3 7 Tyen 4 eoriddem 8 . pag ſaur nn. Müünis nirinm Süs dſa ua 1 n, eüibene 8* shuids Kechn stotpaniellut a nacd don — 4 4 4 nalecope⸗ dalti L 0 b DEVS T22 0 ½ 7T. MA4 T. auſpicatò fieri velit, THESES i*DIes: HYDROPBVM ES⸗ SENTIA ET CV- RATIONE Conſenſu Aumpli ſßimæ Facultatis Medicæ in Academid Iulid, SVB PRAESIDIO CEZ. V. HENNINGIARNISEI Th.& Med. D.& prof. P. ac pro tempore DEGCANI Pro conſequendis ſummis in arte honoribus Publice examini& cenſuræ ſubicit M. BENEDICTVS OHEIMIVS Medicus Hallenſis In Auditorio nouo maivre, die 30. Man H=IMAESTApI, Ty pis hæredum lacobi Lucij. ————— ⅜———y ANNO ch 1) cXVII. ( wepg — 4 2 2 FPyudrop⸗ an accen- Hnptems ſibi vet worba⸗ Il. Galen ſet Symptômatis læſæ ſanguificationis, nec propterca contradicit, dum hydropes inter affe ctus ſeu morbos relin- quit, lib. de rumor prær. nat. c. 10. cum diuerſo reſpectu Sym- ptoma ſit, quod aliàs in morbum degenerat. Quia verò hydropis tumor tantus eſt,vr imme diatè lędat actiones, hac diſputatione proponemus eum, non tanquam ſymptoma, ſed tanquam morbum in magnitudine. Nam vt ait Gal. de diff morb cap. 12 Qui in partibus eſt tumor, ſi ad tantam magnitudinem attollitur, yt ob hoc ipſum operationem im- pediat, tum iam morbus eft exiſtimandusas. G3uua. III. Sir igitur genus ſeu forma hydropis, Tumor, cui primam differentiam adijcimus Alubiecto ſeu loco affe cto. Nam& circa teſticulos,& in vtero,& in pulmonibus, vr no- tauit Hippocr. fi ra dν& in capite aqua colligitur, quam ta- men non ſimpliciter, ſed cum adiectione hydropem pul- monis, vterin, hydrocephalum, hydrocelen nominamus. Ac quæ in ab domine congregatur, ſicet inde in corpus vni- fabsedamn. . uerfum, velfuppoſita crura excurrat, Hydropis nomen ab- ſolutè gerit, retinetq́;. b IV. Sed nec omnis abdominis tumor hydrops eſt, cum Scorbutus non rarò inflet tendatq; ventrem, vt& venenũ, Cauaſz in enerse. Semalè expurgarum puerperium, ac poſt febrem,& ex Co- licà fuppreffaq; vrinà ſæpe inxumeſcit infima regio, totusq; corporis habitus exvulnere thoracis, quod ab vnà parte in muͤſoulos ſub cute deſinit nec peruium eſt, vr abſeruauiròmer. Miſc lib.z. Fp. 4. quam intumeſcentiam ſi quis cum tumore hydropico confundere veller, næ is magnã nominis intro- duceret æquinocationem. Proinde adcan ſas confugit Ga- lenus lib.. de loc. aff ‧.7. Et lib: G. Eod.. z. vhi ait: Niſi al ie eur frigus tranſmitta tur, bydrops ſubſequiminime poteſt Nã vr explirat Comm. a. in praſag. fiipp. texx.. Communis ortus hy- dyropis inde eoctat, quod officium in ſanguine generandoo- ſitum vitietur, ſiue id fiat per ſe primò fiue ex couſenſu cum alijs partibus: Vbicunq; enim ſanguificatio deiecta non eſt, quantuſcunque excitetur tumor, hydropicus non cenſebitur, vr opinatur Mercar. de de iutern. morb. cur. luò. V. Necitnus inficias, communi Me dicorum plerorum- que conſenſu receptam eſſe pro causà adæquatà hydro- pumrefrigerationem Hepatis: Quod ſi de primario hydro pe intellectum velint, cauſæ nihil eſt, cur au ctoritati relucta rivelimus. Siue enim hydropem in continentes, ſiue inan- recedentes cauſas reducas, nuſquam non inuenies ipſum l borare lard Analogiâ, quandoquidem cauſæ eſſentiales quæ definitionis maxima pars ſunt, toto ccœlo inter ſe di- sie ſerepant,& alicubi locus affectus ipſe variat. PDiperen- VI. Primo igitur& communiter hydrops dicitur, quan- do lecur, cuius facultas hic læditur, per ſe afficitur; f b cundar eundariò, quando per conſenſum,& deniq;, quando Aqua- ſiculus intumeſcit abſq; vitio Epatis, quos ſtatus hydropicorũ potius, quam legitimos hydropes cognominat Galenus.·. hmpr cauſſ c. 2. Sic inter differentias nomen hydropis, vt& nomen aquæ inter eutem, prius cadit in aſciten, deinde in Anafarcam, omnium minimè in Tympanitem: Quæ omnia, vt in ſpecie deducantur,& cauſæ hydropum particulatim explicentur, ſtatim ad ſpecies deſcendendum eſt, quas tres conſtituit antiquitas, Aſciten ab vtre, Tympanian à tenſio- ne& ſono,& Anaſarcam vel leucophlegmatiam ab albo humore per habitum corporis ſparſo denominatam. VII. Aſciten deſcribit Trallian. 11ε.9. c.z. quod conſiſtat 18 ex tenui& ſeroſo humore,& Galenus vbiq; ex continente Acites. d Hanu ytu 1 causa diſcrimen inter tres haſce ſpecies innuens, aquoſita- aſ uenunuunt tem Aſc 1t1 tr ibuit, de tumor. c. d. Cemm. 1. gde rar. vid. iu acux. rn mauegta rex. I11. Comm.„. de bumor. tex. 2. 5. de hmpr 75 2 42 Cuius „„ cauſam reducir in vltimum gradum refrigerationis Epatis, 8 o deiech noh lib. 5. Apb.. vtpote quod ſerum frigidius fit,& tenuitate cauſæ. ame an dkcpicgsnocd ſuà arguat maximam cruditatem. Et ferum quidem tumorẽ tei üßau, ſacere in Aſcite punctio abdominis oſtendit: Sed ſi frigidi- tatis Epati gradibus diſtinguendæ ſint ſpecies hydropũ,non iN aihumplerorm. different niſi gradibus, ſi ſcilicet conferantur in morbos E- uu dcquaad dyh’. patis, perinde vt imbecillitas Epatis, Cachexiæ& Leuco- d umaioſä phlegmatiæ, nec vnquam naſcetur aſcites ſenſim incipiens, eg dr riattebch. quin Anaſarca præceſſerit& Tympaniss. inc regtes luebi IIX. Hludtamen certum eſt, Aſciten primariò ſic di- ant Enteniesäyine ctam ab Epate non oriri, niſi facultas ſanguificandi ita de- qud rule tſenu prauata fit, vtſanguinem amplius conficere non poſſit. Com. unt,. cbiunk. b 2 in prſag tex.. At qul hæc m Ai‿τννσενς νννννκ⁵a folà ioſt Sc. frigiditate ſed& ab intemperie calidã& humidaà induci t sdimxabn. poteſt, vt pluribus in locis præſupponit Hippocrates, 116. 4. Adhunt. Sph. m part. 2 præſag. tex.. G 2. Et experientia recentiorum A 3 vnâ ande —— —⅛¼¼— 3 ——————,-4— —— vnd cum rationibus paulò poſt ſubijciendis ſatis euidenter perſuade t. ITldo)8 ein 9sun Noαναd ε Puxer rorigscu, n9) diuσπτsυ na‿raa Sdveuunr„9) rb0 eο Dnv. ait Trallian lib. 9. g. 3. Et couſtat ex Aphor.& eomm. 62. li6.,J. uec non. d. loc. aff:c.. 3. ſmpt. cauſ. 2.1. Vid. Randel.in method. cur. 9.·3 9. b rrigidita IX Et qu idem, quod nimià re frigeratione extinguatur mmus E. facultas Epatis⸗quæ calore functionem ſuam exercet, nemi- Pa⁵*s⁵. Calti ditas E22A. ni dubium eſt: quod verò extraneus calor natiuum itidem depaſcatur,& hydropem iuducat, ex eâ ſpecie aſcitis pro- bat Trallianus, quæ oritur ex febre ardenti. Siue enim v- ratur Epar, vt explicat Gal. loc. aff e.. iue fundatur ſanguis, & colliquatus confluat in neusuac abdominis vr ipſe Hippos, interpretatur lab. 6. Epid. ſect. 2.& inſinuat. 