PISF) TATI
PI. EVRITIDE.
h ¹ Quam, Dlauemn, ſu Prafidio
2 h„,„,
m D N. FRIDERICI Spies Sleſui- N enn. b cenſis Med. Doctt. lent dolu b Defendet
In publico auditorio
HEINRICVS ZIMMERMAN a Sondershuſ. Thuringus. Die 11. Februarij.
HELMAESTADI, Ex typographeio IAGoI Lvel. ANNO cI. 1o. cIX.

—— —8888IZ—eöſhſhſhͤöͤöͤöͤhͤhͤhnn 4 eeteh
ILLVSTRIBN 78 A0C
GENEROSIS COMITIBVS
AC DOMINIS, DN. GVNTHERO,
DN. ANTONIO HENRICO, DN. 10 HAN. NIGVNTHERO ET DN. CHRISTIANO
GVNTHERO, fratribus Germanis, S. Rom. Imp. Qua- drumviris, Comitibus in Schwartzburg& Hohnſtein, Dn. in Arnſtadt, Sondershuſa, Leutenburga, Lohra & Klettenburg, Dn. ſuis Clementiſſimis,
Hoc Medicum exercitium debitæ gra titudinis ergo humillime
pfert ac conſecrat
HEINRICVS ZIM MERMAN Alumnus R.

une Prum
ruf SNLep)
4&
ffeta Mura
T nuA
aaauh I
— 1 1 8 — 1
* 8*
8=—
— 72 K
DE PLEVRITIDE. THESIS I. ffectus, qui corpus humanum fre- Se aniter excruciant, imò ſæpe inter- — necioni tradunt, poſtremum miniméè locum ſibi
doloris reſpicientium lateralem morbum vel dolorem gene- raliter appellant. Alij ſpeciem doloris in verà pleuritide obuenientis conſiderantes, compunctionem lateris vr Pli- nius; alij telum, vt Serenus, nuncupant, eò quod Pleuriticos pungitiuus golor infeſtet, non aliter ac ſi latus telo vel aliâ re acutà perfodiarur ac pungatur. Germani Bruſtgeſchwier/ Seitenſtich vocant. b . picuritis nomen aliàs propriè pro dolore lateris pun- Ctorio ab indammatione membranæ coſtas ſuccingente, alias impropriè pro omni dolore ljaterum accipitur. IIla vera, hæc Spuria pleuritis dicitur, cuius variæ recenſentur ſpecies cauſa& loco differentes. Spuria Pleuritis ratione cauſſæ di- citur, quando dolor latus pungit ſine febre, ob flatum vel fri- idum humorem intra pleuram& coſtas vel muſculos inter- coſtales collectum, eam diſtendentem& à prædictis parti- bus diuellentem. 3. Pſeudopleuritis ratione loci eſt, quando dolor lateris propter muſculos intercoſtales externos aut thoraci incum- bentes infammaros euenit pulſatorius potius quàm puncto- rius, qui preſſu digitorum& decubitu in latus dolens exa- cerbatur, febre& difficultate reſpirationis exiſtente remiſſi- 2 ore,

ore, quàm in vera pleuritide, cum pulſu molli, rubore& tu- more interdum oculis obuio, quiq́; ſi in abſceſſum degeneret foras prorumpit& inciditur.
4.. Spuria pleuritis ratione vtriuſq́; eſt quando dolor la-
teris oritur à flatu, vel humore frigido in muſculos thoracis exteriores illapſo, eoſq́; diſtendente, quam facilè à reliquis dignoſces. Nos relictis ſpeciebus pſeudopleuritidis omnibus dictis de veraà& propriè dicta pleuritide ſermonem dunta- xat inſtituemus, eius eſſentiam, cauſſas, ſigna& curationem breuiter delineaturi. Hanc igitur cum Gal. 5. de J.aff. 3. 4. de cauſſ. pul. 8. 2. de criſ. 0. Paulo lib. 3. c. 33. Alexand. lib. 6. cap. I. Aetio lib. 8. c. 68.& alijs plærisq́; autoribus definimus, quod ſit inflammatio membranæ coſtas ſuccingentis, orta ab influ- xu ſanguinis quam inſequitur dolor laterum punctorius vel tenſiuus, febris continua& vt plurimuùm acuta, tuſſis valida, reſpiratio parua& frequens pulſusq́; celer, frequens, durus, ſeu ſerrinus. b 5. Peer inflammationem intelligimus täm propriam ex ſanguine ſyncero& copià ſolãà peccante, quàm impropriam ex ſanguine impuro& cum alijs humoribus permixto, geni- tam, pro cuius diuerſitate vel bilioſa vel ſanguinea vel pitui- toſa vel Melancholica pleuritis dicitur. 6. Cuius autem partis inſtammatio ſit pleuritis vera non æquè inter omnes conuenit. Pleriq́; enim autorum cum Galeno νeμέιναν πεεαναε ve eερ,membranam coſtas ſuc- cingentem, quæ peculiariter græcis æ⁴αεναα dicitur, in veri pleuritide inflammari tradunt, quorum ſententiæ& nos ſub- ſcribimus, non modò nominis Ethymo, ſed& proprijs huius affectus characteribus dolore ſc. punctorio, pulſuq́; ſerrino commoti, quæ duo membranarum inflammationem ar- guunt. 7. Antonius Muſa verò referente Hollerio, locum 2 b um

[Siserudinh. e mmräriu ¹— L tuſt alch 4 e alens dlrus,
n A grgyrim er Winnyrim di Früto, genr . Nr wür io nisnenm i manormmem ret a cancckaäſie r Kecirur mi um antirnolb a, 5 Iproyräini do luih io n it uM aatioen al-
H 8, ruo fe⸗ 1
um veræ pleuritidis non pleuram ſed mediaſtinum eſſe contendit, qui meritò à doctiſſ. Holler. in Comment. refuta- tur, cùm mediaſtino inflammato dolor tantum ad os ſternum non verò ad latera percipiatur, quod in verà pleuritide re- quiritur. Clariſſ. Platerus quoq́;, Practicus noſtri ſeculi celeber- rimus& præceptor noſter plurimm colendus, cum impollii- bile eſſe duceret, ſpura pleuriticorum ex pleura indammata prodire, propterea quod ſanies, cruor vel pus ex ea inſamma- tã in cauitarem thoracis reſudans in pulmones deferri non poſſent ſed in ea collecta Empyema neceſſariò gignerent, contra communem autorum ſententiam Herophili opini- onem amplexus eſt ſtatuens in verà pleuritide æque ac in peripneumonia pulmones intammarzmperipneumonia qui dem ſecundum interiorem eorundem partem, in pleuritide verò ſecundum exteriorem& membranoſam. Quam ſuam ſententiam inde quoq; probat quòd diſſecto cadauere quo- rundam pleuriticorum pulmones inflammatos deprehen- derit. 0 b 9. Cuius viri Excellentiſßs.ſententia, mlicet maximè ſpe- cioſa videatur, omni ex parte approbare non poſſumus, pro- pterea quod hyporheſi falſa nitatur, impoſſibile ſc. eſſe ſa- niem cruorem aut pus ex pleura inflammata in pulmones de- ferri& per ſputum exſcreari poſſe. Experientia enim teſta- tur, venâ aliqua thoracis ruptà, exeſà vel apertà ſanguinem tuſiendo exſcreari:& in vulneribus thoracis, teſte Galen. 5. de loc. aff. cap.3. quæ pleuram ipſam per tranſeunt ‚ſi per ſy- ringam aquam mulſam in capacitatem thoracis, ad ſordes e- luendas& detergendas infundamus, illam à vulnerato per tuſſim reijci, eiuſque ſaporem exactè inter expuendum per cipi: imò in ĩpſis Empyicis pus intra pulmones& pleuram collectum, per ſputum egeri, quod manifeſto eſt inditio 3 materiam

