Oratio CORRVPTAE IV- VENTVTIS, HABITA IN Academia Tubingensi: cum primæ laureæ honores, 49. Adolescentibus conferren- tur: die 28. Septemb. Anno M. D. LX XVI AN. Georgio Liebleros in ele- dem Schola Professore* Phhsico. 8 TYRIN OA. INNO N. D. LX XVI. . O ratio de causis corruptæ luuentutis. „ Oc FTANTI mibi sabenumero,& 155 woes nostrorum hominum intuenti: quæren- dum esse visum e cx in Cholta publicis iu rtuentutem cnrrumpi uulg catur,& multi N parentes soe sua, quam de liberis conceperant, afflittam& tristem exigant senettam. Ac go guidem, vt in multit alijt rebus: ita his guog, lungissimẽ à consuetn hominum upinioni bus dissenti re int ingenus fateor- maximams⸗ partem corruptæ adolescentiæ, non P ræceptori- zus, vt omnes ferè, sed ipsis parentibus, vt nento, vel pa- cißimi, tribuo. De quo paradoxo, cum à prasenti actus so- lennitate non omninò videatur alienum, dum paucis dissero, diligenter quæso attendite. Ac initio quidem, non natis de- mum liberis, vt omnes solent: vel pneritiæ annis ergresis, ve plerig, de educatione illorum: sed longè prius quùm na- scantur, prudenti viro cogitandum existimo. Qua quidem in re meo iudicio maximum ine erratum.(um enim ca- nes aut equos generosos non expectemus, nisi ea copula ge- nerosorum: nos perindè ac si nihil intersit, ex ualilu Aa. El nim: de natum, ingenio, moribus, edu- catione earum, ex quibus familiam nofiram samus propaga- turi, nihil prorsus cogitamus. Sed qua vel inconsultus g U 741 D 7 7 — 7 * furiasus amor nobis conciliarit, vel. dati amflitud com- mendarit, vel geuerit Nleudar cal A rit, siut vllartutrentia diuini auminis, nulla præmissa inuntatiune gucimus. Quod igitur mirum si matrum, ingenia sapius re. . 35 ferant 4 Oratio de causis Ferant liberi, quàm patrum Apud Lvrentium in iurgio cum vxore ¶ bremes ita loguent introducitur: Hacilò conuin. ces, cum voles, ¶ tesiphonem eum esse flium, nam tui similis seft probs. Nam nihil illi vitij e N relittum, Juin id iri- dem sie tibi. Tum præterea talen. uist tuo nulla parcrct fili. lioret. Quꝰæ causa facit, vt Heroum& praclarorum viro⸗ rum filij plerung a virtue paterna degenerent. Quem ad. modum aurem matres felicis sobolis, infigniter prob as esse oe portet: ita,& quidem multo magis parres tales esse conue- nit, qualec sibi optant nasci liberos. Qui iuuentutem tuam in ganens, in lustru, in vino, in crapula turpiter exegisli,& viæx tandem multis edocdus malis te collegisti: filium pro- zum, hoc ef, tibi disfimilimum expectas“ Si faciem hatris refemt filius, si vocem, si incessum, si gestum, si maculam a- liquam corporis: exoscularis illum, tuum esse creilis, de pudicitia vori tibi gratularis. At si animi tui vitia, pro- gredientibus annis,& præceptori traditus, exerat, quæ vel&. cas puerilis, vel metus texerat, excandescis, exclamas, per dicum filium tuum à præceptore negligente quereris.