1 DispyrArro MEDIGA D01ORiVS AK 1 THRITICIS: EORVM- D CVRATIONE. 46 Quam PRAESIDE 1OANNE SIGFRIDO, Philoſ.& Med. Doct. ac Academ. Iuliæ Pro- feſſore, pro tempore facultatis Medicæ Decano& Promotore. Pro conſequendoſummoin artæ Medica gradu, b. publicè examinandum proponit CHKRISTOPHORKRVS MVYLIVS IILFELDENSIS. Die 9. gnuens. hora 2 bo enſheis HrIMAESTADI, E* TyPographeo. IACGOBI Lvel, AxNO 10 cXII a, ää= --- 6 EXNEROSHO 2T MAGNIEPICO Do MI No, DXN. BOROHARDO A Velthem, hæreditario in Harpke/ Oſtraw & Deerenburg. MAGNIEFICO, EXCELLENTISSIMO EC onſultißsimo viro, n. o. OHILIA NOSTISSERO, Reuerdiſs. mi& III. mi Archiepiſcopi Magde- burgenſ. Cancellario: Dominis& patronis ſuis ſingu- lariter colendus. 2 Dedicat& conſecrat CHRRISTOPHORVS MrLIVYS IIfeldenſis. ———— Dümt von Cnurn ern THESIS I. Nter affectus, qui corpus humanum ſæpè varijs af- 9 fligunt cruciatibus, præcipuum locum ſibi vendi- * care videtur Arthritis, ſeu dolor articulorum: qui vii eſt ſæuiſſimus, ita memoria proditum eſt mul- tos fuiſſe, qui propterea ſibi intulerint violentas manus: cu- iuſmodi exemplum legitur de Polemone Sophiſta. 2. Cum igitur tanta ſit doloris articulorum immanitas, cauſas reddit Hipp- lib. de affect. tùm quia huiuſmodi dolores fiunt in locis anguſtiſſimis: tùm quia fiunt in partibus. ſenſili- bus: tùm etiam quia plures partes torquentur ſimul. Itaq; vt tàm ſæuo& tàm immani articulorum morbo conueniens in- ueniatur remedium, operæ precium erit de eo inſtituere diſ- quiſitionem.— 3. Et quoniam conſtat, hunc morbum tantuùm euenire in articulis, vnde& nomen inuenit: prius eorum natura medi- co erit conſideranda. Ante omnia autem hoc ſtatuendum, articulum ſeu oſſium connexionem tribus fieri modis: Aut enim per Symphyſin, id eſt, per ſimplicem adnaſcentiam. idq; ſine alicuius materiæ interuentu, vt in mollioribus& fun- goſis: vel materia aliqua media, vt in duris& ſiccis. Aut per fynarthroſin, quæ obſcurum quendam& difficilem motum admittit. Aut deniq; per Diarthroſin, id eſt, per coniun- ctionem duorum oſſium, vno cauitatem habente, altero ca- put in cauitatem recipiente, mediantibus tamen partibus ner- ueis, vtpote membranis, ligamentis& tendonibus. Quæ ſpe- cies euidentem& manifeſtum motum oſtendit. Et hic modus connexionis vltimus, maximè omnium eſt proprius: hacq́; ſignificatione plærunq; apud Medicos accipitur articulus. 2 4.E 4. EN quo non obſcurè cognoſcitur, primam oſſium con- pareret dolores: aut licet aliquid intercideret, quia ligamen. tis non ſtringitur, ob id dolores non infert. Inaltera, quia motus eſt leuis aut obſcurus, leues etiam oriuntur dolores, vt in capitis ſuturis,& metacarpij articulationibus. Inttertia, vbi eſt dicta inter duo oſſa cauitas& amplitudo vnà cum partibus nerueis, omnes articulares morbi primò ſedem habent. Nam dum ſpatia ſunt ampla& partes ſenſiles, contingit ſæpè eò prolabi humorem, qui facta extenſione vehementi; varios quoq́; generat articulorum dolores. A 5. Cum igitur hac ſit integra articulorum natura, vide- mus quod Archritis in ipſis oſfbus non fit, ſiquidem carent ſenſu. Nec fit in humore viſcido, cum& is inſenſibilis ſit. Mul. tò minus in carne, quia caro circa articulos pauca eſt,& po- tius extima quam intima: doloresq́; potius fiunt in partibus profundis quàm in ſuperficie. Quare relinquitur dolores hu- iuſmodi fieri duntaxat in partibus nerueis connectentibus articulum. b 6. Tantus verò& tam vebemens dolor, non aliundè ex citatur, quam ex affluxu mareriæ: ſiue ea excedat acrimonia vt bilis: ſiue frigiditate vt pituita: ſiue aſperitate vt gypſea: ſiue diſtenſione membranarum& ligamentorum: ſiue inflam- matione: qui tamen affluxus, tam pro qualitate materiæ fu- entis, quàm pro imbecillitate partis recipientis per interual- la ferè affligit. 