—ę—;:⸗——/ZOVęOO—Q—Q.CQL—ʒ—ę—QCQ—QQęꝑQLBS;ꝙL—äBL———n———
PDISspVTATIO
PDI RO. FI. EI NIGRO.
Qumm 1 iluſtri Academia Iu. 14,
SVB PFAESTDTG
Wiri Clurißimi, Excellentißrimi,
DN. IOANNIS WOL.FII, PHIIL. ET MED. D. AC Profeſſoris publici,
Du blico examini ſubijcit
VALENTINVS EMERICVS, CIERVLMONTANVS SII.O
Cada, E. Aprilis IN AVDITORIO MAXTONI.
HsLMAESTADI TvrIS IACOI Lvonr,
12 V.

lunuxi
.
2 hie⸗ ibilar
Adkaa
8
———
B. W —— 3 =—
el⸗
—
⅓

12 A ficiem, color ille SNTCTERIVS. Qui quidem morbus non eſt, Vt ex morbi ap- paret definitioné, neg, cauſa morbi, cum nullus morbus ab illo éffi- ciarur. Sed Symptoma qualitatis aſpectabilis. 3. Nuam cum per conſäetas naturæ vias, decenter bilioſus hu- mor non tranſit, fanguini miſcetur, ac ad corporis ſuperficiem tan- quam quid præternaturam, ac virturi inimicum, trangfunditur. Arq in hac duplici quidem retinetur nomine, primum quia craßior eit, quam poſut per anguſtos cutitulæ meatus, expurgari: deinde quid ipſæ etiam parte⸗ exreriores interioribus debiliores ſunt,& ad recipiendum apriores, denſiores etiam, quia frigidiores, vt motum humorls retaraent.
4. Estigitur ICTERES qualitas totius mutata aAſpedtabilis, facta ab effuſſä bile in corporu ſuperſicie, propter fo ri bilarij, vel ſplenis, leſionem. b J. Ackio folliculi vt& reliquarui rore externo, vel læſa facultate. ö. Errore externò quidem, ſimorbi, velcauſe morborum a- Gtioni incommodantes, extraciſtæ,pori bilarij, vel ſ
2.
conſtitutionem. 7. Quales mor
Vando bilioſas hamor vniuerſam corporbs inficit ſuper qui relinquitur, conſucuit appellari
Lliculi fellis, po-
n partium laditur, vel ab er-
lenis, fuerin:
bi ſunt, ventriculi& Epatis intemperies, ſcir- rhi, ac meatuam bilem vtramq. vebentium obſtructiones.
F. Cauſæ verò, bilis vtrao, qualitare, vel quantitate peccans, copioſa bilioſorum alimentorum ingeſtio, corporis conſtiturio, ira, etas, anni tempus&c. de quibus Galenus. l. 2. temperamenr. morſus& pundtiones venenoſorum animalium, quorum exempium babemus in imperiali ſeruo. de locis

9. Læſa facultate leairur actio, quando morbus eit in ipſo hln
fölliculo, velſplene aut poro bilario, fiue ille intemperies, ſiue ob- aſhu ftrudtio. b b luam ro. Vnde omni morborum genere partes organicas ajfici poſſe. agnoſcens Galenus, addit, folliculum fellis, melancholicig; humo- eül ris recepraculum, vnum habere imbecillitatis principium, Veluli Guiin. cætera quog naturalia inſtrumenta, à partis Iutemperie ortum. lo. aalul de locis aff. c. 7. l. ö, c. 1I. Paſim; frequentiores huius imbetillita- hlin tis cauſas eſſe dicit, calidas& frtgidas intemperies, Vipote quod f. ant à qualitatibus maximè actiuw,& nanquam ſerè non obugjs. lihohſ I7. Principales ICTERIdiſferentieæ ſumuntur ab ihſa qua- ultab,] litaris narura, ac rebus præternaturam quas ſequliur, diciturq; a- Ane, lius felleus, ſplenicus, fiauus, nlger, alius Sympromaticus, alius Cyri- duph ticus, benignus, malignus; intenſus, remiſſus,&c. 1. 12. Imminere ICTERyY M colligimus ex cauſarum, affetlio- juuin numq præſentia, quarum iam facta fuit mentio, item coloré par- ſtlun, tium, præſertim oculorum à naturali paulatim deflectentes 25) 13. Factus in genere facilè patet, cum omnis qualitas ſit mura- lunn ſi ta aſpectabilis. gila u 143. Signa differentiarum ex affectionum& cauſarum ſçub N. proprijs, pluribus peti poſſunt, nos paucws attingemus. dentes, IV. Si ſubſtantiæ Lienis adſit obſtructio, prater vrinam nigri- fulizul cantem, craſſam, dolor huius adeit renſiuus, morus corporus diſfici- Elure lus praſertim in aſcendendis ſcalis, ac ſublimioribus locis adeundus„ quibus aliqui addunt abolitam ventriculi appetentiam, noctes in- uIN7 quietas,& huiuſmodi alia quæ morbos comitantur melanc holidos. unnun 16, Sin verò folliculi, remiſſa fatis corporis apparet citrinita-, iilex, alui excrementa manent naturalia, aut naturalibus aliquomodi um ſh redduntur ſicciora, aridisra,acerroris externi abſunt inditia- Naumi Ale ha cum hæc bilis admodum renuis ſir, ac qualitatis mordicatioris; ve⸗ lra hementius facultarem ſtimulut, vt exigua eius in corporls ſuper- 35
Ncie relinquatur copia. Contrarium autem fit in poro bilario, cuius lenter,
obſtru-