2. præſag. rexl. I. 1. morb, vulg. tex 369. Comm. 2. nec aiſſentit Gals Gmpl. 6.2 Tralltan credimus lib.c.sC onſtat vtrobiq́; intem periem ca- lidam adhuc præſentem, cauſam eſſe&non frigus, quod ſuc- ceſſſſe vulgò reſpondere ſolent,& præſupponit ipſe Ariſt. lib.. probl. F. infſne X. Sicut autem in toto corpore calore funditur ſanguis, quid vetat, quin codem fundatur in ſupercalefacto Epa- te? quemadmodum etiam hydropicorum quidam, quæ ſi⸗ gnacaloris præcedentiahabuerunt, eadem toto tempore decubitus retinent, vt ſunt vrina ruffa& exuſta, calor in fa- cie emicans, lingua arida, quam addit Hipp. 2. prognoft. cum febricula perenni, ſitis inexh auſta, pulſus citatus&c. quæ non in putredinem ſeroſæ aquoſitatis reduci poſſunt, quo & ante hydropem,& in principio æquè ac in progreſſu re- periantur;& quod econtrario, in diuturno quantumuis hy- drope, modò ex causà frigidà ortum traxerit, in quo nihilo minus ſerum putreſcere extra vaſa debebat, nullum ilio- rum occurrat. 1 XI. Accedit experientia Fernelij, ArgenterijPlate 8 alio- Iſafie 20: . beis elldenter — Pwi gm, — at Irältun. unn. lltaffer 1 Aine exingunur erexerceteni- 1 datiuum iden ( cce zläni na. 1*☛ Smeenimp. U Sndaurlngli d 1 ut iyl Ah. e. hreſax teul. 1 el AaAl Sphpr.c,? 5 le al Hngr 141 — na A vit ipſe Ari 50 atemperiem c. d rgusquodue⸗ MMiorum ex ſectione hydropicorum depræhenſa, quæ rei veritati conſentit. Item quod id genus aſcitis inſtium tra- hat à crebro vſu cibi aromariſati, vini generoſi,& aquæ vi- tæ. Item quod à calidis medicamentis ſic affecti peius ha- beant, nec abs re dixerit Rhaſes: Cum rubris vrinis hydro- pem eſſe incurabilem; quod& Paracelſus annotauit: quo- niam periculoſior eſt calida intemperies quam frigida, pro- pter hecticam, quæ inde impender,& maiorem caloris ope- rationem, præcipuè verò, quia methodus curandi, quam Medici præſcribunt, ex frigidà intemperie extructam, tan- tum abeſt, vt expugnet morbums vt potius oleum affundat camino. XII. Porro quamuis ab humidaintemperie hydropem A1amiditae non deriuent antiquiores Medici, ſæpe tamen vel Lien vel Epar hydropicorum prorfus fluidum, inſtarq; pomi putridi ſpongioſum deprehenſum eſt, vt vel Platerus annotauit, quæ intemperies procul dubio deſtruet facultatem fangui- ficandi,& ad generationem ſeri eam eò faciliùs deducet, quò humidum affectum, qualis ſtatuitur hydrops, à Gal. 3. de humor. rex. 24. maior excrementitiæ humiditatis copia vbiq; circumfuere ſolet,& laxitas partis promptius ſinit collectam aquoſitatem in ſubiectas partes ditfluere. Et huc quadrat humidum reſolutum, ſeu reſolutio ſalis& ca- taracta, vnde Paracelſus omnis hydropis cauſam accerſit, tractat. gemino, de hydrepe& in fragmenti ad librum de Tarr. heor. morb. õ. lib 2.de Tarr. tract. 2. 1. Se. XIII. Siccitas deniq; per ſe cauſa hy dropis ſtatui noni Siuita poteſt, quod ſuperflua humiditas à ſiccà abſorbeatur: Per accidens tamen ita abſumere poterit natiuum Epatis li- quorem, vt ſuperficies extima difſiliat,& in rimas, Vt in vo- tà manuum a lue VenereAd,& labijs fieri ſolet, dehiſcat, per quas continuò extillans excrementitia humiditas ſongo im- pPluuilo- Per quds Vias qu E Mluat. Meſenterij, quem non ſatis probabili u pluuio tande mimpleat abdomen& tumorem hydropicum inducat; quam Fernel.& Argentierij ſententiam, licet qui poſt eos ſcripſerunt, acerbè impugnent, maxime Horat. Augen. lib. F. Spiſt. vlr. Argumenta tamen non adferunt, quidus id impoſſibile eſſe conuincant, præcipuè cum on- Aia fiſſuram illam viſceris ſatis liquidò oculis ſubijciat. Id tantùm obtinent, quod hac vià Aſcires non ſemper genere- tur, cum ſemper eſſet incurabilis, Rbud. 116.z..10. quod nec Eernelius voluit, nec nos aſſerinus. XIV. Nam vtporro progrediamur, viasq́; inquiramus, per quas aqua ab Epate defluat in cauiratem abdominis, pri- mus modus eſtper tranſudationem èe venis vmbilicalibus& gumento conde- mnat Pernel. lib. G, arhol.-.. Nam ſi pero 4, neruos, cutim, abſceſſus fieri, vt annorat Hipp. 1i b.2. Epidem. ſect. 2. in med.& ſi pituita à ventre ad veſicam ferri porteſt, ex Aphor. 14. ub,]. i- mò ſi pus per pulmones expleurâ expuitur, vr ad huns caſum accommodat Gal. in com. d. Aph. 54.& ſi aqua ipſa hydropico- rum per vrinas& aluum, nec non per cute m emplaſtris du⸗ ci poteſt, aut ſuo impetu penetrat Diaphragma,& perito- næum, dum in ſcrotum delabitur, quid obſtat, quò minus pertenues venarum tunicas, quas diuturnamorAlaxas iam ſerum abya- reddidit, percoletur& effluat. Quod enim ſerum ab tein venas excutiatur, non tantùm Diarrhœa, quæ incipt- encem hydropem interdum cura, t⸗. Ap b.tb. 7.& Dyſente- 2.. ria Hepatica, quæ interdum in hydropem firmatur; ſed& taomor pedum præcedens,& curatio per venam vmbilica- lem ruptam, aut per copioſum vrinæ fuxum, indicant, quemadmodum& mulier, teſte ipſo Eernelio, ſaburram hy⸗ dropicam per venas menſtruales expurgauit;& Koder. 1 Vegà m.1n. de loc, aff venas Portæ in Epiploum excurrenr tes, præcipuas vias expurgationis ſeri ſtatuit. 1. Quod arnmam n ham am orälssum d 4 1 XV. Quod ſi venæ turgeant nimia diſtenſione humoris, ſteri poteſt, vt vel rumpantur, vel hiſcam orificia ipſarum, vnde confertim euacuatus humor repentinum hydropem parit, cum humor plus ad colorem accedit ſanguinis, ſicut qui per diapedeſin extillat, dilutior eſt, prout Germani aquas inter cutem coloribus diſcernere ſolent. Et de hoc modo explicari poteſt Aph. †. lib. 7. quem tamen etiam non in- commodè cum Galeno. in comm. trahimus ad tertium mo- dum, quando ſcilic. aqua circa Epar in veſiculis hydatidi- bus collecta, ruptis ijs, repentè in locum omenti excurrit. Naſci enim circa Epar tales hydatides vel lanij norunt& o- piliones, quando in ouibus ſæpè occurrunt,& inueniuntur etiam circa alias partes, vr vorauir Solenander lib. vlr. conſ. 1. 061Is. 23. XVI. Porro quod aqua excidat ex vulnere, vlcere, aut fiſſurã Epatis ad eum modum, quo vcera aliarum partium excrementa humida ſubinde excernere ſolent, eò facilius concedimus, quò magis humiditate ſcatet fons ſanguinis. Quod ſi humiditate nimia viſcus prorſus flaccidum& inſtar ſpongiæ molle reddatur, per ipſam laxitatem exit, quod in- tus continetur. XVII. Atq; hactenus cauſam Aſcitis immediatam Vneha e. cum vijs, per quas ſerum elabitur, propoſuimus, quam alibi, quam penes temperiem partium ſimilarium quærere non debuimus, eò quod actio edatur non à conformatione, ſed ate mperiè, vrex Galen. demonſtrat Coucil. diff. G&. Interim in- temperies illas in Epar inducunt cauſæ omnes, quæ in pr. lib. de cauſ. morb. enarrantur, modò ad tantum peruenerint gra- dum, vt facultatem deijcere in ſuo principio, vbi forti- or eſſe ſolet, poſſint. XIIX. Peculiariter verò morbos quoſdam ad confor- mationem pertinentes, qui vt plurimum hy dropi occaſio- nem — — ——;— o“ 3 —— — nem præbent, intemperiem introducendo, ſubiungit Gal. r. de loc. aff.