. drofiznä worhi cetis curatione un ia K ſetoatz lin em repletiolt, ga katione ea Inxalie = durgaio, ſed n arimsläſpegz h 1 8 4 hh. A ranrdlenu. am conlolidanna b I&c. Adablunts n aii enarxaros lika, e adies ptealis eact. 1An kudhate pollnt U. as gilt perl Kco. t. 4 inà. Sohabch 8 n deWes na d ne aniduimheüi an meiizu niob⸗ el a wicetetaenern 55 enn hs ſ — d6. 4 PDE rEs MONIA. Thagſes Ga⸗ 3vB DRAFn 1616 Clariſſimi excellentiſſ DN. FKANCISGI PARCOVII, RO- 5TOCHIENSIS, 3ILOs. E. MEPD. DOCT. eiuſdemq; profeſſ. publ. primarij; pro. tempore Facultatis Medicæ Decani ſpectabilis, Mluſtrit imorumaq ac potentiſs. Brunouicenſium& Lunæburgenſium Arc atri digniſſimi. Dro ſamenda fummo in Maſtri artis Medlita Sradu, diſcutiendas proponit DAXNIEI. MoLLERVS LVvBECENSIS. ubebitür Aiputatio 31. Maij.loco n& horis ſolitis. 85 HELMAESTADI, Ex Officina Typographica lacobi Lucij⸗ ANNO GClo l0 cx. Magnif ĩco, anpl 4 onſakiäſim imo, Pru. dentiſſimoq́; viro 1 DN. HIERONIMO Voglern,/ CELEBERRIMAE HAMBVR- Seulan Reipub. Conſuli digniſſimo. NEo Noxy pben prudentiſsimog viro, 5 N CASꝑᷣAᷣRO Boijen INCLTTKℳ ui ime Lubecenſium Reipub. Senatori ähau digniſßsimo- rnt quib Don. Seenate. batronilcſu ſuis xternuͤm lbenere ti honorandis mm ilunt mneſt enin Tf häſe⸗ b iee Linl 11 3„ Vari Nxar& auftan mhag aator. iſi ſpiration 8 89 47 2 4 4 2 2 X—* er 4 14 2 4 148 3 8. THERSIS LJT. Kens — Nter affectus qui corpus humanum exer- ☚ cent, peripneumonia non vltimum obtiner locum. Haæc græcis alio nomine dicitur euorla, item ⁵ensn, teſte Cornel. Cel⸗ 8 ſo. l. 4. c. 7. Latinis Peripneumonia, Pulmo- nia Turerpres Galen. in 2. proguoſt. ⁷. Pulmo- naria Iuterpretes Gal. ⁰ in ã. Epidem. S. Barbaris Peripleumonia appellatur. I..: 2. Gal. 2. m. m. 2. hunc affectum inter morbos connu- merat quibus à particula læſa nomen fuit inditum. Cumq; in genere tumorum contineatur, qui corpoti præter natu- ram inſunt, ad diuerſa reduci poteſt morborum genera. Poteſt enim eſſe Morbus in intemperie, in aucta magnitu- dine,& in ſoluta vnitate. Gal. lib. de dijſf. morb. c. 12. 1. 3. Vqarijs ab autoribus definitur modis. Pleriq; tamen, quibus& nos aſſentimur, Galeni approbant definitionem, quod ſit inflammatio pulmonis cum febre acuta, difficili reſpiratione, atq; maxillarum rubore. Gal. 2. de ari. cur. ad Glauc. 2. 4. de loc. af. ꝗ.& paſim alibi. Paul. lib. 7. cap. 30. . Inflammationis vox eſt ambigua, vt videre eſt apud Gal.(2. ad. Glauc. i.) Generatim eſt omnis calidus& dolori- ficus cum feruore tumor, ex quouis humore ortus,& comple- ctitur reliquas etiam ſpecies, atq; Gal. idem eſt cit. loc. quod A5„ααπσ, qua in ſignificatione in definitione etiam eſt acci- piendum. Propris eſt ille tumor dui rubet, calet, dolet, atq; b 2 reni- — —= ““ — — ———— ——,—— 2 —— 2 .— 2— 1 ———————¶—¶—nmſ—— 2— —— renititur cum diſtentione, ex ſolo ſanguine proueniens, Gal. ibidem.“ 5. Differentijs reliquis prætermiſſis, contenti ſumus il- lis, quæ à ſubiecto accidentibus,& cauſſis deſumuntur. Eſt enim vel primaria, vbi pulmo nullo alio quicquam ad id con- ferente membro inflammatur, Gal.: εeπτdoaν,& pana xd Jeiav I. de loc. aff. 2. appellat: vel ſecundaria, quæ alijs ſuc- cedit ægritudinibus, vt catarrho, anginæ, pleuritidi,& alijs morbis Gal. per απνεαιιαν νιαιινπηινηςνπαι'euvocat. 6. Vtraq; eſt benigna vel maligna, prout ſymptomata vel remiſſa, vel grauia adſunt. Huius meminit VVierus in lib. de occult. morb. c. 4. quem, qui vult, videat. Noſtrum de hac agere non eſt propoſitum. Item alia eſt ſanguinea, bili- oſa, pituiroſa aut Melancholica. 