iten K„dryate dunſ
mau S venah.
uu Keun d)ſin. ad ir, Auunz,
uhn icus lu Cn. 120
gnu Aſran, fah. unne diem alm. haaas dene,
aum ass lt’ſunan-
Tunun d erum ſigni
n umn A nituh Warium nigii au, Nepni difu r ur a Lci aleunds
uh Siim,uan
u und neluuluin,
erend p
12 linun 4, ur Kbu lihuns
nueen Wutudlun „Hulta& üatun 9
annnuſte rexigu! MAel,
bicantium excretio.
Katändics
obſtructionem ſequitur color longe intenſior, pulſus durior, vrina craßior,& vr notat Bauhinus. l. 7. T eatri Anat. c. 2. fæœcum al- 27. Vr plurimum tamen harum partium aliqua præceſit im- becillitas, victus præcedens aptus fuit gignenais craſdis humoribuvs, ui interdum etiam diuerſos tumores excitant, vel etiam plane in calculos aꝗbeunt,& ab alijs cauſis obſtruentibus, inprimis réſchendi diſtinguuntur pertinacia. Gé. Aig vt hiſce fignis quælibet ferè innoreſcit ſplenis, follicu- liq obſtructio, ita A tumore factam clarius innuunt partium gra- uitas, magnitudo aucta, durities, quibus progreſſa viti; magnitu- dine, fuccedunt anbelitus læſio, tufais ſicca ac arida, obrenſionem diaphragmatlis. . Quod ſi omnis abfuerit obſtructio, debilitas partium ex æ- liqua intemperie ſuſpecta erit, cuius imbecillitatis cauſam manife- ſtabunt ſigna cuiuſlibet intemperiei propria. 20. Breuiter; ex communißimus diſcrasijs calidam monftra- bunr, ſitis, febris adiundta, qualitas loci aſfecti tangibilis, dolor, fri- gida iuuantia, calida nocentia, intus vel extra adibibita. 2. Erigidam verd ſigna quodammoao contrariæ, cauſd antece- dentés, cibus poruſq; frigidus, anni tempus&c. fuerunt tamen
„
folliculi intemperies abſq; manifeſlo Epati conſenſu, aliquoties ita
... N 8 5 obſcuræa, vt ſolus inuantibus& nocentibus detectæ kint. b 22. Anrequam ad curationem veniamus, Soc vnicum reſtar,
rINDTCOATIONE Scolligamus, funt verò quplices; Altera morbum, morbiq Pectat materiam, quæ quidem cum poſuir ſé mul- riplex, vari us iterum parit diaiſiones; Sic ſi facultus giſtæ vel ert- iam ſglenis ladatur intemperie, obſtructione, ſcirrho, calculo, fin- gulæ ha aſfectiones proprias babebunt indicationes. Altera de-
colorationis mutationem.
23. Quam facile autem his indicationibus ſatufieri poſit, diili- genter conſideranti differentias, non ſolum à qualitate mutata;& 45z illius

illius cauſa petitas, ſed etiam à tempore, coniundtis,& conſequen- ribus, erit maniféſtum.
24. Verum cum melius ſit ſanum permanere, quam in aſfectum aliquem incidere, debita ſex rerum non naturalium adminiſftra- rione, ICTERIcauſæ præcauendæ ſunt, acris ſcilicet, cibi& po- rus, ſomni ac Vigiliæ, motus& quietis, inanitionis& replerionu, ac auimi pathematum.
25. Exempli gratia; calida ne fiat folliculi Epariſue intempe-
ries, cibus, potusq; erit refrigerans, qualis ſunt piſces ſaxatiles, pti- ſaa, vinum tenue, C; quod olygophoron dicitur, vel aqua. Arq hæc non ſolum poreftate ſed etiam actu& praparatione poſſunt eſſe ta- lia; quibus reſgondent balnea aquæ dalcis, exercitia moderata, 2- nimus tranquillus& ſedarus, morborumg, calidorum errorb ex verni rationem habentium, vt& humorum, tempeſtiua amotio. 256. Inremperies verò facta, non neglecto Viclus ac reliqua- rum rerum non naturalium regimine, curari poterit, medicamen tis contrariis, ex quibus ad appetitum patientis variæ formulæ con- Fciuntur,& welintrinſecus vel extrinſécus exbibentur: inirin ſecus quidem ex cichorio, hordeo, portulaca, lactuca, ſale prunella, & huiufmodi alis, cum modica quantitate ſachari aut ſyrupi con- henientis; exempli gratia: Endiuiæ, roſarum: Extrin ecus au-
tem, emplaſtra ex carne æydoniorum, ſucce ſemperuiui, Vmphea
at herbur contuſis, cum farina hordei, vnguentoſantalino, Ol. roſa-
rum, Ranarum, quibuu adai porest penetrationts cauſa, Camphoræ. veéel eriam aceti modicum.
27. Nec diuerſa Lienis ab hac intemperie eft præſeruarios CC
rario tamen fiet per ſglenetica, qualia intrinſeca conficiuntur ex carne citri, limonum, ſucco berberorum, ribium, acetoſæ; Exirin- ſeca vel ex jſdem, aut conſimilibus, albo campborato,& refuige- raute Galeni. 24f. Calidæ qiſcraſiæ ſuccedit frigida, cuius ex lege oppoſitor um, facilis indicati generalis eſt inuentio. 29. IH/ge-
„ nentit nom, Gbaiatj 36
Gerhi 4) jün ſ hg ven unt vn lgeute .
rmuant Ihutet 2. dllrudy inayinm ihe ſ 34
ljieitiy „ Q mea num in imeſe 31
denrib giloun lcrum 7 aimudi Lapato 57.
düihe.