& 2. de nat. facult. c. G. Et com.3. in lib. de humor. tex. Arh',r. 24. Vbi perpetuò repreb endit Eraſiſtratum, quod ſcirrhum vnicam hydropis cauſam poſuerit, quæ quidem vr pluri- mum, ſed non ſemper id mali infert, non tam obſidendo vi- as, ne ſerum in corpus diſtribuatur, vt Eraliſtratus putauit, ſed potiſſimum frigiditate ſuà extinguendo calorem Epatis, ſiue ſenſim de ſe ab obſtructione lentà inceperit ſiuè in- Kammationi malè curatæ ſucceſſerit. Et quia Icterus re- Mera, m 4 currens indicat pertinacem obſtructionem, eãdem de cau- rd. ſahydropis prodromus eſſet ſolet. b XIX. Inter cauſas procatarcticas annumerat Galenefti- gidam copiosè potam, de quâ Seren: Samm. Creſcit Hdrops, b aut cum ſiccatæ febre medullæ, Aut auidæ fances gelidum Faxere liquorem. Putat enim Gal. r. de loc. aff. c. 7.& nil. dc.=. frigidæ potu refrigerari Epar,& ſtatim hydropi cau- ſam aperiri, quemadmodum& frigidorum velmedicamen- torum vel ciborum, vt cucumerum, Melonum? citrullorum, Jactucæ&c. vfus idem efficere poteſt. Sed quia ſubitò fit ea ſpecies hydropis,& facilè curaturznonnun quam accidit, non tam ob refrigeratum Epar, quàm quod Lien Eparuè, poſtquam irà, feb re, æſtu, laboreq́; incan duerunt, ſubitò ad ſe rapiant frigidam, eaḿ in Epiploon reuomant, vt expli⸗ eat ipſe Hip. diſertis verbis. lib. 1.& a⁴fn. cavſi 2l XN. Cauſas procatarcticas calidæ intemperiei paulò am- roatard. tę tetigimus, aromata, medicamenta calida, aquam vitæ 8 Elixiria, quæ pro excitando apperitu imprudenter bibiſo· lent, vinum generoſum,& bis fimilia. Humiditatem indu- cum, quæ pfurimum hume ctam& facultatem diſſoluunt- Solutio continui inducitur vel à ſiccitate humoré omnem abſumente, vel à materiâ ſicca iecori impactäà. VlIcus præ- ceditruptura velvulnus, vnde expuitio cruenta. b 21.Ae- wd läbinng G 1hh 4 humay 8 hnodſeithun ⁵ Auldem er dlarr amohüdendot: dltranus potauk 219% clatnRe cepert uen uia lätusn. Smeiden ecg, 4 mernClenſi 1 ¹ Crcit her t Sde fuues ſlim ul Le. fO „N m hatyjcn. d e gelmecicanen „A Amcitrulorum. glot i gent d 4 4 XII. XXIII. XNI. RKeliquæ cauſæ à Gal. aſſigaatæ eò tendunt, vt E- raſiſtratum redarguant, qui à ſolo iecore affecto hydropis originem accerſebat. Nam ſecundus ordo differentiarum Cauſ pe⸗ conſenſum Aſcitis eſt, quando iecur non per ſe, ſed per couſenſum affi- Epar fci. citur, prout Auic. dicit; Non accidit edropiſis abſg agri- tudine Epatis, aut propter communionem. lib. E.r4.Ir. 4. c.z. Conſenlum autem limitat Galenus 12 praſag. com. 2. tex. I. Vel quod partes vicinæ ſint, vel quod nerui venæq́; communes neceſſitudinem iuducant. Sic autem lecur cum Liene, ventriculo,& inteſtinis per venas magnas connecti, atq; et- iam illis adeò vicinum eſſe, vt quædam tangat, quæ dam propemodum ipſum attingant.. Quæ verò per conſenſum agunt in Epar, aut qualitatem ſuam vicinitate imprimunt, aut ſubtrahunt ca- lorem natiuum, vel diſſoluendo, vel exhauriendo vel ſuffo- cando, in quorum cenſu primas ducir Lien, quem quaſi al- rerum Epar in oppoſito latere conſtitutum putat Ariſt. 3. Ae part. auim. z. 4. G,7. Nec deſunt ex recentioribus, qui vim conficiendi ſanguinem Lieni attribuunt, vr Reuſmer, de ſcorb. exer. 2. Plater. 2. 1ab. Anat. Bauchin. I. Theat. Anar. c. z3. quorum opinionem licet probare non poſſimus, eò quod recepra- culis excrementorum careat,& quod craſſum excremen- tum in ſanguinis generatione aliò, quàm ad Lienem non ex- cernatur,& quod vaſa nulla ſint in Liene deferendæ mate- riæ concoctæ deſtinata: quia tamen defecat ſanguinem ter- reſtrem, illumq́; magis magiſq́; attenuat, multitudine arte- riarum, ex eo fit, vt eoſdem ferè morbos Icterum, Scirrhü, hydropem&c. inducat, quibus ſuàâ ſubſtantia obnoxium eſt Epar, quod conſenſu fieri tradit Gal. o loc. aſf c. z. Scirrhus enim Lienis& frigiditatem commu- nicat hepati,& relinquendo feculentum frigidum ſangui- 2 peries 64764e Cænſæ per conſenſaum gentes. Ex Lieve. nem, calorem ſoffocat, vnde hydrops, quod& calida inte- — 8„ —„ —— peries& pertinax Oobſtructio, 8 quicunq; morbus præ- Kare potelt, qui deijcit vim Lienis in ſecretione humoris Melancholici conſfiſtentem. Quo reſpectu dixit Celſus: Sepe petuſto morbo, maximeque quartanæ ſuperuenit. Iib. 3.c. 2z.& Videmus Scorbuticos ex vitio Liennis eò pro- L ³ pendere: quem admodum porro vitium exiſtens in pulmo- u. nibus, ventricuto, inteſtinis, me ſenterio, renibus, hæmor- rhoidibus, vtero,& in toto corpore, dum febre obſide- tur, pari ratione Epati communicatur, vt contra Eraſiſtra- tum diſput atur, F. loc. af. c. 7. q. loc. aff. c.;¹. com.3. tu. lib. de humor. 1ex. 2 4. Mam exhauſtis ſpiritibus& conſumto calore totius corporis ex vlcere pulmonis, lethalis ſolet ſueccedere hy- drops, quod calor etiam Epatis perierit, niſi forte humor ex pectore per ramos venæ ſine pari decumbat in lumbos& crura ſine vitio Epatis, vt aliquoties obſeruatum fuit ex eo, auod talis intumeſcentia curationem receperit. XXIV. Ita, quod Hippoc. dicit comtw. 2 in praſagn Fydropem ex acutis magna ex parte ab inanibus& lum bis incipere id Gal.& Auic. alijq; vno ore de inflamma- tione tenuium inteſtinorum& mefenterij interpretan- tur, quod harum partium affe ctus ob vicinitatem malam imprimatur Epati; id quodex cauſa eddem extendimus ad ventriculum, pancreas, diapragma, vicinos muſculos, quo- rum inffammatio, quomodo hydropem incuſſerit, docet Foreſt. in obſeru. xXXV. Ceterum haæ partes non tantuͤm qualitates im- primunt Epati, ſedes calorem, ſanguificationis au torem in eo extinguunt, quoties per eas v el nimium euacuantur ex- T³aatie crementa, vel in ijs ſuppreſſa reſtagnant ad Epa r. Euacua- nu eimia. tiones enim ſiue menſtruæ, ſiue hæ morrhoidales, fiue per nares, vbi nimiæ fuerint, deſinunt in hydropem Exhan 0- piri- 1 JontraPnülte lbezeunn ncbormi 8 L ſaccecereip. ie dfone hurdr de m iatinlundeske ld umfüienec, em reirt. ici 2 Anelgn ie iüuo n. tno mme inkuumer cad aumtenämuba6 vici 2 colos, quo- uye d lelt, d primunt, quicquid caloris nariui reliquum eſt, ideoq́; ſuffo- catione hydropem inducuttututu. XXVI. Ht hæc quidem, quæ de conſenſu Epatis dicta ſunt, controuerſiâ ferè carent; ſed quod eædem cauſæ et- vVerò conſuetarum euscuationum per eaſdem partes& per viſicam, quia faciun: excrementa in Epar reſtagnare, ſup- Supyrefo. ner couſus. farsnn e- Aateuatis- ℳ. C. auſa ee træaſſe&ν jam ſine affectione Epatis Aſcitem excitare poſſint, apud as. pleroſq; expeditum noneſt. Licet enim Augenius wu⁶. S. Epiſt. vlt. conce dat,tumorem abdominis àvenis meſenterij, aut vmbilici ruptis, aut exeſis introduci poſſe, quemadmo- dum poſuit Auic. 4 G.3. F.=.rr. er. negat tamen verum eſd- ſe hydropem, cuius dubitationi ſupra ſatisfecimus, quando hydropis nomen oſtendimus dici de vno advnum. Quod verò tumor omninò hydropico ſimilis, non affecto Epate ſæpiſſimè accidat, multis experientijs& rationibus demon- ſtraripoteſt. 1 131 XXVII. Nam ſieut in pulmonibus, capite, ſcroto, aqua copiosè colligitur, ſiue per congeſtionem, ſiue per conflu- xum quid vetat, quin idem eadem ratione accidat in omen- to,meſenterio, vtero& Eiene? Quomodo ex colliquatio- ne totius repente exurgat abdomen, patet ex. deauſ Gꝛupr. 4.. Ee Hip. 2, præſag. 