DE NVPTIIS GEFNE ROSI COMITIS VVALDECENSIS VOL⸗
RADI, BT ANASTASIAE CONMITIS SCHVVA RZ⸗ burgenſis Henrici filiæ Carmen,
Res geſtas quorundam Comitum Vual⸗ decenſium complectens.
TSALMVS XXXI PARAPHRASTICBR REDDi- tus,& inſcriptus reue rendiſjsimo Epiſcopo Monaſterienſt Franci= Kco, quod is contra hoſtes Verbi diuint,& huius cauſa ſuos quoqʒ
utti eo uice ſeu precationis ſeu co olationis hoc tempore poßit. Autore loanne Richio Annoueriaceno.
en s 88
X 4 X
X SSrann X AS/ XN
. 1 B S 3. 41— 4 4 —. 2/ S 2 414,8

————
Xdaε 55ℳ1A—v. A10)/00c 3 455„ GS BoA S( 4uA νονννα Td6cyας ι⁴εμο‿, Xa Tiyag ſe Kaæ αe. Taν τ ν σσε απνα ες à dol⁴“d 1XMoG dg 2ve Se 4y Tc Xlgane Ay.
IOCANNES LVDO⸗ uicus Rhullius.
JAec tua cum nuper legiſſet carmina Momus, 1 Ei;h ſuo uellet more notare Richi.
Subſtitit,& morſis compeſcuit ora labellis,
Et tandem hæc tacito murmure uerba dedit: Ergo operum potui cenſuras ferre Deorum,
Carmen ob hoc Momo non licet eſſe ſuo? Quid ſed quod carpamus erit. Cui Pieris una
Cunctanti ſic eſt forte locuta, Deo.
Dic nimiùum, ſi nil tanti quod Mome reprend 49,
Pro ratione huius temporis, eſſe bonum.

apeſcunon ladel dmxe u; drr fene Dom onon licet elli t. Cui DPicra locua Deo
quod)lomen kan ckdmn
AD D. IVSTVM HAMERVNM IVRECONSVL TVN.
dh ſ decus l gi, trepidos ſeu forte clientes Floquij ſeruas dexteritate tut,
) Seu loca rimatus legalis plurima chartæ, onſilio uacuos non ſinis eſſe reos, ur honoratæ no infima fama cathedræ, , Oey non uno nomine care mii.
* Nuniquid in hoc cenſes belli ſup 6 ſe lus V⸗ multu,
e, 2d Qudd loca turbari nonſinat ulla metus Itala dum rabies terro ribus omnla complet,
Prorſus ut extinctam tollat ab orbe FIDENM, Hinc quia Germ anum ferro ſitit illa cruorem, Ac rigida tinctam cæde cruentat humunt. Parte alia ſpargit per Teuton. flumina uirus„ Et quacungq; potei fraude nocere, nocet. non ingenijs, non conuenientia Muſis Tempora, pieriſsò& iniqua modis. Da mihi Mæoniden,& tor berpende pericla, Iugenio tantis excidet ipſe malis. Hincſum miratus, magis hoc terrore ſepultum Ingenium prorſus non cecidiſſe mihi. At me volradi uirtus generoſa diſertum luſte facit, pectus nempe dat ille mihi. Cuius ſi laudes taceant iuuenesq́; ſene sch, Penè loqui mutas iudico poſſe feras. Adde, quòd hanc memini quoq; te betiſſſe camenam (Cui, male Aiſpeream, ſhu negare queo) Lclyta qua caſti celebraui feſta cubilis, Et Vualdecenſis nonxina mille Dons:
Vnde

———= 24———
—
vnde reconoſcat maiorum clara ſuorum Sboniſus, ab antiquis erutafacta libris. Mius at forſan meliori gloria uerſu, pectore ſed potuit non meliore cani. 8i quiſquam, faueo Comitis uirtutibus huius,
r Quem merito patrem patria iactat humus,
Per quem, nigra licet, natalis ſtella coruſcat, Ac implet radijs extera regna ſuis.
Sed quorſum feror? aut iam dudum dicta repono? Emicat iſta ſuo res memorata loco.
Quod ſupereſt, aut hæc abſens, aut carmina coraàm
Commenqdes domino, cum uacat, oro, tuo. Quod per amicitiam noſtram te luſte rogatum, Et, quorum decus es non leue, iura uolo. Interea ſupplex numen cœleſte precabor, vt pax Teutonicis reſtituatur agris, gopitoq́ʒ Deus ciuilis fomite cædis, Impia reſtinguat bella cruore Papæ., Vnanimiq; liget pacatos fœdere Reges., Qui gerit in uaſta Regia corda manu.
TVM

TVM GENE ROSO, TVM ERV PITIONIS ATQVE VIRTVTVM Lavpl. bus ſplendido Comiti Vualdecenſi Volrado, domino ſuo clementi„ loannes Richius Annoueriacenus. S. D.
“ 8. S 8„ 8* 8 8 D 4 S 8 1 2 8 3 d 8 4 4 K 5 8 4„
EMINI VOLRADE CO MES, cum anno proumo nuncius huc afferre⸗ tur de collocata tibi in matrimonium uir⸗ gine primaria, bermultos, qut in gymnaſij huius luce uerſantur, ma gna læticia affici. Ac imprimis ingentem ex eo capere ſenſt
raſci mihi potuiſſe, non exoluerim, niſi me certa cauſa ipſi facile purgaſſet: quæ utinam in patria diutius opinione me non detinuiſſet,& iam diu ſatis expectationi hominis mei amantißimi factum eſſet. Sed cum longius domi fuiſſem commoratus, ac förte fortuna eo tempore, cum buc reuerterer, in itinere mihi nunciatum eſſet de celebrandis propediem nuptijs tuis: ſtatui non longis amba gibus ad te e uia quaſi ſecedere, ut, ſi ita tibi ulderetur, morem adhuc gererem uoluntati tuæ, ſin minus, ut me ti⸗ bijpſt, de non compoſſto tempeſtuuus poemate, honeſia diutius apud meos ſubſiſtendi ratione purgarem. Verum magna mea fortuna ſackum ed, ut omnem muhi excuſationis anſam bræripueris, dum peramanter me com bellares, atq; cohortarerèé, ut etamnum in eo abſoluendo, quod inſtituiſſem, claborarem. Intellexi ſententiam tuam, qua non mediocriter animum effun dere cœpi, quem iam dudum metu moti tibi à me ſtomachi contraxeram: nec tam cito Marpurgum redire potui, qudm carmen abſolutum cupie⸗ bam. ltag ſtatim ad ſcribendum me contuli, Sed ecce repentini rumores de
A 3 ſerpen⸗

— 8——— —õ— ——
r BBISTOIA.
ſerpente occulto atq; linteſtino ſcelere aduerſus fœderatos broceres al ciuitates mperij, huc peruaſerunt: quibus non dico in quantum tertorem alij contecti ſint, ego ſanẽ animo fui plus quàm perturbato, ut tum me her⸗ cule in curam pertexendi carminis incumbere porrò mninime potuerim, Non quia minus ocio abundauerim, aut de irruptione mihi metuerim ho⸗ ſtili quanquam quis in tam latè uagante belli incendio metuere ſibi nonpo teſteſed de calamitate publica, quæ ex tanto malo impendere uidebatur, o gitantt mihi non modò de nuptijs tuis, uerumetiam de ſtudiorum meorum curſu tenendo co gitattones omnes exciderunt. Memoria enim repetebam, ac intuebar anumo ciuilia bella Romancrum, Marianum, Sertorianum, Catilinarium, Cæſarianum: quorum tempeſtate in quod ſeruitutis iugum, ex ſummo libertatis arbitrio atq; ſaſtigio florent ſimum illud quondam orbis terrarum imperium uidemus recidiſſe? Quæ dum cogito, er paub altius cauſas corum mecum reputo, atq́; belli nuper exorti conſidero ma⸗ gnitudinem, horreo oculis atq́;, animo, nec dicendo aſſequi poſſum, quanto interu allo calamitoſiores Romanis Germani fore mihi uideantur. Conas batur Marius, conabatur Sertorius, conabatur Catilina, conabatur Ceſar Romanam libertatem cum ſerultute commutare, atq́; hoc fine tyrannis iſo rum terminabatur: quod M. Cicero proſpiciens inc redibili acie ingenij ſui exclamauit, ò nos ſeruos ſeruorum, indignitatem impotentißimi dominalus turpißimaq́; ſeruitutis, cui ſæpe mortem anteponendam dixerat, libertatt linguæ execrans, cum ſalutaribus conſtlijs à Repuhlica depellere eamſepe fruſtra conaretur. Quid uerò nos? perdemus ne libertatemt imo uerò lis
bertatem cum religione ipſa, qua amiſſa, o nos non dico ſeruos ſeruorum,
ſed reos iræ diumæ, cruciatusq́; ſempiterni. Miſerrimos quidem Quirites, ſed longe miſeriores Germanos, illi enim ſanguine tyrannicam ſitim ſcda⸗ re atq́; explere potuerunt, nos etiamſt uitam cum ſanguine proſuderi⸗ mus, ſatiare immanem crudelitatis rabiem non poter inus, nuſi utta ex= tincla, ſpiritus quoq́; perennibus tormentis ſubijciatur JSi enim uera ſunt, quæ per Alpes in mediam uſc; Germaniam iam ſunt peruagata, Pont iß cem Romanum faces huius belli, quod a Carolo Romanorum Imperatorè nune geritur, accendiſſe, ut nos in priſtinam ſeruitutem aſſerat, acſalu-
tarem

