HALA- MIVM, SCRIPTVM DENV PTIIS ILLLVSTRIS PRINClI⸗ Pis Domini Georgijerneſti, Principis Hennenbergenſis, et generoſæ Do⸗ 1 minæ Elyſabethæ, illuſtriſszimm Ducis Brunſuicenſis& Lu- næburgenſis Erici . Authore 1 OHANNE RICIIIoO. EXCELLENTIVIRTVTEVIRO Conrado a Vuintem, illuſtris Duciſsæ Brun ſuicenſis& Lunæburgenſis, Dominæ Elyſabethæ Vicecancellario Iohannes Richius 8. VN tu diuerſas Orator miſſus in oras Eloquij pandis flumina largatui, Me iuuat intereà connubia dicere uerſu, Quæ, poſtquam lapſus menſis abiuit, erunt. Hei mihi, non noſtras prius hoc ueniſſe ſub aureis, Quam Vitebergæ cum tuus hoſpes eram. Tanta requirebat Iongum deſeriprio tempus, Hac quiſquis properat crimina uerſus habet. Adde quod, Albiacam quæ cauſa retraxit ad urbem, A grauibus ſtudijs me uetat eſſe diu. b Ne tua vota tamen ſynceri plena fauoris, Quod debent, pondus non habuiſſe putes, Hæc cecini, quæ ſi rem non æquare uidentur, Culpa breuis nimium temporis iſta ſuit. Gratulor at nobis, quod habet quoq́; Munda Poetas, Hasres qui uerſu ſplendidiore canant. Quorum primus erit, quem veſper nouit& ortus, Coruinus, ſacri gloria quanta chori. Tuq; Machaonias Michobi clare per arteis, Quo maius noſtras uix habet Aula decus. Et tuiuris honos Goblere,& gloria Vatum, Carmine qui pridem nobile nomen habes. Hi, ſi noſtra parum commendant carmina pompam, Et maiora meis,& meliora dabunt. Vrtq; placent tanti propria uirtute Poetæ, Sic nos externæ laudis egemus ope. 3 A ij EFErgo Ergo precor uerbis ornes hæc munera Sponſo, Hic te precipuẽ fando ualere uelim. Forſan ut irruerit toties Cataphractus in hoſtes, Hic quoq; ſiqua canant carmina, ſcire volet. Ergo aditus captans,& mollia tempora fandt, Vt ſis interpres carminis, oro, mei. b Sic tibi quam pariunt tractata negocia laudem, Floreat,& creſcat tempus in omne, Vale. ILLVSTRIPRINCIPIACDo⸗ b mino Domino Georgioerneſto Prinpi Hennenbergenſti, lohannes Richius S. D. P. PHRoximè cum in legatione ad quoſdam Germa⸗- C niæ Principes miſſus, uir mirifica& prudentiadèi facundia inſtructus, Conradus a Vuintem Viteber- gam ueniſſet, multaqʒ; familiariter mecum pro amiciti noſtra contuliſſet, in ſermonem quendam delapſin eſt, qui tibi Princeps Georgierneſte perhonorilicus- mihi auditu iucundiſsimus fuit. Excellenteis enim uſt⸗ tuteis, quas illuſtriſsimus Dux Brunſuicenſis Bricus, dum uiueret, familiæ tuæ ſemper tribuiſſet, comme- morauit, quæ quanquam ampliſsimæ mihi ſunt uiſa. tamen ita ijs præferebat tuas, quibus proximo bello aduerſus Turcas te noſtris hominibus probaſti, u Maiorum partam gloriam, tuarum uirtutũ ſplendore facile ſuperare uidereris. Magna enim in te rei milita⸗ ris ſeientia, incredibilis animi magnitudo, ſumma ho⸗- ſtem adoriendi auiditas inuenta eſt, quam laudem no ſtulta uulgi opinione, ſed ſummorum Principum, qui ei bello præfuerunt, attributam iudicio habes. Hæ uirtuteis ſi Romanorum fuiſſent,&in uetuſta incidis- ſent tempora, quibus putemus laud ibus eas uexiſſt n B. Magmenndrr animi cuoruüle inujenaz eft qnnx d ſummormn ur iburan iudt fuiſſem, inur- remus lulbaa- Romana eloquentia? Quo magis dolere ſoleo, quo⸗ ties mecum nationis noſtræ calamitatem memoria repeto, non quod& ſuos hæc non habuerit Camil⸗ los, Scipiones, Hannibales, ſed ingenia ei defuiſſe queror, quæ in reruma noſtris domi foriſq; geſtarum hiſtorijs texendis elaborarint, quæ ſi habuiſſet, in ui⸗ tas Maiorum noſtrorum tanquam in ſpeculum,& o- mnium uirtutum