unra z homen h 3 a dſnedco, A dam. 45 i Wicbs crelb ineng aübelle iit. Gen 4 Nüeru. 818 TnESEs EDICAE 1CTERG IN GE⸗ NERNE., L2a In illuſtri Academia IvLIa, Cum Dzo bend iuuante=, PRAESIDE GOTFR TDO VOGLLERO b Francof. Medicinæ Doct. Publicè tueri conabitur I1OANNES HARTMANNVS GostARIENSIS. D. XXVII AMIXhr. Loco& borus conſuetu. HIILMAES TA pPI, Er officina atypographica lacobi Lucij cI0 Io cXlI. dgalgulun Muuuerraa lAnante, m ¹ s 8 4 3 4 4 — M Tus A nquir unent, 4 4 I galbus cib 1a (helarj ait 4 lnatibus 3 31(e ſu Alu 2 . 5 8* 4 e 4 * 8½ 3 7 * 8 - 4 Ner — 4 Persnen. — 8 4 8* 8 — Tyrr —2 dicorum ſcholis hactenus fuit receptum, actionum nimirum læſionem, excrementerum vitium,& corpori ira moleſtus non fir, nec dolorem auferat, 10- lius tamen aſſectus nomine, cuius eit ſoboles, 2 Me- dica eegue, non deber. 2. Er hoc ſimpromatum. genere præcipuum eft, ᷣ⸗ Grecu dictus, ab aue eiuſdem nominui„quæ ſi Pecietur à morbo inſo regio laborante, malum rolli, auem;; mori Pliuius refer: l.30. c.==.& la- tiuè galgulum vocat. Aretæus I. de morb. diur. c. Ir. ab Ictide(lari. vus viuerra aicitur,& muſlelæ ſecies eil) nomen Idleri dertuat, quod buius animalä oculi huiuſcemodi colore ſplendeant 3.— Celſus& ali arquatum appellant, ad ſimilitudinem cæleſli⸗ ærcus, inquit IIidorus: Nonius dictum purat quoa Ictericus color& sculi vtren: quai in arqui4 himilttudinem,. Aurtginem verdò larro appellari ait à colore auri. Regium morbum vocaut quod regibus& nagnatibas ſit familiard, vel, vt MRaorus purat, quod vino bono 3. regaltbus cibus citius curetur,& v³ Serenus cecin=it. Molliter hic quoniam celsà curandus in aulâ. 4. Deßnimus aurem Itterum in genere, fœdum totius cor- poris colorem à bile in ſummam totius corporis cutum effuſa, ibiq́; detentà ſubortum. Eſentia itag, Icteri eſt color fædus ſeu qualitas Viſtbilts corporuù mulata. Dafferenriam Jubieclum, quod materiæ loco accidentibus e5t, ſuppeditat, torum nimir um corpus, quo nomine ab eryſi pe late aläsc; maculss 2e⸗* Has r a Ghangus kur. deuhie cauſam denotant.* 4 2 y. Per Ria Huptomatum Pue genena eſe,in IE. ſimplicem corporbi affectum. Hic licer ſuà natura * ree 4 3 8 A 3 3* ——ͤͤͤͤ—— ÿꝑpyfꝑ— 4 1 e 3 3“ 4“ 4“ 4 6 f 3 3 3 * 3 1 “ 4 3 1 i — 3 4 4 4 3 4 . 3 4 2* 2 4 4 4 . 1 4 3 3 3 1 ¹ 3 4 3 „ t 4 4 3 1 4 * .— 4 1 6 4 4 4 8 3 1— 1 3 8 3 ͤ 3 = 1 ¹ “ 1 3— 4 8 5 1 4 4 3 1 4 4 3 4 8 8 1 1 3 4 8 3 4 3 1 3 4 — 4 6 3 8. 4 . 8 f. Per bilem veroò non intelligimus zalilliorem& ſicciorem maſſe ſanguineæ partem(quam minus rectè hilem dixeru, vi qua ad nutriendum corpus prorſus inepta,& propriæ eriam veſicula ali. mentum eſſé nequit) ſed ilum humorem poriſßimum qui in ſecunaa concoclione ſanguine ſepararur, ing veſiculam propriam expurga- rur; ſiue ù naturali maneat ſtatu, ſiue ab eo recedat;& denię atrun lienis ſuccum. b . Bjfunditur autem bilis cum ſero vel ſanguine ab expultrice æparis, ſiue copioſius fuerit genita, ſiue aliunde tranſmiſſa, ſue non ſuf;cienter expurgata. Capiuaccius non effundi faltem, verum et- iam in cute generari voluii bilem; cui non ſubſcribimus, banc⸗ cauſam in eorum numero cum Fernelio habemus, quæ cogitatione po- tius quam vſu& euentis deprebenſa ſunt. Licei enim in certà cor- porus parie alimentum in bilem corrumpi poſſé ipi concederemus bic tamen locum habere id nequit, cum vniuerſum