N WI gh * F — 4 S * 4 8 — 8 4 2 4 5 .. 5 6 1 4 4. —— 4 8 8 * ** 8* 8* — +„ . b 2 2 3 4 E* — 4 „** 3 4 3 * 4 7* 4 4 5 pi“ — 2 A 5 2 8 . 88* 4. . 8 — 8 *. 4* 4“ 5* . „* 1 3 8 7 8 4 2.—. 8 6 1 8 * 3 5 8 3 . 82* 5 8— 8 4 4 8* 4 „ 8— 8 1 8 8—. 8 * 2* 4 4. *, 5 4 3 5 8“ 8 3 — *„ 4 H 8 4 8 . 8 5 4 4— 1 8 4„ 3 2— “ “ 2 9 . 8 5 3* 4 2* * — — 5 7 8 * ₰ 1 ¾ 3. — * * — 4. 3 3 8... ... .— 4— .— 3 8— 8——— 4 8 2 8— 1— — 2— 8 E— — „.* 8 8„ 8 8 „. 4 * 3 „ 4 „.— 4 2*. 8 „ 2* 8 1. . — 1 .— 8*. *..—. „. 3 8 . 4 4 f*„ 8 ⸗ 5— 4 . d 3 3—. — 3 .. ⸗ . . 2 . 8 * 2... .. — ·— 3— ⸗ *. 3 . 3 1 5 8 ——. 1. 8 4 8 8 5 1 X.. — 7 — „ 4 — 7* — — 1 —„ 8 8 8 X 5 3 5 8 4* — 8 * — 1 —. 4 3.. 4—.— 3 5— 2——— ——— 8 —— * 8 4f 2*0* .— G 4 2* 4 4 4.- 7 * — 5— * 1 A 8 — 2 * 5 6— .— 3 3 8— .—. f ⸗ ⸗ —— .. — . 4 4 —— ——— 4 PRAECLARISS. ATQVE EXCELLEN TISSIMI, LIBRI SEPTEAM, COM⸗- “ plectentes- Conſilta Criminalia. De Dotibus. De Contrattibus inter viuos. De Ultimis Voluntatibus. Dye udichs. De Tzuu. Doe DPoſſeſſorio. S 1 CVM SVMMaARIIS DOCTISSI MIS ET ELEGANTISSIMIS, ET REPER- IORIO ALbHABETICO ORDINE CON- b flato; vt quæ memoria digna ſunt, faciliùs inueniri 33 podsint. 9* VTILISSIAVr M LONGE, Ac NEOESSAEIV tam Canonica, quam Ciuilia gur Profitentibus. NVNC DE NVO PER IOANNEM VETTERVM IIL. CAN- didatum, Ciuem Francofortenſem, ſumma cum diligentia reuiſum, Kàmendis Auamplurinis indicatum. 4 — 8 I 6 1. 9 ſſfa fſſ ₰ — FEANGCO FORTI AD MOENV Anno M. D. LXXIIII. 4 1 ““ —.. 5 /7— — ——. A F LL OCTAVIO FARNESIO- cVNDO,TRINCGCIFIOITTI MO. — K EFETRV S Antonius pater meus, Dux Clarißi- 4 nõ paruo commodo futurum eſſet Itaque vr Uir inter cateras eius multi- felicitas, quãm maturum conſilium, omnibus palam indies magis, ma- gisq; erat patefacturus, ac nomin ſuo,&æ poſteritati conſulturur. Fllud tamen exiguum vitæ, quod ſibi datum eſt, non perperam locandum eſſe cẽ- ſtuduſs ea meditatus eſt, que ſi quis legeru(quamplurimos puto lectur os) haud paruo leuabitur labore,&õ inde recedet longe doctior, meliorq́;&νο verd patrie voluntatis non immemor, illius nonnullas lucubrationes, qua in reſpondendo amicis de iure excerpſit, inlucem edere omninõ decernens, multum, diuq;́ cui potißimum dicarem, cogitaui. Tandem tu mihi primus omnium, Dux ommum eminentißame, occurriſti, quem certòſcio patrem 2 meum, Ime, tuur olim cliens, tui ſtudioſihimæ, totiq Far- meum dt terreſtrenmmen, ſemper coluiſſe. Fuiſti enim ilii, duin vixit, ſcutu inexpugnabile tutiſimum aſylum maximum decus, iucund-ſimum praſi- dium. uius ego, vt caro de lius carne, libentervi par eſtſequens Voſtt⸗ giauste amo, colo, veneror, dies, noctesq;, cogito,qua rattone, quo pacto, me- am erga te obſeruantiam, cultum venerationem teſtaripoſtinac ter, qua. terq felicem me arbitrarer, ſiqua honeſta ratione gratiam tuam deme- reri poſſem. Daboigitur operam,&ẽ pro exiguis viribus meis contendam, vt me,ſire minus animo ſaltem erga te patri meo parema gnoſcas. Sulitiu wzigitur, Dux preſtantiimeé, auſpicijs patris mei labores, udia Vigtlis, munus, quale quale eſtnure optimo prodire poterit. Etenumſub quo futu- rum ſit tutius, nemo eſt. Duo enum pracipuè in largiendo munere conſide- randaſunt primum,cui plurimum debeas, mox, qui eo munere dignuißimus ſit-(i plus, quam tibi, Dux liberalißime, atque in patrem meum munifi- centißime, debeam habeo neminem. um ero literas ames, iteratos foue- as, ornes, efferas, ẽ omnium bonarum artium ſtudia,go rumq. ſtudioſos in- credibili quodam ſtudio proſequaris, munere hoc literari digmſßimus mi- hi viſus es. Teitaque duce, 65 auſpice per Vniuerſam hanc verum feciem, Ppatrus mei conſina tuto vagaripoterunt. Deſinet omnus liuor. Alelete-No mus,&urra, maledicus omnus, Summa tunominis ratio habebitur Prote get opus hoc Dexteræ tua robur, ve xilli tui vm bra omnes noxios ſolis ar- dores arcebit. In ruotandem Portutuni erimus. UVale diu felicißimus, Deoq; gratißimus. 8 5 1 5. 2 8„ 5 5—,— 6 2 3,—,— -“ 4.—— t ö“ 38 8“ — 4“ ———2—ö“ K foue- ſos in. lu mi- chem, eMo- DProte Mar- imus, NéE- 06 ONSILIA SIVI KRESPONSACRI. M INALI A, b Eccll. I. V. D. D. Petri Antonij Anguſolæ, feliciter incipiunt. 44 1es —— 7, ſe= —— 1 CASVS I F lulius imputatur fabricaſſe falſam notu- lam inſtrumenti,& eam ſubieciſſe inter ſcriptu ras Notarij, vt ab eo facta videretur, citatur, vt compareat ad ſe defendendum. Quæritur, an, ſi contumax ſit,& Bannum recipiat, bonaillius publicari poſsint. SV M M A RIYy M. 1 Falh pæna quæ ſit declaratur.&. ſub num. ſez. 2 Praſcripti dicuntur, quibus vita reſeruatur, liber tus tamen, vel cinitas amittitur. „ Ciuitas vbi propter condemnationem amittitur, Iura antiqua, loquentia de publicatione bono- rum, corriguntur per Ius Auth ſecundum d munem opinionem. 4 4 Textt. in.jin in Auth. vt null. ind. declaratur, C ſubnum. 6. 5 Paæna deportationis vbi ingeritun, Iura antiqua ſunt correcta, quo adbonorum publicationem, 22 ſub numerno ſoq. 6 Bart. in Auth. ſed nouo Iure. C. de pœn. ludic. qui mals indic. declaratur. 7 Statutum non aufert bona, niſi in eo egpreſſé di- catur. 8 Bona nunq publicantur, vbi contumax bannitur in perſona, vigore ſtatuti diſponentis, bannitum haberi pro confeſſo, nihi expréſte caueatur. 9 Diltum Io. And. in addi.&pec in. compen diwe. in verſ. quid qe lannito. limitatur. 10 Omnis damnatus quantumcunq, de crimine pu⸗ Blico ex forma ſiatuti, dicitur damnatus lege prinati Iudici,& illinon auferuntur bona, niſi caueretur expreſsé. I1 Damnato de crimine etiam publico ex formà ſta⸗ ruti ſuccedunt venientes ab inteſtato, ſecun- dum diſtinctionem Iuris communis 8 8 N 1 — 12 Tit. de requir. reis non eſt correctus per Auth. bona damnatorum. C. de bo. damna: ſecundum communem opinionem, quæ limitato, non pro- cedere, quo ad bona immobilia. S Vre Digeſtorũ f pœna Falſi eſt de 84* portatio,& bonorum omnium Npublicatio. I.1.