DESCRIPTIO lücaſe EORVM. QVAE IN NVPTIIS oden xam SENEROSORVM COMITVM, DOMINI mucetan PHILIPPI ab Hanaw, et Domini im Mintzenberg etc. Et inchtæ a. Virginis HELENAE, Iluſtriß. Princip. D. 1OANNIS Palatini FPINIS PRbeni, Com. Spanheimenſis filie: Item Domini PHILIPPI Com. Nls. 4 Leiningen, et Domini in Weſterburg etc. Et AMALIAE Com. à Zweybruͤck, et in Biſſch etc. acta ſunt HEYDEL= BERGAE, ANNO, M. D. LI. Menſe Nouembri. Inſertis aliquot Hiſtorijs = PALATINORVNM 8 KugNl. AvTORE NICOTAO ciSNERO. HETDELDRRGAE, EXCvDEBAT 3 1OANNES APERBACCHVS. ( — BeSwee ee ſ“ NOBILIBVS ET GENE⸗ KROSIS COMITIBVS D. PHILIPpO b Com. ab Hanaw, et Domino in Màntzenberg: Et D. PHI LIPPO Com. à Leiningen, et Domino in Weſterburg, etc. Dominis fuis plurimum obſeruandis, NICOLAVS CISNERVS S. K ETVS conſuetudo eſt iam uſq; ab heroicis ducta tem⸗ boribus: eaq́; multorum præſtantium authorum vſu fir= b mata: ut non ſolum uirorum loco, ordine atq́; uirtute excellen= tium, res geſtæ memoriæ ac literis proderemur: ſed ey ſolennes illorum pompæ tam in aduerſis: quaàm ſecundis rebus ſcriptis mandarentur. Non enim modo præclara facta,& laudabiles actiones hominum honoris et dignitatis gradu ſuperiorum, quaſfſ. ₰ exempla quædam, aliſs in poſteri proponenda eſſe ſapientiſßimi uiri iudicarunt: quibus uehementius ad uirtutem& amplecten= 1 dam,& colendam incitaremur: ſed& in eorum tum bonis atq; commodis, tum malis& calamitatibus animi noſtri affectionem declarandam eſſe exiſtimarunt. Nam quorum ſtudio& opera uel in pacis temporibus, uel in belli tumultibus Respub. guberna⸗ tur, defenditur& conſeruatur: aut quorum uel cognatio, uel be=⸗- neuolentia ſibi nos coniunxit: eorum& proſperis rebus gaudere, & aſperis dolore: eosq́; motus alijs etiam explicare: non alienum â boni uiri erit officio. Ex quo factum eſſe colligo: ut quæ aut magnitudine præſtabilia, aut genere ipſo ſingularia in utraq́ 4 fortunæ parte per communem uitæ curſum fuerunt: ea non mi= nus inſignium ſcriptorum monumentis, quam ludis& ſt ectaculis uulgi magna cum laude ſint celebrata. Quis enim ignorat: ut ludi apud ueteres in nuptijs& funeribus claroru hominum, atq; alijs generis eiuſdem rebus ſunt celebrati: ſic e‿ρμνα bo‿ράό τιμιασνια‿⁶⁶ πστααρα atque alia his ſimi= — 4 lia, 64, 6 lia, in laudem& commendationem eorum à Pottis er Greci e Latinis, non tantum in perpetua rerum geſtarum narratione, ſed ſeparatim etiam eſſe conſcripta. Ac ut cætera, quæ anoſto inſtituto ſunt remotiora, præteream:& de nuptiarum ſolum laudibus dicam: tum apud Græcos primo Steſichorus: deinde uenuſtißimus Poëta Theocritus 277¹9&△μσιο½ Menelai e He⸗ lenæ conſcripſerunt: tum apud Latinos nobilißimi Poitæ Cauul⸗ lus Pelei& Thetidis: Claudianus Honorij, Auguſti,& Mariie. Auſonius Valentiniani Imperatoris nuptias eleganti carmine memoriæ conſecrarunt ſempiternæ. lam omnino in more poſi⸗ tum fuiſſe: ut priſcis temporibus Mmenæus in nuptijs caneretu: & Athenæus,& lulius Pollux prodiderunt. Sed quid muliui quaſi obſcurum ſit, quam tritum, qudm cõmune patrum memo⸗ ria fuerit laudes nuptiarum canere: cum eius etiam rei apui Rhetores Græcos præcepta extent. Dionyſius enim Halicans naſeus in ſuis libris de ratione dicendi artificium tradit: quo i αμνο 1) 6riH‿ ⁴ισμε ſit utendum. Quare cum& eu= empla optimorum Poëtarum,& teſtimonia doctißimorum ais thorum,& præcepta diſertiſimorum Rhetorum comproben: quam uſitatum olim fuerit: uel hominibus& ſplendore famils & uirtute ornatis: uel amicis pro fœlici noui ſtatus auſpicu gratulari:& apparatum in nuptijs eorum deſcribere: nee me ſpero in doctorum& bonorum uirorum reprehenſionem inur⸗ ſurum: qui in eodem ſcripti genere ueterum ſim ſecutus conſit⸗ tudinem. At enim me maiorem quidam rem ſuſcepiſſe diceut: quam ingenio meo complecti, uel facultate conſequi poßin Cum enim ea, quæ in nuptijs his acta ſunt, mihi deſcribenli fie rint: ut communia illa relinquam: quaàm difficile atq arduum fuerit, primo catalogum tot tamq́; multorum Principum ac o⸗ mitum contexere: deinde ludos illos militares, quorum pleroip à Germanis noſtris primum ortum duxiſſe arbitror: non ſmil bropoſito genere apte depingere: illis iudicandun relinquo: 1 M “ 28.i mnin . adl anas riim. eun d aper ane müprer aulcr mc ampiecd, al uea vpos ui ckiſer nir deaen ga h ur er m wmer mie uuos Is mcr an uun aram urſterr rerr. Iauun- in hac ſcribendi ratione ſunt exercitati. Mea quidem ſententia, qui hæc ita carmine exprimere poteſt: ut nihil à doctis deſidere⸗ tur: is profecto ut& natura ſit admirabili,& exquiſita doctri= na,& ſingulari induſtria oportet. Quorum duo priora, uis ingenij,& eruditio excellens, quæ plurimum hac in re poſſunt, cum me deficiant: tertium autem labor& diligentia, quæ mihi alioqquin adiumento eſſe conſueuit: hoc quoq; in loco alijs fuerit occupationibus impedita: ut reprebenſionem eorum effugiam: non mediocriter timeo. Quoniam enim nibil hic perfectum ingenio: nihil copia rerum atq; uarietate ſententiarum ornatum: nihil elaboratum induſtria apparet: optimo iure uel impruden⸗ tie me condemnare poſſunt: qui contra Horatij præcepti maius mihi onus impoſuerim, qudm ſuſtinere queam: uel arrogantiæ, qui plus mihi ſumam: quàm reuera præſtare poßim. Quod ſi igi⸗ tur magis perficiundi ſpe, quàm experiundi uoluntate hanc rem aggreſſus eſſem: equidem me à culpa non abeſſe quàm facillime illis darem. Sed quia potißimi ſumma lluſtrißimi Principis noſtri Electoris beneuolentia me mouit: ut hac in re operam ponerem meam: malui cum ſtudio illius ſim obſecutus: deſideerari in me ab alijs prudentiam: quam ſi id non fecerim, ab ipſo obſeruantiam, & gratam animi uoluntatem. Qua de cauſa, ut ignoſcant mihi beto: qui accuratius ſolent de bis iudicare:& ſi fitam potius, qudm ueram ieενστν To ut Hermogenes uocat, ſum ſectatus: tribuant id ætati meæ: quæ maturitatem ſuam nondum eſt con⸗ ſecuta. Ad uos autem generoſi Comites propterea hanc meam qualemcunq́; operam miſi: quod æquum eſſe putabam: ad quo⸗ rum honorem hæc omnia eſſent inſtituta: quæ tanto apparatu ſunt peracta: in illorum etiam nomine deſcriptionem nuptiarum apparere. Deinde quod fore exiſtimabam: ut cum alter ueſtrum MNuſtrißimi principi noſtro affmmitate ſit iunctus: alter illi multos annos in Aula adfuerit: non minus ei gratificarer: ſi uobis boc meum ſcriptum offerrem: atq; ſi ipſi dicaſſem. Accipite igitur i ͤ äõqõqäͤäiäii poc kum mee in Principem naſtrum obſeruantice argumentum. tum mei in uos ſtudij teſtimonium æquo bonoq animo. Quod ſ, uit ſpero, feceritis: erit id mihi tam gratumo qudm quod gratißi= mum. Deus Opt. Max uos in hoc uitæ genere: quod ab ipſo eſt profectum, 4 CHRISTO Domino noſtro repetitum: 45 omnibus pijs ueræ Dei Eceleſiæ miniſtris, uſq; ad hane noſtram ætatem confirmatum, quam diutißimè ſaluos& incolumes tueatur. Bene Valete. Heydelbergæ, An. M. D. LII. Ldibuus Ianudrij. 10OA N. MERCVR. MORS heymerus. D Vlcibus ut ſancli patres concentibuus olim AEterni laudes perſonuẽre Dei: Tota fuit ſacris& dedita Muſica rebus, Cum data leſſeæ fata fuere Lyræ: sic etiam dubio procul ipſa Poẽtica ſolum Grata Deo numeris carmina prima dedit: Carmina, quæ canerent laudem atq; oracula leri⸗ Lucida per cœlos qui regit aſtra, Dei. Nox uerò Ducibus fama belloq́; ſuperbis Carminibus ſeriptis gloria mnagna fuit: Llias ut legitur celebrato nomine Achillis, Et uirtus Ithaci carmine nota ducis. Quare Ciſneri meritò laudanda uoluntas Ingenij mira dexteritate uenit, Dona qudd ingenij non extenuanda putauit: Sed Clario prompſit carmina digna Deo, Quæ caneren ſacras fœlici ſidere tædas,— Quais pius r cetka lſt na, 4fſes ſru funlye. au raxnl pſa dactez imn — rrr tr en „ “ * ari u er ara. N cbus eni closz ſcpenn 3 aſnpes umgzui ccoru umnr Acu Ricemnut än verro unt derercruer, u’ n cueuutar. unpſEcnmauh — 1 Q uau pius in Ducibus conciliauit amor: Et celebres actos ſumma cum laude trumphos, Clara Palatini quos tulit aula Ducis. Omine quos læto præſtans in corpore uirtus Nobilibus peperit, principibuaq; uiris. Namq; quis eſt adeo ſtupidus, mentisq́; prophanæ, Legitimi damnet qui pia iura thoriꝛ: Vel quem non Comitum genialis fœdera lecti, Magnorumq́ʒ; Ducum fortia facta iuuents Quis ſibi non optet feſtæ ſpectacula bompæ nn tabula udrio picta colore dari: Seu ſimulachra forent ueri, ſeu conſcia falſt, Dum modo non ipſum falleret artis opus? Quod ſi igitur magnis utrosq; parentibus ortos, Hic nobis uero iungit amore Deus: 8 Et ſpectare licet thalami connubia ſacri, Quæ nos de uera relligione monent: Scilicet ut ſponſo ſit iuncta Eccleſia hriſlo⸗ Perpetuò ſponſam curet& ipſe ſuam:— Ingens Ciſnero debetur gratia noſtro, Qui numeris lepide reddidit iſta ſuis. Et ducibus ſummis patriam tutantibus optat, Vt ſint fœcundo pignora chara thoro. NICOLAVS MALERVS. O Mnia cum fatis hominum properantibus errent Et teneant celeres interitura uices: Offundunt tenebras præclaris tempora factis Longa, uetuſtatem maxima quæq́; timent: Nil præſtans adeo longos quod duret in annos, Tempore quin tandem ſeuiat interitum. b Sola ue⸗ Sola uetuſtatem eontemnunt carmina uatum, GSeſtaq; carminibus quæ cecinère ſuis. Hectora magnanimum, fortem quis noſſet Achillem, Nconij ſi non carmina nota forent? Aeneæ pietas cunctis ignota lateret, Ornaſſet ſi non inchyta Muſa uirum, Poſteritas igitur geſtarum ut conſcia rerum, Hæc quoq; conſeruet mente repoſta ſua: Heroum thalamos deſcripſit Muſa iugales Carmine Ciſneri, ſacraq; iuſta thori: Deſcripſit circos,& compita clara paleſtræ, Conſpicuis ſumma nobilitate uiris: Arma, duces, cecinit, rigido ſplendentia ferro Agmina, conflictus, Martia facta uirüm: Quæ ſpeciem populo ficta ſub imagine belli, Spectanti paßim propoſuère grauis: Nocturnos ignes: uaſtas iactantia glandes Aera, nouum Martis, fulminis inſtar, opus: Queq́; Palatini ſedes ſpectacula uidit, Dum Comitum ſponſam ducit uterq;; ſuam. ERRATdA. Pagina vi. b. linea ultima lege Purpureo. Pa.ij. c. l. xi. inferre,& li. xiiij. connubia. Pa. v. c. I. xxiiij. toris. Pa. viij. c. l.