———— 5 2——— ——“
materiam in cauitate thoracis contentam& ex pleura dela- pfam pulmones pertranſire poſſe& per tuſſim expurgari, quod hypotheſis doctiſs. Plareri negabat. b
10.
Quod ſi igitur in prædictis caſibus hoc verum eſt, non
video quid prohibeat ſaniem& cruorem ex inflammata pleura in cauum thoracis reſudantem in pulmones tranſire. & tuſſiendo foras educi. Dum enim thorax expirando depri- mitur ac multò magis dum in tuſſi vehementer conſtringitur materiam in cauitate thoracis contentam per tenuem pul- monum membranam, pelliculis cæparũ ſimilimam, in oſcula arteriarum aſperarum, quæ cartilaginea& ſemper patentia in eam terminantur, reijcit& exprimit, quæ deinde in maio-
res aſperæ arteriæ ramos propulſa tandem per laryngem e-
ducitur. Nec obſtat hic dentitas membranarum, quo minus materiam pulmones excipiant, cum experientia teſte in fra- cturis oſſium cruentus humor aliquando adeò copioſus per cutim longè craſſiorem& fortiorem membrana, quæ coſtas aut pulmones ambit, effundatur, vt totas etiam faſcias cruen tet. Super hac re conſulatur Gal.lib. 5. de J. aff. c. 3. Fernel. lib 5 pathol. c.x.
1 I.
Neq; multum pro ſua ſententia corroboranda facit
quod afferebar Clar. hic vir ſe pleuriticorum cadaueribus diſſectis, pulmones inflammatos reperiſſe. Fieri enim potuit vt in ijs pleuritis cum peripneumonia coniuncta, vel illa in
hanc terminata fuerit. Vtrum autem horum fiat lethale eſt
plerumq; etſi mors taliter affectis contingat, eueniſſe puta- turex pleuritide, cum tamen potius vi peripneumoniæ aut coniunctæ aut ſuperuenientis ſint extincti. Quod ſi verò di- catin prædictis cadaueribus pulmones ſolos inflammatos faiſſe pleurd nihil tale perpeſsà, dicimus illos potius pro pleuriticis habitos eſſe, quàm quod re verâ tales fuerint.
12.
Tenemus igitur adhuc um Galeno& alijs in omni
verà
———— pſ‚

e An eipürgai, ts un congrrid
1 ondtigtur
5 reonem dul i ami ia oleui
2* pet patenta dceinä d karyngent. A 1wquomina en neltein fa. 23ppiolsget enſ as qle colis
1 a Ciuscren
Aa ernel lh.
4
tor Wena ſact
ao daerdls Ue Wiumpotut con n dilanh dori t nbtbeled
gtin da enile ut ipe monle
näi LCaü ſeröd.
4
es 2ntamanc
cmmu V geri Kallein.
Guet S3 lphumn ſ
verà pleuritide membranam coſtas ſuccingentem ſemper& neccflariò infammari ſiue id fiat primariò ſiue ſceundariò. primariò quando pleura magis& primò inflammatur inter-⸗
lelki däld
uneltnan t nlomminatz b
ſite. A ndo depri.
1 potibènp
dum muſculi meſopleurij ſimilem affectum contrahunt& tunc pleuritis exquiſita Gal. 5.de loc. aff. cap. 3. dicitur. Se- cundariò quando muſculos prædictos primo inflammatio apprehendit, affectu per conſenſum& tranſudationcm ma- teriæ pleuræ communicato,& hæc minus exquiſita pleuritis dicitur. Vix enim fieri poteſt propter mutuum contractum & conne xum firmum, vt vna harum partium inflammata al-
tera non coafficiatur.
13. Obſeruandum autem hic membranam, ſuccingentem Gal. teſtimonio lib. de conſtit. artis c. 15. duplicem eſſe, inter- nam& externam. Per externam Capiuac. Rondel.& Argen- ter. eam intelligunt membranulam quæ quamlibet coſtarum vndiquaq; cingit,& communi nomine perioſtium vocitatur. per internam verò pleuram propriè dictam quæ interiorem thoracis ſuperficiem conſtituit& omnes coſtas ſuccingit ab interna parte ſoluùm,harum altera in pleuritide inflammatur, rarius externa frequentius interna,& quidem vel ſecundum vrrumq́; latus, quod tamen rarò accidit, vel ſecundum vnum latus tantum, eiusq́; partes modò ſuperiores modò inferio-
res, modò medias.
14. Cauſſa proxima veræ pleuritidis vt ex dictis conſtat eſt ſanguis in ſuccingentem membranam& muſculos me- ſopleurios interiores per ramos venæ axillaris in quatuor ſu- criores coſtas diſtributos& venam azygon, quæ reliquis coſtis alendis dicata eſt, illapſus& impactus, qui cùm copio- ſior ſit quàm vt ab alteratrice partis regulari poſſit, nec libe- ram tranſpirationem habeat putredinem concipit, incale-
ſcit, tumoremq́;H calidum& inflammatorium excitat. Hic
ſanguis aliàs purus& mediocriter craſſus ſola peccans copia pleu-

