ ſticas ẽ danda apparẽs ſoto: qꝛ rñdẽs dʒ illo mõ ſoluere q̊ opponẽs arguit: ſed opponẽs ſophiſta nõ arguit/ ſ videt᷑ arguere:̊ rñdẽs nõ dʒ ſoluere/ ſʒ dʒ videri ſoluere. Deinde remouet vnũ dubiũ: crederet aliqͥs ꝙ rñdens nullo mõ deberet ſoluere poſtq́ opponẽs nõ arguit. Añdet phᷣus ꝙ ĩmo dʒ ſoluere ne videat redargui apð aſſiſtẽtes: ⁊ ne vi/ deatur igrare ſolones taliũ paralogiſmoꝛũ.ſ.ꝙ in diſputatiõe ſophiſtica rñdẽs dʒ diſtĩguere oronẽ multiplicẽ/ ſi ſibi ponat᷑ añqᷓ; opponẽs cõcludat 5 ipſuʒ:qð ꝓbat duabꝰrõnibꝰ. Pꝛia/rñdẽs dʒ illð fa cere ꝑ qð acqrit apparentẽ ſapiam:ſʒ diſtinguẽdo mktipler/acqͥrit apparentẽ ſapĩiam:qꝛ oro młtiplex nõ diſtincta ẽ vitioſa:̊ rñdẽs ſophiſta dz vti rñſi/ one.Scða:ſicut ẽ de iterrogatiõe płes/ita ẽ de in/ terrogatiõe młtiplici: ſʒ ad ĩterrogationẽ płes nõ eſt rñdendũ vnica rñſione:;̊ nec ad or̃onẽ młeipli cem eſt danda vnica rñſio/ſʒ płes q̃ dant᷑ ꝑ diſtin/ ctionẽ. ¶ Finałr remouetvnũ dubiũ:poſſet em̃ qͥs credere ꝙ ſi or̃o eẽt vera in vtroq; ſenſu /nõ eẽt di ſtinguẽda.Poc remouet phᷣs: dicẽs ꝙ lʒ ſit ð̃a in vtroq; ſenſu/tñ ẽ diſtigueda:qꝛ faciẽdũ ẽ ð oone mktiplici/ſiẽ de qſtione płes:ſʒ q̃ſtio płes ẽ diſtin/ guẽdaſlʒ ſit vera in vtroq; ſenſu: igit᷑ et oro płes. ¶ MRñdendũ aũt in his qͥdẽ q̃ vident᷑ ſic dicẽtẽ:etem̃ ſic minime ad ſe fiet elench ¶ Iſtud ẽ ſcðᷣm capłm in qͥ ponit aliqãs cautelas rñdẽtis ad euitãdũ iterrogationẽ vnã:⁊ ſũt aͤnq;. Pꝛia:ſi opponẽs ꝓponat rñdẽti aliquã interroga tionẽ ꝓbabilẽ/q̃ nõ videt᷑ ꝓbabilis rñdẽti:tũc ipſe rñdẽs nõ dʒ ſimpłr ↄcedere ne videat᷑ duci ad opi nabiteꝛnec dz ſimplr negare/ z debet dicere: videt᷑ mihi. Scða:ſi opponẽs ꝓponat aliqð inopinabi⸗ le/ tunc rñdẽs dʒ etiã dicere:videt̃ mihi. Tertia:ſi opponẽs velit ꝓbare aliqð negatũ a rñdẽte /tunc rñdẽs dʒ ſibi dicere ꝙ petit pꝛincipiũ:qꝛ tũc appa/ rebit aſſiſtẽtibꝰ ꝙ rñdẽs vñ dicat. Quarta:ſi oppo nens aliqͥd inferat ex dictꝭ a rñdẽte ꝑ aliquã ſiłitu dinem/ tunc rñdẽs dʒ dicere ꝙ iꝑſe nõ capit in illo ſenſu in quo dedit illã ꝓpõnẽ. Quinta: rñdẽs nõ debet rñ dere niſi pꝛiꝰ ĩterrogatio fuerit ꝑfecta:vt eſt ne hõ animaliũ/ vel eſt ne hoc qð eſt danaum/ poſſeſſio danaum ⁊6. Voniã autẽ recta ſolutio eſt ma nifeſtatio falſi ſyllibᷣm quã inter rogationem accidit falſum. ſt tertiꝰ tractatꝰ huiꝰ libꝛi in q̊ docet C Elt naturã ſolutionũ paralogiſmoꝛũ. Et diuidit᷑ in ãttuoꝛ capla. In pꝛĩo dicit ꝙ dux eſt ſolutio.ſ.recta ⁊ nõ recta.Solutio recta/ẽ manife ſtatio ſylli falſi hm quãcunqʒ eiꝰ poſitionẽ ſᷣm quã accidit falſuʒ:h eſt /ſoto recta ẽ falſitas argumẽta/ tionis hᷣm oẽm modũ hᷣm quẽ talł argumẽtatio ðꝛ falſa. ¶ Deinde ponit diuiſionẽ ſylłoꝛũ falſoꝛũ:di cẽs ꝙ dux ẽ ſylłs falſus:qͥdã ẽ peccãs ĩ materia/et qͥdã in foꝛma.Et ſbᷣ dit ꝙ ſylłi peccãtes in materia foluunt᷑ ꝑ ĩterẽptionẽ vniꝰpᷣmiſſe vł ambarũ pᷣmiſ ſarũ:⁊ Bᷣ ſi ſint falſe. Sʒ peccãtes ĩ foꝛma/ ſoluunt ꝑ negationẽ ↄñe vł ꝑ diſtĩctionẽ ſi ſit młtiplicitas in iyſis. ¶ Finałr remouet vnũ dubiũ: poſſet em̃ alids credere ꝙ ſolutiões paralogiſmoꝛũ ſatis ba bent᷑ ꝑ pꝛimũ libꝛũ. Ad hᷣ rñdet ꝙ młtũ differt ſol/ uere aliquã oꝛonẽ ſtatim ⁊ ſine pᷣmeditatiõe lõga et ſoluere cũ lõga pᷣmeditatiõe: nã ĩmediate aliqͥd pᷣuidere ẽ difficile:⁊ ꝑ exercitationẽ videre ẽ faeile: qꝛ exercitatio habet᷑ ꝑ iſtum ſcðm libꝛum. II ¶ Hoꝛum igitur qui ſunt hᷣm equiuoca tionem et amphibologiã elenchoꝛũ: alij quidẽ habent interrogationẽ aliquã ⁊c̃. ¶ Iſtud ẽ ſcðm capłm in q phᷣs docet ſoluere pa/ ralogiſmos fallaciarũ in dictiõe.ỹt diuidit᷑ in q̃t/ tuoꝛ ptes.In pꝛiĩa ponit duas diſtinctiões. Pꝛia: paralogiſmoꝝ equocatiòis ⁊ amphibologie/ qͥdã habẽt pᷣmiſſas młtiplices ⁊ nõ cõclonẽ: alij habẽt cõcłonẽ młtiplicẽ cũ aliq̃ pꝛemiſſarũ. Scða:ꝓpõ mktiplex aliqñ ẽ vᷣa ſᷣm vnũ ſenſuʒ ⁊ falſa ſᷣm aliũ: et aliqñ vᷣa in vtroqʒ ⁊ aliqñ falſa. Ex q̊ ptʒ ꝙ oĩs ofo młtiplex poſita in ſylło eſt diſtinguẽda:⁊ cõce denda in ſenſu vero /⁊ negãda in ſenſu falſo. Ex q̊ ptʒ quõ ſunt ſoluẽdi ꝑalogiſmi fallaciarũ equoca/ tionis ⁊ amphibologie.Et ſubdit vnũ documẽtũ ꝙ ſi młtiplicitas lateat rñdẽtẽ ⁊ ipſe cõceſſerit or̃o nem mltiplicẽ ſine diſtinctiõe: tũc ſi opponẽs foꝛ⸗ titer inſtet/ ſic ꝙ poſſit pcipere młtiplicitatẽ:tũc dʒ coꝛrigere ſuã ſolonẽ: ⁊ dicere ꝙ cepit ꝓpõnẽ pꝛiꝰ cõceſſaʒ in ſenſu vero. ¶ In ſcða ꝑte docet ſolue/ re paralogiſmos cõpoſitiõis et diuiſiõis: dicẽs ꝙ ſoluunt᷑ oñdendo ꝙ nõ ẽ eadẽ or̃o cõpoſita ⁊ diui ſa.Et ponit ſeptẽ exẽpla.Pᷣꝛmũ:q̊ vidiſti ꝑcuſſuʒ/ hic ꝑcuſſus ẽ:ſʒ ocuio vidiſti hũc pcuſſuʒ:&ᷓ oculo hic pcuſſus ẽ̃. Scðm:q̊ ꝑcuſſus ẽ hic/̊ tu vidiſti: ſʒ baculo ꝑcuſſus ẽ hic:ꝗᷣͥ baculo tu vidiſti.Soluit iſtos duos:dicẽs ꝙ nõ ẽ idẽ videre ocul illũ qͥ per cuſſus ẽ/⁊ videre illũ qͥ ꝑcuſſus ẽ oculo. Tertiũ:tu vidiſti nũc exñũtes in pireo naues ĩ ſicilia ens: hec em̃ ẽ diſtinguẽda:qꝛ ens põt referri ad hᷣ qð ẽ in ſi cilia:⁊ ſic ẽ cõpoſita ⁊ falſa:poſito ꝙ nũc ſis in pi⸗ reoſvbi nõ videas naues exſñtes in ſicilia:vel ens põt referri ad ſ qð ẽ in pireo/⁊ tuncẽ diuiſa ⁊ ᷣa. Quartũ:bonꝰ ſutoꝛ malꝰ ẽ:vñ ſi fiat pauſa poſt ly ſutoꝛ/ẽ diuiſa ⁊ falſa:ſʒ ſi fiat pauſa poſt ly bonꝰ*/ẽ cõpoſita ⁊ ᷣa.Quintũ: qͥcqͥd ẽ maloꝝ illð ẽ malũ: ſʒ maloy eſt diſciplina bona:ꝗ diſciplina bona eſt mala.Sextũ:quẽcũq; nũc dᷣe dico nũc factũ eẽ/jil/ le nãc factꝰ eſt:ſʒ te ᷣe dico nũc factũ eſſe:å tu nũc factꝰes.Septimũ:qͥcunq; põt citharigare cithari/ cat:ſʒ nõ citharigans põt citharigare:& nõ cithari/ cans citharigat. ¶ In tertia ꝑte docet ſoluere pa/ ralogiſmoſ accẽtꝰ:dicẽs ꝙ nõ fiunt młte deceptio nes in accẽtu:⁊ ponit vnũ exẽplũ:vt bonũ ẽ viros iuſtos pẽdere:et bonũ ẽ viros iuſtos nõ pẽdere:g bonũ eſt idẽ pẽdere ⁊ nõ pẽdere. Soluit: dicẽs ꝙ pendere nõ idẽ ſignat media bꝛeui ⁊ media longa- ¶ In ãrta ꝑte docet ſoluere paralogiſmos figure dictiõis:dicẽs ꝙ tales dñt ſolui negãdo ↄñaʒ: nã ꝓpt᷑ cõueniẽtiã aliq̊rũ in voce/ nõ ſeqͥt cõueniẽtia eoꝝ in ſᷣcato/ aut mõ ſᷣcãdi vł ecõtra. Deĩde docet ſoluere in ſpãli: ⁊ pꝛio qñ mutat᷑ vnũ pᷣdicamentũ in alið:⁊ ¶̊ ptʒ ꝑ exẽpla: Cõtingit vnũ ⁊ idẽ videri ⁊ videre:& ↄtingit vnũ idẽ facere ⁊ ſieri. Deĩde po nit exẽpla in qͥbꝰ pᷣdicamẽtũ ſube mutat᷑ in pᷣdica/ mẽta accñtis. Pꝛimũ:qͥcqͥd heri habuiſti ⁊ mõ nõ hẽs/ amiſiſti:ſʒ heri habuiſti decẽ digitos ⁊ mõ nõ bẽs:ꝗ̊ decẽ digitos heri amiſiſti.ðꝛ ꝙ ibi mutatur qͥd in qᷓtũ:iõ negãda ẽ ↄña. Deĩde ponit exẽplũ ĩ qᷓ qͥd mutat᷑ ĩ aliqd/ſic:qͥcqͥd aliqͥs nõ hʒ/nõ dat il/ lud:ſʒ vnũ ſolũ denariũ aliqͥs ñ hʒ:& vnũ denariũ aliqͥs nõ dat.negãda ẽ ↄña:qꝛ ibi mutat᷑ qͥd in ali/ qͥd. Deĩde ponit exẽplũ mutãdo ſubam in ãlitatẽ/ vkecõtra:qͥ cũq; dat aliqͥd leuit᷑/cito dat: ſʒ illð qðᷣ dat/ nõ habuit cito: ᷓ illð qð dat/ nõ dat:ibi mutat᷑ q̃litas ĩ ſubaʒ:qꝛ cito ẽ de pᷣdicamẽto ãlitatꝭ/ ⁊ qð ꝑtinet ad pᷣdicamẽtũ ſube Alið exm̃: aliquẽ ꝑculſi ſti ſola manu:ſʒ ſolã manũ ñ hẽs: ꝑcuſſiſti aliquẽ — Elenchoꝛum aillð qð nõ habes.Cõſequẽ᷑ter ponit tres ſolutio nes antiqᷓrũ. Pꝛĩa/ ꝙ tu habes vnã ſolã manũ: qꝛ qͥ hʒ płes/hʒ vnã ſolã manũ.Scða/concedit ꝙ tu habes vnã ſolã manũ q̃ percuſſiſtinegat tñ te hr̃e vnã ſolã manũ. Tertia/ cõcedit ꝙ aliqͥd dat qð nõ bʒ: qꝛ ſi aliqᷣs det alicui bonũ vinũ qað poſtea fiat acetũ:tunc ille dedit qð nõ habuit. Iſtas tres im/ pꝛobat:qꝛ nõ ẽ recte ſoluere/ſʒ tm̃ ad hoĩem: 5ᷣ nõ bñ. Añs ptʒ:qꝛ cõcedendo oppoſitũ illarũ ſolutio num adhuc pñt ſolui ꝑ diſtinctionẽ q̃ ẽ inter pꝛedi cta.Conſequẽter ponit vnũ paralogiſmũ in ã mu tat᷑ qͥd in q̃le:vt iſte hõ diſcit tarde ⁊ non cito didi cit:& didicit qð diſcit. Conſequẽter dat vnũ exem plũ in q̊ mutat᷑ qͥd in vbi:vt qͥcqͥd bibiſti ẽ in te:cy/ phũ bibiſti:gᷣ cyphꝰeſt in te. Aliud exẽplũ in ã mu tat ſingkare in plurale:vt qͥcqd ſciuiſti/ꝑ doctrinã vel inuentionẽ ſciuiſti: ſʒ iſtas cõcłones ſciuiſti:a eas ꝑ doctrinã vel inuetionẽ ſciuiſti:ſʒ tu nõ ſciui/ ſti ꝑ doctrinã:ᷣ tu ſciuiſti ꝑ inuẽtionẽ:qð tñ eſt fal ſum ꝑ caſum demõſtratꝭ duabꝰcõcłlonibꝰ:q̃rũ vnã ſcis ꝑ doctrinã /⁊ aliã ꝑ inuẽtionẽ. Soluit negãdo ↄñam:qꝛ numerꝰ ſingulart mutat᷑ in numerũ plu/ ralẽ.Cõſequẽter dat vnũ exẽplũ in ã mutat᷑ dd in ꝗle qͥd: vt coꝛruſcꝰẽ alter ab hoĩe:coꝛruſcꝰ eſt hõ:g coꝛruſcꝰ ẽ alter a ſeipſo. Soluit negãdo ↄñam:qꝛ ibi mutat᷑ qͥd in ãle qͥd:oẽ em̃ cõe ẽ qle qͥd: ⁊ ſingu lare hoc aliqͥd. ¶ Ex pᷣdictis infert phus vnã ſolu tionẽ gñalẽ oĩm paralogiſmoꝛũ in dictione:dicẽs ꝙ rñdẽs dʒ 8 dicere ꝙ accipit ꝓpõnẽ in ſenſu oppoſito in quo capit opponẽs. Querit vtrũ ſint tm̃ duo modi ſoluẽdi pa/ ralogiſmos.ſ.ꝑ interẽptionẽ /et ꝑ diſtinctionẽ᷑. Et arguik᷑ pꝛĩo ꝙ nõ:qꝛ tot ſunt modi ſoluẽdi qͥt ſunt modi ſylloꝛũ peccãtiũ:ſʒ tres ſũt modi taliũ ſyllo/ rũ:qꝛ qͥdã peccant in materia tm:qͥdã in foꝛma tm̃: qͥdã in materia ⁊ foꝛma ſil. Scðo ſic: Nullꝰ ſyllus dʒ ſolui ꝑ diftinctionẽ:g nõ ſunt duo modi ſoluen di. Añs ꝓbat᷑: qꝛ oĩs ſyllus hñs falſitatẽ dʒ ſolui ꝑ interẽptionẽ falſitatꝭ:ſʒ oĩs ſyllus q̊ ſoluit᷑ eſt fal fus:igit᷑. Tertio ſic: Multiplex ſᷣcat ſua ᷣcata diſ⸗ iunctiue: nullũ młtiplex dʒ diſtingui. Añs ptʒ p phm.⁊.topicoꝝ:dicentẽ ꝙ ad ↄſtruẽdũ vł deſtruẽ dum mltipler/ ſufficit ivm ↄſtruere vł deſtruere in vno ſenſu:qð nõ eẽt/niſi impoꝛtaret ſua bcata dil/ iunctiue. Quarto ſic: Multiplex bᷣcat ſua ſᷣcata co pulatiue:q̊ nullũ mkeiplex eſt diſtinguẽdum. Añs ꝓbat᷑ ꝑ phᷣm.i.periher.vbi dicit: q ſi tunica impo natur ad ſᷣcandũ hoĩem equũ:erit idẽ dicereſtu/ nica ẽ alba:⁊ dicere hõ ẽ albꝰ ⁊ eqͥuꝰ ẽ alb. Quiĩto ſic: Solutio ad hoĩem ⁊ ad tẽpꝰ ſunt ſolutlões re cte:& ſunt płes qᷓ; due. In oppoſitũ eſt phus in textu. In queſtiõòe erunt tres vei A ad pꝛimũ 7[J0 qꝙ ꝓ declaratiõe qᷓſtionis Pꝛio ſciẽdũ ſupponit᷑ pꝛio/ ꝙ ſolutio recta ẽ manifeſtatio falſi hm quãcũq; poſttionẽ ac cidat falſum: cuiꝰ declaratio viſa ẽ in textu:ſʒ ſolu/ tio apparẽs ẽ mãifeſtatio apparẽs alicuiꝰ falſi nõ reddendo cãm. Scõo ſupponit᷑ ꝙ interẽptio idẽ ẽ ꝙ negatio:⁊ ẽ dux.ſ. interẽptio ↄſe ⁊ ꝓpõönis po⸗ ſite in ↄña. Interẽptio ↄñe hʒ fieri in ſyllis peccã/ tibꝰ in foꝛmia:⁊ interẽptio ꝓpõnis hʒ fieri ĩ ſyllis/ qrũ aliꝗᷓ pᷣmiſſe ſũt falſe: vñ interẽptio ↄñe hʒ fieri in oibꝰ paralogiſmis fallacie figure dictiõis:et in oĩbꝰ ꝑalogiſmis fallaciarũ eỹ dictionẽ exceptꝭ illis qͥ fiunt penes fallaciã petitiõis ᷣncipũ:ꝗͥ directe ⁊ imedtate nõ ſoluunt᷑ nec ꝑ interemptionẽ nec ꝑ di ſtinctionẽ: ſed rñdens dʒ dicere opponẽti ꝙ petit ðᷣncipiũ. Iſte tñ modus ſoluẽdi reducit᷑ ad interẽ/ ntionẽ:qꝛ dicẽdo ꝙ petit pꝛincipiũ/jinterimit᷑ ꝓba bilitas:interẽptio vᷣo ꝓpðnis hʒ fieri in oibꝰpara logiſmis accipiẽtibꝰ aliquã ꝓpõnẽ falſam. Tertio ſupponit᷑ ꝙ diſtinctio eſt manifeſtatio alicuiꝰmłti plicis dictiõis vł oronis.Ex q̃ͥ ptʒ ꝙ oĩs ſolutio re cta fit ꝑ interemptionẽ aut ꝑ diſtinctionẽ.Et ſi qͥg arguat nulla eſt ſolutio recta:igit᷑. Añs ptʒ:qꝛ vet eẽt argumẽti veri vł apparẽtꝭ:nõ apparẽtis:qꝛ tał dʒ eẽ apparẽs.nec veri:ꝗꝛ argumẽtũ verũ ẽ inſolu bile. Dr̃ ꝙ ad argumẽtũ apparẽs nõ ſolũ dz dart ſoło apparẽs/ſʒ etiã recta:vñ in ſyllo apparẽti ſũt duo.ſ.cã apparẽtie ⁊ cã defectꝰ. qͥ ad pᷣmũ dʒ dart ſolutio apparẽs:q̊ ad ſcðm dʒ dari ſolutio recta. S, qG circa textum incidũt GScdo ſciẽdũ ali q̃ difficultates. Pꝛi/ ma:vtrũ ſit neceſſe ibi determĩare de ſolutiõibꝰ pa ralogiſmoꝛũ.Rñdet᷑ ꝙ ẽ neceſſe ſᷣm qᷣd.i.ſi velimꝰ hre ꝑfectã ſciam de ſyllis ſophiſticis:⁊ ſi nos non velimꝰredargui:ſʒ nõ ẽ neceſſe ſimpfr/ cũ poſſumꝰ bñ eẽ ſine talibꝰ ſolutiõibꝰ.Et ſi qͥs arguat: qcũq; ſcit aliqͥd cõponere /ſcit ijm ſoluere:ſed ꝑ pꝛimũ ſi bꝛũ ſcimꝰcõponere ſyllos ſophiſticos:̊ etiã ꝑ illũ ſciemꝰreſoluere.Rñdet᷑ ꝙ bᷣ fuit ſat ſolutũ ĩ textu: põt tñ dici ꝙ nõ oꝑtet ꝙ qcũ q; ſcit.i.hʒ ſcĩaʒ cõpo nẽdiſhabeat etiã ſcĩaʒ reſoluẽdi illð:imo młtotiẽs videmꝰoppoſitũ.Et ſi qͥs inferat:dialecticꝰhʒ cõſi derare de iſtis ſolutiõibꝰ:qꝛ hʒ ↄſiderare de illis qᷓ peccãt d ſylim dialecticũ. Añdetur ꝙ nõ oꝑtet niſi foꝛte ꝑ accñs: ſed hʒ Aaeron ri eſ ſe qtr cõpo ,(nant ſylli dialectici. Tertio ſciẽdũ ꝙ ſcðᷣa difficuitas eſt iſta:vtrũ aliqͥs ſyltus ſophiſticꝰ ſit ſoluẽdus ꝑ ne/ gationẽ ↄñe? Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ tʒ maxie eẽt: qꝛ tal ↄña appareret eẽ ⁊ nõ eẽt:ſʒ h nõ:qꝛ nihil apparet eẽ aliud qᷓʒ ſit:qꝛ nihil apꝑet eẽ alið qᷓ; ens: 5 nihil appet eẽ alið qʒ eſt.ↄna videt᷑ eẽ bona ab equalẽti bus. ¶ Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ iſta duo ſigna.ſ. idẽ ⁊ aſiud /ſſũt ſigna q̃ tmmmõ referũt termios ſub/ ſtãtiales:iõ dicunt᷑ ſigna pᷣdicamẽti ſube:ſicut iſta tale ⁊ ãle dicunt᷑ ſigna termĩioꝝ accñtaliũ /⁊ nõ re/ ferũt niſi termĩos accñtales.Exẽplũ pꝛimi:vt ſoꝛ/ tes eſt altud qᷓ plato.i.ſoꝛtes ẽ alia ſuba qᷓ; plato. Exẽplũ ſcðᷣi:vt ſoꝛtes ẽ tał q̃lis ẽ plato.i.