ee Rh
n⸗* —
. A *
5 N
.
aimi itas ſſit.
da Eraſmo
A
4
pipo
3 t Eralmo
elegaͤti exhor auttort.
ex qun util tatiot ad militẽ chuſtia
Eperc;
imſuper ſaluberrima et
na. Ippt
tſemp vigil in ar
4
misaga
—
4
nũv
t pulcherrima ta
ſuſq; eq,fer in
tad
1
52 — — 8 — ◻ — = — — — — — 4** 182 4*
“ 2.2 2= * 4 4
K
zr
8”
4*

RBVERENDISSIMO IN CHRISTO patri. D. Thome epiſcopo Lyncolnienſiſe⸗ reniſſ. Anglorũ regis magnoelemoſy- nario Eraſmo Roterodamꝰ.
Uum hoc literario Xeniolo.pꝛeſul oꝛnatiſſime. cuperẽ et 4 meũ in te animũ teſtificari. ⁊ tuũ viciſſim ambire fauoꝛẽ᷑. cuius tãta eſt apud regiã maieſtatẽ.tũ authoꝛitas.tum
gratia.vt nullus in vniuerſa Bꝛitannia.nõ idẽ ⁊ optet et agat.aliquãdiu me deterruit. magnitucdinis tue plẽdo:
dũ vehemẽter impꝛobũ exiſtimarẽ. tantulo munuſculo. heroa tam ins
cparabilẽ ſolllctare. At e diuerſo multo magꝭ tua inuitauit facliitas bonttaſq;.cogitantẽ.qᷓ; nõ ſapiant moꝛes tui foꝛtunã tuam.quãq; ſig
om̃ibus iuuãdis expoſitus.haud ignoꝛãs diuino cõſilio tibi cõtigiſſe. vt vnus oĩm plurimũ poſſes. quo vnus oſſitbus q́ᷓʒ;plurimũj ꝓdeſſes.
Eſt libellus perq; exiguꝰ. ſed memineris minutiſſimis nõnunq; gem mis.maximuũ eſſe pꝛeciũ. Quin magis vt eum tibi cõpendio ↄmendẽ. Plutarchi eſt. quẽ ita demũ intelligã amplitudini tue placuiſſe. ſili⸗ bellũ enm. quẽ regio nomini nũcupaui.te cõmendante ſenſero non diſ plicuiſſe. Atq; id quoq; ita liquebit.ſi negocij qð agimus euentus. et meis votts. et veltris pollicitig reſpõdebit. Nullus eſt cui plus debes re poſſim. c; regi regũ omniũ floꝛentiſſimo. nullus cni magis debęns velim. ʒ pꝛincipi pꝛincipũ oĩm optimo. pꝛeſertim de noſtro ingenlolo tam candide ſentienti.tam honoꝛifice loquenti. Equidem plutimaã nlt lam debeo. quod me totus oꝛnat teſtimonio vocis ſue. Quls em noſ
Saudeat tali oꝛe lauclari? Plus tamẽ debiturus ſim. ſt auctis ſottus nulis noſtris. ficem quocq; laudibꝰ. quas mihi tribuit. aſtruat. Man
nunc quidẽ multi nõ credũt. me talẽ eſſe. qualẽ illa pꝛedicat. quod co ſplciant hanc foꝛtunã tam magnficis illiꝰ pꝛeconijs parũ reſpoders. Bene vale eximium et regle et totius regnl decus. 1

QVO PACTO QVIS FFFICIAT vtex inimicis capiat vtilitatem. Plutarchi Cheęronenſis Eraſmo Roterodamo Interprete.
Ideo quidẽ te Corneli pulcher placidiſſi⸗ v mũ vite genus.& a reĩipublicę negotijs ſe⸗ Zioꝛ m ot re motũ. tibi delegiſſe. in quo tñũ ita maximã Pubüles. adfers vtilitatẽ reipublicę. dum om̃ibus qui te ade/ unt quiq; tecũ agunt cõſuetudinẽ. teipſum& comẽ & iucundũ prębes.Verũ quãdoquidẽ ita res habet. vt regionẽ quidẽ liceat inuenire.quę feris.ac noxijs careat beluis quẽadmodũ ferunt de Creta. nulla ſit æreta caret ves aũt adhuc reperta reſpublica. quę nõ aluerit intra ſe ehe inuidiã. ęmulationẽ.cõtentionẽ. quibꝰex affectibꝰ dimultas potiſſimũ naſci ↄſueuit. imo vt nihil aliud ſit. ipſę nos amicitię ſimultatibꝰ inuoluũt. Qd qui⸗ dẽ quũ intelligeret Chilon ille ſapiẽs. quendã dicen cnuonts dicti tẽ ſibi nullũ eſſe inimicũ. interrogauit an nullũ etiã haberet amicũ. vident᷑ mihi partes viti ciuilis.& in adminiſtrãda republica verſantis.vt inter alias cu- ras inimicorũ etiã habeat rõnẽ.atq; illud aniĩaduer⸗ tat. haud fruſtra dictũ a Xenophonte. cordati pru⸗ Xenophon. dentiſq; viri eſſe. etiam ex inimicis vtilitatẽ capere. Proinde quę nuper hiſce de rebus diſſerẽti. mihi ve niebãt in mentẽ, ea collegi. totidẽq; vᷣbis ad te ſcrip ta miſi. cauẽs ꝗᷓpotui maxime. ne ꝗdeoꝶ rhinger.

quę prius in ciuilibus pręceptis a me conſcripta fue rãt. quandoquidem& eum libellum vidleo tibi fre quenter in manibus eſſe, b Priſcis illis mortalibꝰ ſatis erat.ſi non lęderent᷑a 1 diuerſi generis animantibus.& hac modo finicum Sra mitudo. noxijs beſtijs depugnabant. At poſteriores ratiõe deprehenſa, qua feris vterentur. non ſolum abillis non offenduntur. verumetiam vtilitatem capiunt, dum carnibus illarum aluntur. pilis veſciuntur, fel & lac ad morborum adhibent remedia. deniq; dũ ſe pellibus armant& muniũt. vt periculum iam ſii. ne ſi feræ deficiant homini. ferina iam. ſylueſtris& inops eius vita futura ſit. Itaq; quoniam cęteris quiĩ dem ſatis eſt.ſi nihil accipiant ab inimicis mali. hos vero qui ſapiũt Xenophon ait etiam vtilitatemex aduerſarijs capere. non eſt abroganda fides tanto authori. quin potius viam. ac rationem oportet inquirere. qua commoditatẽ hanc cõſequi poſſint.
agricola efficere. vt om̃is arbor exuat ſylueſtrẽ na- turã. neq; venator omnẽ ferã põt cicurẽ reddere ad manſuetã. Itaq; ratio quęſita eſt. vt ad alios mhilo- minus vſus. illi quidem arbores infrugiferæ. huig autem immites beſtiæ commoditatem adfertent-
la ſxitnao. quibus abſq; ſimultatibus viuere nõ licet. Nonpõt

mm hellu 1 u
Aqua marina potui quidẽ inutilis eſt et inſuauis. ve Simuſtudo. rũalit piſces.cõmode trãſmittit. quocũq; velis pro⸗ ficiſci importãdis exportãdiſq; rebꝰſeruit. At vero Fabella lepida ſatyrus. quũ primũ ignẽ vidiſſet. eũq; cõplecti vel/ let& oſculari. Promethes. heus inquit niſi caues hir ce. ꝓfecto dolebit tibi mentũ. Vrit em̃. ſiquis attin- gat.nõ valet in iftũ vſuʒ.ſed lucẽ& calorẽ miniſtrat tum artiũ oĩm inſtrumentũ eſt. ſiquis vti nouerit. Videndũ eſt igit᷑.nũ& hoſtis alioqui noxius& in/ acce ſſus. alia quacũq; via cõtingi poſſit. ac peculia⸗ rẽ aliquẽ vſum ſui prębeat.& cõmoditatis nõ nihil adferre valeat. Nã cõplures res ſunt inuiſg. graueſ⸗ Tollatio. qꝙ; quibꝰ incidũt. ex quibꝰtñ vſus aliquis excerpit᷑. Vides em̃ nõnullos morbo corporis ad occaſionẽ ocij fuiſſe vſos.itẽ labores caſu obiectos multorum valetudinẽ exercitatiõe reddidiſſe firmiorem. Ad hec fuere nõnulli.quibꝰ exiliũ& pecuniarũ iactura viaticũ extiterit ad ſtudiũ ac philoſophiã. veluti Diĩ ogeni& Crateti. Nã Zenon vbi nauigiũ ſuũ frac⸗ Saree tũ audiſſet. Bene facis inquit. fortuna. quũ ad palliũ S ſls. nos cõpellis. Quẽadmodũ em̃ ani mãtia quę pluri⸗ mũ ſtomacho valẽt. quęq; corporibꝰ ſunt ſaluber⸗
rimis. etiãſi ſerpẽtes ac ſcorpios edãt. concoquunt.
Sunt aũt. quę ſaxis etiã ac teſtis alant᷑& has ꝓpter
ſpirituũ vehementiã. calorẽq; in alimentũ vertẽtia. A iij