( ur aun r in arhurg. ita in anima quoꝶ filij tui similitudinem agnose,& gaudi te naclum filium, animo r corpure tibi. simileꝰ lea verò natos liberos, qualis quæso slatim excipit o- ducatio Blanda illa& mollis, quam, vt Quintilianus ait, vocamus indulgentiam, quæ omnes neruos ingenij& corpo- 70 frangit. Ego vorò nihil boni, nihil magni de eo mihi pol- literi ausim, qui non in ipsis incunabilis seueram& ausle- aum expertus sit disciplinam. At nas quid illis non conce- dimus ¶ quid non indulgemus P quas ciborum delicias, quem vaslicus splendorem uegamus] V/ bi verò iam balbutire in- 8 e ceßerint,, * K— 1 8 5 ĩ⅛5çgud n. Et Socratis silij matris feruntur quàm patris fuisse si- — 10 n vile au ll, audlalt. alt art 41. U nale fte ken 10 hun ble nie j talatn uchi meo quad Plar Ein Q dich bal * Jule 0 lic t in ing U k con. tuffi n id in. en N falses. um yy. Luen ad. 040 e e con. Dem tuan um pm. = em pan culam a. ven, dt ia, yo. u vel. „ mat,& rü.(u dtudinn re fili w xcihit e. unu⸗ 455 5 core 1 fu. aul. n conct 140 fue irt 11⁴ rt ille inguit, ne Alexandrinis quidem permittenda de- 5 7 1 N corruptæ luuentutis. 8 ceperint, siquid licentius dixerint: gaudemus,& verba, licij s, osculaexcipimus. Nec mirum cum eadem ex nobis audiant. Nostrus sermones spurcos, nostras ineptias, no- stras blasphemias audire coguntur nostras crapulas& per- potationes vident, at ita miseri hæc discunt, antequam sci. ant esse vitia. Ind soluti ac fluentes, non accipiunt ec holt mala ista, sed in scholas afferunt. Nan falulam hic narru- bos sed rem gestam bur igsa qgpida ante gaucat diet at in 5 1 Nicinia. ¶ um ex puero quodam viæx septem annos na. Kabale, C. to, horrendæ, sed nimis consuetæ c ysitataæ essent auditæ hlas- N phemiæ, atq ij ob id ipsum à uibusdam suis æqualibus, qui talia ex suis parentibus nunquam auclie unt, corriperetur, Quid. inquit, ille, sapientiores vas esse arbitramini patre meo, d quo quotidis ista audio, qui i peccatum esse sciret, ne- guaquam faceret 1 Plurima sunt, mihi credite, fama digna sinistra. Et nitidis maculam ac nigram figentia rebus, Quæ monstrant ipsi pueris, traduntq; parentes. Sidamnosa senem iuuat alea, ludit& hæres Bullatus, paruoq;; eadem mouet arma fritillo. ui patrem de lautitijs ciborum disserere crebrò audit, quem gula deditum ider: qui vini suauitatem prædicari audit: bie non magnifacit ea, quæ patri tantopere Placere intelli- it Et qui gBoletum condite,& eodem iure natantes Mergere ficedulas didicit nebulone parente, Et cana monstrante gula. Cum septimus annus Transierit, puero nondum omni dente renato Barbatoslicet admoueas mille inde Magistros: HFinc totidem, cupiet lauto ccœnare paratu Semper& à magna non degenerare culina. 1 1 7 6 DODratio de causr . l 2 Ä Prudenter ergo Monica D. Augustini mater, qua pull. In, quas educabat, ne asuæ zuidem satis concedebat. Iam e. nim, dicebat a illa, aquam ad satietatem bibitis: aut maritis traditæ fueritis,& claues cellarum nattæ, etiam vl. tra satietatem vanum bibetis. Hac etiam in agua temps. rantiam lacendam& seruandamputabat. Nos zn cunus pa. gientibus vinum frabemus,& feruorem ætatis addito oleo augemus,& nunguàm posteà dediscendum vini amorem do- ce mus. Vt mirum iam non sit, vel ex tàm sancta& diligen. te matre, tam santlum filium,& tantum Ecolesiæ Doll. rem natum: vel ex nostris corruprelis domesticis, tam del. eatos& corruptos prodire filiot. Nostris enim sermonihus, nossr facinoribus, nostris exemplis corrumpimus IJuuenii. cem: à noba, si quid peccant, diditerunt, arripuerunt, has. 5 Nerunt. Nihil dictu fœdum visuq; hæc limina tangat, Intra quæ puer est, procul hinc procul inde puellæ Lenonum& cantus pernoctantis parafiti. Maxima debetur puero reuerentia, si quid Turpe paras, nectu