1 1 7. Humorem igitur intra ipſum articulum& partes cir- cumſtantes contineri neceſſe eſt, antequam verè dicatur Ar- thritis. Si enim vel ſola ſe exerat intemperies, vel humorſſ diffuſus in habitum corporis, diuerſa eſt affectio. Nam quod Hipp. lib. 9. aph. 16. teſtatum reliquit, articulorum dolotes fieri in ſiccitatibus, id non accipi volumus de Arthritide hrn. G pPux nexionem tam arctam eſſe, vt nihil poſſit intercidere quod priè dicta, ſed de dolore& difficultate mrotus, quæ fit abex- hauſta articulorum humiditate: niſt quis euidenter exorbi- tare velit,& omnibus articulorum doloribus hocce im pone- re nomen. 3 1 B 1 8. Er quanquam etiam Galenus lib. 6. aph. 49. Podagræ eauſam materialem täntum velit contineri in articulis& liga- mentis quæ tenduntur: non neruis& tendonibus, quæ lo- lummodò adaliorum tenſionem contrahuntur: argumento quod inde non fuit viſa ex fluxione eonuulſio. Non tamen ve- ritati eſt conſonum, materiam confluentem adarticulum iim bibi ſigamentis dutiſſimis: minus verò àtendénibis& para tibus nerueis. za 2.is 2217 IJse. 192 e ⸗ 9. Hec materia in articulis colligitur duobus modis: Per affluxionem à partibus altis: Et per congeſtionem, malè con- ſequente parte. Hæc magis fit in morbo Gallico, ſine tumore, l eum dolore perioſtij. IIla mixta eſt ex humoribus peccanti- Crrnlrct i ehh bus varijs, quæ concepta diſtenfione, tumòre& calore potius 3 erdu xnx aokais facit dolorem. Vnde dixit Rondelet: Dolores articulorum fieri à recrementis partium ſenſim defluxis. Exquo intelli- gitur hane collectionis ſpeciem Arthritidi eſſe maximè pro- Priam. 1 1e 4 10. Quibus ita poſitis, licet communiter Arthritis voce- tur à parte affecta dolor articularis, dolor iuncturarum; bar- baris gutta, quòd exiſtiment eſſe defluxionem guttatim fa- ctam: Propriè tamen Arthritis definietur: Dolor articuloa Poainie. rum omnium vel plurium: ex interuallis ferè affligens: ortus ex affluxu humoris: qui ob imbecillitatem laxa vacuaq́; arti- culorum ſpacia implet, partes neruoſas diſtendit, comprimit & alterat. H 8n 11. Dixi Arthritidem eſſe dolorem: quoniam etſipariter coneurrat imbecilliras, niſi tamen præter imbecillitatem ad- ſit quaq; dolor, nunquam appellabitur Arthritis. Disxi arti- A culorum 3 4.. 2 4 3 5 4 A es— Se eties iietSeeehs Ren*“ „— 2 1 Seeaun 4— 3 ͤ“ 4 ——.—·——...ͤ.ͤ— 2„ .* 3————— d— 9—— 3 2 4 2 4 3..“—— * 4 2 1 4 4—.——— 2——— ——— 3 culorum plurium aut omnium. Nam ſi dolor partes inuaſerit peculiares, peculiatia lortitur nomina. Dico affiigens ex in- teruallis: pro copia nimirum& qualitate humoris fluentis, viarum laxitate,& imbecillitate partis recipientis. 3 12. Dico qusq; ex affluxu humorum ad articulos& par- tes nerueas ad differentiam Luis Gallicæ: Nam tametſi inea ſolum doleant perioſtia ſeu membranæ nerueæ, quæ ipſa oſſa veſtiunt. In Arthritide tamen dolent illæ partes nerueæ quz ipſos conſtituunt arrticulos: idq; in hac vt dictum eſt, ob ma- teriæ affluxionem: in illa ob materiæ congeſtionem. 13. Propterea pars illa affecta proprię non eſt totus arti- culus:ſed tantum partes eius neruoſæ ſenſiles, vt vincula,ten- dines muſculorum, nerui& ipſa cutris. 14. 4 MMorbi articularis ſpecies ſunt variæ, quemadmodum authores eos ſtatuerunt ex numero infectorum articulorum, vſus tamen teſte Fernel. tribus duntaxat indidit nomina. Nam vbi dolor malleolos vel pedium, maximè verò pollicis articulum adoritur, fit illa ſpecies quæ Podagra dicitur: vbi manuminfeſtat, eius vel carpum velexternam parte m, veldi- gitorum articulos& vincula, Chiragra: vbi coxas ſeu aor, Ilchias, Sciatica barbare, latinè coxendica paſſio: quam ſo- Lam alias Gal. 4. Epid. tex. 3. ſcribit apud veteres medicos ap- pellatam eſſe Arthritiden. 15. Hi affectus omnes non toto genere, ſed affectis dun- taxat locis differunt: nam tametſi alijs indigitentur nomiui- bus, nulli tamen horum non adeſt diuturna articulorum im- becillitas cum fluxione, vt placuit Acëtio cap. 5. lib. 12. eun- demq; requirunt Curationis modum. b 16. Vnde ſieos conſiderauerimus vt dolores, vocabimus ſymptoma in genere actionis tactoriæ læſæ deprauatæ. 