quũ graciles iſti ac valetudinarij. panem etiãac vi num oppoſitum faſtidiant. Ita ſtulti corrumpunt ac perdunt& amicitias. Contra qui ſapiunt. etiam ſi
Paeceptu. ſimultatibus commode norunt vti. Primumigit quodeſt in ſimultate maxime noxium id mihivi⸗
detur ſummam vtilitatẽ allaturum. ſiquis animum aduerterit. Quid nam iſtud eſt inquis? Nempein
imicus ſemper aduigilãs obſeruat. quid agas.&an
ſam captans calumnię. luſtrat ac circũſpicit vndiq;
vitã tuã. non tantũ. quercus.teſtas ac ſaxa oculotũ Zynceopſpicax. acie penetrans. ſicuti narrãt de Lynceo. verumetiã- amicum famulum.& quiſquis tecum habet conſue iij tudinem. vt quoad poteſt. deprehendat quid agas. iuu perfodiens ac ſcrutans tua cõſilia. Quum interim iaa amici.contatione negligentiaq; noſtra. ſępenume⸗ tun un
ro nobis inſcijs& ęgrotent& moriant. Inimicorũ
vero ꝓpemodum& ſomnia curioſe obſeruamus.
iam vero morbi. es alienum. diſſidia cum vxoribꝰ,
citius eos ipſos quorum ſunt fugerint. qᷓ inimicum.
Quanꝗᷓ ante om̃ia peccatis imminet.hęc in primis
Simditudo. Veſtigat. Nec ſecus ac vultures ad putrium corpo- rum odorem rapiunt᷑. ſyncera ſanaq; non ſentiunt.
ita ſiquid morbidum eſt in vita. ſiquid vitioſum.ſ
quid affectum. id demũ excitat ac mouet inimicũ
ad hęc aſſilit, quiſqquis odit. hęc cõtrectat vellicatq;

An non eſt igitur cõducibile.ad hoc cogi te.vt per omnia cautim& attente viuas.& neq; facias quicꝗᷓ
neq; dicas oſcitanter& incircumſpecte. ſed ſemper
eorũ more qui ſuſpitione morbi diligẽti. exactaq; vitę moderatiõe cauent. ne quid offendant valetu⸗ dinem.inculpatos vſq; mores& irreprehẽſos con/ ſerues. Siquidẽ eiuſmodi cautio. dum& animi cohi bet cupiditates.& cogitationẽ cogit aduocatq;.gig nit in nobis ſtudiũ. ac propoſitũ integre& inculpa
te viuendi. Etenim quemadmodum hę ciuitates. Stmſle⸗ quas finitimus hoſtis& continens bellum. ſobrieta tem vigilantiãq; docuit.& leges obſeruant diligen tius.& rectius adminiſtrant rempu. Ita quos huc in imicitia compellit.vt in vita ſobri ſint ac vigilãtes. vt vitent ſocordiam.vt omnia citra neglectum vl/ lius.& comiter agant. paulatim nec ſentiẽtes ducun tur in conſuetudinem non peccandi. moreſq; com- ponẽdi. ſi modo vel paulum adiuuerit ratio. Nam quibus illud quod eſt apud Homerum. Gaudeat Zeomeae hincpriamus ſimul& priameia proles. ſemper in tium · promptueſt. eos nimirum auocat. arcet.& abducit ab his. quę ſint inimicis voluptatẽ ac riſum allatura b Q uinetiã Dionyſiacos qᷓs vocant artifices. hoc eſt Simile. cãtores.videmꝰ ſępenumero remiſſos.ſupinos. mi— nimeq; accurate certãtes in theatro.ᷓties ſoli canũt.

Quod ſi contentio inciderit. ac certamẽ cum alijs. tũ vero non ſolũ ipſi magis intendunt animũ. verũ etiã organa ſua diligẽtiꝰ apparãt. fides deligũt. eal⸗ ini q; cõcinnant accuratiꝰ. explorato ſępius concentu, Ita quiſꝗs intelligit hr̃e ſe.vitę famęq; ęmulũ atten m tiꝰ ſibi cauet. facta ſua circũſpicit.vitã oẽm ccpont. Sententia. Quandoquidem et hoc habet peculiare malitia. vt in peccando magis reuereatur inimicos. q amicos. me haice. Proinde Naſica quũ quidã exiſtimarent res Rho⸗ manas iam in tuto eſſe. nimirũ Carthaginenſibus extinctis. gręcis in ſeruitutẽ ſubactis. imo nunc in⸗ quit ſummo in periculo ſumꝰ. poſteaꝗᷓ nulli ſuper⸗ ſunt. quos vel timeamꝰ. vt reuereamur. Accipe nũc oeute& Diogenis reſponſum vrbanũ in primisac phillo ſophicũ. Cuidã interrogãti qᷓ pacto poſſet inimicũ Vlciſci.ſi teipᷣm ingꝗt honeſtũ ac bonũ virꝶ pᷣltiteris Vulgus hoĩm.quũ bellos ac laudatos inimicoꝶ equos cõſpexerint. moleſte ferũt. Rurſus ſi fundũ viderint excultũ. ſi hortũ amęnũ ac floridum. inge miſcũt. Quid igit futurũ ꝑutas.ſi teipm oſtẽderis. virũ iuſtũ. cordatũ. probũ. ac frugi. admirandũin dicẽdo. in rebꝰ gerẽdis ſyncerum& incorruptum. in tẽperantia victus ſobriũ ac moderatũ. Senar vius. Alto fruentem pectoris ſulco probi
Conſilia de quo germinant pulcherrima.
“— ꝑ. 3 1
86 6.*„— 7*.
Collatlo.
“
4
1 4
5 4
4
*
1 ½ 1
1 3 8 ½ 4 4

Qui vincuntur. vt inquit Pindarus, vinctam ha⸗ Pindari dicti. bent linguam.vt nõ audeant hiſcere. Verum id nõ competit ſimpliciter in quẽuis qui quacunq; ratio⸗
ne vincitur.ſed in eos dumtaxat.qui ſe ſi uperari cõ/ ſpiciunt ab inimicis. diligentia probitate. animĩ magnitudine. humanitate. beneficentia. Hæc ling-
uam detorquent. vt inquit Demoſthenes. hæcos obturant& obſepiunt. hæc præfocant guttur. hęc ſilentium indicunt.hæc faciunt. vt quod ait Pinda-
rus non auſis hiſcere.
Proinde tu conare.quandoquidem potes Senar. Vti malis appareas pręſtantior.
Itaq; ſi diſcrutiare cupis inimicum.ne id hac via fa-
cere velis. vt eum per contumeliam appelles cinæ- dum.aut intemperãtem. aut ſcurram. aut parcum.
aut ſordidum& impurum. ſed ipſe magis. da ope-
ram vt vir ſis. da operã vt ſis tẽperatus& cõtinens.
vt verax. vt hũaniter& eque tractes eos ꝗ tecũ hũñt ↄſuetudinẽ atq; cõmertiũ. Quod ſicõtigerit. vt ad Htlus er con conuitia quoq; ꝓceſſeris.videto.vt ꝗᷓ lõgiſſime ab⸗
ſis. ab his probris. quę iacis in alterũ. Fac deſcẽdas
in tuũ ipſius pectus.luſtra tuũ ipſius ſinũ.ac diligen
ter circumſpice. nunquam ſint illic carioſa. vitioq; obnoxia. ne forte ſit. vnde tibi maledicus aliquis