pueri contempseris annos, ed peccaturo obsistat tibi filius infans. Nam si quid dignum Censoris fecerit ira, Quandoquidem similemtibise noncorpore tantim Nec vultu dederit, marum quoq; filius d cum Omnia deterius tua per vestigia peccet, Corripies nimirum& castigabis acerbo Clamore, ac post hæc tabulas mutare parabis. Vnde tibi frontem libertatemq; parentis Cum facias peiora senex? a Illud potius age, vt sanctam filius omni Aspiciat sine abe domum, vitioq; carentem. Dicam rem inauditam,& incredibilem:dicam Madofis 2ubu, foicg aa dozi r pcpe paucon e parttti, ui guicsi blu j——F—5*ͤ —— banner 1 Will Vrtute b can, t aninoie feria J mali l 5 l bunu doctan magui c0 ade fe. g Nor. 1 rellct a de Ji mater, Decca 4 . libith: A nate 55 Nuri f ela al — ini a ü a nan m adh Def mim srn mpimul. rium gat, Ale puele i. 4. re tantnn cum Atem. diran 5 corruptæ luuentuti. 75 aut, imd ui non vt int 20s ele qudm depraliatisimar Aig hanc rem tantam facilè demonstraturum consido, si modo me patienter audire non fueritis dedignati. Eręò tradatur mi: hi, lius nobilis alicuiuss educandus: hunt si dedo ad- d 1 liratis: si oftendam, uon nobilem esse, nisi qui virtute& præclarè faclis se nobilitet: si mitem animum do- ceam,& mores modicis erroribus aquos pracipiã: fi olendã, ani mos& corpona nobilium& seruorum eadem constare ma- teria paribuiq Elementis: an non Pater huius pueri cla- Ml gsirem ele,& cuntenpturem An 7 mubit illico: 5 5 . me nabilet E generosos pueri spiritus frangent, er lebe parem facert ¶ Mittat 44 me Mercator filium. Hunc si doceam, in omnibus contractibus seruandam iusticiam, non magni saciendas opes, mercaturas exercendas, non iam di- co ad leges ¶ ristianæ ciuitati, sed ad cas, quas(ic. 3. 72 fe. paganus paganis fit: omnia videlicet vitia mercis em- prori cum bona ide indicanda, nec sui lucri causa quidiuam retitendum, quod scire emproris intersit, cum nullius damno ia credimut:. lisce im butot: faci ius mat pauperum: non ex fams miserorum in caritate rerum auaslum faciendum, sid mediocri precios non uod extor- 5 5 J Arn 75* * 8 Oratio de causis 4 ue at net eitas, sed quod poscat aquitas, vendenda frumm. 14, vina, religua, quibus sus vita quotidianæ carere nn —— oe: an non toti mundo atq; etiam nannullis saciurun Antiltibus e ipse videbor insanire,& insanos reddere disi. pulbs. Atqui vt hoc doceam, non vtar regula ¶ Hristians charitati, sed Sacerdotis Ethnici, ui dimidium toto pre. Bert diri Nec vnquam flore bun: Resbub. nisi ad hunt modum iuuentus domi& in Scholis insituatur. Relisus enim pars institutionii, quæ ingenij ef nec felices nee inf. lices facit, cum eius pesßimus qui poßit e capax. At hes quæ ef probitatis& morum, sola& priuatim singulos,& publi eò ciuitates felices atqus beat as vsficit. Fingite aur rem guidem absurdam ꝓesementer, sed quam tamen u. gere Facile poteslis, amplißimos honores, præmia moxina, oßen Propositas esse aleatoribus, Poratorihus, scortatorilli mis quibus nebulonibus: viris autem honestis& dolsi, vel nulla, vel perexigua: quid quæso futurum censeris f Dei ventur subitò scholæ nosfre omnes,& famelici vacua noi ia. labimus in aula, nec iam libenalium artium, Y bhilosehlie, Medicinæ, Jurisprudentiæ, Theologiæ quærentur Doflirti & Professoret, sed turpißimarum artium Magisiri. Kari quippe boni, numero vix sunt totidem, quot Thebarum portæ, vel diuitis ostia Nili. Qui i gitun filios non Propter gloriam DE. propter sa- lutem patriæ, propter virtutis& honestati studium in dͤcho- las mittunt: sed vi libemlilus artibus imbuti, illibemiier il ad quæfum alutantur: ij si contraria voti alcidant, l i 5* 1„„„ 0 , mals parta peius à liberi perdantur, iusteæ scil. querelarum causæ sunt. Neminem audiui hatlenus parentem queri dt auaritia fili sui, quanquam id quidem vitium in Adolssn. 