corpus bile ſuf fundatur, quod non niſi à principe aliqua parte toti corpori vrilita- tem præbente prouenire poteit. Gignitur bilu maiori quam par eii copia& veſicula reti- nendo, ob calidiorem epati, venoſi generis,& acris conſtitutionem: adiuuant ætas iuuenilis, vigiliæ, ira vehementior, exercitium cor- poris nimium, alia. Materiam ſuppeditant, cælida ſicca& tenuiari ſubſtantiæ alimenta, dulcia praſertim& pinguia, aliag quæ facilt in bilioſam vertuntur cruditatem, quod de melopeponibus, pingue- dine& ouis piſcium, mulli imprimu, alis; nonnullus qui de alimen. ris ſcripſerunt, aſtirmant. f. Huc referri debet infiammatio«patt, vnde ſænguis accendi- tur& in bilem corrumpitur: item pharmaci cholagogi reteutiaſi operatione ſua fruſtretur. Atris quog, peculiaris maligna conſtituli plurimum bic facit, ſiue ipſius corporis,& viſcerum pracipuè, tn. ſiiturionem, ſiue ipſa alimenta corrumpat: quæ forſan cauſa eit quod in Sardinia, Micbaéle Paſchaſio referente, omnes ferè æſtate C au- tumno icterici fiant, cum& Mela& Strabo peſtilenris cuiuſdam conſtt onkiuus 4*6. qſllene Hh nauucen hoſtun etuluni enun gGal, inm fa liͤnuann del Nican uum el nnujjg alrein, yemar Ana-, von 6 I fec 7 46 nlumi lunr 8 unen lrnuneal ulüſt tuiu exe tin ſuam „. eſeule aua g. b Ne, vel 6 ſame(A gtamii u 4 em 6 ſehmem un Weru, ur u. ien veſenlei. B 4 4 1 Nayyiam eahe 4 Nmo denigamn jai Nrilinu, ani Au ugiing. SKainintenim. ummyi Dyl amaalmnu u, n m lmnutikſ hean Wuiaaym uiu alten venm 2 en 3 netitm cea y tenuien ,, T najteie uen uatd Svmiujagt pnuuni al hii tim Ah ununnt Heh Seen conſtitutionis in deſcriptione Sarainiæ memineriut; Ita enim Stra- b0 1. 5. Geogr. Bonitari ſoli oppoſitum est virium, quoa per æſtatem inſala morboſa eit, ibi porißimum vbi feraciſßima. Venena& venenatorum animalium morſuu icterum quog producere plærig docent; quod A vero non alienum, ſiue corpus iam diſpeſitum præbendant, ſiue naturam ita exagitent& conturbeur, peculiariq quadam ac iecori aduersâ in viſceris rvoy& tempera- mentum inuertant ſanguinem&; in meram conuertunt bilem, quod ex Galg. de I. 42. 7. plariq tranſcribunt, vbi tamen non ſubito lcle- ricum factum Imperialium ſeruorum quendam memorat, ſed cum aliquanto tempore medicamenta quibus conſueuerat, potaſſet. Neg vel Nicandro, vel Dioſcoride, vel Aëtio inter ſigna aemorſorum re- latum eit, quoa ſubitò Icterici fant.& noſmet iphi ex familiaribus Patauij quendam à vipera demorſum meminimus, nulls liuore aut colore in parte demorsà ſe offerente, licet faciei& labiorum pallor at tremor, mox, vnius autem boræ ſpacio post, do ula, frigidi ſu- dores, vomitus bilioſi& virium ingens proſtratio ſubſequerentur. 1o. Tranſmittitur ab alqs partibus Lilioſa materia, epate alids rectoò ſe babtnte, alids ſimul affecto. Ita vehementißimum dolorem colicum icleritid ſuborta ſubito prorſas euanuiſſe, præter alias no- kuärunt Rhudius, Platerus;& in eodem ægro ter aut quater, colicum dolorem& Icterumi ſibi inuicem ſucceſuiſſé cum alleuiatione& ab- latione alterutrius mali, obſeruauit Saxonia. Iia in febribus non- nullu ſuperueniens Icterus, aliquibus ſaluti, plurimu exitio fnit., cuius exempla proponunt in Epidem. Hippocr.& in Schol;s ad pra- xin ſuam Hollerius. 