4 G Rarme MAen 4 Errr epoxuag. Nerris 4 4 2 aclr
4 1 „ Krlems eun.
* 1 ws en den
deni lfernnar eu ſcnue yann eri— rdrr wurm! 1* Ccr eruriin ſxru 14(rrckura 1 Kun euar
b EPISTOLA. tarem kxtinguat Euan gelij lucem, guis Per Deum inmortalein kam lecoys cc, qui non aideat Euan gelio rurſis quaſi ſole quodam e Sermania ſubias
lenda funditus religione capere confilium, at guid dico conſilium? ferro atq; igne ſitire ſanctum C hriſti. inorum ſanguinem, ò di gnam Gygantlbus umpletatem. Non enim libertate, non religione duntaxat Poliare ato; de= nudare ſtudet Germanicam nationem, Rec; ctum ſatiarl tetra atg, Imma⸗ nis Iſta bellua Romana his omnibus potesi, ſed eſferata iſla audacia eodem conatu molitur, ut cœleſte illud numene berpetuo orbis gubernaculo ex= kurbet, ip ſeq;. ſolus Tuaſi Deus aliquis rerum terreſtrium atq; cœleſtium po⸗
kiatur. Quod an non es more Gygantum belligerare cum ſuperis? an von cœleſtem ſitire dominatum Ac mihi hæc cogitanti non ſemel in men⸗
crk res arduas, ZTuas fore duuina ſapientia broſpexerunt, ita& huiuſmodi immania bella Sygantum fabula tegere ac ſignificare uoluiſſe. Quæ ſi ita funt, metuendum proffcto ect, ne, quemadmodum bella„ qucæ aduerſus ſua Peros Gygantes machinabantur, in ipſos redundarunt, ſic pontiſex quoꝗ; Romanus cum hoc horrendo bello mundi in ſe rumam concitaſſe aliquan⸗=
do uideatur. Omitto nunc mala leuiora, quubus hoc bellum tanquam dilu=
uio quodam inundabit, taceo trucidari a gricolas, exuri ulllas, florenti ßi= mas euerti ciuitates„ciuium opes ad execrandos transferri ſicarios, uir=
ab hoc abfutura eſe non uidentur. r omnia&ſi ingentes calamitates inuehant generi bumano, quod fateamur Proſectò neceſſe ect, niſt penitus humanitatem omnem exuimus. tamen leuiora uideri alicui merito poſſent, ſicalamitoſos tantum redderent, non etiam ex bonis facerent nocentes atq immanes. Perhorreſco animo, intu ens faciemrerum, quæ, ſi hoſtes nobis do munari fortuna nolet, coram cernetur, ſane Acerbißeimo luctu vnn⸗ zet abunt,

—3
-— 6————— 2 4— ͤͤööö
“
———————— — 5*
. 5 e ö.
EPISTOLA.
dibunt. Dederunt enim non obſcura documenta crudelitatis ſuæ, ac uoce multoru n apertè exitium nobis denunciarunt. Nota eſt pontificis crudeli⸗ tas, nota Hiſpanori inexplebilis Chriſtiani cruoris ſitis, ut quæ ipſts infan
tium cunis etiam aperte minetur. Quorum teterrima diritate Imperator, ſi manſuetudinis atq; clementiæ laude hactenus non caruit, ſine omn du bitatione cogetur, ut uictoria ipſa, quæ perſe inſolens atq; immoderata o⸗ mnis ett, uiolentior fore uideatur. Quid igitur nos Chriſtiani? cademus ne animis, tq; in ſtrictos hoſtium mucrones nosmetipſos conijciemus: Commit temus ne, ut, cum Romam pro patria ac libertate uitam profundere non dubitarint, nos Germam noſtra ignauia non dico amiſiſſe uideamur liber tatem, ſed pro religione ſacroſancta latera oppoſuiſſe non dicamur: patie mur ne, ut liͥeri t) ranni, Chriſti anis impij& quod longe indignißimum eſi, Cermanis Itali ac Hſpani dominentur Minime profrcto munume, non enim hos dominos uirtus Germanica unquam ferre didictt, neq; ut nuncſr re cogatur, commſura unquam eſt. Qiid igitur? Euus cuius nomen profi⸗ temur, ſigna ſequamur, eo duce belligeremus, qul antea ſepe nulli huma⸗ nis conſilijs, nullis noſtris uiribus, ab hoſtibus incruenta uictoria nosliber uit. Deum Opt. Max. ut ſt pax agatur, ſi libertas 4gatur, ſi religuo agstuu, per uiſcera filij ſui IESV CHRISTIoremus, ut hoc belli ingendium cxuore hoſtili reſtinguat. Quod ſt fecerimus, dubitandum nibil ei, quin ſlu⸗ ctus iſti bellorum in authores ipſos propediem rędundabunt, ged ut ali⸗ quando, unde et orſa, in eodem terminetur oratio, fateor Volvrade harum me rerum cogitatione atq metu initio ita fuiſſe perturbatum ut totum hoc tempus in deploranda publica calamitate conſumpſerim, ſtudia uero tan⸗ tum non in totum abiecerim, quæ tamen longo tempore intermiſſa, aurs melioris deinde förtunæ ſpirante, reuocaui atq; recolui. Quid autem botißi mum hoc tempore mecum commentarer? quid? niſt ut ſemel exoluerem, quod promiſeram, Itaq; carmen, quod terrore ingruentis bellle manibus depoſueram, iterum atq; adeo tertidò ſuſcepi melio ris ſpe ſörtunæ recreas tus, cum commodum,& non opinanti mihi literæ redditæ ſunt homini do ctrina u7 induſtria uirtuteq́; præſtantis, mibiq; carißimi, Hermanl Nellſ,
gui plauſtrum, quo ſuapte ſponte propendebat, perculit atqut aua.
8

N 8 174 9
4 eaan r* 1
B arr urc
AIn 97. ta. 14 Bigehn —
4ℳ vrhas noxr. 1
2e verte zun Sa
AISTlereuas, uht
drima httatnn
agrnpelmn nuünn
dwrar wc farn
4
uro ua uſt xi „* 3
muce anſapen à
—
— 4
ner gul ijrir
4
awi ere Eee
n ni'i ir nine
Irs v5 uan
7F
— als
Cum enim ante in eam co gitattonem incumberem, quomodo brimo quoq; tempore incœpto operiſipremam Manun adderem, pſe non mediocre cal⸗ car nubi ſubdidit iam mea ſonte cu rrenti: quod nuhu ingratum ab eo aca cidere ſanẽ minime potum t. Perduxi itaq; tandem ad finem inſtitutum opus, non dico guanto ingenio Berſeckum, ſed tanta elaboratum induſtria, ut non modò Hamero& Nelllo amantißimis mei hominibus placiturum ſberem, ſed tibi quoq; gratum ac lucundum ſore uehementer confidam, ac potius cer to ſciam. Recognoſces enim ex eo res geſtas, atq perennia in Rempub. merita maiorum uorum:quæ ſi non æquaui dignitate orationis, antmo re=
ſis patruus tuus, cuius kantum in te amorem cernebam, ut an tu ipſum, an
uerò ille te cariorem haberet, non ſatis botuerim diſcer nere, neq; adhuc po
him. Itaq́; cuim me tibi&ratum facturum putarem, ſt pfius quoq: laudem
atq́; glorlam mter religua familiæ tuæ lumina celebr arem, dele gi ex euus
dio ſorep roſpiciebam. Quem etiam eo uehementuus cruciari hoc tempore
oportet, quòd e dom bab eat, qui patefactam ſua o Bera Euangelij lucem „..„. 3 5 ⸗ 1„ 5.»
cum priſtina caligine cuplant commutari. Sed minime mirum eſt, ſi, uti in
conaparanti de Pſalmo hoc, quem in fine operis appoſnui, uertendo„ipſiq; inſcribendo in mentem uenit, ex quo perſpiceret, in eadem ſe cum prophe⸗ da naui lactari, certoǵ; ſtatueret, ut is Qguondam bræſidio tectus diuino, ex
B omni

„
b
omni periculo euaſeri
EPISTOILA.
, ita ſe quoq; ex his procellis atqque flucibus lliqua do emerſurum eſſe. Hunc Pſalmum Volrade, atg an caſ me quoq; u optimo Principt accuratißime commendes, meq ti ijpſi renxömu babeas, uehementer etiam atq; etiam te rogo. Eo enim mlht
gratius à te accidere nihil poteſt. Vale, Mar⸗ purgo, ꝛ2. Septembris. Anno 46.

