—-——
BiSüTAT Td
S u FF O C ATIO UTERJ
Qua—
TRINUNO DEO DUCE
Decreto atq́; Auctoritate Ampliſsimæ
Facultatis Medicæ in inclutaRoſtochienſiAca-
demia pro ſummis in arte Medicâ honoribus ac privilegijs Doctoralibus conſequendis,
PRfSIDE Viro Clariſſimo, Excellentiſſimo ata Experienriſſimo Dn. SIMONE PAULLI MED.
DOCTORE AC PROFEESSORE FUBLICO,
Dn. Præceptore ac Promotore ſuo æter nuͤm honorando, 1
Publico Fxamini ac placidæ ventilationi ſubmuttir
M. SALOMON Fiſcher Lubtio- Mega-
poliranus.
Ad diem 3. Martii, in Auditorio mafori.
Kosrocnl.
Litteris OACHIMI PEDANI, Acad 8 — ANNO M. DC. XXXV. 4

△,—————
—-R ẽ——A......²

ä
1 *
— 2 4 1 1 4 3“
ardentiſmo eventus ſæpius vix reſponde
nemneceſſariorum.
1A BK LA3B s, S
eSE-NS AN/ A A e /* 8
. 4
ee Ae PROOEMIuM.
Um jnevitabilis ſit Fati ne- ſceſltas, caq; ſatis velox, neminem repe- riri puto, qui cum ara⸗iπ vitâ hac de- cedere placideq́; obdormire, ſibi animi-
2 us non precetur. Verum voto huic etiã
t,&homi- nem modò enatum multæ morborum præſtolantur hoſtiles copiæ, quæ eundem per vitæ ſtadium concomi- tantur, tandemq́; cum cruciatu ac ejulatu penitùs e me- dio tollunt. Inter homines autem maximè miſereri ſub- at fœmineæ ſortis, utpote quæ atrocioribus,& àviro- rum morbis planè diverſis, divexantur ægritudinibus, non tantum ratione nativi ipſarum temperamenti, ſed Kinſtrumentorum ad conceptum, partum& lactatio- Imò unicus uterus tam ſæva, dyſ- Pnæam, Epilepſiam, Vete rnum, ſyncopen, delirium,&c. excitat ſymptomata: ut rcctè Democrirus, in Epiſtola de Nat. hbum. ad Hippocratem, ſcri pſerit: infantium matrem ꝑra- vem calamitatem, fexcent arum ærumnal nn mulieribus autorem eſſe uterum, quas ipſe MHippocrates integro libro de virginum morbu, multis& graviſſimis malis ob uteri vitia corripi demonſtrat&docet. Quapropter cùm tàm ſtupenda ex utero pullulaſcant mala, mihi verèò Thema quoddam medicum pro ponendum ſit, graviſſimum omnium uf- focationem ſcilicet uterinam deligere, atque impræſen-
tiarum placidæ ventilationi, dum circa illam, multa in- A 2 ter

.* Keeeeee ͤ⅓ . Siesetsbeien eethesene⸗eeeec eeeee rhebe eeache “ 8 8 4——
3 4— 3 3 . 1. ääͤͤͤ 3 3 1“ —
er Medicinæ Proceres controvertuntur, fubjicere ani. mus=ſt, ejus naturam& curam juxta tria illa ab antiquo
conſtituta officia, a2aνναν, aesuns Reeam eias invéeſti⸗ gando, paucis his comprehenſurus theſibus. Et cum 3 Diagnoſi ordiri deceat, ſub illà affectus/uνεam, cauſa,
diſferentiæ& ſena conſideranda veniunt, præmiſsa ta.
men tum nominis tum rei, tanquam optimo dicendo- rum principio, definitione.
THRISTSI.
(AKecis hic affectus mix useean) nominatur„ quod Kidem ac Latinis/² Mocatio ſeu /lrangulatus uteri, vel po- tiusuſfocatic urerina ſonat, eò quòd mulierculæ hoc ma- lo contactæ, ſuffocari quaſi cernantur; quà de causà quandoque& mε vocatur. A potiori& ars esxe
Hyſterica dicitur paſſio, cumex utero, quem Græcid-
ea appellant, mali cauſa prorumpat& evaporet⸗Ger- manis, mulierculis præſertim, quas vera cauſa latet, das Auffſteigen der Mutter. II. b
Definiri poteſt, quod ſit ręſPirario diffcilu, vel ejuſdem
ad ſenfüm ablatio, cum functionum cordus, cerebri,& aliarum
hbarrium læſtone, torins; corporus refrigeratione, à vapore mali
Ono, a4 utero ad Bartes ſuperiorer elovaros orrum habens. 3 III Affectum hunc, quidam morbum eſſe,& quidem-
frigidæ intemperiei, quod corpus in ipſo paroxyſmo
frigid um deprehendatur) interdum nudæ, interdũ cum affiuxu perhibent. Verùm cum re frigeratio iſta& citò fiat&citò evane ſcat, quod' morbis intemperiei noncon-
venit, ut Galen. I. 3. de loc. ajf. c. 7.& lib. 2. de Cymprom. cauſ.
e. uls. docet, meritò& illis, qui non nudæ intemperiei 92 Jö.. Aorbum hunc affectum eſſe volunt, aſſentimur,