«vi. dependent. Pa. i. d. I. iij. æquoreis. Pa. ij. d. l. xij. uerſantur. Pa. iij. d. l. xxx. errat. Pa. vij. d. l. ij. Inchte. Pa. iii. e. I. xijj. inflixit. Pa. viij. e l. vij. quem. Pa. vi. f. l.iij. rogis. Pa.vij. f. l. ij. pro cum circum lege cunctis cum. Cætera candidus lector emendabit. 3. Deſcriplio au AMelni wre. MhTInns . ANüläm in Amelum DESORIPTIO EORVM QVAE IN NVPTIIS DVORVM COMITVN Domini Philippi Com. ab Hanaw etc.& Domini Philippi Com. à Weſterburg etc. Heydelbergæ acta ſunt. Q VAE thalami pompam ceciniſti carmine Muſa, Cum Thetis e liquidis emergens æquoris undis Cum grege Nympharum Pharſalia tecta petiuit: Vt ſibi perpetuo ſociaret Pelea nexu, Nereis humanos non deſpiciens ymenæos: Seu te Cyrrha tenet, ſeu Pinqus gratior illa, Seu nemus Aonium: placidi ſeuflumen llißi, Seu fons Pegaſeus, ſeu qua Pegmeſsides undæ Perpetuo uatum perfundunt labra liquore: Huc ades,& ſublime mihi da ſeribere carmen Caſtalioſq; meo latices aſperge palato, Srandibus ut numeris ymenæia gaudia poßim Dicere, læta quibus reſonarunt atria longa Te duce,& immenſus peruenit ad æthera plauſus: Cum tibi conſenſu,& magnorum numine Diuum Egregium ueteris decus,& moderator Hanaui luncta fuit caſtis proles simereia tædis, Alta Palatina deducens nomina ſtirpe. Et tibi legitimo uinclo coniuncta Philippe Occiduis orto caſtris Bitſeia uirgo: Hic ubi uitiferos colles,& mollia prata Decurrens uitreo perſtringit flumine Nicer. Non ego cuncta meis comprendere uerſibus opte, Non mihiſi ſacram laurum tribuſſet Apollo: it ſatis hoc noſtro loca ſumma notaſſe leee INvocA4TIO. PROPOSHSITIO. NOTATIO temporis. NARRATIO. sidera ſemiferi Titan Chironis abiret, Chironis rapidis cui dextra armata ſagittis: Cum Phæboq́; ſimul pelagi ſiurgebat ab undis Tempus erat gelido cum per fulgentia eußra præpetibus pennis fuluus louis armiger ales: Qui pulchrum Pphrygia puerum ſubacxit ab Mda. Attica quo coluit quondam Antiſteria pubes Crateras magnos ſtatuens,& uina coronans Indulgenſq; epulis conceſſa per otia feſti. Expectata dies aderat, qua tempore long Iactatus rumor finem euentumq; teneret: Et longis tandem precibus uotiſq; peStitus Clamaretur hymen, thalamo ſponſusq; iugali virginis intactæ ſuccederet omine læto. Ergo Palatini ſolenni regia cultu Ornatur, ſummoq́; fremunt celſa atria luus. Nobilitaſq; coit, ſplendentia tecta frequentans Vrbis& exultant lætanti mænia cœtu, Effuſi ſtudio ciues ad flumina Nicri Adſtabant cupido expectantes pectore ſponſum. Et iam ſol medium cœli conſcenderat orbem: cum procul obſcuro glomerari puluere nigram perſpicimus nubem, tenebrasq; inſurgere campis: Nec mora, mox denſum ſe profert agmen cquorum Vtq; propinquarat ſtructo prope mœnia ponti, Hic ubi uicinam Nicer præterfluit urbem: Intonat ex altis en bellica machina muris, sulphure fumantes iaciens ad ſidera glandes. Vnde reſultabant immenſo cuncta fragore: Haud ſecus ac tonitru nubes cum rupta coruſco Cum fremitu ſtridens deturbat ab æthere fulmen: Quod turres quatit,& celſis in montibus ornos. Hoc palter * agub erhenn edr I rium r tnuer: dcr rrirs ure n uinſf refen er vart habnpemn nin Ar rerrr Auna uu euicicunuhum; munn urvdunxt Par— a r rura nderan rum ur enrudce Noe pater irrigno Nicer ſub guvgitls ankyo rooeorola Commotus ſonitu, ſumma caput extulit unda Nicri. Squallenti facies muſco perfuſa madebat: Rorabantq; udi limoſa uligine crines, Et tetricam barbam deſtillans alga rigabat. Qui ſimul ac falſt agnouit figmenta timoris, Certaq; conſpexit uenientis gaudia turbæ, Riſit,& ex ima confeſtim ſede uocauit Naiadas,& dulci cithara modulante Ligea Fermixtus lepidis uicino margine n)mphis, Candida quas inter Leuce, ſuauisq́; Locoris Clioc;. Drimoq́; œculisq; nitentibus AEgle, Feſtiuas duxit plauſu comitante choreas. lli autem ſtimulis mandentes aurea frena b Quadrupedes, tenues agitantq;, rotantq́; ſub aurat Lætifico cordis prodentes gaucha uultu. lamq́; aderant portis,& mœnia celſa ſubibant, Ante alios prima ſponſus lanugine malas Veſtitus teneras: cui ſummo bectore torques Irradians auro pendet, gemmisq́; coruſcus. Quem iuxta ſtirpe inſignis Ludouicus auita, LVDOVICVS Vir præſtans animi,& facundo maximus ore: Comes à Koͤnigſteyn, Regia cui clarum cognomen ſaxa dederunt. Stolberg etc. Atq; ſenis gaudens Siculi sulmonius arte: Ingenio Latias ongo qui tempore uires REINHARDVS Vicit,& arreptas demerſit in æquora naues. Comes à Solms etc. Poſt alij mixtim proceres, quos magna caterud Continua famulum ſerie comitatur euntes. Omnis in hos oculos deſixos uulgus habebat: Compita quod paßim complerat lata uiarum. Viq; Palatinæ ſubierunt limina ſedis: Aa gemini ſurgunt ingenti mole Gigantes, 4 GRATVLATIO Friderici Electoris ad ſponſuns. RESPONSIO Honſi. Aceincti gladijʒ, nixiq; ingentibus haſtis. Terribilesq altis ficta ſub imagine criſtis, Horrendo aſpectu facies, barba ænea mentum veſtit,& ærato totum munimine corpus Contegitur, ferro ſqualent immania crura Materies operis mira ſuperatur ab arte: sic oculos diro uultu: ſic ora ferebant: Ceu quibus à domino uiuis penetralia ad ima. Regalis commiſſa foret cuſtodia ſedis. Protinus in media comitantibus arce miniſtris Coniuge cum chara Danis à regibus orta⸗ Regalem ſpargens oculis Fridericus honorem Talibus antè omnes dictis excepit Hanauum. Vt te magnanimum ſoboles generoſa uirorum Accipio, uideoq; lubens, charißime ſponſe Vt te animo toto complector, ſpeq; benigna. Quem Diſs auſpicibus reor,& lunone ſecunda Has noſtras tetigiſſe fores, thalamiq; petiti Perpetuo lætis fruiturum tempore uotis. Salue animo præſtans, nec magni degener ortus Connubijs ſuccede tuis, ſponſaq; potitus Quæ mihi de proauis cognato ſanguine iuncta eſn Suſcipe fœlicis præſentia gaudia ſortis. Te nobis generis decus,& notißima uirtus, Cognatiqᷓ; patres,& ueræ gloria famæ Fœdere perpetuo tempus coniunget in omne: Non tibi ſubſidium noſtrum, Dij cepta ſecundent Non ſtudium deerit, dabitur tibi ſponſe quod optas. Talia cui contrà lætus reſpondit Hanauus. O decus,& ueræ lux ò clarißima laudis Ouenerande pater, maior me nulla cupido Iaceſit, qudm cum fœælici ſidere tempus b Optatun — — uum udmn Dſcnin rt ao clriuai err, muor walau an ſxi ſurre Obtatum luces fatorum, orbiſq; miniſtræ Indicti adueherent feſti pactos Hmeneos Amplecti,& ſtabili connubia ſtringere nodo. Nec te regifico nobis conuiuia luau Ornantem, fas eſt ſponſum tardare morantem Quin his pro meritis, hac pro pietate parentis Quas referam grates, quæ præmia digna rependam! Non opiʒ eſt noſtræ tantos æquare paratus: At licet hæc ima benefacta reponere mente Perpetuoq; tuum nomen, laudesq;; ſonare. Talibus orabant inter ſe,& tecta ſubibant Regia, quæ nitido gaæ ſplendore coruſcant Ceu medio Solis fulgor rutilantis Olympo Et plenæ iubar obſcura ſub nocte Dianæ. AEre gradus primo radiant in limine ualuæ Qui curua in ſuperas ducunt teſtudine ſedes. Hinc ubi peruentum eſt, ad lata Palatia tecti Marmorei buxo poſtes, hederæq; uirentis Viſuntur folijs tecti, flauisq; corymbis Et diſperſa iacent alieno fœta calore Roſmaris,& grata genialis amaracus aura Nam quos uere nouo flores uiridantia tempe, Et quos prata ferunt nitidis gemmantia ripis Cum placidi Zephyri ſibilant, auræq́; tepentes: His grauis obſtabat ſæui uiolentia Cauri. Aulæis paries Tyriæ de ſanguine rubro Perfuſis conchæ, fuluo quis fila metallo Aurea collucent telæ per mille colores Hinc atq; hinc tegitur, miraq; tapetibus arte Contextis, quæ mirificis uariata figuris Heroum claras uirtutes, geſtaq; ſignant. Nota Palatinæ celebrat quos k ſturpis 6 89 G 2 8 1 DESCRIPTIO Palatij. HISTORIA DE Friderico bellicoſo tu⸗ tore Philippi Palatini, qui anno M. CCCC. LII. ipſa die Vlrici in agro Heydelbergenſi tres Principes cepit, Vlricum Comitẽ Wir⸗ tenbergenſem, Carolum Marchionem Badenſem & loannem Epiſcopum Metenſem. SACELLVM S. He lenæ zů Sant Len. VDALRICVS Co- mes à Wirtenberg. CAROLVS Mar⸗ chio Badenſis. 