Naiades ſtahant. caput ecce ſed extulit amne
DE NVPTIIS GENEROSBI COMITIS VVALDECENSIS VOLRADI, BT 4ANASTASIAE Comitis Suuartzburgenſis Henrici filiæ, Ioannes Richius Annoueriacenus.
V, nibi quæ puero Dea non inuita tuliſti lnuocatio Vranie carmen, teneris ſiquando ſub annis In noua Principibus caſtæ connubia tædæ Verſibus applauſi, Germana gloria pubis
Qua ferit acrios ſublmi nomine tractus: Dunc quog; uirtuti præconia texere laudum Aone prõpta ueni, noſtris ac dextera cœptis
AhAac, uickuri⸗ Heroas& inſere chartis. Ite leues Elegi, quo uos cum matre Cupido
Nunc leuis ille puer uocat ad leuia argumenta, Nam grauiore canens Hymenæia gaudia uerſis inclyta Vualdiacæ per facta bropaginis ibo. Ergo tale fer Vranie pro tempore carmen, Quale uel Andinus cecinit r aro, Troicus Heros Quo ſuper aſtra uolat, uel Naſo quale poeta,
In noua dum dixit mutata⸗ corpora formas. Dum conceſſa precor, numen precor illius affla. Forte per Aſtreæ ducebat ſi gna iugales b Cynthius, emenſos Nemeæi fulua Leonis Narratio Terga, ſub undoſo quando dedit aurifer antro Edera fonticolæ Nympharum iura cateruæ,
Hic, ubi ſublimi frrit ardua Fodera tecto
Arx, quæ de ſyluæ Vualdega cacumine dica e.
Ipſe toro glauco re Zali more ſedebat
Cerulea tectus palla, quem numina circum,
Quæ uitr eos fontes habitant, liquidasq́; paludes,
B 2 Ppſe

DE NVPTIIS pſe pater, quia uicinas audiuerat oras b rollere clangorem, tum fortè uligine barbam Concretam mulcens, quæ uox mihi uerberat undas, inquit? Et ecce uolans nitidi per inania cœli Fama tulit multos iſtuc optata per annos Gaudia, Vialdiacis Comitem de ſtirpibus ortum Formoſam caſti ſociam duxiſſe cubilis. Ila ſeni pennis cum fama uolucribus aures Perſonuiſſet, ait, quorſum miht gaudia ſoli Tanta diu? quin participes e; reddimus horum Naiadess inq́; imis rurſus caput occulit undis. Mox ad ſe Nymphas accerſit,& ocyus, inquit, O properate Deæ, quæ ueſtros gaudia mecum Exhilerent animos, noſtras uenere ſub aures, Ducere Volradum natam de principe Nympham, Volradum, quo non decus inſuperabile noſtras Eſ magis ad ripas, quàm latè iugera campi Vualdiaci deptem ſe pandunt uſta trione. Scitis enim natæ, quanto ſplendore per ora Ilee uirum uolitet, ſeu Sol ſpectetur Eous, Occiduusue, ſuæ perfundit lumine famæ Huius utramq; domum. nec nos ea nominis aura Non tetigiſſe poteſt, quorum moderatur habenas, Quosq; facit ſecum per cuncta niteſcere regna. di nobis igitur nomenq́; decusq; parauit Virtutis ſplendore ſuæ, uos nulla moretur Cauſa, referte uices, pro fama recldite famam, Inquit, imaginibusq́; Deas aulæa uetuſtis Texere, Vualdiacas& in hæc deducere ſtirpes Præcipit, unde legat maiorum facta ſuorum, Atq; coæuorum ſponſus, ſit& æmulus horum. uſſerat, ecce Deæ cùm protinus inſtrumenta Expediunt

CO M. VOLRADI. Expediunt, operi nud atis iamq; lacertjs Aceictæ uacuas percur runt pecline telis Veloci, iam feruet opus, cantusq́; laborem Inſequitur, Ponſoq́; nouo, cœptoq́; labori Sublata fauſtos ſueceſſus uoce precantur Naiades, reſonatq; pijs clangoribusæther. Primum texebat grandæuum turba Philippum,
Telluris merito qui Vualdecenſis habenas, Prælatus reliquis ſenio e ulrtute, regebat. Mlius ingenium patrio quia latius orbe
Floruit, ecce procul beregrinas inclytus aulas Intr at, ut eloquij moderetur uiribus illas
Con ſilijc;, quibus collapſas reſtituit res
Sepe Ducum& Regum, quod tu Guilelme fateris, Subtectus paret cui cum Cliuenſibus aruis luliacenſis ager, meritis pro talibus illum Euectum qui Rauenſpurgo præ ficis arci. Quid memorem Reges, quibus illius ardua uirtus Sæpe fuit præſtos pro multis ſufficit una
Gallia, non ingrataſuis annalibus huius
Qucæ meminit, Gallis calcar ui rtutis ut eſſet,
Siue foris foxſan bello quærenda, domiue
Conſilio retinenda quies. Quis duxerit illam
Exiguam laudem, tua quam Volrade propago
Huius in eximia meruit uirtute Philippi:
Ducitur hinc alter loca per uicina Philippus,
Qui fuit haud impar præclaro laude parenti.
Acer,& ob raras uirtutes Maxmiliano
Philip. Senior, Sponſt allus.
pus ſbon
4 0 8 ſ bater. Nam dilectus erat. Seu terris Ceæſar auitis
Expulit Hunniaden, Seu Tu rcam, ſiue sicambrum Contudit inuicta, fregitue cohorte Bohemum, Siue mari domuit Venetum cum plebe Senatum,
B 3 Hunc

— 44 2b ——————— ————
DE NVPTIIS
Hunc habuit Comitem comitem, qui uincere noſſet, vinci non poſſet, Germani ſanguiuis inſtar. albeidis His aduunctd uiris& Albeidis fœminar ſponſt ab Hota Abicitur genetria, non brætereunda Deabus ma ter Qucæ uiſa eſt, genuit caſti quia pignora lecti, ſponſt. Sublato quorum ſupereſt Volradus Othone, Quo vualdea uelut patriæ patre gaudet alumno. Cernitur inde pius ualidis Franciſcus in armis, vualdege Comes, at Præſul, quo Vueſphala latẽ Gaudet humus, qua dignus erat frtißimus Heros naſterien Fortuna, celſæ ſeu ſpectes nunera mentis, ſts, patru Membrorumue decus, grãdes quibus Herculis artus us ſponſt. Equat,& illius poſſet uperarelabores, 4 Attamen ingenij præcellit acumine laudem corporis,& quanquam Dijs immortalibus illo Eſ minor, attamẽ haud minor eſt mortalibus ullis. Adde, quod eſt comis, facilis nurubusq́, uirisq;, Iuſticiæ aſſertor conſtans, punitor iniqui, ldem ſupplicibus clemens, trux ſontibus idem, Ne glector proprij, qua publica commoda creſcant, Vtilitatis amans, tantum in commune laborans. Moribus ille qulbus columen conſcendit honoris Flaminei, laceriq́; creatus paſtor ouilis Tempora triplicibus geſtat redimita coronis. Felices õ terra tuos, ſemperq́; futur os Vueſph ala, cui ſauſtæ tanto licet eſſe patrono, Impia qui rupit Romani uincla byranni/, Tu detruſa quibus diri Phlegetontis ad undas, Perpetuam lueres, uitæ po tempora, pœnam, Mox ut enim ſacri curam ſuſcepit ouills, Indoluit Chriſti per agrum non utile ſemen burrexiſſe, pios cœpitq́; adhibere ligones,
Fraciſcus Epiſco⸗ pus Mo⸗
E' quid

erseeus ucuns. atem geT,
25
COM. VOILR 4DI. Et quid, dit, Diuos ſacra ueneramur in ade. Extemplo e templis Idola recedite„Chriſtus Inq́; ſuo capiat, male quos capit alter, honores.
Sic alt,& fidei cœleſte reducere lumen
Diſcußis operum tenebris a gitabat,& inde Nocturnam pepulit requiem, requiemq́; diurnam. Principijs ſed læua quibus non obſtat Erynniss Inuida quæ ſemper cu ſum remoratur euntis Relligionis,& hanc tenebris obſcurat opacix, Falſa deceptas ac ludit ima gine mentes. Ecce reb aptixans cœpit qula ſerpere ſecta, Sectæ malum, peſtis quo non occultuus ulla Irrepit, furtim uiresq; ac quirit eundo, Parua quidem ruri primum, mox lata per urbes. Non ſecus, atq; lues ſt morbida ſauciet artus Paruo parua loco primum, per uiſcer.: donec Fuſa ſit, e& toto lœtale in corpore uirus Sparſerit, ac medica non ſit ſanabilis arte. Egit enim paruo radices tempore tantas Tetra lues, ut florentem poſſederit urbem. Quid faceret Præſuls ſimul illud ut auribus hauſit, Penẽ fuit uitæ, tanquam louis ignibus ictus, Neſcius ipſe ſuæ, totoq́; expalluit ore. Vt redijſſe autem ſenſit per membra ui gorem,
Seductos primim monitis hortatur amicis,
Sæuum ſponte uelint ut ſchiſma reluquere, uerbi b Sncerumq́; ſequi ſenſum, nec crimina morte Tanta piaturos, quoniam ſe uelle ſalutem,
Non mortem ciuis, ſi pareat ergo monenti,
Et ſua ſubducat ſyncero pectora uerbo,
Qule uideant memorem ſe noaæ, nulla futura Tempora, laturos ſcelus hoc ſuper æquora lauues.
·