. W. b Suljectum principale, ſeu pars affecta, eſt uterus, ſolum illud primum natale omnium noſtrùm, unde alias vita nobis, Ulinc pro re natà ſequiori ſexui ſumma veneni pernicies exoritur, ut cum Pernelio, Celſo altero, aut Latinitatis medicæ Plauto aut Cicerone, loquamur. Uterum dum dico, ſimul teſtes& vaſa,& hæc præ- cipuè intellecta volo: Nam ſi materia in uteri ſtabule- tur cavitate, vapores iſti maligni non tam citò in vaſa re- gre di& regurgitare poſſunt, cum facilior ipſis per cer- vicem illius detur exitus. b b VI. b Vaſa autem, ad quæ,& Tubam Fallopianam referi- mus,& teſtes, ad fovendum humorem iſtum non ine- pta eſſe, experientia& inſpectio atteſtatur Anatomica, de quibus prolixè diſſerendi hic non eſt locus. b VII. 4 1 b Quod autem modò cerebrum, modò cor& reliqua . Neiſkem membra compatiantur, conſortium illud facit, quod caum omnibus ferè partibus habet uterus; non tantum⸗ H ume d bercæca ſpiracula, ſed& manifeſtos ductus, quos pene- trare ac permeare halitus iſti maligni nullo negotio poſſunt, docente id paſſim Hippocrate in lib. Ce morb. virg. & mulier.& Gal. 6. de loc. aff. c. 5. b IX. Deckarato hujus affectus ſubjecto, cauſis quo què, quæ datà portà ruunt, irruunt jue& ſeriunt nobiliores corporis partes, contemplari licet, quas in proximas, con- tinentes ſcilicet,& remotas, quæ vel ſunt antecedentes& procatarticæ, diſpeſcimus. b
72 Sro⸗

—— e isenedne anweee diuseutgnoueehitöee 50—-— 4 8 4 3 Denen— L— ee—— “ ä* 2
IN Provimam& continentem, exhalationem ſeu evapora- tionem quandam malignam& venenatam ponimus, quæ adventante exaltationis ſuæ tempore, ſubito&
magno cum impetu, per venarum, arteriarum, generiſ-
que nervoſi ductus; in partes ſuperiores rapitux.
Malignam dicimus& venenatam, non manifaſtà tan- tum ferocientem qualitate, ratione innixi& autoritate, KRatione, I. enim, cum cordis cerebriq́; functiones tam enormiter læ dantur, imminuentur, ac depraventur, fieni non poteſt, quin vapor iſte malignus ſit, qui tota fub. ſtantià ſpiritibus tum vitalibus, tum animalibus, infen- ſus atque adverſus exiſtat. 2. COum multæ dentur virgi- nes& mulieres, quæ nec Venere utuntur, nec alids, licet humoribus abundent, repurgantur, hanc tamen affe- ctionem non patiantur. Galeni inſuper àdducimus auto- ritatem, qui expreſsè 6. eloc. 2ſf. c. 5. hujus vaporis ma- lignitatem venenis quibuſdam comparat.
XI.
Vaporem iſtum, dum pro verâ agnoſcimus conti- nente; adſcenſum uteri, uſq; ad Cor, Epar& diaphrag- ma,& Galeni autoritate,& Recentium ſtudio anatomico, excluſum volumus, quicquid etiam mulierculæ& ali
Ab iiſdem perſuaſi dicant. Dicere autem illæ quandoque
poſt paroxyſmum ſolent, uterum ſibi ad guttur adſcen·
diſſe; quæ dam etiam nutricum eò impudentiæ abeunt, ut vomitu ſecundinas re jici poſſe, mentiri non vere- cundentur. Sed ad rem& propoſitum noſtrũ redcamus.
XII. 1 Lauſa æntecedens ęſt. Sanguinis menſtfui ſeminisque . copio-
—— qpꝑ,