10ANNES EPI= Arrepto curſu cupiunt cuadere pugna: ſcopus Metenſis. per kot ducta uiros, anticuæ ab origine gentls. Namq potens duxis ſenior Pridericus in arnis viribus inuictis præſtans, animoq́; uirili Emicat argenti claro ſplendore coruſcus, Fulgentes equitum turmas, peditumq; cohortes m latos ducens ſignis ſub fortibus agros, Inclyta cum gereret pro charo ſceptra nepote. Qua celer humentes Nicer deuoluit arenas. Hos opibus freti, maioraq; uiribus auſi Tres ſimul ingreßi numeroſo milite uaſtant Ductores Helenæ iungentes caſtra ſacello, Hic qui cum geminis uelocis cornua cerui Piſcibus adiunctis inſignia geſtat auorum. Et qui Marchiacis princeps dommatur in oris Hic ubi ſylua iacet uaſto Mauortia ſaltu. Transuerſam monſtrans patrium decus ægile traben Quiq; ſacras leges dictat Metenſibus agis. Cum quibus ut ſæui commiſit prælia Martis, Mox illi optatam tribuit uictoria palmam. Nam miſeri ſeuis affecti cladibus hoſtes, Aſt illi obiſciunt ſeſe ad diuortia nota, Atqʒ aditum circum poſito cuſtode coronant, Ingentemq́; parant conuerſa per agmina ſtragem Dumq; cadunt crebriuiolenta cæde perempii Ecce duces inter turmas capiuntur equeſtres, Quos lætus Fridericus agit, uictiſq; triumphat Hoſtibis,& uictor ſpolijs exultat opimis. Quadrupedum hic phaleræ, criſtæ, gladicq; urorum Et diſperſa iacent pallenti corpora læto, Oraq; confuſim nigro ſtillantia tabo. Purperco campos iadantes tela cruorre, I Punic toqʒ Puniceoq; refert perfuſum ſanguine Nierum. At parte ex alia circundata turribus altis, Aggeribuſq; nouis,& foßis cinta profundis, Cernitur, excelſis muris conſtructa Vienna, Vndiq; quam Scythica ſceui de gente latrones Imarijsq; iugis prognati,& ſaltibus AEmi Daciqʒ. Parthiq;, ſagittiferiq; Geloni Obſidione premunt, uarijſq; aſſultibus urgent. Pars rapidas pilas tormento excludit aheno Quis concuſſa hrocul murorum ſaxa reſultant, Pars foſſas implere parant, pars uellere uallum Murorum effoſſa ſubter fundamina terræ: Attentant alij tacite ſubuertere molem, Infeſtosq; cauis imponere mænibus ignes, Admotis alij muros aſcendere ſcalis. Nec minus incluſi munitæ turribus urbis, AMueti duros bello perferre labores Frincipis eximia freti uirtute Philippi. Qui duce Boiorum natus genitore Roberto, Laudibus,& magnis implens uirtutibus orbeme, Henricum pulchra facie referebat Othonem, Pars muris aſtans, pars condita turribus altis, Qud ſbiſſa eſt acies,& quà globus imminet ingens Turcarum, eijciunt nigrantes puluere glandes, Multaqʒ pugnantum demittunt corpora læto- lamq; propinquantes quris detrudere contis Et ſtantes altis hoſtes depellere ſcalis Certant,& magno uoluentes pondere ſaxa, Audaces latẽ ſternunt, galeiſq; ſolutis Effuſo caluæ conſpergunt oſſa cerebro. Ter cunctis hoſtes glomeratim uiribus inſtant, Arreos ſumma muros cuertere opum ui, Aggeribus 4 NNO K. D. XXIX. Vienna Au⸗ ſtriæ obſeſſa eſt maxima multitudine,& uehe⸗ mentißimè oppugnata A Sohymanno Othoman⸗ no Turcarum Impera= tore: ſed liberata eſt obſidione: tum per Phi⸗ lippum Palatinũ Rheni. Baudriæq; ducem: qui in ipſa urbe erat: tum ber Fridericum, qui munc Elector Palatina⸗ tui præeſt, qui ualida manu obſeßis ſubſidio ucniebat. PHILIPpPpVS pPAs latinus Rheni, Bauariæ Dux, filius Roberti 2 frater Othonis NHenri⸗ el, etc. FRIDERICVS Palatinus Rheni, et Ba⸗ uariæ Dux: qui hoc tempore Electorem agit Imperij Romani. Aggeribus ſcißis, poſitiſq; ad mœrnia ſtalis. præcipitantq́; moras omnes, ceu turbidus imber, Labitur undanti montis de uertice curſu Immittens ſtragemq ſatis, aruiſq; ruinam, Ter ſaxorum ictu, ſealis ualloq́; repulſi Diffugiunt, trepida uerſi formidine Turcæ, Haud ſecus atq́; canum raucis latratibus actus, paſtorisq́; minis, præda deluſus inani, Subijciens utero caudam lupus, oreq́; frendens Aufugit,& uaſtis ſe ſaltibus auius abdit. Interea turmas ducens Fridericus equeſtres, Sumptibus hæc cuius fuerat textura parata, Qui nunc imperij gaudet Septemuir honore, Magnificisq; ſedet tectis, rerumq́; potitur, Auxilio obſeßis ueniens ſuperimmimet urbi: Auratis fulgens tela cataphractus in armis, Quem ſimul ac ſenſit uenientem Turcicus hoſtin Hicet ingentem concepit corde timorem, Turbatiq; duces, deſolatiq́; manipli Aufugiunt,& equis diffuſa per æquora campi Geſtantes laxos humeris languentibus arcus, Ardua Pannonicæ tendunt ad mœnia Budæ. Quin etiam multi per inhoſpita ſaxa, per alpes Riphæos ultra montes, Tanaimq́; rigentem Tuta petunt, magnis animoterroribus acti. Non tamen effugiunt omnes diſcrimina mortis sed triti pars magna fame, ſpacioq; uiarum Viribus exhauſti, fuſo dant ſanguine pœnas: Hos inter medio multi ſeſe agmine mixtos Agnoſcunt proceres lato dare fimera campo Et rapidas inferre Getis fugientibus haſtas. b His ſis 4 yrrr Lid 1 4 Ornata uarijs ſignis flammasã nomeuke: Enſe latus rutilo pectus thorace refulget: Squamatisq; pedes ocreis& crura teguntur: Fulgentiq; ferunt præfixa haſtilia ferro. Ac hos qui ſponſi partes ſectantur Hanaui Portat equus nigro Serum uelamine tectus, Cui binæ nitidis alis criſtaq; rubente Intextæ uolucres, inter ſe ſtrenua roſtris Prælia uulnificis miſcent,& utrinq́; fatigant. At uero alterius partis rubra burpura cingit, Quadrupedes, croceis oras circundata filis In qua puniceo uulpes efficta colore Arte ſua geſtit pictos inuadere gallos. Postquam omnis circo comitum ſucceſſe erat orda⸗ 8 vtij dato ſigno ſpatia in ſua quisq; receßit: Continudõ aduerſis Leiningus,& acer Hanauus, Ductores primi, concurrunt eminus haſtis: Mox& diſtrictis gladifs non ſegnius inſtant: Pulſibus icta tremit crebris in uertice criſta Sanguinea,& thorax uibrantia fulgura mittit: Inſultat ſonipes,& preßis bugnat habenis, Hucq́; obuerſus& huc pedibus diſpargit arenam. Hos alij ſimili pugnæ ratione ſequuntur, Atq; ut quemq; tulit ſors in certamina bini Concurrunt, haſtisq; fremunt, ferrumq; retractant. Aſt ubi clara dedit clangorem buccma raucum, Et procul impulſu ſonuerunt tympana cœlo: Ecce ſimul iuncti uibrantes ſicula dextris Compoſiti in turmas binas, magno impele totas Implicuere inter ſe acies, legitq; uirum uir. b Tum uero totus uario ſplendore relucet Circus,& armorum latè fertt athera fulgor: 6 Qualis præcipiti uentis æſtate coorti⸗/.⸗ Depaſc ens rutilis uirgulta ſonantia flammis, claraq; per ſummas ſbargens incendia nubes Cernitur in latis acies Vulcania campiʒ. puluere quadrupedes acti ſinuantia crura, Sublata ceruice ferunt, ſpumantq́; fremenies. Iam circi in medio rapidi, totoq́; feruntur Agmine, nec longis inter ſe paßibus abſunt, Cum uolucri curſu protenſis eminus haſtis, Inſtaurant pugnam, magnoq́; fragore reſultant Spicula, robuſtis inter ſe miſſa lacertis Crebra niuis ritu uacuas ſparguntur in auras, Ingeminat latẽ ſtridor, cœlumq́; remugit. Mox poſitis rigidos ſtringunt haſtilibus enſes. Dant gemitum flictu galeæ,& caua tempora circum Tinnitu aßiduo reſonant, pulſu æra fatiſcunt, Diſcußæq́; iubæ fulua ſpectantur arena. Dat ſonitum tellus, ingens fragor æthera complet Quantus ubi uolucris longis inuiſa colubris Alba uenit, uernasq́; pares Sol duuidit horas, Verberat imber humum: uel cum per inania granib Pondere feſſa ſuo, ac uaſta ſub mole dehiſcens, In uada præcipitat, glomerataq́; uerbere ſtragem⸗ Arboribus ſublime ruens, aruisq; minatur. Hinc atq; hinc turbatæ acies, diſcrimine nullo Quisq; ſibi oblatum ſtricko mucrone fatigat: Deniq; qua denſa eſt acies, premiturq́; corona Spiſſa uiris, pro ſe quisq;, huc intorquet habend Hosq; aditus, iamq; hos aditus perrumpit,& omnti In partes rapitur, ſtimulis agitatus acerbis: Non aliter quàm cum uenantum turba Leonem Infenſis agitat telis, canibusq; lacepit: Ile ruen goℛſ--.–. ar? mf aſe, ut ſo min —— er us ſoume rurn, Tru nr 1 brr ardatt xs, arr 4 4 4 —— ſei&n eunn . rrof zuup xx unnei 2f uun bus aiux. Trr, buui L in cunn A d, MNe ruens immane furit, ualidaq́; comantes Excutiens ceruice toros, fremit ore cruento. Fluctuat ira intus, turbatur bectore uirtus: Atq; fatigatis in uerbera uiribus itur. Dißiliunt gladij, glacies ceu futilis, iclu, Albaq; collucent in fuluo fragmina circo. Tantus amor laudum, tantæ eſt uictoria curæ. Aſt tanto fremitu perculſæ pectora matres Ex ſpeculis iuuenum ſortem miſerantur iniquam. Diſſoluiq; petunt tanto certamina motu. Ergo auidis pugnæ, quanquàm dolor oßibus ardet, AEſtuet,& furijs pugnandi incenſa cupido, Altius irarum largas effundere habenas, Præfecti fuluæ non permisêre palæſtræ: Verum alternantes multa ni prælia, telis Diſiunxere ſuis,& equos repulere feroces. Postquam igitur facta glomeratim pace feruntur. Effuſi ſubito cuncti, circiq; ruentems Puluerulenta citõ percurrunt æquora curſu, Quisq; ſuum repetendo locum,& clangore tubarum Audito, nitidis latè ſpumantia frenis, Ora iubatorum dextra moderantur equorum. Exin diſcurrère pares, atq; agmina bini Diductis ſoluère choris, rurſusq́; citatos Quadrupedes media uerſi iunxere paleſtra. Hnc texnos explent curſus, ternosq; retexunt, Aduerſis ſpatijs, alternosq́; orbibus orbes Umpediunt, uariosq́; mouent in puluere gyros: Quales ramiferi per deuia luſtra uolantes, Concubitus quandò primos iam nota uoluptas Sollicitat, cæciq; furor pertentat amoris, Uecebris cerui Veneris petulantibus acti, 239 7 — Inuoluunt texuntq́; fugas, retrabuntq́; ſequentes. Sed pelago wſei, iam feſſos Phæbus lbero Tingit equos, nocteniq́; die labente reducit: Tum ſenior Princeps præclaræ præmia laudis Prima dari ex auro