6 conſegun.
1,
4 in aminihh.
— cen cet, cili dan G meim,
wſean Has ſatauleu diit.lalus. Anla Naa uſun cen acn d a malkrat,. n mn ennies manm,. luu amna in uge d du whu. he, n AN nelumer ranas we umulan- nud dey Enit nalra,li Wäkyuelt tuct ſich ai nji em⸗ du, nſcra dannſeru a. n aiſen ao, Vinples, li unguen 1 Una Ol. nſ
reuerritu a d, Cuphm 1
cutentere ⁵ſruti G
nuuk unri unttiunnna
mun nud attſ E
1.„ oe ha, dht cim 8 9,
ymm ufigius un anpi
aru. 1„ 73
29. In ſperie aurem ciſtæ vel Epatis alterari poterit, medica- mentir ex Abſinthio, Cenraurio minore, Eupatorio, Coſto, Cina- momo, Zingibere, Roſa Solis Anglica, Balſ. Sulpb. ſimplici, Eſſentia Gualdct. 30. Lienuis, lupulo ſalictario, ſcolopenario, cuſcura, capparibus Eex hus confectis, t ſunt Trocliſci& oleum.
gr. Sed cum ſimplex intemperies vix qiu ſolitaria ſubſchtar, quin ſibi conſentanei bumorus eiuſq ſuperuacui prouentum faciat, ilog, vel obſeructionem intendat, vel eriam actu effitiat. Suid ra- rione vtriuſq facienaum, Galenus in libris Meth. Med. pafim ai- ligenter expreſit. b
F2. Faturam obſtructionem præcauendam eſſe docet, victu at- renuante, detergente, de quo peculiarem etiam libellum, qui vide- ri poreit, nobis reliquit. 93. Grauiterq; nosadmonet, antequam alteremurs, aut factæ obſtructioni medicamenta deobſtruentia adminißtremus, perpetus incipiamus à vacuatione illorum humorum, qui tanquam cauſæ fu- turæ obſtrudtionis, confluunt ad partem affectam.
94. Vomitorgs quidemè ſi materia ventriculi ſurſum feratur, deiectorgs verò, ideorſum, vel in inteſtints fuerit.
24.* X 4 3 20⸗ 3 9„ 3 9 F. Lienild aluo,& vacuaraè primus vgs mareria, leuiore ali-
quo medicamento, inter quæ Hieram inſigne eſſé aicit, ipſam de- mum in ciſta, vel ſglene exiſtentem obſtrudtionem, aggredien- dam ee. 365. Hac ratione, vt humores impactos, Viasq; obſtructas inci- dentibus praparemus, cuiufmodi in ciſta vel Epate ſunt decocta gallorum medicata, radicum graminvs, api, petroſelini,&nonnul- lorum ſuperius alterantium nomine adaucçtorum, quibus vtiliter admodum aliquid adicitur ſerapq;, de quabus& quinq radicibus, Eupatorq, Cichorſ cum Rhabarbaro, vel conſimilis.
57. In liene aurem corticum fraxini, tamariſci, aſari, filicis, Milatell, cum oxymelle ſeuitico, acetoſambuci, Jrupo Bianr-
N02

no, de fumaria, Calamintha; praferrim ex herbis ſimul pellentibus
vim habent adiunctam, quemadmodum obſeruarur in abſinthio; nec putandum art talia ob vim adſtringendi, qua ſunt prædita, viſ gerum meatus obſtruere, atg, ita noxam inferre, cum longe maior Srilitas expectanda ſit, dum viſcera confirment, ne ad excremenia recipienda reddantur apriora. Gal. I. F. himpl. c. II. l. 6. J. de Eupatorio. 59. guibus omnibus adai poſſunt, Giritus vitrioli, Sulphuru, Turtari, Terebinthinæ albus. 39. Tandemq; ſignis coctionis apparentibus humores obftruen- tes medicamentis expurgemus conuentenrtibus. o. Pituitoſos& Lilioſos Agarico, Aloe, Elarerio, Rhabarba- vo, Pil. de rribus, de Hiera cum Agarico. 5 21. Aelancholicos, polypodio, Epithymo, Helleboro nigro, fol. Jenæ Cc. vnitus vel difiunctispro vt bumorum confuſio expofftuler. 42. Atq. poft huiuſmodi purgantlum vſum, ſi opus fuerit re- urramus ad incidentia, donec modo his, modo aluum ducentibus, per interualla repetitis, ſublata fuerir obſructio, ad quem ſcspum præter allata inprimis accommodata erunt medicamenta confecta ex tarraro, vi ſunt tartarum roſatum, vitriolatum, purgans; Ham præter incidendi penetrandig, vim, purgandi facultatem non exi- guam obrinenr. b f. Commendant quog nonnuli pluribus anſerculori pullorumg cnareorum excrementum album, vt notat Brahæus; inler quos& Quercetanus eſt, qui in Pharmacop. c. 20. ſcribit, Borum animalium excrementa exinde mirificam habere incidendi atté- nuandiq; vim, quod ſinr introſulphurea, cuiuſmodi ſunt columba
rum, è quibus copioſa nitri quantitas educitur. 44. Vlterius ſimorbi progreſſa materies, vi non ſolum obſtru-
ar, ſed inſuper vel ſcirrbum iciat, veleriam calculi naturam in duat, pro diuerſa indicantium naturas afectioni ſuaccurrendun e rit praſidijs. 3. C4
flatus, ſi borum aliqua aaſit ſuſpitio ac quæ aliquam adſtringendi
49
A. eny ua ſ Tlel⸗ 10. iuniê/ 4 2Jui uund ih auij lemra p neutu fiantij unye Theur un ha
nu- 7

2e madhugas 1 n in Gſunn, Durmeuunt
Smluge niy
X ed excrenen,
3 4 u 16 3 ken 3 fioli, daphun, 1 war vmurerchſhnn. nien. 1 in ds enun, Nhaheh. hun NX hor) nin rrhnurn rfuſpeyjuun arim pu farin. v,d R Aranhu, raitud un ſaym dntt eanfeclg Aent, um 1 un tzem uun ext
nu jelene
S hnihulen, Araheus; un
41. Calculo quidem frangentibus, ſeu ſoluenribu forrioribun, exempli gratia, ſucco limonum, pal, aſellorum, Terebinthinæ, cum aqua ſaxéfragiæ, reſtæ bouis, parierariæ, ac Hiritibus Cljmicu quos Theſ. 3F. norauimus. 46 Scirrbo verd Sſdem plane de quibus antea aictam, emoli- tionis ſaltem anre purgationem diligentiori habita ratione, quam Mequimur medicamenti calefacienriba„ emollienribus, arre- nuandiq; vim babentibus; ex rad. alrheæ, maluarum, meaqulla cer- ui, adipe gallinarum, chalybe praparato,& chalybeatis. Ac ran- dem reliquiarum peruias conuenienres Aiſcußtionc.. 47. Nam çum ex iecaris raus Frequenter per féceſſum, gibbo, meéatus Vrinarios, bumorum facta ſit excretio. Lienis aurem ſub- Rtanria ruùm per ayſenterias, vi in coactr norauir Hippocrates, tum per hæmorrhoidas,& ventriculum nonnunuquam Bauhinus Thear. Anar. l. I. c.. arg, Vriliter etiam per vrinas, nunquam
non barum viarum diligens habenda erir rario. Mercatus auæ lie-
uu ffecttiibus. Ettantum de actione læſa, læſa facultate.
45. Aa eundem planè modum,& errori externo, occurren- dum erit.
o. Nam ſi nalla intemperies, obſtructio, in ſglene, vel ciſta
fuerit,& tamenfiat ICTERT S, ſaltem videbimus, num aAffectio
aliqua vicizarum partium in cauſa ſit, qualis aliquando in I T E- R O flauo, fuir dolor colicus, ileus, Epatis umor, inflammario, v³
in Obſéruat. norauir Foreſtus. b
5o. Siex copia Lilu flar, ab inflammatione Epatlr facta, nes meatuum ad folliculum fellis pertinentium adſit obſeructio dlui excrementa erunt naturualia, bilioſa ſin boram pariter conſtipatio,
ix A febre pariens eritimmunbiomniag, caliditatis ſigna erunr inrenſiora. Arg vrex iliu meatus qui ad inteſtina excurrit,&
75. com-

