— Iiber iblioch Gicſſena veteris „ Bpoft. Num. NIV 2922.——. . o 1 2 K Cb;. G 2 4 Sul ⸗ 7A 7. ab* 83 O.— A C- ei eeds. e Dal. e. 2 S2l (esche T f⸗ 4 4 2. 2. 2d. 81 N A o 4 A Ae Oc K. r(‚ K.ſar. 24 lel 9. Aofuxac— A 82. Aortuz⸗ —. ar Al.. —— — —— —— — — —— — —— 4 Aaer K 1. 2 . 4* 2— — S A& ſn. Aa A&ᷣe H5c e E. SAr.e., 2, 3 AKlase CAh 4 7„ 47„ 4 „ 2— A&œ C G4. „ 5 V. 2 neur kees dre 1 F,e 4 olcuus ““ ———— —————— 4 1 — — Iiber iblioch Gicſſena veteris „ Bpoft. Num. NIV 2922.——. . o 1 2 K Cb;. G 2 4 Sul ⸗ 7A 7. ab* 83 O.— A C- ei eeds. e Dal. e. 2 S2l (esche T f⸗ 4 4 2. 2. 2d. 81 N A o 4 A Ae Oc K. r(‚ K.ſar. 24 lel 9. Aofuxac— A 82. Aortuz⸗ —. ar Al.. —— — —— —— — — —— — —— 4 Aaer K 1. 2 . 4* 2— — S A& ſn. Aa A&ᷣe H5c e E. SAr.e., 2, 3 AKlase CAh 4 7„ 47„ 4 „ 2— A&œ C G4. „ 5 V. 2 neur kees dre 1 F,e 4 olcuus THOMR BARTHOLINI CASP. P. COLI.L L GluM ANAIL OMICuM Diſputationibus XVIII. In Acad. Hafn. b Publice adornatum. HAENIE. TVPIS VARIORuM, c bcLI —— 44 8 3 30 THOMAS BARTHOLINUS D. Lectori S. e Um primum Ana- ℳ S 9 tomicame cura verſavit, S id negocij ſeriò mihi da- s tum credidi, ut in abdita Bs corporis humani arcana dommo. ſtudio Auditores deducerem, varijsq́; publicẽ habitis& privatim cor- porum Diſſectionibus hiſtoriam ſin- gularum partium ea fide non ſemel ex- poſui, qva occurrebant. Cæterum ſi qvidem exercitatio per rationem decſſe videbatur, qva cognitarum partium u- ſus& actiones commodeè inveſtigamus, qraq;ʒ ſecando diſſerimus diligentius,& diſſerendo ſecamus facilius; duplici mo- do deſectum iſtum iipier ſum cona- tus. tenas. As tus. Enimverò ſumptis contra Hoſman- num Vindicijs, viam ipſe diſputando ad exercitationem ſtravi, mox Collegio Anatomico, univerſa veluti in faſcicu- lũ contrahente, Auditorum induſtriam tentavi, proprijs veſtigijs defatigatam. Majora brevi exſi pectabis, ubi ex prælo Anatome ad ſanguinis Circulationem diligenter Reformata emerſerit. De A- natome Auguſta, Anatome Medica ſeu utili, Anatome ſacra& Pagana certam ti- biſpem facio, ſi adplures curas vitam ſu- peri indulſerint. Interea laboribus his fave tuam ſolius in gratiam ſuſceptis, qvia meaſiresageretur, tutius& qvietius ſilerem, ſecurus agerem,& faſtidijs in- vidiæq́; parcerem. Vale& pro ſalute mea, ſi tanti ea eſt, vota nuncupato. Utra Hloſman- diputando 20X Coll legio utl in fſcden. um nauftrian eeannen erſerit. De A me Medica ſeu gana certam ti. uras vitam ſu- laboribus his iam lulceptis ius& qvietius & taſtidißs in- & pro ſalute uncupato. CorzEoNI ANATOMICT DISPTATIO PRIMA—4 Prater generalem Partium humani corpori Srσν ſpecialem Erteriorum ſeu Trveſu- entium Infimi ventris partium ‧εᷣ νQos exhibeus, VAm.. Diwina adjutus gratiâ, Suß PRESIDIO DN D. THSMT BAR THOLINI OASr. Fn. in Regio Hafni- enſium Athenæo Medicinæ& Anatomicæ artis Profeſſoris celeberrimi, Spenlen. 1 tiſſimi, Pficlie Mur Decemle Ani M. D DC ETIX Poris& loco ſaluuis publicæ ousioe, G. Wnu jſitioni ſubjiciet J OHANNES MaTTHIR(uruSws. HANIE, Vypis Msz=cHToORIS MaRTz AN, Acad. Typograpb. Annuo M. DcC. ILII. MAGNIEICE Regiæ Academiæ Hafnienſis RECTOR, M. PETRE SPORMAND. Hiſtoricarum ut& Geographicarum rerum in dicto Lycæo Profeſſor laudariſſime, Præ- ceptor meritiſſime, Fautor& Euergeta be- nigniſſime; Splendidum Muſarum lumen& fidum columen, OAS PARE ERASNII BROCH MAND, Sacroſanctæ Theologiæ Doctor ejusdemq⸗ Facultatis in Regio Hafnienſium Athenæo SENIOR& DECANE celeberrime, Orthodoxæ religionis antiſtes eminentiſſime, Se- landicæ Dicœceſeos Epiſcope vigilantiſſime Dihoμαεν Me- cœœnas ut certiſſime ità honoratiſſime; Tuq; Vir admodum venerande, virtute&eruditione eximi⸗ D-. MATTHIA JOHANNIS, Divinorummyſteriorumin ecclefijs Karlslund& Karls⸗ trup Diſpenſator religioſiſſime, Nomarchiæ Tunenſis Selando- rum Præpoſite fideliſſime, Pater ſecundum Deum filiali ob- ſeqvio piè non minus qvàm jugiter colende, ho- norande- Suſpicienda, novum aeAsuo qvod ffero„grati EPectoris indiucium ſaſcipe, Triga virùm. Johanues Matthiæ Chiuſius, Aut:& R. ir Mafieniis MAND Fraphiewum audatiffme„Præ. Euergetabe be. ſdum Ne. U f jusdemq: SNOR&DECAN; tes eminentiſſime,§a. me, O0uagihdle ati ume,; Feruditione eximise MHANNS sKarlolund&Karlo⸗ hiæ Tunenſis Selando- dum Deum hiiali ob. er colende, ho- nua, qyod ofero, grali ipe, Triga virum. Jatthiæ Chiuſius, Aut:&X R. 1= THESIS I. . I, monitore Plinio lib. 11. hiſtor: 2 c. 2.& Scaligero lib: 1. de plantis pag. 156. authore, Chriſtiani candoru interet primum G rerum opiſicem in ignobili pungentis culici acu- es leo contemplari, cur nitidam maximarum 2 Ererum faciem concinnamq́; fabricam har- monico concentu Creatoris laudes ebue- D cinantem obturatis auribus prætervehere- tur rhomo! Clamant cæli horumq́s ſcintillantes faculæ, vociferan- tur montes, clangunt colles; qvid multa? qvicqvid reperitur in tri- plici mundi regno: Vegetabili, Animali& Minerali, Deum archi- tectum ναe a ſov, A0/onᷣα /—οοσρ πκσννmάρ⁵ρσ Jοσ, A0So0 A) 2e2Suſexem fidibus pulchrẽè concordibus emodulatur; ſolus ho- mo dy illud, wess ò au,d oviſe eci]as ſegneſceret& mirifica Creatoris opera, tanqvam fugitiva mancipia Domini ſui nomen, intueretur! Proh pudor& cordolium! Qvin Homo demum evi- gilato, luſtrato„Penſitaro, celebrato, intonato. II. erora verò maxima& minima, qvæ in mundi cer- nuntur amphitheatro, devotioris elogii materiam abunde ſuppe- ditent, qvippe, ut ſcitè loqvitur Fhiloſophorum Coryphæus l. 1. de animal. c.. Ey raxσmν ſoi Ouomic 2ye/] en, nihil ta- men pulchrius, nihil elegantius, perfectius nihil, nihil denig; mi- rabilius Homine provida rerum parens Natura fabricavit. Ete- nim qvodi in Manonòg u qværis, in Homine Mixειε ιιν ha- bes qvà Entium gradus, befectiones, Ordinationein, Intellectionem, Con- ſtitutionem. Hujus oppidò concinnam com pagem, ordinatum o- mnium partium ordinem„ in diſtantia proportionem ‚in dimen- ſione Hamsrrame in numero concentum aſpice, inſpice, inqvi- A re * re, perqvite, rimate, mitare, jurabis non Indiam aut Afticam mĩ⸗ rabiliora apportare, qvàm ipſemet corpore cireumgeſtes. Si non moveberis, ſi ſingulorum intuitu& ſcientià non delectaris, . genuit te cautibus horren: Caucaſus, Hircanæq́; admòôrunt ubera Tigres. Ktenim hæc illa ſcientia eſt, hæc contemplatio, qvà]a ⁵ qe A dd i loroc oμν‿Jο diio vos⁴,esd u‿ ορεισαεν Rom. I. v. 20. adeò ut nemini amplius ſaltim candido& accurato rerum cenſori dubium eſſe qveat, qvin Anthropologia diviſa in DPſychologiam& Somatologꝛam, Uranologiæ, Aſtrologiæ, Zoologiæ cæterisq́; Phyſicæ partibus dignitate præcellat, cum circa nobiliſ- ſimum ſubjectum utpote Hominem Ae5νμα νν μ Hενιένν dt Plato paſſim eum vocat, occupetut. Qvid?an ea propter Medici circa Somatologiam occupati Circulum relinqvunt officiiq; can- cellos tranſiliunt? nihil minus; qvippe novum non eſt diverſas diſciplinas concordare diſcorditer& diſcordare concorditer. ail3 IV. Qin imò Somatotomia Medico tam neceſſaria eſt, ut hane ignorans precariò Medicus ſit. Arrigant hic aures ſale empta man- cipia hominesq́; circumforanei, qvi inſpectà ſemelunicà pyxidèe & cognitis duntaxat tribus, ah nimium dixi! ſierbulis, ceu ſues in roſas& canes ad vomitum ad praxin medicam proruunt unum collyriũ omnibus periculosè magis neſcio an imperitè applican- tes. Tales laverniones ipſoq́; Philonide indoctiores ardeliones ſi- miles ſunt coqvo illi Plautino in Pſeudolo, Act 3. ſe. 2. qvi con- temptis vulgaribus condimentis ſuas eſcas ſe cicilendro, ſippollin- dro, macide, ſancaptide, cicimandro, happalopſide& cataractrià condire faſtuosè jactat. Dignum certè hominum genus, qvod ſcuticis ſibilisq; è bene eonſtitutà Republicã arceri mandaret pru- dens Magiſtratus. b b b V. Sed qvorſum me abſtraxit erumenimulgorumEmpiricorum eum lcaro ſine pennis ad arduas illas auri nundinationes evolan- tium importunitas? Ad ſtudii Anatomici utiliratem& neceſſita- tem redeo. Hoc qvi intellexère, qvi impensè coluère& ſtudiosè 5. tracta⸗ 1 wütegnot me 1mſch e „ .. kden H xaar de kegtu waünhnt una derdalnun Nita duln Nodimn in Fue dur. Auaar. 4 i am aut Afticam mi Arcumgeſtes. dinon nondelectaris, tte cautibus h b ort ent niemplatio, qyà 72 101 vogsa 2aJ9ſa m candido accurato athropologia diviſa in Aſtrologig, Loologiæ llat, cum circa nobiliſ. u aur Gdor ion, lt 1 lan ea propter Medici elinqvunt officiig; can- lovum non eſt diverſaz rdare concorditer. n necelſaria eſt) ut hane caures ſale emptaman. a ſemelunicà pyxide xi Herbulis, ceuſues in dicam proruunt unum d an imperitè applican. adoctiores ardeliones ſi- 5, Act 3. ſc. 2, qvi con- aſe cicilendro, ſippollin. paloplide& cataracttii dominum genus, qyod cà arceri mandaret ptu- ulgorumEmpiticorum 1 nundinationes evolan- utilitatem& neceſſita ensè coluère& ſtudiose . tracta· * 2 tractavère, næ illi ſoli Medici ſunt tantumq́; caput efferunm Qantumlenta ſolent inter viburna cupreſſi. Introſpice ſodes viros, qvos æqvus amavit jupiter, qviq́; in Eſcu- lapii regno clavum aut tenueère aut tenent: Hippocratem, Gale- num, Veſalium, Bauhinum, Riolanum, Aqvapendentem, Caſſe- rium, Spigelium, Veslingium,&c.& qvi primò mihi nominan- di eſſent, deRepublicà literariaã Danorum meritiſſimos: Caſparum Bartholinum, Olaum Mormium, Thomam Bartholinum, cui cùm innumera alia, tum qvicqvid in me eſt anatomicæ ſcientiæ laticis, ſoli gratus debeo. Hi, ut alios numero innumeros& prædictis neqvaqvam inferiores taceam, prævio Anatomiæ ſtudio nacti ſunt,qvod viderint acutius cæterorũ dupondiorum grege- Ildeoq́; qvͤ feliciùs in hac Artis Anatomicæ paleſtrà decerta- runt prædicti Viri, qvoq́; præ reliqvis& compendioſius& peri- tiùs hanc glaciem fregit in auctà inclytiſſimi ac beatiſſimi Paren- tis Anatomia D. Thomas Bartholinus Præceptor meus ad rogum colendus, hòc, ut ſpero, tutius nullos verita ſcopulos eymba no- ſtra decurret. Et qvoniam eu ᷣ uæ ⁹ιινν d d ua.9 asu der me⸗ueras Ariſt: I. Oyx: Aueosa: c. i. anteqvam cultrum anato- micum ſeqvuti diſſectas humani corporis partes ſpecialiùs intuea- mur, generalé earundem ideam& ſuecinctam πρ1πνσαμροννν pra- mittere operæ pretium arbitror. b VII.“ Rem igitur ab ovo ut ordiamur, Subjectum Anatomiæ eſt eorpus humanum; qvod Totum eſſentiale non eſt, qvippe non ſpe- cies, ſed pars ſpeciei mundi eſt, principium unum, ipſa nem pe materia; proinde nec partibus conſtat eſſentialibus; at Integrale ſeu Qvantitativum Totum eſt partes habens integrantes, qvæ veluti dupliciter conſiderantur: Reſpective in qvantum adtotum ſuum ordinantur;& Abſolute ratione Actionis vel Uſus; ità duplicem ſubeunt definitionem. Illo modo Pars eſt, qvæ integritatem rei complet qvomodocunqʒ modo. Qvod fundamentum eſt anti- qviſſimæ diviſionis Corporis humani in Continentia ſeu xged& WMoiſa; Contenta ſeu iνρσα ʃ& iaᷣαe;& denig Impetum facientia sua,dd S So, νſa dicta: Quo modo ungyes, pilos adepẽ, 4A3 medullã medullã etiam partium nomine dignabumur; at hoc àubενε ni. mis. Abſolutè autem& hoc xvo iog magis Pars, à Fernelio lib. 2. definitur Corpus toti cohærens, communiq, vità conjunctum& ad illius fundtionem vel uſum conſtructum-. VIII. b Cœterum ut ut Fernelio non planè ³&ι⁵ε◻ ſit Galenus Par- tem definiens Corpus toti quadantenus conjunctum& aliqvà ex parte pro⸗ priam habens circumſcriptionem, nihilo ſeqvius omnia eò recidunt, ut hæc ſimul colligant infallibilia partis eεραμακ 1.Ut vivat, nutri- atur, nec aliam nutriat; unde Spiritus, humores, adeps,&c. è par- tium cenſu eliminantur. 2. Ile toti cohæreat connexione cum Mathematicàâ, qvà qvantum qvanto adeoq; ſolidum ſolido uni- tur; tum Phyſicà, qva vivum vivo. 3. Ut habeat propriam cir- cumſcriptionem; qvà caret adeps figurà circumjacentium termi- nata. 4. Ut comparata ſit ad Actionem vel Uſum-. Hic cautione opus eſt, ne inter diſtincta regnet confuſio. Differunt enim Actiο& Uſus; qvorum hic aptitudinem aut reqviſi- tum qvoddam denotat ad operandum, gratià verbi: Tunicæ ocu- li partes ſunt, ſed non vident, viſionem tamen promovent; Illa operationem ipſam notat; eſtq́; hæc Actio vel Privata, qvaà partes ſibi conſulunt alimentum attrahendo, retinendo&c. vel Publica, qvæ toti ſervit animali; Sic actio Epatis ſangvificatio, Teſtium ſe- minis elaboratio, Mammarum Lactificatio. Breviter ſi expedità Partium definitione, earundem partitio- nem ut accedamus monet ordinis ratio. Quanqvam igitur non deſint, qvi tanqvam Danais pro navibus Ajax fervidè& prope fu- renter pugnant pro partium Diviſione in Neceſſitatis ut Cor, cere- brum&c. Commoditatis ejusq́; vel Magnæ ut oculi, vel Minoris ut ungves;& Ornatus ut pili; ſed huic aliisqve partitionibus medi- um digitum oſtendimus meritoq́; illam præferimus, qva dividun- tur Partes ratione Finis& ratione Materiæ. Iinis reſpicit vel partes ꝑrin- cipes tres: Cerebrum, in qvo habitat facultas animalis& unde nervi oriuntur; Cor, in qvo reſidet facultas vitalis,& unde arte- riæ prodeunt;& Epar venarum principium, in qvo naturalis fa- cultas Wi mum umm unmn irehcnmaſn un Nau un t nnn. 9 2 Cachn min ai ſenxcot an unskruid d wdenge dupägnannn a2nns. ſit Galenu Dar. dligud ex pane ya Pusomnis eo nacunſ 9 e: 1UIt vivat, nutti numores adeps,&c. pat. cohæreat connexione cum 2deoq; ſolidum ſolido uni- 3. Ut habeat propriam cit. ta citcumjacentium termi- em vel Uſum- diſtinca tegnet confuſio. uc aptitudinem aut reqvili gratià verbi: Tunicæ ocu. em tamen promorent; IM⸗ ictio vel Prnuua, qvi partes retinendo&c vel pullica, ſangvificatio, Teſtium ſe- catio. itione, earundem pattitio- . Quanqvamigitur non sAjax ferridè& prope fu- a Neceſſuatis ut Cot, cere- x ut oculi, vel Minoris ut sqve partitionibus medi- præferimus, qra dividun- fini' reſpicit vel partes Erin- facultas animalis& unde Altas vitalis,& undearte- um, in qro maturalis fa- cultas — 8 cultas ſtabulatur; vel Miniſtras principalibus famulantes, qva ſunt vel Nece ſſariæ, ſine qvibus omo vel non vivit, vel mals vivit; ſic Ventriculus, Inteſtina, Renes, Veſica&c. famulantur Epati; Pulmo, Diaphagma& Arteriæ Cordi; ſenſuum deniq́; ac motus organa Cerebro ancillantur; vel Non neceſſariæ, qvarum è cenſu eſt ſim plex caro— qvidqvid Hofmannus negete Ratione Materiæ Partes aliæ ſunt Similares, qvarum omnes particulæ retinent naruram& nonmten totius v. g. qvælibet pars carnis caro eſt; aliæ Diſſimilares, qvarum partieulæ omnes diverſæ naturæ& nominis inter ſe& cum toto ſunt, e. g⸗ oculus, digitus. Nullam hic movebimus litem de nominibus; valeant uſu ſicut nummi. Verùm Similarium viciſſim qvædam ſunt ſimpliciter ſi= milares, eæ videlicet, qvæ& primo intuitu& xa]S A‿ανμερμννκννν examinatæ eandem naturam& appellationem habent, dicis er- go: fibra, caro; qvæ dam ſecundum Qvid& ad ſenſum ſimilares, ut Venæ conſtantes tunicis& valvulis, Arteriæ ex duplici differente tunicâ, Nervi ex durà piàq́; matre& medullà. Licet igitur hæ par- tes non univocè ad ſimilares referri poſſint, attamen, qvod ſuͦffi- cit, analogicè, cum referente Sylvio, Medici simplex& Com- poſitum dupliciter uſurpent: Abſolute& Comparate; qvomodo oxymel, licet nunqvam à compoſitione ſit alienum, aliud Sim- plex& aliud Compoſitum dicitur. b XIJJI. De numero autem Similarium dlc d aoν differunt Ari- ſtoteles, Averroes, Galenus& Archangelus, omnes in hoc erroris deci- pulum delapſi, qvòdalii plures, alii pauciores Non partes proPar- tibus ſimilaribus venditarint aut malè ſupponentes, aut canonis immemores: Anegatione ſubalternantis ad poſitionem ſubalcer- natæ non valet conſeqventia. Etenim ſangyis, bilis, fel, lac, pin- gvedo, pili, ungves, ſpiritus, humores&c. cum partes non ſint, nec ſimilares dici poſſunt. Nos verò decem in genere numeramus partes ſimilares: Os, cartilaginem, ligamentum, membranam, fibram, nervum, arteriam, venam(qvæ omnes utpote ſpermaticæ& ex ſe- mine oriundæ ſi diſſecentur non regenerantur, nec vere uniri qreunt, ſed medio callo junguntur ob materiæ& vixtutis effe- aia r Frieis Aricis inopiam) carnem,(qvæ, eum ſangvinea ſit, regeneratur) & Cutim, qvæ mixta eſt. 86 XIII. Diſſimilarium partium attendenda eſt: I. Graduum diſpari- tas qvadruplex. Conſtat enim Pars Diſſimilaris primi ordinis ex ſolis ſimilaribus, ut muſculus;&c. ſecundi ordinis ex primis co- agmentatur, ut digitus; tertij ex ſecundis, ut manus; qvarti ex tertijs ut brachium. II. Organizatio(ignoſcant hic mihi Tullij manes) qvæ reqvirit organi cujusvis qvatuor partium genera. 1. Earum à vibus primaridò editur actio. 2, Earum, ſine qyibus acl io non ft. 3. Earum, per qyas actis melius editur. 4 Earum, quæ Actionem conſer vant. Hoe ſenſu ſolæ diſſimilares non item ſimilares partes organicæ ſunt, qvippe qvæ non edunt actionem perfectam. At alio ſenſu organa ſunt, qvando nempe definitur organum qvod ſit pars certo modo conformata propriam actionem habens. Hoe modo ſimi- lares partes organi nomen ſibi vendicant. Etenim venæ, arteriæ reli qvæq́; partes ſimilares nec hgurâ, nec Propria actione deſtituun- turʒ adeò ut diſpaleſcat hinc OD9æνιμοςεασννέςα⁹ qvod Diſſimila- res partes æd, Ao οᷣμᷣνiαò organicæ ſalutentur. XIV. Tandem totum Corpus, qvà maxima membra, miſſis enor- mibus hiuleisq́; Ruffi& Oribaſii partitionibus in Caput, collum, thoracem, manus& crura; miſsà ſimul Fernelii diviſione in regi- ones Publicas& Privatas utpote à noſtro inſtituto alienà, dividi- mus in ventres(qvi ſunt Cavitates, in qvibus nobile aliqvod vi- ſcus eſt; ſuntq́ʒ tres: Supremus ſeu caput, ubi Cerebrum& partes animales; Medius ſeu thorax, ubi Cor& partes vitales; Infimus vulgò Abdomen continens Hepar& partes Naturales)& artus, qvi ſunt Manus& Pedes. Hæc ſingula cum non tam pertractare dvàm nominare animus ſit, A τκνινκονν⁵⁴ mʒ᷑msſee proceſſurus Inſimi Ventris, qvi intus Diaphragmate âthorace diſtingvitur& à cartilagine enſiformi, oſſibus pubis, coxendicis& ſacro, lum- borum vertebtis& utrinq; coſtis circumſcribitur, non tam 6d- 2Noαννꝙvgâm Uππιυm[⁴οπτπιυαηυν proponam. Etenim ſectionis methodo Infimi ventris anatome primò omniam le mihi Tuliiz qvatuor partium kiru 2. Earum, ſine qyihus acl io non . 4 karum, que 4ctionen es non item ſimilares hattes t actionem perfeczam. At de definitur onganum qvodſit nem habens. Hoc modo ſimi. ant. Etenim venæ akterix nec propria actione deſtituun. 10 Dœrtdg, qrod Diſſimila- elalutentur, vima membra, miſſis enor⸗ itionibus in Caput, collum, aul Fernelii diviſione in regi⸗ ſtro inſtituto alienà, dividi. in qvibus nobile aliqvod ri- put, ubi Cerebrum& partes or& partesvitales; Inhmus partes Naturales)& artu, la cum nontam pertractate 91 cm. aeſso proceſutus ate âthorace diſtingritut& „coxendicis& lacro, lum. mſcribitur, non tam tea. . 4 mi ventris anatome primo omniam — ,f omnium inſtituitur, ut citiuͤs removearur exctementorum ſenti. na& ità putredinis principium à cadavere tollatur. Veluti enim piſees à ventresupremoaut ferunt, ſic homines& cœtera animalia ab infimo putreſcere incipiunt. Hujus duæ partes: Anterior di⸗ cta Epigaſtrium(qvod tribus conſtat partibus: a. Supremà Hy-⸗ pochondrio vocitatà, qvod à mucronata cartilagine incipit& ad umbilicum fete terminatur. 2. Medià, Regione umbilicali ap- pellatà, qvæ ſupra infraq́; umbilicum trium circiter aut qvatuor digitorum ſpatium complectitur. 3. Inſimà, qvæ à medià ad Pu- bem protenditur, Hypogsſtrio nominatà, cujus partes laterales Nia dicuntur; in flexu ad pubem Ingvina.)& Poſterior; hæeq; vel Superior, qvæ lumbos conſtituit, vel Inferior, qvæ Nates. Conſtat alioqvin Venter partibus I. Interioribus ſeu Veſtitis, qvarum aliæ ſunt ad Nutritionem adeoq; Individui conſervatio- nema ſic lαμοꝛ uvant: Ventriculus, Omentums lnteſtina cum Meſenterio; ad Alαα ασννutramq́;, qvod dici ſolet, paginam fa- ciunt: VenæLacteæ, Vena portæ& Cava cũ radicibus, Epar, Veſica bilaria,&c. aliæ ad Generationẽ adeoq́; ſpeciei propagationẽ, ut vaſa ſpermatica utriusq́ʒ ſexus: Teſtes, paraſtatæ, vaſa deferentia, proſtatæ&c. virorũ; nec non corpora varicoſa, Teſtes, vaſa ejacu- lantia, uterus&c. mulierum. II. Exterioribus ſeu Veſtientibus Abdomen propriè vocatis, qvæ vel Communes ſunt ut: CuricuL a, Curis, PievEpo cum ſua membrana, PANNicuLus cAkKNosus, MEMBRANA MuscuLokuM PROPRIA, vel propriæ; ſuntq; Mus- cCuxl ABDOMCNIS& PERIrONEHM. Harum duntaxat Externa- rum ſeu Veſtientium Partium naturam, qvà Cauſas& evidentem Uſum præſonti ανκναέ⁵εκιſuccinctè delineabo initium à Cuticu- la facturus. Maau enim ſerendum non thylaco Corinna apud Plutarchum Pindaro Poëtæ reſpondiſſe memoratur. VII. Primò in Abdomine Anatomico ſe conſpiciendam offert Curicu& Græcis Gmr²euε dicta, òI Ni 76 deeαα Ji/as, qvæ eſt Pellicula inſenſilis, exſangvis& unica, cuti vel carni arctiſſi- mè cohærens, denſa qvidem ſed perſpicua, generata partim in n- tero, partim extra, non ex ſemine, nec ſangvine„necexcremen- tis alicujus cdncockionis, ſed ex vapore oleoſo& viſcido cutir membrorumq́; ſubditorum à calore elevato& frigiditate externà vel ſiccitate condenſato, ut ſenſum& tactum temperet, atq; ne humor exſudet prohibeat:& veluti venuſtatis index eſt, ſic turpi- tudinibus, morbillis& exanthematis varii generis ſubjecta. XVIII. HHic ſingula verba ſunt ſingula pondera. Chartæ tamen& tempori parfurus diductà in pluſculas periodes explicatione ſu- perſedebo verbo moniturs ne hili qvidem argumentum eſſe, qvod pro ſenſu Cuticulæ aſſignando hunc in modum nectitur: Ovic- qvid dum evellitur dolorem adfert, fentit. At Cuticula dum&c. B. OXvaeiac has tali reſponſionis flatu diſſipat Julius Placenti- nus: Non cuticulæ ablatio, ſed ſubjectæ cutis læſio parit dolorem;. ſimulqʒ inſtantià illudit: Pili non absq; dolore evelluntur; Ergo ſentiunt; α⁴2ͥςορο. Nec majoris momenti eſt, qvod ità objici- tur, licet paulò plauſibiliùs: Fætus in utero, ubi nullum frigus, euticulam habet; Ergo cuticulæ cauſa frigus non eſte Nam ſeroſa humiditas fætum ambiens pariterq́; fætum involventes membra- nulæ cauſæ eſſe poſſunt inchoatæ in utero euticulæ, qvæ ipſa ta- men propter frigoris debilitatem tenellula& mollior rubere vi⸗ detur. Partem autem eſſe atq; ex ſemine generari& ſangvine nutriri, Laurenbergio aliisq; nunqvam concedimus. Ità artificiosè ſeparatà Cuticulà in conſpectum prodit Cu- Tlis Græcis Je,εμα dicta, qyæ eſt Membrana ſui generis toti corpo- ri coëxtenſa, perforata ad fuligines& alimenta, ſextuplo cuticulà craſſior, ſed mollis, modè denſior, modòtenuior, facilè ſepara- bilis à ventre inferiore& medio, brachiis& cruribus, à reliqvis difficulter, generata non ex carne ſiccà, nec vaſorum extremita- tibus dilatatis, nec nervis mollioribus, ſed ex ſemine ſangvini pau- ciori mixto, à proprià vi cutificà, ut publicum tactus ſit inſtru- mentum, corporis tegumentum& emunctorium, atq́; ut interna dvædam per lineas ſuas indicet Phyſiognomis; obſtipata morbos & generat, vulnerata niſi ꝑer cicatricem vix coit, ſtupida fit macu- XOc asq́;& nævos patitur. Tre oledſo& v vato& frigidit actum tem eret, ato. nuſtatis index eſt, ſi* karii generis ſubj— ondera. Chart periodos ey margument n modum ne eœ tamen& um eſle, qyod atu diſſipat xcutis læſio patit dol q; dolore evelluntur Etgo aomentieſt, qyodita objicd utero, ubi nullum fri us, frigus non eſt. Nam ſeroſa etum involventes membra. tcero cuticulæ, qræ ipſa ta- ellula& mollior rubere vi amine generari& ſangrint mconcedimus. in conſpectum prodit Ca- ana ſui generis toti corpo- limenta) ſextuplo cuticulà odoôtenuior, facilè ſepara- hiis& cruribus, à feliqvis , nec vaſorum extremita- ſed ex ſemine ſangvini pau- publicum tactus lit inſtru⸗ unctorium, atq; utinterna nomis; obſtipata morbos fixcoit, ſtupida fit macu⸗ Moe at Aitur: Ovic- ntit. At Cuticula dum&c. Julius Placentie orem; Occurrit hic qvæſtio: undenam Cutis color? Reſpondetur eum Hippocrate: Qvalis humor, talis color in cute effloreſcit. Variat itaqʒ color pro humoris& temperamenti diverſitate. San- gvinei cutim habent roſeam& rubicundam; Cholerici ſubfla- vam, Phlegmatici pallidam, Melancholici fuſcam aut nigram. Qxin imò vario colore pro varietate Etatum, affectuum, ſexus, morborum& Regionum tingitur cutis. Lætantes roſeo tolore ſuffunduntur, triſtes pallent, irati rubent, meticuloſi candent; pueris ſaltim ſanis roſea cutis eſt, adoleſcentibus rubra, ſenibus pallida, fæminis candida. Hiſpani nigriores ſunt Gallis& ltalis; Hi Germanis, Danis& Svecis. 112 XXI. n Qyeritur etiamnum. 1. An cutis ex vena, arteria& nervo conſtat? 2. Unde Cicatrix ſiet? Ad primum regeritur, qvod hie Peripatetici extra veritatis metam ee oiſas. Serpunt enim ſub Cute venæ, arteriæ, nervi.(Hi juvant ſenſum; illæ dant vi- tam; iſtæ verò nutrimentum) ſed cutis ſubſtantiam non conſti- tuunt. Sangvis enim ille, qvi pungendo cutim elicitur, per ve- narum tunicas tranſudat, Tenditur autem Cutis ob membra- nam non ob nervum, nec Arteriis opus habet, eum per poros, qvos habet, accidat transſpiratio. Ad ſecundum reponitur qvod fiat cicatrix, cum cutis per medium heterogeneum, utpote cal- lum, coaleſcit. Cutim excipit PmevEpo Græcis aαμαεν dicta, qvæ eſt hu- mor coagulatus inter Cutim& Membranam carnoſam, exceptis cerebro, palpebris, pene, ſcroto& teſtium membranis, ex atreo & oleoſo ſangvine, non chylo, qvod Folius voluit, à calore tem- perato generatus, frigiditate membranarum concretus, non ſic- citate aut denſitate, nec à formà pingvificà, ad caloris nativi con- ſervationem, corporis per glaudulas purgationem, concoctio- nem, humectationem, motum inaniumq́; ſpatiorum repletio- nẽm. 1 1 1 XXIII. b Frigiditatem Pingvedinis cauſam aſſerentes neutiqvam Fri- . 57 dit tem giditatem ſimpliciter innuimus, unde eruditas, imò macies ſed de- bilem calorem adeoqʒ reſpectivè frigidum ſufficiens tamem ad co- gendum exſudantem partem oleoſam ſangvinis, velut& plum- bum liqvatum mox cogitur, ubi ab igne removetur, etiamſi in locum calidum igne tamen frigidiorem effundatur. Ut ut enim adipis natura ſit ſangvine paulo frigidior, interim moderatè eali- da eſt, evincentibus hoc& mat eriã, ex qvà eſt,& Effectis. Acce- dit Ariſtotelis ità difſerentis autoritas: Quæ frigore concre verunt,& facili calore reſolyuntur, non multum taloris perdiderunt. At nonnulli ſcioli noſtris in oculis ipſum Cor ſudem eſſe autumant, qvippe circa Cor naſcitur adeps licet ſit calidiſſimum- 3 wnwnuk KaA⁴Ad ε‿νᷣ‿μ⁵ᷣ! Date mihi pelvim; Nonne ibi Pericardium adeſt viin corp ae— frigida& craſſa membrana? nonne adeſt ſerosus humor in eo'nxauh contentus? Qvid? qvod ex inferiore parte Diaphragma ceu fla- b bellum cordis calorem temperet,&, qvod palmarium eſt, ex u- troq; latere Pulmones inſtar follium refrigerando certent. XXNV. Pingvedini in Homine proximè fubſternitur Mæ²MeRANA CARNOSA, ad cujus pleniorem cognitionem jure præmittenda ge- neralis membranarum ſcientia nos prehensà manu ducit. Eſt igi- tur Membrana(qvæ partes ambit corpulentiores, ut ità à Tuni- cà, qvæ vaſorum, ut venarum, arteriarum, inteſtinorum&c. eſts & à Meninge, qvæ cerebrum tegit, diſtingvatur) Pars fimilaris» lata, dilatabilis, æqvalis, denſa, tenuis ſed tamen valida, genera- ta ex ſemine aqvoſo& viſoido à propria facultate membranificꝰ, ut partes veſtiendo cuſtodiat, invicem jungat, corroborer, vaſo- rum ora claudat tactusq́; ſit inſtrumentum⸗. XXVI. 2 b Dividitur Membrana I. Ratione Subjecti, eſtq́; tum vel Fetus, qvi duplex: Chorion& Amnios; vel Hominis editi, ſuntq; tum membranæ vel Univerſales, qvarum aliæ ſunt Simpliciter tales utpo- te qvæ totum corpus inveſtiunt, ut Cutis; aliæ Reſpective, qvæ omnes ſui generis partes ambiunt, ut Perioſtium, Panniculus carnoſus&c. vel Particulares, quæ vel particularem regionem cingunt, ut duæ Meninges, Pleura, Peritonæum; vel ſingularem pattem 5 kffeckg. Acce. Lrfngene Aess concreyerumf 6 7 perdideruns * oculis ipſum Cor ſugem eſſe adeps licet ſi calicilſimum. Nonne ibi bericarcium adeſt eadeſt ſerosus humo in eo fe parte Diaphragma cel fia, qvod palmarium eſt, ex us tefrigetando cRent. ma ſ Äbſternitur MelhaANA tionem jure præmittendage. rrehensà manu ducir. Bſſt gi orpulentiores, ut ità à Tuni- arum, inteſtinorum&c. eſt; diſtingvatut) Pars Bmilarts, iis ſed tamen valida, geners- pria facultate membranific, n jungat, cortoboter, raſo- tum. naljecti, eſiq; tum vel ſttu, el Hominis editi, ſuntq; tum æ ſunt Simyliciter talts utpo· Cutis; aliæ Reſpectivè, qye ut Perioſtium, Panniculus ſel particularem regionem itonxum vel fingulatem pattem partem tegunt ut Membranæ renum lingvæ, pericardium&cc. II Rarione Sui, tumq; eſt vel Tenuior, ut Perioſtium,&c vel Craſ- ſior, ut Panniculus Carnoſus cujus deſcriptionem ſubjungimus. Sed neutra harum æqvalitatem ſervat. rI ce NXVII. e PaxNrcuxus cARNoOsus, aliis Membrana Carnoſa, Muſcu- lus membraneus, panniculus nervoſus, adipoſus dictus, eſt Mem- brana ſenſu exqviſito& lubrica, pingvedini proxima, ſed Cuti connexa per plurimas venas, pauciores arterias, nervorum pro- pagines& fibras membraneas; ſubjectis verò muſculorum mem- branis per ſibras tenuiores,& dorſo, cui originem debere dicitur, firmiſſimè adhærens, homini data ut ſit vicinarum partium, imò totius corporis, tegumentum vaſorumq́; ad cutim abeuntium ful- cimentum. 1 XXVIII. Palliantur& ipſi Muſculi yRopRIA MEMBRANX, qvam illis nec fruſtra Natura dedit; qvod aſſerere àA³ο eſſet, ne di- cam, à ⁴ονοννσ νιρνσυν Nam: Osos a ˖Ods S0ev d,n oisoms Ethnicus Ariſtoteles parum ethnicè dixit lib.. decæloc. 4 t. 32. edoctus à præceptotis ſui Platonis Timæo qvod Loεs diſiag S0ev pivsſar. Qribus Plutarchus lib. de Fato adſti pulatur inqviens: Araiioc S0s„ieas. Qridni ergo& Membranæ Muſculorum proprium uſum haberent? imò hunc habent certiſſimè: Propri- um Muſculum, cui per arctiſſima filamenta annectuntur, veſti⸗ tum ab aliis ſeparant, eidemq́; tactus ſenſum communicant. * XXIX. SDris enim panicus terror obſtaret? qvæ prægnans& mo- mentoſa ratio impediret qvò minus Membranam tactus inſtru- mentum eſſe rotundè aſſereremus? cum, mediante membranà, anima omnes tactiles qvalitates percipiat. Non terremur hic ar- gumentorum pondere, qvod leve eſt. Obgeritur qvidem I. Vod Tactus organum nervi ſint, qvia, his tactis, exgviſitiſſimi fiunto- lores. Adde qvod ſine his nullus ſit ractus. Sed Reſp: ⁊ Ipſi nervi etiam præter Subſtantiam medullarem habent duplicem mem- branam, ob qvam ſentiunt. 2 Doinſtantiam: Abſentibus mu- ſculis nullus fit motus; Ergo muſculi ſunt inſtrumentum mo- B 3 tusz tus; Aucxxονςν. Nam qvædam tantum pars in illis efficit mo- tum.. Objicitur II. veriſimiliùs: Cutis beneficio exploramus o- mnes qvalitates tactiles, documento evidentiſſimo Tactus otga- num Cutim eſſe. Verùm Reſp: Ipſa Cutis qvod ſentiat Membra- nis acceptum refert; qvæ reſponſio cum ſuperiori coincidit, ut ità ex unà fidelià duo dealbentur parietes. Qvid? qvod etiam Inteſti- na, Ventriculus aliæq́; partes Cute deſtitutæ qvalitates tactiles per- cipiant. Probè igitur diſtingvendum eſt inter tactus organum Primarium& Adæqvatum. AtqrVi ſic bina illa argumenta compe- tentihus reſponſionum arietibus evertimus, XXXI. Sed ad metam properat ſuſceptus labor; proĩnde eadem bre- vitate& methodo Infimi ventris ſeu Abdominis Muſculos expe- dituri audiemus primò Qvid& Cur Muſculus ſit. Nam: T5 /*⁸ Iεε ε s,cv nv Aijiau 240, ait Ariſt. Lib. 2. Phyſ. c 3. De- finitur ergo MuscuLus Græcis 2 9„Latinis Lacertus nuncupatus, Pars corporis organica conſtans carne fibrosa nervis, tendinibus ĩisq́; vel Unitis vel Disgregatis, item arteriis& venis, nec non membranis& pingvedine, apta ad recipiendum facultatis motri. cis influxum ut ſit motus voluntarii inſtrumentum.- XXXII. Diriditur autem qvilibet Muſculus in Princjpium, Medium & Finem totidemq́; modis conſideratur, cùm ⁊*&rra⸗ A) pdvas principia eadem ſint Zabar: de trib. Præcog. c. 4. Principium (dvodut plurimùm tale eſt, qvalis finis, in ſubſtantia, in tenuita- te, luciditate, albedine) non inſenſile eſt, nec ibi ſemper eſt, ubi netvus inſeritur, qvod utrumq; falsò ſibi perſvaſit Galenus. Me- dium ſeu venter ut plurimùm carne tumet, niſi in Muſculo qvo- dam inferiorem maxillam aperiente& ſecundo pari oſſis hyoi- dis Finis ſeu cauda non ſemper capite craſſior; aliqvando tamen, ut in pedibus pennatorum, tendo ejus in oſſeam aut cartilagine- am naruram abit. Eſt autem Finis mode latus, modò brevis, modò longuùs, modò unus, modo plures. 4 XKXIII. . 18 ne lmus. slabor; proindeesdembte- dominis Muſculos expe- luſculus ſit. Nam: Töſe Ariſt. d.2. Phyſ.c z. De. atinis Lacertus nuncopatus ldrosà, neryvis, tendinibus arteriis& venis„nec non 5 piendum facultatis motti. attrumentum-— lus in Dymcppium, Medium r, cum 75 Shas a- y1ulas præcog. c. 4 Principium s) in ſubſtantia, in tenuita- eſt, nec ibi ſempet elt ubi ibi perſvaſit Galenus. Me- met, niſi in Muſculo qyo- & ſecundo pari oſſis hyoi- craſſior; aliqrando tamen, sin oſſeam aut cartilagine- v00 lätus, mod brevis, 10?. 3 XXXlI t b utæ qyalitates tactiles per. inter tactus organum inaillaargumenta compe. 34 bi usan mu XXXIII. M Non erit hic æενεν exenes ard‿α Se ad tribunsl ra- tionis vocare qvæſtionem: Qalis ſit muſculorum motus? num Animalis vel Naturalis? Sine cireuitione tribus verbis dicam: Naturalis non eſt, qvippe qvi non eſt Animalis juris& arbitrii, nev eget muſculis: ſic ſine muſculis moventur: arteriæ, cor&c. Sed Animalis, utpote qvi eſt in animalis poteſtate, adeò ut eum excita- re, velociorem& tardiorem, rariorem& freqventiorem reddere valeat; eſtq; duplex: Spontaneus, qvi etiam competit brutis;& Voluntarius qvi duntaxat hominum eſt&æ æeοœuεεοeagentium. His lucem& fidem fænerantur verba Laurentii lib. 4. c. 5. aureo aſteriſco digna: Cerebrum imperat, Neryus imperium defert, Muſculus obſeqvitur;& paulò poſt: Hæc ad motum voluntarium ſunt neceſſariæ, quæ ordine ſe conſeqvuntur: Objectum appetibile, facultas appetens, un locomotiya, cerebrum, animalu ſpiritus neryi, muſculi. b XXXIV. MuscuroRuM AnDOMINIS, qvi æqvabili contentarum in infimo ventre partium retentione& compreſſione fecibus ex- cernendis inſerviunt, Qving paria ſunt: Primum par OsLIoyr DESCENDENS principium habet(non, ut Aqvapendens& hujus 8— amulus Laurentius voluere, 4 fuperiore parte oſſis pubis, ilij atq; transverſis lumborum proceſſibus ſed) latè diffuſum a ſexta coſta ad imam lumborum vertebram, deſinitq́; in abomen medium, ubi apparet, LINEA ALBA, qvæ eſt concurſus tendinum muſculo- rum abdominis, exceptis Rectorum. Eſt autem hoc par perfo- ratum(1. adumbilicum; 2. ad ingvina, in viris ut vaſa ſeminalia exeant; in mulieribus, ut duo uteri ligamenta, rotunda& nervea exeant& in pudendum prope nympham deſinant) ſervitq; obli- qvæ innominati oſſis pubis tractioni thoracisq́; obliqvæ deorſum inclinationi. Secundum par oßLlQuE AsCENDENS fibras contrarij ſitus& figuram triqvetram habens oritur qvà Principium carnoſum à coſta oſſis ilij; qvà Membranoſum tum à proceſſibus transverſis vertebarum lumbarium, a qvibus nervos accipit, tum a ſpinis oſſis ſacri; At Fine carnoſo adnaſcitur& ſingulis coſtis nothis& veris nonnullis; Reliqvà ſuĩ parte finali paulatim abit intendinem. Auplicem duplicem ſupra& infra inſtar vaginæ rectum eingens; ſed prope lineam albam reunitur& in eandem inſeritur. XXXNVY. Tertium par RæcroRuR ob rectas fibras rectè ſecundum Ga- lenum oritur principio carnoſo ab utroq; latere cartilaginis enſi- formis ä ſterno& à qvatuor coſtarum notharum cartilaginibus: tendine verò in os pubis finitum oſſibus pubis ſurſum trahendis thoraciqʒ inclinando natura deſtinavit. Rectorum duæ arteriæ & totidem venæ ſunt: Una venarum orta a vena eava, cujus in- ſignior ramus ad mammas pergir& ad umbilici regionem termi- natur; altera in mulieribus ab utero, in viris à vena cava orta non- nunqvam anaſtomoſi priori jungitur. Hujus tamen Anaſtomo- ſeos in ſectione cadaveris hic a D. Thomà Bartholino hyemè pro- ximè præterità inſtitutà ne veſtigium qvidem apparuiſſe ipsà Au⸗φνα Gdidici. XXXVI. Quartum par Pr'RAMIDALEsS non ſunt Rectorum partes, ut putant Veſalius& Columbus; ſed diſtincti muſculi orti prin- cipio carnoſo non admodum lato ab externo oſſe pubis, ubi nervi etiam ingrediuntur,& qvò longiùs aſcendunt, tantò angu- ſtiores fiunt, donec acuminato apice in transverſi muſcvli tendi- nem deſinant. Uſus Pyramidalium non eſt, ut Maſſa ſtatuĩt, penis erectioni ſervire, cùm dictam partem non attingant& in fæminis qvoq́; reperiantur; ſed Rectos, juvare in ſubjacentium Partium compreſſione. Deniq;s qvintam par TRANsvERT a liga- mento qvodam ex oſſe ſacro prodeunte muſculumq; ſacrolum- bum inveſtiente, nec non ab infima coſta& ab ilij oſſe orti mem- branoſo tendine in lineam albam terminantur peculiariter adCo- lon comptimendum utiles. b XXXVII. b Ablatis ſic ad unum omnibus Muſculis abdominis in con- ſpectum prodit PERrroN.zu M à zeleitcge dictum, ed qvòd par- tibus, qvæ inter Diaphragma& crura ſunt, circumtendatur; eſtq́; Membrana tenuis& mollis, ſed valida& denſa„in mulieri- bus tamen ab umbilico usq́; ad pubem propter fætus geſtatio- nem craſſior, figurà ovali, ſuperſicic extrinſecus nonnihil aſſ perà igicn ar N recdum c neingens; aſerinut. 4 zi ſedproge lumbilic regionem termi virisa vena cava orta 4 Aulus tamen Anaſtomo. ma Bartholino hyemè pro⸗ m qvidem apparuiſle Ipsa a ſunt Recorum dattes, ittincti muſculi orti— externo oſſe pubis, ubi us alcendunt, tanto angu. n ttansverſi muſcvlitendt. non eſt, ut Maſe ſatuit, atrem non attingant& in 8,ware in ſubjacentium am por TaAVvEzL a liga- e muſculumq; lactolum. a& ab ilij oſſe orti mem- antur peculiariter ado- ſculis abdominis in con- „ dickum„ed qvoͤd par- unt, circumtendatur; da& denſa, in mulieri- proptet fætus geſtatio- inſecus nonnihil aſj 55 — —— 8 & fbrosà, intrinſecus verò levigatà, parte ſuperiori diaphra- gmati, inferiori oſſi pubis& ilij anteriori verò transverſis muſcu- ſis connexa, perforata cum ſupernè tribus locis 1. Übi tranſitus eſt venæ cavæ. 2. Ubi tranſitus eſt ſtomachi. 3. Ubi tranſit arteria magna&c nervi ſextum par per diaphragma; tum inferné cirea anum, cervicem veſicæ& uteri, nec non vaſa ad crura abeuntia per peritonæum, abdominis muſculos& cutim, adeò ut tunica- rum in imo ventre mater meritò dici mereatur, cum tunicas nunc craſſiores, nunc tenuiores, prout uſus poſtulat, diſtribuendo omnia infimi ventris viſcera muniat ſuisq́; ſedibus& territorijs alliget. b b XXXVIII. Hæc pauca ſunt, qvibus, tum in genere Corporis humani artibus luſtratis, tum in ſpecie partibus inſimi ventris inveſtien- tibus illuſtratis, ſeqvuturis diſputationibus januam aperire vi- amq́ complanare voluimus. Qvanqvam v. non ſim neſcius T, SSav Sε⁴ πeρ⁹ό ακeενκεν‿σνει ν; qvisqvis tamen es è Momi complicibus lavernio A2εεκν ⁴μ υἀ‿εαάα‧εει LHoe. Dieis: Nihil dictum qvodnon eſt dictum prius. Regero non cum qvi- busdam: Nil ſub ſole novum; Sed ſi non vitio vertitur Impera- tori, qvi ex veteranis militibus novam ſibi ſtruit aciem; cur Philo⸗ ſophum veteres confirmatasq́; res& rationes adducere puderet aut dedeceret? qvaſi verònovum eſſet ex aliorum retextis ſertis novas ſibi corollas coneinnare, vel infreqvens planè&c inuſita- tum ex alienis rivulis ſuos irrigare hortulos. IIs&† ⁵⁵ειερρ veνυαν Sx&xæεαρμρη. Immortalis Deus qvonon faciente, jubente vo- lente, Nollius eſt felix conatus& utilisunqvam, Dacreatu- ras tuas, imò nos ipſos, ità contemplemur, ità rimemur, ita meci- temur, ut tuam immenſam potentiam, profundam ſapientiamad- miremur, ineffabilem bonitatem exoſculemur, voluntatem in omnibus ſectemur, atq́; ità tandem depoſitis corporum exuviis cælum lucremur, ubi ſanctiſſimo cælitum conſfortio aſſociati æternùm triumphabi- mus. b Uirtute ac erullitione praſtantißimo Juveni Du Johauni Chiuſio Theſes anatomicas edenti al;, propa- gnanti, amicoſuo in paucb charo. Onne ſatis fuerat lingvarum, qvas bene calles⸗* HNoritiâ multis præcellere? nonne Cuiusr, pandere naturam Vaſti ſuffecerat Orbis— od prodas etiam Parvi miracula Mundl? 1 Suſpicio, miror, celebro conamina, doct1us cl n QOvivis collaudat. Non eſt, me judice, pnlchrum Eſſe hominem, nec qvid ſit homo cognoſcere. Parvus Plura tenet Magno Mundus; mirabile dictu! Ir ntttere non Rides; ne ride; potiùs priùs omnia tenta; b 4 Ufibus doctus. nullo vel teſte, probabis. C 1 uh ad Seri pſ t properanter Setrus Jacobi Holnius. 22 Decher ſnu Dn. Reſpondentem 4 zhorem Theſium ſtudio atomiæ lingvarum& Philo- b ſophiæ ſtuaium interpolautem: C HIUSIPieridum decus, FEfles Moonii carminis alite gcrribendus merito; tuas Laudes exmias deterere i ingeni Culpâ, me tenuis nimis Imbellisq; lyræ Muſa potens vetat. nina, doctus 0Cognoſcere. parduns babile diccuu— mia tenta; Probabis, opetanter ur Jacahi Hbnm. —— N9Ih epondentem Au- ngvarum& Philo- alautem. um decus, is alite 5z tuas e ingeni nimis otens vetat. — —— In In te purior eſt nitor Et ſplendet Pario marmore clarius, Qvæ connata ſit indoles. Inte conſpieitur tum ſtudium boni Ingens, tum vigor& labeor Ardens continuò, ut diſcere qvod qyeas Intermittere non velis. Creſcet famatibi, creſcet honostibi, Annos fata dabunt bonos; Utq; es præcipuè propoſiti tenax Inſta, perge, Dieſpiter Adferre auxilium non tibi deſinet. b Johannes Barchmannut. (Covous Humani cacos luſtrare receſcus Ji pergas, Crlusl, Cundtipotentis opu: Md latebras anima ſenſim duceris anhele, Qua tibi tot lingvas egregio ore ſonat. Amico CHlusro pofuit Jacobus Nicolai olmiur. 8◻ 8 77 e ——— 6* oLLEGI A4N. D192 V 4210 SECUNDA,.— De Omeuto,„ Ventriculo& Imreſtinis, 8 4 4 Svam,, 3 Summo Avente Numine, 2 9„6 Prſulio Iuri Ercellentiſsumi,. Dr. D. THOMX BAR THOLUHNI, Medici& Anatomici Re- Lgii Eipericusiſe in Auditorio Haunienſis Acade 1 miæ ſuperiori ad diſ putandum, 7Q Calendarum Januarij Anni b b 165o Lu4 ven i nadod,. Serohanes, oHANNES BacauaNxvs 1IENIE.“ vns Msz cuionas ManrzAN, Aacaa T. 22e M PC ILIA. — 8 5— 3. 8 . 5 S. 4 3„ r 774 6æ. 1 . Viri Admodum Reverendi, Clariffimi& Excellen- riſſimi, Religioſiſſimi& Eruditiſimi, Dx. D. CAsPARE ERAS. Ml BROCHMAND fcultatis Theo- logicæ, in Academid Haunienſi, Senior,& Decane ſpectatiſſime, Seclancüe Epiſcope vigilan- tiliime: Dy. M. GEORGI FROM, Mathe- ſeos Profeſſor Celeberrime: Ensh, Dx. TvcHo ANDREE, Præpoſite Strõen- ſis,& Paſtor Eccleſiæ Lyndby fideliſſime, Affi- nis honoratiſſime: DN. GüpMANDE SvENONIS, Eccleſiæ Jorlund Paſtor vigilantiſſime: Dx. Praceptores, Fautores& Promotores certiſcimi, atatem ſuſpiciendi- Vobis haſte pagellulas, Sed anni ſimul apprecor, Eant at abeant dies: Minerva teneræ me, Noui tempora ſingulis Et anni redeant luces Et artis lepiuſcule uſta, blaudnla, ſpavia, Novi, ter,;uaterq; ſint Munis oꝑero vile: Perenuemga ſalutem. Viiiſim meliores. V. O. Joh. Joh. Barchmannus A.& R. IFROM, Nnd r Celeberrime 1 eu 5, P ræpoſitesnien Lyndby fideliſime u. oratiſſime: SvENONͤ„ Larels or vigilantiſſime. d. dautores S Pnyutun- utem ſuſpicien- mul apprecer, Eant até itmiu: dera ſingulis Rt annifalumus ldala, ſrcvia, Nori, tan uunii ug ſalutem. NFuſin nalma V. O Joh. Joh. Barchmannus A.& R. SEX Macedonum, Alexan- N der Magnus; cujus nominis ter- * 4 S ror jam maximam orbis partem H invaſerat, ut cunctæ gentes, ve- ₰ ☚ lut deſtinato ſibi Imperatori adu- 34 8 larentur, Scytharum Legatos 61 G — O in colloqvium ubi admiſerat; ibi Sillico unus ex iis, cui non ut reli- qris Barbaris ſenſus rudis& in- —— 28 conditus erat, oratione ipſum au- daciori adortus eſt. Inter alia autem, cum de ſummà Fortunæ in- conſtantià diu multumq; diſſeruiſſet, Regem monuit, ſtultum eſſe eorum meminiſſe, propter qvæ ſui obliviſceretur. Curt. lib. 7. Omnino, qvod dixit homo, verè d xit, nec facere poſfum, qvin id ejus effarum, ut vocant, pro re natà huc transferam,& utar pro meo: ratus inprimis, illud Tvενρ‿ν σπηαηενε ccœlo deſcendiſſe, ut ait Juvenalis, nefasq́; adedò eſſe, ita alia agere, itàq́; alia curare, & in aliis curas& cogitationes noſtras evigilare, ut noſtri memo- riam penitus abjeciſſe videamur. II. Homines ſumus, utq́; ad currendum eqvus, ad arandum bos, ad indagandum canis, ita nos ad duas res, ut ait Ariſtoteles, ad intelligendum& agendum nati ſumus; teſte Tullio I. 3. de fini- bus. Cælum), terra& omnes ſummi Opificis, qvas Sol, aureus ille mundi oculus, luſtrat, Creaturæ ad ſui nos cognitionem in- vitant; ad noſtri, qvæ ipſi circumferimus, corpora revocant. Ac bene æſtimatà Naturæ indulgentiâ, inqvit Seneca, fatearis ne- ceſſe eſt, in delitiis te illi fuiſſe-.“ A III. Se III. ged, ne longior initiò ſim, qvam ſatis eſt, adrem accedam propius. Studium Anthropologiæ eſt, ad qvod ideo, ne noſtri obliviſceremur, animum applicuimus: Corpus noſtrum,& mem. bra corporis noſtri ſunt, ad qvæ ideo, ne ſtulti heic planè videre- mur, videnda& accuratius examinanda acceſſimus,& tempus& diligentiam, qvantum imnobis eſt, in eam rem collaturi. Ipſum Experientiſſimum Dn. Præſidem, ut fontes, unde ſingula hauria- mus, atq; itinera ipſa demonſtrare incepit, ita digitum porròͦ ad fontes intenſurum, pro qvà eſſe ſolet in bonos omnes benevolen- tid, planè ſperamus. ſtaq; cum primà diſputatione initium factum ſit, idq́; ab infimo ventre: ſatis item, ut opinor, actum, de cuticula, cute, pingvedine, membranis, muſculis& Peritonæo; Jamq; heic ſub- fiſtere, nec pedem promovere, inceptio eſſet amentium, non ſui cognitionem amantium: ab hoc aditu januaq́; patefactà in illa, qvæ nobis hæc eadem noſtra patefacit Anthropologia, intrare ul- terius certum eſt. V. Seqvitur ergo OMENruM, qvaſi Opperimentum Latinis di- ckum, ut fert opinio, jam inde ab Heroicis usq́; ducta tempori- bus. Zirbum vocant Arabes ſermone patrio, qvam vocem, ſi lati- no-barbara eſt, commodè addideris latino-barbaris Gerard: Jo- annis Voſſii, Viri in Philologicis aliàs verſatiſſimi, cui meritd ce- dit poſteritas, facesq́; ſubmittit. Græci slπ Ʒοοον vel Cai ouv dicunt, verbo Hippocrati Medicisq́; aliis perqvam uſitato:& ori- go iis eſt,&& α, qvod duodeno Inteſtino adhæreat, reli- qyis autem inteſtinis prætendatur& qvodammodo innatet. VI. Habet omentum initium ſuum, tum ad fundum ventricu- li, ubi ei membrana, qvà cingitur, anterior& ſuperior eſt: tum ad dorſum& inteſtinum colonà peritonæo, ubi ei membrana po- ſterior& inferior, qvæ, non ſecus ac alia, ſubtilitate& levitate eſt inſigni: neq; verò initium initio annectitur. Atq; in non- nullis ejus terminu prope umbilicum conſpicitur; in aliis ultra .. exten- rdlere dic ig 4 1r.5 güan Kaete ufce niuuuücap 1 nir derlng Aer, ncom m 4. Eheürim. IV. putatione initium faumft i uropinor, actum, d uſculis& Peritonzo: ere, inceptio eſſetam Rcn dh o; hn din V. b DM, qvaſi Opperinenumlainsdi ade ab Heroicis 339 tcettmpori ſermone patrio, qrmwemm ihi- ddideris latino datbarsGernd: ſy. gicis alids verſatilm, cuiwerides tit. Græci c-m levyralceer edicisq; aliis perqramui ſaorKoti. d duodeno lnteſtinoachzren, eè datur& Trodammocdgicnäk. 1 VI. m ſuum, tum ad fandum rerrics- ngitur, antetior Kluper naà Peritonæo ubiei membrauaho ſecusacalia, ſubtiltat Kleni n initio annectitur. 41 avon abilicum conſpieiturj 64 ention nön b hoc adituj januaq; Vrnhen b aparefacit Anthropologa, umi jorete tum in albulr eneb. 4ℳ — 1 4 5 4 extenditur; in quibusdam ad os pubis producitur 94 de re Arie ſto teles, Galenus„Bauhinus& alii. VLIII. Nam qrid ego ſetibam deiis, qvæ his ſunt rariora? ln certo ſubjecto utero fuiſſe junctum animadvertit Neapoli Marcus Au- relius Severinus: fundo uteri in alio alligatum vidit Venetiis Ex- cellentiſs: Dn. Præſes. Ipſam hominis ætatem, non parum hue adferre diſcriminis Riolanus exiſtimat: hinc infantibus primò⸗ latere, poſt cum annis accreſcere, deniq́; rurſus decreſcere ac. minui, ubi corpore præ ætate bene langyido iisqpʒ„quæ Senectus adfert, incommodis obnoxio* omnia wina piunt ruere& retro blopſe reteni. VvII 4 Maximum illad ſterilitatis malum Molierihus apportar:, 3d opinionem Medicorum communem, qvando fundum veſicæ& uteri intercedit: qvando in ſcrotum deſcendit, Viris epiplocele portenditur, ut verba ſunt Caſpari Bartholini, Vrp wujus memo- riam excipient omnes anni ſeqventes. IX. Cæterum„ſi velomnia adunum animalia examinares, ma- jus, qvam in Homine& Simià»invenires nusqvam z ſi fides adhi- benda Veſalio, qvi omentum vel qvinqve librarum in qyodam. vidit. Atꝗq: inde nonnullis, homines smAowoisug, velomen ti geſtaroreszutad verbum redditur.„ aphellareit in uſu fujre b veuu habet qvamplurimas à à ſola vena portæ,& aterias totidem à cæliaco& meſenrerico ramo: qvæ per ſubſtantiam ejus adipoſam& ſpermaticam ſparguntur; carnoſam enim eam eſſe admodum rarum eſt. Nervos ſimiliter habet, ſed lios exiguos aſexti paris ramo coſtali:& glandulas item, ſed has innumeras, ideo interjectas, ut humorem fœculentum, dyvi ab, inteſtinis- manat, depaſcantun, 1 XJII. b Refert autem egregiè ſiguram omenti marſi pium, velaucu- pum pera, quæ oblonga eſt,& rotundum habet orificium. Qvan. tum vero: kemnHeraennaanattinet in pingyvioribus frigidum& A 2. hu- 8 65 1 12 ,—““— 8 1- 3 ———— E— ———————— —— Uberum Spiritum dacetes. pe adipis copia deſtitutis, frigidum& ſiccum. XII. Atq; voluit natura ideo interjectum corpori omentum, ut ventrieulum, ſi non totumʒ attamen ex parte, ſeu fundum ejus foveret,& inteſtina ab injutiâ frigoris ſarta& tecta conſervaret. Sienim innatum calidum exhalaret, nead momentum qvidem XIII. ergimus adalterum diſputationis hujus membrum, nimi. rum VENTRiCuLu. Sic Latinis dictus eſt qvaſi venter parvus: . 8 2 1 Græcis oο‿e, Naσς, Pasri0ov. Qvantum verò vocem Xoοlag humidum eſt ob pingvedinis abundantiam: in macilentis„qvĩp- attinet, ut nihil de ejus generis cæteris, qvando pro nativà ſuà indole qvamvis cavitatem ſignificat, dedità nonnulli operà arti- culum ei adimunt, ut obſervat Galenus. Kaſo autem additur fre- qventiũs, ubi pro ventre Inferiore accipitur,(ut i ad ſo 2αμα) ſicut aa,ubi ſuperiorem notat,(ut ¹j dνν aoααμααι qvod ſæpè obſer. vare licet apud Hlippocratem. XIV. Situm ac ſedem ei in medio corpore Natura dedit, ut utrinq; idoneum& commodum Nutririonis eſſet inſtrummentum. Wid enim urilitatis ad hominem redundaret, ſi ſuperiorem obtineret locum? Forte non neceſſum erat ſi ſic eſſet,& ſic ſe res haberet. ut cibus, potus& qvæ ingeruntur, per vaſa ſua intermedia defer- rentur: ſed unde, proh hominum fidem, reſpiratio eſſet? qvove organa ableganda, qvæ ad vocem efferendam& efformandam apptimè ſunt neceffaria,&c ut eſſe fecelſaria Ter Max. Con ditor perſpexit, ita liberaliſſimè nobis conceſſit? Sanè pasrius c nemo qvidqvam penſi habet, de qvibus ad vivum omnia reſecat breviter& ſuccinctè Photius, PatriarchaConſtantinopolitanus, in epiſtola qvadam inſigni& erudità. b XV. Pars læva ſeu ſiniſtra Ventriculi, qvia jecur in dextro deli- teſcit hypocondrio, parte dextera gravior& major eſt. Ita isα Osog As‿ /α AA, A‿νι 2 3ei,2&☛ disSs. uti eſt Sap. I1. 21. Ad dex- Mw v. pau latim attenuatus eſt, ut cibus eò ſenfim protrudatur. . XVI, Par- lledlos 1 gimſsain ie mano dem Fn jii 5. 8 tro Anaronig. lana an undantign en * II. utationis huſusm s dictus eſt qvaſi . Qprantum ver ieris, qvando pro natins a at, dedità nonnullioperai. zalenus. Kaa autem additurffe emdtum din. vocem kallas ore accipitur,( ut ν0mQ☛☚ ☛* APitar, ut fass ala) utn ra 10ua)grod ſepeode IV. Corpote Natura dedi utunig; rionss ellet inſtrumentum. Ciid lundaret, ſiſoperioremebtineter at, ſi ſic eſſet,& ſeſetssinderet, tut, per vaſa ſuaintetmeda defet. um fidem, reſpitato eſſet, qro em efferendam& effommandim ſe neceſlſaria Ter Mas, Condior sconcelſit? Sane))- seunsg ſe qribus ad vivum omnjalcſcas eriarchaConſtantinopoltanuii na. IV. triculi, qria jecuti * n dextlo der .. 79 ra gravior& majoteſt. ltamid 2 ks. uti eſt 2p. din. 4 53 CA Se epf oottudau. ut cibus eò lenhmp TIIb AV 2 dip, tinis Janitor, chylum evehit in inteſtina nutri dradep — XVI. karti cuivis ſuum orificium,& vocant Græci ſiniſtræ partis ſive ſiniſtrum orificium, soνμα ⁊πςι μαeςα Latini alias ſuperius; eſt enim præ altero elevatum. Hac eibus defertur etiam crafſi- uſculus& ſemimanſus. Caſcisuaοον eſt, qvod famem, qvod Ktim ſentiat, ſiq́; adverſa acciderint, cor condoleat: ſed& clau- ditur poſt aſſomptum alimentum, idq́;, ne vapores pertur- bent cerebrum, neve morbos& ægrirudines generent: non ta- men ita arcte, qvin interdum manifeſta hiatus ejus indicia vel levis vertigo teſtetur. b. IVI. Alterum, dexterum qvippe& inferius, Græcis nuMο& La- una cum excrementis,ubi dar tranſvehunt; excrementa rectà per Rectum cedunt. Valde verò urgente neceſſitatis telo poteſt dilatari, qvod cum per ſe notum eſt, tum etiam vidimus non ita pridem in theatro Anatomico, in fiſtulà ex Muſæo Wor- miano, in cultro Pruſſici ruſtici,à ventriculo aſſumptis& indi- XVnII. dem rejectis. phras habet, ſed de iis Authores inter ſe diſſident. Membra- nc tres ſunt; prima tenuis qvidem, ſed ex iis tamen craſſior„qvæ ex beritonæo ducuntur: altera carnoſior, quæ concoctioni uti- lis dicitur;& tertia deniq; nervoſa, ſenſus gratiâ, inqvam vaſa Oe- ſophagi deſinunt, qvamq́; ideò à naturà ventriculo connexam ſcimus, ut alimentis repugnantibus reſiſtat. Atq́; cum his fibris & membranis conſtet, nec ſuo calore foveri poſſit, circumjacen. tium partium calore adjuvatur. Venas etiam venrriculo qvamplurimas eſſe,& qvidem a vez nà portæ»nemini ignotum eſt. Præter yas breye, qvod tribus ra- mis luxjrians vidimus in Anatome præteritæ hyemis, habità ab Ex- perientiſſimo Dn. Præſide, melancholiæ vehendæ deſtinatum;: 3 gattritam majorem habet a trunco: minorem a ramo ſplenico, ſan- grinia ventriculo referendo, dicatam. Has comitantur arteriæ, Partim ad conſervandum robur vitæ datæ; partim ad ſan gvinem , a con- a corde deferendum, ad nutritionem. Qvi ſangvis venis illapſus, co poſtea, ex Iegibus circuli, unde venit, revertitur. Hinc liqvet ventriculum chylo non ali, ut acriter defendunt qvamplurimi, ſed ſangvine, aliarum partium more. es Figuram qvod attinet, rotundè oblongus eſt: qvamobrem Platerus Ruſticorum eum tibiæ utriculari comparat. Numerum qvod ſpectat, qvotuplex in Brutis ſit, qvalisq́; in Avibus, fuſius diſſerere, nimis prolixum foret. Ipſe homo naturaliter non niſſ unicum habet. Duplicem alias bis vidit Riolanus:& Witen- bergæ anno 1631. mulierem ſectam eſſe, qvæ etiam du plicem ha- buerit, alium alio minorem& diverſi ab eo coloris, Author eſt Joh. Sperlingius in Anthropologia Phyſica. b b Magnitudo deniq́; monſtranda eſt, qvæ in ſubjectis variis varia eſt. Repletus& alimentorum copiâ turgidus, major eſt, qvam qvando vacuus. Ac habent Lurcones& Potatores ſuos bene diſtentos,& in dies ex tali diſtentione majoues per crebras ingurgitationes. Qvales& hac noſtra ætate com ſſabundi ho- mines complures ſuat, parum diſſimiles Mimo iſti, qvem Flavius Vopiſous ait usq́; eo multum comediſſe, ut uno die aprum in- tegrum, centum panes, vervecem& porcellum conſumpſerit; bibiſſe a. infundibulo appoſito plus orcà. XXII. Sanè qvam plurimis perplacent hæc Anacreontica: Orav ire dr divor, EvOgou, di eeα. Ti uoο πQπνπeννν τ Qωι⁶αν, Ti ⁴ο‿ι μέ⁴μ‿μεέα ⁴μενααμμνμέυν 9æver as dei, udy uhꝗ) Aoc, 7115 2d„ Hioy erAνν ναι; Tlicεεέν εσ τν ον, Tov ⁊5 l⁵ Auule. Toy e Miveay Sd, 8 BHsc 21 εειαμρμναασι. Verùm id ſeriò ubiq; attendendum, ut ne qvid minis. Omnium b n. qvan- t. — ſnam Junen Ie tanuu di Vitord ſan üchflunmude nidnme dläns Donn n fenenriene teui perciän ur ne lnm iotsconcoci e MM. Tanennn ncſercn lngarotunt ninfno nearr. Racidesaä,nd e nnaan ndn u mgune d. arnna „ 1 4 maar eean eaub na+ üiaa Se tunn einal n ug miſeetigor s ene hen meclawen r(M 4 ucinekieait, eemn duſſart; di dennan Aannuuat dul„ M randa eſt, in ſob 8* ntorum— abent Lurcones A&Fotactes da di 4iſtentione mijan det cidn 5 oſtta rtate com. ſfabundi ho. dmmiles Nlimo lih giem lariu — utuno cieapran i⸗ ecem G potcellan conlumpſelit plus orci. 3 XII. lacent hæc Amcxondca. 7 a4. p**³ 6 r; 9 OiAw, Suas; n. qvantum qvidem eſt qvi vivunt, hominum nemo homo eſt, cui epitaphium hoc Paraſiti cujusdam, Romæ extra portam Ca- penam adinventum, ſcitum& probum videri poſſit: Hevs hic ſitus eſt Ofellus Buratius Bibulus, qvi, dum vixit, aut bibit, aut minxit. Nec honeſtius Timocreontis eſt, qvod a Lilio Gyraldo hunc in modum refertur: b b TIo-XAl Tivov, 1) A QOa*y*-Ad d] esndd! Abgdse, aeεα Tiεοddν 5ν⁶ν‿ο. XXIII. ventriculi actio eſt chylificatio, ſeu alimenti in ore præparati in chylum mutario, beneficio non tam caloris ſolius, qvam pe- culiaris 1Dνυνννραιοσiες ‚fermentatione& imminutione præce- dente, per acidum ſuccum, per ſalivam, vel deniq; per reliqvias prioris concoctionis.— XXIV. b“ Tandem his miſſis nobis ſeſe offerunt IYrESrMcCorpora ob- longa, rotunda& cava, in infimo ventre locata, variis gyris& an- fractibus ad podicem continuata, ut chylum a ventriculo excipi- ant, magis perficiant,& excrementa& feces rejiciant. Nomen inteſtinorum a ſitu eſt,& indidem Græcis vocan- tut Eεκορα ſed voce tamen paullum generaliori. Scribit. n. Ga. lenus râ ²ειmàεννin aphor. Hippoc 3. ſect. ꝙ.l. 6. qvosdam de coli in- teſtini dolore aut tenſione ſumere, qvosdam etiam cæcum inte- ſtinum,& ejus in ſcrotum deſcenſum intelligere. Etiam follicu- lum eiʃαα Hippocrati ſignificant,(libr. 3. de moro p. 158. 41,) in qvem medicamenta ad forum immittuntur, forte qvia ut veſica ita& inteſtina ad eum uſum accommodari poſſint, ut verba ſunt Anutij Feeſij. v“ XXVI. W. Magnitudo multimodis diverſaeſt, ità ut Medici illi, qvi eam accuratè definire velint, non niſi deridendos ſe nobis propinent. Non n. fidimus nec cubitis Hippocratis, nec ulnis Veſ⸗ lii. Sub- ductis rationibus ſummam tandem facturus PLaræus, longitudi- nem Iuteſtinorum ſepties majorem exiſtimat totius corporis lon- 1 gitu⸗ gitudine; Bartholinus v. ſexies plus minus. Ita q; qvanto hic ad verum propius accedit, tanto illi a vero longius aberrant. Sed va- riant in ſubjectis. 117 ESi XXVII. d3 Gyris qvod eircumducta ſint, bene nobis Natura proſpexit: Siq́ʒ id non eſſet, qvam appetentes eibi continuò, qvam voraces eſ- ſemus! Nunqvam famem ſedares, nunqvam ſitim extingveres, qvidq; corpore jam primum ſaginato, illico actutus eſſes, vel me ial uee tacente conſtat. dcennakar eXVIII. Naluiu a Subſtantia ac ventriculi æqvè membranoſa eſt, ut a chylo M fecibus& flatibus poſſit diſtendi. Tunicas alij duas conſtituunt, nh K,Gmannn. qros miſſos tacio: alii tres ponunt, cum qvibus una ſentio. Pri- d rjumniaa ma ergo eſt propria& interior, cruſtà certis de cauſis obducta; Al- Gaulaſimt, Mun domninone tera propria& media, valida& fibris carnoſis munita; Tertia com- noslilteriigm munis& exterior orta ex membranis meſenterij& inferiore o- menti atq; Peritonæo. 2 XXIX. AMuco intra, pingvedine extra aſperſa ſunt. Venas habent, qyæ chylum ad epar transmittunt, qvæq; ſa ngvinem illuc devehunt: Arterias a corliaco ramo, ut acorruptione& putredine immunia ſint:& nutritioni illorum proſpiciant: Nezvos a ſexto pari ut ad- verſa ſentiant, moleſta& gravia remittant. XXN. 8. 3 Uſus& fructus eſt, cum Deus& natura nil faciant fruſtra, chy⸗ lum ut excipiant, coqvant;& excrementa) uti eſt in definitione, rejiciant. qva dere Galenus, Archangelus& alii omnes prolixius. 11 XXXI. 1 bLSA due Dividuntur communiter non ratione apparentiæ, ſed conſi- tiazalg ſtentiæ, in Tenuia& Craſſa. Illa tria ſunt, Duodenum jejunum tä calun. & Ilion: hæc totidem, Cæcum Colon& Rectum, eolagc 2 b b XXXII.. am eal DuopENuM, PRIMuMex Tenuibus, Græcis dicitur Aοαεᷣε SJdnoν, ac ſi duodecim digitos longum eſſet. Eſſe ita, exiſti- mare videtur Laurentius: ſed neq; ad transverſos qvidem digitos confugiendum, qvos raro octies æqvat, niſi vel homines defeciſſe 4 dicas; es plus tag. b illiavero! uabeh 1 ant. ge, N XXVn lin 4 t, benen bis roſ * cibi cont nud 2 15 2ne ace 42 aunqyvam ti rid 8 uo, illico acdut ea Rlo XVIII. xqye en memdtanoſa dt, uch .. Tanicas alij duas conſtiuum aunt) cum qribusunz ſenrio n. — 2u certis de cauſi odduca 1. tis carnoſis munita Tn- tnoſis munit; Imiscon mbranis meſenterij K ueriore o XIX. extra aſperſa ſunt. Tenu labenhqna Arνœp; laogrinemilloc deyehunt, corruptione& putredineimmonia dpiciant: Nauuaſenohuiuad- fi remittant. XX. as& natura nil laciunt fulka eif excrementa utij eſt in cetnitione, rchangelus& ali omnes,vliis XX. don tatione appatentiꝛ, ſtnſ- Ila tria funt, Duodenum ſijonun „Colon& Rectum- XII. renuibus, Grxcis dicitur lulnu⸗ os longum eſfer klei⸗ d 5 eqʒ ad rransverſos qridem digle . nes defecille aat, iſivel hominesd xqrat, Blh dicas, vos a ſexti. paris ramo. vertit Sperlingius) hic verò excrementorum lapſum. dicas; vel pylorum, per qvem ventrieulo eonjunctum eſt, eddem menſurs complectaris. A pyloro inittum eſt: ad ſpinam terminus Nervos habet a ſtomachicis; venam propriam; arteriam a cœliacà. XXIIILI b ALrERuM JEluxuM³, Græcis viszc, inde nomen habet, qvia plerunq; vacuaum eſt. Epar in vicinia eſt,& cremorem ſugit; ve- næ chylum exbauriunt,& chylus, pro qva eſt liqviditate, ocyus tranſit. Supra cum Duodeno; mfra cum lleo connectitur. Venas a dextra habet Meſenterica: arterias ameſenterico ſuperiori: ner- XXXIV. TeRrIuR ILEuM eſt, Græcis à A⁴μειν, ενντεαιτε— ideſt à cir- eumvolvendo, propter plurimas ſuas circumvolutiones, qvæ in cauſa ſunt, ut omnium omnino inteſtinorũ longiſſimum ſit pal⸗ mos ſeilicet viginti unum. Icipit à Jeſuno,& in cœcum deſinit, ſi- tum ſub umbilioW. XXNXNV. Tantum de tenuibus: Ex ckAssis PRIMuM CoECux eſt,græcis TuA0r& ονινμαι οανν deo ſic dictum, qvia vulgo creditur altero carere foramine. Verum hac de re, qvæ ſit ſententia Knoblochii, paucis audiamus. Sic ille diſp. 14. Inſt. Anat. Qvamvis, inqvit, cœcum& monoculum nominatur: habet tamen non unum ori- ſicium, ut Columbus vult. J. n. c.. ſed dno unum, per qvod attra- hitʒ alterum, per qvod expellit. Illud a. per qvod expellit, non eſt ſicuti in aliis oppoſitè locatum contra primum, ſed ambo locata ſunt juxta ſe invicem,& infta hæc orificia pendet lacuna hujus inteſtini ad modum ſaccu. XXXVI. ALTERUN CRASSORuM Coruni eſt, ci ⁵αeεσεσς, a torqven- do ita appellatum, qvod ibi dolores eolici oriantur. Carnoſum eſt,& craſſum ac ſolidum; latiſſimum etiam,& ampliſſimum. Incipit ab lleo& Coœco,& in Rectum deſinn: feces in cellulis ſuis qvas multas habet, efformat,& continet: unde non ſimul& ſemel, ſed ſenſim& vicibus diverſis excernuntur. valvulam habet, qvam furſum ſpectare ait Bartholinus, contra ipſum vero fruſtra negat Sperlingius. Nam ille inteſtinorum ſitum reſpicit(qvod non ad. XXXVI. f 4 5 8 6 XXXVII. Ultimum Rectum dicitur, Græcis aειον& ibi incipit, ubi reliqva inteſtina deſinunt, rectaq́; pergit ad podicem, ſed peni etiam in Viris,& cervici uteri in mulieribus connaſcitur. Ad finem ejus muſculus qvidam transverſus adeſt, qvi Sphincter vo- catur, podicem conſtringens, ne de fecibus qvidqvam contra voluntatem vel præter opinionem effluat. b XXXVIII. Hæc habui, de his qvæ dicerem, ſed perinde erit, ut Valgus acceperit. ſi n. ejus limatulo& politulo Judicio ſatis facere ne- dveo, ei non me obtrudo. Qvædam eqvidem aures nimiùm de- licatas facilè offenderint, ſed neq; præſtantes Viri vel ingenii bo- nitate, vel progreſſione diſcendi aſſeqvi potuerunt, ut propriis verbis& vocibus mutatis in eãdem cauſa ritè ſeſe expedirent. — Pallas ut advertit, qvod Aemo ſe noſceret, inqvit: Me Deus! ecqvid Homo non ſapit atq; capit? is Deus hanc Homini manifeſtam reddidit Artem, am ſervare mihi mens erat? unde tenet? Sed qvid an inidid mortalemvincere fas eſt? Nil minaùs; in medio ſit ſita palma loco. Nam niſi ſolerti non Ars patet obvia menti, alem BAkCHMANNus noſteralumnus habet. Explicat hic ſcripto ſſant naturalia pulcbra] Inteſtinorum viſcera cuncta probè. Qxvid reſtat? juveni gratemur voce Sorores; Dixerat:& chordæ conſonuere novem. Accinuit Authori theſium, Amico, ceu fratri, ntimo:. Johannes M. Chiuſius. e⁴ e dęεεν ⁷ρσνστιιν 8 —.————— 8 . R——— ——————— 5— —— ₰— 5 ———— 8———— —————=———z* ——— ö——————— ———— ᷣͤ— 1— — ———y—— Ga nor BAPXMANNOE Wloc „SPaiter e» aredes dy dd auiſa Dez. 67 7s J aArbedeur eA sAn‿ends Mdyr', Aε‿ι τα⁹ν Tou Osoy A.,ονν ad ᷣαα αεεᷣr. Amico ſuo certißimo, D. Barcbmanno prope ranter ſiripſit Petrus Jacobi Holmius. 3——nnnnununnnn; 1nenea,hne corlEen aNarouicr 1 um a ee hoite,n 3 ansverſus aäch, connaſcitgr. d D 1 8 PpuTrATIO ne de feciban Nishnadas 1TIA nem effluat. Tam coodr. vn. DE ESEN T F. zecrem, ſed perin dde eri,u, dle hiesad KRlO& PANCREAIE. niwium eq præſtantes Vui ve 4 ad'al legy— lingenübo. DNam. dem cauſa ritè den artogi Di N — eexpeänn wvini Numinis auſpicis d Ame nnſeng ne Sus PE noſceret,„nqyit: C5IDIO lomo nonſapit atczcght,— VIRI EXPER IENTESSIMI — Dn. D. THoMæ BaRrHOLIN. et⸗ Aedicinæ& Anatomiæ in Acad. Hafn. b Süt— PLrofeſſoris publii. ria me 1, Nus noſteralumuhköe. IV. Cabadaumn Januari Anni! 5 3 0. pabue⸗ natur alia pulchra] ventilationi& diſe Surſui laid—“ acuncta probe. ſubjiciee mur voce Sorores; b PFAulL. U 8 lons 15 RESEN lus. conſonuere novem. eri theſium, 4wics, ceu ftani- iniimo: Johannes M. Chiuius ea padesea Serruu. 4 ua Hage, Typis MELCHIORIS vrar— da mar, dxει* NNO.f. be. XLIT. HArNIE, „drun ndsl. tißimo, D.„ nipe ranter ryſt Peirus Jacobi Holmias. GENEREBSPLENDORE, EVIR uTISSVE AC ERMDITIONIS DEGORE NOIIISJS7A O, Da. ERICO SEDSTEDIO. pBRILISTRE,GENEROSI, dirnre SSA NIEIO 2 AERO4s nmmus Bnnhel Da. CHRISTIERNI THOMTI, DN. DE STOUGAARD, 1NCHISHOIM Pau A &c. EQVITIS STRENuI AURATI, SACRE REGILIR tjuchrezine an MAIESTATIS CANCELLARII MAGNI, REGNI DANIEA Enes qxlin SENATORIS PRIMARII, ACAD EMIE HAEFNIENSIS PO81 DEUM ET REG. MAIESTATEM CONSERVA- TORIS SuMMI, LITERAR HMM AC LITEKRA- 10KHM PATRONIINESTIMHaEILIS. FILIO, MOECENATI ET PROMOTORI Suo SUSFIGCiENDO poe QLrarr Qvars FXERCITTIM 4NATONMITCII eRATI ANIMI siéGNuM SIKENE LOCO D. D. D. yau² u5 sJOan RESENIIS, A. G KR. NI THOMEY D„LNCHMSROOW' AURATI§ACRE Teol3 11 MAGNI, REGNI D;xlx ACADEMIE HAFNIENGI AIESTATEM CONSRRN 2RAR HM AC LITEKA. IINESTIMAEILIS 10, T PROMOTORI PICitNdo. 00C FE FETEARCITIINM 170 MTCA N I ANIMI lcNuH 5TRENE LOCO D. D. D. EAIAN RESENII 4 ½ 96 9690 900 0650⸗,7096⸗ dahe eals oche. Muydev dvasanoε. THEs. I. AVandoconſtantes illas pefrennesqh naturale- ges mentis indagine ſcrutamur, qvarum be- neſicio immutabili qyodam perpetuoq; teno- erheeuniverſa geruntur, inq; hoc mundanæ Sce- næ theatro adminiſtrantur, cuncta præfinitam& cer- tam periodum ſectantur,& Deus Ter. Opt. Max. ea, qvæ intellectu percipiuntur gubernat„Ceœlumq; cum toto ſtellarum exercitu, qvæ fenſu comprehenduntur tuetur: videmur qvandam corporis humani Rempublicam ejusq́; regimen oculis uſurpare. Velutienim inter ejus partes qvælibet ſuam tuetur provinciam, itaintervorpo- ris humani membra, uodliber ſuo decentcn Tün gidur Oclicid. II. Ortus etenim& occaſus Syderumn virun5s eorum alternate impreſſiones, Solis imprimis(utde aliis nihil dicemus in præſentiarum)rerum omnium quæ ſub Lunæ Concavo ſunt, c octionem, maturationem& Tneratio. mem. Promose re qvotannis ob ſervare licet. 2a Qrum namq;: 4 conſpecba noſtro corlcſtis ille fonsos ca- loris abire& qvaſi ſubducere ſe occipit, omnia qvodam- modoò ſtatim exanimari, terram ornamentis omnibus ſuis privari, folia exarboribus decidere, herbas exareſce- re, animalibus plurimis non ſolùm ſenſus hebeſcere, ſed vitam etiam qvaſi ſopiri, omnia plenahornoris, plena fri- goris nullum vigorem, ſloresnufllos, wallos Kuehur Pw. farrdjepreftenaiinuüeh binuant; 12is esnsrn A2 Econ- Econtra verò qvum verno jam tempore Sol propius nos contuetur, ecce rerum omnium incredibilem qvan- dam& mirificam alacritatem experimur, adeò qvidem, ut omnia lætari ac qvodãmodò ridere videanturz jam ter- ra ſeſe aperit, jam herbas virentes, flores amœniſſimos, fructus ſvaviſſimos promit,& qvantò magis Solis calor invaleſcit, tantè uberiores fruges emetuntur, atq́ue me- dio æſtu frumenta, qvibus potiſſimum humana vita ſu- ſtentatur, horreis aggregantur, neq́; ita multò poſt læti- tiæ Bachus dator ſua nobis munera largitur,& ſpumat plenis vindemia labris- ut Poetæ utar verbis. Nec minorem certe partium microcoſmi aſſiduita- tem eſſc teſtatur experientia. Illarum enim una ſi ſuum qvod eſt non faciat officium, mox Civium qrvaſi ortò diſſenſu, tota Reſp. in perniciem ruit, res ſanita- tis agitur, imminet vitæ periculum, vitioſt attrahuntur humores, obſtructiones generantur, ſentiuntur ubi- qve dolores, multæqve aliæ conſeqvuntur ſympto- matum myriades, ita ut nullum ferè membrum- officium ſuum decentèr facere valeat. Verùm qvyum corpus nullis morbis imò nec morborum periculis, nulli ſenio, nullis virium decrementis expoſitum eſt, ſed in- fanitate ac robore confirmatum,& utHorat. lib. 1 Epiſt. inqvit: Si ventri bene, ſi laterieſt pedibusd tuis, Tuncadeſt ille optatus corporis ſtatus, qvòô actiones ſuas Probè facileq́; obire poteſt: cujus ſtatus commoda ani- moô volvebat AusrRlus ALBERTrus, qvem interrogatum, qvænam eſſet nobiliſſima jucundiſſimaq; poſſeſſio, re- ſpondiſſe ferunt, bonæ valetudinis, cujus theſaurus aje- bat, Lenihiflit mpamekhet volſe, u coxorunn finytbusmu tim minuti ie huntitnuen rmplotnahe 62 munera largitur, gf una t Poctæ utar Verbis. partium microcoſmi aſiälin tia. Ilarum enim uni offcium, mor Ciyium qud in perniciem rüit, res ſagir periculum, vitioſiatrabuntu gencrantur, ſentiuntur uh 2 alin conſeqruntut hmpu ut nullum ferè memdran Kaccrevaleat. Verum qyin nec morborumpericulisrul ementis expoſitumeſt, ſein aatum,& utHorat. lirhit rief pedibasq uu rporis ttatus, quô actionsslu- t: cujus ſtatus commedaun 3ERrTus, qvem interrosälln- jucundiſſimaq́; pollello mis, cujus theſauruss; letudinis, cujus th t bat, tam pretioſus eſt, ut qvidvis potius perpeti debeat homo qvaàm eum ſibi eripi ſinat. b VI. b Hoc probè expendentes Medici experientiſſimi ra- tionemvaletudinis hominum integre conſervandæ, ejus- demq; afflictæ reſtituendæ, invenère, cujus haud mini- ma pars eſt humani corporis fabricam& ædificium exacteè noſſe, in ſui ipſius cognitionem devenire,& ex ipſis corporis humani penetralibus diligenti obſervationen, ſumptibus multis, longà temporis diuturnitate, omnes, etiam minutiſſimas, partes eruere, easq́; in publicam lu- cem protraherc. b VIII. b Qvum igiturcontemplatio fabricæ mirabilis humani corporis res ſit qvæ diligenter expendatur perqvaàm di- gna, maximeq utilis, neceſſaria ac jucunda, nemo cui a- liès eſt mens ſana in corpore ſano mirabitur, ſi hujuſmo- di contemplationi aliqvid etiam tęmporis impendimus, de eaqve ſatis aliàs inter Anatomicosſcontroverſa mate- ria in arenam publicam diſputatoriam deſcendimus. VIII. b Et qvumduæ præcedentes diſputationes juxta ordi- nem& methodum præſcriptam in Anatomia, conſcripta olim à Theologo, Medico& Philoſ opho incomparabili nunc auaeim Dn. D. Caſparo Bartholino, magno qvon- dam hujus Regiæ Academiæ lumine, raris verò obſerva- tionibus auctà& ſectionis tabulis elegantiſſimis ac per- fectiſſimis illuſtrati à Filio qvi magna cum laude ma- gnoq́; juventutis commodo hujus Academiæ medicam cathedram patris locò jam animat, viro ſc. experientiſſ. Dn. D. Thoma Barthol. Præſide præſentis Diſputationis longe digniffimo, uſq; ad Meſenterium perductæ ſint, nos. 1 8 ————— ‧ͤ nos iiſdem inſiſtentes veſtigiis häc tertid ad illud qvod inter alia nutritioni inſervientia locum obtinet non- inimum, pergimus. IXx. Meſenterium igitur Græcis Meorure,o, vel asσεννννενενο Germanicéè das Gekreiſe dictum, eſt cujus interventu& beneficiè multiplices inteſtinorum gyri, ne eum diſcri- mine bonæ valetudinis confundantur, colliguntur, qvod providentiæ conditoris Corporis humani ſapientiſſimi adſeribendum-- X. Tulliusl. 3. de Nat: Deor: eumq́; ſeqvutus Macro- bius c. 6. Somn: Scip: medium inteſtinum tranſtulit, mi- nusrectè, utadvertunt Anatomici. Nec P. Laurenber- gii Exerc: 4.§. 15 patrocinium pröillo⸗ admittimus, niſi Spigehumaduoeatir 2i 4 eXl. Miberids etiam paulò qvàm boni Interpretis et Theodorus Gaza paſſim lactes tranſtulit apud Ariſtotelé lib. 4. de Partibus, qvum Lactes non meſenterium ſed potius graciliora inteſtina ſignificet, qvæ tria ſunt, te- nue, jejunum, pyloros, qvæ helwuntur Melendotlo, ut à Pin˖ contactu duro munitior aut propter mollitiem aut propter Gandorem pingvedi- nis, qvun à lacte ita denominentur. Julius Pollux ita defi- nit Meſ: r0 o ro⸗ usoryo, 5 U duir Cn OA» g) eeCèpcer ve onng. Oesic: 5 6; vetie Perru„rie oSn aram Sumuy d 70 nap. XII. Duorum autem generum etMelenterium'qvanqram aliàs unum ſit; alterum qvod usασνν raν ςεαſc. ε τενον eſt, inter tenuiaz craſſaq; inteſtina, qvæ ueã vocantur, ſepa- 60: rans kontundantur, colli le corporis humani ayien X. Deor: eumq ſeqrutus Ma edium inteſtinum tranſtulia. natomici. Nec p. Laurhe. inium proillo admittim il Xl. rulò qvam boni Intenneiit lactes tranſtulitapud iitt: um Lactes non meſentenumd a ſignificet, qvæ tria iut,- qvæ involvuntur Meſentro nunitiores magisq́ve ſtnir tdur. Appellate enimſintts ut propter candorem yilsi minentur. Julius Polluxiudeé or ℛ 38S Juf Ce Oseanheh P vun ar Hiatu Nla Jerud, 1n7 SeHI! dianiem XII. um eſt Meſenterium⸗qfangu q vod uier 15*. na. quT 2a vocantul, tina, yx hs"ocan inteſtina lactes ſc. dependent. rans: alteru m u²* ⁶ακινκνQvaſi ε⁵ονπσα αᷣuss, ex qvo tenuià Inanem hanc diſtinctionem reprehendit Riolanus l. 2. Anthr:cap. 13, qvòd nulla pars meſenterii craſſis inteſti- nis adhæreat. In quo valdè fallitur. Aliud namqye- dονπ³α docemur, quà movemur, non autoritate. XIV. Figuram quod concernit, nactũ eſt rotundam fere, ut in exiguo& anguſto ſpatiointeſtina longiſſima continean- tur; In exortu qvidem anguſtã, in progreſſu vero in ſinus implicitam plicisq́; corrugatam, ne diſtentio eorundem impediatur, dum ſè ad chyli digeſtioné contrahu nt, qvò facilius omnia inteſtina amplectatur. Videtur namque palmus Meſenterii unus, inteſtinis 14. palmorum ſuffi- cere. Hinc ob inteſtinorum omnium imparem an- fractuum ductum non eandem Meſenterii cernimus un- decunq; figuram: Qvod ſine dubio animadverten s Ga- lenus, trium generum Meſenterii men tionem fecit, dex- tri ſe⸗ ſiniſtri&medii.⸗ Amplitudinis in obeſis ingentis eſt: pingvedinis enim copia profuſior adaucta, nativum calorem fovet, ulnarum circitereſtft. 1 LEigamentis fupremæ lumborum, tertiæq; vertebræ arctiſſimè inſidet, unde oritur, qvòd ablatis omnibus in- teltinis& peritonæi membranis, qvàm optimè innote- ſcat, claudatq; omnia inteſtinorum volumina, ſibiq; ex omni parte devincat. b xvII. Membranam duplicem habet,& in cujusq; duplica- tionis duplicaturà occurrunt qvamplurima notatu di- gniſſima, ordine explicanda, Venæ, ſc. Arteriæ, Nervi, A- deps& Glandulæ. b XVIII. Primò Glandulas habet qvamplurimas, per totum, Meſenterii corpus diſperſas, de qvarum uſu, varia eſteru- ditorum conjectura. Antiqviſſimus Hippocrates, ſive Au- tor Libri de Glandulis, exiſtimat, depaſci illas ex inteſti- nis redundantem humiditatem his verbis: Glandulæ majores ibi ſunt, qvàmalià corporis parte,& expreſsã in- teſtinis redundantem humiditatem depaſcuntur: Atin- teſtina ex vaſis ad omentum pertingentibus, humidita- tem excipiunt,& emittunt, omentum verò his Glandulis tranſmittit, XIX. Laurentius l. 5. c. 15. Spigelius l. F. c. 10. aliiq; ad vaſorum tranſeuntium divaricationes à natura hic ſitas exiſtimant. Alii illas cum iis, ad fulcienda vaſa ne eadem comprimantur, repletis inteſtinis& ventriculo locatas ſtatuunt, nam alioqvin impediretur chyli diſtributio& totius corporis nutritio. Hinc ſcirrho laborantes, ex ob- ſervatione Anatomicorum, maciem totius corporis in- ducunt. b Xx. Sunt qvi humecctare illas ſimul inteſtina, madore at- tracto, adeoqve concoctionem hoc pacto qvaſi elixatione promovere credant. Qvem uſum, ſine causà, impro- bavit Spigelius. b 1I Foven⸗ mmüoed d Ne (tipulolot touidaut duntgro Culus quec n oraillueim r dcauszſedil i embranis .* qyaͤm 6. ateſt Optima norum voluming 8 T XvII. licem habet Kein anda, Venæ, ſc. cujunzicn nma dotzu Arterie Nen XVIII. —— 23,G nuſu) rariel tiqvrſimus Hippocntssns exiſtimat, depaſciillacqini iditatem his verbis: Glatan alis corporis parte,&aniin umiditatem depaſcunu ii atum pertingentibus, lunicn unt,omentum verò hisGkanzu XIX. 63. Spigeliusl. 5. c.w. lüi divaricationes à natunlik im iis, ad fulcienda vaſaneuts s inteſtinis& ventriculole nimpediretur chyli diſtuut .Hinc ſcirrho laborantial um, maciem totius conmnul e illas ſimulinteſtina natder jonem hoc pactoqmlelimn Qpem ufum ſinecaus,n 1 Hn XXIJ.j Fovendo calori& implendis ſpaciis alii illas deſtinarũt. Qvicqvid horum ſit qvanquam& in his& iſtis aliquid ſcrupuloſior inveniret quod deſideraret; tamen nobis non videtur Aratione alienum omnes jungere. XXII. Putat quoq; Cl. Dn. Præſes Glandulas has majori mune- rideſtinatas à natura, à nemine hactenus poſt Aſell. a- nimadverſo. Fulcire nempe& recipere venulas lacteas pertranſeuntes copioſiores& chyli quandã portionem ſervare, quia(1.) ſimilis cum majori media ſubſtantia. & uſus, quæ quidem magnitudine excedit, quoniam ma- jora illuctranſeuntvaſa lactea.(2.) Id obſervavit in pi- ſcibus à ſediſſectis, præſertim Orbe piſce utriusq; ſexus, præter majorem candidam etiam alias minores, ſuccum candidum emiſiſſe.(3z.) Hac data ratione facilius& a- trophia& reliqui affectus innoteſcunt. Quam tamem- conjecturam auctam doctiorum cenſuræ ſubmittit. b XXIII. Riolanus in Anthropographia& Enchiridio nuper edito, in his glandulis ſedem& radicem ponit omnium, ſtrumarum in corpore, quas nunquam foras erumpere- credit, niſi Meſenterium fuerit ſtrumoſum. Quod non poſſumus largiri, ut inconfiictu patebit. XXIV. e b Majorin medio Meſenterii exortuGlandula conſpi- citur, quam Aſellius de Lactibus Pancreas vocat, à veri pancreatis ſimilitudine, quo nomine quoq; Fallopio o- lim veniebat. In quo hallucinantur plerique, qvod mi- rum, magni Viri, Sennertus, Laurembergius Sperling, qui hane Glandulam cum Pancreate confundunt, ex malè intellecto Aſellio, non animadvertentes venarum, — B lactea- lactearum originem, non qvæſiviſſe Aſellium in vero Pancreate, Ventriculo& duodeno ſubjecto, ubi nulla il- larum extant veſtigia, ſed in magna hac Meſenterii Glan- dula, quam illi placuit Pancreas appellare. Tota id in- dicat deſcriptio& ejus pro origine rationes ab Aſellio adductæ, ſed& cæteris lectæ, nunquam intellectæ. 4 8 XXV. Alterum Meſenterii contentum eſt Adeps, hinc in- de venis circumjectus, ex ſangvine oleoſo à vaſis nutrien- tibus elatus& membranarum ſuarum denſitate frigidio- ri concretus, ad promovendam chyli perfectionem& di- ſtributionem. b XXVI. Nervos habet multos, ſed exiguos, quos malè qui- dam cum venis lacteis confundunt, experientiæ diffiden- tes, à quibustamen& humore differunt& cavitate& val- vulis. 2 XXVII. Oriuntur Nervi meſenterici non tantùm à ſexto pari nervorum, ut tradit Galenus, 5. Uf: Part: 9.& Laurentius I. 6. c. 15, nec tantùm abiis ſexti paris, qui à cervice orti coſtarum radicibus exporriguntur, ut diſtinctius prodi- derunt Veſalius l. 5. c. 6. Paræus l. z. Anat: 14. ſed à lum- borum vertebris, ut obſervavit Fallopius in obſ: Anat:& poſt eum reliqui omnes Anatomici. XXIIX. Uſus Nervorum eſt, ut ſentiendi vim meſenterio &inteſtinis largiantur,& motum obſcurum. Quod in- dicant dolores nothi colici aliiq; acuti dolores, in Me- ſenterio ſæpe obſervati, quidquid de inflammatione ſine magno dolore ſcribat Fernelius l. 6. Pathol: c. 7. ab Aſel- lio part: c. 7.& Riolano I. 6. refutatus. Ar⸗ ütde quidulte rir Ne d Keqdarum d t eimum, nonndig n: tsconlon ie Knoquiden lirahunx nandiem,t u, melacdes unscheoye èt 1. Crteng Mcubunſt in Kne honie kälnginen oumama euenum Kiit upro lrgal Kdirculars un princpinn e giner Klaa e ancfeann Triulle e Landö h DNG veletonit ano genico. d oum erii contentum eſt Ade ex ſangyine oleoſo; Kn 1 anarum ömezen 1 Vendam chylil Perfectione 3 — XXVI. ltos, ſed exiguos, quos n b confundunt. experjentidin 8 umore differuntä&caiin nreln XXVII eſenterci non tantum iſenn ang Hlenus,. Uf: Dart. 9. KLuuten diis ſexti paris, qui aceniicer Porriguntun ut diſtincum 6. Paræus l. z. Anat, ui ſedilh Sſervavit Fallopius in obla 28 Anatomici. XXIIX. eſt, ut ſentiendi vim meerte „& motum obſcurum,(ul olici aliiq acuti dolotes, ul quidquid de inflammaborii erneliusl 6. Pathol:c.id 01. 6. refutatus XXIX. Arteriæ Meſaraicæ Awempürſing exX Caæliaca oriuntur, de quarum uſu dubitatur. Præter communẽ uſum eumd; veriſſimum, partibus ſc. quibus inſeruntur caloréẽ com- municandi, addit alium Spigelius, Varolio aliisd; hac in parte conſonus, unum ſano corpori, ægro alium tribuens: Sano quidem, ut chylũ trahant) æ ro utexcrementa defe- ꝗ 7 rant, bilem, pituitam, melancholiam&c: ſive Criſi na- turæ, ſive ope medicà. Cæterum quamquam de ægri ſta- tu dubium ſit, ſano ſane homine Arteriæ nihil referunt, ſed ſangvinem arterioſum cum calore deferunt ad me- ſenterium& inteſtina pro ſingulorum nutritione, quod ex circularis morus principiis nobis perfVvadet Clariſs. Præſes. b XXX. Venæ duplices per Meſenterium ſparguntiür, gan- gvineæ& Lacteæ. Illas noverunt Antiqui, has Aſellius de- exihds quibus alià Diſpuratione agetur. 9 XXXIIJ.] Totius Meſenterii uſus eſtinteſtina i in ordem vincire &lumbis necterce. b XXXII. PANCREAS, ſub ventriculo& duodeno ſitum, veræ ap- pellationis totum glandulosũ corpus eſt; præter Venas ex ramo ſplenico,Arteriasd; ex Cæliaca, novum ductum ha- betnuper detectum à Virfungio, quem primus deſcripſit W in ſua locupletata Anatomia Dn. Præſes, hiantẽé in duo- denum,& verſus lienem variis ramulis evaneſcentem. XXNXIII. Numero unus eſt, raròè duplex. Figura modè in rectam protenditur, modo obliquam furculis infinitis hine inde diffuſis. Cavitatis inſignis eſt ſtylum facilèe admirténtis. quæ ſæpè bile, nunquam chylo tingitur. B 2 Maqgni- XXXIT Magnitudo eſt eadem quæ Pancreatis ſi longitudinè ſpectemus. Capax& latus, ampliorq́; circa duodenum, poſtea paulatim decreſcit& obliteratur verſus lienem, quem nunquam ingreditur, quiequid Clariſsimo Præſidi perſyadere Folius voluerit. XXXV. Cognitum fuiſſe veteribus pernegamus. Nullum enim apudulleshujus exſtat veſtigium. An ex Fallopio ſimile quid poſſit exſculpi, qvod ſuſpicaturRiolanus, me- ritò dubitamus. b TTAVr b b Uſus necdum ſatis perſpectus. Imre tamen nova, aliquiddivinandum. Chylumex duodeno ad lienem, deducere, exinde quis ſuſpicaretur, quia aliæ viæ ſunt ſu- ſpectæ, ſed hunc uſum improbauit Cl Praæſes quia. 1 Non opus ulla chyli ad lienem deductione. 2. non pertingit ductusad lienem, ſed ante obliteratur& ecvanefcit, quàm lienem accedat, ficut id ad oculum in Anatome- præteritæ hyemis nobis demonſtravit. 3. Nec id valvula concedit ſæpè ab ipſo obſervata, ex duodeno ſtilum vit admittens. XXXVII ExLiene igiturvelex ipſo Panereate aliquid hac er purgabitur, quod quale ſit non æquè certum eſt. Melan- choliamexliene hac ferrinoncredimus, partim, quia- lien non eſt ſolius Melancholicih umorisrece ptaculum, partim quòd huic uſui atrabilariæ ſint dicatæ capſulæ. Necchyli purgamentum per ductum hunc ferri ullum indicium habemus, quanquamidexiſtiment Viri Magni Licetas, Riolanus, Veslingius. Sed niorumf a irur quicquidClritn XTxTp. veteribus exſtatveigi ulpi, qvod ſuſpicaturkialan TTXVI. tis perſpectus. Iretaman Chylum ex duodenoaila ſuſpicaretur, quiaalix iizh improbaritCl Pmaſes qubl nem deductione. ꝛ nonſ lante obliteratur Kexantiin ſcut id ad oculum in aun dis demonſtravit. 3. Neciäm oblſervata, ex duodeno XTVI elex ipſo Panereatealiquin ale ſit non æquè cerumeti ferri noncredimus, parun ſ clancholici humorisreceynnl 1 ... ſui atrabilarix ſint dierna tum per quctummeken luanq uamidexifimenti slingius. bernegamu. N. err. b Sed ſi conjecturæ Præſidis aliquis ſit locus, vel bilem Bve hic, ſive in liene generatam expurgabit, vel excre- menta arterioſi ſangvinis per vicinos arteriæ Cœliacæ ra- mos recepta refundet. b b XXXIX.— Uſus autem Pancreatis totius triplex videtur:(i.) ad vaſorum fulcrum,(z.) ventriculi juvamentum&(z.) pe- culiarem concoctionem, aliorum viſcerum interdum, vicariam. . Atqyve ita glanduloſa duo corpora ſtrictim abſolvi- mus Veſtrum eſt, benigni lectores, benevolo hæc ſuſcipe- re animo, primisq́; noſtris conatibus, vel Athenienſium monitu, quibus lege cautum erat ne primi ingenii fœtus exploderentur, favere. b b nnn — — Eruditum Juvenem, PFAULUIM RESENIUM ex amico amiciſſlimum amicè hortatur, ut ſuc- cinctam ſuam qvam de Meſenterio& Panereate conſcripſit Diſſertationem, eyvulget. Unc Arsdeſtituit; Natura benignior. 4 ilum. 12 OQvæ niſijuncta Labor Concilitt, largoq; riget ſudore freqventeis Palladis excubias. 1 In- Ingenii vacuas laudèis, ſpumamq; comantem Ventus& aura rapit.. Te finxit meliore luto, meliore metallo Solis amica manus: Te qvoq; Vere novo clemens afflavit Apollo: FEr tua Muſa placet. b PALE, qvid indubitas ſpondenti candi. b da famæ Omina/ pone metum. Qo minus in lucẽ properas Anatõmicã abire 19583 Oæ ſimulacra times? Si cenſor limphà non eſt Heliconide tinctus 44 Pars tibi plebis erit- Lætus rem expedias: ſola ignorantia latrat: KAcecinit albus olor.. 11. 11 C. Meiſerus. ——— ¹—‿——— Nſcis Muſa, qvid his agat diebus Feſtis ResENIuStuus? fuit jam In Pindo. bunc mea Muſa fabularis Semper; nos animasdecent minore⸗ Veſtri ſomnia montis; a0t ſcientem- Hae majora vocant. legit Sophorum Libros. cottiaie qvidem, ſed hoc non. Dicam: nos homines docet videre, ilmaneemen bel. ulhenefih Tub Inhi Wann lrucm It dM li Fyllunn lmote 2 umii Mar n Tmir gun Ne vun ſs, Unr vhamu jmd ſadichae llimme 108 4 1mbles ucl * 7 Nai dieaul Neheliele Fenal„ laudnedeſui 1 dadn utie ge nim Vnäs 4 anmaa inu an„ EFETE — — — 8 rrrrrsSrr 5 P comante Nos& viſcera nofgra velat, jpff 3 Cauraraont arapid Ut cernas oculis,;vid es: bumusné? d melore metallo Et vas debile,& ip-ſa mortis urnas? llca manus: Imo tu cbaos evinanitatir. dclemens aff niitaägi Mox culiro Tomico,& viam rolatam⸗ luſa place 9 Diſcit ſang vinis, oſiumd; robur, Et pectus penetrans videt cor ibſum=. ditas ſpondenti candi Jam ſcis Muſag vid bis agat diebu‚s. 4 famæ P. KESEN. Anatomica track, ,b0 4 magno Amic. ſ. bone metum. G. Hõyer. roperas Anatõömici—— au lacra times? Pulcherrimæ vos Musuka, Tot mille mille jambica-⸗ b ... 2 Et nobiles puellulæ, QOrets prædicem RESENIUM n eſt leliconide tindu Deæ potentes, bellulæ Hunc hunc meum RESENIUIMD . Dulcesq́; delicatulæ; Nam ſeriptitat ſic diſſerit⸗? D eb 18 erlt Pulchellulæ venuſtulæ, Et diſputat ſic corrigie- ſolaignorantia latnt, albus olor. Puellulæ puellulis Venuſtiores bellulis, Qvæ qvando vultis preſſulis Dulcedinem pulchellulis 1 Prudenter has erroneas Qvoas hic fovent ſententias. Hinc auguror: RESENIUS Si pergit hic RESENIUS Spiratis& labellulis. RESENII RESENIIHS, C. Pum Vos in receſſus intimos, Non infimus RESENIUS .— Sinus, veſtros optimos, Tam ſedulus RESENIUIS —— Montesq́; delectabiles, Fiet, ſed is RESENIUIS 15, Tebus Sedes q́; nunc amabiles Qvimortuus KRESENIUS, bi⸗ ℳ 41. Ducatis hunc RESENIIIM Et(opte nunc ex Intimo 4 7 fuit A0 Doctiſſimum RESENIIINM Precorq; corde candido 4 5 ſaris RESENIUMq; Phyſicum PAULO meo RE SENIO) 04 M uſe fa ulA Suiq́; Scrutatorculum, SvaAREzio celebrior —— Veſtrumq́ʒ plectrum tangit e. SrIGELIO præſtantior 24 decent minore Et arte mira fingite., Scoroq́; longè doctior. atis; aft ſcientem, Qvæ tincta ſvyavi nectare Et optimâ duleedine, Hinc perge, Berge, pulpita-- Conſeende, ſæpe diſput a-,, 3 ar eg 7 Sopbor 00 De fonte limpidiſſimo Ut inchoaſti ſcriptita- 2 . an- Et rivulo dulciſſimo Sed ut ſoles doctiſſima, * de m. ſed hoc. Tot mille mille carmina„ Sie ſic laborem maxim? ines docet videne⸗ b 1 sie 11 1. 6 4 * 8* 898G 4 K 8 F 8 1. 4 8 1 5 1 4 1 1 4 2 3 11 3 2 A 1 1 3 8 1 5 44 3 1 3 1 5 1 1 3 3 1 4 8 4 5 3 8. 5 8 1 5 1 ul 5 2 4 3 8 8 4 4 1 4 4 4 5 8 4 ₰ 4 1 441 * 4 1 5* 4 1 1. ☛ . ½ 8 4 3 4 1 1 31 4 1 3 1 6 ¹ 1 1 8 3 1 1 4 38 3 4 1 8 4 1 “ . 4 3 4 1 2 1* — 1 1 4 1I ö 1 I 4 1 f K E 1 8 1 ö 3 1 3 4 1 9 * 3* 4 1 4 1 8 ——— ——— *— — Zic lie tuum puleherrima, In orbe præ dieabimusr, Beabit illa blandula- Et ſemper æſtimabimus, Mercede, ſpero, MusuLa. Famæ daturi maximam- gic mille te ſcientiis Sed ſempiternæ gloriam, ;; tot prudentiĩs ““ Suo Paulo Reſenio gratulaturus appoſuit OLAlIS LAuKRENTII STISONIIIS. Haule preclari genitoris, PAlHlLERESENI Ut orſus es ſic pergito; Palladis arma tuis inſta vibrare lacertis Et fortiter reſiſtereoʒ⸗ Ore tonans contra dicentem fulmine veri Percelle falſos arguens. Hine tibi Paule decus nomenq;parabitur olim, Ut par tuis ſis fratribus. Tu modo perge Deo reliqvos ſacrare labores, Jehova cuncta diriget. Dilectſſimo ſuo Paulo Reſenio poſuit NcoLAus GEORGII WESTIus. Vam benè! qvam pulchrum! qvando præclara parentum- In natos morum ſemina abire ſolent. Qvam benè! ſed rarò! noxas hinc cana vetuſtas Heroum dixit pignora chara virùm. Vera nimis; ſed dura nimis, qvòd plurima fallant Erxempla, exemplis cernitur innumeris. Reſeniana domus qvàm fertilis, ecce qvot illa- Herois magni pignora magua capit. Dent alios alii præſens ſatis eſt mihi Faübus, em magnum virtus officiumq, fnit. Fervidus hinc claros ambit virtutis honores Abdita dum nòœus tentat adire ues. Hins exiſtit imago ſui ſat viva Parentis, Cujus perpetuus nominis auctor erit- CHRISTIERNuS RuDOEPRN V. e colIIgsGII ANATOMICI 7 Aenheenaet. 3 b DiISEMTAT 10 —— Daobus rehqvis MES ENTERII Vaſis. arigenitoris, PAULENN ei, b r 3 De us es ſie pergito,— Novis AsELI&Notis VETERuN sinſta vibrare lacetz VENIS, rtiter teſiſterd ongrenfhagapedg tra dicentem fulmineeſ b LRTSIDE VIRO elle falſo argu ens. Excellentiſfimo Baheeimuiſimee ecus nomenq;paradini D N. D. 1 11 0 OMA ar tuislis fratribus. BARTHOLINO CASP. F. Deo reliqvos ſacrarelhn Medico& Anatomico in Regiaà Haunienſium Academii va cuncta diriget- 9 celeberrimo„Praceyt ore Promororeex- d btatiſsimo, Dilect ſimo ſuo Paulo Reſenin yſii p 1 In Adatopio ſuperiori NicorAus GEosouym Phea. Jauers, annas do, inehurmie —[qrando præclara pateatun, Diſputandam — aa abire ſolent. noran hinc cana vetuſtas b. Proponet 4 gnofa chara rirum- JIO HANNP S RHODPDIU 8. nimis, q*ο⁴ p larima fallant. 1. b plis cernitur innumeris..— n fertilis, ecce qrot ilũ— gnora 3— eead. HAuNIE. ritrus ofcium f. Pi C EORGII LAMPRECHTII mbit virtutis honores. Aunno ruu tentat adire usfs 55 M1 DC L. at viva, d. 4. 1 inis aucdor eri 1 TnKISTIERNUS Rpelnn vITA KIT us. clariſſimis Excellemtiſſimis: Admodum venerando, DN. D. ERIGG MONRADO, Docdtori S, S. THEOLOGIEceleberri mo Epiſcopo Dicœceſeos Ripenſisvigilantiſsimo, Avunculo& Pa- trono ſuo honoratiſsimo:. Perqvam ſuſpiciendo, DN. W. T HOM BANGIO, Profeſſori ingæſanctæapud Haunienſes digniſsimo, DECANO Facultatis Philoſophicæ SDECTABILI Præceptori& Promotori fideli: Nec non VIR IS Doctiſimis, Religioſiſſimis PN. DA VIDIMONRADO, paſtori in patrio 2pud ALS 4TOSoppido, Kettinge/ meritiſsimo, Præpoſito Eccleſiarum apud eoſdem ſpectatiſsimo, 1 Avunculo colendo: DN. SEVERINO JO ANNIS LANGLANDO, Paſtori in göe fideliſsimo, Patri ſuo atatèm honorando: DN. DITEOVIO NONRADO, Paſtori Eceleſiaruin Synderbye& Helgeniß apud Fionos primario, Avuneulo ſuo dilecto. Omnibus, evergetis ſuis, non qvod debuit, ſed qvod potuit, noyum aliorum inventum noyo anno novatum GOrati Animi rsnunesor offerens D. D. D. Reſpondens Author. nrtiniudme 2 mum lhuu 1 ha utytgtz V u maͤc 11 iun yſe Animali nesdens th kuruen ne. datem in donanäubl e mu Rſen erieln neguk ollegin 7 o kir 8 hmir Excelleni ſimis: dmodum Venerande, O M ONRADA 1 0LOGI Eccle enfisvigilantißsimo, 0 honoratiſsimo: Jyam ſuſpiciendo, Ar* apud Haunienſes digribin s Philoſophicr SPECTABMAA & Promotori fideli: Nec non VvIRIS mis, Religioſiſſimis NRADO, Paſtori in dacreh „Kertunge/ meritißimo, prequii pud eoſdem ſpectatiſsimo, nculo colendo: OANNIS LANGIAM- de fideliſsimo, Patri ſuo atèm honorando: 0 MNoNRADO, RbH pe& Helgeniß apud Fionosyins unculo ſuo dilecto. berim Arunclloha Omnibus, eyergetis fui, non qyod debuit, ſed Trad atui voyum Aliorum nrentun neyo anne noyitun Grati Animi ruuftu D. D Reſpoudal 8 AAR,,,ses LettteteTee XaNeT ek * N fabricà tum reliqvorum tum præſertim Orga- 9*⁸½ 8* 3 corum corporum, nihil Naturæ arte, conſ3lio,pru- Epdentid minus perſpectum, nihil Materiæ ad fa- S 8 3bricam neceſſariæ viis magis invium. Araidsulos ,, Odcis isca absca, imò, 2&⁴‿ᷣνo S 0- Ou,« X 8 rarlaraν Ʒνο nale ra 2,See Jo Aulo‿αᷣ nedes in Coctionibus, Ma- turationibus& Generationibus, qyæ tamen veu ο Pad a³ ova- rordr Suuey fieri non poſſunt, quippe in quibus rε᷑ανν ναν αο Oia uᷣνννs; qvalis in Animali, Chylum parare, Sangvinem elabo- rare&c. ad partes omnes derivare, aſſimilare, S&c. Materia verd qvamvis loco circumſcribitur, tamen per invia viam inyenit, impervia penetrat: qualis chy li ad hepar ductus, ſanguinis ad partes omnes abitus & reditus. Manifeſta hæc naturæ creatæ de ineffabili Creatoris glo- rioſiſſimi bonitate, ſapientia, omnipotentia teſtimonia, corda- tiores omnes omni ævo viros exercuerunt& exercere debuerunt maxi- mo. Partem laboris in ægros hos humeros Præceptor æternuùm ho- norandus Præſes Collegii noſtri experientiſsimus, transferre voluit,& obſcurum ingeniolum illuſtri Materiæ facem prælucere juſſit. Vereor verd ut exſpectationi ſatisfacere,& honori oblato officiò aſ= ſargere poſſim. Audebo tamen, cùm in difficilibus voluiſſe etiam pulchrum ſit,& imbellia arma ſub cypeo beniyolentiæ ejus moyebo. DE NOvIS ASELLII& NOTIS VETERuUM VENIS in Genere. J. 4 Ateriam non diù circumſpiciam mihi, non quæ eirca me in inſima aeris regione ab Ordinaria Dei poteſtate gerun- tur afferam: ſed qvæ in me, ſecretis imi ventris inter inteſtina locis Meſenterij vaſa moliuntur inqviram. Duo Diſput. ſuper: explicata ſunt Meſenterij vaſa, Neryi& Arteri, 3 A 2 alia Mia hr veltarione nobis cognoſcenda reſtant: id convenien- ter& breviter ut fiat, prælibandæ quæſtiones I. 2uOT SINT 1 Quamyvis præter ſuperiora illa, duo ele, Unum qvod ſangvinem venoſum; alterum, quod chylum[(cujus ab inteſtinis ad ſan gvinis officinam via alia nulla Jvehat, ip ſa Ratioſ vadeat„idG veterum qvosdam,[ ut Hippocratem, Platonem, Ariſtotelem:& Stoicos aliqvot apud Cic. 2. De nat. Deor. Inon fetellerit ramen difficilis alterius id eſt, vaſis XoocOees Obſervatio,i pfis cor- porum curioſis ſectoribus ita im poſuit, ut, qvamvis neseſ- ſitatem duorum agnoverint, unum tamen ſolum„qvod vas ſangvinarium eſt, cognoverint. De cujus functione& uſu admodùm variaverint. Alij ſimplicem uſum eſſe contendebant, atq́; vel chylum ſolùm ve⸗ here, ſublato ſangvinis uſu,[ ut pollux, Rhaſis, qvi proptered venam eſſe negarunt, Protoſpatharius, Stephanus&c. Jvel ſangri- nem ſolùm ad inteſtina derinare, chyli ductu arteriis tranſ- ſcripto,[ ut Galenus admiſiſse, EFraſiſtratus ſenſiſſe, Spigelius verò& Hoffmannus contendiſſe colliguntur: JAlii verò dupli- cem unius iſtius vaſis uſum eſſe ſentiebant, chylum hepati adve- here, ſangvinem inteſtinis reyehere: idq́; vel ſimul& ſemel, di- ſinctis uiarum ſpatiis, vel viciſsim, diyiſo imperio, ut Galenus ejusq́; ſeqvaces omnes ſtatuerunt, imò Riolanum etiam, agnitis Chyjſi vaſis, ſed neſcio qvâ causâ impeditis, hujus dogmatis non piget. Sententia verò harmonico naturæ concentu& ex- perientiisfelicioribus ſtabilita, hæc eſt: I. A2imalium perfectio- rum nutrimentum iteratò coqvi a. in ventriculo,& elaborari chylum, 8. in bepate, ac generari chymum ſivè ſaugvinem 2. Sangvinem in corde ulteriorem perfectionem indipiſci, indeq́; ad omnes totius corporis partes nutriendas per ar- terias dilabi. 