ſoꝛtes ẽ aliqlis ⁊ tal ẽ plato.Ex ã ſeqt᷑ ꝙ dꝛñaẽ inter iſtas duas ꝓpõnes /ſoꝛtes apꝑet eẽ alið q; ipm ẽ: ⁊ ſoꝛ tes appet eẽ alið qᷓ ẽ.pꝛia valet tãtũ ſic iſta /ſoꝛtes appet eẽ ens alicuiꝰ ſpẽi/⁊ ipᷣe nõ ẽ illiſpẽi:⁊ ſcð̃a valet tãtũ ſit ſoꝛtes apꝑet eẽ alid qᷓ ens/ ⁊ ẽ falſa. Ex iſto ponunt᷑ tres conclones. Pꝛĩa/ aliqͥd apꝑet eẽ tale qle nõ ẽ: vt ſyltus ſophiſticꝰ apꝑet eẽ bonꝰ et nõ ẽ. Scða ſaliqͥd apꝑet eẽ aliud qᷓ; ipm ẽ:nã ali/ qͥd apꝑet eẽ alicuiꝰ ſpel/⁊ tñ illiꝰ nõ ẽ:vt ſi ſoꝛtes a longe videat᷑ gradiẽs ſicut aſinꝰ ⁊ indut pelle aſi nina apperet eſſe ſpẽi aſin⁊ tñ nõ eẽt. Tertia/ali qͥd nõ apparet aliud qᷓ ẽ:ivo iſta eſt falſa/aliqͥd ap paret ee aliud qᷓ; eſt:qꝛ ſenſus eſt/ aiiquid apparet eẽ aliud qᷓ; ens.Et ꝑ hoc ſoluit wfäculroe. ,41 qCéalia difficultas: Qu arto ſciẽdũ vtrũ iſta ſit cõceden da/aliqͥs ꝓpõnẽ verã credit eẽ falſaʒ? ̃t videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ ex ipſa in bona ↄña ſequit᷑ vna falſa:igitur. Añs ꝓbat:qꝛ bñ ſequit᷑// aliqs ꝓpõnẽ verã credit eſſe falſam:ͥ alids credit ꝓpõnẽ verã eẽ falſam.ſʒ ↄñs ẽ falſuʒ:⁊ bona ↄña:qꝛ noĩa ⁊ vᷣba trãſꝑoſita idem Bᷣcant. Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ dꝛña&nter iſtas ꝓpõnes /aliqͥs credit ꝓpõnẽ eẽ falſaʒ:⁊ aliqs ꝓpõnẽ verã credit eẽ falſaʒ: nã ſcðᷣa ẽmodalis di⸗ uifa:et eſt ſenſus/ aliqͥs ꝓpõnẽ ꝗᷓ ẽ vera credit eſſe falſam/ et hoc eſt verũ.pꝛia ẽ modalis cõpoſita:et eſt ſenſus/ aliqs credit iſtam ꝓpõnẽ eſſe verã: ꝓpõ Fo. 98 C Ziber vera eſt falſa:⁊ in illo ſenſu eſt falſa:æ ꝑ hoc ſoluit difficultas.vñ credere aliquã ꝓpõnẽ nõ eſſe verã vnon eſt aliud qᷓ; aſſentire firmiter illi ꝓpõni tanqᷓ; vere.Et hec de pꝛimo articulo. Diirufm ad Kadni, 1 A vtrũ iſta ſit cõceden/ Dubitat PalO aa ad diſputandum vocalr reqͥrit᷑ ßᷣmo.E&t ꝓbat᷑ ꝙ ſit vera: qꝛ diſputa tio vocalis nõ põt fieri ſine pPᷣmone:ͥ ad diſputan dum vocatr redrit ßᷣmo. ↄña patet ab eqͥualẽtibꝰ. ¶ In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ bñ ſequit᷑/ad diſputãdũ vocarr redrit᷑ ſermo:&ᷣ ſᷣmo reqͥrit᷑ ad diſputandũ vocałr.ↄſia tenet ꝑ illã regulã:noĩa ⁊ vᷣba trãſpo/ ſita idẽ ſᷣcant:ſʒ ↄns ẽ falſum /cũ nullꝰ ſᷣmo reqͥrat᷑ ad diſputandũ vocałr. Itẽ cõuertẽs iſtiꝰ ad diſpu/ tandũ vocałr reqͥrit᷑ hᷣmo/ẽ falſa: igit᷑. Añs ptʒ:ꝗꝛ ↄuertẽs ẽ iſta/qð reqͥrit᷑ ad diſputãdũ e iſte vł iſte hᷣmo:mõ iſta ẽ vna affirmatiua falſa/cuiꝰſhᷣiectũ ꝓ nullo ſupponit. Itẽ /dictoꝛia eiꝰ ẽ vᷣa:igit᷑ ipſa eſt falſa.Añs ꝑptʒ:qꝛ /dictoꝛia ẽ iſta/nullꝰ ſᷣmo reqͥrit ad diſputãdũ vocałr:⁊ iſta ẽ vᷣa:igit᷑. ¶ Pꝛo ſolu/ tione ſupponit᷑ pꝛĩio ꝙ actũs poſitꝰ poſt ly rearit/ et rectꝰ a parte añ ſupponit cõfuſe tm̃. Supponit᷑ ſcdᷣo ꝙ aliqͥ dicũt ꝙ ꝓpõ tantũ valet ſiẽ iſta/ diſpu tatio vocalis nõ põt fieri ſine ßmone: vł ſicut iſta/ ĩpoſſibile ẽ diſputationẽ vocalẽ fieri ſine ßmone. Alij dicunt ꝙ ex quo iſtud vᷣbũ reqᷓrit/ ↄfundit ter minũ ꝙ in ipſo includit᷑ actꝰ ſyncathegoꝛematicꝰ/ q̃ nõ ẽ ꝑs extremi:;̊ totũ h̊ qð reqͥrit ad diſputan/ dum /nõ ẽ pᷣdicatũ:&̊ dʒ reſolui in vnã aliã vbi nõ ponit talis actꝰ ſyncathegoꝛematicꝰ: puta in iſtã/ ad diſputãdũ vocałr cõuenit ᷣmo/⁊ poſtea tũc dʒ conuerti.Supponit᷑ tertio ꝙ de iſta/noĩa ⁊ verba trãſpoſita idẽ ſᷣcant diuerſi diuerſimode gloſant. Nã dicũt alidͥ ꝙ ſic eſt ĩtelligẽda /noĩa et ỹᷣba vbi/ cunq; ponant᷑ idẽ ſᷣcant /ſʒ nõ eodẽ mõ.Alij dicũt ꝙ eſt va retẽta eadẽ ſuppoſitiõe/ ampliatiõe/⁊ re/ ſtrictione.Alij dicũt ꝙ ẽ iĩtelligẽda/dũmõ ponant᷑ ex eadẽ ꝑte extremi: et iſta magꝭ videt᷑ eẽ de mẽte Ariſto. Et ꝑ iſta pñt facitr ſolui rõnes.de ↄdicto/ ria als dictũ eſt quõ terminꝰ qͥ ſupponit cõfuſe tm̃ rõne ſigni ↄfuſiui ſpeciał/in Zdictoꝛia dʒ ſuppone re ↄfuſe ⁊ diſtributiue diſtributione imꝑfecta. Di cunt tñ aliqui ꝙ nõ hʒ /dictoꝛiũ niſi pꝛiꝰ reſoluat᷑. 3 vtrum oĩs ꝓpõ in q̃ Dubitat ſcðo ponit᷑ terminꝰeqͥuo⸗ cus ſit diſtinguẽda.Et arguit᷑ ꝙ ſic: qꝛ aliã põ in ã ponit᷑ terminꝰeqͥuocꝰẽ diſtinguẽda:ꝗ ⁊ oĩs.ↄña ptʒ:qꝛ nõ videt maioꝛ rõ de vna qᷓ; ð alia.Itẽ oĩs ꝓpõ płes ẽ diſtinguẽda:ſʒ oĩs ꝓpõ in q̃ ponit᷑ ter/ minꝰeqͥuocꝰ eſt ꝓpõ płes:igit᷑ ois ꝓpõ in q̃ ponit᷑ oĩs talis terminꝰ eſt diſtinguẽda.¶ In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ nulla ꝓpõ vna ẽ diſtinguẽda /oĩs ꝓpõ ẽ ꝓpõ vna:igit᷑ nulſa ꝓpõ ẽ diſtinguẽda.ↄña tenet in celarẽt.Et mĩoꝛ ꝓbat᷑ ꝑ phᷣum dicẽtẽ/ ꝙ idẽ eſt ꝓpõ ⁊ ꝓpõ vna.Pꝛo ſolutiõe ſupponit᷑ ꝙ ꝓpõ ca pit᷑ dupkr. Anoo ſtricte ꝓ ꝓpõne vna:⁊ ſic nulla ẽ diſtinguẽda.Alioo capit᷑ large ꝓ oĩ orone habẽte modũ ꝓpõnis:⁊ ſic ꝓpõ płes eſt bñ ꝓpõ. Suppo nit᷑ ſcvo ꝙ vt cõiter ðꝛ/ ꝓpõ ðꝛ eqͥuoce de ꝓpõne vna ⁊ ꝓpõne płes/ ⁊ hoc a ↄſilio.ſ.de ꝓpõne vna pꝛĩo/⁊ de ꝓpõne płes ſcðᷣario:⁊ ſic tenẽdo illã re/ gulã:talia ſũt ſiegta q̃lia ꝑmittunt᷑ a pᷣdicatt tã in eqͥuꝑcis a cõſilio qᷓ; a caſu iſta ẽ cõcedenda/ ꝓpõ ẽ diſtinguẽda:oĩs ꝓpõ ẽ diſtinguẽda:ꝓpõ eſt ꝓpõ płes:oĩs ꝓpõ ẽ ꝓpõ ples:qꝛ in oĩbꝰ iſtis a ꝑte ſie cti ponit᷑ terminꝰ eqͥuocꝰa ↄſilio.ſ.iſte terminꝰ. ꝓpõ et pᷣdicatũ.ſ.diſtinguẽda vł ples ſolũ cõuenit ſibi ꝓ vno ßcato.ſ.ꝓ ꝓpõne ples: etꝑ ↄñs vðᷣtute illi⸗ regule/ pꝛedicatũ reſtringit ſᷣiectu ad ſtandum ad II ppõn ẽ ples:tñ logici nõ aduertentes ad talt acce ptionẽ negãt tales ꝓpõnes. ¶ Iſto ſuppoſito po nunt alĩ cõckones ꝓbabiles.Pꝛia: nuila ꝓpõ in q̃ ponit᷑ terminꝰeqͥuocꝰ a ↄſilio ẽ diſtinguẽda/ ⁊ iſta iam pꝛifuit ꝓbata.Scða:aliq̃ ꝓpõ inñ q̃ ponit᷑ ter minꝰequocꝰa caſu ẽ diſtinguẽda rõne iliiꝰ termint eqͥuoci:qꝛ illi ꝓpõni coꝛrñdẽt płes cõceptꝰ ꝓpõna les ↄiuncti:vt iſta/canis ẽ ſuba: ꝓ qͥ ponit᷑ talis re gula:Oiĩs ꝓpõ in q̃ ponit᷑ terminꝰeqͥuocꝰ cui coꝛ/ rñdẽt płes cõceptꝰ ꝓpõnales/ẽ diſtinguẽda.Ter/ tia:aliᷓ ꝓpõ in q̃ ponit᷑ terminꝰ eqͥuocꝰ reſtrictꝰ/ẽ diſtinguẽda:vt ꝑptʒ de iſta/canis ẽ coloꝛatꝰ. Quar ta:nulla ꝓpõ in q̃ᷓ ponit᷑ terminꝰeqͥuocꝰ reſtrictus ad vnũ ſolũ ſᷣcatũ/ẽ diſtinguẽda:ſicut iſta/canis ẽ latrabilis:⁊ ꝑ iſtas ꝓpõnes facitr ſoluunt᷑ rõnes. 5 39 vtrũ iſta ſit conce Dubitat ter tio denda ſine ãcũ diſtinctiõe /hõ ẽ pictꝰ? Et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ bñ ſequit᷑/ hõ ẽ pictꝰ: ¶̊ pictũ ẽ hõ/ꝑ cõuerſionẽ ſimplicẽ.ↄñs eſt falſum/ cũ ſᷣiectũ nõ reſtringat pᷣdicatũ. Itẽ bñ ſeqt/ hõ eſt pictꝰ:̊; aĩal rõnale ẽ pictũ:ſʒ ↄnñs ẽ fal/ ſum: igitf᷑.ↄña patet ꝑ locũ a diffinitiõe. Itẽ nulla ſuba aĩata ẽ picta:oĩs hõ ẽ ſuba aiata:g nullꝰhõ ẽ pictꝰ. ¶ In oppoſitũ arguit᷑ ꝑ illã regulã:talia ſũt ſbtecta ⁊c.q̃ ſic ĩtelligit/vt dicũt aliqͥ:qũ a ꝑte ſub/ iecti ponit᷑ terminꝰ equocus:⁊ a ꝑte pᷣdicati ponit᷑ terminꝰ ſibi cõueniẽs ſolũ ꝓ vno hᷣcato/ tunc ſtat pꝛeciſe ꝓ illo:ſʒ̊ hõ ẽ terminõeqͥuocꝰ ad hoĩeʒ verũ et hoĩem pictũ:igit᷑. Sʒ 5 5 arguik: qꝛ ſi ſic/ leq̃ret ꝙ iſta eẽt cõcedenda/ deꝰ ẽ accidẽs: ỹᷣgo maria eſt lignũ:⁊ ſic de alijs.ↄñs ẽ falſuʒ:ptʒ tñ ↄña:qꝛ iſte terminꝰ des/ equoce bᷣcat deũ ⁊ iſtũ terminũ deꝰ:⁊ pᷣ dicatũ ſolũ ſibi cõuenit ꝓ termino:igit. Pꝛopter iſtã dicũt aliqͥ ꝙ pᷣdicta regula ſolũ ĩtelligẽda ẽ de termĩo equoco a caſu:iõ dicũt ꝙ iſte ſunt cõceden de/ canis ẽ ſidus celeſte: canis ẽ latrabilis. Scðᷣo inferũt ꝙ iſta ẽ negãda/ hõ eſt pictꝰ/ et ſibi cõſites. Alij ſunt qͥ nõ vidẽt rõnẽ ãre in vna magꝭ reſtrin/ gat qᷓ; in alia:iðo dicũt ꝙ regula dʒ ĩtelligi/ſi ꝓpõ affirmatiua cathegoꝛica ẽ vera ꝓ aliqͥbꝰ ſuppoſit et falſa ꝓ aliqͥbꝰ:tũc verificatio fiet ꝓ illis ſuppoſi tis ꝓ qͥbꝰ ꝓpõ vera:vt iſta/hõ eſt currẽs:dato ꝙ alid hoĩes currant ⁊ alid nõ:⁊ ſic pñt ſolui rõnes: iðovideas qͥd enoci Mer beeee 155 Arrjents. Arſalis a Etũ ad tertiũ ſit. Cõcluſio queſitũ:tm̃ ſũt duo modi ſoluẽ/ di paralogiſmos.ſ.ꝑ ĩterẽptionẽ ⁊ ꝑ diſtinctionẽ. Et hec cõclo relinquit᷑ ꝓbata ex dictis. Ad rõnes ante oppoſitũ. ¶ Ad pꝛimã ðꝛ ꝙ paralogiſmi pec cantes in materia ⁊ in foꝛma ſoluunt᷑ eiſdẽ ſolutio nibꝰ ſicut alij:iðo,ꝓ ipſis nõ eſt ponẽdus vnꝰ mo/ dus ſoluẽdi. Dicit᷑ vlteriꝰ ꝙ cõceſſio nõ ẽ ſolutio/ ſed magꝭ debet dici rñſio: cum nõ ſit manifeſtatio falſi. Ad alias ſatis patet ſolutio in.i.articulo. ¶ Ad illos autem qui ſᷣm accidẽs /vna quidem et eadem ſolutio eſt ad omnes. ¶ Iſtud ẽ tertiũ capIm in q̃ docet ſoluere paralo giſmos er dictionẽ:et diuidit᷑ in ſeptẽ partes. In pꝛima docet ſoluere paralogiſmos accidentis: di⸗ cens ꝙ ad oẽs paralogiſmos fallacie accidentis vna ſolutio.ſ.negatio ↄñe: qꝛ nõ oꝑtet ꝙ ſi pᷣmiſſe vniank vel diuidant᷑ cũ medio in pᷣmiſſis/ꝙ ꝓpter hoc vniant᷑ vł diuidant᷑ inter ſe in cõcłone:⁊ ponit diuerſos paralogiſmos. Pꝛimꝰ/tu ſcis bonum/ et bonũ ẽ qð intẽdo ĩterrogare:&; tu ſcis illð qð intẽ/ do ĩterrogare.Scðᷣus /tu cognoſcis coꝛuſcũ/et co ruſcus eſt veniẽs:q̊ tu cogſcis venientẽ:⁊ ſoluunt᷑ iſti duo:qꝛ eſt variatio appellationis. Tertihec — „»— Elenchoꝛum ſtatua ẽ opꝰ/x⁊ hec ſtatua ẽ tua: ¶̊ ſtatua ẽ opꝰ tuũ. Quart⸗/ ille canis ẽ tuꝰ/⁊ ẽ pr̃:gᷣ ẽ pr̃ tuꝰ.Quintꝰ/ in foꝛo ſunt raro pauca/⁊ pauca ſunt pauca:; pau ca ſunt raro pauca: et ibi cõmittit᷑ fallacia/ eo ꝙ in ipſis indebite arguit᷑ a diuiſis ad cõiuncta. Et ſuᷣ/ dit phᷣus ꝙ ſi aliqͥd attribuat᷑ accñti/ ꝙ nõ opoꝛtet illð attribui rei ſBiecte/niſi ſᷣiectũ et accñs ꝓ eiſdẽ adeãte ſupponerẽt. ¶ Deinde impꝛobat tres ſolu tiones antiquoꝛũ ad dictos paralogiſmos. Pꝛĩa/ ꝙ nõ eſt incõueniẽs aliquẽ cogᷣſcere ⁊ ignoꝛare:ſʒ erat incõueniens aliquẽ cosſcere ⁊ igrare ſᷣm idẽ. Repꝛobat hanc ſolutionẽ:qꝛ oĩm paralogiſmoꝛũ eiuſdẽ fallacie dʒ elſe idẽ modus ſoluẽdi gñalis:ſʒ talis nõ eſt hmõuigit᷑. Et ſbᷣdit ꝙ nõ ẽ incõueniẽs eandẽ or̃onẽ hr̃e płes defectꝰ:⁊ tũc talis nõ pote/ rit ſolui ꝑ talẽ modũ dicẽdi antiquoꝝ. Scða ſolu tio antiquoꝛũ dicẽtiũ oĩa eſſe multũ ⁊ paucũ/eo ꝙ multũ ⁊ paucũ dicunt᷑ relatiue. Repꝛobat hanc ſo lutionẽ:dicẽs ꝙ talis ſolutio nibil valet: qꝛ nõ ma nifeſtat falſitatẽ. Tertia ſolutio antiquoꝛũ erat ꝙ iſta ẽ diſtinguẽda/iſte canis ẽ pr̃ tu'. Panc repꝛo/ bat phus: dicẽs ꝙ ſolũ nomẽ młtiplex vł oro mul tiplex ẽ diſtinguẽda:ſʒ ibi nõ ẽ nomẽ nec oꝛo mul tiplex:igit᷑. Zubdit etiã ꝙ nulla or̃o truncata ẽ di. ſtinguẽda ſicut iſta/pꝛudẽtia eſt diſciplina maloꝝ/ vel iſta aufert mihi irã. ¶ In ſcða ꝑte docet ſolue re paralogiſmos hᷣm qͥd ad ſimpfr:et pꝛio dat ſolu tionẽ generalẽ.ſ.negãdo ↄñam:qꝛ nõ eſt idẽ dictũ ſimplr ⁊ dictũ ſᷣm qͥd: dicẽs ꝙ cõſiderandũ eſt ad ʒdictionẽ /ſi ſcʒ ſumat᷑ in pᷣmiſſis ſᷣm qͥd ⁊ in cõcło ne ſimpkrꝛet ponit nouem paralogiſmos. Pꝛimꝰ/ qð nõ eſt/ẽ opinabile: qð nõ eſteſt. Scðᷣus /ali/ qͥd qs eſt/non eſt hõ:ꝗͥ aliqͥd qð eſt/ nõ eſt. Tertiꝰ/ ſoꝛtes iurat ſe periurare:;̊ bñ iurat.Soluit negan do ↄñam:qꝛ iurare ſe periurare nõ eſt bene iurare ſimpkr/ ſed folũ ſᷣm qͥd. Quartꝰ/qͥ ſuadet furtũ/ diſ/ ſuadet nõ furtũ:&ͥ qͥ ſuadet/ diſſuadet.Quint/ego dico falſuʒ.Soluit:dicẽs ꝙ ille qͥ dicit illã ꝓpõnẽ dicit falſum ſimpłr ⁊ verũ hᷣm qͥd. Sextus/ diuitie ſunt bone bñ vtenti/ et nõ ſunt bone male vtenti:g ſunt bone ⁊ nõ bone. Septimꝰ/iuſtũ eſt magis eli gẽdũ qᷓʒ iniuſtũ:g moꝛiiuſte ẽ magl eligẽdũ qᷓ; mo ri iniuſte.Soluit:dicẽs ꝙ moꝛi eſt magꝭ eligẽdũ qͥ ad agere qᷓʒ iniuſtũ/ſʒ nõ q̊ ad pati. Octauus /ſcio hanc rẽ eẽ mihi adiudicatã: ſcio hanc rẽ eẽ meã · Bitimꝰ/ iniuſte paſſus diẽ ſe fuiſſe paſſum iniuſta: 6ᷓ dicit iniuſta. ¶ In tertia ꝑte docet ſoluere para logiſmos igrãtie elenchi:dicẽs ꝙ oẽs ſoluunt᷑: ꝗꝛ obmittũt aliquã cõditionẽ nec̃ario reqͥſitã ad 5di/ ctionẽ:vt tu ſcis de coꝛruſco ꝙ ẽ veniẽs ⁊ ignoꝛas ꝙ eſt muſicꝰ:g tu ſcis ⁊ ignoꝛas. ¶ In ãrta parte docet ſoluere paralogiſmos petittonis pꝛincipij: dicẽs ꝙ omnes ſoluunt᷑ dicẽdo opponẽti ꝙ petit pꝛincipiũ. ¶ In qͥnta ꝑte docet ſoluere paralogiſ⸗ mos fallacie ↄſtis:dicens ꝙ oẽs ſoluunt᷑ ꝑ nega tionẽ ↄñe:qꝛ lʒ pꝛĩa ↄſña ſit bona/ nõ tñ opoꝛtet ꝙ ſcða ſit bona:vt᷑ qñ arguit᷑ a deſtructiõe añtis/ ad deſtructionẽ ↄñtis:vel a poſitiõe ↄũtis/ ad poſitio nem añtis. ¶ In ſexta ꝑte docet ſoluere paralogif mos ſᷣm nõ cãm vt cãm:dicẽs ꝙ tales ſoluunt᷑ di cẽdo ꝙ ꝓpt pᷣmiſſam ſupfluã nõ ſequit᷑ ĩpoſſibile. ¶ In ſeptima parte docet ſoluere paralo giſmos ſᷣm płes ĩterrogatiões vt vnã:dicẽs ꝙ ad paralo/ giſmos huiꝰ fallacie nõ ẽ rñdendũ vnica rñſione/ cũ ĩterro gatio fuerit płes:ſʒ debẽt dari płes rñ ſio/ nes. Et hoc ꝓbat ꝑ vnũ ſile:nã lʒ ꝓpõ habens ter minũ eqͥuocũ ſit vᷣ̃a in vtroq; ſenſu:vł falſa in vno et cᷣa in alio: nõ tũ debet dart vna ſolutio ſimpłr: ſcʒ cõcedendo vel negando: qꝛ apparẽter ducereĩ ãd metham. Siliter dicẽdũ eſt de interrogatione plures.Et ponit vnũ exẽplũ: vt ſi querat᷑jſunt ne illa bona vel mala demonſtrato vno bono et vno malo:ſi reſpõdeat᷑ ꝙ ſunt mala:̊ bonũ eſt malũ:⁊ ſi reſpõdeat᷑ ꝙ ſunt bona: 6̊ malum eſt bonũ:ideo debet dici/ hoc eſt bonum et hoc eſt malum. ¶ In illis autem que deducũt ad idem frequenter dicere manifeſtum. ¶ Iſtud eſt q̃rtũ capłm in qͥ ſoluit paralogiſmos ducentes ad nugationẽ ⁊ ad ſoleciſmũ:⁊ intendit duas cõcłones. Pꝛia: ad ſoluendũ paralogiſmos nugatiõis/ oꝑtet negare illð pꝛincipiũ: ſophiſticũ nomẽ hᷣcat idẽ ꝑ ſe ſumptũ ⁊ iunctũ cũ alio:qꝛ illð nõ videt᷑ verũ ſaltẽ in relatiuis ⁊ paſſionibꝰ:qꝛ du/ plum ꝑ ſe ſump:ũ ſᷣcat dimidiũ:iunctũ vᷣo cum di midio nõ plus ſᷣcat ipſum.Ptʒ etiã in paſſionibꝰ: qꝛ ſimitas ꝑ ſe ſᷣcat naſum:ſʒ ꝗñ iungit᷑ cũ iſto ter mino naſus/nõ ſᷣcat naſum. Scða:volẽs euitare nugationẽ deber addere ſbiecto determĩationẽ vł nomen ad ſuũ adiectiuũ.Docet ſcðo ſoluere para logiſmos ducẽtes ad ſoleciſmũ: dicẽs ꝙ debet re/ ſpõderi ꝙ nõ bñ arguit: qꝛ incõgruũ nõ eſt verum neq; falſum: et ponit exẽplũ quod vere dicis eſſe/ hoc eſt:ſed lapidem vere dicis eſſe: ̊ lapidem eſt. Poꝛtet etiam itelligere: quoniã omnium oꝛationum alie quideʒ ſunt faciles conſpici. Iſte El vltimꝰtractatꝰ huiꝰ libꝛi in q̊ deter minat de his qᷓ ſũt digna ſolutio/ ne:⁊ de his q̃ nõ ſunt/⁊ de ſylto fatuo:⁊ diuidit᷑ in tria capła.In pꝛĩio oñdit q̃ opones ſunt faciles ad ſoluẽdũ ⁊ q̊ difficiles: et dic pꝛĩio ꝙ oẽs or̃ones q̃ᷓ fiunt hᷣm eqͥuocationẽ ſunt faciles:vñ fere oẽs or̃o nes bᷣm dictionẽ ſunt faciles ad ſoluẽdũ /⁊ ãſi ridi culoſe.Et ponit duo exẽpla de eqͥuocatione. Pꝛi- mumꝛvir ſedens ferebat᷑ gradatim:iſta eſt dux:nã pꝛĩo bᷣcat ꝙ ſedens ferebat᷑ ꝑ gradus:⁊ ſic põt eſſe vera.