7. Si ſuſpexerimus fluxionem, ob quam articulationes implentur,& circumiacentes partes extenduntur, non dir conue- V A4 4 e. n uncius d t dirnocii, „ewlaunn midoron g. en kas rbnten conueniet hos affectus appellare morbes, ſiue in mala con. formatione: ſiue in ſolutione continui. Licet eos Hipp. lib. 6. aph. 49. vocet inflammationes:& alibi lib. de affect. intem- peries ſiccas, fed impropri.. 4* 18. Cauſa Arthritidis triplex eſt: Pri mitiua, Antecedens cauw/a. & Coniuncta. Primitiua ſeu externa remotior eſt: Morbi iſtius propagatio hæreditaria, à parentibus, qui tempore con- ceptus eo malo actu fuerunt detenti, in prolem tranſlata: quia ſemen vndiq; eſt deerduum:& plærumq; ſequitur temperiem & complexionem generantis: quanquam non æquè omnibus hæc cauſa ineuitabilem importet Arthritidis neceſſitatem. 19. Altera proximior, eſt Aëris conſtitutio calida& humi- da, craſſa, nebuloſa: eiuſq; mutationes cirea vtraq́; æquino- ctia. Studium item crapulæ, cruditas, obſtructio, vini genero- ſioris liberalior vſus, præſertim verò ventriculo ieiuno. Potus niue vel glacie refrigeratus. Libido Venerea præſertim àre- pletione: vnde Podagra meritò Poëtis credita eſt filia Vene- ris& Bacchi. Quibus æquè annumerantur: ſomnus mox 2 cibo, otium, conſuetarum exereitationum intermiſſio, ſo- lennium euacuationum ſuppreſſio, vlceris humidi& chroni- ciconſolidatio. Dolorifica item omnia, vt luxatio, ictus, ca- ſus, crepidæ, calceamenta, ocreæ ſtrictiores. Balnea frequen- tia ex aqua dulci. Affectus. 20. Antecedens cauſa eſt, crudorum humorum abundan- tia, quæ per vaſorum aut meatuum amplitudinem, ope viſce- rum mandantium fluit aut fluxura eſt in articulos imbecilles, fiue ij ſint infirmi natura, fiue ex euennu. 21. Coniuncta interna proximaq́; Arthritidis cauſa rectè ſtatuitur, non vlla ſimplex intemperies vel flatus: ſed humor ipſe crudus, qui articulorum imbecilltum cauitatibus iam impactus& concluſus eſt: quiq; ab excretricis facultatis ro- bore eò femel propulſus, ob partis frigiditatem digeri 5 re olui i ——½õ-- Ehesesje,s,dse 3 Serene3ue—.ds eo Seni et . 3.“ 3— eneees——, Sens:ierii etse ſ“ 4 —““.ͤͤäͤä“—“ 4 — Signa. ſolui nequit: Vnde facta diſtenſione& continui ſolutione partium neruoſarum, tàm copia, quam qualitate tantos ciet in parte affecta cruciatus- 3 b Hen 22. Cumq; in omni fluxione 4. conſiderentur. 1. humor influens. 2. p ars mandans. 3. pars recipiens. 4. ſpacium ſeu via per quam: Humor qui influit aut influxit non eſt lolummo- dd, vti vult Fernel., pituitoſus,& ſeroſus: ſed aliquando ſan. guineus, vt plurimum pituitoſus, ſæpè bilioſus aut mixtus: ra- ròô humor craflus vel Melancholicus ſolus: ſiquidem indiget tenuiorum vehiculo. Valeſc. de Tharant. lib. 6. c.24. 23. Nec pats mandans ſemper eſt pericranium, cum ez fæpè totum ſit caput, i nterdum iecur, lien, venter, vterus, re- nes, totum corpus: Nec ſpacium per quod fluit humor ad ex timas ſedes, eſt tantum via ſub cute, ſed præter eam adhuc ſpinæ medulla, caro, continuitas membranarum, muſculo· rum, neruorum aut valorum maiorum. 24. Verum ad tranſmiſſos humores promptè admitten- dos partium ſuſcipientium requiritur imbecillitas, quæ Ga- ljeno conſideratur in articulorum raritate, laxitate& humi- ditate. 6 25. Harum omnium cauſarum ea eſt poteſtas& ratio, vt ſimul iunctæ neceſſariõPodagræ generationem afferant, ſepa- ratæ non item. Iam ad ſigna. A ,Ah 26. Innoteſcet autem pars affecta ex propria patientis te- latione, qui vel de incipiente tenſiuo dolore, vel de perfecto cum difficili motu& diſtorſione articulorum conqueretu 27. Incipientem affectionem indicabunt, grauitas capitis & ceruicis cum leui horrore:torpor quidam artic ulorum mo leſtus, obſcurus ſenſus pruritus dum tanguntur partes, diff cultas inter flectendum& diſtendendum, patientium atqiſe narum partium colorſimilis, nullo emergente rumorc. 28. Tandem ingrauslcente palſonc,in latioft cum dide 2 remx — Seni ds feſto, qui nunc alterum pedem, nunc vtrumq; pun- ctionibus inuadit. Is igitur ſæpe à maiore digito, nonnun- quam à plantæ cauitate, interdum ab ipſo calcanei extremo, ſeu etiam malleolis ſumit incrementum.