Al 4 4—— ee he han euweeak—— 2— ——————— 4— 2
DE NVPTIIS
Ah pudor, inflatæ quanta eſ dementia plebis: Mollibus ex ſtulto monitis ignobile uul gus Reddidit inſanum, nec enim reſhondit amice Colluuies hominum, dominum neq; poplite flexo Eit uenerata ſuum, noxamue precata remitti. Torua Magiſtratum ſe non agnoſcere duxit, Dempto Rege ſuo, cui dudum iurauiſſet
de före cornigeri uxta præcepta Prophetæ gubiectam quamuis non hæc mendacia Moſes Approbet, ac potius uæ ſanos improbet auſus Mille locis, nequijt quos cæca uidere caterud.
Namq; Retinclores(ut quæ grauiora, relinquam)
Dicite eho uenerem quo pagina, dicite, ueſtram Sancta loco probat, irruitis diſcrimine nullo Omnium in uxores, nonne inquit priſca uoluntas Vna caro duo ſint? cur hæc inuertitis ergo,
Et miſeram plebem diro ſeducitis auſu,
Dum, non permiſſum, Veneris permittitis uſum? Cuius ab aſpectu pauido Sol palluit ore,
Ac tremuit nutans natura minata ruunam.
Non tamen à diro uæſanus crimine ciuis,
Quo nutaſſe ferunt ruituri pondera mundi, Abſtinuit, tanta, fallacis imagine ueri,
Merſerat illectas Dæmon caligine mentes.
Tum pius ad iuſtam lentus non amplius iram Franciſcus, quid adhuc ceſſant mea uerbera, quando Verba parum proſunt, infamem perdere ciuem? Inquit.& exiguo non paucos tempore cogit Teutonicis ab agris peditesq́, equitesq;, rebelles Marte coacturus ueros agnoſcere cultus.
Non alids miles fuit ad pia promptior arma, Exijf indomitis bellator montibus Heſſus,
Venit

CO NM. VOLRADI
Venit Francus eques, calidis nec Saxones obbis Addicti ſemper, nigris uenere cateruis,
e fore iurantes pro relli gione uetuſta
Vincere, uel certæ promptos occumbere moxti⸗
Et iam collectis inſtructus millibus ihat
Præſul ouans, mallet qul Biblia uoluere, Ffrrrum Quam geſtare manu, Poßent ſi Biblia forte
Hoc prohibere/ cfas, populumq́ domare ferocem. Vrbs ſtat Vueſtphalicis qua condita clarior oris Nulla(Nonaſter ium plebs incola nominat illam) Aggere firma, do mo ſublimis, ſplendida ciue, Iplendidior multo ſed enim bietate futura, Hoc infecka malo, falſum nii dogma foueret.
1 Mius Præſul ualidas ab moœnia turmas
Admouet,& populos ruituros grandibus armis Ohſidet at ciues uenturæ neſcia cladis Corda gerunt korui, ui uimq́; repellere tentant. Tantaq; pene fuit uirtus(neq; mentior)urbis, Vt ſibi de uico bromißum ciue triumphum Pene reliquiſſet laſſus, bellumq; peroſus Caſtra remouiſſet deſerta Præſul ab urbe. ded miſeros, quos ad bœnam matura uocauit Vindicis ira Dei. Quuaſſata diutius anno
En exciſa ruunt fatali moœnia caſu,
Captaq́; dependunt tandem bro crimine pœnas. Hunc habuit finem geminans bapliſ matis uſum Impietas. Quæ ſi citò non repreſſa fuſſet,
Longius at uires acquiſiuiſſet eundo:
Capta Remerſores dominos Germania ferres Immani paßim Kupro maculata, fidesq; Amiſſa pridem cum lib ertate rniſſet.
Ergo te cunctæ Princeps Franciſce manehit C poſte⸗

DB NVPTIIS poſteritatis honor, nomen Germania Chriſti Donec adorabit, gratis tua facta Poetæ Carminibus pangent toto ſudante cerebro⸗
Hinc ereptus Otho iuuenilibus integer annis
ponitur, ab quanto ſublatum patria lurtu
frater Hunc gemuit, treis inceſſens clumore ſo rores,
Spon ſ. Qur, quia nullius didicerunt parcere uitæ, Purcarum male conuenienti nomine gaudent, mnuiſo Superis, inuiſo nomine terris.
Et meritò raptum iuuenem def leuit Othonem Ante diem, cuiſt potuiſſentſtamina uitæ Currere, longa uiro dum malas barba notaſſet, Ad quæ natus erat, claris præconia factis Kuxiſſet patriæ, nunc inde meretur amorem, a uolulſſe, licet fatali lege profuſam „Nondum maturis anmmam expirauerit annis. rhilippus Dein gemi fratres iunctiſſima corda ſequuntur, & loan⸗ Quorum qui ſenior, moderatur frena philipbus nes fra⸗ lle domi, patria procul alter ab arce oannès tres ſponſt Heßiaci ſequitur fortißuma ſigna leonis. uterini. Audet idem damuel ſenioris cura Philippi- philippus Carior at ſoboles creſcente futura uuenta. ſenior& Quem, niſt florenti fuerit corruptus in æuo, Samuel fi Vmtutemq́; uolet, præclaraq́; facta parentis, lus agna Prudentemq́; animum, nec luxu conſcia frangi tiſbonſt. Pectora ſub primis imitari iugiter annis: REternis quondam redeuntem rebus onuſtum Excipiet patria,& ſuperantem nomine patrem: Magne parens quamuis uel Momo iudice cunctas Sis meritus laudes, firmos ſeu corporis artus, Slue decus morum, ſiue ingenij ornamentum, Elo quijq; tui pectemus,& inel)ta facta.
Otho ger manus
Te talem
8 ———:——„

xe talem referet non longis filius annis
COoM. VvO ILRADI.
Dotibus, atq; patri generoſo ſanguine natus
Succeſſor fiet, ſimul&xuirtute, nec ullo
Tempore vVualdegæ ſinet emarceſcere laudem. b Inclytus, ad finem turba properante Dearum, VOLRA Volradus ſubit, à cordato pectore nomen aus Poꝛae Qui tenet,& tanti menſuram nominis implet. ſus.
Vnqde ſed illius primordia ducere laudum b incipiam numero nitidi quas ſydera cœli,
Arboreaſue comas, uel aquarum uincere conc has
Poſſe putes, uitrei uel flauas Albis arenas.
Haæreo, non aliter, quàm qut numeroſa uiarum
Strata uidet præ ſe, ſed qua ſibi, neſcit, eundum.
Cerno namiq; uias uirtutum mille tuarum,
Quarum quæ breuior, patet hæc longißima laudi
Sponſe tuæ, mirum eſt, me infantem copia reddit.
A rudibus quoniam ſi tu ſpectaberis annis,
Efferri puer haud puerorum laude mereris.
A genitore tener celebrem qui miſſus ad aulam
Huc, ubi Caſſellas ſinuoſo Fulda meatua
Alluit, immer gens mox ſe, nomenq́; Viſurgi⸗
Non modoò dotibus es ſolitus ſuperare coæuos
Diuitiʒ ingenij, quo primi tempore ueris
Artibus incumbens, iam tum documenta dediſti⸗
Eſſes matura uir quantus meſſe futurus:
Sed tibi laus etiam non infima naſcitur inde,
Quod puer es puero cum Pr incipe ductus ad aras
Pægaſidum, qui puberibus metuendus ab annis, Heſſiacasq́; trahens, uincit quibus omnia, turmas, Texit ſubiectos, debellauitq́; ſuperbos, S Qui merito toto laudatur ab orbe philippus: Quem niſt nunc etiam iuſtus def enderet armis,
( 2 O nos