ommunis dicitur, obſtruttione, repenlé excrementorum fit muta-
rio, ita ex oppoſitorum, proprer bumoris collecꝰi copiam. ſenſim.
Meatuum inl C TEKROul obſtructionem arguct, lienis ſecun- dum naturam conſtitulis.
FI. Si nullus buiuſmodi afettus CTERI cauſa fuerit, con-
ſiderabimus, num cauſa aliquæ bilem abundare fecerint, vt res non
narurales, allia, cepæinaéẽr calidus C haccus, huiuſq peculiaris aliqua conſtiturio, quemadmodum kefert Mercurial. 1.½. pract. 6. 23. ex
Hippocrate, quando dicit, morbum regium quandog, vagari 2 ex aéris proprietate abundare; ey ſir cauſa nota erit, bilu abun- dantia. J2. natura excernens, quæ ve ſitur vtriſh z. Kcauſa fuerit victus raio, mutari debet, ſin naturæ im perus in criſt, nihil nobus erit negot« circa cauſam, ſed ſolum cites
qualitatem relictam, quæ erit dura indicationus ſequentis; ſin bilu
abundantid, obſtructio meatuum, iecoris, purgare corpus oportet,
Cobſtructiones aperire, Vi ſaperius dictum est; Cura enim foli- culi eſt cura Epar„. Foreſtus I. 19. O6/. 19. Schol.
2. Fadem rationeſi venenum potum, au² qualitas extrinſe- cus corpori impreſſa I cteri cauſa ſit, quam vel i pſi manifeftabunt ægri, aut inuſitara alias Gmptomata, propria veneni curatio exi- roris, gucurbitulis, alexipharmacts e&æ. Hinc Gale-
gitur, vomi nus eriam. de lociz aftett. c. 7. ſeruo imperiali I. heriacam pripi- nauir,& Auenzoar Arabs gran. is. lapidis Beoardici in aqqua t- ſarum, ſlium Hali regis, ex virulenra ICTERITIA leraus referente Langio. 1. 2. Epiſt. 24.
37 nprius ver) nauanda erit opera, vt cuilibet venend, Plb-
prium opponatur Antidoton, veluri ſià Leporir Marini malignita 2 2
te fuerit, quam ICTERT Mcauſare poſſe monen: Pareus. 20. de
gacurus& bilioſus morbus præceſis, cauſa patet, ſcilicet Ihumoris copia, vel qualitate, aur laceſ⸗
Penenus c. 33. Mercurial. 1. 3. pract. c. 23. anſerinus ſanguis daun
dui videa 7'
9 At ſeutia uxga 7„ ℳ eutiſe (NN. ff. fuenn iucla
omu
aijſin zulre eftcon gaui ein otdin ff.
tud nenn Lime⸗ Aluen
4.
otrar 674 91
quih 2

m 6 8 ¹— lan, ſenſn at net, leni ſecn.
I R tuſc faerik m. , wna A erulinndiu ec E 3. jrack. e 3 ndhn uugm G
2 WIrerint,
ean R eru,Mlacn.
uyrar uſ⸗ zaret filen Thuſ düta ar l
1ud„, ſe utrain jan Wu ſtttun an ndxd us ſuentij ſulb
naura chju nth
audn ntain il- 4n A. dn caat an Ulta ertniſ 1 ua Sanſthan muu u en Matum Lrpld be BiG 1 Tiumf
qus oſterri debet, aut Cedria trita cum vino,&c. de quibues pluribus videarur Henricus à Bra. L. de venenit. c. proprio. b F6. Sedne quid ſilentio prætereamus, cum in omni ferꝰ aſſectis- ne de materia chirurgica aliquid dicarur, quid de illa in praſents ſenriamus, Galeni verba cuiuis monſirabunt quando dicit. l. de purgantium vi. c. 2. Si morbo regio laboranribus ſanguinem miſe- ris, extremam in pernitiem ages: Quibus quidem verbis, cum ſci- enrißimo Galeno, non ſimpliciter in hac affectione venæ ſectionem reicimus, ſed quando ratione cauſarum, Huius non adeft indi- cans. b Jfzfä. Heæmorhboidas enim reſtagnantes, alias ex conſuetudine fluentibus, ratione reuulſionis, in] CTER O nigro reſerendas eſſe, ita clarum cum Platero de diſcolorarione eſſe arbitramur, vt nulla
demonſtratione opus habear ſed tamen cum iudicio iuxta ilud gra-
uiſßimum Mercati, Tom. 2. 1. I. c. Iy. præceptum. Aute verò quam poſtremum fiat céſſandum eft, ne nobis eueniat, quod multis cueniſſe est conſpicuum: quod, cum vnum morbum præcauere ſtudent, in rauiora mala laborantes inconfideratè deferunt; Nam facilimum est in hisfluxionibus ad malum corporir babitum deuenire, ob in- ordinatum Cimmodicum ſanguinubs fluxum. b yF. Priuſquam adalteram progrediamur indicationem, par- tes ab affectionibus vindicaræ, roborandæ ſunt, ne vel noua excre- menta recipiant, vel etiam priſtinas affectiones incurrant, medi- cumentis quidem non ſemper vniuſmodi, ſed pro affectionis natura diuerſis, aſferente Smetio Miſcel. l. I. Epiſt. 4. Jo. Witur ſi prægreſſa obſtructio, opporruniſima erunt quæ mo- deratam aaftringendi vim obtinent qualia Eparica conficiuntur ex Abſinthio, Euparorio, croco Marris, Splenicaſcolopendrio, corr: rud. capparis. b 1 b 65. Sin verdintemperiesintemperiei quodammodo contrariæ, quibus& agentia zota ſubſlantia adai poſſunt, vr in Epate eſt Epar lupi; Liene puluis lieni equuli; Anridota, Electuaria, quo- b 5 2 rum
———õ—— —— ꝛ:ꝛ·—— *—* 2 8