“ 29. XNbi verò malum hoc conſummatum fuerit, calor& dolor articulos teſte Hipp. de affect. actu detiniet cum impo- tentia deambulandi, tumores fiunt in ipſis duri, diſtorquen- tur articuli, tophi apparent,& membra cæteris comparata fiunt graciliora& magis attenuata. 30. RKeliqua Arthritidis ſigna præcipua ſumuntur à natu- ra humoris peccantis. Nam multus humor diſtendit; actis erodir„calidus calefacit, frigidus torporem aut ſtuporem infert. b 18 31. Sanguineam podagram aut arthritiden arguunt Ple- b thora, tumor elatus, color rubens, ætas florida, anni tempus vernum, dolor pulſatilis continenter affligens, ſanguinis con- ſueta euacuatio ſuppreſſa, iuuamentum à frigidis, moleſtia à calidis. b— b 32. Bilioſam oſtendent calor multò maior, dolorq́; acer- bior cum vlceris ſenſu: tumor flauus aut pallidus: ſæpè cum rigore acceſſionis initio,& calore febrili in ſtatu eiuſdem, ſitis immenſa, antegreſſa victus ratio calfaciens& deſiccans, ætas virilis, tempus anni æſtiuum, exacerbatio, periodus tertia- na, iuuantur frigidis, Iæduntur calidis. b 33. Pituitoſam declarant dolor minor, tumor frigidus& œdematoſuę, color cutis parum muratus à naturali: periodus quotidiana, victus ratio humidior, temperamentum, ætas, ſexus, tempus anni humidum, vitæ ratio otioſa, vrina tenuis & aquoſa: iuuantia calida, lædentia frigida. Quod ſi pituĩ- ta ſit ſalſa, aderit pruritus, qui partes affectas acriter affligit. 34. Abatro humore podagra rariſſima eſt. Bam tamen notabunt tumor nigricans, dolor rauis& profundus, tu- mor “ 4 aſſſſͤſͤſͤſͤſſääͤéͤéͤé .ͤͤää““ e —“— n 1 4 1 — 64 Proguoſti- mor exiguusc cum duritie, corpus frigidum& ſiccum„au- tumnus, victus atrabiliarius, affectus triſtes, quattanæ exs- cerbationes. 35. Sed ſthumores mixti huiuſmodi malum induxerin, cognoſcentur ex permiſtione ſignorum, prout nimirum hic velille, plus minuſũe intulerit moleſtiarum. 36. Verum igitur eſt illud Hipp. 3. aph. 20.& 6. aph. 55. Vere& autumno magna ex Pafte moueri articulorum do- lores. 37. Et quia eiuſmodi dolor Alexandro Trall. 1.9. c-r.& Aretæxo per ſe putetur curatu difficilis, accedit ad hoc, quod infeltet illum magis,& in eo adhue magis ſit incurabilis, cu- ius auus vel pater tali morbo fuerit obnoxius. 38. Quin& Arthritis aut podagra diffculter curatur, Sia diuorſt is compoſita eſt humoribus: quæ ſi fuerit ab hu- more bilioſo inhomine multum voraci& gulæ dedito, ſubitæ mortis periculum accerſit. 39. Nec tamen omnis Arthritis aut t Podagra credenda eſt incurabilis: quippe in iuniore ætate multùm ſperare licet, ſi bona vtatur victus ratione, aluumq́; ſolutam habeat, cor- pusq́; haud ſegniter exercear. Contra ſi incidat in ætatem adultam aut grandiorem, nunquam perfectè curatur. 40. Quitopt i feu calli vocantur, poſtquam in dolore ar- ticulorum fuerint producti, Gal. 10. de comp. med. 2dum. loc. ne ſperaueris ad priſtinam conſtitutionem exacteè atti- culum redire poſfe. Vnde cecinit Poöta: Soluere nodoſam neſeit medic ma podagram. 41. 3 Eunuchi podagra non laborant, niſtin vicdu& deli cijs deliquerinr: nec pueri ante Veneris vum; nec mulieres niſt menſtrua defecerint, teſte Hipp. 6. aph. 28. 29. 30. Ve⸗ rum delicatior hominum ærtas,& laſciua mulierum Mou naru natum fuxuria, bactenusin eo Hippocratem reddidères men. dacem. 42. Arthtitide& podsgia labotantri brina ſbikx a velb ti iumentorum turbidæ, aut Varices ſuperi uenientes,„morbi ſolutionem promittunt. 43. Quin& inter arrieulobim dolores omnes eorum ſpe- cies pertinaces admodum ſunt:& quando inuadunt, diu per- feuerant, facileq́; recidiuam faciunt. Nam quia horum cau- ſæ ſunt communiores, plures quoq́; inuadunt,& vbi ſemel inceperint, nunc per menſes, nunc per annos tedeunt: Vbi deniq; ſemel xerunt pedem, ægte ach plius eradicari Poflumt, b per ſe alioquin minimè exitiales. 1 n ſogr as 1 enn, 44. Hinc ea ſe offert Medendi methiodus; vt qui 44 hoſce Curatis- — Pau, dolares ſunt diſpoſiti ebs præſeruemus: quos vetò iam eo vi- „ ibir tio videamus correptos, eos habitae cauſæ ratione, conueni- enti Curatione ſubleuemus. . 