. S ü rorfe
copioſi retentio& corruptio. Cujus corruptionis, quoddam vel in ſe habet principium, vel omninò ex naturâ loci, dum retinetur, acquirit. Uteri ſiquidem con- ditio longè alia eſt, quam reliquarum partium, cùm& menſtrua paululum ultra. debitùm tempus retenta ejuſ- modi acquirant venenoſitatem, ut poſtea, quodvis fe- rè, quod attingunt, corrumpere qusant. XIII.
2. Temperamentum calidum& humidum, quod vi- delicet majorem ſeminis copiam gignit, quodq́; ad ve- nerem magis reddit proclives. Hinc virgines nubiles,
veſtales& viduæ hac temperie, quippe ſemine abun-
dantes, frequentius hoc malo corripiuntur: Imò& vi- ros, monachos inprimis petulcos hac de cauſa, ſemine ſcilicet retento, ſimilibus ferè accidentibus fuiſſe corre- ptos ex obſervationibus Medicorum didicimus. In ſu- periori Germania, illud, ſi accidat viris, cos muliercu- læ quædam, uteri adſcenſum pati nugantur,& mordi- cus defendunt. XIV.
Ad procatardticas pertinent ea, quæ corruptorum hu-
morum vapotrem agitandi&ommovendi vim habent. ſuntque res non naturales ferèomnes, I. inter ca, quæ aſſumuntur(ad quæ brevitatis ſtudio ea referimus, quæ
Galenus capite ultimo lib. 1. de ſanitate tuenda adbiben- da vocat.) eſt aẽr, qui ſi non temperatus, vel ore exci-
piatur, vel locis ſeſe inſinuet, hyſtericam paffionem,
concitare potis eſt. Quò pertinet benè& graveolen-
&
tium anathymiaſis, qua uterus diversè agitur, cujus mo-
tu& humores unàâ agitantur, ſurſumq́; vapores rapiun-
tur: Idem ciborum& potus dulcia præſtant, utpote
quibus uterus delectatur, A d
4=—

———— ens eeeeneeuhss d— ee ee,“ 1 1.— be——— 4 1 8 1 ehlet. es en *— eisaeee sehaaehseneaes Se 8— ““—“““ — 16———
½——
b XV. Ad ea quæ geruntur, refertur corporis& animi mo- tus. Uterque cauſam antecedentem concutere valet,
maximè verò motus animi, quorum vehementiſſimus,
terror ſcilicet& ira,. 8 LVI.
Ad ea quæ retinentur, pertinet ſeminis& menſtruo- rum retentio, ut& lochiorum aliorumque humorum, in utero vitioſorum prava, aut nulla omninò excretio;
quod cum fit, poſt abortum vel partum, multæ
ſtrangulari& trucidari conſpiciuntur miſerrime. XVII. Ad diſferentias accedentes, illud Galeni G. de loc. aſalt cap. 5. meritò in memoriam nobis revocamus, 5)eritam
paſſionem unum quidem nomen eſſe, nibilominus ſub ſe comprt⸗
hendere, innumera& varia accidentiae. Et omninò variè variat, cùm ſecundum cauſæ efficientis vehementiam, tm ejuſdem diverſitatem. Ratione illius eſſe poteſt vel levu, quæ citò diſcutitur& evane ſcit; ve Ięraævior, cùm, pulſu& reſpiratione privari videntur, ratione manente
integra; velgraviſma, cum omnibus ſenſibus& motu
deſtitutæ, tanquam mortuæ atque exanimes jacent. Ra-
tione hujus aliquando& alii conjunguntur affectus. Nam cum verum ſit, alium habere naturam ſanguinem
corruptum, aliam ſemen, alia etiam ſymptomata prori-
tat, nunc deliria, nunc convulſionesnunc ſyncopen&c..
XIIX. Differentias ſequuntur ſgna diagnoſtica, quæ ſcili- cet acceionem inſtantem, præſentem ac declinantem- indicant, affectum ipſum, ab aliis cognatis diſtinguune ſymptomatibus, quæq́; quis humor peccet, lihn ſican
d
—— —