ais heeec eoee n uae ei neue,eeae ,‧‧—
8““ e. ber ere eeherde e deddee ent deSe eehheeeeeeneee eeee Seieee“ ά——¼†¼¾.....8Gee*“——ͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſſſ—. *— 4——— 3
Simile.——... tatẽ. quũ alioqui res inanis& habeat᷑& ſit. Itaq; vul gus ridere ſolet. ſiquis ipſe caluꝰaut gibbo deforma tus. alijs hęæc opprobret vitia. Quin magis intoti ridiculũ eſt. in alterũi onuitiũ
eranpin. iacere cõuitiũ. in quẽ con
tacite ſecum conuitium illud ſumptume Trags
poſſit obijcere.
S. han puer⸗ Medetur alijs ipſus hulceribus ſcatens. Verum ſite dixerit ineruditũ.tu fac in teipſoſtu um intendas.& acuas induſtriã. ſi ignauũ. fortitudh nem animĩq; pręſentiam excites, ſi incontinentem ac libidinoſum. voluptatis ſtudiũ ex anĩo Pfliga. bn
Sententia. ſi qd huius inſcio te/ veſtigiũ inhęret. Nihil emitut ſin pius cõuitio. qᷓd in authorẽ recidit. Ac ne grauivqui int
Simiie. qdẽ aut acerbius quicqᷓ;. Etem̃ queadmodũms repercuſſus vehemẽtius offendit infirmos oculos- ita magis dolẽt maledicta. quę veritasĩipſus vnd 4 d
Teclas vẽtus. Pfecta ſunt retorſerit. Siquidẽ vt Cęcias ad ſenuꝰ tlii bes vocat. teſte ꝓuerbio. ſic mala vita ad ſeſeattta: tan
Simde. hit cõuitia. Proĩinde Plato quoties incidiſſetineos un
qui facerent indecori quippiã. digreſſus conſueuit
apud ſe dicere. Nuncubi egotalis: Cęterum quimm
aliũ maledicta cõgeſſit. ſi cõtinuo ſuã ipſius vitãco 4 8
templet.& cõponat. mutãs eã in diuerſum&corri- in
gẽs. is videlicet nõnullã ex maledicẽdo capiet viili
alidd viciſſim torqueri poſſit. Sicuti Leo Bicõtiu

quũ oculoꝑ infirmitatẽ obieciſſet ſibi quidã gibbo deformis. humanũ inquit opprobraſti vitiũ. quũ
ipſe nemeſin.hoc eſt.repreſenſionẽ in tergo portes. Quapropter caue cuiꝗᷓ exprobres adulteriũ. ip̃e fę Senar. diori libidinis gñi obnoxi. neq; luxũ. ip̃e ſordidꝰ. Cognatus es mariticidę fęminę
Ita maledicit Alcmęon Adraſto. Quidis igitur: Nempe ꝓpriũ ei non alienũ impingens probrũ re⸗ ſpondet. Matrẽ ipſe manibo interiſti tuis. Domitiꝰ Eremplũ. in Craſſum ad hũc iocatus eſt modũ. Non fleuiſti. murena quã in viuario alueras mortua? At Craſſus
ita retorſit cõuitiũ.nũ tu lachrymabas.cũ treis extu
leris vxores? Qui ſit malũ dicturus. nõ hũc opor⸗
tet facetũ. aut clamoſum. aut improbũ eſſe. verũ eũ
eſſe cõuenit. in quẽ nullũ conuitiũ aut crimẽ hęreat. Deusem̃ nulli magis pręcepiſſe videt᷑ illud. Noſce Noſce teipſum teipſum.ꝗᷓ ei.qui ſit aliũ vituperaturꝰ. ne ſi dixerint
quę volũt. audiant quę nõ volunt. Nam fieri ſolet. vtiuxta Sophoclis dictum.
Vbi verba temere fuderis.tum quę volens b Senar. Dixti.viciſſim eadem illa nolens audias.
Atq; hoc quidẽ vtilitatis& cõmodi excerpi põt ex maledicẽdo inimicis. At nõ minus vtilitatis ex alte
ro proficiſcitur. nempe ſiquis male audiat.& cõui⸗
tijs afficiatu ab inimicis. Vnde recte dictum eſt ab

Suntbento dt Antiſthene. ad alutẽ& incolumitatẽ tuendamop⸗ eſſe. aut amicis ingenuis. aut acribus inimicis. pro
Sententia.
terea ꝙ illi dum admonẽt peccantes hi dum maledi
cunt.reuocant a vitijs. Sed quoniã his ſane tempo⸗
ribus.ad libere loquẽdum pene vocem amiſitami⸗ citia · loquax eſt autem aſſentatio. admonitio muta
Labnloſa ſunis ſupereſt. vt ab inimicis verum audiamus. Nam vi
Telephꝰ quũ medicũ amicũ nanciſci nõ poſſet. vul⸗
nus hoſtili lanceę ſubmiſit. ſic i quibus nõadeſthe⸗ ii neuolus admonitor. male volentis inimici verbaſe
rant oportet.qua mala ipſonꝶ redarguãt. caſtigẽiq; Quoquidẽ in tempore rem ipſam ſpectare conue-
Sthuſle ab ers niet.nõ animũ maledicẽtis. Sicut em̃ is qui Prome⸗
emplo.
Simſle.
theũ Theſſalũ cogitabat occidere.caſu tuber ita per cuſſit ac diſſecuit. vt ſeruaret hominẽ. ruptoq; tube re perxiculo liberaret. ita non raro fit. vt conuitium
per ſimultatem& odium impactum, medeatur ani mi morbo. vel ignorato. vel neglecto. At veroplę⸗ riq; conuitio tacti. nõ illud cõſyderant. num ipſiob noxij ſint ei probro. quod obiᷣcitur. ſed perpendũt potius. an qui maledixit. aliud quippiam habeat- quod in illum dici poſſit. Dumq; mote colluctasti um in palęſtra probra ceu puluerẽ nonabſtergũta ſeſe. ſed ſeipſos ↄſpergũt& oblinũt. poſtea cõgreſli facto. vterq; ab altero eontaminatur. ac denigat

Q uin magis cõueniebat.vt cui cõuitiũ dixit inimi cus. id a ſe tollat. quod obiectũ eſt. ꝗᷓ faceret. ſiquis maculã veſti inhęrentẽ oſtẽderet. Iã etiãſi quis obie cerit probrũ a quo ſis alienꝰ. tñ inquirendũ erit. qui bꝰex cauſis maledictũ hoc natũ ſit. deinde cauendũ ac metuendũ. ne ꝗd imprudẽtes delinquerimꝰ vel affine. vel ſile ei. ́d nobis obiectũ eſt. Quẽadmo⸗ eærempla. dũ Lacydes Argiuoꝶ rex.ob comã cõpoſitiorẽ.& inceſſũ delicatiorẽ. vulgo male audiuit veluti mol⸗ lis& effeminatus. Idẽ accidit Pompeio. ꝓpterea ꝙ vno digito ſcalperet caput quũ a mollicie ⁊ laſciuia lõgiſſime abeſſet. Accidit& Craſſo. cui ſępius ade⸗ undi virginẽ quãdã veſtalẽ. cauſa hęc fuit ꝙpꝛędio lũ qᷓddã elegãs ab illa mercari cuperet. atq; hac gr̃a frequẽter cũ ea cõgrediebat᷑. captãs mulierẽ. Poſt⸗ humioę vero riſus ſolutior ac liberior cũ viris ↄfabu latio ꝑeperit infamiã. ita vt inceſtꝰ accuſaret᷑. Quã ꝗᷓ igit᷑ cõpertũ eſſet illã a crimine abfuiſſe.tñ ſummꝰ põtifex ſpuriꝰ Minutiꝰ dimiſſam admonuit ne in⸗ uerecundius loqueret᷑. ꝗᷓ viueret. Themiſtocles aũt quũ nihil peccaſſet. ex Pauſania tñ ꝓditiõis ſuſpiti⸗ onẽ ↄtraxit.q̊d eo familiariꝰ vteret. quotidieq; lr̃as ac nuncios ad illũ mifſitaret. Proinde quũ dictũ fu erit aligd in te.qᷣd verũ nõ ſit. nõoportebit ob id qꝛ falſũ eſt cõtemnere ac negligere. ſed apecers tecũ.