telum mandauit Hanauo KEINHARDVS Reinhardo, procerum quo nemo peritius haſtam Comes ab Hanaw&c. Vibrabat, tereti aut torquebat tela lacerto, Frater ſbonſi, Primas plurima in aduerſo, qui /picula fregerat hoſte. bartes obtinuit haſta. Poſt auro gladium rutilo, gemmiſqß coruſeum secundas gladio tulit, Sponheimo dat ferre decus, qui flore iuuentæ loannes Vuolfgangus, Primæuo rigidum ſic inſurrexit in enſem, Sponheim. Tertias, Fridericus Aà Branqdt. V. Tertium certamen. Sic duræ galææ criſtis conoq́; micanti Inflexit, ualidos alijs ſic fortiter ictus Intulit: ut ſtricti reſiliret lamina ferri. Tertius inſigni donatur Branto corona, Cui fuluo radians annectitur annulus auro. Inc ubi quinta dies primo ſurgebat Eoo, Horrida ſuccedit pugnæ maioris imago. Nam ualidi ſumma Martis uirtute potentes, Corporis& firmo membrorum robore fulti, Vt dubia certent immitis ſorte duelli, Cornipedes oſtro uelant, pictisq́; tapetis, Candidaq́; imponunt hirſutis tegmina collis. Diuerſis ipſi cincti ſpectantur in armis, Quam quibus in primis alij ſunt luſibus uſi. Armati nullo nudi ſunt ære lacerti: Sed tenui fulgent bſſo, coccoq́ rubenti, Nec tam uaſta premit turgentia tempora caßi, Dißimilesq́; ocreæ iunctæ ſunt cruribus imis, Immenſum ac toto propendet corpore ſcutum, Multiplici chalobis candentis pondere fictum. Quod ter ler aid clar eka tga a ſc rymnu ꝗf anc hedatru m us N rms ij ſat hau ii eremt argxi iri A⁴ rr; undt ſar M rur I r prypeuit mrin es ur uirtis d Quod ter pellis obit torui circumdata tauri. Additur his ingens nodoſa lancea quercu: Cui tanta eſt ſumma præfixum cuſpide acumen. Vt ni multiplicis chpei figatur in orbe. Tranſadigat corpus, tenerisq; recondita fibris Spiramenta animæ lætali uulnere ſoluat: Non illam galeæ tegmen, non ærea caßis Suſtinet, aut collum circumdans ſutile lorum: Sed penetrans cerebro inſiſtit transfixa cruento, Aut torti tepidum iuguli bibit acta cruorem. Quin etiam tanta chpeum ui ſepe fatigat Vt durum chalobem, per linea terga boumq; Traijciat tectum neruis,& perforet ina Viſcera, thoracem pariter cum bectore rumpens. Primi delectum, fulgentes undiq; criſtis, Inſtructi nitidis ſcutis,& grandibus haſtis, Pictarumq; nouo chlamydum ſplendore coruſci⸗ Deueneère locum, cingentibus omnia uulgi Infuſi turbis, Heros de rupe Leonum: Hortauusq; ualens: ferit admirantia bulſans Corda pauor populi,& miſta formidine terror. Mlius ære grauis chpeus chal)bisq́; metallo, Atq; auri maculis fulgens, nitidoq; argento, Quem Comiti Princeps dederat Fridericus habendum: Cuncta Palatinæ monſtrabat nomina ſtirpis, Ei genus omne Ducum, factasq́; ex ordine bugnas. Illic auratis Venerandus Carolus armis, Carolus à claris Francorum regibus ortus, Tempora regali cinctus diademate Cæſar, Arduus, Auſoniæ latosſpectatur in agros, Ducere Germanas uires, ſæuumq́; domare, Inſubriæ Dominum terræ, bopulosq; feroces e iäj LVDO VICVS Co⸗ mes à Loͤwenſteyn. Comites Palatini Rheni oriundi à Carolo ma⸗ goo filio Pipini, Regis Francorum. Vicit Carolus Deſide⸗ rium Regem Longo⸗ bardorum. cAROLVS redu= Albi tuos: duris compeſcere Saxonas armis. ſtos in ſuam poteſtatem Hosq ſalutifero Chriſti perfundere fonte, Saxonas curauit prinuus Extincto ueterum cultu, rituq; ſac rorum. in doctrina Chriſtiana Pannoniſsq; truces contundere in urbibus Hunnos: Kinſtitui. Bellum geßit Atq; Saracenos ab lberi pellere ripis. in Panno. contra Hun= Haud procul hinc tanto prognatus ſanguine, canus nos. Depulit ex Hiſpa⸗ Additur inſigni ſpectandus imagine Princeps nia Saracenos. Henricus: rerum qui tum moderatus habenas HENRIC VS Pala= Elector natam forma, caſtoq; pudore tinus ortus Regia ſtirpe Eximiam, thalamo forti coniungit Othoni, Caroli Magni collocauit Cæſaris Arnolphi clara de ſtirpe creato: in matrimonium filiam Ardua cum ſæuis geßit quii prælia Cimbris, Gertrudim Othoni Co⸗ Et patrio domitos armis ſubmouit ab litro. miti A Schiern, et Baua⸗= Non fuit ad bellum hoc quiſquam magis aptus Othone: riæ Duci. Siue uelis tutam caſtris deducere foſſam: vvERNHE R. Co⸗ Siue locum ducto munitum claudere uallo: mes à Schiern, filius fuit Siue grauis rectam faciem componere pugnæ. Arnolphi Imperatoris: Hic manus artificis celebri genialia pompa qui genuit Othonẽ hunc Fecerat exſtructis ſponſc conuiuia menſis, Com. Palatin Rheni, et Læticiaq́; aulam magna plauſuq;; frementem, conditorẽ Vitel pachij. Marmoribus pulchras Wmphas reſidere politis, Veſtibus illuſis auro, tinctisq; ueneno. Aſſyrio,& pictis ornatas tempora ſertis. Has inter reliquas Boio ſocianda marito b Virgo Palatini comitis pulcherrima forma PALATINI Rheni, Emicat: ut uiridis uernanti gramine prati qui nostris temporibus Exuperat reliquos flores fragans Wacinthus: uiuut, profecti ſunt ab Aut uelut aſtrorum ſtellantes lucifer ignes Othone ilo Comite à Luce ſua, claro cœlo, ſupereminet omnes. Sc hiern& f llia Henxi⸗= Inde Palatini, tantæ de ſanguine ſponſe ci palatini: à ſtirpe Ca=⸗ Cæſareo, elucent omnes longo ordine nati, roli Magni orti. Quos inter uultu, facieq́; rubente Robertus * Eminet 8 1 6 d amann ö 4 1 eus err rlin Fxaai om *„ 8* 4 duhn henſee Rnen henſe nuuuu ne —* 4 4 1 4* „ m ngußlaſe fram 4— 8* 4* Vuns mucia Wapha mfüm „ 2* 4 6 e ard abi * rn Tuus enpvri ahas Sen prui — 4 1* *4 ucacrrmä x uruus arun gnrrr 4* 91 3 Fraucs wrarie hun — Murun rlarerarfe gr rar, rrr 4 u. tene e ſunguor u rr ar ne qar —. 7 Eminet, hic ſacris qui condilit atria Nluſis, Ingenuasq; ſuis reuocauit ſumptibus artes, Huc ubi decurrens Nicer ſub montibus altis In latè oppoſitos fundit ſua flumina campos. Hoc ab auo ſumma cum maieſtate uerendus Iunior Auguſta reſidens in ſede Robertus, Iura recognoſeit Procerum,& moderator honeſti Iuſticiam, ſanctamq; fidem, legesq́; tuetur. Nec non inde animi magnis uirtutibus auctus Emicat Elector multa cum prole Philippus, Fœlix prole uirum magna uirtute potentum: Haud ſecus ac Phrygijs Cybele comitata cateruis Læta Deüm partu, uiridi ſpectatur in lda. Extrema chpei manabat Nicer in ora, Pinguia perlabens ſinuoſis flexibus aru. Tali magnanimus chpeo circundatus Heros. Et rutilis armis per circum indutus oberrat. At manibus uirgo retinens inſigne paternum Alterius ſcuto eſt miro depicta labore, Inſigni forma, uiridi circundata palla, Reticuloq́; comas picto redimita decoras. Poſtquam omnem procerũ conſeſſum et lumina batrum Luſtrauere in equis: ut notum buccina ſignum Clara dedit, curſu medium bropiore tenentes Interius circi, præfixum robur acuto Protendunt ferro, ac ſumma ratione tuentur, Qud medium poßint contingere cuſpide ſcutum. Inde Leontinus chpei ſeptemplicis orbem Hortaui ferit,& tot ferri terga, tot æris Intento longè teli tranſuerberat ictu: Non tamen illa cutem ſtrinxit thorace recepta, Sed medio in ſeuto noxa ſine fixa bependit: Viribus ROBERTVS RV.⸗ bicundus Anno Domini, M. CCC. XLVI. Hey⸗= delbergæ inſtituit Aca⸗ demiam. ROBERTVS Rex Romanorum. PHILIPPVS Ele⸗ ctor multos ſuſc epit libe ros: ex quibus adhuc ſu= perſtites ſunt Fridericus Elector, et vuolfgangus ſenior. viribus at minor,& motu delatus iniquo apſe comes, tergo lapſu deftuxit equino. Alter ut in uacuas telum contorſerat auras, Ocyus hinc clypeo ſtridentem dimouet haſtam Et licet in partem motus ſpectaret utramq;: Naud tamen in fuluam retro eſt delapſus arenam. Tres alij interea ſubeunt: Gemmingia proles, Auro quo uiridis ueſtit chlamꝰs intertexto, Et chypeo auratos rutilans diffundit aheno Sol radios, pater ipſe hominum, pater ipſe dierum, Sol, qui cuncta ſuo naſcentum ſemina motu Euocat, extremis oris, cum flore comantes Apollinis ſeu ſolis ſimu= Oſteentant uarias herbas, uernantia prata, lachro patru memoria Et cultu teneris agri cumulantur ariſtis: Lora, Chypeus, et ſagit⸗ Nec procul hinc elypei apparent, pictæq; ſagittæ, tæ ſunt adiectæ. Argutæq́; Loræ,& doctarum inuenta ſororum: Achilles fortißimusræ Ex quibis ille bonus magni ſectator Achillis corum Heroum literis Noſcitur,& ſtudijs clarus, belloq́; celebris. etiam& doctrina futt Tum chlamꝰde effulgens,& uerſicoloribus arnis excultus. Creutenſis, patrijs iunenis uirtutibus auctus: ADAMVS ex nobili Cuius in ærato depicta eſt noctua ſcuto, familia Creuten/ zum. Armige ræ„& Wrartie 7 Imanæ Palladis, ales. Tertius à uiridi qui ducit nomen auena: 1OA Nrae Habern. Qui gentile decus hiaa umbone ſecures Geſtat, Romulidum non ultima conſulis arma: Quis quondam Phrygij gelidas Simocntis ad unda, FEœminea adducens lunatis agmina peltis, Plurima proſtrauit Græcorum corpora regm, Pentheſilea furens, rapidis inuecta quadrigis. Cum quibus infeſto concurrens ordine telo, Et medias pulſans aduerſa cuſpide parmas, Creutenſis uicit geminatis curſibus ambcs. Inc ytus Pe'uheſilea à Plinio di⸗ citur bellicam ſecurim inueniſſe. Aancgckt cmußm Te& Mlurn Gomue, lul us4 Tu r ur vnern nie en auia miem ſerr muum xn imi cxnii 1Aluccu ncn— reſtrur GCen— i fuen riis ncaias e frH enxirr —— afu 1 — -' Hort aui, primam meruit qui laude eoronam. Inde locum tenuit pulchra uirtute ſecundum Sponheimus, iuuenis rutilantibus acer in armis. Tertia dona tulit Venningius integer amplis Viribus, atq; hoſti robuſto pectore notus. Proxima Callioros, quo non formoſior alten Et uirtute bonus, formaq́; in ſignis auita. Dumqᷓ́ʒ choros illi ſocios ex ordine ducunt, Interea Regina iubet reparare puellas Porticibus thalamum,& genialem ſternere lectum: Sponſus ubi placido ſponſ coniunctus amore Accubuit, ſuaui reſoluti membra ſopore: Donec puniceis iterum ſe lutea bigis Extulit, æquireis ſurgens pallantias undis. Dniims binc ſceui helli ſimulchra ſub armĩs Qui præbere uelint, curſusq́; effingere equorum: Vt quondam longam pulcher cum conderet Albam Rettulit Aſcanius, Troiani nomine ludi, Et priſcos illum docuit celebrare Latinos: A quibus& noſtros hæc ludicra prælia Martis Accepiſſe puto, nulli uirtute minores Genti Germanos bello,& præſtantibus armis: Hoc igitur ludo truculenta ad prælia ficto Qui certare uelint, procerum clarißimus Heros Inuitat precijs animos,& præmia ponit. Vndiq; conueniunt, quibus eſt inducta uoluptas Pugnandi,& ſeſe cingunt fulgentibus armis: Hunc decus egregium formæ, laudumq́; cupido: Nunc ataui proauiq; mouent,& fama ſuorum. Intered Princeps procerum comitante corona, uadrijugo inuehitur curru, quem pone ſequuntur §EBASTIANVS ab Hoͤrtaw, primas ob= tinuit. 