7. Locum affectum, pulmonem eſſe definitio arguit. V. trum autem totum eius corpus ſit affectũ, an verò eiuspartes, diſcrepantes ſunt, autorum ſententiæ, quas Mercurial. re- cenſet. 2 Med. Pract z. ex Galeno. Diocles venas, Eraliſtra- tus arterias; Erophilus vtraſq́;, Praxagoras cas, quibus dor- ſoconnectitur partes; Aſclepiades bronchia peculiariter& per ſe affici exiſtimarunt. 8. Hos dum conciliare nititur, nodum etiam ſoluit, quo cum& nos facimus, ſtatuentes parietes vaſorũ& partis non- nullius pulmonum vt plurimum affici, partibus autempro- ximis illi parti imprimis, quæ inflammata eſt, toti etiam ſæ- piſſimè pulmoni communicari affectum. Eiuſdem ſenten- tiæ patrocinium ſuſcipit Capiuacc. 2. Pract 9. Cauſa proxima& continens eſt materia, quæ in in- flammata parte continetur Galen. 23. Met.« eamque actu in- flammationem efficit: Hæc autem eſt ſanguis. Omnis enim indammatio, iuxta Gal. 2. 4e aIfp. C 2. ad Glauc. 1. Gali muliu in locis ex ſanguine fit. b 11 1. 1o. 5an- 6 8 rmmillu ſebkolts mmatiol ¹ hiit lliobo, ea wortenn Gole pulm Sec üſanguir cz3. V Nam conſt pentes? dagt ſiqu uusadmo nitoſos 6 lrigente ½ C. iſgz parr undantiu llcone, i aüccllita Reillitas dllunt: e prſa 5.( nedicam Morus int mmoder dur Nohenitn. ..— arn, qur Bine 3 Jentih Ki =u vwocat Dürhmyronnnn A alt VWierwin-h 1 ddeat. Nolrum 1 n ſdlunpuiee lit niio naut ſ ero eiugpantz d s Mercurual n. 9 abeus Daallha d amns, quibus dor. ¹ Mnpeculartter&. d mun dduit an wük panönm ci gidwatemyo mn esk, touittümd du däüuſdem ſar 2. 87. ge ra tetin qin M amqle l 11S. Omhanm 4 Dde. dupni nönn. —— 10. Sanguis iſte vel eſt purus, vel cum reliquis humoribus permiſtus, quo fit, vt aut exquiſitas, aut œdgœmatoſas, aut ery- lipelatoſas, aut ſcirrhoſas pro miſtionis varietate faciat in- flammationes Gal. 2. Crifſ. 12. 2. au Glauc.:. . Primaria peripneumonia fit potiſſimum à ſanguine bilioſo, eamq; ob cauſam rariſſima eſt Fernel. quippe hic humor tenuis& maxime mobilis cum ſit, rarum, laxum atq; molle pulmonis corpus facile permeat. Gal. 4. Ae cauſcpulſ.2. 12. Secundaria ex reliquis potius fit humoribus, impri- mis ſanguine pituitoſo: quod innuere videtur Gal. in comm. ad „. 49633. vbi diſcrimen inter Pleuritidem& Peripneumo- niam conſtituit: Non æqué, inquit, membranæ coſtas ſuc- cingentes atq; pulmo, ſunt natura aptæ humores ſuſcipere. Denſa ſiquidem eſt membranarum ſubſtantia, pulmo verò ratus admodum& laxus: quare huic quidem promptum eſt pituitoſos& craſſos ſuſcipere humores, membranæ autem ſuccingenti bilioſos maßis b 14. Cauſæ antecedentes ſunt humores iſti in cerebro, alijſq; partibus contenti, ad fluxum diſpoſiti, atq; à forti mandantium partium facultate expultrice traſmiſſi, vel à pulmone, intemperie aliqua laborante, attracti, aut ob eius imbecillitatem recepti, aut in in ipſo per paulatinam conge- ſtionem geniti. Gal. 2. Merbi. 5. in com. ad 7. Aphoriſ.r. 15. Præterea mala intemperies Gal.. M. M. o. pulmonis, vel membri alicuius communicantis: Item pulmonis im- becillitas atq; obſtructio, cauſis antecedentibus annumerari poſſunt: Item diſtillatio de cerebro, pleuritis, angina Gal. 2. de præſdg. ex pulſ.. 6. Aphor. 10. 