—
4n 4** 6 8 G&G&G&G&G&⁊&G&⁊&⁊&⁊GÄGö-⁊X⁊ꝑꝑp—— 7— öͤͤͤͤ—— 1 —— 2.——————
DE NVvPTIIS
O nos ſeruorum ſeruos, flammaq́; cremandos perpetua, uerbo cum libertate ſepulto.
Hoc ſocio dextram te ſubduxiſſe migiſtris,
Laus tibi ſemper erit, cunctis quæ florida ſcœclis Creſcet. At õ utinam, iuſtis ut pelleret armis
Per ſua graſſantem Franciſcum regna Sygingum, A placidis ſtudijs non tranſtlijſſet ad arma
Heſſus, pene puer, quamuis utrtute uirili.
Ilo pro patria peregre pia bella gerente,
Tu patri quoniam reuocaris ab illius aula
8½
Cum ſtudijs volrade domum, quæ tempore longo Non iacuerẽ tamen nullis exculta magiſtris, Continuoò fedenim te ſedula cura parentis Ablegat, iacet hic ubi tum Bilueldia nondum Nobilis, at ſtudijs nunquam delebile nomen
Eſt ſortita tuis. Latiæ primordia linguæ
Hic imples. Mox ætatis ſed puberis annon ingreſſus loca non Comiti ſatu apta relinquis, Indignumq́ʒ putas te, deſſidis ocia uitæ
Carpere, nec populosie foris uidiſſe, uel urbes. ec mora, mox es Leodienſis miſſus ad aulam Præſulis, hic noſtras ubi Gallia contigit oras,
Vt, quos percurrit Rhodanus cum gentibus agros,
Tu quoq́; percurras, ac impiger extera luſtres
Regna, notes oculis& in his, quæ digna notatu.
Nec tamen hæc potuit ſtudiorum pellere curam
Cura, peregrinas quæ dum te ducit ad urbes,
Ardet Vloſſeæ ſuccenſa cupidine laudis,
Sed ſtudijs natus ſtadiorum ponere curam
Neſcis, dumq́; alij uel aprici gramine campi,
Vel canibus gaudent, tu gaudes Aonis umbra.
Dum flammu alij Paphiæ furialibus ardentt. — Auf

COo M. vVOLRADI. Aut madido litant Baccho noctesq́; diesq́;, Tu uigil incumbis ſudijs noctesq́; diesq;. Quund memorem Latia uoces te promere lingua Exigua didiciſſe mora, quas Tullius ibſe Eloquij princeps, nitidus uel laudet Eraſmmuss Non quia contentum Latios hauſſſſeliquores, Te mirata fuit quoꝗ Gallica terra loquentem Lingua ritẽ ſua, tua qua cum pectora promis, Ornatis reſoluta modis, ceu flumine quodam, Lin gua tibi fluit,& mirata eſt ſæpe fluentem Gallia, teq́; ſua prognatum credidit aluo. Ad tantos aditum tibi& hæc patefecit honores, Vt, nitidos ill quoniam coniungere mores Cura tibi fuerit, ſocius tu præſulis eſſes Preælatus cunctis, quibus illius aula nitebat. Quid dico ſocium?tantum tibi quiſq́; fauebat, Vt, niſt certa domum citius te cauſa uocaſſet, Quam concceſiſſet uetus in ſua fata Sacerdos, Flamineos gereres forſan delectus honores, Te dominum, Pprocerum non dedignante caterua. Hei mihi, ſed genitor morbis confectus,& annis
Te uocat in patriam, cuius pietate ſenectam
Lenires, patriæ& moderantem frena iuuares, Que triſtis domini cruciatus fleuit acerbos,
Nec uoluit, niiſi te conſpecto, ponere luctus. Quid faceres Volrade? pijs te patriauotis Hinc uocat, inde tibi non paruos ſpondet honores, Si maneas, in te Gallorum prompta uolunta⸗? Non te flamineæ titillat cura tiaræ,
Nec tumido tur gent adeõ tua pectora faſtu, Quin, quo te pietas uocat, huc Volrade ſequaris. Nam patri& patriæ certos poſtponis honores. C 3 Regnaq;

—
DE NVPTIIS
Regnaqᷓ; cum magnis promißis Gallica nquens, ingrederis patrios populo plaudente benates.
Nec mora, qui morbis modo uexabatur acerbis,
Cum gelida triſtem nece commutante ſenectam Grandaæuo patre, tu volrade capeßis habenas.* Mœſta quidem fleuit defunctum patria patrem Orba ſalute ſua, quis neſcit?& illa fatentur
Qui uirides Ari ripas, Orcæq́; frequentant, Piſcoftq́; habitant ad teſqua uadoſa Dimellæ, Orpam quiq; bibunt concretum frigore nunquayrn Hæredis uirtute tamen recreata, fideq́; b
In populum uigili, concepit pectore certam
Spem de te, triſtem uertens in gaudia luctum.
Nec tua ſpem populi pietas Volrade fefellit,
At uicit, bello depulſo, pace retenta.
Tradiqit ergo tibi rerum cum ciuis habenas, Lœticia, ſine quæ nuper rectore gemebat,
Patria perfuſa eſt, tacito neq; pectore clauſtt Gaucdia tanta diu, ſed io clamauit,& æther
Sublato ſonuit clangore, dedere Sabæo
Thure foci fumum, ſertis delubra Deorum
Cincta nouis ueteres ſordes poſuere gauiſa. Impedijt populus redimitaq́; tempora myrto,
Læ ticiamq;; fuit teſt atus ucſis us albis.
Et meritò, quis enim melius moderatus habenas
Te patriæ fuit? aut tanto complexus amore
Quis fuit hanc unquamuel‚ut hæc leuiora putentur, Quis prodeſſe magis potuit, de ciue merendo? Mox, ut enim geſtat tua tradita dextera ſceptra, Publica præponis priuatis commoda rebus, Vulnera ſiqua latent, poi raptum funere patrem, He ſanare ſtudes, neq;, dum ſanaueris illa,
Aus

WMreieffar, 7eut.
un as Adeus. rrendi 4, niertduſ aun che tter cn tiubri Deurin teſærr jun Moerlwro, bu 154 noctruu luͤeus noieu ert iber euuri— raur nerh. a ieur: ſori, unadi du un ſrnert fuch 2,
coM. vOLRADI. Aut tibi luce quies, aut noctu lumina claudit. Cumq́; Magiſtratus gemino pia functio conſtet Munere, cœleſtes primuùm defendere iuſſus,
Et puram plantare fidem, quæ ducit ad aſtræ Ablutos ſcelerum macula, liuore tonantis,
Morte ſua nos æterna qui morte leuauit:
Cura ſalutiferi primum tua pectora Verbi Tangit,& agnouit licet hoc Eccleſta pridem Viuo patre tuo, tamen hærent uulnera quædam, Quæ, quia non potuit genitor, ſanaret alumnus. Clara ſtat urbs, illi Corbacchia nobile nomen, Oppida quæ Cereris paſcens uicina liquore,
Iactat opes, ſemper multum quibus affluit illa- durata diu ueteres quæ linquere ritiuz Noluit,& uerbi ſyncerum reſpuit uſum.
Sed tua non potuit Volrade quieſcere cura
O Comes inclyte, ni monitis ur geret amicis Tantiſper, donec prece molli pectora dura Vicit,& ad ſanttum tandem deduxit ouile.
Ac prece cum uictos, quoq; dogmate uincere ſacro Inſtituis, populumq́; cupis pia iuſſa doceri:
E turba mumus non qullibet utilis eſſe
Eſt tibi uiſus ad hoc, quem moribus eſſe probatis, Eloquioq; uides, Puldenſem poſcis Adamum, Heßica qui formans fidei, per regna, miniſtros, Sol habet in reliquas quæ fundat lumina ſtellau. Hunc igitur Chriſtum populi diſcentis ad aures Portantem,& cæcæ fundentem lumina plebi, Concio mir ata eſt,& ut audiſt ora loquentis, Fallorè an eſt aliquis de priſcis ille Prophetis
Ad populos miſſus, poſtremiw ſacra diebus
vt ſeriptura pium rediturum dixit Heliam? 9.

ee 3 eehae2e e een..= cShh AA. nuenee 4 uumn n—— . 46 6 4 8* ͤ*— —— 4——— 3——. 8
DE NVPTIIS
Sic ait, atq; nouam ſenſit per pectora lucem, Plenaq́; ſynceri radianti lampade uerbi, Non te Chriſte modoò credit, ſed& ore fatetur. Ergò quod agnouit puros Corbacchia cultus, virtuti Volrade tuæ gratißimafaſſa eſt, Seq́; in uenturos debere fatebitur annos. Cumq; ſcholis conſtet ceu quadam Bccleſta parte, In patrio lapſas non paruis ſumptibus orbe Erigis has etiam, proprijs ut ſupputet oris, Verbum cui mandes curam cœleſte docendi. Hinc populo leges, præceptaq́; tradere uitæ, Cura magiſtratus cum debeat ꝗſe, nec illam Neglectam, facis, ut meritoò tua terra quer atur. Namſtatuis leges, eæ firmas iure tribunal, vtq; ſua populus, quæ mandas, ſponte capeſſat, Tu facis illa prior, nec rex cupis ullius eſſe, Rex pruis eſſe tui uigili niſt mente labores. Nec lædis, ſi qua libeat tibi lædere parte, Sed ſiqua liceat, non turpis cura Lyæi, Nec veneris, nec opum te tangit dira cupido. Non leges precio figis, precioie refigis, Conciliatq́; tibi celebrem conſtantia famam. Te medio poſitum credis ditionis in orbe Ceu ſpeculum, de quo uiuendi exempla petantur In uulgus, quod iura minus, quàm facta regentis, Si careant macula uitiorum, flectere cernis. Sic, quæcunq; iubes, populus non ferre recuſat, Cumq́; magiſtratu plebs aurea ſcœæcula uiuit. Non etenim graulbus ciues uexare tributis Es ſolitus, uel molli agitans conuiuia luxu, Tranquillæ mutans cum Marte uel ocia paæis. Fallor? an hæc illa eſ demum Respublica, dixit