11. Non expurgatur ſafkcienter kilis, vitio vel epatui, vel veſiculæ, vel lienis. Epatis quidem ſi meatus veſiculæ inter ramos cauæ& poriæ per epar diſſeminati, obſiruaurur, d eraſiore ſangui- ne, vel bile ipſa viſcoſiore, quæ talu vel generatur, vel ab hepatts 25 ſanre calore prsaucitur, ſimilis ili quæ aurium meatum nbulun- quam imple:& obturat. Comprimi quo; poſſunt hæe vaſa? 2e. 1 27 4;, ribus,& ſchirris hepatis,& ita ſægregatio impediri. 12. VFeſiculæ, i ipfamen fuerit repleta bile naturali nimia, vel tenaciore& indurata, quam ſectione inuenit Platerus, vel calcu- lo ſiue vno, ſicut coiterus in quadam multere Bononienſi duos re- perit, quorum alter oui columbini magnitudinem æquabat, ſiue pluribus quod Fallopio contigit qui centum& viginti tres à viri cuiuſaam felle exemit, quorum minimi piſsrum quautitaté fue- runt, reliqui modicas fabas adæqudtunt, vnus autem inſtar ſemioui gallinacei grandis fuit, latior quam rorundior, digitum craſſus& multb ruberculu aſper. Meatuum quoq; vitio éilus rite nonex- eluditur, vt ſi bile craſtiori, lapillis repleantur, vel à tumoribus com. primantur, aut ſicciores redaiti concidant, quod â ſe obſeruatum ſcribit Argent in comm. aph.§. 4. b 88 „. Lienis virio iclerus niger fieri dicitur, quando craſſum& Feeulentum ſauguinem tstum, lten abſumere uon poreſt,& ob id co. pid turgens in epar refunait, vel quando meatus venæ portæ finiſler expurgationi craſtioru& feculentioris ſanguinu dicatus obſtrullus fuerit. Ia. Derinetur autem eſfuſa Lilit in poris curis, vel quia craßior, est, vel quia cutis aſtrictior, vnde& auriginsſum corpus vix ſudat dicente Fernelis. Ir. Diſßerentiæ icteri poriſimum ſumuntur abeſſeutia eius, co- lare nimirum mutato, e3 q alius vel citrinus, qui& proprit ac kar eε‿ε̈la Lderus dicitur, alius niger, alius viridu ex vtroq com- miſtus. Ad hæc tkia reliquæ ſpecies referri debent. Mercatus diuidit emnem leterum in ſymptomaticum& criticum. Sympromaticum in hepaticum& felleum. Criticum in ſalutarem& non ſaluts- rem, b— 10. Explicatis nomine, eſſentia, cauſfis,& differentqs Ileri ad ſgna deuenimus, quæ vel ſunt diagnoſtica vel proguoſtica; com- munia, vel vnicuig cauſæ propria. 1““ . Cemmunia ſigna ſantz oculorum album& partes circaten pord ntuul phr„A0 luleſtun „ 12 9 auhrtun balrefa alkr ran alucca ,o lininu Main uiri umaun3 „ 1 Feriu rer⸗ fu maleſ natiunem tn 1— 4 6 4 Ulun lüli tan alia y ijterex⸗ ula faii Nui inze . Sc . 90 iguſte r 7 de/ 7 — upepe 4 Mtom⸗ 9h.( 6,4 144 Fearim, raſſe. u 1 8 ainm auſug — doc 1 3 hilu rite het. huun mcdan, rjai ienn 1 Rand⸗ aſut ) Ditumunlunm. N ſe obſenun aahſma uen, G& unn haune Dne yanteſune ean ſans Sicanudhſnn li Ini ielſua arzin inhu virſu nun ſinun d. ſeutigeu ba wlana i E pnm a nie du rex vnnjſ nutm uuh.eercauu iu aang muict. Imymun mmaſis Neunſe cuſt Afreij 1 arisefus Mxuſſia 1 naunumn- ali n ae pora colare Anaturali diuerſo ſafunduntur, vene ſub lingua rplen- rur, corpus prurit& quaſi onere ſuſcepto torpeſcit, mens ſenſus; bebeſcunt& varqs turbantur imaginibus. 1. MA an. Platero multis ſeciebus commune ſiguum cenſetur, dolor compreſtiuus circa corais dictam foueam. Si febris abeit, ex Gal refert Rhudius, pulſum eſſe minorem, duriorem, crebriorem, celer ramen non est ob febris abſentiam, nec languidus quod vires aabuc conſtent. b— 79., Dijferentiæ brmales ex aſpectu facile depræbenduntur Citrinus flauam bilem naturalem, niger melancholicum ſaceum a- guit; viriat euaait vel ob bilis naturalts, aut alimentsrum quorun- dam corruptionem, vel vtriuſq, bumoris commiſtionem. 