——
3—
Aehes da ſczas uauheesate e he e 3.e e et e ee e 3 87 1 „— 1
pleuritin ſanguineam gignit, alias impurus& cum alijs hu. moribus permiſtus, ſæpiſſimè tamen bilioſus bilioſam; rarius pituitoſus, pituitoſam, rariſſimè melancholicus Melancholi- cam pleuritin generat vt ex aph. 33. ſect. 6.videre licet.
Prædicti humores dum in toto vel certa eius parte adhuc detinentur quieri, aut iam ſunt in fluxu, nondum ta. men influxerunt in pleuram, cauſſæ antecedentis rationem habent& avarijs tam internis quàm externis cauſſis produ.
cuntur, mauentur& ad pleuram ducuntur. Generantes cauſ-
ſæ eorum nemini non patent ex generalibus. Impelluntur ve- rò ad motum quando nimia ſua copia& vitioſa qualitate ex- pultricem totius vel partis alicuius ſtimulant. Huc faciunt ira, exercitium corporis, aër vehementer calidus& ſiccus, qui ſanguinem inflammat, fundit& mobiliorem reddit.
16. Frigus quoq; externum humores ad interiora expri-
mens ſæpe huius mali autor eſt. Hinc teſte Hipp. in aph. tem- pore autumnali& hyemali vt& in regionibus Septentrio-
nal ſpirantibus ventis, potiſſfimum Aquilone Auſtrum exci. piente pleuritides frequentiores fiunt. Eadem de cauſſa po- tus aquæ gelidæ, corpore ab exercitijs vel ira æſtuante, co- pioſè ingeſtus, ſanguinem ad ſuperiora cogendo, ſæpè hoc malum producit.
17. Infuit autem determinatè ſanguis in pleuram velpro- pter attractionẽ vel propter receptionẽ. Attrahitur vel pro- pter nimiũ thoracis calorem, à nimia vociferatione& motu partium ſpiritalium, vel ex immodico& intempeſtiuo vſu fo-
mentorum calidorum pectori adhibitorum, excitatum, vel
propter dolorem pleuræ ex tenſione flatulentæ aut pituito- ſæ materiæ ipſj impactæ, vel ex ictu aut caſu pectoris ſubor- tum. Recipit autem facilè ſanguinem pleura propter imbe cillitatem vel natiuam vel ex ætate, morbo prægreſſo aut frigore externo contractam. Hinc ſenes ſepius quam iuuenes
aur pueri hoc malo tentantur. 18. His

onmnädht,
nerior ann. Ag inaphtm 3 eptentrip. i watkum ec.
iecauli fo.
d amrunte co
d ſeedoe
üs 1 arm dpwe E. w iturwelpe 70
un Keradt hiuir ch uorü l
ol topteche Da Ncfegthal 5 Er uiDlhle
Kqualtateeg. Kue fgein 1 ldus eu
Sionek mon à tSechcb liß. er ericitäuuml
5 lis
18. His hunc in modum conſtitutis, ad ſigna pleuritidis dia- guoſtica, diſtinctiua& prognoſtica deſcendamus. Diagnoſtica quod attinet 5 ſunt quæ veram pleuritidem demonſtrant, punctorius nimirum lateris dolor, febris continua& vt pluri- mum acuta, reſpiratio parua& frequens, tuſſis valida& pul- ſus celer, frequens,& durus tenſiuuſq́; ad modum ſerræ tactũ
feriens, vnde ſerrinus dicitur, omnia ex natura affectus& loci
affecti, deſumpta,& propterea aGaleno ſcientifica dicta. Cir- ca quæ tamen ex Aretæo notandum, quod coniunctim, non ſparſim adeſſe debeant.
19. Inter hæc primum locum obtinet dolor tenſiuus vel pungitiuus. Pleuritidtenim tanquam inflammationi intem- peries calida& tenſio cum neceſſariò adſint, dolor quoq; ab ea eſt inſeparabilis, modo mens ſit integra, quia verò hæc in- flä3matio inhæret membranæ oſſibus annexæ, pleuræ ſc. dolor punctorius percipitur, qui modò dextrum, modò ſiniſtrum, modò vtrumq; latus, eiusq́; vel ſuperiores vel inferiores par-
tes affligit, h. e. modò ad iugulum, modò ad hypochondria ſe
extendit, prout inflammatio hoc vel illud latus diuerſasq́; e- ius partes occupat. Intenditur autem& remittitur hic dolor pro inflammationis magnitudine& ſpecie. Magna enim in- flammatione exiſtente& eâ quidem Eryſipelatoſàâ, magis in feſtat dolor punctorius quã in reliquis phlegmones ſpecieb. 20. Febris quoq; neceſſariò pleuritin comitarur continua & acuta tùm ob ſitum loci affecti, tùm ob naturam affectus. Pleura enim cum vic ina ſit ipſi cordi, eà inflammatãà fieri nõ poteſt, quin putridi vapores cor cont inuò feriẽtes febrin ex- citent continuam magis aut minus acutam pro diuerſitate phlegmones pleuram infeſtantis. Vnde quoq́;H fit vt vel tertio vel quarto vel ſingulo quoq; die exacerbationes fiant potiſſi- muùm circa noctẽ. Vt plurimum tamen acuta eſt febris& ter- tianos facit inſultus, cùm ex dictis conſtet pleuritin ſępiſſimè à bilioſo ſanguine ortum ducere. B 21 Pul-

21. Pulſus in pleuritide ccler& frequens eſt propter febri- lem calorem, tenſiuus verò& durus, qui quod ſerræ inſtarta. Auũ feriat ſerrinus dicitur, propter tenſionem membranæ ſuc- cingentis arterijs communicatã, vnde quoq́; minor redditur pufos quàm pro ratione febris conueniebat. Paruam veròre- ſpirationẽ ducunt pleuritici propter inflammatorium pleu- ræ affe ctũ qui magnam thoracis extenſionem ſine inſigni do- lore non permittit, frequentẽ verò propter neceſſitatẽ auctà- Quod enim in magnitudine deſicit, frequentia recompenſat. 22. Tufſis quoq́; inſeparabilis eſt à pleuritide propterea
quod ſemper aliquid ex inflammata pleura tranſuder, expul-
tricẽ irritans. Tuffis hæc maxima ex parte cum ſputis colora- tis coniuncta eſt interdum verò ſine illis potiſſimuùm in prin- cipio, quod fit vel propter pleuræ nimiam denſitatẽ, vel pro- pter materiæ paucitatem& rebellem naturã, vel propter vi- rium defectum. Sputum autem variat pro varietate humoris contenti in pleura inflammarta. Eo enim rubro exiſtente ſan- guis: bilioſo verò& ad flauedinem ve rgente, bilioſus: candi- cante& ſpumeſcente, pituitoſus: nigricante verò Melancho- licus ſanguis in cauſa eſſe cenſetur. Quod ſi cum ſputi colore febris magnitudinem exacerbationis typum, habitum cor- poris, ætatem, regionem, anni tempus& prægreſſam diætam perpenderis, pleuritidis ſpeciem magis cognitam habebis. 23. Præter hæc pathognomonica& ſcientifica ſigna pleu- ritidi interdum dolor capitis, delirium, ſitis inexhauſta, ſyn⸗ cope& huius generis alia ſymptomata ſuperueniunt, prout hæc vel illa pars in conſenſum abripitur.
24. An verò externa vel interna pleura inflammetuf, ex ſputo& decubitu diſcernes. Externa enim ſi inflammetut, febris remiſſior eſt, ſputum nullum apparet, decubitus in pac tem affectam magis doloroſus eſt, imprimis ſi afficiatur ſecũ- dum partem quæ coſtas exterius ambit, tumq́ preſſu digito- rum
, e 2— ,,