rum ingentemſ fuam 2004 Vpeu 2alml. 5. G. 4. comp. med. ſecund. loca.
Ettantum etiam de errore externo.
r. Sequitur nund alrera INDICA TIO, qualitalus huue Vitioſæ mutatio. Hæc verò cum propria humoris fin qualitas, à qua nullanſi propriꝰ loqui velim us, Vtilis ſumi poſit indicatio: neg enim ICTERL S niger, albo remedio, tanquam contrario, curari pa- teit, conſequens est, vt huius cauſam eradicemus, qua eradicata,
b Neri non potest, quin non& illa protinus euaneſcar.
6. Verum cum humores adcutem propulſi difficulter per me- Aurauenne.: in Hecie purgduria Aicta, expurgentur, quod eorum re-
aulſio ad parresinternas Sir valde longinqua, neg, etiam bumores
exerementizꝭ per partes prinzipales duci debeaut, materiam reſöl-
uentiæ, abltergenria,& per poros curis inſenſibiles diſcutientia, 4 ſumenda erunt.
h. Faſeluunr&abſtergunt, Bal aquarum thermalium, Niuro. ſarum, Suipba. de quibus Mercatus Tom. 2.1. 1. c. B. Item dalri- uam, cum oleis, herbis, emolliendi, læxandi, digerendig vim Haben.
tibus, Chamemeli, dltheæ, Abſintbi.
5½. Diſcutiunr,& per poros ‚eude hh biles, hauaen mo⸗
uentia, Exempli gratia, Antimonium diaphoreticum, Rad.( Yclam.
lapis Beoar, inter quæ tamen desoctum lgni ſancti celebratur,&
ranquam ſGecifcum in hac affectione, puluis lumbricorum tetrre- Krium in furno exſiccatorum, cum Ahu Curdui beneaiui, Ange- licæ, Zedoaricæ.
dr. Poit balnea& Ajkerteene generalia, ſi vehudne color fædus: in n facie& oculus perſcuerer hternuramenta conueniente fa-
ciemgq æger abluat aqua deſtikationis peponum, aut adua balnet ex herbis emollientibus, de quibus iam dictum, 2 in materid me- dica agitur pluribus.
Atq; hactenus deICTERO Hauo
& nigro in genere.
l.
6. rauyern nio Ein han bin he M
llegm
tliapal ſerlbile
toumit c tatee
l dur 'ecn aſim. 9.
taut qhe lalamm
70.
Nauadb,
ſunuun ul 22 1.
ienien: Tenes i=
lelar ſa⸗

euan
mhjuli ür herne
Vogen Dad emmn. mu, 1 jaen um ies rrimnlj. auſau miianu,.
auo Küm Ti.
4 din ul uicgan lta.
minſenſbi elemm.
uchlareii 1d.Cjclem.
m ipuiſ Adehnanur, G ne zuuu Dinim eene⸗
Cnus lii A.
euenti Rmnudd
men e wnient,t muraen 1 a eehauam Klhut Alth
Auttji’n
c 2
CTER uM
ds. Verum enimuerò cum Galenus. 9. M. Mc.& alicar, ſe pro comperto babere, non licere vllius artir ſcieutiam nanciſci, niſi quis& methodum quandam habuerit, per vniuerſalia theoremara, Sin parricularibus eæxemplis ſe exercuerit, generali parte ab ſolu- ra, in peciali quoq, aliquid tentabimus. b
67. TIHEFEODORVS Adoleſcens 20. annorum, ex
Phlegmatica ad Melancholicam vergens conſtitutioné, na-
tura pallidus, mediocriſq́; ſolutionis, verno tempore, citra ſenſibiles caloris vel frigoris notas, ſenſim flauo ſecundum totum inficitur colore, excrementa alui rarò& cum diffi- cultate excernit, dura, terrea, quæ tamen iam in diem ter- tium ſuppreſſa ſunt, vrinam verò bilioſam, craſſam, cibum faſtidit, ac aſſumptum vt plurimum circa veſperam calor ſe- quitur mordicans, pulſus durus, vehemens; Noctes habet inquieras, ſentit q́; laſſitudinem totius non mediocrem, vt & grauitatis ſenſum in dextro hypochondrio, cum aliqua- li dolore ac duritie. Quarit quid mali hæc figna portendanr, &quæ curandi methodus eſſe debeat?— Og. Signa præſenris ægritudinis, in duplici ſant diſferentia,
quædam enim ipſum Smptoma, queædam verò Duius decernun:
cauſam. b““ o. Hmpromal CTERTYV MOſH6, qualitar coyporis totius mu-
rata aſpectabilis, tam clarè demonſtrat, vi alijs fignd Dpus non
babeamus. b Jo. Cauſam verd immediaram, bumorem ſcilicét bilioſum, ipſa hauedo, propria huius excrementi paſtio, vrina Uilioſa, calor pont fumprum cibum increſcens, pulſus durus, inquietudo nocturna,& laßitudo totiunzx.“ 8 . Nam cum poit factam coctionem, bilioſus Tumor per con- uenientes naturæ vias ex Epate expurgari non poſtit, partim per renes in Veſicam excernitur, vnde vrinæ bilioſæ, craſſc partim miſ- cetur ſanguini, qui cum qualitates babeat corpori aauetſas, calidi- 435 tale
G