1 16. Cauſæ præincipientes ſunt excedens ſolis, aëris, vel medicamenti Gal.. M. M. c.. calor, frigus intenſiſſimum, motus intempeſtiuus, aquæ vel vini meracioris ingurgitatio immoderata, inprimis poſt motum vehementem, aut æſtum, A 3 regio ———— — —ů —— ———]—„—— ——— 8 ——44⁴— ——————————— — — —ͤhͤhͤ — frigidum permutatio, error in victu, cruditates, vomitus poſt crapulam vel ebrietatem violenter excitatus, hæmor- rhoidum, menſium, atq; varicum ſuppreſſio, pectoris contu- ſio Gaui. M. M.6. diſtorſio, tenſio, caſus, ponderis moleſta ge⸗ ſtatio, eſus carnium immoderatus, aquarum mutatio ν. de morb. p. 493. venena, medicamentorum præpoſterus vſus. Item quæ extota ſubſtantia pulmoni nocent, vt Lepus ma- rinus. Item ira, furor, animi violenta agitatio,& in ſumma error in ſex rebus non naturalibus commiſſus. 18. Signa Diagnoſtica reperiuntur ap. Gal. Laboran- tes tantam ſpirandi difficultatem& anguſtiam habent, vt ſuffocari videantur, ac recti ſedere cogantur, vbi plurimum efflant, iuuari videntur, multum aërem ftigidum attrahere concupiſcunt, calidam ſentiunt exſpirationem, inter tuſſien- dum ſputum exſpuunt, idq; modo hoc, modo alio colore in- fectum, vt interdum rubrum, interdum flauum, ac rufum, ac ſpumoſum quoq;,& nigrum,& liuidum appareat. 1 19. Inſuper grauitatis cuiuſdam thoraci incumbentis ſenſum ſæpenumero ægrotantes percipiunt Gal. 2. de loe. aff9. 2. eiuſdem„. ac dolorem ex imo ad ipſum peruenire,& ad os pectorale,& ad Spinam. Pulſus eorũ eſt magnus, vndoſi quid habens, languidus, mollis, reber, atq; dicrotus. Eip. prognuſt. 24. Gal. 2. de bulſ. cauſ. 12. vbi etiam rationem eorum reddit. 20. Præterea adſunt febris acuta Hip. de morb. p. 193 Cal. de loc. aff y. Galibi, coma, Gal.lib. d pulſead epr. c. 1. deliriũ, do- lor grauans, maxillarum& faciei rubor, Hip.& Gal-æ prognoſ. 70. vt veluti picti videantur, æſtus corporis ferèe intolerabi- lis, color corporis flauus, ſitis ingens Galllib de art med cap ‧t. maximum vini deſiderium. Mercurial. corporis iactatio, impotentia, arida,& flaua lingua, quæ temporis progeeſi ni gre clt, regio& conſtitutio aquilonaris, ſubita ex calore quouisin ir, Kſpun A1A Hul aconueni primis cel ruur)lign⸗ centra Sie lputumc u. Sia ane latere d nilt ce wrianoni eriaſecus qul per Aorem( ½ N dalliintu dod in b. unulto dellosor Millus 1c an Glllben. * altam krden, S ur, dighuimun t efiiidun me fem iner ule Sdo alio crelt rum zcmluma. atureatt. nci igcunbenet an aal a delraf am vwrite, Kades u äodght iw. lip. yupn maeonmnadlt tunzaae menndehld S feie inkadi- Adermuhit rpcrs gcütl, arsrrgruni ler 0 Gaunut. cirat loohoq¼. dOio 21. Oculi intumeſcentes, naſus in ſummo ſimus, venæ temporum eleuatæ, appetitus proſtratus. Hip.& Gal. 2. pro- noſf. 6%. Vrina rufa vel ſubrufa, inferius tenuis, ſuperiùs craſ- ſior,& ſpumoſa apparere interdum ſolet. 22. Hunc affectum à Pleuritide(cum qua tantam ha- bet conuenientiam, vt haud facilè poſſint diſcerni,& à quam- plurimis celeberrimis Medicis pro ijſdem habeantur atq; cu- rentur)ſigna propria Pathognomonica diſtinguunt, quę Gal. inlib. contra Empiricos cap. 6. recenſet. 33. Si enim cum febre acuta difficultas anhelitus, tuſſis, & ſputum coloratum apparet, communia hæc ſunt vtriuſq; ſigna. Si addatur dolor lateris pungitiuus, pulſusq́; aſperi- tas cum tenſione, pleuritidis hæc ſunt propria. At ſi non do- lente latere, nec pulſo duro exiſtente, impotentia ſpirandi adſit, niſi ceruix erigatur, ſitq; omnino tanta anhelandi an- guſtia, vt propè ſuffocationem accedat, talis concurſus Peri- pneumonia vocatur. b n 24. Phleuritis etiam dolorem in latere habet, Peripneu- monia non item: Gal. in com. ad Hipp. 1. de vict. acurs. Hu- us rei rationem reddit, 2 de loc. affs. Pulmonis, inquit, dolo- resſunt remiſſi: duos enim ſaltem neruos perquam tenues à ſexta neruorum à cerebro ortorum coniugatione recipit, extrinſecus per membranam ipſum continentem diſperſos, & qui per viſceris profunditatem non extenduntur: quem dolorem Gal. z. de laſt 4. grauatiuum appellat. 