§. fin. de falſ. Hodie autem bona publicantur ᷣ fin. in Authen. vt null. iud. etiam pro cri mine falſi. gloſſ in d. I. 1.§. fin. in ver. publicatio. Nã in d.§. fin. in Auth. vt null. iud. dicitur, eos, qui accuſantur de criminib. in quib. leges aut mortem aut proſcriptionem definiunt, ſi con- uincantur, aut condemnentur, bona eorum non publicari. † Proſcripti autem dicuntur, quibus vita reſeruatur, libertas tamen, vel ciui- tas amittitur. Bart. in I. 1. in princ. de bon. da- mnnat.& ob crimen falſi lex imponit pœnam deportationis, per quam ciuitas amittitur, †& vbi propter condemnationem amittitur ciui- tas, iura antiqua loquentia de publicatione bo norum, corriguntur per Ius Authen. Bal. in Authen. bona dam natorum. C. de bon. damn. Ang. in tract. mal. in verſi.& eius bona. nume. 34.& communem opinionem eſſe aſſerit Præ- po. in ritu. de pace tenen. in princ. colum. 5. ex quibus videtur, ſi iure communi puniendus ſit Iulius, bona illius publicari non poſſe. Ne- que obſtare videtur, quòd per ius nouiſsimum 4 †dicto.§. fin. in Authent. vt null. iud. corrigan- tur iura antiqua ſolùm, quando publicatio bo- norum tacitè veniebat in conſequentiam alte- rius pœnæ. Vbi autem per legem bona expreſ- sè auferuntur, lura antiqua remanent incorre- cta. Bar. in 1. 1. de bo. damnat. Cyn.& Ange. in d. Auth. bona damnatorum. Alb. in 3. par. Statut. J. 18. Nell. in tract. bann. in 1. par. 2. temp. q. 1I. A 3 Ang. — 4 DPetri eAnt. Ang. in mat. crim. Ang. in add. Angel in tract. m alef. in verſi.& il-· 7 videtur, illius bona pub lius bona. nu. 38.& falſum committentibona expreſsè per legem auferuntur, d.. fin. Nam re neceſſariè in conſequentiam deportationis.l. deportatorum. C. de pœn. l.2. C. de bo. damnat. Bal. in tit. de pace ten. nu. i0 inl. ſis. numer.. 5 C. ſi pœn. app. †& vbi ingeritur pœna deporta- tionis, iura antiqua eſſe correcta, quò ad bono- rum publicationem, d.§. fin. iuncta gl. vt null. iud. exprimunt clarè Odofre.& Ang. in d. Auth. ſpondetur, publicationem bonorum vonire bona damnat.& Ang. in tract. malef inverſicu. K cius. nu. 34.& licer in d. l.1§. fin. de falſ. expri- matur de bono public. cùm tamen id tacitè& neceſſariò ineſſet, illius expreſsio nihil opera- é tur. † Non etiam obſtare videtur id, quod Bart-in Authen. ſed nouo iure. C. de pœna iu- di. qui mal. iud. dixit. ſ. Authen. bona damna. torum procedere in his ſoluùm, qui poſt ſen- tentiam moriuntur, non in his qui ſuperui- uunt, ſed condemnatus ſecundum ius commu ne ex falſo ſuperuiueret. Nam reſpondetur. Bart. ſententiam, dato, quòd ſit vera, intelligen dam eſſe in eo, qui condemnatur ad mortem naturalem, per quam vita adimitur, vel ad mor tem ciuilem, per quam cæinitas vel libertas a- mittitur, vt tunc procedat iuris nouiſsimi di- ſpoſitio,& ita intelligere videtur Angel. in d. Auth. bona dam natorum. nu. 2.