(1i wlgrohrer O retzte dunors En periſteate fn. 1 dülofisecandi. a r0 lelancho⸗ « Mſputicolore d annditum cor. d mngecam Geum „oumdadeds. d airidcalcgnaplel in miterdauhu ſe.
e rveaiont, nnu
11 b 10 wrindmmmechet
linkangem oi„ decldilne n Eriafuneki⸗ 11 4 rellduno. m p pxelblot 4 8n tuct
rum dolor exacerbatur. Pleura vero internà affecta decubi- tus in latus ſanum dolorem exaſperat propter tumoris ſuſpẽ ſionem ſputumq́; apparet coloratum niſi quid impediat. Ad diſtinctionem verò pleuritidis exquiſitæ à minus exquiſità a-
nimaduertendus eſt pulſus. Nam in eâ pulſus magis, in hac
verò minus tenditur& induratur.
25. A cognatis& ſimilibus affectibus ita pleuritin diſtin-
A⁴
gues. In peripneumonid enim pulſus mollis, dolor grauans,
ruborq́; genarum inſignis apparet,& reliqua ſymptomata
grauiora ſunt quàm inpleuritide. Ab inllammatione media-
ſtini doloris ſitu potiſſimum ſeparatur. Nam eo inflammato
dolor in pectoris anteriori parte ſecundum longitudinẽ oſſis ſterni, cui annectitur, ſentitur, non ad latera vt in pleuritide.
Quomodo auté à diaphragmate inflammato pleuritis diſtin- guatur omnium rectifHmè tradit doctiſſ. Petrus Salius. Epar quoq;, inflammatum potiſſimum ſecundum partem gibbe- ram valdè pleuritidem mentitur, quam tamen ab hac dolor grauatiuus, tuſſis minor& ſemper licca, pulſus mollis, color
faciei foœdus, tumor& tenſio dextri hypochondrij& fluxus
heparicus, ſi tonus hepatis lædatur, in progreſſu mali, facilẽ diſcernit. 26. Ad prognoſin quod attinet ſciendum pleuritin inter morbos dubios, qui nec certam ſalutem nec certam mortem præmittunt abflipp. i. de morbis referri, idq́; meritò cùm ple- rumq́; ſit morbus acutus teſte Galen. 2. aph. 19. cuius omninè certæ prædictiones non ſunt. Vtur tamẽè ſit præſtat totomor- bi decurſu ægrum leuiter ferre morbum, fac ilè ſpirare, dolo- rem eſſe ſedatũ, ſputum abfq; magna moleſtia exſcreare,cor- pus æqualiter molle calidurnq́; apparere, vrinas, deiectiones, fudores naturales& laudabiles eſſe, quæ omnia ſi conſpician tur in ægro ſalutem pollicentur, ſi verò cõtrario modo ſe ha- beant omnia iam dicta, vel ſaltem vnicum malum ſignum ap- B 2 pareat

8.— — ſſſſſſſſſͤſſͤſſͤſſͤſſſſſſ„— — ——— 8„—— — 8*— 5—.——— , 1e—— 1 4. ¹ 4. 3 3. —.. 2* 2—— 3 4————— — ͤ 8 6.—— 4 — 4—————— ————
pareat v. g. ſi ventrem& latera præ nimio calore exuti con- tingat, extrema verò frigeant res in anguſto eſt poſita. 27. Imprimis prognoſis variat pro modo ſolutionis mali. Omnium creberrimè& ſaluberrimè pleuritis finitur reſolu- tione, quod fit vel per digeſtionem& reſolutionem humoris in vaporem halituoſum, velper expectorationem eiuſdem.
28. Salubre ſignum eſt ſi ſputum primis diebus appareat,
contra malũ ſi nihil expuat ſquod prognoſticum Rondol. vale re notat in inflammatione pleuræ internæ, non externæ, cm parũ ſanguinis in ea colligi poſſit, qui facilius fotibus, diſſol- uatur quam ſputo reijciatur) quas crudas& incoctas pleuriti- des vocat Galen. vel ſubitò hominem interimentes, vel mor- bi longitudinem deſignantes. Sputum ſi cum facilitate ægri, h. e. leni tuſſi procedat, bonum eſt, contra ſi fiat cum vehemẽ- tiſſima tuſſi& cum ſumma anhelitus difficultate, ita vt ſpurũ quaſi feruere& ebullire ſentiatur in pulmonibus peſſimum ſignum eſt. Quoad colorem benè permixtum cum flauedine ſputum laudabile eſt. Syncerum malum, deterrimum omniũ autem eſt quod nigricat liuet aut fœtet. Optimum verò ſan- guineum, inter quæ ambigunt bilioſum& albicans. Sed hic animaduertendũ ne catharrus in pulmonem delabens iudici- um peruertat,& diſtinguendum inter nigrum ſputum quod ex influxu ſanguinis melancholici fit ab eo& illud quod ex putredine& aſſatione humorum oritur, hoc enim omnium peſſimum eſt& ſputum alterius coloris ſubſequitur. Quoad conſiſtentiam ſputum ſit moderatum in craſſitie& tenuitate. Rotundum ſputum humorẽ viſcoſum& rebellem arguit qui diu in materia detentus propter calorem nimium tenues partes abſumentem in formam rotundam cogitur.
. 4 6 4.„„ S* 29. Interdum ſed rarius pleuritis ſfanguinea commode per narium hæmorragiam ſoluitur præſertim ſeptimo die e directo lateris affecti& cum bona tolerantia ægri ſignis co-
ctionis
“ f—— ☛‿————
—„—— ͤ
— ,—
————— ↄ—

ai tan unſehem. 1 dlras an gan
oids fellau rcom fanedln erimomomij 0 um ferô gn. Mrens Sedlie addensinäch. an Harum qpol ilwäqpolte te erim omiin aequir. Cuu 1müiereuün.
an lem uguig
apud Hipp.
dtiouis prægreſſis. Bilioſa quoq́; eodem modo nonnunquam ſoluitur, vel ſudore, cuius exemplum habemus in Anaxione
30. Iudicatur quoq́; interdum per vrinam Gal. atteſtante & experientia approbanrte, ſed per quas vias pleura ſe in par- tes vrinarias exoneret non ita conſpicuum eſt. Galenus in pulmones pus aſſumptum per arteriam venalem in ſiniſtrum ventriculum cordis, hinc in magnam arteriam,& ex hac per emulgentes arterias in renes& tandem in veſicam per vrets- res expelli tradit. Quod quia abſq́; grauibus ſymptomatibus vix fieri poſſe veriſimile videtur, recentiores hanc materiam pleuriticam ex vena ſine pari, per ramum eius quem in latere ſiniſtro venæ emulgenti coniungi ex diligenti inſpectione a- natomica animaduerterunt, in renes deferri contendunt. Verum quia vena azygos octo coſtis inferioribus ſolum ra- mulos mittit, ad quatuor verò ſuperiores non pertingit, non apparet quomodo per hanc viã inflammatio mẽbranæ ſuccin gentis 4. ſuperiores coſtas ſolui poſſit, niſi horum venæ per
anaſtomaſin cõiungantur ramis venæ azygos. Verùm vtut ſit
non multũ de via excretionis laborandũ putamus, modò con ſtet excretionẽ hanc commodẽ fieri poſſe, cum natura facilis ſit iminueniendis vijs rationi& oculis noſtris minimè obuijs. 31. Vrina bona in pleuritide non adfert certam ſpem ſa- jutis, mala verò inaximi mali inditium eſt, quod ſignificet
malum membris naturalibus communicari.
32. Per aluum quoque pleuritidem interdum commodè
ſolui præſertim ſi coctionis ſigna affulſerint,& vires ſatis con
ſtiterint, Gal. concedit& Valleriola duobus exemplis libr. r. obſer. 4& 5 confirmat. Si vero in pleuritide cõfirmata nullis coctionis ſignis apparentibus diarrhæa fuperueniat pleu- ritico viribas exhauſto malum eſt, ſignũ enim eſt teſte Galen. ; retentricem ventriculi&
Epar in conſenſum abdueci, vim
B
3
inteſti⸗
—