20. Eparus caliaiorem conſtitutionem inaicant, tum illa quæ ſu- perius recenſita, tum iftai Vrinæ& deiectiones iutensè ſunt coloratæ, ſiru moleſta est, cibi quog faſlidium& nauſea adeit,&c. IMfam- nationem autem hepatis præter hæc edocent vebemens& ardens febris, dextri hypochonar; grauitas& dolor, vomitus& excreta ſunt bilioſa rum porus cholidoc hus ad ieiuni principium vergens pa- reat, aliag aſſunt inflammari iecoris ſigna. 217. VFenenum epatum eſſe& venenatorum animalium morſus, diſces ex cauſis euidentibus prægreſius, relatione ægri aut aſtantiunt nulla fatigat febris, ſuperueniunt varia gmpromata, repente aus breui interuallo color eſt mutatus, imq; viplarimum viridis. 22. Quoa ſi aliunde materia fuerit tranſmiſſa, nullo id negocio dignoſces ex morbus præcedentibus, qui vel rolluntur, vel mitigan- tur, vel ſimul perſeuerant. In febribus ſi Criticus fuerit, fi cum uoele egri, præceſſerunt ſigna concottionu, febru declinat. Si hmpromaricus fuerit, contrarid eueniunt oemniaqaM. 2z. Obſtructiones vaſorum per epar diſperſsrum, ſimalum pro- credrint, nulla aut leura admoqum adeit februs, vrinæ rurbidaæ, craſſe, cracea, deiectiones vtcungq, coloraræ: quæ ſigua etiam tumo- ribus& ſcirrku communia,& prater baæc ſentitur, tum quaſi pon- 1 dus das quoddam Iꝝ-a parte eum impeditdà reßpiratione; rumor ſ fue- — 3 1 4 5 8 5 3. 6 8 4—*.— 25— ———-—————— 1— .. 8 8 1 1 3 8 1 9e— 6,e9eeeseehef e9ueete 4— 9. *.———— 9 3———*— ſͤſſ 4. 3 3 1“ 8 6 Ree 3 o,ofß“ E 1 2 ee 6 8 — rit in gibbà parte, eit manifeſtus,& comitatur cachexia vel ly- 24. Si veſicula ob nimiam lilem, aut zalculos fuerit repleraC renſa adeò vt meatus comprimat, vel ipſi quog, meatus obrurentur ab iſaem cauſis, malum vnius atq alterius diei pacio bominem in- uadit, ſiue febre, ſine magna corporus aut virium proſlratione, deie- Iiiones albicanut, vude& caninæ aicuntur, vrinæ ſaturaro colore& peue nigræ ſunt, dextrum ypocbonarium grauitatb ſenſus premis abſq conſpicuo tumore. Indurata prorſus ſi materia fuerit, aut cat- culi meatus vel repleans vel comprimani, vti& ſi meatus exarue- runt, diuturnum eſt malum, uec cedit reme ass. 29. Lienus vitia ſequitur color primum liuidus, tandem ſubni- ger, nulla manifeſta occaſioue prægreſſa, mens infeſtatur meis& triſitia, nec deiecᷣlio& vrinæ plurimum de naturali recedunt ſta- ru. Vbi copid turger, aiftenaitur& grauitatts ſenſum parit. 20. Diagnoſtica hactenus viaimus ſigna, iam de prognoſlici no. lus ſermo erit quæ aperiuni quus morbi futurus euentus, quo tempea- e, uoue modo. 3 27. Sud autem naturd Icterus lerbalt non eat, ſæd cauſarum re- tione& morborum, quos vel comitatur vel inſequitur, neu rarò? me dio bominem lollil. 27. Iia qui ex obſtructione vaſorum,& pori aut ceruicis bila- rp vel ob copiam Lilu d calida epatus intemperie, aut alimentus bi- lioſzs, producitur Icterus, lethalte non eit; niſi ob induratam mate- riam aut calculos, vel morbum erganicum fiat, qui diuturnus eſe ſolet,& tandem ægrum interimit.