1 45. Præcauebimus, vt velægrè dolores Iredeant, vel Sma crumt mitiùs patientem tractent; ſiprohibueriinus eauſæ ſeu mate- unarautmufd aiin, tiæ generationem, quod fit dum excremèntitiorum humo- d, uun,(olerm t. rum collectionem& prouentum in capite& totro corpore rn.. Qamn 1 e impediuerimus bona viuendi ratione, euacuantibus Varijs, corrigentibus intemperiem& imbecillitatem partium. Item dum defluxiones& infuxusin articulos, aliaſq́; ſedes aliò de- 4 bn duxerimus, auerterimus,& partes Poeipielkes firmauerimus V ASana& immutauerimus. 46. Curabimus, ſi prius conſiderauerimus i in parte afhi- cta magvirdinem doloris.& morbum ipſum, quo taàm ſœ- uum yiprowado pendet. 10 47. Qmia verò morbus non tolitur, niſi ſublatis morbi I dicatio- cauſis: cauſa eius, quæ ſunr materia humorum redundans,“*e“ & membri recipientis aptitudo remouendæ erunt. Exur- gentq́; hi duo ſcopi generales Curationis: Euacuandi ni- 21.— B 2 mirum 1 Diata mirum humorem redundantem: Et corroborandi panes recipientes. tera quæ influxit, indicat influentem intercipiendi& influ- xam euacuandi: quæ ſi dura, emollienda eſt& diſſipanda: ſi mollis, per diſſipationem vel per aliam euacuationem eſt extrahenda. 49. Ad hos ſcopos conſequendos tria ſe offerunt Reme- diorum genera: quorum primum eſt Diæta: alterum Chirur- gia; tertium Pharmacia. 50., Ad diætam pertinet aër temperatus& ſiccus,& qui non excedat in qualitatibus actiuis. Vitandus eſt contra aer humidus, craſſus, frigidus. Immoderatæ vigiliæ& ſom- nus nocent. Conferunt exercitia mediocria vbi malum quie- uerit: tempore fluxionis æger virabit. 51. Cibos paucos& qui modicè nutriunt adhibere opor- tet. Nam ſatiari cibis admodum noxium eſt: imò potius confert interdum aliquantulum perferre famem. Potus ſit aqua mulſa, aut aqua in qua decocta ſint ſem: Coriandui cum modico Cinamom.& aniſi. Vinum vitetur, cumprimis verò generoſum: aut ſi patiens omninò vinum affectet, dan- dum quod ſit a4νειροσννσνν. Thirurgla. 52. Alui beneficium ſinon obtemperet natura, prouoce- tur arte. Venus,& potiſſimum immodica exulet. Vitentur animi perturbationes. 4 53. Porrò quoniam morbus hic, de quo ſermo eſt, con- ſiſtit vel in Plethora vel in Cacochymia: Plethora, quæ eſt ex æquo humorum in corpore redundantia, cumprimisre- quirit præſidium Chirurgicum. Lenita igitur prius aluo, ſan- guis minuendus eſt pro reuulſione ex partis ægræ oppoſito: Vtſi pedes affligantur, ex brachio: ſi brachia, ex poplites iq; nõ ſemel, nec bis, ſed aliquando ter, quateruevicibus diſpenr b tis; 9 48ä Materia autem quia duplex eſt: Vna quæ infuuit: al. tis; pro viribus tamen ægri, ætate, tempore,& magnitudine morbi. 54. NViciſſim vbi Cacochymia, ſeu vitioſorum humorum 2braaci⸗ redundantia viget, locum habet Pharmacia. Et quidem hu- moribus præparatis, purgatio obeunda eſt medicamento conuenienti, quod ſit humori ducendo determinatum,& quod non multum exagitet humores: cuiuſmodi inter ſim- plicia reperiuntur Rhabar. Mirobalan. Pil. de Agar. Tere- binthin. Aloe. Quibus accedat pharmacorum repellentium, diſcutientium,& Anodynorum ſiopus ſit, vſus conueniens& oportunus. 55. Cqcterum in Arthritide pituitoſa euacuatur humor partim per vomitum, partim infernè per ventrem. Euacua- tio per vomitum(ſt ad eum æger ſit facilis, aut aſſueuerit) al- teri præfertur meritò: quippe quæ repellat repentem humo⸗ rem deorſum. Mouendus igitur eſt in principio ab accepto cibo: poſtea etiam per vomitoria, initio à mediocribus facto. At verò ea per ventrem, competitilli, qui ad vomitum eſt minus habilior. 56. lIdeòõ præmiſſis attenuantibus& incidentibus, vt mel le roſato Syr. de ſtæchad. Oxymel. ſimp. vel ſcillino, cum aqua betonicæ, abſinth. vacuatio ſuſcipiatur pilulis de agar. de Terebinth. de Sagapen. Sarcocoll. pil. fœtidis. pil. de her- modact. quæ cum oxymelite redigantur in formam Catapo- tiorum. elt. 57. Biſioſa Arthritis præparatur Capillis Ven. Acetoſ. Endiuia. ſem. 4. frig. ſyr. violat. acetoſ. Endiu, Cichor. Pur- gatur infuſione Rhabar. Pil. de tribus cum Rhab. El. roſ. Meſ. El. de ſucco roſ. Triphera Perſiea. 