1 ——
Swe ur—. “ 4——A e h bee eh Rees Seeheen eee e er 4 95 — ä.— 6. 4 1 ——
Kollatio.
Exewplũ.
nũ ꝗd dixeris aut feceris. aut conat fueris. aut nũqd
fuerit in tuis familiaribꝰ. qd illi calũnię ꝓbabilẽ mi niſtrauerit occaſionẽ. idq; ſimul atq; deprehẽderis. cauẽdũ erit atq; vitãdũ. Etem̃ ſi difficultates ac mo
leſtię temere fortuitoq; ineidẽtes. alios docẽt. ꝗdex pediat. velut in fabulis Meropa. fortuna ſublatis ijs
ꝗᷓ mihi erãt chariſſima. mercede me ſapientẽ reddi⸗
dit. ꝗd vetat. qᷓ minꝰ gratuito pᷣceptore vtamur ini⸗
mico. ꝗ nobis ꝓſit. aliquidq; doceat. q́d antea fugie bat.qñquidẽ plęraq; mag intelligit inimicꝰ. qami co. ꝓpterea ꝙ amor cecutiat in re amata. velut ingt Plato. Porroodio cõiuncta eſt. tũ curioſitas.tũ gat rulitas. Cũ Hieroni fętor oris ab inimico quodã op
probrats eſſet · domũ reuerſus. obiurgauit vxort᷑.
Q uid ais inqͥens.ᷣ vitiũ ne tu ꝗdẽ mihi indicaſti: At illa quũ eſſet pudica& ſimplex.putabã ingt oes viros ad eundẽ modũ olere. Adeo& ꝗᷓ ſenſibꝰ ꝑcipi
unt᷑.& ꝗᷓ corꝑi inſũt.& ꝗᷓ̃ ↄſpicua ſũt oĩbꝰ.citiꝰ ex ini
micis cognoſcas. ꝗex amicis. aut familiaribꝰ. Adde his.qᷓd quũ nõ exigua vtutis pars ſit.linguã hr̃e mo
deratã.ſemꝑq; rõni morigerã& obediẽtẽ.id nõcõ⸗ tingit niſi multa exercitatione. cura. ſtudiioq; peſſi⸗
mos anĩ motus edomueris. ꝗd genoeſt ira. Siquidẽ
vt imprudẽtibꝰ vox excidat.& Homericũ ülud.
Fugiens vox oris clauſtra reliquit

Itẽ illud ab alio quodã dictũ. verba nonnulla vltro omerl vſus. euolare. id ſolet vſu venire potiſſimũ animis inex⸗ cercitatis. ceu labẽtibꝰ ac ꝑfluentibo.ob impotentiã tracũdię. ob mẽtis intemperantiã. ob ſecuriorẽ vitę
rõnẽ· Cęterũ rẽ oĩm leuiſſimã vti diuinꝰ inꝗt Plato
grauiſſima pęna vindicãt.tũ dij.tũ hoĩes. Contra ſi
lentiũ quũ vbiq; innoxiũ eſt · nedum adipſon. velut
ait Hippocrates.tum vero in cõuitijs cõſtans quid⸗
dã. ac Socraticũ habere videt᷑. vel Herculaneũ ma⸗
gis. Siquidem ille quoq;.
Vel minus ac muſcas curabat verba moleſta
Sane quũ nõ alia res neq; grauior neq; pulchrior.ꝗᷓ ſi cõuitiante inimico quietẽ agas. veluti mordacem Liſſi ſcopulũ pręternauigãs.tũ latis ea patet exerciĩ
tatio. Nã ſiↄſueſcas inimicũ cõuitiantẽ ferre tacitꝰ. facillime nimirũ feres.& vxoris rixãtis iracũdiã.& amici clamorẽ.& fratris amarulẽtiã citra ꝑturbati⸗ onẽ ſuſtinebis. Nã patri matriq; etiã pulſandũ te fe riendũq; p̃bebis.nihil ira cõmotꝰ. At Socrates ꝗdẽ Erenx. Xanthippã vxorẽ.iracundã ac moleſtã domi fere/ bat.ceu faciliꝰ cũ alijs cõſuetudinẽ acturꝰ. ſi illã per peti conſueuiſſet. Verũ longe pręſtat.vt inimicorũ dictis.cõuitijs& odijs excercitatus.cõſueſcas.iracũ diam premere. nec cum maledictis incefſeris excan deſcere. Ad hunc igitur modũ mheſerkhähdem ae

— õ³⁶³...é.é.é¼⅓——
e e spiasee,ese een Sae,ehtse hr hre ue, ehee 4*
Seeweee eswbendſtt. i whheeNreneeneee he ese e
8——(, 3 — ——
Imo plus aß Pumanũ.
Quid pöt diel
magis chꝛiſtias num.
tolerantiã in ſimultatibus preſtare cõuenit. Cęterũ
ſimplicitas ac magnanimitas benignitaſq; magis in amicitijs locũ habet. Neq; em̃ perinde pulchꝛum
eſt de amico bñ mereri.ꝗᷓ fędũ id nõ facere. quoties opo eſt. At humanũ habet᷑ vltionẽ inimici. ſiqũ per occaſionẽ in te inciderit. negligere. Eiꝰ vero cui lap ſus inimici dolet. etiã quĩ rogãti opitulat᷑. liberis ac domeſticis rebꝰ periclitãtibꝰ ſtudiũ aliqd.animiq; ꝓpenſionẽ exhibet. Quiſquis non amplectit bene uolentũ. quiſquis nõ laudat benignitatẽ. is nimirũ cor habet adamantinũ. aut ferro excuſum. Quum cęſar Pompen ſtatuas deiectas reponi iuſſiſſet. tũ M. Tullius. ſtatuas inquit Pompeij collocaſti- tuas ↄſtabiliſti. Vnde nec maligne laudãduseſt nec ho- nore fraudãdus inimicꝰ. merito laudãdꝰac celebris ꝓpterea ꝙ maior laus hinc redit. ad ipſos qlaudlt. Ad hęc.qui ꝓmexrentẽ laudat. ei rurſum fides habek vituperãti.veluti qui nõ hoĩem ipm oderit. ſed qui factũ illiꝰ nõ, ꝓbet. lam vero. qd eſt oĩm dpulcher rimũ& vtiliſſimũ. nequaꝗᷓ inuidebit. vel amicis frli cibꝰ. vel familiaribꝰ cũ laude quippſã agentibꝰ ꝗe ꝗs aſſueuerit& inimicos laudare.& neq; ringi nec morderi ſucceſſibꝰ illorũ. Eſt ne aliud vllũ ſtudiũ q̊d parẽ vtilitatẽ pariat. aut habitũ potiorẽ giSnat in animis nfis. ꝗid quod ęmulationẽ 8& inuidentã

nobis adimit? Nã quẽadmodũ in repu. pmulta ſũt. Sumne. neceſſaria ꝗdẽ illa.ſed tñ mala.que poſteaꝗᷓ in cõſue tudinẽ abierũt.iãq; legis vim nacta ſunt. tñ haud fa cile depellãt. ꝗbꝰ ea moleſta noxiaq; ſunt.ſic ſimul⸗ tas multa ſecũ inducit vitia nẽpe liuorẽ. ſuſpitionẽ. gaudiũ.ex alienis malis.cenacẽ iniuriaꝶ memoriã. & horũ veſtigia relinꝗt in aĩo. Pręterea qᷓdã.ꝗᷓ ſi fa⸗ cias in inimicũ. nec mala videant᷑. nec iniqua.ita re⸗ manẽt in nobis.vt abijci difficile poſſint. qᷣd genus ſunt. verſutia. fraus. inſidię. Deinde fit. vt ꝓpter aſ⸗ ſuetudinẽ ijſdẽ vtamur in amicos.niſi cauerimus in inimicos vti.Proinde recte pᷣcepit Pytagoras.quũ ab Aucupio dehortaret᷑.& empto retiũ iactu piſces captos iuberet amitti. Cunq; oĩm mitiũ animantiũ cedẽ interdiceret. videlicet vt in brutis anialibꝰ nos cõſuefaceret. a crudelitate& rapacitate temperare⸗ Atqui multo pulchriꝰ eſt.vt dum in ſimultatibꝰ ac diſſidrjs aduerſus hoĩes& ↄtentionibꝰ. generoſum equũ. ac ſimplicẽ inimicũ agis. improbos· ſordidos ac fraudulẽtos affectꝰcaſtiges premaſq;.quo nimi- rũ in cõmertijs amicorũ prorſus cõquieſcãt.& a fal lendo temperent. Scaurus cũ Domitio ſimultatem Exemplñ- habebat. eumq; fecerat reum.Itaq; Domiti ſeruus quidã.priuſꝗᷓ ageret᷑ cauſa· Scaurũ adijt. ſignificãs habere ſę quippiã. arcanũ quodilli Velbe indicare. 1n