chel tenmmgn Smeil
un döden a mkangunn
„— 4 * 94 Wlod
8 wiau eh⸗
emmend
Inſtanti præeunt, perpetua virium imbecillitas& Jaffi- tudo, refrigeratio, faciei pallor& mœeſtitudo, manibus
comprimunt ventrem, cum aliquid moveril ac adſcen-
dere ſentiunt. Mentis torpor& tarditas, nonnullis in- feſta deſipientia, quæ dam vix ac ne vix quidem riſum continent, contra lacrymæ aliis profluunt, adſunt& o-
ris ventriculi morſus, nauſea, hypochondriorum Sog-
abolentur. Quæ dam clamant,& opem expoſcunt, quæ- dam audiunt& vident, reſpondere tamen nequeunt,& velut mortuæ ſupinæ concidunt, cum univerſi corporis refrigeratione, pallore, quibus ſymptomatibus& mul- tæ aliæ corporis mutatæ qualitates comites ire ſolent. Declinante acceſſione, malæ, diſcuſsà materiâ, ru- bore quodam perfunduntur, ſenſum& intellectum⸗ cum multis ſuſpiriis, oculisq́ue apertis recuperare inci- piunt. Uterus verò relaxatus humiditatem quandam cum ventris murmure,& quandoque crepitu, pro- fundit. XXI. Signa quibus affecxio uterina ab aliis cognatis affecti- bus, imò ab ipſis mortuis diſcernitur, hæc ſunt: 1. 4Hnco⸗ pe differt, modo invaſionis; hæc ſubitò, illa cunctantius ingruit. 2. ratione vehementiæ; illa pulſum ad ſenſum omnem perdit, hæc non, niſi ſyncope hyſtericæ paſ- ſioni conjungatur. 3. modo durationis; hæc brevior, illa longior. Ab fpopletkicu; quod hæ punctæ& velli- 1 b B ca-

neennhbeeeeeeiede ee. de e, e bs hah Geree—⸗⸗⸗—⸗—ꝛ—ꝛ—ꝛℳ-——.“ 88—— 1 .„**. M ⸗—— S3 eee e as— E— “ oooo“ een er rehe ere eene“—“ ————=——— . c)—)
& avitas in corpore adeſt, parteſq́; ſaperiores nubens
catæ non ſentiant, illæ verò interdum manu ſe dolo-
rem ſentire indicant. Ab Epilepricu, modo convulſio-
nis; quæ in his major& univerfalior, in hyſtericis aut nulla, aut unius, vel alterius membri. In his etiam ratio maximam partem integra eſt, dum vocatæ audiunt&
recordantur poſt paroxyfmum, rerum circa ſe geſta. rum quas pleræque Epilepticæ neſciunt. ℳ Lechargo fe- bri& pulſu, quem majorem habet, diſcernitur.
b XXII. Amortuu quomodo diſtinguendæ, videndum; ubi unicum præ multis reliquis hoc probatur, ſinimirum
ſternutatorium ipſis naribus infletur, quo, ſi vita adhuc ſuperſit, ſternutatio excitabitur. Reliquis tentaminibus
pennæ levi, focco lanæ carminatæ, aut ſpeculo terſo on
Knaribus admoto, non fidendumz cum quandoq; reſpt-
ratio adeò e xigua fit, ut pro mortuis compoſitæ&clate fuerint. Tutius itaque eſt, triduo elapſo demum eas hu⸗ mare, quo an vivant, nec ne, oſtédet cadaveroſus fœtor,
XXIII. s.
Signa cauſarum cognitu utiq; ſunt neceſſaria, cum mul-
tuùm ad curationem ac præſervationem faciant. Siſemen ſie in cauſa, I. menſtrua ſe quodammod rectè habent,
verùm fymptomata omnia ſunt vehementiora, ſemen namq; ut eſt nobiliſſima ſubſtantia, ita corruptum, ma-
jorem acquirit venenoſitatem, corpori magis nocivam,
docente Galeno é. de loc. af. c. 5. 2. humor ſe mini fimilis, im plur imum&X craſſiſſimum ſemen ex locis earum⸗ proffuit, ut ¹ꝰ. 3. deſem. c. 3. apud eundem videre eſt.
Sià ſanguine, menſtrua retinentur, mammæ turgent,
—,————————