uiua uelut exemplaria inſpiceremus, quibus nunc temporum inſcitia nos orbauit. Quæ ac⸗ cidiſſe ſuperioribus ſæculis nõ dolere hominis eſt pla⸗ nè nihil intelligentis, noſtris eſſe mutata, nõ gaudere, etiam ingrati. Vigent enim hoc ſæculo diuinitus apud nos ingenia, florent eloquentiæ ſtudia, adeò, ut quot Duceis Germania habet, quorum in defendendis aris focis opera utitur, totidem pene rerum geſtarum abundet conditoribus. Nam ut alios ſilentio prætere⸗ am, ſunt etiim prope innum erabileis, tuæ certe uirtu⸗ teis Princeps Georgierneſte preconeis inuenerunt, quod cum mihi Conradus a Vuintem inter cætera quoq; ſignificaret, cohortareturq; me, ut& ipſe ali⸗ quid de tuis laudibus componerem, etſi ab eo animus meus non abhorrebat, ut qui ſemper talium uirtutum mirificus extitit admirator, tamen oecupationes quæ⸗ dam hoc tempore mex id non patiebantur,& tempo⸗ ris anguſtia tuorũ meritorum amplitudini non reſpon deb at. Quare quod potui, cõpoſui, nuptiarum tuarũ Epithalamium, in quo obiter laudum tuarum ſumma attigi capita, quod ſi minus iuſto eſt, neq; enim hoc in- ficior, rogo te laudem ut animo non lingua metiaris. præclare enim Poeta Tragicus At qui fauoris gloriam ueri petit Animo magis quam voce laudari volet. Vale. Datæ Anno 43. 16. Kalend. Septemb. Viteberga., Hine feſtis Iuuenes ornant ſua tempora ſertis, EpPITHALAMIVM. Vid noua nobilium ſibi uult ea turba uirorum Quidue puellaris tanta caterua chori? Fallor? an ut thalamos celebret, ducatq; choreas Magnorum ſeries confluit iſta Ducum? Qui nuper galeis impediere caput? O Sluſinga tuo quæ ſydera nomine tangis, Hennenbergiaci ſtemmatis alta domus, Aerios nunc impediant tibi ſerta capillos. Nec capiant lentam gaudia iuſta moram. Et Eulda tu Munda beata, beata Viſurgi Quid cælare uelis gaudia tanta diu? Aedite læticiæ vos urbeis ædite ſigna, Dicite fer tædas ac Hymenæe ueni. His thalamis vobis decus indelebile creſcet, Dicite fer tædas ac Hymenæe ueni. Tu quoqʒ; ſæpe pedem quæ non inuita tuliſti Vranie, nitidi gloria ſumma poli, Concine formoſam Sponſam mihi, concine Sponſun Sic ego.Sic Elegis incipit illa ſuis. Plroe⸗ Proh ſuperi, quorum non in ſe lumina uertit ſa 4 Quacumq; aſpicias poterit tibi parte placere, Aurea flauenti ſuperantur fila capillo, Quãà uenit,& paſſus torquet Eliſsa ſuos? Non male luminibus quiſquis acumen habes. Aemula contendunt lumina ſyderibus. Ora roſas ſuperant,& palmæ lilia uincunt, Seythonias hebetant lactea colla niues.ʒ Hinc aliquis Paphiam(licet hoc Paris ipſe negaret) Hanc iurat formæ uincere laude Deam. lal p m lülunn ctea colliaim licet hac luiiit cre lauieden b Ipſa Parens tantos natæ miratur honoreis, Et ſtupet,& plauſus neſcit habere modum. Salue Semideis ab Auis quæ naſceris orta, Herois ſuperas fœmina quicquid habet. VWt taceam formæ decus, inceſſumq; relinquam, Pene quibus natam uincis Eliſſa tuam, Nee referam ſtirpem(quamuis ſit digna relatu 4 Ex maiore tibigloria parte uenit. Fœmina Saxoniæ nutu moderaris habenas, Qua rigat arenteis gurgite Lenus agros uæ ſortis quanquam uarijs eſt obuia telis, Per te tuta tamen ſemper ab hoſte fuit. Eſt in fœmineo prudentia corde uirilis. Et quam tu, populum tam bene nemo regat. Nam tibi prudentum quamuis eſt turba uirorum, Quite conſilijs,& tua regna iuuant, Sic tamen hos propriæ præcellis acumine mentis, Vt cœli cunctas uincit Apollo faceis. 