1— aeett
shu ASſe h 16e ee eeeee h b ehiee eehihe rieeeeeee eeeeeneeneene eee“— ————— 4 —— — ö—ͤͤͤͤſ 3
Se ⁶½——½,—““ 4 4 3 3 1 1
Exemplũ.
Pꝛouerbiũ.
Eyxempli.
hęrũ remiſit. Catonẽ quũ Murenã inſectaret᷑.&ac
cuſatõis ar gumẽta colligeret. aſſectabant᷑ ex more. ꝗ quid fieret. obſeruabãt. Hi frequenter eũ interro⸗ gabãt.nũquid eo die collecturꝰ eſſet.aut acturꝰ ali⸗ ꝗd qᷓd ad accuſationẽ ꝑtineret. Qd ſi negaſſet cre-
debãt. ac diſcedebãt Atq; id quidẽ maximũ eratar gumentũ. ꝗᷓ bene ſentirẽt de Catone. Verũ illud& maiꝰ eſt.& lõge pulcherrimũ q́d aſſuefacti iuſte rec teq; agere cũ inimicis. haud vnꝗᷓ iniuſte doloue cũ amieis& familiaribus agemꝰ. At qm̃ neceſſumeſt galeritꝭ om̃ibo ineſſe criſtã iuxta Simonidẽ.& om̃e mortaliũ ingeniũ. oↄtentionẽ. ſuſpicionẽ.& inuiden tiã ex ſe gignit.inter mẽte vacuos amicos.vt inquit Pindars. haud mediocrit᷑ ꝓfuerit. ſigs horũ affec-
tuũ repurgationẽ in inimicos effuderit. eãq; veluti cloacã. ꝗᷓ lõgiſſime a domeſticis ac familiaribꝰ auer terit Id q́d intellexiſſe videt Onomademꝰ. vit vr⸗ banꝰ. ꝗ quũ orta in Chio ſeditiõe in ijs eſſet ꝑtibus.
quę vicerãt. admonebat ſuos. ne cũctos expellerẽt.
ꝗ diuerſan fuiſſent ꝑtiũ. verũ ſinerẽt ſuꝑeſſe nõnul- los. ne cũ amicis inꝗt incipiamꝰdiſſidere. ſiprorſus
deſint inimici. Ad eundũ modũ ſi nobis hęc anĩ vi⸗
tia ↄſumant᷑ in inimicos. minꝰ erũt moleſta amicis. Neq; em̃ oꝑtet figulũ inuidere figulo.neq; cantore
*
At ille nõ paſſus eſt hoĩemloqui. ſed ↄprehẽſum ad

5
cãtori. quẽadmodũ inꝗt Heſiods. neq; cõuenit vici Neſioaus. nũ ęmulari vicino. neq; ↄſobrino. neq; fratri ad di⸗
uitias ꝓperãti.et fęlicibꝰ rerũ vtẽti ſucceſſibꝰ. ſed ſi
nõ eſt alia via.ꝗᷓ teipᷣm aↄtentiõe inuidẽtia& emula
tiõe liberũ reddas.ↄſueſce ſecũdis inimicorũ rebus morderi. in hos iracũdię mucronẽ exacue. Nã ſicut Simie- elegantes agricolę roſas ac violas ita meliores futu
ras putãt.ſi cepas& allia ſerãt in ꝓximo. qᷓd ꝗcꝗd
in illis acris ac grauis odoris ineſt. in hęc repurget᷑.
ſic inimicꝰ in ſe recipiẽs· ac deriuãs inuidiã· ac moro ſitatẽ.cãdidiores nos minuſq; graues reddit amicis
ꝓſpera fortuna vtentibꝰ. Quapropter cũ illis ſunt exercẽda certamina. de gkia. de imꝑio. de iuſtis lu⸗
cris.nõ hactenꝰ tmũ.vt diſcrutiemur.ſiꝗd illi plꝰ ha-
beãt nobis. ſed vt obſeruemꝰ ſingula. ꝗbꝰ rõnibus
nos ſuperẽt. eoſq; diligentia. induſtria. ſobrietate&
cautiõe pręire conemur. Quẽadmodũ dicere ſolitꝰ Apophtbeg: eſt Themiſtocles. ſibi non licere ſomnũ capere. per Meltiadis in Marathone victoriam.Etem̃ ꝗ deijcit
anĩo. penituſq; liuore cõtabeſcit. ꝓpterea qᷓd ſe cre
dat ab inimico vinci.vł in gerẽdis męf̃atibꝰ. vel in
agendis cauſis. vel gr᷑a& authoritate apud amicos.
aut optimates.ac nõ potiꝰ conat᷑ aliquid.&ęm ulak.
hũc ocioſa quędã& iners habet inuidia. At quẽ nõ Oaiũ nõ ceci. excęcat odiũ. quo minus iudicet de eo quẽ odit. ſed
———— — ꝗ ᷣ—
7 ͤͤöͤöööͤͤͤö—ͤͤöͤͤͤͤöͤͤͤͤͤſͤſ 2 ————
———
—
——
1

equis oculis ſpectat illidet vitã& mores.dicta ſimul cc facta. is nimirũ ꝑſpiciet ea ꝗbus inuidet. pleraqe diligetia. ꝓuidẽtia recteq; factʒ.illitigiſſe. Deinde ad hęc excercitatiõe. vincẽdi curã exacuẽs& hono⸗ ris ſtudiũ. oſcitantiã. ac ſocordiã excutiat. Qdſivi debunt᷑ in aula principis. aut in repub. potentiãin⸗ dignã& inhoneſtã aſſecuti. vel aſſentatiõe. vel frau dulẽtia. vel corruptis iudicijs. vel laritiõibo,id no⸗ bis haud quaqᷓ; moleſtũ erit. quin potius voluptatẽ adferet. integritatẽ vitę nr̃ę.ęquitatẽq; cũillorũilli⸗ beralitate ↄferentibꝰ. Siquidẽ vniuerſum aurũ- qd vel ſuper terrã eſt. vel ſub terra.nõeſt ęquiparabile virtuti.velut inquit Plato.Illud etiã Solonis dictũ. ſemꝑↄueniet in Promptu hfe. Atnos inꝗt virtutis diuitias nõcõmutabimo. nec acclamationibꝰ epulo cõductę multitudinis. nec honoribo. ſi ummoq; ac⸗ cubitu apud Eunuchos. cõcubinas.& ſatraparũ vx ores. Nihil em̃ ſuſpiciendũ. neq; pręclaꝶe qdex tur Pitudine naſcit. Sed amãs cęcutit ineo d amat. auc tore Platone. Magiſq; ſentimo ſiꝗd pręter decorũ kaciãt inimici. Nõoportet aũt. ſiue ꝗd peccãt. inuti⸗ Haffici gaudio. ſiue ꝗd recte faciunt, ocioſo dolore tangi. Verũ illud in vtroq; cogitandũ eſt. vt&illa cauentes meliores illis ſimus.& hęcimitantes non ſimus deteriores. FINIS.
äüäüääää“——
5 4 8 3 4 1 5 35 1 4 4 4 3 4 3 1 4 4 . * . . 5 3 5 * 1 4 5 4 4 1 8