malbit
xrolisſerg.
mi7 rdüdn„emt aj ornpum
nagsnoch
ImansSemeh
92 Kurfmnüin
XXV.
Si neque ex ſemine, neq; ex plethorà, ſed Acacochy-
8
mia, ſigna recenſita abſunt, illa tamen: quę humores ex-
crementitios produnt, cauſamq́; mali indicant, præſté XXVIJIJ.
His poſitis ſignis, quid futurum, quidque ſperare licet, Prosᷣν monſtrat. Et 1. ſi leve ſit malum, nihil le- chale fovet; in prægnantibus autem& puerperis fere
jethale eſt, cum vires carum id nullo modo ferre poſ-
ſint. 2. Quò plures partes per ſympathiam unà labo- rant,& quò teæpius invadit, paroxyſmique dintius pro-
longantur, co periculoſior cenſetur ſtatus. 3. à ſemine
hoc malum ortum, pejus habetur illo à ſanguine. 4 Mu- lieri hyſtericæ aut ægrè parturienti, ſternutamentum ſuperveniens, bonum. 17/ppoc. 5. ap or. 35. XXVII. Tertium, quod initiè promiſimus, officium Theræ- pia eſt, quæ cognito affectui ſeſe opponit,& ſub indica- tionum auſpiciis unicè ejus præſervationi& curationi ſtudet. Reſpicit igitur uteri ſuffocationem vel præſen- tem, vel imminentem, vel præteritam. b XXIIX. 1 Præſens à cauſa continente liberationem de ſide- rat,& hæc ordinaria curandi methodus. Sed cum varia habeat accidentia, animi defectionem, animæque præ- focatiouem, partium convulſionem,&c. ab ordinarià methodo, obconglobata Symptomata ex parte affé-
a nobili, intercidentibus facultatibus. plerumque in
hoc affectu recedere, Gmitigandis ſaltem ſymptoma- tis primò omnium antequam vel procatarcticas, vel an-
SEe
.
B 2 tes
—— — R 5 5 8 +—ͤ —

Senee ee
—— “—= 4
ͤo
—“
“
pellimur. Et hæc Carin eeir anaſineri⸗ dicitur. b Imminens& præterita uteri i ſuffocatio, ne autge⸗ neretur, aut diſcuſſa redeat, cauſas antecedentes amo. veri, procatarcticaſque corrigi& præcaveri poſtulat, humoribus ſcilicet corpus liberare ac repurgare jubet,
eaque omnia, tribus iſtis auxiliis Dhar A eies Ghiunses 8&
Diaæta, expedit. X X X.
Draſentis autem curatio zueneem, in modum erit aggredienda. Ante omnia Me dicus ill lud Eiypooratu primi aphoriſmi obſervabit, ſcilicet ſeipſum teneri, non tantum præſtare derm, ſed& aſtantes, Plerumquͦe enim in ejuſmodi caſibus periculoſis evenit, ut mulier. culæ metu perculſæ accurrant, operasque quaſi confu- fas conferant, quibus non tantum altera alterl, ſed&
Medico& ægræ moleſtæ eſſe ſolent. Quapropter Me-
dicus omnia, ut ſcopo ſuo convenientia ſint, diſponet,
X 1. modô accerſitus fuerit initidò, ægram in lecto ſub-
rectam, reclinantem, non ſupinam, collocabit, veſtes a-
ctutum, quæ ſupra cor& pectus habuerit, ſolvet, reſpi⸗
rationis facilioris gratiaà. XXXI. Libera ſic& ſoluta excitanda erit propriinominis
inclamatione, aurium& narium vellicatione, pitorum, digitorum, pedum aut pudendorum tractione, con-
Moelatlomepe. Frictiones item in partibus inferiofl- bus,&ligaturæ, non tantum infra, ſed Kſnpengenu
præſertim in interiore e parte inſtitui,& cucurbitulæ ſi- ne
zeceZentes⸗ vel, denique continentes cauſas tollamus, incumberc, rarione& Galeni autoritate 9 M. M c. 33. com-