1 Quid moror in paruis? hæc laus cum uincere poſsit Omneis, quas memorat pagina priſca, Nurus, Non ſatis eſſe putas, iuuat ipſa ad ſydera mentem, Et caput ad ſuperas exeruiſſe domos, Eruta diuinis libris oracula diſcis. Et recipis ueram per tua regna fidem. Eijcis è templis tota ditione Papatum, Nec, te ne ledant dira pericla, times. Huc vos degenereis oculos conferte Papiſtæ, Quiregitis ualida ſplendida regna manu, Si facit hoc mulier, non vobis turpe putetis Non geſtare fidem corda profefſa, uiris? Ah vos plus Papam, quam numina ſumma uimere, Se faſsis ſida eſt ara reperta Deus. Elyſabe, tha mater Confugite Confugite hue omneis, hæc ara tuebitur omneb, Quid noceat vobis Papa tegente Deo? Sed uereor patulis cantemus ut auribus iſta, Hic fruſtra toties noſter anhelat equus. Ad te igitur redeo pietatis Eliſſa patronam, Tu præſtas rarum temporis huius opus. Perge, nec a Chriſto uis terreat ulla fouendo. Virtutem ſuperat fœmina nulla tuam. Dij modo dent longos tibi currere fila ſub annos, Tuta ſit ut ductu patria noſtra tuo. Dur Eri⸗ Hoc habilis nondum regno tuus optet Bricus, cus iunior In quo ſpem ponit patria tota ſuam. Nanp refert clarum ſimili uirtute parentem Fallor? an illius iam quoqʒ; ſigna dedit? Et dedit,& nunquam bonitatis ſemina cœlet, Indicio uirtus proditur ipſa ſuo. Quanta ſit in patriam pietas non ficta iuuandam, In nullo non eſt cognita fama loco. Hinc aliquis populo ẽ medio ſuſpiria ducens Adſuperos ſupplex talia uerba facit. Te rogo care Deus, te qui mortalia curas. b Oro ſit ut votis auris aperta meis. Ille tui uerbi cuſtos generoſus Ericus. Ille ſalus populi certa futura ſui, Tranſigat ut multos aſtris felicibus annos, Impleat& uitæ tempora iuſta precor. Non uereor ne fata trahant, affectus amantis Ipſe ſuperuacuos cogit habere metus. Vix locus eſt ullus, quem non ardere tumultu Fama ſit, hinc quæ non ſollicitudo uenit-? Floreat in noſtra pacis reuerentia terra. Vt ereſcant uerbi ſemina ſparſa tuſ lis— Fer Pater auxilium, noſtris uim finibus arce, les noſter u„Quos nondum fortis ſeruat ab hoſte manus. do pietasi du au Interea iuſtos uirtute adoleſ- cat in annos um tem Dux tener, ac dotes impleat ille ſuas. ciſto un erudeng Sic aliquis ſupplex tendens ad ſydera palmas. at r tenenulbin.Pro te vota pie fecit Erice Deo. ee anlh Viue diu, patriæ quo ſtat fiducia terræ, agon dameid Inq; patris creſcas nomina magna tui. upatranoſtam Qui ſi uitaleis etiamnum carperet auras, mtednotuu 1 De nata caperet gaudia quanta ſua? er dut patria tor un felix eſſet genero, natæq; marito, m ſimillunnemm Hennenbergiadum quem tulit alta domus. uam quoq xudtt Nam quas non ſuperant laudeis Erneſte Georgi, Princeps ien bontattsi,. Marte tibi toties fixa trophæa foris? Seorguius nitrgta a Scilicet ingenuæ prodit uirtutis amorem. Fſape — Eſt uirtus belli non inhoneſtus amor.— p 4 I exasnon ſca in ui geſtant aquilas in imagine, quiq; Leones, Mranm loco.(o Jeke Intracto beckore belle Ter. enedaſilpeadn Sictamen ut patriam ſtudeant ſeruare Gradiuo. cx uli uerdabai Si neſcis, uſus militis iſte fuit. eqmambam Nemo tuas igitur uirtuteis fando Georgi, ris aperta meu Vnquam pro meritis enumerare poteſt. tneroſin brian Scimus te iuſto ſub Cæſare bella ſecutum, aiam Tu duce, dux belli Cæſare rurſus eris. ſtrts fellahabam Dicitur in uiuis diuus quia Carolus eſſe, Iſta ſit ut ueri conſcia fama uelim. allor? an armorum percepimus aure tumultus? Viuit,& in Gallum fortia ſigna mouet. Oradereum Hoc oro ſuperos dum florent lilia Galli, 99 wn niern