ſcðᷣo ſᷣcat ꝙ vir ſedẽs gradiẽdo ferebat᷑:⁊ ſic eſt falſa. Scðm exẽplũ:boꝛeas nõ eſt purus: qꝛ af fligit pauperẽ. Añ purꝰ duo bᷣcat.Anoo idẽ eſt qð innocẽs:⁊ ſic boꝛeas nõ ẽ purus:qꝛ deſtruit pau/ perẽ. Aliod idẽ ẽ qð ſerenꝰ vł purgãs /⁊ ſic ẽ purꝰ. Sub dit tñ ꝙ aliqͥ opones facte hᷣm equocationẽ dicunt᷑ difficiles:qꝛ ille ſunt difficiles/ de qͥbꝰ ſapiẽ tes iudicãt diuerſimode:ſʒ aliꝗ̃ opones eqͥuocatio nis ſunt hmõi: nã Zeno credebat ꝙ ens tm̃ñ vnũ ßᷣcaret:alij vo dicebãt ꝙ ens ⁊ vnũ mulaipłr dice/ bant᷑. ¶ Cõſequẽter ſoluit oronẽ ſolubilẽ:dicens ꝙ dux ẽ.ſ.acris ⁊ nõ acris. Añ orf̃o acris ſiue diffi cilis ad ſoluẽdũ ſeſt q̃ maxĩe dubitare fac̃ ⁊ rñden. tem maxie alligat.Et dicẽ̃ ꝙ ẽ dux.ſ.peccãs in ma/ teria ⁊ peccãs in foꝛma.Eỹt dicit ꝙ orones peccan tes in materia ſunt acrioꝛes /hoc ẽ difficilioꝛes ad ſoluẽdũ qᷓ; peccãtes in foꝛma: qꝛ peccãtes ĩ foꝛma nõ decipiũt niſi igrãtes logicã:ſʒ ꝑ peccãtes in ma teria peritiſſimi decipiunt᷑. Et dicit ꝙ or̃o peccãs in materia ðꝛ eẽ acerrima qñ ex pᷣmiſſis valde ꝓba bilibꝰ infert᷑ ꝓpõ valde impꝛobabilis. Sʒ ðꝛ minꝰ acris/ qñ pꝛemiſſe nõ ſunt multũ ꝓbabiles: ſunt tñ̃ aliq̃lit ꝓbabiles et cõcludũt vnũ manifeſte falſuʒ: Diẽ etiã ꝙ ĩterro gatiões peccãtes in foꝛma illa ẽ marje acris de ꝗ̃ ẽ dubiũ ſi ſit ſyllogiſtica vł nõ:ſ illa ðꝛ minꝰ acris q̃ facilr apparet ꝙ nõ eſt ſyllogi ſtica.Ex qͥ infert ꝙ or̃onũ peccantiũ in foꝛma aliqᷓ ſunt digne ſolutiðe et aliq̃ nõ:vt in qͥᷣbꝰ nõ eſt aliãᷓ pꝛemiſſarũ ꝓpter quã ſequat᷑ cõclo:ſʒ illa ẽ digna folatiõe qñ facilr neſcimꝰ diſtinguere an ſit ſyllo⸗ Fo. 99 KE — Liber ſtica vxnõ. Et ſuᷣ dit incidẽtalr diuerſos modos oluẽdi: dicẽs ꝙ aliqñ fit ſolutio ad ipſam or̃onẽ᷑: aliqñ fit ſolutio ad hoĩem oſtẽdendo ꝙ male oꝛdi nat pꝛemiſſas ſuas /ſicut in ſyllo fatuo:cuius pꝛe/ miſſe nõ ſunt bñ oꝛdinate: aliꝗñ etiã fit ſolutio ad tempꝰqñ rñdẽs neſcit ſoluere:⁊ tñ cũ młtis dictis pertrãſit tempus. Et dicit phᷣus ꝙ illa ſolutio eſt peſſima que eget plus tꝑis qᷓ; diſputatio exigat. ¶ Ex q̃ntis ergo ⁊ qualibꝰ fiunt diſpu/ tantibus paralogiſmiſet quomodo. ¶ Iſtud ẽ ſcðᷣm capłm in q̃̊ phᷣus recapitulat ea q̃ dicta ſunt in iſtis libꝛis et libꝛis Topicoꝛũ: dicẽs ꝙ dictũ ẽ ex q̃ntis fallacijs fiunt deceptiões:dictũ eſt enã quõ rñdẽs ducit᷑ẽ ad methã: dictũ ẽ etiã de cautelis /de ſolutionibꝰ:⁊ q̃ ſit vtilis ⁊ q̃ nõ:⁊ quõ ſoluunt᷑ apparẽter ⁊ quõ nõ:etiã in topicis dictũ eſt de pᷣdicatt/de ꝓpõnibꝰ/⁊ de ꝓblematibꝰ q̃ttuoꝛ pdicatoꝛũ/⁊ de ↄſideratiõibꝰad arguẽdũ de oĩ ꝓ/ blemate/ ⁊ de mõ opponẽdi ⁊ rñũdendi dialectice. ¶ Opoꝛtet autem nos non latere quod accidit circa hoc negocium. ¶ Iſtud eſt vltimũ capłm in q̊ phus oñdit modũ inuẽtionis logice:et dicit pꝛio ꝙ illa q̃ pꝛio inuẽta fuerũt a pꝛimis inuẽtoꝛibꝰ/parua erant:ſʒ ꝑ ſucceſ ſionẽ tꝑis augmẽtũ acceperũt: ⁊ diẽ ꝙ pꝛĩo inuen ta fuerũt pꝛincipia cõia: et dicit ꝙ lʒ pꝛincipia ſint parua in magnitudine/ ſunt tñ maxia in virtute ⁊ difficillima ad inueniẽdũ:qͥbꝰinuẽtis/facile ẽ adde re: et dicit ꝙ tꝑe ſuo de hac arte nibil erat traditũ qð haberet aliqͥd oꝛdinis/ĩmo tradita erãt ſine oꝛ/ dine:puta habendo multas regulas ⁊ młta argu/ mẽta ſine qͥcũq; oꝛdine. E&x qᷓ infert ꝙ talis doctri na que erat ab antiqͥs tradita erat facilis:qꝛ ibi nõ erãt niſi quedã regule ſine demõſtratiõe. Et ſhᷣdit ꝙ de ſyllis ſophiſticis nihil penitꝰ erat traditũ an tẽpꝰ ſuũ ſaltẽ ꝑ modũ artis:ex illo vult hr̃e ꝙ fuit verus inuentoꝛ huiꝰ ſcĩe/⁊ ſe cõpleuiſſe ſufficiẽter hanc artẽ:iðo cõcludit ꝙ de nõ bñ dictꝰ ⁊ de omiſ ſis det᷑ ſibi venia:⁊ de inuẽtis ⁊ bñ dictꝭ dent᷑ ſibi Querit vtrũ phus ſufficiẽter(grates. doceat ſoluere paralogiſmos ef dictionẽ. ¶ Arguit᷑ pꝛĩo ꝙ nõ:qꝛ paralogiſmi pe/ titionis puncipij peccant in foꝛma:⁊ tales debent ſolui ꝑ diſtinctionẽ vł ꝑ negationẽ ↄñe:igit᷑ nõ bñ docuit ſoluere tales ſyſllos. Waioꝛ patet: qꝛ omis ſyllus ſophiſticꝰ peccat in materia vel foꝛma:ſʒ pa ralogiſmꝰpetitionis pꝛincipij non peccat in mate/ ria:g in foꝛma. ¶ Scðo ſic: Petitio ᷣncipij peccat /̊ argumẽtationẽ: å peccat in foꝛma. Añs ptʒ:qꝛ petitio pꝛincipij non facit fidẽ de re dubia cũ nihil ꝓbet: igit. ¶ Tertio ſic: Petitio ᷣncipij peccat 5 ſyllm ſimplr:ã̊ peccat in foꝛma. Añs ptʒ ꝑ pᷣm in textu: ⁊ pꝛecipue in pꝛimo vbi dicit ꝙ oẽs paralo/ giſmt ſunt ĩimodiſicati. ¶ Quarto ſic: Ad ĩterro/ gationẽ plures/ danda eſt vna rñſio. Añs ptʒ:qꝛ ad oẽm ꝓpõnẽ ãᷣ ſic eſt vera ꝙ nullo mõ eſt falſa/ danda vna rñſio:ſʒ aliq̃ interrogatio plures eſt hmõt:igit᷑. Minoꝛ ptʒz:qꝛ iſta eſt interrogatio plu/ res/ vtrũ iſti ſunt vidẽtes demõſtrato vno ceco et vno vidẽte /⁊ tñ ẽ falſa: igit᷑. ¶ Quinto ſic: Inter/ rogatio plures ẽ ꝓpõ/ cũ ꝓpõ diuidat᷑ in ppõnẽ vnã ⁊2 ꝓpõnẽ plures:ſʒ ad oẽm ꝓpõnẽ rñdendũ ẽ vna rñſione:igi᷑. ¶ In oppoſitũ eſt phs in textu. In queſtione erunt tres articuli. Mtũ ad pꝛimũ. 2 5 S, C circa textũ incidũt aliꝗᷓ Pꝛiĩo ſciẽdi a ea wars maaran II ad hoc ꝙ aliꝗ ofo faciat fallaciã equocationis vet amphibologieſreqrat᷑ ꝙ pꝛincipalr plura ſᷣcet. Ert videt᷑ ꝙ non: qꝛ equiuocatio ⁊ amphibologia ꝑñt fieri hm iſtam or̃onẽ/qͥcqͥd ridet habet os:pꝛatũ ri det:qͥ pꝛatũ habet os:⁊ tñ ibi nõ eſt aliqͥs termin* qui pꝛincipałr plura hᷣcet: neq; ipſa oro pꝛincipałlr plura pᷣcat. Ad hoc rñdet̃ ꝙ nunqᷓ eſt equocatio vk amphibologia/niſi ſit aliqd diſtinguẽdũ:⁊ hoc ſaltẽ hᷣm pꝛimũ vel ſᷣm modũ.Dicit᷑ ſcðᷣo ꝙ nõ re/ quirit᷑ ꝙ terminꝰ vel or̃o Punepare Mlar bᷣcet. iA ſcða difficultas ẽ ta- Scðo 1 ciẽdũ lis:vtrũ iſta ſit cõceden da /aliqͥd ſᷣcat qð nõ ſᷣcat? Et videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ chime ra aliqͥd ſᷣcat cũ ſit nomẽ /⁊ tñ nihil ſᷣcat:qꝛ chime/ ra nõ eſt imaginabilis:/ᷣ nõ eſt ſᷣcabilis.ↄña ꝓba/ tur: qꝛ ad hoc ꝙ aliquid poſſit ſᷣcarijopoꝛtet ꝙ ſit imaginabile.et añcedens ꝓbat᷑:qꝛ implicans 5di ctionẽ nõ imaginaf᷑:ſed chimera implicat ↄdictio nem:g̊ non imaginat᷑. ¶ Pꝛo ſolutione ſupponit᷑ ꝙ illa ꝓpõ põt hre młtos ſenſus.Anꝰ ſenſus eſt ꝙ iſte terminꝰaliqͥd/ſᷣcat aliqͥd qð bcat iſte terminus nõ/materiałr captus:et ſic concedit᷑:nã aliqͥd ſᷣcat illã vocẽ nõ/q̃ ſᷣcat᷑ ꝑ ſeipſam.ZAliꝰ ſenſus eſt ꝙ ali quid ſᷣcat aliqð qð nõ eſt ſᷣcatiuũ: qꝛ ſᷣcat rem que eſt lapis/ q nõ eſt ſᷣcatiua. Alius ſenſus eſt:aliqͥd bᷣcat aliqͥd ⁊ nõ ſᷣcat illðᷣ:⁊ ſic eſt falſa:⁊ ad impꝛo/ bationẽ viſum eſt als quõ chimera põt dupłr dif⸗ finiri. Ano mõ ꝙ eſt aliqͥd compoſitum ex capite leonis ⁊c̃.et ſic bene eſt imaginabile et ſᷣcat. Alio modo vt eſt compoſitum ex impoſſibulibus poſſe cõponi:⁊ ſic eſt inimaginabilis ⁊ iiawiaoabile 1 1ᷣ,41 GP tertia difficultas ẽ Tertio ſciẽdũ iſta: vtrum iſta ꝓpõ/ oĩa ſunt eadem ſibi poſſit cauſare aliquã fallaciã. ¶ Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ ꝙ illud ſignũ oĩa/ põt capi dupłr. Anoo collectiue:⁊ ſic eſt vna inde/ finita falſa: nã oĩa ſimul collecta nõ ſunt eadẽ ſibi: et iſto mõ non cauſat ꝓpꝛie aliquã fallaciã /cũ ipſa ſit ſimpfr falſa:vñ ly oĩa captũ collectiue facit ter/ minũ ſequentẽ ſupponere ↄfuſe tm̃ ſᷣ q̃ debet fieri deſcẽſus copulatꝰ: vt oẽs apii dei ſũt duodecim: ly apn dei/ ſupponit ↄfuſe tm̃/ſub quo fit talis de ſcẽſus:Y̊ iſti apłi dei ⁊ iſti apli dei ſunt duodecim. Alioo capit᷑ ly oĩa/diſtributiue: ⁊ ſic talis ppõ eſt vera de rigoꝛe logice ꝓpter recipꝛocationẽ/ q̃ ſibi denotaf᷑:⁊ ſiiſto mõ pꝛeciſe capiant/nõ videt᷑ face re aliquã fallaciã: ſi tñ caperet᷑ ly oĩa/vt ſuboꝛdina tur duabꝰ ꝓpõnib indiſiunctim captis /poſſet cau ſare fallaciã eqͥuocationis. ¶ Sed reſtat alia diffi cultas/an inuenire pꝛincipiũ ſit difficiliꝰ qᷓ; alia ſe⸗ quentia inuenire? Et videt̃ ꝙ non:qꝛ pꝛincipia co gnoſcunt̃ ab oĩbꝰcognitis terminis:igit᷑. Ad dif/ ficultatẽ rñdet᷑ ꝙ duplicia ſunt pꝛincipia:quedam ſunt cõia ⁊ ſimpłr pꝛima:⁊ iſta inuenire nõ eſt dif/ ficile neqʒ foꝛte multum vtile. Alia ſunt pꝛincipia ꝓpꝛia alicuius artis ⁊ ſcientie: ⁊ talia inuenire eſt difficile ⁊ multũ vtile:ꝛnam pfis Ineneieahfle eſt ,1(audd ipſis addere. Qu arto ſciẽdũ ꝙ circa textũ incidit talis difficultas: an diuiſio oronis in oronẽ facilr ſolubilẽ ⁊ difficulter ſolubilẽ ſit ſufficiẽs? Et vide/ tur ꝙ nõ:qꝛ eadẽ ofo põt eſſe difficulter ſolubilis et faciliter ſolubilis: nã alids zPerrrtort mõ põöt in⸗ telligere vnã ꝓpõnẽ qᷓ; alter. Añdet᷑ ꝙ illa diuiſio eſt ſufficiẽs/ ſi facilitas et difficultas ſumantur ex parte ipſarũ oꝛationũ et non ex parte intellectus. ¶ Et ſi qs dicat:ſi hoc eſſet verũ /ſequeret ꝙ diffi⸗ cultas intelligendi res pꝛoueniret ex parte ipſarũ A — Elenchoꝛum rerũ ⁊ nõ ex parte nf̃i intellectus:qð eſt falſum:nã tota difficultas intelligendi res ꝓuenit ex ꝑte no/ ſtri intellectus. Rñdet᷑ ꝙ difficultatẽ cognoſcẽdi res ꝓuenire ex parte intellectus intelligit᷑ dupłr. Ano mõ ꝙ res nõ cognoſcat᷑ ſub tã ꝑfecto gradu cognitionis ſub quo põt cognoſci:⁊ ſic ꝓuenit ex parte intellectus:vł ꝙ nõ cognoſcat᷑ ſub tãto gra/ du ꝑfecto cognitiõis ſicut illa res:⁊ ſic ꝓuenit ex parte rei.Et hec de pᷣmo arti. Mtũ ad ſcðᷣm. 8 vtrum hec ꝓpõ Dubitatur pmo ego dico falſuz ſit vera vł falſa:ſuppoſito ꝙ nihil aliud dicã. Ar/ guit᷑ ᷣmo ꝙ nõ:qꝛ ꝑ illã ꝓpõnẽ talit᷑ ſᷣcat᷑ ãtr eſt: ipᷣa eſt vera.Añs ptʒ:qꝛ ꝑ eã ſᷣcatur me dicere fal/ ſum:⁊ ita eſt:&ᷣ ipᷣa eſt vera.⁊ ꝙ ſit falſa ptʒ: aꝛ fal ſificat ſeipam:igit᷑. ¶ Pꝛo ſolutiõe huiꝰ dubĩj eſt aduertendũ ꝙ illud dubiũ ãrit de veritate ⁊ falſi/ tate ꝓpõnũ inſolubiliũ:de qͥbꝰ diuerſe ſũt opinio nes vt als videbitur in tractatu de inſolubilibus. ¶ Sed ꝓ nũc ſupponit᷑ ꝙ dꝛña eſt inter ꝓpõnem habẽtẽ reflexionẽ ſupꝛa ſe ⁊ inſolubilẽ. Añ illa ꝓ/ poſitio ðꝛ hre reflexionẽ ſupꝛa ſe ꝗᷓ̃ aliq mõ ſeip az pᷣcat:vt oĩs ꝓpõ eſt affrrmatiua.Sʒ ꝓpõ ðꝛ inſolu bilis q̃ſſcat ſeipᷣam ſub rõne falſi. Et ex iſto ſequit g oĩs ꝓpõ inſolubilis eſt hñs reflexionẽ ſupꝛa ſe: ſed nõ ecõtra:⁊ ðꝛ inſolubilis qꝛ cũ difficultate eſt ſolubilis. ¶ Et aduerte ꝙ ꝓpᷣe ad inſolubile tres cõditiões requirũt᷑. Pꝛia ꝙ ſit ſophiſma er q̊ ap/ parenter ⁊ nõvere ſequat ʒdictio:defectu cuiꝰiſta ꝓpõ nõ% eſt inſolubilis:hõ eſt aĩal. Scða:gꝙ aliqli ter ſeiñam ſignificet mediate vł ĩmediate: defectu cuiꝰ iſta nõ eſt inſolubilis:tm̃ pater eſt. Tertia: ꝙ ſigniſicet ſeipam ſub rõne falſi: ideo iſta nõ eſt in/ ſolubilis:oĩs ꝓpõ eſt affirmatiua. ¶ Aduerte vl/ terius ꝙ dicũt aliq ꝙ ꝓpõnes inſolubiles nõ ſunt pꝛopꝛie ꝓpõnes/ſed ꝓpõnes plures: vt ego dico falſum ſuboꝛdinat᷑ iſtis duabꝰ ꝓpõnibꝰ indiſiun/ ctim captis: ego dico falſum: et hec ꝓpõ eſt falſa: demõſtrãdo ꝑ ly hec ᷣmã ꝓpõnẽ. ziius eſt mod* dicẽdi/ꝙ q̃libet ꝓpõ inſolubilis eſt vna copulat/ ua/ cuiꝰ pᷣma pars denotat᷑ ꝑ inſolubile: et illa de/ mõſtrat illã eandem ꝓpõnẽ: vt hec ꝓpõ /ego dico falſum:⁊ hec ꝓpõ eſt falſa: demõſtrando ꝑ ly hec pᷣmã ꝓpõnẽ:⁊ iſti duo modi ſũt multũ ꝓbabiles. Eſt tñ alius modus qui tenet ipᷣas eſſe cathegoꝛi cas/ſed ille eſt magis difficilis: ⁊ de iſtis als vide bit᷑ in inſolubilibus. Añ tenendo ſcðm modũ pꝛo nũc rñdet᷑ ad dubiũ ꝙ talis eſt falſa: ad ꝓbationẽ ðᷣꝛ ꝙ ad ꝓpõnẽ eſſe verã nõ ſufficit taliter eſſe qua/ liter ſignificat: ſed requirit᷑ taliter eẽ qualitercũq; ip̃a ¶ᷣcat:⁊ ꝙ nõ ſit falſificans ſeipam:mõ talis nõ eſt hmõi:igik. Ande ſtat aliauã ꝓponem eſſe fal/ ſam que qualitercũq; ſignificat᷑ eẽ ita eſt: ideo hoc non ſufficit ad ꝓpõnem verã: ſed cũ hᷣ requiri᷑ ꝙ non falſificet ſeipſam. 