3. Qvicqvid ejus poi nutritionem, tanqvam mi- nùs neceſſarium, ſupereſt, à venis colligi& ad hepar remitti. 4. Humores hos, ſingulos ſingulis vaſis tà3m diu deferri, quàm diu facultas nutritiya agere non deſinat.. 1II. II. QulID DIPFEER 4NT Ignorata Diſfferenti⸗ plura dubia lrinnn wanecad kele pchel lGvegiat:d tium etiam n ito umaddiker me nmnüſenchſten VMdi anc e tor 5,. llle 8½ ige. 417 lnrenr bis cognoſcendar teſtant:ig at,Prælidandæ quz periorailla lus eſſe, quod chylam terjusadinn lia nulla lschat ipſa röoſed 4,Lur Hlippacratem, Plannem, 5 15 . 5*. De nat. Deor.]Jnon elen ſt, vafn 1 Teer Obſerian Ctor ibusita im npoſuit urge agnoverint, unum tamenſql lun,g ognoverint. II. fune dione K uſa admodm iiuci le cont endebant atq; vel chmi ſtionesl 0 Unum gyinis uſu,[ut Polux, Rhuſs, qi 32 unt, Fwtoſpatharius, z henud 1 teluna imiune, chyli ducu um enus admiliſsc, Fraſf kratu ſenlit uconte endiſſe colligunrur. JXlüN ſis aum cl ſe ſentiedam, chunk Relhinis reychere; idq́; velſimulte , vel viciſsim, diyiſ imgen lui nnes ſtatuerunt, imò Lialaaneim acſcio qyà causd impeditis hujuts gentia verò harmonico auurs ua bus ftabilita-hæc eſt:! Ainuurr „ iteratò coqvi a a. in ventriub, 46 hepate, ac geverari chymumſii n carde ulteriorem perfechir Melg estotius corporis panesnuriea Quicqi id ejus? dſi nunitimm ut g&adbepum n, eeuer Kadbexun ſingulis valis tam diu dernig g 84 1085 agere non deſinat. III. 0 DIFFEAANT. Igotralfe — 1 — dubia ſuggerere poteſt I. Anne qvibusdam veterum etiam hæcvaſa innotuerint: certè Galenus alibi, alias qvæ ſangvinem perpetuò ferant, qyæ chylunu alias, in Meſenterio venas eſſe dicit. 2. Annè horum vaſorum eruncus in hepate veſtigan- dus veniat: certè qui nihil à venis difterre dicit, truncum, nt fallor, in hepate oſtendere tenetur: Ducimus igitur dif- ferre, non quidem actione communiter conſideratà, qvâ hu- morem vehunt tantũ⸗ non perſiciunt: laliter enim in vaſis non alterantur humores, qvam in dolio muſtum: formà à deſtina- to artifice impreſsã ulteriorem coctionem moliente:] neò: ſiu, utraq́; enim utriq́; Meſenterij membrana i intertexta ea- rundem auipe mollitèr circumfunduntur, glanduls verò va- riè diſtinentur, nonnunquam ſe invicem tranſcendentia, non- nunqnam rectaà tendentia. Verùm differre, atione ſigilatim conſideratà& ab objecto patiente determinatà: Illa enim chylum, hæc ſangvinem portare: illa non ſuo, hæc ſuo ali ſucco&c. Siqvis verò his motus rationibus, inter venas Aſellij& Veterum Nomini etiam diſerentiam velit, per nos licet: vel, La- ctium, etiam nom invito inventore; vel, inteſtinorum minimo- rum, ad differentiam minorum& majorum; vel, viarum ali- menti ſeu chyli, cum Stoicis ſupra cin: vel, Canalium AunadiNam Xuxεοανᷣcum Rhaß, rationibus ſupra datu permoto; vel⸗ quo- cunq́ demùm nomine appellet. Solis ſapientibus cùm ere- Ha‿rorouer liceat, nobis fuffecerit nomine, vel ipſius Inven- toris, vel officij& usùs hactenus& poſthae eireumſort- pliſſe. DE VENIS ASELLII in ſpecie. V. His Generaliter præmilſsis, ruriori& compendioſiori jam viâ ad diſtinctam cujuslibet vaſis cognitionem ducimur. Primò& ordine naturæ, Venarum Aſelij. Venæ 1. Aſelij ſunt 2. partes Corporis diſſmilares 2. Chylo, ad officinam ſaugvinis he- dar, devchendo ordinatæ, ideoq; 3. hibris carnemembana ope- 3 1086 —— rosè conſtructæ 4. Qvantitate& y. Qyalitate convenienti do- natæ 6. à Meſenterij glandulis ad inteſtina& hepar variis itineri- bus profectæ 7. In viyu Animalibhus conſpicuæ, in mortuis evanidæ. 3 V I. 3 Deßinitum, Venæ Aſedij ab inventore Gaſpare Aſellio, Ana- tomico Ticinenſi dictum. Anno verò demum 16 22. Die Julij Menſis 23. primùm ſecretæ hæ naturæ viæ& theſauri inæſti- mabiles, magnò rei Anatomicæ& Medicæ æmolumentò in- venti ſunt. De Genere ex Generalioribus Anatomicorum placitis conſtare debet. Differentia ab attione Propriâ deſu- mitur. Actio propria eſt chyli,compreſsú ventriculi, unàâ cum fæcibus ad inteſtina detruſi,& ab his protruſi, ad hepar, ſan- gvinis Laboratori(ut loqvuntur,] derivatio,& in ipſius paren- chymatis jecoris ſubſtantiam eſuſio, ut ab eo contactus ſan- gvinis formam accipiat. VII. Huic Chyli traductioni inſervit, qvam melioris cogniĩ- tionis ergò addimus, I. Operoſa vaſorum horumCompoſitio. Componuntur verò ex fibris omnium Generum, rectis, trans- verſis& obliqvis: omnibus in unàâ illà ac perqvàm ſubtili Ca- nalis Xvxναορς tunicâ, telarum araneorum more, inter ſe apta- tis& connexis. Rectæ& transverſæ obliqvas numero exce- dunt: Rectæ tractui, transverſæ pulſui, obliqvæ moræ& mode- rationi chyli præſunt, ſententià Aſellij. Componuntnr carne, qvæ fibrarum ſpatiis interfuſa, contendentibus ſeſe viciſsim & explicantibus fibris falcrum præbet. Componuntur mem- branà, qvæ ſubſtantiæ ſuæ lentore ad fibrarum motum ſe componit& chylum, totius vaſis inſtar, continet& coërcet. VIII. 2. Elegaus vaſorum eorundem Conformatio, ubi ſpe- Etantur: Qvantitas, Qualitas& Situs&. Qvod Qvantitatem concernit, ſunt 1. Continuæ, non diſtractæ, ne chy lusali- cubis: vebin alienum locum effundatur; vel, in progreſſu im- Pediatur. 2. Paruæ& peranguſtæ, wagis aliæ, minùs aliæ: ma- Sis citca extremitates, minùs in medio: ut in minimas por- tiones ſierconſexa n nilunt(o vodatſsinà kii poler ißlos un gucumalide rodunt, olacammnm Saetfccelin Cnncce heni dant q Dandulb 4 1 ſäni lun Ahlenne liranh 6. kaneang ae ier äas iäinlmamon b 1 Nanlanin 91 4 antitate& f. Qpalita dulu ad inteſtinas An Va Anmaltus cont VI. 46IaAhn. b— 1 29. 5 de Guhne ſ „ er um 1622 De Cetx hæ naturx viz& thetauin Anatomicx&Medicx emoluna era cCX- veneralioridus Amatoninn det. Diſſerentia ab actione bropiit ch,comprelsu ventricul, mia detruh.& 45 his protruũiadhem rloqvyuntur,)derivati Kinipiun bltantiam efuſie, ut adeo conaai Aat. VII. adutioniinſervit, qvammeliona us, 1.Operoſa vaſorum homnon ro cx fbris omnium Generumui nnibus in und illa ac perqyämi 3, 1elarum Araneorum more, ioterte ar K& transverſe obliqras ummt ai,rans erſx pulſui, obliqy mneln nt, ſententià Lell Componumm giis inter fuſa,contendeniutei alcrum prebet. Componuna 4 A Abris antix ſur kmot ne um. totius* ahs inſtar contintäd 11112& 6 vIII. . 1 w' 3 15 CM ra,I 8 1 orum corundem f 1 — n 1. ◻ umlocumefü ur;uen 2 r naaſte,ag duma 4 8„— m mcdl:utlnc r p itates-MWlls * dul emrote ad fianun lr tiones diſtributus chylus ex inteſinis trahatur ſincerior, in hepate immutetur facilior:& in ipſis vaſis Xuενςᷣmoram trahat longiorem, nè continuò cibo ingerendo turpiter vacemus. Anguſtiam verò& exilitatem 3. Numero compen- ſant: ferè enim infinitæ ſunt, per omnia inteſtina ſparſæ: ut tanqvam ininſidiis excubantes nihil ntilu ſucti præterlaba- tur,& ſiqvid ejus unum aut alterum eorum ordinem iub- terfugiat, id comprehendatur à reliqvis: ut citiſſime, qvem- admoduͤm oportet, non tamen coufertim& Ahodus fiat di- ſtributio. OQvalitatem verò qvod attiuet, Temperics heic plurium corporum eſt& compoſitio: hâc igitur miſsâ, ad confor- mationẽ nos convertimus: ubi Figura externa, interna: Super- ſicies convexa, concava: Tenuitas& Raritas. Fi gurãâ Extcriori, Te- reti ſunt(omnium capaciſsimà)& oblonga,(lationi accom- modatiſsimà:) Interiori, Concavã,(per ſolidam enim qvt poſſet chylus tranſirc?)& valvulis diſtinctä, qui namq́ corpus fluidum alids poſſet coërceri? Manifeſtè verò valvulæ hæ ſeſe prodaunt, ligato canali hinc& hinc intumeſcentes& geni- cula culmorum referentes, alids man ſupiolorum inſtar flaccidæ. Superficiei Convexa Læyitas corporibus vicinis amica eſt⸗ concayæ Aſperitas, chylo remora eſt. Tenuitas& Raritas n on obſtant, qvò minus luxurians in chylo humidum eliqyetur& à glandulis abſorbeatur. 4 Situm demum quod ſpectat, attendenda Origo, Pro- greſſus& Fines. Originem ſive Principium 5iᷣνσενsᷣ erùdità con- jecturã Aſellius in Glandula Meſenterii omnium maxima(qvã Avicennæ Mirach eſſe exiſtimat,& Protoſpatharium ac Fallopium ſecutus, Pancreas, diverſo à poſterioribus ſenſu, nominat) venatur: In hàc enim rarioris qvid qvam in reliqvis habere videntur, dùm niris& variis gyris& mæandris in eddem in- nricentur& concentrentur. Ad hanc glandulam ab inteſtinis qvæ clayicularum more undiq́g circumfuſæ complectuntur) tan- qvam Termino altero redeunt,& ad hepar ceu Terminum alterum excur- xcurrunt,& in tertium Spigelij lobum, ut&́ ille vaſe gaude- ret ſuo, ſubeunt(qvod in Orbe biſce ſuperiori anno à ſe diſſe- o, obſervatione planè ſingulari primus notavit Præceptor Ev. perientiß.) per ejus carnem diſperguntur,& ineã obliteran- tur: qvodq; in inteſtinis Hirudinũ vel Radicum(qvibus in gra- mine vulgari qvam ſimilimæ ſunt) more ſuxerunt, in hepar tanqvam riyuli trajiciunt. XI. ulims in Definitione meminimus notabilis circum- ſtantiæ, qvòd nempe in mortuis Animalibns, niſi fibrillarum vel uer vulorum ſpecie, rarò& rariſsimè(exempla tamen habent Tulpias& Folius:) in viris verò, Chylo tanqvam lacte vel qremer⸗ pthiſanæ, turgidæ ſæpè& qvartâ poſt paſtum horâ ſemper ap- pareant. Cauſa eſt, non chyli ipſius ſpirituoſitas, qvod Aſel- lius primò exiſtimarat: neq́; valularum remiſſio, qvod P. Lau- rembergius putat: ſed ſangrinis, in extremo Animalis conatu. ad cor raptus, qyem deindè ſeqvitur Chylus,& in hepate ve- nisq́; proximis colore ſangvinis inficitur, occulitur: Chy- lum verò cum partes terreſtriores ſectari non poſsint, vias ali- mentarias comprimi& conſtringi. Tantum de Veuis Aſeliij⸗ deqvitur DE NoIls VETERuM VENIS in ſpecie. XII. Noræ veterum venæ ſive 1. Meſaraicæ, ſunt ut aliæ venæ:. Partes corporis organicæ 3. Sangvinem arteroſum, poſt per- actam partis nutritionem, reliqvum, attrahentes& ad hepar reyehentes 4. Originem à ramo inferiori(dextro) ris œ&να τιuν, id eſt, qvæ ad portas venæ, ducentes, variis viis in meſenterium& ad inteſtina excurrentes. XIII. Doeſinitum Venæ Meſaraicæ, qyod εÆινμμιααηαεα ſint, id eſt, meſenterii, alio nomine Medianæ appellatæ ſunt. Harum rationem cum aliis venis communem eſſe inſinuatur: 1. b De nace led* 1 ahs amhma Idgraog Kis goecteyage Imi de itin noteſcog kti un kunnelisgn nellclit S bäonetaddl Ryrieiiſn nan unbeeg. 4 11 nierſnet. wm gecan 81 * errium Spigelij lohum ute qvod in Orbe piſer ſuperion— Planè ſingu— Sul h dilperguntur,& nn teſtinis Hiradina vel utmi lari ari d s carnem dif an — n ſimilimæ ſunt) a t) more ſuxerr rajiciunt., eni . XI. Definiti one meminimus uonzi npe in mortuun Animalibnsnüſel 6Tarò& rariſsime(exempanna in vinis verò, Chylo tanqranlibi rpe& qrartà poſt paſtumhon k Leſt, non chyli ipfus Hrriuuſu marata neq́; valyulxam neuij gu t ſed ſangrinis, in extremo Auimane rem deindeè ſeqritur Chs, Kuim colore ſangrinis inficitur, cccuim dartes terreftriores ſectari nonpobin aprimi& conſtringi. TLaun tſa OTIS VETEKRUM VINT in ſpecie. XII. s ergante z. Sangvinem mmn lutritionem, reliqeum, andiautt riginen a ramoinferienn(dexto nish rt venx, urrentes. XIII. Vena Meſaraic.qvo³ 11 onomine Mediane appellur 4 m allis venis cowmunem denn 75 uiaus ducentes, variis risinnfmn niò q: recoqvendum, lege& jure circuli, reducere. XIV. Situs vel hinc colligi poteſt, ſeilicet: Origo& Terminus A—vo eſt hepar, vel potiùs ramus inferior venæ ad portas, in ſimà ſive inferiori hepatis cavitate emergentis. Terminits per qvem Meſenterium eſt, in qvo& plurimæ deſinunt, ut unà cum Inteſtinis rationem habeat etiam Termini ad qvem, ubi drςαονμννονα, id eſt, oſcillis ſuis hiare& radicum arboris more ſangvinem haurire viſuntur. 431 b Et hæcſunt, de novis Aſellij& notis, Veterum& τ‿⅔ HMμeraæ- eaue venis, qvæ per brevitatem& ingeniolum nobis diſpu- tare licuit: Si verò, ſiqva obſcursora videntur, ea ex inſpe- ctione tabularum elegantiſsimarum 4Aſeliij, Valæi,& Præſidis Experientiſſimi, uberius intelligentur: Ibi namq́ Benixvolus Di- ſputator oculis leget. qyod heic animo imaginari debet. Illa verò ipſa qvantum ad rem tùm pᷣhiloſophicam tùm Medicam ju- vandam conferant vix dici, facilè intelligi poteſt. Philoſophus emenſus controverſiarum omnium ſcopulos, omnia in nu- mero, pondere& menſurà diſpoſita eſſe qvdàm ſvavitèr& fir- mitéèr ſtatuet. Medicus notis alimentorum(in qvibus mor- borum ſemina) viis& meatibus, qvàm facilè& tutò remedia ad morborum radices deducet. I nunc male-credule Pa- racelſice& Præceptori tuo id crede, non aliter à nobis artifi- cioſas corporis humani ſectiones, qvàm à vaccâ portam novam, ſpectari. Inune& Anatomiam minoris Mundi cæcò faſtidiò contemne, ignominiosò Localis epithetò eam tra- 4 B ducens. Jucen s. Certè ſi analogid majoris& minoris Mundi veritas re- rum Philoſophicarum menſuranda ſit: heic habes, qvod in Anatomiæ vitalis(de qyà tu gloriaris) pleniorem cogni- tionem:te deducere poſsit;& qvod ſimilia coctionum, ope- rationum atq́; inſtrumentorum etiam momenta docere qveat. AAee “ Præſtantiſſims& Eruditißimo Juveni-Viro DN. JOHANNI RHODIO, dilectiſsimo amico ſuo, de Venis Lacteis& Me- ſaraicis difſerenti. Edò tuam, devicte CHARES, devicte, coronam, Præconesq; graves: nunc ſe jaculatur in auras, Exarmatq; tuam RHODIANA Coloſsica molem Viribus, internas dum pandit ſedula valvas Naturæ, gremiumq́; Chyli, Mundiq; receſſus Fxigui, proſtrate CHARFS, tibi viſcusahenum Suffecit formaſſe tuo, vaſtumq́; Coloſſo Corpus,&immenſo lambentem ſydera truncum Vertice; ſed minimo mirandam claudere pugno- Structuram, calamoq; cibi tot commara priſcis Incomperta ſeqvi, tot inexhauſtosqj; canales, Purpureæc; vias animæ, qvicircinet artus, HicRHODUS, hic RHODIUS palmam lucratur,& omnis Suſpendenda tholo depromit munera ſolers Naturæ, totamq ſagax ſpatiatur in artem. Macte tua vir tute, RHODM ſic perge Colo ſsis Exorna- Naa a ue 13 Acs Se vTneis „— 1 2 lauad u 1 a de 4 ait mei, 34 majeris& minoris Mundi R. menſuranda ſit; heic haha 9ra⁴ d g loriaris)— p eni lorema sitz8 Xyod ſimilia codi lonum; 1 zumentorum etiam momen 4 Dccte qyeat.— Aαιό Gαιʃα α 9 4 33AS eo g GA&AR EwnNSNRhh 1& Eruditißimo Juveni-p'im ANNIRHObDIo, co ſuo, de Venisl acteis&lle araicis differenti. vite CHARES, deviccte rorona graves: nunc ſe ſaculatur inm HODlANA Cololsicamckn lum pandit fedula valvas q́ Chyli, Mundicq; receſſus HARKES, tibiviſcusahenum tuo, vaſtumq́; Coloſſo ſo lambentem ſyderatrunem mo mirandam claudere pu oc; cibi tot commatapriſi ,totigexhauſtosq; canule, animæ, qvicircinet arcus c RHODhus palmam lucmn blo depromit muneraſoles agax— artem. e, 410Du ic perge Colcs Fxornare tuis; hirgvi transverſa tuentes Nonremorenturiter, tua nec, nove Mo¹⁴ E, pharetra Dum RHODlIUM rodis, Rhododendra aſperrima rodis, Livide,rodentem ceorrodent ſpicula lingvam. Ita gratulatur OLalls BORRICHIS. ——,.—] 8 22— 511 2a,ae 50 A1OT vor rae rc rqxeiæ, A Ourνν era³ns MAkPOKO MOYT rua: 2 IIXG&S 5ον pyd‿νμιαά K9 doss A³ ue ro△⁴ LoOυν P⁸⸗ Y'nxins AA⁴α,⁸εαμ εφνι Xurag I QANNH 686018 e 8zy c„ Jer. Iyra. Mèéęε* Lbs MIKPOKOGXM OT Tomika: Euens ioexSias 4vTo Oον ieoxa A3* Ecerr aua, 1„Ja uee 0„ 5-oεᷣα: nta Preſtantiſſimo Philoſophiæ Baccalaureo, JOHANNI GEORGIORHODIOALSA4TO0 Auctori theſium ſolertiſſimo. Et amicorum conjundtiſſimo, his paucis aſſurgere debuit& voluit OllANNES Il. KNOPFTMIS. . b Ur ROSA cognomen RHODIO largiror donegumn, Sic plerumq́; ſuis reſpondent nomina rebus- Ut ROSA per ſpinas flores oſtendit amœnos, die RHODIus duris Famam conatibus effert. t ROSA ſpinetum fuperat non laſſa vigendo, B5 RHODIUsS vincit MOMUIM indefeſſusagendo. STAT ROSA, Stat VIRTUS patrum, Stat LAuDls IMAGO, Et AHOPMbM hortantur⸗ rumpantur ut ilia Momo. b In Nomen& Symbolum Amici i ſui conjunctiſſimi — luſit 1ACOBus NICOLAI HOLMIuUS. Mnes qvicœlò Flores ſparguntur am cni gyderum,& in terris qvæ Florum Sydera fulgent conſobrine, tibi ſat erat noriſſe: ſed ultrà Pergis, in cxiguo Majoris ſymbola quærens Mundo. Qvis poſſet tantum exantlare laboris? Nemo ſcio poſſet: quin te Decus omne manebit. — Con ſobrino ſuo appoſſuit CLAUDIUS PETRIO XEBHLLEUsS. — ——— — — Fccinè, SANGVIS NosTER, qvæ prima dediſti Argumenta cui non levia ingenii: Nam memini,(pueros cum luſus habebat inertes Ambos,) te luſum ſpernere, magna ſeqvi: Et puerum qvandoq; nihil puerile rogare, Qvid Cœlum, Tellus, qvid tua membra tegant? Qvid Cœlum, Tellus, noſti: qvid membra recondant Noſcere eà dabitur, qvà cupis ire vià. luſit JOHANNBES MONRADuS Authoris Conſobrinus. parguntur ameeni z r— dera fulgend 1 CorLEGII AxxroMicr eiſ ſed ultea„ iyn mbol là quæxrens DlgpuT ʃ0 Qul NTA mexantlare hbori Deccus« imnemane eee EpPAIE ET BILIS RE- lus PrRL Seun b CEPTACULIS, b Sub præſ 4oo scum luſus habebat inectez Viri Clariſsimi, Excellentiſsimi,„ mipernere, wagna ſeqi: Dn. D. THOM BARTIHIOLINI nhul puerile 10gate, Medicinæ& Anatomiæ i 11 Regio Hatf —* 1 rid 3 b— 8 cllus, Qqvidtua memdbjategaul hs 17 wembi Lhe nienſium Athenæo Prof. Publ. Præceptoris dolll:* dme& Promotoris ſui, ætatem ſu- 2NosTER,qyvæ primacdecdlii nonlevia ingeni: tur, qvà cupis er, b ſpiciendi luſſt 1OHANXNES MONW. Aℳ4 diem 26. Jan. 1650, in Aadorie rh rij on 1 A AnthoräsCouomn uperiori, horis antemeridiams, Ventilandam proponet Vaxu2 2 1IEOANGE 9 Pede S= G 88 1 Typis MEzcCHTORIS Aeee 2n, CA Fp. Auno i DC L. Dn. M. IJOANNI PETRIx SCHELDERUPIO, Dicœæceſeos Bergenſis, qvæ in Norvegia eſt, Epiſcopo vigilantiſsimo„ yiris virtutis& Eruditionis laude conſgicuis, Dn. ESAI ELEISCHER, Reipublicæ Hafnienſis Pharmacopæo experientiſsimo, Nec non Dn. CORNEILIO DE LANGE, Civitatis Bergenſis Senatori prudentiſsimo, ejus- demq; Pharmacopolæ peritiſsimo⸗ Benefactori ſuo in multis probato O4Aμαχα μ̈ν νωautoribus& Promotoribus ut certiſsimis, ita honoratiſsimis, Viro admodum Reverendo Clariſsimo& Excellautiſsimo * Hanc a reiom Anatomicam IWwaru Leganger A.& R. b big annſi. 1 1 1 8 noit, NNm. rrowaminhom e iman onniamq terur 1 mmmiainleiplo, 2 eenälo alte Vühaaſena tr agelsja a lchun geit, d ler Aenrenge tten, Parenteg. 8 lbilidenun 4* 4 tieubnn,* 1 lim egerülte 1* rente rnn e nniine, do,d. L Vennu„A. 8 5 tdumg 6p endo ariſgimo&. Eac TI Trckauſn dANNIPüH' LDERUPIO * 1 Benſis, qyæin Nuna iſcopo vigilantißzimo, E ruditionis laude con icui X. FL.EISChh Hafnienſis Pharmacopan perientißimo, Nec non ELIO DE LAN s Senatori prudentiftim i copolæ peritiſsimo, Benchaäh o in multis probato, Fautoribus( Promotmun ſimis, ita henratiſiimi, * Hlanc Narel9e Anziomiem „4* Waru Laus ⁴.σ d cdg 92— c 8 “ Aos a mihi Domine noſſe me Kãte LHESIS T. 9 Ltiſſimam ſimul ac ultiſſimam eſſe ſcientiam DEi cognitionem& ſui ip- M: ſius probè cogniti deſpectionem, cuivis D. extra controverſiæ aleam poſitum eſt, Ad iſtam, totius mundi theſaurum, in RNN⸗ omnia ſita ſunt, adeò ut ſine ea, æter- e Dna non habeatur felicitas, vera via eſt, ſi oARſe ipſum cognoverit homo. Qienim ſe novit, DEum novit, cùçłm DEus nusqvam velit habitare, præ- terqvam in homine, ubi maximè conſpicuus. Ita à ſe ipſo, DEi, omniumq́; rerum cognitionem exordiri poteſt homo, imò, hæc omnia in ſe ipſo, ut in qvodam DEifico ſpeculo intueri, Davidis exemplo, aſſerentis DEi ſcientiam ex ipſo mirabilem factam eſſe. Qxi ĩgitur ſe noſeit, DEum ſuum creatorem ſupra ſe contempla- tur; Angelos juxta ſe, magnum mundum infra ſe, cujus ſimu- lachrum gerit, creaturas circum ſe cum qvibus ſymbolum ha- bet. Parentem qvà animam agnoſcit DEUM, cujus imaginem refert. Parentem qvà corpus agnoſcit LIMUM terræ&(ſi ve- nerandæ credendum Antiqvitati) præſtantiſſimum compoſitum & ſubtiliſſimum extractum totius mundi, ex centro omnium circulorum, eujus imaginem gerit: ut in ipſum omnes anima- lium, vegetabilium& mineralium proprietates videantur ingreſ- ſæ, isq; cum triplici mundo DEali, intelligibili& ſenſibili com- municare, notante Petro Severino Dano. Anima in homine Elementum eſtigneum ccleſte; partes ſolidæ& ſpermaticæ ſunt terra; partes humidæ ut ſangvis aliiq; humores ſunr ex Elemento aqvxæ. Aet eſt totum qvod vacuum eſt& nulla eſt ſubſtantia, do- A 2 cente 3 cente Crollio in præfat. Baſil. Ch.- Qua huc plura ſpectant petan- tur ex correſpond. Signat. Macr.& Micr. Crollii: ex Conſ.& 1 diſſf Sennerti. ex controv. Anat. Bartholini. ex Sperlingio&c. b Hoc oggerunt nonnulli, beſtias in præſtantia homini anteponen- m das eſſe, Qvia nos aper auditu præcellit&c. Sed ds iniqvis iſtis mun dado I rerum æſtimatoribus legantur Senec. l. 2. de benef. c. 29. Lactan. b 1 in l. de opif. Dei G. T. 1 5 ha II. ditee uruun) 1 e Noli igitur 6 homo, commiſſumtibi talentum,& in vaſe mu he bina tuo fictilrreconditum theſaurum, in terram defodere; qvin po- iie ajulin ne ne tius crebra aſſiduitate inqvire, effodiendo perqvire, interpola, ut: guütxyauche i dfern væſtum facias uberrimum. Et qeid tui oblitus aliena qværis? mſefenecdit unm Inſigne Philoſophiæ ſtudium; egregia ſane cœli aſtrorumq́; co- iiemtim m 1 gnitio. Fateor. Longe tamen& præſtantior& utilior tui tincrernum n 1 ipſius contemplatio: ut cù m leonis inſtar tu te in te ipſo, velut in gaiun ar, 1 limpidiſſimo fonte, videris, mundum& Diabolum qvos tuipſe naz oxcome ſeqveris, diſcas non ſpernere modo, ſed audenti animo propulſa. Emtdalacaip ee re. Et qvi ceſſandum? Summa hic deprehenditur non modo bacteſchem. utilitas, ſed& jucunditas. Cum nihil in cœlo aut ſurſum, aut in terra deorſam inveniri qveat, qvod humani corporis ſtructuræ wlua„ poſſit comparari, imò mirabilior illa ſit totius mundi opificio. llenn fnon ie. N Singula hujus membra in præſentia expendere non fert officii ra- tio, in unius diligentiori conſideratione ſolùm occupabitur Di- ſpuratio. Ratione finis in partes Miniſteriales& Principales di- vidi corpus humanum nemini non notum eſt. Hæ tres ſtatuun- ſhenunaunats deion meles e — — — 2———— ——— 85——. —— — öö———— tur Cerebrũ ſcilicet, In qvo habitat facultssanimalis,& unde ner wtii, Amm, 1 vi oriuntur: Cor, in qvo reſidet facultas vitalis,& unde arteriæ baurideg 3 93 b prodeunt:& Epar, in qvo ſtabulatur naturalis facultas, eſtq́ ve- tket Maudr narum principium, diſpenſationis puta& diſtributionis. De hac e ultima, qvæ licet non ſit nobiliſſima(hanc enim dignitatem, 46 uins alii cordi, alii cerebro, alii medullæ cerebro immerſæ,& qvam ſal— optimè, tribuunt,) interim, cùm ſit venarum principium,& offi- ualsgin ndc d cina ſangvinis, naturalis ſpiritus auctor,& Principis inſtar pro-— megimb 1 priis ſumptibus univerſi corporis familiam alat, aliarum certe par- Ran tn ucad ſe, tium ſi non omnium at nutritioni inſervientium, primatum dee 1 dc ſibi ſuo depocereſmeriro videtur, De hac„inqvam, ultimaà, prin- 11 unmäni an h eipe ägis hunr— ſil. Cir Qoehuc t. Macr.& die denſeü r. Anat. Bartholini, ex Ha deſtias in preſtantiahomim anhe auditu pracellit&c. Seddei wicna ntut Senec. l.2. de benefi. S Rexone II. d, commiſſumtibi tllentum,Rung dlabrum, in tertam deloder le gvite, cfiodiendo ergyite, menun um. Es qridtuiodütus llenam dium; egregia lane colli atorun onge tamen& præſtantior Kuia tcum leonisinltor tu tein teiplo,an. derisy munduam& Duüdolum, gyunnj ernete modo, ſed audentianimonyi 12 Sumanu bic deprebenditut umm eas. Cuͤm nihil incaloaus ſuſing aiti qreat, qvod humani corpiuti mitabiliot illa ſit totius mond q ain præſentia expendere non fentei zori coafideratione ſolim occupain anis in pattes Dliniſteriales& Prndga nemini non notumeſt. Heuak habitat facultasanimalisKute Sdet facultas vitalis, Kmiter a Q.νο dabulatur natutalis iaummch enſationisputa& diſttidulions „ Gt nobiliffima( laacenm ihe 0„alii medalla cetebroimmefte,dſ „ 8 a Tσ 40 te 0„ 1 nutriuon monymia. venatum fiuche b anciobi 98 a0cdor, K Pnncp cipe Anatomiei objecti parte, pro ingenii modulo breviter agere ordinis jubet ratio, præſcripti à celeb. Præſide nunqvam ſatis laudato Bartholino, cui qvantum in me Anatomicæ ſcien- tiæ, qvod certe exiguum, totum a. qvantum cunq;: ſit, ipſi ſoli gratus debeo. 1I1III.. Ad ᷣSa yε τιαλκοεσ anteqvam acceſſum fecerimus, cirea oroμιιαναονα notanda eſt etymologia, ſynonymia, G ho- Hanc qvodattinet, Hepar hic non ſumitur vel pro piſce, cujus Plinius meminit l. 32. c. iI. vel marino ejectamento, qvod hepatis cocti lobum referens per mare vagatur,&c. Sed pro principe parte corporishumani, in infimo ventre fita. Græcis dicitur do τπᷣππω Q1,0ͥexgviag or A-r 18 ‿ρρααν ρν μοωπ ab in- opia cæterarum partium, cui ſuccurrit. Latini Jecur appellant, qvaſi juxta cor, aut fitu, aut viribus& dignitate collocatum. Utraq; vox communiter apud Medicos uſurpatur. Qvi planetas & metalla corporis partibus reſpondere autumant, Epati Jovem tribuere ſolent. IV. Explanationem nominis Rei ſeqvitur eaplicativ. Eſt igi- tur Hepar pars organiea in infimo ventre ſita, ſangvinis organon, ſpiritus naturalis& venarum rubrarum principium. Pro cujus uberiori intellectu, norandum, Primò, non omnem partem eſſe organicam, ſed vice versa: habet ſe enim organum ad partem, ut anguſtius ad latius. Secundô, Ad organicæ partis naturam duoc reqviri: alterum, propriam actionem,(non communem, qva- lis nutritio eſt, qvæ omnibus partibus competit,) alterum, proea edendà certam conformationem. Prius Jecinori competere cùm al‿ᷣłνσm evincat, poſterius a. debita figura, magnitudo, ſitus&c. demonſtrent, verè dicetur pars eſſe organica. De his a. ſigillatim in ſeqventibus, pluribs agemus. Spiritus deinde Na. turalis principium Epar eſſe dicitur. Miſſis enim eorum ſententiis, qyi hunc dari audacter pernegant, affirmamus omnino hu- jus exiſtentiã, faciles licet concedamus, non parvam eſſe inter hunc ſpiritum& reliqvos differentiam, nomenq́; Spiritus, i ta pro- priè, ut reliqvis, huie non competere. Objicienti tamen Spiri- Az tnum tuum in hepate impofſibilem eſſe generationem ob inſignium ca. vitatum& ſinuum abſentiam, reſpondetur, illas non ſemper re- qviti, ſed in iis ſaltem partibus, qvarum ſpiritus ſunt tenuiores co- pioſiores, ac confertim ſemper præſto eſſe debent. Tale qvid his non opus eſt competat: Ea propter igitur eò melius ſuum in- de vendicare poſſunt principium. Accedit etiam ratio. Notum n, eſt, corporis noſtri partibus, etiam ſpirituoſis ſuam deberi in- ſtaurationem, ſuum alimentum, ad conſervationem, ubi a. hæc primarid conficiuntur, ibi ſpiritus natutales oriuntur, ex qvibus poſteà vitales. In Epar igitur cùm hæc qvadrent ſingula; nec de- negari poteſt, qvin in Epate verum ſortiantur prineipium. Plura huc facientia ex b. m. Sennerti inſt. l. 1. c. 6. deſumi poſſunt, Ve- narum rubrarum principium alii ignorare voluerunt, alii ventri- culum eſſe contenderunt, alii oculos, alii cerebrum, alii cum Ppe- ripato cor ipſum. Nos cum ſanioribus, Epar ſtatuimus, expe- rientia& rationibus adducti, qvas apud p. m. Bartholinum Con- trov. Anat. qv. 4. de muſc. venis& c. videre licet, nos a. hic ſtu- dio præterimus. V. Poſitum eſt Epar, ut anteà diximus, in infimo ventre, qvoad majorem partem in dextro hypochrondio(ut qvæ æqvi- librium ſervaret Natura locum Lieni in ſiniſtro relinqveret) to- tum ſub coſtis demerſum, tanqvam in loco tutiſſimo, ſuperius diaphragma, nè deorſum cadat, inferius ventriculum reſpiciens. Abillo digiti transverſi latitudine disjunctum eſt, nè forte obeſſet illi, qvaſi flabello præcordiaventilianti: Huic leviter incumbit, omnemq; hujus editiorem partem non modò dextram, verùm etiam priorem fibris ſuis amplexatur. Axibus in utroq; latere æqyvaliter eſt ſitum, uti& ferè canibus. His enim qvia gracilis neq; valde ponderoſus contigit lien, magna jecoris portio in ſini- ſtrum ferri debuit. b VI. Eigura, notante Veſalio, ſuis, qvibus aceumbit, organis reſpondet, non aliter, qvàm ſi nullam peculiarem exigeret for- mam, ſed ſibi à vicinis& conterminis partibus, inſtar fictilis ter- 1æ, qvamvis effigiem indi permitreret. Videmus etiam ob ſe- ptum 1 aun, gees. [G (dendialbn it ochosdüddn, 9 30 iltan gouuu 12 3 taamikch— ntdid, uegelund*— gusf ie kicta — lccinp jar bman han icrcul RVodiſäunhe ſ. cunaiu i 1vabdh rrenmunhilam ul- cemecitö, cmitat me Nami aunt, Duga n i nemdtandl) ai in iae m ga lepuminken ite ſüccn ſoinm. Tanu, an agna dind Ägamentum in drrc Terztgyidemhoc ie zande Gin käsege . LAnuab u. Enlalnalius,a ae a 6 düi täniſelum e..* Vem wecaſeen b Gintiued ſ 1 8 nt unen, ae 5 müuim ſ iilem eſſe Zenerationem h; atiam, ret rribus, qr 4 Pondetur, illag 8 arum ſpiri nh lem uwſummn 4 Præſto eſſe debent 1. tat: E itnt. il mei! a propter igitur e ineipiam. Accecit etiam nio, h arribus, etiam ſpitituoſis ſuam ben imentum, ad 44 nentum, a couſerwauonem ün ibi ſpiritus natutales oriuntur, a tigiturcum hac qradtent inguhan . 2 Date verum ſortiantur prineipim, n dennerti inſt. l.. c. 6. deſumipolim aplum aſit ignorare voluetunt, äimn nt, alii oculos, alii cerebrum, aücn os cum laniotibus, Fpatſtauims lducti, qvas apud p.m Zanholaumd uſc. venis&c. videre licet, nosa iih nchuſn V. ar, ut anteà diximus, in inimom m in dextro hypochrondio(ut qrex ta locum Lieni in ſiniſtro relinqten um, tanqvam in loco tutiſſimo, it ſum cadat, inferius ventriculum rin lutitudine disjunctum eſt, nefore cordiaventilianti: Huie leunttiuni orem partem non modd dextam ddl uis amplexatur. git li jecotis ponivit- scontigit lien, magna jecotspon 4 dit,orr te Veſallo„ ſuis, qribus accun 6 3 „qrèm ſi nullam— 8 18& conterminis partibuszih rbelhe uc! fidemos eiun d indi permitreret- 4 1 4 — — Aeibus i unm ti& fere canibus. Hss enimqußm 1 ptum transverſum, eui cedere debuit, illius ſuperiorem& exte- riorem formam elle convexam vel gibbam, æqvalem& lævem: &ob ventriculum, ejus inferiorem& interiorem figuram eſſe con cavam, qvæ ejus pars ſima dicta, inæqvalior eſt, exaſperata cum duobus finibus, alterò ad dextram pro veſica bilaria, alterò ad ſi- niſtram pro tranſitu ſtomachi, tum variis protuberantiis, inter qvas duæ illæ exiguæ Eminentiæ, in dextra parte, circa venæ por- tæ egreſſum locatæ, majorem merentur contemplationem, ut& lobus exiguus qvi molliore ac tenuiore carne, qvàm reliqvum he- par, conſtans, membrana ſuccingitur tenui. Brevius alii docent jecur formam habere ſemicirculi, ſeu Lunæ, cùm àconjunctio- ne prodit ſeu nova eſt.* VII. Connectitur per tria valida ligamenta: Primò Abdomini, per venam umbilicalem, nè ad ſuperna rapiatur, qvæ fœctu in lu- cem editò, cavitatem ſuam amittit ac ligamenti officium ſubit. Secundôò, Diaphragmati, à dextra parte beneficio ligamenti membranei, lati, nervoſi ac impensè validi, qvod à peritonæo, qva ſeptum inferiore ſede ſuccingit, enaſcitur, diciturq́; ſuſpen- ſorinm. Tertiò, Diaphragmati etiam, ſed à ſiniſtra parte per aliud ligamentum à peritonæo natum teres& robuſtiſſimum. Negat qvidem hoc contraßartholinum Riolanus; ſed in idem re- cidit, ſi rectè expendas. VIII. Magnitudo Jecinoris, ut& cerebri, in homine, præ reli- qvis animalibus, licet maxima ſit, proportione ſui corporis habi- ta, ut univerſum dextrum hypochondium impleat,& nonnun- qvam extendat ſeſe usq; ad regionem umbilicalem, non tantum ob nutritionem, ſed& ſpirituum animalium procreationem: Va- riat tamen pro diverſitate ſubjectorum, ob varietatem vel a. conſtitutionis; Sic qvi magnum habent ventriculum magnum etiam hepar habent,& vice versà: ſic in aliis deprehenditur jecur deperditum ac minimuma lien verò major& robuſtior ejus officio functus vel G. ætati: Unde pueris maximum eſt, ut plus ſan- gvinis conficiatur pro augmento corporis, adultis minus, adhuc minus ſenibus, ut ſic juxta ætatem decreſcat. vel„. remperata 7d: ut& alias in timidis& guloſis, qvò calor cordis augeſcat: in tabi- 1*:ꝛ Majus enim inveniti ſolet in majoris intemperiei corporibus, dis modo magnum modò parvum cernitur. vel ob alias atq; alias cauſas variat qvantitas Epatis. Numero unicum eſt, cum nu- merum magnitudo compenſet. Duo tamen viſa ſunt; licet ra- r0, rarius tamen plane defuit. IX. Subſtantiam habet rubram ac mollem conglobato atq; in grumum concreto ſangvini perqvam ſimilem, plurimis venarum Cavæ& portæ radicibus circumjectam. Erafſiſtrato νεέηοννμαχ dicta eſt, id eſt, affuſio, qvia affunditur, vaſis jam dictis& ſpacia inter ea replet, Membrana integitur tenuiſſima ac ſimplici, ab altera venarum membrana, à peritonæo originem ducente, ena- tà, qvæ parenchymati arctiſſime jungitur. Tenuior a. eſt, qvàm lienis membrana, qvòdarteriarum copia tanta non eſſet, qvæ co- geret diligentius vaſa conſtipare. Præcavit enim Natura ubivis, nè qvidqvam inutile aut non neceſſarium conderet. Color Epa- tis in ſanis rubicundus eſt, in ægrotis verò variat. X. Dividi ſolet A nonaullis in dextram partem& ſiniſtram, in- ter qvas mediat fiſſura parva, per qvam umbilicalis vena egredi- tur, d&eορα Herophilo appellata. Aliàs communiter conti- nuum qvoddam viſcus eſt& integrum, qvod licet in brutis plures in partes, lobos vel pinnas dictas, diſpeſcatur, in homine tamen non niſi incommodè in lobos dividi poterit, niſi tres illas partes dextram, ſiniſtram& inferiorem accipiamus. XI. . Subſtantia Jecinoris hactenus perſpecta eſt, Contenta jam attingemus,& primò Venas, qvæ duæ ſunt Cava& Portæ qvod nulli, hoc exceptòô viſcere, totius corporis parti contigit. Hæ enim abſtractà Epatis parenchymate, diſtinctæ apparent, hinc inde inordinatè diſperſæ& diſſeminatæ. Plures a. ſunt venæ Portæ ſurculi per imam partem qvàm Cavæ,(cujus tamen plures per ſuperiorem partem,) adeo ut ſi numerum etiam, defnire li- buerit, triplo plures eſſe, non malè dicturi ſimus. Inter has te- nues qvidam gracilesq́; propagines deducuntur, venis perqvam ſimi- Tmalceali dn n de Inkanaraoh n duii Anckateſel AAunt, NM Auſlamſe 1 elboncs, deum ven Klee lgentint nun mate du Mgfik tſogeeruclion ledlent wsrrguments ann lheis. ddenrolaane wnag beieraponeeg e allmn i Walei di n irenian umekleng„ Nn, ler ioamot. ſan ſena conjlgeni 2 nhh 4. ſan rauxalih. ſen Kamtatpomomn... aids e., unen dalar 2 dri taing 18 müh: Wmeaen liti ſolet in maj esee.. Buloſis, qro nan anpöim 0⁴o parvum cernitm 4 Epatis. 3 ompenſect. 3e defuit. vel—9 IX. bet rubtam ac mollem agvini perqvam ſimil kehan hr. em, dlurmim bus circumjectam. Erafifraao me 10) qvia affunditur, misjam äihi lembran. integitur tenuiſſima zc(mi brana, à peritonxo on inem duend, ati arctiſlime jungitur. Tendicach odarteriatum copia tanta nancſan nconſtipate. Præcarit enim Nau aut non neceſſarium condetet,(qii us eſt, in xgrotis verò vatitt. X. nonaullisin dextram pattem&ſui Ita pafva, per qvam umbilicalis Felagg pphilo appellata. Aliäs commmiins dus eſt& iategrum, qrodlicttindnin pinnas dictas, diſpeſcatur, in beminn e in lobos dividi potetit ail tes lug Kinfcriorem accipiamm. „ cinotis hactenus perſpecael Cnu n0 Venas, qyæ dux ſunt Cmao Aux viſcere, totius corpotis pani conih I tis parene hymate, diſtindr Thun derix& dilleminatæ. lures 1 am partem qràm C⸗ne.(ccjstmat mn, adeo utfi numerum cin un non wale dictur Bm. I edacuntuf, fens- „ sce, c1 Pl opagines d ſmiles, quæ ſenſim in majores collectæ, tandem in vnum porum abeunt, per qvem bilis ab hepate in veſiculam fellis deponitur. Recte igitur moderni in Epate venarum principium& 50έαό & Aανσνσν conſtituunt, vel eò inprimis namme, qvòd perſpi- cax auτια,(cui nemo, niſi a»μννν π⁷ Naciag laboraverit, fidem eſt detrectaturus,) maniteſtiſſimè oſtendat omnis generis venas illud attingere, eiq́ inſtar radicum in terra, concentratas immergi ac inſeri, adeoq́;& continuas& contiguas eſſe,&c. Venæ lacteæ hic excipiuntur, qvæ variis ramis in tertium lobum inſeruntur ex obſervatione clariſſimi Dn. Præſidis, qvo ad ulla ve- na mihi vitali tepore ſit ſalitura, ſuſpiciendi, ſed originem in Pancreate ſeu glandula Meſenterii habent, qvod veteres igno- narunt. XII. 8 Anaſtomoſes, compreſſiones, vel melius, conjunctiones ra- dicum venæ& Portæ, diligentius inqvirenti facile patebunt, ſin- gulari naturæ artificio, qvicqvid Excellentiſſimo Bartholino mul- tijugæ eruditionis ſuppellectile inſtructiſſimo„contradicat Riola- nus argumentis ſuis ficulneis. Arteriæ paucæ ſunt Anatomicis, à dextro Cæliacæ ramo exortæ, qvæ in ſimam hepatis partem, un- de vena Portæ egreditur, diſſeminantur, ſed ex obſervatione cla- riſſimi Walæi plurimæ inveniuntur accuratiùs perqvirenti, in unum circulatorium. Nervos,(nè ſenſu omninò deſtituatur, licet hic admodum obtuſus ſit,) habet duos exiles& exiguos à ſexta conjugatione derivatos, alterum à ſtomachico ra- mo, alterum à coſtali, per truncum ejus, qvæ cavam ſuccingit, non vero perſubſtantiam diſperſos, ur profunditas ejus ſenſu ca- reat intot humorum motibus. Unde dolores etiam obtuſi& gra- vativi ibi fiunt, in majores terminandi? ſi ipſam ſubſtantiam pe- netrarent, ut voluerunt Veſalius& Riolanus, XIII. Uta. fere omnis, ita& neſtra materia ſuis præcluſa diffi- cultatibus ac perplexiſſimis ſepta videtur labyrinthis, circa Epatis actionem præcipuẽè. Nosur inoffenſo progrediamur pede; Duo breviter attingemus: alterum, qvæ nam ea ſit, alterum qvalis, & qvomodo fiat. Ad prius, tenendum, Actionem Hepatis non. W nullis nullis credi d uplicem aud joσνν 2 20uuον 7 Nonnullis unic am 1 Auμμα ·μασυν puta Res eodem recidit. Illi enim ſeorſim„hi con- junctim humortes intelligunt. Illi temperatiſſimam illam maſſæ ſangvineæ particulam, ſegregatam ab humoribus reliqvis, hi ſan- gvinem pro tota maſla his humoribus conjunctũ ac coneretũ, in- tendunt. Anobiliore a. copioſiori ac prædominante humore, feilicet ſangvine, ſangvificatio ſtatuitur. Certum licet ſit, hu- mores ſimul gigni, non tam ob calorem, qvi ſimplex ac ejusdem naturæ, uno eodemq; modò eapropter agit, qvam ob chyli ra- tionem, qvi ex alimento variè mixto factus, lieet ſimplex videa- tur, reverà tamen partium diverſarum mutua permiſtione concre- vit, qvarum aliæ calidæ ſunt& tenues, aliæ frigidæ& terre- næ&c. Et hinc àtam vario ac multiformi chylo varii etiam pro- creantur humores, non obſtante, qvod calor ſit ſimplex, c˙ùm agens agat non ad modum activitatis agentis, ſed per modum re- ceptivitatis ſui patientis. Unus qvidem Epatis calor toti chyle xæqyvaliter ſeſe exhibet, in eumq́;ÿ pari robore& conatu ubiq; in- cumbit: Veruntamen non ejus partes omnes parem ſubeunt mutationis modum, qvòd non ſimilis ſit omnium conſtitutio. Hinc accidit, ut qvi ex his fiunt diverſi humores, eodem tempo- re emergant atq; compareant. Pituita enim ex eruda& frigida chyli fit portione, bilis excalida atq́; tenui, ſangvis ex mediocri, Melancholiaus ex frigida atq; terrena. Non ergo humorum pro- creationes atq; differentiæ ex unius ealaris vi& gradu aut ex ſolis qyvalitatibus, ſed etiam ex propria materia æſtimandæ veniunt⸗ qvæ ſua eſt cujusq; humoris, propria& familiaris, Vide Fetnel- Phyſiol. l. 6. c. 3 ſeqq. XIV. Alterum, qvò ſcilicet modo Sang vificatio fiat, qvod concernit; brevitatis ſtudié, eorum miſsis ſententiis, qvi epar ſangvinis la- boratorium pernegant, utpote ſufficienter refutatis à celeberri- moBartholino, Sennerto&c. Dicimus. Poſtqvam cibum ore ſumptum& dentibus contritum per œſophagum acceperit ven- triculus, primà concoctione caloris& peculiaris i0αυνρςρeσdν ope, factà, chylus per pylorum expellitur, unde in inteſtimis te- nuibus chyloſi abſolutà, in inteſtina deturbatur. Dum a, flexuo- 6 iencaun enumelo 6 (dissscodet awiae rerauw n J Rarum mh b nate angrar— W ümndran, u Cenitur 1 gipertmneur in rwmiplusen ne Keriofam ditri 4 löſtum abet an enwetorulteiurdn ne änam unnutlitlone, an üoneper ſenas um tepetat, i ülledlumfell e lui Ndao 1 gemünun: e kuxi cal d. r duα 1, d cod ddfeaen, Nanaag * codem recidit. Jl 3 * 4 leßregaram ad humo M — his humotius conjungfüs d ore a. Copioliori ac ngrincatio ſtatuitur. non tam 0b colorem, qri ſmgern 4 2 24026 hnoßte agt, Pamchi ——„ ar.. kacdus, heer ſi rium diverſaru 4. alida ſunt& mene henee tam vario ac mulrifarmich 5 non obſtante, qvod M rod calor ſi ima nodum activitatis agentis, ſei perane dentis. Ulaus qvidem Epatis caarm det„ in eumq́; pari robole& conaua men non tjus parres omnes patmit n, qνd non ſimils ſit omaium can fiex his Runt diverſi humores, eodma mparcant. Pituita enim excncati bilis ex calida aiq; tenui, ſangisess igida atq; terrena. Non ergobuman ctentix ex unius calaris ni& gractuus iam ex propria materia æſimantzm humotis, proptia& familass, läi 4+ Certum le XIV. ulet mado Sungufeatie, Todem orum mißis ſentemtiis qei lass unt, utpote Hcienter— 84. 4 2. nerto&c. Dicimus. Poſtqran— nc e „uscontritum pet œſophagunar 8 calotis& peculians lomm acoction er!„lorumerpellitur, 5 4— Alotà m intcſtin deratdatur. ondein nntetio ſa inteſtinorum circuitione deducitur, in eâ prætervectione me- ſenterii, craſſiore ac inutiliore parte in craſſa inteſtina detruſa, pu- riorem ac laudabiliorem chyli partem combibunt venæ lacteæ, (qvæ numero fere infinitæ, per omnia inteſtina ſparſæ, qvaſi in in- ſidiis excubant, ut nihil utilis ſucci præterlabatur.) Ab his altera- ta, vi ab Epate advocatà, in extremitate harum ſangvinis rudi- mentum accipit,& chymus tum dieitur. Qvi ex radicibus la- tearum in hepar effuſus convertitur in ſangvinem à parenchy- mate tanqvam cauſa Efficiente, mutante materiam in ſubſtan- tiam rubram, qyvalis epatis caro eſt, ubi humores ſimul viſun- tur. Genitum hoc modo ſangvinem in Cavæ radices expellit, qvi per truncum aſcendentem ad cor defertur,& qvidem in dex- trum ipſius ventriculum, in qvoattenuatur, poſteà in venam ar. terioſam diſtribuitur, ut per arteriam venalem ad ſiniſtrum cor- dis ſinum abeat, in qvo extremus colophon imponitur, cùm at- tenuetur ulterius& in ſangvinem arterioſum vertatur, qvi poſteà per Aörtam pro vita ſingularum partium diffunditur,& omni- um nutritione. Demum iterum recurrit, qvod ſupereſt à nutri- tione per venas ad hepar, ut novo ſangvine auctus rurſus circui- tum repetat. Intereà bilis extrahiturà ſangvine per ſurculos in Nlud bilioſum, uti duplex, tenue& craſſum, impermixtum & permixtum: ita in dextra& Cava parte Epatis duplex adeptum eſt receptaculum Veſicam bilariam& Canalem bilarium. Qro- rum, anteqvam manum de tabula, brevem delineationem datu- ri, obiter præmonemus, heic à nobis non intendi bilem alimen- tariam, ſed excrementitiam, nec præter naturalem, cujus ſpe- cies vitellina, porracea, æruginoſa& iou à plerisq; nume- rantur, ſed Naturalem, qvæ flava dicta, per uõυνμααννeneratur, ut excrementum ad alendum inurile, ſecernitur& in veſiculam fellis colligitur, ibiq; qvaſi naturæ ſuæ ultimam perfectionem ad- ipiſcitur, eodem modò, qvo feces in inteſtinis. b * b XVI. Eſt a. Veſica hilaria, aliis folliculus fellis, Græcis auνςα ve- Adoν e, vas oblongum, ſubrotundum, concavuum, à latio- “ B2. re FEolliculum fellis& Porum bilarium deſcendentes. re parte cum hepate connexa, euĩ per ſimum innaſcitur, inferiore a. reliqvà extra lubſtantiam jecoris libera propendente;, ventricu- ji dextro lateri coloq; inteſtino incumbens,(ſæpenumero u- trumq; flavedine tingit,) excrementi bilioſi ſed finceri con- ceptaculum. XVII. b Doplici conſtat membranâ, unà tenui& communi, fibris omnibus deſtituta, qvæ à jecoris tunica enata dimidiam tantum pertem ſuccingit, eam ſcilicet qvæ extra jecoris ſinum promi- net: alterà propria, craſſa& validà, triplici fibrarum genere in- tertexta, qvam interius ſuccingit eruſta qvædam ſeu mucoſa, ſub- ſtantia ex excrementis tertiæ concoctionis genita, qvæ prohibet, nè A bilis acrimonia lædatur. Ipſaa. membrana inæqvalem craſ- ſitiem nacta eſt, cùm in fundo tenuior ſit, in cervice a. craſſior. Parva eſt, vix duos longitudine transverſos digitos æqvans. Va- riat tamen hæc magnitudo pro temperamento& copia bilis, qvà impletur. 1 XVIII. Dividitur in Fundum& Cervicem. Fundum illam par- tem appellant, qvæ latior eſt& extra hepar prominet. Colore bi- lis flavo tingitur, qvamqvã etiam nigro, qvando nimirũ bilis diu contenta aduritur. Cervix fundo durior ſurſum ſpectat, obloa- gatur& anguſtatur. Circa hanc primd ſinus qvidam peculiaris, deinde membranula vel valvulæ modò binæ modò ternæ, qveæ bi- lis regreſſam præpediunt, obſervantur. Plurimos exiles metus, zafinitis ramulis inter Portæ& Cavæ radices, excurrentes, cyſtim accepiſſe notum eſt. XIX. Pro nutritione ayterias exiles habet à Cæliaca duas. Venas totidem à venæ portæ trunco enaſcentes, qvas cyſticas vocant. Nervulum etiam exilem vix conſpicuum à ſextæ conjugationis ra- mulo, qvi jecoris tunicam perreptat. Iaſeruntur a. hæc vaſa pri- muͤg in cervicem veſiculæ, deinde ad fundum in plurimos ramu- los diſperſæ propagantur. XX. uſus eſt dum ſangvis in venarum lactearum radicibus co- qvitur⸗ ntsiuat, n feüheft, an inubl e d Rcapoe 1 i n dlcle eccfat Jomw h 1g. ummunemeſge kegfontet liolmeei apenm unctenſiſen umi uſend ommde ſcunenn, nis K ftis ut u,ana boodenifner a Mſcnoben untrunange ittt unenn,n leamoagtuhcte wa mn mdon uudge mle ln neddn e Mhe «e Radun ait mottaa ſedlobta n 4 lngn. n Det, ſenne 4 onnexa, cui ne 3n cui perſimuminn tin ntiam ecorn lerappend üi Tiefa A nteſtino incumben an 61 †. 3 1 1 381*) excremenu bit 6 oſ ſel uun, XVII. lat nembrani, und tenvi&e conm, ꝗ VvX. ſecori tunica enenäͤmitan am leilic et ε extta ſecotis ſann cralla& validà, triplici fidratun nos faccingin cruſta qvædamſeumasi tert concockonsßenia, gem 4.. 1 Aledauur. Ipſa à memdramainxg m in fundo tenuiorſt, in cenictaci longuudine tramsverſos digitosrmn gnit d0 pro tempetamento K copün XVIII. Fundum& Cerricem. Fundumila rior eſt& extra hepat ptomine:(i vamqrä etiam nigro, qrando nmit Cerri fundo durior ſurſumſpedd ar. Circa hanc primd fus qyicenfe à vel valvulæ modò binæ modotenei bechunt, obſervantuf. Plorimoserbt ner Portæ& Caværadices, excunala eſt. AI. nexpferius exilesbabetà Crliacadus! Srur trunco ena an 7 c. vix conſpicuum— w eſiculæ deinde ad fundum m agantuf.— XX. ladearun nüch m ſangvis ia venarum ſcentes, qras ejhemn qvitur, qvicqvid calidi eſt& ſieci in chylo, ut in alimentum com modum homini cedetre neqveat, ad ſe trahere, nonnihil ad tem- pus retinere,& poſteà adinteſtina demandare, ut ipſa irritata a- crimoniaà bilis, qvicqvid fecum& inutilis excrementi reliqvum eſt, è corpore depellant. Addit clar. Spigelius, ut ſcilicet tra- hat veſicula, qvando vel copioſa bilis in corpore abundat, aut re- cto tramite, replero vel ventriculo, vel inteſtinis, expurgari neqvit. 4 XXI. Alterum, qvod nominavimus, bilis receptorium, Canalis vel Porus Felleus dicitur, eſtq; vas oblongum& latior meatus qvam cervix veſieæ. Connectitur cum Hepate, à qvò recià abit per communem ductum, de qvo infta, in inteſtinum, excrementöim bilioſum ſed craſſum recipiens, arterii, ut vivat& alatur, veni, ut redeat ſuperfluum, neryi, ut ſentiat, donatum. 4 — XXII. Communis ductus ſeu meatus, à dictis alius, ex cervibus ca- nalis& cyſtis conſtitutus, in inteſtini jejuni principium vel circa duo deni finem abit. Inſertio hujus non recta eſt, cùm obliqvè inter utramq; inteſtini tunicam duorumq aſi transverſorum pol. licum longitudine deducatur. Interiorem vero perforat: Inſe- ritur non nunqvam ventriculo& hine avc ejiciunt aνειαςέτσα bi- lem, nonnunqvam jejuno& hinc udro plurimas perſentiunt de- jectiones. XXIII. 5 Plura de præſenti materia invidebat temporis& pagellarum anguſtia. De Epatis eyſtiſye temperamento, temperati ſignis, in temperie, ſfymptomatis, curationibus&c. paſſim apud Medicos. Tuum erit Benivole Lector, tenellum hunc ingenii noſtti Embryonem intra humanitatis ſinus receptum fo- vere, tuoq́; dignari favore-. Docli mellora cancmus. B 3 Præ- Præſtantiſsimo& Lectiſsimo Juvenĩ Viro IVARO LEGANGEKR, amico fuoi inte gerrimo, de Jecore diſſerenti. . Mẽa Addar&ᷣ‿νςμανα Apynad aiα˙εᷣυν, Eveνerd Lee Qeꝰp Seiaivcy Muuia alνν Aeiæva daipon Hyε Aετ αν. Növ re auis Eoxala Vaums Oupea vales, Téuva Oiucν TIomd; TSlauv ARd AEPANTEP Béao aA Sald⸗μ alod TIod ᷑εαι τπmσα⁵⁹ Migaro due. Eð Gaot&e 2 Nur Ala dydoν Hara ca Weudea nor hic Fęya eAdene TLoλμeσα ε⁴χααφη½h ων. Ka) Asereila Karriree So Ceuð, Zedg daA OAuνμς AaldaAa 2'ſe ᷓ ᷓ&ꝙνε,ε ⅜ν PAaorrh 6ανστς. Ooed⸗ Ch TLei 42¹0a. Z Lueοεν Teuvdlo da‿α. Bosæννος v dan dya: OPodgéra- 609 Aa, HAG. Fepuse Xen=αι‿ εεα BesrTavdd Chr. AuScpune, FEAvA TUMe⸗ TIoλεε⁴ ˙G⸗, To‿μα dau‿e NIæε oον Ʒρι⁶. „„— ₰ Es Purdiν 5& Lechtsi EG ANCER mo Jursii mo, de ſecore dileeni is Adpl Eo Kidka Avyea 7a 1 IIsAu,SSl&i TIoMA. Lojoac, 9 Ma Deyn Aagred Le ze L7 avaeo . Tal.ꝑNaf ueeresn EOy, aααpuee. TIàcνν ddτrau 9, arrreS OyurTsSpdAcuν Tlan⸗ Tabèe᷑es Lauc zg, Ohug OSoεεν⁶. 4 ueva o sig 3 Qalde Aa II Oadpdl Auscai, Xibag Ade⁴s. OSeyenuin dy Oaꝰα ³dẽςναα ITlο dν — TAurr den HG Ar²bo Tdσμσάσα no . Ou* auG. 5 AyAaorν Maavdalar; TLed ua? 9 A Spartam gratvluter, Eluſum hunc animi 2 uuxnnunn causd conſriptum transmittit T caalo Auua Olaus Borriemus. Baerlauaog———— — H ſa e Prar laudent ſtulium Sophorum. TEP Oaageras 2 Abditam multi dubiùm catervam, —„HAGF Lui Atq; ſpinoſas mage Aoxtines. „ Xejcu G. bea Qam ſapientes. d Omnibus folùòm tibi perplacebant 5 Beer auus g 4 Utiles. Iſtas facili Camoœna Auc uier Singulis monſtras proprium loqvend d FEAvud 7s Corpus& Hepar. 4 Ilo au⸗en, Ita majoris ſapienter orbis T b J au uis Pandis anfractus, lucidos Planetas, Taãua 1 Arte mirandà bene competentes b NlesCean Sr 2 Et mierocoſino. 1 E puuæuui 11 Gra- Gratulor: Numen venerans triunum, Poſteræ laudi patriæ futuro Afferat vires Pyliiq́; ſecla Fauſta Legangro. properanter ſcribebat Mxihius Micolai. Praſtantiſsimo On. Theſium Auctori, amico ſuo in paucis unico. &⅓☛ Ncine totius nexum Qſtematis aptum Vyſſe ſatis fuerat? germina nõſſe ſoli. Sedulus& mundi majorts, membra ſecando, Im microcoſmo ſmbola pulchra doces. Ovam bene. Qvam doctè, planis& fingula verbis Materiem tractas qvæ tetigere tuam. Perge. Nec invidies tardet majora volentem. Sic VARE tuus ſpontè reſurget honos. Gratulaturus appoſuit Haulus Erasm Brandalmus Auctorts couſangvineus. nen venerans triunum, fn futuro lic ſecla corr EGII ANATOMleI Pauſta Legangro. D 1 8 P U T A T 1 0 Paperann frica 8 E 4 A 3 Kuhus ainga LIENE ——q— 4 Qyam 3 tantiſcimo Dn. Tleſuun 8e D. O0 M. A b— 4 4 8 „amico ſuo in pauci u nich exum Syſtematis aptum Sub præſidio 9 Viri melurilihu& Excellentiſſimi reeeereefn DN.TIHiOMT B AR Hmbola pulchra doces. e da uusen THOLINI CaSP. EIL. factas qua tetigere tuam, MEDICINE ET ANATOMIE bocTroRIS dier tarder majora volenten Epertentilgim egeininolyha Hafnienſium Aca- u Sau reſargei honos. demia Profeſſoris celeberrimi, Præceptoris ac m 1 Promotoris Exoptatiſsimi Cratulaturus Appoul A diem 6. Feb. Anni 16 0, in auditorio ſuperiori auluo Dauulus Erasnu Bruuan examini ſubijcit Aadimuagfatdaa OLAuS LAuRENTII STISoNlus Idſtadio- Scanus. 8, ne HAFNIE, Ptern GONS TAMPRECHTII. 8 98 perilluſtrisac Generoſe Heros DYN.TAGO TOT Domine de Erichsholm, Regni Daniæ Senator prudentiſ- ſime, Arcis Malmogienſis Præſes Regie, Literatorum fau- tor benigniſsime, Meccœnas ac Patrone non uno nomine æſtimande. Audacißimus forte videar, qvod minimus ego, negotiorum ac curarum tibi non ſecus ac fortißimo Atlanti graviter incumben- num mole, occupato, has qyali quali chartaceà ob ſtrepam tabelli Ne ſileam jubet tua inſignis in patentißimo mundi theatro conſti- tuta humanitus, ſyadet virtutum vibus inclareſcis optimarum cumulus impe- rant non publica ſaltem qæ in literatos omnes merita, ſed privata etiam in pa- rentem mihi ſidere heu prorſas infelici ademptum, pleno quaſi horreo collata be- neficia. De virtutibus ſi hoc loco diſſererem, maris eqyidem longe lateq pa. tentis infinitas agitationes certo numero comprebhendere viderer. QOyu enim hic ſinem ſperet ubi immenſitas iyſa in immenſum diſfunditur? Si humilitatem intuear, abyſſus eſt: Si prudentiam, prodigium: Si animi celſitudinem, vadum eñ ſine fundo: Si juſtitiam, miraculum. Accedunt his merita pondere& nu- mero prorſus inſinita ut nec currente calamo nec aliquot Lineis abſolvi qveant. Oherant ſe omnes omnium qvas facilis admittis viduarum pauperumg voces, tuam bumanitatem operose prædicant. Prodeant&c holæ, templa, egregiæ liberalitatis prodeunt teſtes. Adſint literarum cultores tuum, tuum fayorem mirifice commendant. Publica hæc ſunt, de priratis qvid referam? Pelagus adeſt, adeo ſi vela dem, temeritatis ſcopulos incurram: Si hæream, timoris& puſillanimitatis Charybdin videar pertimuiſſe. Tot enim ac talia ſunt ut vel mutui beati manibus, meritas condignasq, gratias extorqvere ſuo qvodam Jure videantur. Habes hic perilluſtri Heroscauſas& magnas& multas,;vibus vehementer incitatus hoccx, qvod vides, chartaceum munus humilis& grati ani mi teſtimonium, in auguſliſſimo generoſitatu fano al aram uſpendo. Tuæ verd humanitatis& probitatis erit blando vultu admittere, ac non tam donum, qvam officioſum donantis animum æſtimare,& me vel inter minimos clientulos nu- merare. Vale Generoſe Heros, ac bono publico diutiſſime perenna. Tuæ generoſ addictiſſimug OLAUS LAuKRENTIISTISONIUS b Author& Reſpondens. Cnameſtu iſe⸗ heies nunam m lnn gesiſi gee müan. ſn haintramene gitm iununtadigutent mnen lu nicpil erag iee lnma linedegnneun ae iijyi 1 er gninsunas nemm I nunn ſn 4 niaſ int& unfnits ſeeau 1 aan a dauen. gimſtnla Nr lönthun i ann nu. Aherprimn-. iuu ſmin ani 3 auumni unpina lin hm ueun a. Ab 8 angin pülu. Tiu* 4 wailsͤaniatin lannaunn ſes 9 un luſtrin 4c Geuexaſe Pern, AG TO1 Alm,Reoni. Regni Danie Senary Benſis Praæſes Regie ſe rdot⸗ me, Meccœn 22 eSe. literadrun me Neccœnasachatrone— nomine æſtimande Tte vadear, qpod mau: Mdedr, qyod minimus enn, unan 2n ccus iSSm A7n.. 5 69*I Tapemo tlantt Maaa 1. 19.. 1 1 Au 1 4 4 1 3 5*e Trali quali chantaces tiſtnga 1 1„. TuA IAſagunsin hatentißims manäthar 1 rn 8* 1 utumvibus inclareſci eptimnim enu din literatos amnes Weritn d.Aee N aucrato omues meriti ſed minauma Jm infcllct Ademptunm. Dlend MMiſhreen 2n 14 171 Plam, hlena quuß hraa 4 5⸗ 4 1e« acn 4ererem, mars egridem ala 0 certo aumero cumprebendere vilena. 4 fit* ipſa in immenſum difundiur?9ui adentiam, nnodigium: Si animi eiinum miraculum. Accedunt hi mentt uki e αuνττente alamo uec aliquat Lines aey mnium quas facils admiun uitunn n 1operoie predicant. Pradeant&ehalt anni des. Alnt lterarum cultanes tunn uns Pablic4 hec ſunt, de prinati qrit unas temerittit ſcopulas incuram: Söhrran,8 3„ en a videar pertimunſſe. Tat euim ad wus * * 6 di peridaftru Heresauſas& magnu An AVed u es. bartaceum munus hanild ao deuereltats fansad aram ſißaul 2344 3 Alta 4d mittere,4c un mim & f'mare, Kmt velintar ninnue 8,44 bhene nuhlio liunſſinenum Tuegen p uluin LAUREN TISTB0 Author& Reſpoldad ndienu Fratiss txhniya 8¾* * 1 OLAUS lcrocoſmum egregiam egregiorum miraculo- Nrum compagem eſſe, naturæ ejus ſcrutator ſubin- [ ae ingeminat. Tam exqviſité enim formatus, e am concinnè ornatus& ordinatus tam mirabili- Bter ſtructus& inſtructus eſt, ut mens iſtum ex- actius penſiculans non poſſit non altà exclamare voce: Quot opera tot miracula! Mirantur pomines altitudinem cæli, ſiderunng; gyros, Speculantur cacumina montium& maris fluctus, ſed 3. QCuid ſphæras ſuperas, medias, imasq, juvabit Pernici mentis peryolitaſſe acie, Et proprias dotes, cornu quas divite Rettor Naturc indulſit penſiculaſſe nihil: Circumgeſtas ipſe qvod ſolicité qværitas. Oculos aſpice, tange manus K& pedes, truncum ſtupidumq; dixerimé ſi noyos non ſentias ſtimulos, En linos ſoles iſti ex o bibus prodeuntes! En ſplendidas animæ feneſtras per qvas intrat mentem qvicqvid extus eet. Manuum ꝗyanta preſtan- tia! qvanta dignitas! His monumenta exſtruit homo, his aras erigit Deo, his qvicqvid peragitur rei feliciter abſolvit. Qvor gaudent digitis or- dine eleganti veluti in aciem diſpoſitu? Quot ſcatent lineu& montibuu, ex qyibus mores& morbos non levi conjectura pleriq indicare aſſolent. Nec minorem ſpeculandi materiam ſuppeditant pedes. Ludit hic na- tura& infnita oſtentat miracula. Qyo ordine digiti eodem pedes gaudent. Primã ſede locatus& longitudine& craſſitie major eſt cæte- ris. Religvi ſeqvuntur ordine ut noyiſſimus brevißimus ſit ac tenuißi- mus. Habet partium harum quælibet in ſui extremitate duritiem ung- vis,tam firmiter carni cutiq; adeglutinati, ut nullà excidat violentia, qvantumvis comprimantur pedes; durisq, laboribus urgeantur. Et qvibus,¹ᷣ homo, veluti columnis inſiſtens caput ad contemplandos cœlos erigis? pedibus. Qyibus greſſus dirigis& decenter ambulas? pedibus. Bæc illa, illa miracula quæ proprium circumgeftat corpus. Hæ illa, illa pulchra naturæ ſpectacula. Sed externa tantum ſunt, qyæ in⸗ 4 2 Iℳ5 tent ibi non niſi omnipotente manu mirabiliter fabrefacta natur iny- eria, ut Laurentius Angelos omnes nec melius nec diſſimili ratione ructuram hominis adumbraturos ſtatuerit, ſi vel mille in hac con⸗ 1 zus herent, vir umbram fpedtaſe nos indicant. Tot enim ac tanta la- umpſiſſent annos. Ibi namq; 5 umgſiſ Natura ubi paulum näiha äoe Oſtendit tibi, mox ſpecies in mille repente dochm 1 d 4.„ 8* 4 Ceu Proteus, converſa, ſeqventem ludit& angis b Marite n* Merentem ſenijq; horas caſſumq; laborem. dent r Rimentur alij venarum ſurculos& ramos propemodum inſinitos, ſpecu- iein Kaken lentur innumeros arteriarum plexus& anaſtomoſes, Mirentur inſignen Ruecen d ea cordis hepatisq; ſtructuram. Sis mihi miraculum Lien. holiocänn † 1 rerdumappt t K, T HESIS IT. ur Pperin Gnice i ſn. Eſt autem Lien parenchyma ſpongioſum& molle, ve- Dcondtio. ldit nuitm nis& arterijs præditum,& è regione hepatis in finiſtra in- fimi ventris parte conſtitutum, ut acidum ſangvinis à corde per cœliacam delati humorem, in ſangvinis& chyli gra- tiam perficiat. II. Lien græcis dicitur xλανν, de cujus derivatione ipſi va- riant inter ſe authores Spigelio l.§. 14, Xrd rs παν dicitur, quia ſecundum Ariſtotelem;3. de part. anim. c. 7. 4yrtomã an ris koiias de‿ εᷣμνα˙daν rds rεεασαeς. Alijs X r ꝓ&1 εμν Locum obtinet in infimi ventris ſiniſtro hypochon- paio, è regione hepatis, ſed paulò depreſsius, qvamobremz. part. 4. dicitur&rriν τ 1—π᷑πα‿˙‧. Conf. Galen. 4. uſ. part. ij. Veſalium l. 5. c. 9. Excellentiß: præſidem inſt. l. 1. c. 16. Clariſs. Sperl. Anth. Ph. p. 739. Vesl: ſynt Anat. c. 4. p. m. 43. Parte ſuà convexa diaphragmati, coſtisq; cartilaginoſis& reni ſiniſtro necti- tur, concavà autem ſive ſimã, tum omento tum præcipuè ventriculo& Pancreati mediantibus vaſis communibusq:; membranis conjunctus eſt, IV. Qyan- lchgnt und i nübir à niskct.(in mühn uumin aſmanen üen 1 denen nue Arnd uelnn bſenn ienagin he d ru la Vin luntettn iee ſeiſm weliſtenpuiig, n nunjinatm e nia uialhunlm ae 4 AI dê uungnn 1 619 jBAlonnäoae giien cptime, tura noh dhuneet) 4 daneuarreni T ſanaduſed umhinruans 1 üenja dunn 1 4 14„ Ind; peaſ 95 inditant. Tren potente mana mirabilitey ahr eünan 1 Angelos omnes nec melius wae 1lten 4 4dumbratues flanuerit d Auineis 1b1 nam; . Natura ubi daulum ubi, mox ſhecierin nile reyeune teus, converſa, ſeqrentem ludit Keann m ſenij heras aſun laboron trum ſurculos& ramos vnyemümn 1 urteriarum plexu& mafomsſes lna. ucturam., Sis mihi mitaculum lien THESISI nLien parenchyma ſongioſum præditu m,& e regione hepats niih Irte conſtitutum, utacidum ſangi delati humorem, in ſangrini Kei 3 t. Il. cis dicitur eri, de cujus derina:oren 1 5 ¹* 1„ 2 authores Spigebe 1 3. 14, Wn H malh im Ariſtotelem z. de part. anmm as 4„ rac! Audas ras Tie Mtas. Air mum .*„ 7 1 & intus abſconditum: velW nas O, r2r ,Sr ut Rabin-LL chin IIl. obtinet in infimi venttis ſnil hy ne hepatis, ſed paulòdepreſiusqans Ir r 9. r 2 cuf Gaben. 4 Excedeutiß nejen Iußt P c,W Gn * artilaginolſis& wüiliin ami, tumomectorm diantibus tab ar 5 a1 coſtisq; C autem ſive! KPancreati me conjunctuseſt. 1 2 ne „ Veuk ſyut Aut. G.4. f. G.Parelut Qvanqvam verò in nonnullis humiliori velaltiori ſede qvam in alijs appareat; In omnibus tamen poſticæ ſeu dorſali parti vicinior eſt, qvandoqvidem coſtis ſeu vallis tu- tiſsimis circumſeptus, vertebris& coſtis ſpurijs, extrà qvas nonvalde prominet, innititur, ut tactu deprehendi neqveat, ſecus qvam ſtatuerunt Medici pleriqꝝ qvi illum an mollis an durus ſit, in omnibus ſeſe æq́; contingere perſvaſum ha- beant. V Et hoc de liene rectè& ſecundùm naturalem ſitum di- ſpoſito dictum volumus, ſiqvidem tumidus ad abdomen interdum appropinqyvet, ſitusq; naturalis ita immutetur-⸗ ut Epar in ſiniſtro, lien vero iu dextro reperiatur hypo- chondrio. Id qvòd innuit Ariſtot. 4Q gen. 4. 10“ A iyεre A ueεdeεαηρνά αd επν rd&παο Eν roir 2erSto 5e-ey roε deενοαρν Conf. Herophilum lib. 2. Anat. ſuæ. Cornel. Gem- mam in coſmocr:& ꝗclog: Schenckium lib. 3. obſ. 83. VI- Numero plerumq; unus eſt, qyamꝗqvam præter naturam & rarò duo vel tres ſint obſervati. Duo ut annotavit Ariſt. 4. de gen. anim 4. Julius Caſſerius Patavij. ſcribente ad Schenc hium Petrs Spehr: Rondetitius Montiſpelij annorante Job. Poſthio. Caſp. Bauhi- nus Baſiliæ in puellà decollata. Tres ut Fallopius ſcribit 1. 4.c. 9. ſe Pata vij in cadavere triplicem lienem inveniſſe, unum juſiæ magnitu- dinis, alterum dimidio minorem, tertium verò magnitudinis ovi colum- bini, atq; unumꝗvemꝶ ſuas venas, arterias& ner vos habuiſſe&c. VII. Aliqvando autem ſed rariſsimè& præter naturam(ſi- qyidem ut optimèloqvitur celeber: Præſes in ſua Anat. l. d, na- tura non abun dat in ſuperfluis, nec deficit in neceſſarijs) planè nulus reperiri poteſt, ut refert Bauhinus in l. de partu Cæ- ſareo, cujus verba placet adſcribere: Annoa Chrißo: ſ6 4, die v. nI. Sep. hanc vitam reliqvit Dominus Matthias Ortelius, Mercator oppi- di Antyerpienſis celebris, natione Germanus. Duodecima verò facta . 43 jmuit fuit ejus corporis ſectio,à Chirurgis Ejus rei beritis me preſente Medico, nnien ut conſtitutionem partium nutritioni ſervientium videremus, præcipus 1 lhe n hepatis& ſplenis, nam aliq vor annis ante hydrope laborayerat wimor. im bus affectus hepatis primariò vel ſecundariò neceſſarid comitatur, cumg aan fh ſub ſepto tranſverſo ſeu diaphragmate ata, coſtus nothis Epar& lienem 1 qyæreremus, ne veſtigium qvidem illarum partium inyenimus. Caſi us profectò inauditus& admirabilis; at ſubſtantia omnium inteſti- b norum carnoſa prorſus erat,& mults ſolidior, qyam ipſa muſculorum raun,K caro, ut ſoliditate cordis carni fere reſponderet,& vena caya ex ipſisin- teſtinis ſuam originem ſumebat, eo fere modo, ꝗyo vena portæ in iſis in- teſtinis ſolet implantari. Heæc ſaue cauſa fnit, quod toties inſlamma- tione& abſceſſu inteſtinorum laborarit. Facilius enim qvod carnoſum eſt qvam qod memhranoſum eſtinftammatur& abſceſſibus torqvetur. Nam carnoſ partes plus membranoſa vero minus Hangyinis& humo- ris participunt. Hæc Bauhinus, viin ſmagem VIII.“ nemweciam ii Præterea neq; liene gaudent omnia quot vivunt ani- lauud,ſgſene: malia, ſed ut ex 3. part 4. liqvet, rà μα νς ᷣντμ—μρνεμέ adεa. Di- dntfſ busdam ita deficit lien magnitudine, præſertim qvi ventri- wumlaiiselt an culum habent ferventiorem, ut ſenſum effugiat. Illud appa- lans uhert ret in Colum bo, milvo, noctua, item oviparis qvadrupedibins ut teſtu- natoife dine, mure aqyatili, lacerta, crocodilo, rana, item ſqvammatis multis lwüit. Iia qvæ etiam veſicâ carent. Ægocephalo avi deeſt lien& animali- erkegtu 4 1 1 detangag onnuncn bus qvæ carent ſangvine, Unde falſum illud: Habet& muſca Farisenndt... uo dulpena ſplenem, cum inſecta liene careant. Pecori in Creta vix appa- ane 5 rere lienem ſcribit Pandus, eò qvodinillis locis aſplenum herba 3 proveniat, qvæ pecoribus ed veſcentibus lienem minuat. Unien ſe. Chamæleontem qvoq; lienearere ſcribitur. Unde non injuria ah runae erna videtur ſtatuiſſe Ariſtoteles lienem per accidens eſſe neceſſa- dgimnmin l rium ſc. Animalibus ſecundum genus non verò ſpeciem Nn 3 2 conſideratis. 2 b B IX. Figuram Obtinet oblongam leviter gibbam ad ſiniſtrum la- tus qvà diaphragma ad' dextrum v. duabus levibus impreſ- ſionibus qra ventriculum ſpectat, ſimam:& qvia longitudo latitu- 10,4 Chirurgi Fju rei deriti rum nutritioni ſ. Ime ſeryientium a 11 n 4liqvot annir aute hamel e luh A rimarid vel bnnnan ſaiam nathu ha nnninan . nal F* ErA,& mlrg 0l lain pane 4Arn 1 R vena iaa ſecundarid nec, eu dispbragmate atg ofti igium e nf. ere re 1 douderet, podo. 7 drreuunnun 4 cſaue cau ee und mii linerum laberarit. Fac ciliu enin gli aneſum eſtn lanm tur K ſeßtan plus wemör. auſe vennim ſanm 19, Irc Baubhinns, V 44ν neq bene ga ademomtamrin 4 4 I irt 4. iqvretr A ua⸗s 1rnesuu cit ben magait rucine, wrlennenn Lerventiore em ut ſeſumefiss rlhn vo, neckus, iteme eniptri qrad nnim zant ncerts, cre cafisans, item ſprmnun Acarent. gecepbals avi deeſtlienum (angrine. Unde falſumillud:lhbalt 8 a liene careant. PecmiinGauin bit Pn, cd qvodim Illislocis ſlm. . oribus ca ve ſcen tidus leuen u enecarere ſcribitur. lndetei . priſtoteles lienem per accicens eſen * Gccundumg genus non fev'he IX. —s ntenbesterſälaniei, 44 hexmd udusleda . Kat jnan:& quue. 14 8 de 5 4 latitudinem utcunq; ſuperat& pars ſuperior inferiore paulò latior apparet, lingyam bubulam non inconcinna fimilitudine referre videtur vel plantam pedis. Hinc, con- jectante Spigelso, ſplenia apud antiqvos dicebantur linteola oblongæ figuræ, qvibus cerata aut emplaſtra oblinebantur; inde adomnis generis linteola& emplaſtra translatum eſt, hinc Martialis ſpleniatum mentum vocat, qrod Pienio ob⸗- volutum. Sic enim lib. 10. Cur ſpleniato ſæpe prodeam mento, Albave pictus ſana labra ceruſſa, EPhilæni, qyærus: baſiare te nolo. Eſt autem exterior ſuperficies æqvalis tota niſi ubi co- ſtarum impreſsiones ſunt. Interior etiam æqvalis eſt niſi ubi in ſimà parte conſiſtit linea aachu dicta per longitudi- nem mediam rectè incedens, qvæ inæ qvaliter extuberans,. finuataq; ſplenica vaſa admittit. Reliqva autem Lieni(ver- ba ſunt Veſalij) ſuperficies non ita exactè ut jecoris aut re- num lævis eſt: ſed obſcuris qribusdam leviterq; prominen- tibus tuberibus, ad eam fere formam, qvà Elephantiaſi morbo infigniter laborantiũ cutis, variè extumeſcere con- ſvevit. Figura autem præternaturalis eſt interdum globoſa exacte, triangularis nonnunqvam,& qvandoq; acuminata, variis extuberantiis raſperass, bipartito ſecta&c. Confer Spigelium& Exper. Tn 4.4 XI. Magnitudinem qrod attinet, licet hepate longè minor, craſſus tamen magnus& latus eſt, longitudine ſc: ſex ferè digitorum, latitudine trium, craſsitie unius, qvà magnitu- dine omnibus alijs animalibus palmam præripit, ut acutiſ- ſimè docet diuturnã experjentid edoctus excellentiſs: Præ- ſes. b XII. Variat autem pro varietate ſubjeci& loci. Hinc Fer- nelius ſcribit, viſum fuiſſe aliqvando Lienem, mole ſuà& ma- gnitudine naturali Epar ſuperare, qvod& ſæpe münnadye r- lum ſum à Cl. Præfide,& ſano& ægro ſtatu. Vide veſ. 15..9. Marcellus Donat: hiſt. mirab. l. 6. c. 3. ſcribit, mullerem nobilem lienem adeo ingentem habuiſſe, ut univerſum abdominis ſpatium occuparet& nihilominus filios plures peperiſſe. Columbus I. 5. Lienes adeò grandes vidit ut 20. librarum pondus unusqvisq; ex his longè excederet. Qvi Montiſse- lis ſuſpensus(uqv it Veſalius) ad Patavinas scholas in corpo- rum penuria advectus fuit, adeò grandem exhibuit Lienem ut modicè admodum Iecoris, mole cederet,& anteriori le- coris parti adnatus, anteriori qvoq́; vent riculi ſedi expor- rigeretur. Coiterus in libello obſ. Anat. Chirur. Bononiæ invenit cnjusdam jecur ita putridum ac purulentum, ut Epatis ſubſtantiæ vix qvadransreſtiterit: L.ienem verò ſolito ma- jorem. Obſtryavi(inqvit Adrianus Spige lius) eos qvi in paluſtri- bus habitaut locis maforem habere, qyam qvi ſicca incolunt& qvi am- plis ſunt præditi venu, majorem, qvam qvi parvas habent. Exinde contingit, ut macilenti, pingvioribus facilius in tumidos lienes incur- raut. Eit etiam interdum ut in conſtitutione morboſa ad- modum intumeſcat& ad abdominis usq; medium ſæpe fæpiusporrigatur. Hine in noſtris regionibus ſeptentrio- nalioribus ob craſsi& humidi aëris temperiem& victum lienes ſunt majores& tument in Hypochondriacis ſcorbu- ticis, Qvxartanariis,&c, 1 XIII. Cæterum magnitudo lienis parvitate plerumq; deteriot (qvod vel ipſi Laniones norunt, qvi ex parvitate lienis vel he- patis bonitatem carnis dijudicant)& qvibus corpus augeſ- ſcit, lien decreſcit, qvibus autem Lien floret, corpus minui- tur. Unde juxta mentem celeber: Caſp. Barth. p. m. Trajanus ſiſcum appellavit lienem, qvia veluti hoc creſcente corpus re- liqvum extabeſcit, ita diteſcente fiſco populus non rarò de- Ae dlib untann ia hnugune peſl 2n raeconceclt, enem aismee S peralt n pnrnädſwat 11 tadigem dade Kenhunilt parlibn Dun 1sGerm anika 4 dosſillerigm u loo keiereytes ni fectiordus Bnan ünguplumbeun goredominan en clor mtledie dceepit lnitam n idetor. Cetelin Alnnesmags dadt ſſimm ae nuua et 1 gllhls Difer— anr tenr g düerdeuütage † beyerue n, laraurn XIV. rhaljtenſ pauperatur. Sicuti autem magnitudo in omnibus eadem non eſt, ita mnimana lern nec idem color. Nam in feætu, dum adhuc utero materno iaiſaze 8 geſtatur⸗ Au Qeit raAA „ feſalim) ad Datavinas chodi rcctus tun, ades ctr 5 uit, adeograndemenbel odum lecorismolecederesuti Kus, anterion qyoq; vent icul dn u in Ubelo 55ſ. tnat. Chinuj Dononir ar na putridum ac pu Dadransgeſtiterit:— (inqvit Atrimm Hyigeluu) ennin maoren hsbere,qran on ſica inabn 9 ens, maferem, qyam Ji ema lum! lenti, pingvieribu facilius in umitu h interdum utin conſtitutione noba neſcat& ad abdominis usq; neum- tur. Hincin noſtris regoontbua craſsi& humidi atris temperenki ores& tumentinHiypochondioi arils,&c. XIII. nnitade lienis pariitate perunqtt mniones norunt„qriex pariitate eni mcarnis dijudicant)& qridosemat cit, qvibus autem Lienfiotet copot cder C“h Bntt s vci bocccteſcente un ficco popul aold aa mentem cel 2 1 1 e, 8⁄ 14 vel ſcit, ita diteicente XIV. en 4Tn a4 Nam inlætu,, „in omnibus eaden 5— , dumadhuc terd 4 geſtatur, ruben, in adultis verò Knoblochio niger e, platero& clariſs. Bartholino ſu bnigricans, Columbo, Lividus, Archangelo ru- bro nigrore perfuſus. Spigelius licet ad nigredinem nonnihil decli- nare concedit, fatetur tamen in publico theatro Patavii, lienem ſatis magnum Iecori rubedine non ceſsiſſe, ut pro- pterea fibi perſvadeat, lienem nigriorem multò hepatis parenchymate, non bene ſani hominis eſſe utcunq; magni- tudinem naturalem non valde ſuperet. Veſaliu lienem cum Elephantiaſi morbo laborantibus confert. Teſtatur enim Pariſiis in Divi Lazari Monaſterio,& in plerisq; ſuperio- ris Germaniæ agris,& alibi qvoq, elephantiaſi morbo afte- os vidiſſe nigricantem lienis humani colorem ita exqvi- ſitè referentes, ac ſi qvis ex liene eos confinxiſſet. In pro- vectioribus Bartholino ad livorem tendit, Riolano luridus, Ye- suingio plumbeus eſt; qvem chalcantino ſali, in attracto li- qvore dominanti, non imperita conjectura tribuit. Et hic color ut utſe naturaliter habeat, humorem tamen qvem accepit lividum, plumbeum,& cinereum non rarò exprimere videtur. Cæterum calida Bruta, magis nigricantem, ſuesverd & boyes magis albicantem humorem oſtendere author eſt præter Veſalium præclariſs: Præſes in ſua anatomia locupletata. subſtantiam lienis conſtituit ipſius caro, qyæ non minus raęe⸗ρκυννμν eſt qvam in hepate inſtar craſsi& concreti ſan- gvinis. Differt tamen(1.) qvod longè laxior& mollior ſit carne hepatis, qvippe ſpongiæ inſtar copioſis humoribus abſorbeudis apra, qvibus freqventes ejusdem obſtructio- nes humoresq; ingentes accepti feruntur.(2z.) Qrod non ſemperut hepar, colorem habeat rubrum, ſed in recens natis tantum: XVI. Hæc autem ſubſtantia qvantum in variis variare po- teſt vel ipſe Veſalius teſtis eſt. In cive(inqvit) Patarino: qvi an- nis tribus carcere detentus& tandem nigro argento in maximis mæ- roribus defunctus, publicæ ſectioni adlhibitus fuit, lienem prater cætera . minus minus craſſum latumq& exiguum omnino reperimus,& gibbæ ejus par- ti adipem adnatum, inſtar candidiſſimi duriſſimiq, lapidis concretum. Subſtantia viſceris huic erar arida,& impenſe dura. Galli ſacerdotis Bononiæ in Xenodochio, Aqvæ ſubter cutem mortui; lienem albidum ſed exiguum adinveni. Plura exempla legantur apud eundem Veſalium de Belloarmato Jurecon ſulto, Martello&c. b XVII. Carnem hanc fulcit Tunica, aliis propria, aliis à ſupe- riori omenti membrana cui cava parte annectitur, tenuis& ſimplex, qvæ juxta Experientiſs: præſidem hepatis membrana craſsior, qvæ in ſeneſcentibus plurimum ſæpe induratur, imo ſecundum Spigelium in oſſeam degenerat naturam,& cartilagineam ſecundum Riolanum, qvi tamen, ut contradi- car Cl. Preæſidi id tantum præter naturam credit, rectè an ſe- cus hæc& alia Experientiſs: Bartholino Filio opponantur, ipſe brevi data opportunitate disqviret. Interea rogat Riola⸗ gum ne moræ ſit impatiens, qvia jam alijs vacat. b XVIII. vaſahabet omnis generis& primo qvidem venas à por- 1a. Nam vena portæ poſtqvam cavis hepatis excidit, in duos ingentes ramos dividitur, dextrum ſeu majorem, qvi Meſentericus vocatur,& ſiniſtrum ſeu minorem, qvi cum in ſplenem abeat, ſplenicus vocatur. Ethic ramus eſt de qvo Ariſt. l. i. hiſt. 7. 2 ⁊i usydne TeBd, rebves Xed eic T0* rα Poſtqvam autem idem ramus ad omentum& ven- triculum propagines plures diſseminavit, omnes ramuli tenuiſsimarum fibrarum ad inſtar in ææoν‿μκνν abſorben- tur, præter duos qyi in liene prodeunt: unus dicitur vas breve, ventriculum ingrediens, qvod humorem ad lienem vehit qvibusdam, nobis à liene ad ventriculum, alius ad anum abit & haæmorrhoidales venas internas gignit. b XIN. Plures tamen& magis inſignes obtinet arteriasà rame cæliaco fmiſtro profectas, in qvibus obſervandæ ſunt anaſtomo- ſes cum venis, præſertim una inſignis ante ingreſſum vaſo- rum in lienem: reliqvæ in liene ſunt. b XX.Ve- ₰ lhſtuahs aunuiiuſn 241 dyyrodar rhrundon nnjuninlie nerdhlletn ie nnenffutac diimns ſu ilan ternienſnm⸗ 2 gennnineh lie uuuum i j PnniſteVid lAntll.d muaedmam müitflane ren arhorulem Neneramna en aun e e dastelelcl umnjuti ge ii n & exiguum omuäng the inſtar candidi ſimi 45 buic erar arida,& imenſ 9. ljän chio, 4qva ſubten euen un 1 heni. klar⸗ exemylu leg aun ga 1 medo*n Salto Martelle&c. man XVII. hanc fulcit Tunica, aliis propiai nembrana cui cara parte auncqi d 4 ta Experientiſs heſden depaum n Si gelium in oſſeam degeterum ecundum Rielanum, qritamen,Wu id tantum preter naturam cecigi Experientiſs: Banrbalins filo oppomn pportunitate disqriret. Intetaang ltimpatiens, qrviajam aliſ nun. XVII. bet omnis generis&primoqitenn in ſeneſcentibus plurimum ſexi na portx poſtqyam caiis beptutu ea ramos dividitur, dextrumſeunig vocatur,& finiſtrumſeuminonasi at,(plenicus vocatur. Eihic tanut .* 175 ur:s Ds, us b dqvam autem idem ramus adomam 1 pa gines plures dißeminantt m rum fibrarumad inſtar in rai-uus duos qi inliene prodeunt: lus 1u m ingrediens qrod humotem? 7 1, nobis à liene ad rentriculumais hoidales venas jaternasgignl XIX.„,9 Itamengim Seindeu roprofectas ing 7 lusunig ais, præſertim una inlg ne. acm: reliqræm leene lund- X X. Venis& arteriis cohærent nervi, qyippe qvi etiam ſub vaſorum nomine ſunt. Habet autem Lien eos valde exiles Aſextæ conjugationis cerebri coſtali ſiniſtro, per tunicam magis qvam ſubſtantiam diſperſos. . b XXI. 8 progredimur ad uſum de qvo tot ſententiæ ſunt qvot ſere authores. Eraſiſtratus qvi ciy ꝓρꝑεονos fuit Theophraſio& pro Peripatetico à ſuis habitus deſiderio innovandi, multaq; di- ruendi, licet naturam nihil fruſtra facere concedit, lienem tamen fruſtra eſſe contendit. Ait enim naruram timentem nec ubi artis ſuæ obliviſceretur, qyum fœtui vix dum concepto Jjecur in dextris conformaret, in ſiniſtro qvog, latere aliqid molitam eſſe& con- ſſtentem in eo lienem Jecori oppoſuiſſe: perinde ac ſi ipſa ventriculo paululum in finiſtrum producto, creationem ſupervacuam vitare nen potuiſſet. Vid. Gal. 4. uſ. part. ¹j. de atrab. 7. 2. fac. nat. 9.& Cæl. Aurel. l. a.c.§. Cui aſſentiri videtur Ruffus qvi l. 2. de app. part. inqvit: Lienem eſſe membrum ignayum. Paracelſus ut in aliis Mo- mus ac Noyator, ita etiam hic ne qvid deſit ineptiarum ſuum prodit phantaſticum caput, dum I. 2. de nat. hom. 4.4. dicit. Sple- nem corporis tolli debere: vitamq ſine ſplene longiorem eſſe qyam cum ſlene:& cum neceſſ ſit alia membra in corpore eſſe, attamen non ſple- nem, namq́; bene abs, ipſo nos poſſe viyere. Et. 6. de ſplene, reni- bus& felle ſcribit: Sunt hus membra ad nihil aliud utilia, niſi ut corrumpaut, qvicqvid utilia membra ædiſicant. Neq: tamen kanc tam abſurdam opinionem ſuis deſtitui fundamentis videmus. Illam namq; ſtabilire videtur peryetus illa fabula cujus meminit Plinius l. 1I. G. 37. Eximi poſſe lienem animalibus ſine vitæ periculo hodie; curſoribus. Qam fabulam approbare videtur Q. Serenus6. 23. Sylen tumidus nocer& riſum tamen addit ineptum: Dicitur exſectis faciles auferre cachinnos, Perpetuog; æro frontem præſiare ſeveram. Et lienem integrum auferri poſſe, idq; ſub Imperatore T ur- B 2 carum carum fieri Falopius teſtis eſt. Unde etiam Plautus ait: Genus huns curſorem deſerunt, perij. ſeditionem facit lien, occupat præcordia. Idem probare Medici multi videntur, decepti procul dubio phraſi, qvã lien ſæpe dicitur liqvari, abſumi, per al pum excerni dec. Nihil tamen aliud vult qvam obſtructiones ejus expediri. Probant etiam qvia credunt ſectione aut uſtione ſplenem exſtirpari, ſi ex vulnere male habeat. Memorat enim(ſic referente Clariß. Barthol ꝓ.m.) Franc. Ro ſetus de part. Cæſ. ſect. 4.2,. Chirurgum qvendam Viardum duorum meminiſſe,& alium b ummſn 2 Tiamohi ſereſeeho Tn Nopugna e ionbs. Diele erslie Gianum unius: in qvibus ſiniſtro latere vulnerato, ſplenes HpumonbWaser 2 reperti fauciati, qvos partim alteratos partim exſiccatos ſe rrocotäsn 1◻ exſtirpaſſe ſectione retulerunt⸗ Conf. Fallop. de vul c. 2. Aqva- uli wertu E.N pend. l. Chir.ꝛ. c. 29. Qxæ licet rationes tales ſunt ut ſemetipſas arum Kympt t ſponte evertant, tamen ſtintegrum tractatum conſcribere bongolin nnm lubido foret, utiq; non deeſſent reſponſiones qvibus eas- ohenutdge dem facili negotio emaſcularem. Adeat cui volupe eſt Cont. ötles crüb h Anat. Caſp. Barth. p. 417. 418. ſeq.& ſufficientiſsimam inveniet riawacid te) reſolutionem. 1.Uhepäe erse triwitat ymp ie erturwexH nCdot ſwidube dedomtanioh Eraſiſtratei, ut authior eſt Galen. de Atrab. 7, abſurditatem Præceptoris ſui procul dubio declinare volentes, ſtatue- runt, Lienemaccipere omnem chylum, eumiq; pro hepate ruditer infor- mare. Ovos ſeqvuntur, inqvit Excellentiſs: Barth. qvi præparatio- uem aliqvam ſangvinisin liene fieri exiſtimant, ut non tantum in Me- ſaraicis chylus, mutationem ſubire putetur, ſed etiam in liene tan- qvam diverticulo(priusqvam ad Epar perveniat) ubi in ſangvinem vel ſuccum ſangvini ſimilimum vertatur, qvi in Jecore deinde ulti- mam aſſeqvatur perfectionem. Atq, in hac coctione feculentos ilos hu- mores ſecerni, qvi hæmorrhoidales non per ventriculum exturbentur. Hæc laudatus Bartholinus. XXVV. Aliam opinionem pangere conati ſunt Franc. Ulmus bicta- aaenne e d vienſis, Carolus Piſo, milius Pariſanus yenetus, qvi edito ſuper K nelcniün 3n hac de tractatu toti in eo occupantur ut probent, Lienem nakmſteta 1 in informandà ſpiritus vitalis materiâ tenuiſsimo ſc. ſan- won emnag 1 gvine 1 nitunCe 1 Crrerun a3 ter unanuun det ate i dluu Genmiu an„ Inpobblecſe in e„ tatumper merlan e h lum fen nnle t. h chuone gil pera gunentegaritimg. c pius teſtis eſt. Undeeti nnt, peri, ſecitionem aumn Lunt ledici multi videnturdec elagan rpe dicitur liqvari alum 8 nud vult qvam obſtrusio 25 — lyia credum ſeioncaut b 9 vulnere male habeat. deh dc dm.) Frauc. vfm emnt endam Viurdame it duorum nane 1, qyrospartim alteratos— none retulerunt, Conf. Paln teul 15. Qrr licet rationes tlles untuſm at. tamen ſtintegrum tractatun an uti ohn on deeſſent reſponfonegi otio emaſcularem. Adeat ciirina th.. 447. 443. ſeg.& ſufficientibimant 1. 1 XXüIII. n, ut author eſt Galen. de Ard.„alut ui procul dubio declinare volents ccipere emnem hlum, eung yre heyamin puntar inqvit Excellemtiſs Aunh ſifh agvinis in bene jeri exifimantat unj tumj „mutationem ſubire puteun, eicimin 49 priuirεsad Hyur yerreniut üing „vini fuilhmum vertatur, nin jamu fellienen. 44 in huc acäme faumm rvi Mmefrheidales Son nr veunialu Bartbelnuf. XXV. nfone pangere conat.— 1ſ0. fmilus Pariſtuu rnueuu, qih geo occupanturui Drubes s vitalis matetii eul 1 4 utotti * ie 4 7 d4 piruu grine laborare, non qvidem pro hepate, ſed pro corde. Cum enim certum ſit arterioſum in corde ſangvinem fieri& qvi- dem ex venoſo, hinc ſibi perſvaſerunt, non ex hepate ſed ex liene per ejusdem arterias ad cor venoſum iangyinem de- ferri. XXV. propugnant autem ſuam ſententiam his præcipuè ra- tionibus. Dicunt enim in confeſſo eſſe Vitalem ſpiritum ex aere& ſangvine attenuatis& debitè præparatis generari: In pulmonibus aergeneratur, nec tamen ſangvis ibi nec in dextro cordis ſinu fit: Qyia ab eo ductus nulli in ſiniſtrum nulli meatus. E. in liene. Quod confirmare Lienis ſtru- cturam& ſymptomata ajunt. Structuram qvod attinet, ſpongioſum parenchyma Lien non ſecus ac pulmo à natu- râ obtinuit, in qvo Artertarum plexus infiniti, elaboratio- nis teſtes certiſsimi. Hinc in cerebro plexus mirabiles Spi- ritui animali elaborando inſerviunt. In teſtibus vaſa, ſemi- ni, In hepate venarum plexus ſangvini. E. Qri in liene Spi- ritui vitali. Symptomata idipſum non obſcurè indicare vi- dentur-qvæ ex Spirituum vitalium im puritate proveniunt: ut Color lividus, ſudor fætidus, pediculorum proventus, pedum inflatio, palpitationes cordis, caloris debilitas,&c. XXVA. Cæterum hanc ſententiam oppidò falſam eſſe præ- ter Laurentium demonſtravit Magnus ille Medicinæ Atlas P. Olaus Vormius in controv. Medic. qvi videatur. Res huc redit. Impoſsibile eſſe vitalem ſangvinem in plexibus lienis elabo- ratum per arteriam magnam in ſiniſtrum cordis ventricu- lum ferri poſſe, propter valvulas tres intus hiantes foris clauſas, ne qvid per arteriam cor ingrediatur. Alia duo ar- gumenta graviſsima addit in Anat. locupl. Excellentiſs: Præ- ſes nempe confuſionẽ fieri ſangvinis imperfecti cum per- fecto, eadem vià occurrente. 2. Sine liene multa vivere ani- malia, qvæ tamen generant Spiritus vitales. Qvod verò de la ChambreMedicus Gallus urſit, ab eodemoptimè refutatur. B 3 XXVII. Ara- XXVII. Arabes, reſerentibus Veſalio, Bonamic, Maſſaria& aliis, Lie- nempræcipuo uſu ad refrigerium cordis factum eſſe, ſtatu- ere videntur, cujus opinionis falſitatem Veſalius& Barthol- nus rectiſsimè oſtenderunt ſiqvidem lien cor non attingat, & ſi qvod illi innatum eſſet frigus‚ lienis arteriæ ad cor haud deducerent. 8 XXVIII. yulgata& communis et ſententia Lienem receptaculum eſſe ha- moris Melancholici, ut qyvemadmodum excremento tenui ex- purgando veſicula fellis ſit dicata, ita craſſum illud qvod in hepatis ſangvificatione excrementum ſeparatur, lienem ab hepate recipere ſtatuant. Qram ſententiam propoſuit Galenus 2. de loc. aff. c., ubi affirmat lienem purgandis limo- ſis, craſsis& melancholicis ſuccis in hepate genitis eſſe dica- tum. Hos autem non puros& impermiſtos ſed benigno ſucco&laudabili ſangvine perfuſos attrahere per vas veno- ſum,& attractos præcipue arteriarum ope alterare ſibiqve conveniens alimnentum inde elaborare: reliqvum vero& qvod inutile eſt, ad ventriculum per aliam venam mitte: re nec tamen ſine utilitate, dum ſu acerbitate actiones ven- triculi roboret. Qvam alids multis in locis tuetur, utpote 4. uſ. part. 4.& 15. 5. uſ. p. 6.&c. Hanc etiam multi Authores amplectuntur, qvos fusè recenſet oprimus Bartholinus ſc. Averr. in paraph. de anim. Cælius Rhodigin I. 4. c.15. Columb. l. Anat. C. 7. Mercatus hom. ¹. l. 1. 9.. Laurent, 1.9. Anat. q. 23. Scal, exer.is. Conimb. I. 1. de gen.& gcor. c. 5. XXIX. de humore ipſo qvem trahere dicitur Lien controver- ſia eſt non exigua. Licet enim vulgata circumferatur opi⸗ nio Melancholiam naturalem eſſe craſſum, terreum ac fe- culentum excrementum: Hippocrates tamen melancholiam Uda 49, dd9—, non ſemel appellavit, præſertim init. l. de morb. Le.)* vovn d æẽn reεοπααeνν deœ⅛ upν ε rd αuιν Er veεαο‿ι—ννονιx, α&ᷣεασαν⁷ Ʒᷣπ Sins vochᷣe P'oilas dνa d — Sẽas .4 4 4 4 anüm Dagll wekioadene ermwbanchd dolbſatdeed doremo dlee rmam Kordot n morecrbolge it ludemocdan b 191 en wntum int Vgaawhaga arna. üenndiun 1 1 ben rentidus Teſalio, Banams [4lio, Bona b uſu adrefrigeri mae llſaune e igerium cotdis 4 uzus OPinionis talſitatem i ad Altenderunt ſiqvide ſad mnanansen ee eidem bencotuns matum eller frigus lienig ares 3 XXVIII. 414 37 1. is eſt ſeutentia lienem mintuun ui, ut qvemadmodumexcremtaag ula ſellis ſit dicate ne,a cula fellis ſit dicata, itacraſumi d 2 V Ar. b one cXcrementum ſeparaua ere Ktatuant.(Dam ſententin n 4f..Hudi affirmat lienem yugei nelancholicis ſuccis inhepate gntui 8 utem non puros& impermitcsſa abili langri ul commar Gos præcipue arteriarumope alens alimentum inde claborare: keigm. eſt, ad ventriculum per aliam em ſine utilitate,dum ſuaacerbitatetäns ct. Qvam alids multis in locismem: &„. F. uſ. p. 6.&c. Hancetiam müif ſuss recenſet optimu i 4. CClhs Chadtgin 1470 Cn. 7. Laurent, ly. Hud. 991” grn.& G. 6-z. 5 XXN. aore ipſo qvem tr ahere deiturlal „ua. Licet enim rulgrn citcmngy am maturalem eſſecraſim, Em 4 *„ 2* ne perfuſosattrahetepau Ntal ect Oe⁴ley μα diεα μνχ⁷ον α ννρρεεꝙIJtem 1. 2&4 NeSs; 6ic& ricsxν: d‿τν u„οε, aalux, oX], DDdae ꝙꝗα. Unde ſe- cundum magni Sennerti mentem Reuſnerus de Scorbuto proli- xus eſt in ſvadendo, lienem non atrahere vel recipere fecu- lentam melancholiam, ſed humiditates tenuiores ex ven- triculo ſorbere,& coqvere,& ſangvinem tenuiorem humi- dioremq; dliene apparari: atq; ex humore tali tenui Qvar- tanam, scorbutum& alios morbos oriri, qvi vulgò ab hu- more craſſo originem habere dicuntur. Cui locus etiam 1.1.de morb. mul. favere videtur. XXX. Hinc qvia contrariæ hæ opiniones eſſe videbantur ſe: Melancholiam eſſe humorem craſſum ac terreum„&K eſſe humorem aqveum& tenuem in diverſas diverſi abiêre ſen- tentias. Pet. Salius in com. in l. 4. de morb. negat Hippocratem in- telligere iſtis locis ſuccum Melancholicum, qvi ſit totus ter- reus: ſed per aqvam partem ichoroſam,& ſeroſam, qvæ in corpore humano naturaliter non tantum humoribus dilu- endis& temperandis, verum etiam pluribus aliis uſibus, ſi⸗ cuti ad ſubjungenda oſſa, ad humectandos articulos, ad le- niendas pattes ſiccas, ad dandam humoribus facilem, per corporisanfractus, permeationem debetur, intelligendum cenſet. Alii ut Fæſius in Oecon. Hipp. per aqvam humorem Melancholicum intellexiſſefſipp. autumant: cum is humor ſatis ſeri habeat qvod teſtari Qvartanarios qvippe copioſiſ- ſime ſudantes mejentesq;, dicunt. Ovas omnes ſententias conciliare laudatiſsimus Sen⸗ uertus ſtudet, qvi aſſerit,& humorem craſſum, ſed multa a- qvã dilutum& feculentum,& deinde aqveum humorem à liene attrahi. Craſſum, ſicut in lixivio ſal& feculentæ atꝗ; a- duſtæ partes ita aqvæ miſcentur, ut non animadvertantur. De qva partium in humore miſtura teſtantur non ſolum ſymptomata varia, ſed& ipſe lienis color qvi ſi cum Epate conferatur, minus luculentus, eſt& obſcuro colore nigri- Lul⸗ *—5 4 63 cat, qvi color craſsi, terrei& feculenti humoris indicium eſt. XXXII.. Aqveum etiam monſtrare dicit varios& diverſos morbos pariter ac ſymptomata. Nam ſecundum veſalium craſſum& feculentum in inferiora, tenue& ſeroſum in ſu- periora, repit. Unde fieri videmus in Melancholicis cruri- bus& ventre venas nigras& craſſas& nonnunqvam hæ- morrhoides craſſum ſangvinem fundere: ex nare ſiniſtra ſangvinem tenuem& aqvoſum exire, gingivas item intume- ſcere& exulcerari, qvod ſcorbuticis evenit. Plura id indica- re teſtis eſt idem Senuertus Iuſt. Med. I. 2. p. 2. C. 8. De hum. ex Chymic. ſententia. Ex qyo omnia nonlicet conſcribere: Ne cum forte ſuas repetitum venerit olim Grex apium plumas moveat Cornicula riſum. KXXIH. Imo idipſum conſirmare videtur vetus illud præce- ptum, qvod jubet lienoſos parum bibere. Hinc Valeſ. 7. Epid. inqvit, potu pauco uri debere lienoſos,& multo plus imum lædi, peri= clitarig, fieri hydropicosres eſt expertiſſima, neq, ratio obſcura. Cum enim lien ſit ſpongiæ ſimilis, plurimum aqvei liqvoris imbibit, atq, di- ſtenditur, obruiturq, in eo facile calor&c. inc apud Practicos diligentiores potus in Lienoſis omni ingenio circum- ciditur pariter ac juſcula, Et compertum eſt multos eſſe ſpleneticos qvi fæpe toto prandio aut tota cœna nihilbi- bunt. Starim enim atq; biberunt, ſentiunt in ſiniſtro hy- dropico borborygmos validos, qvi non tantum pudo- rem apud Commenſales incutiunt ſed& appetitum deij- ciunt. Imo experientiâ etiam conſtat hydropicos exliene, ecoctis aperientibus, qvibus alii mirificè adjuvantur, non tantum non adjuvari, ſed& lædi. At verò cum offeran- tur ſicca aperientia, cum tantillo liqvore, qvi poſsit dedu- cere, ſentiunt ſe levari. 45 XXXNXIV. Egregium autem de hiſce Magni noſtri Vormij judi- cium hoc loco eſt, Qyicgvid Hippocrates adductis locis de liene b aq voſa „„ Neuuilim rram èlud qod gicgmmercenelät ricdcloaimae uni Wauiqi f45. lsi, terrei& feculend XXXII. ettam monſirare gqiss etia monltrare dicit varcs h, ymptomata. Namc 4 atum in 4¹— aa. Nam ſcemtm ** in 59 1* tenuek ſenſn Unde herlvidemusi h & nonnunge . dere eN ie & AdqvOtumerfre Hime. 6 ATsolumeure gineinasiten l 7as nigras& craſſas uum ſangrinem fun GVOG dlcorbuticis exenit. uniu anertus laſt. Med.) 4 1 f. led. 1.2. 1.71,3. dh qOomnia nonliicet concid a ſerte ſuas reperitum veneritalm 4. iun Plums moyeat Carnuula riſem 8 4 1 XXXI l. 8 pt WN COn nare videtur vetus ihn p F 4.ä bet henoſos parum bidere. Hinefai uni debere he**5,& multo mmun a eſi expertiſſima, ne rau ſn lurmum 4qver Lqyertsnha 1 1 * nn D 1411e A4o*r&c. kine apuone 5 4.. anie 9 votus in Licnolts omm maenoc 1 8 worent 4 ³ 1’ 8 1 1 Hel G m NI 1I 1 4 4 FA 1— 0 Dr t0 49 TOta ccun .... ne ſ(entiunttn batk 3 n„Lentlunt th 4 3 valdOs;, dvinontanun, *— 4 unr LN an enn n lue dn& appeclch 8 1 etiam conſtthyctoptcde ctiam counnee alii mirtice räcr 3VIOus . 1. .„r umd. cd&kdl. Atvero cn .„u Da. illo liqrote qipu- cumtan 1 4 3 aqoſa trahente tradit totum competere lieni male diſpoſito. Nos qvia hunc uſum lienis non admittimus, nolumus operoſi eſſe in humorismelancholici natura, qvæ ad Phyſiologiam ſpe- ctat. XNXNV Nam hanc opinionem graviſsimis premi difficulta- tibus certiſsimum eſt, ut non ſine cauſa ſcripſerit olim Veſæ- lius l. 5.de fab. corp. hum. c. 9. Niſi multorum metuerem calumnias, qvas hactenus non mediocri meo malo expertus ſum nimium graves, hic argumenta non deficerent, qyvibus vulgatam omnibusq, nund perſpa- jiſſimam de uſu lienis ſententiam iuterturbarem. Primò enim ut præ- teream illud qvod nunqvam feculenti aut Melancholici qvicqvam excrementi in liene bene diſpoſito ſit ab Anato- mico ullo animadverſum, taceam qvoq́; experientiam Cl. Jobanni Valæi qvi in Vivis diſſe ctionibus nullum humorum motum per venæ portæ ramum ſplenicum àd lienem ob- ſervavit, mittam qvoq; conditiones conceptaculis excre- mentorum proprias, qvas lieni non competere monſtrant Viri excellentiſsimi Platerus, Bauhinus, Bartholinus, Spigelius, Sper- Engius, illud unicum urgebo qvod meatus hujus receptaculi non ab Bpate aut vena cava oriantur, nullusq; omninò ra- mus ex ſplenica vena in Epatis ſubſtantiam, ſicuti folliculi fellei canales, pertingat, ſed à vena portæ egrediantur,& qvidem anteqvam hepatis corpus attingit; Ut meatus, qvippe humori melancholico ad lienem ferendo dicati lo- co planè incommodo conſtituti videantur,& humori illi craſsiſsimo ſi ab Epate vel per portam vel per portæ ſplem- cum ad lienem mittatur, per longas ambages& exiles du- ctus(qvod tamen à ſapientiſsimà naturd alieniſsimum) tranſeundum ſir. b NXXXVI. 