58. Melancholica, quæ rariſſima eſt omnium, præpara- tur fumar. borrag. bugloſ. Cuſcut. Cetrach. Syr. de pomis. de ſucco borrag. bugloſ. Purgatur, Confectione Hamech. Pil. B 3 Coch. 4 — Cbch. Pled. Ind. mai. Pil de lap. 1aeul. Qug quidam omnis æquè facienda ſunt pro Medici iudicio in omni humorum 4 miſcella: idc non confertim, ſed ſenſim per interualla. 59. His peractis, non inconueniens eſt euacuare quoq; per Expedorantia, Diuretica& ſudorifica, vbi humor eſtſe. roſus aut pituitoſus. Anda. 60. Portò Hi fortè articulorum dolores nondum remit- tant,& commortis humoribus vlterius afficiant ægrum, dan- dum aliquid eſt eorum paroxyſmo,& ſtudendum omninò vt dolor ſedetur. Etenim is vbi vrget aliquam partem, plures ad partem dolentem allicit fluxiones; vires ægri proſternit, par- tiumqh impedit actiones. Vnde dolor, teſte Gal. 12. meth. c.j. dicitur partem curationis ad ſe trahere, non vt ſymptoma⸗ ſed tanquam vrgentius, quod ſubeat rationem caulſe. 6t. Propterea huic operæ dicata ſunt Anodyna remedia, quæ variare debent pro ratione temporis morbi, materiæ,& magnitudine doloris. 5 62. Nam protemporis rarione in principio doloris con⸗ ueniunt medicamenta refrigerantia& repercurtientia, qua- Ha fußr. Oxyrrhodinum, Aqua ſpermaris ranar. ſuccus hioſ- cyam. Lutea ouor. Muccag. Pſilſ. Ol. roſar. ranar. lumbric. Poſca. Medalla panis madefacta lacte bubulo, addito modico Croci. Cataplaſina ex medull. Caſs. fiſtul. cum ol. viol.& mi- cs panis- 63v. In augmento refrigerantibus miſcentur diſcutientia: Vt. Ol. Chamomal. lil. Crocus. ſem. fænugr. lini. Confert etiam veſica bubula ol. chamomel. referta& loco dolenti ſu- perdata. Licet, niſi magna ſit relaxandi neceſſitas, ſatius hic videatur, ab oleis& vnctuoſis abſtinere: Et maximè quidem calore vehementer vrgenne. b 8 64. Verum in ſtatu ſolummodo moderatè diſcutientibus eſt vtendum, qualia præter illa prædicta ſunt: Ol. vitell. vnat * * Ol. Ceræ, adeps gallin. tauri, cerui. Ol. laur. ſeſam. farin. hordeac. fabac. Item Erinaceus viuus diſcerptus& parti cali- dè impoſitus. 65. In declinatione quia eſt diſcutiendum maxime, con- ferunt Aloe, Myrrha, decoct. furfur. baccar. laur. gentian. Cochleæ contuſæ. Stercus ouillum, bubulum, pauonum. Ol. antiquum. Ol. Philoſ. Petrol. Nitrum. Ex quibus variæ medi- camentorum formæ concinnentur prolibitu. 66. Materiæ quoq; habenda erit ratio. Si enim fuerit ca- lida licebit vti refrigerantibus: vt papauere, nymphea, plan- tag. ſemperviuo eorumque aquis. Si frigida, tepefacienti- bus. b 67. At doloris magnitudini ſic ſuccurretur. Nam vbi do- lor non admodum eſt magnus, ſuffecerint remiſſiora: ſi tanta herr dcnalun at Hinneit eius eſt veh ementia, vt ſuſtineri dolor minime poſſit, eſt con- i rexean dmat fugiendum ad Na rcotica& Opiata: ſed citra temeritatem. 1 68. Et quia hic metus eſt, ne, dum remedijs vtimur Nar- coticis, frigefaciendo partibus neruoſis magis officiamus,& h materiam in parte congelatam porius figamus, opus erit omninò admiſcere tepefacientia. Galenus hoc in loco ma- uult vſurpari paſtillos ſuos Arthriticos, lib. 10. comp. ſec. loc. c. z. quos vſu expetente lacte diſſolutos cum penna iubet illi- niri,& ſupra illinitionem linteolum paſſo im butum imponi. 69. Quin etiam euacuatis humoribus,& ſedatis quodam- modoò doloribus, reliquum cauſæ morbi aggrediemur& ten- tabimus præſidijs medic is vlterioribus. b 20. KReuellent igitur frictiones ligaturæ, ſectiones, ſcari- ficationes, cucurbitulæ. Repellent decoct. gallar. ſumach. bolus Armen. Oxycratum, Acaria. Ol. Myrthin. Maſtichin. Aloë. Acetum. Soſa ſciarica& Arthritis Critica repellentia reſpuit, quia humorem intrò regerendo augerent: Confe- rent igitur magis digerentia& diſcutientia. Woclſß tamen b in hac — b 5 ͤͤͤ—— 2— 3 4 4 —— a—— 4—————“ —————* 1 8—— 1.—— ——ͤ “ inhae maxima partium mittentium intemperie nihil profi- ciatur, deueniendum eſt ad perforationes& vſtiones. 