ne ſcarificatione, ſuris, femoribus& inguinibus appli- cari poſſunt; quò ſcilicet materia peccans revellatur& retrahatur; volâ oleo, v. g. laurino, rutaceo, de ſpicà, &c. madefactà, Epigaſtrium deorſum verſus ducen- dum, quò ſcilicet& ſic vapores à partibus nobilioribus abigantur. Supra umbilicum præcordia fortiter, ubi re- ſpiratio liberior, ligandaaʒ.j 3 XXXII. 8 Nares, fœtidis&graveolentibus, ſuffiendæ& af- frioandæ, quò partim vapor diſcutiatur, partim ex ac- cidenti aſcenſus illius inhibeatur: v. g. fumo plumarum avium, perdicum imprimis, combuſtarum, corii, pilo- rum, ungulæ alcis, aſſæ fœtidæ, caſtoreo, oleo ſuccini, tartari& ligni Guajaci. Sternutatoria hic magnam vim habent,& utramque ferè in excitando abſolvunt pagi⸗ nam, qualia fiunt ex pyrethro, elleboro albo; pipere longo, zingibere,&c. Adhibitâ tamen hac cautione,
ne quantitate peccemus, in iis præſertim, quæ caput ha- bent repletum, ac Epilepſiæ obnoxium; periculum, namque eſt, ne ex humorum commotione ſymptoma- ta ingravéſcant.
1 XXXIII. ta re. Contra pudendis ſuaveolentia adhibeantur, utpo- te quibus uterus mirum in modum delectatur, uti ſunt- caſſia lignea, ſtacte, myrrha, lignum aloëẽs ſeu Agallo- chum officinarum, aſphalatus ſeu lignum Rhodium, ca- ryophylli, macis„‚coſtus„ ambra, zibethum— moſc hus, gallia Galipta moſchata, radix iridis ſicca Florentina, Rc. ex quibus poſtmodum varia formari poſſunt com- 5Ofira. In eoſdem uſus uteri os inungatur, ol. Jaſmino, de naplia, de ſpica, vel ſimili, in quo unum velalterum b B 3 b Sra-

————
——— 4 ar 8
“
ö““
“ eaese ehserureos S4eeee3e e —éͤéͤ——
——
granum moſchi vel ambræ ſit diſſolutum. Balſamuur Apoplecticum deſcribit(rollius p. 250. quod in ſuffoca- tione mirè commendat, ſi ventriculus, umbilicus: imò K naturalia eo inungantur. XXXIV. Emplaſtra etiam, linimenta& ſacculi umbilico pe- ctini uteriq́; regioni applicanda, hic locum habent, que vi vaporem iſtum diſcutiendi, aut vias, per quas humor corruptus fluere debet, dilatandi polleant. Illud præ- ſtant oleum anethinum, rutaceum, de caſtoreo: hoc, oleum nucum, liliorum alborum,&ex ſimilibus com. oſita; Sacculi, ex cale facientibus diſcutientibus& odoratis conſuantur, ex cumino, aniſo, fœniculo, ſemi. ne dauci, ſale toſto, milio toſto, artemiſia, chamæme- lo, junco odorato, ſpicanardo, majoranâ,&c.
XXXVI.
Interna, licèt ægræ ſæpe ipſæmet deglutire ne- queant, ori tamen infundenda ſunt; cx quibus lauda- rur aqua hyſterica Dorncreilii, cujus 3) in ipſo paro- xyſmo data, mirè vivificare dicitur. Propinatur& The- riaca vel Mithridatium in aquà artemiliæ vel pulchi duſfolutum. Apud Crollium pag. 279. Elixir quoddam 5