= 29. QLut inflammatiouem, tumores& ſcirrhos ſequitur Mderus periculo non vacat, nec vbi ſcirrhus ſine epati ſiue lienu ajfuerit ſa- iutu certa ſßes affutget. Ab atreæ maligno, vel cauſis venenatus ſi o- riatur, ad modum quog, periculoſum. ie. TZempus& modum quod attiuer, ſoluitur lerus Dn Impl⸗ lunlii 1 Ila N v 1 hem, Hol Ihylic mennd 2 1 ſs luun ſuu: guj; Ä- Hpya NHauum an cſuhhgn maute 76 3. l lenientem ſfununciai anpinuf % E iinſ qui lenltenin umam. lacuatinn Ahd u in G vi Galuran faun. dai unn laeum en deetihne tipparr. 77 6 I n Fhann nuudg e ü fetetun ſe. 96 nxnt. aeſu nuſn b fum Wu zume 1rauune as 1’ auu uln munran- m dunmaibi. jur uumne. almeniii. uunci uild evenau’ nnefaa, Sanah autnui b eraſſa, pori aperti,& ægri vires debiles aut fortes fuerint. I. Soluitur aurem vrplurimum per inſenſibilem tranſgiratio- nem, uonuunquam per ſudores: Citrinus& quid flaua kile, quig ahimplici veſleuleæ& meatuum obſtractione prsuenit cttius abir, quam niger aut viriai, quiue ab alq producltus ett caufis. 52. EFebres ſi inſecutus fuerit Icterus, aphoriſmus eit Hipp. da. .. quo malum eſſe aicit ſi ante feptimum diem ſuperuenerit Ice= rus: qui interpretes mirè torſit. Plinius 1.26 c. 12. contrarium ſcri- éit. Hippocrates, inquit, A ſeptimo die in febre morriferum&ſe, Meuum docuit: nos ſcimus vixiſſe aliquos etiam ab bac deſperatiane: cui ſubſignat Auerroes,& Auendpar qui inſuu regionibus lclerini- am anute ſeptimam ſalutarem éeſſe ſcribunt. Zã. Imo ipſfe EPtppocr. a. de victus rat. in ac. pt. icterum ſuper- uenieztem cum rigore febri êilioſæ aute ſeptimum ſalurarem eſſe pranunciat. Er 1. Epid. comm. 2. 1. Gr. aicuntur fuiſſe qui ſexto die auriginoſi facti, ſeruati ſinin. 345. Enimuerò Hippocrates a. aph. non lethale eſſe pronuncia- vit, ſi qus aute ſeptimum morbo regio corriperetur, ſea malum. Fre- quenti enim experientiacomprobatum est pauciſimos, quibus aute ſoptimum Icterus ſuperuenit, euafiſſe,& nonnißt alijt accidenribus euacuationibus per aluum, vrinam, bæmorrhagiam, vt Herarlidi 1. Epid. quæ ipſæ quog bominem non ſeruant nlſi ſufficientes fue- rint,& viribus robuflus ægri, quod Hermocratu exemplum 2. Bpid. & aliorum quamplurima quæ follerius aliich adducunt, teſtatum faciunt. b Sanuns I. Realè igitur pro Hippocr. reſponder Argeut. in comm.; Tra- atait quod frequentius accidit, neq, tamen aliis tollit ſua experimen- tarcum enim ante ſeptimum hic humor vix concoqui poſit,& proin- de vtiliter expelli, ſeprimum non fine causd terminum conſtituis Hippocr. 30. Negy poit ſeptimum ſalutem Medicus polliceri deler temer? 5 Cu fimplici ſolutione citius aut tardius, eraut materia maou vel minus eum e infl⸗mmario,& olſiradtio alio; tamores poſint nibilomi- nus perſeuerare vnde Hipp. 4. aph. 64. prenuntlauit, Quibus per minus, calamitsſum. 57. Abſoluimus hactenus Heuwefan leri, reſlat eiuſdem deog Zctero appropriata ſunt. 41. SKiob morſam aut ictum beſtiæ Meroquw corripiatur, onni diligen- Uigen Flun „Ar vhml. fehtur, Njiurit, witen 4, venade tis, ei ur, ſun F nnij Thuburz bynyſtu utun en am, 9 1 llu 2 nu⸗ ban iihas emadn 9 netu ugumn 1 ayba emuhr, 1e. nyluo fäu. h Ku cmylian, am ien vatu. 1 unn er mſtan nünjlahu- darn ad R Afhiu truntesꝛis: Auhuuau mCinasfein d au uiſ au tt utpe au unbu Münt. gutriaun eelnatu mn abuifffen nuumini ſan 1nt Solun fuun aueuun nun Wuniu nann uun b nfs den z fluun id ae Seye 2 rrudd auh „cun nu munhiud rur mn .. 