COM. VOLRADI.
Quam fore felicem Plato tum, cum ſceptra tenerent Siue ſophi, ſeu quos penes eſſent ſceptra, ſtuderent Euaſiſſe ſophi, rerumq́; inquirere cauſas: Te necenim quiſquam doctrina flectit habenas Clarior, ut taceam cum lin guis nota duabus Omnia, quæ teneris complexa iuuentaſub annis, Vt taceam gemini tibi nota uolumina iuris, Omui genas meminit nemo te promptius uno Hiſtorias, quas ceu digitos, ſiquando recenſes, Ora tenent proceres mirati uerha loquentis. Quid memorem ſacræ tibi cognita dogmata chartæ: Quæ quia nocturna uerſas, uerſasq; diurna Indeſeſſe manu, te relligionis amore Nobilitas uerè, quæ noſtro tempore rara Eſt Comitis uirtus, nigroq́; ſimillima cygno. Hinc in te ſummum cunctorum acquiris amorem, Te plebs, te proceres, te coniunx, teq́; maritus, Te uir, te puer, admirantur numinis inſtar. Quid re fero patriæ, quæ te miretur, amorem? Concilias totum tantis tibi dotibus orbem. Nuper enim celebrem cum confluaiſſet ad urbem (Quam Regenſburgum Germano nomine dicunt) Hinc acer fidei defenſor, at inde Papiſta Hoſtis atrox fidei, tandem concorditer ortos Vt pietate ſuper poſſent ſopire tumultus: Quii noſtras partes ſciret volrade tueri Ingenio, eloquio, te præter, nemo repertus. Quin tua tanta illic, mirandus ut omnibus eſſes, Emicuit uirtus, qua pugna dirempta fuiſſet Mox quoq ſi pietas magis ipſa mouere Papiſtas, Quam gula, quàm pinguis potuiſſet cura culinæ. Hinc Volrade tibi Muſarum nobile dono
D Nomen

DE NVPTIIS
Nomen erit ſemper, donec Germaniaſceptrum Totius orbis erit, rabidis inuicta Papiſtis Dum ueræ fidei, dum libertatis amorem Non dubitatura eſt, Auræ præponere morti: Hæc de te uirtus toto memorabitur æuo. Hoc ita textrices clauſerunt fine laborem Naiades, patrioq́; nouum cum ſtemmate ſponſum Iſtis perpetua finxere tapetibus auctum Laude, licet leuius, quàm uirtus ipſa merebat. Attamen accipiens geſtis Aulæa uetuſtis Edera texta, quid, inquit, muner a noſtra putemus, sint leuiora licet, ſponſo iucunda futura Eſe minus Vmphæ, promptam teſtantia mentem, Et, quem non aliquis uelauit fucus, amorem? Sic ait,& liquido pater Edera ſurgit ab antro, Vdaq; cæruleis cum ſedibus atria linquit Hucſua dona ferens, ubi læto gaudia plauſu
Vualdegam cernit feſti reſonare cubilis. Vndiq; ſtipatum uitreas habitantibus undas Numinibus, uia ſublimem deducit ad arcem. Nec mora, lætantem ſubitò defertur in aulam, Adueniſſe Deum, qui miri munera portet H Ingenij ſponſo, ſubitoq́; ſilere iubentur, Ac audire Deum cungti, tunc uocibus orſur 4 His pater eſt ſponſæ breuiter, ſponſoq́ locutus. 1 Oaee0 Nobile uirginei ſpeculum formoſa pudorie 2 Rene a Sponſa, pater Comes,& mater ſata principe matre 0 houfinm Alto cui clarum bepererumt ſanguine nomen, w D hoh At quæ nunc ſponſo merito es clarißima, ſalue. 3 Audierum tecum connubia fœdere pactum 2 Legitimo dominum, qui, quas rigo flumine, terris W
Imperat,& nullis mihi uox iucundior horis

1s, r
CoM. vorRADI.
Vlla, quoad umi, potuit diffundere uultum. Nam tua Nympha mihi celebri cum ſtemmate uirtus, Quam comitaretur nitidorum gratia morum Bland., mihi uox grata quidem beruenit ad aures: Vt tamen intueor te cordm, fama mali gna eſt, Fama minor uero eſt, poteris quia uincere ſtirpem, ded uirtute ne quis ſpecioſam uincere formam. xÆ ‚quat enim uirtus homines, celebrisqh propago, Forma Deas equat, ſi non quoq; uincit e illas. Qui decor, ò ſuperi, quæ gratia corpore toto Lumina ſꝰdereis ſeintillant ignibus, ora Purpureis ſunt tincta roſts, au roq́; capilli Collucent, malas alborq́; ruborq́; colorant, Cum manibusq́ nitent ceu candida, colla, liguſtra. Magna ſatis per ſe quæ geſtus maxima redqit, Nirari quem iure poteiꝭ, qui cætera laudat. Omnibus his(e ſiqua tuo memorare pudore Plura uetas) in humum noſtram Juæ uirgo ueniret Tu niſi ſponſa, fuit ſponſo non dtigna reperta. Vt taccam, quæ regna rigant hæc, flumina, mecum, Vt montes, cœlum quicunq cacumine tan gunt, Præteream, quorum ſunt ilia feracia piſcis, Hi loca uenatu paſcunt uicina perenm: Ipſe frro(quamuis careo neq́; piſcibus) aurum, Aurifer unde uocor, fert id quoq; non procul à me Mons, quem de ſerro peruerſo nomine dicunt, Quod gignit. dictus cum iure fiuſſet ab auro. O ergo auriferas, quibus es d gmſßima, terras Ingredere auſpicio leto, uultuq́; ſereno. Vbere tu prolem paries enixa cubili.⸗ Prolem, quæ faciet decora immortalia dextra Vistrict, patriǽ; augebit nominaſtmpiiiM. 4 D 2 Hlis

DE NVPTIIS
His duclbus, quæ nunc caligine ſtella laborat, Etherei toto fulgebit ſyderis inſtar Orbe, nec ulla huius tellus ſplendore uacabit. Ergo dum uenis, e portis erumpit apertis Ciuis ouans, Iætos e tollit ad æthera plauſiss, Sol ſolito nitet ipſe magis, reſonantq́; canoris Cuncla per has terras labentia flumina ripis, Eratanturq; tibi læto connubia curſu. Tu quoq́;, qui patrijs Mmenæia gaudia terris Infers, ò nigri luxſyderis inclta ſalue. Dum tibi dona ferunt alij, quæ Pannona tellus Pactoliue parit, uel Tagi diues arena, Ipſe tibi fero non gemmas, non aurea uaſa, In medio quamuis mihi flumine naſcitur aurum, sed fero, quæ gemmas, quæq́; aurum uincere dicas, Aulæd artifici Nympharum texta mearum Pecline, clara tuæ cum factis nomina ſtirpis Quc referunt, mirisq́; efficta tapetibus ornant: Intuitu quorumſiquando lumina paſces, Concipias animoſtimulos uirtutis, ijsq́; Nobilitare nouis coneris rebus auorum Et genus,& famam, faciasq́;, quod omnibus illi Inſertum memori merito te præferat æuo. Sed quid currenti iamdudum ſubdere c alcar Inſtituo, ſongisq́; tuas ambagibus aures Detineo? tam tempus adeſt, quo ſtabis ad aras Ore ſacerdotis caſti præcepta monendus Conuugij, dextræ tua iunctaq́, dextera fœædus Firmabit thalami, quod nullo tempore quicquam Separet, excepta, quæ ſeparat omnia, morte. Ergo tuas remorer ne ſponſe diutius aures, Te precor, ut læto capias hæc munera uultu- . r

1ncheaſche 44
cCOM. vOLRADI.
Et, qu imuis tenuem, non aſperneris honorem. Sic Dij dent oramqᷓʒ tui, curſumq́ cubilis,
Et portum, nullo quæ turbent iurgia luctu,
Sic tibi, quæ debet, pariat quoq́; pignora coniunx, Pignora, quæ rurſus pariant ſine fine nepotes, Accreſcatq; tuæ ſeries longißima ſtircpi. Hæc ubifeciſſet pater Edera uerba, receßeit Auriferas in aquas, ſuperorum ſede relicta,
Eſtq́; recedentem Nympharum turba ſecutae. At populus iactans circum caua tempora palmas, Gratatusq́; nouo connubia proſpera ſponſo, Mmen õ Hymenæe Hynen Mmenæe, ſonabat.
D,
FINIS.