915 Ariſtoteles licet 3. part. anim. doceat, univerſalem omni- um viſcerum uſum eſſe, ut veluti anchoræ ſuſpendunt naves, ita viſcera venas& arterias in ſublimi teneant, particu- larem tamen hepatis& Lienis Besdeu ede ru ει‿¶ν* o⸗ Cãs. Statuit etiam lienem eſſe usder iag,& qvod hepar& lien fint à. 2 ſint qyaſifimplex, Setanqyn pro ſinplici raeærnsiar La,onde ri Ouxu. Ut omninò ſtatuere videatur Lienem eſſe alterum ſangyificationis organum. b XXXVII. eamq; rationibus ut pluribus ita certè ſpecioſis& probabi- libus ſtatuminant. Primo enim Lien ſubſtantiam habet hepati non parum cognatam atq; talem ut ad ſangyificati. onem idonea atq; eo fine parata videatur. Eſt enim veluti hepar, zaεευηνναν tunica veſtitum, vaſis plurimis donatum eorumq; anaſtomoſibus& inſtar ſangvinis coagulati. Imo tam ſimilis eſt ut Gal. 4. uſ part. 7. appellet ejus iρμαέέ. loc. aff. i. Lienem plurima habere cum hepate coumuuia, qvo fiat, qpul differant ſecundum magis& minus Et compertum eſt lienem i. ces hepatis ſubire Epate male affecto aiναοeον procu- rare. Unde etiam Jecur interdum ſuperat. Fern. I.I. ph. c. 7. Teſtari id(2.) Videntur plexus& anaſtomoſes, ubicunq; a. tales adſunt ibi nova fit elaboratio ſecundum Gal. 4. de uſ part.. Qyod in reliqvis partibus ut hepate, cerebro, mam- mis, teſtibus conſpicuum eſt.(3.) Ubi unicum eſt mem- brũ uni actioni dicatum, plerumq; in medio corporis ſitum eſt, ubi plura, qvodvis latus ſuum occupat, unde cor, ventti- culus, uterus, veſica,&c. in medio Renes duo, teſtes duo, pulmones, mammæ, oculi, aures, ſingulæ ad latera diſcretæ, Epar autem in dextro ſitum, nullum habet par niſi lienem, qvi in eoſdem igitur uſus creatus eſt.(4.) Iidem morbiac ſymptomata qvæ accidunt hepati, accidunt etiam lieni. Nam tam ex obſtructione& ſchirrhoſis tumoribus lienis qvam ex obſtructione& ſchirrhoſis tumoribus hepatis hy- drops oriri poteſt.(s.) Lien trahit chylum ex ramo ſpleni- co. E. ex chylo ſangvinem facit. Qvod autem ſplenicus chylum adlienem vehat probatur(a) à ſubſtantia Ven= portæ: Qyæ venæ eandem ſubſtantiæ ſpeciem habent, illæ eandem qvoq; actionem obtinent; at Venæ portæ ramus dexter& ſiniſter. E. Illa autem actio eſt vehere chylum. Ma- jor patet ex. ſent. Hipp.& Plat. a. ubi dicitur propriam cujulibet 1 partu lurian jeit Iruan ſdſ Krpoletonn. 4 V ulierſeic Tiisilamae taralſerendicene vemot, Mutile: rarleten dc ldoneumar taxſeh unie connadlmänal 1 ante ladessaſend 1 . 74 1 Izenna ninò ſtatucre vi us organum. ut ller XXXVII d lenrentiam fofent Vrens usut pluribus ita cendſen 3 mnant. Primo enim lIi hecot arum cognatar ben lüdtan Snatam atq; talemuta Natq; eo fine parata videatar R— us tunica veſtitum aſi„ „JNAls plurlmaa tomofidus Kintarſangindens ut Gal. 4 uf par nappoletcjuid mn plurima habere cum khatamanien dam magis& minu kreonpenn ubire Epate male affecto duarnas etiam Jecut interdum ſuperat hanl *. Videnturplexus Kanaſtomdet nt idi novafit elaboratio ſecunduna odin reliqris partidusut hepate cs s conſpicuum eſt.(3.) Ubiuniane oni dicatum plerumqin mediocona a, qvodris latus ſuum occupat meca 38, veſica- Xc. in medio Renes duoi mammx, oculi, aures ſingule adlra nin dextro ſitum, aullum habetpui em igitur uſus creatus eſt.() liem ata q; x accidunt hepati, cciduna cxobſtructione& ſchirtholds tunct bſtructione& ſchirrhofstumofbost oteſt.() lien trahit chflumeim chylo ſangrinem facit. To Aucnem vehat probatut(s)ilumm er venæ candem ſubſtanti ei 3 oq aKionem obtinent; ä n E. Illa autem actioektſegerc obi ciciuu — niſter. Ent. Hir.& fl. *₰ 6./62 du partir actionem ſeqvi propriam ſubſtantie illius partis ppeciem(8) à ra- mi ſplenici ortu, qvi eſtà vena portæ, non ab hepate, unde argumentum: Splenicus ramus trahit id qvod ortu ſuo cõ- tingit, At chylum contingit. E. trahit.() ab illius ejusdem rami in lienem inſertione. Ut enim in hepate dexter ita& hic ſiniſter in plurimos parvos canales diremptus per ſub- ſtantiam lienis diſpergitur ne ſubitò& confertim aliqvid irruat, ſed ſenſim ſe inſinuet atq; ut humor attractus per totam lienis ſubſtantiam diffundatur& ab eâ alteretur. Et hæ ſunt potiores qvibus pugnant rationes. Plures vide ſis apud Sennertum in Inſt. l.. c. 9. Barthol. in contr. Anal. ꝗ. 20. Hofe man. l. deuſ Lien Cæterum rationes has admittimus omnes ex parte præter qvintam ejusq; probationes, qvæ experien- tiæ poſterorum repugnant, Fit qvidem elaboratio qvædã in Liene ſed diverſa ab illa avam hepar perficit. XXXVIII. Agitatur igitur controverſis non usq; adeo levis ex qva- nam materiâ ſangvinem efficiat vel perficiat Lien,& per qvas vias illam accipiat? Qvanqvam verò latiſsimus hic pa⸗ teat diſſerendi campus brevis tamen ero qvippe inſtituti memor. Multi ut ex dictis patet ſangvinem craſſum ex he- pate lienem reeipere ſibiq; accæterisi nfimi ventris partibus idoneum ac convenientem reddere ſtatuunt. Oæ ſenten- tia veleo nomine ſuſpecta redditur, qvod(1.) in dem in- commodum incidat qvnd Veteres Mefaraicarum venarum ante Lacteas aſſertores.(2.) Nulla ſit via ab hepate ad lienẽ. Qridam vero partim per venas Meſaraicas in ramũ ſple- nicum adeoq; in lienẽ, partim per arterias meſaraicas in ra- mum cœliacum& hinc in lienem craſsiorem chyli partem deferri, ibiq; in ſangvinem mutari aſſerunt. Verũ hanc ſen · tentiam à vero abludere optimè demonſtravit poſt alios Clariſs: Sperling. in ſua Anth. c. 6.S. 2. m. 44⁶ ſeq. Et ratio id⸗ ipſum ſvadet. Non n. Aνα⁵οασι ſive chyli translatio ibĩ fieri poteſt, cum in illis nunqvam repertus ſit chylus qvod ĩpſe Laurentius teſtatur!.4.9,7 9.3.& ſivel maxime, utiq; chyli C 2 b cum eum ſangyine adeoq: crudi cum decocto fieret permiſtio,& per conſeqvens natura ſemetipſam in opere impediret Abſurdum! Aliud docuit nos experientia Aſellij ſc: chylum non per meſaraicas ſed lacteas ferri venas, qvod ex ipſà etiam Aενliqvet. Per arterias autem nihil ferri, alias fuit pro- batum. — X. b Celeberrimus Sperlingius veritatis alias indagator ſo- lertiſsimus ad rem propius accedere videtur, dum exiſti- mat Venas Lacteas non tantum ad Epar ſed& ad lienem ferri. Qyo modo ergo& medio chylus comm unicatur he- pati, eodem etiam lieni communicatur. sed cum co hacin re facere non poſſum, neq nudæ aſſertioni facilis credo, præſertim cum venas lacteas ad lienem ferri nondum ſit robatum, imo maximè dubium. De hac re audire placet Excellentiſs. Vormium in Cont. Med. ſi aliqæ(inqvit) extarent venæ lacteæ chylum immediate ad lienem deferentes, non ab Epate ſed ab ijs ſuccum qem elaborat accipere arbitrarer. Verum cum nuluas in- venerunt qvi diligentiſſime in hanc rem inqiſiverunt& nec ipſe qvi. dem Aſellius c. 23. exiſtimo totam illum chyli portionem qyæ in ſangyi uem elaborari debet, per venas Lacteas ad hepar deferri atg, ab eo in ſangvinem elaborati. Et hoc eſt quod Experientiſs. Præſes in vindicijs Anatom: coutra Hofmannum urget ſc. monſirandos eſſe ulas chyliferos ductus in lienem terminari, oſtendendum qvica vam ad lie- nem ferri. XLI. . I„„. 7 z.,„„e 8 Nuperrimè Herm. Conringius in lib. de gen. ſangv. chyli por- tionem aqveam à liene rapi ex ventriculo credidit& in ſan- gvinem tenuiorem converti, dum cralsio rreliqvis viis notis ad hepar deferatur. Si qværamus ex illo vias, incognitas nobis obtrudit, qvas eà facilitate reijcimius, qvã afferuntur. Alii vas breve eligerunt, qvos neq; audiendos cenſemus. Ra- tiones his& illi opponendas anguſtia temporis excludit. XLI. Riolanus in Encheiridio nupero exiſtimar ſplenem li- b moſum ruh pkls Keszentnen rine atee ladnpadesg 1 vodiutrd put. Kögof 1 run dpiconom— urideſegbese re qinche li te gam ſetoCl At rrertorum mullche umumenocacite keraistemglo ie ig nes n Clri Wae Kiie h wotumpetſenree rai'Wpdi 3 s elbis:her ue lenenitſmi aun ae untuuſmum hann 1 1 nulmhummorem. frſtewamke anginem er. jNrtmerli. nelng cid 3. efends neran⸗ tigitemannonn ka Kiüuehungn rud deoœ crudi cum decocoſe natura lemetiplam 15 aud docuit 4 euit ſe d in Opere! . ul Opelem 4 nos experientia; ſ 4 ca terrivene Per arterias autem nih oc ain 1 berti ln XI. rimus Sperlingiu Itatis alae: ds fag Tveritatis aliasing teas nom tantum ad Fpar cdka ddoergo& mediochyluscomnui am lieni communicatut. Kdcuna pollum, neg nude aſfertioni aht m venas lacteas ad lienem ſeni ſan no maximè dubium. Dehacre nün NVormumn in Cont. Med. Halgre(iqftſa am immediate ad lenem deſereu, undh m claberat accipere arbitrarer. Femnma geutiſſime in hancrem ingriſreruut àm S.Cx limo totam ilum chö vnrtionen zuu kalet, per venus Ludtes ad bejsr ifemmg rri. Et hoc eſt quod Expetieni dutraA Hefmannamurgetſc nunhaui din Leuem termintri, ofendentun giha NII. me Herm. Cuuriugiu in 1. ega lun am àliene rapi ex reutriculocrüunt lorem com erti dum crasqorreiqe gcratur.§i qvrrramus ex Iloſisonn dit, qvas cd facilitate reijcimuvgſ 4 t, qros tecy audienddana ſtia tempolbee aiffmr— 1 1 “ alli opponendasanga XILII. in Encheitidio nopero 8 moſum ſangvinem attrahere ad ſui nutritionem, inde ſe⸗ rum qvoddam parrculare fermentativum per Arterias ſplenicas effundere in ventriculum,& cum ſit bibulum ejus parenchyma, per venas elicere& emungere ſuperfluum li- qvorẽ ex ventriculo, ut melius fiat concoctio. In qva diſſer- tatione valde fallitur Judicio Preſidis celeberrimu partim ex falſa hypotheſt, partim confuſione& vaſorum& actionum, qvod inter diſputandum probabimus. 5 XLIII. Sed qvo feror? Abduxit me juſto latius in patentiſsi- mum opinionum campum calamus, ut obliviſcar fere in- ſtituti⸗& legibus definitæ brevitatis, nec niſi exiguas de veri- ore, qvi reſtat, Lienis uſu lineolas poſsim ducere. Qan- qvam vero Clariſsimi& Excellentiſsimi tam veterum qvam recentiorum multi has enumeratas foverint opiniones, pa- rum tamen hoc ad animum liberalem& ingenuum, qvi in veritatis templo, dudum ſuſpendit clypeum, authoritati AOyοο νσι πωεκα præponderet. Primò itaq; tenendum cum Clariſs. WValæo& laudatiſsimo Praſide nullum humorum motum pervenæ portæ ramum ſplenicum ad lienem ob- ſervari: Qvod ĩipſe etiam Veslingius g. 4. circa finem teſtatur his verbis: Per venam ſplenicam,& ab ea product os ramos nihilad lienem deferri abundè viyorum animalium diſſectio, atq, in ijs, inſti- tuta vaſorum ligatura patefecit. Hinc tutò concludere poſſumus nullum humorem Meſancholicnm ex hepate ad lienem de- ferri, ſecus qvam ſtatuit Galenus, nec ullo ex chylo in liene ſangvinem fieri. b ä Nec tamen humoris receptaculum eſſe pernegamus, qvippe ſangvis à calore cordis diſſolutus& in ci rculatione perficiendus per arteriam Cœliacam in lienem defertur, ubi qvidem non omnis ſangvinis retinetur ſubſtantia, ſed acidus ſalrẽ humor, d qvo nigricans& acidus lien ſentiatur. ſc. hunc humorem cum ſangrine Et hic eſt verior uſus ut C 3 arterio- 3 8 1 1 3 41 1 1 1 31 7 — ——— atterioſo non tantum recipiat ſed& per inditam faculta- tem ulterius perficiat, atq. adeò ſangvini in vaſis& chylo in ventriculo, ut tenuiores reddantur communicet. Hinc ob- ſtructo liene in corpore humores coacervantur, non qvodi craſsi humores à liene non trahantur, ſed qvod lien attenu- antem illum humorem ſangvini chylove communicare ne- qveat nec inferiores partes debito ſibiq; commodo ſangri- ne nutriat. XI.VI.. De excremento qvam varias varii hic nectant tricas hoc loco non diſqviram, conferatur Sennertas in inſt.& Hofm. in tractatu de uſu lienis. Acqvieſco in ſententia nunqvam ſatis laudati Præſidis: Hujus acidi humoris inqvit) qvicqvid ad nutritio⸗ nem ineptum en id cum ſero per urinam excerni, facile enim talia aci- da, ut acetum, Spix itus ſulphuris aq væ miſcentur, qvi& acidus humor palſit deſtillando ex urina iterum euci. Nunc video terram tumidis devettus ab Andis, Fe ſſig, jam portum linter inire cupit. Itaq; contraho vela rogitans: Si qvid noviſti rectius jſtis Candidus imperti, ſi non, his utere mecum. 743 Osd παπηάχρμάέκ iςσ νλ πάυνκανυεεα Ae&α ei rνᷣ aAνs. Politiſsimi Juvenis, Authoris theſium b doctiſsimi 4 NA4GRA MM4 b OLAUs LaukfENrII STISONIUS ENSOLISTANTI LAUuRus IOVIS. Ex SdiX‿σσ Nriu eνλἀ' d] Na rad9 κlA HNOE — 2TILONIOE o⸗& oο%ᷣ πσσιμ˙ιηuαα αϑεQ. Aenvvgi s Oygec⁹ ndis ua e αο, r8 19 KEO Aupg EHAHNO X ⁴υκροο ν e,* N 7474 7. ₰ 5 ₰ A*rν Niov Sε dTAs Aya-dSa ‿ε ρ Hα, I . 1. 4 ½ losla⸗ gorεαν u,μιηνμάμαό☚̈¶⁷ eira Nοεos. 1 ss IXen doετ dd Dviva ddοᷣς 24. Gresx IAOT IETANTI MONQ AAeNH AlOT, Auανενις εσd; Eid eε ν1νιν e. A A 2 Qaregies I5u⁵, Sras Gine;, ArAs, 1 JörsKiuim 1 ruanloche penälui Borct Vättorseit et kt oruwbart 4 Vrrumböomat Vendunrnang t rronrellell e kene Tuſadorepanat the Gre utgobiipige iin Aen kincilracrſwant dula veclurujnn. Ha ai (ngttempora. T18 ndcwomeruit in huf demuNädlopem dnc rrnncſconatie iche Hedatcegtegiente ne duchrum ceriite lbe M wolu Duuuuns u n = kthe ul CEndankinan 2 antum recipiat ſed e derin efciat, atq; ades b at, atq; adeò ſangemmnüht ommuni V kenmores red nores coacer ddanturc corporc hur s d lene nontrahan hylore comne rAr n fIOfes partesdebito ſibiq, comnan — Pomma XLVI. emento qram varias zarü hic nenn diſqviram conferatur genxenns nin 4Henis. Acqrieſcoinſententanuan in: ujuu acidi bumeri(ingri niqmiu d cum ſere per urinan exam faciknnn itui ſalpburit aqve miſentu, gius cx arinA terum chd. K videe terram tumidis devedutad mnii Feſiia jun ertum Äuter inne amn. „4ontrabe dela regitans: 4i qvid nevifi rcuu jſi 44 didur imperti, ſi nu. bis utere meum. AAsen * * 2 3 * 7 0◻ 4,. 1 1— 2 96 4 24 J0e 44. 1„ 9Ts J4 rn ₰ 0143 Nööö 7 47 5* ν TArαεαsα Na ae N un uGimi Juvents, Auchous thaüu doctißsimi 4 XͤAGRAMM4 Aus LAuRENTII sTISONW S5OLISTANTI LauRus Jo FAMAuc 19 45 TAJl 1rONIOE rA 76h)a l 44Hue Ge-Snäaanme . e E HAHNO 2 auana nan 94,„ 4 rA ra örden 2 gesrn 95 dluuug. mna x 89. drau³5, 4 ErAN MO 34N 9 . 11 ps Auddανμ, Oeutraxa niloqvo qvid petulantius? IIndocto& ſtolido qvid truculentius? Non dignum colaphis ſed ſcuticis genus; Hoc nihil fœdius eſt, cui paribus ſacra Virtus& vitium paſsibus ambulant. Rodit donec erit turpis edentulus Et plorans blaterat: ſum ſine honoribus? Verum his omnis honos emptus at optime! Vendunt namq; Dii cuncta laboribus; At non ære Magi munera veneunt. Tu ſudore para laudis adoream: Aut non vis piger; aut non potesinvide. Hinc illæ lacrymæ; hinc nullus honor tibi⸗ Nec laurus joyii. Hæc non niſi fantium b Cinget tempora. sic 8 TISONIus pede Stans fixo meruit præmia lauree. Hem tu Miſoſophe hunc concute ſivales. Inunc ſcurra tuis complicibus placens! Spectate egregios(qvid neget id?) viros! Pulchrum cernite, ſe judicibus, chorum! Tys Oo ęoons lvexaiias JOHANNES M. CHluslus. In honorem Præſlantiſſimi OIAILauRENTIISTISONI diſputantis de liene. Dulcis MIRISI ſavis artium lepor Feſtive Muſarum pater, b Qvem blanda in auras ipſa virtus edidit Multiq S PLENIS gratia, Mirare mecum molles Havniæ viros, Mirare& hunc STISONIUM Europa noneſt ſola qvæ ſophos creat Trojanus ut forteis eqvus 0 1 Qauandog; dignus emulator optimè Cœlo fub omni naſcitur. accinit Qvi illum ob ęruditionem amat 8 C. NEISERHS Philoſo phie Eaccelaua preſtantiſſtmo Dn: OLAO STISONIO, thefum harum Authori eruditiſsimo, amico amiciſsimo. Fy ſapiens, totum ſeſe qvi explorat ad ungyem, Qvalem non novit qyondam conſultus AEOLEO, STISONI meritdò ſapiens ſis, viſcera mundi Dum ſtudeas parvi dextre luſtrare per artem Hanc wuuam Te qvam pulchre calor armat in artes Ingenij! pergat virtus animoſa, nec illa Ceſſet, ſic annis pretioſior eſio futuris Nec non perpetuo celebris clarusq; ſub æyum. appoſuit PETRUS PETRI STNDERHO VIuS. INtima dum parvi ſcrutaris viſcera mund In magno mundo nomina clara geris, Tu famam ſcriptis felici perge conatu Illuſtrare tuam, Virq́; peramplus eris. Suo& TISONIO gratulatur PAuLus JO HANNIS RESENIUS. A äüknne MblcR IT 1 1 nü tafniend at eren mulator optimà an naſeirun accinit CorIEeGII ANAroOMICI Wumunee. DI18 P UI A TIO 40 laureo yneſtanti im— 0 8 22 rudn usmo, amicoamiciſäim R E N 1 B U S8 Tryi explerat ad ungyen, Et his incumbentibus xtre luſt lrare per crlem 1ns lus. 450(10, b Rensſis, viſcera mundi( AP 8 1 1L18 A T 8 A ram pulchre calor amatin oytes animaeſa, nec ill nſor eſte futuris bris L(ub gyum. appoſuit RuSPERTRI SYND ERMRMoOhI —— ———— i ſcrutaris viſcera mundi mando nominaclara gexis, s felici perge conatu uam, Virè pperampluseris §29 5 rIS0 NIO gratulatur Aurus JOHANNISRE AIUM DN. THOME B ILARII 8 Quam Divins adjutus gratià Sub PRESIDIO Vni præclariß. Excellentiß. THOLINI CASP. I MEDIC ETANATOMICEÆ ARTIS IN ACADE- mià Hafnienſi Doctoris& Profeſſoris celeberrimi & Experientiſsimi, Præceptoris& Promotoris b perquàm ſuſpiciendi In Auditorio ſuperiori Die B. Febrnarij 1650. horis antemeridianis Publica disquiſitioni ſubicit ICorAus GEORGII VESTIUS Mittelfardenſis. 26() 6 HATNIE, Literis EEORGII 14MPRECHTII. Cluriſſimi⸗„Excellentiſſimi 1 MAGNIFIOO Academiæ Hafnienſis RECTORT Hiſtoricarumut& Geographicarum rerum apud Haf. nienſes Profeſſori digniſsimo, Promotori& Ever- getæ benigniſsimo. 4 DN.D. JOHANNI MICHAELIO S. Sanctæ Theologiæ Doctori celeberrimo, Dicœceſios Fioniæ Epiſcopo vigilantiſsimo, Meccœnati honoratiſsimo. DN. D. OLAO WORMIO Artis Galenicæ Doctori Excellentiſsimo, Præcipuarum Antiquitatum Experientiſsimo& in Academià Hafnienſi Profeſſori laudatiſsimo, Patri& Patrono æternum honorando. DN. M. THOM BANGIO S. Lingvæ in Hafnienſium Athæneo Profeſſori celeber- rimo, Facultatis Philoſophicæ DECANOS PECTA- BILI, Præceptori& Fautori ætatem ſuſpiciendo. Adxek hanc A natomicam EA qua par eſt animi ſubmiſsione D. D. NICOLAus G. VESTIus Author& Reſpondens. imo, Ui d vigilantiſsimo Mecanai onoratiſsimo. O WoORMI- ri Excellentißimo cPrerin entiſsimo& in Academid Han friel latiſsimo, Datri& batrono 4 384 1 A ag 1 3 4 1 2 7 u 4 8 aum honorando. AMau STRuCTuRA OBSE RVA. M BANGIO TA IN MuLIEBRI CADAVEREB udlice patavii diſſecto lum Athæneo Profeſſoti caa— b 4 1 1643. 1 loſophic⸗ DECANO SPECIA 4 ptori& Fautori ætatem ſuſpiciendo. AdtEe hanc Anatomicm Eiqua pareſt anini ſubmiſsione D. D. NICOLAuS G. WW Authorake hu⸗ x ☛ 55 —— ‿ 6 N MM X M 3 M 9 8 44 8 8 6 1 —— A. Arteria magna deſcendens. B. Vena Cava deſcendens. C. Caplula atrabilaria dextra. 8 b D. Capſula atrabilaria ſiniſtra primà major. a. Vena ex cavà ad capſulam dextram. b. b. Venæ ab emulgente adcapſulam ſiniſtram. c. Ramulus qvi conjungitur cum ramulo venæ azygos. d. d. Arteriæ duæ ab emulgente arterià dextra. c. Arteriæ ramus ab emulgente ſiniſtrà. E. Arteria emulgens dextra ſuperior. F. Arteria emulgens ſiniſtra. b G. Fmulgens vena dextra prima. f. Emulgens ſecunda. g. Emulgens tertia. Hl. Vena Emulgens ſiniſtra. I. RKen dexter. K. Ren ſiniſter. L. RKenis utriusq; concurſus præter naturam, ſupra diviſionem vaſorum in Iliacos ramos. b M. Capſula atrabilaria ſecunda minor. N. Capſula atrabilaria tertia minor. hhhh. Arteriæ ex aortain capſulas inſertæ. i. Arteria emulgens dextra inferior. k. Venaſpermatica dextra ex trunco orta& in me dio diviſa, iterum unita.— O.O. Pel. O.O. Pelvis ſau infundibulum. P. Ureteres dexter, ſiniſter. Q. Arterixæ in ramos lliacos diviſio. 1. Ramus qvidam ex renum parte unità emer- gens, ſingularis;, in lliacæ venæ ramum inſer- ruz. m. Vena ſpermatica ſiniſtra dupliciexortu inſi gnis ex emulgente ſitiiſtra. NB. Arteriæ peraricæ kie nulla, utin pleruqj fœ- minis, aderant. * ümüent Kp 2 W ckormunäb n m ami ojücbne 7 c⸗ riinagan 31 iibimum qn condita qer Deo K aru e dibulum. 1 ſiniſter. oslliacos diviſio, ex renum hatte uniheng 4 3, in lhacx vVenærawumi 2 liniſtra dopliciexonuil, ulgente ſimita. Ae . dcrant. dle dx hienulle utia pletsiſ 383974382,333222223 per minutiſsimas radicum fibras ex vi- ſceribus terræ ſuccum inſtaralimenti ſibi attrahant fideliſsimè, attractum in to- tam ſubſtantiam diſtribuant, diſtributum cuilibet parti aſ= ſimilent,& pro variis figuris at́; coloribus diſtinctiſsimis efformandis communicent. Ita in herbis& plantis elucet almi opificis admiranda ſapientia, infinita potentia& cir- ca minimas etiam res ſingularis providentia,& in hoc po- tiſsimùm qvòd, quamvis ſpecierum multa millia à Deo ſint condita, qvælibet tamen ſpecies non tantùm coloretn ſibi à Deo& natura inditum, verùm etiam vim& efficaciam adeo exacè retineat atq́ʒ conſervet, ut tam hæc quam ille in omnibus ejus ſpectetur individuis,& ſi variant interdum, vel artificio humano, vel naturæ luſui adſcribendum erit. Hæc inquam mirantur illi, qui ſummi artificis circa lilia agri ſingularis providentiæ contemplatione delectantur; digna equidem ſunt, quæ monitore Chriſto Math. 6. tan- qyvam miraculum nec non divinæ bonitatis, ſapientiæ& providentiæ teſtimonia admiremur, deprædicemus. Ve- rum enim vero ipſe homo, quem divinus Plato arborem in- verſam& dauννμα dauᷣay appellavit, magnum eſt miracu- lum teſte Mercurio Trismegiſto, cujus ſcripta qui extant, ſi ejus ſunt, nihil niſi altum& ſublime ſpirant. Corporis namq́; humani mirandam ſtructuram qui rimatur, natu- ram ram qui conſiderat, qui partes diligenter perquirit, non po- teſt non fateri cum Barbaro illo Abdalâ, hominem unum eſſe qui admirationem omnem ſ uperat. Ut ſicco præter- eam pede, quaàm elegantiſsimè omnia corporis humani organa externa ſint formata, arborum ramulis& ſurculis longè excellentio a,& nihil dicam quam mirum in modum corpus humanũ ſuſtentetur& conſervetur; quomodo per oeſophagum deſcendat cibus aſſumprus dentiumq́; moli- tione præparatus: quomodoin ventriculo chylificatus per pyloron duodenum& reliqua inteſtina ingreſſus tandem per venas lacteas inter meſenterii membranas ſparſas trans- ſeat ad hepar, ut ibi expurgatis excrementis binis; tenui ſc. & craſsa bile, elaboretur ſangvis, cujus pars omnis in dex- tro cordis ventriculo elaborata per aortam,& inde in uni- verſum corpus tandemq́;ʒ ad renes deducitur, quorũ bene- ficio à ſeroſo humore quippe tertio excremento, cuj“ admi- niculo eo usq indegebat, liberatur, una communicans reni- bus particulã ſangvinis ad illorũ nutritionem neceſſariam. Quibus alimenti per varia viſcera perq́; varias anaſtomoſes ductibꝰ& in univ ersũ corpus diſtributionibus penſiculatis, fateri neceſſum eſt alimenti in corpus humanum diſperſio- nem longè majorem mereri admirationè, qvdàm ſuccum in arborum vel plantarum ramos& ſurculos diſſeminatum. Hujusmodi miranda naturæ in alimento diſtribuendo di- ſpenſatio in ſuperioribus diſputationibus ſatis ſuperq́ eſt demonſtrata, præſertim illaſquæ obſervatur in ventriculo, inteſtinis, hepate& liene. Seqvuntur jam Renes& his incum- bentes Capſulæ atrabilariæ, de quibus pro ingenii tenuitate breviter agere ordinis exigit ratio, præſcripti ab Excellen- tiſsimo Dn. D. Thoma Bartholino Collegii præſidle longe digniſsimo, Præceptore& promotore meo æternum ho- norando, quam provinciam oneri quamvis impar, divinã tamen adjutus gratiã, præſidioq́;& aſsiſtentiâ Excellentiſs: Præſidis tretus in me ſuſcipiam 6 THE- Uraster mad Huwarl h wsendlam n gnetegeri’ o nid jchand 1 Corwund 1 rceunconſenlih e’ uere lmleit 79 4 uiis gutinbee lRcambolant Gtene u ningete enothlee a uelibuson. eeninn ad ſe 4 1 dm Vmasopiferti d wnlgedtesenpuldd e; wodiot enditlanee: aplorus. Geminm aa Knoſeroliumorie Beneroriciusunone: notemnonesgpurg rietom&prodene utem uckeßunte rentio adcucaint eandemn cer me cu 5 fedds dummodom. jwoatolunet horetaxrinnrne dum dlplesinadat mcts wchei ganddu ganiruetide mne itir . uhn nerij 0n tes dilige diligenterperquin oilo Sddad,enitmg nem ſuperat ims— bume omnia corpor 1, 8& ſurali minmodun ketur, quomodo doin vem hamsdenting nd ventriculo chyüfcuu iqua inteſtina ingrellism n. eru membranas ſparſas he . 3: acrementis binis, temu ngris, cujusp: b dnats fer agam Amene ad renes dedueitur batie de quorü den ope tertio excremento cuj'aim wrarur una communicansta 1illorü nutritionem neceſurim, a viſcera perq́; variasanaſtomoſs pus diſtributionibus penſcculis dica cam quam miru ur& conſe 3 8 4 dus aſfum ti in corpus humanum diſperde eri admirationè,;yim ſuccumii ramos& ſurculos diſſeminatmn, urx in alimento diſtriduendo 9 diſputatoonibis ſatis ſuperizct Masqux obſerzaturin renttial Seorunturjam kenes& häsinemm de quibus pro mngemt tenultate digit ratio, prr cripti 1b Frocle gartholino Collegit preſdde bye & promotore meo rtermom o. am oneri quamiis impal, din r ſidioq́;& abiillentia Excellcni cipum. 1355 in renibus ortus. THESIS I. Cunt autem reues partes corporis diſsimilares, carnoſæ. ſub hepate& liene ſitæ, non minuũs eleganter quàm ope- rosè membranis, adipe, ſinubus& vaſis, quæ ſunt: venæ arteriæ, nervi, conſtructæ, ſeroſo humori expurgando& ſe mini juvando deſtinatæ. Communi omnium ferè Medicorum& Anatomi- corum conſenſu appellationem ſortiti ſunt& rs' ſεew quod fluere ſignificat, quamvis Riolanus contra Bartholinum potius quaſi rivulos dictos eſſe vult, quæ tamen pari paſſu hicambulant. Græcis dicuntur,!eP So 8 vécdem quod mingere denotat, hinc dicitur dolor nephriticus à calculis III. Geminum ad ſeroſi humoris multitudinem ſecernen⸗ dam Almus opifex formatum voluit, quãâ ab Aortâ per E- mulgentes expulsà, eò ſubtilior& ſemini generando com- modior cvaditſangris per vaſa ſpermatica ad teſticulos de- lapſurus. Geminum præterea formavit natura, ne obturato uno ſeroſi humoris ceſſaret profuſio. Quam vis tradat Cl. Beverovicius uno rene affecto, alterum quoq́; ſeroſum hu- morem non expurgare, cujus contrarium experientià ma- nifeſtum& probatum in Anatomia à Cl. Præſide. Nullo autem ſucceſsu rationes hujusmodi duplicitatis ab A. Lau- rentio adductas infringere ſtudet P. Laurembergius, qui eandem fermè cum Laurentio hac in re fovet ſententiam. verbis ſolummodo mutatis. b 1IV. Monſtroſum eſt quando tres vel quatuor in uno cor- pore reperiuntur renes,vel alteruter vel uterq; parenchyma . ſuum duplicat, in adultis tamen ſepe contingit, ut ècom. pactis veluti glandulis inæ qualem retineant ſuperficiem, quæ in fœtu exhibetur, quod ſe primum obſervaſſe ambi- tiosè jactitat Riolanus. Sed verè monſtroſum eſt, quoties- cunq́ in unum uterq́ÿ colli gitur, aut parte inferiore incur- b 3 vatus — vatus commune corpus mutuâ cohæſione conſtituit. Cu- jusmodi monſtroſorum renum ſtructuram batavii obſer- vatam æri inſculpi& Theſibus præfigi curavi. SFubſtantiam renum quidam glanduloſam eſſe putarunt, quos inter Hippocrates ftuſtrà d Laurentio excuſatus, cum nec dici poſsit glanduloſa ob ſubſtantiæ ſimilitudinem, quoniam caro renum glandularum naturæ plané eſt con- traria: nec quia ex multis partibus coagmentantur ut glan. en krauch b bescaäünls! Guramad deümn d Rehumasiöideme dulæ, quoniam neq́; glandulæ conflantur ex multis parti- ecbealuc bus. Neq́; renum caro conſtat è pluribus partibus(in 3 abfake tellige nudam carnem renum à vaſis exemptam, quam heic Ronie rrechur intellectam us orimdtecd intellectam volumus.) meincut dement Kexätsälenbün te in dertra bepat tt VI. Evidens quoq; falſitas in explicatione, quam dat Tau- rembergius, cernitur, qui Hippocratem excuſaturus, renes Trze auzm lien ute: haud aliter recipere ſeroſum humorem, quaàm glandulas nibis häm r— humores in vicinià redundantes abſorbere aſſerit, cum ta- haudann 1 men renes modo longè diverſo& nobiliore ſeroſum exaor- e ta ſecernan ſangvinem peremulgentes. Lur 5 VII. Nos autem cum iis facimus, qui Galenum ſecuti ſub- antiam renum carneam, duram, compactam& denſam, ſubſtantiæ cordis haud abſimilem, non tamen ita fibroſam ſtatuunt, ſim ulq́; dicimus ad ſinus interni utrumq́; latus, tm aumfug remoto adipe, apparere ſubſtantiam laxam, inæqualem derad milm 14 cavernoſa. ſera qulpobiscumer b VIII. b tum ite patium, Locum ſortiti ſunt, dexter ſub Jecore, ſub liene ſini- ſter, lumborum muſculis Poas dictis hinc inde incumben- tes, ad latera venæ cavæ& arteriæ magnæ, ſub quibus maxi- mi nervi reconduntur. Hinc intelligi poſſe cur læſis reni- bus,vel ſtupeant velægrè moveantur crura, docet Excellen- tiſs: Præſes in Anatomia locupletatâ, cujus editiones o- mnes ſe bona fide Petlegiſſe fatetur Riolanus. hoc tamen non ekiolancs,quinete dlecontenditut inpollusquödantetge täcinem, Gquantan oheſ. 0 : 3 um ſt— onkiden uUs. 4 t 1 V Prxtgi curai ui quid Nunan glandul Da ddlaure eput 4 ob ſubſtan tua Sandularum!* 1 partibusc decka VI. tas in explicati nexplicatione, quam dnl oium n numorem, qua ndene oie' quam gaauc tes ablorbere aſerit diverſo& 4. Kez(lnt rlo& nobilioreſſeroſunag peremulgentes. VII. 6 imus, qui Galenum ſcciit 'duram, compacdam& ceu- bümilem, non tamen iadui us ad ſinus interni utrumq;hn e ſubſtantiam laxam, imqus VIII. t, dexter ſub Jecore, ſublereit . 7„— 3. 6 5 das dictis hinc inde incunda carteriæ magnr, ſub quibus mu Hinc intelligi poſſe cut leſimt movcantur crura, docetfrctt locupletatà, cujus eciuoeè gille fatetur Riolanus ſoc i- 1 non obſervaſſe, in animadverſionibus ſatis indicat, vel ſanè neſcit in muſculis nervos eſſe primarios. IX. Veſalius ſitum renum explicaturus dextrum ſiniſtro plerumq; elatiorem eſſe contendit, quæ Veſalii ſententia, b de ſitu atq́; ſtructuràã renum facilè tolerari poſſet, ſi de re- nibus caninis id intellectum vellet, quorum ſitum& ſtru⸗- turam ad oculum accuratiſsimè demonſtrat. Cum autem de humanis idem ſtatuat, non poſſumus ab ipſius ſententid non decedere, aliud namq;& docet aulodε& ſuadet ratio: quomodo ſiniſter dextro ſit elatior cum ſæpiùs ante, tùm imprimis à præclariſs: Præſide in anatome præterlapsâ hye- me inſtitutà demonſtratum eſt. Conſideratà adjacentis hepatis& lienis ſtructurà& ſitu non pofſumus inficias ire, quin dextra hepatis pars quippe in homine major& de- miſsiùs quàm lien deſcendens dextrum renem deprimat; lien verò elatior ſiniſtrum altius aſcendere permittat. X. 1 Huic Veſalii de ſitu renum ſententiæ aſſenſum præ- betRiolanus, qui renem dextrum ſiniſtro ſæpius elatiorem eſſe contendit ut Bartholino adverſetur, inde procul dubio impulſus quòd antea negaverit tantam eſſe hepatis magni- tudinem, quantam nos affirmamus. si autem experien- tiam, quam(ut ipſe fatetur) 4ſ. annorum habet, adducit, plura& pari ſi non m ajori felicitate illi diſſecuerunt cada- vera qui nobiscum eâ de re conſentiunt„quam ille per to- tum vitæ ſpatium. b b X. Situm autem contrarium quod attinet: illum reni⸗ bus non tam loci, quo aptè locari poſſeat, occaſione quàm ne e direco uterq; ſeroſum ſangrinem attrahat, ac unus in contrarium revellens alterius munus prohibeat, ac- cidiſſe conſtat, cui ſententiæ fruſtrà ſe opponit Laurem- vergius. Quemadmodum ſitu: ita magnitadine variant inter⸗ B 2 dum, äh lenutenete cumümain 7 chrälatäd C ſah Kendch. dum, longitudine quinq́; tranſverſos digitos, latitudine plerumq́; tres& craſsitie pollicem æqvant. Si autem dica- mus cum Cl. Præſide in Anat. Iocupl: dextrum ſiniſtro ma. jorem eſſe, non concedit Riolanus ipſius adverſarius, niſt præter naturam hoc fieri, quamvis magnitudinis inæquali- tas præter ipſam arodla⸗ rationibus non planè deſtituatur quia dextræ partes ob caloris copiam ſiniſtris ferè ma- jores credantur. Quod ſi non conceſſerit Riolanus, ta- men quia præter naturam fiat, interdum fieri concedet, XIII. b Figurã tum phaſeolum, tum quamplurima alia her- barum ſemina, quamvis tantæ magnitudinis non ſint, ex- actè referunt, quorum pauca enumerare placuit: Semen Colutheæ, ſemen Laburni, Alceæ Venetæ, Malvæ Beticæ& uummium e. dsgatiam felell 4 Gukerbos mant u „Fraunquam 1 3 lre DaD Cm 3 lactieni cademin 4 aa dhitquioccdee in Criſpæ, Medicæ Cochleatæ, Trifolii Hirſuti, Thlaſpi fl. Sul- phureo. Worſtii, Abel Moſch explantâ EÆgyptiacâà rara, item ſemen Papaveris, Rutæ, Violæ Lunaticæ, quæ inter re- nes& prænominata ſemina ſimilitudo externa, an internã quoq́; conformitatem quandam arguat, alii viderint. XIV. b Sicut renes in medio fermè corpore ſunt venuſtè admodum collocati: ita natura ipſos omnibus propinqris partibus artificiosè connecti voluit. Præterquam enim quòd lumbis& diaphragmati per externam membrana& com- munem à peritonæo ortam, adhæreant, per emulgentia etiam vaſa cavæ& aortæ, per ureteres veſicæ alligantur. Cæco deniq: inteſtino dexterren connectitur, quandoq́;& jecori, ſiniſter lieni& colo. b XV. His ita prælibatis, ſigillatim de partibus renum agem dum erit, quarum prima ſe offert Membrana duplex: una vmmunis& externad peritonæo deducta, quà involucri mo- dotota ejus ſubſtantia involvitur: Unde etiam renis faſcia nuncupatur, eſt enim renum involucrum& ſtragulum, Oεμπνᷣα dicitur aliis, quod in eo veluti matrice renes con- tineantur. XVLv Alte- 2 & 47 isinterpretatlone de Dattholnuscin 4 A. wmmamacum i enütäwantu doninterptetu nodo ſnnaiman lnchpiſemias 1 cumjonta lrepren nagrini quin gne nidsſtcoitut quinelad ſefs sproceandosye kam omgiaoyoper tunt, ſerum etin ee dusagieiniu Lin eponltghocin inteynrt comnent„ rrdcetaprtie nilis ſim conſ dunneis unt dii Naahd dleran 4 unq; tranſverfee a. atie pollicem „Rurx. Vi To) pelacd m 19, J lole lunatice, gwuinn emit mulhe 5 nꝗ 7 amditudo Nderda, anitha 1 ndam arguat lü 27 e an Arguat, alliide XIV. nm m edio terme corpote ſunt eu ta natura ipſosomnibas dvpim unect: voluit. Preterqummeuing per externam membraniken ortam, adhæreant, per emulgn mr, per ureteres veſicx aliomn colo. XV. i8, ſigillatim de partidus umm ima ſe offert Membrana dupke:m ritonæo deducta, qui imolucin involvitur: Unde etiamtesüti n renum involucrum& apuu- quodin eo peluti matrice tetesct XV K dexterren connectitur, qundni XVI. Altera interna proxima& propria, absq́ô pingredine& venis tenuiſsima, à tunica communi vaſa ingredientia cin- gente dilatata producitur, quæ arctiſsimeè connaſcitur ut carnem compactiorem reddat,& intro reflexa comitetur vaſa, ventresq́; ſubeat& ſuccingat. XVII. Externa illa renum membraua multo adipe cingitur in cu- jus gratiam venam adipoſam dictam recipie, adeò ut renes ex viſceribus maximè pingves ſint, teſte Ariſt. 3. animal. 17. & nonnunquam in obeſis ſub adipe penitus recondantur, Hinc p. m. Dn. D. Caſparus Bartholinus olim in Regiâ hac Hafnienſi Academiâ Profeſſor celeberrimus,illum ſcrutari renes dixit, qui occulta ſcit aut rimatur, quam magni Paren- tis interpretationem magnus Filius experiensiſs: D. Tho- mas Bartholinus, contra mordacem adverſariũ Hoffman- num maximà cum laude in Vindiciis ſuis Anatomicis de- fendit& tuetur, dum ex ipsâ S. Hebrææ lingvæ indole, nec non interpretum commentis docet& demonſtrat, quo- modo ſcrutari renes in ſacris non ſoluùm examinare& puuire concupiſceniias& cogitationes malas, ſigniſicet,& hoc quidem cum juxta Interpretationem R. Davidis& poſt eum Santis Pagnini, qui nydd renes à deſiderare derivant, quia in re- nibus ſit coitus deſßderium, tùm juxta illorum ſententiam, qui vel ad vꝝ vas referunt, quòd ſint ſeminaria vaſa ad libe- ros procreandos parata, vel per renes delectationem vene- ream omniaq́; opera ad coitum pertinentia ſigniſicari ſta- tuunt, Verùm etiam quomodo Scriptura, renes pro aſecti- hus, cogitationibus& intimis cujuiq, hominis uſurpet ad oculum exponit,& hoc imprimis ex Merceri peritiſsimi Hebræorum interpretis commentariis, qui noz in divinis textibus à perficiendo potius dictos putat,& conſummando. Nam inillis8vim conſultandi collocant& conſilii perficiendi, quia ſedes ſunt principii& affectuum conſummationis. Nec aliud indicat aut permittit altera vox miny qua renes 5 3 expri- dice m linire, in cruſtare, quia renes obteguntur,& quaſi adipe incruſtantur occultantq́ quod reconditum eſt, de qui- bus legi poſſunt Excellentiſs: Præſidis Vindiciæ Anatomicæ, ubi B. M. Parentis interpretationem tam ex ſacris quaàmex prophanis aut horibus accuratè defendit, probatq; unius explicationem neutiquam officere alterius, quia ſcrutari libidinem ſit quoq; ſcrutari occulta. b XVIII. Diximus in renibus ſinus ſiye ventres reperiri, qui bini ſunt à veteribus& ſuperioris feculi Anatomicis aliter atq; aliter delineati, quæ autem vera illorum ſit Neοννν A re- centioribus Anatomicis obſervata, breviter trademmus: E- mulgentia vaſa bipartita ut plurimum ſimam partem renũ ingreſſa, quadripartita plerumq́; in totam renum ſubſtan- tiam diſſeminantur,& in tenuiſsima capillamenta mini- masq; venulas reſolvuntur, qui Emulgentium ingreſſus& Per ſubſtantiam digeſtio ventrem unum exte riorem conticit, quem Fallopius portam vocat. XIX. b. Sinus alter ſeu venter interior in renibus conſpicitur, quem formant ureteres, qui ſtatim ac in renum cavitate conſ- ſtunt, ampliores fiunt, propterea nihil aliud eſt quàm ſinus ureteris amplus, h. e. ſiinus membraneus factus ex ureteri⸗ bus, quem Anatomici pelvim& infundibulum vocant, qui ſta- tim in octo aut decem frequenter dirimitur ramos latos & apertos, ab Anatomicis tubulos& fiſtulas ureterum di- ktos, qui carunculis quibusdam tanquam operculis ob- turantur. b XX. Sunt autem carunculæ hæ glanduloſæ ſubſtantiæ reli- duo renum parenchymate duriores, à formæ ſimilitudine Papillares dictæ,& piſi magnitudinem referunt ſuperius latiuſculæ, inferiùs convexæ, octo vel frequenter decem, nu- meto tubulorum reſpondentes, intra gibbam renum par- b— tem 1 exprimunt ſacra quædam loca, à uv litura, obductio,&ra. ickerld n uunndkäann 4 wümenn d e ritndqulesom. 1. imnewumäcam dhrere qad umspen ln Excellel al „Lnordt do Tbicbàmard 3 Hiemajkun 4 4 mals Volut de 80 trunculaslecanden ries ſecantutete e me lunt ecandi, ſecg itn 10 (italüsgrais, C 0 matomicatrada in it ſorido ad P i Zoror,)non in in twbnum unuan ſae n brere auddubitee guamnipſe Kioln ge i duetimrſolcann d mmaularm non aum b demartidui, ſed ae jyloyior Capus donibſel ddgenua 1 diced iumäluna a lla cui dertotann 1 zpudenerosrnrel Rcos:araring lar ferlg t uülii ddlyerum dumanon, Wdabe luen utu. niinengainra 1 1 dam loca, I e l ruſtare, quize b n uiarenesch d ccilltantq uod rec 4 llentiſs: p 1 * ncere alt aht ekutari occulta.— „XVnI Iuperioris ſeenk 1 X autem„eni Aaatomics 8 rt 4—. cralllorum ht 1 lcCls Obfery.* 630 — 71 ata, breriter radan Aianf rim„ . da blurmum ſimam 1n 11 Plerumd;, int b 7 X 1 12 5. . Er 1 denullsima capillamen — — Qul ¹ d Damenan mulgentium urg SeitiO ventrem unum exteriren eyn Lam 1 Ocat. XIX. ter innerim in renibus conſpieime ſtatim ac in renum caitatn Rproptereanihil liudetqunt e. unn 1 2 V e lnus membraneus kactus exu aici pelrim& in fundiulum rocantau em trequenter dirimitur ramcsh bmicis tubulos& fiſtulas uretenal s quibusdam tanquam operaui meaut * 4½ XX. runcule hæ glanduloſeſubtanit ymate duriores, dforme ſmin piſi magnitudinem feferunt fgen OnX,OGo vel frequenterdeum Poudentes, intta gibbamswume W . totam renum lu tem certis intervallis diſpoſitæ ſunt, ut per minutiſsimos ea* rum poros ſerum ſangrinis in tubulos ureterum colet. b XXI. pori hi meatus anguſtiſsimi ſunt, ut vix capillum ad- mittant, quales omnino eſſe debebant, ne ſangvis pro nutri- tione renum acquiſitus una cum ſeroſo humore in ureteres efflueret, quòd alioquin fit, renibus malè affectis, aut mea- tibus nimis patentibus.— Ijn Pxcellentiſs: Præſidem Dn. D. Bartholinum ni- mis acris& mordax eſt Riolanus, dum dicit ipſum imperite ſcribere renes ſecundum longitudinem ſecandos eſſe ad inyeniendas ca- runculas. Voluit dubio procul Bartholinum dixiſſe ipſas carunculas ſecandas eſſe, ſed cur hoc? dum enim ſecantut renes, ſecantur etiam carunculæ,& eodem modo quo illi ſunt ſecandi, ſecandæ etiam hæ. Quod autem Riolanus (vir alids gravis, qualem oportet eſſe illum qui tot annos anatomica tractavit, quot ipſe in præfatione Animadver- ſionibus ad Excellentiſs: Præſidem Bartholinnm præfixàâ, gloriatur,) non minùs impudenter quam futiliter Bar- tholinum nunquam ſecuiſſe renes ad inveſtigandas iſtas carunculas aſ ſerere haud dubitet, cauſa equidem nulla extat præter illam quam ipſe Riolanus exprimit dum indignabundus con- queritur ſoli Carpoab Excellentiß. Preſide adſcribi inyentionem dæ runcularum, non autem fibi illarum accuratam deſcriptio- nem attribui, ſed cur adeo ambitioſus eſt Riolanus, cum ipſo prior Carpus fuerit? hanc credo fuiſſe cauſam indigna- tionis, vel id genus aliam. Non autem potuit ſalvà veritate dicere virum illum nunquam ſecuiſſe renes ad inveſtigandas carun- culas, qui per tot annorum ſpatium, tantâ curà& diligentiâ apud exteros Excellentiſsimos& Experientiſsimos Anato- micos: Patavinos, Leidenſes, Neapolitanos& plurimos a- lios verſatus publicis& privatis ab iis inſtitutis ſectionibus cadaverum humanorum& brutorum, non ſolùm interfuit, ſed& ipſe quamplurimas inſtituit tam publicas quaàm pri- vatas ed equidem are-Bar, ut magnos etiam viros in ſui ad- mirationem pariter& amorem traxerit, Sed me diſcipu- lorum, lorum, quamvis minimo, tamen ad quodvis officii genux devinctiſsimo defenſore non ind iget; Ariſtarcho Riolano, ſi Deus vitam& valetudinem conceſſerit, ipſe obviam ibit, ſicut mordaci Hoffmanno& aliis abunde ſatisfecit. b XXII. Adinſtitutum igitur ut redeam, ordine occurrunt re- num vaſa, quæ omnis generis habent, venas ſc. arterias& ner- vos: Venæ aliæ ſunt adipoſæ, aliæ emulgentes. Adipoſæ ita di. ctæ quod toto adipe involvantur, ſunt duæ, quarum dextra ab Emulgenre rariùs à trunco,& ſiniſtra à cava productæ in membranam exteriorem diſfeminantur in adipis gratiam. His vaſis ſolis contenti ſunt renes, ſecus quàm veſica bilaria & urinaria quæ purum excrementumtrahunt. XXIII. Binæ etiam ſunt Emulgentes ab officio dictæ, quæ magnæ& inſignes ex ipſo trunco cava deſcendente oriuntur,& trans- verſim delatæ in ſimam renum Partem inſeruntur, ut per cas ex renibus in cavam ad circulationem redeat ſangris reſiduus, ante per em ulgentes arterias ingreſſus. XXIV. Bauhinus& Spigelius ajunt in Emulgentibus his ob- ſervari valvulas Prohibentes ſeri in cavam regreſſum. Idem aſſerit Riolanus in Prænominatis Animadverſe nullis inſtru- ctus rationibus niſi falsd a‿oeia, quibus veram a‿νναν re- ponimus. Obſervavit enim boſt Harvejum! Excellentiſs- Præſes Emulgentes latiori ſua pirte cavam, acu minatà& lu- nart renes ſpectare,& ab his aperiri, ut facile aliquid à re- nibus per Emulgentes poſsit remeare in ſolennis circuli cir- cuitu. Hinc valvulas ejusmodi Pro regreſſu ſeri impedi- endo non neceſſarias eſſe arbitramur.. XXV. Totidem ſunt arterie, magnitudine ferè dictis venis ⸗ emulgent:reſpondentes& ex aortæ trunco deſcendentes ad Kenes transverſim derivatæ, non tam ad calorem nativum 4 ſuppe- og, 1 4 Perdum, N b ütidhann 8 b 1 verawasinuct daurgwiturlbi* 1 2 Harès winima 81 agmcnmeia e adufetetun in maorunemule Iagrilbadti ſerellet a prineippiun an exipauisinterni a tor. Uncnepei ite: totes ſeddo gatese kaldela, rcitag; ut ae nt; Crtetun de,e Dris gpamiske hoteſeca, ud. innemor qoda. leuloscannncglan* tmtubalsdedile 4 clashesinrel jru uneulkadſerun nürrelärſane n0& aliig abunde eodſa . xrXn. de nigitur ut redea üsa 1naa nilt 28 Drem dic. ſfeminanturj M— ſecu erum excre mentu —— S* ——— 1 3 sguim welean mttahunt. — E 86* XXIII mulgentes ab offciodi nC0(47 de teuaedd degu de ori lundrt mam renum par nrrem inſerun g avam ad circulationem dedeat mulgentes arterias ingreſuu, XXIV. pigelius ajunt in Emulge gentdu hibe entes ſeriin aram egrhm! rnominati 1s Animadrerfnulbin falsd aueie quibusveram an avit enim poß Hnee jum Ereckei latiori ſuã pr te cavam ꝛcumiazal Kab his aperiri, ut acl iiel tcs poſsit remeare in ſolenntsdhuli 2 ejusmodi pro regrellu leii un s efſe arbitramur. XXV. erterie, magnitudine fen ditit ntes& exaortæ trunco deſcencens ſcrivatæ, non tamad calormme 6 ſuppeditandum, quàm ad ſeroſum ſangvinem arterialem advehendum, propterea emulgentes dictæ. Vaſa hæcemul- gentia ubi bipartita ſimam renis partem ingreſſa ſunt, uter- que ramus in quatuor aut quinq́; ramos minores ſubdivi- ditur, qui rurſus in alios minores dirempti, tandem in ca- pillares minimasq; venulas arteriolasq́; reſolvuntur, quæ ad capita caruncularum deſinunt, in quæ ſerum transfundunt, ut adureterum tubulos deſtillet. Heic tamen notandum vaſorum emulgentium non rarò diſparem eſſe numerum, & progreſſus ad renes inæquales, quod in præfixã igurã vi vi- dere licet. XXVI. Nervus utrinq́; unus, exilis à Stomachico in propriam membranam excurrit, qui nephriticis ventriculi ſubverſio- nem& vomitum cauſantur. Paucos præterea nervulos cir- ca principium arteriarum meſenterii ſubmittunt rami ſexti paris interni, qui iper ſubſtantiam renum diſſeminan- tur. Hinc nephritici dolores gravativos habent vehemen- tiores: ſed dolor tamen fit acrior ſi calculus in ureteres an- guſtos& valde ſenſibiles ingrediatur. XXVII. b Hæc itaq́; fuere vaſa, quæ in renibus obſervanda veni- unt; Cæterum de cribro benedicto veterum nonnullorum ſo- mnia, quamvis& à Veſalio& Caſparo Barthol. p. m. dudum ſint rejecta, illud tamen fictitium eſſe non vult Riolanus immemor quodalibi dixerit ſeroſum humorem per cana- liculos caruncularum(aà ſe accuratè deſcriptarum) in urete- rum tubulos deſtillare: niſi igitur per iſtud cribrum carun- culas has intelligi vult, nullum datur: ſufficiunt namq; ca- runculæ ad ſerum percolandum& ſicut natura non deficit in necefſariis: ita nec abundat in ſuperfluis. XXVIII. Medici& Anatomici cum recentiores tům veteres ferè omnes renibus aliquem aà naturà aſsignatum fuiſſe uſum certò affirmarunt, exceptis Eraſiſtrato& Aſclepiade, qui, resereie Galeno, fruſtra à à natura conditos renes puta- C T unt, runt,& Ariſtotele quandoq́ aſſetente, nullam eos neceſsi- tatenhabere, quem tamen excuſare fruſtra allaborat P. Laurembergius, cujus patrocinium non admittimus. Recentiores Hippocratem, Dioclem& Galenum ſe- cuti, expurgandi venoſi& arterioſi ſangvinis gratiâ conſtru- ctos eſſe Renes exiſtimarunt, qui propiùs quidem ad rem ac- cedere videntur; huic tamen renũ uſui adhuc aliquantùm obſtat Clar: Harvei& Ioh. Walæi de circulatione ſangrinis doctrina, quam nos ſecuti& rationibus inſtructi ſtatuimus renes ſangvinẽ arterioſum per arterias emulgentes attrahere& ex purgare, reſiduum verò pervenas emulgentes remittere ad ad cavam, ut per circulationem iterum redeatad hepar. iXXX. Adhujusmodi frequentem motum& circulationem aliquod vehiculum omnino requirit ſangvis, per ſe ad mo- tum aliaàs planè ineptus, cui uſui commodiſsimè quoq; im ſervit ſeroſus humor, qui munere ſuo tandem perfunctus, tanquam inutilis& ex ſangvine repurgandum excremen- tum, ſecernitur, antequam ſangvis generationi deſtinatus ad teſticulos delapſus fuerit. Fit autem ſecretio hoc modo: ſangvis ſeroſus per arterias emulgentes ingrediens, per ra- mos in totum carnem renum diſſeminatos& in tenuiſsi- mas tandem abeuntes vias fertur; Pars verò ſangvinea& laudabilis in carnem renum effuſa pro nutritione remanet, reſiduus ſangvis per venas emulgentes ad cavã redit, ſerum autem percolatur per caruncularum papillarium ſulcos& canaliculos in tubulos ſive ramos ureterum, qui in unum amplum ſinum ſeu ventrem expanſum coëunt, qui alids pelvis& infundibulum dicitur, in quem diffunditur ſerum, & inde per ureteres in veſicam, XXXI. b De ſecretionis modo præterea variæ inter varios fue- runt controverſiæ: alii voluerunt expurgationem fieri renũ tractatione, alii venarum& arteriarum vi expultrice,& ſeri proprio 4 moiu alii, Sed quicquid ſit, nihil à venis in renes expelirne L b— 1 fllis men. ud as cn poſth 8— lauatedi 99. mtaünen rtinonwadlite 4 Narethtonc umem ohl 1 2 3 tuna Mne 5 Aabiconlliad it d wnzſwexitimantit it uraiſedmoti i i dusspirtus à M ForminscontrNu u nenonjuratentt a ogänisſwaata th. dequoniam engha dosſedabaotte tan permaticas adtelan tum Virrum cunx aae cinos ens ſange e kdere qbiſerd dondante dilutn ae uaneinutllsdeal. Jaam hilgentem a meneſteacke Ct, a. dauntasce per 1 1 tlatienem quan cgpiünn lletan uandodᷣ. aſſerente,n ul m tamen excuſare ſr ult nnen Lamahn admi — * 5 ſecuti A ba— um per arterias emulgentes at crô perve enasemulgentes tenine arculati onem iterum rceitn requentem matunkcinn nomnino tequitit ſangiis perea neptus, cut uſui commodibindae nor, qui munereſuo tande em perie &c ex ſangrine repurgandum tur 11 untequamt angris generatiolidiin pſus tuerit. fit autem ſcre ohoen rarterias emulge rnem renum diſſeminatos Kiute untes vias ferr ur; Dats vero ſuyi acm renum effuſa pronuttitioterm pervenaser mulgentesadcnimis rper caruncularum papileriuni bulos ſive ramosureteruml, quüt ſcu ventrem erpanſum cocunt d ulum dicitut, in quem difunäut rcs in veſicam, XXXI. onis modo præterea r alii volueruntexp narum& nrttriarun neeim icqun dfit nihil zrenis uraasn rarieinteuui ueuimn ren tesingredien ſedaà ſolis arteriis. Fungitur alids quælibet pars ſuo officio haud ſecus ac in conſvetà oeconomid omnia ritè ſunt di- ſpolita, maximè autem huic ſecretioni inſervit aliqua par- ticula atræ bilis, quæ cum ſangvine deſcendit. XXXII. 3 Sunt alii viri doctiſsimi; Olhafius, Sennertus& qui primus mihi nominandus eſſet Excellentiſs: Dn. D. Olaus Wormius, (G pater, Promotor K&evergeta benigniſsimus, cujus benefi- cia memoriâ nunquam intermoriturâà mihi ſunt recolen- da)& nuper Meibomius& Loſelius, qui Spiritus Dei elo- quiis in conſiliũ adhibitis alios eſſe excellentioris cenſus re- num uſus exiſtimant, rationibus non certè nullius momenti inſtructi, ſed moti imprimis illis Scripturarum locis, in qui- bus Spiritus S. Cor& renes conjungit, quod putat Excell. Wormius contr. XL.V. haud factum fuiſſe, ſi renes aliquâ ex parte non juvarent ſemen, cui ſententiæ quamvis circulatio ſangvinis juxta Præcl. Ioh. Valæum obſtare videatur, quip- pe quoniam ſangvis generationi dicatus nonex ipſis reni- bus ſed ab aortæ trunco rarò ab emulgentibus per arterias ſpermaticas ad teſticulos delabitur, tamen ſententia tanto- rum Virorum cum circulatione conciliari poteſt veli. ſi di- camus: renes ſangvinem ſemini generando idoneum ideò reddere, quiu ſerũ ſecernunt& ad veſicam demittunt, quo abundante dilutus adeod́; ineptus& ad generationis actũ planè inutilis delabitur ſangvis. Hinc multi in veneris actu quamis ingentem ſeminis copiam effundant, nullius ta- men efficaciæ eſt, cujus inefficaciæ cauſa mtorcſn ſerum abundans dici poteſt; vel 2. renes ſerũ ſubminiſtrare, quod titillationem quandam excitat ad Kümuum deſi deriumq; cupiditatis ſuſcitandum. XXXIII. Quibus ita conſideratis ſtabit cum circulatione ſan- grinis uſus& officium renum in ſemine juvando. Nec dif- ficulter conſtabit, quam ob cauſam Spiritus Dei tam cre- bro in Scripturâ renes cum corde conjungit; Pariter etiam manifeſtum erit, quibus adacti rationibus veteres libidinis C2z æſtum —————— ——————— — — —— —— 35 eftum in renibus collocarunt, quoq́; inſtinctu, dum totam hu. mani corporis ſtructuram proprietatibus ſeptem planeta- rum ita analogam eſſe ſtatuerunt, ut ſimiles ferè operatio- nes in corpore noſtro cum planetarum in cœlis naturà ſor- tiatur; renes membris generationi deputatis inſervientes Veneri prolifico Planetæ æquipararint. XXXIV. Preter jam dictos renum uſus Clar. Beverovicius, ſangvificationem quandam renibus tribuit, cujus cl. viri rationibus ab Excel: Præſide abundè ſatis factum eſt, qui ſi- mul ſangvinem in renibus paulò amplius quàm in ſimplici vaſe immutari non negat. XXXV. Cæterum Quemadmodum totum corpus huma- num poſt lapſum variis infirmitatibus& calamitatibus ſub- jectum eſt, ità renes etiam variis imbecillitatibus& aftecti- onibus ſunt obnoxii: in iis n. generantur præter vermes a- liaq; præter naturam etiam calculi, qui acerbisſimos excitãt dolores& alia infinita mala,& connata& adventitia. De hæreditari d calculi generatione, ejusq; incommodisnota- bimus tantum, millenis exemplis omiſsis unicum ex Felice platero Archiatro Baſilienſium, apud quem Nobilis quædan matrona graviſſimi renum doloribus diyexata,& quatuordecies ute- rum geſtans, toties abortivit, rejectis interim toto morbi tempore, multu calculis& ſangvinis copꝛà per urinas, accedente inſuper graviſſimo Sto- machi& gutturis ardore: Cumq́; tandem poſt mortem diſſecaretur, ſini- ſter ren penitus con ſumptus obſervabatur, à dextro v. rene calculus tan- tæ magnitudiuis excreverat, ut ſinum alterum omninò impleyerit, cer- vinum caput cum cornubus& collo appoſité exprimens. Hærediitarium autem malum hoc illi fuiſſe oſtendit, quod ex matre illius, iudem aſe ctibus mortuà, calculus ex utroc rene eæſectus fuerit, De capſulis atrabilariis ordine jam agendum erit. xXXXVI. b Non ſolùm à plerisq́; hæc vaſa negie gta ſunt, nec obſervata, ſed etiam inventa haud levem inter Anatomicos. excitârunt controverſiam& quamvisſe mper& inom nidn — cada- iirꝛisäi 5 . 1 k etta puiman. ſerodicantorwn eTagn incull e rel:ö nags Bdaccaraulis0 e 1 ducöusodulum, n 1 15 1 antà Chllkunan 2 üwlaprzemulgent it t dhunotem atradi Neunchtenidösren: ücieodzpn: DendicoParenlone necvonDeDehent: Kaplaleatrablar in ſores Hurs uucra a 1 ncäinfraemulgerate thedumunachn e alorum emalgent an dentur. Narautmagnituc dunzdaitraurincie unndmagiudi ſmegamentziche dabereulum eillinen 4 lissſalubfircegr. enicidperinncum a. donennagindini unläin Rladün greba ancanurge 1 Dcarunt Cturam pr elle ſtati . XXXIV. dictos renum uſuas quandan ſuandam rendus triduit 4 l: Præeſide abundè(geist Lahet abunde ſatis acn aa renibus paule„ Paulò ampliis quag n negat. XXXV. Duer Bemadmodam totum corpu „ 1is inirmitatidus& calamitaide Setiam variis imbecilitanbus hat lhamusn. generantur Dreter wem 1 lu „ le. 1 2 am etiam calculi, qui acerbisſmam 1* 4 3 2 55 inita mala,& connata&adyenti li generatione«jusq; incommocmn Uenis exemplis omiſiis unicum af Bafilienſium, apudquem Nüiba enum doloribas divexats,& qununuan rtirit, rejectis interim toto mnhiunmn ui per wrinas, accedente inſiyerganjh re: Cumq, tandem 7. unten iiſunmn aptus bſervabatur, d dextn urexeclu verat, ut finum alterun anuu injim, bas& colo 4ppsſtexprineus lenct (&eftendit, quod er murreiliu, uln 1 EX TS, renẽ exſeckun fuer ilariiordine jam gendunch XXXVI. plerisq́; hæc daſa negegä haud leveminter aènan minventa hau 9 verſiam«quamfisſemperän Car. berer 3 cadave rib us tam brutorum quàm hominum inveniantur tamen ab omnibus nonobſervantur, præſertim iis qui ne- gligentiùs diaphragmatis membranæ connexa relinqvunt. b b XXXVII. 12 Inventa primum ſunt à Barchol Euſtachio& poſteum obſervata abArchangelo& Bauhino, inventis v.ob incogni- tum uſum varia nomina dedéère: Euſtachius glandulas vocat, quod primo intuitu glandulis nõ planè diſsimiles ſint: Caſ⸗ ſerio dicuntur renes ſuccenturiati; quod videantur quaſi parvi renes magnis incumbentes, Bartholinus a. p. m. diligenti- us& accuratiùs obſervatà& conſideratãâ- ſtructurà, eorumq́ ductibus ob uſum, quem ipſis tribuit, capſulas atrabilarias vo⸗ cavit. XXXIX. Sunt a. Capſulc atrabilariæ vaſcul a glandulo carnoſa, paulu- l˙m ſupra emulgentes ad utrumq́· latus cavæ& aortæ ſita, adhumorem atrabilarium recipiendum formata Numero plerumq́; renibus reſpondent, inm uliebri a. cadavere Pata- vii diſſe cto 1643. ꝓ ræſentibus viris Excell:& Experientiſs: Dn D. Henrico Purenio Fautore acſpromotore honoratiſsimo. nec non Dn. D. Thomà Barthol. Præſid.& Præcept: digniſs: capſulæ atrabilariæ quatuor ſunt obſervatæ, quarũ duæ ma- jores figurà quadratà ſupra, totideḿ minores figurâ ro- tundã infra emulgentes erant ſitæ, quemadmodum ſub ini- tiũ theſium una cum monſtroſorũ renum ſtructurâ nec nõ vaſorum emulgentium in eodem cadavere obſervatà, exhi- bentur. Variant magnitudine, ut plurimùm dextra major, inter⸗ dum v. finiſtra, ut in dicto cadavere reperitur Quod a. in fœ- tu renibus magnitudine ſint æqvales. hinc Riolanus firmis- ſimè argumentari ſibi videtur vaſa hæc nullum niſi in fœtu habere uſum exiſtimans in ſenioribus majores requiri cap- ſulas⸗ſi alids ſint receptacula atræ bilis, cujus major copia in ſeniorib:reperitur, cum tn. Excell: Præſ in Anat. locuplra- tionem magnitudinis in fœtu addat, quoniam ſc. in fœtu humidioris& laxioris ſubſtantiæ ſunt, quæ temporis pro- greſſu coarctatur, de tranſudet bilis aucta& acida, K c6; Cayitas — XLI. b Cavitas cuilibet diligentiùs inquirenti in iis apparet& major quidem quàm dicit Riolanus, cui aut omnino nulla, aut adeo exilis eſt ut vix piſum permittat intrudi, quod for- ſan concedi poteſt, ſi capſulæ plenæ ſint hum oris, quem cõ- tinent fæculentum& nigrũ ab Excell: Bartholino parente & filio ſæpiſsimè alias ad oculum cavitas eſt demonſtrata. b XLII. Nec ſuis deſtituuntur vaſis hæ capſulæ, ſed venas& arte. rias ſatis conſpicuas habent, quæ quamvis ortu variant, tamẽ capſulas non eſſe ex ſuperfluà materia, ut eſt ſextus digitus certò indicant, nec ad implendum vacuum aut fulciendum ventriculum eo loco qui eſt fu pra vaſa emulgentia, quales u- ſus Spigelius iis aſsignavit dudum ab Excell: Præfr refata- tus. XLII. Qui autem verus ſit capſularum latrabilariarum uſus non minusverè quàm ingentosè primus docuit Caſp Barth p. m. recipitur n. in his capſulis humoratrabilarius, craſſus& excrementiti uis, qui per anguſtos renũ meatus penetrare nõ potuit, cujus beneficio coaguli inſtar ſeri à ſangvine ſepara- tionem promoveri credit Veslingius; Siautemhumorhicin capſis nimiùm coacervatur nigræ redduntur, urinæ. Quæa. Riolanus copiosé contra Excell: præl- cum parente p. m. cõ- ſentientem ſeribit, alia occaſione ab experient: Pr: refutan- da erunt. Deus interim ter opt. max ipſa veritas, cordis& renum ſcrutator omnibus veri tatis amantibus adſit. — 7 LAuUDABILIBus DoFli ſimi Dn-NICOLAI G. VESTII Conatibus 8 Hiſce rythmis applaudere voluit: isqve vous ſervir à moy ſoit convenable, Monchercompagnon de chambre& de table, Nele feray de bon affection Selon mongré,& dutemps condition. ehltunsde 2 lleptlexs 1 3 3 N. 4— 13 tuuntur uas. vaß Meche üün 6 ent„qux quam De rf 4 d 8 aa de 3 aas habe: — 4p al henaſe ban l um a5 kacal haat. P. 0 löome v * Mcitte Pr 44 4* 1 xum 1 1 8* X Are Kus n K apl 4 an. ing ni0se rimus ddocuiêi a his caplul uis amoratrabil lanet . u peran guſtos renũ meat Gusxern efici lo coaguli nli inſtar! ſetiälangiet ricreditVesli ingiu 3, Fautemum acervatu græredd dunturarna anten IEace Pret. cumpantr t, alid occa ſioneab erpenenelrr terim teropt. max'ipſa veritsa dmnibus veritatis amantibusadi LAuDABILIBuB Docti ſimi ICOL AIG. vESTII Conatibus rthmis applaudere poluit: cervirâ moy ſoit convenable npagnon qe chambte&deube von affection du temps condition. ularum atrabilin 9 Vous avez eſcrit desreines nature Avec beaucoup de ſcience& de cure- La cauſe du calcul& vaiſſfeaux de bile Voſtre fait ſqavoir!' harangue ſubtile. Celuy qvi ſçait eſt tres ingenieuu., 3 Et telles choſes crivant eſt induſtrieux. perſeverez en portant des fruicts meurs, Comme jusques a preſent avez porté fleurs, Afin qven puiſsiez trouver avanrage Affirmiſſant la ſcience par l' uſage. Se faſchans de vous& tous diffamans Meſpriſez; car les ſont Mocqueurs meſchans. 27 opannes M. Chiuſa us. dn rpa 2 8₰ „e nihern ripe. re ee e = en 88 7. 4 4 n N 8. d8 Dileeelimo J NICOL40 6. VESTIO Toſuit Petrus Magni N iburgius. Fruditiſſimo theſium Authori, DN. RICOLAO G. WESTIO Fratri ac amico conjunctiſſimo. rs qorn A* æd, uien e lsu fxærn Ha= Ayau‿νννᷣeνεν—⁄¶, e Lreilo αᷣ ι Vrsdaſn Ts, 4 doαννπσις raeσ To⁴aα ein. TSο„οέεν εαeλεεαας ερ Ao ασσαι TXQ Hlr dẽ u 2dXℳ„ 94, DrI Seov IJαεν E T% rανε πωε⁴νν σπτνινοαᷣ άa △α ‧dœν⁸ Qcdeμαιν 71 Aae, 9 ν πρέο μννχσχσ 18019, Cds alus, X] ⁸ dde edvo SSLva& eme. 1 Tixvj 49 sr u⁵eνιις xdτε Lσν 5οεν b 3 1 Tyjsᷣ Oiia³ 49 890αας Xdεαν a/s age PAuLUs JOHANNIS KESENUS. Iuveni eruditiſsmio NICO LAO G. VESTIO De Renibus publicè diſputanti. mim IW F Eſti Pierii flos illibate decoris V 1 Et decor in patriis non inamæne jugis NVI! Jam tua caſtaliæ memorabunt nomina Muſcæ, Et vehet æternis te bona fama rotis. THI Vallibus in ſacris facient tibi ſerta parari, AEDICI ETIA b Delphica Palladias lambere ſyeta comas. ricCh Grandia nunc audes, qyæ te venientibus annis, mme 4 Ethereis poſſunt inſinuare plagis. Jam gratos tentas Veſti dilecte labores, Et dignum magno pectore promis opus. Humani exi les luſtras jam corporis artus Arte Machaonid præmia magna ferens. Perge ſalebroſos Pindi conſcendere colles, Et Muſis famam perpetuare tuam. Nec pigeat claros animi depromere fætus, Virtutis, tuæ chara brabea ferer Sic tibi cum violis calthe ſic delphica creſcet Laurus& irriguis myrthus amæna jugis. Ditibi dent animum, præclarag; capta ſecundent Latau tam clarum fama ſeq vatur opus.. Wilhelmus O. Wormius, TRug ſ 4. 1.WW CoLLEGIIANATOMICG F eo mieoconemn N Dl1SPUITATIO Err ign ros,„. OCTAVA e„* imaſauahen 11 I Ta raRaui [s Aargee ren 7. 4 m e Jag UEE I ERIB U 8 E 1 1 TIiu, 1a— 2.Ra.Jan, w. C, 32½4 ch b— ISnteaa ring 51QA URINARIA. 2 2** 1397 9ℳ a Nem AAAs Tars an 119. Quem TS CHe. ax anas 1un PAukLu S OHANNR 1 D. O. 3 M. A. 0 N De en: 1 heaod Sub Præſidio 2* 1 bare deceris c dipuran Viri Celeberrimi, Excellentiß Experientig — DNTFHSNHIRE BAR I erabunt namiua luſſe unis er hancſuun THOLINI CAs. F. nas eneſane ſ MEDICI ET ANATOMICI APup HAFNIE NS: Palladias lambere ſreta cuna. G Primaril ejusdemq; Facultat. Profeſs: P. Faut.. gy Ie venientibas Aunis & Prom. ætatem colendi p0ſ nT IAhnusre puugit. 8 aſti dilecte luberen, Publicæ dis quiſiti tioni ſubjicit 2 mano feckere framir hu. PETRus JOACf. sCHuMACHERuS un der perts 411ℳ bunnid fremid nagus faen A. De L. 20. Bebruar. horis locog di conſcendere cules, conſvetis. muam perperusre tudn. 25(e) 5c imi depremere feiu, ftux? har. Prabe⸗ feres— d ſechtu⸗ße. HA4FNIKℳ, Literis 6EORGII TAMeRECHII. 111 guus myrthus 4mfn4, fugi. pre Lra 1Epts, undent mraumn fan- ſanan ne Vühelmos O,N 3, S 8 8 8e 3, 9, 3, 3, 8,,, 3,A Kerzseazzzzteee 48BSee MaND,§. g. Iheologiæ Doctori,ej usdemq;: in in meyts Academia Hafnienſi Profeſſori eeerrich Eeitone. Selandiæ eminen tiſsimo. D N. O LA O W ORMIoO. Medicinæ Doctori experientiſſimo, ejusdemqve Facul- tatis in Regio Hafnienſi Athenæo Profeflori excellentiſsim 0. DN. M. THOMT BANGIoO. Sanctæ Lingvæi in illuſtri Academia Hafnienſi profeſſori celeberrimo,& p. t. Facultatis Philoſophicæ Decano ſpectabili. patribus. patronis, fautoribus,& promotoribus ſuis qvovis obſeqvii& honoris genere proſeqvendis In grati animi rtx uαινσο D. D. D. PETRus scHhuMAcCHERus Author& Reſi pondens. büe munummm b tienyuni btunethp' nſit. Ner gyup fänn unla intatn ineraln erimetiam inſinn m ennsal. 1 um vimäſrpenuna tio. unz pyunpn cynpyecium nuln un tltxrina ſtuin 10 un laulimaname a roleunt 1u V Aimaang imy lanrari hulcu in lebcam deyehan DieanturhacV Gors, Greci? vum 4. 1 neo, mce R en ſeu läu. Nuneto com wur dacwlguue Durrac dencgeunte mann. 1 4 O W OAI Herientiſlimo, eu., atnienũ Athenzo Profcſo excellentißsimo. an MA B4A NGlo ſtri Academia Hafnie Facultatis phil ſpectabili. aſiprosg atronis, autoribus,Apromociig qrovis obſeqri& honotisgec proſeqvendis In grani mini muna D. D.D. PETRuS SCHuMKCRMA Author&Reſpondes 822829 JOVA JuVA. e Ordidum eqvidem vile& abjectum gqvid videntur Je Ureter& Veſica inprimis ob fœdam illam, qvam D contiuent Urinam, ſed profectò non ades vilia ſunt Ee aut ſordida, qvin ſi accuratius cogitatius; rem ex- pendamus habeant& easqvibus oculorum mentis Sh, oſtre aciem in ſe conyertant. Qyamvis enim non- Drs„nlis Partibus cum nobilitate& præſtantiã, tum deniq, contentorum munditie cedant, vix tamen aliqva omnium huma- nĩ corporis Partium eſt, qyà(utilitatem ac neceſſitatem ſi ſpettes] inferi- era ſint. Nec qvog; falsd ſibi qvisqvam perſvadeat, continuò iis qyc munda ſunt, atg, inter alias Partes primatum obtinent, inhærendum eſſe, verêm etiam inteſtinorum ſordes, multiplises gyros anfractuq;,& id genus alia induſtrius naturæ ſcrutator contemplari neceſſum habet: vili- um namꝗ; ſæpenumero haud vilis& inutilis eſt contempla- tio. Et qyandoqvidem Renibus proximè adherent Ureteres, iiſq; viſis hĩ vvog, in conſpectum prodeunt, haud immeriò eorum tractationi Urete- rum doctrina ſtatim ſubjungitur, hi qyoq cum Veſicæ firmiter connectan- tur, haud inconcinnè ſtatim poſt Ureteres etiam de Veſica agitur. THESIS J. Prodeunt autem é ſima Renum parte Ureteres, qvi Vaſa ſunt oblonga velcanalesè renibus oriundi, in Veſicam implantati, huic uſui à natura dicati, ut urinam à renibus in Veſicam devehant. 1I1. Dicuntur hæc Vaſa Ureteres ab officio, qvaſi Urinæ du- dores, Græci vurias vocant dε⁴ εss genruse, ab gotο meio, unde& Vaſa Urinaria appellantur, Hippocrati ade ductus. 1 1 1 111. Numero communiter bini ſunt, utrinq; unus, rariùs duo vel plures ab utraq; parte,in unum tamen ante inſertio⸗- nem coeuntes, rarum namq; eſt(qvod aliqvando obſervavit 4 2 Salomon Salomon dlbertus) dextro lateri tres ſiniſtro unicum inſertos eſſe, uti&(qvod in qvodam cadavere lue venerea infecto vi- dit Cl. Riolanus) Ureteres utrinq; binos Veſicæ diverſis locis inſertos eſſe, alterum juxta cervicem, alterum in fundum Veſicæ delatum. Qvalem diverſitatem ſe qvog; advertiſſe refert Excellentiß. Præſes in Auat. P. L. IV. Principium eorum in ipſis Renibus eſ, ſecus ac Hafm. & cum eo Riolanus, Plempius& Lauremberg: exiſtimant, qvi Princi- pium Ureterum in Veſica collocant eam ob cauſam, qvod difficulter à Velica ſeparari poſsint, à qua ſententia nec multum abeſt Cl. Bauhinus, ſed argumentum hoc ingenio- ſum qvidem eſt at minus verum, qvod è diſcurſu, ſi data fue- rit occaſio, patebit,& reliqva argumenta qvæ cum ſuo Plempio affert Hofmannus ficulnea ſunt, nec operosa ſolu- tione digna, nos potius cum Celeberr: ac Experientiſs: Præ- ſide aſſerimus, Principium& qvidem radicationis Urete- rum in Renibus ſtatuendum eſſe, in iis namꝗ; horum ſur- culi ſeu radices(analogicè loqvendo)reperiuntur, 4 radicibu autem ad Principium radicationis ſeu„iαρννeœs we legitima eii illatio, ea- dem enim ratione epar Venarum eſſe Principium Radica- tionis probant Authores ideoĆ; ſimilitudo ab Arboribus deſumpta, qvæ alioqvin de Venis uſurpari ſolet huc com- modè applicari poteit: veluti enim Arbores intra Ieri grenium exiles ſurculos ſeur adices ſhargunt, tandein verd aiplum craſſumg, ef⸗ formant caudicem, ita qvog, Vaſa bec Urinaria ab angu ſtioribus ſurcu- 4 5 lis, ceu radicibus, inunum amplum finum, ceu caudicem cozunl, b V. Etenim animadvertimus Ureteres intra ipſfam Renum ſubſtantiam ſcindi primùm in ramos majore: binos ter- nosve, hos autem in alios qvamplurimnos. non qvidem alio rum vaſorum modò in capillamenta attenuatos, ſed breves amplos atqin fine latos(ita ut novem vel decem interdum pauciores ſiſtulæ ſeu canaliculi reperiantur) qvò caruncu- las, qvæ in ſingulorum ductuum extremis adſi unt, inſtar car- noſi cujusdam operculi excipiant, ut per minutiſsimos carum vomcokunt ge utaälnutl e aur triren lorb lotæ Anato 2 mlus-hoc cten 5 arotenumexpan e ndoctt(l Baute (in z. ag.G Dif du nenttanufekiun an ruſms ahilmmen m pinin naünſtaa Verim lhege ten ſuccinaerunt an Ruciotes) coultt 8 trremümnn naſeulsincumbe vertoneimembra itdzaaten wübkenRecon 4 nntonendhelleg. mmähevenbraulet. dceäntenreete lebrnde IV. corum ini 1 n nipſisRenidus ADu& Laur„.. 1 A daren engredidimn lica coli mmgt ſca en⸗locant camaha K cpar i L.RaE—. obint, 1 n lera 1Nauhinus ſedar ab 3 u minust erum qrodécdilund cdit,& reh— 8& reliqya argumenta 4 otmannus ficulncaſunr, 8 3 potius cum C b cleberr. eld Principium& 4 ckpera aiue hi qridem tadiczaien. 4 tuen 4 eſſe, inüs namqy benr (analogice loqvendo)reperimusa 4 3 gicr 09 endo reperinma Tadacatig 1 iunaii rionij ſeu i„actes leriinal me 41* meſe Dr 3 cpar 1 cnarum eſee Priteipiake athores ideoc; ſimilitudoad aih . 4 8 ⸗* alioqvinde Venis ulurpari ſodet u potcit: Teiuri eum Koresinne lnug 6 alices Hrgunt, tndeu veni auunaih Nil4 rε Iaſs her lninia ab anina Iua anplam funm, en auienan w. . 4.z madvcrtimus Ureteres Untra iand- 4 ndi primum in ramos majpte in min alios qamplurimos 1ohqyün odò in capillamenta attenua ovis Oc latos(ita ut norem eeldecenmm ſcu canaliculi— gin orum ductuumertremisadlinon6 8 operculi cxcipiant, ut pet mlmn 1 ¹ 97 decni earum poros ſeu canaliculos(qvi ſi carunculæ tranſverſim ſecundum longitudinem diſſecentur pili tenuiſsimi craſsi⸗ tie apparent) ſerum in tubulos Ureterum colando deſtillet. Sæpe qvoq medio horum ramorum perforato, non ſecus acextremis eorum oſculis glandula ſive caruncula appo- tur. VI. 3 Tandem autem omnes hi rami ramuliq́;(non ſecus ac arborum radices in unum caudicem) in unum amplum ſi= num coeunt qvem infundibulum renum Authores appel- lant;& ſinus hic pro interiore Renum Ventre alioqvin ha- betur Interior enim Renum Venter,(docentibus ita me- loris notæ Anatomicis) nihil aliud eſt qvdàm ſinus Ureteris amplus: hoc eſt ſinus membraneus factus ex Ureteribus in cavo renum expanſis& dilatatis, Qvod etiam evidentiſsi- mè docet Cl. Bauhinus, ita enim ille Theatr: Anat- Lib. I. Cap. 22. pag. 162V. Interior, inqvit, venter ſinum continet ex ner- vea membrana fattum, qvem non emulgentia vaſa producunt, cum in tenuiſſima capillamenta abeant, ſed Ureteres qvi in Renum cavo latio- res primùm redditi ſinum hunc conſtituunt. b VII. Veruͤm Ureteres ubi jam interiorem Renum ven- trem ſuccinxerunt, fiſtulasq́; novem vel decem(interdum pauciores) conſtituerunt, contractiores facti è ſima Renum parte egrediuntur, atq; canalem oblongum lumborum muſculis incumbentem efformant, qvi obliqvo inter duas peritonæi membranas ductu Veſicæ circa poſteriora cervi- cis, inter propriam Veſicæ membranam& muſculum ejus- dem circumvolutum implantatur. 1 18. VIII. Adeò autem firmiter Veſicæ& qvidem interiori illi- us ſubſtantiæ continuantur ac inſeruntur, ut citra ejus diſ- ruptionem divelli neqveant, implantationi verò apponun- tur duæ membranulæ tranſverſæ, inſtar valvularum in folli- bus occludentes ureterum introitũ ne urina egredi qveat. N. b Membranulæ autem hæ ſeu valvulæ inprimis heic ob- A 3 b ſervatio⸗ 4 ſervationem merentur, harum namq; officium eſt urinæ in 0 A 4. Veſicam fluenti cedere,& ne eadem, Veſicà admodum di- ſtenta, veletiam in ventris compreſsione regredi poſsit, Ure- terum meatus occludere: Ureterum enim oſcula in Veſicæ capacitatem hiantia occludunt atq; hoc modo ſeri refluxũ verſus Renes intercludunt: Etenim Valyulæ hæ foris intro he⸗ Gant, ita ut venienti e Renibus ſero aperiantur e Veſica remeare voleu- n obſtaculo ſint. b b Laurentius haſce valvulas pro figmento habet, ſtatu- itq; id impedire qvèò minus ſerum ad Renes refluat, qvod Ureteres non rectis ſed obliqvis& tortuoſis ductibus Veſi- cxæ inſerantur, id qvodè verbis ejus manifeſtum eſt, ita enim ait Hiſt: Anat: Lib. 6. Cap. 24. Pag. 276. Ureteres Veſicæ non directé ſed reflexu ſinuoſs& in anfractus convolutò mirificè implan- tantur, ne in Veſicam illapſa urina remigret. Sunt qvi operculum fin⸗- gant mirò artificis fabrefadum. Verum, ut largiamur tor- tuoſos anfractuoſosq́; Ureterum ductus etiam forte levem aliqvam remoram ſero ad Renes regredi cupienti afferre poſfe, tamen ductus hi utut anfractuoſi& obliqvi, qvia pa- tuli ſunc, nunqvam poterunt(præſertim veſicà admodum diſtentà„aut in compreſsione ventris) prohibere Urinæ regreſſum multo minus fatuum. At Veſica uel liqvore vel fla- tu repleta, collõ etiam ardtiſſime clauſo, gyanqvam vi magnà compti. matur tamen nilil omnino emitit¼. 1 XI. 1 Figura teretia ſunt hæc Vaſa Urinaria inſtar canalium, craſſa& concava, obliqva nonnihil, palmum circiter longa, exilia inhomine ſano,& paleam latitudine imitantia, at in calculoſis violenter magnoq; pariter cruciatu dilatata am- pla evadunt, qvin& ſæpiùs in calculoſis diſſectis videre ſicet cavitatem eorum duos digitos admittere, imò(teſte Cl. Bauh:) ægvalem inteſtinorum fierrä. b XII. Membranas duas habent. Harum exteriorem à Perito- næo roboris& validitatis caus adſciſeunt, alteram interio- rem en de Ibac feuGanaun Fenss aän nreiod ue vartos3eno t de fectuntäd Ulsrem ie: fetw rinaigtenläte gieuletdis dite lernam Gandz i rene Kcaleulitn i dajam declaratot dsqrolutcoce e ram püusteſo mn empriottümilere mtes demontran fele genen. 1 3 tenlimembrana, 1 mlencainet ge t nicosae h lncch Tead 4 um ü liackocam 3 rabn diicun e ktautem ſean lalegtum aReni ae denzdchantiad n. nuleſem dhjlit 1 kerientum. DM 8* De itorianina. ana uhuj iel 4 derdenäu eid nelte ſp... iiräſene dü r ntris co npteſäione eit dere: eterume rün a Occludunt at 4 umolalan rcludu e Wcnt b e Rentha ſer„um hah re ᷣpenantare p. 4 4 X. ſceval ulasn NO minus ſen 2 minus lerum ad Reneg ſed obliqis& Re tort b 818 enn 4 uüſt üöähe 1, 6.Can 10 baaniemnds 9. 6. Cap. 14. hegeppu . a 1. Dag eſt Waaaſt 16& in anfrachu canvolut⸗ niriun A 11 g„ 242 urias enigrer. Lant ginan CPrefadtum. Verum, ut ltgun 65; Ureterum ductss eium in m ſero ad Renes tegrcc cupienn rus hi utut antractuoſi&obiiqig àm poterunt(ptæſerim eicd un compreſsione ventrs) probidenl minus fatuum. 4ℳ9 Feaulhm NON 8* vNer 3 p 34 1 5 . r ℳ(d4⁴, r4ngyad unagu mnino emittit. XI. ia ſunt hæc Vaſa Urinzriainſtarau na nonnihil palmum ctain 1no,& palcam latitudine imitms- ter magnoq́ pariter cruciatudiun (rpius im calculoſs diſſeiſim 4 duos digitos admittere, imd ſ celdinorumfien. XII. uas habent. Harum enenotmae Airatis causdadſciſeuntaiwmts iditatis causi adſciſcuntal tur, reſpicientes forte ad illud Ovidii: rem propriam habent ſubſtantiæ interiori veſicæ ſimitem, albam(hinc vocantur à nonnullis Venæ albæ) exangvem, craſſam& validam, fibris rectis& obliqvis, ut diſtendi qveats donatam. Ant Venas admittunt exiles, capillorum modo tenues,& arteriolas à vaſis è propinqvo deſcendentibus, Nervos verò- minutos à ſexto pari& medulla lumborum, unde exqri- ſite ſentiunt& dolent ſi calculi pertranſeunt. «IV Uſus Ureterum eſt,nt eorum tanqvam canalium inter- ventu, urina in renibus à ſangvine ſegregata in Veſicam lon- giuſculè ab iis diſtantem,& in ima abdominis parte veluti ciſternam qvandam ſitam deferant, per qvos& aliqvando arenæ& calculi tranſeunt. Fertur verò urina manifeſtò du- ctu jam declarato in Veſicam, adeò ut fruſtra ſit Aſclepia- des qvi voluit cœcò modõ ſerum in Veſicam duci,ac ſiin ha⸗ litum prius reſolveretur, transſudaret,& poſtea in humo- rem priori ſimilem concreſceret, cùm manifeſtéò ductu jam antea demonſtratò, ſc: per Ulreteres Urina in Veſicam fera- tur. NXV. b Eſt autem Veſica hæc Pars infimi Ventris organica, qvæ ſuſceptum à Renibus per Ureteres ſerum aſſervat,& ran- dem vel qvantitate vel qvalitate, id eſt, vel onere uel acrimoni⸗a moleſtum expellit. Ultima eſt omnium Partium nutritioni in- ſervientium. Dicitur nonnullis uuνιςα ⁵εμοοι³σςιρι, Ariſtot: I. De Hiſtoria animalium appellat eam Tà ris vdοꝶε⁹νε σνεετέdeεu⁸ denriα‿ννꝙνμ⁸εκνν d eſt, humidi excrementi conceptaculum, 4e S VI Veſica generale nomen eſt, denotans omne corpus è tenui membrana, cui capacitas aliqva vel aerevel humore replenda ineſt. Sic Veſica fellea, Veſicæ ſeu puſtulæ epider- midos&c. Et hinc eſt qvod nonnulli Veſicæ loco, Venſicam ſcribendum eſſe exiſtiment, à vento ſcilicet qvo diſtendi- — Ceu spiritus oris Tendere Veſicam ſolet- Nobis ——ͤͤͤͤͤͤ 7 Nobis verò hoc loco ſermo eſt de Veſica urinaria, qvæ ſeri eſt receptaculum. b xXLVll. Hæc autem naturaliter non niſi una numero eſt, dua⸗ tamen aliqvando obſervavit Coiter in qyadam juvencula, alteram na- turalem& in ſua ſede collocatam, alteram ex matricts collo dextro Ia- tere prognatam natu ali Veſica duplo majoreiu. Sic& Blandinwin qvodam Veſicam in duas qaſi burſas diſtinctam vidit,& in Cuſauboni cada yere ſimile deſcripſiti Thorius à Cl. Præſide laudatus. XVIII. b Situs ejus eſt in infima abdominis regione inter geminas Peritonæi tunicas, à qvibus ita undiqvaq; circuitur, ut nec ſit in eadem beritonæi arca, in qva cætera inteſtina, nec ex- traeandem exorbitet, ut voluere nonnulli, ſed(docente Laur:Hiſtor: Anat: Lib. 6. Cap. 25.) proprium qvaſiven- trem propriumq́; habitaculum poſsideat, qvod innuebat fortaſſe Diocles, dum corpus dividebat in Caput, Thora- cem, Ventrem,& Veſicam. Majoris qvoq́; tutelæ& ſecuri- tatis gratiã circumſepitur oſsibus ſacro, coxarum& pubis, inq; cavitate abiis efformata reponitur, in viris qvidem ſu- pra in teſtinum rectum cui cervice alligatur, in fœminis ve- rò inter collum uteri etos pubis, tum qvia ad imas partes ex crementorum alimenti eductoria, ob commoditatem ex- cernendi locata eſſe conveniebat, tum qvia reliqva nutriti- oni in ſervientia viſcera ſupernum locum occupant. Situm hunc naturalem fere ſemper retinet, notat tamen platerus in Eiſcatore qvodam Vy eſicam in ſcrotum deſcendiſſe. XIX.— Magnitudinem atq; amplitudinem Veſicæ nonæta ſolum ſed etiam ipſa diſtenſio variat, in infantibus namq; minoreſt inadultis major, vacua qvoq& inanis pyri ma- juſculi magnitudinem vix excedit, imò ob parvitatem pri- mò intuitu nonnunqvam in ſectionibushaud cognoſcitur at cum ſero ſenſim jam repletur, pro copia iſtius humoris nunc magis nunc minus augetur, aliqvando etiam urini * adeò nennanacham iht ketuobeinet,perie wntoicem Tuni masteliccatasi 8 1 unbilieum Uraclant dwinder al 2. am zeſälpenſam 9 1 doscerzick nen L neſe ſei hac an lam ixcunng, — chuslieinhea Krnwzidenim 1 „„ 1aton dner uriimonm.. Gt ſctinialu litiü ſemüikanh R ennein lulinent, dad wiminann,ga 1 oco ſe ermo eſt de v 4. elicz driun XVII. lirer „ Ae 0 ſerr Center in di um (edlocatam, alteram mau es 12 5„ 8 rip fir⸗ n VIa dſtinkm nii aa DA TmmanaChncſu lalan XVn. 1 nmaabdominis 8,d qribusita undi —.—. nan— qracateraintelin, ner e nonnuli fid dabitacuium ahn him dum cor 6— en h dinidebat in cu eheen goten mſes itur 0Sidusſacro, counmhi — d ermata reponitur, inrirsgis cctum cuicerrice alugatut, inern . naturz un, mane ex manjian a, — ferem. guahe nint. regloneinee beri etos pubis, tumqriaadinsm menti eductoria, obcommadua eſſe conveniebat, tum qriateimm viſcera ſupernum locumoccapm tere ſemper retinet, natat tma lh Ji in ſcrotun deſc euiiſe XIX linem atq; amplitudinem leiren pſa diſtenſio ranat, in iafuntn tis major, vacua q*οο⅓†& lnnnu linem vir excedit, im0 Ob paniar nunqvam in ſetionibushaudegh m jam repletur, pro copuiun minus augetur jalcyandocan 1 nuned, Tyaqh cireu. m lum incurrat, qvaqvam negemus- adeò diſtenditur, ut in ventre promineat, atq; in ejus cavita- tem protuberet ractuq; deprehendi qyeat. b Figuram qvod ſpectat, eam obtinet non exactè ro- tundam ſeu Sphæricam, ſed oblongam& oblongè globo- ſam. Rotunditatem hanc habet, ut capax ſit(rotunda enim figura capaciſsima.) Cavitatem unicam habet, eamq́; ſatis magnam, rarò duas membranà ceu ſeptò diſtinctas(Qya- les in puella 35. annorum invenis V. coiter,& Caſp. Baub: qvod& in Iluſtriß. principi Onolsbacenſis cædavere obſer vatum fuiſſe docet idem Bauhinus Theatr: Anat. Lib. I. Cap. 31.) Afundo ſenſim coarcta- tur in collum anguſtum, ut exactè ſatis pyri figuram repræ- ſentare videatur. Et hinc duas totius Veſicæ Partes taciunt Anatomici, Fundum& Cervicem. Fundus ſuperior latiorq; Veſicæ Pars eſt,& Peritonæe nec non umbilico connectitur per intermedium liga- mentum Urachum(ita dictum ab uſu qvem in Brutorum fœtu obtinet, per hunc enim Urachum fœtus urina in Al- lantoidem Tunicam excernitur)& duas umbilicales arte- rias reſiccatas: Exporrigitur namq́; à fundo Veſicæ ſurſum ad umbilicum Urachus hic, qui unà cum arteriis umbilicali- bus, inſtar validiſsimi cujusdam ligamenti Veſicam exten- ſam ac ſuſpenſam detinet, ne homine recò incedente fun- dus cervici incumbat,& excretioni Urinæ ſit impedimento, neve Veſica hac arq; illac fluctuando diſruptionis pericu- XXIII. Urachus hic in homine neutiqvam eſt pervius aut per- foratus, id enim A evidentiſsimè docet, accedente in- ſuper potiſsimorum Anatomicorum conſenſu, Fallopii, Euſtachii, Varolii, Bauhini, Riolani, Laurembergii, aliorum- gre; ſed funiculus& ligamentum eſt, qvo Veſica beritonæo annectitur& ſuſtinetur, ne, qvando ſerõ diſtenta eſt, cervix ejus comprimatur, qramvisab Arteriis id qvoq; fieri haud B XLIII. Alii b XXIII. Alii verò atq; haud pauci Anatomici voluere, urinam per Urachum egredi,& colligi inter Amnion& Allantoi- dem, non ſecus ac in brutis. Atqve pro hac ſententia tan- qvam pro aris& focis pugnat Laurenti us, argumenti loco cujusdam puellæ exemplum add ucit, qvæ ſuppreſsione uri- næ laborans, eam per umbilicum emiſit. Verum nulla hic eſt ſeqvela. Præter naturam enim id contingit, neq; enim bene conſtitutum habuit corpus, fatente namq; Laurentio, urinæ ſuppreſsione morbo ſatis magno à qvo varia pericu- loſa ſymptomata oriri poſſunt, laboravit. Ex iν aulem qyæ Prater naturam contingunt, qvæq, depravatam corporis conſtitutionem comitantur, de iu qya à natura juxta ejusdem ordinaria leges fiunt, qvaq; corpus bene conſtitutum ſegvuntur judicium ferri neqvit. Sic& obſervatum in hydropicis fuir, venam umbilicalem reſera- tam humori illi vitam tranſitumq́; liberum conceſsiſſe. Scil ex uno morbo morborum ſymptomatumqᷓ⸗ integræ my- riades fluunt. Et qvid non Natura molitur, qvid non tentat, ut ne- vium ſibiq; inimicum expellat? „ XXIV. W Exemplo rem illuſtrare lubet: Viſum perſæpe fuit, tan- tas incidiſſe alvi obſtructiones, ut, invers motu, nulla excre- menta deorfum, ſed omnia ſurſum vergerent, cunctaq́ alri Xcrementa vomitu per os rejicerentur, qvis tamen hinc inferre poſſet, ordinariam eſſe hanc viam alvi ſtercora ex- cernendi. De priori exem plo qvod Laurent: urget idem Prorſus ſit judicium. Itæ pertum Urachum in illo homine Ann⸗ credit Celeb. Præſes, qvem in Italia vidit& in Hiſloriis Anatomicis Ra- rioribus notavit, cui& benis deerat& anus, ſub umbilics autem per ſpon- gioſam carnem urinam reddebat,& ber es inſerto poſi coctionemn cornu, faæces craliore⸗ eyornebat.. — XXV. Et hine Patet, qvod Urachus non eodem modo ſe ha- beat in homine ac in brutis. In brutis namq: extra umbi- licum fertin. cuilibet lateri unam umbilicalem arteriam ad- junctam 8 8 8 66 ſäoſis-* uggeoriuen8 Jitim meabrauol ie ri Ronem, quhacte neitseredcaden Aüdetepoler cenineredededit n 1 — an: 1 remporis intenaltn Tomodozutemidt d Venbranasdr 1 4 temviidamaedenlaate amiicinsspattidwhae vmnifbrarum muum dicenoi 4 noprimengii Lemengyiſtibiniektſt etur,niſ fundiipfn ubulmglue ie er natur. im ihe. mm — am eni Wn m babe magno,; ir b A ani ipoſſunt, lebormit 8 Ingun: TAMt,Trc der naan on 2nſtitarum un expalat? b XXIV. m illultrare ludet: Vilum perlexi obſtructionesut,imeen moruand „ſed omnia ſurſum rergerenan nitu per os renncerentur, qyuun ordinariam eſſe hanc riam alibnn priori exemplo qrod lautent umi cium. kæ*perum Uhackun inill han , frem is ltalia vicit& in Riſtmi un & penis derrar& nus ſa? anhiüin ung aam rrddebat,& perus inſern-aſaum . XXV. tct. qvod Urachusnon eodem nac ac in brutis. Inbrutisnamq em ubct lateri unam aunbicaenn 3 jundtam habens, tandem verò in Tunicam Allantoidem expanditur atq; dilatatur, ubi urina tamdiu colligitur& re- ſervatur, donec in lucem fœtus edatur. In homine verò ex- tra umbilicum non prodit, ideoq́ nec Allantoidem conſti- tuit(hinc humano fœtui duæ tantùm membranæ Chorion & Amnios) ueq; perforatus ullo modo eſt, uti ſupra dictum. Fœtus igitur humanus non perlirachum ſed pet pe- nem urinam in Amnion excernit(unde etiam tanta humo- tis copia) magna verò ejus portio in Veſica retinetur(qvã- ris Varolius ſcribat omnem urinam in Veſica ad partum usq; co ntineri)& hinc infantes primis diiebus fere perpetuò meiunt. b XNVII I I. Subſtantiam accepit partim carnoſam ad motum, partim membranoſam ad commodamextenſionẽ& cor- rugationem, qvò ad collectionem& reſervationem Urinæ meliùs extendi, ad excretionem verò commodiùs contrahi & ſubſidere poſſet: Veſica enim ſubinde impleri& urinam continere debebat, ne ſemper, ſed interpoſitò convenienti temporis intervallô ,ad urinam reddendam urgeremur, qvomodo autem id fiat infra dicetur. XXVIII. b b Membranas duas habet: Alteram extimam& commu- nem validam ac denſam aperitonæo roboris& connexionis cum vicinis partibus caus adſciſcit: Alteram verò intimã & propriam exqviſitò ſenſu prædi tam, candidam& tenuem omni fibrarum genere denſiſsimè textam, eum in finem ut multum diſtendi qveat ac contrahi. Qvandoqvidem au- tem exqviſitiſsimi eſt ſenſus facile ab urinæ acrimonia læde- retur, niſi fundi ipſius interior capacitas veluti rugoni& mu- 1osã, vel cruſtoꝛã tunicà munita eſet, qxam ex excrementis tertix coctionis generari volunt.““ Tertia autem Veſicæ Tunica, qvæ interhanc propriam & extimam communem in medio locata eſt, membranæ B 2 nomen 89 —yö—ͤͤͤſͤ ——* ————⅓—⅓—:—— — ypyp nomen ægrè meretur;(utut contrarium omnes fere Anato. mici aſſerant) cùm manifeſtiſsimis eviden tiſsimisc; fibris carneis ad Veſicæ collum abeuntibus inſtruca ſit. Muſcu. us igitur potius eſt, ex ſenteutia Aqyapendentis, totam Veſicam ambiens, ita ut, quemadmodum Muſculus ille orbicularis ſphincti: dictus Veſicam conſtringit, ne involuntarie nobis urina effluat, ita bic Muſculus ad excretionem urinæ faciat, dum t —₰ contrabendo Teſicam couſtringit. Hanc ſententiam Cl, Valæus ita probare ſolebat, ille n. in vivis canihus, reſectis omnibus abdominis muſculis, exile aliqvod vulnus Veſicæ infligebat, e qvo urina in diſtans non ſecus ac ſi per penem ejiceretur, expellebatur, qranqvã abdominis muſculos etiam forte aliqvid ad urinæ excretio- nem facere non negandum. Erd 4 e. e. Contrarius nobis eſt Riolanus, aitq́’ non poſſe hanc carnoſam membranam Muſculum dici, alioqvin ventricu- lus inteſtina,& uterus qvæ habent ſimilem membranam carnoſam haberent Muſculum orbicularem. OQvid autem pro Aqvapendente, cujus ea fuit opinio, dici poſsit in di. ſputatione videbimus. eet XXXII.. Ad Valæi experimentum reponit Riolanus, non va- lere, cum idem in venis cernere liceat, ligatèò naḿ brachid (uti in venæ ſectione patet) jamq́; venâ intumeſcente, factò exili foramine ſangvis in diſtans expellitur, nec tamen Mu- ſculum aliqvem Venæ haben t,à qvo hæc ſangrvinis in diſtans expulſio oriri qvcat: Verùm enimvero fmile hoc qvod attulit Riolanus diſsimile eſt, Venæ namq́; ligamentis con- ſtrictæ fangyine adeò opplentur, ut mirum in modum tur- Scaut⸗-præd; ingenti ejus copia rumpi qvaſi velle videantur, adeò ut mirum non ſit, factò exili vulnere, ſangrinem, etiam fine Mufculi adjumento in ditans expelli, ciim idem qyoq in amphoris liqvore repletis cottidie obſervare liccats ſecus autem ecericrm hel n iiineericeptol ortun fentur, Rid anculas binas fhe Hincfeminis cicn te irgadedutabibte natur, Ganu gabs ae ſekernun uſß, a rlcoriäde irgi g diotieqialeme Ve aae cinals qam clul mülieribus. eadmitur. “ 8 nndtibcaa ur,(utut cont 3 am manifenf à manifeſtiſcumi— oma collum a euntid canba v*. 3 madmodum Na Kurnda Aicam conſtringi luh le ic Maſcula at exnse Nüe In euſtringit.— XXX nt. , reicctis omnidug 1 l lnus Veſicz inſlige hat DMing . d NO urian er Henem cjicererur e dnan 4 cu Ipelledatu ulos eriam fortealiquudat drg negandum. 8 XLXI. — tKiolanm m 7 am Muſculum diiaioging — 2 hadent ſimiem nan ent Muſcul 4 ate, cuj 5— dn 8 bimus. dh duſhn XXXII. lexperimentum repoaitRioluau in venis cernere liceas igztomntu donc patet) jamq́ veniintumeſen angris in diſtans expellitur, xeum Vene habent,iqrohæcſingiiuit eat: Veruüm enimferofmiew diſcimilc eſt, Venx namq́ irneti adeò opplentar, ut mitumunats enti ejus copia rumpi qraicleſe non ſit, ſactd exili rulnere ſinpinn umento in diſtans expell' cini ore repletis cotticie odlenanim 4 tiéò in cervice pro Urinæ exitu. autem cum Veſica ſe res habet, qvæ vel nunqvam, velrariſ- ſimè usq; adeòdiſtenta, aut urin in viventibus repleta in- venitur. ut taceam ſangvinem alià vi expelli ex venis, qram urinam ex veſica. XXXIII. 4 1 ervia eſt Veſica tribus meatibus, duobus paulò an- te cervicem, per quos ab Ureteribus ſerum promanat, ter- Altera Veſicæ Pars Cervix ſeu collum appellatut, eſtq́, portio ejus inferior, anguſtior& carnolior, per qvam Ur. na emittitur. In viris collum hoc eſt magis oblongum, an- guſtum& nonnihil contortum, ob penis corpora, qvibus fubjectum eſt, ab ano namꝗ; ſub oſsibus pubis ad ejus ex- orrum fertur, habetq́; ſibi à poſteriore parte adjunctas glandulas binas proſtatas dictas. Inu Mulieribus verò brevior latiorq́; cervix eſt, rectà deorſum protenſa, uteriq; collo ſuperius implantatur: Hinc fœminis calculorum excretio felicior& facilior qyvàm viris, adeò ut ab ĩis ſæpe inſignis magnitudinis calculi excer- nantur, ab anu qvadam lapidem ovi gallinacei magnitudine è Veſica ſpomhe excretum fuiſſe, noravit Cel: Senn: haud diſsimilis narra- tur Hiſtoria de Virgine qvadam, qvæ lapidem magnitudine priori æqvalemè Veſica ejecit, in cujus diffracti medio acus crinalis, qvam olim deglutiverat, reperta fuit. Eadem de cauſa mulieribus feliciùs qvam viris calculus ſine ſectione eximitur. b XXXVI. In utroq: ſexu cervix carnoſa eſt, ac propterea vulne- rata citiùs coaleſcit, cùm cætera Veſicæ vulnera fere ſemper lethalia ſint, mortemq; certiſsimam inferant, præſertim ſi intima Veſicæ memdbrana vulnerata fuerit,& inflam- matio ac convulſio ſupervenerint: Aliqvando tamen(id qvod admiratione non caret) oblſervatum fuit Veſicà ictu 1 1 53 ſelupeti ——.—— ſclopeti vulnerat, globulam plumbeum in fundum Veſicæ immiſun & poſt annos 30 calculoi materiã obduetum reperium fuiſſe. Reliqva autem Veſicæ vulnera qvæ ſuperficiaria ſunt, nec intimam ejus tunicam penetrant, curationem ſæpius admi ttunt, Ra. rò tamen integre tale vulnus ſanatur, etſi æger non moriatur„ſed cal- lõ obducto fiſtula manet per qyam Urina excernitur. b — XXXVII. 1 Cervix hæc diffuſis potiſsimum in orbem fibris, iſq; Preæcipuè tranſverſis orbicularem illum Muſculum Phincte Vem& janitorem dictũ conſtituit, cujus auxiliò ne Urina invo- luntariè aut minus cõvenienti tempore excernatur, oſtium adſtringitur; hic autem Muſculus ſi refrigeretur, paralyſ vel aliò affectu lædatur, ut ſtimulum illum non ſentiat„uri- nam uon rectè continet, fitq́; mictio involuntaria, id qvod accidit, nervis qvi partim à ſexta conj ugatione, partim ab illis tranſmittuntur, qvi à medulla oſsis facri originem tra- hunt, vel refrigeratis, vel obſtructis vel com preſsis, aut alio aliqvò mogò affecis. d0 XXXVIII. Venas habet Veſica hypogaſtricas dictas, qvæ per torum ejus corpus variis ramis ſurculisq́; diſtributæ ſibi mutud arteriiſq́;: conjunguntur, m utuiſq́; foraminibus ex obſervatione Fr. Sylvii perviæ ſunt, ut facilè ex uno ramo in alium ſangvini pateat exitus: Arterias ab hypogaſtrica in viris, in fœminis à vaſis uteri cervicem petentibus, ad vi- tam& nutritionem, qria urinà non alitur propriè excre- mento, Nervos præced. Theſ: nominavimus. XXXIWW. Uſus Veſicæ eſt inſtar matulæ corporis Urinam con- tinere, huic enim potiſsimum continendæ à natura dicata oſt licet,& nonnunqvam calculi& alia in ea reperiantur. Hoc igitur Veſicæ à natura demandatum eſt offici- um, ut lrinam contincat, randemq́; juſtô tempore expel- Kat hinc per Ureterum tubulos, partim ſeroſum humorem partim Hhenadobem maimi t agalanicni Keknur linepet ſe⸗ 4 liis lebus viepitut— dias lijgit ut. ſonrlatäuniohe d pelkqut m curilperſuacm i nullm tecegtiotesn i nidſaiili cabiotiim lartum dolisadhelt vlislte Namcom& he preterein omniburn Good dpetguum K e nü genetuionen pem Aleinehujuse. 1 1 vloten(qfienan woieſſctar ga d Ke umodiali lles 1 datom tecidud 1 tumerunt, elit atem no. el yſayig amejs A 2 Gotik)daa ellat it ieibim er 1 regbtrgne, nogiematonmani 7 Fübaliu tabae. Negacagten dener⸗ ajwürgntbn *Llei Materi, 334 Retran an Lurationem ſ. rRei el fen gnam lnn Aaa de XXXVIIL. e4 à Potiſsimumiie . ordicularem illag Nüleun 0 conſtituit cnjes uie nus cOvenientitem teenndeh 4 1 nen * autem Muſculus ſi rüienn— xdatur, ut ttimulum ilam ac 4 continet, fird. mis b det, fiqj wucdioinrolanan, T' partim à ſexaa conjugrtione— ar 19 2*. 3 ktur, q 14 medulla oſiisacr ori Taus, vel obſtrucisvel comhvü Compreh ficctis. xc diffuſis XXXVI. abet Veſica hypogaſtricas üäa n NPus varis ramis ſurcuiii; dinia S' Conjunguatur, mutuiſq; formi rr. Sylvü perrix ſun:, utcit ams Mpateat exitus: Arterissabhjpogi Gd vafis uteri cerricem petendon nem, qria urind non altur punn præced. Thef nominnimm. XXXIX. icx cſt inſtar matule cotpoti Uin m potiſsimum continendeiums hunqvam calculi& aliaincatepene- r Veſicæ à natura demnandund contincat demq; juſlo mh terum tubulos partim ſemiu partim& alia excrementa recipit. Conſtat enim Urina pri mò ex ſero ſeu ſeroſo ſangrinis& alimentorum excremen- to, qvod cum alendo corpori inutile ſit, poſt ſangrinis ela- borationem maximà ex parte ab eo ſecernitur, ad Renes defertur, hinc pet Veſicam excernitur. Conſtat ſecundò& aliis rebus bile, pituità, ſale&c. adeò ut recté addideritVal- leſius: Et ſi qvid aliud iutra ilud continetur. De qvibus videndæ ſunt Inſtitutiones Medicæ Variorum. 