25. Nec pleuritidem genarum atq; faciei rubedo,& oculi intumeſcentes comitantur, neq; ſuperuenit ei coma, quod in Peripneumonia contingit, in qua etiam ſymptoma- ta multò grauiora deprehenduntur, quippe cum hæc ſit pe- riculoſior illã, quod patet ex 7. Aphor. 11. gteſcit, finditur, atq; ſi digitum admoueris adhæreſcit. Eyp 26. Si gna uum aur pallidum, lancholicus 27. quodam conferta, ſtertore inter reſpirandum, perpetua in ſomnum propenſione, linguæ ariditate, vigilijs, delirio, ma- iori minoriue æſtu qui in thorace percipitur, ex maiori mi- noriũe anguſtia, reſpirationis difficultate, ac grauitatis ſen- ſu, ætate, temperamento, habitu, regione, anni tempore, acris conſtitutione, atq; præcedente victus ratione. Euflahe Rud. 1. Pract. 4. Mercurial, d. l 1 28. Prognoſtica ſequentia quid in hoc affedtu ſperan. dum ſit demonſtrant. Peripneumonicis vna ſalus viri- um robur eſt Galen. ro. mer.. Iuuenes longeè fäcilius à pe- ripneumonia liberantur quam ſenes Hip.& Gal, 2 progn Wh. Peripneumonięæ exitus plerumq; lethalis eſt. Gal.iu& Eyud. 17.& 10. met. J. Reſpirationis facilitas maximum indicium eſt ſalutis in Peripneumonia. 2*ꝓ.& Gal.z. progn. ar. 29. Geſticulatio manuum in Peripneumonia ſignum eſt lethale Gal,r progu. 23. Sputum probè coctum permixtum, atq; alijs optimis conditionibus præditum, bonum eſt: At cri- dum, impermixtum, nigrum, liuidum atq; fœtidum, futurum interitum portendit 1. p6. 12. 2. progn. 43. 40, 7ꝙ 0 30. Narium, aurium, manuum ac pedum frigus, dum in thorace ſummum percipitur incendium, vnguium liuor atq; aduncitas, oculorum actem porum cauitas, narium acumen ab Hip.& Gal. inter lethalia ſigna reponuntur, 2. prvgnoh. 4. & ſeqa. b 3 31. Qui Peripneumonici ex angina fiunt in ſebench S u 26. Signa cauſarum deſumuntur, quando expuunt ægri, ex varijs ſputi coloribus, quos notauit Gal. ad. r. Apbor. 3. Ru- brum enim apparet ſputum, vbi reliquis non eſt ſanguis in- fectus humoribus. Spumans& candidum, ſi pituitoſus, ſa- 4 bilioſus; nigrum aut liuidum ſi me- Si nihil expuant coniectari licet ex lingua lentore ngyeren⸗ laordi üihn rrordi d maluc 5 uum aduc dete acute Frel adſ nutaturm be fa dien porem; lli& cu ſnonem tzi.Vale 6 diporan ute rg dje dulibus e Wwnisptili d d, fa hunia ſurerd lo aſgigi metalle norsimg mlquar b Mtge x maior m. . c grädits g. . M, mnei teg 9 1 u nime h * fech henn en aa 1 pe fciliin ¹ lalwnn u audal auus Hu n anmindiiumel T Pi. b andi adum d. ec af verwicunan u t amek: Atan. in Grmiidunfinnn SGh. a wanftewsämt dit ertgiomlura c i ntiun unt ej Erm, 1ne 1X rätnenät- gi k nii 1 bus pereunt: Si verò hoc effugerint ſuppurantur. 4p9. 10. præcordia quibus inflammatione tentantur& pus colligunt, ijs ſub mortem nigra deijciuntur fip. o. prau. 249. Quæ ad præcordia aut pulmonem dolores faciunt;, ſi in pus vertan- tur, malum denotant. ib. 26. b 32. A morbo late vel pulmonia habito alui proflu- uium adueniens, malum ë.ap5. 