ſſ
DEI IMA4GINIBVS COMITVM VVALDECEINSIVM, 4A D HERMANNVM NEL⸗ lum, Comitt vVOLRADO
— à ſecretis.
+ 2,
Dicite Pierides, quas credimu omnia ſcire, Cur VValdecenſis ſit nigra ſtella Domus, Cuius fama nitet totum diffuſa per orbem, Cur hanc quæ ſignat, non quoq; ſtella nitet? A uita tenebras pepulit, cur ergò tenebras Sirps ab imaginibus pellere clara nequit? Sic mihi Pie ridis, Nelli facunde, locuto Reſpondit breuibus Muſa rogata modis: Vt nemus umbroſum, lucum dixerè Latini, in quo nil tenebræ lucis ineſſe ſinunt, 4 Vt dicunt, quæ fila ſecant tria numina, Pargas, Parcere quæ ſæua non didicerèà manu, Qua ratione uocant immania prælia, bellum, In quo nil belli, nil pietatis ineſt: Hac etiam VValdecenſis ratione propago Eert in imaginibus ſydera nigra ſuis.
plura rogaturum me, Nelli, Muſa reliquit, do⸗ Ac dixit, mentem ſoderis huiuis habes. Omnia quæ uigili meditatus peclore mecum keg Inueni, nulla parte, carere fide, carminibuaa; meis 6ibi ſiguficand: putauu, In ludlicij ut poſſes certior eſſe mei. 8 Tu reſcribe, uides ſ1 quicquam doctius iſtis, WM e Dea non uidit, tu modò ſiqua uides. A
PSALMVS

Tſu w un der der anr
* 49
9l. aala, 2
4* ck n.
FIALNF
PSALMVS
4
XXXI PARAPHRASTICE REp. ditus, ac applicatus ad reue rendiſſimum Epiſco⸗ pum Monaſterienſem,& Oſtaburgenſem, adminiſtratorem Mindenſem FRANo CISCVM: ita ut ei contra hoſtes uerbi diuini, quod conſtanter adſerit, uice ſeu precationis, ſeu con ſolationis hac tem⸗
Peſtate eſſe poßit.
AD DD. HENRICVM RHOLAN dum,& IVSTINVM GOBLERVM, luriſconſultos, ambos Cancellarios reuerendißaimi Epiſcopi Mo naſterienſis eyxc. FRANCISCI.
Docte uir, ac gemini clarißima fama Rholande
luris,& eloquij diuitis ore potens.— Ecquid adhuc Richij retinent tua pectora nomen, Qui tibi VValdega notus in arce fuit: Tempore quo caſtæ celeb rauit gaudia tedæ Volradus, patrij gloria primaſolir. Nulla tui certè mihi adhuc obliuio uenit, Nec ueniet, potero dum memor eſſe meĩ. O quoties opto, qua te ſemel alloquar, iſtam Proſerat a roſeo Solut ab axe diem,. Quando tuos uideant cordm mea lumina uultus, Aleq; trahat lingu⸗ gratia mira uæ. 2 S tttttutte

Te quoq́;, qui certæ mihi conſuetudinis uſu Notus es, oblitum non reor eſſe mei, Teutonicum ſcriptis celebrxis Goblere per orbem, Qucæ genium, nunquam quo moriantur, habent. O decus,ò ueſtri fiducia Præ ſulis ambo, vueſpalici o ingens Fdus, uterq; ſoli. Dum tractandarum uos celſa negocia rerum, turaq́; dicendi non leue laſſat onus: Ex Helicone iuuat me Phœbum accerſere, ueſtri principis in laudes ut mihi uerſus eat. Huic quia conciliat decus indelebile camen,— Quo ſlelle ſeries eſt mihi dicta nigre, Quo memoro ciues geminum Baptiſma profeſſos, ſtius inuicta qui ceciderè manu. Quæ quamuis alijs quoq; ſunt cantata Poëtis, Certa tamen ratio çarminis huius erat. perpetuo ſtatui Comites deducere uerſu, Qui plus ex reliquis quo celebrentur, habent, lam ueſtro cunctos quis Præſule clarior inter? Debuit hac dici quis ratione ma gis? Qu licet ex animo foueat pietatis honorem, Quas tamen inſidias cogitur inde pati? b Quando peregrinis fo᷑rmidine terret ab oris 3 Hoſtis,& in proprio ſubdita turba ſolo.
Se,
b Qos tamen effu giet, cœl eſti numine teclus, Rl Pectore dum fidit non dubitante Deo.
Id teſtabitur hic, quem uerti carmine, Pſalmus, 6 Ipſi opera ueſtra, ſi modò lectus erit. Commendate meum uos, quæſo, fauore laborem, k Qui uoluit, modoͤſt præſtitit, eſſe pius. 1
— el,
PSALMVS

14 ur onn:
22 Zaoc,— n. nu uue uerraerſ ne'retar, Neer. ſuun deur ter one n. 94! eashe r r: mo 4A ob. un rin Krnce. Tmn, Mn „Lr lon
— 3 4 Ee
rulrn
Inclinata mihi tua ſit precor auris, ab hoſte,
1 PSALMvVS XXXI. A vl tibi iußiſti dubijs confidere rebus, /Humanum& curæ uis genus eſſe tibi, A/O Deus, o in te credentis tutor alunut‧, òòB3A nulo pateris quem pater hoſte capi:* In teſperaui, tu porlus& aura ſaluitu b 1 Es mibi, ſperanti tu, rogo, dexter ades, Ne, quem nunc praui cingunt hoſtilibus armis, Capta truci fiam præda pudenda manu. Non, quia iuſticia propria confidere coner, Sed uirtute tua me Deus alme tege. Sternum, mea donec in hac fiducia fixa eſt, Miaxta mihi ueniat nulla pudore dies.
8 S
Et ſubitoò per quam liberer, affer opem, Sis mihi, nulla dueat quam uls exſcindere, rupes, Qua tectum capiat non inimica manu. Si arx, arboreæ quam claudant undiq; ualles, Quamq nec hoſtili detur adire bedec. Nam mea tu rupes ſolus, tu ſolus& arx es, Va, quamuis auido, neſcit ab hoſte capi. Cum uenit ergo tuo nihi ſpes de nomine tanta, Me Deus ob nomen duc, rege, quæſo, tuum. Caßsibus obſideor, tu caßibus eripe cinclum, Quo facias iſtud, tu quia robur habes. Horreo cum memori conſdero peclore mecum, Hoſtilistendat quas mihi turba plagis; Nam tibi dum fluxos poſtponere conor honores, Oris ut agnoſcam iuſſa tremenda tui: Hei mihi, mille dolis petitur mea uita, minas; In me contortas angulus omnis habet. Hei quoties iubeor ſuſceptum ponere Verbum, Ni fieri prauis præda pudendauelim.
² a*

——
——
Non pro te ſoli ſtatuunt Idola, coluntq́;,
PSALMVS Qui tamen hoc faciunt, actant tua dogmata, gratam Et tibi rem fieri me pereunte putant.
At iactant falſo, necenim tua ꝛuſſa uerentur,
Sed flbi, neſcio quæ, ſomnia fict a colunt. Hiq; tuum abijciunt Verbum, defendere Verbum Te, quorum mumss, præcipiente, futt. Hos facit huc etenim dominos tua gratia rerum, Participes q́; ſinis nominis eſſe tui: V Te Deus agnoſcantq́;, tui ſpargantq́; timorem, Aq tua flectant ne pietate pedenꝛ. At nimis ingratos, uerus quibus eſſe negaris b b Tu Deus(ah longum quod potes iſta pati) Neſcio quos pro te ſacra uenerantur in æde, pro uero falſos conſtituuntq; Deos. Quin ueluti gentes, ſic penè animalia adorant, O pietas pietas quàm procul exul abes. Attamen hæc forſan poſſent leuiora uideri, Hactenus impietas ſi ſatiata foret. Ceu peocent leuiter, grauius iuuat eſſe nocentes, Mensq́ nouum praui conſcia pondus habet.
At paßim populos in ſua iuſſa trahunt. Namq́; ubicunq; uides habitatæ clymata terræ, Dic mihi ubi eſt pietas, quam Deus eſſe iubes? Tu tibi mortales iußiſti fidere ſoli, A At cultum, ſolus quem petis, alter habet- Tu das cœleſtis credenti gaudia uitæ, Hi meritis iuſtum quemlibet eſſe putant. Hæc mald pro uero ſacra dominantur in æde, d Pluraq;. ſed grauis et, quæ memorare, dolor- V Quæ tibi iuſte Deus pridem peperere dolorem, Qui neget?& ſi quis:qua ratione neget? b

uafwetn. Nſdu gentu zoe. — aür, 4uſ dn. ematert, aun Dau eſi uüa, e 1n, era, urr bodl. 414,
Oer qſe neur numr neu. — r
lraſcarẽ licet, nec nequis eſſe Deus. St genus humanum fiudeat reſipiſcere forſan. Cuncta ſaci, patri quæ facienda putas. Huc ge peccati rea pignora, dicis, adleſte, Eſt aliquid quod uos cura paterna uelit. Impia cur mentes ſeducit opinio ueſtras? Diſcitis ac hommum ſomnia uana ſequi? En uo bis de me teſtantia do gmata miſi, Scire mei cultum qui cupit, iſta legat. Mittite iuſticiam propriam, non Ulla beatos Efficit, at iuſtus, qui mihi credit, erit. Non alij patior, iubeo mihi fidere ſoli, Sum Deus,& præter me nequit eſſe Deus. Sic ais,& paßimſunt uerba audita monentis, Quie mihi cum multis qum quoq; dicta puto: Te Deus agnoſco, tibi ſoli credo, nec ullus 3 Te præter, Deus eſt, cui mea fixa ſalus. In templis per me, cultus tibi nuper ademptus Reditur, ac audit, tu niſi, nemo preces, Lanitor æther eam, niſt tu, non ullus ad aulam O bene, per populos creditur eſſe meos. ge patior meritis alios iact arebeatos, Me ſaluat fidei iuſtificantis amor.
Dum tamen hanc foueo, Deus oͦ lentißime rerum Te quid non pateris corda profeſſa pati? Hec quia mille modis prauorum turba trucidat, Nergit aqua, ferro ſoncopat, igne cremat. Quin etiam Mars peruaſit ſceleratus in orbem,
Vt Verbi extinguat lumina ſacra tui. Rititur in ſanctum miles ſæuire cruo rem, Vt timor in toto concidat orbe tui.
Vt tauen es clemens, pœnam tua dextera differt,
²: mi
3““. 2—— 1 8———— 8 23 8 35 1— 3—. 4 —— reKeeE, 3 ere 3.—*——————— —— 3 AREer ea ree 1 eEeee Mrhehereemenee se epe gen eerreereuee 23.