1 XRILI. De ſale qvòd diximus aceipiendum pro ſale in cibo & potu ſuperfluo.,corpori alendoinutili, cujus Partem non- nullam recentiores non incom modè Tartarum nominarunt- qvòd ſali illi craſsiori& feculento vini, qvod â ſubſtantia viri ſecretum doliis adhæret& Tartarum nominatur, non abfſi- milis ſit. Nam cum& fale ad condiendos cibos utamur, ac præterea in omnibus alimentis etiam aliqvid ſalis inſit, id qvod ſuperfluum& alendo corpori inutile eſl poſt ſangvi- nis generationem per urinam excernitur. XLII. Urinæ hujus varias differentias, qvà conſiſtentiam, qv colorem(qvi ex ſero& aliorum humorum admiſtione proficiſcitur) qvd odorem, qvà qvantitatem, qvà contenta & ejusmodi alia Medici faciunt, ex qvibus de qvarundam partium affectibus& morbis dextrè ſatis haud rarò judi- cium ferunt.. XLIII. Veluti autem non planè damnanda aut contemnenda eſt Uroſcopia, cùm ejus beneficio Medicus ſæpenumerò(ipsò Galenò teſte) ad cauſſarum morbificarum notitiam per- veniat, ita viciſsim nec nimium ei tribuendum /deridenda igitur& explodenda meritò eſt falſa vulgi dellroſcopia opi- nio, qyæ multorum animis adeò altè inſedit, ut Ethiopem qvis facilius dealbaverit, qvàm hance ipſis opinionem exe- merit: hac autem perverſa ſuâ ſententià inducti Medicum cujusvis ægritudinis cauſas ſibi ex urina Aqran ertipc G. eut ———/—ͤͤͤͤͤ ——— — — — ———— — — ——— q-— *—— ſexus, cujus ætatis cujus conditionis is ſit cujus urinam affe- runt, imperitum eum proclamant nec Medici nomine di. gnum. AMlv. vVeruͤm nec ſola nrina in Veſica continetur, ſed& prægrandes calculi ſæpenumerò in ea nidulantur, utt id qvotidiana experientia teſtatur,& cum aliis Schenckius multis exemplis demonſtrat, qvem, qvi voluerit, conſulat. Gignuntur autem hi calculi Veſicæ ex Materia Tartarea (nonnulli dicunt ex materia craſſa viſcoſa& feculenta ſed eodem res recidit) qvæ non principaliter à frigore concre- ſcit, aut à calore coagulatur, ſed qyæ interns in ſe habet coagulatis: nis principium( Tartarum enim melioris notæ Chymici,& cum iis Cel: Senn. definiunt ſuccum iapideſcentem, ſeu ma- teriam qvandam coagulationi naturà ſuà aptam)& ad qvam cogendam vellevis aliqva occaſio ſufũcit. t ILV. Cauſa Efficiens principalis eſt vis illa lapidifica„qyæin ipſa materia exiſtit, ob qvam ea ſuapte naturâ ad concretio- nem tendit: qe am vim etiam ventis, aqvisq; qvamplurimis xX locis ſubterraneis ineſſe in macrocoſmo experimur, in qvibus& à qvibus lapideſcunt omnia. Cauſarum qvidem farraginem alii heic cumulant, ſed canſas adjuvantes& mi- nus principales cum Principali confundunt, hæc non niſi una eſt ea ſcilicet, qvam ſupra nominavimus, illæ plures eſſe poſſunt, ſine qvibus concretio vel non fit, vel non facile fit, qvæq; concretionem adjuvant, vel ſubjectum diſponendo, vel alia aliqvâ ratione. “ XIVI. b Sic in Veſica cauſa adjuvans concretionis Materiæ Calculi eſſe poteſt Veſicæ temperies, hæc enim ſi minus re- ctè ſe habeat, fieri omnino poſſe putamus, ut craſsiores& Tartareæ urinæ partes aqvoſis non exactè permixtæ ad fun- dum Veſicæ ſubſideant, atqve ibi vi inſitã ad coagulationem tendente concreſcant& lapideſcant de ut ediſſerat, flagitant: qvin ni ſingula dixerit, et iam cujſfus Nagelad ae nhrkitenäm 3 liue oyintes 9 Keäto podamn 3 Laeumnten 5 ruun Ick ſed en contahnn fan Gurum ii ArA lunpiamnnabafe Toryagnedodtsnench nedin ſaazüseam n Neg dusamemmete kenglumehmis ui li antuupuenislomn kreretiare ga n. 4 Pacich(aliopea (near,Na- dan 1 ſele zerſcedli ſ 4 lebderde wiltſo, ichualmgin agitant; qyinniſ AuCu 1.. 2 ujus conditionstened amant neezeddid XLIV. dlebäm nec ſola mrinais u Aculi ſ urmain Veſicac. . cult læpenumerd in eꝛ it 1 enentia teſtatur, K an a 15 demonſtrat, qr uug int exmateria craſha viſ- den eria craſa ziſcoſainnd dit) qvæ nonprincipgiiter a65 coagulatur,ſi— Tartarum enim melions 1920n an. definiunt ſuccumkpilelcn— am cuagulationi natura iun am rellevis aliqra occaſoſuſigt 1 NMV. ciens principaliseſtrisilla Wiitin ciſtit, ob qram ea uapte mtuttal im vim exiam ventis aqriq qum raneis ineſſc in macrocoſmo een bus lapideſcunt omnia. Cauſännc heic cumulant, ſcdcauſas acjwn s cum brincipali confundunt in cet, qram ſupra nominaimusiuit pribus concretio velnonft ieltrt onem adjurant, vel ſubjeceuncin tationc. MVI. 1 cſica cauſa adjurans concredusi ecſt Veſica tempeties, Nc tüilr beri omnino poſſeputamusuum ₰ 4 x partes aqroſisnon caddegemmn din ntl ad cusu 9 udcant, atqye! reſcam& lapldeic XI.VII. Nooon ſolum autem calculos verum etiam vermes in Veſica generari, variæ teſtantur Hiſtoriæ: Aloiſius Munda- nella refert fœminam qvandam vermes ſex digitos longitu- dine æqvantes eminxiſſe. Similem Hiſtoriam Dodonæus de viro qvodam memorat. Plura qvi deſiderat Tulpium& Schenckium adeat, qvi& pilos& alia in Veſica reperta fuiſ ſe tradunt. Nos hac vice de hiſce nihil amplius dicimus, ſed vela contrahimus Deo uni& ſoli omnium bonorum, fonti gloriam tribuentes. b b i5 Ne8 S S8/878 78 8ers: d78 8,75. „Urpia non pauci Schumacherum tradere ditent, Qvi qvid turpe ſiet non norunt, nec qvid honeſtum. Turpia non tradis; nam naturalia tradis, Turpia qvæ docttis non ſunt, ſi turpia plebi. plebi non ſatagis Schumachere placere, ſed artis Regibus, unde manet te laus manſura per ævum, perge placere bonis, da turpia talia plura; Sis non turpis eris; nomen portabis honeſtum. Suo Schumachero properanter ſeriyuuſ perrus Jacobi Holmius. Eruditiſſimo Reſpondenti& Authori Theſium DN. PETRO SCHUMACHERO, mico ſuo ſingulari. Ercute fila lyræ prædulcis pollice docto, Splendida Calliope, Schumacherum carmine gtato Cantans! Nam dignus, qvem ſemper fama celebret, Veſter, Sicelides Muſæ, hic laudetur amicus, Ovi veſtros erebro viſit fontesq́; chorosq́;, pandit opus celſum, qν tradit vera, fugatqa Multo- b Multorum fraudes, pellit tenebrasq́; Sophiſtæ sed qvid opus multis? Cum ſplendida ſat tua virtus Notaq́; ſit pietas, Schumachere! ſatevehet altos Ad celos præſens te ſcriptum laude coruſcum. ex animo ſcripfit 9* Nicolaus 5Æ. Gynthelberg. =22 ed Jicu on y aeN; dx 4 :=ro De e e DDo e :or dn e ee eee n Reſpondenti Ingenioſo, ac ſolerti, amico egregiò charo properanter ita applaudebat Chriſtianus]. Srn. Eruditionis flore, virtutumq;, decore b decorato juveni, PFETRO JOACHIMI SsCHuMACHERO, Anatomicé diſputanti, Convictori ſuo non uno nomine charo, hòc levi& brevi encomiò gratulari conatur: 48DIT4 NATuR F(HINC ET GNAkRuS!) SoryERE CALLES PALMRMA TIBI IET DABITUR: GLORIA, PERGBE, MANEI. L0RIA qvemq; MANET ſua, concomitatur& artem Qamlibet at ftudio GELORIA digna tamen: b SLORIA qvemq, MANE T miranda voce Iyrannum Jactantem(ædes: G1. ORI vana tamen. 610. 8 3 8 3 „r ſant in caſe 1 odldchencte Auemem ann GdO dtcchkl4 uwingen GLOlI E,M4 e lOltcfdk dhinjfa O Aonltreis MEI (alſtiumtem ihe mot iim vui Plie ARGNTIere e IRG' viaduumen ite naldlt WIIn de des, Pellit tenebras nultis? 2Cu ſßlenane n 2„Schumachere: 1 8 n te lcript zum laude con 4 — w n 2* 1 d 1' Reſpondenti la. Leriſ, 40 ſelernn emicsegih properanter ita dyluui Chrihan — — Eraditinnis dure, viruruni lecm drπνπανε uveni, JOACRHIMI SCHuMacx Anatomice diſputaati icori ſuo non unot nomitectun c levi& brevri encomiò gruuai conatur: F(HNRC ET GNASLs!) Solfal- gr DABrruR: GIOKI4, EEHG5 qvemq; 2 4711 eaet ber 4 udi 14 qavemg r GLO5IA hn tamen MANET 48 ul 44 4 ₰. 22 82 ,9 1 1 „ 1*. 4 G GRIA qvemq; M4NEI, evem fortiter occupat auri Fulvi ſacra fames: GORIAvana tamen. GLORIAqvemq; MANEI choreis epulisc vacantem& Curantem corpus: GLORIAvana tamen. GT ORIAted; MANET certo, SC Hu M ACHERE, vacantem Artibusi ingenuis: GLOoRIAvera qvidem, GLORIAteq; MANEI, qyi ænigmata S0LVBRE cAlIES 4B DITA NATURA, HINC GLORIAvera qvidem- 6LORIAteq; MANEL cuncti ETcum tempore GNARlS b Obſcuri fies. GLoRlA verà qvidem. GLORIAted; MANET ſecis HuMACHERE, hucieruid Calleſtis tandem: GLORiA veralqvidem PERGE igitur veluti PERGIS Lernantibus annis, EkRGENTIcreſtet SOàl4, PERGE, mage, PERGE vid ad culmen qya recta PERGIS, bonoris PALMA IIBI ET DABITUR: GIORIA. PERGE luale. Moris, amoris, ac dehiri hoonoris ergo: Michael Thomæ Borringius. zuvens ingenioſ ſimo PETRO sCHuUMACIIE RO fratri& amico perpetud amando. b Flicium: terræ Muſarum glotiapE TRE SCHUMACHEKE, animæ pars mediata meæ, Cui ſapidas Heliconis aqvas Pimplæaq́ miſit Pocula de Clariis Pallas amica plagis, Tu candore nives Phobi decoratus amore Esſuperas Paphiis lilia miſta oſ 1s, 4 Non nunc Hermogenem mirabituramplids orbis, Alter en Hermogenes heic SCUMACHERUNadeſt. Grande tui qviddam ſpirant altumq libelli, Scribis in æterna vivere digna roſa. Indulſit clariam tibi mellea ſvada ſalivam Gaudet& obſeqvio multa Minerva tuo. Perge ergo æternæ tua nomina tradere famæ, Ftnitidum cœœlis inſinuate caput. Omnia murantur tacitoq abolentur inævo, Qvædatur à Pphœbo gloria firma manet Te qvoqve ſublimes inter, me vate, Galenos Evehet ex vili fama perennis humo. Si gvid ego valeo, ſi qvidmea Pieris audet, derviert id laudi, dum licetomne tuæ. Carmine diducam rerum monimenta tuarum Dx D. r 9 Nomen& in multa laude notabo tuum, b U. 19 Altaqve perpetuis te tollam in ſydera pennis(S.Pu. in n Lugir ubi niveis fama perennis eqvis, mo dhi Proſpera ac felic ia omnia fratern⸗ optat b Wünelmos Wom. MNjeäha i ſhyerinu mas g ſaun. kermogene noanen nindimn 2 er eic du 2 9 nddam preaane ocreon AvArondic, ter nirerecganf 3 DAAOETATIO b riam ti cibiwellent lack bin NONA KOb 897 710 mul a M nerhanu Eternæ tua nomi ina naderi m ccxlis inſt nuate capar, 8 wa tacnto abolentuine ncbog! gloriafirma wan dnmeniorenwermnia b VIRILIS SEXS. ama perennis huma, Qvam b raleo, ſi qvidmeabicri audtn Divin achutas ratis, d laudi, dumh cetomne tu. Sll PRESAIDTO ducamterummonmanee 2 multalaude wabonn DN. 5 THOMA BARTEOLINTI. peruirstolamioſſtemen Casp. Fu. in Regio Hafnienſium Athe- A mveu fama berenagegm næo M edicinæ& Anatomicæ artis Profeſſo- Fropperaao ſelcau mufen „r. ris celeberrimi, experientiſſimi.. Tiben Pridi Nonas Martii Ann eM. DC. 3 b in ſuperiori Acroaterio horis ab octavd matutinis publicæ ſobrie O* Ao‿s,dνᷣ λα A*⁴ commirter f A F, Vpis Melchioris Martd an, Kaad. Vpen Anasuo. DC. L. Puorr OuuE VRTVTI ET An IMAGO, Cii NllPSERE DEA TRES:U PALLAS JllNO TENASGLE. SusPIC ENDE SENEX, LLEEEDT TTSSIIiE D0OCTOR THOMA FINCkKI, LUX PATRIE, COLUMENOQVE INCE HAFNIACI. VENERANDE DECANR MA. CHAONIS ARTIS. QWEM CELEBRES VENERANTUR AVuM PROAVUMOVE NEPOTES, ATOVE EGO PATRONUM, CELI SACRIIM NMEN, HHONORO. 0ORNA Aλ⁴ D 91 RMI, 9004 OKR 3 E n DAT PALMAS VICTUS AILANTI. LUMEN ATHENREI HAFNlACI PRFEGRAN- DE SOPHORLIM. OPTIME MECOENAS, EIT Hfd. ii dan NORATISSIME FAUTOR. n an ihnn 26971„IR TIXSIGNIS, PEACZARE an. Aen HENRICE FUIlREN. FàX CLARI GENERIS, PRECELLENTISSIME pocron nuun ARTIS APOLILINEE, IAOMOTERN FAUITOB 3 eeſen AMANDL. b Euupte yuien am 1 AcciENDO, FAVEIE VIRI, Qop DEBTrOE OEENT 39, mae Mgng d . Lſcii 9 3 ¹ Vohannes Matthia Ohuuſtus lus ſar ben w . 9*; T0 dA EINCN .—— OLMENM ENERANDE DEMN „ka(ELEBRES VENEAT uMr NEPOLES, V 3 DM, CEu SACRM NDS, HONORO. AOAON Mℳ MED RANM, DoCrTon AE WONM US DAT PALMAS Tl- R8 AIMHENEI HAENACI KNalx M. OPTINME MECOENAS, HR ORATISSSDE FAMTOR 7 7NSIGNIS, PIECLAII RICE FUlREN RIS, PRFCELIENIWADREE DWD LINEE, Ql4OMOTEN Fal A MANDE. aVEITE VIRNI, VoD DETOT MM TDhanner Mattu G — ℳ. 94 To Aε‿ον dνινουν Væ fuit ingenioſiſtimi Naſonis de nefario rerum eti- am utiliſimarum abuſu ità lib: 2. Trift. canentus ceu- d ſurae. Nil prodeſt, qvod non lædere poſſit idem. Igne qvid utilius? ſi qvis tamen urere tecta- Comparat, audaces inſtruit igne manus. Et latro,& cautus præcingitur enſe viator, Ille ſed inſidias; hic ſibi portat opem. Idem meum de præſenti materi judicium eſſ. Triplex enim circa mem- bra genitalia vulgò occurrit errantium factio: Libidinoſorum, Su- perſtitioſorum& Puſillanimium ſeu Impendio verecundorum-; Raà Dodalus implet Innumeras errore vias, vixq́; ipſe reverti Ad limen potuit; tanta eſt fallacia recti. Neq i ſaue mirum: quia jo àμ⁵,dvear o Xauc 5si. T Jus lor uανα ‿σές. Au 9) 70 99 21010, 6, naAAs ndv. 5,40» o 2e ,Xeir 13 6*, LaAeeν—* Miννμᷣνν. Ariſt. 2. Ethic: Nicom: c. 6. At qricqris es ex horum grege cum excacato Polyphems à re- ctã veritati: januâ de vius hao, ꝰam monſtrato, medià via, durige greſ- ſus, E ibis tutiſimus. Sacra ſunt, quæ tractamus, ideog, promiſcua ne fa- cias. Hui propida natura honeſtatis& pudicitiæ peſulum obdidiut. Cæ- vendum 1guur Tibi, ne modeftiæ& decoris immemor repagula refigas impru- denter. Si caſtam mentem caſtos oculos, auresq; caſtas nou adhibueris, vab periiſti. Fortunam Aclæonis rewiniſcere, qyi, temerario auſu, nudam Dis- v conte wplatus ſtatim in cervꝶ convertuur,& canes, horrendo ſpectaculo. Dilacerant Dominum falſi ſub imagine cervi. Ovid.3. Metamor- Credito ſi pariter, tanq vam ſis in roſas, te in ſecretiora uaturæ adyta proyol vas impudenter, nihilo mitiorem ſortem experierit. Molles & voluptuoſi ad unum omnes hinc exulent: uec tolerandi hec Epicuræi ad boum greges porcorumq; haras ablegandi; eadem ſententia vobis dicta ſar Laſcivi& libidinoſi, 4 qvorum ſpurcis imaginationibus ne ſtatuæ qui- dem ſant liberæ, exemplu& teſtimoniis comprobante hoc Athenæo Di- phnoſoph. lib. 13. c. 29. Abite vos in malam crucem. Qyuid vos malè fe- riati, pejùs educati, peſſimè morati? pretinu protinus vos hinc ams- limini. Locus hic aliam vitam aliosq́; mores poſtulat. Et vos effœ- minati Batuli, emaſculati pepones, turpesq́; tribadæ faceſſite; pro- A 2 cul, cul, hine procul ite prophani, nes ſacros hr fonte: olluite-. Adeſfe temperati& confirmati judicii Viri jvveneig, aceedute Adeſte ſanio- ses omnes,& mecum opera Domini ſobrié enſitate. Cogitate quam ſa- gaciter Homini ætate deciduo proſpexit Natura, ur berennitatem, qvam in individuis ſervare non potuit, in ſpecie per Gen erationem conſeruara voluerit. Mirabilis eñt Nutritio qya Xõ⁴νααυνν„Ass /εασηq¶õᷣέχηο ⁴εανονν, ejudemq; organorum ſtructura ſuperioribus Diſputationibus iudicata plans Kupenda. At Generatio ſiue humanæ ſheciei per ſemen Virtuoſiſſimum illud uπᷣ να⁴ σαάᷣαμmς roc ιμα propagatio mults abſtruſiu Natur arcanum eſt: ideog ſi&o adαν ρ dig evesi la Sauzaxsde, Ariſt. i. de part. animal. c. ſ.& eiiſa Ouα ο Seiou Ser 7. Eth. c. 4. certé de genitalibus dicendum hoc cenuenientiſſime, qvibus animals ætornitas conſervatur. Hinc ſuperſticioſa gentililas, ut authior eſt Theo- doret. ſerm. de orac. genitale membrum Numinis loco venerabatur. la- lolatriam hanc ab Ægyptii hauſerant Romani, qvi ſub nomine Eaſcini partem banc inter Deos retulerant perſraſiſſimi omne faſcinum necromantica arteil latum, lecente hujus cultu, in ejuudem authoren poſſe relabi. Quin imò mu liercularum mentes adeò mfatuaverat delira hæc opinio, ut in L.iberi ſaui honeſtiſſima matrona, more recepto, in concione Zopuli pudenda virilia reye- renter coronare deberet. Vah ineptias! Riſum tenea tis amici. Ejusmodi vanitatem Martial. I. I1. fuſius verſu ſatis coipto perſeqvitur. Eodem vani. tatis& ineptiæ carbone notandi veniunt alii, qri idiſcretè omni loco, omni tempore omnibusq, perſonis partium genitalin utriusq; ſexus nomina ſacro ſi- lentit horrore obſignanda, imò ceu Gorgonis caput hydramq; lernæam fugienda Fuſpicantur. Qpaſi verò turpe& flagitioſum eſſet dicere illud, quod factu pul- cbrũ& houeſtum judicatur! An aliqvid in Nutura obſcænum? nihil omni- no; niſi tu iyſemet obſœnus ohſcana tibi Oa idœ. ραm[a fingas, Analijvidim- purum? Abſit; Etenim animum ſi non adferas im purum, non ſane auferes infectum; Addo„qvod mundis ſint omnia munda. Abeant itag libidinoſi, faceſſant ſi uperſticioſi, valeant meticuloſi, emnesaber- rantesd vers fine& Naturæ ſcopo, Qvos ultra citraq; neqvit conſiſtete rectum. Nos autem, qvibus Jνει reοεi», ol 1 d„&&i ενQε doudg gauᷣde aa‿de‿ε‿νι τν) 7³ geie Ariſt. 10. Eth. c. 7. tamum abeſt ut ruſtico nonnullori pudora mots, Cenitalium partium ſcientiam, laſ- aivientium arbitrio proſcribere und vam csgitemus, ut membra genitalia, ſed virilis duntaxat ſexus hac aonses caſto, ſobrie& intrepide props- nere velimus. Interea caſtiſſime Deus Huc ades,& noſtris clemens allabere gcæptis. 3 NMun, in ſpecie 6 8 aAtriio 4 NA 1 dn a. acke 8 2 2 zus ent .— rue 6622 13. d un 95 84 Del n 6. 3. 91 lhn aperſtuinf ſepeuite auders Ttnitale meml dun Nanhamne dem 74 aſcr s E Kemagri umnixiſn unt jerfraſi imi enne ſaſinun nnual altn,— dcd aper e. ra her ijni unl nnn vctaia m cnnuianeui jyuiauum fahinepeias! ümrrerimii i faſuuus verſs ſane aaxg jerſeqrnu. e natdi veniunt alu, on muigaemin ſunν ꝓε gruitali arriuj aum d,d(taCerg dut hytmp lmua a ture& Lugrn ſem ſftluan ilsus Arur An augrdi Xaad)(euan ud unus a4ſan4 tili Dai ac quaſa ſiſa au 2* m animum nonactetasimpuma- 44de, gred mundis lint omnanua! Lan ſo crſticio& raltant meticulohm 890 Oouul acinsi de 5 98 F 4 Snu* in 5809 4. dictaun 41TA rs! udor: AA dan 4n piema une niere p a 6 Aacu, 10 aße.) doru 4 1I3 12 34dn Al „G un la 4 c4 ine Deu . aoctei * 10.Eäent. Thsis t 1. 2 Vo honorario epitheto Põetarum Co- ryphæus Homerus IDAM amoniſſi vm Phrygiæ X wVp zn 4montem deſcribit eum 3 ſolo crebris fontium . 2 b ſcaturiginibusi itriguo rloAuπæαννν ö—⁴H ⁸ ap- pellans 1. in venerem hymno; eundem ſibi titulum =* Generaionis ongana tum utriusq́; ſexus, tum ſpe- cistim maris, qvæ hujus Diſſertationis puppis& prora erunt, ſuo qvodam jure vendicant. Hic enim fontes cernuntur: Vena Cað cum emulgente ſiniſtra& Arteria magna: Ex qvibus ſcatebris duæ venæ totidemq́ʒ arteriæ ſpermatitæ Vaſa Præparantia dictæ ceu rivuli ema- nant. Apparent hic colles& monticuli: Tyſtes nempe& Paraſta- tæ ſeu Epididymides ſemen, qvod Pythagoræ& οον‿ω νεαένν diαυα dicitur, excoqventes& perficientes. Colles hoſce con- einno ordine excipiunt alii rivuli, puta: Vaſa deferentua, qvæ proli- ficum& elaboratum ſemen in Proſtatarum conceptacula devehunt ſervandum donee in reconditam ſationis humanæ officinam lte- rum beneficio canalis in bene, qvi ea propter vas ejaculans dicitur, in amplexu venereo effundi debeat. Tam operoſa„tam ſinuoſa totq́; labyrinthæis plexibus involuta eſt generantium organorum Ktructura ut exclamare liceat: Tantæ moli eraſ formn ham condere prolem- m ſacerrimo Generantium partium ordine agmen qucunt Vaſa Spermatica Græcis&⸗y éia reuuciluud aœνκεᷣναd di- cta; zſuntq; communi,& hactenus reueptà opinione duplicia: Duc nimirum Vena& duæ Arteriæ ſpermaticc Harum omnium obſer- vanda veniunt: Orige, Progre ſſu& Inſertio. Venarum dextra paulo infra emulgentis exortum è truneo deſcendente venæ cavæ, non tamen à dextro ejus latere, ſed anticà ſede enaſcitur, vel fimplici initio ut plerumq́; vel gemino, ut non raro; qvandoq́; etiam ab emulgente exiguam propaginem aſciſcit, qyod Galenus notavit. Adeò in hujus venæ txoriu varius naturæ ſcopus dicam an luſus obſervatur. b 4 3 sinift⸗ siniftra vena a media lævæ emulgentis venæ ſede otitur in. ſigni Naturæ κη⁴μα deo‿se xuuiss inſtituto, ne ſi Aortam perpetuo ſyſteles& diaſtoles motu agitatam ſuperegvitaret„aut motus ſangvinis in vena impediretur, aut contra juſticiæ leges, qras tam ſanctè ubiq́& religiosè natura ſervat, peccaretur. Expe. diebat enim ut uttumq vas eſſet æqvalis longitudinis; qvodh utta. d; venâ ab eodem trunco prodeunte, fieri non poterat. Siniſtta enim obliqvo ad Venam Cavæ ductu lon gitudine peccaſſet. Ut ta- ceam ruptionis periculum imminere poſſe, cum exillis ſit; qrem tamen metum panicum autumat Spigelius lib: de corp. hum. fabt, VIII. c. 17. inqviens: Ineptum eſ ſtatuere præſentaneam ruptiouem fieri Poſſe cum per univerſum corpus arterias venis ſubſterni videamm, necun- gvam ebſeryavimus ulam hoc nomine ruptam detritamre. Cæterum da- mus Spigelio per totum corpus venas ſuarum arteriarum comites eſſeʒ ſed qvid hoc ad alienasꝰpræſertim ſi arteria ingens ſpititibusd; tumens venam exilem admodum& gracilem crebris validisq; pul· ſibus verberet. Certè hanc ab omni Iæſione& violentia non pla⸗ na liberam pronunciavero. b Arteriæ ſeminales ambæ duorum fere transverſorum digito· rum intervallo ſub emulgentibus ab Arteriæ magnæ ſive aorta trunco egrediuntur. Has venis majores fabricavit Natura zqvip pe plus ſpiritus& corporis ſeminalis per arterias devehitur qvam per venas tevchitur. Nec moramur hicRiolani mera Saturnia olen- tis aακρο ⁵ορνα qvi Animad: in Bauh. Inſtit. Anat. pag. 271. inqvit: Exiliores ſemper venis invenies arterias in utrog, ſexu, qvuia veuæ nutriun partes in progreſſu ſuo. At Animad. in Fabr. Corp. Hum. Spigelii Pag. 369. ait: Venis ſaltem æqvales ſunt arteriæ, aut minores utplurimum. Duo hic enormia ſunt ad amuſſim examinanda. Contfaria aſſer- io& hujus Ratio. Ad primum reponimus omnis memoriæ cla- riſſimorum Anatomicorum A⁴οεμαν, cui ſi vel maximè apud fuos Kiolani præponderat autoritas, apud nos tamen non item. Erenim us,ce jexvn Seuda me Ncav ſig&‿ννναα Svvonudnrna. H As faia perear e ſa 2ον onnasᷣ&. Maj. Met. c.1. Ad eer Kandds hetn alterum Reſp: Venæ non nutriunt, prohibente hoc ſangvinis cir-. culatione, nedum ſpermaticx. Praſupponit a. Riolanus in venis Alne- nuinenaania aniors alt üeeanigiimrs natowicjgro ä. g. 4 media leve. CA e ddole e wienagiadeadi 39 4 umq vas eſſer eqralu begi bn tunco ptode.. d „ Odgitucide ean riculum imminere 1 cum dee Polle, cun euu n dutuman Fp geliusl a 1: Heptum ed Recangid 7 Raucre neſenaun u ferha altenia nmsſiſeunta am ba. 2mine raptan lenrann d Mhenanpteſcnim ſanenuidn 8 Uem admodum& gracilem crebein nt hancad omai lzioe Kfiaand acuveto. V. nalei umbæ duorum fere tuneſin b emulgentidus ab Ancte auun ar. Hlus venismajoterfadricnide corporis ſeminalis pet anerissdenii r. Nec moramur hickiolanimendum Animacdk in Bauh. laſtit. Anat xgm eniti teris matrag ſeu, ſuumn 2. Ac Animad in Jade.CofpHa 4sen 4u4. eu ierit, an anntcn- (unt adamuflmeramiannda. Cm Ad primum reponimpomimn omicorum auewuν chl 1 un Daderat autotitas, apud nos umnh . &0 wC N Kunoun ,e, aer unls a.Mie TI ,e on dantebk ax non auttiunt; ytohidente ℳ 4 9 Na. olus- permatcx Trafäfonsanee, 8 minorib us non ſieri circulationem proinde er falſa hypotheſſar- gumentatur. Ità 570g d⁊ανς d9⁸ν-‿ρα οιμραρο. 1. b Progreſſus prædictarum venarum patiter ac arteriarum talis eſt: Nonnihil à ſe invicem diſtantia vaſa ſupra ureteres obliqvè du- cuntur ad ingvina, ſed in progreſſu ope membranæ ePeritonæo (qvod tamen non perforant ut in canibus) enat copulantur hineq́; abdominis cavitatem relinqvunt, nervoq́; gracili à ſexta conjugatione& cremaſtere muſculo comitibus, ad Teſtes defe- runtur; qvò anteqvam pertingant, qvæ prius diſcreta erant mem. bra uniuntur,& admirabili implicatione capreolis vitium hæde- ræve æmulà in varicoſum(aliis pampiniforme, pyramidale,&c. inter qvæ tamen alii rectiùs diſtingvunt) corpus degenerant. Etiam hic offenditur Riolanus echino& hyftricis ſetà aſperior, qvi ex Ruff, Herophili nec non Galeni placitis in illos invehitur, qvi con- tortos iſtos præparantium vaſorum in cincinnos plexus alio no- mine qvam Paraſtatarum Cyrſoidum appellare volunt. Cæte- rum præterqvam qvod faciles velimus eſſe in verbis, qvæ uſu va- lere debent ut nummi,& nos Galeni authoritatem adducimus, 8„Ae qvi in gloſſis Hippoc: Sdαις per ag Smdidvidag inter⸗ 1 pretatur. b VI. Inſertio praparantium vaſorum hæc eſt: In ſcrotum delata non mutantur in Paraſtatas& vaſa Deferentia tanqvam continua ſibi corpora, ſed propriam Teſtis tunicam penetrant& per ejus ſubſtantiam diſperſa deſinunt. Reboat hic Hofmannus indubit Ruffi dogmatis hauſtu, ut Circes poculis Ullyſſis ſocii, faſcinatus inqviens: Mirifice vanum ei diſtingvere Dosuras ſeu Gmd,duida Avaſis præparantibus: vanum& allud eii Paraſtatas hos non eſſe continuos cum vaſis præparantibus. Audite bullatas nugas& fabulas Siculis ger- ris vaniores faſtidite. Solus Hofmannus alienis oculis acutiùũs vi- dit, qvàm reliqvi omnes anatomicæ peritiæ laude præſtantiſſimi Anatomici propriis; Hi auiSοππα‿ Paraſtatas ſeu Epididymides à vaſis præparantibus ut ſitu ità formà& uſu, ut è ſeqvnturis diſpa- leſcet, differre uno ore omnes aſſeverant, adeò ut ſi diductà ora- tione in hanc materiam me diffunderem Soli lucem fœnerari vi- derer. Nes multum Hofmanni manes inqvietabonne Kleer eum 31VIS larvis ludari. Suffieit Ho fmannum, vaaum voeiſle; gvo tamen egnomine Spigeliam licet Hofmanno hic duatuhan dehoneſae pietas prohibet& debita modefre doGis reverentia. Ex hiſce lectis recteq́ʒ intellectis Paſorum Generationis pre- parantium Uſum qvilibet ſine pulvere colligere poteſt. Non mod enim ſpiritam& ſangvinem cumq́; his ideam partium adteſtesde⸗- ducunt, verum etiam illis, potiſſimum Per moram in labyrin- thæis iſtis anfractibus, non tam iuſità vaſorum vi, qvam per Im⸗ n jon ſive itradiationem teſtium ſeminis præfingendi, præparand hu⸗ ac delineandi provincia eſt delegata. Nec credo cuiqvam am- an, plius latere poſſe cauſam, cur locu pletatam præclariſſimi Præſidis Anatomiam ſeqvuti prius de Teſtibus qvàm de Paraſtatis ſeu Epidi- dymidibusagendum cenluimus, qvia accuratius hæe qvam Riolt. nus diſtingvimus. etuum tit, 7 4 * 4 VIII. Teſtiũ doctrina commodiſſimè ſuccĩn&t O/εμακ˙ει Oςα da) Aua joAoyx expeditur. IIlam huic præmittimus, qvandoqvidem &98 70 0 90 O40AoNeu Ser a ασ εε᷑ε— err zA drdα⁵/x;&t Ho- nonymiã, Sonymid& Paronymid abſolvitur. Qà Hemonymiam alii ſunt Teſtes yiiles, alii fæminii; qvi licet uſu cum illis conveniant, nihilominus ſitu, magnitudine, ſuperfacie, fiyurd, ſubſtantid, tempera- mento, integumentu& cannexione ab illis differunt. Aliàs vocabu- lo: Teſtes, nihil in foro freqven ius auditur. Qvà Synonymam Teſtes aliter: Viriles globuli, colei, lanuini, cleiternini,& diduuα aaege five gemelli appellantur Ratione Parenymias dicuntur Teſtes qvaſi Gakagunenuame, roboris& virilitatis indices. Nam ſine his in foro Romanoatte don fin necelani, ſtari non licuit. Qvin etiam êteſtibus valerudinis ſigna peti poſſe autor eſt Medicorum Dictater in Progn: Gęxuς 1) didoic arig- ruo εα uαd σ. b b IN. b iiluinibunoae „ TA‿ νuα ⸗ole reſpicit imprimis Definitienem. Sunt itac; dlcts, tnin, aund Teſtes viriles partes lenduloſa;, albæ, laxæ, ſpongioſʒ, calidlæ& humida, nadlüin dudo. vumero duc, foris extra abdomen ſub ventre ad radicem penu in ſirota ſeu nuun,inakdnn invo ucro ſucx duobus voluntarii motus muſculu ab uſu qvod à hgamantors- khuripollm 1 lido in oſſe uhu per eritonæi proceſſum egreſſt teſtium initii· annaii ufat 8 — alias, endulo/ ſuſpendant, cremaſteres dictupradus, uui ven veſis omns 8 geners 3 Ho llicer H um illis, Pouilmüm der e u non tam iuſitzy„ em eſbum— ncia eſf delegata. Nec Gah Mam, cyr locupletatam rechuiſay Prius de Teihbus Päͤm depanadi 1 nCenluimus,—— VnI mmodiſlime ſuccind OwuaPha 4 . lam huic Premitumus, gen 1 sd de u na en L uh & Prpmia da e de ln fenms; gri licet uſu cum ihsen era tme, ſaerfie fymi, fifaun Cεe ead illis cifferunt. Aun a foro freqvenis audituf. Gh „ globuli, colei, lanuiai, cleiernni antut Rauone mammis dicuanflän indices. Nam üne hu nfae lma Lin etiam d teſibus naleni tgum ſ um Didtan m Pnr: Ge“s Gut u. IX. yiu teſpicit imprimii deiuunm A. 1ee Ae,Las, Hag'ſe i rA Adonn 25 euirt uaa yrlsant n a n 4nbmüle Srutſen— m u, Ten⁵fenn generis. Venis, arteriis& nerui⸗ inſtructe, calore& vi ſeminifica ſe mim conficiendo inſer vientes: fnene X Hic pomum Eridos eſt, de qvo non gentiles illæ Deæ, ſed doctiſſimi qriq;ʒ omnium ſeculorum Anatomini in innumera ſen- tentiarum divortia abrepti vibratis calamis ęQνννκιοᷣα dimicà- runt. Huie prælio viri ſuccubuere omnis memoriæ clariſſimi, qvorum alioqvin effata fuere prætoria. Ut taceam Galenum, Cæ- ſarem Cremonium, Mercatus aliosq;, prodeat& millibus unus Stæ- girita, qvi 1. de gen: animal: c. 4. Teſtibus denegat vim πεερνεεα—⸗ xuuiliuiv, qvam ſolis vaſis præparautibus perperam aſſignat. Sic multi errarunt circa Teſtium ſubſtantiam, plures circa tunicas, plurimi circa uſum eorundem. Errores autem præcipuos ad veri- tatis libellam&c lydium, qvod dici ſolet, lapidem revocare operæ pretium erit, expedità prius qvæſtione vel ſolà antiqvitate nobili: Num Teſtes Prinipum partium numero ſint actenſendi! Peripateticii ſolum Cor eſt rimum Qeντενεdνν Kuvnliuò d] Ai- uci ſonoulandv. Ajunt enim: Ovn a*ε—ονꝙνπη‿αυανινινινκη ĩ Kol- α˙. Caæterum pro triplici facultate: Animali, Naturali & Vital tres principes partes eſſe: Cerebrum, Epar& Cor, ex doctri- na Medicorum notiuùs hodie eſt, qvam Martis lucus. Sed qvid? An igitur Teſtes ſuo principatu ſpoliantur? nihil minus; Veluti enim illis partibus ratione Individui, ſic Teſtibus utpote præcipuis Generationis organis ratione Speciei principatus debetur. Ne hili igitur argumentum eſt: Vivunt Eunuchi exſectis teſtibus: Ergo hi non funt neceſſarii. Ouder neoe X0eòd„. Hie meos necto co- rymbos. Teſtes n. ad Individui vitam& conſervationem àAæ⁵έ neceſſarii non ſuntʒ attamen ad Speciei propagationem. Et licet à Teſtibus ſpiriruum calorisq́ʒ influxus, veluti à principibus Indi- viduĩ partibus non fiat immediatè, mediatè tamen fit. Etenim fit exſectis, attritis, contortis, refrigeratis vel tonvulſis Teſtibus, mira& ſubita habitus, roboris, vocis, morum, imò totius temperamenis mutatio, ut in caſtratis virorum fæminarumve(nam& fæminæ ca- ſtrari poſſunt) exemplis claret. Ex calida enim temperie in fri- gidam fit converſio; proinde Teſtium amputatio fuit olim der phan- phantiacis ſngulare remedinm. Veruͤm de motum alteratione Sz præ clarè præclarus Arabs wenbar: In kunuchis„Inqvit, præte nuem vocem audimus, malas agnoſcimus mores: 7ationu ſunt belſimæ, nec fire inventus eñt aligqris caſtratus bonc legu aut tutellectus non diminuri. Hine veteres Ægypti Regem ſibi adem Ptum viresq́; imperii fractas hieroglyphicè indicaturi Typhonem caſtratum depinxerunt. 1 2 Sectionis methodo Teſtium integumenta ſeu involucra„qra primò ſe offerunt, excutienda veniunt. Hie in ipſo limine au- thorum de numero tunicarum diſſenſus eſt: Veſaliu qvatuor agno- ſcit; Columbus qvintam addidit; Rufus Eheſius qvatuor; Galenu utes propoſuit: Oſcheon, Darton& Erithroidem; totidem Paalu Eginet«; Nos verò numeramus qvinq́;: Dvas Cemmunes: Scrotum ſive ſcortum inſtar ſacculi propendens, circa qvod& perineum usqʒ; ad podicem, propter intus latentem cænoſam& glandulo- ſam ſubſtantiam, ubertim pili fruticant:& Aagſoc panniculo car- noſo venisq́;& arteriis referto conſtans. Nes itidem Propriaz qvarum prima: Eu Sęosdis ſeu udgmali, aliis à formà, eòqy 64 tenuis, ſed tamen valida& nervis referta ſit,&αμοειιμ nuncupa- tur. Hæc à Peritonæi proceſſibus orra, multis fibris membra- neis, à nonnullis pro peculiari tunicà habitis Darto acnaſcitur, habetq́; exteriorem partem aſperam, interiorem verò lævem-- Secunda eſt Eęu Ooesdie rubra, priori ſtatim intus obducta& fibris etiam donata. Hanc à priori diſtinctam eſſe Au,öeg qyvisc; A- natomicus aſſerit, ſed propter ignaviam parati jurare in verba Ma⸗ Siſtri hanc cum priori confundunt. Hujus erroris focius Rafmæn nus fuit, qvi utpote ꝝ*ꝓis aoeguim infeliciter navigavit atq; in hunc erroris ſcopulum impegit. Fractas Hofmannianæ navis tabulas qvi videre geſtit, Excellent. Præſidis indicarum Anatom: Hofmanno oppoſit. paragraphum 16 conſulat,&& Hofmauni Impruden- tiam mirabitur. Tertia& intima Teſtis ſubſtantiam ambiens ab albo colore Albuginea dicitur; ſed qvia eraſſa eſt& valida utpote à alorum ſeminariorum tunica orta Neryeæ nomen obtinuit. „TLicet Teſtium ſubſtantia glanduloſa ſit, non tamen cum Galens Teſtes glandulas appellavero. Nam ex Gæleni& veterum opinio- üaur lunn dugien qhol üilo at. Cn lanunen . Ah eim iteſih l nntimäüchmagnubd 4 ſwi mtemues ciſu Cileram kmmihin oüten, uid uunen Teaikäkäeilt dilsperüciann. acgahenazemuzgen Clriröferm am hehd romullo e 4 nnpolcit) Nmuraphn lem paleſcfinnenn Ra ritorun aiges, ngnumdine, remedium. v 1 4r455 4exer. malor*roſci ¹ caſtrata bona e 2manae ei m⸗ umeznrum diſlenſuns. 7 npade tam addidit 3 kufa Nbe nl Aton, Danon& Erbro Pam, 1 ltenzmit „ umefamus qru⸗..Da Lc 4 — Propendens, Area qro a 4 propter— litentem ceroſimh, deruim pil fruticant, C aa e n . 4 8 rus referro conſtaas. he 1 8„ eondng leu uugmald, Ais afn ralda& nervis referaaſ. r ervu tetenalu, IAasaenr onxi proceſſibos lt Proccllidus onu, muis thi 2 1- n haum dro peculiari tunicà habici Drd Partem aſpetam, intenore win dac tubra, prion ſtaim iatusheui oc d prion ditincdam eſt aurg ſed propter ignaviam perijmani on confundunt. Hujus endfuſboah be Cν s*Seenms iokeeinn ſcop lum impegt. Ftachs ban dere geſtit, Eelent Ntu lnum Tafr pban 16 conſulat,&Efnauir Tertia& intima Teſsſubusium 64 Genut; cd qrucal taman guc unica ora Nenasnommoh XIII. 26ſ 7 2⁵⁵εtis Induhſ u) nonmnac Pcllarε. Nuamer GuMcſacaf ne glandulæ uſum tantùm præſtant corpori; actionem verò nul- lam edunt. Qvomodo igitur Teſtes, qvibus nobiliſſimamillam actionem& vim ſeminis procreatricem tribuimus, glandes dici poſſunt? Certè non alio modo qvàm cerebrum, de qvo Hippocra- tes aꝗ&αοsνρᷣev. Eyuæαν ⁶ Auxe dε αᷣραεs. At qvis hoc viſcus nobiliſſimam facultatis animalis ſedem glandulam appella- re auſit; niſi uaiaxensmic& duado, qvomodo etiam Teſtes glandes vocentur. apropter prænominatus artis Machaonic DeSator Cerebrum non abſolutè Glandem, ſed s⁵er A deꝝ 1. c. ſimile glandi vocavit; ut proinde iniqvus laborum Laurentii cenſor videatur Laurembergiu ſine momentosaà ratione ne hili qvidem eſ⸗ ſe inqviens: qvòd Laurentius inter glandem eſſe& glandoſum eſſe diſtingrat. Qwin potius Laurembergii cenſura eſt Par leyihus ventis volucriq; ſimillima ſomns. XIV. reſtes numero binos eſſe diximus. Nam adid dn i]jeun εννν ευιέαι αν ꝗᷣενοσνν. Gal. lib. de oſib. Qranqvam etiam unus tantm isq́ʒ magnus ut Scyllæ& Cottæ teſte Ariano, ſed rariùs; Rariſ- ſimè autem tres, cujus rei exempla ſunt: Agathocles Sicilia Tyrannus, Coleorum familia in Italia& Bergomi aliorumq; Lutetii, notante Fernelio; qvod etiam illuſtriſſimæ in Germania familiæ proprium. At qvatuor etiam poſt Ariſtotelem Riolanus Pater obſervavit, ſed aded cxiles, ut ſteriles fuerint. Binos autem efformavit divinus opifex, ut in muneris, qvod obeunt, neceſſitate alter alteri lan- gventi& deſicienti ſuccurrat. TZTZV.—. b DPropendent Teſtes viris extra ablomen ad penis radicem, ut moderatior homini in venerem impetus ſit longioreq́; vaſorum ductu ſeminalis materia, cui teſtes vim prolificam largiuntur, re- ctiùs perficiatur. Latuiſſe autem Teſtes intra cavum abdominis ad pubertatem usq; probant: Martinus Rulandus) Paræus& Riolanus. Qvin imò penem etiam latuiſſe compertum eſt, qvi qvando ap- paruit⸗ nonnullis vel ad digiti crepitum credulis hominibus ità impoſuit, ut mutatum ſexum dixerint perſvaſi in omnibus hoc fieri poſſe ſeqvioris ſexus individuis, ſoloq́; ſitu mulierum genita- lia à virorum differre: Cervicem uteri nihil aliud eſſe qvàm inver- B 2 ſum —————— 4——— ————————-— —————O——— ————— .——— ————— ſumpenem; fundum ejusdem ſcroti gerere ſimilitudinem 3 Kidi⸗ culum! Qvocunq́; n. modo cervicem uteri ejusdemq́; fundum vertas& invertas, non magis exinde penem vel ſerotum, qvamer oculo naſum, efformabis. Valeat itaq́; Paræus riſu qvàm aſſenſu dignior, qvi lib.24. Chirurg. c. 5. aligvot exempla hujus metamor- phoſeos recenſet deceptus procul dubio, vel tantà Clitoridis in nonnullis ſalacioribus extrauteri cervicem prominentis magnitu⸗ dine, ut penem eſſe putarit; vel facta latentis penis, calore cum ætate aucto, manifeſtatione. b XVI. Fgurà propemodum ovali ſunt, tum ſecuritatis, tum etiam eapacitatis gratia. Nonnullis tamen dexter teſticulus varicoſior eſt; ſiniſter v. licet ſemine magis turgeat& majorem venam ha- beat, nihilo ſecius dextro frigidior cenſetur. Unde Hippocrati SnAv„ ſeu fæminas procreans; dexter v. A5pPsvO⁶νς 1. e. virum generans dicitur. Qvibus conſonum eſt vulgatum illud: Mares generantur à dextris in deztri: at fæminæ a ſiniſtris in ſiniſtrir. Et ſanè ſi ſexus diſcrimen ê teſtibus peti debeat, Natura magis fæ. minæ qvàm viri generationem intendere videtur. Etenim in Na. tura Dignitatinon rarò præjudicat Neceſſitas. Et unus Vir qra ſpe. ciei propagationem multis fæminis ſufficere poteſt. Ut taceam qvòd tempore fætus fæminæ inutiles ſint; imò brevioris vitæ. Oid? qvod tam diu atq; viri liberis operam dare neqveant. Cla. rior ĩtaq; eſt Philoſophi error lib. 3. dehiſt. animall c. 1. Naturam ſemper& per ſe de Mare ſolicitam eſſe, ſed non rarò im pediti ſieq; fæminam doßeu eano eor, njaεαᷣα ⁴εσ JG Oðvora adee,you Produci aſſerentis, qvàm ut ullà ſectariorum nubeculaà ſubdvci poſſit. Gigantæà audacia hujus erroris Patrocinium ſuſcepit Hof mannus; ſed heul! infeliciter cecidit: Affectaſſe ferunt regnum caleſte Gigantes: Tum Pater omnipotens miſſo erfregit olympum Fulmine. XVII. De vaſis Teſtium non opus eſt ut multas ducamus lineas, aut longis, qvod dici ſolet„Canamus tibiis. Mutuantur enim Venai&e anterias à ſeminariis: Nervos v. à ſexto pari, aliqvando etiam * tel evertemun. Ar uh än mplcia enenderenee Dendenonnulan dlenus penduli,qh. weemſüblbunt. An hrentut enlonem: Mamguſiotaenadt, dedelle, nec ex coh. hadexcorwbonae nüldins eor abeent. Cletyatos oxant, N. nmenu anjim depe. lock, dinn J 4 b compedszi a dm ſießentco., Cd derig ſala,3 enn . Anen ben aasierde icem. 1 cpuraͤrit; vel facäk lmmaa leſta tents kun tonce. Rd 4 XVI. modum ualſ Nonnullistane, afeme ns magu turgran Kmi d 1dextto frigidior cenſetur k minas procteans; denery, äen 8 tur. Aidan conſonomeknu 1 dextru in dextru, fenne⸗ 8 cximen Oteſtibus pei beden ha eneratlonem intendere ridcetut. tard 9 udicat Neceſſua. Ftuu m multis fæminis ſuffcert otek. 8. 4 tus fæminx inuiiles ſint; imd han iu atq́; viri lideris opetam camtgya ſophi errot lib3. debitt. wimalt. e Mate ſolicitam elle, ſcdnonmii Imeauter, ieuux, 5 Ouma 6„ qräm utulli ſecanotum uhal Aaudacia hujus erroris panosinimii nfelicitet cecidit: d ſcrunt Tegaun alefe 6at; er nipatens niſſ perfregu ijri XVII. ſmium non opus eſſ ut milns tian dici ſolet„canamus ibis Mer ſcminariis: Nruu k. lſero eu, tam ꝑπνe◻εimx: Caſp Hofmannus, Ceſar Cremoninus, Adrianu Spi- .— 75— etiam A vigeſimo primo pari ſpinalis medullæ linos, qvi vaſis ſemi- nalibus juncti cumq́ his per Peritonæi productionem delati in tu- nicas diſſeminantur. Muſculos etiam, qvibus Teſtes non modò continentur, ſed etiam moventur, parcids attingimus, c˙ùm ſu- pra in Definitione eorum origo pariter ac inſertio ſit indicata,& ad Teſtium Uſum nos aceingimus, circa qvem non pauca errorum divortia invenire licet. Temporis& chartæ parcus pauca nota- bo. Parum enim juvat ſcire, qvod alii falsd putarunt. Arifioteles pro triplici uſu Teſtibus aſſignato errat tripliciter. Nam r. Teſtes, in- qvit, vaſis miro artificio intortis appenduntur, non ſecus ac pondera texto- rum telis appendi ſolent, ut vaſa ſeminaria ſtabiliant viasq; patentuures red- dant. 2. Ut faciant ad robur cordis, qvod pondere firmabunt. 3. Ut pondere ſuo Penis tenſionem& erectionem juvent. Cæterum hæc ˙- doa citra pulverem competentibus reſponſionum arietibus ſeq. theſi evertemus. b XVIII. Ad 1. Reſp: Si vaſa ſeminaria tot labyrinthæis anfractibus implicita extenderentur, ad extremum pedem usq́; excurrerent. Deinde nonnullis animalibus teſtes intus ſunt dorſo alligati, nec ullatenus penduli; qvomodo horum pondera telorum textorum vicem ſubibunt. Adde qvod vaſa ſeminaria vicinis partibus ad- hæreant ut tenſionem non admittant. Ut taceam deniq; vaſa elon- gata anguſtiora evadere. 4Ad 2. Regerimus: Teſtes perexigui pon- deris eſſe, nec ex corde pendere niſi per arterias obliqvas. Et ſi pondere cor roborarent utiq́; ii, qvibus teſtes magis propendent, validius cor haberent. At falſum hoo? Tales enim mulierculæ enervatos vocant. Ergo& illud. Tertio uſui vel potiùs abuſuĩ occurremus jamjam de penis erectione, qvæ& Naturalis& Anima- lis eſt, dicturi. Taurum mox, exſectis teſtibus, coiviſſe credat is, cui compedes injecit Stagiria. Si qvis à me qværat ubinam fa- ctum ſit Reſpondebo: ox'ν cii AaPoi Ja ueεαε des. Qvod deniq; manca nonnullorum animalium generatio objici ſoleat, S0eν σνς e Eouu 5. XIX. Ariſtotelem ſecuti alii Peripatetici extra almæ veritatis me- 4 gelim — Lelius&c. Hi ſolis Paraſtatis ſeu Epididymidibus in ſe&« ſe vim reuα ſomouluuuv aſſignantes Teſtes nec contactu Phſico nec Ma- ebematico 1. e. neq; in ſe neq; per irradiationem ſemen generare, ſed glandes eſſe ſaltim excremento ſeminis& ſeroſo humori exſu- gendo inſervientes imperitè docuerunt. Verùm illis non modòô illud Hppocratis reponimus, qvod glanduloſum& glandem eſſe non ſint 72υ%; nec illud regerimus, qvod exſectis teſtibus gene- ratio fieri neqveat, ne obvertat Spigelius lib. VIII. de corp. hum. fab: c. 17. Nunqvam frigore Teſtis afftcitur vel cultro, dum caſtramus, lædiuur, qvin una afficiantur& lædantur Paraſtatæ, in qvibus ſeminis efficinam po- nimus; vel oggerat c. eod. Abſeiſſo teſte, perfecta ſeminu coctio in Pa- raſtatis ferineqvit,;vod ſerum ſuperfluum non abſumatur; Nec magis ſe- qvitur Paraſtatu fæcunditatem ſeminu accedere â teſtibus, ac Hepatis venis & liene vis ſangvificandi. Huc usq; Spigelius. Sed uno ictu univer- ſam hanc fabricam deſtruam allegando experientiſſimorum Ana- tomicorum atho ν. Hiſpani cujusdem teſtem etiamnum ca- lidum diſſecuit Dodoneus,& raptim copioſum ſemen in ſecantis faciem proſiluit. Riolanus itidem& Carpus in ſectis teſtibus ſemi- nis veſtigia ſæpius invenère. Er qvid plura? Nonne hæc Falopii & Fernelii argumentatio funiculus eſt ex arena: Semen cernitur in Paraſtatis; Ergo non in Teſtibus elaboratur. KaAdv&wεnua. Nonne hæc illatio langvida: In Teſtibus non apparent cavernæ; Ergo Teſtes non ſunt ſeminis officina. Vah Claudiana tonitrua-. b XX. Et qvid aliorum ertores tædioſiùs percenſeremus, qvorum . Scripta pudet recitare& nugis addere pondus; Suůffecerit tribus verbis verum Teſtium ſignaſſe uſum, qvi eſt: Ma- teriam ſeminalem vaſorum ſpermaticorum miniſterio advectam intra laxam& cavernoſam ſubſtantiam recipere, receptæq́;, inſità vi ſeminificà, fæcunditatis ſigilſum ac caracterem indere. Mo- nitore namq́; Philoſopho 2. Phyſ. c. 3. Aéi Aed 70 A³hio udss M A⁴αεννισQν Meiv. Uande ordinarid Naturæ lege ſine Teſtibus ge⸗ neratio fieri neqvit. Genuiſſe autem qvosdam ſine teſtibus te- ſtantur Fontanus&(abrolius. Et Smetius in Miſc: p. 28. Narrat ma- niacum qvendam ambobus ſe teſticulis truncäſſe; nihilominus de- mum, animo viribusq́; recollectis, maritale debitum uxori hea . viſle. atrttatanun G graalenluſt ucf. dun corroboruttGf falelesichio e dlilhnuimptodat inpeſtorsudeinon utaleticer dni, Gaenusdosos i koiscomſegem ll t deralonem lnepii 2 dnſenlomboncadan denmm eemgumin, hiituom colecione, N puunis idtcp. 2uka radamſe mals usicmunet, umie,got Ahoixroſente 3 Nin 3 l icgit, 82 araſatieſeu Faidegit antes Teden dec an ih 1 e aeqʒ per irradiatione un fertat Segeltas lah T 4 Ne Teſtu aitar ene dantuy Prraſtaug, see c. eod. 4bſeiſſ⸗ teſte zaſe 15 TVad ſer u aper luum un dſanan. 4 udadkem ſeminu acedere; ufur an I luc usq Spigelun. Lecuwyid, n deltraam Allegꝛndo erperieniliden Nar. ſpani cujasdem tehemeid 2doneus,& raptim copiolum ſmni Alana Ridem& capu inſeunh Minrentre. Er qric plura! Nonnak mtatio funiculus eſt exarena: Sence non in Teſtidus eladoratut. Lubn d langvida: Ia Teſtidus nonapauan unt ſcminis officina. Vah hudamm XX. Srum errores trdioſus percenſetemn, „ dripta nudet reitre& usi allneu ferbis verum Teſtium ſignalſeulumſt n raſotum ſpermaticotum minitans ernoſam ſubſtantiam recipete)ttenn aditatis Bgillum ac catadteren ius 4 4 1 3 loſopho 2. hyſe Aies das lade ordinani Natutæ lege e e e Genuiſle autem qrostam nra 7„ 41 Aliſcoe.NT Frelnm Et Snetiusin NM 1 d dol Ptruncille nül d . 6 kicu ambobusle tellle g le is, muritalededtnn busq; rccollectis, mitl. viſſe. Qvid? qvod poſſint etiam Eunuchi congredi,& aliqvan- do ſeminalem humorem emittere licet infæcundum., Proinde Turcæ hodierni Eunuchis non ſolùm teſtes, ut olim, ſed& vir- gam præſcindi curant. Meminit juvenalis eſusmodi impuritatis & ſceleris mulierum ſe cum Eunuchis turpiter miſcentium: 3 Sunt qvas Eunuchi im belles, ac moliia ſemper Oſcula delectent,& deſperatio barbg-«; Ei qvod aborliyo non ell opus G&c. 1 XXIL. Et qvis, niſi Glauco ſtupidor lit, non miratur abditum hoc naturæ arcanum, qvòd adeò inſignis inter Teſtes& Cor concentus & conſenſus ſit ut epithemata Teiticulis admota mirum in mo- dum cor roborare qveant. Qvod remedii genus à Zacuto Luſitans poſt alios infiaitosqve dextrè& feliciter uſurpatũ neſcio qva fron- te Riolanus improbat Animad: in Theat: Anat- Bauh: p. 273. Zacutum impoſtoris Judæi nomine dehoneſtans. Sed qvid hæc ad cantile- nam? Fruſtra ſe hic exercuere multi conſenſus rationem inveſtiga- turi. Galenus novos ſpiritus in Teſtibus generaros per totam cor- poris compagem diffundi arbitratur. Sed Teſtes ad ejusmodi ge- nerationem inepti funt; Jaccbinus, Laurentius& Hofmannus fieri conſenſum hunc ab animi affectibus ſtatuerunt. Sed his Eunu- chorum exemplum in oculis ſudes eſt. Nec adeò Mercati vitalium ſpirituum collectionem in teſtibus,& hinc rurſus diffuſionem fie⸗ ri putantis artide t opinio»qvin rhome 4 Vega ſententiam, qvod aura qvædam ſeminalis in ſeminis coctione elevetur, qvæ ita cor- pus immutat, magis veritati litare exiſtimemus. Ildeoq́; ſolius ſenii nomine, qvod multa Qaıſcia ae ſuggerere ſolet, Riolano cies,/ſa- Asy& ignoſcenda eſt vaniloqventia, cum Animad: in Bartholinum Flium: Ego, inqvit, facile mvenio rationen conſenſus Teſtuum& Corai.: Ratione circulationus ſangvins; nam in ing vinibus contmentur venæ& ar- geriæ crurales, vaſa ſpermatica deferentia in ſcrotum E ejasulantia ſupern vemeantia, unde jit ille conſenſis teſtum cum corde& refrigeratio maxima. TocDor Oduεαnoy calvi comati! Montes parturiunt; mus naſei⸗ nur. Non video, q minuùs teſtes ſic conſenſum habeant cum Liene, Epate, Pulmonibus, Cerebro& omnibus. Prudenter igi- aur Demoſtenes: Malia, inqvit, i i duα‿ναι Qυννε N b XXI ANI. Expeditis hueusq́; Yaſis Præparautibus& Elaberantsbus devol. vimur ad Vaſa Deferentia, qvæ commodiſſimè dividimus in Pris. cipium, qvod Paraſtatas vocamus; qvippe ſuperſicialiter Teſtibun adſtant; Medium, qvod ad,] 5oxhy Vaſa ſpermatica deferentia auncupare licebit,& Finem, qvi in Veſiculas ſeminarias degenetat, Hæ verò in unum exiguum ductum unitæ in Proſtatas deſinunt. Succincto ordine ſingula luſtrabimus initium à Par⸗ſtatis facientes. Circa ĩipſum nomen opinionum ilias occurrit, ut citius ſolemab eccliptica dimoveris, qvàm diſſidentium opiniones reconciliave- ris. Carolus Stephanus Paraſtatas accepit pro veſiculi ſeminarius planè inconvenienter. Pollux nomine Paraſtatarum ipſum Medium us. ſorum Deferentium innuere videtur. Rufus& Herophilus glandu loſa Proſtatarum corpora Paraſtatas Adenoides; contortum v. vaſo- rum ſpermaticorum in cincinnos plexum Paraffata Oyrſoides appel. lavère. Qvibus Riolanus lib. z. Antrop: c. 29. album addit caleu- lum. Sed qvid? an ideo Paraſtatæ abloluts dictæ ab Epididymidi- bus differunt? Nihil minus; Hoc ſi dicat Riolanus dixero illum i- dem cum Hofmanno ſupra theſi VI. refutato jugum trahere. At apertiſſima hujus Rielani ſententiæ extant indicia Ansmad in Anat- Barthol: p. 385. cum inqvit: In Hiſtoria Teſtium Rærtholinus prætermi. fit Epididymida crpus ſuperpoſitum Teſti ſecundum ejus longitudinem, vel ignorari& exiſtentiam ejus corpuſculi& uſum, quod in mea Anatomia es dectrin Galeni dedlaravi. Sed qvò jam ruis Riolane? Mentiti non eſt boni viri. Hæccine eſt illa modeſtia qvam in præfat: Animady. in Gntag: Bauhini adeò prædicas? Parum abeſt qvin te vertumnum & agnomine, qvo Epiphanias Hæreſiarcham Ebionem nominarit, oAtao o Jeᷣ⁴νν appellem. Et ne ſubleſtà fide tecum agi at- bitreris, en bonà fide: Qid ſint Epididymides qvemqᷓʒ uſum pra- ſtent a ſolo Bartholino mutuabor. b XXIII. Paraſtatæ ſeu Epididymides ſunt corpora oblonga, teſtibus impefia, alba, craſſ, jeretia, nonnibil tamen depreſſca, ſolidæ, intus glanduloſa& fangoſa, exterius uerd membranoſa, orta non d væſis praparantibus ſed Te- Hibus per ſiſtulas exiles ſeu fibras candidas mnumeruas, intima Teſtium tu- nice abs, ula um Teſtium arterii yenis vs cvmmunionc illigatas, api⸗ 19 4 Thauxr Maun ad lugun lere Kr— 1 bmiusluacpudo. nibi upet piioſ anturii Kenlmd nn ilixen deſ m ckerum paulatim, Fen danin no launn Koke lauwnui unven umiſta nina hchen la, uümanſmiinſe Eſia ſßen iſt 4 auigtetutam fcem and uwic dlgmilbai: Cſird lnbu en dur ſelce, aunmſeme nake, Krebea biume bllenenerhel, 1nn u n nſo Nobilsccn enulluseer bnn Pe alahtjesgeeraien lalaunbalmn Kum unitz atali laſtadimm ntimmie 3 aCPinionum ilian occurtit 4 b 11, Tylm düllidenti zuct au P a.r zccepir peo 7. Pallar aomine Pataſtatznm iinu annuere: detur, Rufsna pora Pdεν 4denahler a 1 1Contoud, m in cincinnos plemm 1a ſast kelanun lb. 1. Antropr e. ädan ai an dec Par*fue ablolutsdice a hil minus; Hoc ſi cicn lulauami ano ſapra theli Ntefenndo zani Lalan ſententix enant indica an 2 inqrit h liliwria Ttſimn Jatuiu 21„peryofitum Te ſeanden jumaun am SIul εſa aſun, fud nntan nui. Sed qro jam mis Kalaellla rccine eftilla modeſtaqramin yaas deò prrdicas? Patumadeſtqriatm 0 Epibiss Hæreſurcham lUimmm nor appellem. Et neſubieſtäſderm dde: Didlat Fpicicymides nasi Alino mutuabor. XXIII. le*α☚ έα ndia munsa, in — 1 unnun 1 uamn irr t 10 umopidione at ſemmm ui 4 refittu attkyt perficientum& alſoluendum. Eat jam Riolenus venditetqᷣʒ ſuas affanias& canoras fabulas. Etenim qvà veritate& fronte ſcribat Bartholinum Epididymidas prætermiſiſ- ſe, judicet jam qvilibet æqvus cenſor. Si ejusmodi dominabitur atrocitas& calumniandi bido, nihil non tentabit nulliusq́; n- mini parcet; efficiet certè propediem/ 1 Candida de nigris& de candentibus atra-. XXIV. Sed qvorſum me abſtraxit Riolani inſolentia? Cœptum pet- ſeqvar& ad Vaſorum Deferentium Medium pedem promovebo. ERautem Medium Vaſorum deferentium utrinq́; corpus nerveum, longum, teres& album, partim in ſcroto, partim in cavitate ab- dominis ſupra os pubis ſitum, cavitatem obſcuram qvidem, at ſe= mini urpote ſpirituoſo non inviam habens, eodem itinere, qvο Præparantia deorlum deflectebantur, per Peritonæi productio- nem aſſurgens, indeq́; obliqvo& tortuoſo ductu ſuper ureteres? rectumq́ inteſtinum ſub poſteriore veſicæ parte ad ejusdem col- lum reffexum, paulatimq́; in qvasdam cellulas ſeriatim, tanqvam apum alvearia, diſpoſitas dilatatum⸗. XXV. Terxminantur itaq́; vaſa Deferentia in eſiculas ſeminarias prr aò à Rondeletto& poſtea à Fallopio deſcripras qvæ ſunt cellalæ ſub- ſtautie nerueæ inter veſicæ urinariæ& recti inteſtint ligament⸗ inſtar uva acemi ſiæ cavitates babentes figura& erdine granorum mali puniti æmu= ta, elaborato ſemini reſervanio, ut pro numero capſularum muliu con= grellibus ſuſſicere peſſit, 4 uaturd deſtinatæ. Et ne fumos vendere, aut gratuitam ſidem ambire videar, pro me cauſam petorant A- natomici diligentiſſimi: Fallopius, Platerus, Laurentius, 4]vapendens, Caſſeriu& Baribolinus: qvorum experientia hæe eſt: Si preman- tur Veſicæ, adtutùm ſemen prolicitur, non ſecus ac preſta mam- ma lac,&e veſica lotium emittat. E ſolis verò Proſtatis compreſ- ſis ſi ſemen exſpectas, aqvam è pumice poſtulas. Meminit Fonta- nus in Phyſiol. Nobilis cujusdam, qvi, licet ei uterq́; Teſtis catapul- ta evulſus eſſet, nihilominus filium ex pudicà uxore ſuſcepit; at qvæ alia hujus generationis cauſa extitit, qvàm qvod ſemen in Ve- ſicularum loculis antea ab integris Teſtibus præparatum tecondi- 8 cum tum fuerit à In dictis Veſiculis Gonorthes vitulente perpetuaem ſedem eſſe recentiorum obſervatione certum eſt; Etenim manifeſto abſceſſu, cadavera teſtantur. V Ita racematim pro ſemine colligendo& conſervando con- ii implantantur. Sunt autem P'oſtatæ duo conporaglanduloſa, darmc. ſa, ſpongioſa, attamen duriuſcula, frmiter juncta membranap; valila ſuc- cinçta, juglandi nucis magnuudine ſupra muſe ulum Sphincterem ſita, un- parte capſulis ſemen alſer vantibus contermin- alterà veſicæ urinariæ dohe 3 juncta, gyorum primarius uſuseſt, ut contineani humorem oleaginuſam ſi. guem&r lubricum, qri, cum opus eſi, exprimuur ad meaium urinarium illinendum, ut defendatur à ſeminis vel urinæ acrimonid,& ne ex hucam (vod ſtranguriam patientibus accidit) conſideat: ſecundarius ut ber multor minutois meatu(in qvibus viarum anguſtiis cum pattes exqviſitiſſimi tactus ſint, Prurientis ac ſpiritibus turgentis ſeminis nmoüilifuco titillatione voluptas excitatur) llaborautibus ſimul vicinu muſculuſte MUyjſtipreulanu wen in analem Feni ſeu urethram traumittart. MN i Wunuslat* TC.„i, Ls.—XNII. Eſſet etiam hic meritò binotum cerbereotum capitum: Amabresdeke Hofmanni& Riolani nobis allatrantium rictus ali vAàoffà oceludend. Fratnn Monuder dus; qvorum ille: Væniſſimum inqvit, en Proſtatas differre A vofä zurrkenmkeioke ſeminentue& Grodcuutentus in his humer ole aginois ſi dmeéſia à ſmms Rtehultida nec ipſi Galeno credo. Hic verèex Galeno aut male intellecto aut. mm inlkerrejen falsd allegato Animad in Veſling: p. 472. ità diſſerit: Cupſule ſeii. nariæ continent oleoſum& vuſcidum humorem, quo made: urethra GCc, Sedpræterqvam qvod vetus verbum ſit: H AAA ονέα duoòey 3 5 AXau su‿ osaa; Utriq; Ariſtarcho ex aſſe ſatisfecit præclariſe. u ſimus Dominus Præſes Vindic: Anat. Hofm. oppaſit: paragrapho d7. Sin- um gula attexere methodi brevitate Pprohibemur, qvæ ut jam ultimum du Diſſertationis membrum accedamus& Penem conſideremus tacito qvaſi dictamine ſvadet. ö““ TA 5'ud ju0 Peni;, qy em aliter Virgam, mentulam, Pris- pum&c. appellare ſolent, qvò ignobiliora ſunt& pauciora, hoͤc lubentius ſtauim ad ipſa eee yau0y progreſſum facimus. M 2 b igiiur 3 cadavera auu n 4. XXVI. b Mproſemine coll 4riu⁴⁵ε 8 ar antnean an 71 Cunm 2„&σ en vrlarma m patienudus— 2eM*(in qridus viarum ngade Aunt, Prunenüsacſpiidegu atut) umanbe nlnan a ſes abram mauninasn, XXVI n hic meritò dinotum cerdereenn u nobis allatrantium nctus algraol 1: Taiſſiman ingrit, t'nuu ifn lorutrnta in he bumar Alesgnuſs ſt inn 40. He vard ex Galeno aut masta umad. in Velbag; p. 4 nadllen: toſaom& uuſadun bumtn, murun qrod vetus verdum ſu: H uiraige Jauz Urriq; Aciſtachoer ilelunfan ea duε‿ευ Kefe air ſac hod brevitate probidemuf,qitum membrum accedamus& Pmun au minc[vadet. XXVIII. . Pens, qremaluen vinm un are lolent, ꝰν goodilon lunt nn 4 ad ipa rea u*⁵ nvgxliu Animun Anan gitar a beni Corpus diſimilars, relongumn, y, ferai, S andiès g- uloſum; e Ad olſis pubii radices locatum; Oeonſtans duplici ſubſtantia: nExterisre densa,& neruost; interiore: fungoſa, rarà, i nigricante Cr cavernosaà, u nulld pingvedine ullibi interfusà,& duabus membrani⸗- A unã tenui; ε altera carnoſiore; nec non prater v duo neryoſa corporæ cum& Urethra ſeu ductuurinaris o& oppeſua extremis glandep habens va- ſa omnis generus: Venas, arterias& nervos cum e dusbus muſculorum paribus, Virili ſexui à natura datum non tam ut ꝙ emitenda urina, qvam ut ſemini motu venereo prolecto in matrieu loculos x eſtundende inſerviat. Succincta hujus Definitionis&eςεᷣ⁴emνασιι: a. Qvidam Bo- noniæ diſſectus duplicem Penem habuit. In Latio v. oberravit Ho- mo, qvipene carens excernendæ urinæ fungoſam ſpongiam ſub um- bilico geſtabat. g. Ut ſemen in intimum uteri ſinum projiciatur. o. Non tamen exactè. d. propter innumeros vaſorum ſurculos.s. It commodiùs fiat congreſſus. Non tamen oſſe, ut in cane, vulpe, lupo; ſed peculiari.. Efficit ne, ſpiritibus citò diſſipatis, flacceſcat Penis. 9. Naturalia organa caloris, ſpiritus flatusq́; receptione di- ſtentionem Colu cauſantia: qvo modo Tenis erectis Naturalis eſt; Animalis verò eſt, adeoq́; mixta, qvippe animales facultates: Ima- ginatrix, Motrix& Sentiens ad hanc actionem concurrunt. Non igitur Penis inflatio& erectio à Teſtibus eſt: ut ità ſoluto Tertio 4A- riſt: argum: fidem libetemus datam theſi XVIII.„Atro ſangvine in vaſorum inſtar retium plexorum myriadibus. u. ne ping edine voluptatis ſenſus obtunderetur. A. Cuticula, qvà etiam Glans te- gitur. ε. Cutis cum Panniculo carnoſo.„. Utrinq; unum ſub- ſtantid fungosâ maximam partem Penis conſtituens,&. Fiſtula uri- naria.° Caput Penis circulo corona dicto cinctum, cujus tegmen Præputium Glandi per Fænulum alligatum judæis& Turcis præſcin- ditur, unde Apellæ& Recutit; dicuntur.. Omnes arterias venas& nervos in penem deſinere credidit antiqvitas. Hinc Author lib: a& Novic. d4sC, inqvit A‿ 1scex d xreſdg 18 ⁴ρα. Jeivsou c 70 dadoov.&. Primi Paris uſus eſt: Penem erigere& in congreſſu ſuſtinere; Secundi: Urethram in utroq; officio dilitare. g. Uſus Secundarius. r. Uſus Primarius. Hæc pauca de præſenti Ma. teria candide propoſita dextrè, quod ſcio, qvisq, interpretabitur, ſi honus eſts ſi y. malus ſiniſtra ipſius cenſurà lætus triumphabo; Nam 4 Diſplicuiſſe Malis eſt Placuiſſe Bonis, — —— — — —— —————— *———— 4——— ———————= 5*———* —— .— * 2* —— — —— ——— ———— ——————— .——————— ——— 3—— 2 ———— ———————— 3 —ꝛ——— —.—————————— — 1— 1 Autharem Theſtum praſtautiſimanzs b Amicum& Fratrem integerrimum hoccc cv el alloqvitur: unr rwiy ns ien 2 1e y ahon ee nrhhd ai e 2 Dp e e 88 pte e ene aſp n e e Petrus Jacobi Holmius. Eaur Aeeane desoiſas Nd rgs Ai,ec O dr OH‿πνι, ν αlπ επα o. Zs Oðoꝛs 752 va³„ evvosr KIOTTIE, Taεag KaI 3„ Jijc Odoruc uo aeu dν ᷣ‿ρ. AuAos eery⁵ Avde i ddi εει ενςα Ka«s 2ee Jor Av» AAe, Teng. TaCinc cuy au eui, 0ο KIOTTIE, JeXung. Olhs ANNH, Aeονα Je pge Ds. Suo CHIISIO Natri conjund ſſime ceciuas OLAUs LAun: 8T1SONlus. ToOrica de violis decerpit Aranea morſu, Sed Mel 4pes ſugunt; ità rerum eſt diſcolor uſis. Utitur hie, ſed abutitur ĩs re prorſus eãdem; At Tibi, mi Cniusi, rerum ſordeſcit abuſus. Seminis autores Teſtes& membra virorum Pendula deſcribis; non corporis inde voluptas Ortipi at mentisʒ Tibi ſola Iciemis finis. Amicißimo ſus Chiuſis Ts oueis OAlas Xa‿ανν ⁵ RNICOLAus G VESITIIS. (O e. 1 VIRI! 7 1—). THOl unDIck 8 Uauniehlom Dzcepte Terii wem Theſtem ,,3. ANNEM M M. R hnanem aem h COIILEGII ANATOMICI 10 rv un a esmxs DSEATIO ner PholM u e 5 8 2ön TrHORACE 4+ 1 n. in Senete MAMIS MUSCULIS Fr d d ejusdem 2. A b in Specie, -- kemu lods Sem, Teias mA— b cuMx BONO DEO, 5*,.. 4 1a in Oin Sub Præſidio VIRI Excelenriſimi naeie u, rn 1OIE ruir 2 4ε e. TIBOLINI SAsp. PlL. 0 IIOrtl, — r AMFEDICR ET ANATOMICE INCELEBRI 3, CHl Faricniaft Haunienſium Athenæo Profeſſoris celeberrimi, præceptoris& Promotoris honoratiſsimi, OLAUS LAUR Sthb- — Collegis ſuis conjunttiſſimis i deccrpn+αε malſö, Tertiêe Idus Martias Anni 1650. ſagunt; u retum cttèſctltus in Auditorio ſuperiori utiuf u te prorſus eidemj— Horis ab octavâ antemeridianis, 31, rerum otdeſci ad an. daiſputandam — Proponet 5— b 3, T ſob ees,(*) 5 ncoau 6O NIK, literis GEORGII L4A MPRECHIII. 2ℳ0e VIR I S CLARISSIMIS, Excellentiſſimis, Experientiſſimis: MAGNO MEDICINEANTISTITI, D N. D. A COBO FABRICIO DUORUM POTITENTISS. DANIEÆREGUM, antè PATRIS nunc FILII, ARCHIATRO EEIICISSIMO, Promotori inter Numina ſuſpiciendo: UT ET MAGNI SOCERIMAGNO GENERO, DN. D. Sl MONI PAULLI, Hen: F. Ssim: N. Medicinæ, Chirurgiæ& Botanicæ Do- ctori celeberrimo, Mæcenati ſuo pluribus nominibus colendo, Præceptori æternùm honorando, Anatomicam hanc, primarum humanæ prolis Nutricum, Mammarum, & partium auram vitalem deinceps miniſtrantium b Diſputationem, Animi humiliter& reverenter dolentis teſtem, offert cliens JOHANNES RHoODlus Author Reſpondens. Suptema regio 4 u Uſaneiſieihmdil ftlu un liaeſruien inu ulnum corpvri d temius Galen.4.9 tn Jitimus eupyes iſ nil Ranpubk nopam! nen imu. jun Re enenni ſlum geläali umn glatiloegimin aa ai enuni nanſ altß emiuum fabelun Ndxumaiamn D! 1 TWrTpoabul weum fgit, Seuf nerdim egacz ſ hhe heun ae( f Podlid-honceniit cahltKaruduoſ lentiſſ. atiſimis, Experientiſinit 34 NTISSDAaNIRN PATRIS nunc kun, 1ATAo FrrICISSIRo, nter Numina ſoſpiciendh- Ur Ir. dch CERI'MAGNO GENRRO 10 NI PaAul edicine, Chirurgie K Doannial 5, Macenati ſuo pluribus nomuntt xceptori aternum honoranda, Anatomicam kanc, primarum humamyit Nutricum, Mammann, & partium annit deinceps minlira- Diſpuuione Iuimi humilier& ntuns ilmi tellem, lim„ ANXE5 MA lo Kordotlehi 8 e,8 8758 ,876. 8656 8,08 N:8 3686 368 38363856 58 36,58 3656:73858 865E 3858. ETN GB K A Dh laboranrem, abſcul i domiciliis obſcuriori cvita- 2 tis parte Villæ inſtar concluſit: Media vers D cavitas auguſta Vitæ Regia eſt,& aſectuum ſe- des: Suprema regio Judicij Curia& Intellectu Voluntatiq́;, Sena- tuus, obſcuræ iſti& ignobili turbæ ſalutaria præſcribit, Principis autem affectus conſilis& prudeutiã regit. Luſiravimus hactenus villam: vi- dimus culinam corporis& nutrimenti oſſicinam; Viliimus bajulos illos, de qvibus Galen. l. 4. de uſu part. c. 2 officina materiam miniftran- tes: Vidimus coqvos, piſtores,& tantum uon in ipſum Parentum Rei- publ: Rempubl: novam norã ſobole qvotidie molientium, ſacrarium penetravimus. Jam Regiam ipſam recta adeamus ve ſamus. Ea non externis ſolum ſpectabilis oruamentis& munimen tis, ſed interno etiatu commendabilis regimine. Adeſt heic princeps viſcus& viyificum ne- ſtar toti corpori iranſmittendo deſudans ventulum ſibi fieri juber, adeſt pendulum flabellum, ‧dſunt miniſiri qyi ventuluxi facere poſſint. Næ digna res eit qyam minutim perſed vamur, Diſputantes prims DE THORACE 1N GENEREF 1 HOR AX, Vocabulum Græcum,civitate Laina jam diù do- natum fuit. Significat autem nobis, non thoracis tegu- mentum ſiué pacis, ſiyè belli tempore; ſive canabinum,&c. ſive æneum&c.(ue falcem in alieuam ſegetem mittamus:) ſed id vod ſub thorace tali tegitur, non tamen totum illum, qvi capite& artubus reſectis reſtat, truncum,(ne actum agamus) A 2 ſed 92 8 4 1 5 5 3 * * * X 8 8* A * 4 8 5 5 3 8 4 “ fed tantùm illum, qvi collô, brachiis& imò Yentre circum- ſcribitur, tractum, Anatomicis Latinis, Mellium Ventrem, Me- diam Cavitatem, dictum: nominibus ad Scopum noſtrum& docendi uſum magis accommodis qvàm uſitatis. E5 gitun Thorax, 1. Medius hominis venter, 2. non ſolum alimento,ab ore al ventrem infimum, tranſitum concedens: ſed& partes vitales recipiem & mumens. 3. ideoc exterins mammis donatum: interias parum garneum, partim eſſeum. 4. magnitudine convenienti, figurd comma- da decoratum, inter collum& abdomen ſitum. 3 II. b Generis ratio nihil nobis negotii faceſſere debet. Di. ferentie verò ſingula verba ampliùs ponderari oportet. be. titur illa ab uſu& uſum promoventibus; qvæ duo præ cæterisin corpore organico attendenda veniunt. Uſus. I. Uſus ſecundariu eſt, Gulam,& ſiqvæ ſunt partes aliæ abdomini ſervientes, gra- tis tranſmittere& tutò deducere. II. Ulſus eſt primarius Cy, Pericardium, Pulmones& Tracheam partes vitales& domeſticas recipere& defendere. 11I. 2 Uſum promovent I. Subſtantia. II. Accidentia. Sub- ſtantiam attinent 1. Partes, 2. Vaſa. Partes ſunt a. Exteriores B. Interiores. Partes exteriores ſunt. 1. Cuticula& Cutis bing- vedo& Panniculus carnoſus. 2. Ex his unà& glanduloſis corpori- bus educti mammarum colliculi. Illæ Subſtantiâ cum reliqvo- rum ventrum partibus exterioribus conyeniunt, Accidenti- bus nonnullis differunt. Cutis, pilorum copidà ventrem in- feriorem vincens, ſuperiori cedens: ſuper ſterno, ſæpè; ſub axillis ſemper pilis veſtitur:(nèͦ partes alias raræ& ſalſis viſce- rum intús contentorum humoribus evaporantibus madile, motu partium vicinarum exulcerentur& atterantur. cutis dorſi durior ac denſior eſt, ſedacri ſenſu prædita, pilis deſſi tuta. Pingvedo, qvàm in ventre inferiore minor, ne Sjin- tus intercludatur;) qvam in ventre ſuperiore major,(nè calbr diſperdatur:) à pingredine utriusq́; ſemper flivedine diſtin- gyitur. Panniculus carnoſus circa jugulum carnoſier& ſub- ſtantiæ muſculi vicinior. De Nanni mon dlcendum S. n n WV. par- lar)Nxure elo mn Kexorpatüt- 4 ccidentia- 1 A. diorbus nna ſempe nursfere walk zin hoc o retud ni non ined dun medioximmus eq3 uncorposditriutiot fis iohnagmute ante5 doro, utriagyChſts ſie deThotacein Genenedi Äxcamus,K e, AEDILE vdr onptrüganick. 1m ingmee ſetk& nn umunicam che exane lſuneaainanpenmn n,Hna Rgin Cnan Nls llllsect melnfeniiiaberagh tansdallcien in in danrianhbengdefdr d fmenun muniwen foribteieitradunt orte eruptorum, tan 60,(nech eaimn maſ ung lotera, u lula m, qvi cold, brachäze ., Anatomigj deand dictum n0 magis 1de* exteri 1 4 2 eraric nfum fremepentu, präun 1re Ien. a attendenda veniunt. Uſis 15 unr* 4„„ 6 4 1 N lunt partes alir addomiiitge rre&tutô ded 5 de Kruto deducere. II Uisehna attes itgin II. promorent I. Saßleusa II Ana nent 1. Parten 2. Taſa. Partesſuntak Parteserterioresſunt. I. Qtaaub ar crranſan. 2. Exhis uni& gluuuza mrum colliculi. llle Subſtartäor. partidus exteriotidus imenim i 3 Eferunt. Cutis, pilorumcopm cens, ſuperiori cedens: ſuper ſma nuutveſtitur:(ne pattesalits sulii Ntentorum humoribuserapotun n vicinarumerucerentur&attan denſior eſt, ſedacii ſenlupteciné 40, qvim in weatte iaferiote nn cur; qꝙ am in ventre ſupetioteun à pin evedine utriusq́; lemper 4 4 9„* um an iculus carnoſus citea ugul 464 Ui vicinior. De Lennimardene IV. b Partes interiores ſunt, Caro, Coſta, Pleura. Carnes ſpa⸗ tia interoſſes effarciunt(nè venter medius, ſi, veluti ſupre- mus, totus oſſeus eſſet, immotus rigeret:) Oſſa cameram effici- unt(noe; ſi, veluti infimus, totus mollis eſſet, flaccidus conci- deret:) bleuræ verò membranæ ſuccinctu camera qvaſi incruſta- tur& exornatur. V. Accidentia. I. Qvantitas, in calidioribus major, in fri- gidioribus minor, ſemper contentis reſpondens. 2. Figura, in brutis ferè ovalis; in homine anteriùs latior, poſteriùs rotun- dior, teſtudini non ineleganter ab Hippocrate comparatur. ditus, medioximus, æqvali ſangvinis ſpiritusq́; vitalis per to- tum corpus diſtributioni commodus: ſuperius Clayiculis infe- rius Diaphragmate, antè Sterne& pectore, retrò Spinà& dorſo toto, utrinꝗ́; Coſtis ſive lateribus circumſcribitur. Tantum de Thorace in Genere dixiſſe ſufficit: reſtat ſecundò de partibus dicamus,& a. b DE MAMMIS IN SPECIE. MAMMILLX vel mammæ vocabulo noto, 1. Sunt partes corporis organicæ. 2. non ſolum thoracis ornamento cordisq; ſomento conſtructæ: ſed& cumprimis lactis generationi,& humorum vitjoſo rum undà cum lacte excretioni ordinatæ. 3. ideoſ; partibus& vaſis ad uſus neceſtariis convenienter inſtructæ. 4. debità Magnitudine, Nume- ro, Figurâ& Situ dotatæ. VII. Uſus. I. Uſus eſt thoracis ornamentum: Sunt enim mam- mæ in fæminis altera qvaſi facies, blanditiis ſuis viros exci- tans& alliciens: in Viris verò, qvod fæminæ, etiam ad abun- dantiam habent, deſiderari non debebat. II. Uſus eſt cor- dis fomentum, munimentum& propugnaculum: mutuas potiùs heic ſibi tradunt operas: mammæ co rdi, calorem aliàs fortè erupturum, tanqvam obices, coërcendo& reprimen- do,(ned; enim muſculus pectoralis tanté munere ſolus per- fungi poterat, ut Riolano viſum:) Cor mammis, tanqvam A3 vicinis, —————— ÿ,———— vicinis, calorem communicando,(non tàm pro elaboratione lactis qvàm conſervatione. III. Uſus eſt ax⁴axloxoiuais, cui neceſsitudine qvàdam jungitur humorum abundantium eyacuatio. In viraginibus nonnullis hic uſus deſideratur, rur- ſum in viris plurimis non ſine admiratione ſpectatur. éhi- gelius eqvidem lacte ſcaturire virorum mammas pernegat, ſed liqvore albo⸗colore lac mentiente, fluere concedit. Ve⸗ rům, ex eodem efectu eundem arguimus cauſſam: atqvi⸗ qvod in Anat: Locupl præclarè monet Fræc: Excell. lac virile non minus qvaàm muliebre nutrit. Hinc jam liqvet, qvanta mala, abſcuſſs mammis, incurrere ille poſſint, qyæ lactare poſſint, niſi uehementi ex- ercitio ea declinent. 1 VIIIL b Uſum promovent, I. Subſtantia, II. Accidentia. Subſtan- tiam concernunt I. Partes. 2. Vaſa, Dartes ſunt a. externe, 8. Internæ Partes externæ ſunt, Cuticula, Cutis& ex cute du- plicatãà, Riolano, Papilla. Ilæ nihil peculia ris heic habent, hæs plurimum. Hæc namq;„ut ori lactentis, infundibuli in- ſtat, ad lac præbendum, aptè inſeratur, ſubſtantiam nacta eſt. neſcio, an duplicatæ cuti,(adducatur enim& com plicetur cutis, ſugatur& qvantumlibet contrectetur, nunqvam Pa⸗ pilla inde exiſtet:) an verò glandi penis, ſimiliorem,(quæ Anatomicorum Clariß plurium probabilior eſtſententia:) lens eum, Arteriarũ& Nervorum, ad ſeſe, tanqvam ad centrum qvod- dam, concurrentium beneficio⸗ ſubtili ſenſu præditam: ut blando oris complexu ſvaviter affici& titillari atq́ penis inſtar erigi poſsit, titillatione ad Igpetitionem, erectionè a commoditatem inſertionis faciente. Numerus, numęro mach- millis reſpondent papillæ, vel potius papillis mammillæ. Figura, circularis eſt ab obtuſiori tuberculo in baſin latiorem dif- fula. Tuberculus in virginibus decenter prominet& rubet: in lactantibus magnitudine nucis avellanæ eſt& livet; in effætis ob⸗ longus& fuſcus eſt. Areola verò⸗(ita baſin vocant,) in Vnginibus arqtior, pallet; in lackantbus diductior, fuſca eſt: in vetulis coat- ctata& nigra. Tuberculus, pro lactis exitu, plurimis fora- minulis pertuſus eſt: Areola plurimis nodulis inæqvalis. — IX. Pat- lnsiut a nuunße Be ni balj nld mj Nin 1 6 iocorpolis bchaum ünmmejobgerentiblde munme ſcopepill ſu us dublantie huic ci blami, wammarul nlt Glandularum ec disnonet mammar tt uubiübus tnnien al&vetal non leneget dunmn. eny fahn,9. 2. geraut walum aut man lgeniem, velmiletem nlemaletrenfacile nagiitudine& tunon hidgr dinemmemd aia Väſa⸗deſcripts leüas interterunt Naa ulgaria: fens iinntiadicaz g rent')lont etiam m iamaz trnncoſenea dukasad Anbilcj ta emmuni ff FV4 4a4e,(non tin n 9 duone. II. Ulsel üt Dadam ſangitar humon 5 Tagtnabas nOnme. 1. * nonnullis hiculuséecaan tunis non ſine admitation 66— 44 ebed d 9 Ate Caturhre„ Orun rr 0 ole Am mam n Re lAC Wenfez N Alente Aue ate monert Pnec Exal lgene 1 utrt. Wn l de de. Majan ig Te peſint, qpe. * ar. VIII Dmorent, I. Sabſtantia ll 9 Ldieenu . re. 2. I4ſe, Darts lunas MWeras unt Cunals Cuugan *7*da. Ule nihilpeculigrisicäs namq;H ,ut ori lactentis, iindh endum, apte inſeratur, ſuftenian catz cut. adducatur ecim Aoxi „rantumlidet contredetur, wumi nrerò glandi penis, ſmilaa criß plurium probabilioreſtſenam XeTreran. adſcſctunqramadeam ntium benefccio ſubtil ſeufupat eru ſvariter affci& tulnit e, ririllationead tyetiunen, ca nis facicnte. Numens, Jura 4 1 1 . at papillr, velpotius papilbm 44 4 4 ...7,1, ſn 4 Obtuſiorl mb'ercaetn lenc „eenter wauaual * ₰ —„en „ vel 1 et&Dn irudinc nucu ate 3 „* 1 4 9 Cant A. Arols vero⸗ Ita balin rocant, * icution fuſccckrunm 1 4 1 4 4* 414 41 Gldudon 8 vI DL pro lactis exln. 1 uberculus, NA 1 . Awol Dlurm. 1 45 8 IX. Partes internæ ſunt: Subſtautia glanduloſa, Pingvedo, HMem hrana carnoſa. Hæ partibus corporis aliis communes ſunt, illa mammis propria. Ma namꝗ́;[ non calor& ſpiritus, ſententiâ Gellij) a‿²d n 1dria rijg dAus Selas lac confioit, adeoq́* d reli- qvis eorporis ſubſtantiis planè alia eſt, glandulis tantùm fimili= tudinem ejus gerentibus:& uno ſui corpore majore in medio mammæ ſub papillà ſta eſt, minutis plurimis eircumſtanti- bus. Subſtantiæ huic circumjecta pingvedo und cum ipsà ſubſtantis, mammarum monticulum efarcit& æqvalitèr attollir. Glandularum eqvidem extra uſum magnitudo nota- bilis non eſt, mammarum verò sontrect atu, fictu& ſuctu cre- ſeit, nubilibus durius, nuptis turgidius: veluti tamen virgun- culis& vetulis non denegatur, ita haud tutò Viris, à Spigelio, ub: de buman: corp: fabr: 9. c. 2. derogatur. Pingvedinis etiam copiâ per aut morbum aut marcorem deperdità, vel turpitèr flaccidæ dependent, vel miferè contractæ vix apparent: ut hane jacturam paſſæ mulie bres, facilè à virilibus mamm is(in viris hahitioribus) magnitudine& tumore vineantur. Dictam& ſubſtantiam &pingvedinem membrana carnoſa ſubjectis annectit muſ- culis. X. 1 Vaſa, deſcriptis modò mammarum partibus, gyris& plexibus intertexuntur infinitis, a. Vulgoria. S. Peculiaria. Vaſa Vulgaria: Venz, præter exteriores ab axillari profectas, & thoracicas dictas,(qvæ in gravidis& lactantibus ſæpè li- vent;) ſunt etiam interiores& mammariæ dictæ; tùm deſcen- dentes à rrunco venæ axillaris ſubſterno,& per mammarũ glan- dulas ad umbilici tractum usq́; excurrentes; tùm a6senden- tes, ab utero mulieribus, à vend card viris,& manifeſtis non- nunqvam anaſtomoſibus conjungendæ, ad dictum umbiliei tractum, ſub muſculo abdominis recto, oceurrentes. Arteriæ verò à trunco ſuperiore arteri« magnæ, ut& ramis ſubclayiis pro fectæ, epigaſtricis, eodem modo qvò venæ interdum ob- viam eunt. Neryvi, ex pari thoracis qvinto delati in papillam deſinunt. Qvamdiu verò dicta venarum& arteriarum conjuuttio dabitur; tam diu, tutiuo pro ſangrinis ab urero ad mammas, ſangrinem “ in lu⸗ ͤoͤöͤooöoboͤööbb in lac verſuras, derivatione, cum communis ſententis patronis; gyam pro chyli, vel ignotis ad mammas Viasicum Martiano& Caſtello: vel ſuh⸗ tili tranſpiratione& eyaporatione: cuin Veslingio, depugnabitur: tam diu mirandi mammarum cum genitalibus conſeusts ratio qyaliucunq habebitur; qvare diſtinqtis vicibus, in ſanis, mamme lacte, uterus ſan⸗ gvine manet: in ahectis, nonnunquam, cona: qyare conſiderate mamma, uteri, tum gerentis tùm alias, conſtitutiouem, dogeam; contreciæ verò ad peuerem mopenthu. Vaſa peculiaria, à Spigelio primuùm animadverſa,&n didi lactis tubuli vel venæ lactiferæ vocata, ſunt, præter vaſa di- cta, canales qvidam candidi& ab inferiore parte enati, qri in mammillarum centro ſemper anguſtiores facti coëunt, & lac in glandulis elaboratum, in ſeſe ad uſum aſſervant Hæc vaſa, hæc organa facultatis Paxaxlorouijlixie ſunt. Poſità igitu causd in aclu, eſfectus ſeqvi poteſt, etiam abſente Leneris accidentanii uſu: Temerꝰ igitur de lackantibus pronunciandum non eſt: aut peye- riſſe vel concepiſſe, aut ſaltem Venerem paſſas eſſe: Virorum igitur la. ctantium hiſtorias Anat: Clariß: Barthi locupl conſignatas, in dubium vocare, eſt natur virihus derogare. b Accidentia. I. Qvantitas, veluti in virgunculis& rurſum in vetulis; ita etiam in Viru, exceptis frigidioribus& obefio- ribus, exigua eſt, ſolà papillà conſpicuàâ; attolluntur verò ſenſim in virginibus, nonnihl cum menſes erumpant; maxis cum virum experiantur, maximè deniq́ cum concipiant& lactent. Qyod verò fæminis nonnullis mammæ vel ad venttem promi⸗ neant, vel ſuper humeros rejectari qyeante id inqvam, ſi populare eit, cœli; ſi verò inſvetum, temperamenti rationi aſſcribendum. 2. Nume. rus fœtuum numero non neceſſariò reſpondet; ſed viciſsitus dini inſervit,& ordinariè binarium non excedit, Vidit tamen Clariß WValaus ternas, Crabrolius qyaternas. 3. Figura palchertims dimidiò globò rotunda. Niſi qvod in nonnullis, vel propter mor- bum, vel propter molem nimiam, ut dictum, dependeaut. 4. Situn convenientiſſiuus, fuper muſculò pectorali humerum addu: gente. Brenim cum natura beneficium pedum qvod tamen brutis cin. ceſſt) ncyendi uium;rinad nus igiun muſculos aciius reliqrosom! run gißl lihin gnud nrchianione lecatid at hin reſpitaioneii ppelant Prothonace ciont e mrislacunas ren enſeryanlo. Walid 1II46 A4, ſeptom lalus karempuim nu nctiralu,ame 7athh womhope tian 1 isan finnnen henn. 7, 1,. 1 “ AHlatla, Ssgeliopri * 4 4 4, 2 1y1 8 b- 3ʃ 4 4 8 19 54rd. luh enſguuai 1 fanene * 1 —(onra. 9 4 h 1l cunt. aa. 44 1 3 . Ten kun Scremn Noyean. XI. . fere focata, ſunt AAk AGd N 1ndidi adinferioge Nerna eenero lemper angulbatat Llaboratum, inſcle atuma ö““ A 1324 44faA Aæxexanla ſun a 1 ſe yi peteſt e Lactantihu er nunciunimm anc 5 1„ 1 1 tat ſiltem Teneren zuſſseſe Inn 4 nrthw Lereere. 7 en AI; Xll. untitu relutiin tianaut un anß* 1 cum menies ewm 4 3 K. IIan. 2, maume deniq; cumcak uAlis mAmnc de 4frenn 24 “ ö“ Gnarium nomeath e Tuuss auls, ugt p 1„ va'rrüu ruerus.„ N1 Vd 13 30ʃ⁷ 3 1344. at dictun, inauun. 1 4174 jene icaunm Jeud un Kuans. 4. . VF é9 1r N MNegeh treldloflousc- 1 papilla contpicua; attoluh eri greaut⸗itinsunss 4 V „ temperamenti atiui ſendalal .“ 9 Lariò a penxtet, eon neceuland nodenlas, ectotalibunens n Tntuna- 1 eie) bomini receni adito negaverit, pulebertime infuni hectori 0 motus inter amplexus& oſculs educatuf. Tantum qyoq́; de uam. mis, ſeqvitur B.“ N HICIIZ. Muſculi Thoracis nobis ſunt, qvi, velut reliqvi muſculi, movendi uſum primariò ſpectant; ſecundariò alium: intendi- mus igitur muſculos thoracem in reſpiratione moventes, excipimus reliqvos omnes. Pro thorace movendo, nobis cum Spigelio, diaphragma& muſculi intercoſtales ſufficiunt: Ilud in reſpiratione ſedatà& placidà, qvam Hippocrates liberamvo- cat, i in reſpiratione violentà& vehementi, qvam coactam 4 „ aiuuuiſan Kmin appellant. Prothorace defendendo reliqvi muſculi omnes faciunt, vel toris lacunas ej us implendo, vel repagulis qvaſi calo- rem conſeryando. Hi aliò ſpectant: illorum hic locus eſſ. DI4. IHRAGMA, ſeptum transverſum çelſo, eſt, ut alius mu- ſculus, I. Pars corpori organica. 2. non ſolum imum ventrem cum partibus naturalibuu, à me dio cum vitalibus diſtingvens: ſed& reſpi- rationem liberam promovens. 3. ideo;, partibus& vaſis debitis con- Qvantitate, N ume r6, Motu, Fi gurà, Situq 60 nyenienti g au- lſus. I. Uſus ſecundarius eſt, ipſo viſcerisnomine no- tus, ſcilicet inter cavitatem mediam& imam, ceu tabulatum, diſtingrere: ne, ignobiliorum partiũ, qvales imi ventris ſunit, evaporationes freqventes, partibus vitalibus mediæ cavitatis off- ciant. II. Uſus primarius eſt, unà cum pulmonibus facere ad re- ſpirationem liberam: dùm in inſpiratione deorſum moven. dotendatur, interiori thoracis parte contracta, ſuperiori Aimißa: in exſhitatione verò redeundo remittatur, ſuperiori thoracis parte contracta, inferiori dimißa: motis qyoq; inte- rim qvidem muſculis interceſtælibus, ſed non ſuo mota. Hunc . uſum alia ſequu ntur com moda„ ſeil. I. mot is iliis ve ntilari 2 A. 8. 3 ſuò qvõdam modõ etiam ventrem infimum, ut Hippocratj, .. Placer. 8 placet. 2, adjuvari muſculos abdominir in compreſsione ader cluſionem tam fructuum qvam fæcum imi ventris. uſum promovent I. Subſtantia, II. Accideutia. Sub- ſtantiam ſpectant 1. Partes, 2. Vaſa. Partes ſunt æ. integentes, 8. interius latentes. Partes integentes ſunt membranæ ternæ ſuperior à pleurã: inferior à peritonæo: media diaphragmati propria. Partes interius latentes binæ ſunt: Subſtantia caruoſa& nervoſa. Hæc illius qvaſi centrum eſt, illa hujus vicil- ſim ceu circulus. Hæc muſculi caput videtur eſſe& principinm verſus qvod tractio fiat, illa fin à dvo fibræ muſculi carnꝗ- ſæ àthoracis peripheria circumqvaq́; excurrentes trahan- tur, unaq́; coſiæ ad circulum nerveum adducantur.. “ II NXVI.. b s Voaſa ſunt, Vena& Arterie à vicinis venâ cay& artetid magna, aliqvando etiam ab adipoſa, derivatæ& phzeniwe di- Ctæ. Nervi per totam ejus ſubſtantiam ſparguntur delatitx Hh'inali medulla colli, inter qvartam& qvintam uertelram orti at́;S; per thoracis cavum mediaſtino ſtabiliti tranſeuntes. Hine jam ratio ex parte reddi poteſt:qvare Iautus 3; Aphragmath cun in parte nervosa vulneratum diaphragma: medicam non adminsgt manum: alias chirurgi operam nen reſpuens: uare häc parte vulne- rTatd diapgmate motibundas ridere videatur; Myalis fortè fuit riſus Agneri per medium gladiò acutò demeſsi. Sax. Grammat: kb. z.§. 13. N eXVII. Accidentia. I. Qvantitas, tanta qæ aunplitudini tran;- verſæ fundi thoracis, qxæ eſt inter vertebras dorſi infimas& coſias, reſondtat, 2. Mumeru, numergunicus eſthie muſau lus, ſed magnus& utriq́; lateri communu. 3. Motus, motu ejus pars catnoſa introrſum rapitur& ad circulũ nerueum addur- tur, ſeqventibus coſtis una cum ſuis muſculis& peragitur inſpiratio: remiſſa viciſsim abit& excurrit,& peragitur ex. ſpiratio. 4. Figur ,ſi appendices ongiores excipias, eſt orbicule- rir a. duobus foraminibus perforata. S. inter ipforum ap- pendieum crura inciſa. Primum foramen, qvoddextrum eſt 1n I— l aeK 3— 3 1 8 n 8 aole 11 13 6 5 K 3 8. 3 2 B bi nohn dn Hyigeli uymagma irhirnioneletuid at Einteſpit doden pelant Drothorac Kalnezämäſäcin n iaiſevan Ralt TinG XA ſeptun Keits t Pmanngan ſenhu ittinathean minem bherum onn h Ps dn Re sl Ulu, us ſelierinterenn inerenegnn typoreRione, fecyen 88. vari ſala htaiinene 1 pu⁵ Ud uum qyam feani iwi, XV. n Lemens l. 8* tuten. hartes—— 14: inferien dpertonr0. e tes ingerin uaag 5— 8 lentes 38 2. Hrem uſcpllcna aRio fiar Ula fun 4otdteae perpheria dircamqacß cwann r Mddrcumoeranzltem 5 XVI. t, Tas& Aterie avicinis kenäe ando ctiam 1b 3dipoſa dernas rtotam cjus lubſtarram ſpugng coldcrerqranamagune orach carum mecisftus Hadiga g. eX aric fadd- nauf. nor ars gen ſa ju, atili ina.u rraug 4 velneratan 4 nu; natuake 4brag ene ihun Heu mnaue merihandu Tuere. vuücaun qaüt et medium gadio acnd deceh III. dcntia. t. Ltta unrgeafn Ibaracis, q. x cſt intet ner rhr erit 2dAT, 2 NXxwers, numeruunege & utric„ lte rium. z.. Lunr um run Xadcitculätere. aintror bus coſtis und cumt ſuis maoſcuisl „1 11 2s foraminibus fer elc tura 1n⁵ſ. Primum foram 4 1 Micul ich abit& uni,àgs 1 14 adnes 0 orezeich 6 4As 3 untg ceſſit) homini recẽui eduso egaverie, pulc berrim nfaus peckor; ad. motus inen anpkeru 8 Ecdbe Alulane k Tanrum qroq́; de tam- mis, ſeqvitut B. 2 8 s deeehefs rnOR4eS,. ISA XIII. AMul rhoraci nobis ſunt, de„ rebg muſc uli owend uſum primarid ſpectant; lecundaris alium: intendi- mus igitur muſculos thoracem in reshiratione moventes, excipimus reliqvos omnes. Prothorace movendo, nobis cum Jpigelio, diaphragma& muſculi intercoſtales ſufficiunt: Mud in reſpiratione ſedatà& placidaà, qvam Hippocrates liheram vo- cat, hi in reſpiratione violenta& vehementi, qvam coattam appellant. Prothorace defendendo reliqvi muſculi omnes faciunt, vel toris lacunas ejus mplendo, velrepaguli⸗ qvaſi calo- reim tonſer vamdo. H aliò ſpectant: ilorum hic locus eſt. DI4. THRAGMA, ſeptum transverſum Celſo, eſt, ut alius mu- ſculus, I. Pars corporii organita. 2. non ſolum imum ventrem cum partibus naturalthus, à me dio cum vitalibus diſtingvens: ſed& reſpi- rationem Üheram promovens. 3. ideos partibus& vaſis debitis con- ſtans. 4 . Ahe. Dniran,, Nheih, Motu, Eigurã, Situs ronvenisnti Lu. er XIV. Uſus. I. Uſus ſecuniariux eſt iplo viſcetis nomine no- tus, Kenlicet: inter cavitatem mediam& imam, ceu tabulatum, diſtingvere: ne, ignobiliorum partiũ, qvales imi ventris ſunt, eyporationes freqventes, hartihus vitalibus mediæ cavitatis ofĩ- iant. II. Uſus primarius eſt, unà cum pulmonibus facere ad re- ſpirationem liberam: dům in inſpiratione deòrſum moven- do tendatur, interiori thoracis parte contractà, ſuperiori dimißas in exſpitatione verò redeundo remittatur, ſuperiori thoracis parte contrattà, inferiori dimißa: motis qvoq; inte- rim qvidem muſculis intercoſtalibus, ſed non ſuo motu. Hunc uſum alia ſequuntur commoda, ſcil. 1. motis iliis ventilari ſuò qyõdam modõ etiam ventrem intmum, ut Hippocrati, placet, p. acet. 2. aduvari muſcnlos 2bdomini in compreſsione ad er- cluſionem tami huctuum qvàm fæcum imi ventris. Uſum promovent I. Subſtanti„II. Accidentia. Sub- ſtantiam ſpectant 1. Partes, z. Vaſa. Partes ſunt æ integeutes B. interius latentes. Partes integentes ſunt membrana ternæ ſuperior à pleurâ: inferior à peritonæo media diaphra gwati propria. Partes interiùs latentes binæ ſunt: Subſtantia arnoſa& nervoſa. Hæc illius qvaſi centrum eſt.illa hujus viciſ- ſim ceu circulus. Hæc muſculi caput videtur eſſe& princi pium verſus qvod tractio fiat, illa finis à qvo fibræ muſculi carno- ſæ àthoractis peripheria cireumqvaq́; excurrentes trahan- tur, undâq́; coſiæ ad circulum nerveum adducantur. Vaſa ſunt, Venæ& Arteriæ a vicinis venâ cav&arterid magna⸗ aliqvando etiam ab adipoſa, derivatæ& phrenicæ di- taæ. Nervi per totam ejus ſubſtantiam ſparguntur delatier Hinau medula colli, inter qyartam& qvintam vertebram orti, arć per thoracis cavum mediaſtino ſtabiliti tranſeuntes. Hinc jam ratio ex parte reddi poteſt: qvare tantus diaphragmatu cum cerehro conſenſus ſit, ut illo inftammatò hoc phreneſin patiatur qvare in parte nervosã vulneratum diapbragma, medicam non admittat manum, alias chirurgi operam nen reſpuens: quare hàc parte uulne- ratoò diaphragmate moribundus ridere videatur; qvalis fortè fuit riſus agneri per medium gladiò acutò demeſsi. Sax. Grammarn lih. Z. S. 1²zʒz. XVvII. Accidentia. 1. Qvantitas, tanta qvæ amplitudini trans- verſæ fundi thoracis, quæ eſt inter vertebras dorſi infimas& coſtas, reſpondeat. 2. Numerus, numerò unicus eſt hic muſcu- lus, ſed magnus& utriq́; lateri communu. 3. Morus, motu ejus pars carnoſa introrſum rapitur& ad circulũ nerveum adaua- tur, ſeqventibus coſtis und cum ſuis muſculis& peragitur inſpiratio: remiſſa viciſsim abit& excurrit,& peragitur ex- ſpiratio. 4. Figura, ſi appendices longiores exci pias, eſt orbicula- ru. duobus foraminibus perferata. 8. inter ipſorum ap- Pendicum crura inciſa. Primum foramen, qvod dextrum eſt in niuſn d vonnal pernbad ariicmlüum Wugmtbontuintem im magnan&fenam ebluz bidickjappen reuikKarteriam agal esai, tandem citci: muſeulom niiulcemab maendreumcitcaſhin ionis ordinarie& latc dunniaſuauhu. AuscuLl INI- wrnneüritad Gi ſunh wunn ſihn huuüuntena Krnnſriionithyrackvin 1 3. PhrisK duſs na n lyaun inte lihas mleilrſerum enim meisunam, contnod alisdeltttutum, N änragnad aln locheantitute Vean liuinh magnuh vutu lie aunne Nle maine ui nhhens ¹e ſanam)enſen . e „lüinpronoſent m Fackuum Cp2 Hx cmuſcul * ¹ 4 4 48 3p. 4 1117 9„ 4 a* 1 1ofbten 1 1 8* 4 1 Kumor 8 8 1c curn, Ar 40 cir A irculum nerxcumadänen ulum gerumadencnn . nt, Feuc& Kurri aricinis eniege ando etiam ab adipoſa deriare crtotam cius ſuhſtantiantdes.— rio am cjus ludſtantam pugne 4colt mter qyrattam&qrinama orach carum neuifna tadüit rh ex rrte redi etef ert tums ainia * u,*t l inſlamn ni he inenſtſen rA velneratan dipbragui, eta (hrrurgi eper n aen-puen: quce em mate werthandw ridere ntenn Lu ver medium giadio acutò demctia XVII. dcntiz. k. ntita, anta qir mim Jhr Qer cſt inter vertedtascoci Ae4f. d. Nawers numerôumteweth & Utric lateri wnmunr. 3 Wun 4 I1. 3— rrorſum mitr& ad citculülxras — ncoſtis und cum ſuismaſcubti RNSBEn 4ʃ* ſlar Msa i Fg4 enduerlongioteselch 5 7½ 4 foramtnibus mfmau. 9. urrf rura inis. 1 ¹„ 8 59 cuum ꝛdit Keann des timum fotuncsgede in parte nervosà medià trauſitum venæ ceyæ concedit: alte- rum jiniſtrum& nonnihil remotum; veſophago cum duobus nervisad ventriculũ viam præbet. Inciſio verò in ipſius dia- phragmatis ortu interappendicum crura, transmittit arte- riam magnam& venam ρνυον. 5. Situs, Oritur ad muſcu- los tεs, ubi dicti appendices lumborum vertebris firmiter an- nexi,& arteriam magnam ſurſum comitati, ſenſimq́; latio- res facti, tandem circa intmas thoracu vertebras coëunt& in muſculum orbicularem abeunt, cartilaginoſas coſtarum iræ Ougeis circum circa ftringentem. H ackenus de muſculo reſi pira- tionis ordinariæ& naturalis miniſtro, jam nunc de muſcu- lis intercoſtalibus. 2 XVIII. b MusCuII INTERCOSTALES, qvia coſtis inter- texuntur ita dicti, ſunt, ut luperior. 1. Partes corporir organicæ, 2. non ſolum ſpatiu intercoſtalibus replendit utiles, ſeſ etiam dilatationi & conſtrittioni thoracis violentæ,adeoq reſpirationis coacteæ inſervien- tes. 3. fibris& vaſis lotatæ. 4. Qyantitate breves Numero qadra- ginta qyatuor, inter coſtas aptatce. Uſus. I. Uſus ſecundarius eſt nempe ſpatia intercoſtalia replere Inſvetum enim eſt, qvòd Cardanu⸗ obſervavit,ogrho- racisunum, continuum& integrum fuiſſe, coſtarum inter- vallis deſtitutum. II. Uſus primarius eſtuna cum pulmonibiu & diaphragmate, ad reſpirationem diolentam, Animalis in iqxν locò conſtituti, juvandam concurrere. Notatu dignus eſl va- lidus diaphragmuatis in tali reſpiratione conanus à Clariß Valao obſer- uatus, ſine ꝛatione a Rialano negatus, qvo nimio tendenci ſuiin inſbi- ratione ſtudiò circaappendices& oram extremam, etiam plicas acqvi- rat, purte carnis parti ſuperin cidente. 44* Uſum promovent I. Subſtantis, II. Accidentia. Subſtan- tiam attinent 1. partes, 2. vaſa. Partes præter alias, ut in aliis fbra ſunt: de qvarum obliqvis heic monendum, qvòd decuſ⸗ ſatim inter ſeſe excurrant. Vaſa ſunt, penæ ab àεν interco- ſali ſuperiore: Arterie ab interoſtali utraq́;: Neryi, à ſexto pari profecti. XXI.Ac- Pd 72a 80 — = wee —— r =ree,n 8 Ne XXI. Accidentia. 1. Qyantitas& Figuræ ſpatiis unehrgſbu ſeſe accommodant. 2. Numerus non coſtarum partibus ſed intervalis reſpondet: ita ut qvolibet. intervallèduo externa unus, unus internus inventi, qvolibet latere 22¹ Natere lateti additò 44. conficiant: ſiverò ſpatiis coſtarum interoſen 2 intercartilagineis diſtinctis muſculorum numerum metite⸗ mur, præter neceſsitatem 68. ſupputaremus 3. NMotus, vich. busgaudet, itaut agentihus externis avieſcant interni,& vicil- ſim: Externi verò coſtas elevemt thoracem conſtringentes interni didutame ampliantes. 4. Sieus, Externiin ſuperiotun cgſtarum marginibus inferioribus orientes,& obliqveè verſus poſteriora deſcendentes, in inferiorum coſtarum margines ſu- periores inſeruntur: Interni modò contrariô. Externiad epfghyſes Gartilagineas deſinunt, interni ſpatium intercoſtale replent. Tantum de Mammis&— Ihoracie nura 5 8 h 8s. 4* e 75 2 522d. . Nn di . p S 1—n r y 7 Daniel H.f. Knophius — iammagnam&v 6 adäinpas veriäanteriammaglam elici, uandem tiran naſcalom rüialnaabe Naetcum circz üohis aröinetjedenam liunajeinee Kom uuscuul rs kruntur. naci ſanu 1a däini lnauaui à,. f iid uſs aune veren ln. l. llian nelnbetunfct Kesunum conttnuuf zalss deitatum, I. n. ae,s 1 wdcodlüruui) jüranc ftua uan ſttineaihen 6 nutune we ſuppen ad Räur— upputnenu Kd n vero coſtat eirnem tdereede * d anplianten aue Fui Ainba teroridus enaa 4 „Rühe endenter, in merjorum coanan — Interni. mod Contre 1 eGacas delnuncisti ſia ntum de Mannit Kr kuerd Naah —A n — 4 e . 4 ¹ — — — „e 41 — 2Srh inparte nervosà medid tranſitum venæ cavæ voncedie: alte- rum ſiniſtrum& nonnihil remotum,»eſaphago cum duobus nervisad ventriculũ viam præbet. Inciſio verò ini pſius dia- Phragmatis ortu interappendicum crura, transmittit arte- riam magnam& venam ρέꝙνον⁄. 5. Sinu, Oritur ad muſcu- los Tεas, ubi dicti appendices lumborum vertebris firmiter an- nexi,& arteriam magnam ſurſum comitati, ſenſim q;latio- res facti, tandem circa inſimas thoracir vertebras coëunt& in muſculum orbicularem abeunt, cartilaginoſas coſtarum iz Ouosis circum circa ſtringentem. Hactenus de muſculo reſſ pira- tionis ordinariæ& naturalis miniſtro, jam nunc de muſcu- lis intercoſtalibus. 110II I LAHADNS e 1.1 hAuSCuILIINTERCOSTAE ES, qyvia coſtis inter- texuntur ita dicti, ſunt, ut ſ uperior. I. Partes corporis organicæ, 2. non ſolim ſtatii intertoſtzlibus replendis uiiler, ſed etiam dilatationi- & conſtrictioni thoracicaiolente, adeo; reſpirationu coactæ inſervien- tes. 3. Hibris& vaſis dotate. 4. Qpantitate breyes Numero gyadra- ginta gyuuor, intex 4oſtas apiaua-- 4 1—. XIX. Lern * Uſus. I. Uſus ſecundarius eſt, nempe ſpatia intercoſtalia 4 replerẽr Inſretunr enittr eſt, qyod Gærdan obſ etvavit, ostho- racis unum, continuum& integrum fuiſſe, coſtarum inter- vallis deſtitutum. II. UIſus primarius eſtunà cum pulmonibus * diaphtagmate, ad reſpirationem violentam, An imalis iniqvo locò conſtituti, juvandam concurrere. Notatu dignuteſt ua- lidus diaphxagatit in talireſpiratione conatus à Clariß Valæd obſer- vatus, ſiue zatione à Riolano negatus, qydd nimio tendendi ſui in in ſpi- ratione ſtudiõò circa appendices& oram extremam, etiam plicas acqvi- rat, parte carnis parti ſuperincidente. „—* Uſum promovent I. Subſtantia, II. Accidentia. Subſtan- tiam attinent 1. partes, 2. vaſa. Partes præter alias, ut in aliin, fbræ ſunt: de qvarum obliqris heic monendum, qvòd decuſ- Hutim inter ſeſe excurrant. Vaſa ſunt, yenæ ab àgoνν interco- kaliſuperiorè: Arteri ab inter oſtali utraq́;: Neryi, à ſexto pari profecti. XXI. Ac- .— 2———— 1—— .—“*“ 4“—— 4* 2.* 5— 1 Ae ———————.——— 4— ——— 4————.———„————=—⁸——— .*—— 6. 6—— 4 ſ——— 4 4 4 2 1 — 3 4————— 2*— ——— 1. — en.ze. 8. ö“ aect. 3 88 Accidentia. 1. u Grumi& Figura ſpatiis intereoſtalhus ſeſe accommodant. 2. Numerus non coſtarum partibus ſed inter ralis reſpondet; ita ut qvòlibet intervallé duo, externa unus, unus internus inventi, qvolibet latere az. latere later addité 44 conficiant: ſi verò ſpatiis coſtarum interoſſei à intercartilagineis diſtinctis muſculorum numerum metire- mur, præter neceſsitatem 68. ſupputaremus. 3. Motus, vici. busgaudet, itaut agentibus externis qvieſcant interni,& viciſ- ſim: Externi verò coſtas eleyent thoracem conſtringentes interni diducant ampliantes. 