1ε&&.item, in Cvac. tex. 2νpertè diſtin- guit ſuxum humoris in hydrope, qui fit à lactibus, ab eo, qui nit à lecore,& nihilominus vtrumque complectiturnomine hydropis. Nec dubirat ipſe Gal. Z. Apb.2 J verbis iſtius apho- riſmi coactus, Fympanitis aliquam ſpeciemedere, quæ or- tum ducat ab intemperie habituali circa vmbilicum& ljumbos. XXIIX. Nec negaria quoquam po teſt, tumorem hu- B. 35 h Te,, midum poſſe vel Meſenterium, vel vterum, vel Lienem in uadere, vicinasq́; partes tractu temporis in contagium tra- — 19 1 3— oo— 8— ee e* 2 14. 3—, er— 2 . 8 1— ——ſſſſſ— 8 4 3 . 5*““ „ 5 3———)hſſſſſſ 3— .—““— Jiere, vt conſtat ex Pbil. Iugraf- lib. de tumor. præternat. Tom.1. rracr. z. c.z. falua facultate Epatis- Interim circa ſaburram illam confluentexcrementa copioſa, quæ aliâs in primà re- gione reſtaguare folent, inandabuntq; tranſudatione regi- Onem cauam abdominis, an non tum hydrops neceſſario orietur, multos annos durans, ſine Epatis vitio. Nec enim ſex, ſeptem, decem, viginti annos, aut amplius moles illaſi- ne interitu geſtari poſſet, ſivnum ex principalibus viſceri- bus vitium lethale contraxiſſet, ideoq́; in talibus Epar illæ- ſum deprehendr folet, vt notat Argenterius 4. Apb. comant. XXIN. Quin eriam ex Auic. ponimus, ruptam eſſe, vel exeſam venam in Meſenterio, aut partem aliquam humore ſcatentem exulceraram, ſiue renes fiſtulis perforatos, aque vermibus exefos, quos in lupis& canibus ſæpius inuenite eſt; Item venam vmbilicalem copioſo humore diſtentam inerò hiare, aut vreteres vulneratos vrinam intra capacita- tem abdominis euomere, an non tumor hydropicus inde Orierur Aſciti per omnia, quò ad formam, locum affecti, cauſam continentem ſimilis, exceptâ cauſsâ antecedente: quæ ſola ſi affectus toto genere diſtinguere ſufficeret, quo quæſo ſpecies morborum ex cenſu differentiarum delen- dgeſſfent. Dh r a. 9.use. XX X. 15 Exquibus omnibus patet, Aſciten ſe tumo. dhuu. rem præter naturam abdominis partiumg ſuppoſitarum ſerosd aquoſitate, vel in Iecore, deſtructd eius facultate, èe- nita,&◻ in 4 aui tat em defluente, yel ex partibus ſero abun- Fanutibus tranſmiſsa, quæ eſt eſſentialis& perfecta eius de- finitio. yapeniten XXNL Tympanites eundem locum obſidet, niſi quod ad crura non deſcendat, ſi ſit impermixta, quod tamen raro accidir. Pro causâ continente habet flatus craſſos, Puih “ 1 6 4pkama. 4 u aua 10 uam humom 58 rforztog an 3. epiäs inpenie diol lnote üitenmn wnl E intns eyctt atun 2 oropie d eem um fechü ptic Wanececenter fingu; mcete qpe ldt iaun die det 8 ten eſem. tarn n g Jſtnm 7¹ 1 1 3 tfaul ug. Mf a l ſwd. 5 2 tieucui enlos a aie wodumenkä’ pemn 8* büur eui 1 ülte⸗ diſtentum abdomen, ſi percutitur, ſonum edit, inſtar tym⸗- pani, vnde nomen promerita eſt; Et Hippocrati vocatur ſiccusI Ddrope⸗. Apb. 11.& in Coac. prænot: quanquam il illic ſiccum& illum interpreramur, à quo nilril e exit liquidi, et- iamſi intus coërceatur. XXXII. De hac ſpecie facilids patiuntur Medici ſibi perſuacdteri, quod aliunde„quam ab Epate, originem trahat, ſiquidem Hipp. 4. 4p4. z.. ipſe ſaris manifeſtò doceat, ſiccum bydropa exoriri, poſt tormina ventris& lumborum dolo- res, quos flatus illic concluſi excirabant, vr explicat. Gal. in com. à frigida habituali intemperie generati. Vnde Gal. a deßmprom cauſ- cap. 1. à deiectà virtute ventriculi liente- riam excitari ſcribir& rympanian, ducto in conſortium E- pate; quod imiratus Auic. dicit: lib. 3. F. 14. tract. 4. cap.7. Plurimum cau ſarum ympanitis eſt corruptio dieſtionis primæ propter virtutem, aut bropter materiam. XXXIII. Primarièò igitur Tympanires dicitur, quando flatus ab Epate per ſe, aut per conſenſum affecto generan- tur, inq cauitatem abdominis excutiuntur, quod à minore frigore, quam in Aſcite, fieri putat Galen. 2. Aphor'iſ. I. Neq enim. inquit, bumida ſubſtautia in flatuoſum aerem ſine calore verti poteft. Sed& intenſum calorem Epatis gatus excitare poſſe ceſſet Auerrhoës 5. coõ. Auic. a. c. 7. 8& diſputat Mercat. de inter. aff. cur. 1ib. 2.. 6. conce ditq́; Ca- piuoc. li.*³.. 10. ſi ſcil. incidat in diſproportionatams frigi- dam, crudam, flatulentam matsram autetzuam in eam, Vt ait Auic. dominetur dig- lous, qua ratione allium& ſe- mina carminatiua, etiamti ſumms calida, nihllominus in rebellem materiam incidant, colicos dolores;„exeitatis fla- tibus, interdum augere ſcripſit Galenus. Non enim ſo- lum à diminuto, ſed& Heenſe calore excitari flatus autor eſt idem. 116. 14½. Methed. c. äõ. 34. Se- Cauſa Iu Epate- ———— —— cA‿αεο ισ- e oενμια. 2) mpanst. Aefiuit o. Hdadſarce O A. Canſa. Aℳ Iæ Epate. ö—-— —;:ÿñ——— se* XXXIV. Secundarid Verò nibil obltatquè minds erfolo verifimile ſit àA cru . vitio ventriculi& inteſtin orum Tympanites exiſtat, vt con. cedere cogitur lachin 2 9. Rhuf. c. 72. Nam Gal. manifeſtd, afferit. com. 2.iu praſag. fex. 2. Ventrem in tympanite totum intumeſcere, quod inteſtina ſint Hatuofi ſpiritus plena, qut Acruditatibus oriri; qua ratione conßrmatam aniam ſepe erumpere videmus. Flatusve- Iafrigiditate& nimio calore agentis, vel vr funr pin guia, legumina, cereuiſia im- Colicam in Typ rô generantur ve Amateriâ flatulentdâ, probè cocta&c. XXXV. Eftigitur Tympanites tumor abdominis a flats craſſoꝛſiue yitio Epatis colligatur, ſiue Vitio yentriculi G 1n. feſtinorum ‚eleuatus. Cui vltimo loco ſubnectimus e- am ſpeciem, quam pcudvOCat Autor lib. 4. de vict. rat. Galenus autem ibiaen à nonnullis ouęudεον,& àrecentio- ribus dvd iο& dpua dici teſtatur, quam etiam Mdus Oxeygasa nuncupari affirmat. lib. de tumor. c. 16. Sicut per Leucophlegmatian, in Apb. 29.lib. 7. tam Galenus quam alij interpretes hanc ſpeciem intelligunt; vt& per albam pitui- tam in coac. prænor. quam cum tumore deſcribit Hipp. i¹ li. de affect.& lib. 2. de morl. licet Aretæs. Chron. c.i. eam ab A nafarca diſtinguat.“ 4 XXXVI. In hac cauſa continens eſt ſanguis pituitoſus& ſemicoctus, qui non in abdomen corruit, ſed in habitu cor- poris intra carnem& cutem conſiſtit. Cauſam anteceden- tem vnam habet in Epate refrigerato, quod ſemicrudus& inconcoctus ille ſanguis non niſi à frigore produci polliti quod aqueæ vrinæ,& pulſus tardi,& alia frigiditatis ſigna fatis Demonſtrant. Quia Vverò rudimentum aliquod con- coctionis habet hæc pituita, vnã cum ſanguine per venas truditur in partes quęquia ingrarũ humorem nõ aſſimilant 26 b aNIK xelik —“ 2 aninu fan lut a ventnano wo S lübnecimus aN ll ih Sen e„Kakecente er rt anabampiui n füp uu diede i ttez Wiexeamäh 8 31 zprüdlu einbadive nm meceter afre di,& 1 V xelinquunt eum ſibicircumfuſum, vnde tumor& hydrops. XXXVII. Cæterùúm Auic. a. rract. 