EFEXHORTATIO FRASMI ROT. AD Chriſtianũ militẽ vt vigilãter& ſtrennue holtilẽ vim defendat& vitet inſidias.
VIGILANDVM ESSE IN VITA.
Rincipio etiã. atq; etiã memineris opor⸗ p tet. nil aliud eſſe vitã mortaliũ. niſi perpe⸗ tuã quandã militiã. teſte Iob. milite lõge tũ exercitatiſſimo.tũ inuictiſſimo. nimiſq; falli vul gus hoĩm. quorũ anĩos mundus hic pręſtigiator. blãdiſſimis ludibrijs tenet occupatos. qui perinde ac ſi iã debellatũ ſit. intempeſtiuas agũt ferias. neq; pꝛorſus aliter. ꝗᷓ in certiſſima pace. miꝶ quãta viuãt ſecuritate. quãq; ocioſi in vtrãq; dormiãt aurẽ. cũ ſi ne kine tot kerratis vitiorũ copijs oppugnemur. tot captemur artibꝰ, tot appetamur inſidis. Ecce tibi ſuperne in tuũ exitiũ ꝑuigiles excubãt. nequiſſimi dęmones. mille dolis. mille nocẽdi artibꝰ, in nos ar⸗ mati. qui mẽtes nt᷑as telisigniferis. lethaliq; tinctis veneno. moliunt᷑ e ſublimi configere. quibꝰ quidẽ. neq; Herculi. neq; Cephalo fuit. vllũ iaculũ certius. niſi impenetrabili fidei ſcuto excipiant᷑. Tũ rurſus adextra leuaq;. a frõte pariter. atq; a tergo. mũdus hic nos oppugnat. qui iuxta Ioannis vocẽ. totus in vitijs eſt cõſtitutus.eoq; Chriſio.tũ infeltus.tũ etiã inuiſus. Neq; vero ſimplex oppugnãdi ratio. Inte-
rim em̃ rebus aduerſis. velut aperto Marte ſeuiens.

1 1 4 5 5 4 . 4 3 1 3 1 . 5 4 4 8 1 3 4 8 * * 1 1 4 1 “ „ * — 4* 4 * 1 1 4 5 ³
8 ¹ 4 3 1 4 4 3 “ -⸗ 3 2 4 8 3 4
animi męnia graui quatit ariete. interim ingentib ꝗdẽ. ſed vamſſimis ꝓmiſſis. ad ꝓditionẽ ſollicitat. interim actis obliꝗᷓ cuniculis. inexpectatꝰ adrepit. vt inter oſcitantes ac ſecuros opprimat. Poſtremo inferne quoq; lubricus ille anguis. primo pacis noſ tre proditor. nunc in virenti gramine concolor ab⸗ ditus. nunc in cauernis illis ſuis deliteſcens. centenis contortus voluminibus. non deſinit. mulieris noſ- træ. ſemel corruptæ. calcaneis inſidiari. Mulierem autem carnalẽ hominis partẽ intellige. Hæceſtem Eua noſtra. per quã verſutiſſimus ſerpens. admor tiferas voluptates mẽtem noſtram illectat. Porro autem quaſi parum ſit. ſic vndiq; tantum hoſtium imminere. intus deniq; in ipſis animi penetralibus. hoſtem ferimus pluſꝗᷓ familiarem.pluſqᷓ domeſti⸗ cum. quo vt nihil interius. ita nihil poteſt eſſe peri⸗ culoſius. Hic hic eſt vetus ille&terrenus Adam. cõ ſuetudine pluſꝗᷓ ciuis. ſtudio pluſꝗᷓ hoſtis. quem neq; arcere vallo licet. neq; caſtris exigere faseſt. Hic nobis centenis eſt obſeruandus oculis.· ne forte dei preſidium aperiat demonibus. Ergocum tam
formidabili. tãq; difficili bello diſtringamur om⸗
nes. cumq; nobis res ſit cum hoſtibus tam multis. tam in noſtram pernitiem iuratis atq; deuotis.:tam vigilantibus. tam armatis· tam perfidis tam exerd

tatis. nos male ſani. cõtra non arma capimus: non
excubias agimus? nõ om̃ia ſuſpecta habemus? ſed perinde. vt in rebus bene pacatis. ſupini ſtertimus. ceſſamus. voluptamur. atq; cuticulã(vt aiũt) cura mus ocioſi. Neq; omnino ſecus.ꝗᷓ ſi vita noſtra greę ca ſit compotatio.non bellum.ita procaſtris& pel⸗ libus. in cubilibus volutamur. pro duris armis ro⸗ ſis er Adonidis delitijs redimimur.pro militaribus ſtudijs luxu& ocio indulgemus. pro Martijs telis citharam imbellem tractamus. Quaſi vero non iſta pax. bellum ſit omnium teterrimum. Etenim qui cum vitijs pacem inijt. cum deo in baptiſmate percuſſum fedus violauit. Et tu veſane clamas pax pax. cum deum habeas inimicum. qui ſolus& pax eſt.& pacis author. Clareq; reclamat pᷓᷣe per os pro phetę.non eſt. inquiens pax impijs · Neq; eñ̃ pror- ſus alia eſt cum illo pacis conditio. niſi dum in hoc pręſidio corporis militamus. odio capitali ſumma⸗ q; vi. cum vitijs belligeremur. Alioqui ſi cum ijs no bis conueniet. eum qui ſolus poteſt. amicus beare. inimicus perdere. bis hoſtem ſumus habituri. ſi⸗ mul. quod ab illis ſtamus. cum quibus ſolis nihil conuenit deo(quid em̃ conueniat luci cum tene⸗ bris:?) ſimul quod ingratiſſimi. pactam illi fidem non pręſtamus.& ſanctiſſimis cerimonis ietum
——=—ööͤſ 4
—
———y

——.
. g ͤͤͤͤͤͤͤͤſͤſͤſͤſͤſͤſ 8 *— ——— —. — 2— 8— — ◻ — 4 —,
————
——
fędus nepharie ſoluimꝰ. An neſcis o Chriſtianemi les.iam tũ cũ viuifici lauacri myſterijs initiabaris. nomẽ dediſſe te duci Chriſto.cui bis vitã debebas.
pariter& donatã.& reſtitutã. cui pluſꝗᷓ teipſum de⸗, ins
bebas? Non ſuccurrit te verbis cõceptis. intambe
nigni imperatoris iuraſſe ſententiã. eius ſacramẽtis iit veluti donarijs authoratũ. tuũq; ipſius diris deuo⸗ ſina
uiſſe caput. ſi minus pacto ſtares? Quorſum atti⸗ nebat erucis characterẽ imprimi fronti tuę. niſivt quoad viueres. ſub illius perungi ceromate niſivt cũ vitijs ęternũ luctamẽ ingredereris? Q uãtuspu
dor. quãta pene publica humani gñis execratio, ci
a duce principe deficit hõ? Tu cur ludibrio habes Chriſtũ ducẽ tuũ neq; metuillio coercitꝰ. cũſitde us. neq; amore ꝓhibitus. cum tua cauſa ſithomo CQuiꝰetiã vocabulũ prę te ferẽs.admoneridebebas. quid illi ꝓmiſerꝭ.cur ad hoſtẽ. vnde te ſemelprecio ſanguinis ſui redemit. perfido deſciſcis? cur bis trãſ fuga in hoſtilibꝰ caſtris meres: Qua fronte audes cõtra tuũ regẽ ſigna infeſta tollere. qui ꝓte vitãim pẽdit? Nã qui ꝓ illo nõ ſtat. vt dixit ipſe. cõtraillũ ſtat ·& qui cum illo nõ colligit. diſpergit. Meres aũt nõ ſolũ fędo titulo. ſed etiã infęliciſſimo ſtipendio.
Vis audire ſtipendiũ tuũ.tu quiſꝗs mũdo militas:
En tibi Paulus Chriſtianę militię ſignifer rũdet.