Biſtonio nemo ſperet ab hoſte decus. n ſollctu Quid Turcam Aeois Germania quæris in oris, Hoc tua crede mihi uiſcera uirus habent/. inpaid b B Iungite lungite Ceſareis uireis uos Teutones alis, Tu modo uindictam ne diſfer Carole, tellus Sic quæ nunc florent, lilia carpet hyems. Auguror, en Getico referetis ab hoſte triumphos, Antea ſi vobis ſub iuga Gallus eat. Et, quamcunq; petas, Teutona mittet opem, Iam uideo cinctos ad bella uenire Sueuos, Et qui pro patria dulce perire putant. Dij uerò quantos tu pectore concipis æſtus O Erneſte, rapit quantus ad arma furor. Vix potes ad finem feſtæ ſubſiſtere pompæ, Vindictæ pectus ſic coquit ira tuum. Nam uelut in Gallum cupis ut pro Cæſare pugne:. Priuatæ cauſam ſic pietatis habes. Carolus inuaſit munitum quando Tiraſtum. Hic ubi celſa uetus teſta Monæcus habet. Frater glande tibi cecidit traiectus, ut altos In muros auſus ſcandere primus erat. Hunc merito tali lachrimaris funere raptum, Vindictæ fomitem præbet& ille tuæ Tu quoqʒ;, cum dubio ſuperaſſes mœnia ſaltu- In muro reprimis uindice tela manu. Et poteras cecidiſſe, ſed ad maiora reſeruans, Ne traherent, uetuit, te tua fata Deus. Pannonias igitur cum ſigna moueret in oras Publica res ductu Marchio nixa tuo, Proq; focis bello decertaturus& aris, Tu quoqʒ militiæ dux quotus huius eras. Quam ſed in hoc micuit tua uirtus inclita campo b Dicere cum decuit, dicere longa mota eſt. Ocia dum reliquæ ſequerentur inertia turbæ,— Forſan& immenſas alea fregit opes. ru oipenſann. u undietehmm 7 ced admaioranin b ruit te ta faaa um(gu mouentn u Murchio ninu Certaturus dan dur quots huina uit tua urms intr t dicere baunni sbuerenuur ineme alcafgiqu Tu ſeruas an ſigna uelint ad bella eiere, Et quereris tardos ire redire dies. Nec mora, ſigna canunt, nullumq; libentius unquam Auditure ſonum promptus ad armaruis, Et ſtringens gladios,& in hoſtis uiſcera uibrans, Viſus es in rigidos cominus ire Getas. Teq; retardarunt non lurida ſpicula felle, Ardet honeſtatis pectus amore tuum. Sic utinam reliqui famam uirtutis amaſſent, Noſtracq; nunc iterum Pannonis eſſet humus. His tua Teutonicum compleuit laudibus orbem Fama, manet nulla quæ moritura die. b Tu modo ne ceſſes meritis extendere famam, Et nihil his factis pulchrius eſſe puta. Ante tamen, bello quam quærere nomina pergas, Qua meliora geras, noueris eſſe uiam. Innumeros uicto referas ut ab hoſte triumphos, Reſtituaſq; domi iura petita tuæ, Synceræ fidei patriam niſi munere dones, Gloria magna licet, glorià parua tua eſt. Qui gerit in terris a cœli numine numen, Illum quod faceret tale decebat opus. Hinc tu, non dubio quæ ſunt uulgata relatu, Saluificæ curam relligionis agis. O quoties plenis oneraſti ſydera votis, Duceret hunc nitido Solut ab axe diem, Arbitrio quo ſceptra tibi moderanda uenirent, Et uelles patriæ reſtituiſſe fidem. Gratia magna Dijs, tibi ſceptra tenenda uenerunt, Nunc volitent voti libera frena tui. Aſpicis æthereas ut eant pia vota ſub auras, Quo florere fidem per tua regna ſinas. B ij Fiat Fiat ut illius voti tua patria compos, Te cuperem nullas extimuiſſe minas. Omne papiſtarum genus extirpare memento, Qui, niſi quod turbant nil rationis habent. Irruis armatos quo pectore uictor in hoſteis, Hoc Epicuræos pectore uince ſues. Dotibus innumeris auctam quam ducis Eliſſam, Tam ſancti cœpti fida ſit illacomes, Sic placidum coniunx cum coniuge tranſigat æuum, Sichabeat ueſter pignora multa torus. FINIS.