& Ang. in d.§.& eius bona. nu 34 aliäs ſequeretur, ꝙ in proſcri- ptis& deportatis non vendicaret ſibi locũ Ius nouiſsimum, contra expreſſa verba tex. in d. S. R. vt nul. iud. In eo autem, cui ſolùm imponitur pœna publicationis bonorum, necad mortem naturalem, aut ciuilem condẽnatur, velit Bart, non procedere d. Auth. bona damnatorum, vt in Auth. ſed nouo Iure. eo. ti. vbi imponitur pœ na publicationis bonorum, priuationis cinguli & exilij.& vt in Auth. de inceſt. nup. in princ. In quibus tamen lurib. militant aliæ duę rationes. Prima, quòd condemnatus perdit ſolùm bona, quo caſu lura antiqua remanere incorrecta, cẽ- ſuit Bal. in d. Auth. bona damnatorum,& Ang. licari nõ poſſe, tetenim ex ſtatuto bona non auferuntur, niſi id in coex primatur. Cyn. inl. i.in fin. Sal. in fi. Bald fiu. 7. C. de hæred. inſt. Bald. in! Gallus.§.& quid ſi tantum. num. 30. de lib.& poſthum. Dec. cont. 252. num. 5. Prætered, cùm àſtatuto impona- tur pœna corporalis amputationis manus, vel ignis, abſens non aliter condemnari poteſt, quàm vigore fictæ confeſsionis, inductæ ex ſta- tuto, diſponente contumacem haberi pro 8 confeſſo, i ſed vbicunque contumaxbannitur 9 in perſona vigore huiuſmodi ſtatuti, nunquam bona publicantur, ſi à ſtatuto expreſsè non ca- ueatur. Bal. nu. 14. Card. Alex. column. 2.&Al- uar. in tit. de pace tenend. in princ. Alex. in 1.2. num. 8. verſi. concludo. C. qui teſtam. facer. poſ- Ang. de Arim. in add. ad Ang. in tract. malef. in verſi.& eius bona publicamus. num. 8. †& hoc caſu, vbi propter contumaciam ex forma ſta- tuti quis ponitur in banno:non poteſt habere locum id, quod ex Ioanne Andr. ſuprà diximus. vt oſtendit Alex. in d. l.2. num. 8. verſic. conclu- 10 do. Tandem r† omnis damnatus, quantumcun- que de crimine publico ex forma ſtatuti, dici- tur damnatus lege priuati Iudicij,& illi non au- feruntur bona, nifi caueretur expreſsè, vt ex Iac. But, cenſuit Ange. in d. Auth. bona damna- Ir torum. nu. z. verſicu. Item dicit laco.r Quinimò ſuccedunt omnes venientes ab inteſtato, ſe- cundum diſtinctionem Iuris communis, Bald. Angel. Saly. inl. 2. in fin. C. qui teſtam. facere poſſ. Bal. in l. data opera. num. 82. C. qui accuſa- re. Ang. in d.§.& eius bona. num. 36. Iaſ. in d. l. 3. & idem vult etiam Alex. ibi, quando abſens con demnatur ex forma ſtatuti ob contumaciam, &licet loquantur in condemnato ad mortem, ratio tamen, ſuper qua ſe fundant, quia, ſ. eft damnatus ex lege priuati iudicij; militat etiam in damnato in membri mutilationem, velalt- am pœnam ex forma ſtatuti. Illud tamen ad- uertendum. nam Bald. in d. Auth. bona damna torum. Bar. in d. LI. de bon. damnat.