16. Peripneumonia cùm ex ge- nere acutorum ſit, rarò ſecundum pertranſit ſeptenarium, & vel ad ſalutem, vel interitum terminatur, vel in alium per- mutatur morbum, vt abſceſſum, Empyema, vlcus. valeſc. 33. Peripneumoniam lethalem, ægrumq́; quarta aut ſe- t ima die ſuffocaturam oſtendunt vigiliæ, aut lomni breues; ltuporem ac delirium inducentes, extrema frigida, vngues li- uidi& curuati. Acët. In peripneumonia ſi pus aceruatim in dulmonem eruperit, vel mortem feſtinam vel phthiſin præ- lagit. Valeſc. C 34. Quibus ex pulmonia abſceſſus fiunt aut circa aures acſoporantur, aut ad inferas ſedes, ac fiſtulantur, ij ſuper- ſunt 2. progn.. Si peripneumonia à pleuritide, malum, 7.. n. A peripneumonia Phrenitis, malum 76.12. Abſceſſus, ſi in cruribus erumpit, in pulmonia vehementi ac ac periculoſa omnis vtilis eſt: optimus verò, ſi vbi ſputum iam in mutatio- ne eſt, fiat. 2,progn. 7. In pulmonis inflammationibus, ſi lin- gua tota alba fiat aſpera, ambæ inflammatione vexantur: qui- bu wrs dimidiata lingua, qua parte id apparet, inflamma- tio affigit.& c. corpræn. 400. 55. 1u pulmonis inflammatione, quibus circa initia vri- næ craſſæ ſunt, deinde ante quartum diem tenues euadunt, mors impendet 1. 20. vrina, quæ initio coctionem habet, poſt quartum autem diem tenuis euadit, in peripneumonia hericulum indicat s. afle- 36. Cum adeo curatu difſcilis exlilgs cognoſcatur hic affectus, cura ſtatim aggredienda, quam indicationes lucu- lenter demonſtrant. Quæ cum præcipue ex morbo, mor- uid vnumquodq́; illorum bi cauſa& viribus deſumantur, q requirat ex natura indicationum notiſſimum etſt. 37. Nec indicationes ex partis affectæ natura deſumptæ arum ad curam faciunt; Hæ Gal. autore 5. ſunt, 7. M. M.„. & 2. aa Glauc. quarum prima à temperamento deſumpta, puli monem ab inflammatione ad tantam intemperiem reda- ctum, contrarijs curandum innuit. 4 5 15 38. Ex altera indicatione hæc inſurgit, quod, cum actio pulmonis omnibus partibus non ſit communis, ſed ſaltem ex parte aliquid ad reſpirationem faciat. Gal. citar. lc. nec principis alicuius facultatis ſedes ſit, Gal. iid. eius non tan- ta habenda ratio eſt, vt omnis ad eum, alijs neglectis, diri- gatur cura, ac vitentur relaxantia, quod Gal. 13. M. M. z7. C/69. reprehendit in Attalo Medico.. 39. Nrihilominus ob reſpirationem, quæ ad vitam adeò neceſſaria eſt, vt animal ea priuatum viuere nequeat Gak.:. dae vf, part. 1. 4. de loc. aff. ꝙ. eius autem inſtrumentum etiam pulmo ſit, Gal. 7. de vſ. partr.& alibi paßum ſemper ed yitan- da ſunt, quæ hanc actionem vllo modo impedire poffunt. 40. Cumqh pulmo ob multifarios quos in côrpore obtinet vſus perpetuo in motu ſit, nec is in totum inhiberi poſſit(Ea autem quæ ſananda ſunt quietem requirant: Gal;. AM. M. quantum fleri poteſt, quies imperanda, eaq; quæ mo- tum augent, amouenda: ideoq; laboranti iniungendum eſt, ne magno vtatur reſpiratu, ac ſemper, quantum poſſit agat filentium Gals M.MM. atq; hoc modo minor redditus motus, — rationem quietis obtiner. 41. Modum& viam vacuandi ſputum ſuggetit. 3. Cale no ſuprà cit. loc. poſita indicatio, videlicet aſperam arteft- am& fauces, quam viam in repurgandis vitijs pulmonis ta- —— tu 14 rteqh iile ſeq 0. amper d ionem va di)acV unda cu rerationen rinquite 9. 