8 10 run 9 8 3 r 0 8 3 2 n 1 8 — 3 ge 1 0 0 lan n chm em in rent 6 l iiare 60 eie 0 4505 mat * g 0 nici fl. 1 au, ö 3 Aer f 1 se chen Aalin y bi. ane — premi 8 N 1 san — ant 0 Aim een liel 540 vum 1 3 0 S erfüm! * Na 6 idem, qun 2 ZI. Nadin! lun, ill 514 50 l esul n Vartntem an 1. corruptæ luuentutis. 9 le:& tamen cam vitijs alijt, sus fert adolescentia, sit peius longè, zuippe ub solum cum ætabe intrementa sumat,& Plurimis ciuibus, imo tot, sepè Re buspub. noctat tamen i Vuius semina pater in puero animaduertat negquaquam i corrigere, sed potius augere fiudebit. Hie Keil. vir erit: hie rem tuebitur& augebit familiarem! hic summi e rondis aptus rrit.(aten yitia in silijs oderunt patres non propter turpitudinem,& qudd vitia sint: sed quia opes im- minuant. Ita ergd affecfi parentes, ita institutos aut pot ius deprauatos noli in sebolas mittunt quot corrigere amplius non posen, nec si corrigats a parentibus ineas magnam gra- tam, uisi ita corrigat, vt simui font em& radicem omnium malorum auaritiam doccan. Non iam dicam zum mul- tot perdant matres stultæ nimiums e peruerse amantes fi. lios: qua quie quid pecuniaæ maritu susfurori passunt, vel ex illorum indulgentia habent: slijs sabmittunt, irritamenta malorum omnium: ita illi Ele, Hlac pecunia, cha- riseime fili, cum æqualibus tus interdum te oblectare poteris, Qui quaso filius gset tam perditus, qui non hic ob segue· retur matri suauissima, Neg vero illud pratertundum mibi videtur, quod etiam seuerißimi& diligentißimis patribus disciplinam domesticam labefatlare solet: ʒudd suæ fidentes indisiriæ, vel nung uam, vel sarißßimè suc- cessum à Deo petant. A. quanto reclius Plato no- ter, qui in cuiusg operis evordio, seu magnum illud it, seu paruum, Deum inuocandum censet!( um ergo ür ammum Dei donum esse, omnes futeri coguntur, rel uu ipsis elolli: ardentißimis illa voti d Des quotidie petenda erat. Quod cum paßim negligatur: miundum non, partum e 5. Felices 2e furum e,& fi sit, monsiri semile sit, aui ßere Arisote „ 8 2. 5. 9720 5 1 elices esse hac quo in re labores nostros. Augustum ¶ asa. rem summa& inaudita diligentia in filia& neptibus inf. tuendis vsam perbibent. Arqui letum,& sidentem disci- 10 Oratio de causis Plina dom us, fortuna deslituit, inquit Suetonius, filiamꝶ neptes omnibus probris contaminatis vidit. Quia non solum diligentiam in laboribus, sed in inuocatione quoq ardorem animi repuirit Deus: sauach omnia bona, non modo labori. bus, vt Nenophon dice bat, sed etiam precibus u: nus à( lri- „to edocti rect dieimus, vendit. Iam verò docentibus& re. ce instieuentibus, nocfes dies solicitis& vigilantibus, qua expellanda merces DE] M immortalem, quæ expe- Fanda merces, quæro- ¶ Hllica decem pascat huuec, illum Cum gere dabit. Nemo, ingquss, tàm ingratus C. At eff. ciam opinor, vt omnes