3 7 7 vtrũ in aliqua bona Dubitat ſcðo ↄñtia ex vero ſequa/ tur falſum:ſiue ſit in ꝓpõnibus inſolubilibus ſiue nõ. Et videt᷑ ꝙ nõ ꝑ phm.z.pꝛioꝝ. In oppoſitũ ar uit᷑:poſito caſu ꝙ nõ ſint niſi tres ꝓpõnes vles: cʒ oĩs hõ eſt aſinꝰ/ nullꝰhõ ẽ aĩal:⁊ hecoĩs ꝓpoſi cio vniuerſalis eſt falſa/tũc arguit᷑ ſic: bene ſequit᷑ illa ꝓpoſitio vłis eſt falſa ⁊ illa: ⁊ nõ ſunt plures: &ᷓ omnnis ꝓpoſitio vniuerſalis eſt falſa:ↄſia patet inductiue:⁊ añs eſt verũ ⁊ↄſequens falſum: igit᷑. Itẽ ↄtradictoꝛiũ ↄſequẽtis dicte cõſequẽtie repu nat añcedẽti. ſ.aliã ꝓpoſitio vniuerſalis non eſt alſa:igit᷑. ¶ Pꝛo reſpõſiõe eſt aduertendũ quod Fo. dicũt aliqͥ ꝙ in iſtis inſolubilibus ex vero poteſt ſe qui falſum. Sed aliter põt dici ſᷣm aliũ modũ ꝗꝙ in bona ↄſequẽtia ex vero nõ ſequit᷑ falſum. Et fa ciliter reſpondet᷑ ad rõnes. ¶ Ad pꝛimã ðᷣi/ꝙ ibi nõ arguit᷑ inductiue /cum ↄſequẽs ſit vna ꝓpõ hy pothetica:põt etiã dici /ꝙ ibi cõmittit᷑ fallacia ſᷣm quid ad ſimpłr:ꝗꝛ per aſis expꝛimit᷑ ꝑs ſignificati ↄſequentis ⁊ nõ totale ſigniſicatũ cõſequẽtis:ex quo ↄñs eſt vna ꝓpõ hypothetica copulatiua eq̃ ualens iſti:ois ꝓpõ vniuerſalis eſt falſa: ⁊ hec eſt falſa /demonſtrando per ly hec pꝛimã partẽ copu/ latiue. Ad cõfirmationẽ ðꝛ/ꝙ illa non eſt ſua ↄtra dictoꝛia:ſed iſta /oĩs ꝓpõ vłis eſt falſa:que eſt diſ⸗ iunctiua de Paerid aiceneih Dari ednlaeehe, vtru iſta cõſe/ Dubitatur tertio quẽtia ſit bo⸗ na:oĩs ꝓpoſitio eſt affirmatiua:&ᷓ nulia eſt nega/ tiua. Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ: qꝛ poſſibile eſt añs eſſe verũ ⁊ impoſſibile eſt ↄſequẽs eſſe verũ:igit᷑. Añs ptʒ:nam poſſibile eſt illã eſſe verã: oĩs ꝓpoſitio eſt affirmatia:vt poſito caſu ꝙ ſolũ ſit iſta ꝓõ /oĩs ꝓ poſitio eſt a firmatiua:ſed ipoſſibile eſt illã eſſe ve/ ram/ nulla ꝓpoſitio eſt negatiua: qñcunq; foꝛma⸗ bitur ipᷣa eſt falſa: qꝛ ſignificat ꝙ nulla ꝑpõ eſt ne gatiua:⁊ tamen ipᷣamet eſt negauua. ¶ In oppo/ ſitũ arguit᷑:qauia oppoſitũ conſequentis repugnat antecedenti:igi᷑. ¶ Reſpondet ſemper tenendo pꝛimũ modũ ꝙ talis cõſequentia non eſt bona: qꝛ ibi arguitur ab vna pꝛopoſitione ad vnam copu/ latiuã:⁊ iſtud faciliter poteſt videri tenendo illuz ſcðᷣm modũ Et hec de ſcðo arti. Ætũ ad ttiũ ſit. LCõcluſio reſponſalis: Philoſopꝰus ſuf/ ficienter docuit ſoluere paralo giſmos extra dictionem: ⁊ bec cõcluſio relinquit᷑ ſatis pꝛobata ex dictis. C Ad rõnes: Ad pꝛimam dicitur/ ꝙ minoꝛ eſt vera: Ioquendo de paralogiſ mis /quoꝛũ ſolutio cadit ſupꝛa aliquã pꝛemiſſarũ: ſed paralogiſmi quoꝛũ ſolutio cadit ſupꝛa cõſe/ quentiã debent ſolui per tnteremptionẽ ↄñe.Añ non ſemꝑ opoꝛtet aliquã pᷣmiſarã ſyllogiſmi pec/ cantis in materia eſſe falſam:ſed ſufflcit ꝙ non ſit magis ꝓbabilis qᷓ; ↄcko. ¶ Ad ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ peti/ tio pᷣncipij bene peccat ↄtra argumentationẽ pꝛo batiuã ⁊ ꝓpꝛie dictam /ſed nõ argumentationẽ generalit᷑ dictã. ¶ Ad tertiã patet ſolutio. ¶ Ad q̃rtã negatur añs:⁊ ad pꝛobationẽ dicitur ꝙ aluqñ ad interrogationẽ plures bene poteſt dari vua re/ ſponſio:non tamen ſic eſt reſpondendũ ne videa/ mur redargui apud aſſiſtentes.Et dico ꝙ talis re ſponſio vna erit reſponſio vna:⁊ hoc nõ eſt incõ⸗ ueniens. ¶ Ad quintam patet ſolutio: nã interro- gatio plures neq; ꝓpoſitio plures eſt ꝓpoſitio:cũ non ſit ꝓpõ vna:modo dictã eſt in textu ꝙ idẽ eſt ꝓpoſitio ⁊ ꝓpoſitio vna. T Secundi elenchoꝛũ ſophiſticoꝛũ Ariſtotelis ſ et totius logices/finis I00 ⸗. — Annotatio queſtionũ et dubioꝛũ Queſtionum et dubioꝛũ in libꝛos logices Ariſtote. Annotatio. ¶ Queſtiones pꝛoemij cũ dubijs ſuis. ce Trum logica ſit ſcientia rõnalis vna ⁊ ab alis diſtincta. fo.2z.a4 Pꝛimũ dubium: vtrum logica ſit mo/ dus ſciendi.fo.ʒ.a Scðm:vtrũ logica ſit acquiſita ꝑ logicam. fo.z.b Tertia:vtrũ logica ſit ſciẽtia vna vel płes.fo.ʒ.c. (¶Iũ ueſtio ſecunda. Atrũ logica ſit ſcia pꝛactica vel ſpeculatiua.fo.ʒ.f Pumũ dubiũ:vtrũ pꝛacticũ ⁊ ſpeculatiuũ ſint dif/ ferẽtie eſſentiales noticie ſeu ſcĩe in cõi.fo.. e. Secundum:vtrũ ſciẽtia dicat᷑ pꝛactica ab obiecto vel a ſine. fo...f Tertium: vtrum idem habitus ſcientificus poſſit dici pꝛacticus ⁊ ſpeculatiuus.fo..b 2 ¶ Queſtio tertia. Dtrũ logica que eſt pars philoſophie ſit de argu/ mẽtatione tanqᷓ; de ſubiecto pꝛimo.fo..e Pꝛimũ dubiũ:qͥd ſit dicẽdũ de ſhᷣiecto logice.f.6.c Scðᷣm:vtrũ logica ſit de ſcðis intẽtionibꝰ.fo.6.d Tertiũ:vtrũ logica ſit vtilis/honeſta/ ⁊ neceſſaria ad acquiſitionẽ aliarũ ſcientiarũ.fo.6.g ¶ Libꝛi pꝛedicabilum queſtio/ nes et dubia. Queſtio pꝛima. Utrũ ſcĩe ltbꝛi pꝛedicabiliũ vłe ſit ſubiectũ attribu tionis qð eſt genꝰ ad qͥnq; pꝛedicabilia.fo.7. d. Pꝛimũ dubiũ: vtrũ tres queſtiões a q̃rũ termina/ tione voluit ſe abſtinere Poꝛphyriꝰ ſint habitu logices terminabiles.fo 8.c Scðm:vtrũ vłia ſint ponẽda ĩ rerũ natura.fo.8.f Tertiũ:vtrum poſtqᷓᷓ nõ ſunt ponẽda vlia in actu pꝛeter ĩtellectũ ponẽde ſunt nature cões.fo.ↄ.a — ¶ Secunda. Atrũ acceptiones ⁊ diffinitiões generis ſint ſuffi/ cienter aſſignate.fo.9. h Pꝛimum dubium: vtrum hic diffiniatur intentio generis ſiue res ſubiecta intẽtioni.fo.O.g Scðᷣm:vtrum illa ſit cõcedenda genꝰ eſt genꝰ. Et vtrum de rigoꝛe ſermonis ille debeant cõcedi/ animal eſt genus:hõ eſt ſpecies.fo.xl. b Tertiũ: vtrũ natura cõmunis quã ponimꝰ cõmu/ nem ꝑ indifferẽtiã/ ⁊ determinatã per differẽtiã indiuidualem diſtinguat᷑ realiter a dꝛña indiui/ duali per quã ſic determinat᷑ ⁊ cõtrabit᷑. fo. Ii. d Tertia. Atrũ acceptiones ſpeciei et diffinitiones eius ſint ſufficiẽ᷑ter a Poꝛphyrio aſſignate. fo. 1z. e Pꝛimum dubium:vtrum ens ſit aliquod vniuocũ decem pꝛedicamentis.fo.i3.d Scðm:vtrũ iſta ꝓpõ debeat cõcedi /participatiõe ſpeciei plures hoĩes ſunt vnus hõ. fo.13. Tertiũ: vtrũ illud qð eſt indiuiduũ /ſit indiuiduũ per aliqð poſitiuũ ⁊ intrinſecũ ſibi.fo. 13.h (QL Quarta. Atrũ diuiſiones dꝛñe ⁊ qͥnq; diffinitiões dꝛñe ma gis ꝓpꝛie ſint ĩ textu ſufficiẽter aſſignate.f.i4..h Pumũ dubiũ:vtrũ ſcða diffinitio dꝛñe ſit cõuerti/ bilis cũ dꝛña vt ẽ vnũ de qͥnq; pᷣdicabilibꝰ.f.i.g Scðm: vtrũ quelibet quidditas cuiuſlibet ſpeciei pꝛedicamẽtalis ſit cõpoſita ex duabꝰ realitatibꝰ puta realitate generis ⁊ differẽtie.fo.16. a Tertium:vtrum differẽtia ſit ſpectes·fo.i6.c ¶ Quinta..„ Atrum ꝓpꝛiũ ⁊ accidens ſint pꝛedicabilia ab alijs ⁊ a ſeinuicẽ diſtincta:⁊ a Poꝛphyrio ſufficiẽter determinata.fo.16. f. Pꝛimũ dubium:vtrum aliqð accidens ſit ſepara/ bile/ et aliquod inſeparabile.fo.17. d Secundum:vtrum inherentia diſtinguat᷑ realiter ab accidente. fo.17. e Tertium: vtrum ꝓpꝛia paſſio diſtinguat᷑ realiter ab illo cuius eſt paſſio. fo. 17. f ¶ Sexrta. Atrũ cõueniẽtie ⁊ dꝛñe qͥnq; ↄdicabiliũ ſint a Poꝛ phyrio in textu ſufficienter Mgnate.fo.io.b ꝛimũ dubiũ:vtrũ tm̃ ſint qͥnq; vlia.fo.l9.g cðᷣm:vtrũ pꝛeter diſtinctionẽ realem ⁊ rõnis ſit ponenda aliqua alia diſtinctio. fo. 19.h Tertium:vtrum ſocrate non exiſtente/ iſte poſi⸗ tione ſint cõcedende:ſocrates eſt rationalis:ſo/ crates eſt homo.fo.zo.c ¶ Libꝛi pꝛedicamentoꝛũ queſtio/ nes ⁊ dubia. Queſtio pꝛima. Atrũã de pꝛedicamẽtis ſit ſciẽtia logicalis ab aljijg diſtincta habẽs ꝓ ſbiecto adequato aliqð inten tionale cõe vniuocũ decẽ pꝛedicamẽtis.fo.⁊o.f. Pꝛimũ dubiũ:vtrũ iſta ſciẽtia que dicit᷑ ſctẽtia pꝛe dicamẽtoꝛũ ſit de rebꝰ vel de vocibꝰ.fo.⁊l. b Scðm:vtrum voces ſeu termini/ vel res/ vel ſcðe intẽtiones reponunt᷑ in pꝛedicamẽto. fo. zl.c Tertium: vtrũ illa que reponunt᷑ in pꝛedicamen/ to ſeodem modo reponantur.fo. zi. f . ¶ Secunda.. Atrũ diffinitiões/ diuiſiones /ct regule añpꝛedica/ mẽtales ſint ſufficiẽter in textu aſſignate.fo. z22. b Pꝛimũ dubiũ:vtrũ vniuocũ ſit eqͥuocũ ⁊ e.f.23.a Secundũ:vtrũ cõcretũ accidẽtale ſignificet foꝛmã accidentalẽ vel ſubiectũ.fo.23.·c Tertiũ:vtrũ oẽ cõcretũ dicat᷑ denoĩatiuũ.fo.23. e Lertia. Atrũ diuiſio ſube que ẽ gen⸗ gñaliſſimũ ad ſubas materiales ⁊ ĩmateriales ſit cõueniẽter aſſigna ta in pꝛimam ⁊ ſecundam.fo.ꝛ a.c Pꝛimũ dubiũ:vtrũ ↄñe quas ponit phus in textu ſint foꝛmales vel materiales.fo.⁊.a Scðm:vtrũ aliqͥs hõ ſit pꝛima ſuba.fo.⁊5.b Tertiũ:vtrum deus ſit in pꝛedicamẽto.fo.⁊ʒ.·c Quarta.. Atrum pꝛopꝛietates ſubſtantie ſint a philoſopho ſufficienter aſſignate.fo. z.h Pꝛimũ dubiũ:vtrũ aliã ſuba ſit in ſiecto.fo.z6.d Scðm:vtrũ ſuba ſuſcipiat magꝭ ⁊ minus.fo.z6.f Tertium:vtrum ꝓpolitio vocalis poſſit eſſe vera vel falſa.fo.26. h Quinta. Atrum diuiſiones et ꝓpꝛietates quantitatis ſint a philoſopho ſufficiẽte aſſignate.fo.z 7. g Pꝛimũ dubium:vtrũ numerus pꝛedicamẽtalis ſit res diſtincta a rebus numeratis.fo.28. f Scðm: vtrũ linea/ ſuperficies /⁊ coꝛpꝰ ſint ſpecies quãtitatis cõtinue inter ſe ⁊ a rebus quas men/ ſurant realiter diſtincte.fo.⁊ 8.h Tertium:vtrum multum ⁊ paucum/ magnum et paruum ſint contraria.fo. z29. d „ Sexta. Atrũ diffinitiones et ꝓpꝛietates adaliquid ſint a pho ſufficienter aſſignate.fo.30. d Pꝛimum dubium: vtrum omnis relatio ſit ponibt lis in hoc pꝛedicamento.fo.z.·c —— beat plures paternitates. fo. 31. h Septima. Atrum diffinitiones/ ſpecies/et ꝓpꝛietates quali/ tatis ſint ſufficienter aſſignate. fo.2. g Pꝛimũ dubium: quomodo aliqua foꝛma dicatur ſuſcipere magis et minus. fo. 33. d Scðm: vtrũ in intenſione foꝛme pꝛimus gradus coꝛrumpatur in aduentu ſecundi. fo.33. Tertiũ:quid ſint ſex vltima pꝛedicamenta.fo.33.h Dctaua. Atrũ diuiſiones ⁊ ſpecies ſiue modi qͥnqᷓ; poſtpꝛe dicamentoꝛũ ſint ſufficiẽter aſſignate.fo.ʒ5.b Pꝛimũ dubiã:vtrũ alia poſtpꝛedicamẽta ab oppo ſitione ſint ſufficienter aſſignata.fo.35.h Secundum: vtrum oppoſitio ſit aliquod vniuo/ cum ad quattuoꝛ oppoſitiones.fo.ʒ6. a Tertium:in quo pꝛedicamento ſint illi termini /pi picardus/picardia ⁊c̃.fo.ʒ6.c ¶ Libꝛi pꝛimi peri hermenias queſtio/ nes ⁊ dubia. Queſtio pꝛima. Vtram ſcripture ad placitum ſigniſicent voces /et voces paſſiones anime. fo.6. g Pꝛimum dubium: vtrum enunciatio ſit ſubiectũ huius ſcientie.fo.7. d Secundum:vtrum in ſola cõpoſitione vel diuiſio ne intellectus ſit veritas vel falſitas. fo. 37. f Tertium: vtrum veritas ⁊ falſitas ſint res diſtin cte a ꝓpoſitione mentali.fo.ʒ7. g Secunda. Atrũ diffinitiones nominis et verbi ſint ſufficien⸗ ter aſſignate.fo.38.b Pumũ dubiũ:vtrũ verba imꝑſonalia: vt legitur/ amatur ⁊c.ſint verba apud logicũ.fo.38.h Secundum:vtrum ꝓnomina ſint nomina ſᷣm lo⸗ gicum vt ſupꝛa.fo.z9.b Tertium:vtrum nomẽ infinitum ſicut nonhomo ſit quid cõplexum vel incomplexum.fo.ʒ9.c . ¶ Tertia. Atrũ diffinitiones oꝛationis ⁊ enunciationis ſint ſufficienter aſſignate.fo.ʒ.g Pꝛimũ dubiũ:vtrũ ꝓpõ mẽtalis ſit realiter cõpoſi ta er pluribꝰ noticijs ſeu pluribꝰ cõceptibꝰ: q̊rũ vnꝰ ſit ſubiectũ/⁊ alter pꝛedicatũ.fo.C0o.e Secundum:vtrum aliqua ꝓpoſitio ſit compoſita ex pluribus ꝓpoſitionibus.fo. 40.. Tertiũ:vtrũ ꝓpõ vłlis eqͥualeat hypothetice copu latiue compoſite ex ſuis ſingularibus. f̃o..h 1ee Quarta. . ¶ Atrum ſpecies oppoſitionis ⁊ leges earũ ſint ſuffi Pꝛimũ dubiũ:vtrũ(cienter aſſignate. fo. 4l. e due /ꝛte poſſint ſimul eſſe vere.fo.A2.c Secundum: vtrũ due contradictoꝛie poſſint ſimul eſſe vere vel falſe. fo..2.e Tertium:vtrũ due ſubcontrarie poſſint ſimul eſſe falſe.fo.A.⁊ ·g ¶ Quinta. Vtrum aliqua ꝓpoſitio de futuro contingenti ſit doerminate vera vel falſa. fo. 43, d Pꝛimũ dubiũ: vtrũ oẽ futurũ cõtingẽs ſit aliquali ter determinatũ anteq ponatur in eſſe.fo. 43. h Secundum:vtrum aliquod futurum contingens ſit neceſſario futurum. fo.4 4. b Tertium:vtrum illa ꝓpoſitio ſit vera/ om̃e quod eſt quando eſt/ necelſe eſt eſſe. fo, 44.4 AInnotatio Seðm: vtrum relatio ſit res realis realiter diſtin/ cta a ſuo fundamento. fo.1. e Tertium: vtrum ſoꝛtes habens plures filios/ ha/ ¶ Libꝛi ſecũdi perihermenias queſtio/ nes et dubia. Queſtio pꝛima. Atrũ a negatiua de pᷣdicato finito ad affirmatiuã de pꝛedicato infinito ſit bona ↄña.fo. 5.c. Pꝛimũ dubiũ:vtrũ a negatiua ad affirmatiuã ſub/ iecto manẽte eodem ⁊ pꝛedicato variato penes finitũ et infinitũ valeat ↄña.fo.5.h Secundum: vtrum ab affirmatiua ad negatiuam pꝛedicato variato penes finitum et infinitum/ valeat conſequentia.fo. 6. b 4 Tertium:vtrum valeat iſta cõſequẽtia/ ſoꝛtes e homo moꝛtuus: ſoꝛtes nõ eſt homo. fo.4.6.c L Secunda. Atrũ ad habendã contradictionẽ in modalibꝰ ne⸗ ceſſe ſit ferre negationem ad modum.fo.4.6. h Pꝛimum dubium: qualiter accipienda ſit oppoſi/ tio in modalibus.fo.. 7. f Secundum:vtrum iſti modi/ſneceſſarium ⁊ impoſ ſibile amplient ad quodlibet tempus.fo. 4.7. h. Tertium: vtrum ꝓpoſitiones de contingenti de/ beant oꝛdinari cum alijs ꝓpoſitionibus alioꝛũ modoꝛũ ſᷣm equipollentias.fo.4. 8.a Tertia. Atrum contrarietas in enunctationibꝰ ſit ſumen/ da penes cõtrarietatẽ extremoꝛũ/vel penes mo dos enunciandi contrarios.fo.4 8.f Pꝛimũ dubiũ:vtrũ enunciationes vocales et ſcri⸗ pte eodem modo /ꝛient᷑ ſicut mẽtales.fo. 4.9.b Secundum: vtrum argumentum a tranſmutata ꝓpoꝛtione/ quo vtitur Ariſto. in octaua ratione teneat vniuerſaliter in oĩbꝰ terminis.fo. 4. 9. b. Tertium:vtrum illud ſit verum ꝙ omne verũ om ni vero conſonat.fo. 4.9. d ¶ Libꝛi pꝛimi pꝛioꝛum queſtiones et dubia. Queſtio pꝛima. Atrum diffinitiones ſyllogiſmi/termini/et ꝓpoſi tionis ſint ſufficienter aſſignate.fo.A.9.g Pꝛimũ dubiũ: vtrũ ſyllogiſmꝰ ſimpliciter dictus/ ſitiſubiectũ ſcientie libꝛoꝛũ pꝛioꝛũ.fo.