Stipendiũ inquĩens peccati mors. Quis vel ſpecio ſam militiã ſuſcipiat. ſi mors ꝓpoſita ſit corporis? Tu vero tam fędã toleras.animę moꝛtem mercedis loco reportaturus: In bellis iſtis inſanis. quę cũ ho- minibus hoĩes.vel ferina rabie. vel certe miſera ne⸗ ceſſitate gerũt. nõne vides ſi quãdo militũ animos. vel prędę promiſſę magnitudo. vel formidata vic- toris crudelitas. vel opprobratę pudor ignauię. vel laudũ deniq; cupido ſtimulauit.ꝗᷓ alacribꝰ ſtudijs. quicquid eſt laboris exhauriant. ꝗᷓ vilem habeant. vitã. quãto ardore certatim in hoſtẽ aduerſum rapi antur? Et quantula.quęſo te.merces. miſeris tanto diſcrimine.tantoq; ſtudioq; petitur: Nempe vt ab homũculo imperatore collaudati militari fremitu. caſtrenſiq; atq; in condita cantiuncula celebrent᷑.vt corolla graminea. aut quernis frondibus cingant᷑. vt peculij pluſculũ domũ referãt. Nos contra necq; pudore.neq; pręmio accendimur. cũ eundẽ habea⸗- mus noſtri certaminis ſpectatorẽ. quẽ habituri ſil⸗ mus& remuneratorẽ. Quę vero victori pręmia ꝓ poſuit noſter Agonothetes: Profecto nõtripodas. aut mulos. qualia apud Homerum Achilles. apud
Maronẽ Aeneas.ſed quę neq; oculus vidit.neq; au⸗ ris audiuit. neq; in cor hoĩs aſcenderũt.& hęe quidẽ
interim veluti laborũ ſolatia impertit znue dimi⸗

rantibꝰ. Quid deinde: fęlicẽ immortalitatẽ. Sedin aiſt ludicris illis certaminibꝰ. in quibꝰpotiſſima pramij gal pars gloria eſt.& victi ſua munera ſortiunt Nobis ſummo atq; ancipiti periculo res gerit᷑. neq; de lau ini de. ſed de capite certat᷑. Et vt ſumma merces ꝓpoſi⸗ in ta grauiter operã nauanti. ita ſũma decreta penade m ſertori. Cęlũ promittit ſtrenue pugnanti.& nõinca leſcit generoſę mentis viuida virtus. tam fęlicis pra mñij ſpe? Pręſertim ꝓmiſſi authore illo. qui tam fal lere nõ poteſt.ꝗᷓ non eſſe nequit. Gerunt᷑ omnia ſub oculis cuncta cõtuentis dei. habemꝰ vniuerſum cli cętũ noſtri cõflictus ſpectatorẽ. et non vel pudote accẽdimur? Collaudabit ille virtutẽ noſtrã, aquo pꝓrobari.ſuprema fęlicitas eſt. Quin hãc gloriam vel vitę diſpendio petimus? Ignauũ pectuseſt. qᷣd nullis pręmijs excitatur. at ſolent& ignauiſſunima lorũ metu expergefieri. At illic quidẽ hoſtis.vtſit violentiſſimo.in fortunas atq; in corpo ſęuit. Quid aũt ampliꝰ in Hectorẽ potuit. crudeliſſimus victor Achilles? At hic ſęuitur in immortalẽ tui partem. b Neq; cadauer tuum circum ſepulchrum trahitur. ſed corpus pariter atq; anima ad inferos demergi Illicextrema calamitas. vt animam acorpore vic/ tor gladius auferat. hic ipſi animę ſua vita eripitut

deus. Naturę eſt interire corpus. quod etiã ſi nullus occidat.tñ non emori non poteſt. At animã mori⸗. infglicitatis extremę eſt. Corpuſculi vulnera. quan ta cautela depellimꝰ. quãta ſollicitudine medemur: R& animę vulnera negligimus: Corporis interitũ. immane.quantũ horremꝰ. ꝓpterea quod oculis vi⸗ deatur corporeis. Animã vero morientẽ quoniam nemo vicet.pauci credunt.pauciſſimi formidãt. cũ ſit hęc mors illa morte tanto atrocior.quãto corpo re pręſtat anima. quãto animę deus. Vistibi coniec turas quaſdã cõmonſtrem. quibus animę deprehẽ das vel morbum. vel interitum? Male concoquit ſtomachus. cibum non continet. Corporis mor⸗ bum intelligis. Non tam panis cibus eſt corporis. ꝗᷓ animæ cibus verbum dei. Id ſitibi amarum eſt. ſi nauſeam ſapit. quid adhuc dubitas. quin animæ tuæ palatum. morbo ſit infectum? Si non continet. ſi non concoctum in viſcera traijcit. euidens ha⸗ bes argumentum valetudinariam eſſe animam. Cum genua labant.& membra vix ægra trahunt᷑.
corpꝰ male he cognoſcis.& nõ colligis animimor bum. cum ad oĩa pietatis officia languetnauſeatq;. cũ ne leui quidẽ cõtumelię ferendę robur ſuppetit. cum paululo pecuniolę diſpendio frangit: Poſtea⸗ Noculos deſtituit viſus.vbi Aelercrandir maien

8 3 2 ⸗ K ½—“““1 3
poſteaꝗᷓ cõſtupuit oſ̃e corpus nemo dubitat, quin emigrarit anĩa. Tu cũ habeas cordis oculos obſcu⸗ ratos. vt euidentiſſimũ lumen. quodeſt: veritas. nõ videas.cum vocẽ diuinã internis auribus nõperci⸗
pias. cum omni prorſus ſenſu careas. viuere credis animã: Vides fratrẽ indigna patientẽ. nihil cõmo⸗
uetur animꝰ. modo tua res ſit incolumis. Cur nihil hic ſentit anĩa? Nempe quia mortua. Quare mor⸗ tua? Quia nõ adeſt illius vita. deus. Siquidem vbi deus. ibi charitas. Deus em̃ charitas eſt, Alioquiſ viuum es membrũ.cur vlla pars corporis dolet. te non modo nõ dolente. verũ ne ſentiente quidẽ. Ao- cipe ſignũ. non paulo etiã certius. Defraudaſtiami cum.cõmiſiſti adulteriũ. capitale vulnꝰ accepitani- ma.& tamen adeo tibi non dolet. vtetiam quaſide lucro gaudeas. acteſq; qᷓd turpiter admiſiſti. Oet⸗ tum habe mortuã iacere animã. Non viuit corpus. ſi punctionẽ aciculę nõ ſentiat.& viuet anima. quæ tanti vulneris ſenſu vacat? Audis quẽpiam ſermo- nes impios. tumidos. maledicos. impudicos obſce⸗ nos ꝓferentẽ. verbis rabioſis in proximũ debachã tem. caue putes iſti homini viuã eſſe animã? lacet
in ſepulchro pectoris putre cadauer, vnde eiuſmo-
di fetores exhalantur.& proximũ quemq; inficiũt. Caeephe leoe ſepulchua dealbata.vocat. Quid
——
———
—— —

ita? Nempe. quia mortuam animã ſecum eircum⸗ ferebant. Et regius ille propheta. ſepulchrũ inquit patens guttur eorũ. linguis ſuis doloſe agebãt. Pio rum corpora templa ſunt ſirituſſancti. impiorũ ſepulchra cadauerũ vt potiſſimũin eos quadretilla grãmaticorũ etymologia quaſi Sepulchrum pectus. guttur& os hiatus ſepulchri. Neq; vllũ corpus tam mortuũ eſt deſtitutũ anima. ꝗᷓ mortua eſt anima relictaa deo. Neq; vllũ corpo- reũ cadauer.ſic obolet naribo hominũ. vt fętor ani- meę ſepultę. iam quatriduũ. offendit nares diuinas omniũq; cęlitũ. Ergocũ verba mortua ꝓfieiſcunt e pectore. cadauer intus cubet neceſſe eſt. Nam cũ iuxta vocẽ euangelicã ex abundantia cordis os lo- quatur. nimirũ viua verba dei loqueret. ſiillic adeſ ſet vita deus. Contra in euangelicis literis Chriſto dicunt diſcipuli. Dñe quo ibimust Verba vitę ha⸗ bes.Cur ita tandẽ verba vitę? Nempe qᷣd abea ma narent anima.a qua nunꝗᷓ vel momento diſceſſerat diuinitas · quę& nos vite reſtituit immortali. Sed cgrotanti corpori Paulo ſuccurrit medicus. Cor⸗ pus exanime. nõ raro reuocarũt ad vitã& homines pij. Animã vero mortuã. nõ niſi ſingulari gratuita⸗ q virtute reſuſcitat deus. ac nereſuſcitat quidem. ſi
mortua corpus reliquerit. TLum cotpote mortis 5