idem fateamini. Quis vestrũm que. „e efE., qui si mihi instituendum tradat filium, atq ee eo u- rum, quod soleo, pofE primæ ætaris rudimenta, quibus fudijs porrò eupiat filium opera dare, An non studio Juris respon- debit hic, alius Theologiæ, Madicinaæ alius,& orit fortasse inter mille vnus aliquis tam fatuus, qui Philosophiæ respon- deat. At si rogem. num nadagogum aligui omnes tanquam rem diram abominabuntur. Neque id mi. rum. Omnes enim filijs suis optimè consultum cupiunt. Hie maximtz Cr mulgHlisuimut labaribul, nullos handrec, ulla fraæmia ident. rgpostta. Ego quidem, quem non in- : Becillitas ingenij, sed iniquitas temporum, in hoc pistrinum, in quo iam triginta ferè annot molo, compulit, si quem flium habeam, omnia mea monita spernentem, quem maximo affe. kum malo pro grauißimis in me peccatis cupiam, 5 . LA. As si quis ex illis sit diligens, inge. 1 pr. b flun — — N — gr len Degen 0 Du, fla — e S uog ah 10 0 10 inn 00 ann 1 n, fa 0 ci null ing Dug ex un fu lun, Mui 6 A Aren, im ion l. 10⁴ li unn fi maxim 1 *, gen 1 corruptæ Iuuen tutis, 31 oo preduis. nibif alsguena: isumdil gcuttr md vnguam aliurum 10 NA ætatem suum per- dat. Quare autem, dicat aliquis:! Non ego verb Nobis, sed rem ipsam asseram. Quæritt en Michacle, qui ciuium.— stros porcos bascit, an. ma, inaudita,& horrenda omni rerum penuria, fam vnguã senserit: negabit aqpiuur. & Vera uagalit. At quarite idipsum ex erudito aliquo, pro-, bo,& diligente hædagogo, fatebitur opinor,& verꝰ fatebi- tur. Quid hic dicam, aut quid exclamem. Nihil ego qui- dem. Jed audite olsecro ex inferis reuersum Aristippum. O Iußppiter. O Dij Dea omnes, 175 m Boscuu, audm hadagnguin C Et bis mori bus c iudicijs tum peruersis vllos vonos& fideles liberorum vestrorum prace- pendet, quo nullum magis debebat esse honorutum, nemo yule fungi: ul quem vel ingenij imbecillitas Ard sullimioxilut, vr guidem dicere solemus, Hudijc arcet, 8 2 — 8** 4 N 133* 5 5** K 8„ TP. ̃ v—— ͤ 8 e N 5 2„ W 777000000 1 n. 8 2 A 5. 5 e 3 K 7*;. r N g f 7 —„ 3 4 K 5 2 5 9 22 3 e 6776770— P** 1 3 3 8 * eee 5 n. * r..* 3 4 3 2 n 2—.———— a are N eee 8—— 3 3—— 7 22 25 . n 1 1 5 2 . 11 Oratio de causis sese vindicent,& vt paucißimi sint juuentutis inslituende, egregij artifices, quasi dedita opema efsicimus. Honos enim, t( icero inguit, alit artes, omne iq incenduntur ad sludia gloria, iacent ij ea semper, quæ apud ubs improbantur. Ii vndig omni ratione concluditur, culpam corruptæ iuuentutis non in Hcholis hærere, sed penes patres 10% ese: quòd vel ex talibus gignant, vel talet ipsi int, quales liberos suos nemo esse cupiat: vel domessica indulgentia, corrumpant,& corru. 60s in Sc holat mittant, vel i gbip wee nec intelligant, nec femant, vel Deo successum institutionts non petant, vel ita sordidè traclent padeægugos, vt vel nullos reperiant, qui tam vili& abieclo fungantur officio, vel ineptos reperiant, Jui leuislimò illo defungantur,& triobolari mercedi, trioba- larem reponant laborem. Quæ cum ita sint, mirandum cer. te e,& summum D El beneficium agnoscendum, quod inter tot tant aq causas, quibus Iuuenturis hon asta fudia im- pediuntur,& more de pmuautur, aliquot tamen reperiantur Adolescentes, quia ad frugem perueniant, uibus videlitet meliore luto finxit præcordia Titan. E quorum numero sant hi