7 Täne wae,, ———y— ailigentid curandam, vt venenam ad extima cuis reuoceturi ob id Frictiones, ligaturæa dolorificæ, ſcarificatisnes cucurkituleæ inſtituan- rur, attrabentia admiſtà theriacà imponantur,& alexiteria vel communia, vel quæ ili veneno reſiſtere experientia docuit, propi- nentur, viribuso; ſuccurratur. A pharmaco retenro ſi Icteras ortus Fuerit, cyſter, hi viæ pateant, inaciatur,& natara ad excrerionem irritetur. 4“ 42. In iecorus calidiore intemperie ſimplici, lenitâ prius aluo, vena dexiri bracchi aperiatur, mox len iter refrigerantia, aperien- ria,(ne in minutiſimu vaſis aliquid iam generaræ bilus relinqua- tur, quod obſtructioni& inftammationus poſteafieret principium) G nonnitil humedlantia in vſam trabantur, as corpus, e. g. diluto Thabaré.& fol. fennæ purgetur, iao; per interuala reperatur, in- rerpoſitir alterantibus, prout malum magi vel minus reſchet. Inun- gatur etiam regio iecoris vngu roſ.. infrigid. Gal,, reſumriuo, fau- taltuo,&c.. .. Frequentior cauſa Iateri eft ob ſtructio, vaſorum um ipſius epatu, tum veſiculæ, quæ inter cauæ& pPorta propagines binc inde parguntur:& me atuum æyſtus fellus, 4 craßiore ſanguine aus éile, eag vel nimia vel viſcoſiore. In quo kaſa pleriq venæ ſeklio- nem admirrunt, qudm ⁵ bonls ægri rebus, niſi corpus plethoricum & metus inflammationus aMuerit, intermitti poſſe arkitramur, ue virtus bepatis magus debilitetur& via ad hyaropem ſiernatur.— . Quod ſi meatus Veſiculæ bilem ad inteſtina deferentes ob- Kructi fuerint, cui bono venam ſecabu, cuin materia peccan dA ſan- guine hit ſeparara? Utrobig, quog, verendum, ne vena ſecla crudi humores ex portæ ramwbs attrahantur,& mator inde ſequatur obſtru- clio. Nec Gal. in curatione huius ſpeciei vlibi veuæ ſectionu memi- nit, quin potius l. de purg. fac. 2. qui venam ſecärit in extremam ægror perniciem acturum palam fatetur, ſeq, omni ſupplicio Aſcle piadis ſeclatoribus deuindtum traaiturum aicit, ſi vena ſecla ægro- rum ſubleuarint aut paloorem ae cute eiecerin. 8. 5 3 2 8 F.[Ha- 8“ 4 ““ oeh shAesesbihesen Aesises ehereir ier hsstaeceee 3———— ͤͤ² 3. 8“ 4 4“““ 1“““ 4* ͤͤͤͤͤ 1 3 3 3 3— 8 3————— ...—— 2 4 —————— „f r. Hlemorrhoidum veroò apertio ſiue Ponte ſiue arte fat, plu- rimuům iuuat. Ali venas ſab lingua ſecant, exiguo forſan cum ,v. Quuare purgationi& excluſconi materiæ obſtruentis potiu htudendum, cum Gal. J. de l. a. 2. Cuius verba, quia ſummam cura- rionis compræbendunt, aſſéribimus. Quibus citra febrim, marbus regius acciait, vrgenté in dextra parte praæcordiorum grauitatu HFenſa, homnibus obhfructtioues aperiendo& cibos, potus, ac meai- camenta artenuantia, dein medicamentum oholagogum exbibendè, eorum plurimos vna die ſanirati reſtitui. Qui verò purgatione liberari non poterant, s rurſus valentiore ad aperiendum data po- rione, medieamentum quod vehementius purgaret, exbibui: lc de- inde ſub finem purgationis vel cærulea vel flaua bilus cum acri mor- dacitate ecernebatur, Cc. S. uic traq methodo Gal inſchentes, hi aluo æger fuerit aper- ma, obhirustiones aperientibus& detergentibus auferre hudebimus. Quoa ſi primæ viæ excrementis ſcareaut,& aluaus aſtricta ſit, laxe- ꝛur ea dtacathol. caſßia, aut diaprun. ſol; vel clyſter ingciatur emol⸗ liens, abſtergens,& nonnibil ſtimulans ex decoclo herbb. emollient. radic. aperitiu. furfurus, in quo aiſſölu. mel commune vel roſ ſacch. rubr. hiera aliqua, aut preaict. elect. quodpiam, cum ol. vel ſimpl. vel lini aur amygd. dulc.