õo.d Secundum:vtrum omnis bonus ſyllogiſmus re guletur per dici de oĩ/ vel dici de nullo. fo. 50. f. Tertiũ:vtrũ ſyllus expoſitoꝛiꝰ/ſiue affirmatiuus/ ſiue negatiuus/ teneat in q̃libet figura.fo.⸗ᷣo.g Secunda. Utrum regule de cõuerſione ꝓpoſitionũ de ineſſe Pꝛimũ dubiũ qualiter(ſint ſufficientes.fo.i.e conuertende ſint ꝓpotiones modales.fo.⸗ᷣz. c Secundum:quomodo conuertende ſunt pꝛopoſi tiones modales diutſe.fo.⸗ꝛz.e 4 Tertium:quomõ cõuertẽde ſint ꝓpoſitiones mo dales diuiſe de poſſibili ⁊ impoſſibilt. fo.52. f — ¶ Lertig. 4 Utrum ã̃ttuoꝛ modi pꝛime figure ſint ↄñe foꝛma/ Pꝛimũ dubiũ:vtrum ponẽda ſit(les.fo.z.k quarta figura ab alijs diſtincta.fo.⸗4.·c Scðm: vtrum ex puris particularibꝰ aliqͥd ſequa/ Tertiũ:vtrũ in omnt combina/(tur. fo.⸗4.d tione inutili ſint dabiles termini in quibus om⸗ ni ⁊ in quibus nulli.fo.⸗ᷣ. f 1 Quarta. 2 Utrũ ex ambabꝰ de necario vel vna de necario et alia de ineſſe valeat ſyllus in oĩ figura.fo.⸗ʒ.e Pꝛimũ dubiũ:vtrũ eodẽ mõ ſit ſyllogicãdũ ex vna de necario ⁊ alia de ineſſe in pꝛia figura.f.⸗G. b. Scðm:vtrum ex vna de nec̃ario ⁊ alia de ineſſe in ſcða figura ſequat᷑ cõclo de neceſſario.fo.⸗6. d —,— Queſtionũ et dubioꝛũ Tertiũ: vtrũ in tertia flgura valeat mixtio ex vna de neceſſario/ ⁊ alia de ineſſe. fo.6.e (¶ Quinta. Dtrũ diffinitio cõtingẽtis ⁊ regule de foꝛmatione ſylloꝛũ ex ambabꝰ vel altera de cõtingẽti vel de necario ſint a phᷣo ſufficienter aſſignate.fo.5 7. f Pumũ dubiũ: vtrũ ꝓpõ de cõtingẽti ad vtrũlibet poſſit cõuerti in oppoſitã q̃litatẽ.fo.⸗S.c Scðm: ·vtrũ ex ambabꝰ de cõtingẽti vel altera de cõtingẽti/⁊ altera de ineſſe/ vł altera de neceſſa/ rio fiat bonꝰ ſyllogiſmus in pꝛia figura.fo.5ᷣS.e Tertiũ:vtrum ex ambabꝰ de cõtingeti /vel vna de cõtingenti ⁊ alia de ineſſe /vel de neceſſario va/ leat ſyllogiſmus in tertia figura.fo.⸗8.f rta. Se Atrũ Ariſto.ſufficiẽter docuerit oẽm ſyllm eẽ ali⸗ cuiꝰ figure:⁊ ſufficiẽter tradiderit artẽ inuenien Pꝛimũ dubiũ:vtrũ ſit dan da ars inueniendi mediũ ad ſyllogicandũ quãli Scðm: vtrũ in qlibet(bet ꝓpõnẽ.fo.6O.h ſylło neceſſe ſit alterã pᷣmiſſarũ eẽ vłem.fo.6ᷓ1.a Tertium:vtrum diameter ſit aſymeter: ⁊ quid in/ telligit phus per angulos equicruros. fo.61. b Septima. 9 Atrũ regula de foꝛmatione ſylłoꝛũ ex ꝓpõnibꝰ de obliquis ⁊ ꝓpõnibꝰ reduplicatiuis ⁊ Ppõnibꝰ de terminis infinitis ſint ſufficienter aſſignate. Pꝛimũ dubiũ:qualiter arguendum(fo. 6 ⁊.c eſt ex reduplicatiuis.fo.6 2.·h Scðᷣm qualiter arguendum eſt ex terminis infini Tertiũ:vtrũ regule qͥbꝰ arguit᷑(tis.fo. 63.a a ꝓpõnibꝰ de pꝛedicatis finitis/ ad ꝓpõnes de pꝛedicatis infinitis ſint conuenienter poſite ab Ariſtotele.fo. 6 3.b ¶ Libꝛi ſecundi pꝛioꝛũ queſtiones et dubia. Queſtio pꝛima. Atrũ tres pꝛime ptãtes ſylłoꝛũ ſint ſufficiẽter aſſi/ Pꝛimũ dubiũ:vtrũ circularis(gnate.fo.63.h ſyllogiſmus ſit bonꝰ⁊ poſſibilis. fo.6 4. d Scðm:vtrũ ex veris poſſit ſequi falſum.fo.6. e Tertium:vtrum ad idem affirmatum ⁊ negatum ſeu ad contradictoꝛia idem ſequatur.fo.6ꝙ.f Secunda. Atrũ ſyllogiſmus cõuerſiuus/ſyllogiſmus ad im poſſibile/ et ſyllogiſmus ex OPpoſiris, ſint boni ſyllogiſmi ⁊ inter ſe diſtinctti.fo.6 5.f Pꝛimũ dubium:vtrũ diffinitio ſyllogiſmi per im/ poſſibile ſit ſufficienter aſſignata. fo.66. b Scðm:vtrum vniuerſalis affirmatiua poſſit ſyllo gicari ⁊ pꝛobari ꝑ ſyllm ad impoſſibile.fo. 6ᷓ 6. c Tertiũ:vtrũ ſyllus ex oppoſitis ſit bonꝰ ſyllus:⁊ vtrũ q̃libet cõcło Ser oppoſitʒ ſit falſa.f.66. d ertia. 3 Atrũ phᷣs ſufficiẽter determĩet de pctĩs incidenti/ bus circa ptãtes ſyllogiſmoꝛũ.fo.6 8.b Pꝛimũ dubiũ:vtrũ inductio ſit bona ↄña.fo.68.g Scðm:vtrum inductio ſit ↄña foꝛmalis/addendo etiam illam particulam/ et ſic de alüs. fo. 6 8. h Tertium:vtrum diffinitio enthymematis ſit ſuffi cienter aſſignata.fo.6 o.b ¶ Libꝛi pꝛimi poſterioꝛum queſtio/ nes et dubia. Queſtio pꝛuna. Vtrũ oĩs doctrina ⁊ oĩs diſciplina ex pꝛeexiſtenti fiat cognitione.fo.6ᷓ9.e Pꝛimum dubium:vtrũ de ſyllogiſmo demonſtra tiuo ſit hec ſcientia tanqᷓ; de ſubiecto attributio nis ꝑ demõſtrationẽ acquiſita.fo.70.a (di mediũ.fo.60.c Scðm:vtrũ ſint tñ̃ due pꝛecognitiões pꝛincipio/ rum materialiũ ingrediẽtium demõſtrationẽ.ſ. quid ⁊ quia eſt.fo.70. b Tertiũ: vtrũ maioꝛe et minoꝛe ſimul cognitis ne/ ceſſe ſit ſimul tꝑe cogſcere cõcluſionẽ.fo.70.d ¶ Secunda. Utrum diffinitiones ſcire ⁊ demonſtrationis ſint ſufficienter aſſignate.fo.70.h Pꝛimum dubium: vtrum neceſſe ſit magis crede/ re pꝛincipijs q́; concluſioni.fo.71. e Scðm:vtrũ diffinitiones dignitatis ⁊ ſuppoſitio⸗/ nis ſint ſufficienter aſſignate.fo. 7⁄. f Terttum:vtrum ſit poſſibile demonſtrare circula riter. fo. 71.h — ¶ Tertia. Atrũ diffinitiones de omni vniuerſalis ⁊ modoꝝ per ſe ſint ſufficienter aſſignate.fo.7². d Pꝛimũ dubiũ: vtrũ dꝛña ſuperioꝛ pꝛedicet᷑ ꝑ ſe de dꝛña inferioꝛi:⁊ vtrũ differẽtia ꝑ ſe includat ge/ Scðm: vtrũ oĩs ꝓpõ in q̃ pꝛe/(nus. fo. 72. h dicat᷑ paſſio de ſubiecto ſit demõſtrabił fo. 73. a Tertiũ:vtrũ cõclo demõſtrationis poſſit ſciri ali/ quo modo añ actualem demõſtrationẽ.fo.73. b (¶ Quarta. Atrũ demõſtratio ꝓcedat ex neceſſarijs ⁊ incoꝛru Pꝛimũ dubiꝛũ:vtrũ ſcibile(ptibilibꝰ. fo. 73. b ſeu aliqð de q̊ habemꝰſcĩam/ ſit eternũ. fo. 74. d Scðm: vtrum illud de quo habemꝰ ſcĩam/ ſit ipſa concło:vel res ſᷣcata ꝑ cõclonẽ.fo.74. e Tertium: vtrum contingat demonſtratoꝛem de⸗ ſcendere de genere in genus.fo.74. f (¶ùè±Duinta. Atrum ea que dicta ſunt in textu pꝛecedenti ſint vera ⁊ ſufficienter poſita.fo.75. f. Pꝛimum dubium: vtrum ſcientia ſubalternata di catur pꝛopꝛie ſcientia.fo.76.c Scðm:qliter intelligẽda eſt regula Ariſto.in qua dicit᷑: ꝙ ſi affrrmatio ſit cauſa affirmationis/ et negatio erit cauſa negationis.fo. 76. d Tertium:ãliter intelligendum eſt:ꝙ deficiẽte no/ bis aliq̊ ſenſu a natura/ neceſſe eſt deficere ſcien/ tiam de ſenſibilibꝰ illius ſenſus.fo.76.e 2 ¶ Sexta. Atrũ de eodem obiecto poſſit haberi ſciẽtia ⁊ opi/ nio ſimul ⁊ ſemel vel ſucceſſiue.fo. 7F7.f Pꝛimũ dubium: vtrum ſimul et ſemel quis poſſit habere ſcientiã ⁊ opinionẽ.fo.78.c Scðm:an oĩs opinio ſit cum foꝛmidine.foł.78.d Tertium: vtrũ de foꝛtuna ⁊ caſu ⁊ alijs que ſunt a caſu ⁊ foꝛtuna ſit ſcientia.fo.78.e ¶ Libꝛi ſecundi poſterioꝛũ queſtio/ nes ⁊ dubia. Queſtio pꝛima. Atrũ tm̃ ſint ãttuoꝛ q̃ſtiones ðᷣe ſcibiles.fo.7 9.a Pꝛimũ dubium: vtrum omnis queſtio ſit queſtio Scðm:vtrũ queſtio qͥd eſt/⁊(meqij.fo.79. d queſtio ꝓpter qͥd eſt/ſint queſtiões ꝑ demõſtra/ tionẽ vere ſcibiles adinuicẽ diſtincte.fo.79.d Tertium:vtrum queſtio ſi eſt/ ſit terminabilis per demonſtrationem. fo.79. e Secunda. Dtrum queſtio quid eſt/ polſit demõſtrari aliquo modo de eo cuius eſt.fo.80. d Pꝛimum dubium:quid requirat᷑ ad perfecte aſſen tiendum alicui concluſioni.fo.80.h Secundum:vtrũ per quamlibet cauſam poſſit de/ monſtrari effectus.fo.80. h Tertium: vtrum ꝙ quid eſt/ poſſit demõſtrari de eo cuius eſt per aliud ꝙ quid Ao ze.. Annotatio queſtionũ et dubioꝛũ 2(¶ Secunda.— Vtrũ ſuſceptio magꝭ ⁊ minꝰ in foꝛmis intẽſibilibꝰ et remiſſibilibꝰ fiat ꝑ additionẽ gradus ad gra/ dum: vel qꝛ minꝰ admiſcet᷑ ſuo cõtrario. fo. r. a Pꝛimũ dubiũ: quõ ĩtelligit᷑ hoc:illð ẽ albiꝰ qð eſt nigro imꝑmixtiꝰ:cũ ex eo duo videant᷑ incõue/ ( Tertia. 2 Utrum diffinitio ſubiecti ſit medium in demõſtra/ tione ꝓpter qͥd ⁊ potiſſima.fo. 82. a Pꝛimũ dubiã: vtrũ aliqð euidẽter poſſit a nobis Scðm: vtrũ aliqð pꝛincipiũ(cogᷣſci.fo.82.e poſſit nobis eſſe euidẽs aliqua euidetia.fo.82. f Tertium:quid ſit pꝛopꝛium medium demonſtra/ tionts ꝓpter quid ⁊ potiſſime an diffinitio ſub/ iectiſ vel diffinitio paſſionis.fo.82².g ¶ Libꝛi pꝛimi topicoꝝ. Queſtio pꝛima. Atrum ſyllo giſmus dialecticus ſit ſubiectum ad/ equatum huius ſcientie.fo.83.c Pꝛimũ dubium:vtrũ ſyllus peccans in materia ⁊ ſyllus peccans in foꝛma/ſint boni ſylłi.fo.83. F Secundum: vtrum idem ſyllogiſmus polſit eſſe dialecticus ⁊ demonſtratiuus. fo. 83. Tertiũ:vtrũ iſta ſciẽtia ſit vtilis ad obuiationes ⁊ ad ſᷣm philoſophiam diſciplinas.fo.83. h Secunda. Utrũ numerus pꝛedicatoꝛũ cũ eoꝛũ diffinitionibꝰ ſit ſufficiẽter aſſignatus.fo.8 4.f Pꝛimum dubium:vtrum quattuoꝛ pꝛedicata ſuf/ ficienter diffiniantur. fo. 8.a. Scðm:vtrũ ſpẽs ſit pꝛedicatũ ab alijs diſtinctũ:⁊ vtrũ ꝓpꝛiũ qñ ⁊ ꝓpꝛiũ adaliqͥd faciant pꝛedica Tertiũ:vtrũ qͥdlibet pꝛe/(tum ꝓpꝛij.fo.85.b dicatum habeat aliqð annexum. fo. 385. c — ertia. Vtrum diffinitiones ꝓpõnis dialectice ⁊ pꝛoble/ matis ſint ſufficiẽter aſſignate.fo.86.c Pꝛimũ dubium: vtrum tm̃ due ſint ſpecies argu/ mentattonis. fo. 86. f Scðm:vtrũ iſta ꝓpõ ſit vera/ due ſunt ſpẽs argu Tertium:vtrum ſint(mẽtationis.fo.86.g quattuoꝛ inſtrumẽta abundandi.fo.86. h ¶ Libꝛi ſcði topicoꝛũ. Queſtio pꝛima. Utrum in accidentibꝰ ab ineſſe ad eſſe valeat con/ Pꝛimũ dubiũ:vtrũ a gene/(ſequẽtia.fo.87. f re ad ſpeciẽ ſit bona ↄña/et ecõtra.fo.88.a Scðm:vtrum iſta ↄña valeat/ parrhiſius et rome vendit᷑ piper: ergo parrhiſius ⁊ rome venditur Tertiũ:vtrũ ad deſtruen(altquid. fo. 88. b dum vel cõſtruendũ meripieropotrean deſtrue/ re vel cõſtruere in vtroq; ſenſu.fo.88.c (¶ Secunda.. Atrũ ↄña ecõtrario teneat in dictoꝛijs ⁊ nõ ↄſa in ipſo:et vtrũ ↄña in ipſo teneat in alijs 5ꝛijs/ et nõ ↄña ecõtrario.fo.88.h Pꝛimũ dubiũ:vtrũ illa cõſideratio ſit vera:Si ali/ quid apponat᷑ alicui qð tale pꝛius nõ erat ⁊ ap/ poſitũ reddat ipſum tale:vtrũ illð qað apponit᷑/ Scðm:vtrũ locus a poſitiuo(ſit tale.fo.89. c ad cõparatiuũ valeat ſet ecõtra.fo.80.d Tertium:vtrum arguendo a dicto ſᷣm quid ad di ctum ſimpliciter/ ſit bonus locus. fo. 89. e ¶ Libꝛi tertij topicoꝝ. Queſtio pꝛima. Atrũ conſiderationes poſite in textu ſint ſufficien Pꝛimũ dubiũ:vtrũ bonũ ex cir(tes.fo.90. b cumſtantia ſit magis eligendũ q; bonũ neceſſa/ rixm. Et vtrũ hec maxima ſit vera: Bonũ pꝛo/ pꝛium melius eſt bono cõmuni.fo.90. e Scðm:vtrũ iſte ma xime ſint vere: bonũ nobiliꝰ ẽ mag eligẽdũ qᷓ; bonũ minꝰ nobile. Et ſi eſſemꝰ omnes iuſti/ nõ indigeremꝰ foꝛtitudine.fo.0. e Tertium:vtrum iſta cõſequẽtia ſit bona:aliud ab animali currit:; aliud ab homine currit.fo.ↄ0. f Scðᷣm: vtrũ Zꝛia poſſint(niẽtia ſeq.fo.91.d ſil eſſe in eodẽ ſptecto ⁊ eadẽ ꝑte ſbiecti.fo.l.d. Tertiũ:vtrũ oẽs foꝛme ſunt cõtrarie.fo.ox.e ¶ Libꝛi q̃rti topicoꝛũ. Queſtio vnica. Atrũ ↄſideratiões poſite ad terminandũ ꝓblema ta gener ſint ſufficiẽter aſſignate.fo.. d Pꝛimũ dubiũ:vtꝝ ſpẽs ꝑticipet genꝰ hᷣm qͥd.f.92.f Scðm:vtrũ ens ſit genꝰ ad omnia entia.foł.2.g Tertiũ:vtrũ iſta ↄña valeat /ſoꝛtẽ cõtingit nõ cur/ rere:ergo ſoꝛtẽ cõtingit currere.fo..g ¶ Libꝛi pꝛimi elenchoꝝ. Queſtio pꝛia. Atrũ de elencho ſophiſtico ſit ſciẽtia ſpeciał tanqᷓ de ſubiecto attributionis huius ſciẽtie.fo.⸗3. g Pꝛimũ dubiũ:vtrũ iſte terminꝰcanis/eqͥualeat ag gregato ex iſtis terminis /aĩal latrabile/ſidus ce leſte/ belua marina/ incõiuncte ſumptis: ſic ꝙ ly canis/ coꝛreſpondeat tribꝰ cõceptibꝰ incõiuncte Scðm: vtrum tm̃ ſint ſex(ſumptis.fo.o4. b fallacie in dictione/⁊ ſeptẽ ey dictionẽ.fo.ↄ4..c Tertium:vtrum aliqua oꝛatio ſit diſtinguenda in qua ponit᷑ terminꝰ equiuocus. fo. ↄ4.·d (((¶ Secunda. 1 Atrũ cõpoſſtio/ diuiſio/accẽtus/⁊ figura dictionis ſint fallacie abinuicẽ ⁊ ab alijs diſtincte. fo.5.c Pꝛimũ dubiũ: vtrũ aliq̃ ꝓpõ mẽtalis ſit diſtinguẽ Scðᷣm: vtrum iſta ſit cõcedenda/(da. fo. 95. f ſoꝛtes eſt equũ nõ currere.fo.o5.g Tertiũ:vtrũ terminꝰ equiuocus in aliqua ꝓpõne poſſit diſtribui pꝛo quolibet ſuo ſᷣcato.fo.95.g . ¶ Tertia. Atrũ oĩs ſylłus ſophiſticꝰ ſit bonꝰ ſyllus.fo.ↄ6· e Pꝛimũ dubiũ: vtrũ dialectica nõ ſit alicuiꝰ generꝭ determinati:nec alicuiꝰ cõclonis oſtenſiua: nec talis qualis eſt metaphyſica.ỹt vtrũ nomẽ idẽ ſignificet ſᷣm ſe ⁊ iunctum alteri.fo.7. a Scðm: vtrũ ſpecies appoſita generi cauſet nuga/ Tertium:vtrum ſyllogiſmus(tionẽ.fo.ↄ7.b tentatiuus ſit ſyllogiſmꝰ ſophiſticus. fo.7. b ¶ Libꝛi ſcði elenchoꝛũ. Queſtio pꝛia. Utrũ ſint tm̃ duo modi ſoluẽdi paralogiſmos.ſ.ꝑ interemptionẽ /⁊ per diſtinctionẽ.fo.õ8.a Pꝛimũ dubium:vtrũ iſta ſit concedenda /ad diſpu tandum vocaliter requirit᷑ ſermo.fo.98.e Scðm: vtrũ omnis ꝓpoſitio in qua ponit᷑ termi⸗ nus equiuocus/ſit diſtinguẽda.fo.98.f Tertium: vtrum iſta ſit cõcedenda ſine quacunq; diſtinctione/ homo eſt pictus. fo. 98. g ecunda. Atrũ philoſopbus ſufficiẽter doceat ſoluere para⸗ logiſmos extra dictionẽ. fo.9. f. Pꝛimũ dubiũ:vtrũ hec ꝓpõ/ ego dico falſum/ ſit ð᷑a vl falſa:ſuppoſito ꝙ nihil aliud dicã.f.Ioo.a Scðm: vtrũ in aliã bona ↄña ex vero ſeqt falſuʒ/ ſiue ſit in ꝓpõnibꝰ inſolubilibꝰ ſiue nõ. fo.1o0. b Tertiũ:vtrũ iſta ↄña ſit bona/oĩs ꝓpõ eſt affirma tiua:ergo nulla eſt negatiua. fo.ioo.c ¶ Finis. Inder materiarum Inder materiarũ que in His cõmentarijs logicis declarantur. mBſtractionũ ſunt ᷓttuoꝛ modi. fo.23. e Abundare ſpeciem a genere qͥd. fo. 15. ð „Accidentia nõ ſunt entia/ quomodo in/ telligitur. fo.3.f Accidẽs capit᷑ pꝛime ⁊ ſcðe intentionałr. fo.17. b Accidens in rõne pꝛedicabilis quid. fo.17. c Accidens ſeparari a ſubiecto intelligitur duplici/ ter. fo.7. d Accidens dicitur inſeparabile dupliciter.fo.