4.c. v. cauſam antece- dentem petit ex corruptione in digeſtione tertid, quam ne-„ 22 ½2Q ceſſariò ſemper præſi upponimus, ſiue ex Epate ortum traxe-«rporu. rit anaſarca, ſiue per ſe ſine læſione Epatis, habitum corpo- ris à cauſà violenter refrigerante inuadat. Nam refrigera- to habitu corporis, læſione nondum licet ad Epar pene- trante, quid obſtat quò minus alimentum corrumpatur& facultas id agglutinare non polſit. Quandocung autem ali- mentum adicitur,& non ag. glutinatur, fit Anaſarca, ait Ga- len. 1. ae nar. faculr. b XXXIIX. Aretæus a. loc. adhuc aliam cauſam affert ex 2æανινκ colliquamento humorum in habitu corporis, ſi ſcil. A calore“ν‧. quidem fundantur, ſed præ imbecillitate expultricis conſi- ſtant& craſſeſcant, quod morituris interdum accidere ſo- let. Negat autem hanc eſſe ſpeciem hydropis, ſed peculiari nomine Leucophlegmatian appellari vult, in quo quidem caſu voce hac abutitur. Interim ſicut ad Aſcitẽ referturcol- liquatio in ventrem confluens; Et ſicut hydrops vocatur Hippocrati in lib. de loc. 8in bom. intumeſcentia carnis ex de- fluxione à capite; Ita ſub vltimo ordine Anaſarcæ hæc quo- que ſpecies ſine abſurditate relinquitur. XXXIX. Eſt igitur Anaſarca tumor totius corporis ex uenes ffnitie. albd pituitd ſub cute collecta, ſiue in Epate frigidiore genita, Juue in partibus corrupta, ſiue colliquatione producta fuerit. XL. Exrx quibus omnibus non tantum tres analogicaàs Deferee ſpecies Hydropum ex cauſa proximàâ maximè differentium, & in ſingulis ſpeciebus varias differentias ex varietate cau- ſarum antecedentium colligere eſt& perſpicere: Sed& hoc ſimul innoteſcit, quod rectè annotauit Duret: in obh G&in Aun. ad Holli c. de Hydrope, Item com. in Coaa. lib. 2.c. 19. Om ne hy⸗ ro- feners. S*gna Diſfe- renttiarum. dropem fieri aut per ſuppreſſionem, aut per generationem perennem, quæ diſtinctio itidem à generali cauſarum diffe- rentiâ petita, quia ad prognoſtica& curationem plurimum affert momenti, iuxtà cum cæteris prænotanda fuit. XLI. Signum Hydropis pathognomicum vnum eſt; Tumor aſpectabilis vel abdominis, vel pedũ vnaà, aut totius corporis. Cætera etiamſi necefſarià conſequentiâ concur- rant, quia tamen communia ſunt& alijs morbis, ſemper in- telligenda ſunt cumtumore præſuppoſito, vtpote vrina pauda, modo aquea, modò naturali non abſimilis, modò in- tensè ruffs: Sitis, quæ indulgendo creſcit, vt ait Horat.& vt Quid. Quò plus potantur, plus ſitiuntur aquæ: Diffcul- ias reſpirationis,& anguſtia ſub præcordijs, præcipuè poſt cibum ſumtum, quem tamen abhorrent. Aluus vt pluri⸗ muͤm aſtricta eſt: partes contabeſcunt, color vel liuidus velflammeus, febris tepida vr asz Auic. tufſis ſicca, difficilis ſudor. Pulſus variat pro diuerſitate cauſarum, vr apud Galen. lib..de cauſ. pulſ. c. 24 legere est. Atq; prout hæc vel remiſ- fiora ſunt, vel grauiora: Ita plus minuſue ſpei concipiem dum eſſe, monet Hippoc. lib. 2 prognoſt. K XLII. Alſciten peculiarirer de fignat tumor circa ven- trem ſeſe continens, indeq́; in ſcrotum& pedes delabens cum macie partium ſuperiorum; HGuctuatio in abdomine, dum mouertur, cum ſe nſu ponderis, erecto corpore pto- cumbentis in regionem inguinum. Tumor veſtigia imprel- mverè tumor ventris aded ten- 3 ſa nulla retinet. Tympanitem 8 1 e— 1 ſ, Vr percuſſus ſonum edat; fine fluctuationc& graultatis ſentut Prucario ſine leuawine, dolor circavmbilicume A naſarca verò oceupat totum corp us, quòd album molle ine flatum&́; ſeu œdematoſum reddit, vñ Acum torporeé& pio. penſongin fomnum. Sitiswinot eſt a inttrum vun Tumorimprefla veſtigia diu retinet. Palſus aſcitæ paruus 4 cre 2 3 1, Npote nin dt Eanfwils modai cn tirorg ait 1in acue Difl. 8r Sv praciust dert T1 Kluust n dl cccloryelluict ur 4n 1 Plſccn iteit nec verhulah 4tq. rhecrel femil a, du Mam denib deris Nrd conoteſ un. rretägimft derd Weonbadent done b guni ge dolc udin ninot is. N iet. AeS üenu — 1 * 1 4 4. oe⸗ crebrior, ſubdurus, cum quadam tenſione. Tympanitæ longior nõ imbecillus, celerior, creber, ſubdurus cum qua- dam tenſione. Anaſarcæ vndoſus‚ latior, mollisq́; 4. Cauſ. pulſ. c. 27. b XLIII. Longum foret omnium Antecedentium cau- gigna cau- ſarum ſigna colligere, quæ ex ſuis ſedibus depromuntur. ſæram. Epatis affecti conie cturam capit Hip.⸗. prognoſt. tex.3. ex tuſſi ſiccà, quæ hydropicos detinere ſolet, cum aſtrictâ aluo, tu- more pedum,T& ventris, tum in dextrà, tum in ſiniſtrà parte, nunc emicante nunc diffugiente. Sed vt diſtinguatur his ſi- gnis hydrops, qui fit ex intẽperie aut ſolutione continui ab co qui fit ab inffammatione ilij& meſenterij, quod intendit Hipp. certè ad deſignandum affectum Eparis ſigna ea non ſufficiunt, ſed oportet Medicum confugere ad Simeioticen, quo locos affectos inter ſe intemperies à ſcirrho, inflamma- tione,& ſolutione continui accuratè diſtinguat. XLIV. Sunt ex Paracelſi ſectaroribus, qui cum Petro Seu. Dano. c. 12. Ide. Med. jactare non ceſſant, quod nec poda- Vrae 2ahes grie nec hydropes nec lepræ, nec Epilepſiæ inſanabiles ſint, ſiuue bæreditariæ, ſine alimentariæ exiſtant, ſine leuiores, fine grauiores, ſiue incipientes, ſiue conſirmatæ, niſi occultd praædeſtinatione mortalibus incomprehensd inſanabiles eua- dant,&c. nec tamen vnquam effe ctum dant, quod largiter promittunt. Quin potius vbi non ſucceſſerit, cau- ſas octo in parato habent, à Crollio præſcripras(nam Se- uerinus numerum, non conpleuerat) infine præfat. Baſil. qui- bus cauſam mortis aſe in Deum, prædeſtinariones, nec ſibi cognitas, nec alijs explicatas, ægrotorum diffidentiam& peccata, nec non in aliorum Medicorum pernicioſa Medi- dicamenta amoueant; Inter quæ illud ridiculum eſt, quod anegligentiâ ægroti, vel vitio morbi illarum malum incu- C 2 rabile — 4 8—— —— dn Kae ſſ 8 e. 2 2 4 Re 85.— 3 1 —— An omn*s 3₰ rabile nunquam cenſeant. Si tamen idem inferatur à Me- dico, Ethnicorum medicinam ſectante, protinus curare poſ fe negent. Quod ſi in Paracelſi, Crollij,& plerorumque iſti ſectæ deditorum religionem inquiratur, Ethnicis tan- td deteriores deprebendentur, quanto plus eſt eſſe hære- ricum, quam gentitem,& quanmtò plura verbera meretur, qui Domini Voluntatem nouit,& non facikit. XLV. Ipſe Paracelſus hydropes quoſdam incurabiles pro- Hdrori ca, ponit ex ſuà naturâ, ne opus ſit effugijs Crollij, ſcil. vbi vri- Adilig. Qaans e SrE, 2, achia, Confideratione caufarum, Tympanitemq́; difficilius cu- na prorſus ruffa fluit ex li.. de T rin. 7ract. z. in pr. vbi tuſſis continuo fatigat, facies diſcoloratur, difficilis euadit reſpi- ratio, aqua erumpit, ſuperiora contabeſcunt, vrina parce fluit& ſpiſſa eſt. Ex'lib. de hyarop. c. proguoſi.&c. Certè qui omnes hydropicos, Phtiſicos, Hecticos aut Apoplecticos reſtitui poſſe putat, idem eat& reſtituat partem ſemimor- tuam, faciatq́; miracula ſimilia illis, quæ Apollonium edi- diſſe Philoſtratus narrat. Nam naturaliter redire idem nu- mero non poteſt quod femelperijt, vt prolixè diſputat A- uerrh. in lib. 2. de gen.