1OANNES Vuolf⸗ gangus à Sponheim, ſe⸗ cundas. LVDOVICVS 4 Venningen, et Manhar⸗ dlus à Schoͤnberg, proxi⸗ mi fuerunt. IIIT. LVD Vè torneamenti apud Germanos ſimili⸗ luado Troiano. Catalogus Principum et Comitum, qui in his nu⸗ Eſſeda, quæ ſummo manuum uariata labors Oſtentant uarias picta ſub imagine formas, Nupta quibus ſedet, ac illuſtris principis uxor Circa omnis famulumq́; manus, cõmixtaq; turba Quatuor ex auro facti fulgente Leones Excelſi ſtabant, quos mira Mulciber arte Fecerat ignipotens, fictis ceu uiua figuris Corpora fulgebant, ceu iam rugire parati: Qui Friderice tuum monſtrabant unguibus aureis, Vxorisq́; tuæ pictis inſigne tabellis. Qui ſimul ac ſtrictis currus fuit actus habenis: Continuo motu partes uerſatur in omnes. Nec minus hoc ſtudio matres,& uulgus inerme. Imualidiq; ſenes, iuuenumq́; immenſa caterua, Effuſi læto complèrant omnia cætu: Pars bifores ualuas. pars inclyta tecta domorum Obſedit: portis alij ſublimibus aſtant. Iam patulis procerum ſucceßpit turba feneſtris⸗ Curia quas altis monſtrat conſtructa columnis, Serica queis tenui pendebant uellera lana. FRIDERICVS Pa Primus honorato generoſeæ munere formæ latinus Rheni, Dux Ba=⸗ Aſtat, qui Rheni latas moderatur habenas, uariæ, Sacri Romani Imperijq́; tenet clarum Septemuir honorem: Imperij Archidapifer, Qui ſimilis celſis uenerando corpore Diuis Fundit ab ore iubar, uultuq; auguſtior ardet, Regalisq́; oculis maieſtas eminet altis. POROTRHEA Con Huic coniuncta ſedet forma regina decora, iunx Friderici Palatini Aurato niueum circundata corpus amietu, Electoris, filia Chr erni Regis Daniæ. iſti⸗ Cæſarios quæ monſtrat auos à ſanguine matris: At genus illuſtres reges tribuere paternum, Quos rerum dominos gelidi maris accola Cimber, Et ferus agnouit Danus iam tempore longo. 4. lude err. 1i* 1na acranthraa * uen K perurd Wuntu ur 1 1— 4* his Kamstranai cln ica euu zrnichat aler lau ur wnor an Nenſemnorin r dan Ixnr unn rade uldi ueter n Ka nar igennt uli ** 8 — CACTr ruA * 4 M cr grur 1.. brirruuerram —* 5 8 r AnA Mn 4 Nde palatinæ ſeni de ſan guine ſtirpis A ſiſtunt alijquos ſummæ gratia mentis Commendat, bræſtansq; elucet corpore urtus. Henricus, cui cura fuit non ultima pacis/ Quiq; ſacris tribuut ſua debita præmia Mu ſis. Egre gius ſponſæ genitor Simereius Heros Ianus, qui relegens neterum monumenta uirorum, Quæ mala Mars ſæuus, quæ pax bona commoda Quidq́; decens uirtus,& quid ſapientia poſit, Ex alijs didicit prudens, expersq́; malorum, Horrida præcipuè cui gens obtemperat altas Condita per ſyluas, ductisq́; exercita glebis, Quæ uetus indomitis deduxit nomen ab Hunnis: Queis uagus a Tanaiueniens ðc thiaq; niuoſa Attila, deuaſtans Germanæ iugera terræ, Intulit imperio, ſolifs& cede peracta, Romano innumeras funeſto milite clad es. Filius hunc iuxta Fridericus maximus æuo Natorum, ueræ ſollers pietatis amator, luſticiæ uindex,& clarus cultor honeſti. Poſt animo mitis, diræq; tyranni lis oſor Henricus, magno ſimilis quoq; nomen Othoni: Qui Sohymas quondam patria digreſſus ad oras, Nunc ui prædonum, nunc tempeſtatibus actus, Qualia multa mari nautæ batiuntur in alto, Sacra paleſtinæ uidit loca condita terræ: Nunc degens tutam priuata ber otia uitam Aſtrorum uarios curſus, cœliq; meatus, Et uartas rerum ſcrutatur noſcere cauſas. Et decore inſigni laudis vuolſſgangus uterã: Marte potens ſenior, ualidas qui ſæpè cohortes 4 Vangionum ſumma bræſul grauitate uerendus HENRICVS Dwx Baudriæ, Palatinus Rhe ni, Adminiſtrator Dio= caſis vuormatiefi.&c. IOANNES palati⸗ pr eſtet, nus Rheni,& Bauariæ Dax, Comes Spanhei⸗ men s. FRIDERICVS pa latinus Rheni, Dux Ba= uariæ, Comes Spanhci= menſſis, filius ducis loan nis,&c. OTHO HENRI⸗. cus Palatinus Rheni, e Dux Bauariæ,&c. VVOLFGANGV§ Palatin. Rheni, Dux Ba⸗ — ͤͤͤͤͤͤͤſͤſͤſſſſſſ er Friderici Victor in aduerſos eduxit ſtrenuus hoſtes. Alter at Aonij nemoris nutritus in antro: Excultæ ſuaui linguæ dulcedine pollens, VOL Gf NV8 Eloquio lauicehnee 1 pemen ne omnes, palat. Rheni, Dux Ba= Nec patrio tantum ſermone diſertus habetur: uariæ, Comes veldenſis Sed Romana fluit nitidis oratio uerbis. Ge. Hinc ſe Marchiaca gemini de ſtirpe nepotes BERNHARDVS Oſtentant, animo Bernhardus maior& annis Marchio Badenſis& fPEilius Erneſti, Phorcæ qui ſede moratur. Hochbergenſis. Aſt uiridis primo Philibertus flore iuuentæ PHILIBERTVS Ingenioq; ualens ſceptro cum fratre potitur: Marchio Badenſis e Hic ubi ſulphureis uenis in limine primo Hochbergenſis&c. Herciniæ ſluæ, late tellure ſub ima Feruentem thermæ re erunt ex igne udporem, Et calidis ſpumant fumantia balnea hmphis. Proximus his alto qui Regia uertice ſaxa L 3 P9 ICV 8 Co⸗ Obtinet, hic pingues Deen qud flumina campas hen w peafu Mic Neda rigant, magno contermina Mæno, S„G K„ Ad bellum pariter Ludouicus,& otia pacis A. vtilis,& magnis ſuſtentans ſumptibus artes Ingenuas, claræ uirtutis laude decorus. 10O ANNES Comes Affinisq; ſuus Vedæ de ſtemmate natus, à veda, Dominus in Qui ſibi ſabiectos placida ſub pace gubernat: Runckel& Eiſenburg luſticiam pulchræq; colit uirtutis amorem NHcc ubi Rhenus agros medijs interſecat undis MICHAEIL Comes Hnc iuxta eximijs Muſarum dotibus auftus Wertheim, Dominus Qui bona munificus uirtuti præmia confert, in Breuburg&c. Antiqua ueniens vuerthemi à ſede Michaëh Inchta quæ Mœni ſpumantibus adiacet indis. Atq; huic uicinus, qud Mœnus lucidus enat PHILIPPVS Co⸗= Conqditus in ſyluis, quo nonpræſtantior alter mes a Rinech,&c. Sincerum ueræ ſeruat pietatis amorem, udriæ 3 fra Electoris etc. pHILIPo. Co. à Naſſaw et Sarbruͤckẽé, Dĩs in weilb: 1O0AN. Co. 4 Naſſet Sar. ADOLPH. Com. à Naſſ. Wißb den et Pecxſtein e.c. 1IACOBVS Com. 4 Zwey bruͤcken, Dũs in Bitſch,& Lichtenberg. VVILHEL mMus filius eius Bruno Co mites ab Eber ſtein Ic. LVDOVI⸗ cHs Carolus, Com. ab Oe⸗ tingen. Qui ſua de Rheni deducit nomina flexu. 10DOCVS Com. 45 Poſt comites priſca Naſſaui ſtirpe creati, Holnſteyn& Schauen= Quos toga, quos duri commendant prælia Martis, perg, Dlis in Gema etc. Qui loca inexhauſtis chalybum generoſa metallis qui aduenit ci Dña lu⸗ Imperio, latẽq; ſua ditione gubernant. liana Com. a koͤnigſtein Inde ſuos atauos,& auorum antiqud Iodocus Cc. uxore Wilbel. Co⸗ Nomina uirtutis referens Holſteinus amator, mitis à Naſſ. Catzenel⸗ Hud probitate minus, patrio quàm ſanguine clarus. bogen, Vrania&c. Hinc qui Leininga proceres dominantur in arce, ENGELHAR.IO⸗ Pectore pollentes robuſto,& uiribus ampli. annes Henr. Ioannes Pphi Et qui rura tenet ſyluis coniuncta Toringis, lip. Com. A Leiningen et Qud ſaxoſa iacet turritis mœnibus Arna, Dagſt erg, Dñi in Ap⸗ Guntherus clarus ſtudijs,& rebus honeſtis, permont. Cuius ad imperij proauus conſcendit habenas. 