& commu- 12 niter alij concludunt, † Titulum de requirẽdis in d. ver.& eius. nu. 22. Secunda, quòd pœna pub licationis bonorũ principaliter& expreſsè im- ponitur: nam tunc etiam Ius antiquum eſſe in- correctum voluere Doct. ſuperiùs adducti. Re- perio tamen Bal.& Caſtr. in l. eius, qui de teſta. Caſtr. in l.2. in fi. C. qui teſta. facere poſſ.conclu- 4,. 8.. dentes, vbi quis non moritur naturaliter, vt de- portatus, iura antiqua, quò ad bonorum publi⸗ cationem, eſſe incorrecta, quod tamen videtur expreſsè cõtra tex. in d. 9. fi. in Auth. vt null iud. & contra eq omnia, quæ adduximus: ſitamen verum eſſet. poſſet ex eis contra reũ argui, iun- cto dicto lo. And. in add. Spec. in 6.cõpendiosé. in ver. quid de bannito. dicentis, bannitum ex crimine, ex quo de lure communi debuiſſet de portari, bona intelligi tacitè confiſcata, arg. l. ſi eum.§. qui iniuriaruũ: ſi quis cautio. l. præfes de pœn. Quòd ſi lulius in pœnam legis municipa- lis condem naretur. ſi in ea expreſsè non impo- nitur pœnap ublicationis bonlorum, clariſsimüũ reis incorrectum eſſe perd. Auth. bona damna- torum.& ideò etiam hodie bonacontumaci- um annotari poſſe, ſecundum tradita per totos titulos; ff.& C. de requir. reis, quamuis Ang. in d. Auth. bona damnatorum. cenſuerit, bona ho die annotari ſoluùm poſſe in caſibus, quibus publicari poſſunt: quæ ſententia fortaſsis verè- or eſt. Licet autem Doct. frequentiori calculo concludant, titulum de requir. reis. non eſſe correctum per tex. in 9. fin in Auth. vt null. iudi. & in Auth. bona damnatorum: Tamen, quo ad bona immobilia, quævt f annotari non po- ſunt, videtur correctus. per tex. in titul. de pac. tenen in. ſi verò pacis violator. vt voluere Bal. ibi nu. 14 Card. Alex. colu. 2.& Aluar in d.§. ſi veròô. colum. 2 Ang. de Arim. in add. ad Ang. in tract. malef. in ver. qui dominus, Iudex, videns. num. 8. Quæ ſententia, ſi generaliter vera eſſet, ſequeretur, quòd bona immobilia Iulij non ſoluùm non confiſcari, ſed nec etiam annotari poſſent. CASVS “ —— umn. 2.& Al. c. Alex in!z. am. facer. pol. ract, maletin m.Z8. t& hoc ex formaſta. oteſt habere prà diximus, erſic. conclu- aantumcun- ſtatuti, dici- Killinon au- preſse, vtex ona damna- .Quinimo tteſtato,- dunis, Bald. am. facere ui accuſa- aCin d. l.a. abſens con tumaciam, dmortem, „quia, eft ilitat etiam em, velalt- tamen ad- Sona damna &commu- erequitédis onadamna- contumacl- Jitapertotos amuis ADg.ü netit, donaho bos quidus ſortaſsis vert 1 CASVS II. Iacobus in cauſa quadam Ciuili in teſtem produxit Franciſcũ, poſt aliquot menſes Pran- ciſcus coram Iudice depoſuit falſa eſſe, quæ de- poſuerat, verùm id precibus& mandato Iacobi feciſſe. Inquiritur IJacobus, comparet, negat cõ- tenta in inquiſitione. Franciſcus in tormentis perſeuerat in imputatione. Quæritur, an ob dictum Franciſci lacobus torqueri poſsit. F V AM M A ARIIV M. queri non debent. 