1 qqit Gal. ium pau gmiſcer nendum 4 1 upeatur, dr auxili dded tute ituens . D i,ſt& aut. Ge duſa ab densha d tuene 46 hon nat atinet, ltur; lontan. ari po Fr. mm 17 exad ſitmale um u regutat Gul, tem. Mune tes 1 acdum iodiden Sdurr simg e eagzcuan. ubor d auiongendudh npet ptun eig ddon Pteddrumnd hn ee i S Th m t es corpet dea Jsphui. ereu † 5 m ura frequenter tentat, quamq́; Medicus veluti naturæ mi- 42. Quarta illa etiam negligenda non eſt, quippe q 1x, cum per quod& quomodo euacuandum demonſtret, cura- tionem variat. Acriora igitur(quod& quinta indicatio con- cedit)ac viribus potentiora medicamenta in hoc affectu ſunt danda, cum tot partes pertranſeant, atq; hinc non leuem al- terationemac mutationem, vnde id, quod de virtute eorum relinquitur imbecillum admodum eſt, ſubeant. 43- In topicis à nimis aſtringentibus abſtinendum præ- cipit Gal. 11. M. M.17. In ipſis Vero relaxantibus, aliquid a- crium partium quodammodo& euidenter calefacientium admiſcendum; foras cnim trahendum potius quam repri- mendum eſt. ir phiSA 44. Porrò cum inflammatio ex noui humoris affluxu augeatur, 2. ad Glauc. 2.& quæ ad illam auferendam exhiben- tur auxilia in corpore plethorico vel nihil proſint, vel non adeò tutò applicari queant; Gal. lib. de art. Medic. cęs. humor affluens eſt inhibendus,& fluxus adimendus. 45. Ne humor ad partem affectam confluat, prohibe- tur, ſi& copioſior non generetur,& iam generato proſpici- atur. Generatio inhibetur Gal.. M. M. 2. G ⁶. ſi fluxionis cauſa abſcindatur: Quæ cum duplex ſit hic, materia& effi- ciens; hæc, vtpote quæ ex temperie iecoris moderata pende- at, tuenda; illa, quippe quæ copia peccat, tollenda. 46. luſta id adhibita diæta perficitur, quæ in ſex rebus non naturalibus Medicis dictis conſiſtit. Ad victum quod attinet, ſi indammatio ſit mediocris, paucus& tenuis requi- ritur; ſimagna, habita, tamen virium ratione, tenuiſſimus, iuxta I. Aph. 6. qui nihilominus declinante iam morbo mu- tari poteſt. Reliqua paſſim à Practicis tractantur. 47. Sanguis iam generatus& in pulmone contentus, ſi B 2 pPam- paucus ſit, nihil indicat; ſi multus, prouidendum, ne velad locum affectum confluat, vel ab ipſo attrahatur, Gal 1. M.4 2.& 6. 2. ad Glauc. 2. 48. Hoc ne fiat ſanguinis fluentis, atq; membri mandantis& accipientis habeatur ratio. Ad primum quod attinet, al- tero id medicinæ inſtrumento perficitur, videlicet chirur- gid. Sanguis enim ad partem loco affecto contrariam auer- tendus, Gal. cit. loc. ibiq́; relinquitur ſi paucus, atq; à natura poſſit regi; vel ſi corpus pluribus ſcateat humoribus, per loca conuenientia iuxta I. Aph. 21. educitur. 49. In principio igitur præmiſſà prius alui lenitione ſecetur, niſi quid prohibeat, vena brachij, aut dextri, aut ſiniſtri, aut vtriuſq;, quatenus dolor vel hoc vel illud latus occupat. Raa & Mercurial. ex Paul.& Celf. idq; vnà aut repetitis vicibus: 5o. In vena eligenda ſolliciti ſunt Autores: Capiuacc. Rud.& alij ex Rhaſe tundendam exiſtimant Internam: medianam Mercurial. Verum nihil refert modo hæc modo illa hoc in caſu aperiatur, cum ex vno omnes fonte proma- nent; quod& Galen. viſum 15. M. M.7z. qui illam, quæ appa- ret, aperiendam cenſet. ee. 5I Prefſtant idem ſanguiſugæ ſuper venas, quæ funtin cxtremirtate recti inteſtini poſitæ, atq; apertio venarumin poplite velmalleolis in muſieribus, atq; hæmorrhoidumin viris Via. Irem frictiones brachiorum. M.M.„. dorſi, cru- rum, manuum atq; pedum, nec non vincula dolorifica. 52. Hoc tamen auxilium, quamuis multum ſecum aff- rat commodi, non tentandum pleriq; Practicorum iubent, ſihic affectus aliũ fuerit ſubſecutus. Rationi enim, inquit Mer- cat. videtur conſentaneum, ſanguinem tunc fuiſſe miſſum, quantum ſat fuit pro vniuerlali plenitudine deponenda. 