inteſtinorum collapſam eſſe, in quam ſententiã accipi deber aph. Hipp. 1⁷. ſect. 6. vbi inquit pleuritide& peripneumonia
detento alui profluuium ſuperueniens malum. f 33. Hipp. ait: dolores laterum quæ neq; ſputi expurgatio ne, neq́; alui deiectione, neq́; ſanguinis miſſione, nec victus ra- e tione ſedari poſſunt ſuppurationẽ excitabunt; niſi aliud mor- 1 tiferum ſignum ſuperueniet. Periculoſæ auté funt ſuppura 1
tiones præſertim quæ ſputo adhuc bilioſo fiunt. Quandoau- p tem ſuppuratio fiat indicat aph. Hipp.. ſect.⸗.in quiens qui ſ pleuritide laborant niſi intra 14 dies ſupernè expurgentur, ijs ſ inſmpyema fit mali tranſitio. Aretęus verò nõ 14. die, ſed 2o. 6 vult fieri tranſitũ pleuritidis in Empyema. Fuchſius& Mer- curial. hos dies à primo die quo ſpurum apparere cœpit nu. merandos cenſent, Holler. verò dprimo die morbi. Nos pri- orum ſententiæ ſubſcribimus vtpote magis experientiæ con- gruæ, hiſce præſertim regionibus frigidioribus& Aquilona- b ribus. G. bnOu 12n 34. Per Empyema autem Hipp. teſte Gal. in comme intel- ligit& conuerſionem phlegmones in pus,& effuſionempuris in capacitatem thoracis. Primum fieri doloris& febris aug- mentum indicant ſecundum aph. 47. f. 2. vt& ſuperdeniens horror’ linguæ ſqualor, paraphrenitis, maior difficultasanhe- 1 litus, tuſſis inanis& ſicca. Facta ſuppuratione prædicta remit- 2 tunt ſymptomata, ſed grauis dolor& fixus latus prehencdit. Quod ſi nec tune pus expuatur metus eſt ne in Empyema ve rum fiat tranſitio hoc eſt rupto abſceſſu pus intra thoracem G
& pulmones effundatur, quod cum accidit tremor artus oc- G cupat, vires fariſecunt, anheloſi redduntur ægri, graue pon- dus& fluctuationem in thorace ſentientes. Poſt ruptionem ſtmon repurgentur Empyici intra 40. dies à die rupturæ, phthyſis ſequitur aph. 15. 1.6. 6 35. A pleuritide peripneumonia malum aph. I ſect.ä.
quod

1S rinn
mpuiens gü d, 3 purgenurij S4die ſalt 4 1 üusR le. u Keere(œpit au 7 1 Adi. Nos di dal Nreetechn.
ao di. jſ ic Ii zgim
ſet onm itel e,4 m enenpuri
ldol Knttsalg.
1n tavriels
mäld ahe Ursanbe. rana ze ädrreni Rüt sls ptetradh. elſ iu mpfemaſe du an thoriem 5 3a mor znGa. dorr graleßt riean krcüin 14,Erde man
un Eusu Lt
quod feri inde coniicies ſi ceſſante lateris dolore punctorio, febris, reſpirandi difficultas& tuſſis increſcant,& pathogno
monica ſigna peripneumoniæ appateant.
36. In curatione veræ pleuritidis quæ per digeſtionem& expectorationem terminari poteſt, Medicus in id maxime incumbere debet, vt quod inſammationis iam in facto eſt, aufferat, quod verò in fieri adhuc eſt impediat. Primum com- pletur euacuatione ſanguinis in pleurâ cont enti inſigni& ſenſibili, üue inſenſibili, vel particulari. Secundum præ- ſtat, auer ſio humoris influentis à loco affecto,& incraſſatio ciuſdem. Repellentibus enim hic locus non eſt. Periculum enim eſtne ab ijs materia â circumferentia ad centrum, ab ignobiliori parte thoracis ad nobiliores pulmones ſc.& cor,
repellatur, ibiq́; pulmoniam vel ſyncopen, aut ſubitaneam
mortem introducat. Dolor quoq́, aut aliud ſymptoma ſi nimium vrgeat, ita vt cauſſæ rationem induat, ſeniendus& contemperandus venit. 37. Phleuritis ſi ab externa cauſa excitata parua eſt,& to- ta in facto, citra vlteriorem influxum& redundantiam hu- morum vitioſorum ia reliquo corpore, prædictis intentioni- bus omnibus non opus eſt, ſed ſola euacuatio particularis materiæ coniunctæ per digeſtionem in halitum, ſufficit per adhibita fomenta calida, nec ad generoſiora auxilia aſcen- dendum. Miti enim affectui mitia& leuiora conueniunt re- media,& fruſtà adhibentur magna vbi leuioribus malum cedit. Vbi verò magna inflammatio adeſt, notis humorum
vitioſorum, in corpore redundantium apparentibus, à fo-
mentis abſtinendum cenſemus, donec generaliora præſidia
fuerint adminiſtrara, quæ ſumuntur ex fonte Chirurgico,
pharmaceutico& diætetico.
quæ certè in pleuritide vera temere omittenda, non eſt,
modo
jn fonte Chirurgico primùm ſe offert ſectio venæ, b