& carr. inſin. XLVI. Hippocrates etſihydropem omnem, eriam in- cipientem grauem pronunciet, concedit tamen, quoſdam hydropicorum euadere aut Diarrhæa, lib. F. Ap b. f. l1b.J. Ap. 29. aut ſectione, lib.. Epia. ſect. 7. aut ope naturæ, quando vmbilicus diſſiliens aquà euomit, aut ea tranſudat per ſcro- tum. Quomodo autem oporteat affe ctos eſſe, quibus ſpem facere debemus, diuino fermone explicat, 1i6.². prognoſt. vbi ſigna ſperatæ ſalutis breui collectio ne comprehendit, quæ f reducamus ad ſpeciem, rationem inire facile poſſumus, quinam hydropescurari poſfint, qui minus, item qui fa- cilè, qui diffcilè. b XLVII. Nam quiſpecies tres inter ſe contendunt, ſine Lall nd reuadit tehi. meVrina patce 7 Dre. Cent qu 8 1 S Apopledicos ina crm emingr. „o Kllnirmedh. dral t 1& düpurs 4. deno amyetimin. n arvcäoſdam lb. feaäo N quidosſpem pica 3.)ug ne co Wbendt qe minire ut polanl ui wi Ertem qui- Intt 3 endunir — fluwccr kan t 4 A ynagußkati a Ijreicempl. ulb 45. noß anre,qnndäo uterſ Mrätperſc. rari Aſcite diſputant ex Auerrh. lis. 3. coleg. o. 22.& Att, Aln- mar. e. de Bydr. Dure, not. ad Hol, e Har.: Aut Aſciten tympa- nite, ex Aui. d. rr. q. cap. 4. Iachin. in. Raſ.cap]a. hivtveram cauſam oſcitanter prætereunt, ita noa poſſunt non experi- entiæ& veritati apertè reluctari. Licet enim anaſarca, in quâ concoctio Epatis adhuc à caloris aliquo gradu inchoa- tadeprehenditur, omnium facilimè curetur, exceptã ed ſpe- cie Aſciris, quam frigidus potus aut cibus induxit, tum pro- pter cauſæ continentis minorem reſiſtentiam, tum propter antecedentis minorem intemperiem: Fit tamen vt quæ- dam Tympanites quàdam Aſcite,& quædam Aſcites quà- dam Tympanite, vel pertinacior ſit vel mollior, vt lachi- num docuit experientia, in,. Rhaſic. Ja.& nos in ſpecie ex Hipp. deducemus. XLIIX. Nam facilimè cedit medicamentis, quæ ſpecies ex errore externo, ſeu obiecto venit non proportionato; quia obtundit quidem, ſed nondum diſſoluit facultatem, Item quæ ex ſimplici ſuppreſſione, ſeriq́; reſtagnatione. Quę verò morbos acutos ſequitur, ſiue per asrdsuon, ſiue per m- Tusou, mala eſt,& mortifera, vt ſcribitur, in Coac. rex. 45 2.& & tex. com.. in prog. quoniam in yniuerſum, ſi quis morbus fuperueniat alteri, malè habere ægrotum, ſcriptum eſt. libr. 2,.αν. Itaq; Lienteriæ, dyſenteriæ, hydropes febribus continuis accedentes, ſtatim opprimebant vel nihil prode- rant: Epid. rex. 35. com. 2. Et fi lienoſis ſuccedat dyſenteria, ea- que protrahatur in hydropem, moriuntur, ex Ap b. 7. lié. 0. XLIX. Quin etiam mortem præſagit Hippocr. ijs, quibus Epar aquà plenum in omentum eruperit, quanquam Gal.i* eom. Ir. Apf, lib. 7. quoſdam ſeruari addit, quod Dureto in Ex- plic. Coac. lib..c. v. non probatur, vt nec Auicen. a.⁷. 4. Certè Hveſiculæ profundè exulcerarunt Epar, etiamſi aqua, vt pu- dat Gal. exhauriri poſſit, nouus tamen ſuccedet affluxus; Et b C 3 ſcitum Srgue le · gThalis. ſcitum eſtillud Hippocratis ex 2. cnac. prænot. diligenter no. Gen Coac.. 4. Qui ſecundum venas tandum, quod éydropv, qui medicamentis cedit, Grecurrit deſperatus eſt, quod arguat inſanabilem cauſam. Cæte- rum ſi aquaſuppreſſa repentè in ventrẽ defluxerit per Ana- ſtomoſes venarum, vs ſupra explicauimus, ſpes prorlus non eſt abijcienda. Si verò habitualis intemperies, quantum- uis non tam Epar, quam ventriculum& inteſtina obſederit, ſeq; in hydropem induerit ſiccum, lerhalem morbum facit. 4. Apb. Ir. b L. Quod ſi cauſam coiunctam ſolùm conſideres, tam in Tympanite quam Aſcite, largimur Actio, Aſciten facilius tolli: ſivero antecedentes ſimul, par eſt vtrobiq́; pericu- lum, par difficultas. Atfiquanto tamen plus periculiinſtat 3 calidà diſcraſià Epatis, quam frigidà: quamobrem Hiipp. 2. progn. peiora ſigna in hydrope voluit eſſe, tabem, vrinam paucam,& igneam, ſitim clamoſam, linguam aridam, febri- culam exurentem&c. Exucco Epati, aut præ humiditate difduenti nullum datur remedium. Quò verò pars igno- bilior, quæ ſerum excidere ſinit, eò hydrops mitior eſt,& diutius geſtari ſolet. Scirrhus recens curationem recipit; inueteratus artem omnem contemnit. ex 2. 4d Glauc.;. L I. Lethalia ſigna ſunt, Epilepfia ſuperueniens, ex Guac 7Tex. 4r4.₰00. Vrina nigra, aut intense rubra, niſi ex tinctur ſcorbutica talis extiterit, vr norauit Eugalen. de Scorbut. item ſuppreſſa aut cum ſtranguriâ pulſa: 2. Coac. Iexx. 46. Nec non fluxus alui crudus, qui neq; ventrem emollit, neq́; lumbo⸗ rum aurt ilium tumorem ſoluit, vt ſcribitur com. 2 progvter- 2. Gin Coac.1. 413. 414. Scias, ait Auic. quod fluxus yentiu in hydropiſi mortalis eſt. Alias Diarrhæa fortis ſi demat de morbo, Anaſarcæ ſuperueniens, morbum tollit, 7. Apb. 39. hydropici ſunt, pro- rum- 1 2 Aldien fgl dR vobigyperau. dn Speneulünla Gäi Pwabren lyn wdlu udem vridan amli ie aaiomfebi kprri uu te humidtan m. L Suröper igao 1 4 Vad üdere, um cohfo paitirel, A eens c amrem kechit Düh.ea As u.. eqialu M iens en Cu asu& näu. l eetasöie .2 andn Durd E nisltan rumpente in aluum aqua ſanantur. Auicenna etiam ex- crementa conſiderat& carnoſa lethalia pronunciat, non immeritò, vt& ea, quæ loturam ſanguinis præ ſe ferunt. LII. Tuſſis ab omnibus pro lethali ſigno habetur, ex Apl. 2„ilib. v. quod& verum eſt, modõò tuſſim eam intelligamus, quæ excitatur ab aquâ iam diaphragma& pulmones pene- trante. Indicat enim magnitudinem morbi. Nam hy- dropicos ferè comitatur tuſſis ſicca ob vicinitatem diaphra- gmatis& Epatis, acrimoniamq́; vaporum a ſentinà ſurſum arrepentium, de quà mentionem facit Hippocr.«om. 2. progu. 7.3. Cin Coac. r. 2☚ᷣꝗU. Quin& ex catarrho comitante fæpe impendet tuſſis, quà multum excreatur, quarum neutram in Apb. intellectam vult Hipp. ſed quæ excitatur ab humore præ copiâ decumbente in pectus. Vnde eodem momen- to inducitur diſpnœa, præcordiorum tenſio, inflatio manu- umtabidarum,& vt addit Auicenna, intra triduum mors. LIII. Quid igitur prudenti Medico contra hoſtem tam. difficilem agendum ſit, paucis ſubnectendum reſtat, qu Ood corati⸗. vt faciamus repetendum eſt ex antedictis; Hydropem eſſe morbum auctæ magnitudinis, àſuffusà ſerosâ vel pituitoſa aquoſitate velà flatibus, adeoq́; à causà, quam Medici vo- cant continentem. Cum verò hæc cauſa ſit eius naturæ: vt ipsâ ſublatà morbus ſtatim inſtar ſymptomatis rece dat, v- conſtar ex lib. contr. Iul in Fin., Gex lib. de opt. ſect. c. 23. 25. ex]J. dicatia- lik. Apb. om. n. e;x B. Merhod. g.. primam quoq; loco morbi ²ennae. curatoriam indicationem præbebit, quam inde deduxit Gal. 7ebπ in hn. In lib. verò 2. ad Glauæ. c. vlt. alteram et- iam additz dum ait: Iu hdrope duplex eſt intentis, vt ſcil. ſanetur tumor durus in viſcere,& yt ſuperflua humiditas Aiſcutiatur, quod feri vult dupliciviâ, vel per oppoſita⸗ Nelper diurerica interna. Pr ima igitur indicatio curato 5 a eltn⸗ — Bee eeege 8 1 8— 4 * B ee ea eheheee edee B3 ee e e. ashe es ausestehate etektat. 