53. Quantitas ſecundum ſymptomatum atq; virium ma- Snitudinem, atq; cauſarum varietatem eſt cimetiende. 54 kaahl boraci v zmouere 9210 am& G Hin. cg uachata käum pe kmmatic ſmant ummatie ſicabitur horam v cuod e tin vtn 1 tubitä in wheſtz in Rercat.( folhlat,) l quo al as io verarumim miccnm ui dr rcülkenin, n u atqtümni- 2 Fcint. 8 Hopetantn aacedciduna 0 A 1 dorſen⸗ mntumſecundk acpoſtea pectori, præſertim ſi carnulentum fuerit 57. Neq; clyſteres& catarctica, ſanguine ſufficienter miſſo, ſunt prætermittenda, vbi videlicet humores turgent, dicim inqulde- w kepoken 5 Hſ 54. Vbi per virium imbecillitarem hoc præſidio non li- ceat vti, Don. ab Altom. Leon.& alij ex Celſ.& P aul. da. l. thoraci vndiq; cucurbitulas vel eum; vel ſine ſcatificatione admouere iubent.* 55. Quod tamen in principio morbi nunquam facien- dum& Gal. auctoritas& ratio ſuadent, Pesr Sal in aunor. ad Altim. c.i. Fieri enim non poteſt, quin cucurbitulæ nonpræ- euacuata multitudine& imminutâ materia, circa locum af- fectum poſitæ, ab vniuerſo corpore humores attrahant, in- flammationemq́; eo modo augeant„Idem Gal. verba con- firmant 77. mer. 17. dum inquit cucurbitula ijs vtiliter, qui in- flammatione pulmonis laborant, ſiprius ſint euacuari, ap- plicabitur: ſi verò abundantia ſuccorum,(quam Græci Ple- thoram vocant) in his ſit, non magis ex pulmone in pectus aliquod cxcrementi transfert, quam ex toto corpore attra het in vtrumq;. 3. 2 Se 56. Clarius idem inculcat. mer. 1. vbi ait, vtendum cu- curbità in ipſa parte, quæ phlegmone, vrgetur, inter initia non eſt; imò poſtea, quam totum corpus euacuaueris. Hinc Mercat. conſultiùs fore cenſet, ſi eo tempore, vbĩi neceſſitas poſtulat, muſculis brachiorum cucurbitulæ primò affigan- tur, quo aliquo modo euacuetur& diuertatur fluens humor, 7. apb. 22. aut corpus vitioſis ſcatet humoribus. Cauendum ta- men, ne nimis aluus turbetur: Periculoſa enim eſt teſte Hip. in peripneumonia alui fluxio, niſi ſpumoſum ſit, quod ex- 58. Eligantur igitur benigna, quibus ſaburra corporis edu- catur, cuiuſmodi ſunt. Rad. Malu. Alth. lilior. Parietar. Mer- curial, Fl. Malu. Melilot Violar. camomill. ſem, Lini. fenugr. B 3 Prun. —. ——— — 8— ——IIWWW1nheſ——— —— ———————————— prun. Damaſce. prodecoct: in quo diſſolu. caſſ aut Mel. ö. aut roſ. colat. Item Diacathol. vel aliudięræ aominniu bumoris a. 8 60. Daxti mandanti confortantibus ſuccurrendum,& 2 humores tranſmittit. 1e Dabdi id 6I. Pars recipiens adſtringensibus& repellentibus. ſet confirmanda, vt in alijs fit inflammationibus, ſed natura partis affectæ& poſitus eius id non permittunt; Foràs enin trahere potiùs quàm reprimere in hoc affectu debemus T 11. mer. 1⁷. Per deriuantia igitur& auertentia ſupra recenlia commodsè id perficitur Galis. næt. 1. cum multa præſidia V- 4. 4 triq; ſcopo ſemel adhibita vno& eodem tempore, aut ſæpius iterata diuerſis temporibus, ſoleant ſatistacere. 62. Materia, quæ pulmonibus impacta eſt ex praſcripto Gal. ma,mez. g. digerentibus tam intus exhibitis, quam korls admotis extrahenda, In quibus cautè procedendum ma net Gal. I1. merk, 17. neq; in principio nimis calefacientia 4 exſiccantia danda. Satis igitur eſt eo tempore ol. amyga. dulc. ſeu butiro rec. f.ſ.thoracem inungere, atq; inrus erli. pete deco not⸗lulep wen. K lim 6 1 digetentia wWexol.C lſmat ex llelloticu in vel gal 4. lnſt ntia, ex erlunt. O Kcoctum, Am Dam. Nroct, in haln in co danr, diatr. teqdatur. 