4 4
unirad.
Wimpen.
nden Whr
aunria
tat uterinum, quod doſi 5j illicèò paroxyſmum ſolvere & ſanare dicit, ſudoribus nimirum ſabſequentibus.
XXXVII. b
Cum calli ſeu verrucæ equarum(quæ non vi ab- ſcindendæ, ſed quæ, cùm ſponte decidunt, colligendæ, id quod menſibus Februario, Majo,ubi&pilos plerum- que mucant equi, accidit) pro ſecreto quaſi in hoc affe- cxu habeantur, non abſonum quibuſdam videtur, ſiex iiſdem paretur extractum,& poſtmodum laudano ſuf- focationum admiſtum ad intra exhibeatur. Extractum fit recipiendo aquæ mells i vj. Deſtill. ſuper ſuccin.&
Gagat. ana 3 ij. per retortam& arenam, igne in fine for-
ti aquam deſtillatam ſepara ab oleo, quod ſimul prodit. Cum hac aquà collectos callos aëre exiccatos in B. di- gere Kextrahe, adque extracti formam redige. Quod cxtractum, vel ſolum offertur à gr. v. ad viij. vel ita mixtum R. Laudani ſine opio 5 ij. adde extracti callor.
3 ij. M. diligenter,& illicò à gr. iij ad 3 ᷣexhibitum ſi= ſtere hoc malum obſervatum eſt. Pharmaciæ adjnngenda venit Chirurgia, quam plu- rimi in corpore plethorico, maloque à ſanguine orto, non minimum judicant indicatum. Verùm cum ſumma in paroxyſmo ſit virium proſtratio, corporiſq́ue uni- verſi refrigeracio, admodum periculoſum videtur re-
medium, cur ſilocus ſit, vel hujus vel illius pedis ſaphæ- nam incidendam ſuade bimus. 8
XXXIX.
Præſentis hæc fuit curatio, ſequitur jam prateritæ, cui, ne redeat, commodè obviabimus, ſi cauſas ante- cedentes, quæ malum hos generant, evacuemus, par- tesque

6
tem plerumque tempeſtivè ſaphænam incidere, po
tesque evacuatas corroboremus. Primò itaque ſiſe- men copià atque malignitate peccet, illud imminuen- dum&corrigendum, præmilſis tamen univerſallbus, uti ſunt venæſectio& purgatio, quæ ex mechoacanna,
ſpecifico purgante Paracelſi, panchymagogo vegetabi-
li, inſtitui poteſt.
Conyenienter corpore ita evacuato,( notandum, tamen ſolo ſemine peccante ægtam nimm purganti- bus non eſſe fatigandam) ſeminis imminutioni ſtuden- dum, idque vel concubitu licito, vel frigidorum& ſic. corum uſu, eorumque quæ totaà ſubſtantià ſemini con-
trariantur, uti ſunt: lactuca, quam à Pythagorà Bu-
nuchion vocatam fuiſſe ſcribunt,& lactuca præſtantior nym phæa, agnus caſtus, folia ſalicis, ruta, mentha, co- riandrum, acetoſitas citri& limonum, cinis inteſtino⸗ rum gallinæ, pulvis lucii piſcis mandibulorum, caſto- reum, camphora. Extrinſecus adhiberi ſuadetur oleum ex ſemine hyoſcyami, lactucæ, portulacæ, agni caſtinte- ſtium regioni ventriq́ue infimo inunctum. 1 XLI.
Sanguis ſi peccet tantúm copia, nec aliæ circum⸗
ſtantiæ contra indicent, mediana incidenda, tutius au- „poſt⸗ quam pedes lavit mulier. Parari autem in hunc uſum Poteſt decoctum, ex variis menſes ducentibus herbis, ut ita ab antecedente cauſa vindicetur,& faciliora tollendam continentem ſit tranſitus; de quà ſupeius 4 XILII.““ Humor corruptus ſanguini permiſtus identidem pu—

purgantibus fupra dictis evacuandus eſt, corpusqᷣʒ uni⸗ verſum à cacochymiãa liberandum, ita quidem, ut pro- bè antea præparetur iis, quæ incidendi atquc extenuan- di vim habent, cujuſmodi ſunt ſyrup. de beton. de ar- temiſ. de duabus radic. de quinque rad. Byz.&c. aquæ artemiſ. fænic. petroſel. rub. tinctor. pulegii, decocta item ex ſimilibus confecta. b XLIII.
Pòſt& reliquus ſanguis purificandus, fluxuſq́ue menſtruus provocandus, cui ſatisfacit calamus aroma- ticus, caſſia lignea, cinamomum, coſtus, galanga, mo- ſchus, ambra, caſtoreum, ſabina, abſinthium, meliſſa, marrubium, abrotanum, matricaria, origanum, ſatu- reja, majorana, ſcordium, myrrha, extractum bovis ſplenis;& quæ fortiora ſunt, ut radix bryoniæ, cy- claminis, cucumeris agreſtis, pyrethri; elleborus uter- que, colocynthis, quæ tamen cautè, rarò& maximà aquæ quantitate macerata, uſurpanda Ex quibus va- ria concinnari poſſunt compoſita,. Præſtantiſſimum & efficaciſſimum cenſetur aperiens, chalybs, cujus præ- parationes paſſim extant. XLIV.
Imminenti eddem obveniendum eſt methodo, dem- ptà ſiquidem cauſà antecedenti, præcavetur affectus.
XLV.
Tertium tandem(diæta ſcilicet) ſalutare perquam ac neceſſarium in hoc affectu, ſequitur Medicorum⸗ præſidium, quo rectè adminiſtro, non paucas morbo inblevatas eſſe; quandoque in totum liberatas, Piæter rationem experientia approbat. Commodiſſime verò
juxta ſex res non naturales inſtituetur. 2