87 8 1.— ——jjjy—ͤ De pPara- GE/*. eſt,& petitur à causâ continente: altera præſeruatoria? cauſis antecedentibus; quarum vnam quidem tantumer- preſſit Gal. Sed cæteras eodem loco ſubintellectas voluit. Vitalis verò vtrobiq; præſupponitur. LIV. Materia, quæ hydropem iam facit, indicat ſui e- uacuationem. Euacuatur autem multis vijs, per foramen fa- ctum in abdomine, per ſetacea, ſcarificationes, veſicato- ria: Item per anum aut vomitum, per veſicam, per ſudo- res,& inſenſibilem tranſpirationem, de quibus omnibus prius agemus, quam ad indicationes cauſarum antecedenti. um progrediamur. Nam quia materia hæc, quo diutius in corporé retinetur, eò grauius vitium contrahit, vicinisd; viſceribus plus mali, cauſas antecedentesvel fouendo, vel augendo, inferr, eò citius cijcienda eſt, vt Hippocr. iubet. lib. G. Epid. ſe. 7.&c. ueoamse doina eενen. LV. Promtifſima via in Aſcite patet per εεακνεiοσν 14. Metb. med. c. B. quam Holler. z. morb. inter. c. J9. imſ. reſer- uat ad extremum, vbi alijs remedijs nihil profectum eſt, ob- litus præcepti Hippocratici, quo iubemus auuua, ſtatim ſe- care: Et Aurelian. 3:Cbron. c. hydr. Si qui mortui ſint exſe. ctione, ex eo mortuos cenſet, quod tardius aut negligenti- us puncti fuerint. Nam vbi omnia ab Hollerio præſcripta nihil proficiunt, tum morbus deſperatus eſt, nec vires com ſtare poſſunt, quibus caſibus ſtultum porrò foret ope- ram artis non profuturã, velle in infamiam deducere. Nam vt verè obſeruauit Duretus. Eydropi ſoli a ſuppreſsione ha. lutaris eſſe poteſt paracenteſis. in Theor. Therap. Cæteri ex- hauſtis ſpiritibus& procumbentibus viſceribus poſt Aqux euacuationem, præcipitantur ad mortem, ad quam aliàs tar- dius perueniſſent, teſte Gal. F. Ap7,27. LVI. Vbiigitur ſigna, ab Hipp.. progn. propoſita ſpem ſalutis faciunt, ſtatim ab initio abdomen diuidendum 4 1 cu, jeu &—=— ——„rłu—ſ““ —2——2— ut— nndit, zicnit d8 3 elfouen 6 da 6 1l.3 W e ülppocr ide m ahyuf relt Mfectum ehhob. uben ua, fatin ſe 5 ö din degigeni driio prrbih „eRcuires coh und foket yt u mietuceteJa A lyy⸗ſiué 1 niCaxia md 8 cu, ſeu ſcalpello, prout à Paulo lib. S.c. 2½. Pa ræ. lib.. Chir. c. 72. Pigr. 1i. 2.c. 77.&c. præſcribitur, iniectoq; tubulo, aut firma- to deſuper vulnere, coercetur aqua, ne repente exiens iugu- let, quod timebat Eraſiſtratus, cui reſpondens Galenus, cau- ſam eſſe, dicit, non quidem exitum aquæ, quo natura iuua- tur, ſed repentinum exirum, qui exhaurit vires. Proinde alternis diebus& minimà quantitate, prout ferunt vires, e- ducendum eſt, vt præcipit Hipp. Iib. de intern. f. SPlu- rimum enim& repente yacuare vbig periculoſum, 2. Apl. Ir. præcipuè in hydropicis& ſuppuratis.. Apb. 27.. EVII. Locum vulgè ſeligunt decliuem in latere„pau- lò infra ſitum rectorum muſculorum, ita, vt vulnus non tam tendinibus muſculorum, quam carni ipſi incutiatur. Nec improbamus communem hanc opinionem, niſi forte vm- bilicus, quod vt plurimùm fieri ſolet, turgeat& promineat, aut magnis cucurbitis extollatur: Tunc enim illic, quia ſo- latantùm cutis, eaque iam diſtenſione rarefacta, aperitur, compendiofius operatio perficitur, quam per denſos pro- fundoſq́; muſculos; quam etiam viam natura ipſa monſtra- uit, quando per vmbilicum aquas hydropicorum, partim ſalubriter, partim, quod fluxus non coërceretur, inſalubri- ter euacuauit, vt exempla videre licet, apud Anton. Beniu. Andr. Laur. lib. I. Anarom. c. p. q. 10. Fores. 10. lib. obſeru. 32. Pigr.. Chir. c. 17.& Hippocr. ipſe in lib. de loc. in bom.& de in- ver. afect. circa vmbilicum vrit. .„„.. De„ LII X. Mitiora ſunt veſicatoria, ſcarificationes nſuna & ſetacea, non quidem ventri, ſed partibus inferiori- ansbar. bus applicata, minusque confertim proliciunt ſerum: Sed hoc habent incommodi, quod cum diu aperta in cacochimico& fluido, calorisq́;B natiui experte corpo- re ſeruanda ſint, ſæpe in gangrænam degenerent, id D quod De Lemi- tor ijs. De pur- Santibus. — ao ſollcitè d i chirurgo præcauendum. Ipener ſcalpel- mvibrat tami in ſcrotum, quam in erura,, ler. Ar iutern of. Rralorum mentionem fagit eriam Gal. 9. Ae ampaſt ſec-lae.e3. ex Archigene.; Sed abſlinendum à à partibus remofioribus, quod citius gangrænam concipiant Vrſunt nssr ex quo. rum vnguibus reſciſſis qufndam reconualuiſſe narrat Tlop- ler.⸗ in ſeel⸗ 24(39. nec nonſ Erotum quod Vnà ſimplicitumi- cà conſtas; quanquam commo diſime per lud aqua cu⸗- cuari pofſ et. Quin& crudum ferrum præferimus VFler torijs& cauſticis otentialibus, quodk hæc Pärtemt erè mor- tificent⸗ cul inhærent. LIX. Superſunt regiones internæ, per qugs materiait la non rantum diſpellis& vacuari, ſed&e eriuari, quæ ſellic. adhuc in via eſt:„poteſt ventriculus, podex, veſica K pori cutanei, de quibus Vt ordine agamus, vomitum ab initio reijcimus, præter impendentem inde diſpnœanè& difficul. tatem, eò quod muſculi abdominis non cooperentur, viſ forte quis habitum vomendi ſibi comparauerit, v diſcipur lus Epicuri! Metrodorus, qui tantundem reuomebat, quin- tum biberas, teſte Celſorlib. 2. 21. Per Näum, vr natura ducere ſolet ita ars quoq; Seg yt lu⸗ 1,g ußit adi inte dm COt- pus uiessad hercenae 6 enieſen euacuationi non fufficiat, conci itemus. alto; enim—— 08) ahgrante eum. fuxu a ui perijſſe ſimus quo calu; afn n Pe. 4 NM ſedulò à prudenti N Mediço tuengall præparantia ſollicite præmitrantur, eum. zaue 15c nem recipiat, Kvie humers ſic ſatis laxata ün b ér.Me- etig LXI. Medicamentorum;, quæ ſerum expurgant, quæ- dam vehementia ſunt, quædam mitiora; quorum illa non dantur niſi ex infuſo, aut artificiosà præparatione fracta& correcta, vrpote radices Hellebori albi& nigri veri, quem roſeum vocart Matthiolus, Eſulæ, Cyclaminis, Mechoacanm næ nigræ& albæ, Scammonij; ſucci Iridis, Gratiolæ, Cu- cumeris agreſtis, Euphorbij, Thapſiæ: Item folia Solda- nellæ& Mezcrei, nec non grana ciuſdem, Colocynthis, gutta gemmæ, ſemen Carthami& hederæ, cortiges E- buli& ſambuci. Flores perſici,& quæ ex his componun- tur, vt Elect. Indum maius, Eleſcoph. Benedicta Simpl. Di- acartham. Hieræ cum Coloc. Trochiſci Alhandal. Oxymel. Helleborat. maius Gefn. quæuè exhis extrahuntur aut ex- tillanrur, aut quacunq; arte parantur, vt aqua ſtillaticia Gratiolæ, Florúm Iridis& Perſici mali, Extractum Hel- lebenier Qyere Pfle. in quo eriumbhat Rnlendus, Me F Kü goanl choacannæ, Scammon. Infuſum trochiſc. alhandal. in vino omg naſtcläg Abfynth. Sc. 3— b enttezgug LNII. Quod fi aluus diuturnà obſtructione in ſcibala, vt frequenter fieri ſolet, obduruerirt, aut ſi, vt ait Hippoc. cõ eres. dolor circa lumbos& ilia ſeſe obfirmarit, aut feces qo- cunque mod reſtagnent, ſatius eſt per Clyſteres vi- am facere, præſertim in Tympanite, aut vbi affe ctio 2 renibus, Meſenterio& inteſtinis inceperit, quæ præ- ter aquas ducentia recipiunt, quæ flatus diſcutinut in Tympanite, quæ aluum emolliunt in duritie fe- cum, quæ dolorem ledant in intemperie inteſtinorum, aut contra cauſas antecedentes ſingulatim directa ſunt, prout, vbi ad indicationes à cauſis antecedentibus deuentum fue- rit, enarrabitur. Nam vbi hæ exigunt, etiam quæ bilem, pituitam aut Melancholiam purgant, admiſcentur, quem- b b D 2 admo- ₰ ——-——y— De dsrs- 1444. 