ĩ7. d Accidens pꝛime intentionaliter capitur duplici/ ter.. fo.17.e Accidẽtia quõ pꝛedicant᷑ ſᷣm mag; et minꝰ.fo.i9.e Accidentia cõtraria permiſcent in eodem.fo.19.e Accidens quomodo diffinitur. fo.ʒl.a Accidens quid. fo.8.·d Accidens et ſubiectum eſſe vnum numero/ poteſt intelligi dupliciter. fo.85.a Accidens non dicitur ſuppoſitum. fo.⁊6.c Accidentia ſunt triplicia. fo.87. f Accidentia ſolo numero differẽtia poſſunt eſſe in eodem. fo.33.h Actio quid. fo.4.·a Actus voluntatis eſt duplex:et qͥd quilibet.fo.ʒ.g Zerus elicitus voluntatis eſt pꝛĩo pꝛaxis.fo.. b ctus pꝛacticus a quo dicatur pꝛacticus. ſo..· e Actus intellectus eſt duplex. fo..e Actus potẽtiarũ impoꝛtãt veras q̃litates. fo.zzʒ.b Aamirabile quid. fo.⸗.f Adeſſe ⁊ abeſſe capiuntur duplictter. fo.l7. b.c Affirmatio quid. fo. 70,g Aleeratum capitur dupliciter. fo.15.C liquid et hoc aliquid differunt. fo.z6.c Angeli quõ habent ſcientiã per diſcurſum. fo.⁊.f Analogum p ſe poſitũ ſtat pꝛo famoſioꝛi.fo.⸗4. e Annexum quid. fo.85.c Anima eſt numerus numerans. fo.28.g Artificialis logica que. fo.z · b Ars quid. fo.z. g Argumentatio capitur dupliciter. fo.⸗.g Argumẽtatio an ſit genus ad alias ſpecies argu/ mentationis. fo..g Argumentatio eſt duplex. fo.ʒ6. a Argumentatio capitur iterum dupliciter, fo.6 8.f Aſymeter quid. fo.6I.b Onũ vtile capit᷑ quadrupliciter. fo.6.g Bonũ honeſtũ capit᷑ dupliciter.fo.6.g.iꝰ , Bonũ ſimpliciter capitur duptr. fo. ↄ0. c Bonũ ex circũſtãtia capit᷑ dupfr. fo. 90. e Bonum cõmune eſt duplex. fo. 90. e Bonũ nobiliꝰ plus eligendũ minꝰ nobili. fo.ↄ0. f Bꝛuta non memoꝛant. fo.28.c Anicies quomõ cauſatur. fo. 7 5. b 4 Caſus ⁊ foꝛtuna capiunt᷑ dupłr.fo.78. f. 4 Caſualia foꝛtuita que. ſo.77.· d Cathegoꝛema ãᷓt modis dicat᷑. fo.33.d.e Cauſa diffinitur per eſfectum. fo.So.h Cauſa ⁊ cauſatñ capiunt᷑ dupliciter. fo.35. h Cautele ducendi ad metham. fo.6.c Chimera diffinitur dupliciter. fo.99.g Chꝛiſtus an fuerit homo in triduo. fo.z0. d Lognitio eſt duplex. fo.6 8.e Coincidentie pꝛedicabilium que. fo.19.c fo.26.c Cõmunicare vt quo ⁊ vt quod qd. Commune dicitur dupliciter. fo. 9.b Lommunitas pꝛedicabilium eſt duplex. fo. 19. G Conceptus equocus põt in mẽte reperiri. fo.23. c Cõceptũ ſignificare naturalr ꝓpꝛie qͥd. fo.2.c Conceptũ ſigniſicare naturałr cõiter qͥd. fo.z3.c Conceptus ſunt idem apud oẽs hoĩes. fo.ʒ7.b.c Conceptus complexus quid. fo.o.a Cõcretũ quid de bᷣcato foꝛmali ſigniſicet. fo.23.c Concretoꝛũ modi ſunt quattuoꝛ. fo.ʒ6.c Concretoꝛũ multiplicatio requirit multiplicatio/ nem ſuppoſitoꝛum. fo. z1.. et. 32 ·a Coniuncta dicuntur dupliciter. fo. 2. et. 4 5. f Complexum dicit᷑ duobus modis. fo.o.g Conſequentia foꝛmalis quid. fo.z5.4 Conſequentia eſt dupler. fo.6 4.·.4 Conſequẽtia de pꝛimo ad vltimum quomodo ſit Conſequẽtia econtrario eſt duplex. fo. 89. 4 Conſequentia in ipſo eſt duplex. fo.89.b Cõſequẽtia in ipſo termĩoꝛũ in qͥbꝰvaleat.fo.89.b Conſequentia a poſitiuo ad comparatiuum quo/ modo valeat. fo. 89.d Conſequentia a pꝛedicatione ſignata ad pꝛedica⸗ tionem exercitam quomõ valeat. fo. II. a Cõſequẽtia a negatiua de pᷣdicato finito ad affir/ matiuã de pᷣdicato infinito quõ valeat.f.A. 4.c Cõſe q̃ntia a cõiunctꝭ ad diuiſa quõ valeat.f.q.5.t Cõſeq̃ntia a diuiſis ad cõiũcta quõ valeat.ſ.5.g Conſequẽtia a negatiua ad affirmatiuã et ecõtra/ quomodo valeat. fo.A.5.h.et.A.6. a.b. c Cõſeq̃ntia ab inferioꝛi ad ſupiꝰ quõ valeat.f.88.b. Continentia eſt multiplex ⁊ que quelibet. fo..h Continẽtia virtualis eſt dupiex. ſo..h Cõtineri in eſſe cognito dicitur duplr. fo.6. t Contingens quid. fo.43.f Contingens capitur dupliciter. fo.A. 8.a Contingens capitur tripliciter. fo. 61. 9 Contingẽs ad vtrũlibet eſt triplex. fo.6 G6.h Contradictoꝛia quõ habent mediũ. fo.z.f Cõtrarietas capit᷑ dupłr.fo.z6.d.et.⁊o.e.et.ʒ⸗.d Cõtrarietas relatiuoꝛũ capit᷑ dupfr. fo. 33. d Contrarioꝛũ ꝓpꝛietates que. ſo.ʒ4.f Contraria ãre dicunt᷑ mediata. fo.35.e Contradictoꝛia que. fo. Ci.d Contradictio quid. fo.Al. f.et.70.g Contradictoꝛias ſimul eſſe veras/intelligitur du⸗ pliciter. fo. 4.2.·G Contrariari adinuicẽ intelligit duptr. fo.4. 8.p Lontraria ⁊ pꝛiuatiue oppoſita differũt. fo.34. e Conuerſiue ſyllogicare quid. fo.6 4. h Conuerſio capitur dupliciter. fo.6.bᷣ Coꝛruptibile ⁊ incoꝛruptibile differũt plus qᷓ; ge/ nere/ quomodo intelligitur. fo.2 4. e Coꝛpus quid. fo. 28. e Coꝛpoꝛeum dicitur dupliciter. fo.9.d CLoꝛpus eſt diuiſibile tripliciter. fo.2 9.b Coſta quadrati quidW. fo. 61.b Creare quid. fo. 8,b Cum/ duplicẽ differẽtiã tẽpoꝛis denotat. fo.ʒ8.d Are terminos in quibus omni ⁊ in qui/ bus nulli quid. fo.6 4.t Deceptio quid. fo.9OG.h Decipi contingit dupliciter., fo.96.h Deductio quid. fo.6 7. g Demõſtratio q̃libet hʒ duplicia pꝛincipia.fo.7i.b Demonſtratio quid. fo. 70. f Demonſtrationem pꝛocedere ex cauſis intelligit᷑ pupliciter. fo. 71¹*d. 3 Index materiarũ Demõſtratio eſt duplex.fo.i.c.et.7 5.g.et.77. h DBemõſtratio circularis fit ãttuoꝛ modis.fo.71.h Demõſtratoꝛẽ deſcẽdere de gñe in genꝰ qͥd.f.74 ·f Demonſtratio quia eſt/ ſit multis modis. fo.75. g Demoõſtratio affirmatia ẽ potioꝛ negatiua. f. 77.· b Demonſtratio oſtenſiua eſt potioꝛ demonſtratio/ ne ad impoſſibile. fo. 77. c Demõſtratio q̃re dicat᷑ vniuerſalis. fo.77. h Demõſtratio affirmatiua ⁊ negatiua qͥd. fo. 77. h Demonſtratio affirmatiua ⁊ negatiua capitur du/ Demonſtratoꝛ ⁊ dialecti/ cus diuerſimode querunt. fo.79. b. c Demõſtrare vnã concłonẽ ꝑ plures cauſas intelli Demonſtrationes eſſe(gitur dupkr. fo. 80. a alicuiꝰ/ poteſt intelligi dupliciter. fo.81.b Demõſtrationis pꝛincipia que. fo.7 ꝙ. f Denominatiuũ capitur dupliciter. fo.23. e Denominatiuũ quantitatis quid. fo.28.b De omni qͥd ⁊ quotuplex. fo.72.d De omni pꝛioꝛiſticũ/et ꝓpõ vłlis differũt.fo.72².d Deſcenſus quid. 1 fo. 6 8.h Deus quare non ponikt᷑ in pꝛedicamẽto. fo.⁊ʒ.c.dð Deus quõ ſit ſubſtantta. fo.z⸗.e Deus bhabet ſcientias ſine diſcurſu. fo.⁊.f Dialectica eſt dupſler. fo.97. b Dialectice cõditiones que. fo.6.b Diameter quid. fo. 61.b Diametrũ eſſe ſymetrum quid. fo.6l. b Dici de omni accipitur dupliater. fo. 60. f Dici de altero ꝑ accidẽs intelligit᷑ dupłr.fo.5.g Dictum ſᷣm quid capitur dupliciter. fo.19.e Dꝛñe diuidẽtes genꝰ ſunt eỹ eẽntiã ipſius.fo.iʒ.b Differentie diuiſio que. fo.i.b Differẽtia quare dicatur cõmunis /pꝛopꝛia/et ma/ gis pꝛopꝛia. fo.15.b Differentia que faciat tertium pꝛedicabile. fo.i.c Differentia eſt duplex. fo.iʒ.c.d Diſſerentie tres ſunt actus.. fo.⸗.d Differẽtia quõ dicit᷑ cõſtituere ſpeciẽ. fo. 15.f Differẽtia eſt du:generica et ſpecifica. fo.l⸗.g Differentia nõ diffinitur a Poꝛphyrio in ratione pnꝛedicabilis. fo. i5.b Differẽtia capitur dupliciter. fo.l.h.et.i6.c Differentia non diffinitur. fo.z6.a Differẽtiarũ inuẽtio /⁊ ſilitudinis ↄſideratio capi/ Diffinitiones generis(tur dupkr. fo. 86. h dantur ſub diuerſis rationibus. fo.10.dð Diffinitio quidditatiua eſt duplex. fo. 10. d Diffinitio qͥdditatiua ⁊ pure qͥdditatiua qͥd. f.1o.d Diffinitio pure qͥdditatiua eſt duplex. fo.Io.e Diffinitiones ſecundarũ intẽtionum ſunt ſemper additamentales. fo.io.e Diffinibile elle vnũ quõ intelligit᷑. fo. 23. G Diffinitio ⁊ ſuppoſitio differunt. fo.7ã3.b Diffinitio eſt duplex. fo.7F3. h.et.So.b Diffinitio cauſalis quid et ad quid valeat.fo.80.f Diffinitio quidditatiua quidg. fo.80. f Diffinitũ capit᷑ dupłr. fo.80.g.et.8.h.et.85.b Diffinitio deſcriptiua qͥd et quotuplex. fo.80.h Diffinttio debet eſſe ex notioꝛibꝰnobis. fo.80.hh Diffinitio non debet dari ꝑ metaphoꝛam.fo.80. e Difß nitionis qͥdditatiue cõditiones. fo.o. e Diinitio cõpleta ⁊ incõpleta paſſiõis q̃. ſ.82. g.h Diffinitionẽ ⁊ demõſtrationẽ eẽ alicuiꝰ qͥd.f.·4.. b Difcultatem cognoſcẽdi res pꝛouenire ex parte intellectus intelligit᷑ dupliciter. fo.oo.a Dignitas capitur dupliciter. fo.70. c. et.74. g Dignitas/ ſuppoſitio/petitio conueniunt et diffe/ 4 (pliciter.fo.78.a runt..“ fo. 73,g DBiſtinctionum genera quot. fo.20.4 Diſtinctio realis ẽ ſuppoſitoꝝ ⁊ naturarũ. f.zo.a Diſtinctio foꝛmalis eſt duplex. fo.zo.b Diſtinctio rationis que. fo.z0.a Diſtinctio quid. fo.8.C Diſtingui ſe rotis obiectiue ⁊ ſiectiue qͥd. f.⁊0.b Diſiunctiua eſt duplex. fo.86,g Diſcurſus nõ reqͥrit ſucceſſum tꝑis. fo.⁊·¶ Diſputationis genera ſunt quattuoꝛ.· fo.z.b Doctrina et diſciplina eadem ſunt in re/ ſed diffe⸗ runt ratione.. fo. 69. f Lectio capitur dupliciter. fo.0.d Gaean nõ cõtrariantur adinuicẽ: ſed eoꝛum qualitates. fo.27.b Elenchus verus quid. fo.93. b Elenchus tria includit. fo.93. h Elenchus ſopbiſticus eſt triplex. fo.93.b Ens ⁊ nõ ens quõ cõtradicant. fo. 8. c Ens eſt vniuocũ ad decẽ pꝛedicamẽta. fo.iʒ.d.e Ens qua cõmunitate impoꝛtat conceptũ cõmunẽ deo ⁊ creaturis. fo.ʒ.e. f Entiũ quedã ſunt in actu/q̃ͥdã in potẽtia.fo.A 6. b Enthymema quid.— fo. 6 8. a Enthymema capitur triplictter. fo.6 9.b Enunciatio capitur dupliciter. fo.37.· e Enunciatio quid. fo..o.c. et.Fo.g Enunciatio eſt duplex.— fo.4.0.d Enunciatio plures nõ eſt enunciatio. fo.40. d Enunciatio plures fit tripliciter. fo.A. d Equaliter diſtingui intelligit᷑ dupliciter. fo.ĩA. b Equalitas ⁊ inequalitas capiuntur dupfr.fo.z9. f Equalitas ⁊ inequalitas nõ ſunt paſſiones quan titatis/ ſed in pꝛedicamẽto adaliquid. fo. 209. f Equaliter ⁊ inequaliter dici de aliq́bꝰ qd. fo. 19. h Equiuocum eſt duplex. fo.z2.0 Equiuocum equiuocans/et equiuocum equiuoca tum/ quodlibet illoꝛũ eſt duplex. fo. 22.d Equiuocũ ⁊ vniuocũ duplens accipiunt᷑.fo.23, a Equiuocum nomen quid.— fo.4 · b Equiuocoꝛũ diffinitio quõ intelligik. fo.zz.e Eqjutdu ⁊ vniuocũ quõ intelligant᷑. fo.3. a.b Eſſe eſt triplex. fo. 85. b Eſſe exiſtentie eſt duplex. fo. 79. k Eſſe obiectiue ⁊ ſubiectiue in ĩtellectu quid.fo.8.e Eſſe in ſubiecto intelligit᷑ dupliciter. fo.26.c.f Ex compoſitis tripliciter arguitur. fo. 65. f Exemplum capitur dupliciter. fo. 69. C Exemplum quid. fo. 67. f Exemplum et inductio differunt. fo. 67. f Ex puris particularibus nihil ſequif. fo.6. d Ex puris negatiuis nihil ſequitur. fo.6 4. k Extrema contraria que. fo. 4.8. h Ex terminis infinitis quõ arguat᷑. fo.63.2 Euidentia eſt duplex. fo.8z.e Allacia capit᷑ tripliciter. fo.4. d Fallaciarum dupler cauſa. fo. 94.· d Fallacie q̃re dicunt᷑ in dictione. fo.ↄ4. d Fallacie quomodo reducantur ad verũ elenchum. fo.o.f Falſitas ꝓpoſitionis quid. fo.37.t Figura quid. fo.zz.c Finis ſcientie pꝛactice ⁊ ſpeculatiue quis. fo.õ.a Foꝛma ſubſtantialis nõ dicit᷑ ſuppoſitũ. fo.⁊6.c Foꝛma capitur dupliciter. fo.33.C Foꝛma quomo do intelligitur ſuſcipere magis et minus.— fo.33.f Foꝛma quomõ dicatur ſimpler. fo.ʒqh FEFS2A—ti r--B———— —Ae— —— 8 G& ͤe—-—:————— — —————— Libꝛoꝛũ logicoꝛum Foꝛma ſyllogiſmi quid. fol.83.g Foꝛtitudo eſt duplex. foł.9O. f Futurũ eſt duplex. fo.A.3·e Futura contingentia que. fol. 43.· g Futurũ quod deus ſcit eſſe futuruʒ poteſt nunq; ſciuiſſe futurum. fo.C‿. c . Enus ⁊ ſpecies ⁊ tales intentiones ꝑñt 60 capi duplr. fo. 8. a 64 Genus ⁊ ſpecies capiũtur vt quid ⁊ vt modus. fo. 8. a Genus accipitur duplr. fol.o.b Genus põöt capi tripliciter fo.lO.h Genus eſt gen):hec ꝓpoſitio hʒ ſex ſeſus.foł.i..b Genus ponit in diffinitiõe ſpẽi ⁊ ecõtra. fo.ix.ꝗ Genus diuidi diutſione logicali qᷣd. fol.1.f Genus diuidi põt intelligi dupkr. fo.1.f Benus põt dupkr concipi. fo. 16. b Genus bhabere modũ materie ⁊ differentiam mo/ dum foꝛme quõ intelligif. fol.19. d Genus continet ſpecies ⁊ non continetur ab eis: „quõ intelligitur. fol. 19. d Genus phyſicũ ⁊ logicum qͥd. fo.24.·e Genus eſt duplex. fo.74. f. et. 85.c Generi ſupponit᷑ aliquid duplr. fo.lo.c Generis diffinitiões quõ intelligunt᷑. fol.io.c.d Genera nõ dicunt᷑ ſuppoſita. fo.z6.c Gradus quid. fo.33. f Abitus ſunt duplices:moꝛales ⁊ intelle/ ctuales:⁊ quid quilibet. fo. 2. f.g ¶Habitus ſcientificus eſt triplex. fo.. c. d Habitꝰ quõ cogſcit eſſe pꝛacticꝰ. fo.4.c Habitus multipfr accipit᷑. fo.33. a Habitus ⁊ pꝛiuatio habẽt fieri circa idẽ. 5 e. f Homo ſupponens pꝑſonalr dicit᷑ dupkr. fol.⁊6. e Dem pꝛedicatur denomin atiue de ſe⸗ ipſo. folio. 8. a Idem dicitur tripliciter. fo.84 · e Idem numero dicik multiplr. fol.84. e Incoꝛpoꝛeũ dicitur duprr. fo.9. d Inadirecte poni in pᷣdicamẽto q̃ dicant᷑. fol.⁊l.f Indiuiduũ capitur dupłr. foł. 13.c Indiuiduũ eſt triplex. fol.i3.c Indiuiduũ ex ſuppoſitiõe nõ ẽ ĩdiuiduũ.fo.iʒ.c.d Indiuidua non diſtinguũtur per differentias foꝛ/ males. fo. 19. a Indiuidualis differentia non eſt materia nec foꝛ/ ma. folio..a Inductio quid. fo.6.