quoq;, quos coràm aflare cernitis, adlolescentes ingenij, bo- nesti& docfi: qui contemptis illecebris voluptatum, qui us hec atas fers capitur, totos se ftudio honefiisßimarum artium& morum optimorum tradiderunt, quod de illis par- tim nobis ipsis, cum diu nobiscum vixerint, conslat: partim ex testimonijs Præceptorum illorum eognoui mus. Ae ds pro. gressu quidem in literis per inquisstionem diligentem& de- cumtam abundò nobis liquet. Proindè vt in hoc laudabili in- itte& curriculo alacrius progrediantur, de collegij Phi. losophici consensa prima mihi laurea ornandi iam sunt. 7d uod faciam, i prius præeunte Notario, in certa zuædam N capita 5* FFC . o e— ————* ne Toner e Ain 10 Waben te irn e Ann int, an — ele 5 elaßh J Merian, 0 ro fepmie reed, inandi ndum, 1 fefa ene 1 val nnen gn, b datum inen il 1 flat: pan 1. Ac nend. A lalallin . coruptæ Iuuentutis. tapita sest collegio noslro astrinxerint. Necita Noraric. Ego igitur aut horitate fublica„ collegio nostro mihi concessa, vos omnes& singulos bonarum& liberalium ar- rium Bactalaureos facio 49 fronuncio,& ab omnibus dici e haberi iubea, atq; vt ab hoc primo honorum gradu ad al- riores conscendatis, hortor. DEV M Opt. Max. per Sal- natorem nostrum IE Il, Ml precor t has honores vob G Vestris salutares esse velit, Er Hudia, mores,& vitam ve ram, Santo suo Spiritus guberner, ad nomin sui glo- riam, ad animarum vestrarum salutem, 44 Ecclesia& Reipub. ꝓtilitatem. AM E N. 995 „ Plhalccium Nuptiale, pIO ET ERVDITO IVVENI, M. I AC OBO LIBLERO,., GEORGII F. Diacono K irchensi:& pudicæ R ENZINAE, D. Henrici, Abpatis ad D. Georgium Reuerendi F. affinibus suis cariss. scriptum. Inuptam scbi reperit cupitam, Ingen credlitur inuenire donum. Nam vitæ sociam inuenit fidelem: onsortems operum: toriss partem: Pratme corporis:& piam sodalem, Seu sors nubila, stue sic serena. Non minus reperit bonum puella: Si qua( Hristicolam inuenit maritum. Nam tutor, pius e suæ maritus Vor, caput,& corona pitæ, Virgo nacla virum grauem piumgj, Communi fruitur viri decor: Aig inter reliquas honore nuptas Tantum prumicat: inter asta quantum Phæbe purpureo rubore lucet. Ergo te meritò reor beatum O Iacobe, cui bonum iugale Mud contigit: elegans puella, Aptis Barbam moribus, pudico Fulgens ingenio, modesia vultu. Vite quam sociam Deus perennem Et loco propriam tuo dicauit: Virgini, BARBARA Vi ticum ———— 2 5 Nuptiale. J. tecum reliquos supersit an nog: For mosa faciatꝶj prole patrem. Gaude has dolle nuru tua Georgi: O nostri decus inclytum Leytæi. Tibi prima Agatha edidit nepotem Et te fecit auum Planerus, artem Doctus Pæoniam, disertus ore: Argentiniaci decus Lycæi. Zina nepte domum deinde natus Joannes, animo decorus, auxit: Nuostra pastor in vrbe sacri ouilis. Nune E tertius inclytos penates Augebit sobole, optimo Jacobus Felix ingenio, peritus artis Diuinæ, eloquioss cultus acri: Paslor ipse etiam gregis beati. Caude hoc Barbam cælico marito, Tutatore tuo, tua corona, Et gemma capitis tui decora. Caude& tu genero beate tali HFenrice ingenua ide, grauisj Felix eloquio, verende Prasul. Ipse affenibus 5 ipse gaudeo Vis: Et nexus precor vt sit auspicatus: CHRIST o sit decori: sit æquo honori Libleruq deinde Renxijh: Sit nußtæ recor,& viro saluti. Keaderbid TUB gent Prosessor F. — — A — 5 Irn. eee ee e e ee,