4. Situs, Externi in ſuperiorum coſtarum marginibus inferioribus orientes,& obliqvé verſus poſteriora deſcendentes, in inferiorum coſtarum wargines ſu- periores inſeruntur: Interni, modò contrarié. Externiad epiphyſes Cartilagineas deſinunt, interni ſbatium iiitercoſtale replent. Tantum de Mammis& Muſc ulis Thoracis. f s Th = ISS r 7 ½ = W d =E 2 dn. 582=pn Ä N 2 85 e—dra T-y den f-r dn e Daniel B.f. Knophius. ro mole N. erperient mialrcic 8 4 Mäm 8 lhe 9 OKGlug. e Su 88 Aieni 1 . cOIILEGII ANA Trousct DISbuMTATIO UNPrctMa b rruna, tssrmo taut 4na! verô.Jas de,— filnehenhame P 2E R † C 4 R Dl O. vpube DSDouam eſ. 8 D U c. D EC 2 trantar: Interni, modd nen b ub præſidio ene—“ VIRI nrlenupimn We 3 41 1 C A F p. F 1 L. —— r FT ANKroONIA DOCTORIS — 67p experientiſſimi,& in Regia Haunienſium Acade- b mia Profeſſoris 3 prrcehtoris& Meccœnatis cele- .— Ad Sm 20. Martii Asni 1078.inabeliorio NNo 9 5 1 ſuperiori publicæ cenſuræ committet . 5* ronaus LauRENTIuS SCHIEVINGIuS — ☛ N. 3 5 Ee 7.. —n HAFNIA, Literis GEHRGII LAMPRECHII. ———————— . 1 en. ſſ 8 4 4——— 88 4 1——— 2.—— ————. 1 1* 2———. 1——————— 4.. ͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤ*¼²“ 1— 2————— 2———— 4— 2———— 4——————— — Le————————.——————— 2—— 5—— —— 8———— ., 2——— vI R I 8 b Cuariſſimis; Excellentiſſimis: DN. D.CASPARO ERASMO ROCHMANNOS. Sanctæ Theologiæ Doctori, ejus. demq; facultatis in Regia Hafnienſi Academia DEC ANO celeberrimo: Dicœceſeos Selandicæ Epiſcopo vigilan- tiſsimo, Mecœnati ſecundum Deum ſumme ſuſpiciſendo. DNM. T HOM BANGIO 5,5. Lingvæ in Hafnienſium Athæneo Profeſſori lauda tiſsimo, Philoſophicæ Facultatis DECANO SPBCITA- BILI, Præceptori meritiſsimo, Fautori& Pro- mmotori ætatem colendo- Nec uon DN. LAURENTIO GEORGII NEOBURGA NO, Rlogiorum divinorum apud Schie- vingienſes& Gierloſienſes Diſpenſatori religioſiſsimo, pParenti filiali obſervantiæ cultu proſeqvendo b Auddndin hauc Anatomicam grati animi jeſtem b D. D. GEORGlus I. SCHIEVINGINS Author& Reſpondens. N, 1 JNuin 4 8„Q e fum ujcuiſpmn aures v nduſoamm yd düge unuu ila Lentu:n tallanett*,1u 4 Kmnln entinſtuu,qya ncium tiſunmſemane lnilinu ijſm anm üifuit gyin unine dirſe ninnun funargerfet rijtimm ppudtidisem hiinunis& mmomſ üielyal, anamn la dat Rinceß qyul tni nänm Deum. Teuns nau ſltit. Lmaa ijiites inamin bahen te ümm filii njenninuulmann. nudurhinnéiuin⸗ege unnnseignilmutane tanununun änezin ng tginer naglurega lo dedrinais ANana corde dhſunnesimerin autsdehtm ga A₰. 2 8 p 4 1I 0§. San⸗ 0 EKI )§. Sanctæ Thcoloois pa eie 12. D Dogr Regia Hatnienft Aνι a Na ſeo d Acacema h lecna,. dirpiſcgdſas nan ſecundum Deum ha luſpiciendo.— mmienſium Athænco krofelnt ner Facultatis DEC 4NOSpc Ptori meritiſsimo, Fauton hn. notor xtatem colendo. N 5 KENTIO GPCOR; O, Flogiorum dirinorumadi erloſienſes Diſpenſatori rrigoiim li obſerrantir cuttu proſeqwndi AAn Lure A2tanicm Tuiai ejten D.D. CEORGIUSI. SCfikiſ Aathot à Repodes 388 ⁸ 3⁸ 8688 8888 Toy O2⁵ NAο. 2 1 Bditum idemga, ſacrum Tadε viyſterium,nen A 5 N tam parmonico& ſpavi ſupenda naturæ con- Sc centu, eju dem, pha beis belle ſcintillantibus fa- cibus, qvam ipsâ divind rhe Aias reidd coitione, multis egregiè traditis documentis, cla- = um iluſtreg reddidit ſapiens antiqvitas. Qris qvc ſo Cabaliſtarum aurea ver placita de nomine r' ilud m 0dd tribus Jodim deſignantium modò tribus Jod& circulo hut notat Elias Levita: nonnunq vYam per nudas vocales, nempè vel tria kametz, aut aut tribus punctulis notantium, exiſtunt.⸗ non alio certè inſtituto, qyam ut ſecuram eſſentia perſonalitatisg, me- moriam ſibi ſacram ſervarent. Qvibus ut& ali motus Svidas ille pru⸗ dentiſſimus, ipſam conſummatam perfections in eodem nomine, parum abfuit qvin numine dixißem, qycrere voluit, cui i&ᷣlleis Spola iv e⁄εν olim fuerat, perfectum qvippe omnibusq; nummeris abſolutum ſa⸗ crificium, qvod tribus con ſtabat villimis,S ue, Ariete& Hirco, qyam ſibi in oculis& animo ut ſervatam teneret, in ſerie literæ,&, omni parte ſibi æqvali, auream in Larario perfectionis imaginem ſuſpenſam cole- bat. Hinc eßt qvod toties ingeminant ſcriptores ſacri eiαννν ter ſanctum Deum. Teoσνν intimi fratris Davidis nomine Jonathan Pa- treiu ſolicitat. 1. Sam. 20. Tres dies manebis in es loco, ubi te abſcon- diſti: tres ſagittas cmittam: undeé forté in proverbium ceſſit es is BaA⁴su, de ius qvi felici rerum utuntur ſucceſſu, reαανν contra sniſerrimus proclamatur. Ovid? Minervaum utpot tertio meuſis dit nata, ut honoraria iæπQᷣηχναρον ornareni x.loet' eiau, Iiro auctore,ſalu- tarunt. Sed qvid longius documenta petimus, oculos ircũferentibus tres ccurrunt rerum dimenſiones totidem earum frincipia, totidemq: acris regiones nec plures anime facultates nec plures ſbiritus Vita⸗ lis ſc. Animalis,& Naturalis: ſinguli ſua organa habent, vitalis in corde: cujus partes interiores ab Anatomicis tres recen ſentur, V entri- culus, Septum,&, Vaſa, Animalis in ce rebro: ejus totidem partes — 4 32B2W2 cerebrum △ 4 I X 8 4 8 — A △ι 5 — 5 N X de . =— cerebrum, cerebelum& medulla partim in calya, partim in ſbina re. perta. Naturalis inEpate, de qvo hoc peculiare tenendun qpod tria valida ligamenta habeat,& tria vaſorum genera. Nec pauciores in microcoſmo, qva in macrocoſmo regiones, capitis, thoracis& ven- tris; Ventris inteſtina tria ſunt tenuia, totidemq; craſſin capite o- culorum tres ſunt bumores: aqveus, vitreus& cryſtallinus De qra eadem ſacra& magna triade& una ſibi gratulatur Thoraxtres emm notabiles& qidem continuæ illic ſeſe offerunt membranæ pleura ſe Mediaſtinum,& Pericardium: De qvibus ſeorſum verba facturi; pleura noſtra capimus primordiax. b 1 HESIS I. Eſt itaq; pleura Græca potius, qvàm Latina vox: nam xæxeu νστ ννπumuĩ‿ꝗ⁰˙⁷ν coſtis qvas ſuccingit, nõ inconcinnè denominationem ſumit: utut ανεέάᷣ⁵ Riolanus diverſum ſicut in aliis teneat, qvod æeuęod malè tortâ voce, dicatur qvaſi ryeueꝶ à via. A qvo non inconſultò recedimus& re- ceptam non fictam Græcorum vocem retinemus, ut u ſit ſuccingens aliqvod rso αƷ&εενᷣα,(xνeu‿ enim latera vel coſtas denꝰtant, aut oſſa thoracis à lateribus poſita ſeruon ſpondylis committentia)vel vlc vel æν& νεςρερνμαα membrana coſtis ſubtenſa, ab officio ſic dicta: Undè ſi Græcam appella- tionem ſervare L.atinus velit, tunicam coſtalem magis latinè, qvam Pleuram dixerit. II. Eſt autem Pleura membrana ſimilaris dura& alba, qyæ uniyer- ſam interiorem thoracis cavitatem& coſtas ſuccingit, omneiq, ſub ſe contentas partes complectitur, per ſe ſatis tenuis, reſpectu verò peritonæi, cujus ſubſtantiam non inconcinne refert, denſior& validior, orta a tu- nicis qyæ neryos uscorαεενisaà ſbinæ medulla vel rachytide prodeun- tes velant& recondunt. III. Non ſimplex eſt, ut Veteribus placuit, ſed verè ex mente Laurentii& Cabrolii, qvi omnes membranas etiam piam matrem duplicem faciunt, omni parte duplicata, ſecùs qràm voluit Sylvius, tunicam hanc geminam qvidem faciens, ſed ſen- ſu diverſo, ut una ſit dextra, altera ſiniſtra, utraq; ad ſenuan de ucta, lrkatlöne vag aweſebitä ga „Huntdorlunth enlinannili urutmitramnem lermeoentoczn döitenellätudiat Dmelb utlublec odiarètactusaptu nanun alminin tao'durior nendran, muanli uettuiſe talem nilerut jefig ane.⸗ hüaiuha uxent eniiemuneld trinaararnointerco naſte paidetisantu coodenres Kalime Riſopenoteutqyat nemagradtundie pidſexaa cotyugat rotzim per ſertedt Amotanlargiunta luenanen thmn ceis rwime regioni 7 Kriora redcit orißcuchudieall tona elidé raferaa (ohaiſuntltunnn unimn.Lrelum le⸗ numgß onracu da liz inmbanen u Unyylau daletu taeten düunizellau uus, grämlann 8 as accingtin umt: uture 0 daHi 41— 1 lolanas cat, qrod IAtwfa malet toni na. 7* 61. A qro noni mnconſultè nain tam Grrcorum Vocem retinen r„„ ahqrod rar raas a,(eu elät 82ℳ „2n rofla tho Taci alate idexn 1— claute nis bingan ab oMHcio ſü 44 44. Undeſi Grang — 71 41 üns N emn ſluun i - 4 II. 1Plœur nenirana ſmiltri insKm brran onaten&cafs ſa nn. Al „Lititur, er u tnn.nſc arnn 1On CKHMN* aurie aum Ill 4 * 3, d eren gVe eten duspl Can. fint * m anes memdranäch M c ond„ann M lnüau 1 K— unrArn hanc muunqua a 24. 4 4dA r4, 494 etant qucta, qyè meliuùs inter duplicaturam valorum locus& du- ctus eſſe poſsit,& ita qvidem, ut durior& craſſior, imò aſperior extima pars ſit dorſum ſpectans, vertebrarum ligamentis& nervis firmitèr annexastenuior verò& leyior, qvæ interior,& ve- lut aqveo, lentoq; humore, pulmonum, qvos tangit; grarià, oblita, ne ſuâ ruditate& aſperitate eosdem iniqve infeſter. IV. b Dura eſt, ut ſub ſe contentas partes veſtiendo benècu- ſtodiat,& tactus aptum inſtrumentum eſſe poſsit, nam mem- branarum adminiculo ſentire partes, benè tradunt Anatomici, qvò iraq; durior membrana fuerit, eò 1. firmius& validius partibus qvas ambit, utpots viſceribus& vaſis, robur confert. 2. tantò melius easdein præſervat, ne frigore lædantur, nevè contentus naturalis calor exſpiret. 3. hòc arctius partes partibus conjungendas connectit. Hanc augent; duritiem venæ ſed tamen exiles duodecin, qvarum duæ ſu- periores à ramo intercoſtali elatiore, decem verò inferiores à ve- na ſine pari derivantur: Arteriæ totidem inſitùm calorem cuſtodientes,& alimentum advehentespartim ab interco- ſtali ſuperiore, ut qvatuor ſuperiores, partim à poſteriore arte- riæ magnæ& trunci deſcendentis ſede ortæ, totidemg nervi, qvi à ſexta conjugatione& neręis ſi pinalibus derivati, an- trorsùm per vertebras ordine congruo prodeuntes, ſenſum & motum largiuntur.— V. b Interiorem thoracis cavitatem, ejusq, omnes partes ambit, non ſecùs ac imæ regionis partes Peritonæum, qvod iſcera te⸗ git, firmiora reddit, omnibus tunicam largitur, venarumq́ orificia claudit: ita illa mediæ regionis propugnatrix& pa- trona validè præſervat, unde non ſine mente dicit Excellentiß: Præ- ſes hepati ſi non obduceretur mambrana, ora venarum ejus in couſpecti venirent:& ne ſua Mgsonth pulmones, coſtarum, cartilagi- n umq; contactu lædantur, propugnare, hoc Anthropographis lib. 3. improbantem Riolanum ad contradicendum natum, Medicorum coryphæus Galenus docet eruditiſſime. VI. Subſtantia eſl ſatis tenui, ne aggravet ſub ſeſe contentas A3 partes, partes, iisq; oneri ſit, qxò minus liberè moveantur, tenni qri. dem reſpectu ſui,ſed perioſtei coſtarum,& peritonæi craßa &c robuſta, imo in dorſo nonnihil craſſior eſt, cujus vertebris qvaſi inſeparabilitèr adhæret,& in thoracis ſymptomatibus ſæ pè vel decuplo, pro accretion is& decretionis morbi conditione,uraſ. ſior eſt, qvicqvid demum alii monſtroſis ſuis opinionibus ſibi velint, eam in pleuriticis ita exinaniri, ut vix fers appareat. VII. Oricqvid pro hujus egreſſu diſputat C. Hoffmannus lil.3 de Thorace, ex ſterno potius, qvam ex ner vis intercoſtalibus deriyari nihil tamen contra ſententiam Experientiſſ Præſidi obtinebit evincentis Vindiciarum ſuarum Anatomicarum ap. i. diverſam utriusq; pleuræ& ſterni eſee ſtructuram, hujus duram, illius mollem& cùm meningibus cerebri valdè conſentaneam, qvæ cum medullam ſ pinalem ambiant, indè cum eεεοπeνQ△νQν ois in choracem deductæ, in pleuram degenerare viden- tur: valeaut igitur tuæ Riolane ĩneptiæ, qvippe ineptũ putas diſputa- re, unde naſcatur pleura: vel hoc ipſo, gemino te nomine ineptum appellas, primò qyod ipſe contra proprium edictum pro pieuræ exortu ex mente Galeni, diſputes: deinde qvod ra- gegumvelas reus ſis, qviverba Galeni, partium pleuræ firmio- ris adhæſionis exortus appellare ſoliti, eò torqveas, ut ab iisdem, qvibus adnectitur dorſis, enaſcatur, Tantũ abeſhut hoc intendat Galenus, qvin potiùs fidiſſimus ſuæ artis paryæ in terpres Martinus Acackia cap. ejusdem 28. dicat pleuram totam ner- voſam eſſe, ſi nervoſa eſt, utiq? à nervis vel potius eorum membta. nisnon verò à vertebrä enaſcitur. 8 VIII. Sed velut in inßma regione corporum benè diſpoſito- rum peritoneum nonnihil contrahit pingvedinis, idem de yleur- dictum volumus, ejusq; præcipuè parte, qvæ dorſi vertebris primæ& tertiæ annecitur, ubi majora& pingvidiora vaſa appa- rent. Tęuæn G eſt,& foraminibus nonnullis concita inferioribus& ſuperioribus: ſuperiora arteriam magnam, gulam, venam cayam, ante. riam aſperam& nervos ſexti paris transmittunt: Inferiora, qya diaphragma tegit, tria ſunt, unum ut uenæ cava, alterum guls, tertus arteriæ magnæ,& venæ ſine pari tranſitum præbeat. Lro- u9 7 mut lctaſuwdingenthaf li Pel7haas7 vMihas 1 Tabupan,&4 Sern c9Kaleu unwtineviſenumſe nt Dibett toitotne untum proemdinnen omdind veriat xete R aſuuſit cui ſupetior oi ſenotumekä! Kinenſcpienumm ggeminſtemappele otpkewibomendo, huuzccnfundant. Kiciilam nominan tnqyam ſectunnta zergetem humen raiis ht, genon! oceupat: feram aut s& lmam elden rit mugmanngal uliudc. Linanicc Uu xalisabij iraliuo hiriuum unnn hnme Maute 1 autem un canonnlhutemi 1 tern ur 4₰ 6 hied Hperic 3. 3 in dorf. tei coſ 4 M — 0 nonnihil-. Ka Ollgrer 4 4 6 mterad. Fdh — Trer, Kin thor 8 ſhe DrO 4ccremanis R Ghr 4 4„ 4 derr. 14 decm etuona. 2, A monſtrogi d In pleurzg Aee 1i a eximanir aga, 9 w. I „*. 0 humgeorec ur 4,,9 ,e, Neiſpatnohs 4 1 3 8 A Ffrus pethu, paner nerrus inue, 5 ontra ſententiam E.. mentam Ereienſ uii 184 4 3,7 iram unun Mauniamche r 8 4 4 1 5 a. 650 de ktrauram ſujue cere 1 vde Coah b alem amdtant, ndecna Acem deduchr legee „ uckr, in pieuxam degnn Trar taæ RIOlane inchie, iye nacin 11 1 . 4 an. elhociplo, gmins ummn 2 qyod ipſe contra proprium cii eucx mente Galeni, diſputes: tiuug ſis, qviverda Gdleni pariun pen 63 cxortus appellareſoli, edtuma adnectitur dorfss, epaſcaur nii Calenus, qrin potius füſſns um 4144 4 647 tuden 8. dicat jaman ervoſa eſb utiq: un“relpoucina trird aſcrr. vn. ein isſns reginne corpotun dert „ nonnihil contrahit yngnainic e e.CVT C 8— 4.„ 215. orzxciue Dale, 1 . eſt.& minuas uni Cli „ 4 mi TP9 rrii aariu transchttd- 8 2 1 * Lit⸗ ris ſunt! . 8 AE as zn wanltun. Prout autem hujus membranæ plurima ſunt vaſa, ita & ejusdem varia& freqventiſsima ſunt ιμα⁴. Voca- bulo ſatis communi lateris dolor& ſymptomata nonnunqvam pro pulmonum, hi enim ante omnes inflammationem patiuntur; poſt hos,pleura. Sed varii ſunt laterum dolores, qvos nunc ex in- flammuatione viſcerum, ſed neſcio an ſatis proprie, nunc ex ipſiuus mem- pranæ: latera ſuccingentu, phlegmone, dijudicant, hanc Dioſcori- des lib. 5. per αενεας νor vertit, undè& Athen. l. 12. rere- vHix v⁴ Tij rhtuαν& abſolutè Pro ⁵εuνεαετ oc ⸗ lib. 10⸗ Aer. l. 8. c. 6.& Alex: Trall; lib. 6. cap. 1. uſurpatur. Diſtert igitur xνeοααν ννᷣμ tradente Fernelio, non tantum pro conditione materie, ſed& maximè ſitu. Ratione ſitus omninò variat, teſte Hippoc: lib. de morbis: Ut alius inter- coſtalis ſit, qvi ſuperiorum eſt coſtarum: alius hypochondriacus. qvi inferiorum eſt& notharum: alius anticus, qvi Sterni eſt, & interſepientium membranarum: alius demum thoracicus, qvem dorſalem appellant. Undè fallunt ſæpius Agva5de, ut pleuritin mendoſam ſeu nosbam cum vera: veram cum di- ſbnæa confundant. Notbam Galenus,& pleriq; poſt eumPra- ctici, illam nominant, qvæ non tam muſculos coſtarum exterio- res, qvam pectus, ut& venam thoraticam prope papillam introrſum vergentem,& humerum jugulum, dorſum, imo ipſa oſſa,& alia tho- racis locaæ, qvæ non minus, qvam coſtæ à pleura cinguntut occupat: Veram autem qvæ yel in muſculis meſopleuriis, velinter hos& pleuram, vel deniq; intet utramg membranam locum inve- nit: qyanqvam pro Pulmonibus acriter pugnent Manelphus, Cletus, Be- nedictus,&c. NXI. Qvà materiæ conditionem,& unà differunt pleuræ do- lores, ut alius ab inflammatione bumorum pituitoſi& bilioſi ſangvi- nis, alius à ſpirituum obſtructione membranam diſtendente, alius ab humorum frigidorum deſtillatione oriatur- Qvæ autem ſumma hujus doloris exiſtat varietas, do- cent omnilaude majores Galenus Att: par: Cap. 28. Fornel- de part: morb. lib. ſ. cap. ul. Theodorus Angelutius de Nat. & curat: malignæ feb. lib. I. utut omnes dolores maligni ſint, dicente AMonrano: ta men eſ;ciens cauſa malignitatis quæ putredinem& obſtructionem putredinis facit& auget, varia eſt, de qvaple- niſsimè Galenus& alii, non uno in loco. Ad materialem cau- ſam malignitatis qvod attinet; ika duplex, continens,& ſubjectipa; materialis cauſa continens, pars qvælibet noſtri corporis eſſe poteſt; qvod enim membrum, aut ulla ejus particula, in vado ita eſt,ut maligna inflammatione non valeat corripi,ſi ſors ita tulerit? ſubjectiyæ autem materiæ malignitati appella- tione, illa noſtri corporis intelligimus, qvæ apta ſunt mali. gnè affici: aßectio autem illa jam mitior, jam verò gravior: ſ bilioſus& tenui ſangvis; hic enim ex mente medicerum plerumg, in- flammationem eryſipelatodem gignit, membra invaſerit, atrocinr: fit affectio, ſi purus& pituitoſis mitior. NXLlII. Hine diſpaleſcunt hujus, ut& aliorum affectnum ne ³iesa, qvæ vel antecedentia, vel concomitantia, vehſubſeqventia, dAutecedentia ab ipſae Odτ&irritante cauſa peti poſfunt, qua- lia ſunt, præter immoderatam ſangvinis copiam, quæ plurimum movet, exagitatio,& eſferveſcentia, ab inopinato motu, ab iltu, ab Eſtu, ab excandeſceutia, d balueis, A repentina refrigeratione, à potatio- ne nimia& frigida, qæ ſangvinem calidum agitatum vi con- trarii hinc indè propellit: ut teſtis eſt ſingulari ſua obſer yationt Felix Platerus lib, 2. de qvo cum Paulo Ebero mihi jure ea- nendum. b Qvantům nocte alias ſtellas cum lumine fratris O vrbem complevit, vincere Luna ſolet; Plateri tantum reliqvis liber anteit unus. qvam habuit in ſene qvodam potationibus aſſveto, qvi à ſomno poſt cre- bram potationem, experrectus, de dolore punctorio lateris& ardote colli conqrerebatur, undè adhibito Experient: plateri confilio, & remedio, ſed propter inßam mationis gravitatem fruſtra tentato, tandem mortis agone extinctus eſt. 4 XIV. 4 deſtillatione collectus,& enteriores partes invadens; i ſeu- grint Crterimprætet o Glagriuſtem Kpatese aitenschumclüer Fibuig nimis&enante net ſed Kinernas& e orariſtwdiselunt dilsq cruciatus eicte onicseiat:Khetmeni rünggur näe jenihat K zudiagnſite datoaincralalund Irilt: ungen at pretertxcompiaiſ lu luttjntinitun ſai Uulin immedla Framansſicmlumte Kahun,deidceſimm Gor;po kenmnaene Aigipunwemandt larrdunomihemann miaitercfhlane ſmveeſm ulnenan 1 oiſa näiundean n unigen kac Corpors intelligimus 0 3* i 2tem ülla jam nin— —. Ihruur ſanan . XuII. lipaleſcunt hujus, utg 3i . Nüſus, ut& ahomn g A Afanie rel mumiunueiie planodarn Anen apian ahian zaßt 37,& eferreſena. 1dimad ei4, anen, a myexuinu nfipuin 44, er langrinem calidum asumf de propellit: utuſ tñ fuguln un lb. a. de qro cum Daulo Eberonin ntam ode alis felus un avinfm Orhen umylerit, unm lnufi cri tastam reuris löer xtei n. 1u νυἀᷣνν νειννσεν ſtem min * daperraib„4 ebore nundärij um rr, unde adhiditokxperieat un dpropter ofammanoonis gaftes 1 m ortis 480E exrinctusek e collectus,& minupeinat gvine pĩtuitoſod capite provenit, perq́; cervicem in ſcapulas& oms- platas, poſt in muſculos coſtarum exteriores modò priores, modo poſte- riores, ante pulmones, illabitur. Qyui utut ſtatim zXeuerns non ſit, permanens tamen,& ſucceſſu temporis in m eſopleurios& pleuram ſeſe inſinuans, ita in veram facilè degenerare poteſt, ut non facilè fomentis, aut axν˙εα vino& papavere, qvæ alio- qvin in pleuritide ſalutaria eſſe remedia, ſyadet Præſes Excell. Diſh. Baſilienſi de Pleuritide, tolli poſsit. Cæterùm præter commemoratos aſfectus ab immoderæ- to ſangvinus fluxu,& pares, vereor ne graviores, ſpiritus crudi& flatu- lenti, ſecus qvam voluere Gradius& Corteſius, excitarè ſolent; qvi ſi vagi nimis& errantes fuerint, nec unâ ſede diu perſtite- rint, ſed& internas& externas membranas dilatant, easq; à naturali ſitu divellunt torqvent,& tam acerbos intolera- bilesq; cruciatus excitare ſolent, ut ſeſe æger qvò vertat. non inveniat: ſi putruerint, qvod facilè, ob neglecta repellentia, ex- erdiis applicanda, fieri poteſt, fehrem excitare poſſunt. signa Diagnoſtica notat ipſe Galenus loco ejus ſuprà ci- tato,& alii, qvalia ſunt dyſpnæa, tuſſis: licet contrarium velit Mer- curialis: pungens atq; diſtendens dolor, pulſus freqvens& inaqvalis præter hæc omnia ipſa ſ'imptomatica febris;, non primaria, ut pluri- lus placet, indiyidua ſocia eſt. 3 XVII. 4 ruſſin immediatè ſubſeqvitur ſputi& puris excretio: de qva prognoſticon ſumitur ex Fernelio: pus illinl prinium liqvidum eßt & album, deinde flavum, qvum ſanies qvædam tenuis illabi- turs poſtea rubrum ac verè cruentum, cum jam patentiore viâ langvis purus emanat: hinc purulentum& nigrum, idq́; bono interdum omine, maturatà phlegmone inſeqvitur: Qæ o- mnia ſive ex affecto latere per ſuccingentem membranam vel pertu- ſam vel exeſam, vel qovis modo rariorem factam, ſive ex pulmonibus per criſin, excidunt, eſtundunturq; in thoracis cavitatem. XVIII. In uacuitatem itaq; corporis delata excretio, indè va- rias ————— — —————— 4 ———— rias, ſibi vias parat, nempè vel per abſceſſus, ut monet Hipp: vel per umbilicum, ut Eruditiſs: Tulpius obſervavit lib. 2.c. 6. vel per alyum ut Galenus lib.5. cap. 3. vel per urinas, de qya e- vacuatione docti diſſentiunt, de re ipſa facilis eſt conſen- ſus, adeſt enim teſtimonium medicorum utpotè Hip. Nl.4 4e victus rat: in morhis acutis tex. i9. Galeni in comment. lib. 3. Dodoni, Hollerii inter rgra num. 4.& comm. Euſtach. de renum ſtructura Rul. lopii l. obſ. de vena ſine pari. Donati lib. 3. hiſt. mirab. Julij Alexn- drini& centenorum aliorum, de via autem gravis eſt contentio: nos mißã alienã qi³οvexiautpote inutili,& forte parum ad inſtitutum fa⸗ siente unam commodam monſtramus viam. Poſt rimum natur niſum relictus in cævitate thoracis bumor vitioſus, à pul- monis rara& ſpongioſa carne exſugitur, hinc ab venoſaarteriu in ſiniſtram cordu caitatem, ab ea in truncum arteriæ aortæ, indè per emulgentes in vias urinæ. Hic naturæ labor, hæc induſttia: qvæ verò artis, ubi opus eſſ, eſſe poteſt, ab aliis& imprimis Ata. bibus peti poteſt: 4 NXIIX. Sed qvò me abdueit calamus? monet inſſituti ratio, ut ad alia pergamus. Qvod igitur in abdomine tunicarum mater peritonæũ, nõ tam tenuiores qvàm craſſiores tunicas ſuppe- ditando præſtat: idem in thorace pleura: membranam qvippè interſepientem mediaſtinum ſic dictam, ſui non iniqvam propugi uem, producens eſficit, eamg, tenui& molli ſubſtantid, ſed duylicatam& pleuræ tenuiorem, licet paucâ pingvedine tirca vaſa obducatur, al ſinam exortam& non a ſerno, ut voluit Hofmannus, in duos ſnu ſextrum& ſiniſtrum diriſam per latera ad mediam fer thoracis yur tem sieror delatamn, ejusq lateribus utring, alligatam, rurſus ad yrini- pium, redeuntem& d orſum petentem, duas velut thoraeus conſlituit par- tes, dextram& ſiniſtram, ejasc; tavitatem& pulmones medium ſecut, qvò unã parte læsã, altera, qvod ſui muneris eſt ritè expe- diat. XX. Vocabulum Mediaſtini recenseſt, pro qvo Græci vete- res hæc interſtitia dεενας Ag Neoενas aαor rd Saεανα no- minarunt: utut latids julius Pollux pericardium pro Me- diaſtino acci piat: ax¼ρoτ inqvit, rνπα πμνιέιιαυπιανε⁵‿ vz Ae⸗ Ces tan n 1ho) gnellas 9 azuihi, 3san 91% rlwentunpanun tnu ua Erunddo lian h utklgnem. ancſam äute ren li temmdullame dngidC. rtſeio ie en Dodiſimoſoh.! nneyen heſtenm anti antinen,Kſupte dendeliir Dactuma din an dericth ontine tialuinte leüßim ann mundtenanan admodunn erlgcmd d.— wmijaietg dahſau andi, cumi ſertebrerum dotde partem amteriotes deurttil continge 2gramci dohon natetii qe äſupp eauem Oham deantetis cana weladatetutrun lat iachamanaaum) Avenaſie maniaing dun 2n* eit, eſſe Rr. — d— XIX. m c abduait calam 9s nomtii rgamus. Dod mrur— es, nô tam lenaamerqräm auſſanm ſtar: demm thera teplena: menbeun em ediuſinan ſic dictam zuirm um cfan, ten ienui&nal nufanriiun In., Met u⁴ jingredne dna uii „& ECA 4 kervd at velurt Hofmammn tran fFriln per litera ai netunſah uam, Ca laterrim anrn abgumm & d Am tentE Ara veut hnnan arfram, S*, untanahar od ſui mnnerse: rs, al cra, 1 XX. lua 1r. miet ftog pwd 1 — airuds v* 28 ₰ iar Aus Pollur pe icudu 0g. aat.** rra ID aqn 9 3 † Oęa To eν Saesena ds A IAv dvlau. Latinè MediafRi- num qvaſi medium tenens, vel qvòd per medium flet, ut vult Spi- gelins, qvod velut ſeptis interpoſitis ſeparet, q;xemadmodum lib. de Appell. part: corp: loqvitur idem Pollux, r0 ́rd xα‿- riuae JNaοε doee rerxlo, Kid„,A2,A. 1oeayna,es SruNs,Eio¹ rd r LyJoy eresXdan,& Ooauuauio rd N ue Auo- Xoν ταςρια ˙ε, ds& τ μέων Digoy, Klova: hinc eſt dvodi in- terſepimentum parvulum parietem appellarunt Kioue, Ad- Ooaμα uda licet ſingula anlan apud Anatomicos membra- nas deſignent. XXlI. Qvanqvam autem duplicata ſit mediaſtini membrana, ta- men ſub Sterno nullam cavitatem efformat, ex obſeryatione Fal- coburgii& Cl. Præſidis, licet hòôc ipsò non ſatisfaciant Viro cæ- tera Doctiſsimo Joh. Riolano, qvi animadv. in Bartholini Anat. contra Exper: Preæſidem urget, tantum eſſe ſpatii, ut etiam cor cum peri- cardio contineat,& ſupra pericardium eam cavitatem depre- hendi: ubi Vir Doctus malè confundit caitatem illam majorem,in qya cor cum Pericardio contineri nunq vam negavit Bartholinus, cum mino- ri,alia inter Mediaſtinã& Sternon, qvam tum demum efformari ſuſpi- camur, qyum Sternum à mediaſtino inter ſecandum diyellitur, qvem- admodum ex locupletata Dn. Præſidis Anatome colligere eſt. XXII. In majori ergo mediaſtini cayitate, anteriora versus, eſt capſula cordis, cum ipſo corde:(at ſecundum longitudinem vertebrarum dorſis contiguum eſt mediaſtinum, ut ſi circa partem anteriorem phlegm one oriatur, eadem qvæ in pleuritide contingunt Dmotdmanie febres,& pungentes ægrum: acuti dolores, propter collectamad illum locum materiã, quæ ſi ſuppuretur, perforatione factà in Sterno, vel ſpatio carrineineo,aeili negotio evacuaturz) qyvam ſuſpen- dit, ne ad aliqvam partem offendatur, cum ſupini jacemus; vel anteriùs cum antrorsùm ad terram corpus declinatur; vel ad alterutrum latus dormientibus impingatur: Et vena cava, qvam una cum re liqvis vaſis ſc. venis, Arteriis a mammariis, & vena ſine pari deriyatis,& ſud mediaſtinã, qyæ jam unica æi èpræ- B 2 ampla, ³ ampla, jam duplex& tenuĩor per nervorum phrenicorum& Komachi- corum ſurculos, vel ipſum diaphragma in ſupino corpore humano, in prono non item ſuſtentantes, ne dorſum petat, firmat& roborat. Huic in ſuperiore juguli thoracis parte, ad os ſummum peiteri adnaſcitur corpus qvoddam glanduloſum, ſpongioſum, molle& allum, & propterea lactes à nonnullis appellatum, in vitulis eſu gratiſſimun, Gallis, Fagoue, dictum 2ον τ⁴ ακεν, alids la freſſure d'vnveau qvibus, præ aliis, arridere ſolet; ſuà ſimilitudine, nontam glandem Oeſophago ad qvintam thoracis vertebram ſubjectam, qyam folium Thymi herbæ referens, de qva paſs im Maro. Eclog. V. Dumç Thymo paſcentur apes—— Eclog. VII.—— Thymo mihi dulcior Hybic Georg IV. Cecropium;, Thymum—— XXIV. Sed fortè nec hac derivatione& comparatione, dificili ſeni his- lano fecerimus ſatis: ut ex animadverſionibus in Inſt. An: Barth: ſatis liqvet: qvibus faſtuose ſatis, neſcio ꝗvo gloriæ æſtu? more ſuo jubet, à ſe ur diſeat Excellentiſs: Barthol: Sed uide Dno, Riolane ne alteri viam monſtres, qvi tibi ſemitam non ſapu. Diſcas ipſe ytiu gvid Thymus glanstum Suνμs animo cognationis babeat, pratet nu- dam vroeoiay, qyam ut ſerves, ita te torqves, ur veritatis obli- nus, reio Ady— contradicas ſed fortè hanc ipſam tuam de- nominationem ſervare poſſes, ſi propter exteriorem for- mam, Thymũ glandem, cum Thymo herba contuleris: Thymunn her- bam faciles*ν τ μς deducimus, qvod adbibeatur animide- liqvium patientibus. Sed qvod intra glandem illam, ut ditisper venam tavam, tanqvam in ſcatebꝛa ebulliat& eſterveſcat ſangvis in animi perturbationibus, credat Judæus Apella:& ſanè vel hoc ipſo tuam animi perturbationem arguis: Ratio eit in promptu, qvod vas, unt vena caya,& arteris magna ad latera hujus glandis aſcendentiainon in ea terminentur, aut in illis per valvulas ſiſtatur ſanguis, ſed longius ramos proijciunt, ad brachia ſc.& ſoupulas, qvas fulcit,& ne ab oſ fium contactu lædantur, egregiè præſervat. Hanc obſer- vavit Galenus in recens natis animalibus, ut hominibus, vitu- lo, ſuibus& aliusin magnam excreviſſe qvantitatem, ſed no . lem chs jcätting 1 luudxutkcant 1 nii,utinad tsm ſin um mondh llhuircyeneatg 2 gud dlbium. lulimudh utad nthorace cotentam tangzun iii alngui io Ceaa, i un 1 uahu inzoluctum cot tnit ahrnuhehe vpalsiohem ſecutin tae per antü muelun nu hijer ch ulun am Wadepimunt. Maven Riecniis Ima) mudmm dingt lündtoigſen tn un nat iinm unalianimea ui umeſt oſtt Wenlkaum dicj nilem àqidem. diatarſtüs yin 7 an nlämmn ſuemem daln ſaun yin⸗ Krclupropugnacu. allum tunn annnn dnuuuumi lien Rpiaton Dalemi älididg telllas Rne wen foco mglinen Rlapecnasan. Rüzbda 4% b 84 S1 l 9 2* ee tum 20n 77 92*⁸, a ans. arr) dere ſole 1*⁴e— eon referens, 2 7. Oo 1 — Ju.— b . 1y. Ceare—naae Num Ihymum—. XXIV. cec hac linetme Ranauimiss es: ut ex animadyerionibasin 10 74 1un ie ſenns, ueſcn Imn zunierki cat Excellenaſs Barthot Bgnh dka waſtre. Jyrllht ſeniun unſn Niaß nidun Nu ime iagnatiuni uuuyn 2n, yanat ſrven ita im ga um ntralian ſed forte hanc iy pun m ſcrvare poßſes, ſi propter Alrir dem, um Thma hria comrulcir .5 9,5deducimus, qrod alimn 41. Sed radintna lundtenilmnänr 2 10 ſatrira elalidt& eferuſ u redat Jadau pelu:& ſdane wl das dationem argus: Cunsetinznam Arirri⁴ ⁴ε‿⁴ ad luumn bijuluiua w. aut in i pet uiiruus itam ani 1 br4s bis ſc.& apales Grbtl ünn lantur, egrege preenat 1 b Irhni aes 19 are tens natzanigulde „in magt aam excteſiſſqrani 1 illud dsp rimunt. lum eſſe poſſit. lem& qvaſi carti lagineofam, adeoq; eſu jucundam? cre- ſcente verò ætate, eandem qvippe duriorem exſiccari& exi- naniri, ut in adultis vix tandem appa reat: undè ex mente Riolani, tam monſtroſum formare Gerionem licebit; ⁰ in a- dultis vix appareat glans, utig, animi ſeliq rium aunsvaa Deribtun qrd fallisimummn. 2 XXV. 5 Sed reiqnamt em, ut ad iertium ternionis membramadn tertians in thorace contentam membranam nos accingamus, qvod a‿ινν do dici ſolet,qvaſia 26 ris au˙asocumn teneat⸗Heſy- chio E,G. v Lu„ 45 0 8rr. 1 Ixaν ˙dic. Sic& Hippoc: NS9 nag dias involucrum cordis, qx initar vagina conditum eſt. Ariſt. U*ε*ν πιμέναμ“να K] ranus: Latini fteqventius Græcam appell ationem ſecuti vocem pPericardj retinent, alii magis latinè per cordis involucrum, panniculum ut Philipp. lib. de ani- ma, qyi per capſulam, cameram uutinentun, antulam& Lchulam XXVI. E autem pericartium 4. menbten⸗ en— 6. aag 7. Fima& à ampla s. omni ſui parte, ieterqvami in va ſioſi bi continua, Ca baßz cordis nata, ipſum undig, ambiens. in medio thoracis ſita, mu= erone tamen ad ſiniſtrum latus magis inclinante,& ut cor in loco ſuo na- turali ontineat:. ut aquæ ſæu ſeroſi humoris in eo contenti esapxau- XXVII. *ꝗMembranam dicimus cæteris qvà ubſtantis iam non abſi 2 milem,& qvidem. 8. craſantſed ita ut motum ejus nõ impe- diat craſſities, qvin potiùs liberã habeat ſe delitandi potenti- am, unde non ſine mente Spigelius, in cordis palpitattone, ægros vix ejus doloremi ſentire jirmam, ut ab externis injuriis cor defendat, & velu orope eun ipſum tueatur,(cui üirmitati robur addunt& venæ communes a i phrenicis& 7 ingulat es à capſullari ſeu ſub- clavio ramo, nerviq; licet exiles à recurrente ſiniſtro)& im modicæ palpitationi qvalem in febricitantibus deprehendere licet validiùs reſiſtat,& ne ad coſtas impingat, cohibeat, d. ampla, ſed non juſto ampliorem: diſtat enim utrinq; à corde æqvali ter⸗ ut ſi uperiu lation, inferius ſic anguſtior, ut co rdis(zu- B 3 jus —— ———— ju ſiguram turbinatam& pyramidalem afalre repraſentat) raxua ſeu palpitationi, ut loqyuntur, æqvalitèr cedat: s. umni ſui parteſi bi continuam, præterqvam in baſi, ubi qvinq; habet foramina, propter introitum& exitum venæ cavæ,& pro arteria aorta, ve. naarterioſa& arteria venoſa: unde læsa leviter tunicd vel ablata parte aliqvã, non ſtatim exſpirat anima, qvod ſingulari obſeryati one comprobat vir eruditißimus Schenc kius obſ: ſuarum Med: lb. 2. tap. 3. g. à baſi cordis natam, non qvod eidem immediatè adhære- at, ſed qvod ex qyatuor vaſorum, nempè venæ caya, venæ arterioſt, arteriæ magnæ,& arteriæ venoſæ, membranis& tunicis, ſibi annexis ri- atur, ut Pleura, cui parte anteriori& poſteriori, inferius vero Diaphragmatis circulo(in ſolo homiine, ut inqvit Veſalius non in canibus& ſimiis, in bobus hanc connexionem obſer- vaſſe ſe fatetur Riolanus& cum illo Excellent: Præſes) nerro tam forti connectitur, ut ſuâ diſtentione non facilè poſsit divelli.. in medio thoracis ſitam, ſed ita ut mucrone velut ſu- ſpenſa, ſiuiſtrum potius, qvam dęxtrum latus ſpectet, antrorſum ſteruun verſus, ut ejus cartilagines ferè tangat, magis protendatur.?. ut cor in ſitu ſuo naturali consineat, qvoties aut ſupinum, aut pronum, aut ad alterutrũ latus ſeſe inclinaveritcorpus, de- inde.. ut aqveum ſeu ſeroſum humorem ſervet, de qvo ita Galenus 15. de locis affect: qvod urinæ ſimilis ſit, ſalſus tamen& acriv ſed lin- pidus; verum in qvibusdam, ut ſuamet aulod, certus eſt in- duſtrius novarũ rerum obſervator Cl. Dn: Præſes loturæ tar- nium non abſimilis non tam in viris(ut jidem facit Schenckiunſe Bononiæ aqvam in involucro cordis, à vivo homine exempti,& in vin cane, plus tamè in porcis viyeutibiu, non verò diffluentis humoris obſer vaſſe, qvod ipſum nobiſcum teſtabuntur qvorqvot proximæ viræ capres diſectioni, factæ in celeberrima noſtra Hafnieuſi damo anatomicuvin- terfutrer lllud tamen ex obſ ejuſdemschenkii ⁷5. lib. z. ſingu- lare tenendum; utut ſem per mediogris ſit,tamen in aliqvandiu mortuis,& imprimis raæx‿αρ cordis, copioſior occurrit: cui ſenten- tiæ accedit magnus illeHlipp: lib*&&να ααάεμνςω: Ka iswinqyit, 2„ 17 2*. 4„ 3 1 dν Aνπτέτννυνυπφᷣάνρνμραρν ννν Sęav, dsε eis&v ues n- aagdila a*ανςειέαειςα Multis nominibus utiliſſimus, ut I. cor nimio motu æſtuans velut in balneo temperatum, madefaciat& reficiat. cuniihe wüür berauriuh ſnade iiuihirnuſun icuns unnuſcf het hägc⸗qſa lank.at.Demk ale rem negantium ane ſt nüntim,ifban rnünt, ſcin lnaul lis opponimus fecel dunbum diccolomin vsjam datas Dominl reter antem iteis& ſeruh(qrien iu ne najor uniu,) mis apportatznon vopter copiam calor dtzerui famineo, t dadandantiamhum Djus anſumqyod ugrcite. Orini uann addi , delocis afe mmalcemortuo te darn, gi purical Nunetzcacil mulſſaiſner a Rug lajem ains un uinen, am 7 lükeana erhiaji. 1 4* à e aeit 4 4 itur, ut ſua diſtentione von o IPer n ſtam cc lta t mucuk 8 alt, ran dexrran Lan heiteruuna arrilagicesſert tangas magse 9 Arab Cunest, qyoties ant br ad alterutrũ hrus ſeſe acinuen u 1 r1 7 2n unmen ernt degnil t:Qrοd mine fimauis ſt ſaſſu tmaun 4 f. 4 8 4 qudusdam, ut luamcet auss ah arü rerum obſersator(L Da-Dns uln non tam’ in uru(u ien funk uin Ivilac ni A virs hominerann. n nurcis virentilu. ann veridjſemu 4 205111μ☚ te Tabantur Intmunniux elederrina nfr. Afumjtmae amen exobejaſdemchenlie atut ſemper veiiuaniſtanensi 5 ant ccurn. ¹ rml vaAA? andi enafr oc 1 ihekHipp: lib cE 12eas:3 G„ 1 3 2„ 4 4* 12 r* 161,254 ns 5 „1 TJ4IOe?* Mulusn miniduseifmaei s vclut in balneo temperarug, e Lchenchiu Jſſane reficiat. 2. aſperum lubricet, 3. nudum ab externis injuriis defendat: Hinc eñi qyod videmus ess qyihus abſumpta eſt aqra, vel ma- g, qvibus deficit prorſus pericardium: ui de Realdi Columbi qvodam diſ cipulo Romæ mortuo refertun, in hecticas febres ac tabes incidere. KXXVI Liqvet hinc, qvanti faciamus Matthæi Curti comment. in Mund: Anat. Thomæ, a Verga com. in lib 3. Galeni. de loci aſfect. erro- rem: negantium hanc aqvam in viventibus, qvod non majus ſit Pericardium, ipſo ordes ſed dicimus falſum ipſos peræqve falſum probare, ſi enim cor ambit cum aliqva diſtantia, utig ipſo majus eſ. His opponimus recentiores Anatomicos„Fallopium, Co- lumbum, Piccolominium, Laurentium& iplas obſervatio- nes jam datas Domini Schenckii,& aliorum. XXIX.— Præter autem conſtitutionem corporis& und copiam va- riat ætas& fexus,(qvi enim temperamento ſunt valde humidé, ii& hujus aqræ major copia,) puerilis ætas abundantiorem, qvam ju- renilu apportat, non verò juyenilis majorem qyam ſenilis; idq́; pPropter copiam caloris, qvæ in hac deficit, inilla verò abun- dat; Sexui fæmineo, teſte Ve ſabbe, Schenckio, Sperlingio& aliis, ob abundantiam humorum, major hujus aqvæ copia. b IE;REA. Ejus cauſam qvod concernit, de eadem tor fere ſunt ſenten- tiæ qpot capita. Qrin in diſſctis cadaveribus reperiatur, nullum eſt dubium, num verò in viyis, nõ omnes credunt. Docttiſs. Veiga. 5. de locis affect: caufam generationis aqvarum in animali demortuo refert ad cordis& vicinarum partium calorem, qvi puri caloris nomine, pingve colliqvat,& in aqvam vertit /ſed faecilis eſt reſponſio, non pericardii pingredinem, cum nulla ſiti niſi per accidens, nec vicinarum partium, nec cordis calo- rem, poſt diſceſſum animæ, ut nec antè, aliqvid, ſi modo adſit, pingyedi- nis poſſe reſolyere, cum facultas reſolyendi per calorem, ſimul cum ipſa ſubſtantia exſpirayit. b b XXXI. 4 Sunt qvi connatam cum humido radicali& calore nativo ſatis completam& perfectam volunt ſubſtantiam, inter qvos eſt hanas .& als ———ſ——— ————— ———— ——— * & alij, neſcio an ita ridiculè; ut placet Spigelio,ex pauu gene- rari autumant, ut vel ex oeſophago in deſcenſu tranſudet, vel per la. teraaſperæ arteriæ in pulmones, ab his in capſulam cordis derivetur. Cui ſententiæ favet ſummus Dictator lib. vaauig: T5re 71⁰ vpdy Ageee⸗ aꝑ⁹ in ruscæ, A λνν 9, vopen 49 dnanie Arra, Ansu εαοννϑν o* 1ρας, Alii ab excrementis a9yo- fis tertia concoctionis, qyæ mole ſua ruit opinio? Rat, eſt, gvod hi- pumor plerumq; ſoleat ſſe acris& mordax, nondum enim ſati defgœca- tus,& proindeiſi ſud acrimonid cor tangeret, damnum pouus, qyam h- vamen adferret: aliia ſauva, ab asris inſpiratione alii,& qvor demin ſunt innumeræ aliæ, non omnes æqve probabiles, qvas longà ſerie te- cenſet, digmu, qvi lliacos æ vet ſenes, experientiß Præſes, Andreas Lau- rentius,& Spigeliuss ex qvibus non fremitu Baltici lttoris, gyanqvan borribili, tremefacti& conſternati, ſauiorem inyerecunde decerpimu, rati ab exhalationibus& vuaporibus humidit a cordè, vel beneficio na- vivi caloris, vel motus, vel hunc concomitanris caloris, exæſtuantibu,& Figore leviori membranarum, non nibil conden ſati: non ſecus ac va- poresin alembico ſublimati, aqveſcunt. Hæc pauca ſunt, in qvibus, prore nata, Albutium illum Khetorem imitati ſumu, Kri de omni cauſa, non qicqvid debuit ſed qvicqiid poterat, dicebat. .3 Oes Ea. 6 Se e 8.) i ha DN. A MEDLCR E Kin Re pahl b Pabler b V * ning, r mole 4— odcat eſſe 44& MHrA laamima a* 447nis kane gerer, e, 4 amminainta 4. 44K Bon Imner&veraidilt, Opaöloh TrI IAανεα νet ſesenehenen nn qAbus an feniunilia tn fti& u⁵f ernati haun nenmnaudi ub& vertin hamidua ns nh metu, vel hane auuniuanitcimiai eur nar, nn anhr aucenſcrunte ndicoſudlimati, aqyeſcunt, Wn rore nata, 4leuinmillun lhetnen in nni cauſa, non qicqrddedunſeigr poterat, dicedat. 4 AlA ſaur4 T, Gns Mr COIIEGII AMrgne 1 puopsCtHA CORD Qvam, 1 Annuente Cordis Pasote ae Conlervatore D. T. O. M. Sub Præſidio- VIRI Excellentißimi, Eyyerieutitims, DN. THOMA BA THOLINI CASP. FlL. IA MEDICE ET ANATOMICE ARKTI vocronls & in Regia Haunienſium Academia brofeſſoris publici, Promotoris ſui perqvam ſuſpiciendi, publicæ ſobriè Philoſophantium diſqvi ſubijcit IVARuS ERIGI LEGANGER. Ad diem 3o. Martij Anni 1650. Horis matutinis, in Aulitexi⸗ Majori. 2* A NA NI KH, Iiteris 6EORGII LAMPEECHII. X ——— * 4 8 oo 83 4— 2—— 4 3 2* 4 2 2 2 —„ 24— 8 2*— 2—— 8—“————————— — 2 pann* 4 4 5— *——* — 1——— ——————— 5—————— ———————— 4—— —————*————— 1 ————————— —*——————— —————————————————— —————— — 8——————— — — — —y— Viris Cordatis,& Religioſis, Præclariſſimis, Excellentiſſimis, DN. IOHANNI SVANINGIO. In Regia Hafnienſium Academia§. S. The cologiæ Do. ctori& Profeſſori celeberrimo, Evergetæ& Mecænati ſuo benigniſsimo, honoratiſsimo, DN. M. JACOBOFI NCHIO, Phyſices in Hafnienſi Athenæo Profeſſori digniſimo, Præceptori& promotori fideliſsimo, 1 oOptatiſsimo, NECNON DN. M. GEORGIOFROMMIO, Mathematum ſuperorium a pud Hafnienſes Profeſſoi laudatiſsimo„Fautori ac Promotori ætatem Hanc de Corde 2hhaeheanaromſca grati⸗& ad ꝗvævis officiorum genera propen ſ. cordis teſtem, 2 reyerenter offert. IVARUS LEGANGFR 1 Auctor& Teſpomdens. ih uniiu ttmach an,(Witmeam jer fam, 8(0 haiii nnj zünshemub rauumd du upuntiqutc un emtnnuügyam Din ſagalesteerieiinmin vinm ſtigerfeimme teriulen umartuen buspreditam fach ſrmmen, ſye yin nallelt regituratal ularalcti, gngebi jian iuueuan uten aina puminn Knen aliſha ſ annimuna tin eſſn ninniu rua enjeruui, namͦmauxju man mnnüimanen hum Ijeaau enl⸗ nntejſa niniji uluman 1 ſünüe üic uiu majaße Profellon ai n 9. Omotor ifideli Gimo, opt aeißimo, NLCNON ORGIOFROMA DPerorium apudhaf kriedſalne 0, Fautori ac bromotori eun colendo, de Corde„ Anacomi ſcangr dg. VI 8 8tder orum Sneraptopeu cordis teſtem, mereun ifm IVARuS LEGAKRA Auctor& npone 24⁸²G 4439233322s COR REGE CHRISTE M FU M. N rialibus: Sic Aupiicem ratione earundem Emeretur& conſiderationem& dignita- Irem. Anima in tantum gaudet olilene„ in qvantum nobiliores ea exerit virtutes. En! Ovas egetans anima poſsidet facultates, put⸗ (ob indiyidui conſervationem,) nutritivam, eic;„adminiſtras attractricem, expultricem, retentricem& concoctri- cem,(ob idoneam operationi edlendæ magnitudinem, haugmentati- vam, 8(ob ſpeciei propagationem,) Generativam; has omnes habet anima hominus rationalit. Qvi bus donata eñ ſentiens anima faculta- tihus ac potentii, pura cognoſcente,(qyæ ſub ſe comprehendit ſenſus tam externos, qyam internos,)appetente&Loçomovente: En! has 5 ingulasreperies inanima humana. Qyinimo nè qyidꝗvam homini ad de- bitam ſibi perfectionem deeſſet, Animam es indidit Altiſſmus imma- terialem, im mortalem& ranionalem, iſis ſuperiorem,& nobiliori- Bus præditam facultatibus, ſve ſecundarias reſpexeris, Riſum ſc.& ſermonem, ſive primarias, Intellectum& voluntatem: per qvam non modo eſt, regitur ac a brutis diſcriminatur, ſed& illi longo poſt inter- vallo relictis, Angelis imò ipſi DEO aſſociatur. Sed hæc. Ad Lo½‿oe⸗ laꝝ. Circa raᷣeroXoiay in praæſenti noſter Scopus& diſcurſus. Ut autem anima hominis formarum omnium, qræ ſub Lunæ coucaye ſunt, eñt nobiliſſi ma: ſic honinis corpus, animæ domicilium, cœteris omnibus ita antecellit, ut corporeorum omnium ε ον έι regula dici poſſit, eyincentibus hoc idem hominis a. erecla figura, B. mode- rata temperatata,7 P. æqvabili partium Juενεεκκν, J. mirabili cum macrocoſmo araxoòæ. Circa corpus igitur humanum occupabi- mur, nonꝗ videm ioniemplando„gyod Phyß cæ eſl ſcienlie, ſed poti ſſi= mum diſſecando, qvod artu eſt Anatomicæ; Nec circa miniſteriales partes ſed principalium unan,&, ſi cum beripateticis ſtatuatur, omnium nobiliſsimã& digniß. 0O0 ſc. calori& viyihici nectaris fontem, Pro- metheiꝛ gnemca lo ereptum, vitæ principiũ, facultatum,(ex menie eju- 4 2 dm, — —————õ—— 3 —y— ——— 65 ias, vegetaliunt; ex mente Ariftotelis enimalium,ex meftra) vitalium ſodem, unicum corporis humani Solem. Ut enim cæleſti regioni praeſi æthereus Sol medio loco inter reliqvos Planetas collocatus. Ita Cor in medio hominis ſiium, reliqvis medij ventris partibus præen pulcherrime. Ile enim qyemadmodum perenni ſus morione vixvifiog calote univerſu iluminat& exhilarat, dum terra floribus redimita herbas& fruges yrn- gnat, animalia cuncta amoris ſtimuli incitentur&c. Conirg eodlem à nobis digreßi, borreſcat terra, flacceſcant herbæ& langyeſcant ani. malia: Ita Humani Solis motisne perpetuã reficitur microcoſmus, con- ſervatur& fæcundatuv. Acorde manat vitalis facultas, a calo cæle- ſlu. Hæc inferiorum disitur conſervatriæ: illa inſitum cujusq, pantis calorem foyet, conſervat& inſtaurat. Cælum agit in inferiora mou & lumine Cor perenni ſua motu& ſpiritu æthereo qaſi lumine ſingula partes illuſtrat:&c. Sed miſſq longiori proæmio, qrod ex hujus viſieris iam neceſſitate qyam dignitate peti alias poſſet, pauculis, hanc(0 à- D IS hiſſoriam, pro ingenij modulo, incluſuri pagellis, c0„ Otd I déer. A i9eo⁴αν‿ τεᷣ ναs dias, ad arcem rei ſtatim deveniemu. conſideraturiprimò Cor in Genere, deinde in ſpecie, in th. 2, ꝗya paries: in th. 3. qyauſum& attionem. Efto igitur. THESIS I.. COR eſt(.) pars(2.) princeps animalis(3.) carnolſe, ac rubra(⸗.) in medio ventre ſita(ſ.) debitæ ma gni. tudinis&(6.) figuræ conoidalis,(7.) per pericardium & vaſa aliis partibus cohærens. 4 Eadeι. Definiti Homonymiam qvod attiner, Cor hic nonſumi. mus, ſicut ex Vetetibus nonnulli, pro intellectus ſede ac do- micilio, unde pro animo ſive mente poſitum apud illos inye- nitur. Cic. 2. de fin.& 4. Tuſc. Idem enim exnominibus inde derivatis colligere licet, concors ſc. diſcors, excots, ve- cors, cordi eſſe,&c. Qvo ſenſu aedia apud Græcos etiam uſurpatur. Veteres tamen per aεεαν os ſtomachi, ſive ſto⸗ machum ipſum intellexere, ut patet ex retentis vocabulis, gaod‿le. Laᷣαάνσ, vaε ‧⁸ιιQνεες qvi teſte Galeno Itis ist aadias rxr, 154 18 6μαάη is pa⁵⁴οαις) xaν,“⁸ιe&c. 85 mo NK lagoßo den eegtechte cäce ronvundelleces inolt Ancclegs num Oreci cotdol dolotem émotum plumenomejac deßtitio aͤprodan nemq; cum eo ita onem.(L) Prinaf dam ptincipalis cid tamittit. atedicokom ol oyambiolophi le ex necebiitate vonce dentteliq decliter ele, Rt ſimam elle. Atte antem in corde eſe Nii hac ſon temo. Vetun keſ docenlanent, 4Conkerenie⸗ ulerjuemälin connelit laſ e calo renteian wnunkeninit tem ckeaine ii derio Riedin d un aſernat K uf lu mfun a iuſlaua CA 7. wernni ſun d. um atn 1 84 4 Aala& hrin 1 4⁸. K4ſ. Lnuri us Nu gna akr Tam duitate Jeti 4ag uſſen zaua 2 Tr in fens madalg, iu kſan eh * 1 6 ru 11/37, 40 rlem ni land ad Cer in CGeuere, Keindein heaisznan & anem. Ih tzum. TITHESIS I a pars(*.) princeps avimals ya in medio ventre ſica- deden figuræ conoidalis() herau darubdus cohærens. FaDtr. emian qvod attinet, Corkn Vetetibus nonnuli, prointsledus pro animo re mente pobnn de fn. X 4. Tuſc. lemennat re kcet ConCOfs ſe dicone 44 00 * KXc. ſcalu 14,14 Ppud0n 4 Lamprh cteres tamen per ²³doe GslGan ninteßexere, urpatet e dnn „„at reſte CM- 6„Nbns, 14 1uss Cfttette oie 1 udis 11 ε*ℳ0, modo alids εναᷣ modo pro alvo, modo pro medulla ar- borum uſurpata legitur, notum eſt. Eymologiam ſi ſpectes, Cor à currendo, ob motum ejus, dictum non nullis credi- tur. Kaędla vel quaſi aearla ab imperio dictum Cor voluit Chryſippus. Aliis qvaſi xaeèia dicitur pet literarũ transpo- ſitionem, Sod ro εα,εαμeρεςν id eſt vibrare, acſi motu conti- nuo vibretur. Ononymiam ſi ſpectes, poëtæ Pectus& Præcor- dia pro ipſo Corde uſurparunt. Græaci autem vereres, Poë- tæ præcipuè, excellentiæ gra tis αακρνον Hveviſcus appel- lärunt, unde Medéa uενααάςεταα dicta; cordata ac a- nimoſa. Hinc elegantiſs. verbum cr⁴△eν μνεεεενα, qvoſu m- mum Græci cordolium den otant, qvali dicas, imo corde dolorem& motum perſentire.(i.) Pars corpuris qvin ſit Cor ipſum, nemo me judice, in dubi um vocabit. Recepta partis definitio id probat, cum ſit corpus toti cohærens⸗commu- nemq; cum eo vitam participans, ad illius uſum(vel acti⸗ onem.(2.) Princeps animalium pats eſt, qvia facultatis cujus⸗ dam principalis, puta vitalis, ſedes eſt, cæterisq́; partibus ali⸗ qvid transmittit. An verò ſit omnium principaliſſima(ut beti⸗ pateticorum ſol Ariſtoteles pluresd;cum eo tam Theologi qvam, Philoſophi voluere,) baud facilé dixerimus. Dignitatem n. ſive ex neceſsitate ſive utilitate mem bri æſtimaveris, Cordi non cedent reliqvæ pattes. Si dixeris animam in corde ra⸗ dicaliter eſſe, Ergo qvia animæ ſedes eſt, etiam nobiliſ-⸗ ſimam eſſe. Attendes eam, ubi eſt eſſentialiter eſſe, qvod autem in corde ſolo radicetur, hoc nondum probatum eſſe: Niſi hac forte ratione: qvia corde læſo aut pereunte perit homo. Verum Reſpondetur&. hoc ex patte falſum eſſe ut docent Laurent. l. 9. qv. 18. Barth. b-m. contr. Anat. de thor. q. i. Confer Henric. ab Heër obſerv. II.& 12. qvorum placita le- ctu ſunt jucundiſsima. 8. Hoc poſito,pluribus tamen hoc convenit. Læſo enim vel pereunte epate vel nobili ventri- culo perit etiam homo. gi urgeas ſangyinem ad cor potiſ- ſimum ferri in vitæ diſcrimine& mortis agone: ideoq́;H te- ſiem eſſe animæ ibi habitantis, Negatur(. primò con- nexio: Vitæ enim fomitem cor eſſe potius infertur.(G.) an- A3 tece —ö——y— — — —— —. 2——ꝛ————— 3——————— 4 ——— 4———————————x tecedens ſimpliciter ſumptum. Interdum enim hoe ſi in atteriis extra COR, qvam intra Cor deliteſcere.(+. Non ma- gis ad Cor, qvam ad Epar vei aliam partem accurrit ſangris, ſed ad qvamlibet affeam& læſam æqvaliter ſubſidiigra tia transfertur. Oggerenti homines absq; cerebro& Epate vi. xiſſe, non autem ſine corde: Reponas( 4) hoc extraordi- narium eſſe.(b)& hominem absq; corde vixiſſe, referente Schenckio& Gellio l. I. c..(c) aut adfuiſſe partes Princi- Pes, aut eis analogas. Exoperationum uobilitate, vel potius ma- vifeſtatione, ſi membri colligas nobilitatem, utrum viverevel ratiocinari præſtantius erit? Si concedas cerebri actionẽè in ſe qvidem nobiliorem eſſe, cùm, uti cor vitæ, ita cerebrum rationis fit domicilium„interim tamen urgeas, qvia hoc non fit ſine dependentia abalio,(absq; corde ènim non virit nedumratiocinatur,) tuã ſalvaritheſin. Attendas qvæſo, nec Cordis adionem ſine dependenria abalio fieri. Anatu- ralibus in Epate elaboratis ſpritibus& aëre attracto con- ſicit Cor ſpiritus vitales. Hlæ à ſangrine, hic à chylofit&c. E. ne etiam concedis Cordi præſtat pulmo, trachea, Bpar, ventriculus&c. Quæ hujus ſenſus plura communiter obij- ciuntur, refutata lege apud jam laudatos Clariſs. Laun lib.- q. 2. celeberr. Barth. Cont. de part. fac. q. é. Dicenaum igitur. tres eſſe principes corpori partes, juxta tres facultatum ſedes, qyæ tanta inter ſe conſpiratione connexæ ſunt, ut mutuis ege- ant auxiliis, mutuasq; reqvirant operas,& earum unain- tercidente, reliqvæ pariter emoriantur, non ſecus acin bene conſtituta Civitate videnius,& ſap e tiſs, ſenatum,& fortiſ- ſimam militum potentiam,& multi plicem artificum varie- tatem, licet officiis& locis diſtingvantur, invicem conſen- tire. Qyod ſi verò alia vià aggredi placeat, qvin alio atq; alio reſpectu Cor fibi primatumvendicet, mordicus non nega- bitur. Sed ad ſcopum redeamus.(3.) Subſtantia cordis par- timi carnoſa, partim fibroſa eſt. Caro rubra, denſa ac traßs ut — piri- palpitatione, vulneratione&c. Univerſaliter autem hoc ne- rum non eſſe, probat tum vivorum qvum præcipusè mor- tuorum anatome, qvæ oſtendit ſangvinem tam in yenis& ronin ge Kdonnes iüce Kunehieicemm desijoris dochon deCotdeiwchipü emdſciwiatsinte jiscdore denlte dionen eſpicln, dem mediothorac cruraon conliden eraGetenetmediu lnrunß gtele lakar geraqye diffunden de inmeddio, Much eſam paoillam, dumadſitrumle ptetnonuli ano rerelate e.o mini qam cxteto setiaalangeine de ſettrans ferſo dor. Aloqpyinfe modo atem erht ſitate udacan: trop rc dis baihracheg rusgunnue nennlbymmi cele ieznal, we Cnauull eup, lus oritiig kom cunn kani orun lente, ehnülie hlibam, C 4 q½ cri? Kconced Rconcechu encah r; Ae, lRen 4 natem ann † 4 8 „Cum, uricory uncul CA IMeum pendentia abaio 5 nnnas “ — 7„ Araürchehn.Attentunn une dependentia abaloten, ec eladoratis ſpritidus Kaur. rrrh. Nitalex Ule d ſangiine, iczchi Mcedis Cordi præſtat pulmo, nai Whojus ſenſusplura commu atalege apud jam lauiatos(lnblu Barth. Cont de patt fac. G. Nun rpers„artes, juxtattes facultatunti Siratione connexæſunt, Wmi hatuasq;B feqvirant operu,&euns Ser pariter emoriantur,nonſecuui „ A ate ideans. Kſdp e tiseeun otentium,& mültilienanin iis& locis diſingrantur inncnd rò alia rii aggredipiacettgituur 4 p rimatumtendicet, norlan Copum tedeamus. G.)Wfanuch m fbreſcſt.(ao modra cell ſpiritus conſervet, qvi calorem influentem conſtituunt, ii? diſsipentur& exhalent,& ut motus ſuſtineat continuita- tem. Fibræ omnis generis ſunt, nec loeo inter ſedifferunt, ſed omnes invicem adeo immiſtæ, implicitæ& confuſæ, ut nonperſpicuè cernantur, ad motus præſtandos,& repellen- das injurias Hoc nomine nõ veritus eſt Hippocr-lib, qvem de Corde inſcripſit, Cor Muſculum vocare. Qvantum au- tem diſcriminis iater utrumq; occurrat, diſpaleſcet, ſi cat- nis colorem denſitatem, fibrarum diverſitatem& ipſam a- Stionem reſpicias.(4.) Poſitum eſt in medio ventre,(& qri- dem medio thoracis, qvà baſin: in medio etiam corporis, ſi crura non conſiderentur, ut inbrutis, aliàsenim umbilicus exactè tenet medium, vel eo etiam fine, ut ſalutaris&. ε vyriuis ſtellæ inſtar mellifluum nectar in omnia extrema peræqvè diffunderet, Eſt autem Cor qvoad radicem exa- cte in medio, Mucro verò ſiniſtrorſum& antrorſum in fra lævam papillam, nonnihil exporrigitur. Cujus ideo mo- tum ad ſiniſtrum latus perpendimus, ut crediderint eapro- pter nonnulli anotomiæ imperiti totum Cor in ſiniſtro la- tere latere. G) Qvoad yantitatè, ratione corporis, majus ho- mini, qvam cæterorum animalium ulli contigit,(qvia ma- gis etiam ſangvineum) ordinaria naturæ lege„in longitudi- ne ſex trans verſos digitos æqvans, in latirudine verò qva- tuor. Alioqvin variat pro ætate& temperamento. Qro- modo autem ex hujus magnitudine timiditatem& ex par- vitate audaciam arguere licet, vide in clariß. Sperling. An- throp. p. 701.(6.) Cum pars(diſsimilaris) ſuperior dicta cor- dis bafis, radix, caput,&c. latior ſit, inferior autem dicta Co- nus, 2 πμάννꝙucro, vertex, cuſpis. apex, acutior cenſeatur-⸗ hinc modo pyramidi/modo cono, id eſt, nuci pineæ, ſive abi- egenæ, ſive avellanæ aſsimilatur, diciturq; communiter higu- ræ Conoidalis ſeu Pyramidalis. Credit autem Clariſs. Spige- lius Cor in vivo homine rotundius eſſe, qvam poſt mor- tem apparet,& rotunditatem illam amittere tantum, con- cidente, ob mollitiem& ventriculorum magnitudinem, ipſius carne. anta ſit conformitas figuræ Cordis 8 Car- “ 1aCx, ——y—— — —— ————J———————ᷓ— diacæ item ſeminum cardui benedicti, citrii, anthoræete: docent, qvi ex externis internas etiam rerum ſignaturas colligunt. Conſule Phar. Rhumelii Herbar. Herm. Crollium de ſ. gnaturis. M. Frid. Ro. Cr. Externa co rd 18 ſuperficies lævis, polita& æqyvalis eſt, præterqvam qvod aliqvid interdum inæqralita- tis inducant venæ& arteriæ coronalis ramuli ſangvine tu- mentes nec non adipis copia: Interior maximeè inæqyvalis. (7.) Connectitur ope pericardii ſuperius Mediaſtino infe⸗ rius Diaphragmati; per vaſa autem aliis partib. Vaſa au. tem numerant omnis generis ver ſubſtantiã cordis diſper- ſa,(de qvibusut intra ſunt, poſteà,)æ venam coronariam, qvæ baſin undiqve cingit multosqve ramos per exterio- rem cordis ſuperficiem in totam ejus ſubſtantiam ad mu- cronem uſq; dilpergit. 8. A rteriam, modo unam modo ge- minam, qvæ coôronaria dicta eodem cum vena modo baln complectitur y. Nervulum àſexta conjugatione obſcurum, ad facultatem ſenſiſicam non motricem, ut voluit Pictolhe- mineus. Haæc in communi. Jam particulariter THESIS. II. Similaribus conſtat partibus, vel externis,(1) tu nica,(2z) adipe&(3) auriculis,& vaſis: vel internis,(4) ventrigulis ſc.() Septo&(6) vaſis cum(7) valvulis. b e.“ (1.) Tunica fiye membran propria veſtitur cordis paren- chyma, tenui gvidem, attamen ad hujus viſceris firmita⸗ tem abundè robuſta() Huic circa eqaæx⸗ ubi vaſorumeſt egreſſus, 5ear Adeps(non iues pingredo ſeu ſevum)ad- naſcitur propterſhume dationẽ& cõtabeſcentiæ periculu, interdumtanta, ut minus peritis Anatomicis impoſuerit corabfuiſſe, ut in tauro opimo Cæſaris& Struthiocamelo à Spigelio difſecto contigit-(3) Quæ cordi adhærent particu- læ, appendices, ſeu progreſſus qvidam, ob figuræ rudt. mentum aarteule dicuntur. Sitæ ad cordis gaput numero duæ ſunt, dextra venæ cavæ,& ſiniſtra arteriæ venoſæ aee .— 8 4 3 5 7 3 ita, * 1 royrims i clutſanunadin Hnäiunkumih 4 mu ient Nam GA rpleid dd Qrduiepe⸗utd dete oota amnd 3d facliotem coht codemotuqiider erim cor liktatut dunt,& riee ferla: ropugnaculo,7 p . Diferuntattemu uana ſaſs partim externis.is, qyia ratum, ſlis, qria docebiter.(4)Ci tes 7asteas, Gälel Ladini 7eres, p munite autem d putait qlem fru demin najotibus lexnatuta fabtica tanen abtuiſe o dam teesantem; leu. Deter, gh lars tgare mji tacte iitu, malladerrperan Föden ſenoſumen 1 metiolam nur ndüniiin laren 1 k 4 lüm in 3 aip epio he *. Cr. Tam qrodal 4 1 r& arter Jrid nteruna. Ope perir. manr. b . enemmcülheni ttn b 1 natl, peru autem ali ug an fenzaneſat —, unt.hote,)s anen . eungi mul namo k. cr ciem intotam einſchinin erg AAnriam, maäomnn tonara did codem cum cum Yerrulum iſexra corjugatat b Hcac non Dorricem, cha 1An³. jm aun THESI nM eOa ſat parbus, vel ertm KS)anficuis Kyaſs felun (F) epro&(H) wmüseum)u b nanng ie nanir nd propria veſitur euuy ndem, at:amen ad dujs ien daa ½) Huiccieca ufans dinin 1p(aoo uus pingedoabn hame Autjo Kcotideſcen „ut miäaus peritis Anatomichi in taufo OP mo(xfars& ntin coocigit Dr cor achexux ſeu progrellus pidam, od w 1 4 dicuntur. Sr 30 cotdi cqu venx 1*. Klnllta axls wul fita, proportione duobus ventriculis reſpondentes, majo- ri in infantibus vaſtitate, qvàm in adultis, ut in nupera cujusdam puellulc, præmaturà& violenta morte abreptæ, anatomica& ρᷣeean- te octiduum luculentiſſime demonſtravit Excellentiß. Dn. Præſos. Figu- ram habent pyramidalem; ſuperficiem externam, in exten- ſis& repletis æqvalem, in contractis rugoſam, ſubſtantiam, qvæ huic peculiaris, tam nervoſam, ex triplici fibrarum ge- nere conflatam, ad firmitatem, qvàm mollem& tenuem, ad faciliorem contractionem. Moventur enim juxta cum corde, motu qvidem perpetuo, ſed tamen contrario. Dum enim cor dilatatur, ipſæ contrahuntur& materias effun- dunt,& vice verſa: Ut ſint eapropter cordis a. flabella, 8. propugnacula, Y. promptuaria, à. vaſcula& juſtæ menſu- ræ. Differunt antem inter ſe. ſitu,&. magnitudine, y. duritie,& 5. Figura. Vaſa partim internis partibus annumeramus, partim externis. His, qvia per exteriorem ſuperficié, ut ſupra mon- ſtratum, illis, qvia per interiorem diſſeminantur, ut infra docebitur.(4) Capitates in corde inveniuntur, qvas Hippocra- tes astoæs, Galenus& Ariſt. xo⁴ μά⁵, Julius Pollux xeανπαη Latini ventres, ſpecus, ſinus, thalamos, diribitoria, com- muniter autem ventriculos vocaut. Hos non tres, ut Ariſtoteles putavit, qvem fruſtra defendere conatur cl. Licetus, ne qi- dem in majoribus animalibus, ſed duos tantùm ordinaria lex naturæ fabricavit, dextrum ſcilicet& ſiniſirum. Qvos tamen abfuiſſe obſervavit Kiolanus in corde Poloni cujus- dam, tres autem ali—voties invenere Veslingins, Glvius& Va- leæus. Dexter, CA⸗Badus XMA Aμαdde dictus, ſemicircu- laris figuræ, major ſiniſtro, ſolius ferè pulmonis gratia con- ſtructus videtur, qvæ enim pulmonibus deſtituuntur ani- malia, dextro etiam carent ventriculo. Recipit autem ſan- gvinem venoſum ex vena cava, coqvit, attenuat,& per ve- nam arterioſam rurſus in pulmones emittit. Siniſter an- guſtior ſed nobilior, ex ſangvine in dextra cavitate præpa- rato ac per arteriam venoſam tranſmiſſo,& ex aëre peros naresve inſpirato, in pulmonibus præparato,& per eandem viam in ſe recepto perſicit ſangrinem arterioſum& ſpiri- tus 8 7* — 1 —— nus vitales, edòſdemꝗq; per Aortam rurſus emittit in ſingulas corporis partes. Inhis ventriculis inveniuntur modo kru. ſtula adipoſa, teſte Bauhino, modo carunculæ, teſtibus Fpi- gelio& Clariſs. Præſide, modo oſſa, tam in hominibus, ut præter Riolanum, apudnos obſervavit Excellentiſs. D. di. mon bauli, qvàm inbrutis, ut cervis, tavris etc. Differumt hi inter fe magnitudine, ſangvine, forma, ſitu& craſsitie. (5.). Intercedit hos ventriculos parenchymatis pars ma. jor ac denſior Septum aliàs dicta, qvod ſiniſtro latete conca- vum eſt, dextro gibbum, cavernulis exilibus(in vivis forte colaretur,& à dextro in ſiniſtrum ventrem ſtiliaret& exu- daret.(G6) Exdictis ventriculis circa baſin vatuar vaſa egredi- untur, ex dextro duæ venæ, ex ſin iſtro totident arterie. Alterum dextri ventriculi vas vena caa, triplo majori orificio qvim Aorta, ſangvinem infert ab Epate. Alterum ven⸗ anteriiſ ingreſſum percavam ſangvinem exci pit⸗defertq; ad pulmo- nes ex ijs per arteriam venoſam mediantibus anaſtomoſi. bus in ſiniſtrum demumtra nsfertur thalamum. Et huncu= fum habet ſiniſtri ventriculi prius vas arteriz venoſa, orificio rotundo& quũdem majori quàm arteria magna, ut ſcilicet atrem& ſangvinem ad cor advehat. Poſterius arteris nix na, Ariſtoteli aso*, aliarum omniu m radix pulſu, dum vita fuper ſtes, aſsiduo micans, ſangyinem modis omnibus in cordeperfectum in corpus univerſum diſtribuit. Uniun- b tur hæc vaſa in fœtu& per anaſtom oſin& per canalem, ut in dicta infantis Anatomia nuperrimè monſtrarit Exceb- len. Dn. Præſes.(7⁷) Dictis jam vaſis in tus apponuntur un. Tecim membranulæ ſeu pelliculæ, quæ valula, oſtiola ſeu jani- trices ob uſum dicuntur, cum valvaru m inſtar claudantur tercipiatur. Afiguræ qvadam convenientia dividuntur hæ in tricuſpides ſeu triſulcas,& figmoides ſeu ſemilunares. Illæ in- troſpectant, ut citò adimitrant materiam, ſed nonemit- venoſæ reperiuntur, quæ ſangvinis introitum adjuvant, te- . grellum Perviis) præditum, per qvas tenuiſsima fangrims portio XL aperiantur, ut materia affluens aut afſumatur aut in- tant: tales tres circa venæ cavæ oſtium,& duæ circa arteriæ nn yium„ „emc 1 unticemgqyve ellernoneröret aH uſ do z) nteiund merrom K)3h 14) Aßahen ſiccutatttanima euſpittu giilts '0 ru asbun zu nujusderehtio de anyerameatum,non atsirentis, nſtemm igente igerhom zerdchibetparti cprrwsiclns&hr maticohumore, omocnm ſangi isa ii habn e kococuloringten dum apparet ino enim occalidam nonlemper uſia ſoneteruräevin roprrlmam dpae ſetö crdete Arel- C wn ann 1on amin Alutabenn, han kecullnii erinrimim alnenuxwhn 1 5 ob M dlery amin pruris 1 4 r r Ceretz. 8 mMudime 4.. He.. 1 1 2 Angyme, korma 44 dla, 5 4 Knugern. cun. RllS eNd zum, per qras? 2 M i qruz tem 164„.„ eromin— 6 6 1 lae, d 1 LaA„ 45 32 1 A 4 Kp CTIsK venr- e neuls nre 4 1 Mac, cx liniſtto nnien gh 1. 2 e Ae 43 y„ 38 4 Ar lem imtert ad Ppate. Alteng 3 2 4 GI n FeLaram anmmeneee 14 14 dem excpit dttenar areriam. Wl 43 im demumtramſerrurtha Tamlerturthalamm. AlAl, L „ſtriventriet 1 4 l Nentricull prius n nan un, „ 4 1 8 4 e. 8 4 13ror 1' p duam. 4Terla maohe N 2* 3 3 4 8 n ad cor ad chat. Doſtenwer 2 Arum 4 mnm ralr 2 2— Anum ommd IIdGII,N. 4 Muo micans, ſangrimem mocbor ** 1 uingger um m cCofrpus unmerlum Gtnda. 3„ a loxtu K per anattom un&tan 4 1 Aareram nperrme mooe 3 4 14 4 M Rbperrnche Ol. 5 f 4 PIAſe⸗ I 7 0 2„ 2m FISIeuSappoh- as& cu Pelliculr, qur es, Och. ½ 4„ 2 1. dicuntur, cum valrarum mtuti- „ 1 iam ., M maten atHuens aR 11¹en ½ 12 1 radam coweniemu dii * 1„ comenl 7— A— 1 8 1404 1 r MLer ut cito adimutant Mn “ 4.„ iw, 8 A — 2 A 1 1 renr 1 ln. 9. 1 4 ½& 4 ““ „ 8 16 0 am u. 1 undg. Prun DIOmoe 2 grefſum verò à corde per eandem viam prohibent. Iæ er tra ſpectant, vaſis educentibus appoſitæ, tres ſc. arteriæ magnæ totidemꝗ; venæ arterioſæ, qvæ ſangvinem è corde effluere, non verò refluere& influere rurſus permittunt. THESIS III. Cor eſt(1.) fons caloris(2) Spiritus vitalis offi- eina(3) arteriarum principium(4) pulſus inſtru- mentum&(.) appetitus ſenſitivi ſubjectum. Fydei (x.) Ab calore uti non generari peteſt homo,(Cum eò, ut pla- ſtico, utatur anima ſeu vis formatrix tanqvam inſtrumento ſeu ſpiritu, qvi ſit Seasreę G- 1⁵ν ναeQρ*ο⁴ειν sX iey A„ra- „G T6 rdν& αeν 5εμιι) ia absg; calore nec viyere poteſt homo. Hujus beneficio duplex communiter ſtatuitur in homine zemperamentum, non ratione corporis qvidem, ut miſti, ſed at viventis, Inſitum puta& Influens. Inſito 8 innato calido vigente, viget homo, illo expirante exſpirat& homo. Etſi verò cuilibet parti ſuum ſit calidum innatum: tamen prin- cipatus iſtius& humidi radicalis in corde eſ, qvod ex ſper- matico humore, ſeu ſolida fibroſaq;: ſubſtantia& calido admodnum ſangvine concretum eſt. Unde Galenus etiam aslav 18*αεαιεν ερααμςν cor nominat. Ab eo enim tanqvam foco calor influens, qvo corpus animalium ad tactum cali- dum apparet, in omnia membra diffunditur. Qroniam enim hoc calidum inſitum ad adiiones omnes perficiendas non ſemper ſufficeret, ideo calido aliunde inffuente. à qvo foveretur& excitaretur, omninò indiguit: ut providerit ea- propter Alma mater Natura, d partibus principalibus, præ- cipuè verò corde hoc influeret& toti corpori communi- caretur. Qro nomine verè caloris fons& ſcaturigo Cor ſtatuitur, non tàm inſti, qvàm influentis; Cum hujus non plus habeant, qvàm â corde acceperint. Si deinde pecu- liaris cuilibet viſceri inſita temperies attendatur, czlidiſſmum certè cor erit omnium viſcerum ut auto ritatibus, rationibus& experimentis probat A. Laurent. lde org. vit. 9. c. z.Pernel. ſide qyando hanc cauſam reddit hirſuti cordis in loc. Hinc qvoniam frigido indiget calor noſter& absq;, illo extingritur, pro caloris ventilatione& refri pulmonem adjacentem accepit cor hominis, prium flabellum& temperatum ventilabrum„lenem, te. nuem ac mitem auram aſpirans, Notum emm alias eſt, qvomodo nimis frigida pectori inimica ſunt, ut fert com- munis Medicorum ſententia.(z.) Spiritas vitali ofheine dicitur, ſiqvidem omnibus in conteſſo ſit Spiritus naturales in hepate, vitales in corde& animales in cerebro perfici. Ubi autem& unde gignatur vitalis, fupra Qro fine, con⸗ ſtat: Cùm non ſolum in ipſo corde cum calid oejusdem in- ſito actionum cordis præcipuu m inſtrumenrum ſit, fed& innatum diſtribuat, eiq́; qvaſi actum& perfectionem tri- buat,(unde& calidum infiuens à multis nuncupatur)&de- niqve animali materiam& qva ſuppeditet. Hac ratlione pa- tet, qyvomodo cor vitæ principium ſit, ideoq; principaliſsi- mum. An verò ſit primum vivens& ulti mum morjens, ex, ſeqventibus patebit.(3.) Arteriarum prin ijpium qvando cor ſtatuitur, non Tace intenditur, quod ſolum eſt ſemen, è qvo ſimul cum venis, corde& reliqvis partibus arteriæ ge- nerantur. Utenim generatio, ita partium rudis adumbra- tio fit in inſtanti, licet perfecta elaboratio ſucceſlu tempo- ris:(qvàâ autem varietate, monſtrant Aqvapendens, Bonac- ciolus, Pinæus, Veslingius c. 3. Rod. à Caſtro Luſit. de nat. mul. c. 14. ſeq: Sperlingius de form. fætus, aliiq; infinitil.) 7 X 2*„.— 3—“ 5 2* 4 r.⁴εσεε ã verò principium cor dicitur cum in eo ejusve ſint- ſtro ventriculo arteria magna, aliarum mater radicem ha- beat, ſecus qvam Ariſt. opinatus eſt. Aoαακιπνσ principium eſt, cum ex hocarterioſus ſangvis per totum corpus diffun. datur ac diſtribuatur. Devehunt autem arteriæ pro(a) vita 7 id eſt, vitali facultate communicanda,(9) corpore nutrien- do, O) animali ſpiritu generando, vitalemid eſt, arterioſum angrinem non enim ſolus ſpiri tus absq;, ſangrvine in arte- ruis cContinetur. Ut pateat jam in corde eſſe vitalis ſpiritus Phyſ. 13. c. G. Confirmante hoc idem Experientiſs, Du Pra. Anat Par. ge ratione, tanqvam pro. erertetattiden 1an haahrs Lhum Gatas Krunoonodo dic cungorcßmtentio— noismom Sltand Notus ic ruſgadeit wgio cotäs ſttath vomicard(aunn ancinen beiiſin I duubus uſtatpa vulgats deßnitionet dmittimus:quod ole mucrocortsa ſat. Etmüsanima medium iſerituh roccotdi acced grudineſed Ac. ator-Lzteraenim dandacſemtod Werutiſaterumg trigioneadinteg usautemcorcdisq dwcifoscicabah ltadmodumigin compreſionech emittiQackin receditäbaligtn num icened umcnclekain 4 in 3 Procal 1r acenteman ventilati Lunn im K tem pit cor honn d — tatum ſe 5 beng 13 frioi 8 4 rum en edominimi näe lententiz. 1 omm 14.. es mcorde X.. Mdun — 864. animalezin. dü dWedig p 3 een Sgnatur 12 d Anw . * 4 1 Kun 1 4 Iuu 14 1 “ Amitr Cahhc 8 d Oo. 114à Amenrun 4 ½ 4 “— Allduam Intluensan 8 2 Rateriam e qnaſupped 14ppec 82 1 1 Aimunnn 8**. 1e„* 1 4 „ 1 0 1*₰ 18 arictate, monſtrant Jqrapencta 4 4 1. 1.„ 12 1 4 „Veasl gius c. 2. Rod 3Cafrolus soer 2 8 3 †* 4 n Aniſt opinatuseſt. 4sanag mn arterioſus ſangrtsper totumcopot „ aarur. Derchunt autem artenryne .* .. 4 grne ratc communkxanda, ⁹/coſpobls 4 1 4 Siritu generando,taem dchem ſͤͤ 4 * . dnra h . 74 n. P Dertea 1 4 5 2* 8 peftectacladorauo ſacal * 6 inghus de form. frtus, os 4 * Finciptum 0ot Gicntur cummeoen * 1 nh 3 8 on Itus 1056, anpne 4 incord ſerab Ut patcat jam ncorde cleſlas, A 8— & caloris generatricem faculta tem, qvæ arteriarum ope pet- ficitur: Duas adhuc alias facultates cordi aſsignant Medici, Ppulſificam ſcilicet& Owεμαοασαινε. De his j gitu r† jam agerur.( 4) Viva non modo alicujus animalis diſſectio, ſed& ſenſus ac- curatiorq; attentio docent Cor indeſinente quodam perpe- tuoq́; motu agitari& modo ampliùs modo anguſtius fieri. Motus hic Pulſus dicitur duplexq́; eſt Naturalis, qui ν actio cordis, ſalutatur, Depravatus, qui zaανα paſsio cordis, nominatur,(cujus natura, præ ſagia, cauſas, ut& eordu intemperiem, curationem&c. inſtituti& brevitatis memores conſulsò yræterimus.) ille duabus conſtat partibus diſtentione& contrattione: quarum vulgatà definitione rejectâ, ejus contrariam, qvæ firmior eſt, admittimus: quod ſcilicet in Conſtrictione eordis ſive Sy- ſtole muero cordis accedat ad baſin, ideoq́; nonn ihilelatior fiat. Et in iis animalibus, qvibus Aorta non baſi, ſedverſus medium inſeritur, ut in cuniculis, angvillis& ſimilibus, baſis qvoq; cordis accedat ad mucronem. Ut non modò qva ton. gitudinem, ſed& quà latitudinem, cor anguſterur& contra- hatur. Latera enim cordis, qvæ coſtas dextras finiſtrasq́; ſpe- ctant, ad ſe mutuò veniunt, Bmulq; coarctantt, adeo ut ſi alterutri laterum mucronem abſcideris, urappendeat, in co- ſtrictione ad integrum latus& qvaſi locum ſuum redibit. La- tus autem cordis quod ſternum ſpectatattollitur,& qvidem præcipuòè circa baſin: atq; ita totum cor undiqvaq; tenditur. Uradmodum igitur Spongiæ cor comprimatur,& in iſta compreſsione& conſtrictione ſangvinem expellat& in vaſa emittat: Qva ceſſante ad naturalem ſtatum redit. Mucron. recedit à baſi,latera verſus coſtas extenduntur,& qvod ſter- num reſpicit, concidit. Atq́; tum totum cor quieſcit, ac la- xum ac molle ſentitur. Ubi verò è vena cava arteriaq́; veno- ſa novus ſangvis in cor propellitur,& qui in eo continetur ſangvis, rareſcit, tum ſi uperius latus aſſurgit, manentq;reli- qva latera extenſa. Atq; ita tum cor in ſua dilatatione eſt, nec aliam totius cordis dilatationem præter hanc licet ob- ſervare. Hanc ſententiam propugnatam& Aoyα ⅜σ πι confirmatam, ſege in priori Cl. Walæi Epiſtola celeberr. Dn. B3 Præſi- — ——,——ͤ——————————— ———————————— 6—— ——— Præſidis loc. Anatomiæ annexa. Cum autem oppoſtti ſint hi motus, intermedia omnindò reqviritur qvies, uti detmon- ſtrat Periꝑateticorum Coriphæus Ariſt. 3. Phyſt. 6 36. Ge. mina autem hæc eſt, altera, quæ dilatationem, alterd, quæ conſtrictionem ſeqvitur. Duplex hic motus& duplex qries fibrarum beneficio perficiuntur in corde, arteriis& utroq cordis ventre, ſed magis in ſiniſtro, quam in dextro ſentitur pulſus. Nota autem, qvod violentus non hic ſit motus(cim omne violentum naturæ inimicum ideoq; non diuturnũ) 4 4ℳ nec voluntarius, ut ad noſtrum arbitrium, eum concitate aut prohibere poſsimus: Sed naturalis prorſus eſt, qrino- bis nihil tale cogitantibus perficit ur. Eſt E. internum q́vod. dam& naturale principium unde pendet, hoc autem(miſ ſis plurimorum inſomniis) Anima eſt,qvæ dum proficuaat- trahit& noxia expellit, ut omnium actionum, ita& hujus gauſa efl principalir. Inſtrumentalis eſt Cor, quod partim àpecu- Iiari facultate cordi inſita, pulſifica ſcilicen: partim A repletioue ſangvinis, tanqvam cauſis adjuvantibus, concomitantibus, hunc pulſum continuat. Finalis ſeu uſus eſt Cemmunis ex parte pro toto corpore, ex parte proprius ſoli cordi, de ꝗvibus palsim, Pulſuum doctrinã, qui diductius expetis, adeat ipſius Gale- ni tract. de pulſ.Inſt. Sen. a. part. 1. Sect. 4. Monochordon Haffenraf.&c. G.) Duplex eſt ſeuſitivus appetitus, concupiſcililin cujus paſsiones communiter ſtatuuntur amor, odium, deſi- derium, fuga, gaudium, triſtitia,& iraſcibilis, cuj us ſunt ſpes, Deſperatio timor, audacia, ira. Hunc in corde meritò repo- ni debere patet, cum utri usq; perturbationes& affedus in rali parte vigeant& ſentiantur. Ira n. ſangvinis fervorẽ cir- ca cor efficit, pes palpitationem& langvorem, lætitia dila- tationem, triſtitia conſtrictionem&c. Uno verbo: Cũ paſ- ſiones cirea honum proſeqvendum occupatæ exoriuntur, tunc plus ævo dilatatur Cor; Cum eirca mali fugam ‚Lon ſtringitur. Nata timen, cum dbrad Racons& alii. Uterq́x appe· titus in corde reperitur, non tamen in eadem parte, ſed in locis aliqvantulum diſcretis. Uterq; enim diverſam tempe- fiem exigit: Iraſcibilis aſſuentiam caloris& ſiccitatis Con- .. cupil cplcbib muumnlerpeis armawjor(thamo labcct nobrelii Eitdetto cläs r hpſüneiaiun wanifelrthe)inem sKüiptabr Geokum gredicogitetlones! nn,timotem, ial cortalis&homo. mmil inrins lenen ccli Crxlii lepniiia& 44 mul uut ſita ahgraltarà uha 8 ———“ 7 4 dime „ltwusgen Uyritumfie Acricälen Soltealüten in litearano Canae autaar nedaa maindinaa Lachi unaen 31 icat cili cei:— * m. vam e5 1— auat. Finaus! au llscCmniag 4 ex paftehr Mi dlicorii de güen tini, qu diduc lusexpet akait . 1 enl). pact. cd 4! Na upeexeſ euſtinu naun maj communiter ſtatuunt unanokgür zaudium,— auticiiaät nein corderen n utnusg. derturdat iones Ari b ut Kcnnamur. Ir aa ſiginätn mum proſeq endum occuoat a- latatur Cor; Cumcitcamiig 12 Lucm Xah en dcritur, nontazcni mneadenyin. md iſcreis en eiindſeir: 1Dls ö“ „ 4 9* eN espalpitaionem K&langrofen, an 2*. 9d 1344: altrickt ohe em Rc. Unordh” Aucntiam auice b cupiſcibilis verò abusdastiam aloris& humiditatis. Diver- ſaautent illa temperies eidem parti convenire neqvit. Hinc cum major ſit humoris copia in parte dextra qvam ſiniſtra, imo hæc ſiniſtra ſi ccitatem habeat, interunt,„Concupiſcibi- lem in dextro cordis ſinu, raſcibilem verò in ſiniſtro reſide- re. Hus poſitis eyincitur facultatein Sν‿νμιαν!ε(fi, non radicaliter at manife ſbativé) in corde ſtabulari. Unde fac Iior evadit eorum 8. Scripturæ locorum interpretatio, qeæ docent è cordee- gredi cogitationes ſive malas ſive bonas, è cordę oriri amo- rem, timorem, iram&c ut in proverbium abierit;;Cvalc corralis&homo. Conjundta jim utrag, diſſertzione tam ge- nani,in rins theoremate, qam ſpeciali in ſtqventibus, facilè collu- t bis Cordis Definitio& Hiſtoria: Qyam,(Rnon ad voluntatem pro an imi voto ſufßcienter, pro ingenij taunen modo& facultate.) altralirer attuliſſe volupe fuit. II magns 1i vubuiſſ Jat eſt. aas⸗ Oe 2r Nende raurueyisa 8 TanaLaia.— —— 3—— DodisimoTI deſia um m Authorf, Conſangrineo ccuratti ſuo charilsimo- 2 8 Ntimas gentes prope eonum Divitum fines Aſiæ beatos F xteri cantent, alii led artes Mechanicorum. b Slhee. cæli faciem ſoliq;, . Qricqvid extra nos ſpecioſus orbis 4 Continet, 3 laudant. Penerras LE GA NGE R Abdita cordis. 1 Ge⸗ Qvodgerit ſecum microcos nus intra Pectoris fibras, ſapienter effers, Partium dando modo functiones, Vaſa ſitusq:. Maſus ut ſemper propius! qvod omni Tempore ac Terra ſpecies opesq; Orbis, immenſas rationis offert Deeliriasqj.. Perge profundos hominis rece ſſus. Pandere,& cellæ monimenta mentis. b Sie teager penna metuente ſolvi b Fama ſuperſtes. poſuit raurus ERASMI BRA NDAIINuS Virtute& Eruditione præſtantiſſimo juveni.7 DN. IVARO LEGANGRO, De corde publicè diſputanti, ob cordis ſinceritatem, fratri& Amico ſuo ut certiſs. ita chariſs. um fagiant nehule. patuli fr publica mundi, Sol, prius obſcurus, clarior orbe micat. Sic mage ſplendeſtit Parvi fax enthea mundi, Cum prius umbriferaæ diſc utiantur aqvcæ. Cor, hominis ſolem, ſcrutando, tanta LEGANGER Praſtat. Hic errorum nubila denſa fugat. Teſ erit calamus herfundens jingula claro Lumine. Sis erito clarus uterg, ſuò plura tui illuſtrent radii. Poſt nubila, IyV ARE, Et creper os ſal 3le fal tibi Chriſtus erit. 3 Præſens carmen mutui amoris rsxιιε2ον transmittit NIcoraus HALVARDIARCTANDER. 6(2.) 90 rHü MrDIcCl. Fxderien Pedf Al diems. 0l. WI 38, ſapient 037—““ 8 5. 3 do modofund 5 Vaannea,, ColLEGIIANATOMICc e⸗ er propimslgroh. D 1§8 P 1 4* A T 1 2 ernn ſecie ogen DrGIMA IERNTI enlas rationisoffend b—„ heina P U 4* M ON E, — howiais meeh cer 2— . m enna metuente ſolyi b b D.—0. M. A. kamaſdperſen Sub Præſidio b VIRI Præclariſſin uni, celeberrimi— „ 6 lus ERAuu mnaum D N. THOMK BAR- lare& Pudmime nhetmiſßn 1 H 0. N 1 C A8 P. FI L. b b IVARO LIGASEI MfFDICINE EIT ANATOMI DoCroRis licè diſ Duramodenrsined Fxperientiſsimi,& in Regio Hatn ienſium Athenæo— & Amico ſuo utcerii— Profeſſoris excellentiſsimilatdatifsimi, hræceproris, brache 3 fautoris ac pr omoforis xtatem ſuſpiciendi. a8 Eehalc. datul ſex ailisnuudh Nin onn, luhr mie micat. endeſait arni ſax euulea nanij 1enhaßſens ſaamqct. OL Aus LAuRFNTII 8TISONluS * rds, anss LEO4NGII 1. Xüdſtadio Scanus. Hi errran mniu afeſih —— 2 Mrn 11 læru uuera ſui tradu Paasbelt, I7 455 SeBEE 12len 0ln ni Chri mu. br rlens carmenmen amoris ruau ranmit Aus HAILVARbI AdcI Ad diem 6. Apribis Anni 16 10, in Aulitorio Majuri publica ac hueiue 4*⁸ Fruitunum Cenſuræ eommintit b * H A TF N 1 F, Literis& EORGII LA MPRECHTI. 1 4 A a EEnEAeeseeeeeeeee. Summis Chriſtianæ Religionis propugnatoribus DN. CASPARO ERASMO BROCHMAND) sacro Sanctæ Theologiæ Dodori Celeberrimo, ejusdemq; faculta. tis in Regiâ qvæ Hafniæ eſt Seniori venerando, Decano pecta- bili, Diœceſeos Selandicæ Epiſcopo vigilantiſsimo. D N. IO HANNI IOHANNIS RESENIO.§§.Theo. logiæ Doctori Celebratiſsimo, Excellentiſsimo, ejusdemq́ in dicto Lycæo Profeſſori principi.. DN. PETRO PETRI VINSTRUPILO, S. S. itidem Theo- logiæ Doctori incomparabili, ob virtutis& erudicjonis famam per totius Europæi Orbis tractus notiſsimo, Eccleſia- rum Scanicarum Epiſcopo Reiigioſiimo. vyigilantiſsimo. splendido Muſarum lumini& Practicæ philoſophis⸗ Profeſſori præcellentiſsimo D N. M. SEVERINO PETRE ‚O, præceptori qvoris offici genere perpetim colendo. Nec non omnijuga Eruditionis ſupellectile inſtructiſsimis . Neverendo& Cluriſſimo D N. M. ANDREE NICOLAI Myſteriorum Däemnorum apud Ydſtadienſes Diſpenſatori Religioſiſsi mo, Patri qvovis obſeqvii genere jugiter colendo. Pereximio D N. JAN O CLOEGFER O; Verbi Divini ibidem Comminf⸗ niſtro fideliſsimo, Affini ſuſpiciendo. DN. Mecænatibus, fautnrihus,„Promotoribus ut honoratiſſi mis ita certilſimis Hocexercitium Anatomicum dicat& inſcribit OLAus LAuREFNTII STISONIHS Aut hor& Reſpondens. Kintenitam. Wim iidature ſalenam 11 an nteyimus in fahn Gaunum ngreliumun unnes occurruut, qy theriimam nobis in nnnei ſetihuu ſuis& Liliet pulmae me nm ſuumij hance iinnt omnia adeoi nuis exhilaratam umonjintertextis uiſigin qyi non 9 dilet, hunc Tireſiä fgan geſlare oper datetis omnind pan Huirum gyo viyim tirvecem minahii et qui denon in- nuünuinuſunz⸗ Btauten diolig nall; ka vei inlenn wig NSn,. — no, Excrh L.ycro Prof. emr — 1 8 N. 4. 1VINSTKUPIUIN 2 3 ä) 6 8 PAlg) Al. Na. 1n 7* 3 Akrunn& emdidonän Orbis tracdus meif. im [cTu Doenmo, kae 1b 47 Nair R.. gnpo Keoe 9 7. DoReligioülbimo, um lumini& Pradicz hhiloſoxit Ror præcellen risimo 0O PEBTHrNp PETRFE O, Preceptongui 3 1 ere perpeum colendo. 4 4 4* „5“ 1 2, * Lontz. mn ee pellectne Intructlamn fyrrrado& Churiſtmn NICOILAIApKeriorun D'ir 8 1 8 3 3 2 4 1 4 R* 4 3 p. Dupenſarori Religioſiſsiwo, hn 2 3O 5 1 7„ 2 qrii genere jugiter ccjendo. Ererr FRO Veni Dirini ibidemm Humo, Atnai laſpicicndo. „aumidm, ym Inruu it inruſn 4 6— m Anxomicumdirl nnſcndit „ occwncum „rI f auTNTII 71 493 14IIAmA G G„. Aene Ausher& Nehaue ARAKKR EEKWEEKK LEKKE Vi domum axtruit ſuis flabilitam fundamen- Atis, erectam columnis affabr politi, pictisq ad & ſuporem luſtrantium tapetibus decoratam, de idis autem pro communi ſalute excubantihus miniſtris parum cogitat: opus qridem ille, ſed ctatum, magno poſſeſſoris damno ruinam mina: tur ac interitum. Hinc vidimus hucusc; miram in ponendis fundamen- tis Naturæ ſolertiam, luſtravimus in conformandis tapetibus eleganti- am, notavimus in fabricandis columnis prudentiam, ipſum jam Regis palatium ingrediamur, idi cordis adle o corporis totius miniſtri pul- mones occurrunt, qvorum neceſſitas& dignitas pari æſtimatæ pretio uberrimam nobis in ſinum reponere videntur utilitatem. Fice pul- mones ſedibus ſuis& miſero ſpectaculo cadaver tuis ſeſe ingeret oculis. Scilicet pulmo eñi mobilis ilee vitæ genius, cujus agitatio perpetua fir- mam ſanamq; hanc corporis machinam mirifice præſtat. Hoc vigente vigent omnia, adeeo; in optimo felicitatis ſtatu coliocala faciem miris mois exhilaratam preæ ſe ferre videntur. De vaſis multiplici nexu Pulmoni intertextis qvid referam? In ſingulis hiſce expreſſa divinitatis veſtigia qvi non agnoſcit, in omnibus Deum qvaſi hoſpitantem qvi non videt, hunc Tireſià cæciorem& caput cerebro vacuum aut pro cerebrs fungum geſlare oportet& neceſſe et. Hæc ſplendeſcente utilitatis luce cœteris omninò partibus nebulam& tenebras obdlucere videntur. Hæc ſpiritum qvo viyimus ducunt, reducunt. Hæc pro laudibus Deo cantan dis vocem mirabiliter efformant. Si gya igitur Anatomicæ artis pars eſt, qvd de non in caſſum inſtituatur commentatio: ſane ea erit, qve pulmonis vaſorumq; e jus imaginem nobis ſiſtit atꝗ; indolem.. I HESIS I. 3 Eſt autem pulmo pars thoracis diſsimilaris rara, ſpon- gioſa& mollis, hauſto per trachæam aëre reſpirationi& voci inſerviens. 8 A II. Di- Dicitur Avicennæ cordis culcitra, Philoſophis cordis ſa. bellum& ventilabrum, Græcis rytuuen, Xo 15 Tyteu ab of. ficio qvod reſpirationi inſerviat. Ideoqve natura non niſi animalibus in aere viventibus& reſpirantibus eundem conceſsit, cœteris autem utpote piſcibus collo& v rentibus denegavit. Hipp. l. de int. aß. Ga a AAMua aaxand nominat. Tioμ᷑ꝓ ν more Attico Teuuan dicitur. Hinc Alcæus apud Plutarchum, Tsyt aAtuepas gha Apud Galenum=xνννμ pulmonis vitiũ,& apud Hipp.heuude reperitur. A Græco igitur x;euοαμν fit Latinis pulmo. Fa- miliaris enim eſt literarum trajectio. III. b Situm inclicant cavitates, in utraq; enim cavitate inter coſtas& alteram thoracem interſepientium membrana- rum conſpicua locatur, adeo ut omnem thotacis pat⸗ tem occupare videatur. Dum enim diſtenditur thorax,nul. Ium vacuum eſt, dum verò coarctatut, non ita ac in demor- tuis flacceſcit ac collabitur.— VV. Diriditur beneficio Mediaſtini in duas partes qvarum Una dextrum altera ſiniſtrum locum occupat. Utraq́; pars in duo: lobor, ſuperiorem& inferiorem, circa qvartam thora- ceis vertebram dirimitu r, qvos ideo formatos Laurentiu cen- ſet, ne cum dorſum flectimus pulmo comprimeretur aut diſrumperetur. Oce ca-⸗ ſicuti Pfapo V. Hoc loborum interſtitium perficitur linea nonnihil ob- lidvè ducta deorſum in priora qvafi ad pectoris oſsis mu. cronem protenſa. Atq́ ſic ſuperior inferiore brevior el ſecus ac ubi plures obſervantur, qvod qvamis rarò in ho- mine(ut annotarunt Piccolomineus& Riolanus Poſt Hipp:& Ruffum Epheſinum,& ipſi vidimus in anatome infantis à Cl Præſide antè aliqvot dies inſtituta jin brutis tamen ple⸗ rumq; deprehenditur, in turſione autem famina à Cl. Preſiue 4 non vnivyicen diſ Talem auten napante ulan nocius cor cocph doiaſua mole contl plerosg; lurdi unt 1 Jickluutis: ai lunt hulmana, ndammatione lab zungiut(ut lperamarteriame gerwediaſtinum, eeenit)per fibroſo un unde dipneam Kaatomici ſaniot Aſſe hane conne nonum molepre eamc adhæſiond iam autem Üibtis neis licet debili Vid: Excell: preſ em ab amni tonnen dludete ipſa d HSubſlantia reniunt.() Mem Jiä cixgitarpul na(Ethiporiinh erratione Clail Nam prouin 3, materiam in ti inIpfos pulmone uutim polle em mani faſorum pu 5 4 TäAon. Mur, 6. un in 2n inſeriiar 6un 8 autem arpote Dif. Dued ant„ b* hn 87 1 4f. Lar 12* lominat. Mr, u E„ eznnen Karevmurnagz erin 4 1 moracem mees ſepieneiun 1n locarur 20hs„ Ahn 1 en adeo R omnen dn v. 2„ 1 9„ 2 8.„ — de2 1 Dum emm diſtende 2*†„ 8 11 eſt, dum vero cour dn „.1 därctanan wn uan IV. ur denefcio Mediaſtni in ku m, 4» 8 3„ altera hmſtrum locum occupa: h perorem Kinferiorem dtco dirimur, qrosideo formatoslan lorfum flectimus puimo comyinc * . 1.. bwan interſhriumperfccitur nana corſum in priora qraft ad pecass benſa. Arq; ic ſupenor intenotedn ures obierrantur, qrodqranöm aArundt rines& lulan ll- 2, X ipf idimas in amtome 3. eur,in Wrjiem autem ſenit KGT⸗ n autem) in heprris bnl de dies mithuts in Dfun non ita pridem diſſecta pulmonem continuum oblervavimus, .esNIJ. Talem autem natura amavit pulmonis diviſionem ur (1) Una parte læſa, altera adhuc officium faceret.(2) Com- modius cor complecteretur, tutiusq moveretur, qvam fi tota ſua mole continuus eſſet. Hinc apud Veteres& modernos plerosq; plurali nmero pulmones,& apud Græiss aειμονααςεlegi- mus. Sic Pliutus: Pulmones diſtrabuntur, cruciatur cor. Hinc di- cti ſunt pulm onarij, græcis ᷣ&απνέυιμρτνανιο, qvi pulmonum inflammatione laborant. VII. Jungitur(ut& in cœteris animalibus) ſuperius per aſperam arteriam ollo, anterius a. ſterno, poſterius vertebris per mediaſtinum⸗ lateribus cum pleura(vod rarò in reliqvis evenit)per fibroſos nexus pertinaciſsimè interdum alliga- tur, unde diſpnæam oriri diuturnam& incurabilem ſtatuunt Anatomici ſaniores; Qyamvis qvidam inter qvos eſt Nic? Maſſa hanc connexionem cordi utilem cenſeant, ne pul= monum mole prematur, aut ſpirandi facilitas impediatur, eamq; adhæſionẽ ſe ſemper inveniſſe teſtatut Riolanus. Qyi- dam autem fibris alligatum ſtatuunt, ut in vulneribus tho- racis, licet debiliori motu, motum thoracis ſeqvi poſſet. Vid: Excell: Praſ. in Anat. locupl. Laurentius l. 9. c. 12. pulmo- nem ab omni connexu liberum eſſe dicit, qvami ſententtiam à vero abludere ipſa avro ia ſatis monſtrat. 1 VIII. b heI b Subſtantia eſt corpus diſsimilare in qvo conſideranda veniunt.(1) Membrana(2) Parenchyma&(3.) Vaſa. 1) Membrana qvãâ cingitur pulmo, tenuis& lævis eſt, multisq; poris per- via(Et hi pori inflato pulmone ſatis ſunt conſpicui ex ob- ſervatione Clariſs: Valai ad piſi majuſculi magnitudinem qvam proximè accedentes, ut mirum propterea non ſit materiam in thoracis cavitate collectam aliqvando in ipſos pulmones imo in aſperam arteriam rapi& per tuſsim poſtea expui. Oritur autem hæc membrana è com- muni vaſorum pulmonem ingredientium tunicd, Nam 18423 A33 cum cum vaſa pulmones intrant tunica ſuâ à pleurà nata, ſeſe exuunt, qvæ in pulmonis poſtea tegumentum degenerat. Caro ſeu zaοεμάoενν ratione ætatum variat. In fœtuenim denſa eſt& craſſa, ſtatimq́; aqvæ injecta fundum petit, idq; non tantum ob iangvinem veno ſum qvo nutritur in utero deductum â cavã ad arterioſam venam, ſed etiam qria uſus ceſſat. In adultis autem cum ventilatio& motus reqyira- tur levis mollico, fit, laxa rara& ſpongioſa, ut cor complecatur mollius, aeremq; facilius recipiat. In carne pulmonis calculos aliqvando generati teſtes ſunt Alex: Trall I. 5.c. 4. Aretæus l. 1. C. 12. Egineta I. 3. g. 31. Rer. nel. I. j. de part. morb.& Gmp.(. 10. Aut. Beniyen. de abd.& mir. mor, cauſ.& ſanat. c. 24. Scalig. ex. 10§. Sect. 3. Dodonæus Med. oh, c. 23. Trincapell. I. 16. curat. part. aff. c. 6. Kentmann. lib. de cals Cardan, in com. aph. 9. ſ. A. Hipp. Horum cauſam inveſtigare cum hu- jus non ſit loci& inſtituti lectorem ad Inſt, Sen l. 2. Puſt. 1. 1. 9. amandlo. Uermer oᷣwtes 1 i fat Kei, najer, Jiſe la anſc, a i ulravig parle fibeneus Fk,e AAs ſu⅞ iſern⸗ ermlu Nrtoves ae ⸗orts Leralertdnlar⸗... Ututdautem hæc ſubſtantia ſeſe naturaliter habeat, in pus tamen ali qvando converti,& nihil aliud qvam pus eſſe,& ſolà membranà ſuccingente pulmonem contineri ut in ca- vitatem ea nimine rupta defluxerit, experientia Foreſi teſta- tur, qvi in diſſecto Dn. de Abbenbrouck Oeconami Regis Hiſpanis & Galliæ corpore pulmonem reperiebat plandè ſuppuratum: & putrefactum, membranâ integra exiſtente, maculis tamen plumbeis& cœruleis interſtincta: qvam digitis cum attia- geret, perrupta membrana tanqvam vomica magna, pus in- ſtar olei amurcæ erumpebat valde fœtidum& corruptum, adeo ut totus pulmo nihil alind qvam purulentia eſlet: qyæ& mortis ipſius cauſa cenſenda erat. Et in vulnerato qvodam in Noſocomia, totam ſubſtantiam pulmonis in yu converſam& paulatim excretam, membranis pulmonem ſuccingentibus in glohum ſolum relictis, cor denudatum ſine pulmone(qvod mirum) deprehendit. Platerus ſäge crlbl Werbitl⸗ 09 8 olmolls ſweni e aüͦg cordu⸗ qoe) rrdia& circa lac ſaccingentemql m dare eluti pulte 0 dille Fmiliaindt aſemeladed exſicc Tijllilaſirum e mnteuitur, inter qyæ dertione nerorun geio ec ipam ub rec nollo ferè ſe pham nervosexim dicorum ſubſtan ttlaclis erit pro Sunt autet cotdis ventricul Mcduoin duos pte, dividunrur ibus trachææ ab dumlongitudin cum occupant peexernam ſup Rantiam adum . kthacnt um inyenoſam! tranſengabano ſus cord ofteratu tus In orde onfe ann pulmones qe connentitur pari niltücordt fent 5* A I, XIr 4 4 5 4 474X Hen * 4„ 4 Fmus recipiat (acaln aliynd g .-4. 4. Artanl, Ä 1 d. C. 2. P nn 1 & NM. 6. w. Ae deunna u 3 Däaa 6 6, Lennah. 7 Kenmn aſcnunha. PYulm Pulmonisz 44 4 7½ V ex. ui. Jad 1*„ 7 4. 9.. 4 1 47. 9. 4. Bh 4 4„* 1 X 9 1 4.. 13) Kdme a aſ., 2 „ ⸗ e 6464 —— 2 ——.,— A. autem hec ſas kani ſeſe uumünſt Tandoconrercu& nibialudqug 1 lucdngente pulmonemconnnan erupea defluxeritexpenenuhn 0 D2 44 Alenoras Oecmn at Imonem feperiebat pux emdbrana mtegraentence, Tal. Mc mMert dincta: qram digti m a membeanat ggvam omicamen- 3 1 84 4 Veann ampedat aldc eldumäccle 0 mgl .— 42 p⸗* k An C A cenlend et 1 4„ 5 4 Otac udkand hh 6 1 ri GDul nexcretan, memdranöp- 1 4 48 14 A a9* A, e 8 e r Uel alum Felcus, co be 1. 1 4 1 210* 4„ — 4 4 — I 4 1 4 9 Miad qram purdl ſcribit 1. 3. obſ. p. u. 734 ſe in puero de ſcald Anno 154. delapſo pulmones inveniſſe putredine abſumptos& in pus comerſos, vaſaq; cordis, qvæ pulmonibus inſerta fuerant, ſimul de- perdita& circa radicem veluti callo obducta, occluſaq;, ſucci ngentemq: membranam, prætumidam, atq; undiq: pure veluti pulte oryzea ſubviridi conſperſam deprehen- diſſe. Similia in difſectis Pthiſicis alibi obſervavit Cl. Præſes & ſemel adeò exſiccatos pulmones inſtar calcinati corij. 1 XlI. b Triplici Vaſorum genere, retis modo implicatorum, hæc caro intexitur, inter qvæ nervulus qvidam exiguus, à ſextà con- jugatione nervorum cerebri ortus tunicam qvidem attin- gens, ſed ipſam ſubſtantiam nonpenetrans, unde pulmo- nem nullo ferè ſenſu præditum deprehendimus, qvan- qvam nervos ex implicatione& contextu nervorum ſtoma- chicorum ſubſtantiæ pulmonis Riolanus aſsignet. Qvod ſi ſit facilis erit pro doloribus acutis in pleuritide ratio XIII. Sunt autem Vſa 1. arteria aſpera. 2 Venoſa è ſiniſtro cordis ventriculo prodiens,& 3. vena arterioſa è dextro Hæc duo in duos ſtatim ramos, primum ac pulmonem atti- gere, dividuntur, ea qvidem lege, ut venoſæ rami propagi- nibus trachææ ab anteriore parte, arterioſæ autem ſecun- dum longitudinem committantur, aſperâ interea medium locum oëcupante, mox iterum in capilla res ſurculos, pro- pe externam ſuperficiem diſſolvuntur, qvi in pulmonis ſub- ſtantiam abſumpti in hac obliterantur. XIV. Et hac ratione fit ut aer ex trachææ ramis non ſta- tim in venoſam rapiatur, ſed per carnem prius pulmonis tranſiens ab ea nonnihil immutetur, ne ita frigidus& craſ- ſfus cordi offeratur, ut eò commodius ex illo vitalis ſpiri- tus in corde confici poſsit. Sangvis autem ex vena arterio- ſa in pulmones deſcendendo in ejus ſubſtantiam partim convertitur partim per circulum redit ex arteria venoſa in ſiniſtrũ cordis ventriculum continuo motus: nec in trachæ- am ——— — — —— ————— ———— *=— ——— 6.— 4— ———— as commeat, niſi pulmo ſit exulceratus, qvi propterea tul- ſi& ſputo ſæpe ſangrinem reddit, qvod in phtiſt evenit, dyvæ fit à ſangvinis ſputo, cum ſangvis remanerintra pul mones,& illic putrefactus acqvirit acrimoniam, qya ero. dit ſubſtantiam pulmonis,& bronchia: de hoc affecn lo. qvitur Ovidius: Cernis utè molli ſangvis pulmone remiſſus, Ad ſtygias certo limite ducit aqvas. Unde inanis eſt Riolani metus qii in ſano ſtatu ſuo ob dictam cauſam negat contra Har yejum fieri ullam in pulmonibus circulationem. XV. Iſto morbo laborantes non ſolum ſangrinis copimm ſed etiam cartilaginsſam ſubſtantiam eijciunt. dic referente veuff, duo fratres tanqvam ex morbo hæreditario laboran- tes hronchia pulmonis& aſperc arteriæ cor roſs& putrilagine infeln⸗ paulòante mortem excernebant, qvibus& ſutum carboni. bus injectum aut etiam per ſe grave olebat. dic etiam /uye- nis qvidam Alcmarianus annos triginta natus bronchia aſpers arteriæ, una cum ſputo cruento in pelvim rejecit. Interdum ye. narum ſurculi quoq; rejiciuntur, qualia exempla habet Iun: lib. 2. c. 1213. XVI. Cæterum in tali caſu an pulmo curari poſsit inter gra- viſsimos diſceptatur, præſertim cum medicamenta exteri. rius admota pulmonem nonattingant,& intus ſumptaſi transglutiantur multum trausmutentur,& vis eorum di- minuatur anteqvam ad pulmonem veniat, multa tamen exempla obvia ſunt qvæ monſtrant pbtiſicos etiam morti vi cinos uratos eſſe. Sic Valleſius Monachum, cujus ægritudo per annum duraverat, ſanitati reſlituit. Avicenna ponit hiſto- riam de muliere pheiſica, cujus jam jam parabantur funeralia: & frater ejus cum eidem ſuperveniſſet, eandem curavit cum Saccharo roſacco, Sed an vera fuerit pbthiſis noninjuria du bitatur. XVII. Qranqrvam igitur inopinatà morte phtlißei ſepiuſ culè extingvantur, in multos tamen annos vitam tueri boj cuſe yRtiſu humores ſallo actes den pulmonis. 