71. Er in capitis quidem imbecillitate cuti perforatæ Ceruicis impactus ſeto(ſic enim hoc Cauterium vocant ex funiculo per vulnus ducto verſatili) fluxum ad inferiora in- tercipiet.— 72. Quemadmodum quoq; eiuſdem gratia non inutili- ter exuſcitatur Fonticulus vulgo Fontanella, in parte oppofi- ta eius, vbi alias depræhenditur perennis humorum decur- ſus. b 73. Sapé à fluxu in recipiente membro pars materiæ re- linquitur, quæ adhuc diſcutientibus eſt exorbenda. Ad quam rem conferunt impoſita Ol. Lil. Aneth. Camomil. Lumbric. Vulpin. Oeſypus. Item vng. de cato cocto in anſere pingui- vng. de ranis& ſanguine teſtudinis Guidon. vng. Holletij ex Erinaceo, vul pe, lutra, cap. 3. de mat. chirurg. adornatum. vng. anſeris pinguis farti lumbricis, fœnugræco, croco, tere binth. conſuti& toſti. Quibus addi poſſunt valentiora Ol. Irin. de Caſtor. de Coſto. de Piper. de Euphor. Horum vſus neq; in principio conuenit, neq́; poſtmodum, niſi calor pſo- rum ſtrenuè deficcans, aliorum pinguium admiſtione attem- peretur. b b b 74. Parem vim præſtant fomenta ex Centaur. Chamæ- pyt. Origan. Maioran. beton. Rad. Altheæ, bryon. Lapath. Ircos flor. decocta cum vino,& ſpongia vel lana partibusaf⸗ fectis applicata. Sacculi ex furfur. puſu. Iuæ, maioran- ſem. Rutæ, fænugr. pip. pyreth. confecti. Cataplaſmata item VI guenta& emplaſtra diſcutientia varia. 4 Taue⸗ ac 75. At verò vbi ex indureſcente, quæ articulos obſidebat 4 4. b 2 2 6 8 2 2— enstI. materia, nodi ac tophi concreuerint, tametſi exigua ſanitatls recuperandæ ſpes ſit, tamen ſi partibus affectis adhuc ſenlus obſcurus ſuperſit, curationem ſubeundam& tentandam an. en ————— in Hoſer dent Medici: Contraà gypſeam ſoliditatem nacti, eum ſenſu tactus aboliro, ſunt in deſparaeaeaeivuvb. 76. Fophis ex autoritate Galeni 2. ad Glauc. 4. exemplo Curationis in tumore Scyrrhoſo, conferunt emollentia& va- lidéè reſiccantia: in quem modum fiunt malagmata ex dellio, opopan. ammoniaco, galban. terebinth. réfina, oleo,& ce- ra, addito exiccante, vt ſulphure, quæ tumoribus imponun- tur: poſtmodum aliquandiu detenta remouentur,& pars aceto acerrimo, in quo pyrites vel ſilex ſit extinctus, per vices vaporatur. Denuò pars oleo tepido fouetur, malagmate diſ- cutitur,& poſt aliquot dies aceti vfus per vices reuocatur. 77. Laudatur à Galen. vetuſtiſſimus acerrimusq́; caſeus cum ſuillæ carnis veteris& præpinguis decocto tophis ſuper, impoſitus: que madmodum etiam ab alijs peculiariter decan- tatur Emplaſtrum, quod recipit: ſpumæ nitri, reſin. tere- binth. Lixiuij quod calcem adiectam habeat aua 3j. Ceræ 3ij. Colophon. 3iij. Ol. vet. 3ůiij. Malagma item Diodori. Dia- cinnabareos. Malagma ex lap. Aſio. 78. Cæterùm adhibitis his, tandem mandanti membro poſt debitas euacuationes ſtudioseè prouidendum:. Si fuerit caput, alterabitur eius intemperies lotionibus, ſtillicidijs, de- coctis, confectionibus conuenientibus: Cuiuſmodi ſunt The- riaca, Mithridat. Diacorallium Pauli. Amidoti podagricæ Variæ. Si ventriculus; humida eius& frigida intemperies cor- rigetur intus decocto ligni Guaiaci, ſaſſafras, falſæ parill. Confectionibus Aromaticis: foris inunctionibus, Ceratis. Idem quoq; fiet, ſimembrum mandans ſit vel Epar, lien, vel vrerus&c. 3 79. Robur addimus partibus, dolore iam prorſus conſo- pito ac tumore diſcuſſo. Partes igitur debilitatæ indies manè & veſperi ex Oxyrrhodino, aut oleo ſalito fricandæ erunt de conſilio Acëtij& Gal. aut lauandi pedes ac manus vrina aut 18 0 lixiuio, lüxiuio, in quo ſal, nitrum„ſulphur, alumen aut vinacea bul. lierint, impoſito inſuper affectis articulis Cerato Diachaley- teos, ſeu Diapalma. Firmabuntur enim partes,& quicquid excrementitiæ humiditatis ibi collectum fuerit, ſenſim ab- ſumetur.. g0. Poſtremò vias, per quas humores ſoliti ſunt rueread pedes, condenſamus adſt ringentibus, vt Oleo Myrthin. Len- tiſc. iuperducto ſuper partem corio canino: Emplaſtris iten ex bolo Armen. ſanguine Dracon. Empl. contra rupturam. 