& pauxillo ſald.— 4rↄ. Hinc aperientibus incumbendum,& qr quæ præ alis in hoc affecta prodeſſe vfus notauit, aein terrio quog, die vel etian alternus purgatio inſtituenda, idx, repetendun interpoſitus alterantibus prout malum magt vel minus reluctabitur: nec abs re fueritſi alte⸗ ranttbus quædam ex leuioribus purgantibus admiſceantur, quo ſen- ſim materiæ aliqua portioſubducatur. Tandem vniuerſo corpor' Re- rurrendunm,& fadus color tam internu quàm exteruus remeain miſi ad Ponte receſſerit, extirpanausZ.ʒ 4 4 p. Aperientia ſunt cithoriun, apium amyga amara, roſmari- nus, acetoſa, ariſtolochia, abſintbium. Jœlamen, anckuſa, chama- pirbs, Jiha En mlla jiſeu 4 K 1 Henduna Nul faci han neratun C 7 7 1 lus; T 1 4 tuani hu annun Nanen. urtt, de. 1 umonuac art dial laun, e ahaic MMet. 7. mrimyn eecrerg- dyre- Pro ly) 1n dirienti Nrriez Aenſe kainni9, Aele, n nl „e aſehin, un d. Sana Naui 1 3 3, dot, i nde 1. Logrm elilan b ‿—„ 6 8 riendum auu 1 n exlibui ſhe IE üiläamanmn. Oeanan Iſarent nn ta Numi nalmerca dt mulen 1uſbua elen 1 vel niſae 4. A ul nuh mn develn bſa a 4 nlaim, Kuyechnt leamu E Ncmin S Arnn aumniu 1 16 um maius, cenraureum, raphanu, radix rubiæ, aſari, gentianæ, ff licis, ſeu geniſii, cuici, crocus&c. eefunlih pithys, chamadrjs, penrapbylon, marrubium, cuſuta, eleliavni. Jo. Lumbrici terreſtres ab omnibus ferè in hoc affectu com- mendantur:i d Galeno quog, boc nomine laudati; qui& inl. de re- mea. facilè parandis(ſi ipſe est auror) ex recenſitis plerag, celebrat, raphanum præcipuè; ex«uius ſucci vſu quendam ferè bydropicum liberatum quog, vidit Saxonia: bi anuumerari debet raſura ebori &cerui cornu. Lauaatur etiam ab antiquis ſtercus caninum& cæa- preæ; Vyierus in obſeruat. anſerinum commenadaa. Jr. Purgantia ſunt Rhabarbarum, agaricus trocbiſc. ſem. Car- thamis fol. ſennæ cort. inter. frangulæ quæ in vino, ſero laclus, del al rerantium decoclo, præberi poſſunt, vel cum borum aliquibus in puluerem redacta exbiberi. Pilulæ item conueniunt aggte gatiuæ aureæ, de Rhabarb. biera piera, hiera colocyurh.&c. Je. In validioril us obſtructionibus iſtis aadi poſſunt, gummi ammoniacum, laccæ; troch. de abſiutb. eupat. rhabarb. ſgec. dia- curc. dialaccæ, limatura chalibis.&c. Vbi corpus ſemel fuerit pur- gatum,& vieæ nennibil apertæ, aperientibus diuretica quog per- miſceri& ſic aliqua bils portio per vrinas commoaè cuacuari poteif. 33. Extrinſeca quod attinet, ſi color fædus perſcflat in cute nec amplius grauitatlr ſenſus in de;tro bypochondrio ſentiatur,& excrera quox naturaliter ſe babeænt, balnea, ¶umiui prius quæ ſu- dores promoueant, vrpote rob.de ſambucòo, theriaca, cornu cerui, e bore) ꝛum ſirca imperentur, tum bumide, ex abfiergentibus& diſ- cutientibus, in quem finem corpus liutels caliais ſapius fricetur. Facies abluatur decocto herbarum abftergentium,& aq. fabar. roſ. aceroſe E&c. cuius flauitiem ſicut& ccaloram; ſternutamenld ex leuioribus primum, vrpote ſucco maioranæ, praſii, betæ, ſemin nigelle,& tandem etiam ſcammonio, elaterio cum lacte contempe- rato, rollunt. 