10 A N. Gunthe. Com. Tum latis præſtans humeris Bitſeius Heros, à Schwartzenburg Dũs Diuitijs,& Marte potens, generisq; decore. in Arnſtat,& Sauders= Tuq;; ſimul ueteri Caſtellæ ab origine nate hauſen, c. Nobilis Aonidum cultor, legumq; ſacrrum. HENRICVS Com. Et uos Caprolithi priſco de ſanguine creti 4 Caſtell. Inſignes uirtute uiri, belloq́; potentes. Vos quoq; ſemideis comites Heroibus æqui, REINHA Rcet Otho Inclyta qui trahitis ferri de nomina monte. fratres, et Georgius, et Ac magno incenſi ſanctæ pietatis amore, Vuolfgang. filij Antho⸗ Iuſticiamq́; filemq; ſuis conſtanter in oris nij ab Eiſenburg, Comi⸗ Seruantes, ſyluis qui rura tuentur Othonis, tes à Buͤdingen. Ingenuis culii ſtudijs, linguaq́; diſerta: GEORGIVS Pber= Plurima quis tantos uirtus conceßit honores, hardus, Valentinus, fra Omni ut pinc ernæ ueteri de iure per æuum Vina Palatinis libent,& pocula menſis. Nec non Oetinga comitum de gente creatus Carolus haud mdico flagrans uirtutis amore. Tuq; beate, tui magna uirtute parentis 4¹ tres, Comites ab Erp⸗ hach, pincernæ Palati⸗ natus c. 10ANNES A Laſco Poloniæ Baro, uiri cla= Sarmatiæ domino grati, regiq; Quiritum, rißumi Stanislai d Laſco Cuius promeruit fammam facundia laudem, filiuz. Laſce Heliconiadum ſtudiſs addicte ſororum. Inde alij claro proceres à ſanguine nati Laudibus inſignes aderant uirtutis auitæ. Iamiq; omnis plateis exercitus ibat apertis Diues equum, criſtis iuuenes, gladijsq; coruſci: Haud ſecus inſtruci ferro, quam ſi fera Martis Pugna uocet, ſæuoq́; uelint decernere bello. Binæ equitum numero turmæ, tot idemq; uagantur Vnius turmæ Ductor Ductores, comit es ducit bis quisq; nolenos. fuit Philippus Comes ab Vna acies iuuenum, quidm clarus ducit ouantem Hanaw, Dñs in Mintæ Stemmate ab egregio ſponſus generatus Hanauus, enberg,(Helenæ Pala=⸗ Sidereo flagrans uultu& fulgentibus armis. tinæ ſponſas. Quem gemini fratres, galeas enſesq; decori, GEORGIVS ET Atq; Palatini nati de ſtirpe, ſequuntur. Richardus Palatini Rhe Sponheimi comites, bræſtans uirtute Georgus, ni, Bauariæ duces,& Ac alios inter Richardus pulchrior omnes Comites Spanheimenſes Poſt nulli egregia bellorum laude ſecundi filij ducis loannis. Incedunt fratres creti de gente uetuſta, PHILIP. Franciſcus, Cui quondam commiſſa fuit cuſtodia Rheni, & Thomas, Wildt vnd Abietibus ſimiles longis& quercubus altis. Rheingrauen, Comites Quorum ſumma uirum celebzatur fama per ors item à Solms,& Dñi in Fortior Alcide ac Mauorte potentior ipſo, Vinſtingen. Eranciſcus, rutilis nec Thomas ſegnis in armis. REINHAR. Comes Nec ductoris abeſt Reinhardus ab agmine frater, ab Hanaw, Dũs in Min Laudibus armorum nullis heroibus impar, tenberg, frater /ponſi. Caſtalios latices qui primis hauſit in annis: Vnde piæ tanto eſt captus uirtutis amore, Vt per multarum funeſta pericula rerum Lætus ldumæas iuuenis ſit uectus ad oras. Te quoqʒ cognati mouerunt ſigna Philippe. Càl — PHILIPPVS Comes bunner Wnte Gerea vor Mncr luct ſeruni eeuiſt, hutha eradas ahn. ler fimuen ewiorg ſegus nmn bus ape, ſt nan. , aum galor. puctuure 7 Cui coniuncta gemis tribuit cognomina ſponſſ, Gentilem ut nitidis ſequeréris ſplendidus armis Incltæ militiæ ſtudio, bacisq; quietæ. Inde duo forti luuenes dulmone creati Armatisſpectantur equis criſtaq́; rubenti, Vuuida queis læto flagrabat pectore uirtus, Ora licet prima uix ſiut lanugine tincta. Nec minus Hunniaci clarus cognomine ſaxi AEre caput tectus, ſplendore refulſit aheno: Et conferre manum bonuo,& bedle tendere in hoſtem. bat& armato munitus tegmine corpus, Sultitia ditione potens,& montibus altis, Quos Tungorum olim comitum domus alta regebat, Non procul Alſaticos Elnus qud diuidit agros. Hinc quoq́; Vangionum ueteri Dalburgus ab arce Natus: Et à uario qui duxit nomina ſaxo: Atq; alij multi, quorum fortißima bello Fectora,& egregijs rebus Kectata luuentus. Alter ductor erat priſcum qui nomen ab oris Occiduis, ueterum ducens ab origine patrum, Obtinet,& thalamo cui conſociata iugali Et genere e forma præſtans Bitſeia proles, Armipotens luuenis, laudes nirtute baternas Exæquans propria, belli certamine cla rus. Proximus Haßiaca graditur ſuſceptus in ora, Qui clarum tenet à rudenti nomen a ſello, Impiger Henricus, quo non bugnatior alter, Muſarumq́; magis doctis uerſatus in aruis, Conſilioq; prior, multoq; celebrior uſu. Tertius ille potens uurtute Leontius Heros. Cognita ſtellantis cui lucida ſidera cœli, ſtrorumq́; ignes,& fata regentia mundum, Et 4 Hanaw, Dis in Lich tenberg. ERNESTVS, ET Bernhar. Com. à Solms Dñi in Mint⁊enberg, fi⸗ lij Comitis Reinhardi. EBERVVINVS Comes ab Honſteyn. RVDOI. Comesi Sultæ Landtgrauius in Kleckgoͤw. PHILIPPVS 4 3 Dalburg. IOANNES A Fleck⸗ enſteyn. ALTERIVS turmæ ductor Philippus Comes a Leiningen, Dominus in Weſterburg et Scha⸗ uenburg, Amaliæ Com: 4 Bitſch, ſponſuus. HENRICVS Riedteſell. LVDOVICVèS Co⸗ mes d Loͤwenſteyn. vvoLFGANGVS Et ſacra Muſarum. Sequitur pulcherrimus armit, Comes à Barbij. Ichta progenies comitum cognomine Barbæ. Tunc quoq; Parnaßi nutritus uertice montis. Pierijs notus Muſis, doctæq; Mineruæ, Laudibus& belli celebris Gemmingius Heros. SEBASTIANVS lIle etiam nitidis præſtans Hortauus in armis, ab Hoͤrtaw. Laætus equum domitor, Martis certißima proles. LVDOVICVS 4 Feſtiuiq; ſimul ludi Venningus amator, Venningen. Sectatorq́; bonus pugnæ Sponhemus honeſtæ: 1OANNES Vuolf⸗ Brantoq́;, Calliorusq́; manu& Corytheius acer, gangus à Sponheim. Dienhœmusq; ualens bellis: aliſq; potentes FRIDERICVS A Viribus,& magnis iuuenes Heroibus orti. p HILIPPVS 4 Gemmingen. Branqdt. At circi ad partem ſurgebat parua ſiniſtram MANHARDVS A Aſſeribus contexta domus, ſuffultaq; tignis, Schoͤnberg, Conſignata notis quæ uerſicoloribus arma, 1OANNES Stepha⸗ Signãq; nobilium clauis affixa tenebat, nus ab Helmſtat BHorum qui fuerant ſorte ad certamina lecti. PHILIPPVS A4 Hiic, quibus interior cura& prudentia rerum Dienheim. Altior, adſtabant: equitum belliq; magiſter 1OANNES Plicke⸗ Landſchadus, pietate ualens,& maximus inter rus Landtſchadt, à Ne=⸗ luſtitia proceres,& ſeruantißimus æqui, ckerſteinach, Magiſter Qui ſibi commiſſas regit inculpatus habenas: equitum in Palatinatu. Quem iuxta factis& corpore magnus honeſto, S1TTINGVS ABer lurd ſuburbanis qui dictat debita pagis: lipsheim prafectus Quiq; ſuum puro deducit nomen ab amne, Oſtentans inſigne canem, fortißimus armis. cHRISTOPHO⸗ jii quæ ſit uirtus celebri in cuiuſq; paleſtra: rus Hendt, a Lautter⸗ Quæ uis, quod ſtudium, certa ratione notabant. bach, inf erior Magiſter Hinc ut clara dedi ſignum tuba, protinus omnes equttaau. Incedunt alacres diuiſis æquore turmis, b Quos celeres delectat equos uerſare per auras: Omnibus in morem tecti ſunt caßide crines, Ornala en lnaunan erus cenpmedn ngd ancc, u Cmha 4 K 40ſch petens dci dug. wmerdm fertmie n auß futt cti rruxue gun aiuma — awamas ** Hlis ſaa picturis proceres dum lumĩna Daſcunt, Artificumqᷓ; manus celebrant, operumq́ labores, AEdibus interea in medis, ubi clara moratur Dorothea Cimbrim ueniens ab origine regum, Legitimo thalami Friderico fœdere iuncta, eſe ſponſa parat magna ad ſolennia Duuum. 2 Nec mora, cum facibus ſplendeſcere tecta coruſeis Inciperent, matres inter Nmphasq́; pudicas In medium comitata uenit Simereia uirgo Sidereos deiecta oculos, cui plurimus ignem Subijcit in pulchra facie rubor, oraq;; tingit. Purpureas inter ueluti cum lilia mixta. Alba roſas fulgent: Indo uel quale per artem Artifices addunt ebori decus, hoc ubi fuluo Includunt auro, uel flaui cortice buxi. Auro nodati crines, gemmaq; rigenti, Formoſoq́; micant baccata monilia collo, Et phryxœa tegunt ornatum uellera pectus, Auratuſq; pedum cohibetueſtigia limbus Adqitus Aßirio contextæ ſtamine pallc. Quam longo Nymphæ gradientes ordine ſtipant, Qualis in irrigua Nili ſeptemplicis ora Fœmineus pulſans proceris t)mpana palmis Inachiam chorus eſt argutis lſida ſiſtris Sectatus Pharium quando quærcbat Oßrim. Hinc, etiam ſponſus ſquitur, cui gemmea circum Tempora proſerpit capitis, fauoſq; capillos Tortilibuusq; auri filis diſtincta corona. Cui ſeſe comites clarum genus omne uirorum Addiderant, caſtasq; ſimul comitantur ad ara: Sacra ubi coniunctis firmantur fœdera dextris Coniugij, iuſtaq; canunt cum laude Mymenæos, 4 MVSICI. Et letam uocem per templi tecta uolutant. Ac iam luciferos uicina nocte parabat Mergere phœbus equos ſubter uada cærula ponti, Splendida regali ſubeunt cænacula cultu, In quibus immenſo feruent conuiuia luxu, strata iacent roſeo depicta tapetia fuco. Hinc atq; hinc paries rutilo collucet ab ære, Innumera argenti menſis, auriq; talenta, Chryſolito fulgent,& laſpide pocula glauca. Inde thoris Pario fultis ſua membra reponunt Marmore, iam lautis dapibus ſe inferri parati. Dat manibus cryſtallus aquas, promptiq; miniſtni Suſceptas uario diſtingunt ordine curas: Pars almæ Cereris imponunt munera menſis, Pars epulis onerant, manibus Dictæ aq; plenis, Vina ferunt, referuntq; ſimul, uacuosq́; LOæo Spumanti calices ponunt, pateraſq́; capaces. Nec non inſignes cithara, cantuq; fluenti Et reſonos leni pulſantes pectine neruos Aßiſtunt feſtis menſis flibusqp canoris, Permulcent animos, uario& diſcrimine uocum, Ac nunc arma canunt,& equos, pugnaſq; uirorum, Nunc cœli nitidos orbes, Soliſq; labores, Nunc contracta nouo celebrant coniugia plauſi, Amborum genus& laudes ſuper aſtra ferentes. Non hos Threicius uates, non blandus Arion, Quos tenuiſſe ſuo ſyluas& flumina cantu, Et rigidos montes dicunt, turbasq́; ferarum, Non modulis Linus, cithara non clarus lopas, Vinceret, aut Thamyras docti certamine aantus. Deniq; turba frequens nunc hãc, nunc uoluitur lie Et uarios miſcent per culta Palatia motus. laſllum —— a frrn vn cc qpe mem 2 arrieri- aun Ahtu 7 Poſtquam prima quies epulis, menſeqp; remot⸗ Labentem fando ſeniores fallere noctem NIncipiunt, actæ memorantes tempora uitæ: Qui dum multiloquo tempus ſermone trahebant, Interea exoritur ſonitus, clangorq; tubarum, Quem ſubitus ſequitur fremitus, ſtrepituq; replenter Atria, collucent chni laquearibus altis, Et rutilis noctem uincunt funalia flammis. Ingeminant plauſum iuuenes, facilesq; puella Compoſitiq; leues agitant de more choreas, In numerum certo iactantes corpora motu. lamq; ferẽ tardus cœlo ſua plauſtra Boëtes Flexerat,& medios