· e Inductio quõ reducit᷑ ad ſyllogiſmũ. fo.67.f Inductio põt fieri dupłr. fol.6 8.h Inductio an ſit foꝛmalis ↄſequẽtia. fo.6 8.h Ineſſe capitur dupliciter. fo. 87. k Ihaßeneen eſt duplex. fo.I7. f Iniuſticia põt capi dupłr. fo. 33. d Immediate pᷣdicari capit dupfr. fol.17. a. b In intellectu eſſe aliquid dicit᷑ dupfr. fol.8. e Infinitũ nomen quid ſignificet. fo. A5. d Infinitum nomen non dicit aliquem conceptum poſitiuum. fo. A.5. d Inſtrumenta abũdandi. fo. 86„h Intellectus dicitur pꝛacticus. fo.·e Intelligere/ videre/ velle/impoꝛtãt abſolutas qua/ litates. fol.33. b Intentiões ſcðe nõ habẽt verũ eſſe. fo. 8. b Intentiones ſecunde nõ ſunt in aliquo ſubiectiue nee inheſiue. fol.S.b Intentiões ſecũde nõ babent eſſe in pꝛimis /ſed ſo lum denominãt pꝛimas. fo.8.b Intentiones ſecũde in quo ſunt. fok.8. e Intẽrpᷣtatio capitur dupłr. fo.37. d Interrogationes dicuntur dupliciter non geo⸗ metrice.. fol. 75.3 Interrogatio capitur duplfr. fo. 86. d Interemptio eſt duplex.. fo. 98. b Interemptio quid. fol. 98. b 6 Ibertas eſt duplex. fol. 43.g VZvy equũ nõ currere quðõ itelligif.fo.ↄ5. C 4 LCinea quid ſit. fo. 28.O 1 Linea non poteſt eſſe ſine punctis/ quõ intelligitur. fo. 23. e Locus nõ diſtinguit᷑ a ſuꝑficee. fo. 28. e Locus ſophiſticus differẽtia maxĩe qͥd.fol.o4. d Locus ſophiſticus maxima quid. fo.ↄ4. D Logica eſt artificialis ⁊ naturał ⁊ ꝗᷓ q̃libʒ.fo.⁊.b. c Logica naturalis eſt ipa anima. fo. z. b Logica artificialis eſt docẽs ⁊ vtẽs. fol.z.e Logica artiſicialis ſiue docẽs capit᷑ dupłr. fo.⁊.c Logica quõ diffinitur. G fo.2. d Logica eſt vetus ⁊ ſnoua. fo.2.d Logica põt haberi duplr. fo.ʒ.c Logice ſunt quattuoꝛ vtilitates. fo.6.h Agis ⁊ minus ſuſciꝑe intelligitur du⸗ pliciter. fol. 26.d1 Bagis ⁊ minus ſuſcipe qͥd. fo.z6.f Walioꝛ ⁊ minoꝛ dupliciter poſſunt in/ telligi. 4. fol. 70.0 Magnum ⁊ paruum/ multũ ⁊ paucũ poſſunt ca- pi dupliciter. fo. 29.e Wanifeſtum aliquid eſſe omnibus poteſt intelli/ gi dupliciter. 4 fo.86.d Wateria capitur dupkfr. fo. 14. b Wediũ ꝓpꝛium quod. fo. 75. f Wediũ capitur dupliciter. fol.79.d Wedium inuenire ad concludendum quãlibet ꝓ/ poſitionem quid. fol.6 0.f Welius ẽ ditari qᷓ; philoſophari quomodo intei/ ligitur. fo.90.b Wethe ſunt quinq;. fo. 93. b Wodus ſciendi eſt obiectiuꝰ ⁊ directiuus ⁊ quot/ tuplex quilibet. fo.3.a.b Wodus ſciẽdi cuiꝰ ſcĩe ſubiectũ ⁊ qd. fo.6.c Modi ſciendi tres ſunt ſpecies. fo. 6.C Wodus intrinſecus quid.— fo. z20. b Wodi pᷣdicãdi oĩm pᷣdicamẽtoꝝ qui. fo.zi.b Moat abſtractoꝛũ ſunt ãttuoꝛ. fo. 23. e Modi p ſe ſunt quattuoꝛ. fo.752.b Boqdus dicẽdi ꝑ ſe quid. fol.72². e Woꝛtuus põt capi duplr. fo.4.6. ð Woꝛtale an ſit differẽtia hoĩs · fo. 15. h Multiplicitas eſt duplex. fo.32.b MDultiplicatio concretoꝛũ requirit multiplicatio/ nẽ ſuppoſitoy. fol.zi. h. et. 32.a.et.87. g Multiplicis diſtinctio ẽ vtilis ad tria. fo.86. b Multiplex eſt dupler fo. 88.d SDueari dicit᷑ aliquid dupłr. fo.z3. b Aturalis logica que. fo.⁊.b Matura cõis quõ eſt ponẽda. fo.o.a.h Natura cõmunis diſtinguitur realiter a differẽtia indiuidualt. fol. II. 9 Naturalis potẽtia capit᷑ multipłr. fo. 33· a. b Naturalis impotentia que. folid.z.b Neceſſariũ capitur dupliciter. fo.6.h Negatio pꝛiuãs ⁊ infinitãs differũt. fo.35.h Negatio quid.. foł.ZJ0.g Negationẽ᷑ pᷣponere ⁊ poſtponere termino ſingu lari nihil refertrtr. 4 fo.A5ꝙ(ερ .* — Index materiarũ Negatina ppoſitio dicit᷑ tribus modis. fo. 75. e Nomen dupliciter accipitur. ffo. 38. c Nomen capitur tripliciter. fo. 38. f Nomen adiectiuũ tentum adiectiue nõ poteſt eſſe nomen Pᷣm logicum. fo. 9. c Momen infinitũ non eſt nomẽ hᷣm logicũ.fo.a9.c Momina compoſite figure ſunt oꝛationes hᷣm lo/ gticum. foł A*2 Nomen finitum quid. fo. 4.5.·d Nomen infinitũ quid. fol.4. 5. d Nomina obliã negant᷑ eſſe noĩa a logico. fo.z8.f Noticia dicit᷑ eſſe pꝛactica duplr. fo..·d Noticia a quo habet rectitudinẽ. fo..·d Noticta pꝛactica eſt duplex. fo.⸗.c.d MNoticie pꝛactice requiſita· fo.ʒ.c Moticia eſt duplex. fo.69.f Moticia ſenſitiua eſt duplex. fo.6 9. f Noticia dei de futuris contingentibus eſt infal/ libulis. o.44 ·b Motius altero ſimpfr vnde dicit. fo.80. h MNumerus eſt criplex.. fo. 28.c Mumerus ⁊ oꝛatio quõ differũt. fo. 28.d Numerꝰ diſtinguit᷑ realr a ſuis vnitatibꝰ.fo.28.g Mumerus pꝑfectus quid. fo.6i.b Mumerus ſuꝑabundãs quid. fo. 6l.b Mumerus numerans quid. fo.28. MDne ens vel eſt deus vel creatura qu intelligitur. fo.8.c OQmne qð eſt/ qusdo eſt/ neceſſe eſt eſſe/ quð intelligitur. fo.. 4.ð OQmne verum omni vero conſonat quomodo in/ telligitur. fo.4.9. d QOm̃ia/ſignũ diſtributiuũ põt capi dupłr.fo.o9.h Qpinio põt capi duplr. fo.A. 8.g.et.7 8.b OQppoſitio quid. Oppoſitio cõplexa quõ eſt attẽdenda. fo.z5.c Oppoſitio ꝓpoſitionũ eſt duplex. fo. 4. b Oppoſitio ꝓpoſitionũ ſᷣm legẽ quid. fo.2. b OQppoſitio in modalibꝰ diuiſis quõ dat᷑.fo.4.7. g Qꝛatio põt capi dupliciter. fo.39. Oꝛationem ſignificare ad placituʒ quomodo in/ telligitur. fo. 40. a Oꝛationem dici perfectam vel imperfectam quõ intelligttur. fo.A.0.b Oꝛationẽ diſputari ad intellectũ quid. fo.o5.b Oꝛationẽ facere ſenſum cõpoſitũ quid. fo.⸗.d. e Oꝛatio ſolubilis eſt duplex. fo. 99. d Aralelle quid ſint. fol. 7z. h Paſſiones ſunt duplices. folio. 73. b. et. 1. folio.17.f.g. — Paſſio ſimplex quid. fo.i7.g Paſſiones ⁊ paſſibiles qᷓ̃litates quõ dꝛñt. fo.z2.d Paſſiones quantitatis ſunt quattuoꝛ. fo.z8.b Participatione ſpeciei plures homĩes ſunt vnus homo quõ intelligitur. fo. 3. g Per ſe capitur duppr. fo. 15. d Perſona ⁊ ſuppoſitũ quõ differunt. fo.⁊6.c Per ſe ⁊ ſᷣm quod ipᷣm idem ſunt. fo.7².·c Perfectiones ſimpliciter pñt capi tripr. ſo.z.d Per accidẽs aliqͥd dici põt ĩtelligi dupfr.fo.5. g Petiio pꝛincipij eſt dupler. fol. 66. Petitio/ poſitio ⁊ queſtio differũt. fo.73. h Petere pꝛincipium in omni figura qualiter con/ tingat. 1 fo.66.g Philoſophie diuiſio. fo.⸗.r Pluribus/ ille cõöparatinus capit᷑ dupfr. fo. io. c Poni in pᷣdicamẽto que dicantur. fo. 21, f fo.36. b.et fo.Cl. g. Poſſibile capitur duplr. fol.4 6. h Poſſibile/impoſfſibile cõtingens poſſunt capi dũ/ plectter. 1 fo.A.7. b Poſitio quid. lo-ha. Poſitio eſt duplex. fol.70.g.et. 28. Poſitio exñſ dꝛña q̃ntitatꝭ treſ hʒ ↄditõeſ.fo.⁊8.c Poteſtas ſyllogiſmi quid. fo.6 4.·2 Poteſtates ſyllogiſmoꝛũ ſunt ſex. fo.6 4*a Potentta naturalis capitur multiptr. fo.zz.a. b Potẽtie in hoĩe ſunt triplices/⁊ que qᷓlibet.fo.ʒ.6 Pꝛaxis põt capi quadrupliciter. fol.ʒ. Pꝛaxis quid ⁊ a quo diffinitur. fo.3. h Pꝛaxis conditiones que. fo.·a Pꝛacticus habitus quõ cognoſcit᷑. fo.4.·c Pꝛacticũ dicit᷑ aliquid dupfr. ſo..e Pꝛacticũ an ſit dꝛña eſſentialis noticie. fo.4. e Pꝛacticũ quid dicat. fo.4.e Pꝛacticũ eſſe põt intelligi dupłr. fo...g Pꝛedicabile capitur dupfr. fo.7.e Pꝛedicari per ſe cõuenit ſecũdis intentionibus ⁊ ꝑ accidẽs rebus ſubiectis. fo.io.h Pꝛedicatio eſt duplex. fo.lo.hh Pꝛedicatio ſignata que. fo.io.b Pꝛedicatio exercita que. fo.io.h Pꝛedicatio ſignata in quibus exercetur ⁊ in qui/ bus non. fol.io.h.et fo.ii.a Pꝛedicatio abſtracti de abſtracto in diuinis eſt vera. fol.z3.g Pꝛedicari ĩmediate dicit᷑ dupłr. fo.i7.a.d Pꝛedicati dialectici tres cõditiões. fo.84.h Pꝛedicabilia cõuenire in idem poteſt intelligi du pliciter. fol.1.c Pꝛeadicabilia ſũt tm̃ qͥnq; quõ exponi᷑. fo.19.g Pꝛedicatũ dialecticũ reduci ad diffinitioneʒ qͥuõ intelligitur. fo.84.d⁊ Pꝛedicari Anclrafue intelligik duplr. fo.z6. a Pꝛedicari aliqd põt intelligi dupłr. fo.z6.b Pꝛedicari noĩe quid. fo.26.f Pꝛedicari rõne quid. 1 fo.z6. Pꝛedicari in quale põt intelligi duplr. ſo.zz.h Pꝛedicamentũ põt capi duplr. fo.zo.g Pꝛedicamẽtũ ſũt decẽ res reałr diſtincte. foł.zi.e Pꝛedicata aliꝗ pñt dici diuila dupfr. fo.4 5. g Pꝛedicatũ mutari in ſubiectũ vel ecõtra põt intel/ ligi dupliciter. fo. 6I. f Pꝛedicatũ põt capi dupliciter. fo.84. f Pꝛedicata dialectica ſunt quattuou. fo.84.b Pꝛecognitiones ſunt due fol.70. b Pꝛecognitio põt capi duplr. fo.70.b Pꝛecognoſcere qͥd eſt ſubiecti/quid. fo.70.c Pꝛecognoſcere qͥd eſt ſubiecti eſt duplex.fo.Fo.c Pꝛecognoſcere qꝛ eſt ſubiecti quid. fo.7o.c Pꝛecognitio qͥd noĩs paſſionis qͥd. fol.Fo.c Pꝛia intẽtio quõ diuerſimode diffinik. fo.G.e Pꝛima nota dicunk dupkr fo.71.c Pꝛima ſubſtãtia ðꝛ alidd tripfr. fo.z4.g Pꝛima vera que. fo.83.b Pꝛicipia regłatiua ſyllogiſ.expo ſitoꝛij q̃. fo.60.d Pꝛicipia nos ſcire a nat᷑a pᷣt ĩtelligi dupfr.fo.69.h Pꝛincipia ꝓpꝛia alicuiꝰ ſcĩe que. fo.73. g Pꝛĩcipia ſũt duplicia. fo.)73.g.et..c.et fo.ↄ9.h Pꝛincipia demõſtratiõis ſunt qͥnq;. fo.7 4.. ¶ Pꝛincipia alicuius ſcie capiũtur duptr. fo. 82.c Pꝛĩcipia nob ieſſe a nat᷑a pᷣt ĩtelligi dupłr.fo.8⁊. d Pꝛincipia dicunt᷑ eſſe pꝛactica dupłr. fo.4..d Pꝛiuatio ⁊ habitus hñt fieri circa idẽ. fo.zʒ.e.f Pꝛiuatio oppoſita ⁊ ↄtraria differũt. ſo.4.· e Pꝛiuatio pꝛo quo. fok 2i. g ———O ne 45— ℳꝛ;-—n-+* /-8⏑qäé—õö ———,—òℳN—6nͤℳ—,:“ MÖ́—-——ðòâ₰ vyQ———— ———————— Libꝛoꝛũ logicoꝛum Pꝛluatio eſt duplex. fol.35. e Pꝛius tempoꝛe quid.foł.ʒ5.h Pꝛopoſitio in qua ponitur ſuplatiuus ſine geni/ rtiuo quõ exponitur.fo.z.h.et.iʒ. a Pꝛopoſitionem eſſe realem poteſt intelltgi dupli⸗ citer. fol. A.4a ꝛopoſitio vocalis de rigoꝛe nõ dicit᷑ vera neq; falſa.fo.z.a. et.3 7. f Pꝛopoſitio ſimpłr pꝛima quid ſit.fo.ʒs.h Pꝛopoſitio de eſt ſecundo ⁊ tertio adiacẽte que. folio. 39.3 ꝛopoſitiões dicuntur opponi dupfr. fol. 4.⁊. b Pꝛopoſitio nes ſunt triplices.fo.A3. e Pꝛopoſitio de futuro contingenti ad vtrũlibet eſt dupler fof. ae 8 Pꝛopoſitio de futuro contingenti põt dici dupkr determinate vera. fol. 4. 4..3 Pꝛopoſitionem negatiuã nihil ponere põöt intelli⸗ gi dupliciter. fo. 46. d Pꝛopoſitio cathegoꝛica eſt duplex.fo.4.7. a Pꝛopoſitio modalis ⁊ de in eſſe diſtinguunk ſpe cie. fol. 427. c. Pꝛopoſitio modalis q̃̊re dicit᷑ modalis.fo.A4.7. d Pꝛopõ modalis cõpoſita ⁊ diuiſa dꝛñt. foł.4.7.· e Pꝛopoñtio modalis eſt duplex.ibidem Pꝛopoſitiones dicuntur ↄtrarie dupłr. fo.4. 8.b Pꝛopoſitionẽ vniuerſalẽ eſſe ſimul verã ⁊ falſaz/ poſſibilè ⁊ ĩpoſſibilẽ nõ eſt incõueniẽs.fol.⁊7. a ꝛopoſitiões determiate vere q̊ dicãt᷑. fol 43. e. f ꝛopoſitio dialectica ⁊ ꝓblema dꝛñt. fo.ð 4.c Pꝛopoſitio qꝛ eſt/ eſt duplex.fo.7 9. b Pꝛopoſitio quid eſt/eſt duplex.fo.79. b Pꝛopolſitio neceſſaria ⁊ de neceſſario dꝛũt.fo. 65.f Pꝛopoſitio dicik᷑ falſa dupkr. fo. 6 4..d Pꝛopolitio aſſerit ſe falſam.fol.6 4.·.d Hꝛopoſitio imediata habʒ tres cõditiões.fo.71.e Pꝛopoſitio ꝑ ſe nota habet tres ↄditiões. fo.71.e Pꝛopoſitio vna eſt pꝛioꝛ alia.fo.78. a Pꝛopoſitio cuiuſcũq; qualitatis habet contrariã. folio.4.2 ·*NH Pꝛopoꝛtio quid.fol..9. b Pꝛopoꝛtionabilitas quid.fo. 49. c Pꝛopoꝛtio tranſmutata quid.fo. A.9.c Pꝛopoſitiones ſimul ſtare quid.fo. 49. d Pꝛopoſitio vniuerſalis ⁊ de omni dꝛñt. toreg Pꝛopoſitiones dicũtur cõuerti ad ſeinuicem iri/ pliciter. fo. Sl. f*. 5 Pꝛopoſitiões de terminis obliquis ſunt in multi plici differentia. fo. 61. h Pꝛopoſitiones modales ſunt duplices. fol. 62 ·d ꝛopoſitionem poni in eſſe poteſt intelligi tripli⸗ citer. folio. 67. g b Pꝛopoſitio reduplicatiua quid. fo.6 2.h Pꝛopoſitio in ꝑte vera ⁊ĩ pte falſa que. fo. 64. d ꝛopoſitio neceſſaria jqre ðꝛ neceſſaria. fo. 6 4. e Puoboſin cathegoꝛica eſt duplex.fo.6 A. g Pꝛopoſitio tm̃ duobꝰ modis põt ĩterimi.fo.6 5.g Pꝛopoſitio dicit᷑ falſa dupłr.fo.6õ̃.·c Pꝛopoſitio ĩmedtata quid.fo.70. f Pꝛopoſitio dialectica quid. fo.70. f Pꝛopoſitio demõſtratiua quid. fo. 70. f Pꝛopoſitio ĩmediata eſt duplex.fo.71. f Pꝛopoſitio ꝑ ſe quid.fo.õFz.g Pꝛopoſitio quare dicit᷑ ſcibile ꝓpinquũ.foł. 74. f Pꝛopoſitio negatiua dicitur tribus modis me/ diata. fol.75. e Pꝛopoſitio dialectica ⁊ pblema dꝛñt.fo.84. b Nꝛoꝑoſitionem eſſe dialecticam poteſt intelligi dupliciter.fo.86. e 3 Pꝛopoſitio ⁊ ꝓpoſitio vna/idem ſunt. foł.8.f Pꝛopoſitio habens reflexionẽ ſupꝛa ſe ⁊ inſolubi⸗ lis differunt. fol.100· a. Pꝛoblema dialecticũ quid.fo.85.e Pꝛoblemata diuiduntur.fo.85. e Pꝛoblematuz quedã ſunt vniuerſalia /quedã par/ ticularia.fo.87. b Pꝛoblema accidẽtis quid.fo.87.. h Pꝛoblema ſimplicis inherẽtie quid.fo.87. b Pꝛoblemata quare dicãtur contracta.fo.ꝰ0.c Pꝛopꝛium eſt Diplex.i5,3,1 Pꝛopꝛium quid ſit.fo.S.c Pꝛopꝛie paſſiones quare non habent diffinitio/ nes. fol. 82.b Pꝛobabile põt capi dupkr.fo.8z3.h Pꝛopꝛij tres ſunt modi.fo.6.g Pꝛopꝛiũ capit᷑ me ⁊ ſcðe intentionatr.foł.i6.h Pꝛopꝛiũ eſt pꝛedicabile ab alijs diſtinctũ. fo.16. e Pꝛopꝛũ eſt genericũ ⁊ ſpecificũ.fo.i7. a Pꝛopꝛium ⁊ differentia quomodo conueniunt et differunt.fo.1S.g Pꝛopꝛium de vna ſola ſpecie pꝛedicatur: ⁊ genꝰ de pluribus quõ intelligitur.fo.19. d Pꝛudentia quid. fo.z2. g ZAalitatem nõ habentia nõ dicuntur ſĩ⸗ milia. fol. 33. d Quãtitatis denomiĩatiuũ quid.fo.28.b Quantitas cõtinua quid.fo. 28. c Quantitas cõtinua eſt duplex. fo. 28. d Quantttates ſucceſſiue ſunt due.fo.z8.f AQuãtitas eſt molis ⁊ virtutis.fo.