81. tione, earumq; inciſione: A quo nonnulli ex recentioribus non diſſentiunt ducti exemplo Galeni, qui varicũ prætumen- tium parte obſignata& exciſa, fluxionem docuit auertere ad oculos. 13. Therapeu. c. 22. 832. Verum quia harum inciſione nutrimentum pedibus fubtrahitur, meritè hoc remedij genus ab Auicenna refor- midatur; Satius enim eſt ab eo abſtinere hoc præſertim deli- catiſſimo ſeculo:& vel Emplaſtris, ſcarificationibus, vel fon- ticulis aut Cauterijs hanc humorum interceptionem ſuffci- enter moliri. 83. Hoc in calce duxt addendum, quia inter recentiores noua Arthritidis aut Podagræ Curatio reperta eſt, quæ fi per torturam: quam Hildanus obſer. chirurg. 79. vidit com· probatam experimento. Eam tamen potius aſſignabimus jjs, qui ſua facinorum excellentia ferrum promeruerunt& ignem. Aetius tentauit vias conſtringere varicum extradta- —y—— ——— CHRISTOPHORO MYLIO MEDICO CIIT. b n eſt nulla amænitas decliuitatis Ifeldianæ ad SE Auuiolam Beram quem locum& ipſe olim vidi prate- Sriens, vi veterem ingenu mei informatorem, Michae- A lem Neandrum ſalurarem, ilius cænobi legitimum rectorem, non minus beneficum, qudm felicem: genium tamen loci cognoueram ex illo i„ Neandro,& Neandri alumui mmindienem Sn n præſtantibus: ille quaſi ex erus montibus Attieis profectus, col- enciſ g R: K V ſesG. valles conſeuerat Græcis literu, Vr ſexaginta annu: in his re. 4„ en rii gionibus vberius prouenerinr- quam ferè iſgiam quod alibi etias Ber. 3 knmä. aàd vor copioſtus celebraui. denuoidem adte, CHRISTOPHORE Eeputu fare arwab l MvII, Mpfeldianus cum ſis, mi biq; gratißimus, malui attingere boc magis, quòd amléa fratres ibidem vati, eadem diſciplina pari- rerq; Græcus literu eruaiti, diuerſo, ſed uterq, bono faropotiti mibi Aüm, b videmini. Etenim M. VAIENTINOMVILIO videtur fatum nen oht ſe dediſſe vltrò, vr qui in patria,& in vlteriore citeriore; vicinia. opera& laboribus creuerit, ſic vt ipſum mediocrituuuts illtus non pæ- niteat. Tibi, vi minori, futre nonnulla dificiliora, vt quæſiuiſſe E inueniſſe fatum videri poßu: certè ab hoc hodie abes qadm pro- ximè: quo nomine ipſe gaudere potes, nos tibi gratulari debemus. Cum annis ab hinc nouem literis multis& banus præaitus,& ehics pleuus, nonnihil tamen animo flustuares,& nobiſcum, cum; fratre primuùm non minus, qudam cum patre bumaniſimo conſilium cape- res, ipſe non ſolum probaui tuum deſiderium adeundi loca longin- uiora, vbi notitiam& beneuolentiam præſtantium procerum tibi Kudio& oficio parares. Placui: nobu, vt ad maguum lan 35 G 2 el. 1 velli aacem& ſenatus Polonici principem Ioannem Zamoſcium ires: de cuius ſumma ergæ doctiſimos qusſg, gratia,& ſingulari er- game bencuolentia cognoueras: uer ego dubitabam, gratum hoſti- rem futurum, qui? Germania ad Lamoſc ium listeras ferret, qui ofhcioſum hoſpitem poſſet& vellet ornare maximè. Brat profeci cur illas coleres, quod à teideliter& conſzanter factum fuit. Iag C& illius tanti herois,& plurium Principum gratiam tibi meriu vuo peperiſti. Quia verò quæ ad rerum naruram introſpiciendan faciunt, domi didiceras, fuſpiciens altius, artite Medicæ ex hoc prin- cipio,& æqualium exemplo, de;, Principum conſilio, ſtatim totum addtxiſti in dcademia Lainoſcia. Tum verò quog, nemo non Proce- rum illius viciniæ ſibi tua fide& inauſtria vtendum putauit. Itag non ſolum amplißimum& florentißimum illud regnum perluftraſti, fea& longinquiora loca feliciter adiſti. Fauiit tibi quog fatum, vrcum fortunatis Pracerum filis ex plurium annorum ſlalid reditus ribi in Germaniam pateret, neo non patris conſpetlum vltimum ex hilararts: prædicatu, vr fratri nobug tuus domum reditus gratus usrir. Non temere te hominem dotium, virum bonunn, gffüeh ple num, diligimus, perſequentem ſummo fludio, quoa foras abiens, ſeris inſtitueras. Proprerea nunc tibi gratulor,&meo& familiarium pomine: quod precamur, idem auguramur, futurum, vl labore& ofkcio perhoneſtum locum,& quod homini ſalis ett, felicitatu porrè& obrineas& tuearu. Vale. Helm. ex ac. Iul. “ NKLal. Sept. cr⸗ 10 xν. —.——