curſus nox atra tenebat, Suadebantq; leues labentia ſidera ſomnos: Cum placidam proceres properant captare quictem: Accenſis igitur tædis Simereia uirgo Ducitur ad thalamum charo iungenda marito, Dulcia cui tacitum pertentant gaudia pectus. Eʒt in ſeceſſu longo domus alta columnis, Hic ueneranda thorum pictis Regina tapetis Orndrat, quò cum magno deducta paratu Cum ſponſo caperet ſomnos nouaſponſa iugales. Huc ubi peruentum eſt, præeuntibus ordine tædis, Ipſe pater cupido ſociat ſua pignora ſponſo, Et thalamo poſitam uerbis commendat amicis. Aſt plaudunt teneræ gratanti uoce puellæ Ante thorum,& feſtum cantu eelebrant Mmenæumn. Doer iam roſea luſtrarat lampade terras II. Humentemq; dies cœlo dimouerat umbram: Cum rurſum procerum completur regia cætu, Et lætis diffuſa ſonat clamoribus aula: †f Vtqʒ ſuis precibus Diuum de more uocrant Numina, fœlicemq́; thorum, Superoͤſq; fauentes: Continuo ſponſæ regale cubile petentes, Certatim magnis cumulant connubia donis: Arte laboratas ueſtes, ſigniſq; rigentes, Intextaſq; auro Getulo murice tinctas: Pocula Sardonyche,& rubro uariata pyropo. lunctaq́; Erythræis gemmata monilia haccis: Præcipus Dani ſoboles clarißima regis Dorothea certum ſponſæ dat pignus amoris, TvDpovIcCo Regi Cingula conſpicuis ai radlantia bui Her pamoniæ nupta fuit Priſcum opus,& c aræ matris mirabile donum, Maria, philippi Regis 8 Huonäenn wabnu Hanie fortißimus Heror, Jg, nie Pef annonios inter populos regnator, amoris Shahre ſteaen Wüiaimen haſeait he ſtbcle Sexmanæ, uxori Cimbrorum in littore regis: 1SABELLA Soror Ila ſuæ natæ moritura reliquit habendum. Mariæ, uxor Chriſti= Hoc ubi nuda ſuo eſt circundata corpore ſponſa. ermi regis Daniæ, Ma= Diffugiunt celeri lites& iurgia paſſu ter Dorotheæ coniugis Et tranquilla ſubit caſtum concordia lectum. Friderici Palatini Ele- Hos ſimulut grato ſuſcepit pectore ſponſa ctoris. Cultus: innumeri mox leta fronte miniſtri Inſtaurare dapes, lucoſq; adolere Sabæos Accelerant, menſaſq; onerant, Bacchumq; miniſrant Grata igitur proceres peragentes otia uitæ Veſcuntur lautis epulis, hilaréſq; ſedendo Epotant calices,& fallunt tempora fando. III. Ertia idereos lux orta fugauerat ignes ORATIO FRI T ſi fugauerat i derici ad proceret. Conuocat,& medio conuentutalie fatur. Viribus egregijs animi,& bello apta iuuentus: Quando Cum proceres tectis Princeps bipatentibus arcis Quando ita cœlicolum nobis propenſa uoluntas Conceßit, læto celebrare iugalia feſtſo Vincula,& huic noſtro ſponſo ſuperaddere honorem Ergõ agite,& ludos ficto certamine Martis Ducite, pro merito facti ſus præmia quiſq; Digna feret, gemmis textas auroq́; coronas. Ergo cui uirtus, animiſq in pectore præſens Exilit,& ſummis illatos uiribus ictus Excipere,& pugnæ ſimulachra ciere ſub armis Arqdet, is in circo concurrat grandibus haſtis. Eſt genus antiquo ludi quod Teutones æuo Priſci exercentes, belli armorumq́; uolebant Eſſe rudimentum, ut primis aſſueta iuuentus Annis, ad motus duraret membra futuros. Ingens armorum pondus, quibus undiq; tecti Pubetenus, trunco ſimiles per tergora equina Compoſiti reſident, animo certare parati. Præcipuę ære grauis quaſſat caua tempora caßis: Additur armatis ingens haſtile lacertis, Confectum ex dura quercu, ferroqʒ tridenti: Quod nec magnus Eryx, nec grandis corpore Polluæ Poſſet equo reſidens, nudis uibrare lacerti: Hisʒ licet· extarent ualidißima brachia, duris Fulta rotis, uelut ex altis ſurgentia petris: Ni teneat lateri fucum tela horrida ferrum, Atq; tenax unco comprendat fibula curuo. Cornipedis totum eſt cinctum uelamine corpus: Conditãq; impoſito uelantur lumina uelo: b Vt ruat aduerſum citius ſtimulatus in hoſtem Ac ſi directo concurrunt tramite circi Ductorum impulſu, tanto ſubiguntur in hoſtem Umpete, ut aduerſis figentes pectora telis e i —— SEBASTIANVS db Hoͤrtaw. Acrior ad pugnam redit,& uim ſuſcitat ira: Fulminis in morem, aut tormento ponderis acti, præcipites pariter fulua extendantur arena: Aut alter totis emittens uiribus haſtam, Aduerſum ſibi deijciat, ruat ille recedens. Vt ſummas cœli phæbus traiecerat arces: Bis ſeni clari genere,& uirtute parentum Ingrediuntur equis iuuenes certare parati: Quos alij celebres huius certaminis arte Sublimes in equis, haſtas manibusq; ferentes, Duxere ad ſolitam ſolenni more paleſtram. Aſt qud circus erat ſpiſſa conſperſus arena, Vrbe forum ſtudio uiſendi uulgus inerme Conuolat: at ſenior chara cum coniuge Princeps Fœmineiq; chori,& generis ſtirps inchhta priſti, Porticibus Trio ſtratis uelamine ſtabant. Inde ubi ſigna dedit ſublato buccina cantu: Haud mora proſiluere ſuis finibus omnes: Aduerſiq; foro apparent, haſtasq́; tenentes Protendunt longe dextris, urgentq; tridenti Inſtantis contra clpei ſeptemplicis æra. Continuò plures proſtrati corpora terram Dant altum ſonitum: ut ſublimi uertice montis Aẽriæ ſecta quercus radice recumbunt. Rurſus ut excepti tergo conſueta locarunt Membra,& quisq; ſuæ triplicata cuſpide dextræ Admorat lignum, mox ſumma nixus opum ui Obuius aduerſo occurrit, ſeſeq́; uiro uir Confert, iamq́; alium turbat, iam concidit ipſe. Ante alios huius ludi præſtantior arte, Vt cecidit uaſto detruſus pondere teli Hortauus, caſu haud quaquam perterritus ill præcipitts nſeet beum era cßetis u t nr dr 2 — uſiaun 1 An Præcipites ardens nunc hunc, nunc deijcit iluns, Haſtiliq; truci partes brorumpit in omnes: Currere quem conarà ſpeculetur in æquore toto, Aduerſumq; ſibi pulſu deturbet ouantem. Sæpius occurrit, uarijſq; inſultibus urget, Sponheimus forma egregia, uiridiq; iuuenta, Viribus at minor,& præſtantis robore dextræ, Sternitur infœlix, quoties illi incutit haſtam: Cuius ut incendit uegetas magis inchta nirtus, Atq; pudor uires, pugna feruentior inſtat, Quadrupedem celerem ferrata calce fatigans, Hortauimq; ſuo tanta detrudit equo ui: Vt ueluti magna conſtructus mole C oloſſus, Sternatur tumidi ſpumanti littore ponti, Quando fumificis arctatus ſpiritus antris, Prorumpit diro terræ per uiſcera motu. Nec minuis ipſe ſui commotus turbine teli Cornipedis iaciens reſupinus tergore, celſum Aſbicit in cœlum, nec ſe ſuſtollere ſurſum, Tam uaſto poterat galeæ ſub pondere preſſus: Et niſi coniuncti dextra mox membra leuaſſent, Diffuſo rurſus turpaſſet buluere corpus. Nec minus Hoͤrtaui gliſcit uiolentia corde Inſargiiq; magis, ualidos ut turbidus artu Compoſuit per equi dorſum, circumq́; pererrant. Obuia quæq; uirum demiſit corpora terræ: Ile uelut rupes pendens ad cormua Nicri Terrificis Euris, Boreæq; aduerſa furenti Ventorum furias perfert, imbreſq; profuſos Ipſa immota manens, ſic omnes ſuſtinet ictus Reiſciensq; haſtam uerſis aufertur habenis. Aſt Princeps ſæuas producere longius iras Et ſeuire 1OANNES Vuolf⸗ gangus à Sponheim. Et ſæuire animis iuuenes haud paſſus acerbis Impoſuit finem pugnæ, ſponſeq́; futuræ, Bit ſeia ueteri comitum de gente creat⸗a, Membra Deæ ſimilis Gnydiæ, nymphiſq; beatis, Tempus erat ſacris thalamum firmare iugalem: Quam ſatus Occiduis, claroq́; à ſanguine, caſtris Egregius fama,& clarus uirtute Philippus perpetuò, ſuperum nutu, ſibi fœdere iunxit. Extemplo proceres aulai ad limina tendumt Et penetrale domus, atq; atria longa per arcem Conuentu reſonant crebro iuuenumq́ ſenumq;. Procedit nitida circundata cyclade Virgo. Et ceu ſtella poli ſplendebat murice peplum: Aurum quam croceo intextum uelabat achanto. Flagrantes ſuffuſa genas, uultumq́; pudore: Flauentes compto deprendent uertice crines, Qui teretes ſtipant humeros,& eburnea colla. Hanc ſponſus primos inter uiridante iuuenta Heroas ſequitur, forma præſtante decorus. Inde ubi cœlicolis ſolennia ſacra dederunt Diſcubuere thoris ſolitis,& fercula menſis Excipiunt, latic eſq; ſacros præ dulcis lacchi Exiccant, mox poſt juam amor eſt compreſſus eleni Potandiq; merum phialis, menſæq́; remotæ: MNecti blandæ dulci modulamine Muſæ, Incepere choros ſerie deducere longa⸗ Et pedibus uarios aptare in carmina ſaltus, Per terram leuiter ueſtigia certa mouentes. Has inter choreas forma pulcherrima uirgo Quam ueſtit roſeo conchylis purpura fuco, Inſigni manibus deportans arte coronam Effictam, magno plauſu caua tempora cingit Hœrtaut ren Ichtus hoc miſſo Princeps certamine primam Cum ueheret noctem fulgenti Cynthia curru, Regia tecta petens, iuxt comitante corona Immenſa procerum, ſolitam conſcendit in arcem, Lætaq́; conſtructis beragit conuiuia menſis. Non tuba, non citharæ, nec ſuaui tibia cantu, Et uario mixtæ ceſſant diſerimine uoces: Quels iuuenum accenſæ mentes, mixtæq́; puellæ, In numerum ductas agitant, miſcentq; choreas, Donec tarda leues ſuaderen tempora ſomnos. Amq́; eadem ſexta celebrabant gaudia luce: Et ſolijs fulti multo fulgentibus oſtro, Smebant lautas epulas, ex lancibus aureis, Plenaq; ſpumantis libabant hocula Bacchi, Donec purpureus Tarteſpia littora Phœbus Preſſerat,& terras tenebris nox texerat atris. Foſt ubiſunt menſis cpulæ, uinumq́; remotæ, Extima profuſo complerunt atria cœtu, Viſuri udrio ſpectacula facta paratu. Eʒt ingens inter ſplendentia tecta domorum Planities, mediam ſpacio quæ diuidit arcem, Hic ſtabant