5„.. J4. Mle- i. Icrerus niger eodem ferè modo curatur, niſi quoa forfior⸗ nperientia requirat,& aiurtus reſiſtat, quam qui ex flaua ortus eit bile,& quia vtplurimum coniunctum habet lienis zumorem ac ob- hrruclicnem, de eius curalione plura bic dicere ſuperſedebimus. S. Vidlus ratio vtrobig, fit medioctis& attenuans: cibi tem. perati& concollu faciless probantur pulii gallinacei, gallinæ, per- dices, caro veruecina, vitulina& agnina adultior, pipiones, eli- xæ magis quam aſſæ. Piſces canceduntur parui& qui iu riuis aut tor- rentibus capiuntur. A bouilla,& omnibus ſale vel fumo duratu ſiue carnibus ſiue piſcibus abſtinendum, ſicut& à pinguibus ac aulci- bus, Prohibens quog, nonnulii oua recentia tremula, quæ tamen cou- reai poſſunt, niſi calidiore ventriculo ager fuerit, f6. Conadiaurtur cibi cinamamo, mace, nuce moſc hata, pauxile croci, paſſulis, maiorana, origano, petroſelino: embamma ſit rapha- nus ruſticanus. Soalenander commendat capparum minorum ex axy- fa⸗charo„Vel aliquor amygdal. amar. vſum iu meuſa principio,& hauftum vini abſinthitu: Lac item amygdaltsum per decollum furfurum emulſum cum pauco ſaccharo. 1 Sf. Potus ſir vinum purum, mediocre, non generoſum, nec re- cens, vel cereuiſia hordeacea pura,& defecata, in qua maduerint, cichorium cardobened. abſinth fragar. cuius decotlum cum pælſulu praſcribit Rulandus. 3 1b b „r. Aluus ſit aperta, aut irritetur glande. Aer ſit purus, fatur & fordities omnis abſtt. Animus raudem ſit curis Vacuus ac ſolutut, Eiucundis ſermonibus laxetur. Fo. Deniq, viſcerum naturalium robori medicamentus cerrs- borantibus,& appropriati conſeruando ſiudendum quorum male- rias hinc inde practici ſuppeditant, quæ& in ipſa curatione, ſi malum contumax& diuturuum fuerit, locum habeni.. Cokor- Abicc umät Co ee doe tur yt etlubi tuöme tanusc tile& Vu b fllcha 1 tholod atco. Vr cellarn 12 naenn, — ehee enuans: ainn 18 Nacei, kale,. in H igr, ipumaa. uiin ruiun. V un hnuiaai u. ua 4, qut tanamn. dezenf n r ſthan, zuil mfin d 2 ſeaufan auu. 1 nuuununexaty an uſe rarug e m in 7 um im duns a. ſhum fe. efaas uutunm, e.ut dnnem lahuu enial swfe 1999 4 wücuud Tlunn . raun anai un b mauf a SA ſuunamug V aum, 3ut A8 lemaim b 3np tpe 9e. fam dmuiſe COROLLARIA; SrSAroOLoGIC4. Corpus humanum, quatenus eſt anabile, ſubicctum Medicinæ elle,„à plæriſq; artis medi- cæ doctoribus rectè aſſeritur: neq; hinc ſequi- tur, vti quidam contendit, ergo omne ſanabile eſt ſubiectum medicine. 3 Elementorum doctrinam preſupponit Po. tius medicus, quàm tradit. PHATHOLOGICA. Humores morborum cauſſas eſſe Querce- tanus contra ſenſus negat in conſilio de Arthri- tide& Calculo. Vulnera à ſclopetis& tormentis bellicis in- flicka rectè ad contuſionem referuntur à Bar- tholomæo Maggio, neq; vlla adeſt inflammatio aut comb uſtio Acalore globuli facta. &EMIO 7Iovu Vrinarum inſpectio in aliquibus morbis ne- eſſaria eſt, ex his autem ſolis, alijs ſignis,& cir- cumſtantijs Poſtha bitis, de morboy pronuncia- re,& r8,& remedia ægro obtrudere, impoſtoris eſt, non mecdici. . TurIAꝝ,OT104 Venxæſſectio non indicatut: 4 morbi magni. tudine. 3 Aro bitotusſubſtantie licer cauſam mani- b 5 feſtam non habeant, attamen N4uaosdo curari non b debent. DrAETETICA. 10H A braſñ ca hypochondriaci 8 ureAtazaga llcc prorſus abſtinere debent. Eſt᷑ ne in cibis ordo aliquis exactè ſcruandus. EI N I A 6 b II 5.— 2 e=, A 5* 3 4 9 2 4 G&G&(G&G&G&à⁊&-—-——— ··· 3 4—.— . 3———— 6— hee— — m ,—“ 8“ 8 1— 1 8 74 X 3 1 46 ‿‿ 8&☛ S