tate ſua calorem; acrimonia in capite nocturnas inquietudines; Hiccitare laſitudinem in articulis ob humiditaris que ad motum fa cit abſumprionem; ac randem in arterijs pulſus producit duritiem, cxi ſuccedit eiuſdlem vehementia, ratione dignitatis, quia affici. tur iecur, quod est membrum principalißimum nutritioni déſtina- rum, quæ actio cauſa vitæ neceſſaria eit. 8 72. Bilioſum aurem humorem, non ſimpliciter, ob nimiamex bilioſts edulis, aut calida eriam intemperie abundantiam, cum ſanguine in vniuerſum corpus diffundi, ſed porius iecoris obſtru- ctionem, cum aliquali magnitudine aucta, qualitas corporus ſenſim increſcens, calorus abſentia, alui excrementa dura, terrea, ſenſius grauariuus dextri ypochondri, cum aliquali dolore ac Auritie, ſa- rusr coarguunu. . Nec non& obſtructioni cauſam coniunctam, vel etiam antecedentem, craſſos, viſcidos,&ſſé bumores, natiua hominuws con- ſRiitutio, anni empus, cibi faſtidium,& huiuſmodi alia, de quibus prolixius dicendum non æst. 74. concludimus igitur propoſitum Adoleſcentem ex obſtru- ctione, facta a Scirrho iecoris, in flauumincidiſſe ICTERI M.
bitramur, quod nulia ſenſibilis magnitudo aucta appareat, iquidem hæc non ſemper, velob viſceris aiſtantiam, vel tumoris ad cauam heparis vergentiam, percepribilis ſed vut plurimum ex algs ſignus cuiuſmodi habuimus, rationabilis. 75 INDICATIONE Mex dictis colligimus duplicem, al reram praſeruatoriam, quæ ſtectat caufam, täm antecedenrem,
morem augeat; banc verò ne eundem adtu foueat, cui&illa que 46
rerario. Alteram, quæ coloris continer murqzionem, GCT E. ER Ipropria est.„
77⸗ Quid de prepęſitis INODICATIONIBIS Kazen um
r. Ard. hanc noſtram concluſionem exinde falſam non eſe ar-
qudm coniunctam; illam quidem ne vel fiat, vel fatta afluxu tu.
intemperie viſceris deſumitur, ſubiungi porerit, buius nimitum aAl.
12 en Mhl NMl. dürl lAle
era
uide J.
lam ten, gall crati. tna Vnnj 9 ibun
trlo
Fs
9.
yrine
Ahar
12
con ul i N d.
kier⸗
NA g

— 4 7 a6 ninine ne ndantim m 2f6 SD ierni uſßn. , Dcoxuni lalm nenn., tenn, eau Lün Sreax unii, an d kan, telelum lann u hula. aC lua Sclu,deſauu
nemernd apnunele a.
uituit u avunn ſuim iortimn,] müdt tun
uu—uexiij „[ laili Wastahhmne dr uen anrerelenn
12 r mureljat, Siti i
8—Oñ—õ——Z—CC—y——
—
dum ſit, facile conſtabit, cum ex parte affecta principali, cuius remperie participat totum corpus, tum morbi ſpecie; quæ vipluri- mum auxilqs medicus ita reſctit, vt omnem medici illudat operam, nec non cauſis peccanribus, quarum eradicatione ſemper aliquid virruti detrabitur. Vtur autem propoſitæ indicationes difficul- tatem contineant maximam, ramen cum ſalutis ſem habeamus ex ætate iuuenili, as reſtitutorum exemplis. Indicationes ordine videbimus, ſumpto à Diata exordio. b 7. Ergo ne mali indeterius abeat, rarione præſeruationis, pro- bamus vidtum cauſis obſtruentibus contrarium, ſcilicet abſtergen- tem, incidentem, calefacientem, qualiséſſe poſſunt iuſcula caponum, gallinarum, quibus radices Cichoreæ incoctæ ſint, cum momento croci, cinamomi,& gutris aliquot ſgiritus Vitrioli, vel per ſe, aur circumfuſa probe mundato hordeo, horumue animalium carnibus. Vinoſi delectatur, inprimus poit primarum viarum euacuationem, bibat Rhenanum, Chalybeatum, Abſinthiacum, Cereuiſias vero craſſas& fæculenras, omni euitet diligentia, vr& nimios animi
aſfectus, motus corporu Frigidiorisg, aéru impetus.
79. Rebus non naturalibus via Juæſi ad curationem pararæ, principalis cura erit, vt bumorum? ventriculo& inteſtinus ad Epur ruenrium inbibeamus impetum. W Fo. Ad quem, elſi communiter tam lenientia quam vomitoris accommodata fint, tamen non ſine cauſa aluum lenientibus in pro- poſito Adoleſcente contenti erimus, quia inſömnes hubet noctes, arq ita de capite conqueritur, neg etiam vomitus eitra violenram Mecti epatls fieret agitarionem, o viciniratem ventriculi. r. Fieri autem alui lenitiopoterit, Grupo roſarum ſolutiuo, Hiera Galeni, Srupo de Cich, cum Rabarbaro, fumaria; Exem- pli gratia ſit formula ſequens.
R. Hecapieræ. f. 3ijß. b
Hyrupi Roſarum ſolutiui. 7. f. Miſ F. Solus, deauretur, deturq cum ſachare. Ss. Ve-