PSALMVS
IMus ut uoti compos gens barbara fiat, Quam nibil humam, nil pietatis habek. in grandes ſæuire parum eſt, non parcere cunis Sutitur, ac infans ſanguine tingit humum. Quod, niſt dormires aliquando lentus ad iram, Dum ſers, te iuſtum quis putet eſſe beum? At mihi non dubio fiducia pectore uenit, Hoc non facturum, quifacit, eſſe diu. Sic age fac Deus,ò animi miſerere precantis, Efftce, quo rabies hæc properata ruat. Qus, niſi quod toto ſoli tibi pectore ſido, Extinguat cur me, nil rationis habet. Quod mihi cum multis quamuis commune timetur, Qui tibi ſunt uera pectora iuncta fide: Cum tamen in gremio mihi noxius anguis alatur, Me metus bic belli quo magis angat, habet. En ego ſubiectos placida quos pace guberno, Ac amo me tanquam de genitore ſatos, (probh ſcelus) his odit me nullus atrocius hoſtis, Hi ponunt animæ retia crebra meæ. ged laus eſto tibi, quia me doluere redemptum Hactenus inſidijs non potuiſſe capi, Impia dum nuper, triſtis quibus æſtuat orbis, Bella in confeſſos mota fuere fidem. Tune, quaſt iam ferrem captiuo uincula collo, Plaudebat manibus, turba maligna ſuis. Dixit, ubi nunc eſt quiſe de numine iactans, Neſcio quam ueram fingit habere fidem. Sic hoſtis mecum Deus ah tua numina ridet, cultorem tecum perſequiturq́ tuum. Nec peregrè intentant tantum mibi bella Tyranni, Hos iuuat inſidijs perf ida turba ſus.. Ergõ

5, 63. un an PErgo miſer cum ſim ſubiectus mille pericli, Deine n wm, Quæ mihi per patriam, quæ metuenda föris: * lihan Non ſecus auxilium ſupplex tua numina boſco, amclam, Qu im metuit rupta qui rate fata mari. 4 autr Tdan. 1 1
Nlan. Is non bumana quoniam releuatur ab arte,
A nullo, niſi te dante, precatur opem 1
feshn Sic ego cum rabido ſic impetar undiq; morſu, 4 Vitaq; tuta nequit uiribus eſſe meir, b Prpect na NAando tibi uitam, tu nanch tueberẽ, ſicut * Miem 2— Spondes, o mendax qui nequis eſe, Deus. Ircas be. Hariolos odi, uanus neq; ſcitor ab illis —— Aduentura mibi ſeu bona, ſiue mala. Lerein it Impia deteſtor nectentes omnia cœlo, — His ego non credo, ſed tibi fido, Deus. wan KPas dce, Ac bonitate tua perfuſo peclore lætor,
nchtepe er Nec facies, qui nunc gaudet, ut ille gemat. has aur abew Cui curæ mea uita fui tquondam anxia curis, xxtorr ſog, Et quam texiſti, nunc quoq; credo, teges. ulu crcu kt, Me duci captum non hoſtibus ante tuliſti, acurame. Ate facta pedi ſed uia lata meo eſt,
tauererrttnan In me nam memini rugitibus ire Leonem,
uan, Effugi tamen hunc tutus amore tui. b u fhc rit Cunm pietate premens qui relligionis amantes, r n Vix, qui cerneret hoc, eſt ratus MeDeum, —„ Tu tamen hoc cernis Deus, ac ulciſceris hoſtem,
—— Te mod conſtßis qui metuendus erat. rzenipu Quid fecit Pharao manſueti pectoris expers: b — Aubelles in me contulit ille manus.
re Ker un kEt quid non potuit manifeſtolædere Marte,
14 umnrir, Occulta ſtuduit fraude nocere nihi.
uantun. Inuĩdiaq́; mei, qui flagrauere meorum.. maki kln, In me commouit ſeu prece, ſiue minis. 2

———— .
1 4 2 1 4— “ 3
PSALMVS
proh quantum ſcelus eſt, en proditione meorum
Hec alij fermè tradita teraforet.
At Deus omnipotens, cui ſunt tus pignora curæ, Non heæc externum regna ſubire ſinis.
Non pateris tibi fidentem me uincula ferre, A te ſeruatus, non aliunde fui.
b Ergo tibi lapſo fuerim ſi tempore curæ,
Præſentes de me nunc quoq; pelle metus.
Obruor ærumnis, quarum ſors inuida nullum
Ponere cum nouit, tu rogo, pone modum. En quaſt clauſiſſes in me commotus amorem, Effugiunt uultus lumina noſtra tui. Vita mihi ſqualet, nec habet ſua robora uenter, Rt uenit triſti pigra ſenecta pede. Non ætas floret, gemitu qui floreat ætas? Non uigor ullus adeſ, firma nec oſſa mibi. Opprob rium factus cuncto contemnor ab hoſte, Temnor uicinis opprobriumq́; meis. Me uiſim fugiunt noli cane peius& angui, Hei facinus, mecum quos pudet ore frui. Pectore ſum memori lapſis, ceu putre cadauer, Quæ dudum fracta eſt, æquiparorq́; rei. Verba periclorum mihi plena feruntur ad aures, Quæcunq; aſpicio, ſunt loca plena metus. Dum clam conſultant, feriunt dum fœdera furtim, Vt rapiant animam quomodocunq; meam. Ah quoties aliquis mihi mortem ex hoſte minatus Qui ſuperei, triduo non ſuper, inquit, erit? At mihi tu Deus es, Domino tibi fido, nec illos Fata mihi certo tempore ferre ſinis. Nam manibus mea uita tuis pendetq́ caditq;, Tu das etati tempora longa mic.
Ergs
1

4 Prah
der*55 — 44 or. ure.
eracs pa
u. Torea 4
rreuc anii, tn puitt er fu. ura furn tdug, enpꝓr. Drnar dt art ect picti u ne un ſrci uin c— nen en un e. anri! 3s wis
XXXI. Ergo ne capiar, me hoſtilibus eripe dextris, We me penſequitur, Aiſijce, perde manum. Aq́; tuo noli faciem, ro go, flectere ſeruo, Ohenſam ponens ſed miſerere mei. mcutiantq; mihi fac ſcandala nulla pudorem, Te Deus imploro, te pienamq́; Deus. Impia ſed ſubitòͦ pudeftat turba malorum, Non ego, ſed triſtem ſentiat ella necem. Horum obmuteſcat clauſis blaſphemia labris, Auſa ſuper iuſto uerba ſuperba loqui. O bona quanta manent uſtos abſcondita penu Dinite, Jul Domini nobile nomen amant. Quid bona dico manent: hix iam bona quanta dediſti- In te præſidium qui poſuere ſui. Hos Deus incluſos latebris ſeruabis, in ipſos Nll ut faſtoſt iuris habere queant. lnuidiaue premat ne litis lin gua creatrix, Culmine, quo metuant uur gia nulla, teges. Sit Domino laus, quem totus mirabitur orbis, Munita ſiquidem tutus in urbe fuꝛ. A me, dicebam, Dominus ſua lumina flexit, Cum latui,uitæ neſcius ipſe meæ.
Ad me flexiſti ſedenim tua lumina rurſus,
Ac tibi molle meæ cor tetigere preces. O adamate pij Dominum, ſibi fidere doctos Tempore qui nullo deſeruiſſe poteſt. Seruatisq; pijs, qui debellare ſuperbos Delicti pœna conueniente, ſolet. Macti animis, quicunq; Deo confiditis, eſte, Fidentem Domino nulla ruina premet. ERRATA. Lege. C.. colu.. uerſ. 4. ad pro ab. Cakerſ⸗ 14. G 2. bucpro hic, C.3. c. ². u.: 3. Peroſa, p& 4ui 1. O4 eol.3. Uerſu.. pſupputet, lege ſuppetat,