1NIV LXIII. admodum in Anaſarca ſemper phlegmagogacæteris mixta propinari debent.“ Quæ per vrinas ducunt medicamenta ma- gni vius ſunt, præſertim ſi vitium in conuexAà parte Epa- tis hæreat, quemadmodum Rondel. ap. 37. mulſierem hy- dropicam vidit per vrinæ fluxum ſanari: Et Solen. ³. nſ. v. hiſtoriam refert viriinopinatò reſtituti ex hauſto pulue- re bubonum, quem vxor illi propinârat ad finiendum tæ- dium vitæ. Propulsâ enim copiosè vrinàâ, fluenteq; liberali- ter aluo, ex ſemimortuo fſanus euaſit. Quocirca cum alids hydropicis vrina ſubũiſtat, ſedulò curandum, vt non tamum plus fluat pervrinam, quam bibitum eſt; ſed vt ſerum t- pſum in venas reſeorptum copiosé expurgetur. Nam ĩ plus bumoris excernitur, quam aſſumitur, ita demum ſecundæ Yaletudinis ſbes eſt, ait Celſus lib. cap. 2z. Qui de causâ Gal. lib. 2. ad Glauc. æ. vlt. ipſum potum diureticum reddit, nomſolum quò deriuet materiam fluentem, uxne. nataur Capiuat. tit. ſed ctiam vt cuacuet, quod jam contti- In eum finem propinantur, lixiuia, deſtillata, falia, ſpiritus, pulueres arte parati, ex Terebinth. lumbri- cis, baccis Iuniper. Alkeken: Sambuc.& Frag. ex radicibus Apij, Petroſcl. Valerian. Aſari, Fœnic. Gramin. Aſparag- Rhaphan. Rub. Althæ. ex plantis Anonid. Mercurial. Darie- tar. Frag. Adianth Abſynth. Sabin. ex Seminibus iiij frigi- dis mai. Apij, Petroſ. Fæenic. Amios. Item gummata, Caiæ cortex, falia vrinarum, lapides veſicæ porcinæ, mil- lepedes,& huius ſortis fue Emplicia, ſiue compolita alia, quæ confidenrius exhibentur in ſeri ſuppreſfione,& cauſa frigida, corpore prius, quantum fieri poteſt, purgato. No- cent in Anaſtomoſi venarum& colliquatione humorum- Tum u 1 2 145 — Mnontanun A ſed it ſerum. — 2 A8 petut. Jm 1— S, itn lnun Dun cmdiuxicm aater⸗ entem, ar ni acuet um canle anrur u blilin der arth lumbtr⸗ duc,d Mertadſchis Fœnic Din. Nharg. Nnool A tarddldus. in. exd d nios.* I1 gumwan, ailesu porein 1 ſen, Smnoiui keniſ A ione;Kunt tetide NeSuena Je calich tie durant mim al X anpan du arh.umbrie n dwiü fi Tum enim ſatis eſt, ſi illinatur regio renum& vefica Of. ſcorp. ſucco Alij, pedis Columb. incoctis, prius canthari- dibus& quæ ad ducendas vrinas præſcribi ſolent. LXV. Deniq; per poros cutis trahitur diſi jeiturq́; ma- teria, vel per ſudorifera totum corpus excalfacientia, præ- cipuè in Anaſarca, vel per Topica, quæ Aſciti& Tympaniti maximè accommoda funr. Er pro eliciendo ſudore in To- to vtimur Theriac.& Mitridat. velaquis ex his paratis à Paræo& Querc. nec non Vincetox. Dulcamara, Rob. Sambucino, deſtillato Guaiacino, additis radicibus v. ape- rient.& quibus ad mouendos ſudores vulgò vti ſolemus. V- bi vires ferunt, inducuntur in balnea& Thermas, aut ſepe- liuntur in arena, cineribusq́; calidis, aut aceruo frumenti. Sedvidendum, ne diuturnà morà vires exoluanrur, ideoq; in debilioribus tutius eſt, hæc omnia ſacculis aut ſpongijs applicare..) ne LXVI. Topica in Aſcite adproliciendas aquas, in Tym- panite ad diſijciendos flatus, præter clyſteres, qui multa Carminatiua in Tympanite recipiunt,& quæ per os eadem intentione ſumuntur, magni vſus ſunt, rarefaciendoq́; eu- tem tranſitum materiæ faciunt, qua de cauſa toti quidem. abdomini, præmunitis tamen primis viſceribus, ne nimi- um exoluantur, ſed præcipue vmbilico& ſcroto impo- nuntur, in forma fotuum aut euoporationum, oleorum. autvnguentorum& demum Emplaſtrorum velcataplaſma- LXVII. Fotibus materiam ſuppeditant Radices Ebu- li, Iridis, Cucum. agr. Eſulæ, Cyclam. Scyllæ, Althæ. Py- rethr. cum aperientibus alijs: Herbæ Lepid. viticis, vince- tox: Hederæ arb. Gratiol. pedis Columb. Laureol. Sol- dan. Mercur. parict. Camom. ſemina Staphyſag. Cnici, A- 3 niſf. Sudorifer,s Topicas niſ Fænic. Rutæ, coquuntur in vti gijs, ſacculiso; app tum proficiunt; præc cum aromartis corrigent mam Cataplaſmatis, LXIIX. haberi poſſunt, phure, ſale nitri, Eupherb. ribusq́; aqu rumq́;, Terebinth. imitationem Ppæ, quæ vet omittemuste Item cum Ol. L. ge Laterib. Irin. Anerh Succi éorun as ducentium,& & cera, i Naſtutt. SIHap. Viticis Sec. qus ommia na, aceto, liciuio aut aqua maritta,& ſhon. licantut; aut additis ſtetcoribus, quę mnil- Ipuè csprarum; boum, columb. yn ibus fætorem, rediguntur infor- ſæpiusq́; calidè applicantur. dem medicamentorum, quando aut ſoli applicantur, aut ſubacti cum ſul- Scammon. Gutt. gemm. pulue- farinis Oroborum, lupino- aurin. Abſynth. Terebinth. Nucum, h. Rutac.& Caſtor.r nformam vnguenti, Vnguentorum Arthanitæ, eres cum magno ſuceeſſu ſtas& carnem Cochlearum, plurimum com- edi guntur, additz vel Emplaſtti, ad Aregonis, Agti- applicabant. Nec mendatarum, admiſcebimusq; ſemper aliquid eorum, quæ noxam horum corrigant. 1XIX. Interim, dum hæc cſt indicatio vitalis, quà iubemur viribus, periclitantur, proſpicere, præcipuè circa ventriculum, quæ viſc num eorum ſeruando par lupi præp. præparati inteſtin. lupi& ventric. b bal. parùm toſta, Aloẽ aquà hydropicà rell. ſæpius lora& reſiccata, b Agerat. Menthæ, Marrub.&c. ſant. Arom. roſ. Trochiſc. de Fpatiea re- Mr⁴,⁴. & facultatem continendo vt ſunt k. o ſplenis bouis aur Aſinis pelliculæ Gallin. Santala, adminiſtrantur, not negligenda quæ hic maximè Epar, Lienem& eraconſolamur amicis remedijs, to- ſum E. Rhabarb.& Miro- bicà VVeckeri aut Dorn. conſeruæ, adianthi, veronicæ, cum ſpec. diarho. diatrion- Eupat. de Cappar. Magiſter. Corall.& perlar. cu mtincturis, Corall. Auri,&c. Piata. LXX. Adfacit etiam diæta& regimen ſexrerum no natü⸗ im utegſpetct tii Werlichnins dct Archlienen d nt Amregedig⸗ emeg nüdo Küt⸗ dauſ wiltiipeltu it naturaliũ, eirca quas illud ſaltem monemus, vt potu, quan- tum fieri poteſt, abſtineant, cum ed abſtinentiâ ſolà nonnul- los reſtitutos acceperimus, aut ſaltem non bibant multum aquæ, ſed vinum dilutum in cauſa frigida, potumq́; ex con- ſilio Galeni ſemper faciant diureticum. Cætera, quæ huc pertinent, prohibet nos ſubijcere anguſtia chartarum,& temporis, qua de cauſa& veniam nobis dari volumus, quod indicationes à cauſis Antecedentibus non proſequamur, in- ter quas de venæ ſectione, quam in confirmato hydrope o- mninò improbamus,& de Tralliani nobili conſilio, quod non ſemper in quouis hydrope ad calefacientia properan- dum fit, diſputandum eſſet. Sed, ne nimis prolixi ſimus, petenda ſunt hæc ex ijs locis, vbi de ſingulorum mor- borum, qui cauſarum rationem hic ſub- eunt, curatione ex profeſſo agitur.