4 rubos continua, D dalss aſcendunt, nuttum fine dolol nſtaurem inent magnitudine betzſedqvia otiu ſte Krircular' adc Maguitudor randioribus obt nthoracis capac nntuniverſame oiamplo prædi ampſis& largis lubmo animeyrele Nouitamt monem, ütylur cordirfixeanc, lnon fer arin b nas locutinem peke Cogeretut., wegricdeſtini 0 cum ſanes ih Keexperientia monſtrat, Sic Multer qvædam Mediolanenſs 18. annos& qvòôd excurrebat pbtiſica vixit,& referente Foreſte mu- Mls, Re bronchinen lier qvædam cereviſiarij cujusdam uxor phriſi laborans in octo an- zure molliſang, ng nosvitam protraxit, continuò qvid pituitæ aut purulenti 7.mtte dueit ane mg exſcreans, licet tandem tabida obierit. Et Arcularius gvidam eee e referente Platero, multos annos obiens qvadringinta annos ſu- b mmn pervixit. Vide ſis Foreſtum obſ. Med. de pect.& pulm. morb. 8 NXVvVIII. Ii morbo a doranten eeu Cauſæ pbtiſeos ſunt variæ: cibi calidi, ruptio venarum, nulagianſan ſasſeninn talmnſg humores lalſi, acres, in pulmonibus putreſcentes, vulnus& namer noeh ulcus pulmonis. Signa ſunt deſtillatio crebrior ad pectus.— 3— do derrüan tuſsis continua, Ditficultas anhelitus, præſertim qvando — 1.e unnſs Ken ſcalas aſcendunt, ſputum ſangvinis& exulceratum, ſputum 3re nedaakgidsd ſa multum ſine dolore. r.; ene e scſchat in 3113331 XIN lKliDen e. marmaasannosmgacamen Paſa autem pulmonis jamenumerata inſignem ob- denn annin peuim gsehe tinent magnitudinem non tam qvia plurimo ſangvine indige- bat; ſed qvia totius corporis ſangris per hæc debebat tran- on, n aut eram per Neneiuntar,quligerenpa— 1OT 0 b. V b ſire&circulari ad cordis alterum ventriculum. W b 1r XN., 9 e 3 rum iaas anpumommdi. Magnitudo pulmonis in varijsvariat ſubjectis. Beſtijs n: — grandioribus obrigit grandior, hominibus autem Eediacrispro-— Natur, præierumcum mecteupen lwoem weenen i thoracis capacitas expoſtulare videbatur. Dum n: inſpi- Apulmonem donattmem,&m — G rant univerſa medi ventris cavitas repletur, unde videmus Kur muum amutenur, Ann... kansmäreneu. ah qvi amplo præditi ſunt thorace, eos etiam pulmonibus ram au pumohen minmh amplis& largis gaudere. Hiuc Perſius: Grande aliqvid, qyod 4 aluntqur monſtranttrjia imm pulmo animæ prælargus anhelat. fIc. Sic Talesn NMosa an, Cuſus 29 XXI. werat, ſanitati reſltut. Mannpt Voluit autem natura uagnum homini concedere pul- e culusam anpandanmg monem,ut plurimum aëris contineret,& ſangvinis adeoq; en cordi refrigerando, nutriendo, expurgando ſufficeret, qvod “ ſinon fieret, utiq; animal nobiles illas actiones ac neceſſa- rias, locutionem, cantum&c. breviſsimis ſpatijs interrum- pere cogeretur. Laurembergjus autem uti alids ita etiam hic 4„⸗ 0 8 b eauti man nedyvid deſit invidiæ Laurentium flagellat, propter rationes Jam gunt mopl b. 4 19 „ 4 Rost Den ac 9 ———— 1—— — 2 —ͤͤͤͤ —— — —— —— ————— — — 4* WE———— — —— ——— ——— S ——;— — 2— ——,————— — A⁴* — 2— — 2 8——— ——— 8 4“ —* 4“* —.. ——— 3— 1 —“— 1 4—— 7 ———————-——— 8——„—„———— 5——— 2 — 2.—„—y————— OQ——* 5————————— ꝗ- ͤO-— yÿyÿꝑ—·ö—ö—ö—ö—ö—oſſſſſbbhhnn —Oͦ—-————O———:———— ————-— 4 4 8— 4 8 8 4 2 4 . 4— 87———„** 1—- 1— * 8—“...— 4—— 2— 3— 8 4 4 2*——— 2*— 8 1—— 4 2——— 2——.— 8 1*——— 4 2————.———— 4***——— . 8 3„—,— 1—„.——— — 8—, modo allatas, qvas dvero non parum abludere cenſet. Sed qvomodo id probat. Hæc minus recte, in qvit, ut ſuo loce vileb- mus. Scæ Pollicitis dives qvilibet eſſe poteſt. Hic qvoniam tes ita poſtulabat probandum eſſet contrarium. XXII. LCralitatem pulmonis abſolvunt forma, color& temen mentum. Formà propriâ Pulmo non indiget, ſed pro accum- bentium effigie, veluti hepar, efformatur, adeoq; cavita- tum qvibus continetur imaginem, ita aſſumit, ac ſi qyis argilla his cavitatibus impreſſa, eundem conſtruxiſſer, Ubi. cunq; enim cavitatum ſedes concavæ ſunt, inibi gibho- ſus, ubi autem gibbæ cernuntur, cavus redditur pulmo. Hinc pars dextra ſiniſtræ jundta bubulam, cervinam, vel alteti- us animalis biſulci ungulam, altera autem unius ungyis ſpe- ciem non inconcinna ſimilitudine referre videtur. Hippo- crates autem pulmonem teſtudini ſimilem eſſe voluit, idq; ſecundum Spigelium non ineptsᷣ. am. . 1 XXIII. Color ratione variarum ætatum variat. In fœtu enim eſt rubeus ut Epatis, idq: ob alimentum, qvod à Matre ac- cipitur, in adulti autem ex pallido flaveſcens, vel fuſcus ſe- cundum Veſalium& Knobloch. idq; non ſolum in laqveo ſuffo- catis verum etiam inillis qvibus adhuc viventibus cor ab- ſcinditur, qvandoq; etiam cinericius, in ijs autem qri diu morbo laborarunt, nigricans apparet. In ſeuectute flaccidus, collapſus, atq albidus tandem obſervatur. Vesling. ſynt anat. c. 10. p. m. 12z. XXIV. De temperamento Pulmonis ſerram controverſiarum ducunt Anatomici. Qidam enim pro ſiccitate& F'igiditates qvidam pro caliditate& humiditate pugnant. Qri caliditatem negant& frigiditatem de fendunt, urgent intertexta illa vaſa ſpermatica; vel qvod ad cordis refrigerium conditum ſit hoc viſcus; vel qvod affectibus frigidis ſæpius co rripiatur; vel deniq; qyod pituiroſam per tuſsim generet materiam. Et * trlij tee 16 unulg dixlunß luoracipue utgẽ zeltusappetituse Czlenus, Laun3 un teneramentum dprobant ſeqent ubantia ideoq; 4 doarblis mollii rituriciplum indi li entricllo labe arr Nechatra- gaineris copiamt tus calidum, ut à re,dec ita tigian voslablcribimus. Raticnesa iy qhippe cont qyeper accidens c nonis non conl negyeunt. 2) O lone contingit tigidiored qr Trigidis pulmo rione lub ſtan deinfeſtaturzſe wita nonaten ventrem hamor fur Canto) kerrpummanüten Ikticidlsel, 8 an Argen i eum praternacar Rtatibun— 1 — ſedes eoncne n n gidbr cernuntur, 4 Ahe Jmasb dudulam ccri lci ungul naimaunrnmu cinna fimilicadine ereiene ſiben er Pu ulmon em tefluimi imien dhe Irαν☚ aoninepte. XXIII atione variarum xtatum mritt n Epatis. idq obali ꝛwentum, qodi uer antemexpalldothreſces, ſi =XXL5 jdq; non ſolumuu riam inillis qyidus adbucmhenu randoq; euam cinencss, in ißuts arunt, nigricam appaxet lu ſuin albidus tandem obienaur if m. u. un. d — XXIV. erranmte Pumonss ſemm centrr ni. Qidam enim pro juat bditaus& nidanr pugral Cu diaurmn de fendunt,„xertinra rel qvod ad cordi rinxriu ar qrod Hecidwingiisen xjaim ldpituiroſam NA ubim gears Et Hipp: lib. 2 me,esinqpeit: 3„8 riesu»ν Oνα o‿de Abraν ν Prx‿dμᷣ. rij eic νο. OQvi ſiccitatem adſtruunt illud præcipue urgere videntur, qvod pulmo ſitis cauſa ſit. At ſitus appetitus eſt humidi& frigidi. XXV. Galenus, Laurentius, Knohlochius& reliqvi calidum& humi. dum temperamentum pulmonis eſſe ſtatuunt, rationes qvibus id probant, ſeqventes ſunt. I. Qvia mollis&ſi pongioſa eſtej⸗ ſubſtantia, ideoq́; etiam humida, cum ab humido æq́; ſit in- ſeparabilis mollities, ac à ſicco durities. 2. Sangyis ꝗvo nu- tritur idipſum indicare videtur, qvippe qvi in dextro cor- dis ventriculo elaboratus, calidus& humidus deprehendi- tur. 3. Nec natura membrum, qvod perpetuò& primò fri- gidi aeris copiam recipere debet, frigidum format, ſed po- tius calidum, ut aerem illum frigidum irruentem tempe- ret, nec ita frigidum ad cor demittat. Et huic ſententie nos ſubſcribimus. * XXVI. Rationes autem ſuperius allatæ null zusvidentur pre- tij, qvippe confundunt ea qvæ pulmonibus per ſe cum ijs qvæ per accidens competunt. Nam() vaſa ſubſtantiam pul- monis non conſtituunt, adeoq; temperamentum mutare neqveunt.(2) Qyod cor refrigeret id nõ temperamenti ra- tione contingit, ſed qvia aerem excipit continetq; qvi corde frigidior eſt, qvantumvis xſtuans,& calidus hauriatur.(3) Prigidis pulmo cortipitur affectibus, ut aſthmate, diſynæa, non ratione ſubſtantiæ qvæ phllegmone& calidis affectibus ſæ- pe infeſtatur; ſed propter vaſa ſeminaria ſibi inſerta.(4) pi- tuita non à temperie provenit, ſed à cerebro ad medium ventrem humorille Virnitoſus deſcendit,& poſtea exſpui- tur. nd⸗() mppocrates pulmonem ρe, ſtatuit, con- fert pulmonis temperiem cum cordis,& ſane pulmo cor- di frigidus eſt. Qvi autem pro ſiccitate obtinenda, ſitis cau- ſam urgent, illi confundunt Pulmonis ſtatum naturalem cum præternaturali. 32 XXVII. uſs — —— mus obriam. uſupulm onis eſt proprius vel improprius. Improprius (1.) Platoni Galeno,& Abenſinæ eſſe cordis molle ſubſternicu- Ium& culcitram.(2.) ut veluti chylum Epati ventriculus, ita aerem per aſperæ arteriæ ramos exceptum corcdi præparet, ut edò commodius exillo vitalis ſpiritus confici poſsit, 6) Columbus voluit aerem inſpiratum per pulmones ferri, eos autem eum ſangvine, qvi per venam arterioſam ex dextro cordis ventriculo profectus eſt miſceri; hæc mixta per ar- teriam venoſam recipi,& ad cor ferri, qvo ſangris& ſiti tus vitalis in ijs præparatus,& penè generatus, in corde ma- gis perficiarur. Qxem ex parte ſeqvuntur Harveſm, Waleu &c.& nos majorem ſangvinis partem& craſsiorem hac eirculari ſtatuimus.“ b Archangelus hanc Columbi opinionem novem ratio- nibus confutare ſtuder. 1. Piſces ſpiritus vitales habent, ſi- cet pulmone deſtituuntur. 2. Vena arterioſa ſangrinem pro nutritione pulmonis, non pro generatione ſpiritus ri- talis vehit. 3. bulmonum temperamentum qvia ad frigidius deflectit, ſpiritus vitales illi producere non poffunt. 4. hul- monum caro, nimis rara adeoq ad generationem ſpiritu- um vitalium inepta eft.. ſi generatur ſpiritus vitalis in pul- monibus ducendus per arterias venofas, ſimpliei tunicã obductas, certè propter raritatem tunicæ, ſi ad cor ſpiritus vitalis exportaretur, veltotus, vel maxima pars conſume: retur. 6. Venæ& arteriæ ſejunctæ ſunt,& qvidem ita ut re- næ arterijs nihil communicare poſsint. 7. Pulmonescarent ductibus, per qvos elaborati ſpiritus in totum corpus di- ſtribuuntur, qyos tamen omne memdbrum princeps habere debet; hepar enim habet venas, cerebrum nervos, cor ar- terias. 8. ſi pulmones generarent ſpiritus, utiq; cor eſſet pulmonum ſervus. 5. Pulmo non eſt ſedes vitalis facultatis. E. Jo. R'olanu L. de Circ. aliis argumentis in pulmonibus non fieri hanc circulationem eontendit, qyibus facilè ibi nſa mgis ſu um Phaautem rigoxxrattradu aubin cotdis comm xraatem fedunda ducitur, atq per am focem idonee duabus conficipat diranuszeremm du eipiramus duncc lſa uhmaim s almonia. aijcommodem e ſilautur,vapote ominds exhaare! Ktaut bharmacope endicnra commr corteptl innent! uimonin exhalau ur,&cum Agya) dtur tam graye fobint. Imo num famo& in dlot venti etur: loris,&palluſd lümulatum mo daphragnati: demperatawcorg noltram figdho. do iolener reßi Nurimum ſauri 6 teftigeretur, im luahlaas) jucleue pet N 4 præparatus Knnl, 8⸗ mer parte ſeon 4.„ 4* 4 1 Jfantar Un aajorem langii d Amus. XXVII 4 1**☛ hanc Columdi opinionenwe 3 are ſtudet. 1. Filces pirias mabe deſtituuntur. a. Vena urria 2 de pulmonis nonptogxruin fAmonumtemperamentumga ritus ritales ini producere waait 0, nmisrara adeoq ad generauna inepta eſt. †. i generaturſimtwiu cendus per menas wnoſss, igi ertt propter rartatem municr iada. carctur, veltotus, vel maima yna r& arterir ſejunctr ſun Kgidat ahil communicite poßint un er qros eliboratiſpittmintotmc qvos tamen oume menxumpunq enim hadet ens;, crebrmm wnn ulmones generaren piris, n Pumononekkdentin ments N 1. de Circ. uns uumens uh, citculauonem outracifiar 12 gyina Danem K aan XXNN“,“ 1 uſus magis proprius eſt ut reſpirationis ſit inſtrumen⸗ tum. Ipſa autem reſpiratio eſt motus thoracis& pulmo- nis qvo aer attractus& per aſperam arteriam in pulmones de- latus in cordis commoditatem præparatur& elaboratur: aer autem redundans cum fuliginoſis halitibus è corde ex- cluditur, atq; per laryngem emiſſus materia fit ad forman- dam vocem idonea. Unde liqvido conſtat reſpirationem duabus confici partibus, inſpiratione& exſpiratione. In- ſpiramus aerem dum dilatatur pulmo,& eum ipſo arteria, exſpiramus dum concidit,& aerem pellit, 1 XXX. b uſus inſpmationis eſt I. ut aer cordi præparetur prꝛo ſpi- ritus alimonia. Quamlibet autem aeris qvalitatem non æq́; ceommodam eſſe, certo certius eſt. Hinc ubi opiata de- ſtillantur, vapores, qvi è vaſis alias fatis arctè clauſis nihil- ominus exhæare ſolent, ſomnum profundum concilient⸗ ita ut Pharmacopæotum& Chymisorum famuli, qvibus ignis re- gendi curaſ commiſſa fuerat, ad fornacem profundo ſomno cotrepti inventi ſint. præterea vapores qvi ex Mercurio& Autimonin exhalant, non ſine periculo cum ſpiritu attrahun- tur,& eum aqva fortis vel Spiritus yitrioli limaturæ ferri affun- ditur, tam graves oriuntar vapores ut attrahi facile non poſsint., Imo experientid conſtat multos ex carbo- num fumo& in ædibus calce nuper illitis extingvi. 2. Ut calor ventiletur& refrigeretur. Cum enim Cor fons ſit ca- loris-& pulſu ſatis refrigerari neqveat, ardoris neceſsitate ſtimulatum movendi facultatem impellit, qvæ beneficio diaphragmatis& thoracis diſtendit pulmones, ut ita aer temperatus cordi ſubminiſtretur. Indigere autem ealorem noſtrum frigido res ipſa loqvitur. Hine in calidioribus lo- cis violenter reſpiramus, qvia Cor qvantumvis pulmones plurimum hauriant aeris, nihil adjnmenti percipiat, cum non refrigeretur, Hinc( inqit Celeberrimus Præſes in ſus Ana- rom. locupletata.) eonſpecto pulmone de animalis calore di- judicare potes. Nam cordi calido majores pulmones fa- 4. b B 3 bricata bricata eſt parens natura. Ergo pulmo ad vitam abſcluts non eſt neceſſarius ſed ad cordis commoditatem. Ovod puer ille Amſtelrodamenſis ſatis ſuperq; monſtravit. Ille enim teſte Nic. Pontano non niſi veſiculam qvandam membranoſo flatu repletam loco pulmonis habuit, qvæ venulis exiguis munita, originem ſuam ab ipſa aſpera arterià unde cordi refrigerium) repetebat. Qvi tamen qria ſatis copioſus cordi aer non ſubminiſtrabatur maraſmo obiit. 1 e XXNI.) 4 Uſus ex ſpirationis itidem duplex eſt. 1. Ut aer ſupet luus qvo Cor non indiget, ſimulq́; cum eo vapores& fuliginoſn excrementa per aſperam arteriam excludantur. 2. IItaer qvi expellirur, materia ſiat vocis apta,& idonea, qrando muſculus Laryngis in exitu ſuo vibratur& impellitut, lingrs poſtea ſermonem format. 18 b XXXII. Læditur interdum ipſa reſpiratio, qvod fit cum actio te- ſpirandi vel planè aufertur,qvod vitium àrννιια, vel deprara- tè editur, qvod dππνια Hominatur. Sumitur autem voca- bulum diſpnæas vel generaliter vel ſpecialiter. Genetaliier deo- mni nocumento reſpirationis, ſen de omni reſpiratione præternaturali, ſpecialiter verò de ea in qva eſt anhelitus cre- ber& denſus, interdum magnus, interdum parvus, ſed citra ſomnũ& anhelationem,& citra febrem. Sine febre autem omnibus communem eſſe colligi poteſt ex Galen. 4. de loc. aff. At alias qvando xeſj piratio ſit valde freqvens appellatur aſthma, qvæ ſrad ſummam freqventiam aſcendat, vocatur en- ihopnæa, qvod tum erecti reſpirare cogantur. XXXIII. b Deaepravari autem reſpiratio ſolet, vel pulmone laborante, vel leſo thoratis motu. pulmone laborante oritur de qva paulo ante, diſpeæa, idq́; qvia viæ, per qvas Spiritus duci& fuliginis expurgari debent, obſtruuntur& anguſtiores redduntur. Qrod fit qvando materia craſſa& viſcida interdum flatm- lenta viis illis adhæret, unde ſtridor& ſtrepitus in reſpiram tibus: uditur. Solet autem hæc materia in caleulofamſubi taitimn egeneta tiraltmaanid iaun eaut hui ſuabalis cauſts or aubnauſeriſ bunon lammatians theraubil giamiu. Thuraa 4 lezee(i. ob hin umorituris:relan ſiual neiule mthun ()obiherann nuſlul nhheüinnd taporidu ſu ſeniu collecij nento. Vel(). Inpeent ſeptumq; dleat keliem kluten bi atia adducit leurinme ſuyr ſeyt igtlune pumorun naudh congeſlüdne Ceterumcl nioneſat pauc noieti autumal lddit,qpia emner te lecentitrum tß ennenu l. der. Nam iiere tnnaei nttuunan naunaam i jmm mecju aünini uenm Ni ain Fhal, Ginen nazuinn nanes. Codidden lhai aaein 3* don mt 1 8 4 loco pul Gan 4 moniz M. A amen p 3 luminiſtradatur nn⸗ 8 uban AN n 1½ dliper 1 4 8 Qmulc, ch DtrAH5 4 h lleni 8 3 49 1 1 3* da, à Code LexItu ſuoribearara aA G ce * rmat. 4 Wchela xxn „ m, 4 5 4 5 aum i Te raun qroc Reodr 4 e v 9 MMfertur,qyod lumanaa Nrraa nominatur, Sumiur. 4. Nr p 3 Ar 4 4 hecabm. Ceei er rwuts, ſeu de omain all, Heiuubter verò decain qrieub- mecrdum magnosmterdumpam. * larionem, X ditrakdrem. Min 4 4 3 mmunem eſſe colhet poteſterin. * 1 9 Kando feſpiratova de kecyesm 4. 4 1 4 ad ſummam kreqrenuam accench ltum erecti reipirarecogmnt ** XXXIII. . 5 1 4 u z9kem ee hrruneſolet, nelunms- durcen s. rlnoe Aerantt ontore wiu rir perqunspirincut „ unde ſtridorKitrpihe e unclus „» xc matcnal 4) 74 A * * r ſtantiam degenerate; ad qvam ſi novæ deſlillationes acee⸗ dant, aſthma oritur, ſi verò deſtillatio repente ac confertim ingruat, catarrhus ſuffocativus appellatur. Deinde angu- ſtia ab aliis cauſis oritur, ut in empyemate, in hydrope, ex sollects in thorace ſeroſo bumore, in qvo pulmo ſæpe totus natat, in in- Hlammatione thoracis, in humoribus ex inferioribus ad thoracem regur- gitantibus. Thorace affecto& laborante etiam læditur reſpiratio idq́; vel(1.) ob ſpirituum animalium vitium, dum vel deficiunt ut in morituris: vel uon influunt, ſive ob terebrum afettum; ſive ob Hinalis medullæ motbos; ſive ob nervorum in thorace anguſtiam. Vel (2) Ob thoraci muſculos, id q; ſi vel diapl ragma læditur, vel ejus motus impeditur à vaporibus qvi in ventre infimo, in Meſenterin,& reli- qyus partibus collecti exhalant,& Diaphragmati ſunt impedi- mento. Vel(3) ob ſeptum tranſverſum, cum flatus abdomen implent ſeptumq; comprimunt. Exempla ſi Lector deſiderat, adeat Felicem Platerum in reſp. def. obf. I.1. p. m. 168.169.& ſe q. ubi varia adducit diſbnaas ortæ ex defluxu humorum in pectus, ex defluxione ſupra ſeptum, ſubſeqvente delirio, ob inflammationem, ex congeſtione humotum ex collectione aqvæ in abdomine, in hydrope; aſth- matis ob congeſtionem humoeris viſcoſi in pulmonibus, à calculis.&c. 3 1eite XXXIV. 1 61 Caæterumcum motum pulmonis defendamus, qvà ratione fiat paucis disqvirendum venit. Aerr hoes proprià us moveti autumat, nec thoracis motum ſeqvi& rationem addit, qvia omne violentum neqyit eſſe perpetuum; Cujus ſenten- tiæ Recentiorum Clariſſimi ex parte favete videntur. Experien- tiß. Sennertus I. i. Inſt- c. 1I. ait. Pulmo peculiærem vim movendi ha- bet. Nam licet per ſe ſolus pulmo hunc motum non abſolvat, ſed etiam thoracis motus neceſſarius fit: tamen qvia totus motus hic in eum finem dirigitur ut aer attrahatur, atq, A pulmone jit hec eju al tractio me rito pulmo præcipuum reſpirationis organum ſiatuitul; cui etiam pe- culiaris vis, eodem modo ut cordi, à facultate animali di vetſcindita ee. Neq́; enim iſtud, qvod aliqvi putant, credendum— re ſhitationem ſe actionem merè voluntariam, ſaltemg, ad motum th orais moveri pul- mones. Qvod idem clariß. Sperlingius Anth: Phyſ.c N p:im.706⸗ aſſcrit: mima inqit, utrius, huius motus(IOqyitur eien 64 —— ———ö— —“— 3———— d 4— 3 3 4—*—— 6 8— ——,— w 3— 9- *——. 2——. 1 2 4— — 4 5— 4.— 1.—..————. 1—*—— E 4 3.—— 8 2—————— ———————————— 2.———.—— —— 2 4 5———————— 3 ————— —,— ——— etiam de motu cordis) cauſa principalis et. Hæc attrabit proſteua & expelliei xia. Non vero 44 arbitrium noſtrum moyet membra hec negq, enin prohibere, nec&xzitare bos viotus poſſumus, non etiam der muſculos aut ner vos funt. Sed ſimplititer a facultate naturali, auiſ mavis vitali, eduntur. Minime omuium verdò anotus hi violeuti ſunt, cum omus violentum naturæ inimicunu. 85 Aecaas enn XXXV. Sed hauc ſententiam tolerari non poſſe ſtatuit in ſus Au. Excellenuß. Præſes,& rationem addit, qvia arbitrio noſiro reſpins tionems modo inbibemus, modo acceleramus, modo tardamus, Ait qri- dem jam laudatus Sperlingius Animamn motus eſſe cauſumn, id nos non negamus, ſed an ſit immediata cauſa de hoc diſceptatur. Moventur multa in homine membta ab anima, cum motus ſit principium, ſed qvin orgauis& mediis utatur dubium non eſt. Qvyodverò poſtea ad dit motus hos probiberi aut excitari ad arbitrium noſtrum nou poſſe, illud eqvidem(ut pace tanti riii dicam)præſupponit tanqvam veriſsimum, cum tamenma- ximè egeat probatione. Notæ aliâs ſunt hiſtoriæ multo- rum, qvi pertinaciter& voluntariè cohibito Spiritumor- tem ſibi conſciverunt. Servus ille barbarus, ut ſcribit Ga- lenus ſecundo de motu muſculorum, qvum vchementiira concitatus mortem ſibi conſciſcere decreviſſet, proſtratus humi reſpirationeq; cohibita longo qvidem tempore im⸗ mobilis manlit, poſtea v. paulum volutatus animameffla. vit. C. Licinius Macer vir Prætorius repetundarum feus dum ſententiæ dicerentur, apud Menianum conſcendit,& ſudario, qvod fortè in manibus habebat, ore& faucibus co- arctatis, incluſo Spiritu, pœnam morte præcurrit. Coma Maximi Latronum ducis frater, cum de viribus& conati- bus fugitivorum interrogaretur, ſumpto tempofe adſe colligendum caput aperuit; innixusq; genibus compreſo Spiritu inter ipſas cuſtodum manus inq; conſpectu ſummi imperii exoptata ſecuritate acqvievit. Cato minor, qyt Uticenſis dictus eſt, cum ſubtractum à filio gladium repo⸗ ſ ceret, eumq; negarent fa muli, ne dare vererentur hortatus eſt; non enim ſe id facere ad conſciſcendum ſibi mor te uinümſec vottbriäalis 5 tumintecllamac erſiumeretufe 1 Bertheherliguu ur deondec argumen hrut motum pulm gittnarud ſehg gumotum hotci naunpote ſc: hiſrele ke autemotum adſeri nrſdehanc ſeuter lorus angrinis exe . wekvoluntaria:. islmulcy fjetent. xrem aliqrandoc tdebererpulmo⸗ ewdum illos. 4.be io nungran ſit: enatus des eno pul in mouu deraripulmones Cernelius Wogelend Lcup. Anat,& i ad argunnentu Gein awiciſgimo. Nokkaigi zutienh tehirard notum horacs0 Rlmitureryynulg 9 dihrannrKan tlum maneet, gere aperiennj onf Muime amgig 87** 4 4 XXXV. 44—. 4 4 an tolerarinongaſt 2 t*. K rationem addita, 4‿ cnte n 14 Perhee, uſs ceder i une membtaabawinam cdqym. eraxu netn urarerd erO pottea addh 1Kr 4 Di Antus u rlieian 1 haſſe, lllad eoridem, u duer ttanqran reriſümum aan 0atone. Notr dliis Gunt hütn. nnaciter& oluntarie cohiinſmn ureruat. Acryusille bardaru, Wen de motu muſcularum, qyunui ortem ſidi coaſciſceredecteiiſiin oncq. cohidita loago qridentaf in, poſtea v. paulum volutats un us Macer rit Prærorius tepetmim tentur, apud Meaimumons (ric in manibas habebasotean SKpirnupanam morte r cum dernda Ita mhog — 44 4 eor 4z ſn e em rrrogaretut, lumpto ſec “* . 4124 7 nc famuli necur d ſacete al coaſciccodun h 4 b ,“ ſed ad tuendum ſe, qvando ſimori vellet, non defuturas ſibi mortis vias alias, ut velcaput adparietem allideret, vel ſpi- ritumintercluſum adtempus non multum comprimendo, exſtingveretur. Motum violentum qvod attinet, qvem cum Averrhoe Sperlingius urget, dicitq́; naturæ eundem inumicum eſſe⸗ Reſpondeo, argumentari eos ex non conceſsis, qvis enim ſtatuit motum pulmonis violentum eſſe& qvidem talem qvi fit naturà repugnante?ꝰ neq; hoc exinde probari poteſt qvia motum thoracis ſeqvitur, nam ea ratione multæ corporis partes utpote aſſa&. violento motu moverentur. 1 hune motum adſcribunt. Sed reſpondemus cum celeberr: præſide hanc ſententiam falſam& erroneam eſſe qvia 1. ef- fluxus ſangvinis ex corde fit ordin ario motu, reſpiratio ve- rò eſtvoluntaria 2. Eadem eſſet cauſa pulſus& reſpiratio- nis ſimulq́; fierent. 3. Dum validè iuſpiramus& Piratum aerem aliqvando continemus, ad exſpirationem nos coge- re deberet pulmonis tumor, qvia hic attollit thoracem ſe- Ariſtoteles& ejus ſeqvaces ſangvini pulmonem attollenti cundum illos. 4. Poterat& illud addi, qvod ſangvinis ebulli- tio nunqvam ſit æqva lis, re ſpiratio a: ſubinde æ qalis. XXXVII. b Benarus des cartes ſubtiliſsimus Philoſophusab aëre ex- terno pulſo in motu thoracis& repetente aliud ſpatium moveri& elevari pulmones ſuſpicatur. Cui accedit H. Regius Praf. Ulera. Cornelius Hogeland,& Eratæus qvibus Cl. Preæſes obviam ivit in Locupl. Auat.& Sundic. Anat. contra Hofm. peculiari Diatribe illud argumentum contra eoſdem Viros doctos ſibi alio- qvin amiciſsimos alids pertractaturus. XXXVIII. Noſtra igitur ſententia eſt Pulmonem non agendo ſed patiendo reſpirationi inſervire adeoq; no n propria vi ſed ad motum thoracis ob fugam vacui moveri ſtatuimus. Com- primitur ergo pulmo compreſſo thorace, eodemq; diſten- to dilatatur& non ſecus ac fabrorum folles, ne inane ſpa- tium maneat, aere impletur. Et hæc ſententia rationibus & experientijs confirmari poteſt.(0 ex vivà ſectione patet dilatato dilatato Diaphragmate, protinus thoracem& cum hoc pulmonesextendi. Seqitur enim fugam vacui puim 0,qrà nihil in naturâ eſt ad trahendum forrius: atne præfenti vi. tæ periculo, in thoracis vulnere hæ fitaret homo, propterea fibris qvoq; Natura benignifsima pleuræ qva ftalligavit, ut nihilominus qvanqvam remiſsius, ſi fortè thorax laſusſſt, trahatur. Vulnerato autem vwi animalis Diaphra gmate, reſpiratio peritthorace concidente.(²2) ſæſo thorace pul- mo immobilis maner, integro autem thorace ejus amplif- cationem ſeqvitur pulmo ob fugam vacui, ſieut imßitulis aqva furſum trahitur.(3.) In Apoplexia perit motus pulmo- num Freſpiratio ſenfibilis, qvia ob nervorum in Diaphrag- mate aliisq;: muſculis, obſtructio nem,& motrrs& fenſus cel. fant. At cordis motus& pulſus arteriarum permanenr) ſine thoracis motu pulmones nunqvam moventur, ſed mo- tu voluntario ad morum thoracis: 1d vod experientia Archangeli conffrmarur: Vidz in wiro, inqvit: mihe famiiiani qviè vita migravit, pulmonem totum tenacſimè adhæreſcentem anlis coſtis omnibus:& tamen in eo nulla erat ſpirandi diſioultas Qyare ſa tenaciter adhæreſcenres, neceſſe erut eus duci,& reducia dilatatione& adſtrictione thoracis. 4 XXXIX. Sed qvo minus in hanc ſententiam Cluariſumi vini de- ſcendant, obſtare illud præcipus autumant, qvod vulneram adeoq, aperto thorace, pulmo nihilominus mobilis appareat. Hincx perientiſs: Platerus( em pro ſe sitat Cl. Sperlingiu J. d.) qvæſt. Path. 29. ſic contra hanc ſententiam diſcurrit: Mgni- tudo& pondus hufus viſteris(pulmonis,) qvo fere non esl majusin dun. pore, morus;, qvem obit vebemensoſtendunt, pulmonem fuga vucuu ſolar niſi innata illi accederet vis, ades atrolli& dilatari minime puſe. Uti& cor ipſum etſt inunia irca ipſum ſint ſpatia, nullo modo ob fugam vacui ſedl propris viribus, ficuri& arieriæ moveri conſtat. Accedit& firmi ſſima bæe domon ſtrati, qvod etſi nulum in thoracis cavitate ſi vacuum tamen pulms in reſpiratione nihi lominus moveatur; ſicu vul. verati pectore, vulnereq; patente longo tempore, videmus actidere, ut hen unlim ruu uimenmkulun wauibſähm yertuſ 4 Amuu. Sedi)n mitraua iſtm ugemmafuibei u iſſe mnſaens anara tenan ele ,micayuita t tuan. reitidh niß, ume hnatün han leher aam jalmdn neiſagauuuui: Ae unne Kehorxlii teraem vacuum rey an neſgiot yul dunsuucui. Numq naai; fe vel 1 Mahſanen Corneſde, hunc! ſobtantie pulme ſmſen deurumi nomediuſtino, m nouesqyoq; bi duc amiwaii, pr. daſlinoneltrah nuntſegritm. Jerium! heuaui tar ätaucibosad nembranarühe adeſpitationen Ktuda. Aeni dici nen boc aptiſch omnlälargien dus motas& Dullſ a7nes 1 Nlperha moen puhme 5 nunqram monan. thoracis: a conffrmatur: le Fol e & me n anLaenan auiiſß —*Anrſt nar ardus Rnbun XXNIN. ́ minus in hanc ſenrentiam elun Mtare Nluc prrcipus autumn ei duract, ean whilonnay nurget Name qempro ſe iir lxin 19. ſicconera unc ſententumdint b Jaln) n ſn ndn vem Ait vebememaferlunt, Hünnaf rine ui, ales anal’ S Huunm 5i. indiyſin iut Jttisnln „ re, Kun KMic anmnu- ,e, nd eeulus ubun alu⁵⁴l s— uiliunna mas alserr un urgenpen, umut Tihiuim inn a — vuns inqe a, nut jaun nn ina ſine tin ßau per illud aer ſubient, patium thoraci non ſinat eſſe uacuum,& nihiſ. minus pulmo moyeatur, qvol minime fieret ſi ad fugam vacui movere- tur, uti& follem pertuſum non amplius aerem, cum dilatatur attrahere, abſervamus. Sed() regero experientiam Archangeli: Cuidam inqvit, uulnus inflictum fuit in latus ſiniſtrum, amplum&e patens: per qvod pulmo& facile videbatur& facils rangebatur. qvi flaccidus fa⸗ ctus& in ſeſe conſidens non moyebatur ad motum thoracis(NB.) ſed duntaxat iremere& leviter palpitare videhatur: ab eam qvidem cau- ſam, qvod capacitas thoracis aere extern o per vulnus ingrediente im- plebatur. Qvocirca cum nondaretur uacuum, aere per vulnus intro- miſo, pulmo thoracis motum non ſeqvebatur,& adldit: Ex qvibus con- ſtare de bet, cum pulmones hene aſſecti nec coſlis implicaui adhæreſcunt, moveri fuga vacui: Si eniu flacceſcentes&e qvaſi corrugati perſiſterent pulmones& thorax dilataretur: profecto inter pu lmonem& dilatatum thoracem vacuum reperiretur: qvod natura ſumme ab honrens& fu- giens, preſcripſit, pulmones moyeri, ſcilicet dilatari ad motum thoracis fuga vacui. Nam qyando pulmones contrahuntur, non contrahuntur fuga pacui; ſed vel compreſſia thorace coanguſtato elaereæ pulmoni- bus per ex iratiouem exeunte, vel utrog, modo(2) Reſpondeo cum cl. Præſide, hunc motum non eſſe dilatationis& con ſtrict ionin ſubſtantiæ pulmonis, qvalis pulmoni naturalis; ſed eſtmotuu ſurſum& deorſum integrilobi, qvi motus accidit qvod pul- mo mediaſtino, mediaſtinum diaphragmati adnexum ſit,& pul- mones qvoq; Diaphragmati adſiti: undec ontingit valido ad- huc animali, pro motu diaphragmatis pulinones cum me- diaſtino vel trahi, vel à Diaphragmate pelli. Tantum de pul- mone ſehritur. ulis Uer d s Tertium Pulmonibus inſertum vas Appera arteria, qvæ eſt pars colli arterio r, fiſtulæ longæ in- ſtar à faucibus ad pulmonem deſcendens, ex cartilaginibus nembranarũ beneficio connexis, arteriolis nervis acvenis ad reſpirationem, ſonorũ item vocisq; formationem con- ſtructea NII. 2 Arteria dicitur ææõ iεᷣαν rae 7⁰ ro*dioᷣ uεew. N O- men hoc à priſcis ad noſtram ætatem deductum eſt. IIli n. omnia ſangrinem deferentia vaſa, ſeu venæ forent, ſeu arte- C2 riæ —— 8—— ——— riæ ſtridè ſic dictæ venarum nomine complectebantur, No- ſtra autem ætas ad diſcrimen artertarum lævium ſeu vitaliü, propter aſperitatem ac duritiem æαιακνν appellavit. Lauini fiſtula& guttu r. Barbaris canna pulmonis, Lactautio ſpirita- lis iſtula dicitrr. 1t 3 XIII. Sueſtin arteriori colli ſede,& ex faucium lumil. ori ſede per collum ad pulmones protenditur anguſtior ſemper facta,& poſteriore ſui ſede membrandâ qvadam Os ſophago adhærens, donec ſub jugulo prope qvartæ tho- racis vertebræ corpus in duvs ramos, in pulmonu m latera introeuntes dividitur, illi iterum in duos alios ſubdividun- tur, hi porro in plures, donec tandem per omnes pulmonis lobosvariè diſſeminantur, ita qvidem diſpoſiti ut interye- nam arterioſam& arteriam venoſam, medij appateant. Interdum tamen varius obſervatur ſitus,& aſpera arteris rami cœteris vaſis incumbunt aut ſubjacent. 1 XLIII. Subſtantia partim Cartilaginea partim menlrungſa eſt. Cartilaginea eſſe debuit ut inſtrumenti ficeitate yocum in- tenſio facilior eſſet. Vox enim nihil aliud qvam ſonus elſ qvi ex concuſsione duorum ſolidorum excitatur. Si igitur carne conſtaret materiâ nullus fieret fonus, cum dno cor- pora carnoſa nullum edant ſonum. Oſea non debuit eſe ſubſtantia, propter reſpirarionem. In multis tamen idob- ſervatum eſſe teſtantut hiſtoria. Sic referente Cardano, Nelu- lo qvidam Medlislanenſis adjudicatus eſt cruci,& cum a Carniſics nan poſſet ſtrangulari, pro miraculo id habuerunt ſpectasores, ideog, populb favore liberatus eſt,& in Canobiunm truſus. In hoc cumn vità deceſiiſet, Cardanus mortui corpus impetrarit, ut novit itis cauſam ini vitertt, invenit aſberam arteriam ſſeam qvam Carnifea laqveo comprimtre non poteras. Atq; hæc eſt cauſa qvod multi( uti etiam qvo- tidiana experientia monſtrat) ſuſpenſi tres vel qratuor dies in patibulo vivere poſsint. Membranoſa eſſe debuit(1) ut ad it- ſpirationem exſpirationemq; nunc contrahi nunc dilata- Ii, nune longior, nunc brevior fieri poſſet(2) ne ab—— 1ol5085b owinibus. degluc qutite cush tungelens e auttilcgine arimameheſta Aunuliautem illt nngunt nſetiore deth'uondes vOcàl dmonis parench giaur oqyitur op ascirouliceſſat di Obducitur, nterus alterà. E um ineulis ver Ldenſoreſt(ma nodoinfſtaleme num acrimomi: Nehumor au pu ato⸗ori commu eorum exy ekorum t ulſ Iangltu nem in motibus ne ſoliginum ac luto zox raucaca ſiecato, dlang uſtimu Reue de Qollferj ſegteraminch ülian de gao y PMo Nial ann in Naxcſi teni acarotdi 2 Dyhlm. Aundnur, illirerne:, 1 Mmeme AAe um W 4a 4u A daohe — n re donccr A d * 4& daDdem peroug *. N d Kann 141 Rur, R qridem did. 0 5 3 4 84ʃ f a4n. UAn m X 4 tenam venoſa— m IMeA dn n, men vanmobe 4 Aatarhes, Aaß 1* incumdandaut lab Adanaht lod. Lent L- 1 4 X III. d 2 dm(rubgane. pariim dan le dcduit ur lattramenti ſcciane pr eſct. Vo vemm nihil ain gun Aooc duocum ſoiidommexciat ret matena nullus fercr fonm an anullum edant fonum. Ofammdh Jopter teipiranonem. l maltstam tciftantur Munis Sictefeten cau Ane af udats ef Kanaln r1, r* iνν εderunt fedana CI, K&(4us Du. uMuni „ p inetrani, u untunat trrin g ſn crifa linaj iq; brect dauſa qrod aut(ae cnn moanftrat) uſpenf ttnui ſa ne. Kneasſzege deniſe aMaux. haan DOG 4 f pitan dnemq; nunc cott 1 4* or. nune brenot leripolet quritie mollis OBſophagus lædererur,& ut cedere poſſet- cum ab hominibus præſertim Ruſticis dura& aſpera cibo rum genera deglutiantur. 1. 8 XLIV De cartilagines portione notandum venit, eam non continuam eſſe ſedex plarimis veluti annulis compactam. Annuli autem iſti majores qvidem ed parte qvà dorſum tangunt inferiore circumferentiæ parte deſtituuntur(un- de crysεs vocantur qvia antiqyum C. referunt) Reliqvi pulmonis parenchyma ingredientes circulum abſolvunt, qvia ut loqvitur optimus Sperung ceſſante cauſa diminutio- nis cirguli, ceffat diminutio ipſa.— XLV.“ Obducitur apperaarteria membranã duplici, eaterna und, Interna alterd. Externa tenuis eſt, à pleura nata,& cartilagi- num vineulis pertinaeiſsimè connaſeitur. Iuterua craſsior & denſior eſt(maximè in larynge, minime in ramis me dio in modo in fſtulà media) ne ab humorumè capite deſcenden- tium acrimonid arteria ædatur, veletiam per eandem acris ille humor ad pulmones deferatur;OElophago-lingvæ, pa- lato-ori communis, ſonſu præterea exqviſitiſsimo ad mo- leſtorum expulſionem prona.. 4A. 1 Mvt b Inungitur humvre pingvi ad prohibendam exſiceatio- nem in motibus, clamoribus, in aeris calidioris attractio- ne, fuliginum acriorum exitu&c. Hoc humore catharris di- Juto vox rauca⸗ calore, ut in febribus ardentibus, nimium ex?* ſiccato, olangoſs percipitur, abundante autem plane obmur jeſcimus& voce privamurr quæ rurſus redit humidit ate abſum- pta: Quod fieri potuit(ſecundum Excellentiſs: Præſidis con- jecturam) in Cræſi flio muto de qvo Herodotus,& Agle Samio Athleta de qvo Falerius Maximus& Zacharia orphano fatuo, de qvo Nicol. Font. in obſerv. retulit. XLVI. Nanciſcitur aſpera arteria venas à jugularibus externis- te riu à carotidibus, neryos à ſexti paris externis ramis ijsq Az recur fecurrentibus. Magnitudinem ſexus& temperamenti cou- unun rit yii diti ia 7 8 8 4 4 3 1 4 ditio variat. Figura arboris à radicum propaginibus libera- Jrihigidhn hen tæ imaginem refert, cujus caudex in duos primum diſciſus Men)e ſit ramos,& hi rurſus in innume ram ſobolem diffuſi. oe“ cet de une NdAl. od lnauuanxmi Uſus ejus in⁊e ſpiratione& qvidem in luſpiratione& exhi. conttarium tamen ratione cernitur. Ininſpiratione, ut per eam aer in pulmones feadcit qyas Lädf tranſeat. In exſpiratione ut per eam fuliginoſa excrementa ad os& nares exceruantur deinde ut ad voce qvoq; faciat. Mirum igitur eſt homines qvosdam in aqvis diu virere tntu eta eltnam nuxu- auten zoktinie unjincommodan poſſe, qvod hiſtoriæ alias teſtantur. Cardanus meminit cu- notandu ſiſolidio jusdam colani urinatori, qvi ternis ac qvaternis horisſub aqvii lati erunr, geriel tabat. Et Platerus ohſf ein reſp. def. p. 18. biſtoriam refe rt qyatuar a dabio cauſae mulierum, qyæ in Rhenum projectæ, ſupplicij causd, vivæ era- zebcomadashe erunt. Qyod perſpirationis faftum beneßcio ficut in a. amümicialag poplexia forti Sec. Erlaiiaha zerticainfinna, ger eraht conſp XLIN. Dividitur aſpera arteria męlioris cognitionis cauſa ab Anatom icis, in aput, qvà parte fauces attingit,&r ſub zanfſtoßn mentocminet, qvod Lasngem dominant,& in cor,a iplum unt praninu ex, qvod Bronchum appel lant. Bronchus eſt pars trac heæ in ſeri⸗ iint lehtn ur Or, longio r mu lti P licih us ramis in utram q; p ulmonis re glonem ded ucta, ſimul ac pulmones ſit in grefla. In Ogu —— dimeriota gm obſervavit Cl. fræſes in duos ramos dividiin medio ante- lannxellp 5 uam pulmonesatti ngat& huic diviſioni os hyoidis inſtar nendamq; voc firmitucinis ergo, apponi. Dicitur 2o ½ εεν εαι qQod Craca etrc à potu irrigetur. Ferri enim in pulmones aliqvid potus rocem dilstar⸗ certiſsimum eſt, adeoq; in thoracis affectibus Dogmatici KMceſtinco Medici Eelegmuta ſed linctus& Syrupos exhibere ſolent, ut pars dehatunn noru m Medicamentorum, per Bpiglottidis ſemper hiantis Riaconctjac meatum, ad latera aſperæ arteriæ ad Ppartes thoracis affe- ernberiga tas deferatur. Veriſimile ideod; videtur, etiam potum q́i prabeti ia tenutorem adhuc habet conſiſtentiam qvam Bclegm ata qyæ- drüm enn dam, ad pulmones per eandem viam poſſe ferri. Atq; id bophegigiien Præterea ex Julio Jaſolino Anatomico Neapolitano probari poteſt wer ſäſan 1 qi in nobiliſsimi cujusdam viri cadavere qværens cauſam huedund b mortis eginlunig KX 11 fp 4 1 4 24 teria mcliori Cogntonaa ar, qyd parte faucrs b ntinei Lanngen dominant,Rinesan 'gen owinant,Ainanasg ant. Mache eſtpan mae bus ramps in utramq pugon ndd ac pulmones ſitingrcia. h in duos ramos dividin neci 6 agat& haic dieiſlonios hyoichit dponi. Daitur 1 1 Keiz a n erri enim in pulmones aiqnd ſ oq; in thoracis a8eectidus D'gu ncka& Hyererhidere Gen am orum, per Fixutuiis ſerper iu perr anerir ad pattes thousit mile ideoq; videtur, ettam polm, det coofiſtentiam qramRlnaun per candem viam poſe ken nemi Xanpaittm prodanju sdum viti cidarete qiereiöcu un Laynxeſt pars Tracheæ ſuperior ad formandam expri- mendamq;: vocé cartilaginibus& muſculis diverſis cõſtructa- Græca eſtvox unde verbum Xæ vyyigeu recluſo gutture vocem dilatare, nõ contra Xaęuy à Raguygem ut voluitspig. Sitw eſt in collo,& qvidem in medio, adeoq: non niſi uni- ca eſtut una vox edatur. Figura eſt rotundà& circulari fere, qvia concava ob vocem eſſe debuit, ſed parte anticà magis extuberat, poſticà deprimitur ut gulæ cedat, in deglutione præſertim, in qvà Oeſophagus deorſum trahitur, larynxXv. furſum recurrit, iraq;earum partium fitus muratur, ut Oe- ſophagi qvidem inirium ad aſperam ſit arteriam, Larynx vero ſurfum ad fauces recurrat. Peculiarem e jus formam in Iur- Koone& grandiori& fatu, nuper in Theatro Anatomieo monm- firavit —— 2— ————y —— —— ————ÿ— 7———— ———,—— 8 — 2*.*——— 8 —————— —————.—— 2——— 6 5———** 3—*———— W** 3 8— 8 3—— 4 — 1 er———————————————— —— 8— Er— 3 3 ———.— 2— E— e—.— 5 5 ———— 4——— 2————— —————— — 1 —— — 5————— mero unica eſt ſiſuram in anteriore parte( unde duplex æſli- mari ſolet)& in extremicatibus proceſſus datuminentes qvatuor habens, qvorum. duo vi liperiores Pafsterqslon- Aravit Cl. Præſes, qvæ roſtrum auſerinum non malè referebat, 4 claudi& aperiri aptam. itoma LI. Cartilagines qvin;, habet. Primaxocatur Thyroides vel gcati- formis, ſcutalu, chpealis S&c. qvod ſcuto antiqvorum non abſi milis ſit. Intus enim cava eſt, gibbo forinſecus proſecta, Vi- rorum incollis magis qvam in mulierum prominula. Hæc in viris protuberantia pomum Adami appellari ſolet, qvia fo- minæ dicunt, Evam in Paradiſo de pomo comediſſe car. nem, utpote partem magis ſapidam, Adamo vero porte- xiſſe reſiduum, corticem ſc:cum ſeminc. Cum verò corter durior&aſperior fuerit, reſtitiſſe eum in gulaAdami, atq;ac mares omnes propagatũ eſſe. Sed fabula eſt& Jucus. Rẽ ipſam qvodſpectat, prominer pars ea in ijs qvi temperamenti ſie- cioris ſunt. Fœminæ autem cum ſint humidioreswirispo- mum illad non tamnonhabe me qvam non Oſtentant. Na- 8 giores, oſsis hyoidislateribus inferius junguntur reliqi duo inferiores brevioreso, cum Oricoide atticulantur. LII Secundæ ab ant iqvis propriumnomen datum non eſt, vulgotamea innominata dicitur,& qvia anterius teres acr tunda, poſterius lato re- luti dorſo complanata annulo qvem Scythæ& Turcæ ſagittarii in p lli⸗ ce dextro geſtant, ſimilis eſt Cricoides ſeu annuliformis a recentiori- bus vocari ſolet. Paſis eſt reliqrarum cartilaginum omnium immo- bilis retro poſita, integrumqve complet circulum anteriore partete- nuior, poſteriore craſsior latiorqve,&proxime annectitur caudici arte riæ hujus circumqvaqve diſcernenstracheam ab OEſophago muniep: qrvoqve eandem, ne dum deglut iuntur cibi dedatur 1.HI Tertia& quarta aliis unica, gvos membrana utramqve tegens decepit, qvæ ſi ſepareturapparebit eſſe geminam Dicuntur Arytænoides, guttales qvod formam gutturnii vel baſir quo abluendis manibus aquan effundimus referant Poficæ etiam vocantur, qvia in parte poſterio re ſitæ ſunt: Proceſtbus donantur, ſicuti& Thvroides ſuperioribus& inferioribus ſuperiores figuram gutturnii, inferiores rimam Laryngt- qvæ glottis appellat ur, conſtitunnttu. 1. LlV His dictis omnibusin elariore ſede intra Thyroidem ſuperjacet Quintæ Epiglottis dicta Uſum habet inſignem. i Laringem ita clau- dit ne magna cibi potusve copia, dum epulamur, in arteriam incidat- 2. Aeri tranſitum largitur, qvem vi& impetu pulſum ad vocis modulationem percutit. † MREGI- K an ſen Al uün lter . cou. maß dg lm Lene 3 Lemt, rettit K— din atü cilc. dacſſabalcehs 1 X dar cam Pamt ATaAn- encu nb & Juuli engen Thanl dackegin am non olten n antenore Dalte unce in Airenman pr. toccdis(teni Num duo tlpesi ores anren b Flateridus inſerius jungramren S m O 1 Ron Aabcm qra 21 nh emäumm popeinmaomenchtumgoneh äan Seu*nteriusteresact tunttpohriulr anaulo qrem 54 K Tmar ſit nrun hs ct Ceander ſeu annal funu nn rehqrarum cusihg girun omin grmqre complet cixculum antestam. rcofte, Kproxime annecttur euter diſcernenittachenm 150Rloptash er 1„ ute atur cibil datur 4, s membranaurager par 5 nam Dicumxr'rje *uru: rel5*4** wibaniaen d.i feriun rocantur,qri in emefe joaaatur, ücuti& 7 muiui ihaie gurun zutturnn, lnfetiotesnmin W ln oagt ont..“ iin chriore! ſcde latn Tbrnitn iroe em. 1 Lar gentäch 9 det n aderi nubt ernt lam u,in nte 3712 coß in, dum e 3 foch . II Ampeinf 1 ull an i 9 1* ¹ 17 4 nen percutit. 9 coltrenANAroulch b 7 DiSdbuTATIO DECIMA QHARTA Pr 219 Ijuso. Pareipus 4 Ineo concent CEREEBRO Quaemmn cux W DEO Sub præſidio DNL D.THGME BAR- THOLINI CAsP. FIL. MNREGIA HAENIENSIUM ACADEMlIA MrDICE x& Anatomicæxæ artis Profeſſoris celeberrimi& Exoel- len iiniPrepeptoris:& promotoris honoratiſsimi IN AupiTORIO SUPERIORI à4 diem 23. Jjulij Anni 16 50. placidæ collegarum ninei imorum Aanese commitiet NIOOLAUS 6EORGI WESTIUS. 5858 8⁸ x eeI. Literis GEORGII LAMPRECHTII. VIIR IS Amadum reverenuis Clariſſimis, Ttelenneini cx Experientißimis MaAGNIEFICO Academiz Hafnienſis RECTORI DN. D. jOHANNISVANINGIO 8. Tneologiei in dicto Lycæo Profeſſori celeber- rimo, religioſiſsimo. DN. D. 1IOHANNI RESENIO §.. Theologiæ in Regid Hafnienſium Academi — profeſfori fummo&celebratiſsimo. Drz. D. HENRICO FUIRENIO Artis Medicæ& Anatomicæ Experientiſſimo, Excellentiſsimo. Du. M. VITO BERINGIO Poẽtarum feculi noſtri jam Principi, in Equeſtri Sorand Academia Hiſtoriarum profeſlori præcellentiſszimo. Ds. MAR GG SEHRJDT FRIDERICI TERTII Sereniſs. Regis Daniæ& Norvegiæ,&æc. Chirurgo ſolertiſsimo, Artis Anatomicæ Peritiſsimg.. Patribus, Præceptoribus„Fautoribus& Pro motoribus ſuis quovis obſedvii& honoris genere proſequendis. A⁴e hauo Anatomicam debiræ obſervantie & grati animi teſtem D. D. NICOLA Us G. VESTIUS Auth.& Reſp. umu mecid quodi n tentio Camautem he 41 ſc⸗ cam beunile 1 conjundi h tidusan mal quas exinl Da D. tho raniſinia cerebrum conlpedun Chme teräcapie capiant 6 cuiaten patse jus cut cum Cerebn tumie duoc minauar. eino elato adlenl ceferenäunn mlülun imo Kcelehr 100 FUIREY bomier Erperientilimo Lentiſsimo. 0 BERING ambrinoßzinfgu 1 tu onarum brofeſſon tllentißsimo. Sc5 KJA RICI TERTNI ir& Norvegix,&c. Chirm 1s Anatomicx peritiſtimo. 88, Fautoribus& Promotorbs in K honoris genere proſequru 1 miamn debits iſemnui & HMi vimi teſtem 0 4 D. D. NICOlAus G. VBR- Auth. KReh ter, à capiendo ſic dictum, quod ab eo ſenſus initium capiant, Græcis au tem dicitur usæαꝶ⁸ Sdwvh 5 usuvs nobiliſsimum cenſetur. “ T22I2N is T HESIST. e Natomici ferè omnes corpus huma- num in tres potiſsimum dividunt N eurles ſive cavitates, in quibus con- — 25„rinentur tria illa principalia mem- G) Sbra, quæ ſunt: Hepar ſedem habens 3 in infimo ventre ſive abdomine, Cor, ſr⸗ quas ex inſtituto& ſuffragio Excellenriſsimi Præſidis Dn. D. Thoma Bartholini Caſp. fil. Præceptoris hono- ratiſsimi, adferemus. Hinc quod in capite continetur cerebrum ipſum Palladis Mnemoſynesq́; delubrum in conſpectum dabimus, Caput eſt tertius& ſupremus corporis humani ven- elato ad ſenſum& motum per nervos in totum corpus deferendum generatur, unde nec immerito membrum ALIKEEIEEAEN8 2 22 cavitate, vel=ae 1⁴ eεεεεεεα qvæ eſt inareſcere quia ——————ÿʒÿ———— — ——— — Cur in ſublimi poſitum ſit, variæ à variis traduntur cauſæ; ſecundum Galenum oculorum gratia id factum præcipuè fuiſſe arbitramur, non tam ut ipſi ſecuri ſintab omnibusinjuriis, quam ut ſuo munere tutò fungantur; cum eorumactio editum locum poſtulet,& quia oculi propter viſum nervos molles& breves reqvirant, cere- rum ab iis ſeparari non debuit, ne nervi molles ulte- rius producti frangantur; aut ob viæ longitudinem plus qyvo indurentur. Addi præterea poteſt caput in ſum- mo poſitum eſſe, ut de agnitione& contempiatione Dei nos commoneat. Nam teſte Cicerone libr. 2. de Nat. Deor. cum cæteras animantes natura abjeciſſet ad paſtum, ſolum hominem erexit,& ad cœli quaſi cogni- tionis& priſtini domicilii conſpectum excitavit, unde Poëta: 1. Os homini ſublime dedit cœlumq;tueri Iuſsit& erectos ad ſydera tollere vultus. Figuram quod concernit, Rotundumeſt caput⸗ nonnihil compreſſum& aliqvatenus oblongum. Ro- tondum eſt, quia membro nobiliſsimo figura debetur nobiliſsima, figura etiam rotunda eſt capaciſsima& validiſsima. 1. 1 Magnitudo non omnibus eadem eſt, hominitamen pra aliis animalibus inſignis propter ampliorem cete- bri molem, parvum verò caput Phyfiognomi præceps Ttemerarium ingenium arguere affirmant. Magnum verò proportione ad totum corpus habità ſemper lau- datur. fl. 4 Communiter& commodiſsimè dividitur caput in 2 duas partes: alteram capillatam, glabram alteram; ilſa cal- va dicitur; hæc facies ſive rdarey nominatur. Calea iterum dividitur in ſequentes partes externas, quæ ſunt. N Sinciput ſive Sενάα seρπ⁴ τ Lgeven,irrigando'efig,pan 4 ante- rjerubſeli dolcer 3d pri 1gjguuljn tul, eth mecl „gante nreirrilone put. 4. ſempeng lunt partes late præterea! le continen munes funt: c Fleatekerta ſunt katerne ee crniumpeiic ges caanlum G tente ſunt(Cel netütam u ducunt. Delne zgamusinl ctabior eſti zurior eo f exctemento viſs hadet: no juxta cr riolum pto externarum ſuperfuum ſuscabramc In lacc . Partes cotpor Pates qique dula in capit deiclo deile dota nloco deat. Namn ze. F Mtenpe 4 1 8 den teſte Cicerone 8 dmin*. mn antes atun dderke lomicllu eni Kadcoliquin cmculn conſde Sume, chg Dectumexcitqit ſubüme dedit dlir de dedit cœlumq;ner ccos ad ſydera tollere rulda IV * od concemit, Rotundumela 4 n„ 4 dam& aliqmatenus oblongm! memdro nodilißimo ſgun(i 1 ctiam rotunda ett capaclin) V. on omnidbus eadem eſt homintern us inſigmis propter amplotenct im verd caput Phyfiognomigs cnium arguere iifrmant, Nigr adtotum corpus habiti ſcyes VI. er Kcommodiſimè ttittmann m4ſilutamn„ALurm alteran: ad es lrc draru nominatlf 8 cquentes parte erternpr gundoethſ M 4 7 1 Sewirr. anterior à fronte usq́; ad ſuturam coronalem, 2. Occi- put ſive uolls vel tyior, pars poſterior ab initio ſuturæ lamb· doideæ ad primam cervicis vertebram. 3. Vertex ſive 2ogu ν quaſi ενυνο, quod ea pars capitis crinibus tega- tur, eſtq́; media& gibboſa pars inter ſinciput& occi- put. 4. Tempora ſive vε aοναπαεσ r3 gc E4 rA A—u„, lunt partes laterales inter oculos& aures. 2* Ppræterea partes calyeæ aliæ ſunt continentes, contenlæ aliæ: continentes aliæ ſunt communes, aliæ propriæ, com munes ſunt: cuticula& cutis denſiſs imà copillorum ſylvà referta, pingyedo, panniculus carnoſus. Propriæ vel funt Externæ velinterna: Externæ: membranæ duæ: peri- cranium, perioſtium, muſculi, oſſa. Internæ: duæ menin- ges cranium ſuccingentescerebrumq́; ambientes. Con- tentæ ſunt Cerebrum& Cerebellum atq́; Medulla à quà nervi tam in cranio quam extra cranium ipſum ortum ducunt. VIII. De ſingulis his calvæ partibus ordine jam breviter agam us initium facientes à cuticulà& cute: Utraq́; hæc craſsior eſſ in capite quam in cæteris partibus,& quanto durior eo ſiccior, rara tamen propter fuliginoſorum excrementorum pro capillorum nutritione tranſitum, Vaſa habet: Arteriæs quidem à carotidum ramo exter- no juxta cutis radicem& tempora, quæ ſangvinem arte- rioſum pro alimento ſnppeditant. Venas à jugularium externarum ramo exteriore, quæ ſangvinem exarteriis ſuperfluum& denuo elaborandum referunt. Hujus u- ſus calvam circumdare, ejusq́; tegumentum eſſe. INX. In hac cute naſcuntur pili, qui quamvis non ſint partes corporis, niſi latãà admodum ſignificatione, quâ partes aliquæ ad ornatum pertinete dicuntur, tamen quia in capite maxima copia pilorũ eſt, pauca quædam heic loci de illorum naturâ trademus. Sunt autem cot- pora in loco non nimis ſicco, neq́; nüni⸗ humido nata 3 aA, cr — 8 —— 1.—— — ͦÿy—õõ————————————— 5 ———————— ———————— ———————— ſ —— erfup erfluis& excrementiis vaporibus craſcis& terrei Honihil tamen glutinoſis„quos calor moderatus; ex. ſiccat& foras in poros cutis extrud it, unde piu naſcuntut in hunc quidem finem: ut ſint partium tam ornamen. tum quam tegumentum„nec non humores& Spiritus totumq́;F corpus ſuperfluis fuliginibus expurgem atq; de temptramento cujusq́;, moribus animi& morbis occultis judicium præbeant. Form⸗ pilorum per accidentia qvxdam deſignari ſo- let: variant enim craſsitudine, tenuitate, duritie, molli- tie, longitudine„brevitate, rectitudine, multitudine, Paucitate, ſic etiam pro cutis qualitate,& pro conditio- ne partium, quibus adhærent: ad hæc coloribusutal. bedine, nigredine eorumq; mediis: ſic& pro ratione xtatis. XI. rili alii nobiscum in utero naſcuntur, ſuntq́; tri- plices: capitis pili ſeu capilli, ſuperciliorum& palpebra- rum. Alii extra uterum naſcuntur in homine, quando in puero ſemen naſci incipit,& in virgine menſibus via datur, tales ſunt qui oriuntur in pube,(raroi in utero) ſub alis, intra nares auresq́;& ultimo in mento ritil Rarum autem eſt quando in mento muliebri naſcun- tur pili& quidem copioſiores, interdum tamen fit in duabus juvenculis obſervatum teſtatur in Anatom. lo- cuplet. Excellentiſs:& Præcl. Pra ſes,& me idem obſer- vaſſe memini in muliere quãdam quæp rolixam geſtavit barbam& ante aliquot annos in aula Nobiliſsimæj jam pis àdefunctæ Matrone Elinæ Marsvin/ vixit. XII. Colon pilorumi in homine admodum variabiliseſt & id eqvidem, ratione regionis& aëris ambientis, hu- moris& caloris præd ominantis& deniq́; ratione etatis. Bune tamen ut plurimum, nigri, flavi, ruffi vel albi. XIII. Sicut autem color qvilibet non convenit cuiſibet plantæ: gn ante: e ncv itäes. ul drtenul 5 15 les Oli bus capll ahecagtut not alumre fundul rm ir nnt. Hujusmo quamt te liquon d⸗ob inopia n coquere potelt toſegyitut ingreti,c tntnoaautem arbitrio nolle fulſlet, Panme ſudtenſa dick dat, adhatet partes cal/æ jam ynipnieà bericran zacenseſthæ dens Adura cuitamenal leriſiun 1 nervea, axt wlidibime: tet dentes Ralahtu les Galenus eum pellant haru terior mun ſl uarugpch Temen utinoſ aporiduan.„... aanoſis, 1 plantæ: ita nec pilis, propterea nulli piliin corpore hu-⸗ neutum, nec ab 1 nes, quibus capilli cum barbã virides ſunt, quales hac in perfluis Kuligmid n urbe dantur nonnulli qui dum numismata cudunt me- 0 cujus, more 6 tallumte fundunt imbibunt illorum capilli 8& barba nprrbcant W2 üiau d colorem viridem, quamvis amtea ruffi flavi vel albi fue- x rint. Hujusmodi igitur coloris cauſa longe alia eſt, peraceden quam rehquorum ownium. Canuie caufa e3t hutte- cafitudim maqercamdſgn do: ob inopiam coloris nativi, quando non itahumores —*. enultate, dutnie coquere poteſt ut injuventuts. Hac de pilis dicta ſun- b *Dkeytate, recsitudime munn to, ſeqvitur XIV am pro cutis qualitat Agn 4 ingyedo, quæ ſub cute circa occipitium obſerva- das adhzrent: adbac cirn 1 tur, non autem in fronte, cum enim in fronte cutis pro de corumòô; medits: ſi unn arbitrio noſtro moveatur;, ipſius motui impedimento b 4 fuiſſet. Panniculus carnoſus ſeu membrana carnofa cuti discum in utero nalennir ſn ſubtenſa, ei circa frontem cum nulla pingvedo interce- 4 tur lnge dat, adhæret ibiq́? craſsiſsima exiſtit. Abſolvimus ita u leu capili ſuperciionum Apär arerum naſc unturinhomine, un alci incipit 8 Kin wirgine wenlte qui oriuntur mpade,(nroim ares auresq;& ulumo inwende R quando inmento mulebim em copioſiores, interdum taman lis obſervratum teſtaturin Amma 3& Præcl. Praſes,& meicendh muliere quidam quxprolungi aliquot annos in aula Nodillior, one Rlnr Marsvin/ kiiit. XII... um in homioc admodum mii mano habeatur, Si vero contingat quosdam reperiri homi- partes calvæ continentes& quidem communes, reſtant jam propriæ& primò quidem Externæ, quæ funt- 1 — XV. W pericranium ſeu æααα⁸ panniculo carnoſo ſub- jacens,eſt hæc membrana tenuis& mollis cranium ein- gens, à durâ meninge ſuturas cranii tranſeunte en ata- cui tamen affertioni fruſtra ſe opponit Laurembergius. perioſtium pericranio ſubjacet membrana tenuiſsima& nervyea, extrinſecus quemadmodum aliis quoq́; oſsibus validiſsimè adhærens. hujus beneficio omnia oa, præ- ter dentes, cum ſenſus exquiſitiſsimi ſit, ſentiunt. De muſculis& oſsibus ſuo loco dicendum erit. XVI. Partes propria internæ duæ ſunt membranæ; quas Galenus cumq́;B ſecuti Meninges, Arabes verò Matres ap- eirides funt, licet porracea& viridis bilis in eo- 8 8 nen 6 4 en andielt...„.. atione repjcni& 4 en mru pellant: harum altera exterior craſſa ſive dura; altera iti- 2 rdominanti& 4 u cäud terior tenuis ſive pia nominatur. Craſſa Menins ſine Anid lurimum, nigri ſlanh ufiſen mater vulgo dicta, eo quod membranis reliquis iu Oe 9. G 44 444 m color qrilibet non cas — — —— ——— ———— A E — ——— 8— 1 ——— 3 N...—* w— 3 4———— —nJ’——————— ————————————— ——————— —————— ———————— ———————————. ——— 6— 3 ——— ——* —— 5— & robuſtior,& quod ad tenuem relata talis ſit, igutdo. mnino crauio reſpondet. Nullus enim in eo reperitur ſinus, nulla cavitas, quam membrana hæc non implet, .. NXVII. yenas habet à jugularis venæ internæ anteriore ramo. Arterias autem ab internæ carotidis amplioreac 5. à minore ramo productas. Diſtat autem à cerebro quem- admodum à pericardio Cor, ſed de exactà ſpatii am- plitudine nihil definiri poteſt cum in omnibus eadem non ſit, uti nec in corde. Intercedere verò inter cerebrũ meningemq́ craſſam tantum intervallum, quantum pro augmento decrementoq́; cerebri, proq́;ÿ ejusdem motu quocunq́; plurimorum Anatomicorum confeſ- ſio eſt, Galeno duce, qui non uno loco lib, 8. uſu part. cap. 9. 12. craſſam membranam à cerebro recedere cla- rius oſtendit quam ut negari poſſit; fruſtra tamen huic aſſertioni reclamat Hoffmannus, variis hanc capacita- tem argumentis in dubium vocans, quæ omnia ab Er- cellentiſsimo Dn. Præſide Vindic. Anatom. Pag. 96, ner- vosè ſunt ſoluta. XVIII. Meninx illa craſſa in capitis vertice duplicatur ge- mino proceſſu falcis meſſoriæ figuram repræſentans unde Falæx nuncupatur, Ita autem duplicata cerebrum in dextram& ſiniſtram partem dividit, quadruplicata verò cerebrum à cerebello diſtinguit, ex quà multipli- catione conſtituuntur ſinus ſeu cavitates, quos Galenus aliquando craſſæ membranæ ventriculos vocat, ſuntq́; çommuniter quatuor, præter quos etiam alii tres ſinus interdum conſpiciuntur, quæ tamen non ſemper appa- kenf. XIX. Verus horum ſinuum uſis eſt: ut quando carotides arteriæ cerehro& cervicales cerebello ſangvinis ſui par tem optimam largitæ ſunt reliquum in hos ſinus depo⸗ nant, ut per venas jugulares ad cor remeet, ibiq́; denuò xlaboretur. XINX. Lſus autem craſſæ meningis eſt, cerebri uuifeſan ſub⸗ antiam natie fircare kotum labar reutrichlosco. Aketam hiet enuitate litcerebti bgu a profund Ceredro⸗quoe ekaänatutd i malem meda deteamerdt rebti corpus get, Aperto duplici in co ntelectun niczmerid ta tallselt ita ut ted ſantammi propriê, pi cöhus menil tumfolene⸗ potixac auh cah thparis tam ältucho ihn uin onin Cardio Cor. z niri Poteſtcumin Oman ſ anptußch 1, lcorum eork uce Aal nonunolocolib 1u memdranam zceredro teceimt m utnegun doſſit ſruktraumat nat Hioffmannus,zariishan con in dubium rocans, quxomnitl Præfde Vindic. Anatom hagt XVIII. craſſa in capitis renice duplicm alcis meſſorie ſiguram repein patur. Ita autem duplicaacent nſtram partem diridit, quadni cerebcllo diſtinguit, ex quimi untur fuu ſeu critattt, qucs Ci membranx ventriculosroca,i atuot, præter quos ctiam ilitt ciuntut, quæ tamennon fenpan XIX. M um ſinuum*seſt: ut qunndden Lceni ales cerebello langitöli rgitr ſant reliquum in hosſine jugulares ad cot femex: diiſt b 2* unitetir naſu aminpi cſh cttbrinna 4 ſtantiam cum medulla&cerebro hierereeyslur pro- pugnaculum quoddam cranii im preſsionibus opponi. Deinde cerebrum à cerebello,& cerebrum in partem dextram& finiſtram dividere. Tandem ligamenta per ſuturas ad pericranii conſtitutionem producere& cal- variæ firmare, quò minus cerebri pondere detracta deorſum labatur, neve cerebrum deorium concidens ventriculos comprimat. Altera meningum tenui vocatur vel pia mater pro- pter tenuitatem, proximè& imm ediatè cerebrum am- bit cerebri figuram æmulans gyrosq́; ejusdem& anfra- ctus profundius involvens ideoq; tenuis ne pondere ſuo Cerebro, quod immediatè inveſtit, moleſta ſit; conditz eſt à naturâ in eum finem, ut cereb rum, cerebellum, ſpi- nalem medullam& nervos tegat, ſtabiliat,& vaſa omnia per eam ex currentia, quo tutiùs& comm odiùs per ce- colli- 4 2 rebri corpus, ejusq́; omnes partes diſtribuantur, Aperto itad cranio& ſubductà membrana illa duplici in conſpectũ nobis ſeſe offert cerebrũ per quod intellectum volumus quicquid in calvariæ cavitate, u- traq; meninge circumdatum continetur, cujus ſubſtan- tis talis eſt, qualis in univerſo corpore nulla reperitur. ita ut rectè Philoſophus ſui generis eſſe dixerit: Sub- ſtantia nimirum cum ſuã eſſentiali formàâ peculiaris& propria, ſpiritum elaborans, animalem nuncuputam., cujus meniſterio ſenſuum internorum, externorumq́;, tum voluntarii motus funiones anima princeps cor- poris ac gubernatrix exſeqvitur..³ Cerebri Figura calvæ formam refert. Color albus eſt,partis tamen ejus anfractuoſæ ſubcineritius. Ma- gnitudo inſignis eſt in proportione ſui corporis, ita ut uniushominis cerebrum duorum boum qvantate ſu- XILL Non tamen negandum quin ſæpe fœminæ cere- brum habeant æqueè magnum ac viri, cum inter illas multæ qvibus magnæ mentes magnæq́ dotes, functio- nes etiam animales& præſtantes crebrò exercea nt, qua- les ætas ſuperior& noſtra tulit; ur nihil dicam de bcur- mannà ill velaliis inferioris ſortis mulicribus. Exem- plo nobis eſt nobiliſsima illa matrona, quam Patria no- ſtra dedit, BIRGITTA TOI, ſplendidum illud Mu- eruditionis famam per totius ferè orbis Europattra- ctus notiſsima. XXV. Tenas utrin, cerebrum ſuſcipit à ramis internis jugularium venarum, tubulosq́; in ſinubus duræ me- ningis ſangvinem devehentes. Arterias â carotidibus atq́; iis qui per vertebras aſſurgunt, tunicà fimplici ve- narum æmulas. Nervum in ſubſtantià proprià nullum poſsidet, adeoq́; ſenſus expers eſt qvamvis è baſi ſud, productàq́: medullà nervis omnibus Scaturiginem Præ- beat. XXVI. Moveri cerebrum atq́; dilatari& conſtringęi liqvet in vulneribus, item in recens natis quorum in ſincipite cerebrum palpitare conſpicitur. Motum autem hunc fieri beneficio arteriarum exinde judicamus, qvod cere- bri pulſus unà ſimul cum arteriarum coincidat. Morve- 2 tur adeoq́; nonab inſità vi; ſed à corde potius commu nicatâ virtute. XXVII. Rividitur autem Cerebrum ita latè acceptum inpar- 84 ſarum lumen,& Heroina ob incomparabilis virtutis& nivrelhcere iturin pattet meKtlcte C Ktotumi pareteineritit fractusſeu cir nlacerebripe motuaſiduo deenilunio, in ſcitttotan ſratus, qyi bat cum inà quodereper kat. Whterna, corticis, cſ cinetitiunne pattes dux n. Ula an Kmagaa c dam que ſentriculos Ant neäl publics za wit Prcellen ſms 1bmil 1orum cuo cüntar en kelimg * X aoltra tuln; uraiht u5 nkerioris ſortis CITTA TO pasn Diendiase ah 114A 1 iendcumn KHeroina 0d incomparalib in zam per totins ſe ordn d Per totius ſett otds kun XXV. ad, cerebrum ſuſciit imnuin arum, tubulosq; in ſinubwer m devchentes. Ntens 4 cpoi enebras aflurgunt, tunici imi Nervau in lubſtantu puagun q; ſenſus expers eſt qramuiti dulla nervis omnibus Kcatungn XXVI rebrum atq́; dilatari& conſtisj irem in recens natis quorumim ditare confpicitur. Motum uns rteriarum exinde udicamuu- mul cum areetiatum cainctub ab infti wiſcd icordepotis XXVII. 1 tem(erebrumialits rrzan tem Auteriorem& poſteriorem, quam diviſionem facit qua- druplicata meninx. Anterior cum major ſit totius nomen retinuit,& propriè cerebrum dicitur: Poſterior verò quæ minor eſt, cerebellum nominatur. Anterior rurſum divi- ditur in partem Externam& internam. Externa propriiſsi- mè& ſtrictè Cerebrum dicituur. 8 8. XXVIII. FEſt totum id, qvod exterius circumjectum molle ap- paret cineritii coloris, varios& complures habens an- fractus ſeu circumvolutiones, quorum uſus ſtatuitur, ut vaſa cerebri per hos anfractus ducerentur tutius, nec ex motu aſsiduo ruptionis periculum eſſet, præſertim in plenilunio, in qvo præ humiditate ita cerebrum turge- ſcit, ut totam calvatiam impleat. Fallitur autem Eraſi- ſtratus, qvi intellectus gratià anfractus conditos vole- bat, cum in aſinornm& reliquorum brutorum cerebris quoq́; reperiantur, quæ tamen intelligentiâ carere con- ſtat. XAISNA. Interna, quæ eſt quaſi medulla partis externæ ſive corticis, eſt corpus illud candidum, quod intra corpus cineritium eſt reconditum, externo multo ſolidius. Ejus partes duæ ſunt; alter a globoſa ſeu rotunda; Oblongata alte- ra. Illa caput medullæ dicitur, figuram calvæ æmulata, & magna conſtans mole habet in ſe cavitatem quan- dam, quæ aliter atq́ aliter formata in tres diſtingvitur ventriculo. XXNXA.“ Sunt autem hi ventriculi cavitates, non cerebri ſed medullæ, ſinusve am pliſsimi tenui undiq́; membranà in- duti, oblongi& poſticâ ſui parte valdè ampli, quales in publicà Anatomid ante annum ad oculum monſtra- Vit Excellent. Præſes, qvare cqvorum ſoleis rectis- ſimè aſsimilantur ſecus quam veteres putarunt. Horum duo priores nonnullis auteriores& ſuperiores di- cuntur, forſan meliùs laterales dicerentur; Secundum Veſalium& Veslingium in dextrum& finiſtrum di- ſlingyuntur intercedente ab ipsâ cerebri ſubſtantiâ(vel B ½ ut — —— 8 —— —— — ——— —— — — ———— — ————— ———— — — ———— 2 4 —— 3 —*—. ———————— 5—————— 5— 2 — — —.——. —ͤͤͤͤͤöͤöͤö—öö —.— 2 d—— 4 “ ut talu volunt tenui imeninge duplicat4) tenui quodam ſepto⸗quoddiductum, q uoniam admoto. lumine trans- 1 Paręt,Speculum lucidum appellant. XXSE Huic conjungitur Fornix ſeu 1ehu fi gura: trian gul i ſubnixa eſt cruribus tribus, quorum duo poſterids ver- ſus Cerebri baſin deorfum porriguntur, qibus Aranti- us hippocampi ſeu eqvuli marini bombieumq́; nomen impoſuit. Crus tertium ſupra communem ventriculis cavitatem antrorſum extenſum conſpi picitur. XXXII. Inter ventriculosj jamjam nominatos ac teſtuginſs ſedem Plexu quidam reperitur horaides velreticularis, membrand ſubtili minutiſsimisq glandulis,& vaſorum varie complicatis ramulis contextus, qvi tum Aquarii ſinus propaginibus, tum arteriæ carotidis vertebralisq; ſurcuſis ſuppeditantur. In hoc plexu, quemadmadum in rete mirabili, ſangris& Spiritus vitalis ad Spirituum aninralium generationem præparantur. LXXXIII. rTertius ventriculu ſeqyitur, qvem quæ medid decur- vit ventriculorum anteriornm valle, rima, leviter didu- cta, exhibet. Galeno verò& meatus& communis eavi- tas ſeu communis anteriorum loeus dicitur aliis yc ntri- eulus medius cumi in medio cerebri, imò in centro me- dullſæ cerebri ſit. In eo obſervabiles ſunt meatus duo, quo- rum primus anterior ad glandulam pituitariam abit ut abeo excrementa excludat, quem Columbus pudendo muliebri comparavit: alter poſterior, quem ano aßi- mulant, ſub natibus abit ad ventriculum nobilem, ut præparata materia Spirituum animaliumi in locum ge nerationis& quaſi uterum intrare queat. b XXXIV. 8 Veutriculosi in Cerebro jam nominatos excrements ahee rationibus, ſat firmis probatua eſt ACaſp. Bar th. pi⸗ memoria. uſam autem totius Cerebrii in gene- re 70- 49 1 nwü 2 dem riurni lmſsunitac nimmande ofuit, nihio RcitatHoffm um argamen ziſimüsrece apime ſeuliti males, Auti pronptuario confectus. Ci tumennulius Hsitat corpuleca! Lundul iti Mneaſtehor rum conjun ſweplexusr habem Ac ſedexarter turgpiritus malisſpirit GlAndh baliinſpha eoncaya,i Slandulosa inſtar ubei lei Waui or Man nudn din canaleg 40 düiuln ui meni. enenene zelans ulnan XXI. deor fum eu 1 4 eqruli marin bhin run 5 den nehis lum exenſumco XXXII culos amjam non aſpicinn. inatosaeen „ rgeriter nte R aullsimisg, glan aedu 2 ramulis conteNus git r us,cum arterir aedun 8 . erted antur. ln doc plew quemacnut angrts& Spiitus ntalsadgüin aoönem Piparamur. XXXI- 1. a* leq-tur, qyem quæ medudi amteriornm rallerima, Pimdi no verò& meatus&communber amMcriorum locus dicitur alibNa- nin medio cerebri, imoiacendom- in eo obſervabiles ſant neaau tug iot ad gaandulam pituiariam dir encludat quem Columbas putns rit: alter poſteridr, quem nod as Abit au ventriculum Tobiemn- ** 4 Syirituum nimaltum tnlocumg urerum intrare queat. XXXIV. rebro jam nominatos ercreen 33,(at frmis probatum 1409% r. Uſan autem:oclus tuipe a re voluit Ariſtoteles eſſe ad éordis refrigerationem, quem refutavit Galenus,& quamvis Excellentiſsimus præſes amicà quantum potuit copulà utramq́; diſſenti- entium manum, in Additionibus ſuis Anatomicis com- poſuit, nihilominus tamen turbas pro Ariſtotele fuo excitat Hoffmannus, qui Bartholinum patrem p menon tam argumentis quam indecoro riſu Democrito haud diſgimilis refellere conatur. Sed Cerebri uſus eſt eſſe animæ ſenſitivæ domicilium, ad edendas functiones ani- males,& ut in eo contineatur& ſervetur tanquam in promptuario Spiritus animalis jam antea generatus& confectus. Cui ſententiæ pauca reponit Riolanus, quæ tamen nullius momenti funt. His ita conſideratis paueis notandum erit quid ſint corpuſcula illa in Cerebro, quæ vocantur: Rele mirabile glandula pituitaria In fundibulum: item Nates; teſtes, Glandula pineali, horum tria priora ſtatim circa nervorum optico- rum conjunctionem conſpiciuntur,& ſunt: Rete mirabile ſive plexus retiformis, ab artificiosà operis figu rà nomen hpabens& conſtans non exnervis tertiæ conjugationis ſedex arteriis carotidibus. Uſus eſt ut in hoc diu more- tur Spiritus vitalis,per arterias furſum delatus,& ad ani- malis ſpiritus generationem præparetur. XXXVI. Glandul⸗ pituitaria ab uſu ſie dicta, ad Hinem infundi⸗ buli in ſphænoidis oſsis ſella poſita eſtdepreſſa, ſupernè eoncava, infernè gibboſa& planè quadrata, ſubſtantiaà glandulosà, quæ carne ſuà bibulâ excrementa ſpongiæ inſtar ſuſcipit,& modò in palatum dejieit, modoò per ba- ſis cranii foramina defluere ſintt. XXXXVII. Infundibulum alias pelvis eft proceſſus orbicularis, à tenui meninge protensa, ductus, initio quidem amplo, ſed in canalem anguſtato, donec in oblongam& angu- ſtam fiſtulam finiat. Excrementa cerebri in ventriculi a B;(oacet. “—— ——. 28— mittit. XXXNVII. Nates& Teſtes ſunt quatuor tantummodo protube. rantiæ, qui à ſimilitudinis qualicunq́; rudimento nomi⸗ nari ſolent. Iisdem contigua eſt Glandula pincalis dica quod pini turbinatum fructum, figuræ quâdam ſimilitu- dine repræſentet. Eſt autem ſubſtantiæ duriuſculæ, co- lo ris ſublutei, facilè reſolubilis, tenuiq́; membrandà ſuc- cincta. Præponitur meatui poſteriori ventriculi tertii, ca- dacervata excipit,& ad glandulam pituitariam trans- nali ſc. qui, ad ſinum principio ſpinalis medullæ inſcul- ptum ducit, ſive valvulæ ſive form andi plexus choroidis munere fungatur. XXXIX, Ad Oblongatam alteram cerebri medullæ partem ac- ceſſus jam faciendus eſt. Hanc Galenus nihil aliud quam cerebellum oblongatum cenſuit, aliis oblongatum cere- brum appellare placuit: at vnlgus falsò cerebelli proceſ- ſum credidit; ſed tam Cerebri quam cerebelliprodn- ctio exiſtit: ex quibus tanquam ex radice caudex proce- dat. Ratione Situs dividitur in cam partem, quæ oblon- gata intra cranium concluſa continetur,& in eam quæ cranio jam excidit,& propriè ſpinalis medulla dicitur, in Scripturâ autem funis argenteus vocatur., Dividi etiã poteſt in partem dextram& ſiniſtram. Hine paralyſis u- nius vel alterius lateris eſſe poteſt, 1 XLI. Membranis tribus inveſtitur: quarum primaimme- diatè cingens à pia matre oritur. Secunda à dura matte Tertia exterior à valido ligamento anteriores partes ver- tebrarum colligante. Huic humor craſſus& viſcoſus cir- cumfuſus eſt. Poſtea includitur medulla in vertebris ne lædatur, cum ſit pars nobilis& nervorum principium. XLII. Pars hæc nobilis ſive medulla in ſe continet nohilem ventriculum, quem Galenus cerebelli ventriculum, alii cerebri quartum vocant, ob figuram calamus Scriptoruu non & 2 wwnnuludicän dumägedblar riot quæ n W Nonexilti turs conditam ceretipatticu eſt ventriculu i rus anicals, praparatus. berpio Hoftm lem generandh momenti(unt Vindic. Anat Abb ch otianton munitereo⸗ hino octo. hinalis melua rigintanug is&quaft Cerel brum⸗vela in poſterio tudine cere nec gyri jAahſani unuata urrj Mattihasorh lbus ualla tem hasconl nagisodleu fauatax di 4 Chricinrin eampanem, qax ai m concluſa comtinctur, Aneana t,& proprie ſpinalis mecula ich nfunisan penteus vocatur, Diiiies Sextram K& iniſtram, Hidepaniſü teris eſſe poteſt, XII dus inreſtitur: quarum priniim mutre otitut. Secundaadanmn. aldo higamento antetiotes arein nte. Haic humor craſſus Kritolus ca includitur medulla intentbti- irs nobilis&nerzorum princhimm XLII. lis ſre medulla inſe cominet ni Galenaus s ceredelh wenrriclun, ü *— nonnullis dictus eſt. Sita eſt hæc cavitas inter cerebel- lum& medullam oblongatam, potior verò cavitas eſt in- ferior, quæ in medulld. XLIII. Non exiſtimandum eſt cavitatem hanc fruſtra à na- turà conditam eſſe, vel tantum per ſequelam ex rotundis cerebri particulis invicem ſe tangentibus, reſultaſſe. Sed eſt ventriculus nobilis, in quo generatur& perficitur ſpiri- tus animalis, antea in rete mirabili& plexu retiformi præparatus. Argumenta autem quibus cum Laurem- bergio Hoffmannus probare conatur ventriculum nobi- lem generandis Spiritibus minùs idoneum eſſe, nullius momenti ſunt, ſed dudum ab Excell. Præſide refutata. Vindic. Anatom. pag. 101.102. XI.lV Ab ablongatæ medullæ parte, quæ intra cranium eſt, oriuntur nervi, qui cerebri vulgo dicuntur,& com- muniter eorum ſeptemparia recenſentur, quamvis Bau- hino octo. A parte verò quæ extra cranium eſt& propriè ſpinalis medulla dicitur, producuntur nervi, quorum paria triginta numerantur, quilibet a. horum pluribus funicu- lis& quaſi fibris conſtat. XLV. Cerebellum altera cerebri pars, ſive poſterius cere- brum, veluti privatum& parvũ cerebrum dicitvr; quod in poſteriore& inferiore calvariæ parte ſitum eſt, Magni- tudine cerebrum longè cedit, compreſſæ rotunditatis, nec gyris; ſed pluribus veluti laminulis compactum. XLVI. Subſtantia penè eadem eſt cum Cerebri ſ bſtantis cog. tinuara utrin ad latus dextrum& ſiniſtrum duabus partibus orbicularibus, Conſtat compluribus, iisq́ exi- libus quaſi laminis ſibi invicem appoſitis. Laminas au- tem has conſtituunt tum interior albicans⸗cum exterior magis obſcura, albicantemq́; ambiens ſubſtantia. Vaſa feruntur ubiq́; per lamellas, quafi à cervicalis arteriæ ra- mis — 1.—————— ͤ————— ͤͤͤſ u————————.————————— —*— 8 2————— mis oriunda,& in quartum finum deſinentia, quz Tenens ibiſunt quamyvis non viderit Riolanus.„ XIVII. G Proceſſus duos obtinet, qui ob figuram evennifmme excreſcentiæ ſeu proceſſus dicuntur. dnodum alter ante⸗ riorem, alter poſteriorem ſedem ventriculi, quicerebel. l& ſpinali medullæ communis eſt, reſpicit. XVLIII. uſa⸗ cerebeli aliis videtur, ut inde duriores nerei pro⸗ deant, cum tamen nulli ab eo oriantur: aliis ejusdem cum cerebro naturæ, cum quo eandem facultatem pol ſideat, alii cerebellum ſingulari facultatis officio memoriæ conſecratum tradunt. 4₰ — 714 NICOLAuM WESTIUM Amicum ſuum conjunctiſsimum. 5 CAPITE& CEREBRO diſputantem. ue Domuseſ Animæ, Divinæ particulæ auræ Quæ ſtructura Domus per partes perſeqvere apte. VWESTDproponens parte exteriore rorundum Quenam habeat Cerebrum, qvæg, interiore recondat Circuitu, Sedes Animæ conformis habenti: Ila etenim ſenſum nobi; motumsi miniſtrat, Ila capit celum quamvis capitatur ab illo, Illa Indos adlit extremos& trans mare currit, Corpore non moto, rapido volat ocyor euro. Vivida tanta Animæ, tanta eſt Præſtantia ſedis EFjusdem, tanta eſt curarum, Docte, tuaruin WVES II. haud harya tibi Divinæ particula aurx. 1 OHA NNES KHODIus 0R A Dx.I IO in Acad 1 Venti bar . cum quoeandem a erebellum Ungulari acula orir conſecratum tradunt. 0l. LAux VESrIWx am ſuum con DuncjGimum. APlTrE& CEREBRoG diſpatantem. 3 f Animæ, Dirinr bardicuizam ura Dand. her zurn ſeſnea pruenn Arrte exterort ntuuuun Tedrum, eyep interiere mntu umx usferms Küenti. obs watam, miuifra, 272* ¶oitatu iᷣ iln nu& ran e riin, 9 volit ur ru-. r tanta ef Praſtantiaſcdis rrun, Dacke, uan uns Divinæ particula aurr. 1OHANNES RHODIN 50ns CorzEOII A4NATOAAICI DisPUTATIO XV ORGANIS SEN- SUUM, VISUS, AUuDITUS OLFACTUS& GUSTUS „. Sn“ Divini Numinis auſpicio 3 Sub PREGSILDIO VIRT EXNPERIENTISS TIMI Dx. D. ITHO MXRÆ. BAR THOLIN Medicinæ& Anatomiæ in Acad: Hau: Profeſſoris Publici& Summi, Fau- toris& Promotoris ſui ætatèm ſuſpiciendi A d. 24. Jul. publicæ Ventilationi& diſcurſui 129& horis ſolitis ſubijciet Pauxus JoHANNIS RisaNrus. 8 6 ₰ HAUNIE. Vppis ITI HIONIS RART ZAV, Acad. Pp. Auuo M. DC. L. VIRIS ADMODIIM REVEREND CLARISSINIIS G&. Py. CELLENTISSlM1SS DN JOHANNI'SVANINGIO, S. S. Theologiæ Doctori Eximio, ejusdemq́; in Inclytà Academia Haun: p. t. Rectori Magnifico, Profeſſori honoratiſſimo, Fautori& Affini omni obſeqvio ætatèm proſeqvendo. Ds. CASPARO ERASMI BROCHMANDO, Sacroſanctæ Theologia Doctori celeberrimo, ejusdemq; Profeſſori in Regi Haunienſium Academia Digniſſimo, nec non Decano& densoti meritiſſimo, Diæceſeos Selandicæ Epiſcopo vigilantiſſimo Patrono& Promotori honorariiſimo. Da. PETRO PETRI WINSTRLIPIO, it. dem S. S. Theologiæ Doctori Eminentiſſimo, Eccleſia- rum Scanicarum Epiſcopo Vi gilantiſſimo, Avunculo ſuo qvo- vis obſeqvii genere ſem per colendo. Nec non CELEBERRTMIS Dr. M. JOHANNI ZOEGE Meraphyſices& Lo- gices Profeſſori ibidem ſubtiliſſimo, Affini qvovis officii ge- nere honorando, ſuſpiciendo. Dx. M. ERASMO ENWALDI BROCHMAND Eloqventiæ Profeſſori Laudatiſſimo, Præceptori fideliſſſ- mo, Promotori qvovis loco& tempore jugiter colendo. Animi offſicioſi teſtem Hanc diſput: d. d. d. Author& Reſpon. PAULUS JOH. KESEN. ſede lgri Dr qui cogttalion dientie Con6t cfreaubs propt 8 jam circumſ Koriam conc dis angultio bicicontente cincinnos co dm e qye nmne Gamm nimenza,n certé varleta tium auguſt. (deenies tisinas, nor ba dehalar Düunt, edltdh qlibu iiles mica dun hoſt arcis Dorin 1 cnliorumdo. u pol igi 2 5 82. AENDA c EIr A LE(7788(AL 1 1 4 * . opo rigi & Prmr XPrmotori bonorxiüm PETRI NINSTRLDO, . hoctorilminentifnoa lcopo V Blentiſino Annelhſag Nru genereſempercolench, Nec non IEEERETNV7IS XI 20 EGE Meuphyſcstl dem fudeiliſſimo, Aniqaoiuofti donocando, ſuſpiciendb. dSENWALDI BROCRMMA ori Laudariſſimo, Precepti ttd ci qrri loco& tempore jpir colcndo. Aumi effauß vſfen Hnnc dipe d¹ Author K Nelſo PAULUS JOR K 9 2* B. G e e v 8 Sede 8 S e X A S 5εν 2 8 44 ,. I. F,.,. a 2, ¶& d& A MinOεν wαμάναειαν̈̈sεS. ₰ Ppoſitiſſimè a Veteribus illis Sa- 8=) pientiſsimis Viris, Supremus hominis a VFNTERfive CApur, AX PAILADIS vocita- ium eſt. Etenim non ſoluùm qvæ Arcem tpſam deceant heic adſunt tumornamen- Cta, tum munimenta; ſed etiam qvi Ar- cem ipſam inhabitent& inhabitando il- * 2. 1. See Lu luſtriorem reddant præſtò ſunt dignaà ſede digni Præſides, Minervæ pares, Intellectus& Voluntas; qui cogitationum Senatum identidem convocant, in ſupremoa- pientiæ Conſiſtorio deliberant, de Religione& Juſtitià, Deo quã créatis propriores, conſulrant. Interna verd ut mittam, eadq; jam circumſpiciam, qvæ ornamentorum& munimentorum hi- ſtoriam concernunt; ſunt illa in frontiſpicio& aditu ipſius Ar- cis auguſtiora qvàm poſtſecreta Arcis penetralia, ubi natura ſim- plici contenta munimenti robore, ad dignitatem præter pilorum cincinnos contulit nihil. Hæc igitur etiam uttranſeam, imprimis cam ed qvæ ſpectant ſuperiori diſputatione dicta ſunt, ea jam nunc ſolummodd deſcribemus, qvæ aditum Arcis exornant mu- nimenta, munimentorum decora ornamenta. Munimentorum certè varietas, varietatisq́; illa dignitas heic eſt qvæ inhabitan- tium auguſtæ Majeſtari reſpondeat. Supremum Arcis apicem (deveniemus deindedeſcendendo adreliqva) Triton exornat cer- tiſsimus, non ſoluùm ventorum, ſed etiam(qvod præ reliqvis ha- ber) nebalarum& ſerenitatum animi index. Hunc ſtarim exci- Piunt, editiori qvaſi turris parte, exſtructæ ſpeculæ binæ, in qvibus vigiles viſus curæ excubant, per feneſtras animi tum a- mica tum hoſtilia proſpicientes, ſeveros illos Conſiſtorij Senes Arcis Dominos ab hoſtibus prohibentes, in placida& ſalubria conſiliorum loca, Ducum inſtar, ducentes. Retro nonnihil ad latus poſt vigilum cubiculum gemina, locò perflatili, Schola A 2 exædi- — ————— ——————— —— ——— exædificata eſt, per qvam non ſecus ac januam& portam, o- mnem eruditionem ac ſapientiam admittit animus, locus ex- ercitiis competens, temperamento ſicciori& ſalubri, fun damen- to firmiori& duro. Infra tutiſsimam vigilum ſedem, editior narium colliculus& jugum prominulum eſt, Pharmacopolij in- ſtar, grata cerebri fomenta, odorumq; diſcrimina exactè te- nens, falubria admittens& præparans, ingrata pellens, auræ præterea ſalubris& inſalubris explorator Medicus non indoctus. Infimo loco Macellum eſt, ubi peritiſsimi penus ſunt, coqvinæć Magiſtri. Ne verd plurimis portis patula Abx ParLAbis pluti mis etiam injuriis expoſita eſſet, per hanc eandem Macelli viam, omnia qvæ per operoſa dictorum reliqvotum munia coęnoſcit animus, aliis ſignificat. Adoranda ſane via& exoſculanda per qvam tantitantæ Arcis Præſides omnia meliorum Ingeniotum tot ſeculis inventa prodiderint& ad ſeram poſteritatem produxe- rint. Naæ digna ſunt hæc omnia, qvæ ſigillatim tractemus, ſing- lorum apparatus& operas diſtinctè cognoſcentes& agentes primò DFE FKONITE THESIS I. PAcIEM five oνπ̈, rig OMNc 2a0aAov Rlvaεlᷣ ꝰvapau ea meritò dicitur: hæc non ſola oculos in ſe commovet, prima riſum percellit, prima placet, ſola ſimplices, hilares, triſtes, ere- ctos, ſubmiſſos oſtentat, ſalutis& mortis indicia continet: Cer- tiſsima corporis pars, undè Phyſiognomis tutò conſicere liceat: Uno verbo, heic virtutis elucent indicia, venerationis& Maje- ſtatis locus: heic viciſsim abjectæ& vilis animæ tranſparent ſ- gna, contemptus& honoris locus. II. In Facie occurrit primo Fuoxs Græcis 2εππαονν, à ferendo dictus nonnullis, qvòd præ ſe ferat animi abſtruſa, eſt luperior Faciei vel vultus pars à pilorum confinio, oculis& naribus circum- ſcripta, qyæ præterqvam qvod communibus gaudeat partibus, etiam Muſculis peculiaribus„ad motum exercendum conſtat. III. Partes FRONTIS cum reliqvo corpore communes, notæ ſant, Er lünacii lares wei in 1 veme K in Me⸗ T0 elert, con um anTed. B eace cclem lnch funſcdlpelumnt eetencut expell üiſlecs, Cehe pecin. Uaus Fao vando nunc de zffedus. Un uer, qll ſetes MoſculiPaox rot,movente nati, aiterc culicamob, Lcuuus Gr. erinde! Docdoden occultetm, B ſguitcat, oculosutexc tudine Jro tante Plem 1 Ohyen Ktpar branb rals: inttruca giu Difkere temum, U Tia lcauclis 4„ nen ſeen ac lapientiam ad.1. Peramento ſ m 1 nc er. bmenr 2 dm ett 8 “. 2 A. drumq, dic h tens X P 5. 83 1„pra 1 4 Przüucs omma Mermt& ad ſeram polternne Arc mmmia,qreſigilnim daen peras diſtinch Pcras diſtinde COPnoſcena K THESIS I r- Tc 9 40aer Gar Lzun ec non lola oculos in ſe dan, Lalgis& mociis inditcisconin. „ande Phyfiognomis uud cmicers utis clcent indicia, venerzionäii aim abjcchæ& vils mim uuh lp locm.* Il. peimo Fao Grxcis umm, d pex le ferat mimi adtrnſi cf àp Locun coofinio,oclli& rrndet⸗ ram qrod commanibm guta uribus, ad moumexetesdm an Ill. — 33 5 cum rciqyo corpote cmnsh, Adorande lmne ſia à 1 ecomnone, ſmt, ſcilicet Cuticula, Cutis, Adeps, Membrana carnoſa. Pecu- Nares verd funt Muſculi FRoxrAIEs rectà fibris deſcendentes ſu- perne& in medio nonnihil diſtincti,& exiliores infernè, ac ſi unus eſſent, conjuncti,& craffiores ad latera, muſculis tempo- rum annexi. Heic Chirurgis cavendum eſt ‚netransverfim in- cautè cutem incidant, ſed potius fibrarum ductus ſeqventes, deor- fum ſcalpellum rectà diducant, ne uſum Muſculorum tollant, ita ut teſtentur experientiſſimi Medici horum fibris per transverſum diſſectis, dependere Supercilia, Palpebrarum apertionem im- pediri. Usus FkONTIS& Muſculorum ejus eſt, Supercilia nunc ele- vando nunc deprimendo, motu vario varios ſignificare animi affectus. Undè ν μειναινπν νραι OXTE perfricuiſſe dicun- tur, qui verecundiam abjecerunt& impudentes ſant. Undè Muſculi FRONrTALEs, à Platero affectuum animi ſignificativi vocan- tur, movent enim variè FhoxrEM homines aliter gaudentes, aliter irati, aliter cogitabundi, idq; beneficio membranæ atq́; panni euli carnoſi, ideoq́; Fhoxs ſola mobilis eſt. DE OCUIIS. 1. (3uus Græcis 6κννλοεqvaſi dus Seauos,& AS. qyod exinde lumen proveniat,& μμα 70 31809, Latinis ab occludendo vel occultando dictus Ocurus, qvod ſub Palpebris Ooecultetur, Hebræi Ogin appellãt ſi credimus Scrichio, qvod altum fignificat, ut in recenti memoria habeamus ided nobis datos oculos ut excelſa luſtremus, aliis ſꝑ ſeu fons à lachrymarum ſimi- litudine qvod Belgarum vox Oogen exprimit, qvaſi Hoogen no- tante Plempio J. 1. Ophth. c. 1, cui non abſimile eſt Danicum Oyen Eſt pars corporis organica, facultati viſivæ inſerviens, mem- branis variis intertexta, humoribus diverſis repleta, variis vaſis inſtructa& imprimis nervo optico juncta. b II. Differentia deſumitur 1. ab uſu,(2) ab ĩis qvæ uſum con- cernunt. Vsus in ſentientibus omnium ferè maximus, ſine qvo vita luctuoſiſſima, qvem etiam cum vita commutare qvis vellet. — 4 3 I1L. — 4—————— 5 ———————— 5— 6„ 5—— Be en ruhr 2u e neen u——— 6»*—* 2——* ——————————— 8 ——*—, — 1——.— 1 ͤͤſͤͤͤͤͤͤ. 1 —— 5— ſ — w**—— 8*————— —— 2—————— —————ͤͤͤnööö —— III. Duplicem alias Uſum Ocux onum eſſe certum eſt, Com munem ſcilicet& Proprium. Ad homines& bruta pertinet Communi Uſus, ut caveant ſibi à periculis, utilia ambabus manibus ample- ctantur. Alter Uſus eſt homini proprius& divinus, rerum con- templatio, ſcientia, Dei inviſibilis per viſibilia perſcratatio, qvam non injurià ipſam beatitudinem qvidam vocant; nam cœlli ſpecie recepta, intellectu aucto, opifici ſuo ſimillimus redditar. Hiſce rerum viſibilium ſpecies percipimus& cognoſcimus, qvaproptei primarium viſionis Organum, ſicut& illud vulgò circumfertur: Ocux un eſſe naturæ ſpeculum,& ſpeculum eſſe Ocurui attis Oxvin etiam amoris tacitos eſſe conciliatores Ocuros, hominibus etiam plebeis notiſſimum, non colorestantùm ab iis comprehen. di, ſed figuras etiam partiumq́; ſymmetriam univerſam, decm aded& pulchritudinem ipſam per Oculos animo adyerti. IV. Plato Ocuru diviniſſimam appellat partem aheneamq́;, ſunt( inqvit) Ocur participes ignis cœleſtis, qvi nonurit, ſedillu- minando ſvaviter diem invehit mundo, unde innatum Oculohut lumen optimè deduxit Cl. Præſes in lib. de Luce Anim. Alexander Peripateticus Feneſtras animi ſunt, inqvit) Ocut animi indices, ut vultus animi eſt imago. V. In Ocuns animus inhabitat, animo cernimus, animo audi- mus vou νο εα voνςσ μπνοεν per Ocuros veluti per feneſtras ad animum usq; penetratur, ut præclarè dixerit qvidam: OOHεn- uss ric Gvx ud‿5Sο eiνa; Ocuros animi ſpeculum eſſe. Accedamus ad tribunal veritatis Hippocratem, Ocuronus præſtantiam breviter indicantem Sectione 4. lib. 6. Epidem. OOeAuo dg Ar ‿ν ̈ςιν, Sd Phov, ut valeut oculi, ita& totum corpus, 2HA,A⁴ν aa‿ακ̈ννπνσηρν νυν☛⁶όυσ m⁵ a-y Auudeg OU&εεαοσν. VII. b VUsuu concernunt 1. Partes 2. Vaſa, 3. Conformario. Par- tes a æ Ocut adjacent, aliæ ipſum Ocuruns conſtituunt. Oculo achacent Palpebræ, Supercilia, Adeps. 4.— VIII. Pal- Duread8 gec pern illo c bqerdim b dRojerum a0 ntuu perducet utobelan rarAridendo, Doda pua Sobſtauti- carnosd, Mücc PATPEERRAAC ſontage, pa Hmapanecor not aauagſel Obſerma connipentes, wamd omnn Adbän ſariduo,qy erſeniciton ineriis ade vet& daudi tus, totam C Salaspocg, Can ſtieet guan Dul— conjunc carne cxemp datzilaute Gadent inlproprin K naaa IDullz t A 7 9 dan. rlinem 5 üdüiage 4 4. 4 drmilmam An onreee. 2invehit mando ude Preites in lib. del. anum lum . Prinonuiſ innann Oa b. de Lce Wnin en „nqri.) Oculmini V inbabitat„mimo cemimm ninol dare Glxern qi am. 008 VI. danal veritatis Hippoctaem, Ocun ndicantem Kccäone 4. lb. 4. hit 3 1 E 4 4„„ ru n v e valcot Olll,. aA r. 2 ſcyuu 44,20 72 VII.— 1Pms 2. Vaſa, 3. Confoman um Ocas cnlfer Aden 4 4 6 1 ,rn. ſcn — I 4 9 4 appelxpanen: eun per Ouuos rebriperfeneh VIII. PATPEBRARIM binos Ocuros ambientium& defendentium, nec parum viſioni conferentium à palpitando dictarum, qvod in- ter loqvendum palpitent, tanta muneris neceſſitas eſt, ut nihil absq;; earum auxilio nobis cogitanribus aur volentibus ad finem natura perducere poſſit; Humectant enim Ocuros, aperiunt, clau- dunt& obvelant. Sicut eriam Græcis G⁵.‿έιραςρι, εαε ο 5- æeav à videndo, qvod iis apertis, homo videat, eleganter etiam à Poëta O&ρμασυυυν⁴uuν OeuI Folia appellantur. b Subſtantia earum mollis eſt, qvia conſtat cute, Membrana carnosà, Muſculis, Tunicà, Tarſis& Ciliis. X. PArPEBRA duplex eſt Superior& Inferior, qvæ partim ſupra ſunt tactæ, partim nihil difficultatis habent. Inferior quæ ab in- fimaà parte contegens xοννονννα Aνdeνια⁵νo Polluci vocatur, Supe- rior aoμε ſeu νυκοιιλιςι Ocuun à ſuperiore parte occludit. Obſervatione dignum eſt, has PArPEBRAs in ſomno nonnullis conniventes, ut album Ocu conſpiciatur, exitialem febrem, ſum- mamq́; omnium naturalium facultatum indigitare imbecillitatem. XII. Ad PArPEBRARIN conſtructionem concurrunt Muſculi neceſ- ſarii duo, qvibus Oon clauduntur, qui claudentes vocantur; alter per ſemicircularem ductum ànaſi acevel ab angulis OcuronuM internis ad externosdiducti, fibris ſuis contractis PAreERRAS mo- vet& claudit. Alter Muſculus exilis eſt ab interiori angulo or- tus, totum Cilium Sphyncteris inſtar cingit. Ruffus ænaa& un- gulas vocar, ſuperius cavum, interius ſubcavum appellat. L XIII. E Carnoſam Membranam qvodconcernit, non eadem craſ- ſitie eſt qvam in univerſo fere corpore obtinet, ſed admodùm te- nuis, conjuncta inſtar membranæ cum Muſculis, expertem igitur carne cutemPhiloſophus carnoſam illam Membranam a ppellavit, ſectaq; illa inſtar præputii non concreſcit. XIV. Gaudent ab interiori parte Tunica è pericranio oriente, maxime — ——.—— ———OA—.—.——— — —;—ł---ͤ-— maxime exili& molli, Ob commoditatem OQcurokm ne dama aliqvid capiant. XV. CARTILAGNES duas molles& tenues habent, qvamvis utric; Palpebræ tam ſuperiori qvam inferiori una contigerit„Gvarum 1. rera ſuperior in homine major eſt qvam in avibus. Hiſce CAkrE 4. GNIBuS Palpebrarũ Pili(qvos Cilia vocant) infiguntur,&inil- las tanqvam in durius ſolum in ſerti eriguntur. A Græcis appel- lantur 2ιαισαον⁷via eleganri ordine ſunt diſpoſiti, ſicut in longi navibus remiges. Ariſtoteli CAQaedee, Nicandro kalia vocantur. A Plinio& Latinis aliis Cilia, ſupra qvæ Supercilia ſunt a corniculata luna haud male appellata, ornamenti enim& commoditatis cauſa ſunt, excipiendis ſudori bus aliisq́; à fronte de. cidentibus, ne exinde ꝗvid exigui Oculis patefctis incidat; E- qvalem magnitudinem& numerum ut Dalpebræ ſervant, qvonm intermedium Græcis εεααιέᷣκνο, Latinis Glabellum vocatur qvam- qvam ſæpe Pili ibi naſcantur; ad naſum verdò extenſis Pilis& c- euntibus Superciliis indicium 5Ʒνις auſteri& acerbi hominis& tunc uννςινοραννν vocari autor eſt Ariſt: I. hiſt: animal: 9. XVI. Ad Orbitam Ocurosu Anguli duo ſe offerunt axuννο dici nd 18 av Hese id eſt, pruritum ſentire, alter ad naſum pertingens major, alter qui adtempora ſe confert minor vocatur; Græc: in. major, internus, domeſticus, ³νανι proprie, xrrie Pollu- ci, Heſychio pulchre anyn dicitur fons, qvòd inde lachrymæ qvaſi ſcaturire videancur. Hic aᷣmo, uedmo minud, er ternus, Barbaris ſylveſtris dicitur. XVII. In ſingulis Ocuronun ad nares extremitatibus Carunculaſpon- gioſa& mollis prodit, quæ humiditatem ad Oculum lubri ficandum continer appoſita foramini naſi oſſi inſculpto, per qvod Oculi ex crementa in naſum deſtillant. Ubi abſceſſus oritur interdum, dvem ruptum Medici Fiſtulam Lachrymalem, Græci ayνmνακα appellant. In bove mactato melius membrana conſpicitur, qvæ ſe movendo claudit Oculum etiamſi aperta fuerit Palpebra,& bæc in cauſa eſt, cur nictitant bruta metuentes ne qvid incidat. 8“ 1 NII A. ——— ADS pris vnrib fabgxk luiß wonl ach partes O0 Tdalck bibe M Masca1OA- NN ditas exlgua: N tentidcaliget runt. Dantul Maſculis, 2. q bitori ab Aü ruertes 34Ni qydd toryum Circamagumt Inferuum Ci terna orbite R adducenti mgdlos dit ſpicua ettin dt, originen umc Malcul ns ſcrora off braneum ten concttrit) 3 Vocacu . lagiem, t: dickam grid Gannit, 7 prandi W Rüncipim M u in glue nu Prola 1 orchn. a amne ſant ahofn „1 n& uumerum Pap K auwenmabapebreſna 3 0 dnn 2 Dera atins Cebeluws ſcantur, ad aaim wrheneseu . Aabum werdenecchnn dcium ac. uſteri& arin aor eit Ariſt 1. hiſt ainalg 4 4 à 1ON Anguli do ſe offer un)l Pruritum ſemiire teradnaumah Pora ſe confen minorrocn,; ua netlas ar P oprie, randl 9* 4ue 6 8„ 8* C lons, qrd indelen M. kuc Taα⁵ννα, Tuεue cttrs diciuur. XVII. e ad nares exrremitatibus(7i gur krridtatem aOculumlbeten mnidi nai oſſt inccilpto, per qocli llant. Ubi abſceſſus eriu intt lam Lachrymalem, Cfædichus o me membrana coaiciuym un eriumii aperta fuerit Päpetr du brucameiuentes fe qiid nct 44 — 4 SO, KIn Crom fNek. 14l 4— spacet 2 * d 4 XVIII. ADrPS duriusculus& albus admodùm, magnà bene copid, variis Vaſis& Muſculis, pro calefactione, humectatione, faci- lioriq́; motu aqjacet. XIX. 8 Partes Ocuun ipſum conſtituentes, funt tum Muscur, tura TuxiCE ſive MEMRANE, tum HuxuOnES membraniscoerciti. XN. MuscuLoRui Ocurreadem ſubſtantia qvæ reliqvorum: Qvan- titas exigua: Numierus ſenarius(qvibus tamen feles carent, expe- rientiâ Scaligeri) qvia ſex Ocuronum motus in homine ſeſe offe- runt. Dantur enim horum 1. Attollens, elatus& ſuperbus dictus Muſculus, 2. qvi deprimit,& humilis vocatur, 3. Adducit, bi- bitorius ab aliis vocatus, qvò poculum haurientes utuntur, in- tuentes ad Vitrum aut pocuſum. 4. Abducit, Indignatorius dictis, qvdòd torvum viſum habentes illum plerumq́; uſurpent. 5.& 6, Circumaxgunt, Amatorii dicti,& a ſitu alterum Supernum, alterum Infernum Circumactorem nominamus, cum in exteriore& in- terna orbitæ ſede ſint poſiti, inter Oculum& Tendines humilis & adducentis Muſculorum. Unde qvatuor illi priores Recti ad angulos diſtributi, pariter ac qvintus gracilis a rimà qvæ con- ſpicua eſt in inferiore parte orbitæ, e qva nervus viſorius pro- dit, originem ducunt; Sextus vero Obliqvorum ſecundus, omni- umq́; Maſculorum Oculi longiſſimus, oritur ex maxillæ fuperio- ris ſutura oſſa diſtingvente. Omnes tn: hi Muscu in mem- braneum tendinem(qvi innominatam Oculi tunicam Columbi conſtituit) ad Corneam finiunt. 5 XXI. Vocatur alids ſextus Muscurus TuochiIEE, ob tenuem Car- tilaginem, teretem a Falopio primò eleganter deſcriptam, ita dictam qvòd Trochleæ& figuram& uſum huic Muſculo præſtet. XXII. Oeurrit deniq́; præter commemoratos Ocuri Muscuros, alius grandis in brutis Muſculus nervum opticum involvens, principium aſſumit carneum inq; duram Ocur Tunicam inſeri- tur& in plures partes ſeparari poteſt; Qvo Muſculo utuntur bruta prona a Deo ad paſtum qværendum creata, ſublevando 4 Oculos, — xaverintve. Im homine qvatuor primi Muſculi dum qvielcu 5— 2 8 1——————õ— 3 1*.—— ——————————.————— — ſſſͤſ—*— 3— 14——*—,— 8 8 — 2———*— 3=——— ͦ———— ———————.—.——————— —— 2——. 8——— 4— mmm—— .=— 5———————ÿõ—ÿõÿmmÿ—. ——————————— 1—jj——— 3 2 — ä———————— 5— 1 ——————— Ocuros, ſuſtinendo& aligando tetræ, rectis motibus agen de prout nimirum has illasve ſui corporis fibras contraxeritt„! 