—- ãά— 888ͤͤͤ
5* ö —
8
— XL.VI 4 *— 8
HEf primo quidem aër, vel ſemĩne vo cante, ad frigiditatem& ſiccitatem vergat. Egra ſua-
M
veolentia vitet, ne uterus iiſdem commoveatur; nec
graveolentia nimium uſurpèt, ne caput replendo eidem CLcordi officiant. Caſtoreo quæ dam delectantur, quod
licèt aliàs gravcolens ſit, mirè tamen cerebro prodeſ. ſe dicitur. 2. Cihus paucus ſit,& parum nutriens, ex- tenuans videlicet&exiccans. Pane itaque utatur om. phacio, ſucco granatorum, limonum adſperſo, carni-
bus ferinis aut aliis aceto maceratis. Ex oleribus deſu-
mantur lactuca, endivia, blitum atriplex&c. ex ffu-
tibus, pyra, meſpila, poma acida,&alia hujus generis eſculenta, quæ vel nullum vel paucum& imbecille ge- nerant ſemen. 3. Potus ſit aqua chalybeata aut hordei
cereviſia tenuis, aut aqua cocta& ſemine coriandri con.
dita. Menſibus autem reſtagnantibus aër ad calidita- tem accedat, cibus ſit caleſaciens atqus aperiens. po⸗ tus ſit cereviſia probè defæcata, vinum tehue,
aqua cum cinamomo. coriandro vel faſſafras cocta.
XLVII.
Demum alvus lubrica ſit& facilis, quæ ſi nonte-
ſpondeat, arte enemate aliquo, aut alio idoneo à phar- macia medicamine perito, provocetur. Conſuetæ etiam hic appareant neceſſum eſt menſtruæ evacuationes, ne
his oppilatis, malum hoc ferocire incipiat, inque furo-
„rem uterinum erumpat. IN.. Dehinc motus& quies mediocritatem habeant,
juvat, quàm Quiekese 3
magis amen moveri corpusj zuict Confenit itaque deambulario ſuxta reliqua munla
ine vel ſanguine pec⸗
mulla aut
me-

elet
p
Swnd
3
1 tartien
ueratelitu
un Mr.
1
ta Kin Gudant an areoanu
1 ulenis 1
meſtica. Vectio verò in curru ut& navi fugienda, cum humores& vomitum moveat. Hippoc. 4. aphor. 14. 2. 80-
mnus&X vigilia ſint moderata, utpote quorum exceſſus noxius eſt, ſecundum apbori. 3. l. 2. ſomnus autem hoc
loco brevior eſto, ne ſpiritus intra diutius detineantur, obſtructionesque pariant. b XLIX. 3. Animi pathemata vehementiora compeſcere mo- dis conabimur omnibus. Quod enim Galenus l de ruend.
Ianit. c. ui. inquit: Et nos non paucos perſanavimus ‿½ ani. mi motibus ad debitum modum revoratus& huic accommo-
dare poffumus affectui. Si enim experientiâ teſte, fœ- minas zelotypià, iracundià& terrore motas, hoc incur- rat malum, quidni eiſdem, illorum affectuum evitatio- ne, hoc evitare liceat? b
Pertinent huc ſpectacula, cogitationes& lectio- nes laſcivæ, quæ diligenter fugiendæ; cum lis libido excitetur, ſanguisque pro conficiendo ſemine ad par- tes genitales magis compellatar. Et tantum hac vice de uteri ſuffocatione; plura,& quæ circa hanc mate- riam occurrunt profundèe nodoſa ſcire deſiderantes, ad
anatomicorum, theoricorum,& practicorum Me- dicorum libros humaniter able- gamus.

Q
—“—, 2 8 8 ꝑaͤ Ee