iunctis duo bropugnacula tignis, Aſſribusq; nouis docti conſtructa labore Artificis, ſpatijs inter ſe dipita longis: Et picta inducta circum tabulata bapyro, Externa ut ſpecies referat ſub imagine turrim: Aſt intus pingui compactæ glutine chartæ, Et pice nigranti perfuſʒ,& ſulphure uiuo, Farreq́; denſatæ tabulis bonuntur in imis: His breuis in clauis formata eſt canna figuram, In quibus excocti rapido cum buluere nitri VI. Quartum certamen. Deſcriptio areæ in me⸗ dia arce. Conditur haud parua uiolentum mole bitumen. Hinc atq; hinc ſeni manibus tormenta tenebant AEnea, quæ uaſtas trudunt ad ſidera moles, Qui tantum ſtructis arcerent turribus hoſtem, Seruarentq; aditus portarum, atq; abita clauſtra. Exin florentis ſanguis quibus integer æui, Et ſolidæ firmo ſtabant in robore uires, In medium ueniunt, criſtis capita alta coruſei, TL entaq; criſbantes ualidis haſtilia dextris, Deſcriptio fontit. Qua fontem ſalientis aquæ caua fiſtula fundit, Et capit exciſum ſuaui cum murmure ſaxum, Inde pauimento ſubter, ſtructoq́; canali, Splendida regalis iuxta laquearia ſedis, Cæruleos latices excelſa in culmina defert. pHILIPPVS Fran= Atq; hos ductores gemini de more regebant, ciſcus Comes Rheni ete. Quorum alter nitido quæ ſunt loca proxima fonti ductor unius partis. Obtinet, irrigui fortißsimus accola Rheni VALIEMTINVS Franciſcus, ueterum nulli uirtute ſecundus: comes ab Erpach. Quo cum militia pollens, Muſisq; dicatus PEximia uirtute Valens,& uiribus amplis: BERNHARDVS Egregiusq;; animi e& generis Sulmonius Heror Comes à Sulms. Atq; alij prompta iuuenes uirtute, manucp Qui mox oppoſitis duo partibus agmina ſtructa Conſtituere acie: uigilesq; utrinq́; quaternos - Excubias agitare nigræ ſub tempora noctis Quiq ſuis caſtris iuſſere, atq; omuia cautis Obſeruare oculis: ceu pleni paſtor ouilis Committit canibus curam, qui pellere hiantes Quos collecta lupos rabies inſtigat edendi, Latratu, fremituq; uelint, ne clauſtra reuellant Excutiantq; pecus caulis, rapiantq; per arud. Uferiora tenet dux alter, maximus armis ——ͤ Heßucot 7 nugr cu. x dus relt punſe .— 4 3 Heßiacos inter proceret,& rebus agendis Alerius partis ductor Aptus, conſilijs dandis nec futilis author: Henricus Riedteſel. Quem iuxta haud expers ſponſius uirtutis auita PHILIPpPVS Com. Leiningus, nitido pectus thorace refulgens, aLeiningen,& Dis in Pars pugnæ haud temnenda niris, cuiſtrenua bello Weſterbun ee 1 g&c. Dextera, cui ſurgit præſens in pectore uirtus. Inde alij bello,& præclara ſtirpe iuuentus. Hic cum conſilium ſummis de rebus haberet Rhenanus inuenum rector, rerumq́; magiſter, Quid faceret, quando aduerſum prodiret in hoſtem. bercepit ſubito fremitus, crepitusq́; ſonoros Armorum aduerſa de parte, ac talia fatur. Ecquis erit ueſtrum tam fortibus inclotus auſis, Oratio Comitis Rhena= Qui tantam ualidis alacer ſem ponat in armis, ni ad milites. Aut tantum ipſe ſibi confidat, ut audeat hoſtem Accedens quid agat, quæ ſit ſententia bugnæ Noſcere, tum nobis uoces memorare loquentum: Nuic ego digna ſuis proponam munera factis. Hæc ut dicta dedit, cordi quibus ardua uirtus, Tres iuuenes animis in aperta pericla parati, Alterius partis tentant ſuccedere caſtris. Nec mora, diſcedunt per amica ſilentia noctis, Cum galea tectum ſubluſtri noctis in umbra Progreßi paulum cernunt fulgore micantem. Haud temere eſt uiſum, dextro mox limite greſſum Flectentes propius ſubeunt: ut brotinus ipſum Proflantem toto uiderunt corpore ſomnum, Proſternunt: genibus lapſantibus ille cadebat, Et reiectabat glomeratum ex ore cruorem. Hoc alij ſtrepitu moti, ſtatione relicta, Accurrunt uigiles,& quæ ſit cauſa tumultus, Qo ſocij fortuna loco, qui caſus agat res “—õõõõͤͤ.⅛⅓ —————— 8 6—„ en —————— Vq; inter ſeſe certamine Martis anheli Incenſi ingeminent, donec, uelut unda ſcatenti Noſſe uolunt: illi contra quot enſe recluſo Mox ſubeunt, ſæuisq́; infligunt uulnera telis: Protinus ergo acres ſurgunt his altius iræ, Aduerſumq; ferunt robuſtum pectus in hoſtem, Inq; uicem ſtrictis gladijs non ſegnius inſtant, Et magno inter ſe commiſcent prælia motu. Audit uterq; ducum fremitum, uocemí; ſuorum: Nec longum in medio tempus, cum concita tanto Castra fragore ruunt, aciesq;; ad prælia ducit Quiĩq; ſuas, magnisq́ acuunt clamoribus ira:. Certatim proceres ſeſe exhortantur in arma: Stat conferre manum: ſtat uulnera ſcua ſubire. Ardeſcit fremitusq; uirum, clangorq; tubarum, Sæuaq́; multiplici reſonant tormenta fragore. Iamq́; intra teli florentes ære cateruæ Subſtiterant ambæ iactum, ſimul undiq; toto Agmine concurrunt,& ſummis uiribus haſtam, Quisq; ſuam aduerſo cupit in thorace recondi Horrendum arma ſonant, ſtridentq́; haſtilibus auræ: Tum ſuper incumbunt gladijs, ferroq́; micante Confligunt, hæret pede pes, denſusq́; uiro uir, Plurimaq́; inter ſe multa ui uulnera miſcent. Igneſcunt coni galeis,& tempora circ=um Errat crebra manus, crepitantq́; ſub ictibus ora: Inde alios ſuper, ac alios dant pectora pulſus Et magis atq; magis crebreſcit Martius horror. Nec mora, nec requies tantos ſub pectore uertunt Irarum ſtimulos, ut duros enſibus ictus, e N Wr, 44.1nhn ee e96eee. Fonte fluens, toto manaret corpore ſudor, Deficeretq; cauis inuictum robur in armis, ani eſſag; laſſatis penderent brachia neruis, Nequiccuam exhauſtis ſtringentia uiribus enſes. Eccè autem in medio bugnæ, flagrante tumultu, Bellica terrifico reſonant tormenta fragore, Sulphureo rapidas igni iaculantia glandes. Inde accenſa prior flagranti fomite turris, In ſummo ut tremulas monſtrauit culmine flammau, Omni ex parte pilæ ſubito glomerantur in altum, Turbine fumantes piceo: quæ plurima paſsim, In uarias aulæ partes incendia ſPargunt. Vt uero inferior, maior cui copia nitri, Per tenues concepta uias incendia ſenſit, llicet ingenti ſonitu uis concita flamma Oppoſitas rumpit moles, tabulataq findit, Torrentesq; globos undanti bulueris æſtu, Attollens ſuuſum fundo iaculatur ab imo. Voluitur hinc, illinc ignis, præcepsq́ ſonanti⸗ Aequoris in medium pulſantes dißipat ictus. Fit tremor immenſus, gemitu& caua tecta reſultant. Atq; hæc diuerſa pariter dum barte geruntur, Ecce inter ſonitus, candenti lumine ſtella, Funibus occultis ſubuecta ex turribus altis, Ingenio artificium: uelut æthera miſſa per altum: Emicat, ex arcis medio(mirabile uiſu) Hæc accenſa nouas flammas facit, e ſimul iclu, Effundens atro commixtas buluere glandes, Cum gemitu tenues paſim diſpergit in auras. Hic flammis liquef acta ſuis,& pondere tracta, Ummani latam ſtrepitu procumbit in aulam: Impetus exoritur, fragor horridus omnia complet. Haud aliter calido quam cum tonat æthere nubes, Quaæ piceum denſa traxit calignie fumum f ij VII.& VIII. In ſuperas auras, rapido qui motus ab æſtu Horrificans ſonitu, lato ſecat aera tractu: Iamq́; alimenta uagis deerant, iam pingue bitumen, Materiesq; omnis renouandis ignibus abta Igne abſumpta iacet, tantisq́; exhauſta ruinis: Omnis e in cinerem flammæ conſederat ardor, Humida cum medij pulſabat culmina cœli Noctiuago Phæbe labens per nubila curru, Et proceres poſitis armis, ſua quisq́; petebat Limina capturi placidum per membra ſoporem. 4 ne poſtquam una,& item lux altera uenit Eo Orta iugis, tempusq́; monet diſſoluere cœtus Cuùm rerum curæ procerum ad ſua quemq́; uocaren Inſtaurata dies epulis, feſtoq́; Mmenæo, Atq; iterum uario ſplendeſcit regia cultu: Non deſunt miro conuiuia facta paratu, Non aurum dapibus, non menſis dulcis lacchus, Non tuba, non cantus, non rauco tympana plauſu Non docti iuuenum ſaltus, blandæq́; choreæ, Quæq; aliæ exhilarant animos,& pectora mulcem Delitiæ, gaudent mixti iuuenesq;, ſenesq;, Et ſua læticiæ præbent documenta uocatis: Hæc noua dum pro ſe ſtudio connubia quiſcq; Euehit,& læto peragit ſolemnia cultu, Ludicra quin etiam repetuntur prælia circo, Et proceres ſolitis armis, animisq́; parati, Mutua compacti ferientes tergora ſcuti, Se trudunt ab equis ingentis cuſpide teli: Materierq; iterum reparatur fertilis igni. Bellica nam flammas inter caua ciſta micantes, Gm arpreimn — n xrifr a d. ru 5 Kab u 3 Ecellant ſumma primos uirtute parentes.*. Euomit ardentes ad lucida ſidera glandes, Reſplendetq; nouis iterum fulgoribus æther. IX. S V Ona dies aderat, cim circum rite peractis, BpILOGV“S. Quæ ſacer expoſcit fieri de more Mmenaæus, Hinc placidus uerbis, hinc æuo maximus Heros, Dimittit proceres quemq́; ad ſua regna uocatos. Ergo duci meritos pro tantis rebus honores, Longæuosq; dies,& tempora læta pr ecati, Sublimes in equis redeunt, notasq; per urbes, Euecti repetunt ſedes& tecta ſuorum. Atuos, quos ſummus celſi moderator Olompi- Auſpicijs dextris thalamo coniunxit eodem. Diuitijs clari, generoſo ſtemmate nati, Dotibus eximijs celebres, rerumqʒ decore Geſtarum magni,& uirtutis laude baternæ, Dulcia concordis peragentes tempora uitæ, Lætacq́; legitimi celebrantes otia lecti, Viuite fœlices caſtæ moderamine mentis: Sint thalami uobis fœlicia pignora ueſtri Egregij nati, ueſtrum qui fortibus auſts, Nomen in aſtra ferant: quorumq́ʒ ſtirpe nepotes, * duxi ad ſponſos. T- 5 A ◻⏑ R ◻ — — ◻ — 22 ◻ — — 454bb 4⁴. 2* 461 16., 9.