„2. Verum vi tutò remag grediamur, cum aluus officio per tri. duum fundta non ſit, bumores; Ventriculi aliquas ferant inqucias,
ſequens Enema pramittemꝛus.
Altheæ Vivlarum aa. M. j. trium flor. cord. aa. P. 1. 8 Ppallularum 3iß⸗ 3 cCenn. minoris b Abſintbij. aa. Alß. Coq. in ſuff. q. aq. Hord. ſ. ad iij. Colaturæ R. lib. j. cui adde PFlect. Diacathol. Ool. Chamomelini aa. 3ij. Salts 3 b Miſ. F. Enema. quod tribus horirante prandium admittar,& ſequenti mane bo- lam fubiungat. b 5. Lenita aluo, profligarac; ex primb vius cauſa antecedente, ipſa obſtructionis ſuccedit continens; Hæc verò cum ex pituitdis melancholicisq; humoribus conflataſit, horum quog indicatut eu. cuario. 8 b b er. cuiu etiam gratia, vi omnem ad expullionem, quamin
ͤ.
AS ShSl,eehsstgherces Seee9e,e——— * —. aen—
habeut, ſortiantur aptitudinem, coquentibus ſubinde repetitis, la- wboraudum erit, cuiuſmodi ſunt quæ in bunc ferè modum coniungl
easrt. X. Abſinthij. Cenraurij mimnm. Eupator] ⁵. M. ſf. 8 4 Tad. Fanicu.
ad. 3jß. cahii deri 35 infun⸗
ne difficilis moleſtag ſuccedas purgatio, antequam Bolum aſſumar,
præſentia ob eraßitiem, viſciditarem, Epatiſus duritiem, nondum
lnn

keh Oathol. 71 Amalu 4,3j 18
Ma
iain 77, Suni Mne h
ſt henn uüann a b
end Rien eas n Put Stitem unin
8 ereetui
infundantur in ſoff. q. vini Rhenani perdiem 5tegrum, ac pofe⸗ longa ebullirione buliant, factaq forti expreſionec. R. Colaturæ lib. ijß. quibus adde Hrupi Cich. cum Lhab. EPEauapatori aa. 3iij. Piritus vitrivli Tindturæ Martus aa. 3iß. Miſ. F. Porio pro ½. doſibus matutini. r. Piile etiam erin quolibet mane cum huiuſmoai portone ex- bibere duas vel tres Pillulas, onfectas ex I' rochiſcis Rhabar: Al-
Furbyo, Cbahlbe præparato, Ammoniaco, cum ſucco Abſintbi, Cen- taurg minoris ſiue eriam eius maſſe quæ Pillulari detribus nuncu- patar, egregiè fiquidem ciuſinodi medicamenta canalium obftra
ctiones propulſant ac viſcerum nataraliuũ pariter robur confrmanr. Fé. Aa eundem ſcopum eò citius aſſequendam, Omentum quog in OL. Naraino, vel Irino, maceratum, aut ſequen⸗ vnguentum, Eparts regioni applicari poterir. ee 8 “ R. Emplaſiri de Ammoniac⸗ 8* DNMTENRS Loreſti 3iß. b OL. Abſiuthinzi ouorum aa. 3iß. Pul. ſchænaun 3iix. b Miſ. F. Vnguentum. . Praæparata materia, quoa tamen non ita citofferi ſoler, ſe- gnis; coctionir cum Eparus mollitie apparentibus, vt bumerum ex Fpate aliquan euacuet copiam. b R. Rad. Polypoai quer. 1 dentls Leonis. aa. 2ij. Coh. in ſuf.. a4. fimpl. col. R. Suiſ. Aade Ext. Hel. Nigri gr. XIII. b Kbabarbari Diß.
Hrups

gyrupi Cich. cum. Rhab. 3j. Mif. F. Potio Matutina. 28. Velſi Pillulas mauulu. R. Extr. Helleb. nigri gr. XIVI. Ruluabarbari Siä. Salis Abſintbi Nur. aa. gr. iij. Hif. F. Pill. VII. deaureutur.. quibus in aurora alſumpris, ſuperbibat bauſtum vini optimi. Jo. Poit factam purgationem iterum ærrenuanli& conce- quentia ex vſu erunt, cuiuſmodi inter alia ſunt decocta gallorum medicata; tandemq; purganria, rarò enim in huiuſinodi aſfectibas vna purgatio ſuſficit; De quibus tamen cum indicans nondum actualem habeat exiſtentiam, nihil determinare polſumus. do. Arg. hanc curandi rationem, cum aliquandiz continuaue- rimus, mutabimus poſimodum in eam, quæ vrinas mouet, qua iudi- cionoſftro ceteris huic Mfectioni cammodior exiſtit, vtpote quæ me- dicamentisz perficitur, quæ prater id quod vim habeant aquoſam jubſtantiam per renes ducendi, potentiam quog ſortiuntur calcfa- cienai, ac ſeſe inſinuandi in abditas iecoris particulas. b rI. Apntequam ad alteram tranſeamus Indicarionempcx mode. rate adſtringentibus& occulta qualitate partem affectam roboran-
ribus, Epaticum tale fiat confortanr.
cLooci. Martis ziß conſ. Flor. Aquilegic Hepat. Nobilis aa. 35.
kKaa. cond. Cichors 3j. Aiſ.& cum rupe de Eupatorio cinamamo aa... . Flectuarium
Cuius quoridie è lecto ſurgens capiat 3 92. Se-
„„
.———
12. jin, 7 1. auſs Iu 9. NHhütn
rihpl-
Tund Luart⸗ 9 4.
Hius
pertin

2
a iu yim em antu G me 7 de lecoit elnn ani ſuuüücſthin imen Suica uum e an uüt auinab ſu mun, uuu nudr upue um⸗ vu uui beu’ uſſn m u aunnn dllfi iecnupe.
nſeinul aumer mude. b uuunutſa witenndnn
——- *
92. Reſlat altera indicatio qualitatis videlicet viſibilts muta- rio, quæ non multum nobis porest faceſſere negorg: Nam Smproma
in qualitate mutata inſigne malum non eſt; zuraro enim morbo,&
cauſa obſtruente profligata, ſæpißimè ſua ſponte euaneſcir. Gal. de
Purg. facul. c. 2.
93. Verum cum non rardòob cutis denſiratem,& humorum traſ
ſiem, breui ſolä naturâ vinci non poßit, vt exiftentes in vniuerſa
rorporis ſuperficie tolamus; ſequenti Balneo corpus immergat.
b R. Chamomelini b
Alrheæ b
Parietariæ aa M. ij.
*
Abſinrbi Faniculi Petroſelini cum toto aa. M. j. Narn ziß. Cog in ſuff. q. aq. ſimpl. pro Balneo. Tandemq; reſtantes, Antimon; diaphoret: Jj.& vini Rhenani quarta dimidia, in lecto diſcutiar. 1
94. Et tantum de NDTOA TIONIB V' S propoſtris; quol
ſi autem vigiliæ quarum in hiſtoria facta fuit mentio, conſtanters, perrinacioresq; fuerint, ne virtus plane degtiatur, pro occaſione
Vnguentum ex OL. Mandrag: Papaueris, vng: populeo,& opi cro-
ciq granis aliquot, capiti applicabimus, ac ſi ſpmnus non ſucceſſerit, emulſione inſuper cum Laudani, vel aq. Sauonarole modico, vr- gebimuv.
pr. De Vena ſectione quæ dicamus, non babemus, cum huius abſir indicans, Ergo Gilla in propoſito Adoleſcente aberit, ſunt enim præfidia ſine indicantibus incongrua, irrationalia,& ſemper plu⸗
damni adferunt quam commoat, vt alicubi loquitur Capiuaccius.
C2 Cokor-