80 nt, id muneris abſolvere poſſunt. XXIII. Tuxic ſive Membranæ OcurORu numero HuxOhINx in ſeſe cantentorum, peculiares peculiarium reſpondent, ambiunt enim HuoREs prohibentes ne effluant, qvæ etiam viſioni non parùm inſerviunt. XXIV. Qvamvis Anatomicorum Procerum opiniones de eo- rum numero diſcordes ſunt; Nam vulgo conſtituuntur qyin. qve, Laurentius dicit VI. veteribus fuiſſe ignotam Vitream ſeili. cet qvæ Vitreum Humorem includit. Alii Ciliarem adijciunt, ut& IIX Avavuuor qvæ conjunctivæ proximè cohæreat, totumq́; Ocuxun ambiat. XXV. Hanc litem tamen unica tantùum diſtinctio dicimit inter FuxcAs ſcilicet Communes& Proprias. Qvarum ſcilicet Com- munium altera Aduata, Adhærens, Conjunctiva, Iravad a pericianii extremitatibus originem ſuam ducens, totum illud album Oculi involvens ad circulum usq́; Corneæ. Altera la- nominata vocatur qvaſi incognita a veteribus, oritur à Ten- dinibus& Muſculis rectis, ſub adnata TuxicA progreditur, Mu- ſculorumq́; implantationibus inſervit. b E. XXVI. Primi Ordinis Tuxick ſcilicet propriæ, Prima eſt Dura TuxNICA εεσαm³1 exXO„dος colore cinereo, a dura cerebri membrana ſive dura matre viſorium nervum inyveſtiente„pro- nata& educta, orbiculatim OcuLo undiq́; annexa, tam in an- teriora qvam poſteriora pertingens, qvamqvaàm anteriori parte perſpicua& omnis coloris expers, ut viſibilia per eam& qri- dem pura&c nullo alio colore infecta in Oeuruk admitti qye- ant, poſteriori verd opaca, ita ut non paſſim ſibi ſimilis ſit, dvapropter non ſimplici donata eſt nomine, nam qvidam Ana- tomici Arabes ſecuti, priorem partem a ſubſtantiæ ſimilitudine Corneæ nomen impoſuerunt Lucex enim inſtar cornu peluxcidi, cum 1bo Oal erriens colige gecunda I aulis& Mer circulo dilatat ie tenuiolis, papila 1(o nem fact, in ainem in ull ar odjeca de namé; dedi- i pendd Oull, qro biliot ſills, dio& Gla Hæc duur, grd maſt, R& men roton, (æten relCircolun refen, qhe verlitate cel tcegte in0 lioen n unde de lapehram ongentis, XXV um— Er 65 üitincio diimt 1 4,— Em dünn 27 Mctira, Innah ¹an anßmem ſan dum, mi 4 Crculum uch(omer a ah incognira a rcteribus, ofiri Ctis, lud adaaz Touca Pogrein. omba miert. XXVI. ducs ſcilccet propriz, Prm eil 1Andx colore cinereo, a dumn marre viſorium nermm inrellen daim Oculo undic; amnen, uin a peringens, qranqyam nriii veus erpes, ut rifdilia pet ema colore infecta in Cone uim aca, ta ut non pafim ſti lni ci donaa eſt nomine, Nam gün riotem partem a ſibſtzniz Imin crunt Lass Fpun ulerumße 3 laminæq; corneæ bovinæ, Membranarum tenuiorum& Hu. morum, inprimis verd Cryltallini defendendi cauſa condita. To- tum hoc intervallum inter anteriorem Cryſtallini Humoris ſe- dem& inter pupillam conſiſtens„Humore Aqveo adimpletur, unde etiam Græcis 99610⸗ vocatur, qvamqvam nonnulli cum albo Oculi conferentes, illum albuginem nuncupant, in- ſerviens colligendis imaginibus. S XXVII. b Secunda MEMBRANABuNM Prop: Toboesdie inſtar chorii, Ve- nulis& Arteriolis non paucis prædita, a pia matre derivata& circulo dilatata, totum cingit Oculum, coloris varii& ſubſtan- tiæ tenuioris, anteriori ſolum parte in meditullio perforata, ubi pupilla ad Corneæ nutritionem, Cryſtallini Humoris defenſio- nem facit, in utramq́; faciem nigricante colore, qvalem nigre- dinem in nullo rotius hominis membro reperim us, eò nomine, ut objecta clariora in Cryſtallino melius perſpicua ſint, Lumina namq́; debiliora in obſcuro facilius Oculis percipiuntur qvam in ſplendido loco. Græcis zον„Ruffo yAsvn vocatur, nigrum Ocuri, qvod nigrum ſi anguſtius fuerit perfectior, ſilatius de- bilior viſus, pro diverſitate tamen objecti& luminis, conſtri- ctio& dilatatio apparet. XXVIII. Hæc ſecunda MrußRaNA UvVFA Se‿*ο⁸ειενι οε qvod; di- citur, qvòd uvæ folliculo e qvo pedunculus avulſus eſt ſimilli- ma ſit,& hæc Corneæ adhæret, in cujus anteriore parte fora- men rotundum, in felibus fiſſuræ inſtar oblongum. XXIX. Cæterum ob colorum qvos trahit varietatem Iis Se᷑αν vel Circulus dicta, varietate enim& ſvavitate colorum arcum refert, qvæ pars nunc cærulea, nunc cæſia, nunc nigra, pro di- verſitate cerebri& OcuroRun temperie apparet, adq́; ut ideæ receptæ in obſcuro efficaciter& plane diſtinctè repræſententur. XX X.. Ligamentum CrrIAE vod; conſtituitur in periferia U- vEE, unde filamenta qvædam exilia, repræſentantia lineas atras, Palpebrarum ciliis& pilis ſimillima, Cryſtallinum Humorem cingentia& moventia, procedunt. B 2 XXXI. Hanc eeeee —————*———— 2————— 1—————.——. 5— — 4*——— ff 3—— — 5———————— — 2——————— —.“— 4— 1—— 2—.— 8— 4— 4 ————— 3————————— —.———.——=————— — d n—“—*—————————— 5 ———WInn1nſ“——“—“““““ſſſſſſſſſſſſſſſſſGſſſſGſſſſſſ*————““———— 1 8. 2— 3——— ,—— ———— 1— 4 1 oſoſſoſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſööe 2 4 8 2——xqxN— 8—— —.————— 14 8———— 3 7—— 2—— E— ——————— 8— 8 e— 5—— 4——— 8—— — nnnnna————— 5— 5.* 8——. 5 5.—— S———— —— 8- ſſͤſſſſſſ“ ſſſſ“ oſ——— 8— ——— 1.—————————— ————————*—— 2 2 5— E— „———— 3—— 8——* 5—— 8— 2—— 1— ——————— XXXI. Hanc TuxicAM excipit VIrREuSs Humor Ua ⁷od“, ita dictus qvod vitro fuſo ac liqvefacto ſit ſimilis, non adeo luci- dus eſt ac Cryſtallini exactiſſimi Humor, mollior tn. Cryſtalli no, ſitus a tergò ejus tanqvam pulvinar, qvintuploq; major, totumq́; fere Ocurux adimplens. Hanc Subſtantium ad nutri. tionem Cryſtallini Humoris natam eſſe, Galeni aliorumq; qvam plurimorum ſententia eſt, qvaſi verdò tanta copia ad nuttitio- nem indigeret Cryſtallinus, qvaſi verò una pars ad alimentum alterius eſſet formata, cum exemplo vix rarò probetur ullã par- tem, alimentum ſuum ab alia parte attrahere, ſed e Venis ſeu potius Arteriis. Probabilius videtur, illum Humorem vel aji mentum Cryſtallino præparare vel aliqvid ad refringendas ſpe- cies facere. 8 XXXII. MeuBkANARuNM Ocur Propriarum tertia Retiformis Au- QOiA„ęoesdnç a retis rotunditate appellata, rete namq́; in* dvam projectum rotunditatem præ ſe fert,& a εεμνμω nominatur ρ τ αμeeααναέν qvòd circumiicere interpre⸗ tantur. Latinis evehiculum dicitur. Hæc a centro ſive me- dullari nervi Optici ſubſtantia protenditur, ſpirituumq́; viſilium defenſioni& ad cerebrum tanqvam arbitrum transmiſſioni in- ſerviens, offerendo Ocuro ſpiritum animalem,& rurſus cerebro imagines, qvæ in illa ſiſtuntur& agnoſcuntur. XXXIII. F. Sylvius Platero huic denegante vaſa oculatior, diſtin- Gè monſtrat ejus vaſa ſangvine oppleta non ſolum in Oculo humano ſed clarius in bruto. Radem vaſa ante illum aſſe- ruit Plempius l. I. Oph. c. 15. In ambitu deniq; ejus Aayn- ciòn Aranea Cryſtallina ſeſe offerr, tenui& pellucido cæparum pelliculæ ſplendore non abſimilis, unde ſpeculum dicitur, qyæ eſt Humoris Cryſtallini Tunica Propria, Vitreumq́; ab albugine ſeparat. XXXIV. HuNOR deniq; CavsrarIINusS Ocurr centrum qvam Græ- ci uνε ααονε vocant. Is Humor purioris inſtar concretio- nis glacialis gemmæ pellucidiiimus eſt„ cæterisq́; ſoliditate, per- eſpicitte m ri pniune e Inke Kuffs l neris obruſi tca parte rolu aie complans Px uibe cipars mertd non parm ln TREUM H0 miſls teciper jam ſerd tetre recini& pecl dum arbrima ſci, qrem ei agnclomt; wu glich ic qfezt Cchein Sxecis jill win pariete le. P.Gir. lta poſica per Oculu in Oauob i ſes⸗ fagul 1 Opticiah MRIE dxe. NRIR- XXXI . Rlpi Vrna .„.—. Uqyefaa Do.) etacdo ſu n. Wa mis n — mor, nhera Tam bulrin dor 4 4. mp„, u 29 à na um eſſe Galei— 4 1 m. dha cpis. vero una A 4 cum ⸗ dA hat a n exempho firm ü m ab alia pau önden ℳ Aran verd ua „rah 4* 1 2 r P- 8⁸ 1009.. t eOpclarum tenis Reha 3 Deunchr 1 mMunah A 3 4 5 madem per ſe fen,& ach 1u D SaAAzu qrdd ciramücnen um dicitur. Hac camh Dſtantid pcotendinr, birtunt drum tanqvam arbimm umnih Nauo ſpiritum mimaem,& uüt a kltuntur& agnoſcunuu. XXXIII. rero huic denegunte vaſt ocdsir, la langrine oppleta non foim ul a bcuo. kadem vaſi amtelr ph. c. 11 In andidn denĩc; 71 a leſc offen, tenu& pellcihen abämils, unde ſpecium din 1 Tunica Proptia, Vrreum; u 8* 4 6 4 XXXIV. rAILNuS OculI cemm Jſr. 1 Humoc pufiofis interer 8 8 Cr 5lucidufimus eit, crxer cipatus meritò debetur. non parùm inter ſe diſcrepant; Qvorundam ſententia eſt VI- ine appell 3 appelra, memm perſpicuitate multis paraſangis exſuperat„ex puriſſima ſemi- nis portione ortus, inſtar Lenticulæ potins qvam ſpheræ apparens; un ſe Ruffus Epheſius Lenticularem Ocui partem appellavit, anterius obtuſior eſt, poſterius globoſior, interdum etiam an- tica parte rotundior, poſtica verò depreſſior, nonnunqvam utraq́; facie complanatus. 6aul. eHe aeait. XXNV Ex tribus hiſce HuxoRrus, HuM⁴oRr CavxsrALLINO prin- Qvanqvam de vero Uſu authores TREUM HUMOREM fpecies viſiles per Cryſtallinum trans- miſſas recipere, idꝗ́; qvòd Cryſtallino ſit poſterior& major, jam verò refractas& in unum locum collectas, a Nervo Optico recipi& perfici. Alii in ea ſunt opinione, in Cryſtallino ſo- Iùm ut Primario Organo viſus, ſpecies vifibiles recipi& digno- ſci, qvem etiam Anatomici plurimi Princeps viſionis Organum agnoſcunt; cujus ſit AAνα υραα αμρος νυιςσ τ εeτ:ενμ εν ‿μ̈οινμη rwv, qviq́; ideo ſit Axα‿eννς ut νϋ ‿ια‿ρκάασνν Hεννu*νεωↄe“ eſſe Teat. 1 H1I 1el 2IIIS XXNXVI. 5 Scheineri ſententia probabilior, qvòcum alii conſentiunt: Species viſiles a CaRvsrALNoO exprimi, ſpeciei repræſentationem ut in pariete per Retiformen Tunicam fieri: Ita experientià Va- læi, F. Sylv: F. Vander Schagen,& qyvivis experiri poteſt ſub- lata poſtica parte choroide, Sclirotica& Retina Tunica omnia per Ocurun inverſa videntur& repræſentantur, forma minima in OcurOo bubulo, paulò majori in homine. — XXXVII. VASA omnium generum ſunt. VENé, ARTERI, NFRvI. XXXVIII. VENARUM partim externæ partim internæ. Externæ VrNE a jugularium ramis externis ortæ. Internæ comites Ner- vi Optici ab internis jugularibus ſubminiſtrantur. XXXNIXN. ARTERIEf dantur ab externis& internis Carotidibus ortæ. NLI. NERVORUMautem Oculis videndi facultatem Subminiſtran. — B 3 tium, — ——— ———— tium, unus Viſioni, alter Motui inſervit. Ile præterea du- plex, utrinq; unus, Opticus NERvus dictus, ortus a medull ſpinalis principio, admodum craſſus& poroſus, qvi ſpiritum vi- ſionis invehit, origine qvoq́; diſtinctus, qvamvis in tranſitu fe- rè medio coeant, non per Liαςσν& interſectionem, ſed per contactum ſimplicem, rard per medullæ confuſionem ioleti- tur. Coire volunt nonnulli, ut viſilium ſpectra heèic unita, non duplicem ſed unicam imaginem repræſentarent; Aliis ſenten- tia probalior videtur, horum conjunctionem ad robur eſſe con- formatam, ne ob mollitiem, longum pererrantes iter, flacceſce- rent. XLI. Hiſce Nevis foramina aſcribuntur a Veteribus, ab Ana- tomicis verd qvamplurimis contradicitur. Spigelius yerd ad Oculos monſtrat ſua experientid, in Patavino Gymnaſio ſe o- ſtendiſſe meatus qvosdam a principio NERvORHNA usq́; ad illum locum ubi coeant invicem, productos eſſe, mox inde verſus Ocu- Iuu evaneſcere, dicit præterea meatus hoſce qvi non prorſus viſum effugiunt, melius ad claram lucem in magno animali ſtatim mactato videri. XILII. A tribus hiſce VAsSIS Spiritus qvamplurimi ad Oculun deferuntur, Viſiles, Animales, Vitales. Hinc fit, qvdd non ea- dem magnitudine ſint in Ocuuls, non idem ſplendor, inter- dum enim oblatis internis incitamentis, effuſo cum ſangrine ſpiritu, Ocur ſæpenumero rubeſcunt& inflammantur. Ad conformationem ſpectant, Qvantitas, Qalitas, Na- merus, Figura, Situs. XLIV. Magnitudinem qvod concernit, in homine adulto medio· cris tanrad; eſt, qvanta ad rerum imagines percipiendas ſi— ficiat. XLV. QOyalitas Ocuxonun frigida eſt& humida, qvæ tamen caloris ſpirituumꝗ; per tota VAsa ingenti copia evaneſcit. XLVI. Duos Drs In conpenlätio Melo fillveij i ſt. 2.0b nece d fecetit gewmi nde drcumſpic FIGCuRAR commoditaten emolx paltes: timur. Oot unqran ſpec maniti à peli Tanton ALRES ii gientes, ntetioram 1 Aütes Lam a poce augguj ach doy-y) Suu DUkr ſcilcet Conos mM 3r oden 3 Tar per mecdul kl u 2 Coh 4 t viſd; e 411. Pem„ donn e ecptetettam Rdum Couunctic— Auriem, loga⸗ agum . W. Mamina aſcribanar a Vereid, anumm comradici ut 15 contradicing. u Experiencil, in Paaanino Gfung dam a pracipio Narom z1 icem productoseſſe, morinen 4 eſſe, morindeſeh ncln ad clrram lxen in wms XLII. e VSS Spirides qramplurimi ud nimales, Vitales. Hincft, giü lin in Oauß, non idem ſpenäx, Meins incitamentis, effuo ank zumero rubeſamt& inftammuu- XLIII. „ 6 der tionem ſpectunt, Cmtirs, Gi 1 XLIV. m grod concemit in hominestin 4 4 4 4 4 e anca ad ferum imagines perchel † Aow n . 7 di erane er toca VA ingenti cha R prxierea mezus hoſce gitan XLV. 1„ eida eſt& homici, qr XI.VI. Duos inſaper FowrEs hominis faciei Deus impreſſit, I. ob compenſationem jacturæ, ut uno ex improviſo„phlegmone fuffuſioned; affecto, alter officiis Ocurr faciundis par éſſe poſ- fit. 2. Ob neceſſitatem, cum natura ubicunq;́; potuit corpus fe rè fecerit geminum. Alia neceſſitas fuit, ut toti corpori hinc inde circumſpiciendo proſpiceret. e RLVII FiGuAax ſi ſpectemus, rotunditatem bulbi præ ſe fert, ob commoditatem motus& viſus. Dignæ haàc figurâ ſiderum æmulæ partes, qvarum beneficio ſtellarum ortus obitusq́; me- timur. XLVIII. Ocur ultimò in oblongis proceſſibus repoſiti ſunt,& tanqvam ſpeculatores ſunt, ſuccincti in antris oſſeis perioſtio, ur muniti à periculis tutiores eſſe poſſint. Tantum de OCULIS; 2. Agamus de AURIBuUS. AURES itidem ſunt partes hominis Organicæ, auditui inſer- vientes, ideoq́; variarum partium tam exteriorum, qvam interiorum apparatu conſtantes. b b b b II. b Aures ab hauriendis vocibus dictæ Græcis geg, Sra 49) gar a voce accipienda ausa! Polluci dicitur. Theophraſto Aαειναm„ nzbnεανινν vocatur& Herodoto ꝙ 753&— 60Gj ον ,⁷ϑιυμοω οαμααν id eſt in auribus iracundiam inhabitare. e. a35 IW. Differentia petitur I. ab USU qvi maximè eſt divinus ſcilicet ſonos percipere tam inarticulatos, qvam articulatos, atq́; omnem veterum diſciplinam per portas illas animi in animum transmittere; A Philoſopho igitur auditus diſciplinæ ſenſus di- citur. 2. Ab iis qvæ uiui inſerviunt; tam extra qvaàm intra Au RIUM Partes qyæ fuſius&c dicuuctius nobis explicandæ *½ IN. Par= 1 IV- Partes exteriores AURIS AURICULE nomine comple unt Anatomici qvæ AURICULA ſi uſum ſpectemus non ſo. lum, 1. ornatui dicata vel 2. tutelæ cerebri deſtinata ſed etiam tanqvam inſtrumentum minus principale ſonos per aëtem va. gantes captare& ad AUREM internam transmitcere: qyam- obrem parribus tam Communibus qvam Propriis& Valis do- nata eſt, Qyantitate convenienti„FigurA decenti, Situ congruo prædita. W 1 Ovæ ad USOM faciunt(a) Partes Communes 1. Cuf- cula, qva ob humiditatem pueri aliqvandiu deſtituuntur. 2,CI- tis qvæ reliqvarum partium tenuior, tenuiſſima eſt. 3. Mem- brana Nervea, cuti ut vola manus valide connexa. 4. Pingredo etiam nonnulla in inferiore A0RICOLA parte. VI. () Partes Propriæ ſunt Muſculi, Glandulæ, Cariilago. Primus Muſculus utriq; labro communis eſt& vocatur qvadta- tus& ortum habet à muſculo illo, qvi faciem movet& Addu. cens Muſculus dicitur,& ſub lobo AURIS radici implantatur. VII. Secundus Muſculus ACRI Proprius Anterior eſt in anterio- re parte ſitus circa muſculi temporalis finem, Attollens vocatus VIII. Tertius AURI Proprius Poſterior eſt in poſteriore capiti parte ſitus, latus, carneus, ad poſteriora trahens. b ib IX. Qvartus ad proceſſum mamillarem ſuperiot ortus. Glandulæ omnes conſpicuæ ſunt Parotides Hippocrati ap- pellatæ non intra AOREM fed extra eandem ſitæ non tantum poſt AURES, ſed& ante easdem, imò ſub iisdem collect cerebri emunctoria ſunt, qvia cerebri excrementa ſuſcipiunt. CARTILAGINEA eſt AURIS externa, Pinna dicta parte ſupe 4 Domine opa lrisenin2 obos lenj ſin Prefs in Analo NARCM kimr o telte ſclicet or RPex atola Vi ele urr R pet aee Accedu 2. tteriæ 2( vj minimi duo ne drododi 1 t pars dario Cone dem omnibe AURLUII qyæ penni, darum, pau 6)! ertinſecus ſecus conca ſqhæ tjs bendess(g 6): atti crpon ACRE va ſant inerani mulantur emoſe, ſeh dauld dlin 9 Pans; . AURIS KT NAURII, ARIA UAs dlan den minncen inn 1 mmanus principale. t. 1AUREM MM bMR davel z — Qum tenaior, temullima A AWou manns vach. 8 u wil ma raldde cane Rerote ARICLR bmne v * prir ſan Muſcul, Gamdule,( ap labco communis eſt& mna — 4. 4 4 mulculo illo, qri faciem mos . L 11 dD a.,& lab lobo ARSndci in vn — 3 2** 4 as AURI Proprius Amteriot ethn nulculi temporalis fnnem Arolen VIII. Propris P eriot eſt in polerox meus, ad poſteriora trahcm. IX. occſſum mawmillarem ſupetiot ou X. 3 cpoſpicun ſint Pxootides Hyppai AEM lfed exr eandem ſiæ mur X me endem„imd ſub üoden or unt, qria cœerebti excfecperli liin XI 1a AALRDererna, Pinna desre Lobs, A dcitu; ric a chi geſtmar, m Papane,n 5 primis Fœminæ margaritas aliad, dependebant, de qvibus ina- nibus pleni ſunt Antiqvariorum libri,& de qvibus Clariſſimus Præſes in Anatomia Pagana fuſids egit. Arabum Mulieres eti- am hodie inſanid A0RES annulis ingentibus detrahunt, qvosin NARIUM Pinnis geſtare decorum autumant, referente ocula- to teſte ſcilicet Veslingio. Cactilaginea eſt Superior atq́; am- plior AURIS exrernæ porta, ut dies noctesq́; auditui obvia& pro- patula via eſſe poſſit, qvà ſonus promptiùs& rectiùs recipian- tur,& per aërem vagantes tanqvam in ſinu colligantur. XII. Accedunt ad has partes VASA. I. Venæ qvæ à Jugularibus 2. Arteriæ à Carotidibus caloris gratia& nutritionis. 3. Ner- vi minimi duo à ſecunda præcipuè medullæ cervicis conjugatio- ne producti, Senſus ergo, qvibus additur ramus à parte dvin- ti paris puriore per foramen cœcum progrediens. XIII. Conformatio. 1. Ovantitatem concernit, qvæ non ea- dem omnibus animalibus, homini verd perexiguæ ob ornatum. AURICUILIS tamen omnia animalia non prædita ſunt, iis enim qvæ pennà, cottice aut ſqvama teguntur, qvia corium illis eſt durum, pariter ac volatilibus, meatus auditorius propatulus eſt. XIV. b (2) FlGURAM, qvæ in homine fere ſemicircularis eſt, extrinſecus convexa, dicitur Helix ob tortuoſum flexum, intrin- ſecus concava, capacitas Anthelix, Scapha. Superius latior (qvæ ejus pars Pinna dicitur, aliis Ala) Inferius auctior& pro- pendens(qvæ ejus pars Fibra dicitur, Auricula infima, Lobus. XV. (3) 6ITUM; AURISſuper oſſe temporum ſita eſt, inq́; altis corporum partibus ob ſonus perceptionem. Simiarum AURES medio loco poſitæ ſunt inter bruta& homines, qvia ſant inter animalia qvæ proximè hominis Figuram erectam æ- mulantur. OQvæ etiam non immobiles omnino, ut homo ple- rumqve, neque mobiles ut bruta, ſed exiguo motu præditas& paulò altius qyam in homine poſitas ACRES habent. XVI. Partes vero Interiores ACRIS omnes, ACRIS Internæ 9 nomine proponuntur. Aupis vero Interna eſt præcipuum audi- tus tus Organum, oſſe Petroſo circumſcriptum, Variis Partibus,&. Vaſis dotatum. 11A XVII. Differentiam(1) faciunt OSOS(z) qvæ Uſum promo- vent; Ulus eſt eſſe principale Auditus Organum. Auis verd Bx- terna veluti Organum Auditus præparans qvaſi eſt,& adjuvans ſonos apprehendendo ne præterlabantur; Ita Interna Aubs ſo. num ab Externa comprehenſum percipit& cognoſcit. aXVIII USUM promovent(1) Partes,(2) Vaſa,(3) Conformatio. Partes ſunt tum Continentes tum Contentæ. Pars Continens OS Petroſum, in qyo ſita eſt AuRis. XXI II Partes Contentæ TvwPANuN; Aer congenitus, duo Muſco- li, Ofiicula. TywPANuM, qvædam membrana eſt, primd ab Hippocrate deſcripta, qvæ ahenei inſtar Tympani expanditmt, tenueq́; velamentum eſt, denſum& ſicoum. Tnruk qyvidem ob ſoni& externi aeris faciliorem admiſſionem; DENSun ob externarum injuriarum tutelam; Src-un uit melius perſonet.§i- tum eſt in primi meatus anditorii extremo, qvi coricea cute ope- ritur ut externus aer cum interiore communicari poſſit. XXII. AEKR congenitus continetur in meatu iſto amplo, Con- cha, Pelvi dicta, qvi aer vernaculus primùum pulſatur,& per- cutitur ab externo, deinde percuſſum ſoni imaginem ad Audi- torium, ſive anssmov Nervum trahit. Hunc Aerem immobilem & princeps Auditus Organum vocat Philoſoph: ſecundo de Ani- ma; qvod vix credimus, qvùm medij potiùs rationem obtineat. 8 XXIII. Tertia Cavitas Oſſis Petroſi ob anfractuum& gyrorum mul- tiplicitarem LAxkNTHus dicta, per qvam ſoni delati acutio- res fiunt nec diſſipantur. b XXIV. 4. A fimilitudine Qvartus Meatus Cochlea Fallopio dici- tur, a flexuoſa meatus obliqvitate; Vesalio Antrum Buccinoſum. Notatu Notaul d irate Tnſa aulofeg& 4 K caulam pro 7o, ſurdo nomd 1 pelationeé 4 nec fofmatloy tet; add qo ed0h Ch lngn3 etian? ſecundo ad O. VLA teraa AmMSO ditorius aus otrus,gpüle gnes 3Ce fert. Anat liotem aber tis, ad NMu & Arterig Dllatis pen tucio delit ols. Produn qrorum pri tantuͤm i; pliis fäbril ter ad cerii ſomd; ad in ceflu, mennb eriguns qiil encus liet neatum adt tranue Ihg. 7 7 A Arch 32ͤ O Paroſam j w 8„ m Po la e. XXI u 1 ne, Fer coagenid, z) , Trrdam membrma ei n . Jer ahenei iaſtar mmine ett, dentum&c fccum. Irg ern faciliorem udmiſionem, W un uclam; Kccwem meiin gen uu anditorii euremo, qyi cniccam amimeriore communiczi oif XXII. ns conrincunm meau ilo umeh,’, ri aer cmaculas primum puluu, deinde percuſſum ſoni imagieni „Nervum Mahit. Hnc Acfemim Nranum vocu Pbiloſop: ſecmbt n, qum medj polils rarionendt XXIII. us Petoſi ob unfrachum& Pfual- mcur. XXIV. 15 c ns Meatus Coclle hih obliqritue; Vesdlio Antr 1 XXV. Notatu dignum in hac explicatione hoc occurrit de ſur- ditate. TXMPANum five Membranam, a prima conformatione craiiorem& denſiorem factam, inſonabilis ſurditatis indicium & cauſam prorſus eſſe. Unde fit qvòd læſo ſenſus Auditus Orga- no, ſurdo homine, etiam loqvælæ defectum ſeqvi. Nam rerum appellationes auditu hauriantur& addiſcantur, qvo deficiente, nec formatio verborum ſeu vocum υμνhlocum habere po- reſt; addi qvoq; poteſt verior cauſa ex jam dicendis, Nervum dAusεον cujus ramus ad Lingvam& Laryngem excurrit, affectà lingvà etiam affici; Addunt qvidam ductum ex meatu Außis, ſecundo ad Os& Palatum. XXVI. VAsA Aunis Internæ præter ſuperius recenſita, qvæ In- terna Aukis cum Externa communia habet, ſunt(I) Nervus Au- ditorius aussinde præcipuum Auditus Organum, a qvinto pari ortus, qvi ſenſibile extrorſum occurrens excipit,& ſonoras ima- gines ad Cerebrum„ſenſum communem tanqvam cenſorem de- fert. Anatomici diſtingvunt illum in Duriorem unum& Mol- liorem alterum. Nervo Auditorio additur Ramulus ſingula- ris, ad Muſculos movendos, a qvarto pari bifidus(2) Venulæ & Arteriæ exiguæ ab interioribus& anterioribus ſurculis ju- gularis venæ arteriæ qyè carotidis productæ, qvas ſummo ſtudio delineatas a Folio ad Cl: Præſidem, videat Lector cu- rioſus.. Produxit providus Opifex in interiore Auuis Muſculos duos: qvorum Primus Internus vocatur, in oſſe petroſo ſitus, qvi non tantùm in adultis ſed& in infantulis evidenter perſpicui du- plicis fubtiliſſmi Tendinis: alter ad malleoli proceſſum, al- ter ad cervicem fertur, ut trahat Mallei caput obliqvè extror- ſumq; ad interiora ab incude deducat, recurvatoq́; Malleoli pro- ceſſu, membranulam ad exteriora pellat. Secundus Externus exiguus qvidem à ſolertiſſimo Plaſte productus, a Caſſerio in- ventus licet Aqvapendens ſuum eſſe confiteatur, membrana eſt meatum auditorium inveſtiens, carneus poſtea tendine in mem- branulæ TvMPANuN dictæ centrum implantatur, eo loco, qvo in- (62 tus ——————ö——. tus Malleus membranæ adnectitur, ut membranam und cum Nial. leo, extrorſum trahat. b XXVIII. b Marrrus ergo qvi primum Oſſiculum eſt, capitalo con- ſtat craſſiusculo, proceſſu ſuo membranæ TIYNPANO dichæ adhæ- ret, capite ſuo Incudis cavitati inarticulatur. Alium hic pro- ceſſum, minorem& ſubtiliorem obſervavir Folius. XXIX. Arantij ſententia eſt de MaAIIEO, qyèd ſolàm moveasur, reliqva enim duo immobilia eſſe, gaudens duplici motu, fir- xul& refluxu ad motum TYMPANI. XXX. Alterum Ncus eſt Malleo ſübjacens, ſinum levem exhibens: & duo crura, qvorum breviore T“MPAxo nectitur, longiore èua- xEDIS vertici alligatur. XXXI. Tertium SrarEs eſt, Oſſiculum tertium TvNMPANT capitulo ornatum rotundo minutiſſimo& arcu qvaſi medio, qvod lor- vIs minimo tuberculo connectitur. XXXII. vartum Oſſiculum additurSr APEr per tenueligamentum annexum, rotundum, ſed exiguum ſqvamæ non abſimile, qrod pro inani ac inutili traducit in Encheridio Riolanus ſine dubio falſus, qvi in Animadverſiones Barth: fatetur ſe non vidiſſe. XXXVI.. Ossrcur& hæc tria cum chorda externi aeris appulſu vi- brata, perinde ad ſonorum diſtinctionem cauſa ſunt, ac dentes ad vocis explanationem. Abſurdum tamen eſt ſtatuere hæo Ossæ eſſe ita mobilia ut illis invicem percuſſis ſtrepitus edere⸗ rur. Notandum in infantibus ejusdem efſe magnitudinis& ſo liditatis qvod in Sceleto Infantuli monſtravit D: Præſes& o- mnes fatentur. b b XXXIII. Ignota verò fuerunt Veteribus hæc Ossrcur&, propterea qvdd minutiſſima adeo fuerint, ut viſum eorum facilè effuge- rint, tam altè recondita in Ossgillo duriſſimo petræ inſtar. Re- centiores verò minutiſſimorum Indagatores, ſummà nduitili- umerann Bocorieſ n 1EOLlo8 in co V Hyolcyuſi cgnomenlo 8 pram 4b offci cmdarn KCoo- ch fgure Gts wotundum 1n glarb& natome à D. poltea agno Fontanus alic A M re Candlem Plavan bi pet qyam · mentis ett Tand TARE ſtans& Mhapritudi Näsu eeu( duur gyplici N N dlto voc⸗ Srl omnia Diffre Cu e XXI. tia eſt de Au mmobilia eſſe mulüüad d Inda. in XXX et Malleo lubjcens ſum 5 1 n becviore ToA 1— ) XXXI 2 et,OGcliam terium Thenn mricſmo& ra Tau medi,i 40 onceditur. XXXII cuum addinni Ardt hertemelgm ſed exiguum ſqramæ non din radhcit im Encheridio Riolmg dverfiones Durh fucur ſe don ſi IXXII. c tria cum chocda enemi aeri aorum diſtinctionem cuſa ſun, n gem. Abfurdum tamen ettm aa ut ills iavicem percuſſs ben nfuntibus eusdem cffe magnitii dcro Lfmali moaſrnit Dela IXXII verunt Vderibus hec Oli4, dco fuerin, ut vifum eocum fäh la inventa in lucem produxerunt. Inter qvos Joannis Carpi Bononienſis induſtria primd eſt laudanda, qvi NoupENM& Mal- 1SOLut in conſpectum primus protulit. Joanni deniq́; Phi- lippo Ingraſſiæ honor debetur ob inventum tertium Oſſiculum cognomento SrarrDIS: qvibus Oſʒſibus nomina potius a forma qvam ab officio vel uſu indiderunt, primum MarkEoluu, ſe- cundum NoudeM, Tertium SrAPEDEM refert, triangularis enim eſt figuræ Græcam lireram A repræſemans. Qrartum verd rotundum invenit, non ita pridem Fr: Sylvius Anatomicus fin- gularis& fœlix Amſtelodamenſium Practicus in locupletata A- natome à D: Præſide primum deſcriptum& delineatum, qvod poſtea agnoverunt Jo. Veſlingius, Coœccilius Folius, Nicolaus Fontanus alii—́; candidi Interpretes.. XXXIV. Ad AERTS Vernaculi expurgationem notandum ductum ſi- ve Canalem a ſolerti natura conſtructam& Auuius in Os atq; Palatum abiens, cui qvædam pellicula valvulæ inſtar obtenditur, per qvam viam ab Auk ad Os& non vice verſa, exitus excre- mentis eſt. Tantùm de A URIBU S 3. Agamus 8 DkE b NRAEIBus f. TARES five NASUS eſt Olfactus Organum, partibus con- Nſtans& Externis,& Internis, Vaſis præterea gaudens variis, Magnitudine varium, Figura multiplex, Situ convenienti. 1A. Nasus uc Græcis dictus a bécο qvia per eum ſordes& ex- crementa Cerebri& Capitis effluant, Ariſtoteli uuν à qvibus- dam Aue‿erie à mucore, Polluci„επμασν Ægyptii in ſuis hiero- glyphicis Naso notabant homines ſagaces,& Feſtus ſagaces Naſutos vocat, unde obeſæ Nakis& emunctæ appellantur, qri omnia facilè divinant. in Differentiam largiuntur(r) Uſus,(2) qyæ Ului dicara ſunt. C 3 Usus. IV. Usus præter reſpirationem& inſpirationem qva aer pto ſpiritunm animalium a cerebro,& pro ſpirituum vitalium cla. boratione a corde attrahitur, eſt non ſolum Cerebri inutiles hu-. mores: excrementa pituitæ expurgare, qvod Ariſtoteles a„ε. ur vocabulo, qvdd riviductum ſeu meatum ſignificat, indi- cavit, ſed& principe inſtituto, odores percipere, voces profe- rendas juvare, ornare& decorare faciem. n: W. Uſui dicatæ ſunt Partes, Vaſa, Qvantitas, Figura, éitn, Partes ſunt Cuticula, Cutis, Musc: Oſſa, Cartilagines, Tunicæ: Cuticula ut alibi eſt: Curis autem alia Interna alia Externa. In- terior craſſa pilisq;; Vibriſſis dictis cincta, ut ſemper pateſcerent NaRES, ne caro innaſcens eas anguſtet,& urt tutiofes ſint in mucoſæ illuviei delapsu. Exterior Curis Adipe caret, ne ad miraculum excreſceret NAsus in dehoneſtationem faciei, qyod Plurimis contingit, qvibus idcirco pendulus eſt& mobilis. VII. Muſculos qvod attinet octo dantur, præſertim in Naſutis ſed exiles, qvia exilis Nasus motus eſt; qvorum qvaruor Na- RuN Alas& pinnas dilatant, qvatuor verdò conſtringunt. VIII. Dilatant Alam Muscuri primi duo, qvi ab oſſe Malarum juxta Labiorum Muſculorum tertium, qvi circa NARrs eſt, oriun. tur. Inſeruntur partim in pinnam exteriorem, partim in Labii ſuperioris partem, adeoq́; utriq; movendo atd́; attollendo acco- modati. Duo reliqvi a Frontis ſutura& Nasr ſpina, acuto carnoſoq́;; exorti principio, triangularem figuram penè refeten- tes; hi fibris ſuis rectis ſurſum trahunt& Nakks dilatant. His opponuntur intra Alam Muscur ejusdem magnitudi- nis Conſtringentes dicti& Claudentes NAREs, qvorum primum par ortu carnoſo circa pinnarum radicem transverſum in angu- lum Nanxuni fertur, qvorum munus eſt NaAkes nonnihil dlaude- re. Reliqvum par firmiſſimum eſt& membranoſum, latens fub Tunica NARTu parte interiore ofi ginem kabet 2. . olſe, ————*—„ 5 4 24 4 3. * 6 4—— 4 1—.— g— 1 —— 4 8 1 —*——4——— 2—————— ——....-—— 4.——————————,.—————— ————*— 6— 2—— 8———-.— ä — Pp,ᷓ—————————————————* 2—— .———.— 2*——— — 2.————.. 9— 8 1———— — éy;ʒ—y—V—V—V—V—..„————————— 2—— 2— *—— 1 ö“—— e——ͤ—— 8—— 3 s„—“*—————————————— 8 — 8——,. ·— 8——.—— 8 . 3„— 2 122——*— 5— 1 ————————— 1 1.. 8 ſſ“—.———*—————— 8 —õ—— 8—— ͦ——,——— ſſſſn—— ꝗ————— —————— 2 2 —— 3 S— 5————— 2————— — 8 8—. 3 1— 4 5—————.——.———————— 4 ſe, unden h nisg OR- lirinr wecie atrit puseid us aër ad pro gmum ſenla NAC ſabſtantiam 31 offbus 0 liores kunt. or,& X XIux. HSE Tuduü for random Io Väs ſigrinem as Iaterdur dula& m rindh uno ad maote los& Dal fenl gaudj . I rtatione il müarelur rieul Comw lcachm ſannenn de inſtitmo, oin nenn gin & decorare iene ke v un Parres, V. v E Lurg atem lalnem bn Tri dch cach,man naſcens ens anguſter, K ed P Enerior Cum Mden, ter Nus in dehoneſtgioogn ³ Midas idcinco penduu d&mü VII. 1rinct ocdo dunur przicin ulk 5 N8 Sus wons eſt; qonm m dlnant, qrauot verdò contruxn VIII. Mascui primi dm, qn è' ofeli ſculocum tenium gri circa Näa- rim in pinnam emeriofem umnni deod; utrich; movendo u rrleu „, Proatis Kura& N ſu ncipio, triangulatem figuram ſant is ſurſum trabunt& Nàed IX. b ar intra Alm MsCMejudennfe &undentes NAss,Sfo d pimnumm mdcem trmscfin * rum mu eſt NAE vormiit e odginen 4 N dane imeriote cauſa& nutritionis. c wenbemdmn hrmithma et& mente oſſe, tandem Alis implantatur. Horum Usus eſt Alas introdu- cendo conſtriagere, uti in Naſutis videmus. Ossfuni doctrina alid ſpectat, tribus alias tenuiſſimis con- ſtituitur, medio uno& duobus lateribus. Interius verdò Os oc- currit ,εμαοεε⁵ες foraminibus pertuſum multis, per qvod eleva- tus aër ad proceſſus mammillares, ut proximum Odoratus Or- ganum, ſenſum illum abſolvit. b XI. Nasr CARTIAGINES qvinqve ſunt, Inferioris partis NAsr ſubſtantiam conſtituentes, ex qvibus duæ ſupremæ elatiores Na- s1 oſſibus aſperis adhærent,& qvò magis deſcendunt ed mol- liores fiunt. Tertia ſeptum eſt CARTILAGINEuM ab oſſeo ſepto ortum,& Mνννα vocatur, Interſeptum, Diſcrimen Na- RIuM. b XII. His apponuntur aliæ duæ poſtremæ, LATERALES dictæ, Tubuli formà præditæ, qvæ pinnas conſtituunt,& inter reſpi- randum moventur Ii)ſνμα Græcis vocantur, Larinis ALg. XIII. VAsA qvod concernit, VErx adſunt a Jugularibus, qvæ fangvinem ex alimento reſiduum revehunt, qvæ inter duas A- las interdum ſecantur. AkTERAsS accipit a Carotidibus, caloris Nrkvos habet à tertia conjugatione u- trinq́; unum, qvi per foramina Nasi& Oculorum communia, ad majorem angulum ad Tunicam Nasr ſe confert, ad Muſcu- los& Palatum ingreditur, qvorum beneficio Nasus motu& ſenſu gaudet.. XIV. Tuxick NakEs ſuccingentes exquiſitiſſimi ſenſus, ut ir- ritatione illarum ſternutatio fiat, a dura matre ſunt(licet te- nuiores ſint)& Tunicæ Oris, Palati, Laryngis, Oeſophagi& Ven- triculi communes. Kv QyaNrrrAs varia& FiGunA Externa, alii nam qvè maxi- moô, alii ſimò, alii parvò, aqvilino Naàsò ſunt præditi, in or⸗ ——— —— ————— ————— ——— Q:ʒ⸗„-:õ—— —. ööööö⸗ 3 2— — ———————-ℳꝑ— 44 4* A 2 1— 3 — 2 * ſo elevatum Meνwyc referr columnam. Nuurno ſempet u. nus, niſi fuerit Monſtrum. XVI. FrGunA Interna duobus foraminibus patula eſt, juſtæ ma. gnitudinis, qvæ dilatata nimium fuerunt in qvodam Monſtro a. pud Cl: Licetum deſcripto, ut Cerebrum per illa conſpici po tuerit. 3 XVII. SrruRs qvod attinet, qvia unus eſt, idcirco in medioxuno loco ferme ceu Caminus commoda ſede locatus, ob odore promptius captandos, ad ſupera enim odores feruntur,& 0h venuſtatem faciei. Tantùm de NARIBUS; 4. Agamms De ORE. I. O”5 Græcis ,νμ⁵ 1 Aονεον˖omero e eſt Inſtrumen- tum non ſoldm inſpirarionis& expirarionis adeoqye for- mandæ vocis, ſed eriam guſtationis atq́; præparationis, ac aded Capitis, Pulmonum& Ventriculi purgationi, qvare etiam par ribus conſtat multiplicibus tam Externis qvam Internis, Mulcu- lis, Tunicis& Vaſis ad uſum decenter conformatis. II. Differentiam Definitionis multiplex ORIS Ulus facit, (1) Uſus, inſpirandi& expirandi facilitas(2) Uſus, vocem(a- nimi indicem) edendi poteſtas(3) Uſus, guſtus& ciborum maſti cationis neceſſitas, chyloſeos præparatio,(4) Uſus, excremento- rum a Capite per expuationem, à Thorace per excreationem, 1 Ventriculo per eructationem& per vomitum expurgationis nece- ſſitas. Hinc concavum eſt, ut& capere poſſit cibos& contine- re, ipſum etiam aerem& admittere& emittere. His Uſibus inſerviunt(1) Partes Externæ, MALE, BUC CKE, LABIA, MENTUM. b Iy.. MALK ſive MAàLUM pars ORIS fuperior pudoris ſedes 2* 8 1* 4 2. 5 eſt, α*ονη alids, Hippocrati verd zðννG&̈νν ücue 44 MAEpdl rcdjfaceiꝗ tated. lwinet! Jloqwin colote candæ erim cdidam& hum moles fügit dam& Uecam calidam& ſic dici plura& 1 Pdybog longe magac amantem fottem& an Bucc- 1 pans ki nomnaliride dent unde! LAIIA dunt, LoS rius una ay gunt, Eu tem Foram O5 nomina vrtu 176 I Suyen dl, batha lnugo, dd ELancsln KM&E UPAC 8. Joec-, Homero 2aa ehh Letbb inlpirxrionis& erpirgicnb ter dan Fuftxiionis ut ftxparim & Ventriculi purgrioa, ona dicibus tam Exnemä qyäm lwend, ad uſum decentet confomas 1 2 Defnnitionis mutiplex CR l. l K erxpirand faciitas(.) Ui, m 4 potelts;) Uſss, guſdus&chom thyloſeos præparatio 4) Ui anr puntionem, à Thorace per exctan ioncm& ber vomitum erpurgrln num cſi, ur& capereyoſſtciooa m& adnittere Kemicele. ll. erriunt 1) buneEnene, Ml2 UM. 8 er rodt 1ALUM pm ORP ſupetor 1. 4 g X TXu“ 4 r* 44 p TAnn, Oda““ 4 N- 4 ULA,FAUCES earũq́; GLANDUILE,MOSCUII,LINGVA,& 1, MALE appellatæ forſan ad ſimilitudinem cum malo, poma faciei, circuli faciei qyoad formam ſeu rotunditatem& coloris ſvavi- tatem. b Eminet ſuperior decenter& primùm affectis pudore rubet. Alioqvin colore variantur pro temperamenti diverſitate; Rubi- cundæ enim Mars cum temperatò candore nec nimis craſſæ, calidam& humidam temperiem indicant: albæ, pingves& molles frigidam& humidam: Lividæ& minus carnoſæ, frigi- dam& ſiccam ſeu melancholicam, fuſcæ, tenues& macilentæ, calidam& ſiccam ſeu cholericam. De qvibus ſignis paſſim Me- dici plura& aliqvid poſt illos notavit Sperlingius in Antropolog: VI. it Phyſiognomi putant, carnoſas genas notare inertem, ob- longas nugacem, graciles invidum, rubras ebrioſum, pallidas amantem, nigras verſutum, albas timidum& luxurioſum, fuſcas fortem& animoſum. Qvæ ſigna non rard fallunt. VII. Bucokx pars Onrs Inferior, propriè„v⁴ So, dicitur Mà- IE pars laxior, aereq́; inflata tumens, ut apparet in Tubicinibus, nonnulli ridentes in hac BuccA rimam, alii rugam, foveam ha- bent, unde Martialis illam Galeſinum, dmν τη„εᷣα vocat. VIII. an LARIA Ariſt: Teinee dod N Tkerr Ayox qvòd vocem fun- dant, LARA Tullio, ſunt partes OS ipſum conſtituentes, Infe- rius una Arντνέ⁴ᷣαο̈ν, Superius aa⁴άο altera, qvæ dentes te- gunt. Extremitates horum rubræ Prolabia vocantur, ipſum au- tem Foramen inter Prolabia, apertura ſua producens, 1ν εαυμ Os nominatur. Inferioris vero Laßri pars in acutum tendens, „reiν, eν voεαε, uα vocatur. Acuta vero pars Mx- I1 ⁵½ ν εννς, Pars carnoſior ſub MExro&ϑεαέαεεννεvetonio Buc- cu A&, barba enim in ipſo floret, qvæ primùm erumpens vs lanugo, Adoleſcens ⸗u„œν dicitur. Partes Internæ præter MALARUM, BUCCARUM,LABIO. RUM& MENTI Muſculos ſunt. GINGIVA, PALATUM, Uu c. — ——ÿÿÿÿõÿõõ — —— 5——— —— .—— ——————QQ—,—:—·, ·2 2y424ypy:n— .— *—*.— ——————ᷣᷣnD———:2:2:2„2,pypyn——— 1——, 4“— 3*—* 3 4——..*.—— MalIS, B0CCIS, MENTO& Labiis, Communia lunt MUSCULORUM duo paria, duobus ab utraq́; parte formatis MOSCULIS in XI. Primus Cvadratus latus ille MOSCUI.US eſt expanſis Muſculoſa dictus, qyæ membrana qvædam eſt pingvedine ſib- dita, fibris obliqvis(à Chirurgo diſigenter notandis, ne ttans verſum& liberaliter eas incidat, atq́; ita BUCAS ad alteran partem avulſas faciat) in MENTUM, LABIA&c radicem NA. 8I, ſæpe& Aurium inſerta, qvas partes deorsum movet, Unde Primus M0SCULOS in Canina convulſione, vel in Spaſmo 8. nico intenditur. V XII. Secundus BUCCNATOR, rotundus Musc: eſt qvæC. CAM efformat. Hic in ſuperiore Maxilla ortum habet, culiin- trinſecus Ouis Tunica connaſcitur, tam valide illis partibus anne- xa, ut nunqvam illacera avelli poſſit: Usus ejus eſt Cibum nunc hac nunc illuc ad dentes inſtar manus propellere, ut exactiiste- ratur: confert deniq́; valde ad ſermonem. XIII. LAoRlt proprii Muscurr qvinq; ferè paria ſunt; qwo- rum primum Attollens LAsrA ſuperius, par illuſtre eſt a Fao- pio deſcriptum, à MaAxILLEE Superioris offe ortum, copia ferè Pingvedinis circumfuſum,& recto ſuperiori Lasuo inſertum. XIV. Deinde duo alia paria, pro unico habita, ad latera tta- hentes& abducentes, e cavitate MArsE ſubjecta orta, carnoſe & tirma deorſum obliq́; feruntur. Mutuus qvidem illomm in exortu amplexus eſt, ſed in diverſas LaArr partes inſeruntur, in- feriores vero Muscuut, magis verſus latera abducunt qvam ſa- periores. Quartum par, Carnoſum, Gracile, Teres, multa involu- tum Pingyedine. qvod a Cavitate MALIS ſubjecta naſcitur, inq; lateris utriusq́; confinio deſinit. b I XVI.h⸗ feis! p nneinelle nrug, Clde d Addenän LABNUM efb tar concimnat erinde qroc; nüdicundæ vaà- MANIL LI propri, G lutimos mobu rrotſom, Cwi uon tamen N Aqj faciunt. Pri- gelio atoler mus MAxl IILE) vtam ſinchiti ac dicheirar, ſ ſo veid& y tis inſerimr, cc M ts paralang ala eſ 4 canio ſilie Der Muscum, cetbiüſwi Romara, ſc 5, MNrT MENTOR T no buia, duobs l A † M. n lauus ile In) u membeana vedan 4. d d2 incicat, age 3 „ 1 ¹ 4 a MENTUMR, uace ua., denpamcemam in Canina anlſone, ſan 3 NTOR,wntlhed lc in ſupeni A 4—.— n„ Spra cra srell pofft: Uos qas ethr ne inſtar man ywpcler tan b välde ad ſermoqen. M.. cu Mcuur qriq fers pwiei, LIA luperim, par ilulbe t AIS Supericris offe amm, ci u, reddoſipcioiiLMo lim XIV. a paria, pro mico habita, uiler „e cacitne Mäus fibjecka om a c femmtur. Maus qricem ün ſed in drerſis LuI panes iſcm 1, magis rerfis lxera abduon ſi W. 1 enſun, Gracile, Teres, mlh 1 da crritne Malls ſabjecda aices 0 dcimt. 1 ——.. X VI..—. 8. Inferius LABRUM movet Qvintum par, ſatum& breve, ab inferiore Maxilla ortum,& in LABII medium obliq́ implan- tatum. Unde diverſi fiunt LABIORUM motus. b Addendus qvoq́; eſt LABIORUM Conſtrictor, utrumq; LABIOM efformans, qvem fibris orbicularibus Sphincteris in- ſtar concinnatum, fungoſa mollisq́; illorum ſubſtantia conſtituit; exinde qvoq́; extrema LABIORUM præparantur, qvæ modò rubicundæ valetudinis, moddò pallidæ, ægritudinis ſigna ſunt. MàAXIILLE Inferiori ut& MENTO inſerviunt, M0SCU- LI proprii, qvi aliis octo, aliis decem numerantur, qvia qvam- plurimos motus obtinet, jam enim ſurſum, jam deorſum, dex- trorſum, ſiniſtrorſum,& retrorſum ducitur: jam circumducitur, non tamen volvitur, ut Ocuus in diverſa fertur. XIX. el 4 Ad qvinq; tamen Muscuros referuntur qvi hos motus faciunt. Primum par agora Oiree Temporale a ſitu dicitur, Spi- gelio Attollens MAxiIrAM(Veſal: Columb: Mat: Archan: pri- mus MAXxIIILE Muſculus, Laurent: I, par, Falopio, 2, par Max- IIIE) totam ferè oſſium temporum cavitatem adimplet, circa ſincipitis ac temporum os tenui latoq́; ſemicirculari principio diducitur, ſenſimq́; arctatur,& ſub oſſe jugali defertur, carno- ſo verdò& validiſſimo tendine in apophyſen Maxi& Inferio- ris inſeritur, qvem undiq́; amplectitur. DIeA. 21044 Hic Muſculus præſtantia& dignitate reliqvos omnes mul- tis paraſangis ſuperat, ad illius enim tutelam mirabili Artificio uſa eſt natura. Velavit hunc Muscuruni externa ſui parte peri- cranio ſcilicet craſſa& dura membrana. 1 hies XXI. 8n en Præterea Carne munivit, Tendine per totum diſperſo Muscuruu, qvi in cauſa eſt, cur ipſo vulnerato inflammatoq́;, acerbiiſimi ſuccedam dolores, aliaq́; periculoſa& lethalia Sym- ptomata, ſed& membrana, qva involvitur, cùm ab interna cerebri craſſa meninge oriatur per ſuturas cranii excidente, to- lihr:mier— — ——— —————. “ ¼ 8. 4* 1 4 4 4—. 85. 2 =—— 2—* 8—— 3 —₰“ 4 ₰*** —— 2.*— 2—————— 2 ——.*.— 2———— 4——— 2—————————— E ————.————— ——————..————————.*———— —..———„——— 1——— ——————.——— 4— 2. 1— 2———— —.„. 8—““——— 8— 2—————— 2— 3———.„..———— —*.—————— 3 —* 8..*————— ,,— 1 ——————— 1— ——————————— 4—*—— k. tamq́; calvariam inveſtiente, fieri ne qvit, qyvin inflammata principium ſuum primum lege conſortii afficiar. Cæterumn ne Musculus ſursàm MAxILAM trahit,& ſic OS claudit: tanta ali. tem violentia& robore præditus eſt, ut meminerim, me dum Juvenis eſſem(inqvit Spigelius) florentibus adhuc annis aliqyor plumbi libras dentibus ſuſtuliſſe. . XXII. Par alterum, deprimens Digaſtricum ſive Biventre, no- mine invento ab Ulu& Figura, à nonnullis etiam»ενεi dictum, qvod oritur a Styloide: aliqvando àmammillari proceſſi oſſis temporum ſimiliter vocato, gracile, oblongum, initio& fne carnoſum, medio, roboris gratia, nervoſum& tendinoſur, ad Mexri partem anteriorem ſub MAàxiiIE flexum inſeritur, ut O5 aperiat,& deorſum MaxiIEA8 moveat. Ideoq; Digaſtrici di cuntur Biventres, qvi habent duos ventres, nam extrema camo- ſa ſunt; in medio Tendo interjacet, qvæ figura aſpecu cle- gans, Trocleæ imaginem repræſentat,& membrana qvædam ex adjacentibus partibus orta, qvæ Tendinem neceſſarid involyit; qvomodo enim Muscur hi ab inferioribus colli partibus origi- nem non ducentes, ſed potius ex ſuperioribus circa infernas MaxuIR partes deorſum niſi ad Trocleam reflecti poſſunt. Szta XXIII. Tertium par Laterale dictum, Manſorium primum(1. Falop: 2. Veſ: 3. Columb:) movet MaxiEAu adlatera in dextrum ſcilicet& lævum, unus utrinqve, Græcis uonijss 1ε, Mo- litores, Mandibulares: qvorum officium eſt proprium adoννiο⁸, manducatio; partim nervoſo, partim verò carnoſo principio ab oſſe jugali& Maxi& ſuperioris oſſe primo; MaxiIEE lfe- riori late valideq́; adhæret, qvam ob fibrarum diverſitatem an- trorſum& retrorſum in latera movere poteſt. XXIV. artum par Manſorium alterum Pterygoideum Abdu- cens ſive Alare internum dictum, ob aliformium proceſſum à cavitate interna, directè movet MAxIILAM& ad caput attrahit; Carnoſum obſervatur ab oſſe ſphenoide, initio partim nervoſo rectis fibris progreditur, latoq́; robuſtioreq́ tendine implanta- tur in Max inferioris cervicem& capitis internam ſedem, & ſic productam MAxILA revocat& retrorſum agit. . Oin⸗ — ÜPrt do Naabril. hreſe, Jrxcſ jinnettor, te fem ſarum R PAMLATL iibudam v Palatam dich eſt Oss pars tuum(erebn factum, ne 1 Ime3t Od inttenſec dibi recius cavum et, tanqvam in fendat. N danem pol homo inſpi NARMIuN Ob colecea per GN Vendo qya mor in G nor 1u9)oy o eſt, ine dinga, firn nm malie UM- dül,ini 1 44. y— 4— A 2, tradi, Kl(, an Re ptædituss eſt Reuunn. K Son„ u 4 1 menänn b „ 5 l 4). entido i 1 an laldalik. Vau Xn. eprimen D altrican 4 14 9 nd AMARh graiz, ac dch nua e ad nendlm Kreuän. Deem ſad Mänu ſemmiſen AArHLN moren. lenilh 1 AAdem 1 buO; Fenres nam erren . dendo imeracct, q denn in mem renerfemn d 8 k m fepexiemu,& wenRnge n Gcla rr Tendinem necedudn u hi ad inferiondas coli pnin. led pocin erx ſiperonbs cui Mdam ail ad Ttocteam nieäft XXIII. Laterale dictum, Manſorim rit und.) moret NtmK adlaennt 2 urinqye, Gcrcis uucmfiess uu 8:rum ofdcium eſiproptinn u nerdo, patim verò carnolo ymmc 4 uperioci oſfe primo; Maru Drrat, qram ob f’ranm Gſctin a in Lnera morere poteſt XXIV. ALunſocium aberm bvxrypoiceni mam Gitm, ob aüifornim ſor ecte moret MäIIIA& ¹d cnun 7 45b oile pbenoide Intlo 3 — 1 a 2. mdar. lutodz tobaſtioeq́; teadin 4 a cericem& capits a — N um 1 ILLATcCWcca& reuoorlum b XXV. Qvintum par PrERYGOEIDFS ſfive Alare externum præbet, ſeo Manſorium alterum(Veſal: 3.) in ORE latitat craſſum& preve, proceſſibusq́; alatis Oſſi MAxiII Inferioris& poſterio- ri inſeritur, tendine lato& nerveo;& ſic MaxiIIAM inferio- rem ſurſum& retrorſum trahit, temporalemq́; aqjuvat. XXVI. PALAruM Græcis Soooc, Soαrdon qvaſi cælum ORrs, qribusdam Umπκιαον, aliis Teſtudo& Palatium Onls, Latinis Falatum dictum, qvod dentibus ſeu palis vallatum ſit, ſuperior eſt Oais pars inſtar IHOLI leviter concavum, continens mea- tuum Cerebrum purgantium foramina, ex oſſe duro ac denſo factum, ne ab excrementis delabentibus brevi computreſcat. XXVII.. Inveſtitur Tunica craſſa, a dura matre oriunda, qvæ totum Os intrenſecus& Buccas ſuccingit,& eſt qvidem rugoſa, qvò cibi rectius maſticentur, Gulæq; ventriculo communis. Con- cavum eſt, qvd aere reverberato vox reddatur,& aer attractus tanqvam in ſinu tepefiat, ne ita crudus pulmones& cor of- fendat. W XXVIII. NERVULIS deniqve duobus ad ſenſum donatur, ad ejus partem poſteriorem, ubi duo etiam foramina, ut Oss clauſo homo inſpirare per NARES& expirare poſſit, nec non viis Nakuu obſtructis interdum excrementa in ventriculis Cerebri collecta per OS reiici qveant. b b XXIX. GNGIVvA Latinis, CoAov Græcis π τπωwν ab invol- vendo qvaſi involucrum Dentium, unde saœν⁵α Medicis, tu- mor in GiNGTVIS natus appellatur; Excerior pars ο⁵ων, Inte- rior ενκια̈ν connexio, aνos id eſt Frenum; Immobilis ca- ro eſt, in eum Uſum deſtinata, ut Dentes in alveolis inſtar valli cingat, firmet, ſtabiliat,& in edentulis aliqvid etiam ad cibo- rum maſticationem faciat. b“ XXX. MWULA dicta Hipp: αeαρ᷑εαe ꝙæeον, Veſal: Gargarion, ſiilus, tintinabulum a voce& ſonitu Columbo„μduxν UA — D z BVO- —— — —— ———— — “.— 4 “ — 5 —— —————— ———ÿ——————————————————— * ee 4 2 4 2 4—— 3 E„ — 8 8— 8 8— 80„— A r wr⸗— 5———.—. 4— 8——— 8 3—. —— —D——---————— g‚;„— 4 4 4—jj 858— 4—*—— 3 —.* 3——— —ͤͤ- ——— ⸗ —————n—.———————— .—.—— 8 1n 8 8———*———*————— —————— 8———— 8— 2————————— .————— 3———— ——————— 2————.——õõ—õõõõõõÿñ 8 4— 85*„ ——— 2————————**—.—— ——————————.— 2.——————————— 5————————. ———————— ͦ—-—ÿõÿõÿõ———————— 5———————— UWUIA, Laurent: Gaurgulio& Asπνονid eſt plectrum vo. catur, a PFàLAIO in OS dependens penitiore parte juxta N RuN meatus, eſt pars corporis carnoſa, aeris inſpirati im d frangens, ne in pulmones ſubito irruat. elhn XXXI. Oribusdam ſi hæc caruncula præſcindatur ut in LueGa. lica& aliis Catharris vox ferè læditur. Alexander in Peobſe. matis qværit, cur qvibus GARGARBON præſcinditur, ii ferèo- mnes contabeſcant, reſpondet, frigidum aerem recta ad pul- mones ferri, denſari,& craſſeſcere frigidi inſpiratu ſan aa tardiores; ad motum pulmones effici, atq; ita valido 91 motum conatu diſrumpi Vaſa. XXXII. PFauces ſeu Oaguyy, qvæ vox Hippocrati plerumq́ d citur Faucruu affectus, ut inflammationes, ſunt pats Polc- rior& Inferior Osis, conſpicua cavitate prædita. Vocanu autem hæc Faucum regio πϊ ob loci anguſtiam, propte- rea qvdd anguſtiſſima ſit,& varii generis Organa continen, ſalivà madens; de cujus exſiccatione Ovidius canit: Caret OS Humore loqventis Et Faucks arent, vix eſt via Vocas in illis. XXXIII. TONSIIILIS ſive GCL.ANDUIIS donatæ ſunt FAucsS, qyæ ſpongioſæ ad LINGVÆ radicem poſitæ videntur, ſalivà& hu- miditate cerebri LINGVAM partesq́; vicinas irrigantes, ad gu- ſtum facientes, qvia guſtus non niſi madore, ut neq́; concoctio in ventriculo niſi elixatione, perficitur, Græcis auε ᷣρια& dvna deg, Germanis die Mandelen Amygdalæ vocantur, dicun- tur etiam IONSIIL a role; Toles aurem(inqvit Feſtus) eſ tumor Faucium. b 1* XXXV. er. eee Tl deniq; adeſt Tuxrcà nervoſa qvà integan- aunica communis, Columb: addit hànc TuxIcA a dura matre Pronatam, NaREs intus, Palatum& LNGvam cir- cumdare& duplicaram Oeſophagi„V atam Uvulam conſtituere, eam qvè defendere, entriculi& inteſtinorum intemmam Tunicam con. 1 b ſtituere, füclete 9 rimm ad et K1500l Mharypgis lo pit Celopbag tmdis paria uocz ingrella Prima a cuniformis ticulationi Ma ſerttur& Lala pat 4 eodem telalibus& pe Condte carneum ala ſophago dm poſttum et, Aten teralem cavi qria beapa eendens in h siptincipian Poſtr graciliproc ſatera oshy in GGo thent 0b comun T 4 Haußhan comparari 2 iu tuulg, arguli llo K& †) 08 e⸗ AAdon LCocpoei. ens as .. 5 Carnoſa 41 beeſd Wucs ſudito Pn. üſmnd XXXI. c caruncla 1 101. 4 4 5 tend lechtur AL rl XXXII. 14„ 778, Jfr wor lüppocriſen 3 nr in mariones, ſint qus exficcationc Oricius cmt et O5 Humore loqventis went, vix eſt via Vocs in ilh XXXIII. e GL.ANDUIIS donatæ ſmrDm radcem poſitæ vidennr, un (NAM pans d; vicinss irngun, Tuibun non niſi madore, t deie erone, perücitut, Græcis neh de Mandeien Amygdalæ vocan Ka wle, Ioes auem(inquta MV. enih Adeſt TodcA nervoſa qhi awaumis, Columbe addit bmele 2. Nauss iatus, Palaum& lver uam couftiwere, eum qsdi & iaccttinocum intemam lu ſtituere,& poſt LNGvAN, Epiglottida, Laryngem, Aſperam Ar- teriam ad extremos ramos per pulmonem delatos ambire. b XXXVI. b MOSCUILI FAUCIUM deglutitioni inſervientes, à nonnullis Pharyngis ſive principii Oeſophagi Muſculi vocantur, qvia ca- pPùt Oelophagi ſuperius, membrana Fauciux eſſe videtur, dila- tandis paria duo Muſc:& conſtringendis verd tria ad cibi po- tusqj; ingreſſum, inſerviunt. Primum par aliqvibus Sphænopharyngæum dictum qvdd a Cuniformis ofſis acuto, tenuo ac nervoſo apice oriatur, qvod ar- ticulationi Maxillæ proximum eſt, in palati cutaneam partem in- ſeritur& Palatum ipſum ſurſum& antrorſum trahit. Secundum par ab eodem fere principio natum& deſcendens, Faucibus la- teralibus& poſt eriori parti inſeritur. b wuut. Conſtringentium Muſc: par primum OEſophagæum totum carneum a lateribus cartilaginis qvæ ſcutũ referunt, ortum,& OE- ſophago omni ex parte circularibus fibris& transverfis præ- poſitum eſt, atq́; ita deglutitioni inſerviens. MXI. Alterum par tenue admodum Faucium poſteridrem& la- teralem cavitatem ambit& cingit Cephalopharyn gæum dictum, ꝗvia ab ea parte ortum eſt, qva caput cerviei jungitur; tandem de- ſcendens in hyoidislatera, Thyroidem cartilaginem& OFſopha- gi principium fertur. Fak ait hoc par offæ deglutitioni inſervire. Poſtremum par Stylopharyngæum a ſtyloidis appendice gracili proceſſu exortum,& in Laryngis Cartilaginem primam, latera, os hyoidis& radiceminſertum deglutitioni inſervit; Bauh: in ſuo theatto. 28. 4 XILI. OsS HYOIDES qvod a ſimilitudine qvam habet cum Græ- corum T dꝓ̈☚⅚¶œ0wW⅟q˖c2z·˙c& contractè voesdeç aut ob ſimilitudinem A Aauεοεοιdec. Spigelius verdò exiſtimat ſuo judicio rectiuùs comparari poſſe figuram ejus cum inferiore Maxiſla, ꝗvod ante- rius ſinuoſum, poſterius cornua veluti proceſſus longos educit. 1 1 2 Dief. — õYö e— ALII. b Dicitur alias OS GTTURIS& OS LINCVET, qyod tamen os non aliorum oſſium extrema tangit& nullam cum vicinis oſſibus habet articulationem, inter Sceleti enim partes non reperitur. Hoc Os non unum ſed multiplex eſt, conſtans nunc in viris adultis undecim ‚tredecim, qvinqve, ſeptem, no- vem oſſiculis, in Mulieribus ſæpe paucioribus vel ad minimum tribus, qvæ junctim Y Græcorum Figuram exprimun. b XLIII. b Horum medium majus& latius eſt duobus lateralibus& nonnihil excavatum, foris gibbum. Junguntur deniqve appen- dices Cartilaginoſæ qvamplurimæ, qvæ nonnunqvam oſſeæ e- vadunt. Situm qvoq́; eſt ad LINGVKE radicem& cum Ma- xilla inferiore, ſterno, ſcapulis, occipite, Lingva, Larynge& Oeſophago variis modis connectitur. XLIV. OS VPSILOIDES movetur ſurſum, deorſum, antrorſum, retrorſum& ad latera ſed non niſi mota LINGVA, qvare Muf- culi tentioni potiùs qvam motui ſunt deſtinati. Muſculorum igitur qvatuor paria L.INGVEÆ communia habet, niſi iis remo- tis, HINGVE Muſculi monſtrari poſſunt. — XLV. Primum par a ſuperiori internaq́; ſterni patte latiuscu- lum& carneum ortum, in baſin ſeu cornua Hyoidis infigitur, rectoq́; ductu deorſum movet, dictum Detrahens, Sternophyo eideum; In medio ſecundùm longitudinem, lineà hoc par Muſc. diviſum eſt. XILVI. Secundum recta Attollens vocatur, a primario Uſu& Ge niohyoeideum qvod a Mevro interiore„Vario fibrarum ductu, ad hyoidis baſin elatiore ſede extenſum ſit ‚breve& carneum totum eſt. 2 XLVII. b Tertium par Styloceratohyoeideum obliqvè ſurſum& non- nihil ad latera trahens, gracile& teres eſt, ſub Mento ſitum, 3 ſummo ſterno enatum aſperæ arteriæ innitens, in cornua hyo- idis finitur, in medio nonnunqvam perforatur pro MSU= LO Maxillam ap eriente. ur⸗ rattunn Alhws colta fucda ce tertie lelatc tre redinn Maxilam i Addit Ve NJLbjoids ſäb Geciohy gitut) qyam Facit ho GX,unde Mobiletam lens, perp Swtironer orificiam LIN Noyyen ſe do,qrôde ſermo,Pa t. Nume modd. Di Ulo pra tatesſcil ne Gukd 36 ylu cllenta, men& vomo d cultate r 1I nc Vanahhe. ſagnenlan n ,qhr d. eſt ad LINCYE nüten ge 0, Lcapulis..* 3lh ochi lpalr cs congectidu. XLIV. de moverm ſiſim„Gendim,e era ſod non niſi motalNNà er qyam mocui ſamt deſtinzi. M LINGV commanin Mabet, uüns a monſtrari poffum. 1 LV. a faperiori intemaq; ſtemi omet num, in baſi ſeu comua Hyocci um movet, dictum Detrahens, da ſecundom loagitucinem, lned han XLWI Aa Anolens vocanf;, i pfinaihli 12 Marro interiote, fario fdeum Mioce ſede euenfum ſi, bresed XVI. Loceruobyocideum obliqye fuli cns, gracle& teres et, lüdlar um Alperæ metir imitenal 4 o nonmqfam pecfotau ſo Me. LEXVIII. DQDrartcum par Coracohyoideum antiqvitus dictum a Cora- coĩde ſcapulæ proceſſu, carnoſo principio ex ſuperiore ſcapulæ coſta juxta cervicem ipſius ortum& ſuo ſcapulæ levatore, Pa- tientiæ levatore dicto, latitans, grande& longum, duplice ven- tre præditum& in medio ſicut tendo extenuatum inſtar Musculi Maxillam interiorem detrahentis; 4 AI 7.. Addit Veslingius& Riolanus par qvintum Geniogloſſum vel Mylohyoideum LNGvE vulgo tributum,(qvod interius a Mero 2⁴. 2. ſup Geniohyoide pari provemens in baſin qvoq́ʒ hyoidis diſf- gitur) qvam rectà ſurſum trahit. Facit hos OS Hromes, ut fundamentum ſuum habeat L- Gvà, unde Musculi LMNGVE& LARNGIS Ortum ſuum ducant, Mobile tamẽé eſt inqvit Clariſſ.&Experient: Præſes, ne, ut putat Va- læus, perpetuo Gux jncumberet& ita ciborum impediret de- glutitionem, ſed in deglutitione antrorſum moveretur& ita Gulx orificium apertius conſtitueret.— De LINGVA. 1I b LINGVA Græcis Aαœ&„A,S⸗ Eurip: A¶ S⸗ Aoον ſermonis nuncia vocata, a lingendo dicta, Varroni aligan- do, qvòd cibum liget: præcipuum Guſtus Organum eſt cui accedit ſermo, Partibus& Vaſis dotatum idoneis, Ma gnitudine convenien- ti, Numero in homine unum, Conformation edecenti, Situ com- moddH. LII. Differentiam largitur,(1) Uſus(2) Qyæ Uſum promovent. Uſus præter Communes illos cæteris animalibus, totius Oais utili- tates ſcilicet, ſaporum omnium differentias dignoſcere, qvaàrario- ne Guſtatus præcipuum Organũ dicitur; Ariſt: 7ο diειν μο as„a i, e. pars ſentiens ſaporem Lmévà eſt; Lambere po- culenta, cibos maſticare& huc illuc movere. Neceſſarius ta- men& Proprius Lixevꝶ uſus homini eſt ad ſermonem, qvia homo dignitate cæteris animalibus antecellit, qvòd loqvendi fa- cultate præditus ſit, qvacogitationes mentis exprimere& docen- do aliis inſervire poſſit. b 8 ———— ——— ———— — LIII. DSUM promovent Partes, VAS&, Conformatio. Panes ſunt tum Continentes„ tum Contentæ. LIV. Pars Continens eſt poroſa Tuxicæ tenuiſſim .„ a, PArAro„ LN. &yx&i communis, ut promptids ſaporum di LV. ſcrimina agnoſcat. Partes Contentæ ſunt Caro LNGvE& Muscuxl. culiaris ſubſtantiæ donata eſt, rar, laxa, ſi pongiæ æm bibendos ſapores humore aliqvo vectos. Carne pe- ula, ad im. Hæc ſubſtantia Ot- ganum Guſtus eſt, non verè MEhBRANA ex ſententia Galeni, nec; NERvus Guſtarorius proxime, ut qvidam Putant imbuti falsa opi- nione Columbi. Piſces& qvædam alia bruta oſſeam LENGyx fubſtantiam habent, Glanduloſam verd ſubſtantiam magis circa baſin, qyam Muſculoſam repræſentat. LVI. Sunt qvi credant, LINSVAM, fiqvidem carnea eſt, Muscurum eſ. ſe, ſed falsd, Fibras enim non habet, qvia aliàs fieret motus fi- nem verſus,& cauda Muscur eſſet mobilis, ca put immobile, id ve. rò etiam falsò. Princi pium namq́; LNov eſt in Laryngis vicinia, & qvaſi ex oſſe hyoidis profecdum. LVII. Muscurr recenſentur ab aliis ſex: ab aliis 9,10, II, moventes LINGVAN antrorſum& extrorſum&c. Einq; igitur utrinq́; Muscuros pro prios accepit LINGvA. LyIII. Primũ par Stylo gloſſi um obliq; tra hens, carnoſum, in brutis ge⸗ minum, craſſum, a ſtyloiformi appendice acutò principiò exortũ, in homine gracili& fibris transverſis LMGVE lateribus implanta- tum, ut ſi ambo agant, ad Faucs Liovd retrahatur„dextrorſum verò aut ſiniſtrorſum ſursum levetur, ſi alterum a gat. EIXN. b „Mylogloſſum ab inferiore MAxIIIA & in LGv/li gamento fertur. Secundum par Attollens natum, qvodeſt molare, Tertium par Extrahens LNG vVAM Geneogloſſum, ab interno ad medium mentum ortum, inferiu sin mediam ferè LiNé vAu finitũ, contractã LiNvAM extra dentes labiaq́ profert. Hoc ſupratetigi- mus ex aliorum ſententia,. ar⸗ Crunu unn, carreul,, inl CLiranm dat liperoridascor lijungivt. iwi& recta dec derrü& ſmiſtrũ Undecimuma gelaruredm can carnosa ganduli pcata, Muscu Es UANALNGVE' gnibusa ſugdlar lub LINGvAcobꝗ mgins Gemina NrERVORub Gduo di Nekvx mollic won intertiũ aut erperientid Col dos deperditur. (oEORRMAITI uio R munerus inalibus, vitol dülcam dedit) peſis ſpecies di Figura obh icium comm lexaminanc recdätarLayn diGis. äbrag. ranogdafina. huͦc lli iflecin lricum Al 7 Somnidus indt S ILI„A Mwohlg R Hotola † NcAtemui Nocmhpt llen. ¹ häſaee h U. nek. unr Caro L oLnsKhh 1Ar ₰„ 4 4 1 actt rd. hn heee e iw vecn. Uns Ferd A aa a exſene Amteprxienat L.VI. ARℳ 8 hqridem camezek.)„ im non haber qyia düddendn kncureiſer wodilis capm ennbie pum. um, LOVE eti Li 5 protfechum. LVII. anr ab allis ſex 1 1s9, Hn &X errocſum Kc. Cng birn ccep LNovra. LVII. ſtam obũc xahem cznoſin, uim itormi appendice acnò ptinchuar deis transverfsLNovlueribwint adFAucs LNCVAretrahanar, dend urum levetur, ſi akemmagu. LIX. Dens, Mylogbffum ad inferiorelu ge Km LnurEDgamenofen. 1X em LGNLH Cereogbſſum aditm n inferimin— a dcntes libiac oter lo 3 4 1 G . 4. Quartum par Ketrahens Vpſilogloſſum ex oſſis Hyoidis baſi or- tum, carneum, in mediam LiNGvA extenditur. XlII. Qvintum par Ceratogloſſum, deprimens, in bobus geminum, a ſuperioribus cornubus hyoidis prognatum, LGva; lateribus ob- liqvè jungitur. Hoc ſi totum agat, dicunt Anatomici LINGvAI de- primi& recta deorſum interiora verſus moveri ſed ſi alteruter, in dextrũ& ſiniſtrũ latus trahi. I XIII. Undecimum alii MUSCUILUM addunt, ſed falsd Muscurus ap- pellatur, cùm carnoſis non gaudeat fibris; Subſtantia verd ejus eſt carnosa glandulis& pingvedine conferta, ad LINGV radicem locata, Muscur Isq́ʒ remotis in lucem prodiens. LXIV. VAsA LMNGVE ſunt VENE, AkTERIE, NERyI. Venis duabus inſi- gnibus a Jugularibus ortis ob colorem Raninis dictis ornatur, qvæ ſub LINGvA conſpiciuntur inq; Faucium affectibus inciduntur, ut in angina. Geminas haſce VENAs ARTERTE a Carotidibus comitantur. NERvORuM duo genera inſeruntur, tùm motorii tuùm guſtatorii: hi NrzvI molliores ex ſeptima conjugatione cerebri propagati, non intertiũ aut qvartũ par Nevokũ inſeruntur, qvibus obitructis, experientià Columbi, velad LINGVAMnon Pertingentibus, gu- ſtus deperditur. LXNV. CoNroRuATTO LINGVEſpectat(I) QVYaNrITATEM ubi magni- tudo& numerus obſervandus; LINGvAn unam homini& aliis a- nimalibus, vitulis marinis duplicem, ſerpentibus trifidam, Lacertis biſulcam dedit Natura; Magnitudinis etiam tantæ eſt, qvantam qyævis ſpecies animalis reqvirebat.(2.) DariTATEM, ubi Figura oblonga, lata, craſſa roboris gratid, ut ad utru mq; officium commoda ſit.(3.) SIru, ubi ortus, progreſſus& finis examinandus. Collocata eſt in Ou, tandem poſterius con- nectitur Laryngi& Faucibus& tonſillis, ſfuſtentata oſſe validò hv- oidis. Subtus in medio ejus corpore Eigamentò validé& mem- branosò affixa eſt oſſi, cujus beneticio fulra ejus mollicies facillimè huc illuc inflectitur. Extremitas LINGVe frenulum dicitur aliqvan- do ſtrictum aliqvando laxius im peritè ab Obſtetricibus& Chirur- gis omnibus indifferenter infantibus interſecatur. LKAOSILLI, QVI FECIT Os HOM INiS, ET EABRICATUS ESET ATCM ETSURDUNM,VIDANTEMET CCUDNN N Pupula colluſtrat: fic Lydius ille faporum Flamamam vittutis tanta cernemus avitam, 4 Juveni Præſtautiſßimo& Literatiſamo b Dx. PAULO JOHANNIS KESENIO V AAurhor:& Reſpond: gratulabundi appoſuerunt Amici. Tringitur anguſto mens carcere, corpore clauſa Exiguas ſaltem rimas natura reliq vit, Quas feliiter eic tentas narrare, REüSENIJ. Applaudo; nam magna refers miracula mundi, Nervorum ductus parvostenuesg, minutos, V Doos tamen aßidue tranſit vaſtißimus orbis. Fi* namq, in ceutro contraèta arbesd. olosq E Solem, Lunamq;, plendida Hdera cœli Conjſpicis; exiguo clauduntur ſin gula puncto, b Perge& natura tantos ſcrutare labores Iugeniumq;, tuumtandem te ducat ad aſtra, b 4 Janus J. Bircherodius. DN Edue Pictores, Pictorum cedite fucus: —— Siccinè yos Senſus pingere poſſe ſat esſt? I Scilicet, ut Visus ſtet Lynx crudelis imago, AID. Auditüs ſpumans, res nimis abſona, Aper, 1 Olfactüs rabidusCanis atraq, Simia Guſtus, Non ita vos Senſus pingere poſſe ſat est. Arguit id frugi quæ eſt pulchricura RESENI, Qvaar uplicis Senſus organa rite linens, Et bene tantarum pingens miracula rerum, Millelicet plexus mille viæó;, ferant. Gratulor ergo tibi, Voveoq; A¶ESCE RESENI: Namc ita te Sensus pingere poſſſe ſat est. ANNES RHODNS 0 Ana paroa quidem, ſed qvéis lolertius unquam, Effinxit Natura nihi!: ſic orbibus orbes Connectunt Oculi: totum ſic parvula cœlum —p&” Formtatus lapis eſt: geminæ ſic oſtia pandunt, Nares olfactus; ſinubus ſimul atria ſpectas Detornata ſoni, mmpantur ut ilia Momis, b Hoc dum pertractas ſtudiis percocte Reſeni 1 Exigui faciem mundi, ſenſusq́;, coloras.3* Inſtrumentà ruo genio, manifeſtius omnes Igaiculos pattii iplendoris cernimus& mox — — Slaus Borrichiu. —„C.* 4 s Aatura mlne, n N — referi naracali Par o. 2eaua muuras, c tran. 13hma na F2co aff 1eree palan 4 Nendda dmaceh A2dun r iauapana Aunſgmee labwe⸗ andent dacs adaha, Jms] lirenke — 2, Pictocum cedie facdh Jenbe ux er poſe/ ſuc Ir. 1. fur erudels inae, aar, raumu 49ſans, Lpe. Lan rad, SmiGül kib, crlu un ere peſſeſad aa eſt puLchricars KESENI Scnfds er /ana ntslnens, „Agen muiracul rerun, rn uen rar. a. VO veoqᷣ; 44 GESCE RESNMI 5 agere de 2 eſt. ON W 3 —— lem„el qwis lolemic mqoam, c 10d oides . uum ſc Drrla cœlam be Lyäm me ſapomum ar ſc 0tia p— aus bal n! ſecun Momis a npancs ⁵! 4 1 4 ocode Neſcn 4 coloras PNDüAT corkEon ANArouc1 D IsPpuTATIO 4 PfeiMaA SEXTA. NERVIS P. O M. A. Sub Præſidio Viri Celeberrimi, Eæcellentiß. Experientiß. Ohi BAR- T HOL.INI CaAasp. FIL. MEDICI& ANATO MicCl APup HAFNIENS: primarii, ejusdemqᷓ, Facultat: Profeſs. P. Faut: & Prom. ætatem colendi Publicæ diſqviſitioni ſubjicit PETRus JOaCH. SCHuMACHERus. A. M D 8 L. 4. Septembre horis locd. coonſvetis. 6 HAFNI E, Literis excudit GEORG: IAupRECHT. — 6. ———ÿõö—————.— ——.——— 4½4 „ 4 — —— r— ————— -————.. ————— Admodum Reverendis Clariß.& Excellentiße MAGNIFEICO Academiæ Hafnienſis RECTORI DN. IJOHANNIS SVANINGIO §.§. Theologiæ Doctori, ejusdem ꝗ in dicto Hafnienſium Lycæo Profeſfori celeberrimo. DN.D. HE ENRIOCO FlIRENIO Medicæ ut& Anatomicæ Artis Excellentiſſimo, Experientiſsimo. DN. N. ERICO OLAITORMIO Eccleſiæ Divæ Virginis Paſtori primario, broriudh Soccelundiæ Præpoſito vigilantiſsimo Patribus, Patronis, Fautoribus,& Promortoribus ſuis, nullô non obſeqvii& honoris genere proſeqvendis A⁴νeεν banc anatomicam in grati animi reuuie)un D. D. D. PETRuS SCHuMA CHBRüUS Author& Reſpondens. ain num qiicqyamapp naturꝛcq ſuxi isg; zad inſtar rim nulaſenf aporum, on ddusuncyam tns umnnüch e obſtraGis,c ſenſusautm tum enptal magisoylec Kuileatun n non ſelam dtuones Neryuj Ganniu nyie linn infuie⸗ qi Anaton penditeme Anatomicc (1 Nern dica(7)45 ptoduch auimal Gicg NI8 SVANYMA ecuademq mai 4 * 3 nUor elderrimo. 100 FuMpx 10 cC ATA. 9 micx 4 ds Fxctllendſimn s Paſtori primario, Pronure 5. Frrpoltto vioilantiſsimo 4 8. AaRne* † 4 oribus,& Promotorihbus ſaid uul onotis genere proſeqvendi 1. Aνε☚ τνναQν ruun- D. D. D. PETRuS§CHuMCM Author& Reſpondes 8. 99 3 49 AAAAA 3 a Uanta Nervorum fit præſtantia, qyantaq́ ne- Nceſsitas, varia ſunt qæ doceant; ſi enim hiſce N) ſpirituum animalium latoribus deſtitutus elſ⸗ ſethomo, parum a ſtipite& trunco differret animal cæteris imperaturum creaturaruḿ, omnium nobiliſsimum, nec enim ſentire, nec loco ſe movere, nec qvicqvam apprehendere, neq́;( qvod hinc fluit) noxia naturæq́ ſuæ inimica depellere poſſet, ſed trunci ſtipi- tisq́; ad inſtar ſine ſenſu ſine motu jaceret; absq; Nervis e- nim nulla ſenſio perficitur, non fit viſio, non fit odorum, ſaporum, ſoni,& qvalitatum tactilium perceptio: nec E ullus unqvam motus ſine iis peragitur: aded ur omnis mo- nus omnisiq; ſenſus Nervorum fiat beneſicio, hinc etiam Nervis obſtructis, compreſsis, aut aliò aliqvò modõ affectis aut ſenſus, aut motus aut uterq; perit. Et qvò major Nervo- rum eſtpræſtantia atq; neceſsitas, eò præſtantior qvoq; magisq́; neceſſaria eſt eorum doctrina;& qvamvi ræ dio- ſa videatur tot nominum enumeratio, utiliſſima tamen eſl, cum non ſolum Anatomico, verùm etiam Medico, origines arg diſtin- qhones Neryorum ſcitu ſint perneceſſariæ, qvò ſciat qyibus ſyinæ partibus topica applicanda, qvando motus, Vel ſen ſus, vel uterq, læ- ditur in facie, collo, manibus, aliis ve partibus. Agedum igitur qi Anatomica, qvi Medica amatis accurrite alacres, ex- pendite mecum hanc Nervorum doctrinam non ſolum Anatomico, verum etiam futuro Medico utiliſsimam. THEOREMAI. (1.) Nervi ſunt(2.) Vaſa oblonga, teretia, can- dida(.) ab anima,(4.) èglutinoſa ſeminis parte producta.(.) continendo ac deducendo ſpiritui animali dicata. b J A2 E5“*. 8—— 2— 8———— —— 4— — 4—— —-—.—-—— ——————————— ————— ————j—· —— mali facultatem ſentiendi& mouendi, qvæ ſignificatio eſſ EEnecis. Seneratim primò prænotabimus, accuratam& omnibus numeris abſolutiſsimam Definitionem neuti. qvam nos heie tradere, nec enim id noſtri erat inſtituti, ſed, pro more probatiſsimorum Anatomicorum, ali qvalem heic appoſuimus Deſcriptionem.(1.) Defnniti igitur vocem qvod ſpectat, ea valde eſt ambigua, modd enim pro venis& arteriis ſumitur, in qva acceptione Hippocratem hac voce uſum fuiſſe, docet Erotianus;, modò de ligamento, nonnunqvam de tendine qyog, dicitur propriiſſime verò uſurpatur pro organo deferente cum ſyinitu an. hu- jus loci propria.(2.) Atq; ſic rectiſsimè Generis loco Vaſa ponimus: ſcilicet Neryi vaſa ſunt oblonga, teretis& rotunda inſtar canalium, ſed absq; cavitate, ſecus ac yenas Arteriæ, qvia hæ una cum ſpiritu ſangrinem vehunt ar Nervi cum nullum ſangvinem aut aliam craſſam mate- riam, ſed ſolum ſpiritum eumꝗ́ puriſsimum, animalem puta(unde& ſpirituum latsres appelantur) vehant, qvid tanti ipſis opus erat cavitate? Nullus itaq Nervus pratet Opticum(qvi ſenſibilem omnino habere caritatem cre- ditur, de qvo plura vide Theor: 6.) manifeſlè cayuscl Nervi autem pudendi, qvos manifeſte cavos eſſe urget. Riolanus ſenior, Nervi propriè dicti non ſunt, ſed iin- menta ab oſsibus orta qvod obſervavit Galenus, Lauren. tius,& pro defendendo patre ſuo largiri cogitur Riola- nus Filius in Anim. in Barthol. Et hujus nofiræ ſenten- tiæ Patronos habemus, prærer innumeros alios, kuſt- chium Veſalium& Coiterum, qvi omnes cavitatem Nerris planè denegant(ſenſilem puta) inſenſilis enim& exigua aliqva qvin adſit cavitas nemini dubium eſſe poterit, ſ duo ſolům expenderit 1. Omni cavitate& ſenſili& in- ſenſili, ſeu poris ſi deſtituti eſſent Nervi nece ſtirid peneita- tionem dimenſionum inferris qvamuis enim 1 piritum ve- hant, interim tamen cum nomine ſpiritus, non incor- Poream aliqvam ſubſtantiam. ſed(docente Celc enn Lib.l. blünr unu fliſ Nronmſct Iet Godmoll snlugfant mucuxpofice b lhjſcie Sidſe qihosudichpe⸗ ſbtis telflamel sconſtantad componatunsd abktantia qræc autem hic com. retnä ſublanti xrerioredutio Natres led tes laniotes) fac tusex infniti harum mem mus;idenim erit manitett neruu, ſetern fibras verò! pronutrition libime contt (eleb: acExc atomicis, è ſaatim de ali niri eoshun ingyine, qyii terias emm. danim pro⸗ Venis catent Ahucſenn Cnotandun ratim pri die mo meris abe Scadeadäe emm *Prodariſzimo Gea ehntdo ünn n 44 1 edſß cdäat,ca alce nen. 1 88&— uuda in hac y ur, u. nnulm fuſt und alcd ee„ — cum ſan aullam ſan Rinem an nana A um pir 1 meumq;. 4 A den d 1 der uot, Neripropriè dici woin, ldus otta qyodobſerziitCiam! 84 endendo Patre ſuolagiciuga im. in Barthol. Ethujaswok hademus, prærer innumercs in 2& uierun qrn omnes caiuu Tant(ſerflen„uta) adt nritas nemini dubiumcfen penderitl. Omnicaritate 4i ors f deſtit tuti eſſent Neni unſtn b euum ifeni qramuis erim hi n ramech acum! nomine ine inss 1 bpe— pitn a unpira. purit ämu udm 4 r. 2a 97 76 hela Meian ar amtate: 2 Nul Mus nag dn ilenfibilem omni nodmran plura vide Theor: 6.) mauikte „qyos mani lelk oud inſenſls einb 4 8. 1üb. 1. Inflitut Med. Cap. 6. pag. 44 Jepu apad tenuife Jimum ac ſultiliſſimum intellectum velimus, omnino niſi Nervorum ſubſtantia poroſa eſſet,corpus in corpus ſub- iret, qvod monſtruns in Natura eſt, nunqvam enim mo- les unius qvanti alterius molem pertranſit, ſed aut cor- pus corpori cedit aut reſiſtit, de qvo uberius videantur Phyſici.2 Subſtantiam Nervorum ſatis ſuperq; de poris qvibus ubiq́; pervii ſunt teſtari: Ne rvi n. omnesex multis fibris vel filamentis ſibi mutud per membranulas cõöna- tis conſtant, adeò ut nerveum corpus ex infinitis fibris componatur, qvibus additur ſimilis mollis& medulloſa ſubſtantia qvæ uerνꝙναεᷣ εσ οπQďεsεᷣ eſt. Sciendum autem hic communiter qvidem dici Nervos præter in- ternã ſubſtantiã medulla rem duplici conſtare tunica, exteriore duriore à dura Matre, interiore tenuiore à pia Matre, ſed revera(uti rectiſsſimè monent Anatomici ſaniores) ſi accuratè animum advertamus, nervos po- tus ex infinitis qvibusdam funiculis contextos,& ope harum membranarum invicem connexos obſervabi- mus; id enim cuivis, ſi per transverſum Nervum diffecu- erit manifeſtè clarum reddetur,& ſi in advam immittatur nervus, ſetarum formam vel potius caudæ eqvinæ exbibebit. Fibras verò haſce Nervorum non eſſe Vaſa ſangvinem pro nutritione aut ſpiritus vehentia fuſiſsimè& eviden- tiſsimè contra ſuum adverſarium Hofmannum docet Celeb: ac Excellentiſsimus D. Præſes in Vindiciis ſuis A- natomicis, è qvo Experientiſs: Præſidis diſcurſu unicum ſaltim de alimento Nervorum notabimus, ſc: non nu- triri eos humore qvopiam mucori ſimili, nec ſpiritu ſed f. angrine, qyi illuc non per Fibras, ſed per Arteriolas defertur. Ar- terias enim omnino habent Nervi, qvæ ſangvinem illuc partim pro nutritione, partim pro vita deferunt; nec Venis carent, adeò tamen exiles ſunt& Venæ& Arteriæ qræ huc feruntur, ut eas inficientur alii. Illud autem 8& hic notandum alios Nervos plures, alios pauciores, alios 1 A 3 majo- 4 — —— 2— cf„ ——— 7 —— ——— —— 8— 1— 3 4* ——— 1..* * L—. majores, alios minores habere Poros, zvod ips experien- tia Celeb:& Excell:Præſidis comprobat, qyi in Anatoc refert ſe majorem aliqvando qvam in aliis Neryis poro. ſitatem in Nervorum trunco Prope coxas obſervaffe Oblonga qvoq: ſunt hæc vaſa teretia& candida, uhi candu inprimus notatu dignus eſt, cum etiam hoc ſigno a penis& arterii diſtingvantur. Qvamvis enim Arteriæ al edinem habeant, ea tamen tanta non eſt, ut propterea Vaſa candida dici poſsint, qvod præclarè dvoq; monet Celeb: Spering (3.) Efficiens autem horum Vaſorum ipſa anima ci qvæ etiam hanc partem corporis noſtri efformat; non enim putandum Formam ſolius Pormæ per getud ſuſtinete ꝑartes, ſed efficientis etiam tuetur vices; hæc enim Jpſa ſui domicilii eſt atchiteta, hæcin ipſo matris uteroo- mnem membrorum omnium præparat apparatum,& hinc enatum tritum illud Axioma: Forma nunc informu, nunc eficit.(4.) Materia ſemen eſt,& qvidem ejuspor- tio glutinoſa, id qvod è ſubſtantia diſcimus, qvæ flexili &(uti antea dictum)è funiculis qvaſ compacta eſt idem dvoq; expreſsis verbis ſummus Medicorum Didatot Hippocrates docet,& Galeno eſt Materia alba, craſſa& lenta.(5) Uſus& officium horum Nerrorũ eſt, ſpiritũ animalem à cerebro acceptuũ partim adſenſorias partim ad motorias partes inſtar canalium deferre, atq;ita pro Partis cujuslibet cõſtitutione vel ſenſum,vel motum vel utrumq; impertire, ſed fuſius de hiſce in ſeqventibusa- Semus. Dari verò talem aliqvem ſpiritum animalem, non ſolum ex 4poplexia, in qva deficiente in membris hoc ſpiritu ſenſus& motus tollitur, ſed& ex Paralyſi& ſtu- Porepatet, in qvibus etiam ob probibitum ſpirituum influxum ſenſus& motus aliqvò modò tollitur. Repe- riri autem hunc ſpiritum animalem etiam in Nervisplu- rimi negant. Novitius Helmontius eos irridet& in ba- ralyſi aliam aſsignat cauſam, laborioſus in alienis ſubru- endis, nonita in novis probandis felix, majori induſtria alibi refutandus, Antiqviores ſolam aliqvam Facultatem rndenori irun, Ne CetebtoperN urrenr,9 causſletio 7 ohlkoGio ayjluto ider cuitas in Ner Facultatem, Qod etiam Cip.6 bage clio irradiat Wieſe Ajudus kuruilemu M heu. elamis eeſech. k ſaare arbitra Ilimotum rec ſentire vilemt tfſtuxiunè hi Nec; eroe qyæſpititun ſpiritaum; minisinttal dosqyantul niſuren hinn . eſts li wonnull, ſcendant, non contra aimeſeqnl n inſtrumer iiſeulunrme coguntun au us risũ ſneri Aamyib lle u 10 omnum p— 8 kla⸗ cria ſemenel t Ki lten. 44 1 3T 24 8 ſode dant tin diſc cmä verbis ſummus Mecdiconnl cct& Calenoeſt Maxerizabac 8&otncium horum Nerich vo acceptũ partimadtnon partesinſtare zmalium deferdan cſt Ru none ve ſenſum varn duiasdehiisns alem aliqrem ſpiritun deriu, in qra deftciemeinni & morus tollitur, ſed&eran idus etiam obp probidiung K motus nniae tum animale emetiamuk o yritius momtius eosinit atca auimlboseiiite gor obandisfel N mim — 10 es Lcranu 10 1 Aui* eSlo ſolamalc —— Cap. 6. pa am illud Ar oma: Iumk ne kuni iculis qval conri per! Nervos influere voluere, non ve ers cum Facultate ſpi pi- ritum, Aſt revera etiam ipſius ſpiritus fubſtantiam à Cerebro per Nervos deduci, ex eo(ut innumera alia ar- gumenta, qæ pro hac ſententia aſferri ſolent, brevitatis causãâ ſilentio involvam) videtur per ſpicuum, ꝗvod Ner- vi obſtructio ſentum& motum intercipiat, ſic Optico oppilato videndi actio perit, ſi autem jam ſola aliqva fa- cultas in Nervis eſſet, qvà qæſo ratione obſtructio hæc Facultatem, qvæ qvalitas incorporea eſt, impediret? vod etiam monet Celeb: Senn: Lib. I. Inſtitut. Med: g. 49. dum ait: Vix hæc Facultas(vocatur à Sche- ckio irradiativa) locum habere poteſt: nam ſi ſolum Qpalitas ta- lä eſſet, objectu— ejus affluxus ita fucile impediri non poſſet: jicut videmus Altane:eh etiam per interjecta corpora ferrum tra- here, ſed cum id facile ſiat cor poreum qvid eſſe hunc Diritum ne- ceſſe eſt. Et hujus ſententiæ veritatem ex eo liqvidò cõ- ſtare arbitratur Spigelius, qvod partes compreſſſe& fiupentes ubi motum recipiunt, aliqid formicarum inſtar repentium per- ſentire videntur, id enim profecto neutiqvam contin geret, niſi pars aj fluxionè ſpirituu in terceptam antea redire ad ſe animadverteret. Neq́; verò eſt ut qvisqvam Nervorum anguſtias accuſer, qyæ ſpiritum non admittant, cum cuivis id notorium ſit ſpirituum animalium tanxam eſſe ſubtilitatem, ut ful- minis inſtar omnia pervadant,& facillimò negotio po- ros qvantumvis minutos permeare poſsint. Unde lumi- noſus eñ ſpiritus ille& facilo irradiat totum corpuu ut fuso probayit Cl. Præſes Lib. ¹. DeLuce Animali c. 2z. Qyærunt autem hic monnulli, qvi fiat, qvòd ſpiritus leviſsima corpora, de- ſcendant, ubi ſciendum, Spiritus non juxta naturam, non contra naturam, ſed præter Naturam deſcendere, animæ ſeqvuntur ductũ tanqvam Miniſtri fideles, animæ n. inſtrumenta ſunt,& hine ſicut lumen Solis qyaqva verſum diffunditur modò ſurſum, modò deorsũ moventur, nunc coguntur, nunc dilatãtur, prout: animæ ad necscar rios u- ſus visũ fuerit,& hinc patet nil opus eſſe Carteſii valvulis, quamvis ille omnino neceſſarias eas eſſe arbitretur, vult enim — ———— —ö———,—————— ————— 3 ——— —— ——ꝛ— — enim ille has valvulas ſpiritus ſiſtere ne teflnant ſed qvandoqvidem valvulas iſtas hactenus Anatomicorum nullus potuit obſervare, videtur omnino ſpiritus in par. tibus retineri poſſe, ſi anima, qvæ ſpiritus hos tanto ſtu. diò usq; ad valvulas direxit, in ipſas usq; partes dirigat, &in iis retineat. Qyærunt alii qvi tam ſubito,&tem. poris fere momentò Spiritus à capite adextremas usq corporis partes diffundantur: ſed hæc ea natura rerum ſubtilium eſt,& profecto ſi ſangvis tantà velocitate ag tur, ut unò oculi ictu modo àâ corde ad faciem effunda- tur, modò à facie ad cor iterum regurgitet; qvisenim non ſæpenumero vidit, vultum cujuspiam commiſo a. liqvò Icelere, temporis momento rubedine ſuffulum, rurlus roſeum vultum, nuntiatò triſti aliqvò&inſpena tò caſu in pallorem ſubitò converſum: qvod ſtinqyam ſangvis tam rapido fertur curſu, qvid non præſtent ſpi- ritus animales ſubtiliores ſangvine, ſubtiliores ſpiritibus vitalibus,& cum luminis velocitate comparandi. An ver' ile ſhirituum in Nervis ſit circulatio, major& novaen contreverſt cujus affirmatiyam tuetur. H. Regius Bruditiſſimus Ultrajedi'n- feſſor, De Fund. Phyſ. c. 10o. unico limacis exemplo, qyod minua- commodum hic cenſemus,& præterea recurrere ad venas ſpininm minus credimus neceſſarium ut in Diſputatione monſtrabimusſul vã Doctiſſimi Viri ingenioſd conjecturd. THEOREMA II. Nervi ſunt peculiare& ab Arteriis ac Venisd ſtinctum Vaſorum Genus. Eg* r9. Fuit olim Praxa goræ opinio(uti ſcribit Galenus Lib. x. De Pplacitis Hipp:& plat: Cap: 7.) Nervos Atterii eſſe continuos, vel eſſe exiliores factas Arterias. Alluſt huc fortaſsis Eraſiſtratus, qvi Arterias credidit Nervo- rum eſſe materiam, qvod falſum eſſe contra ipſum do. cuit Fallopius; Sed mutavit ſententiam hanc Fraulta. tu cssin ſededut 0 wwone Jeg ; de Hidotu- hewegtetner aut imas batt jereinatutal andemettar tanus&, qfl manaus. Ur cetetisinhe nus) aſere cilimo neg profigaripe maltainun aulſsimisca hialindeſt putalcend ſicerebti, aiſpergitu tendiness Neipleg anni 30 en Nerros Ve Neg Vena ula z. N neriis ul elt Nexyor de, Venar Venæ vel5 diorſ 5gra dine,ull eleamole m utationen ell daneno Aue, utexye fetum Conn denzenchchen nponis momenso radetne im nantiato mildlnt nludito cometſum: qa rapid dtertur curſu, qiidnwnm aler ful Atoteslangeine ſäbalen Kun anins velacitate emp nau 4 Nerus fir dirculutio, najnn& umudin ren ret. H Fexiu Fruinſßralhh 84 Pt. w. nicy mgn trenu, n desſeuu,& prereres reimmum estſmiun ut in Diat inenne Fmiisxeinſa uufecturi. TIHEOREMA II ſunt peculiare& ab Artenbui Vaſorum Genus. * “ 5 7 ]„e d 1 1 2 1T oOpimo Ueln spp& Put:(ap:7) Nn ce cciliores facas Artu 3 Arterissckdit Erafiſtratus, qri Artertssctedh- nateriam 44§cd natarit ſente ium ba ovod falfum effeconta, tus in ſenectute rectiůs edoctus. Videtur qvoq; ab hac opinione neqvaqvam alienus Ariſtoteles, ille enim Lib. 3. de Hiſtoria Animalium inqvit: Aorta arctior eſt& ve- hementer nervoſa, deductaq́ longius, hoc eſt ad caput aut imas partes, in anguſtum admodum coarctatur& nervi naturam ex toto accipit. Noſtrò autem ſeculò e- undem errarunt errorem Cæſ. alpinus, Reuſnerus, Mar- tianus,&, qvi abſurda& ridicula ſem per tueri ſolet, Hof- mannus. Unicum jam audire lubet Reuſnerum, qvi præ cæteris in hoc(Nervos eſſe Venas& cum Venis conti- nuas) aſſerendo copioſus eſt, cujus ineptiis diſsipatis, fa- cillimò negotié,& eòdem labore reliqvorum deliria profligari poſſunt, ita autem ille ait: Nervi ſunt Venulæ multæ in unum coagmentatæ corpus, ex plurimis& te- nuiſsimis canalibus conflatum. Et poſt: Nervus itaq; ni- hil aliud eſt qvam extremitas aortæ, qvæ qvatenus in ca- put aſcendit in cerebro naturam nervi induit, unde Ner- vi cerebri, qvatenus verò ad crura& articulos corporis diſpergitur ſuis aliis propaginibus, pelliculas oſsium tendines& ligamenta conſtituit,&c. Verum enimvero 1. Ne ipſe qvidem Argus aur eo oculatior, ſivel centum anni ad exercendam Anatomen ipſi concederentur, Nervos Venis Arteriisq́; continuos eſſe perſpiceret. 2. Neq; Venarum vel Arteriarum& Nervorum ſimilitudo ulla. 3. Necin cerebro Arteriarum, aut Venarum cum nervis ulla apparet conjunctio. 4. Diſtinctus omnino eſt Nervorum in medulla exortus, uti Arteriarum in cor- de, Venarum in Epate. 5. Et qvomodo continuæ ſunt Venæ vel Arteriæ cum Nervis, cum ſitus eorum profun- dior ſit, qram vel Venarum vel Arteriarum. Patet igitur hinc, nullà ratione Nervos Venis Arteriisve continuos eſſe,& mole ſua ruere Reuſneri nugas. Sed objicit Tranſ- mutationem colici doloris in paralyſin,& hinc colligit fieri hanc non poſſe, niſi Venæ cum Nervis eſſent conti- nuæ, ut ex Venis in Nervos morbifica materia tranſmeet: verum Connexionem, qvam omnino negamus, non- b b dum — ö 4 4 1 ———. ——————— “ K 4 4* 4 oo—„ 8 8 8 u.“„ ——j.*—,—* 3————— ——————.——————— ————————————— 3— ———— 5 — 4. ——— —õõõ,—— 1 4— —.———————— ö 6— ae 2— 4 2—— 4 4—— —————— 1———. .——— ꝗ———-xx— —————* 3—— 8 2 5—— 8 — 2*————— S 5—— 3 3——————— ———;———————*————— ————.————— ——————— ——„—— 8——.—— 2 —— 8Z8Zöoͤöͤöoö—.— ——yyöö-— dum probatam dedir Reuſnerus:& qyalis qvæſo eaeſt: unt, ergo Nervi Venis vel Arteriis ſunt continui neqva- qvam melior qvam hæc illatio: Arteriæ ſangrinem aachi. unt à Venis Venæ rurſum ab Arteriis, Ergo arteriæ Venis aut rame Arteriis ſunt continuæ. Digna profectò quæ aureis notetun literin connexwio! Nec ſatis adhuc conſtat, per qvas vias matetia morbifica feratur,& qvomodo illa εεdsuoονε fiat; dan- tur namq; illi, qvi docent hujus tranſmutationis vi- potius inſenſiles eſſe qam Manifeſtas, cum per ocouttos ſæpe& inſenſiles ductus humorum fiant recurſus ra Næg rò raνμαα υνμην νν. Omne corpusin viventibustranl- ſpirabile,& transfluxibile. Et cui non notum eſt exuno morbo morborum ſymptomatumq́;S integra agmina oriri. Si maniſeſtas vias urgeat tantopere in promptu eli celiua ærteria in Meſenterio, à dujus ramulis in ſpinalem medullammus fertur humor Colicam eſficiens. Sed de hiswideant alit. ke- liqvis Reuſneri argumentis refutandis diutius immo- rari neqvaqvam neceſſarium eſſe arbitror, præſettin eum à qvovis de facili refutari qvean. TITHEOREMA III. Nervi omnes ſentiendi moven diq; facultatem ꝗvidem deferunt, ſed pro Partis cujuslibet conſi- tutione, vel ſenſum vel motum, vel utrumq́; cau- ſantur. b EEyysc. Nervos ſenſus motusq́; organa eſſe ſeu facultatem movendi& ſentiendi ad partes deferre, non opetos probabimus, patet id ex iis qvæ ſupra Theor: I. dida ſunts cui enim illud non notum eſt, ligatis ſectis, obſtru⸗ ctis, aut refrigeratis Nervis ſenſus motusq́; privationem fieri,& qvamvis multi hanc rationem improbent eam ob cauſam qvod ligatis carotidibus etiam fiat ſenſus privatio, qvas ideo nemo ſenſuum organa dixerit, inte- rim tamen inconcuſſa adhuc ſtat adducta à nobis ratio, etenim Nervi Paralyſeos materiam à Venis(Arteriis) accipi. eeiineaſa materian1 ditaloolaal Datc)gen iloautec ſ ſar AMtinmin Aiſtändhſt nantebilci non eſe, ſe qyatenus 1 tui dicatas lluuſnt ya rroyterta ing greuniecst «morend ſiskacultat attuGura motum 0l tiscujusli impettia raturmor ſculoſas d. enim olu gregildim zcimpelle lacus erb aaltas unim Hulenu unſ Menta motu iuyerundᷣ tiem alt me tum ile en dum pabio quas dillemit Anerüg we 122 drS ün ehm. 8 Tam hzc Uatio; nenn 5e Meſa ch Nina uc Coaltat, 4 fAtu 1& Tomodo ill l, q— de eu weane 5! lese e qyam Maniss— les 43— dam 9 4 1 v 1 r Omne„COrpas ayenin A An ranst uidi c. Etcuinon unach b0 tum 17 vptomarnnij ug unfe A ar; Ttat t tauahenem anmni 1 en. rM, A s, Analx in huulin naun 12— d dc auncemt K San& ret utandi 3 Gügau qram neceſſarium eſſe ardittor n Adc! cl! refutariqrean, THEOREMA III * bmnesſentiendimovendqjim lcferunt, ſedp ro Partis cujoibde velſenſum ve clmotum, felunu In motusq 0 14 wneken 4 Te nendi ad paftes deferne, un patet idex isqer ſap ra Ther m mi zud non notum eſt tl guuſt n Nerris ſenl s monucy gi gerad. 8 — rationem Impio nt 4 3 1 hanc 24ʃ¹5 5 4 deo„emo ſenſun um u 2d. huc ſtatad * 4 40On A³ arotididus etam 1 orgamdre 1 — etenim ea ſenſus privatio, qvæ ligatis carotidibus eve- nit, fit ob interceptionem vitalis ſpiritus„qri animali materiam ſuggerit, unde fit ut denegatò aditu ſpiritui vitali, nulla animalis ſpiritus(ſine qvo nullus ſenſus aut motus,) generatio fiat, nihilq́;g per Nervos influat. De illo autem maxima inter eruditos agitatur, controver- ſia: An nimirum Nervorum alii ſenſui,alii verdò motui deferendo & efficiendo ſint deſtinati? Seu an Nervi motorii à ſenſoriis diffe- rant? UÜbi ſciendum Nexvos exſe ſentientes aut motores non eſſe, ſed hoc ipſis faltim exinſertione competere, qvatenus nimirum in partes ſenſui ſolum veletiam mo- tui dicatas inſeruntur ac diſſeminantur: Nervi enim nihil aliud ſunt, qyàm canales qvidam ſpiritui animali vehendo dicati,& propterea in genere animalibus actionibus inſerviunt. Cum nam- qve unicus ſit ſpecie animalis Spiritus, à qvo& ſentiendi & movendi vis ac facultas, unicus qvoq;& idem anima- lis facultatis influxus, una& eadem Nervorum omnium ſtructura, qvid obſtat ab uno& eodem Nervo ſenſum& motum oriri? häc tamen adhibitâ cautione, ut pro par- tis cujuslibet conſtitutione vel alterutrum vel utrumꝗ: impertiat, atq; hinc ſi Nervus in Muſculoſas partes inſe- ratur movendi facultatem communicabit, ſi verò in Mu- ſculoſas Partes non feratur, non movebit, immediatum enim voluntarii motus organum eſt Muſculus, qvod e- gregiã ſi ſimilitudine abeqvite habenis eqvum dirigente ac impellente deſumptãâ declarat Laurentius in hæc ſo- lutus verba: Veluti, inqvit, eqves habenis eqvum impellit, ita fa- cultas animæ appetens in cerebro protribunali ſedens Nervis qvaſſ habenis muſculos eqvis ſimillimos moret; varia enim ſunt inſtru- menta motus, cerebrum, Nervi, Muſculi;; cerebrum i mperat, Neryus imperium defert. Muſculus obſeqyitur. Non igitur ad duri- tiem aut mollitiem Nervi referendum eſt, qvod hie mo- tum ille ſenſum cauſetur, ſed ut jamjam dictum ad mo- dum paſsionis organi aut inſertionis, qvod videre licet in ſextæ conjugationis Nervo, qvi pro varia partium in qvas diſſeminatur ac divaricatur conditione nunc mo- B 2 vet vet nunc ſentit, in orificio ventriculi ſentit e mè, non autem movet, qvia nulli illic Muſculi propria voluntarii motus organa adſunt, ejusdem conjugatio⸗ nis portiuncula ad Laryngem recurrens ejus Muſculs fert motum. Sic& qvintæ conjugationis portio audit, portiuncula temporales Muſculos mover. Non ergo ſentiunt Nervi qvia molles& movent qvia duri ima non omnes duri motorii ſunt, nec molles omnes ſenſifcciſtu motorii dantur qvamplures ſenſificis molliores„Rrar. ſus ſenſifici motoriis duriores, ſecus ac Galenus eʒilt mat. Certè ſextæ conjugationis Nervus qviin otiſccium ventriculi ſuperius implantatur, ſtomachicum vocant multòô longiùs à medullari cerebri ſubitantia abeſ, qvam ſecundæ& ſeptimæ(vulgò ita dictæ) conjugatio- nis Nervus, eſt igitur& ſtomachicus durior ſecundo& ſeptimò pari; at ſtomachicus ſenſui tantum eſt delſina. tus, ſecunda verò& ſeptima conjugatio, qvæinter mo- les nervos poſtremũ ſibi locum neqvaqvam vendicant, movent illa oculum, hæc lingvam. Sic& qvi in dentinn radices inſeruntur Nervi, iisq, ſentiendi facultatem in- pertiunt, duritie eos qvi oculis& lingvæ motum confe- runt, multis nominibus ſuperant. Manet itaq; firmun ratumqve, unum eundemqve Nervum, eâdem perpe- tuò movendi ac ſentiendi facultate præditum& adu- trumq; indiſcriminatim ſe habentem pro varid partio in qvam inſeritur conditione nunc ſentire nunc move re. Qramvis enim haudqvaqvam negemus, molliores Nervos ſenſui, duriores motui fortè aptiores eſfe(ſen- fus namq; cum paſsione magis conjunctus eſt, mocus verò actione perficitur, at molliora facilius recipiunt, duriora validius agunt) interim tamen ſenſorios omner motoriis eſſe molliores,& motorios rurſum ſenſoriis duriores neutiqvam admittimus, qvanqvam& varium ſpirituum influentium gradum aliqvid ad hanc conker. re diſterentiam arbitremur. Sed qværat hic aliqvis qi fiat qyod illæsò motu ſenſus lædatur,& contra deper ü. tõ mo⸗ qviſitiſsi. dom zwenle rimb qib qygferle poſetut pel Verum;in! nexplicuig ſencicis.At (amabigna Opticusd Gio exſing jugationiss neſcet. Ver ineeſtigatio cultasadun ren. Dicl reperiri e esd ſen motu ſup elt yauij notum m boteſtig qyram aut ſu, haud defciente tionem terdütol ſiico ne propriam tendume tursomn: ſaenimo dum, qaàt de Nodan num, qiij znar lih, uͤnduulchü Nem mone motr aturq Fampluresſ Süüne amotoriis duriores, ecwa eur agjagne 1 N mugin uße unsn mplanta: ur, tonan 111 medullan ceredri ſ lot ane 4446 cptime(rulgoir aGir g. 3, c A nur ſtomachi eutun darlratt romachic cus ſeuitunnt da vero 4 ſeptima con wugan do, qn poſtremũ ſidi locum neqyraqyan la oculum, hrcli ingram. Kc&cii eruntur Nerri, iisq; ſentienctband durtic cos qr roculis& ingnmn — Ani nr unum cundemqve Nerum, ti ndi ac ſentienh Haculta pexdi adiſchminatim ſe hadentempwm mſcritur conditione nunc ſentteu n emm haudq; aqram hegema! afui, duriores m— am pa Fionc mags conſond one perfcitur, at molii unüchzs * ut ioterimt tumenlenin lores,& motorios rrrunt — aricrama admn tams,qan ninſtgentium gradomalgitui b n uditremu gr. Sed q; verat! rhiel * caſen 1lislianu àaus 8 ¹ 19 1 4 32 1⁸ *„ n 110 tê motu ſentiendi libertas ſæpiuſculè remaneat. Scien- dum autembartes in noſtro corpore reperiri quam plu- rimas, in qvibus motus per Nervos peculiares,& ſenſus qdvoq́; per ſuos perficitur: ſic videt Oculus perOpticum, movetur per Motorium vulgò ſecundæ conjugationis Nervum; in lingva qvoq́; diſtincti ſunt(recte& ſicuti ſu⸗ pra explicuimus hoc accipiendum eſt) niotrices Nervi à ſenſificis. Atq; in illis proculdubio non erit difficile cau- ſam aſsignare cur pereat alteruter illæsôé alterò, ſi itaq; Opticus obſtruatur, aut aliò modõ lædatur videndi a- ctio exſtingvetur, ſin autem ſecundæ(nobis Tertiæ) con- jugationis Nervus afficiatur, motus oculorum illico eva- neſcet. Verùm enimvero difficilior multò eſt cauſarum inveſtigatio, ſi, cùm ab uno eodemq́; Nervo utraq́; Fa- cultas ad unicam defertur partem, alterutra functio pe- reat. Dicimus autem cum Laurentio, plurima qvidem reperiri exempla, quæ clare doceant ac teſtentur motũ illæsò ſenſu perire poſſe, vix autem aliqvod amiſsi ſenſus motu ſuperſtite extare exemplum. Cauſſa in promptu eſt: pauci qvidem ſpiritus ad ſenſum ſufficiunt, plurihus opu eit ad motum, majus naniq;, ad motum reqviritur robur qvam ad ſenſum. Poteſt igitur qvidem ſenſus amiſsò motu ſervari, nun- qvam autem, vel certè rariſsimè motus non integro ſen- ſu, haud qvaqvam enim rationi conſentaneuin videtur, deficiente infirmiore ſenſu ſcilicet, validiorem opera- tionem ſervari motum nimirum. Cum verò ſenſus in- terdũ tollitur motu manente, qvod de Pauſania Sophi- ſtico refert Galenus,& de noctambulonibus res nota, propriam partis ſpectandam naturam,& agentis adver- tendum eſſe influxum ſobriè monet Cl.Sperl. ſic moven- tur Somnambuli, qvamvis nihil planè ſentiant; Phanta- ſia enim objectum apprehendendum potiuùs aut fugien- dum, qvaàm ſenſibus cognoſcendum exhibet. Egregiè de Noctambulis hiſce diſſerentem lubet audire Lauren- Aum⸗ qvi inſtar omnium nobis erit; ita autem ille Hiſt: nat: Lib: 4. Qyæſt: Ii. ait: Dicimusi itaq; inqvit, moverĩ B z dormi- dormientes, qvia exigua vis in Maſculis lat i1maginatione excitatur, propterea non movr niantes niſi imperante validà imaginatione imaginationi ſimillima, eſt autem dormientium ima- ginatio brutorum imaginationi ſimilis, qvia rationem repugnantem non habet, unde fit ut illi multa molian. tur qvæ vigilantes non auderent, tecta conſcendunt, per trabes& lacunaria oberrant, omnia deniq; intrepid audent. Cum ergo per ſomnum ferientur cætera h cultates animales, ſola imaginatio ita plerumq; opeta. tur, utvim motricem ceu mancipium qvoddam ma- veat, qvod cum fit ſpiritus animales motu inſervieute ad ſua organa ire coguntur- Hactenus Laurentius. Ci tamen nodum non ſolvit, nec explicat cur ſenſusnon æqe afficiatur atq motus. Rectè igitur plempiusnon deficere, inqit ſpiritum in organis, ſed ſenſus comma- nis ligatur, cujus cognitio reqviritur ad ſenſum, non motum. Cæterum pace omnium dicimus nos, Noctam- bulonibus& reliqvis dormientibus neutiqvam ſenſun eſſe denegandum, qvamvis obtuſiorem. Probabimu id qvidem, ſi qvis iſtam nobis im poſuerit necetsitatem. Nihiligitur hic obtinent ſuis inventis Averhoes 3.Col. 33.