modò ea ſit vehemens& cum humorum affuxu coniuncta. Nam per hanc non modò ſanguis in parte affecta contentus euacuatur, ſed& affluens& affluxurus reuulſoriè& extra corpus educitur, febrilisq́; calor& dolor, quæ duo inſignem inflammationem ſequuntur, egregiè ſedatur& lenitur. Non
igitur in pleuritide verà duntaxat quæ iugulum petit, ſedin
illa quoq́; quæ deſcendit ad hypochondria ſi prædicta ad- ſint, tutò venam ſecamus. Licet enim non æqué citò mate- riam coniunctam in hac quam in illa tollat, tutius tamen ad- hibetur ad cauſſæ antecedentis auerſionem quam purgatio, teſte Gal. 2. de reg. acut. 1.“ 39. Cité autem, hoc eſt primis morbi diebus ad inflam. mationis augmentum inhibendum, vena ſecari debet. Sive- rò ijs diebus omiſſa fuerit, nihilomi nus in progreſſu mali,& cauſsæ coniunctæ cuacuatione modò vires permittunt, commodè exercetur, vt conſtat ex hiſtor. Anna xionis, cuiĩ Hipp.die 8.primùm ſecuit venam. 40. De quantitate ſanguinis mirtendi conſilium Bipp. eſt 4. de regim. acut. tex. 45. vt mitratur ſanguis vſq; ad lipo- thymiam& coloris mutationem 2. de acvt. victu t. 10, donec pro puro& rubicundo liuidus&niger egrediatur. Quod con- ſilium Hipp. cum grano ſalis accipiendum eſt,& locum habet in dolore maximo exiſtente,& viribus benè ſe habentibus. Quod ſi viribus metuimus, tutius erit ſectionem partiri, iic n.viribus quarum maxima ratio hic habenda eſt, conſulimus & nihil ominus effectum aſsequimur. 3 41. Veruvm an lateris affecti vel oppoſiti vena ſecanda ſit, tanta eſt diſſenſio autorum, vt de hac re ingentia volumi- na conſcripſerint, aliquibus aſſerentibus tundendam eſſe ve- nam brachij internam lateris ſani; nonnullis verò affirman- tibus venam brachij iecorariam lateris dolentis ſecandam eſſe: Nonnullis verò volentibus in quatuor coſtarum ſuperi- orum
—

3 A Geluml,4 kxmütm, ih axicdä, di
drlümm Iyp d 1Gp ad po.
em pertii b hcaclülon 1og A vens ſeund c emitoln iut Sandmekte wan il en hrn nerit e
1 a baumdher aun w
—
orum inflammatione ſemper venam lateris dolentis aperien-
dam eſſe, in inſlammatione verò octo inferiorum coſtarum,
ſiue ea dextri, ſiue ſiniſtri lateris fuerit, ſemper venam dextri brachij feriendam eſſe, proptetea quod vena azygos ex late-
re venæ cauæ dextro ortum ducat. Quælibet harum opini-
onum varijs rationibus, autoritatibus,& experientiæ docu- mentis à ſuis autoribus roboratur, quas hic referre tædio- ſum eſſet. b
42. Nos igitur breuitati ſtudentes ſtatuimus, conſultius eſſe ex vena interna brachij, quod ex directo lateri dolenti reſpondet, ſanguinem mittere. Autorem noſtræ ſententię a- bemus Galen.& Hipp. qui 4. de rat. vict. in acut. expreſsè aν-
cet ſecandam eſſe venam qua parte dolor affligit, qui locus
teſte Galen. in comment. eſt interpretatio textus 10 Hipp. in libr. 2 de acut. vict. in quo ſimpliciter dixerat, venam inter- nam cubiti ſecandam eſſe. b
43. Experientia quoq; pro nobis facit, quæ demonſtrat ex communi practicantium vſu veriſſimum eſſe illud Galen.
IJ. de curan, rat. per ſan. miſ.c. 15. vbi dicit: Pleuriticis quæ è di-
recto lateris laborantis adhibita fuit ſanguinis miſſio, clariſ- ſimam ſæpè vtilitatem attulit, quæ verò in brachio oppoſito aut omninò obſcuram, aut certè poſt temporis interuallum. Quod ſummo iure accidere putamus cum Gal. paulò poſt affirmet, eam venam magis ac citius à parte affecta reuellere & euacuare, quod maximè requiritur in pleuritide morbo a- cuto(in quo occaſio præceps& tarditas cum periculo con- iuncta eſt) potiſſimùm cùm ſit partim in facto, partim in fierĩ⸗ & propterea tùm reuulſionem, tùm euacuationem ſubitò de- ſideret, quas cum coniunctim præſtet ſecta vena lateris do-
lentis, meritò hanc prfæ altera eligimus. Hac enim ſecta non
ſolum ſanguis in vena caua contentus reuellitur à parte affe- cta, ſed& is qui in inflammatione continetur aut propè in- b C flamma-

aneieee a
2 2„— 4—— ——„—* 3 ſſſdſdſdſdſdſͤhſſ 3— ———. . 8 S 5 k. 3——— —— 8*— —8—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö—ö8ö8ö8öbbb—bdſdſdſdſdbſſſ—— 1—— 4 raher h e e e enhe deeieneeeee 4—— . E———„“ . 2——— 4—„, 4— —— 3— 4— 1 8 1 — 5——— 8— 4 ſſſſ——— ——— ꝗ ⁴—— b
— ———
—
— ͦ-cc
—
———
———
——— —
—
fammationem eſt per ramulos illius venæ, quæ in vtroq́; la-
tere ex axillari enaſcitur cum ramulis& venulis ſine pari co-
pulatos, euacuatur& deriuatur. Quin& illud fHippoc. ua, e& ud]&udν rectitudinem& ſocietatem, quam partes dex- træ ad dextras, ſiniſtræ ad ſiniſtras inuicem habent, hac rati- one obſeruamus. 44. Concludimus igitur in verâ pleuritide venam ieco- rariam brachij lateris dolentis maximo ægrorum commodo aperiri, præſertim, vbi die tertio vel quarto poſt mali exor- tum, vt plerumq́; fieri ſolet, primum Medico acceſſus ad æ- grotum datur,& non parum ſanguinis iam in pleuram infu-
Xit. Siverò contingat, vt primo inuaſionis die ægrotanti præ-
ſtò ſimus, vdi paucum eſt ĩid quod influxit, plurimum verò id quod influere poſſit,& dolor pungiriuus minor adhuc exiſtit, non inconſultum arbitramur venæ ſectionem ad talum, vel propè malleolum in latere dolente factam huic ad maiorem reuulſionem humorum à parte affecta præmittere, præſer- rim ſi ex hæmorroidib.& menſtruis ſuppreſſis malum ori- atur, aut mulier poſt partum non benè ſit purgata. 45. NXYVbi vires, ætas, anni tempus, venæ ſectionem non permittunt, cucurbitulas in initio lumbis affigimus ſcarifica- tas reuulſionis gratia, aut ipſi loco dolenti, euacuationibus vniuerſalibus prægreſſis, euacuationis& deriuationis gratia, vtiliter adhibemus. Inſenſibilem quoq; reuulſionem, per cu- curbitulas non ſcarificatas, frictiones& vincula extremo rum dolorifica molimur. b 46. Guoad pharmaciam vſum purganrium in initio ma- li ad deductionem cauſſæ antecedentis concedimus. Confe- runt autem im hoc affectu non fortiter purgantia, ſed blanda
& benedicta vocara, quæ pectori ſint amica,& magna ſtiptici-
tate careant, qualia ſunt Caſſia, manna, ſyr. viol. roſ. ſolutu.
diaprun. ſimp. Elect. lenit. diacathol. quib. in decoctionecon-
Uenl
*—— 2 2—
———2——
W—= S—
——
——,—
———————+