9 pro anbNlelot dopriusal plqanec Mulot R& m de K lm 6 he Mhadſg lo Ma zem. dwil. kr dule duam mall y. Mo ſu Neng Mcurenäm 4 5 Sckaimn Aii gnn u edendm no 1 wrklernu 1S or dunſgl o ue un u u5 bere decoctum hordei, ven.& ſimilibus. Pid. 4 1 luiub. paſſul. Glyehyrre ptiſan, efe- mot. lulep. viol Ghycyrr. Iuiubin. cum aqua tuſſlag. Capill. ioe 63. YVbi inflammatio paululum remiſerit, ad validisra digerentia deuenienduam, ex quibus exterius proſunt li- tus ex ol. Camomelin. aneth. irin.& ſimilibus. Item cata- Daſmat. ex farin. hord. fœnugræc. lolij, cum pulu. Irid.& Meliloti cum ſ. d. Gl. Camomelin. Butyr:rec. aut aàdip. anſè- rin. vel gallinac. ac decoct. Melilot. aut Camomill.. 64. In ſtatu& declinatione detergentia, reſoluentia, diſſi- pantia, expectorationemq́; promouentia maximoperè con- ueniunt. Quale eſt Mercar.& For. 10. obſeru. 46. in cauſa calida, decoctum, quod recipit Rad. maluar.& liquirit. Fl. violar. Prun. Damaſc. Iuiubar. Hord. ſem. quatuor frigid. mai. aniſ. Decoct. in ſ.q. aq. cucurb. proquæ ſubſtituit Foreſt. Vngalca- zallin. in colat. diſſol. Fyr. violar. Iuiubin. Capill. ven. Ele- Gtuar. diatragacanth. frigidum in hoc caſu admodum com- mendatur.— elen. 1IL 6 5. Proſunt etiam inunctiones ex ol. viol. de ſem. Cu- curb. Melon. Cucumer. amygd. dulc. Irin. Rut. Nardin.& a- ceto prius abluris: pingued. anſer. gallinac. butir. rec. Oeſy- po liqu. nec non Epithemata ex decocto hord. ſemin.4. frigid. maior& minor. in quo diſſolu. Syr. Violar. cucurbit. Nenu- 66. In cauſa frigida vtile eſt tale decoctum, quod reci- ...... pit Rad. fœnic. malc- liquirit. Herb. capill. vener. Scabioſ. Hyſſop. Marrub. origon. vngul. caballin. hord. Flor. cordial. Sem. Aniſ. paſſul. ſebeſt. iuiub. prun. cot. Decoct. in aq. Co- lac. dulcor. ſaccharo. Celſus& Paul. loc. cit. commendant a- quam mulſam cum Hyſsop. feniculo vel Iride coctam. 67. Plurimum etiam valent in hoc affectu cerota ex ol. viol. Nenuph,& ſimilium prius aceto ablutis: ex mmeſlag. e. ſem. Pſyl: S. coton. quĩbus Celſ. ſal mmiſcet, atq; ceræ ꝗ. ſ. conficiuntur. Item Emplaſtra, quale eſt illud Vid. in omni- um ferè pulmonum affectibus vſitatiſſimum, quod reciptt radK alth. aneth. viol. farin. hord. fænugr. ſem, lini, ol. vio.) 1 camomel. amygd. dulc. cer.& buty. q. ſ. ex quibus Empl. 5 b f. a. componitur. u 68. YVeteres etiam vſi fuerunt ſatis feliciter medicamen- to ex cera reſin. theribint. medull. ceruin. Buryr. œſypohu- mida ac radic. Irid, pulueris: ana. æqual. part. confecto, quod Practici commendant. 14 b 69. laterim non negligenda illa, quæ à tota ſubſtanta 0) huic affectui contraria ſunt, vt Sem. card. Ben. Mariæ. ra-— ment. dentis apri ſquo felieiter wfuu fais Aers uriat, priapicer- lük uin. oculi cancri. lapilli percar. mumia, ſperma cet pulmo MED. vulpis, cancri combuſti, pulmonar. fol. Scabioſ. ſuccis. fol.& in ſem. papau. errat. pulu. viſc. querni. Capiuacc. Mercurial. J7e. Symptomata hunc morbum comitantia interdum admodum vehementia atq; periculoſa ſunt, adeoq; vrgent g vrmethodum veram omnino inuertant, curationemq; to- tam ad ſe rrahumt, nec cauſæ aut morbi ſublationem expecta- ri ſinant. Qua in re maximè circumſpectum oportet eſſe Me- dicum, ne dum in ſymptomatibus auferendis nimis inten- d tus ſit, ægrumq́; à moleſtia liberare ſtudeat, cauſam foueat, ipſumq́ in ſummum vitæ ac ſalutis diſcrimen deducat. ch 3 6. 7 N 3 *„. 2 4 N 4 ¹**