⁊9.e Quan do eſt duplex.fo.ʒ 4. a.b Quantitas diſcreta eſt duplex.fo.28.c MQuãtitas diſtinguitur a re quanta. fo. 29. c Queſtiones ſcibiles ſunt quattuoꝛ quomodo in/ telligitur. fo. 79. c. d Queſtiones a quibus poꝛphyrius voluit ſe abſti nere differũt inter ſe. fo. 8. c. Queſtiones aliꝗ̃ dupłr pñt oſtendi.fo.8.d Queſtio põt capi dupłr.fo.79. a.b Queſtiones vere ſcibiles differũt inter ſe.fo.79. c Queſtio ſcibilis quid.fo.79.d Queſtiones quid eſt ⁊ ꝓpter quid eſſe diſtinctas pöt intelligi dupklr. fo. 79. e AQuid eſſe rei/quid impoꝛtat.fo.80.fꝗg Quicd eſt/ eſt duplex.fo. 70. b. et. 79. b Quta eſt eſt duplex. fo. 79. b Quod ſumitur tripliciter.fo.io.c Quod quid eſt/ cõditiones.foł.8¹.d Atio poteſt capi dupliciter.foł 28.a Ratio pꝛopꝛia quãtitatis quid.foł.28.a EO Rectitudo eſt duplex. fo. 4.d Relatiua ſecundarũ intentionum refe/ runtur ad ſua fundamenta: ⁊ non ad coꝛrelati/ ua. folio. 12. g. Relatiuũ logicale ꝑ quid diffinitur.fo.⁊.h Kelatiuũ ẽ duplex hᷣm dici ⁊ ſᷣm eſſe.fo.ʒo.f.et.ʒi.c Kelatiua dici ad cõuertentiam quid.fo.ʒo. h Relatiua eſſe ſimul natura quomodo intelligi/ tur. folio.30. h Relatio eſt dupiex:realis ⁊ rõnis.fo.31l. c Relatiuoꝛũ cõtrarietas capit᷑ dupłr.fo.ʒ3.d Relatio realis eſt duplex. fo. 31. d Relatio realis actualis eſt duplex.fo.31. d.e. Velatio intrinſecus adueniens quid.fo. 31. 9 Relatio extrinſecus adueniẽs quid.fo. 31. d Relationũ quedam eſt diſtincta a ſuo fundmenta Inder materiarũ quedam non folio.31,.˙“ Relationũ q̃dã ſunt equiparãtie quedã diſquipa/ Relationũ quedã trãſcẽdens que/(rãtie.fo.ʒl.d dam pꝛedicamentalis.foł.ʒ1,/ve Melationẽ eſſe ad aliquid dicit᷑ dupliciter.fo.ʒo.f Pelationẽ eſſe in pᷣdicamẽto ad aliqd quattuoꝛ re Melatiua non omnia opponun/(qrunt᷑. fol. z1. e tur ſuis coꝛrelatiuts.fo.35. d Relatio eſt realiter ſuo fundamento que. fo. 31. d Belatio pᷣdicamẽtalis diſtinguit᷑ a ſuo fundamt/ to. folio.31. f RKelatio eſt diſtincta a ſuo fundamẽto /que.fo.ʒl.h Relattuoꝛũ tres ſunt modi.foł.ʒo.h Rem pont in p̃dicamento quid ſit.fo.21. d Nem ſubijci vel pꝛedicari quid.fo.zi.e Pem poni in ꝓpoſitione quid ſit.ibidem Rem contineri ſub alia quid.fo.z6. b Repꝛeſentare quid ſit.fo.ʒ7. b Res poni obiectiue ĩ ꝓpõne mẽtali qͥd.fo..1.a.b Res pꝛime intentionis quõ ponuntur in pꝛedica⸗ mento. folio. 2l. d Res que ꝓducuntur in eſſe cognito nõ ꝓducunt᷑ ꝓquctione reali.fo.8.b Riſibile capitur dupliciter.fo.i7. b— έ Aluari in vnica ſpecie intelligit᷑ triplici/ ℳ 3 ter. folio. 10. f Sapientis duo ſunt opera.fo.O3.b Scientia quid.folio. 2. d Scientia capitur multis modts.fo.z·e Scire quid ſit.folio.z.f Sciẽ᷑tia dicit rõnalis quadrupliciter.fo.z.h Scientia realis que.fo. 2. h Scientia dicit᷑ cõis multis modis.fo.z⁊.h Scientia dicif ſermocinalis dupfr.fo.3.a Scientia dicit᷑ vna dupliciter.foł.ʒ.c.d Scientia a quo dicit᷑ pꝛactica.fol..c Scientiã eſſe pꝛacticã poteſt intelligi dupliciter/ foꝛmaliter ⁊ effectiue.fo.. g Sciẽtie cuiuſlibet duplex eſt ſubiectum. foł.70. b Sciẽtie doctrinales ⁊ dialectice differũt.fol. 75.b Scientie conditiones que.fo.z⁊.e Sciẽtia põt haberi de aliqͥ duobꝰ modis.fo.76.·c Scientia ⁊ opinio differũt.fo.78. b 1 Sciẽtia ⁊ opinio capiuntur duplr.fo.78.c Sciẽ᷑tia dialectices eſt vtilis ad tria.fo.8z.h Sciẽtia ſophiſtica eſt duplex.foł.93.h Scientiã vt habeamꝰ de aliquo q̃ttuoꝛ ↄditiones requiruntur. fof. 71. b Sciĩa vna ð᷑ꝛ ſᷣalt᷑nari alteri młtꝭ modis.fo.76. b Scientiã pᷣſupponere quod quid eſt de ſubiecto/ poteſt intelligi dupliciter.fol.83.g Scientia dicitur eſſe ĩmediata duptr.fo.83.F Scia deſtruik᷑ ðᷣſtructo ſcibili quõ ĩtelligit᷑. fo.ʒi.a Sciẽ᷑tia dicit᷑ inuẽtiua dupliciter.foł.z.f Sciẽtiã habere ꝑ ſenſuʒ hʒ duplicẽ ſenſũ.fo.78.g Sciẽtia pᷣdicamentalis nõ eſt de his que ponun/ tur in Pdicamento. fol.21 Scibile capitur dupliciter.fol.7 4. d Scire eſt duplex.folio.71.b Seire capitur quattuoꝛ modis.fo.71. b Sciri dicit᷑ aliquid dupliciter.fol.69.b Scine auqa poſſumus dupliciter.fof.6 8.f Scire poſſumꝰaliqͥd de nouo ꝑ viã ſenſusꝛ intel/ lectus.fo.69.g. Scire pᷣncipia a natura põt ĩtelligi dupfr.fo.6 ↄ.h Sciẽtie pꝛincipia accipiuntur dupliciter.foł. ⁊.c Senſibile capitur dupliciter.fo.iʒ.a Senſibile aliquid dicit᷑ duplr.fo.7 9. e Senſus põt capi dupliciter.foł.76. e 1 Senſuz nobis deſicere põt ĩtelligi duplr.fo.76.e Scða intẽtio nihil virtuałr ↄtinet.fo.6 a Secũda intẽtio diuerſimode diffinit᷑ ſᷣm ſcotiſtas. ⁊ nominales. fol. 6. d.e Scðe intẽtiones quõ habeãt eſſe.fo.6.e Scde intẽtiones ſunt eſt ꝓpõ nõ ↄcedẽda.fo.6.e Separi logicaliter qͥd.fo.iC.e(git᷑. fo.88. g Si ſimpkr ad ſimpłr ⁊ magis ad magis quõ itelli Similitudinis ↄſideratio vtilis ad tria.fol.86.c Signũ quid ſit.folio.6 o.b Singulare capitur dupfr.fo.6 8.h. 1 Singulare indiuiduũ ⁊ vnũ numero qͥd.fol.26.c Sin gula illa dictio põt capi duplr.fo.iʒ.e Significatum eſt duplex.foł 37.a.b Significare quid ſit.folio.ʒ7. b Significare eſt duplex.fo.37. b Significare ſine tꝑe quid ſit.fo.ʒ8.d Significare cũ tꝑe determĩato quid.fo.ʒ8.d Signiſicare cum tꝑe indeterminato quid.ibidem Sin gulariũ quãdo fit ſcientia.fo. A 4. b Sincathegoꝛema qͥ̊t modis dicat᷑.fo.ʒ8.d.e Soleciſmus eſt duplex.fol.õ6. d Solertia põt capi dupfr.fo.78.f Solius ſubſtãtie ẽ diffinitio quõ ĩtelligit᷑.fo.79.g Solutio eſt duplex. fo. 97. f Solutio recta quid.fo.98.b(foł.1ʒ.b Soꝛtes ſener differt a ſeipᷣo puero quõ intelltgit᷑. Spẽs aliq̃s ↄſtituẽ aliã ſpẽʒ quõ itelligit᷑. fo.i.e Species nõ dicunt᷑ ſuppoſita.fo.z⁊6.c Spẽs vna denoĩatiue pᷣdicat᷑ de alia.fo.8,a Speciei tres ſunt diffinitiões.fo.i⁊.f Sps eſt ſubüjcibilis ⁊ pᷣdicabilis.fo.16.d Species nõ ðꝛ mag ſubſtãtia qᷓ; genus.fo.⁊ʒ.b.c Spẽs generis pñt cõparari duplłr.fo.z8.a Speculatio quid.fof.. b Speculationis conditiones que.fo.4. c(fo.A.e Seculatiuũ ⁊ pꝛacticũ ſint dꝛñe eſſẽtiales noticie. Speculatiuũ quid dicat.fo..f(&r.f Subiectũ mutari ĩ pᷣdicatũ põt ĩtelligi vuri. fol. Subiectũ wnüuglihe ſcĩe ẽ duplex.fo. 70. b · Subiectũ quõ diffinitur.fo.ʒ.h Subiectũ ⁊ pᷣdicatũ ꝓpõnis excluſiue quõ ſuppo Supficies qͥd ſit.fo.2 8.e(nit.fol.7.g Suppoſitũ quid ſit.fol.⁊6c Subſtãtia ẽ terminꝰ pᷣme ⁊ ſcðe intẽtiõis.fo.⁊ 4..f Subſtãtia pᷣdicamẽtalis capitur dupłr.foł.⁊5.d Subrbſtãtia dicit᷑ pꝛima dupfr.fol.2 4.·g Subſtãtia ſolũ diffinitur.fo.20. g Subſtãtia nõ ðꝛ ſuſciꝑe magis ⁊ minus.fo.z6.g Subſumptio ſit ſub minoꝛe extremitate.fol.6 4.a Suſcipꝑe magis ⁊ minus quid.fol. 6. f Suſcipe magꝭ ⁊ min/⁊ maiꝰ ⁊ minꝰ dꝛñt.fo.29. e Suſciꝑe magis ⁊ minꝰ põt ĩtelligi dupłr.fo.z6. d Supioꝛitas ⁊ inferioꝛitas nõ mutant foꝛmalitatẽ conſequentie.foł. 68.h Syllogiſmus expoſitoꝛius bonus tres reqͥrit cõ/ ditiones.fołl.60. d Syllogiſmi expoſitoꝛij ᷣncipia.fo.60.d Syllogizare ꝓpoſitionẽ ꝑ ĩpoſſibile qͥd. fo. 66. d Syllogiʒare concluſionẽ ⁊ ꝓbare per impoſſibile nõ eſt idem.folio.6 6.d. Syllogiſmus hypotheticus quare dicat. fo.6o.c Syllogiſmus quid ſit:⁊ quottuplex:⁊ qui ꝑfectꝰ: ⁊ qui imꝑfectus:⁊ quõ diuidit᷑.foł.60. c.d.e Syllogiſmũ regulari per dici de omni ⁊ ꝑ dici de nullo les ecde Syllogiſmus expoſitoꝛiꝰ qͥd ⁊ q̊ttuplex. fol. 6o.d AW 1 ——— Libꝛoꝛum Logicoꝛum Syllogiſmũ reduci ad aliũã quid.folio.63.h Syllogiſmi cathegoꝛici ſunt triplices.foł.6̊ 5.f Syllogiſmus oſtẽſiuus quid.foł.60. d Syllogiſmus a tranſumpto quid.fo.6o.d Syllogiſmus ex hvpotheſi quid.foł.6o. Syllogiſmus ſᷣm qualitatẽ in ſubiecto qͥd. ibidẽ. Syllogiſmũ peccare in materia poteſt intelligi du pliciter.folio.83. f Syllogiſmũ eſſe in aliqua trium figuraruʒ poteſt intelligi dupliciter.foł. 60. e Syllogiʒare circulariter quid.fo.63.f Syllogiſmus circularis ex quibus terminis ha/ beat fieri. folio.63. f.g Syllogiſmus circularis quid ſit.fol.64. d Syllogizare per impoſſibile quid.fol.6 5. b Syllogiʒare ex oppoſitis quid. fol. 6 5. d Syilogiſmus ↄuerſiuꝰ qͥd ⁊ a qͥ differt.fo.6 5.g.b Syllogiſmus ex hypotheſi poteſt dupliciterantel ligi.fol.6 6.b Syllogiſmꝰ ꝑ impoſſibile põt capi dupłr.fo.66.b Syllogiſmus ꝑ impoſſibile ⁊ ad impoſſibile ſunt idem ſᷣm rem/ ſed differũt hᷣm rõnẽ. fol.66. b Syllogiſmus ⁊ inductio quõ differunt.fol.6 7. f Syllogiſmꝰ demõſtratiuꝰ põt capi dupłr.fo.70.b Syllogiſmus quid ſit.fol.83.a Syllogiſmus demonſtratiuus quid ſit.fol.83.b Syllogiſmus dialecticus quid ſit.fo.8ʒ.b. Syllogiſmus litigioſus quid ſtt.fol.83.b Syllogiſmus litigioſus eſt triplex.fo.83.b Syllogiſmus falſigraphus quiq ſit.fo. 83. b Syllogiſmus dialecticus põt capi dupfr. fo.83. d Syllogiſmꝰpõt ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ dupłr.ibidẽ Syllogiſmũ demonſtratiuũ eſſe dialecticum põt intelligi dupliciter.fo.83.h Syllogiſmus ſophiſticus põt capi dupłr.fo.96. f Syllogiſmus ſophiſticus eſt triplex.fo.ↄ6.f Syllogiſmus peccãs in materia ãlis ſit.fol.ↄ6.g Syllogiſmus falſigraphus/ litigioſus /⁊ tentati/ uus differunt. fo 97. c Syllogiſmus tentatiuus quid.fo.927. c Syllogiſmus falſus eſt duplex.folio.97. f Antũ ſunt quinq; vniuerſaltia poteſt ex/ poni dupliciter. folio.7. f Tantũ deũ eſſe deum:hoc cõplexum põt intelligi dupliciter.fol.o5.d Tale additũ tali facit im magis tale:quõ intelli/ gitur/ ꝛ quot conditiones. fol. 84. c. d Tempus quid ſit.folio.⁊ 8.f Termini dicuntur poni in pꝛedicamento quo ad ſignificata foꝛmalia.foł.zo.h Termini quõ ponant᷑ in pꝛedicamento. fol. 21. d Terminus ſcriptus nõ dicitur ſubſtantia ſed ma/ gis qualitas.fol. 26. e 1 Terminus ſimplex non diffinit᷑ diffinitione quid nominis/ ſed ſolus terminus cõplexus. fof. 80. f Termini dicuntur contrarij.fol.⁊ 6õ.d Termini motus ſunt duplices.foł.zz.h Termini quõ dicunt᷑ opꝑoni.foł.ʒ.c Terminus dicitur ſignificare dupłr.fo.ʒ 7. a Termini poſſũt dici ſynonymi dupliciter.fo.ʒ9.d Termini ſynon vmi requiſita.ibidem Terminus poteſt capi dupliciter.foł.6o0. Termini eſfentiales qui.fol.72². h Termtnus quiqd ſit.foł.84. c Terminus equiuocus quiq ſit.fo.o4. b Terminus eqͥuocus cuʒ reſtrictione qñ.fol.ↄ4. e Termini aliqui ſignificant res abſolutas:aliqͥ res reſpectiuas.foł.ʒ1.f Terminoꝛum in quibus omni ⁊ in quibus nullt quattuoꝛ regule.fo.6õ64.;⁊qꝑq Terminos dare in quibus omni ⁊ in quibus nul li quid.fo. 6. f Tranſmutata ꝓpoꝛtio quid ſit.fol.49·c Tranſcendentia nõ ſunt in pꝛedicamẽto.foł.⁊5.d Bi eſt actiuum ⁊ paſſiuum.folio.ʒ4.b Derba ⁊ participia ſunt in diuerſis pꝛe dicamentis. fol.6;.0 Aerbum dicitur nota cõpoſitionis pꝛe/ dicati cũ ſubiecto.fo.ʒ8.g Zerbum poteſt capi tripliciter.ſoł.ʒ8.g Aere ſcibile capitur dupliciter.fol.79. b Beritas ꝓpoſitionis quid ſit.foł.ʒ7.f Airtualẽ habere contrarietatẽ quid. fo.z7. b Ana aqua plures habʒ ꝑtes aque qᷓ; alia.fol.z 6. g Anius obiecti nõ poteſt eſſe ſciẽtia pꝛactica ⁊ ſpe/ culatiua.folio..b Anius ſunt quattuoꝛ modi.foł.i3.h Aniuerſale eſt multiplex.fol. 7. e Aniuerſale in cauſando quid ſit. fo.7. e Vniuerſale in pᷣdicãdo capitur dupliciter.fo.7. e Aniuerſaliñ quedam pꝛedicant᷑ in quid/ quedam in quale. fol.7. Aniuerſale capitur dupliciter.fo.7ůä. h Aniuerſale quõ ẽ genꝰad qͥnq; vniuerſalia.fo.7. b Vniuerſalis ⁊ ſua indefinita debent habere ſubie cta ſemꝑ in eodẽ genere ſuppoſitionis. fol.S8. a2 Aniuerſale nec eſt ſubſtantia nec accidens.fo.8.b Bniuerſale eſt mentale/ vocale /ſcriptum/ ⁊ quid quodlibet.folio.8. f Aniuerſalis ꝓpoſitio ⁊ de omni differũt.fo.60.g Aniuerſale capitur dupliciter.fol. 8 g.h Aniuerſalia nõ ſunt ponẽda in rerũ naturg.fo..a Aniuerſalia quõ ſint coꝛꝑea vel incoꝛꝑea.fol.9.d Aniuerſalia coincidũt in idẽ dupfr.fo.9.d Aniuerſale quid ſit.foł.A.1.c.et fol.7.c Aniuerſalitas quid ſit.fo. 2. d ZAniuerſale aliquid dici põt duplicitex.fo.8.f Vniuerſale tria requirit.fol.1q.h Aniuerſalis in actu cõditiones.fo.8.f Aniuocũ eſt duplex ⁊ quid quodlibet.fo.z.·e Anitas in numero eſt duplex.fo.2 8.h Anitas aliq̃ ẽ ponẽda mĩoꝛ vnitate nũerali.fo..b Snum numero indiuiduũ ⁊ ſingulare ſunt idem ⁊ differunt.fol.26. c Anum numero ſunt quoꝛum materia eſt vna quõ intelligitur.fo.i4. b. c. Anũ numero aliquid dicit᷑ tripliciter.fo..b Anus capitur dupliciter.foł.i3.g Doluntas diuina eſt libera libertate ↄtradictiõis ⁊ libertate cõplacentie.fo.q3. h Aorx dicitur cathegoꝛematica ⁊ ſincathegoꝛemati ca triplictter. folio.38. e. Aox ſignificatiua ãre dicat᷑ ad placitum.foł.ʒs.d Aox ſignificatiua ad placitũ quid ſit.fol.ʒ7.a Aox nõ ſignificatiua que.foł.ʒ6.h gor ſignificatiua ad placitũ qͥd ſignificet.fo.ʒ7.d Aox dicit᷑ ſignificatiua duplr. folio.ʒ. d SZox complexa quid ſit.folio.ʒ9.h Finis. 8 — Nruu Lravets 38 d 4.0 6 ed—N— J018 10100/9 endA ee pe8 mOIlex u10 ueiod onſg S7g OIL ede. anance. 46 31 21 81 84 d er 21 41 04 8 8 2¹ 9 8. d e. 2 4 1 ᷣ 4 48 J— 4— 1 ſ91 1 T 1 Ir— T 01 1 M A. 1 1 er. J 1 1 T LS2uOul