5 Hprawipe uu Rtmumetöit du tatachacediſt ei m aadtalim l de Aeadmacren 5 trr Nrcer M nalm elr, Sr 5, el t
rionem non nds: Mſeniä neen 3 daadohübdh näde dr onisgran voo t An neg xera 4eentew.
“
puxt uriintim.
quoq; non mediocriter proſunt.
hibentur, quæ leniter incraſfando& infrigidando humorum
ueniente ſalutis aliquid Rhabar. agar. trochiſ. vel ſen. pro di- uerſitate humoris dominaaris tutò admiſcere poſſumus. Ab his enim ita præparatis nullum periculum inflammat. humo- rum, ſputi ſuppreſſionis aut diarrhææ ſuperuenientis impen- det, propter quod vſuj validorum purgantium in initio in- terdicimus. Aquam benedictam Rulandi& Quercetani, cu- ius mirandos effectus in pleuritide Chymici prædicant, ſu- ſpectam habemus, cum ex Epate antimonij conficiatur,& non ſolùm per vomitum ſed& per ſeceſſum purget. Clyſteres
7. His præmiſſis in initio mali potiſſimum in ſanguinea & bilioſa pleuritide, vbi fluxus adhuc viget, non inutiliter ex
impetum ſiſtunt,& materiam tenuem expuitioni aptiorem
reddunt, qualia ſunt diatrachac. frig. diapen. ſine ſpecieb. ſyr.
iuiub. viol. Præ alijs hunc in finem ſummoperè commenda- tur à Rondel. plæriſć alijs Practicis ſyr. de papau. rub. ſyl- ueſt. exbibitus cum aqua hordei vel decoct. Iuiub. ſem. frig. maior. paſſul, ficuum&c. Inſpiſſando enim fluxiones interci- pit doloremq́; ſiſtit, quod multi à proprietate eius occultã fi- eri opinantur. Idem ſyr. vel eius puluis ſi cum aq pimpinel.
farfaris aut card. ben propinetur ſimul id quod influĩt, ſiſtit, h quod verò influxit, digerit. Huic ſcopo accommodatiſſima quoq́; videtur aqua antipleuritica Quercetani, partim ex in- b craſſantibus, partim ex digerentib. conſtans. W 48. In pleuritide ver ò pituiroſa incraſſantibus addenda 1 quæ leuiter detergent. Validè enim incidentium& attenuan. 1 tium vſum ia principio improbamus, ne maior influxus ad b partem affectam concitetur. Quo in caſu ſyr. cap. ven. præ:
dict. admixtus& cum decodt. hord integ. paſſ.& ſic. exhibi- b tus ſummoperè confert. Ex ijſdem Eclegmata& linctus huic intentioni idonei parantur. ree.
C. 49·Ceß

49. Oeſſante humorum influxu, quod plerumq́; circs
diem 4 fieri ſolet, incumbendum erit diſcuſſioni materiæ, quam quidam vſu aq. card. ben.& nitri præp. feliciter præ-
ſtant,& expectorationi, exhibendo ea quæ abſtergent, atte.
nuant, pectus dilatant& explicant, hac diſtinctione adhibi- ta, vt in ſanguinea vel bilioſa pleuritide minus calida& atte. nuantia, in pituitoſa,& Melancholica calidiora præſcriban- tur, quorum magna copia apud Autores extat. Vſitatiora ta-
men hæc ſunt, ſach. can. viol. looch. de paſſ. ſyr. cap. ven. de
hyſſo. Glycir. diairis Sal. diatragacanthum cal. ſyr. de praſſ. fãrf oxym. ſimp. compoſ.ſcylit. quorum poſtrema in materia pituitoſa, priora in bilioſa& ſanguinea expectoranda& diſ-
cutienda magis conueniunt, ſi cum decoct. vel aquis appro- priatis propinentur, vel in formamEclegmatis redacta ex ba-
culo glyc. lingantur.
50. Vbi valdè glutinoſum eſt ſputum& ægrè procedit i ta vt ægri quaſi ſuffocari videantur. Scribon. Larg. ſeq med. ſummi ſecreti loco habet quod R. myrh. Z ij, croci 3.j pip. gr. 15. mellis lib.* data cochl.5 vel 6 tuſſim promouent,& æ-
gri ex eius vſu facilè expuunt, quæ tranſitui ſpirituumob-
ſtant. Quo reſpicientes chymici miris laudibus in pleuritex tollunt foor. ſulph. ſublim. Sal Hyperic.& polypod. ol. ceræ in aq. Card ben. aut Mar. exhibitra. b
51. Quæa proprietate occulta huic affe tui prodeſſe pu- tantur hæc ſunt, ſcobs den. ap. priap. taur.& ceru. flos papau- rhead. ter. ſigil. Card. ben.& Card. Mar. imprimis ſem. eor. ma- xil. luc. piſeis, ocul. can. cort. auellan. rub.& iuſc. pauon. 52. Materia pleuritica ad vias vrinarias tendente, qui dam pract. ſuadent exhibere ea quæ conatum naturæ diri- gant& promoueant vt eſt decoct. 4. ſem. fr. cap. ven. rad aſpar: gram. fœnic. ruſci. liquir. Cic. rub.&c. Quod ſi etiam contin- Beret vt pus per aluum excerneretur, Clyſteres abſtergentes & euacuantes vſui eſſent. b 53.ExX
——uĩ——³— CN—y