& Arculanus in comm. ſuper ꝰ. Rhaſis, ubi ad frigidi- tatem& humiditatem partis ſenſum vel motum ſuſci- pientis ſolum reſpicit. brutorum IHEOREMA IV. Nervi omnes nonab ipſo cerobro, ſedàme- dulla oblon gata, prout partim eſt intta cranium, Partim exera in ſpina, originem ducunt. Eęνεσ Nervorum Principinum nullam bartem præter Medullam oblongatam eſſe in Theoremate dictumeſt. Docet ĩd partim aulodia& ocularis demonſtratio, qvæ vel ſola ad propoſitũ evincendum ſatis eſſet: ſenſus namqipſ Etvos omnes è medulla oblongata oriri Säden tiſsimè demof- ens à fotti enturſom. benon täne dibit mde onis titum edjendo 8 rerunqp! 3 äutüappate crotis qyell naloigand ceredto ſtri dis Nerusm nxilnim vals, eitenlt zullarssab voſ Ameni Redicotu! cerebrum⸗l um hetenla ratu? Cert nusac ofb etiam Ven ditur, G oA Kicioig langrinis etiam jute tetiarumi ſangyisin jure Medt um eſſeaſ cujus yehi nat Anato une fauna benerari Du hefi ätäepan comltes pen faimn h .* ꝗq ia er n 1 Mcxci bimp— PrOpterean A rante valic un om lmil * Uhma, eſtauten d lotu 16. rlan'unde ftuil un — dodauderent ecan Acuaalir oderrant, omaäned umae,(aimagaanain at onerm ceu naning 2umtlpiritus auimades None 5 ainecaguntar. llactenulm ,— nod lokrit, necexpianan tur aro; motus. Rcat gruſ „ 4 i V— cognitio reqritirn aſ ricrum pace omnium dicinum 8 Kreliqris dormientibmsneuon adon, qramris obtuſioten, n uus iitam nobis impoſinm ar hic odement ſuis inventis Wenn lanus in comm. ſuper 9. Rhaii dumiditatem partis ſenſum wau 4 * aom puntum in orxuis ſct rHEOREREMA R agita, proutpatumeſtin vera in ſpina, otiginem dumm Eris erorum Principium nulam lr aatam eſee in Theotematt 1 „00 39 — „ — re e ncse medulla oblongaamne- 2de K walims icnnftans ncendum ſatis cftet at demonſtrant, hac tamen inter ſecandum cautione ad- hibita, ut Nervos eorumq́; originem inqriſiturus ſecti- onis initium inversé capite abimo ad ſummum pro- grediendo facias,& tum veram Nervorum originem verumq; Principium Medullam hanc oblongatam eſſe actutũ apparebit; Atq; hæc cauſſa fuit craſsitsimi illius erroris, qvem errarunt Galenus Veterumq́; nonnulli in aſsignanda Nervorum qvorundam origine, qvam in cerebro ſtrictè ita dicto eſſe voluere, qvod in inveſtigan- dis Nervis minimè juſtò ordine progreſsi fuerint. Partim qvog, idipſum evincit ſimilitudo ſubſtantiarum medullaris& Ner- valu, eſt enim interior Nervorum ſubſtantia alba& me- dullaris ab hac ſcilicet medulla, exterior verd membra- noſa à meningibus calvariam ſuccingentibus, unde& Medicorũ Princeps Galenus Nervum parvum appellat cerebrum, ſed durius& reſiccatum. Et nonne illinc Nervo- rum petenda origo, ubi ſpiritus animalu ſenſus motusc; auihor gene- ratur? Certè Ariſtoteles, cum ſangvinem elaborandi mu- nus ac officium cordi tribueret, venas ab eo deduxit, ſic etiam Venarum brincipium Epar, Arteriarum cor ſta- cuitur, qvia illud ſangvinis hoc ſpiritus vitalis officina eſt: qyò igitur jure Ariſtoteles, licet falsà de generatione ſangvinis nixus hypotheſi Venas ex corde deduxit, qvò etiam jure communiter ſtatuunt Venarum in epate Ar- teriarum in corde originem eſſe propterea qvod in illo ſangvis in hoc ſpiritus vitalis elaboretur, eGdem& nos jure Medullam hanc oblongatam Nervorum Principi- um eſſe aſſerimus eam ob cauſam, qvia ſpiritus animalis cujus vehiculum ſunt Nervi, officina eſt: Etenim(uti ſo- nat Anatomicorum axioma,) inde organum derivari debet, unde facultas, qyam vehit, manat; in ſola autẽ Medulla dicta generari ſpiritum animalem pluribus probat Excell: Dn. Præf in An: b, locupl:& vel hinc conſtat, qyod affe- ctà hae parte motus& ſenſus individui ſpiritus animalis comites periclitentur, qvod& laniones norunt. Et pro- fectd non leye noſtra ſemtentiæ robur aldit egregia& inſignis illa medullc ——— 8 4— — ————— — — ———— —— “ 4— —-——— — —— 6 8 2 4 4 ——————— ———— —— —— 18 —-——⏑——— -—-q· ——— 171 1 2——.* 2 —— medulle hujus oblongatæ cum Nervi⸗ Hmpathia hàc medulla illico& momentò nervoſum genust in ſympathiam trahitur, utt illud ex variis acegtibuge 9 vis notorium eſt. Valeat idcircò communis illa vin um fere Medicorum& Anatomicorum ipſiusq́; Galeu opinio, ſcilicet NNervorum ſeptem paria oriri à derchen triginta verò ex ſpinali medulla; qvi error inde ſinecda bio originem traxit, qvod partim, uti ſupra dictum, i prima Nervorum origine inveſtiganda haud ſatis accu- ratà& legitimà methodò uſi fuerint; qvos enim Ner- vos(uti præclarè docet eruditorum omnium decusb m. Barthol:) ſenſus ex naturali cerebri ſitu deceptuso- riri à cerebro judicat, inversò cerebro de facili animadverti ex medulla omnes proficiſci, partim qvoq; qvod circumjedi cerebrum à medulla diſcernere neſcierint, dum eaqæ medullæ in ſolidum afſcribenda eſſent, illi cerebrotti- buerint: ita ex uno errore integra errorum exlurgunt agmina, ex uno errore veluti fonte qvodam innumen errorum rivuli pullulant& ſcaturiunt! Splendide hi nugatur Hofmannus, dum b. m. Bartholinum immort litatis albo dudum aſſeri Ptum Aoνμκ᷑ ⁄αοσ neſcio cujus incuſat, eò qvod dicat Nervos non ex cerebro ſed exme- dulla cerebri oriris ſed profectò nihil minus qvàm«y- Aaen mihi videtur, dum enim diſtinctè res ſuas proponit,& diſtinctd oratione generalem voci bujus cerebri uſum ad ſpecialil rem figniſicandi gradum reſtringir boni Doctoris exegqyitur munu Juxta illud: Qyi bene diſtingvit bene docet Faceſſat qvoq, heic Ariſtoteles, qvi ut eò melius cor eſſe membrum princi- pale defenderet, Nervos è corde ceu origine deducere non dubitavit, qvam ipſius opinionem multa ſunt qr falſitatis convincant: auloia enim, qvæ in Anatomicis utramq; facit paginam, cujusq́; teſtimonio nihil certius Ariſtotelicæ huic ſententiæ reclamat. Præterea vide- mus Nervò ligaté in medio, partem illam qvæ caput ſpectat, ſentire& movere, partem autem corcdi vicinio- rem inſenſilem eſſe& immobilem, qvod profedofeti non affec namq; unchig wrum clet kumiis, argiihoc lesöuda nesnec mo lih deplac nudanetisc Wiodeim tum enaii donoulis nuntur co autcama delangin der Ahuß Ueeiicen minine düla 1 üt eglus alrt al npüheĩi Lturdua liotuzgi luntari lahſi us carotich percorä ditbconten un moreri palem ani- r. 2. Lerint, gie — 11 dOcet crudit dn 6 Aitorum oouhn Alus ex naruraliee Atnt elednl 4 Ren verd e Dr te Tue Tebrod Tll aa 7¼, Artum Qoc. Noas 1 Pllnn N Pae 1 4 8*† A. X 1 3 1Ap KRkfih. Gp M. 1 1 J 1* 1 4 ellent Aly ee 4. * 3 8 Re WMegfr ror 1 *„n 4* rum rotuna 1 re veluti fonte qpocan dallulant& ſcaturiunt! ia nannus dum b. m. Bartholnuni n afſcriptum Aeycuaxe k od dicat Nerros non excerebeoth nriiſed profectò nihilminsq lctur, dam euim liſtinche ſen aun Ie Ftseralen vuen hafu ereinisſau h fradan feftrisgit heni Dackmit anmt cus diſingit heue dacet Taceſum meluus cor eſſe memdm- Nervos è corde ceu ongiet wam ipſius opinionem müb — 4.edis enim, qrx uin rpaginam, cujosq reſtinoriälii mentir reclamat. Drerer an M 4 mcdlO., partem Uam q 1 2 w. 8A 1 P 1 vOd loe „„„ͤ non poſſet, ſi Cor Nervorum ellet principium, tum è. nim uͦtigy ſenſum& motum(q'æ principiieſt Narura, illitranſmitteret. Accedit qvoq; qvod unicuùs tantum- modo incorde reperiatur Nerrus, ramulus ſe recùtren- tis ſiniſtri, qvò ſectò interceptòève, vox ſaltininoxq ali- qvã afficitur,& animal obmuteſcit. Inſuper ſi cor Ner- vorum eſſet Principium, interceptis à corde ad cere- brum viis, repente ſenſu& motu privarentur animalia, atqvi hoc non contingit, qvin potius ſæpiuſcule corde 1286, nudatò, etiam exem pté, manent voluntariæ actio- nes nec momentò exſtingvuntur, qvod docet Galenus Lib. de Plac Hipp:& plat: verba ejus hæc ſunt: Siin qvit: nudaveris cor atq; depreſſeris, nulla prorſus voluntarii actione impediri animal cernes, imò licebit tibi cor to- tum eximire, illæſis voluntariis actionibus, id qvod in nonnullis ſacrificiis contingit, in qvibus animalia cer- nuntur corde in aris impoſitò non reſpirare tantùm, aut clamare fortiter, ſed etiam fugere ꝗvousꝗ; profuſio- ne ſangvinis exſtingrantur. In Apoplexia ſanè cor ille ſum ma- 8** e., get,& pulſum edit, qyum tamen, qvia patitur principiumn neryo- rum, ſenſus& motus ſint aboliti. Adhæc, ſimilitudo ſubſtan- tiæ evidenti eſt documento Nervos pro principio cot minimè agnoſcere: ubi enim in corde aut vaſis ejus me- dulla? Adde& hoccordis temperiem non permittere, ut ſenſus& motus ſit Principium, maximum enim cor habet calorem, atq; ſi manum immittas, urentem. Hinc in phreniticis ſeaſationes ſunt deliræ, motus præcipites & turibundi,&juxta ipſum Ariſtotelem ſangvinis cali- dioris agitatio ſenſum intercipit, ſiergo ſenſus& motus voluntarii Principium non eſt cor, neq; erit Nervorum. Sed objiciunt 1. Subſtantiarum ſimilitudinem. 2. Liga- tis carotidibus ſenſum& motum intercipi. 3, Nervum per cordis ſubſtantiam eſſe diſſeminatum, anteqvam ca- pitis contentum conſtructum. 4. Cor primum omni- um moveri, atq́ etiam perpetuò.. Cor eſſe ſedem prin- cipalem animæ E. etiam Nervorum Principium. 6. Cor eſſe ————— ——* ——— 4* 8 —— M — ö mnes concidunt exhauſtõ vitali ſpiritu& exſoluto eſſe Principium ſenſus& motus. Ergo. eſt harum objectionum ſolutio. attinet, ſimilitudo ſubſtantiarum k0. Veruͤm ſaciiis Primam enim qyod Nervorum ſcilicet& cordis cum nulla detur(uti ſuperius evicdum) nullun etiam hæc deſperatæ rei feret auxilium: Neryofas enim ſ. bras, qyc in corde conſpiciuntur, nemo ſanæ meutis pomo Neryu dixerit, cum non Nervi, ſed membranarum braceſſus triduſhides ſmn Ligatis autem carotidibus ſenſum& motum intercipi, non fit qvod carotides ſenſum& motum ad cerebrum eferant, ſed alia ſubeſt caum tq qvia ſpititus iitalo qri per ca rotides affertur, intercipitur, Jr6 fadé, uon præſente ſpiritu vitali, qvi animali materiam ſubmin. ſtrat, nullus etiam animalis ſpiritus genetari poteſt(ſ deferant, fed alia fubeſt cauſſa, fit cuti dictum Th. 3.) ſicut& per ſyncopen facultates o- cor. dis calore. Inſignem igitur Fallaciam cauſſe comminunt, Dei cordis ſubſtantiam Nervum eſſe diſſeminatu m aniecyi capitis contentum conſtructum non admittimus cun jam experienria omnibus ſatis notum tererit bartes o mnes ſimul in utero conformari, licet eòdeln tempor non perficiantur. Sie& cor primum omnium moiei atq; perpetuò veritati haudqvaqvam eſſ conſentaneun, & demus cor primum moveri, motus tamen ille volun- tarius non eſt, nec in noſtra poteſtate, ut A nobis proar- bitrio inhiberi poſsi t,ſed naturalis, aſt N ervorum& Mu- ſculorum motus funt voluntarii. Cor ſedem principa- lem amimæ eſſe dudum proffigatum, nec ſolidioribus adhuc rationibus confirmatum eſt. Deniq; Corſſenſis eſſe Principium falſiſsimum eſt(uti ſupra demonſtrati) motus Principium eſt, ſed naturalis, non animalis. Iim. plerus ut opinionem Ariſtotelis tueatur, nihil intenta tum relinqvit,& varia obvertit: primò qvidem Neroo. rum anguſtiam incuſat, ai tq́; veriſimile non eſſe effundi ſpiritum vitalem in cerebrum, cuai poſtea ſeſe in Ner'os inſinuare non poſsit, qvia nulla orificia Nervorum ince- rebro unqvam ſunt animadverſa: verum fruſtra ldun tñcin 48 perte 3 ieattetla le piits⸗ rerisb gel Interaliash on Gati ſpitituth⸗c enncant c ſima urrin membro mde perN iitalis ſpiri 36 pretta pettusti maliumd ſenine an udtum. aAnimale wolverten rüm hac tea lim neminch Füleride ritusani nemoſy intulerit gris hulij ritui anihn Labarell ſolutionr cerebri)2 talem, q; admittim tusanimal Amieroc ronformari licet cact Antur. lan Aieai g Falao 14¾% cuſai lnn um lam N num eſſe ci enäena 1 chaufte lasuen 34 171 F n 4„ 14 am con buctum aonzüri xnaa on ommius ſatis nodun; trat ecene Lcs& cor primum omnimn. ritati igapandas N pmum more ri„motusumend eſtncc in noſtra' poteſtate, wauub deripobäit ſed naturaliaſNor mom notust— voluntari- Corſimf ludum proff gatum, nerli coahtmatum eſt. Deud èsimumeſt(utiſupue win 85 alß um eſt ſed naturalisconnm opimonem Ariſtotelis tucatur, l , Auris obierit: primd gics ham ncuſit aitq reriſmienan 11 talem in ceredru m cum poltati 06it aqi uunallrorifci Nene pam nim uumadrerſa:„verum tub dere ibniTimplerus qvorſim heeg⸗ paten tibus opus 0⸗ rificiis, cùm ſpiritus ille, qyi Nervos ingreditur,& per eos ad partes defertur, non ulterius ſit vitalis qvi cum ſan- gvine arteriali ſemper eſt conjunctus, ſed ſubtiliſsimus ille ſpiritus animalis ex ſangrine arterioſo ſpiritu vitali perfusò generatus. Et caufſa Tim pleriani hujus erroris inter alias hæc etiam, ni fallor fuit, qvod falsò crediderit, non dari ſpecie diſtinctum aliqvem à vitali animalem ſpiritum, cùm tamen diverſitatem eorum præter alia evincant cùm diverſus generationis locus, tum diverſiſ- ſimæ utriusq; ſpiritus Facultates, in peculiari namq; b membro, Medulla nimirum, animalis elaboratur, atq; ande perNervosi in totum corpus diſtribuitur, tum etiã vitalis ſpiritus eos uſus, qyos animalis præſtat,n ullè mo- dö præſtare poteſt, cùm vivente parte ſpirituq; vitali perfusâ nihilominus ſenſus& motus ob ſpirituum ani- maliumdefectum tolli poſsit. Nam moveri diverſum eſt& ſentire à vita, vitalis ſpiritus vitam, animalis ſenſum facit& motum. Et pluribus qvidem probari poſſet ſpiritum animalem non ſolùm accidentibus qvibusdam(qvod voluere nonnulli) ſed& totâ naturâ à vitali differre. Ve- rům hæc in tranſcurſu notaſſe ſuffecerit. Urget præte- rea Timplerus ſpiritum animalem primam ſuam origi- nem in corde habere, qvod qvaà veritate dixerit, ipſemet viderit, ego profectò non video; certum qvidem eſt ſpi- ritus animalis materiam ex corde derivari, hinc tamen nemo ſpiritus animalis& Nervorum è corde originem intulerit: æqvé enim convenienter ab epate aut ventriculo ali- qris nobis Neryos accerſeret, undè adhud prids& remotias pro ſpi· ritu animali materia: atq; ſic Timpleri nugas disjecimus. Zabarellæ objectiones, qvibus nos impugnat, vix longa ſolutione dignæ ſunt: Cerebrum(vel potiùs medullam cerebri) ad ſenſum& motum efficiendum ſpiritum vi- talem, ꝗvi à corde illuc per Arterias defertur reqvirere admittimus, ſed ſolummodò tanqvam Materiam ſpiri- tus animalis, cum qvo ſenſus& motus per totumſcor- C 2 pus ———— 2—— *—— —ꝛ—— ———ÿ“ 5 S 8 abſurd Acgere, ledſpii. ris, ne mica de præconceptis cadat opiniomibus ſiei TIHEOREMA V. Nervorum alii à Medulla oblongata inng eranium, alii verò ab cjus parte qvæ in ſpina ett orluntur. 8 8 1 Eei eur Variæ circumferri ſolent Neryorum Differentia: Alü Nerrimolles, alii duri-molles adſenſm, dum d motum factos eſſe volunt, verum cùm non omnes Nerii molles ſenſum la es Enfum largiantur, gec omnes duri motum ſed mallium qvidam Muſculos morcart, durorum aliqu kenſum impertiant eluti dictum Theor:3 jalind longe faiſle Naturæ conſligm arhitror, adeo eo Pouius e ſpexiſſe, ut gribus aut longum itey faciendum, autper durum uruweorhe olineeli osdeunt auatiwollt nales /gi nulitecitant tutoſeriitf intta ctan mus. Deſid pnisodſer e, undegd ncoljug AMec tedecem Unta, In ſa at, qidi 115 44 iptin Alun od pulchrum demCer Ohn g Aeglieha pede.(9. keatiseD. Eecem an ninge dierzlel Wrun hahe n he kaazem. Mkr Flit. u e 6 eerchrae eee 5 89 e am * rodanim. P. 8 15nz. lum Fra wiſcen umn AK pire HMhrucu op 1 35 on a 3 ſamgs dnete S0r anm mag griwöxme 8d. ms. Eftol agitur Nedulaczeg tragu T am, partimeraan d. 1n Cgoarreine f 1O us V. vocum ali à Medulla ohlc — ad qjos Darte— Uur r citcumſcrri lolent Nerrorun N mollez, alii duri, molles adſeniun 140s cE voluot, xrug cäm noqurr ſum hrpantur, gc—, qradac. Maſculos Gorcam, u petum Alai Geäug Teoriſe arr coninigm audigor, autos 5 34 Grbus— 3 durum Corpus, aut obliqyò ductu progrediendum, in ipſoi itinere lalvos integrosq́ præſtaret, Rinc qvoͤ longius d ſuoabeunt Principio, cò fiunt duriores. Hinc breves Nervi,ut Vifus, Auditus, Guſtus molliores ſunt,& odo- ratorii molliſsimi. Alii eraſsiſsimi, alii mediocres, alit graciles,& integram differentiarum farraginem non- nulli recitant. Ea tamen inter omnes Differentia in ſti⸗ turo ſervit optimè qyam peperit ortus, ut alios A Medut laintra cranium, alios à ſpinaliſmedulla derivari dica- mus. De ſi ingulis, ordine ſed breviſsimè dieendum, hoc priũs obſervatò, Nervos omnes ab utroq:; produci Jate- re, unde& dicuntur Paria Nervorum, ciapconjugia, vel conjugationes- THEOREMA VI. AMedulla oblongata intra cranium exiſten- tedecem oriuntur Paria; A Medulla in ſpina tri⸗ ginta. Teau In varias opiniones varii hĩc ſcinduntur Authores, ut, qvid in tanto ſententiarum divortio ſtatuendum, vix primò aligvis intuitu determinarit; Alius ſeptem, Klius octo, alius novem recenſet Paria, ſic fuum cuigq: pulchrum! Veteres ſeptem tantam fegere Paria,& gyi- dem 3 Cerebro orta, his verſi bus comprehenſa: Optica prima„ocutlos movetaltera, tertia guſtar Qyartaq;, Crinta audit, Vaga ſexta eſt, ſeptima lingyæ: Atq; ſi ſic Par Nervorum Olfactoriorum ſiccò prætetiere pede. Columbus novem vult eſſe Pari⸗: verum Excel- jentiſs: D. Præſes ducem ſeqyutus Experientiam rects gecem Katnit paria, cnjus etiam Methodé ſervaraà, pri- mum de Olfactorlis agemus: ſit i igitur Primum par Ol- factoriorum. Oriuntur hi Nervi circa ſellam ſphenoi- dis ex Medulla,& cu um ductum, colorem& uſum Ner- rorum hapeant, qyich, obſtat,„ ν˙ο minus eorum aſſcri- C3 bantur —— 1 ——————— 8 8 ———— ctat veniet meatus. Remotior longè eſt eorum exortus, qvam bantur numero: qvi enim Nervorum n tractum cupiuntſ, quod extra calvarian tur, illi profectò, meò qvidem judiciò, ctius argumentantur„qvàm qri dentes à numero oßiũ expulerunt, qyêòd membrand exterius non tegantur, ut alia oſla, etſi hoc neq, ad oſſium, neg; ilud ad Neruvrum elentin vel minimum faciat. Adjunctæ autem ſunt his Nervis eral- ſiuſculæ duæ portiones vel proceſſus dicti Mamwmillate vel papillares, qyia mam marum ritu protuberant ſunt. qvè vera&præcipua olfa ctus organa, non naſ us aut ejs tunica, hinc in animantibus, qvib us odoravis majorelt ampliores pariter ac conſpectiores obſervantur, colo. cantur qvoq; hi proceſſus in anteriore cerebri patte poſt os colatorium ſeu ethmoides. Secundum bar O. pticum eſt ſeu viſorium, qvia videndi facultatem ocuii concedit, læſis enim iis tollitur viſi us, Herophilus voca- ręre απe viſorios meatus, credidit enim cum Galeno, ſenſibilem& conſpicuam ipſis ineſſe cavitatem, neqn profectò temere huic ipſorum opinioni contradicer dum, præſertim cum idipſum& noſtrõ ſeculd videnn Viri fide digniſsimi: Spi gelius haudè plebe Anatomicu refert, ſe in Patavino Gymnaſi 0.& freqventi multorum conſeſiu offendiſſe meatus qvoſdam à Principio Nerw- rum usq; ad illum locum ubicoeunt invicem produdtos eſſe, moxq́; inde verſus oculum evaneſcere, reqvirit ta- men cum Galeno, ut id expendatur in magno animali ad lucem claram, ac ſtatim poſtqvam mactatum fuetit: verùm prætertria illa, qvæ fem per Gatenus obſervanda voluit, duo adh uc reqvirit I. 1. Ophthalm 19. Plempius (qvietiam hofce meatus ob ſervavi t) ſcilicet ut auutiuni tul- tello ſecentur, ne Ii obruſiore ſit acie, Ner vis compreſſis, meutu h haudqvaqam e. 2 0 8 4 8. 5 4 4.— 6„ 5. obliterentur; ſecundo ut originem verſus ſecentur, ſi enim velce * ties partem illem, qyæ, fatta jam unione, autrorſum oculo ſc. he Auisqvam ſecuerit, nullos tamen(docente Plempio) in exiſtimarunt Veteres: oriuntur enim non ex anterlore parte nomen ipſis de. m non egredian. rrteduls de pedule ob ortuv paulil agedufete nem ckuclö ſutopitati, otte fortuhd nibus qvoq; cem contadt nem: coite: ſongumitet ſcekentur, ram centrur oculorumt dom mote chſed win medullz o conſpiciu de ftut,! Anittrum. teriusmo tes lurcal aiqyi 1 ni Mucc lesohoc Cartum eum ſen paria diſt tij Darls n mercij, nem qrali edulre lgnes Qhlatum clplug eut elt ſ canc nem na 84 gi 00. h 8„ atori eae 3 ren 8 : um, qria nich encitteät olliturriſas„nwi ſorie Smear ucre diditerinan . Ke nſp— ineſecaimn mere huic ipſorum opininim erim cum ipimutia mi: Spigelius haudtyten 1 Leat mns 0Gym naſio&ſt hea K. di 11 neanaqrolcanan de verfus oculum eraneſc 3 „no. ur id expendatur muan ac ſa tim poſtqram mim aa qrr ſemper Gdcnuas „Ophchalnt rusobſersarit) ſiünss r, ue Sebevſere ft ai c Neriiuns nds riren enſa iimn⸗ imn 1 a un m ane, unyiud „van(Herit, iulns fimen ſdocenxe Remociorlonge teotunens . Remodot cres: onantur enim wca u rit l. 1 3 1 Lunt Ver aG ummlocum udicoeuntmſann parte baß s cerebri, ſed ex principio truncorum priorum medullæ oblongatæ ᷑ut qvaſi in occipitio eorum ſit ex- ortus, paululum verò progreſsi ſupra ſellam ſphenoidis in media fere via uniuntur, non qvidem per interſeio- nem, crucis ſe: in morem, qvemadmodum multi falsò ſunt opinati, qvi(verba ſunt Columbi) qvod in avibus fortè fortunãâ viderant hos Nervos incruciari, in homi- nibus qvoq; reperiri exiſtimarunt, ſed vel per ſimpli- cem contactum vel pertotalem ſubſtantiæ confufio- nem: coire autem debuerunt Nervi Optici ad robur, ne longum iter perreptantes, ob mollitiem, noxdâ al iqvà af- ficerentur, inde prorinus iterum ſeparati in oculo- rum centrum in homine(ſecus in brutis) feruntur, atq; oculorum tunicas conſtituunt. Tertium Par, aliis ſecun- dum, motorium ab officio dictum Opticis proximum eſt, ſed minus& durius, prodit ab intima parte principii medullæ oblongatæ. Nervi hiin exortu ſuo adeò uniti conſpiciuntur, ut unicum qvaſi funem conſtituant, un- de fit ut, ſi dextrum oculum in dextrum latus moveas, ſiniſtrum in ſiniſtrum latus movere neqveas: ſed alter al- terius motum perpetuò ſeqvatur. Separati verò in plu- res ſurculos diſperguntur, qvorum aliqvi in oculorum, aliqvi in palpebrarum muſculos abeunt, rarius tempo- rali Muſculo ramulum impertit, unde nonnunqvam, læsòô hòc Muſculò læditur oculus,& vice verſa. Sunt qyi QDartum„OQvintum& Sextum Paria confundunt, nos, cùm ſenſus& experientia aliud commonſtrent, omnia Paria diſtingvimus. Qvartum igitur Par,aliis malè Ter- tii Paris minor Radix, nihil enim cum eo habet com- mercii, vel in principio, vel in progreſſu,& extra ordi- nem qvaſi aliorum Parium enaſcitur, ex latere ſc: initii Medullæ oblongatæ. Ramos de ſe ſpargit qvatuor in- ſignes: dvorum primus in oculi adipem,& Muſculum qvintum fertur, perq́; peculiare foramen oſsis frontis elapſus cuti frontis, palpebræq́; ſuperiori ramulum of- fert: ſecundus verò Muſculis ſuperioris labri, nonnullis N aſi⸗ — 8 4 tus e Teuad in Nuſcaffe, dean 55 3 ece. dit. Qrintum par. Nrorinars Paun ,r3d lingn eqventem. conj nemex Meduil oblongate later lbus Oritur n tranſitup er osſ e 52 ipe fhea noides ramtim de e ſa gtnan rem onfortum.& cum b pickt Na⸗ Puun i rer Poraf. manforig baccaräen lti facſh Muſc culoi in ore latitanr ti, inferioti labro& gingivs, n. culos qvo†. lar irg tu r dentibus eorunic; radicibu(ple enim hujus con jugationis furculis omuls itle ken dentes habent i in ſolidum eſt Meribencktus) nf etiam in lingsæ runicam implantari docent Laur.& S9i gel: Sextum! bar origine qvidem minus eltſed duriusp pu taturetiam ad guſtum facere, priori pari Iproimume ut& ànonnullis(licer falsò) proquadam: cjus Portiun. cula habeatur,„percommune foramen cum priori eni ertur in palatum. Septimum bar nonnull 8 Auditom vulgò Quinti paris, portio eſt, cum tamen 4 Oino Shehse progreſlu diſlingvattr, eX P à nam, Medal hn Balau⸗ mehisrage oſi liens in progtet ſu lluo tet 4 ngulos interle cat,„kertur geinge in intertet um& qvartum Paria& in Mulenlum c d Ten dorum fere ablur mitur. 93 tavum Par, Augk. har a Aizauhasa ſpiri biritus ad auditium ſudminilltet, 9 ſuner ulla oblongata ur cerebellip portio: anre aufs 3 ber. 08 Petroſum majori ſuo ramo, d'en einſarent mpanum conſtituerevolunt- ad zutezler Wne Spræterea ad loſsis hyoidis ſingix& 81 latyags Culos mittit, Unde a aurés prokungi ſils purgantiſn ſicca exe! b ge! nire lolet tutsichfa. butatur Snonnunqvam brachio & Pedi: ramios communicare. Nonum Nervorum par pan p lò infta ræcedens oritur, Vagum alioqvi dicitur, qria huc illucq: vagando variis hinc inde partibus pro- ſpici icit 5 Li enni mern. aucuum. Mo Ljugü urn tut, qfckomm wocdes etian 196 moddt ſcoͤalterd ꝛota aufertu rint rutſum! xrecurrente gs hule ſis lac dexter ſor in duos ſculisèkterr nihcio vens dô divaric cum com ris deun eomeingit adlumitun ad radices mam es propagine 26 Colon, membran guntur)ae um, intelt eidem pla batzadliet mum Ner tntoyexme elb mrib e Næcedente 8 teern beit m(icum el A 2 Torighneqrideh itthean m 10 guftam cere prionipänhi proc acenes atur, percommune ſortnercrft atum Heptimum bargocnud aej pans, portio eſt, qm anath 1 — ¹ 4 progrellu dillingratur, ctpimk arr meclletate oſillens ipig dd:nS Amteree, E uruͤm PKi Kintkeintnich dum ſere 16ſumſtür, Geraht 2n. oſpſtitusd Stldn eduſta obfongſta ul cersdeſr perospetroſum malor woim 2 1 g. 2 4 1 en Fanun confbtuere luft, ospertereiadoßis dfeicugn mättſt, Unde 1ures profigſibſun e:ucpl potatur Kgonang 08 cbwWuhicire. Nonom Ven m alocit 24 orrcecen qritur, Vagum ar dein 1 c. 1Rundo varlès hincin 44 ſpicit etiam medii& infimi ventris viſceribus fere omni- bus, ſimul ac enim foramen occipitis egreſſum eſt pro- ſpicit Muſculis in cervice ſitis,& ramulos præterea largi- tur laryngis Muſculis internis, Muſculis oſsis hyoidis&e faucium. Moxad aſperæ Arteriæ latus inter carotidem & jugularem delatum in duos inſignes ramos dirimi- tur, qvorum exterior conſtituit Nervos Recurrentes, vocales etiam dictos, qvia iis ſectis, conſtrictis, aut aliò a- liqvò modõô læſis, læſionem vocis una incurrit animal, re- ſectò alterò dimidium vocis adimitur, ſectò utròq; vox tota aufertur, cùm enim primò aliqvousq; deſcende- rint, rurſum revertuntur(& hinc Reverſivi ſive Recurſivi & recurrentes dicuntur) atq; denuo aſcendentes Laryn- gis Muſculis numeroſos ramos impertiunt. Exterior itaq; dexter ſtatim à diviſione(dividitur enim Exte- rior in duos Ramos dextrum& finiſtrum)proſpicit Mu- ſculis è ſterno& clavicula ortis, totiq́; medio ventri,& o- rificio ventriculi ſiniſtro. Exterior ſiniſter eõdem mo- dò divaricatur,& ſtomachicum ſiniſtrum generat, qvi cum compare ſuo ſtomachico dextro ſurculo exterio- ris dextri orificium ventriculi ſiniſtrum undigvaq; cir- cumcingit, reliqvum verò in pylorum& jecoris cavum abſumitur. Interior dexter cuilibet Nervo intercoſtali ad radices coſtarum ramulum largitur,& per totum in- fimum ventrem variis ſurculis divaricatur, mittit enim propagines ad Omentum(à qva propagine alii ramuli ad Colon, ad initium inteſtinorum ſuperiorem Omenti membranam Epatis tunicam& folliculum fellis, ſpar- guntur)ad Renem dextrum,& inſignem ad Meſenteri- um, inteſtina& dextrum Veſicæ latus. Interior ſiniſter eâdem planè ratione in ſuolatere diſtribuitur, niſi qvod pars ad lienem loco epatis accedat. Decimum& ulti- mum Nervorum bar reliqva Paria duritie ſuperat ori- turq́; ex medulla oblongata, ubi lapſui in ſpinam vicina eſt, variis exſurgit radicibus poſtea unitis, jungitur cum præcedente Pari, atq; iterum ab 33 ſej natuimhe e „ ſui 5 ſ ſuĩ parte in lingram, atterà verò in hyoidis& laryngis Muſculos fertur. E Medulla oblongata in ſpinam jam 1 elapſa triginta propagantur Paria nonnunqvam iginti novem, aliqvando enim à Medulla lumborum qvatuor N ſaltim exſurgunt Paria. Ex Vertebris Cerricis ſeptem D oriuntur Paria, qvorum qratuor prigra capitis, colli a cervicis ſcapulæq́ Muſculis proſpieiunt; Qrintum, ſex⸗ Convicot 6 tum& ſeptimum in brachia excurrunt, ſurculis qrog neryo nonnullis ſca pulæ proſpiciunt, qvintum prætereacun qvarti& ſexti propaginibus inſignes illos Diaphragma- Ale Deu ticos Nervos conſtituit, ac Muſculis caput inclinantibus Cunda & ipſi ibidem cuti ramulos largitur. B Dorſali medul- Ue oyifer i I la duodecim oriuntur Paria, qvæ omnia dividunturin yià mniit Ramos Anteriores,( qvi ad Muſculos intercoſtales in. Lunun jmm! ternos& externos, Muſculos thoraci incumbentes,& Nus Nerso Muſculum obliqvè deſcendentem keruntur)& Poſterio- untandi;)e res, qvi vertebrarum ſpinis& apicibus Muſculisq́i abilli uie ſnumi enatis ſunt dicati. Lumborum medulla qvinq; ſubmi Nige natine niſtrat Paria qvæ itidem in Ramos au teriores& polr verge itu na riores diviſa partim inlumborum hypogaſtrii muſex Tepp virun, los, partim in crura diſſ perguntur. A ſacra medulla Wluſe. qvinq; oriuntur paria(aliis fex) qvæ maximam partem dugnaz ſl in pedes abeunt. Unicum Præterea Neryum finis di meila; ſpinalis medullæ generat, qvi cum comparem non ha- dergini ter beat Nervus ſine Pari dicitur(aliqvando tamen cum Luenuns Pari eſt) abit in cutim inter Nates& anum, atq; aliqvot liu unac femoris Muſculos. Pluribus de Nervis ex ſpinali Me- encin aj dulla ortum trahen tibus, qvi erudiri cupit, conſulat ſuf ficientiſsimè de iis diſſeren tem Excellent:& Experient. Præſ. in Anat: P. l. adeat etiam Riolanum, Bauhinum Veslingium, Spigelium, aliosq́;-, nos prolixiori deiis tractatui brevitatis ſtudioſi pepereimus. Hæc ita ſunt qvæ de Nervi⸗ impreſens proponere placuit, qneſſ nn usq; adeo nervoſa fuerint, beniyolus Lector nondum frma ſe tis judicio facile yicqvam cougeſſerit, mihi ſuſtecerit, omues mein- tendi e Nervos ut ner voſa nec planè enervia aſterremaq vol ſi has he 1 fum ſt uſtratus, velle mibi meum ſuffecerit, deut meliota gyibus poſſe cenceſſum uberius dem ramulos ar Am Oriuntur pariz Me * dun, ac Maſcnhes dulscah tn Sdar, Fda „Cer omnan Maſcuisinen ernos, Maſculos ih nc Duqe deſcendentem tereu ertedrarum ſpinis& aicdasltuai N dican. Lumborum necllgi 4 1 Qndemm Ramos anterion rores,(qri ad —„ 1-—* Mernos, Maſcu ua partim inlamborum&äypgin lmn in crura diſperguntut. Aimn wuntur paria(aliis ſex) quæ neuan abeunt. Uaicum pretetes uns Aan- 4 NMdullt 38 derat 4 qrl cum compann nun ſine Pati dicitur(aliqmnum at ia cutim inter NatesKamn, Maſculos. Pluribus de Neris aßf um trahentidus, qrierudiri cian nmè de is diſſerentem Excellentäti Anau P. Ladeat etiam Riclanum E um„HKpigelium, aliosq;, nosyu bervitats ſtudioſipepercims 4*t gptde Nerruiuyre ensprnpanenhl- ανifo ferriu Nuirla leän muux ils riustan anctſerit miii ſifeamze ³ uniõd uee lune aeniiafm „2 LrA. vdle un menn ſafe ri uus⸗ jruu i uuueſan üans alpaa dne Uada DRacjnand * 338843333228833882 Virtute ac eruditione præſtantiſſimo DN. PETRG”/JOACH. SCHuUMACHERO Conrictori& amico ſuo nonè multis de NERVIs nervosè diſputanti, carmen præſens vovens ac gratulabundus reliqvit: C Elſa Deus celſus, magni Regnator Ohmpi., Cundta movens, mota ampleitens, amplexa gubernans, Me Opifex rerum& naturæ ipſius origo en, Ipſi& rectrici rerum dedit optima dona Qyorum jam tentas narrare haut minima PETRE Ductus Nervorum tenues parvosq́; minutos Scrutando; permagna refers miracula rerum! Unde ſinum in noſtrum funduntur proſpera dona, Ergo naturæ vaſtum dimiſſus in aruum, Perge ita naturæ ſcrutarier abdita largæ, Teg, virum præſta, ac propulſa ſpicula falſa Qve haſce Theſes veras haut impugnare verenturn. Pugna: ſed caute, conſtanter fortiter aude. Sic meritæ tandem dentur tibi præmia palmæ. Pergito: ſic valeas patriæ tranſſcribere famam, Fternumq; decuis poſſis nanciſcier inde. Fiat,(vota dabo)s CHUMACHERE ut poſſis Seinde Sratior atq; Deo atq, bonis evadere cunctis. 3 r 1) aaedlas uA TSror Eroy iroines NMNitchaẽl Thomæ Beors-Inſulanus A sses 2— ———————:A——— ——— Corzsen 4Xd ToMIC7 pisruxATI XVII. VASIS SAd GVINEIS cIiRcuLArloNE, In Acad. Hafn, publicsè eropoſ ita PRFESIDE TIHOMA BARTHOI. L NO D. M.& Anat. P. P. Reſpondente, JOHANNEIACOBO BEWERLINO. Ad d. 25. jun. loco ſolito, boris ants- meridiani. er Aeeeee HAFNIEÆ, Dpis MEzCMIOEIS MARTZAN, Acaa. Doogr. b zule A. DC. LI. A.——— 5 S S S—==———— 2½ S—. 8 ½ S.. ₰— 2— 4.2 SE— S.= ³⁸½— ☛ S— —— 42 ᷣ☛ 80— 8 1 88 SSSS—:O==0,=0 ,,,., 6˙ 8889:80,9989980988 4 8889 De Vaſis Sangyineis. THESIS I. * 8 H Pirituum Animalium vaſa hacte- dog nus abſolvimus. Reſtant quæ ſangui- nem perfectum& perficiendũ vehunt, =o omnis nutritionis inſtrumenta neceſſa- b ₰ 4 ria, excrementorum receptacula, vitæ SDcanales, manifeſta conſenſus maximi DSD K mm S. Smyee S. medlia, ſine quorum cognitione, diſtributione, uſu, fruſtra in me- dendo occupamur. 2 — II. b Quæ ſanguinem perfectum continent, arteriarum no- mine veniunt; qvæ verò perficiendum vehunt, venæ appel- lantur, qvanqvam apud antiqvos Medicos Qsg utrumq: conceptaculum denotarit. Nos tamen diſtinctis nominibus ſignabimus& in utriusq́; uſu tanto erimus diligentiores, qvanto à veritate ſecula omnia, qvæ noſtrum præceſſere, fue- runt remotiora-.“ III.— Vena& Arteria ſunt organa communia, teretia, oblon- ga, inſtar canalis vel fiſtulæ cava, vehendo ſangvini vel re- vehendo idonea. Eſſiciens utriusq; eſt peculiaris vis vaſifica cum ſemine traducta, quemadmodum in nervis nervifica, oſſibus oſſifi- c x&c. 4 Materia eſt ſemen glutinoſum, magisq́ frigidum, unde - A2(au⸗ candicant, frigent per ſe,& læſa non re cicatricem conglutinantur. 1 VI. Principium A ßßenſarionis arteriæ à corde habent absg. controverſia, ejusq; ſiniſtro ventriculo, unde officii ſui ca. piunt exordium: Venæ ex hepate omffes oriuntur, à qroſan- gvinem primò efferunt. Non igitur verus Ariſtoteler aut quns quot eum magno agmine ſeqvuntur, qvi à corde repetunt nas, cui tantum in tranſitu velut agglutinantur,& exindeſfa- eilè ſeparari poſſunr. Utriusq; partis urgentia argumentas libi ſunt excuſſa,& in conflictu ſingulorum dabimusrali nes. VII. 464 gura eſt oblonga, intus cava fllulæ im morem, Kb. raminulis quibusdam„præſertim venæ, diſtincta, in qri. bus parum fubinde ſangvinis remoratur. VIII Subſtantia eſt membranoſa, ut diſtendi à fuſcepto ſat gvine poſſit, qvod in athletis, plethoricis, varis&c. videre eſt, ſed ſine fibris manifeſtis„ qJvemadmodum obſervarunt Eallopius& Veſalius, qvas ſi haberent, ad robur potius qvam motum conferrent. Venæ partes duas habent, Tunicas,& valdala Tunica Himplèx eſt& tenuis, per qvam ſangvis transparet& fuliginen ejusdem ſerumq; in ſudoribus transmeant. Unica eſt, qvia ſangvinem vehunt venoſum, non ita calidum aut impetuo- ſum, ſed torpidum& à nutritione partium arteriarumq́ lon- go itinere ſocordem, Valvulas ſeu oſtiola vocamus tenuiſſimas membranulas terna cavitate venarum alterna tim ſitas, forma ſigmol. dea, concava ſui parte cor undiqvaq; reſpicientes, partim 3d venarum robur partim ne à venis magnis in minores mores. tur ſangvis, neve& centro corporis ad extrema, ſed potius ab tremitatibus ad cemtrum progrediacur. in in Xl. Vul- Kuli zetetere, G ni, enhe dmururat Ahteria fetvamotio iiiot langii natur. Ob fundius aer ptopoltoe num copias raboremtt⸗ lari Natutz endas patte Val oa perl ls fluxs continuo NMan vma obii mones, Ia qyanm aempe ex rioſum CWorem, Merioſan lulmunts, colationen rentrieuun epedienda elengyige 90 mineſegmnmr, a tranütuvelata luun ant. leee, 7 n nas frttg ß Kin conkkau tgul na, 4 6 1 Vr oblonga, iums cann ſilen u butam, prxſertim rerr, ahat mde ſm Finisremornur. vIII eft memdranoſa, ut diſten vod in athletis, plethorici, mit s manifeftis, qvemadmota 3t dar, qrasfi kaberent, ad taum nt. IX. rerduzs habent, Tunicar, Ktat 2nn, perqram ſangris trasspant in ſadoridus transmeant. Ds hant venoſum, non ita caliun ut don& dnutritione hartium art ien. I.. obs vocsmos tenuilſma ua ate renarum Alternatim ſitas, ſm ut parrecor undigraq nſpietetts 4 eonis in winon ne Ivenis magms mn Me eparum ut ap ve I ctatro corpotis ad an b 2d crutfun rvgredlzc. XI. Vulgatæ igitur ſententiæ omni ex parte nom poſfumus accedere, qvam poſt Aoꝓapendentem pleriq; hactenus ſunt tu- tati, nempe remorari im petum gravis&c fluidi ſangyinis A&besg in inferiora& artus defluentis. XII. Rasn 3 An Arteriarum contra duplicatæ tunicæ ob robur, ne per- petua motione Syſtoles& Diaſtoles facilè rumpantur, aut ſub- tilior ſangvis ante evaporet, quam ad nutriendas partes depo- natur. Ob hanc ſubſtantiæ craſſitiem in Arteriotomia pro- fundius aeuta fortisq; novacula erit adigenda, ne deſtinato propoſito excidas miſerè Capillares tamem arteriæ tunica- rum copia& craſſitie depoſita, tenues inprimis, ſangvinisq; ruborem transmittentes, vix à venulis diſtingvuntur, ſingu- lari Naturæ conſilio ut promptior nutritii ſangvinis ad nutri- endas partes fiat transcolatio. 1 San Valvulis autem carent, niſi ad aortæ initium, partim qvia per ſe ſatis ſunt robuſtæ, partim qvia perpetuus eſt in ilu lis fluxus ſangvinis& ſuis contractionibus& dilatationibus continuo motu cientus ſine ullo regreſſus metu. 2 XIV. n rna u ur Magnitudo vaſorum nomomnibus aut ubiq; eadem. Ma- xima obtinuerunt viſceraprincipalia, hepar, cor, lien, pul- mones, renes: Hepar, non tam qvod exinde egrediantur ves⸗ næ, qvam qvia triplicem ſangvinem ad cor dedueant, novum nempe ex chylo generatum„portæ alterum,& deniq; arte- rioſum: Cor, qvyando qvidem omnem univerſi corporis cruorem per cavã& arteriam venoſam, recipit& per veftam arterioſam aortamq́; arteriam rurſus perfectiorem remittit. Pulmones; non qvod tanto indigeant alimento, ſed ob trans- colationem ſan gvinis copioſi& dextro in ſiniſtrum cordis ventriculum, per pulmones, neutiqvam per ſeptum cordis, expediendam. Lien copioſa vaſa deſiderabat, ut toti maſ- ſſangvineæ ſüfficiens fermentum ſubminiſtraret. Emul. 17 gentes — ————— —— —— 5 & Cavam. inſtitut ment verò qva inteſtina&c. reſpiciunt, Præterea valvulæ is gentes deniq; venæ& arteriæ ampliores, ob ſeroſi per has ad renes itum,& per illas à renibus reditu m.. XV. Minima ſunt in cerebro pro mole corporis frigidi, ne ſenſuum operationibus copia calorq; cruoris offciant Kin extremis partium, ut illis per minima immixtæ venæ Kare riæ, hæ facilius deponant nutrimentum„illæ ejusdem ſuper. fluitates exſugant(. b XVI. 4 Numero pauciores ſunt arteriæ, qvam venæ, qvia cte bris micationibus celerius ſangvinem ſpiritibus ſubſulta tem promovent. Plures tamen omninò ſunt, qvam nos diſcernimus, ſi qvidem capillares arteriæ tam ſuat veuis l⸗ miles qvam ovum ovo, Mercurius Sociæ. I 4 XVII. Circa Vaſorum omnium Aivißoner& diſtributioner, Ve narum meminiſſe ſuffecerit„ qvum eadem de Arteriis nat- retur fabula pauciffimis mutatis, ſuo loco annotandi Lenæ in univerſum ad duo genera referuntur Venam FPort, Arteriæ unica aortæ propagine demandatum munus exſeqvuntur,& Cæliacum ramum im abdomine por- tæ ſuccenturiatum mittunt. . XVIII. Portæ vena ab hepatis cava parte oritur perq; totum abdomen, qua patet, ramos diſpergit, referentes ex inte- ctinorum reliquarumq; partium nutritione ad truncum in hepar ſangvinem ſuperfluum, uti& ex liene acidum fermen tans. Circulationi enim inſervire„ligaturæ in vivis docent, XA 8 ·ℳ 0 0 æ à Walæo, à qvibus inaniuntur hepar verſus, tu- Meſaraicis ab Harvejo inventæ cavam portamq; ſpectantes, q Vas Columbus quoq; obſervavit, impediunt ſangvinem For- tx contraria via ferri ad inteſtina-. 1 9 XIX. ons Circulariter moveri ſangvinem qvoq; in abdomine ex 2 1. arte⸗ ſangyinis atterit ci hixlanun i rztet jam in alüs harti ens, 14 li eclum celſe et; ul i melenter nuo fangfi pona tam G zefecku an dypochonc tatione„2 certis ep co, non! rertant, poblico: 7 patis con ductis, 6 ſinumn wergtn 4 nicatis i medialli Via ſr dente, z0 dorſ pin axteria int nuſhn uum, urill Pucalorg, aue Kulln 5 aur N — mmentna, l t. Fluren tamen omnia. E Fridem capillanen nrrerit a um oro, Mercurius Socic. 1 XVII Ulotum omnium iwijnner K hie allle ſuffecerit„Trum ezcem(e Pauciffimis mutatis, ſuo la rium ad duo genera referuntu ſmn Arierix unica aortæ propagieim matur,& Cæliacum ramum ianta zum mittunt. XVIII. mna ad hepatis cava parte otmm npatet, ramos diſpergit, tekems Jaarumq; partium autritione ain em ſaperfluum, uti& er liene ꝛcin ioni enim inſervire, ligaturum 6as, à qridus jnaniuntur bemun inteſina Kc. reſpiciunt, Prxraſ Merpe inventr caram porunp quoq bferrarit, inpediunt ug a ferri adinteſtinz-- XII. er moveri ſingrinem qro 1 it arteriis Cæliaca& Meſenterica in venam Portæ, contra Jo. Riolanum in aortæ tantum& cavæ trancis admittentem, præter jam allata, probatur 1. qvia eadem eſt neceſſitas, quæ in aliis partibus,& ipſo corde, utilitas eadem, idem ur- gens. 2. Quum ſine intermiſſione impulſus in arterias fiat, etiam Meſaraicas& Cæliacas, cæteris continuas, ne- ceffe eſt, niſi vel rumpantur illæ, vel tumores& alia mala in meſenterio excitentur, quia ob valvulas mitrales& conti- nuo ſangvinis ſeqventis curſu regredi prohibetur, ut ad Portæ ramos recurrat,& exinde ad truncum,. XN. D-œiadqvid de ſangvinis puri impuriq, commixtione, defectu anaſtomoſeon in hepate, palpitatione inſigni in hypochondriacis affectibus arteriæ Cæliacæ ſine pulſus mu- tatione, aut alia in contrarium nobis novæq; doctrinæ ſed certis experimentis firmatæ obvertitur 4& Magno Anatomi- co, non tanti eſſe, ut univerſalem Circuitum fangvinis e- vertant, levi opera demonſtrabimus, ſi hanc in colloqvio publico aliqvis nobis impoſuerit neceſſitatem. XXI. Vena Cava major& ad plures partes diffuſa, ex he- patis convexo loco prodiens, variis in hepate ramulis de- ductis, extra in duos truncos dividitur ⸗dſcendentem& de- hendentem, quemadmodum& Arteria Magna ex corde e- mergens.“ XXII. b b Aaſcendens ad cor, brachia,& caput fertur, eommu- nicatis in tranſitu 1. Phrenicis diaphragmati, pericardio, mediaſtino, 2. coronariis vaſis, cordis parenchymati: 3. Vena ſine pari, intercoſtales ramos utrinq; copioſos diffun- dente, ad dextram orta, nonnunqvam in medio recta per dorſi ſpinas progrediente. Hiſcè venæ ramis reſpondent arteriæ intercoſtales, ut in gyroparia faciant. 4. Iuter- coſtali ſuperiori, qvatuor ſuperiorum coſtarum in gratiam-. Cava .—————— — ——————— capitis, raucedine, reſpirationis difficultate, pleuritide, do- ———————————— 4— 4 3—————————*—————*——— —————————.—— .———.——————— 4— .——— 2 8 7 3— E*———————— . 2————— eer e“. 1.—** 2 8 4*—“ 2— 22 4 4 4—. 4——— 2— ———— 2* ——8Z8Z8öZöö8Z8—8—8—8—8—8Z8Z8ſſſſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤöͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſſ— 8. 2*—. 2-—— 8 ——ö———— 24———————— 3—— 1 —ÿÿyyj——— 1—————————— 2— 2——————— ———— 4———————— ———— —.—— 3— 2— 8. ————„ 4———*— 5 —————— 5 Caxa deinde in Cor patet hiatg; amplo foramine,ian tinua auriculis, ſubſtantiæ ſimilitudine non m uleum dißt. rentibus. Eodem logço arteriam venoſam ex ſeſe pr cui in fœtu per patulam anaſtomoſin jungebatur, XXIV. Adclaviculas poſtea adſcendens divaricatur in patten dextram& finiſtram ſeu ſubelaviam dextram ſniltteng Dare qvum unus idemq; truncus in brachiis demum dii datur, fruſtranea eſt Chirurgorum qvorundam Meqica rumq; ſuperſtitio, modò Cephalicam„modo Baſilicam wo diverſis ſeu Capitis, ſeu hepatis paſſionibus, obliinatiſe cantium., b b z XXV. In affectibus tamen capitis juvare nonnihil nagi Cephalicæ ſectionem arbitrabatur olim, cclitibus nunc 34. ſcriptus, C. Bantholinus Pater, quia in hanc inſeratur n mulus à jugulari externa accedens. Sed ignoſcendom ii ſeculo, cui circularis motus ſangvinis necdum innotuetz, ſecundum cujus leges, ſangvinis omnis evacuatio fit abi- fernis, non ſupernis, nec qvidqvam ad partes ullas, pte- ter cor; per venas amandatur, ut perinde ſit quæcunq; cu. tello Chirurgico ſecetur, qvum ab arteriis lubjeckis pro- deat. Hinc non ſatis bona fide Gebbardus Himſelius Ttogi ad Ann. 1 650. cap. I. qvæſt. r. Præſidem impugnavit, dilte rentiam illam venæ ſectionis non ex propria, ſed Parentis ſententia„» in Anatome Locupletata pridem recenſentem: Jvantum enim hic Circulationi ſit dandum, non ignorarit, & diffusè in Anatome tertium jam Aucta& Interpolata nu- Per expoſuit. 14. Ex fubelaviis ante diviſionem oriuntur Mammaria, Mediaſtina, Cervicali⸗„ Muſcula inferior,& jugulares tam in Tenæ, qvam externæ, qvas in variis affectibus, doloribus lore odmrit, lole letis tiqros, Cl tls Srdberinl tumics A lbus lugubti Aeilla & baſlicam auna äͤcit entes verô dini, qva nonnullib cholicos à oridgrids Deſc te longo eu, luml rar. be ſectus, u dantar, ſuuißnnn, in erttrin Dogaftri keligii 1 producur lam, M C0 corpore. Carnes— 9 confundar durſangri uu proh⸗ ur& aner 7 XXy. Ledida t 1 . amen capltis jarar: u anem anditrabanzrolm aain b 1euben Pauer„Huin in haeſi Manl emerna accedenz. Sai gun Tenlarus motus ſangrinis ciuin A2 ſeges, langvinis omais erxuh dfernis, nec gridqram ad naa enas amandatur ut periadeſt au pes ſecttuc, qvum 1d amenss ihe non ſatis bona fide Gelharia Hnb cap. 1. qreft. t. Præüdem imamn reax ſcctionis non ex propri ſi a Anatome Locupletata ptiden ma im hic Circularioni ſit dindum, uns Anmome tertium jam Aucta Khne XXVI clariis antt dirifionem oriuntr 4 ma, Aaſculs uferiu,& igin rrferus, qrus in rariis ꝛfecibts e cdine, teſpititioni diKccltate,es lore lienis, impetigine, angina, faciei varicibus, poſt an- tiqvos, cum ſucceſſu aperiunt Chirurgi,& inter eos corda. tus Severinus. Fallitur verèò Nymmanus, qvi ex Jugularibus tumidis Apoplexiæ principem ſedem in Torculari qværit. Jugularibus venis Carorides arteriæ reſ pondent. XXVII. Axillaris ad brachium protenſa dividitur in Cepbalicam &e Baſilicam, qvarum in flexu cubiti interno concurſus, Me- diana dicitur, ſine periculo nervi ſolita ſecari. Progredi- entes verò illæ ad manum Salvatellam conſtituunt, tam Mun- dini, qvam Rhaſis& Abenſinæ, cujus ſectionem ſcrupuloſi nonnulli Practici, in finiſtra præſertim manu, contra Melan- cholicos affectus commendant, nulla ſatis urgente ratione, qvidꝗqvid Syigelius laboret. b XXVIII. Deſcendens Truncus recta pergit ad lumbos, ſed in itine- re longo de ſe venas ſpargit, Adipoſas, Emulgentes, Spermati- cas, lumbares, qvibus arteriæ ejusdem nomenclaturæ ſocian- tur. Poſtea juxta lumborum vertebram qvartam Aortæ ſub- jectus, ut genitalia vala calore arteriarum uberiori perfun- dantur, dividitur in ramos Iliacos duos majores dextrum& Iiiſtrum, utrinq; ad crura diſperſos, uterq; autem bifurcatur in exteriorem& interiorem, ab hoc oritur muſcula media& Hy- pogaſtrica, ab illo Epigaſtrica, Pudenda,& muſcula inferior. Reliqvi majores ad pedem deſcendentes Crurales dicti, utrinq; producunt Sapbænam, Iſchiam minorem& majorem, Popli- team, Muſculam& Suralem. 1 XXIX. Connexio venarum cum arteriis perpetua ferè eſt in corpore. Eſtq; vel mediata vel immediata. Mediata per carnes, qvibus capillaria utriusq; vaſa inſperguntur,& arctè confunduntur. Immediata per anaſtomoſes mutuas, qvi- bus ſangyis ex arteriis in venas recipitur, qvod primò Ratio- nibus probabimus, 1. Si venæ planè exinaniuntur, evacuan- tur& arteric. 2. Ex ſecta vena in brachio vel manu&c. — B eva⸗ evacuari poteſt& exhauriri omnis totius ſan in manu anguſta neqveat aut contineri aut ſtati neceſſariò ex ſubjectis arteriis per anaſtomoſes y id qvoq; eſt indicium, qvod ſi arctius vena& vinculo conſtringatur, ſiſtatur planè fluxus, donec laxetur 3. Ob ſangvinis circularem reditum neceſſaria ſunt anabo. moſes hujusmodi& nexus patuli, qvia poroſitates carnis aiſ in lento curſu& ſangvine fluido ſubtiliq;, neutiqvam ſit ficiunt. eniet, cujus arteria ſimul XXX. Deinde ocularis easdem demonſtratio confirmat, ince- rebri præſertim plexu Choroide& ſinubus, in vals pulmo. nariis, ſubinde hypogaſtricis cum mammariis, in utero, ſa. ſis ſeminalibus, umbilicalibus, extremis manibus pecl. busq;&c. XXXI. „Sunt& anaftomoſes venarum cum venis, idq; ejusdem vel diverſi generis. Ita inſignes ſunt venæ portæ& cavæin hepate conjunctiones, vel truncorum cum truncis„K&mr. mis, vel ramorum cum ramis. Qvinq; harum invenimus differentias. Prima eſt quaſi parallela, qvando extremi t- muli rectis lineis invicem junguntur. Secunda trunci cum trunco, transverſo vaſe intercedenteo. Tertia Crutiata, qvando crucis inſtar vel rami truncum tranſcendunt, velrami Tramos. Quarta Obliqva ſeu angularis, ubi obliqvè invicem inſeruntur rami. inta Mixta, ex cruciata& obliqva. XXXII. anqvam autem neceſſariò ſint manifeſtæ oculis& ra- tione; Tamen oculis manifeſte pervias non deprehendumus ſeu ſtilo, ſeu cultro ſeu folle, ſed in cadavere co ecas omnes. Ein apertæ ſint in vivis à calore dilatatis, dubitare non l- cet.. b“ XXXIII. Uſus venarum& arteriarum diverſus pland eſt, tam con- „Avam terminorum ratione, qvanqvam in tanal 3 icio tenti guis, qvi qvum m generari, iiclone cl ttuio iein om tenls gerli 1 tt nec ſun congie upem ad per hepar— ginesomn partidus, rel ab hep⸗ Ad c pattibus m Llas rati utlaa Cit 1. chio citr perias ſu tra Seriêe teriarum. ro lub eu nig tautu continez heile ci ſa& adec perioribt 4§ äigito co raliter tu laperiorih ntrzzdj acunam va ldhe 31 arter and Aelut per 6 gann pac h aring A mnin de„Uitatur pl d , lutem di noch& gerus- . X taidem demo 5—. Cdoraide Künub— * 3 zattricicam ammarig 4 aadilicalbas etrenin 5 aürnident b XXNI 141moſ, ven dern. 8 henei at ⸗Knen PAradels, Suche hein inricem junguntur. gamün Werlo vale intercedenten TIaui nſar vel rami truncum tranſcnta nu O5u ſeu angularus, udicih .(Dinta Mirra, ex cruciaacin XXXII. b ram ꝛutem neceſſariò ſint maniletan m oculu maaifeſte pervias non tn culero, ſeu folle, ſed in cadavereua Gat ia viris i calore dilatatis, tiir MWIWM rum K arteriarum direrſusplantän rminorum atione, Tyandrad Han 1 atum can ſeri, dicione conveniant. De ſingulis igitur ſeparata erit demon- ſtratio. Iſus venarum non eſt 1I. ſangvinem venoſum ab he- pate in omnes corporis partes pro nutritione adferre, ut hac tenus perſvaſum plerisq;, qvia ille ſangvis nec nutritioni a- ptus eſt, nec ad partes labitur; nee 2. ſive ſangvinem ſive chy- lum conficere, qvod qvidam voluerunt, ſed 3. ſangvinem o- mnem ad ſolum Cor referre per Circulationem, ſive mediatè per hepar, ut meſeraicæ venæ, ſive immediaté, ut cavæ propa- gines omnes& truneus, idq; vel à toro corpore ejusq; extremis partibus, per minimos ramos ad maximos, ſuperos inferosq; vel ab hepate. 4 XXXIV. Ad cor verò tanqvam centrum adduci ſangvinem,& à partibus minimis, ut peripheria abduci, evidentiſſmà aνν- Aia, ratione certiſſimà,& indubiaà experientià probabimus, ut ſua Circulari in orbem qvaſi gyro conſtet veritas. 4 XXXV. 1. In Venaſectione ligato ſupra cubiti flexuram bra- chio citra ligaturam humerum verſus nullus tumor, nec ſi a- perias ſangvis effluet, niſi vel paucus admodum,( qvod con- tra Scribonium advertendum,) vel ſi anaſtomoſes qvædam ar- teriarum eum venis illo reperiantur loco: ultra ligaturam ve- rò ſub cubito,& intumeſcunt manus venæ,& apertæ ſangvi- nig tautum effundunt qvantum vel velis, vel totum corpus contineat. Si pariter digito comprimas locum infra vulnus, facilè ſiſtitur ſanguinis profuſio. Unde ſurſum ad majora va- ſa& ad cor vergere ſangvinem ab extremis videmus, non à ſu- perioribus ad minimas. XXXVI. 2. Succedet idem ecperimentum ſine V. S. venis manus digito compreſſis. Si enim in calente manu vel venis natu- raſiter turgidà deducas digito ſangvinem deorſum, nihil ex ſuperioribus ſucceſſurum erit, ſed vacua apparebit vena; ſi contra à digitorum phalange ſurſum verſus compellas, ſtatim lacunam vacuam ſuccedente ſangvine invenies repletam. 8 B.2. XXXVII. ———— 4.— 4 96———Vʒ—ÿ—— —————VVV—V—Vʒ:;ʒ;—˖·—— ——— —— 8 E—— —————— — 2*—— di& refrigerari à frigido adſcendente ſangvine. XXXVII. I e 3. Quod ſi frigidæ aquæ vel nivi manus pedesq; immet. gas, vinculo prius conſtrictos, cor ſenties ſolutà ligaturalæ. 6 fri dent Nec aliter Epithemata cordialia carpo pudendisq; appoſita juvant, 5 XXXVIII. 4. In ſuſpenſis vidimus,& notarunt alii, caput venis diſtentis& impedito ſangvinis ad cor per Jugule res conſtrictas recurſu„qvemadmodum in V. s. venarum ca. pitis àligatura: Solutâ catenâ in cadavere detumeſcere pau. latim capitis tumorem, ruborem qz. XXXIX. 5. In ſectionibus vivorum animalium omnia erunt cla riora, Nam qvocunq; loco corporis ligata vena, à corde qVvanqvam remota, ea parte inanitur, qva ad cor patet, con- traria tumente, quæ à corde eſt averſa& extremis partibus vi. cina. Ovid qvod elevatam venam filoq; conſtrictam ſi per. tundas, ſangvis copiosè ultra ligaturam perfluet, cis veti nihil. primoò tubere 6. Ex jugularibus venis vel cruralibus cujuscunq; ani- malis diſſectis, ibi qvidem caput verſus, hie verò verſus er- tremos pedes cruorem hauries, verſus cor verò ibi deorſum, hic ſurſum vix guttulam expreſſeris. E jus rei periculum ſæpe cum Walæo Magno fecimus, meminitq; Harvejus. XLI. 7. Valvulæ venarum huc conſi pirant, ita conſtitutæ, ut omnes cor reſpiciant, in inferioribus venis ſurſum, in capi- tis deorſum, facilemq; tranſitum à minimis venulis ad majo- res,& inde ad cor largiantur, à corde verò& majoribus vali clauſæ, nihil transmitti ſinant, qvandiu ſanæ ſunt. b b XLII as ,31 6 R Biis 8. Hepar ad ſolum Cor in diaſtole mittit ſangvinem, cot aa ſolas arterias& pulmones in ſyſtole, ut fusè à nobisproba- tum in Anatome Reformata variis rationibus& experimentis, nec ꝛecpet tin m arterias affe artes iglen tur, nec term ſolen aliass tritione, te petatutq; e 10. I omnem ſan arm adſu adtione lu⸗ eommeatt eoncoqye tur invich continuo rant, Arturit mur, utſe mneser hagularu is ſolused vationem 4. erem extremac moerhoid tur langri ſar ſſen tur, Contiu frigide— —— ux vel niyij a altrichoz Cor ſeni. ie a4 Nigido aäſenden niah Wia carpo pudendig. KRRII ÖNA XXXIX choaiduzy ivorum animaliug 3 rocunq; loco corporis!* N0¹d, en haneeinanite gnamd ** Jur cordeeſt merſoennd Jrod elevatam venam dlog— Tiu copiost ultra lgnuran nüa, I. gularibus venis vel cruralĩus eim di qridem cfput verſus, hemin cruorem hauries, verſus cor nediit aganalam expreſſeris. Fjusriina dagno fecimus, meminitq; Hr XII. rule venarumkuc conſpirant, iamnt eſpiciant, in inferioribus venis ſun HNaeilemq; tranſtum minimiseu ad cot largiuntur, i corde rerd Kmajn eramumitu ſimant, qrandiuſinalm XLII. b ar ad ſolum Corin giaſtole— 124& palmonesiafyſtole, ut fusei s Arfarnua variu rationibus baße rLant. nee per trun cum cavæ feu ſuperum ſeu inferum qvidqvam ſive ex hepate ſive corde ad partes alias digreditur. 1r. XLIII.“ 9. Qvum plus ſingulis cordis pulſationibus ad partes per arterias afferatur, qvam ad nutritionem illarum opus ſit,& partes ipſæ non laborent in ſano ſtatu, aut phlegmone tenten- tur, nec remittere à minimis arteriis ad majores poſſint ob ſy- ſtolen aliasq; cauſas; feqvitur, qvod ſupereſt à partium nu- tritione, recurrere per venas ad cor, ut iterum perficiatur, re- petaturq; circulus. xLIV.. 10. Tandem qvum cor qvater millenis in hora pulſibus omnem ſangvinem adarterias per ſyſtolen expellat ſpacio du- arum ad ſummum horarum, deſtituetur& pulſu, motuq;& actione ſua privabitur, niſi continuo novus ipſi ſangvis& commeatus ſubminiſtretur. At hepar tantum non poteſt concoqvere, nec continuo chylum recipit. Neceſſitate igi- tur invictà reliqvæ erunt venæ omnes, quæ ad cor ſangvinem continuo motu mittant, qvem ex arteriis partibusq; attraxe- Arteriarum uſus varius eſt, ſed Primarium nos tantum ſecta- mur, ut ſangvinem vitalem in corde perfectum ad partes o- mnes per continuas pulſationes indeſinenter deducant, ad r. ſingularum nutritionem, qvæ ſolo arterioſo fit ſangvine, qvod is ſolus eò perveniat& ob calorem aptus ſit, z. caloris conſer- vationem. 3. animalium ſpirituum& ſeminis generationem. 4. Excrementa corporis& ſangvinis eidem permixta velad extrema corporis deducere, velad renes, meſenterium, hæ- morrhoidas, uterum&c. 5. ne venarum qvibus conjungun- tur ſangvis qvieſcat aut putreſcat ſtagnantium aqvarum in- ſtar, vel eodem ad cor pulſo, cor aut venæ ſangvine deſtituan- tur„ 125 b r XLVI. Continuo ferri ad partes per minimas arteriolas ſangvi- B 3 nem en een ee e en d atbce eeue e e AuudiAAn nnn =—— -—-— — 3—— 1 1. 1— 4 2—...————.—— 8 .— 3——————— 4 3 Kee———.—4—— 4 ——— 2———————— 8—* —.——— G— 5—— 4— 9 5 ——— 4 4———— — 1—————— öä—— ——————— nem varia evineune. Nam primò Cor continuo pulſu pellit adarterias ſatis magnam copiam, ut ex vivorum ſectionibus & ligaturis conſtat; qvumq; cordis pulſationes una hora nu- meraverim 4400, ſingulisq; pulſibus minimum medius ſeri⸗ Ptulus expellatur, qvan qvam alii ad Uncias, drachmas ſetu⸗ Pulos integros adſcendant, ſeqvitur intra duas horas vel ci- tius omnem corporis ſangvinem, qvi libras XV. rarò exce. dit, cor tranſire& in arterias pelli. At verò arteriæ ob me- tum ruptionis tantum non continent, nec ad cor remittunt, partim ob valvulas mitrales orificio aortæ appoſitas, partim ob continuum cruoris defluxum. Nec poſſunt fluitantem eodem loco ſangvinem continere, qvia ſyſtole arteriarum to- tiens repetens, qvotiens diaſtolen cor patitur, partem poſt partem protrudit. XLVII. Deinde; qvocunq; corporis loco Iigata arteria, impletur verſus cor, ſecus atqvi venæ,& prope minimas arteriolas, partesq; ipſas nutriendas depletur. b XLVIII. Tertio- In venæ ſectione mediocriter ligato brachio ut pulſus permaneat, intumeſcit manus cis vinculum, apertaq; venãâ ſangvis prodit copioſus, qvi à ſuperioribus venis quum dimanare neqveat ob vinculum interpoſitum, ex arteriis de- bet prodiiſſe. XKXILIX. b Qvarte In vivis animalibus is tumor arteriarum prope originem,& flacciditas prope partes advertitur,& ex iisdem apertis fluxus citra vinculum, nullus ultra ligaturam-. Promovet arteriarum hanc actionem perpetuus motu cordi æmulus, qvi Pulſus dicitur. Is aut ex facultate ſola oritur, ſivei pſis arteriis inſita, ut Praxagoras voluit, ſive àcorde per tunicas arteriarum influente, ut docuit Galenus à cannula de- ceptus arteriæ immiſsà, qvà infra non movetur ob tunicam Iterceptam; aut exſangvine ſolo, eoq; vel ebulliente, ut Sni⸗ 164 zd leu ſug, we nprineii mul- hemon 1 contrickione demg arteri zrier grie aiouibus de „h4r glt lingfis „Atter ull iit xal truriblsran kulolm cod cijustamen ca güi ledes ,. Aneu lain Jon ta genadmodun mals mjoribu naltun, ocr . 1 pullus dihjiiee, „ Ali lüine Prer liedigiti i6 ment, mng a a eruorin zeſkarum angvi. di kla rrinem coatinere, grahjſo 1, Flotieas diaſtolen cor ern rudu. farn Mvu Aacuaq; corporis loco lguni ſecun atqvi venx,& 9 autriendus depletur. XLVIII. la venr ſectione meciioerite ſen Heat, intumeſcit manus cis nnclla, procit copioſus, qria ſupeticbun T'ens ob vinculum interpolumn as — XILIX. Fe la viris animalibus is tumor aen K Kaccicitas prope partes adverit h Gcitra rinculum, aullus ultra ligunn I. ovet arteriarum hanc acdionem fene 4, qri Palfus dicitur, L auter fauliri rins iabta, ut prardgurus rolut, ini afluente, ut docuit Galau im a woreri- relebulun arum c immiſad, qri intra no aut ex/*rguueſal, c0 Prope ninnad teli plaeuit„Vel rarefalto, qvod Carteſtanis vero propius vi- ſum, vel puro diſtendente, ut Harvejus probavit; aut utro;, ſangvine implente& facultate dirigente, qvod nos amplecti- 1,34 Primò qvidem àangvine impelli arterias hæc indicia hra- bemus, 1. Cor continuo pulſu expellit per ſyſtolen ſeu ſuĩ contractionem, ſangvinis non parvam qvantitatem, ean- demq; arterias implere& motitare, denudata nobis indicat arteria, qvi digitis ſentimus alliſum ſangvinem ſingulis pul- ſationibus deſcendere, qvo dilatantur. 2. In Arteriotomia, ſicut ex corde, ſingulis pulſibus ex- filit ſangvis. . Artoriam in oſſeam ſubſtantiam prope cor degene- raſſe vidit Fallopius,& deſecendentis portionem cum duobus cruralibus ramis ſpithamæ longitudine exemptam inꝗq; os fi- ſtuloſuum converſam in Nobili Anglo invenit Harvejus, per cujus tamen cavum dum vivebat, deſcendens arterioſus ſan- gvis in pedes, ſubditas arterias ſuo impulſu agitaverat. 4. Aneurysma in arteriarum noticiam inprimis nos de- ducit. Non tantum enim manifeſtè caro ibi pulſare cernitur, qvemadmodum arteria, ab arterioſi ſangvinis affluxu, ſed à vaſis majoribus ad minora partesq; ipſas, ſine regreſſu, fieri tranſitum, oculis certa fit fides. 1 5. Pulſus undoſus, vermiculans, formicans idem evin- cit, judiee Walao, qvem libenter nomino. LVII 6. Aliud inſigne experimentum ſubminiſtrat Harvejus in ultima Exercitatione, ex inteſtinis canis vel lapi vel alrerius exſiccatis inflatisq;,& aquâ repletis: Poſſe enim nos ab una parte digiti ictu pulsâ& vibratà, in alterâ extremitate oppoſi- . ta„ 1 ——— — * ———. .————— ———ÿ—ꝛ— Q::r:——-——————————— —— —* 9⸗ 4 2 2 4 4— 3 3. —————..*—. 1 ———— 5 ————————————.— ——— ———————————— ———— 8————— — oo— ‿——*—— E——— 2 5.—————* 3 5 e 2“—,————..——— —— 4 2——————— 4 ————* ——.———— ———— 2 K 3* —— 5 —————. 8 2———— 8 — ——˖—: ⅓ℳ—·aN yz jz·—:yõr————— 8—— 45——— 2—* 4*—— ————— — 4 ttà, applicatis digitis omnem ictuum& motuum di clarè ſentirec. b a ILVII. Cenſemus tamen Facultatem conjungendam tunicis vel ſangvini à corde communicatam, cujus ope conſtringuntur afteriæ& dilatantur, fangvinisq; motus attemperatur. Orn 1. Fluxus alioqvin foret inordinatus,& omnes ſemper poullu inæqvales. 2. Arteriæ omnes uno momento ſimul dilatanuu vel conſtringuntur, qvod à ſolo ſangvine vix fieri videtur del ſe, qvi ſucceſſivè commovet impletq;. 3. Irradiatio lumini vitalis ictu oculi omnes partes arteriæ poteſt perfunders quam ad motum ſangvinis concurrere Lib, 1. de Tae unar ivimus probatum, LVIII. Diverſus autem eſt arteriarum motus à cordis pulſatio ne. Qrando conſtringitur cor in ſyſtole, arteriæ omhesye ſuam diaſtolen dilatantur,& verſa vice, corde dilatato& di ſtolen patiente, conſtringuntur arteriæ, ſuntq; in byſtole qvod ex diſſecta arteria,& corde,& ligatura eſt qvam ceris fimum. . LLIX. In arteriis capillaribus tamen ille motus eſt obſcurior, partim ob vaſorum exilitatem, partim qvod impetus fients ſangvinis in majoribus valis hic vel diſpergatur in minims, vel paulatim fervere deſinat. Keliqva de vaſis ſangvineis hepar& Cor partito opere interceperunt. Paucis lineis qvæ illis deerant in præſenti ii- ſum fuit ſupplere, ut totam de Circulatione ſangvinis docti nam, qvà nihil ingenioſius aut verius, naturæq; magis ami. cum ſecula cuncta tulere, habeant Auditores noſtri, qvibus nomen fortaſſis verius qvam res hactenus innotuit, tan- torum alioqvin ingeniis& experimentis no- 2* bilitata=. 83) 0(pe⸗ feerentian I Len,Jyodäſciolngnd recommorntt implet„ oculi omnen pars 8 P ba Dtum ſangvinis concurge hd batum. lu mn zurem eſt arteriatum dotuin do coaſtringitur cotii ſſtule nen olen cila ente, conſtringuntur anert,ug lecha arteria, K corde, dnn II. erin capillaribus tamen ille namdt 1alorum eullitatem, parimqmdn maſoridus vaſs hic veldiſpugaun mterverc deünat. LX. r de vafs ſangrineishepar K n unt. Paucis lineisqve ilisdeeruni pplere, ut totum de Circulationeſngt 8 4 1 ia geniouns aut verius, namneh cundau mlere, habeaat Audtots orta verius qram teshactenns unr biliate⸗ 20°00 atantur,& verſa nice,enrhn (orzkzon ANATOMICY DISP. XVIII.& uitr. De— In Acad. Hafn. publice propoſita⸗ PRA X 5 12 F TIHOMA BARTHOLEL N8△O D. Med.& Anat. P. P. Reſpondente HENRICO MARTINI à· MSINICHEN, Ad d. 50. Jul. loco ſolito, horis anteme- ridlianis. =n(9) 30. HAFNIE, 7. ypis Merciloxis MaasrzaN, Mcad. Tp. Anno cio L0 Ll. 7. — — ———— ————— ————— g. 4 2 S8. e o 89 48 S 82 8 NN ſunt oſſa, qvi A Gmen claudunt oſla, qvia re- . liqvis partibus remotis demonſtrantur?, o& naturæ hæc fundamenta ordine analy- (tico totum reſolventibus, ultima occur- Drunt. Primum alii in Anatome locum Icontribuunt, Galeni exemplum ſeqvu- ti, qvod oſſium cognitio futuro Anato- mico prius ſit neceſſaria, ob muſculorum origines& inſertio⸗ nes, reliqvarumq; partium adhæſiones; ſed nec ipſi ſemper ab oſſi bus initium ſumunt, nec oſſa cognoſci perfectè poſſunt, an- te qvam interiorum viſcerum explicata ſit condicio. Hinc non- nulli per partes oſſa tum demonſtrant, qvando in ipſo cadavere cum aliis viſceribus occurrunt. Ideò ordo hic cuivis arbitra- rius.. II. Neq; tamen duplici loco tractatio oſſium neceſſaria, ut in Encheiridio arbitratur Riolanus, alioqvin duplex nobis oriretur A- natome, una de Venis, Arteriis, nervisq;,& inteſtinis,& ventri- culo aliisq; exſiccatis, qvæ in Theatris aſſervari ſolent; altera de iisdem in cadavere recentibus. At illa memoriæ juniorum tan- tum inſervit, nec ſine hac accuratè cognoſcitur. 111.. Materiam in daplici habent differentia, vel enim eſt oſſium generandorum, vel genitorum, ſive, ex qva in utero primum effor- mantur, vel genita nutriuntur. . A 2 IV. Ma- — *— ————— conſi picitur. — —————. 3— 5— 4——— ——— 99 8————— 2— 3 —.— 2 8 2 5——— —————— 5— 2 5—— 1.——— 4* 8 8 1 9——————— ——.————— 3— —.—.*———.——— ——˖—:D:———————————— 8———— ——ZZZꝛ]]mto†,–—“ 2———**.—— —————————————————— 1 — 8—— 2———— 4 5* 5— ——————.*— ———— ——— tv. Miteria gener ttions eſt ſeminis teri⸗ pars eraſſior in utero exſiccz. tas nutritionis vel eſt remota vel proxima. Remota eſ ſan ſoor in ſt er arteriolas; oee ts gvis cras. ior in cavernas oſſium per arteriolas ingrediens,& ſubiadeen raſis oſſibus exlſiliens. Qamvis enim arterias oſſibus denee Platerus, qvin tamen adſint nullus dubito, qvia omnium punte nutritio per illas fit,& ſpecie venarum non raro oculis nolliz imponunt, qvas per fœraminula intrate modò majores modoni. nores Galeni aliorumq; conſtans eſt conſenſus. 3 V. Proxima materia nutriens eſt medullz oſſi um in cavitatib contenta, qvæ exſangvine fuit elaborata& in a tum commutata, unde ſangvinis col 8 ptum nuttimea. ore in infantibus alpetſ VI. Non nos movent oſſicula auditus, cranium, oſſa tarſi, ſ ſamoidea, medullà carentia, nec leonum oſla qvæ ſolida pechiben tur: Enimverò illa ſang- ineam medaullam ſubtilem habegt, qye in potis exilibus ex ſangvine transmutatur. Cranium certe medal lam ſangvineam ex meditullio ſuo in terebrationibus emittit. De oſſibus auditus dubitare poſſumus, qvum in utero ſiat perfecta, taliaq; permaneant ſemper. Leonum autem oſſa amplis cavita- tibus pervia Columbus, Porta, Ingraſsias invenere,& medulloſa ge- verinus, neq; aliter fieri debuit, ne moles corporis& robur conta- beſcerent, neceſſario alimento defraudata-. vVUII. Non magis verus Hofmannus, qvi cum Ariſtotele exctemen- tis accenſet medullam, qvod oſſium alimentum ſeu ſangrinem in ſe complectatur ut vehiculum: Nam qvanqvam exetementis utilibus annumerari poſſit,& ĩpſa ſit vivens pars, ex ejusdem pria- epus; tamen purum eſſe excrementum gratis apto huie nutti- mento aftinxerit, non ofſibus tantum, ſed hominum gulægrato alimento& utili. Continer qvidem ſangvinem, tanqvam mate- riam futuri alimenti ex ava medulla, neutiqvam ut vehiculum nudum.. nh clorz cuj mrerum, n ldueinfal micilatis. Toym bsvivent niczode licitas, ui num videt getiorial Ali 1a) dutit Cdl cans mit zffectio rmact tis eum Giiculate bra, 1 ta pto regriteb traculi D terix cral clcinato tere—u dar. Derr Külen 1 A 105 V novent ollcula auchtns, ennn Calaauditus cnanimn ul eentanee leoaumalagneliihe 1.* 1 8be Aaag ineam nechallamſib len aw 1 ang me transm ator. Anrn Crnimen er mecirullio luoin teredtanondni 4buare polumus. Frm inurnlan meſemper. Leon m autemolami , Pmta, lagrapas iarenete, Rnan et deri debuit, ne moles corpons Ku Lano amemo deftaudatne, VII verus Hfmana, gri cum Anule dallam, qrod offiom alimentun fui mur ut vehiculum: Nam qranqam eim erari poſfi, K ipa it rirens pas eiqnt durum elle exctementum gmisamu oa ollbus tantum, ſed homiaun, 1. 1 a. Coauae pridem ſlang inem unpr cuti cx qya medala, acutiunut VIII. Efficiens primaria eſt vis oſſifica ſemini inſita, ſecundaria calor, cujus illa miniſterio utitur. Indurantur autem oſſa extra merum, non ope Oßilagini Deæ, qvæ apud Paganos durare& ſo- lidate in fantibus parvis oſſa Arnobio dicitur, ſed abſumptione he- micditatis. IX. Forma vel Eſſentialis eſt, vel Accidentalis. Eſſentialis vel oſ- ſis viventis,& Anima eſt vel oſſis qvatenus naturale eſt corpusn e- ritq; os, cujas nomen aliud& natura nobis latet, nec enim eſt ſo- liditas, ut Rullopio viſum, nec ſiccitas& frigiditas, ut poſt Gale- num videtur Riolanus ſtatuere, ſunt qvippe accidentia oſſium à ſu- periori aliqvo dependentia-. Accidentalem formam ex aceidentibus venamur, colore, figu- 1a, duritie&c. de qvibus juſtà brevitate nunc acturi ſumus. Calor talis eſt qvalis ſpermaticarum partium eſſe ſolet, candi- cans minimo rabore temperatus. Variat tamen in variis oſſium affectionibus, in flammatioaibus,& abſceſſibus, pro varia humo- rum affluentium condicione. Ih Sphacelo nigricat, in peſtilen- tia eum colorem proferunt oſſa, qvem cutis exanthematis pun- cticulata. XII. Fgura varia, oblonga, obtuſa, rotunda, plana, cava, gla- bra, aſpera, acuta, triangularis, qvadrangularis,& ex variis mix- ta; prout vel contentarum partium vel muſeulorum neceſſitas reqvitebat. Mutatur illa in Syphilide, exoſtoſi, gummatibus, fracturis, abſceſſibusq;. XIII. Durities proprium perfecti oſſis accidens, à ſiccitate& ma- teriæ ctaſſitie dependens, neceſſariam pingvedinem admittit, ne calcinatorum oſſium inſtar frangantur, aut iſtius mulieris gran- dævæ apud Fontanum, cujus membra leviſſimo tactu diſſolveban- tur, Præter naturam adeò mollia oſſa deprehenderunt Ferneluus, 41, Ruellius, 4—*— —ööö E—— 4 — ——— ———y— *——*———* 4—*—— 3 *———.—————— 2—— . 4————— Ruellius, Hollerius, ut ceræ inſtar flecterentur, idq; præſertim, judice Marcelle Donato. Non par cunctorum durities»in dentibus maxima, deind in femore, minor in extremis digitis. Unde qvo molliotaſuat, eo facilius fracta per porum coaleſcunt. b NXV. Solida qvanqvam ſint, omnia tamen cavitatem haben, eamq; vel ſenſibilem vel inſenſilem. Senſibilis cavitas in major. bus conſpicitur, vel extra 1. adarticulationem, ubi ſi profundalt, vocatur aorun, acetabulum, ſi ſuperficialis; PXpn dicitur;2 ad muſculorum, aliarumꝗq; partium tranſitum, ut os Coxe, ſgi næ dorſi, oculorum, auris&c. vel interiori loco, pattim ut me dullam nutriendis oſſibus contineant, partim ut levius os agile corpus ad motum reddatur. Inſenſiles cavitates minoraacteye runt oſſa& tenuiora, per poros patentia, ſangvinem pro conl- ciendo medullari ſucco admittentes, modo majores, modom nores. Foraminula præterea hinc inde conſpicua obtinverunt, pro vaſorum ſangvineorum tranſitu. XVI. Poros iſtos oſſium demonſtrant abſceſſus, qvi freqvent oſſa ſive defluxu, ſive congeſtu infeſtant. Veriſlima enim ci doctrina Abenſinæ, Galeni, aliorumq; poſteriorum contra eryiu nem, omne qvod nutritur, idem& poſſe à nutrimenti ſuperlui- tatibus extendi& in apoſtema augeri. Occurrunt paſſim exem pla apud Hippocratem, Ingrſram, Duretum, Langium, Serarinun, & nos in Syphilide, Pædarthrocace, aliisq; non ſemel vidimus XVII. 8 Magnitudinis diverſa eſt ratio reſpectu ætatis, ſexus, indii duorum, regionum,& varia ſtaturæ cujusq; condicione. Patia Infantum oſſa, tenera ætas emollivit. Feminarum oſſa in uni- verſum maribus de magnitudine cedunt. Sunt tamen virsgie qvI ſuperent, vidiq; in Galliis juvenculam XVIII. annorum moli Siganteæ, cujus unica manus tres viriles facilè æqvabat,& aliam non minorem Zelandam à Guilielmo Bono Hollandiæ Comite ad nuptias Caroli Pulchri Regis Franciæ adductam refert 6 ex lue venete loqfs gelktioben Sont qf l & defciant, gmeofuln ſceleta Dtes nyerui. 9 Nam in Cfe Pliniu, ſan qvod Laëtii jollu efolt lantis corpu zill fettur. dos uſcs zſeviſum ne otmita non in Cimbria mndo, D. Patticulæ o tem faciunt vem aqrab Uiicenſilitt lin noſttor tuillet ecle eem qelcrit im ſpithan biles magn Kieilia mor dui ollidas mom cair mox tadii aucditug, vam⸗ Notota c Pe Potum caaleſcuas b dad 4 ½ 4 Aiaſenilem. ga „Klexa 1. aderijenbs. a arucu d —, ulrionenzl 22 ls b luperdcializ R., cumg, paruum: Mum, autu Kc. ve *— 4“ 4 Koihdo 1**abalum, s e d tanltem, ug b mterinr loed, d. atigeant, pinuem um keddatur. HMerA enn M. Ufnſle eninam 8, Pet potospueentia, nginag an! c admittenes, modo naan „ a8 Ffxterea hin⸗ iade couſjicucn aagmacocum ranliu. XVI 15— 1.-* f. 87 olwam demonltrant adkelu gi 4 * u, Ere coageſtu iafetant. ſalur ns, Galei, aliorumq; poſteioomnaun od numitnt, idem& polſe ànutinen h Kinapoſtema auger. Occunmf aa urmn, ne ſan, Darnun, Lain uhde, Pxdanihrocace, aüsq; boalmhli XVI. n Girerſa eſt ratioreſpecuu raie odum, K mria ſtaturæcujusq; eanüor 4, tenera xuusemollnit. Femanme us de magnitucine cedunt. Ouattanae ridiq; mnGalisſarench fribennh as unica minuscfe⸗ ritlles ta 5 Zelundam Gullelmo Bonoom roli Pulche gegir Enncir atducan lam WVllun Alioqvin oſſallium latiora ſunt atq; ampliora feminis ob fœtus geſtationem. Individua infinitam nobis monſtrant differentiam. Sunt qvæ in mediocritate vulgari ſubſiſtant, ſunt qvæ excedant & deficiant, pro varia ſeminis copia vel eſusdem defectu. Py- gmæorum cubitalia corpora minimis oſſibus ſuſtinentur, qvalia ſceleta Dresdæ viſuntur, in Marchia, Luſatia& Neapoli in Muſæo Imperati. Contra in vaſta Gigantum mole cum Marone, Grandiaq; effoſſis mira bimur oſſa ſepulcris. Nam in Creta terræ motu rupto monte, inventum corpus teſtatur Plinius, ſtans XL.VI. cubitorum,(Aliis Mſtis XXXIII, aliis XVI, qvod Laëtio magis vero ſimile videtur,)& Oreſtis corpus oraculi juſſu refoſſum VII cubitorum faiſſe monumentis creditur. Pal- lantis corpus ad muros urbis erectum, illorum pinnas vertice teti- giſſe fertur. Elephantibus maximis tan qvam eqvis qvosdam la- dos uſos Mela auctor eſt,& Pigafeita in America apud Canibales à ſe viſum narrat, qvi ſupra multos homines à cingulo eminebat, ut mira non ſit fibulæ iſtius giganteæ magnitudo inuſitata, qvam in Qimbria erutam Sororio meo nunqvam ſatis laudando, hono- rando, D. Jjacobo Matthiæ Epiſcopo Afhaſienſi acceptam refero. Particulæ oſſium hinc inde erutæ certam magnitudinis variæ fi- dem faciunt. Mola genuum in Ajscis cadavere diſci magnitudi- nem æqvabat apud Pauſaniam. Dentem molarem cujusdam in Uticenſi littore vidit Auguſtinus& cum illo alii, tam ingentem ut ſi in noſtrorum conciſus minutatim fuiſſet modulos, centum po- tuiſſet efficere. D. Chriſtophori dentem molarem pugno majo- rem deſcribit Vives. Calvam effoſſam in Africa ambitu duode- cim ſpithamarum refert Magius. Cubitorum& crurum incredi- biles magnitudines paſſim oſtentantur,& nos plura Melitæ& in Sicilia monſtrorum Matre vidimus. In ſingulis cujusq; indivi- dui oſſibus certa eſt magnitudinis proportio. Os femoris maxi- mum cui moles corporis innititur. Deinde os tibiæ& humeri, mox radius, cubitus, coſtæ&c. minima ſeſamoidea, oſſicula auditus. 3 XVIII. Numero plura ſunt, ob motuum varietatem, neve uno ru- pto tota compages foret inutilis. Inter rara enim naturæ mira. o cula ———— —————————— 2— 4 ———— 4 1 1 ——— ———⏑——2.—————-—QO⏑ę⏑’————— — 8.* —— 8. ————— . 2—— 3*. 4 .. 1——— 4 ——.——*— 2— 5 1— ———————————. g 2— 2— 2——— 2. 3 8————— 3——————. 2* n—— 5—*— . 4 2 7————————„„. —-ʒ——-———— 4 ———————————— 8. ————— 7— —————— — 4——— 5——————— —— E————— 1 3 3 ————————— ———————————=— e— ————* cula reponendus puer Hippocrati viſus a 1092 S, uti& alte dem monetæ Foreſto notatus. Incertus of bus numerus,& in adoltis ſubinde varius ob oſſa cordis, rum, uteri, cerebri, ſterni, frontis, ſelamoidea, epigloui ryngis&c. Ordinarius in plerisq; confirmatæ xtatis, excluſisſ. ſamoideis, numerus ex noſtro calculo ad CCLIV. adſcendit Ca. put LXIII. numerat, ThoraxXXXV, ſpina tota à ſumma adimam XXXIV, Artus deniq; oſſa CXXII obtinuere, inter ſe cohxren. tia.. atteria. dis, la. XIX. Partes oſſis ſunt communes& propriæ. Communes ven, arteriæ,& membrana perioſteos, cujus beneficio ſenſus inel, qva abraſa, ut in trepano, oſſiumq; reſectione fieri convenit, nullus doloris ſenſus. Maſſa nervos addit, unius hominisexen. plo, in cujus oſſe denudato inſignis ſenſus doloroſus ſentiebauu: Sediiſte inter inſolitos reponendus, qvum innoxiè& absq; ſenſi ullo radantur oſſa, exſcindantur, urantur. Ex hac claſle erch- duntur dentes„ dvorum extremæ partes denudatæ, qvemad- modum oſſa auditus& ſeſamoidea, perioſteo carent. XX. Propric partes tres ſunt in majoribus. 1. Os dicitut mei portio durior craſſiorq;. 2. Ansduo, proceſſus, protobe- rans pars oſſi continua, muſculorum inſertionibus inſetvieos 3. EniOvæig„ appendix oſſis, oſſiq; contigua prominens pas cui adponitur cartilago. b XXI. Fnu ſeu Uſus Oſſium in genere eſt 1. Eſſe fundamentato- tius corporis,& munimenta qvibusdam partibus. 2. Motuid brogreſſioni pro cujusq; modulo inſervire. 3. Affectus qvos- dam curare. Pulvis cancros ſanat, febres,& qvoscunq; floxss Magiſterium cranii Epilepſiæ adverſatur, qvemadmodum& iii angulare occipitis os., Oleum oſſium humanorum Anhrith medetur.&c. XXII. Uſibas primis dicatur oſſium inter ſe Connexio, qvæ velpet contigvitatem fit ob motum, unde Articulatio, vel per continui- tatemm lium in pueris& ſeni. ntem ob dlſtaru elt giiauit I, 3 ul mab 1ag malii ttipie 2 9g, lio Oll ſtant deline dom ſed nc cipiendas, num exitum, ſoldatum, i obium conſt Vatiis myorum fiat idos capitis! ſciis videant dle tracto to⸗ im nunc ace ladndatur htk) illalis gt, in oppol ſſeram vocar nediis curane Saturee ninatim cc nſqramaru uunas prin ſtanqzs Lcpitis ad ) in qra G — Maai ricas 6 Madbai, A cte 124 It kn 4 radri ſer Ludinde nach d cnan, ekcatin, ſcla e — Am Plenac. coaht mn Kimer no0 dn o calculo N nerar. TL. aiGc a, horax XXXV, 8. G 4 denic. oſl Axn ce lünn nbrana herioſisoh, uſusdenckäan umg neecianin, dcit miun rdlus toleniun Mam innon 81 ha eme panes tenucad, 4udins K ſclamoiden, deroldam. XX t paries tres ſunt in majenbu 1n b cralhorq. 2. Andaeg, pwrrla connnua, muſculotum iaſerionbsi uppendir oſlis, oſfiq conpau mi 2. XXI 62 ſe OGam in genere eitPeiub ,& manimenta qribusdam zanda! peo 2)— modalo inſerrire. 1 K Pulru ancros ſanat, fedtes Kqice crann Epiepur airerſatut, qremiine Olcum olſium Aumnam. — F 88 01. XXI . amn T rimis dicatut ollum inter ſe Cmen 5t ob motum, mnde arrialii, ſäg⸗ ut, vrantmt. krath tatem ob robur, unde υπκ νσα. Motus Articulationis vel obſcurus eſt, ut in coſtis, oſſibus carpi& pedii, vel manifeſtus, qvi 2⁴⁵ρεενοαρσαισασ dicitur, cujus tres ſpecies numerantur&rνπεμια 910, Ag bαια,& lAμ. Soᷣuo absq; motu, jine medio, Sa Oyy ſuturam includit, dεμοεaeνꝙ& εμρνορσαν cum medio triplex oritur coalitus, intercedente Cartilagine νυνηο Juνοσνε, ligamento uuveuuο, Carne udeᷣuł. b XXIII. S Oſſa ſingularum regionum corporis brevi penicillo re- ſtant delineanda. In Capite primum Cranium occurrit, rotun- dum ſed nonnihil oblongum, craſſum ad externas injurias ex- cipiendas, ſed raræ texturæ, ne mole ſua ellet oneri,& ad vapo- rum exitum, duplici lamina, intercedente meditullio, plerumq; ſolidatum, interius cavum cerebro continendo idoneum, variis oſsium conſtans partibus per ſuturas compactis- V XXIV. 4 Variis oſsibus ſapiens Natura diſtinxit, partim ut faciliot vaporum fiat evaporatio, hinc qvibus ſolidum conrigit, dolo- ribus capitis maximè obnoxii ſunt, qvanqvam ab externis in- juriis videantur tutiores; partim ne in calvariæ fracturis uno oſſe fracto tota cranii compages vitri inſtar findatur, contra e- nim nunc accidit, niſi in maximis contuſionibus, ut vel una ta- bella findatur, alterà ſalva, vel contuſum unius lateris os fran- gatur, illæſis contrariis, vel deniq; ſalva parte qvæ ictum acce- pit, in oppoſito alterius lateris appareat fiſfura, qvam Contra- mediis curandum. iſuram vocamus, Hippocrates ᷣονμκ,νοσπν mnfortunium, nullis re. b XXV. Suturæ cranii, ſunt commiſſuræ oſsium inter ſe, qvæ vel pectinatim cœunt, vel more dentatæ ſerræ, tumqʒ vera dicuntur, vel ſqvamarum modo agglutinantur, appellanturq; ſpuriæ. In- ter veras prima eſt Coronalu utrinq; à temporibus adſcendens, de- vidensq; os frontis ab oſsibus ſincipitis: altera Lambdoities à baſi occipitis ad utramq; aurem obliqvè adſcendens, priori oppoſi- ta, in qva officula non pauca inveniuntur, viſa per transen- nam C ——““ *» 2 * 4 3 4*— — 1 2.—. —*— 4——————. —— ————————————————— 2 4 ———————*————— —.———,—.——= —— 6———— 4—— ——————— 3————*—— 3 3 3 — 8— 4———.—————— *— 8—— 4— 4 8 — o*.—*——— 6 8 E A 2 4. 2———y——————— ——————————.— 2 2———. ———— 2————.—— ————— 2 S——.———— R 2——. 2—————*— ,———*—————Cℳ 4 4——. 8————— *—* 1e 5 4— ᷣ———— I„ 5 4———*—— ——**.—————*.——— — W————————————.—————————— ————————————— ——————————————— 4 L 4——1——————————————— .————-————— 25 4 4————„ 2————————— —————.— —..—— 5— 8—.————— nam Pavio, ſed accuratius aucta& inventa à Magno nofto Wormio: Tertia ſagittalis recta à lambdoidea ad coronalem de tenſa, nonnunqvam ad naſum usq; excurrens, qvod in iafan- tibus perpetuum-. bunt. Spuric duæ oſſa temporum circumſcii. XXVI. Princeps cranii os, eſt Frontis, in nonnullis duplex.(a. vitates ad naſi ſummum ſitas exeipiendis excrementis humidi dicatas arbitramur. Secundum& Tertium, Oſa finchinn, in firmiora& ſine vitæ periculo vix lædenda. Circa ſutotm coronalem in infantibus hiatum relinqvunt membrana obwo- lutum, tractu ætatis in os ſolidatum, ſed ſemper ferè transms rens, unde Cauteria hoc loco in catarrhis contumacibus inu- runtur. QOvartum Occipitis craſſiſſimum, in qvo cerebellum le tet cum nobili ventriculo, perq; cujus foramen amplius lpins lis medulla deſcendit. Qvintum& ſextum, Oſa Temporun, gvibus muſculus temporalis incumbit, appendicem habentiaa cutam Styloiden,& proceſſus tres, duos externos mamillarem t jugalem, internum unum, in qvo cavitates jympani, lalyrinli & cochleæ. A tympano foramen ad palatum fertur, unde ts baci fumus hac ad aures penetrat,&- aperto ore ſonus qrem auſcultantes haurimus. In eadem cavitate ſedem elegerunt oſſicula auditus„qvatuor utrinq;, malleus, incus, ſtapes,& orli. culare vehendo ſono ad nervum anssοu& cochleam dicala- Septimum eſt Cuneiforme in capitis baſi, ubi notanda inprimi Sella ſphænoidi, cui glandula pituitaria incumbit, ex qva per fo raminula hujus oſſts pituita in palatum ſtillat,& ſi credimus aliis, aär ad animales Spiritus adſcendit. des cribri inſtar narium ſuprema opplens& proceſſus mammil- lares excipiens impeditos in Coryza,& una aérem, ſimulq; yi tuitam ex cerebro expurgans. XXVII. Partibus cranii annumeranda Cornua, qvando in his u⸗ dit Natura, à copia craſſi humoris& melancholiei protnuſ, ſ- ſe Ultimum eſt Syongni medis trol purgeken rretham te cotod longtad pol pall tiones c res corhd zu* ſeo: qvoq; du- emlneat; m mex rem R; tacum, ſa hic Deutes niotes t liſtentes nis, nu ledant 4ob, ge neryulo feptanti logyelt Na referunr. recdo, Riatuple - cmn I Tn 09, eähws ne 1 4* Ldlpie ci m— d ach G ar. Sccundom K Tar d 4 1— 4 4 1TX 8 A delagpunr deah lohdatum ded 1,mm lſam ama — Cintum 4 em ul temporal h m caabit, pyeräun ln, K procellas tres, duos eam nn mnan unam, in aam, in qro Matt ma. A tympano foramen ad qaumn ia 2 24 aufes penena, K apenocen daurimus. Ia eadem canine tümt . Tatnot utrin;, ndlm, au sh do ſono ad nervum ausun K ccoan d Canfane ia capitis dali, udi wunn 1, cui glaadala pituitati incunbii ag un oflh pituiea in palatum fiila Kit 84 animales Spiritus adſcendit. Ultimmt br— ſoptema oppless& Pwrin ni imedtos ia Coryu,& um reten. rrebco cxparans. IVIl dus cranii innumerindi Cmu, Imt opu cau bumots& mcluncdcloſ ve ex cranio ipſo ſive eute. Dalechampius cornu in fronte nobelis feminæ natum vidit digiti longitudine e. Amatus qvoq; cornuti meminit pueri,& Cabrolias carminaroris Monsſpelien- ßis. Thuanus Franciſcum Troviluvium narrat cornu arietino è media fronte enato oberraſſe. Alia alii exempla habent. Nos purmerenti grandævam mulierem LXX annorum vidimus Mar- garetham Mainers, qvæ jam A XVII annis in dextra capitis par- te cornu incurvum durumq; geſtaverat duodecim digitorum longitudinee. Similes Patavii, Vicentiæ, Mediolani, Nea- poli paſſim fuere obvii, de qvibus Noſtras de Unicornu obſerva- tiones conſulat cui volupe. Protuberantias frontis angula- res cornua vocavit Albucafis, exoſtoſes Galenus, 05α⁰ εα σ ☛άν‿εκνςο Taeo ſeu adeν Auitor Definitionum& Heliddorus Medicus, cui qvoq; Novueirνια,& Ingraßic Dionyſiſcus ſi alterutrum latus emineat, à DionyfiaciBacchi ſimilitudine, ſi aliqvis conjectu- ræ meæ locus. XXVIII. Altera capitis pars Facies in maxillam dividitur ſuperio- rem& mferiorem, illa in homine aliisq; animalibus, præter Plit- tacum, immobilis, utraq; variis oſſibus conſtat brevitatis cau- ſa hic omittendis. Communia utriusq; maxillæ oſſa, ſunt Deutes verè oſſei toti, non peiroſi, ut ſuſpicatur Helmontius, du- riores tamen qvam cætera oſſa& diutius igni reſolutioniq; re- ſiſtentes, unde Tertullians in iis latent ſemina futuræ reſurrectio- nis, nudi præterea ex parte ſine perioſteo ne inter molendum lædantur, ſed ſentientes in hamodia, præſertim frigus ex 8. Aph. Sect..& in defluxu catarrhi impensè dolentes beneficio nervulorum qvinti paris jntra cavitates cum ſubſtantia mucoſa reptantium,& membranæ interioris, maſticationi ciborum& loqvelæ inſervientes. 4 XNIR. Rarum unico oſſe continuatos eſſe dentes, qvod de Pyrrho referunt,& Groenlando qvodam Regiis navibus Hafniam ad- vecto. Rarus qvoq; duplex triplexq́; ordo. In Lamia piſce qvintuplicem obſervavi ſeriem dentium acutiſſimorum& gloſ- B 2 ſopetras —-——-JJ——— —*— 4*———— ——y——* — 1.—.——————— ——.—— 1 8—— ꝑ 4—— — 4 8—— 4 6——— 3 2— ae* 8 5 5„.—————— ————* 1—.———— 8 8 8—.——.———— ——————————.—* 5— 2*——. 7—————————— .——————.———— ————— ———— 1—— —.—=—— 8——*——— 4————— ——— 4—————— — 8—————„—— — 4 8—— 3—— ————— 1 — nnWW=- ſopettas æmula ſimilitudine referentium ‚ unde P. Columna den- tes Lamiæ in gloſſopetras mutatos arbitratur plurimas varii generis Melitæ eruerimus ſuis m in Germaniæ locis à mari remotiſſimis invenia generis lapides plerosq;, ita à natura e Vulgaris eſt unicus ordo ſuperus inferusq; ſimis XVI ad ſummum dentes ſuis alveolis alii primores ſeu rouei, canini alii, J⁶εμεαοωπ „ qvum autem inetis affn.s, 8 jantur, ſui potius ffigiatos putaverim., utrinq; in perfechn. includens, qvotum plurimi molares, LUAa, 4 XXX. Ia Trunco corporis primuùm occurrit collo recta ad os coccygis deducta, cujus partes ſunt ſyonai ſeu vertebræ proceſſibus obliqvis, trans verſis& adutit donaa, foraminibus qvoq; perviæ amplißemis pro tranſitu meduliæ ſpina⸗ lis,& exigus lateralibus pro nervorum egreſſu. XXXI. Diviſa fuit in plures ſectiones ſpina, ob motus anterio ris, poſterioris, lateralisq; commoditatem. Qvinq; tamen in- vicem conglobatas vidit Fontanus,& in ſilicerniis in uuam fe rè coaleſcere ſiccata humiditate& intermediis ligamentss in. duratis norat Pavius. Bifidam dorſ ſpinam in puero obſer vavit Tulpius. Aliàs dividuntur in Colli vertebras ſeptem, luj duodecim, lumborum qvinq;, oßis ſacr⸗ qvinq; vel lex, interdum ſeptem,& deniq; os cocᷣνgm, qvod tribus oſſiculis pletunq; conſtat, qvanqvam plures habuerit puer Danicus cui cauda er creverat,& mulieres Indicæ, qvæ, referente Harvejo in aupeti de Generatione Animalium Exercitationibus, incurrà caudi Pilosà tegunt partes à natura tectas. XXXII. Os Coxæ ad latera oſſis ſacri ſitum ex tribus oſſibus con- Ponitur, Ilio, Pubis,& Iſchio, qvæ in adultis unum appatent- Os Pubu anterior pars per cv*vd nexa, in pattu pro ne- zarr ſeu Hinaz ceſſitate fœtus Srandioris ſive loci anguſti ſubinde divellitu, ut Pratet auctoritatem veterum obſervarunt in diſlectis Puer- perls peiis Inc Contk. 4 ſi elt ſe i Cios tl tibpinis An veti dene laliter m voleitur ſacro, o gumenti tes, ab ir Sed me n teatur ipl lqras, ſe juncha pet s rectis Moros ill ttoris vel dalpando qia hoc V tes, nut tur. P natas hal aits(idi padlica b doas 2- ramc; to non latere; in Eyx ut pel Laſa mna 1 724 Nannu 4 cr an. „* Mhüſſema geo ranaan ae Wdes pro aerorum rl b XXXI. 2 kait in hlares ſechionen ſpim,onn 1„ lteralus commodtaem. 8 Ddatas vidit fantans, Ki Utin — hemichtate 4 teeüi e ka. B fidam dorf pinm um Alas driduntur u Ci renredra nenn Nriac, ſs ſan giiaz wa. denic; n us, Jrod tibas dlas mram hlarei daduert puer Danicgai malerei ladict, qræ, tefetente Rngi dee Animabum FRrercitationidas, ig at part d natun tectn XxWI 4 a0 Lerns ofſs ſumn ſium er tihans „NAbs, K fhin, grr in adulis unf erot pan pet mium unufs u grandotis Ünt loci nngul(line 1 c Aocitatem ftttram obſeris 16 b peris Paræus, Riolanus,&c. fuſeq; diduxit C. Bartholinu Pater in Contr. Anat. ſed ſemper id fieri Riolano pernegamus, qvia mol- lis eſt fœtus& pro loci anguſtia flexilis, adhæc loci ipſi lubri- ci gvos tranſit, ut ſufficere in his videatur laxatio qvædam car- tilaginis. XXXIII. An moveantur nova eſt qvæſtio. Jo. Cajus affirmat mo. veri beneficio recti muſculi abdominis. Spigeliu⸗ qvoq; pecu- liariter moveri furſum, dum pedibus ſurſum elatis in lecto con- volvitur corpus. Riolanu oſſa pubis non ſola, ſed cum oſſe ſacro, coxæq; moveri eorundem muſculorum ope, variis ar- Zumentis probat à congreſſu venereo, ubi motitantur hæ par- tes, ab inceſſu truncaris pedibus per nates, deniq; à ſaltatione. Sed me minus adhuc credulum dubiola movent, qvod I. fa- teatur ipſe Caiu non moveri ſua naturà oſla pubis, addo& re- liqvas, ſed flexu alieno, ſeilicet ſpinæ. 2. Oſſa iſta invicem juncta per ſymphyſin nullum motum habere poſſunt. 3. Muſeu- lis rectis alium aſſignavimus uſum Diſp. 1.& in Anatome. 4. Motus illi oſſium apparentes non ſunt proprii illorum, ſed vel cruris vel dorſi per muſculos, qvorum motum ſeqvuntur, ut palpando qvilibet in ſe experitur. 5 Immobilia eſſe debuere, qvia hoc fundamento ſuperiora nituntur. XXIV. b Vertebrarum dorſi lateribus Coſtæ affiguntur ſemicircvla- res, numero plures ut facilius thorax dilatetur& conſtringa- tur. Protophanes Magneſius coſtas omnes ab humeris cen- natas habuit apud Pauſaniam, tres unitas vidit Fontanas,& qvum aliâs ſibi ſimiles ferè ſint omnes veræ, ego tamen in Sectione publica præteritæ hyemis coſtam dextri lateris tertiam craſſitie duas æqvantem inveni, ſterno junctam duplicato ramo. Ple- rumq; numero ſunt utrinq; Xll, in utroq; ſexu. Unde à ve- ro non alienum videtur, Adamum tertiam decimam alterutro latere accepiſſe, qvam cum muſculoſa carne adnata exemptam in Evæ corpus transmutavit jehovah. Nec enim neceſſ- arium ut vel altero latere XI. altero XII extiterint, ceu exiſtimat Fal- B3 lopius: —— hhöoſͤoͤöoöooöoöoöoöoöoöoooooo—— ———— — ——— * —y——— — ———— —=—=——8SZ8Z8Z—0—ͤhö—ö—öhöhöhöohſhöhſhnſͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤͤſͤſͤſͤſnſnſſſſſ ———— 2— —————————yxii 1——— 5 1 '————————————.— ———*—————— .— 2———————————..— ——yſöſöſͤſͤoͤſͤnnͤſͤͤnW— S——————. 4—————*—————— 8————— ——— 1— b.———————— 8——————— —————————— 4———— 1—— 8 .—— 4—*— 8 1 2.————— —————— — 5— 2 dopiaus; nec opus cum Eichſtadis crédere ex duodenatio numer exemptam coſtam alià coſtà noviter generatà reſarcitam; nec deniq; vertebram decimam tertiam una cum coſta exemptam Dreſſero largimur. Veræ qvæ ſternon attingunt ſeptem ſunt ſupetiores, a0 ſin Lutelam pectoris& muſculorum thoracis abdominisq;. Nothe minores brevioresq; ſolis vertebris connexæ, partibus natural- bus abdominis inſerviunt. P XXXVI. 2 Coſtæ veræ in ſterno ſeu Pectoris oſſe terminantur; cjes inferior particula cartilago enſiformis dicitur. Superius collun verſus firmantur thoracis oſſa æviculis, à poſtica parte Scyubé XXXViI. Artuum oſſa vel Manus ſunt, vel Pedir. Manus dividitutin Brachium, Cubuti oſſa duo, ulnam nempe& radium,& manan extremam, cujus hæ partes recenſentur, carpi oſſa octo, men carpii qvatuor,& digitorum qvindecim. Pedi nomen comple- ctitur Femur molam, tibiæ oſſa duo; ſcilicet uvnule& rroyllu ſeu fibulam,& pedis extremi oſſa, tarſi ſeptem, metatarſf qvinq; & digitorum qvatuordecim, qvibus ſi ſeſamoidea acceſſetint, jam contractam omnium oſſium habebimus ſummam-. XXXVIII. Atq; ita ſummà hactenus brevitate in gratiam Auditotum meorum ſingulas corporis humani particulas Collegio Anato- mico expedivimus, jamq; feriæ canieulares inſtant;& nosali lonig negocia vocant. Qvidqvid feſtinantibus excidit, Anatome brevi ex prœlo emerſura ſupplebit. Interea nil ſpernat auris, 0 nec tamen credat ſtatim, qvandoqvidem& illi peccant, qvos minimè putes,& qvi non peccant, impugnan- tur fraudibus. DEo Creatori ſit Laus. Oſe b 1 rnm . 1de 4 N. tur 4— o us, XXXVII ¹02 vAl Maa(unt, ſe 1 0 Jpcban m duu. Un l do0, ahan neuh 4 rän, u hr parres receaſ lennr, Gjh ,&— 84 ndecim. heir dna nalam, ndus olla duo„ſdilcer pfuu peds extremi oſ ſla, uni ſ eyteg, nter; arvordeci m qribur 3i ſſenutts ncla naium olliam habebimus ſammam. XXXVI mm hahenus dreritate in prim k alan corporis dumani patiicuks(digt mn; umg ſerie canieulares ochn tt gr. r feſtiaantides eacit l o emerſura ſopplebit lnteteꝛ ni p Trednn uim, quniogiiten K- r nimt pates,& q'i nonpeccant, Wps tur ftaadbus. DEo Cevoii ſit Las N 0 — Lscros, Ovia vacat pagina, Ejn Epigrammata Iu Keleton Eburneumn hiupendã M. Cutelber- gi manu conſtructum,& in Technicothecaà veré Regid, Auguſti Danorum Regis FRIDERICI IIL. Domini noſtri Clementiſsimi Iuter qvamplurima artis Naturæ mira- cula conſpicuun. I.„ S nitens hic mutat Pa Ma- nus expiat artèn, Sudat& externis jclara medulla 2, Invida miratur ſiccos nenn lacertos, (Wchllominis fuerat, jam putat eſ.— ſe. Dei. b Oſſea coge Eebguoliäinsfäigrm. ntrepidos ubeat cũ moriente mori. 4 Sicca ME 1 . u 96 2 8. u 5 8 5F 5 5 35 858 2 2 8 =ͤ8 5 3 5. ₰8 5.2 8 2 J. E. 5 S S 58 3 4— ſem P es vellet fata darent 4.. Natura tamen ſu 6 7 5. ſtro ſu 8 9 dem Cord is IcCa qVI cerne decus, itanta in no 4 ic animam ſi 9 Hæccineres, nexus c Splendidius toto Qxilibet excarn si Art Hu 8.