CoROLLARIVM.
vt poſtquam medicamentis fruſtra defatigarint ægros,
ſires non ſuccedat, nuila alia conſideratione habita, rele- gent miſeros patientes adaquas Thermarum, tanquam ad
ſacram anchoram, non conſiderantes, an aquæ illæ conue- niant, aut non conueniant, ſed vt ignorantes naturam mor-
bi, ſuæ tamen exiſtimationis, ac inſcitiæ habeant pallium.
Non immerito quæritur; An patiens etiam hic noſter, ſi
præſcripta,& conſimilia non ſatisfecerint præſidia, in Ther-
mas Hirſchbergenfes, quarum hiſtoriam habemus in pecu- liari libello àScHhVvVENCKFEIDOedito, vel etiam ino- pere Conſil. ScH¹or z11 Conſil. 383. cum ratione ablegari poſſit. Etſi autem multa dici poſſent, quamobrem ſecun- dum aliquos harum Thermarum vſus, in præſenti caſu admirti non debeat, tamen cum ſatis frigida ſint, acvix re-
petitione digna, affirmatiuam concluſione ſaltem monſtra- bimus ſequenti. Quandocnnq; adſunt indicantia, tunc illa
præſidia conferunt quæ indicantur. Capiuac. in opere Conſil. ScHorzl, Confil. 226. Sed in propoſito pa- tiente harum Thermarum indicantia adſunt. ER G O. Ma-
ior fundamentum eſt methodi medendi, ac proinde proba-
tione nulla indiget, cum omnibus Medicis peritis fit axio- matica. Minor probatur. 1. quia ratione ſcirrhi, indica- tur emolliens, attenuans, calefaciens, diſcutiens; Thermæ autem Hirſchbergenſes emolliunt, attenuant, calefaciunt, diſcutiunt, ratione ſulphuris, ſalis, ferri, vt conſtat ex ad-
ductis artificibus,& prolixius probari poſſet ex ipſis mine-
— ris,
8 Vm commune quaſi Medicorum vitium eſſe dicatun,
79, beat dos. dos, irrat beat. hebe temn
Tier
doe ſuph ſtrior datc dican tesro in:ilt firma ſcirrh hare ſterg aqpua nis, d ctebi
dlirui Tber eand au:x
dicel

aculone
m a woc an. C dg. Mopete n6. Kd MMind g. lcntandd.AGO.MWe nedend, deptode üdes Redici tölt 1 arursion 5i nät. wüt 1s Idem
lum enl rcfadimm
fus, fern aut el-
wodaipol? Pöl. krodeihol! 6
beatis, ſpiritu ſulphuris, Chalcanthi, quibus ad abſumen- dos ſcirrhos obſtructiones aperiendas, calculos diſſoluen-
dos, vix reperiuntur præſtantiora: neq́; inconueniens ſeu irrationalis hæc dicenda eſſet conſecurio, ab aqua Chaly⸗ beata, ad aquas Thermarum: Nam vt Chalybis efficacia ſe
haber ad liquorem, ita& mineræ ad aquam fontis. Etſi au-
tem ſulphur dicatur ſiccum, non propterea tamen harum Thermarum vſus pertimeſcendus erit, cũ rationali metho-
do exhiberi debeant, neq; nimia illa ſiccitas de omnibus ſulphuris partibus indifferenter intelligenda ſit, ſed terre- ſtrioribus præcipuè, quarum in Thermis noſtris non abun- dat copia, vt patet ex coctione, qua virtus Thermarum me-
dicamentoſa perditur. Adſtrictione igitur ſua potius par- tes roborabunt, ac poſt vitioſæ materiæ attenuationem, inciſionem, viaſq́; vrinarias diſcuſſionẽ, magis magisq́; con-
firmabunt, tandemq́;H ex neceſſitate exſiccabunt, quæ tota ſcirrhoſi tumoris curatio eſt. 2. Ratione humoris in cute
hæréentis dictæ etiam Thermæ ex vſu erunt, quia vim ab-
ſtergendi& reſoluendi obrinent, quæ magis promouetur aqua ſimplici. Ergo concludimus,& ratione obſtructio-
nis,& humoris in cute hærentis, à quo qualitas mutata aſpe-
ctabilis, Thermas noſtras eſſe vtiles, ac proinde patienti propoſito nulla ratione interdicendas. Quod ſi autem alicui forſan ægro huic noſtro conſimili res male ceſſiſſet,
Thermarum culpa factum non admittimus, quæ ſemper
eandem obtinent potentiam, ſed aut morbi magnitudinis,
aut ægri, aut illorum qui fuerunt præſto, de quibus plura
dicere deſino.
ris, inprimis verè harum liquoribus, aquis ſcilicet Chaly-

nit cum ijs, quæ generaliter tradita ſunt ab Hipp.& Galeno . Epid. C. 2. pbi. aſſeritur coctionis celeritatem, iudicij& ſalutis ſecuritatem portendere, cruda autem, aut dolorem, aut diuturnitatem, aut recidiuam, aut mortem. Ergo ſi IorεTIAin febribus fiat aute ſigna coctionis, malan ſi post illa, melior, dicenda erit(.ʒ 21s b
Se5 Ae

5 ana d. 50 a, hunci jſa, ab a uincg S e0h

————————.— ——
———
„·„·
eeeeihihe Teiii1eSeiehauhe beaede aete ee