A ünatiorn.
4
md. Iyr.ce pel a S3 rain nmrit 4 ☛ annätäh Sl nus gn 1 r reccede
nn S gecerat n aO ap ſe, nal mn K mian im Mnuent, Ke. nü imeinumed- and a euker- dctreſt
duic 1 lmickn atn S r sgant tnit iresſemeam
ranbes nG Fn
53. Extrinſecus fomenta eal.pectori adhibentur, tum ad
pectoris dilatationem& faciliorem expetoratidnẽé, tum ad fanguinis in parte inflammata contenti, digeſtionem per ha- litum& doloris mitigationem. Variat autem horũ materia&
modus adhibendi pro diuerſitate cauſæ pleurit.& tempore
morbi. Initio enim& in bilioſa vel ſanguinea pleuritide con- nenientior eſt fotus aquæ cal. vel ſolius vel in qua radix alth. maluæ, ſfor. camomel melilot. aneth. ſem lini& fœnu græci coxerint admixtis oleis viol. Camomel. lil.& aneth. Indun. tur hæc, vel veſicæ bubulæ aut ſuillæ, vel excipiuntur ſpon- gia aut filtro linteo cooperto,& lateri dolenti applicantur.
Quod ſi pituitoſus ſanguis peccer prædic. tuſſil. orig. hyſſop.
0l. Irin.&c. addi poſſunt, vel fomentum ex hord. Eruo&
furfure in oxicrato cocis& ſacculo excepris, componi po-
teſt. Ig b 543. Linimenta quoq́; in hunc finem ordinantur ex ol a- mygd. dul. lil, aneth, irin. mucag. ſem. lin. feæn. græci, but. inſul-
ſo, pingued. Gallin. anſeris dialthæa&c. in quibus ſi omen-
tum vituli, caſtrati vel ſuis calefactum lateri dolenti applice- tur mirè conferre ad ſedandos dolores pleurit. teſtatur Ca- peuact. Quod ſi neq́; his dolor mitigetur,& vigiliæ deliri- umq́; adſint, Practici ad ſyr. papau. diacod. philon. vel lauda- num Opiat. confugiunt. d b
55. Alui fluxus ſi ſuperueniat& vires deijciat ventri ne- ceſſariò proſpiciendum erit vnctione ol. cidon. maſtich. myr- til. roſ.omphac. admixtis pulueribus conuenientibus.
565. Hiis omnibus conueniens regimen é rer. non natur.
adiungi debet. Teneantur igitur ægri in acre temperato, po- tius tamen ad calidum quàm frigidum vergentesà motu cor-
poris& animi perturbationib. ira potiſſimum ſibi caueant.
Somnus initio mediocris ſir, longior in declinatione. Aluus ſ immemor officij ſit clyſterib.·ſubducatur. Victus tenuis et b C 3 ſe de-

ſe debet, magis tamen aùut minus tenuis, prout magis vel mi- nus acuta pleuritis fuerit,& vires ægri tolerabunt. Ptiſanai- gitur vel cremore ptiſanæ hic vtimur, in qua pro diuerſa in- tentione ſem. mal. melon. cucurb. or. viol borrag. Glycir. adiant.hyſſop. ſem. an. fœn, incoqui poſſunt.
57. Huius loco cremorem auenæ, lac. amygd. dul cum aq. hord. paratum, prun. Vngar. mala dul. aſſata vel decoct, ſach. can.vel thure conſperſa, oua ſorbilia, iuſcula carnium vituli, gallinæ, intrita madida, colaticia iuſcula, panes Martios di- Stos commodè ſubſtituere poſſumus.
58. Tempore exacerbationis& vigore inſtante cibus a- dimendus. Antequam ſputum procedat tenuius ſunt ciban-
di ægri, plenius vbi expuere incipiunt Potus erit aqua hord.
cui glycir. cap. ven. iuiub.& parum cinamom incoxerit. Aquã frig. ſuſpectam habemus vt& vinum ante declinationem niſi vires admodum langueant, ad quarũ refectionem vinumcum aqua viol: borra, vel card. ben. probè dilutum concedi potelt 59. Tantum de curatione pleuritidis quæ apta eſt ſolui per reſol lutionem, ſpuitionem vel reſudationem. Verum ſ pleuritis ad ſuppurationem tendat, ſtudendum erit matura- tioni, expectorationi vel ruptioni. abſceſf us,& poſt rupturam apſterſioni&conſolidationi, quæ intentiones quibus medijs perficiantur non eſt huius loci agere, cùm de illis in Ciatio- ne phriſtasd⸗ Ewpysmaxis abunde tractetur.
A D D N. RES boONDENTEM
b amicum ſuum. ukene& Mediti titulo& Meaicum éſſe, laboru Reseſ crede mibi, qui ſapts, exim. o Nam niſi quem bonitas probe ad mnia rarior armet Iundolus,& virture excitet in genua,

S dec 8
Narnium Vitul,
faas b
kanreciug; 3 eus ſunt chan. (entit aqua hat N r xcoxerit Aoui . liniiden dil iemiitumenm u Toncedipotelt ii aippts el doli 2 ſerim f
4 zue ri⸗ b
Er nißé cui Genius, nes faxeri: vrrag. Pallas,
Ni bene pbiloſophà incoxerit arte animum, Et niſi quw logici ſe firmer acumine texti Doctus contortts ſoluere dicta plicu, Et qui non penitos Firuratur menre receſſus Muturæ,& quam aprè hæc rempere: orta, vider Iufelix medicis rebus ſe miſcuir vltrô;
Xec metam ſtuaij, quam ſibi fixit, haber.
Verum illa bus iungensimedicog. exercitus vſu,
Ex imus artem qui petit vnguiculis, Hic ſapit;& Coi ſents exquiſita Teperta
Er dictatorus dogmara Pergamei, Hic nouit ſeclo noſtrate prioribus æras
Poſtera quæ melius poſt Arabes docuit. Huic facilè eſt verum falſo Jacernere, moörbos
Noſſé,& quæ foueat prauia cauſſa, malum.
Hic tanquam atgi T9 ſäit, Vramolimina morbo
Ponat ſeu interius, ſeu dolet exterius. Euenrura duimo præſago præuider ægris,
Sic; pore eff, vitæ rudera lapſa parat.
Necſolum Medica enucleat, metttur& atra;
Nam certum, baud A fruſtra bæc ſigna micare polo. Quantum onus ergò bumers Zimmermanne incubet, cx bu Collige; neua anſfav⸗ forrè remirte animum. Ecce! Ducem mutas auimare Machaonuwarres Doctum, qui Coo tutor& vltor adeſt; Hanc imitare,& viribus vtere, quas tibi Apollo Quas& philoſo po robore Muſa dedir, Oppugna, vitæ bæc inimica;; ferne dolorum Aemina; mox victrix hora tropæa feret. Sic te non temerè tua Iulia ſentiet vſum Temporei ſic pauriæ fænora mulra dabir.
Iohannes Huſanus Thuringus, Med. Stud.

— 3* 8 · 3.. .. 4 88, Aee 8 2 8* 26 8
38 Vam multa præſtet Pœoniæ viris profeſlor artis: ſumma necefſitas, Fatiq́; leges,& ferocis 8 —,— Suggerit impietas doloris. Natura rerum multa tegat licet, b Et ſacra libret pondere myſtico b Non tuta: ſed niſu pereni Pt vigili medici laboreet b Manſueſcit vltrò; nec ſibi cognita, Auditausè audit, pectore ſupplici Miratur,& ſummè ſagacem,
Nunc amat vt dominum& miniſtrum. Teſtantur artis præſidium& decus, Pleuræ tumores,& lateris dolor:
Natura ſuccumbit ruitque,
Ni medici fuerint labores Henrice ſpectas artis& ingenl/ 1 1 Quid pofſit ardor; myſtica vincere Conaris,& pleuræ dolores,
Pœonio ſuperare cultuu Inſiſte cœptis fortiter, atq; opem Felicis artis, rebus in arduius b
Videbis:& doctum ſequentupf.
Et decus atque honor& triumphus.
Fridericus IIaguerus Sprottau,
e.