ant nullum. aut certe breuiſſimus eft ſenſus. animi ſempiternus. Et cũ alioqui pluſꝗᷓ mortua ſit.tamnet ad mortis ſenſiim. quodammodo eſt immortalis Proinde cum tam nouopericulo nobis ſit dimican dum. quis ille ſtupor. quę ſecuritas. que ſupinitas animi noſtri. quẽ tanti mali metus nõ acuite Atedj uerſo. nihil eſt quod te vel periculi magnitudo, vel hoſtium copię.vires.artes.conſternẽt animo, Suc eurrit ꝗᷓ grauem habeas aduerſariã. ſuccurrate teg one.ꝗᷓ pręſentem habeas opitulatorẽ. Innumerabi⸗ ees aduerſum te. ſed qui pro te ſtat, vnus plus poteſt omnibꝰ. Si deus pro nobis. quis contra nos? Sillle ſuſtinet.quis deiciet? Tu modo victorię votũ toto pectore concipe.In mentẽ veniat. non tibi cum inte gro hoſte rem eſle, ſed cum eo.qut iam olim fract. fuſus. exutus atq; adeo triumphatus ſita nobis. ſed in Chriſto capite noſtro. a quo procul dubio viciſ ſim vincet.& in nobis. Tu modo cura vt ſisincot Pore.& om̃ia poteris in capite.In teiño quidẽ nimis esimbecillis. in illo nihil non vales. Proinde ne an- ceps quidẽ eſt noſtri Martis exito, propterea quod neutiꝗa fortuna pendeat victoria. ſed eaomnisin

ne benigaitati illius deſis ipſe. viciſti. Prote pugna bit.& liberalitatẽ ſuam tibi pro merito imputabit. Victoriã oẽm illi feras acceptã oportet.qui primus &ᷓ ſolus a peccato immums.peccati tyrannidẽ op/ preſſit. verũ ea tibi non ſine tua cõtinget induſtria. Nam qui dixit.cõfidite.quia ego vici mundũ mag note vult anĩo eſſe.non ſecuro. Ita demũ per illum vincemus.ſi illius exẽplo pugnabimus. Quare ſic inter Scyllam Charybdimq; medius quidãcurſus eſt obtinẽdus.vt neq; diuina gratia fretus. ſecurius agas. atq; ſolutius. neq; belli difficultatibꝰexanima tus.animũ ſimul cum armis abnicias. DB ARMIS MILITIE CHRISTIANE. Atq; illud in primis arbitror ad huius militię diſciplinam pertinere.vt qᷓᷓmaxime cognitũ. medi tatumq; haabeas. quo potiſſimũarmorum genere. quibus cum hoſtibus oporteat congredi. Tum vt es ſemper in expedito habeas. ne quando poſſit in- ſidiator ille verſutiſſimus. inermẽ opprimere. atq; inopinantẽ. In veſtris bellis.non raro licet interqui eſcere. vel cum hybernat hoſtis. vel cum intercedũt inducię. Nobis donec in hoc corpore militams. ne digitum quidẽ. vt aiunt. tranſuerſum licet ab armis diſcedere. Nunã nõ ſtandum pro caſtris. nunꝗᷓ nõ exeubandum. quia nunꝗᷓ ceſſat hoſtis noſter. lmo

eum tranquillus eft. cum fugam. aut inducias ſimu lat. tum vel maxime molitur inſidias. neq; vnꝗᷓ cau tius excubias oportet agere· qᷓ cum pacis ſpeciẽ ex/ hibet. nunꝗᷓ minus trepidandũ. ꝗᷓ cum aperto Mat⸗ te nos adoritur. Ergo primacura ſit. ne inermis ſit animus. Armamus corpuſculũ hoc. ne timeamus ſicam latronis. non armabimus mentem. vtin tuto ſit? Armati ſunt hoſtes vt perdant. nos piget arma capere. ne pereamus? Vigilant illi vt perimant. nos non vigilamus, quo ſimꝰ incolumes? Sed de arma tura Chriſtiana ſpeciatim ſuo loco dicet. Interim vt ſummatim dicam. duo pręcipue paranda ſunt
arma ei.cui ſit cum ſeptem illis gentibꝰ Chananeo.„ Cetheo · Amorreo. Pherezeo. Gergezeo. Bueo⸗ ei Iebuſeo.hoceſt cũ vniuerſavitioꝶ cohorte pugnan 3 1 dũ quorũ ſeptem capitalia potiſſimũ numerantur⸗ 2 Precatio.& Sciẽtia. Semper armatos eſſe vult Pau* lus. qui ſine intermiſſione iubet orare. Precatio pu 1
I
ra in cęlum ſubducit affectum. arcem videlicet hoſ tibus inacceſſam. Scientia ſalutaribus opinionibà
communit intellectum.ita vt neutram alteri deeſſe 3 Ooporteat. Alterius ſic altera poſcit opem res.& cõ 4 iurat amicæ. Illa quidem exorat. ſed hæc ſugge⸗ 4
rit. quid ſit orandum. vt ardenter ores.& iuxta Lacobum nihil hæſitans. fides ſpeſq; ptæſtant.

vtin nomine leſu.id eſt. ſalutaria petas. ſcientia cõ⸗ mõſtrat. Audierũt ⁊ filij Zebedei. a Chriſto. neſci⸗ tis quid petatis. Sed oratio quidẽ potior. vt quę cũ deo ſermones miſceat.at ſcientia nõ minus neceſſa⸗ ria tamẽ. Aegypto ꝓfugus.neſcio an atis tuto te tã longo. tamq; difficili itineri cõmiſſurusſis. niſi duo bushis ducibus. Moſe.& Aaron. Aaron acris prę⸗ fectus. orationis gerit typum. Moyſes legis cogni⸗ tionẽ ſignificat. Sed vt ſcientiã oportet nõeſſe man cam. ita orationẽ non cõueniteſſe ignauam. Oratio nis armis pugnat cũ hoſtibus Moyſes. ſed manib in altum ſublatis. Quas ſimul atq; demiſerat.fit in ferior Iſrael. Tu fortaſſe cũ oras. hoc modo ſpectas quantũ pſalmorũ permurmuraris?& multiloquiũ otãdi virtutẽ arbitraris. Quod vitiũ potiſſimum eſteoꝶ.ꝗqui adhuc in litera ſunt infantes.neq; ad ſpi ritus maturitatem adoleuerũt. Sed audi quid apud Matthęum nos doceat Chriſtus. Orantes autẽ. in⸗ quiens. nolite multũ loqui. ſicut Ethnici faciunt pu tant eñ̃ quod in multiloquio ſuo exaudiant. Noli⸗ te ergo aſſimilari eis. Scit em̃ pater veſter.quid opꝰ ſit vobis.·anteꝗᷓ petatis eũ. Et Paulus decem milia verborũ in ſpiritu.hoc eſt oretenus ꝓnunciãda.cõ⸗ temnit. prę quinq; in ſenſu proferẽdis. Moyſes nul⸗ lam edebat vocẽ:⁊ tñ audiebat. quid clamas ad me:

es Seest eeiece3hdeee esben Aufeove ees hee 2he de B9 n, eeetneeeeee 1 8 4
õõõ“
Non ſtrepitus ille labiorum. ſed ardens animi vo⸗ tum. tanꝗᷓ intentiſſima quępiam vox ferit aures di⸗ uinas. Tum igit᷑ hoc tibi familiare facias.ſimul atq ingruerit hoſtis.vbi te relicta vitia ſollicitãt. vt ſta⸗ tim mentẽ cum certa fiducia ad cęlum erigas. vnde veniet auxilium tibi.ſed eodem tollantur ⁊ manus. Tutiſſimum eſt pietatis officijs occupari. vtopera tua nõ ad terrena ſtudia. ſed ad Chriſtũ referant᷑.
Impreſſum Liptzk per lacobum Thanner. Anne dñi Milleſimo quingenteſimodecimoſexto.

——

5„ν 8Z O1N eleNqaes
——