2 Tortura eſt pana. 3 Teſtesnon debent eſſe ſoci eriminis,& eorum di- Klum quid operetur, optimé declaratur. 4 Toſti dicenti ſe depoſuiſſe falſum ad inſtantiam alicuius;, non eit danda fides inpræindicium alterius.— 5 Toſtis, qui non eft omni exceptione maior; non fa- cit indicium ad torturam. 1 Confeſi de ſe, de alijs interrogari,& inalios tor- G6 SJubornationis crimen non enumeratur inter ca- Ahuus ſpeciales, in quibus confeſſius de ſe non poteit de aluysinterrogari,& in his caſibus debet præ- cedere alia præaſumtio, alioquin tale dictum nò NFacit indicium, ſed duntaxat præſumtionem. 7 Teſtimonium eius qui dicit ſe corruptum, vbi re- peritur admitti, non procedit, vbi teſtisfatetur ſeperiurum. S) Acobus torqueri non poſſe vide- 3 i tur, nam tex. in l. fin. C. de accuſa. 8&W”in l. repe. de quæſtio. † prohi- bent confeſſos de ſe, interrogari . A de alijs,& in alios torqueri,& inc. 1. de confeſſ. ſtatuitur, eos quorum ſuggeſtione ſcelus homicidij ſe præsbiter perpetraſſe pro- ponit, nulli pœnæ ſubdendos, niſi alijs modis verum eſſe conſtiterit,& Abb. in t. not. ob illa verba, nulli pœnæ, notat; ad dictum mandatarij confitentis crimen proprium, non poſſe alte- rum ſubijci torturæ. Licet dicatur fuiſſe ſugge- 2 ſtor, vel ſocius criminis. † Tortura enim eſt pœ- 3 na,& inl. quoniam. C. de teſtib. dicitur, Tteſtes non debere eſſe ſocios criminis,& in c. venien- tes. el.I. de teſtib. legitur, nulli de ſe confeſſo ad uerſus alium in eodem crimine eſſe credendũ. Hinc Bal. Angel.& Roman. inl.& ſi certus, ad Silla. Franc-Brun. in tract. de iudic.& tortur. in 3. q. primæ par. num. 25. ſcripſere, depoſitionem mandatarij,& ſocij criminis non facere indici- um ad torquendum, ſed duntaxat ad inquiren dum,& Fulgo. conſi. 36. Dec. conſi. 189. nu. 8.& nu. 10. ver. 2. principaliter,& conſi. 234 in prin. probarunt Fulg. De.& Cur. in conſ. præallega- tis,& Alex. conl. 89. li.3. Parr. conſ. 151. li. 4. in im putatione falſi plurib. rationibus& authorita- tibus reſpondidere, dictum ſocij criminiside ſe confeſsi non facere indicium ad torturam cõ- tra eum, quem dicit fuiſſe criminis ſociũ, quam concluſionem procedere etiam, ꝙ nominatus aliâs eſſet malę vitæ, Inquit Gand. vbi ſuprà. nu. 18. Ang. in tract. malef in verſ. ꝙ fama publica. nu. 31.& Auguſt in add. ibi,& cum de ſe confeſ⸗= ſus non poſsit dici omni exceptione maior. 5 † nullo modo indicium ad torturam facere po teſt. I. r.§. idem Cornelio. vbi Bart. de quæſtio. 5 †Cumq; crimen ſubornationis teſtium non er numeretur inter caſus ſpeciales, in quib. con- feſſus de ſe poteſt de alijs interrogari,& cum in caſib.ſpecialib.confeſſus de ſe non poſsit de a- lijs interrogari, niſi præcedat alia præſumtio,& in caſibus ſpecialib. dictum ſocij criminis non faciat indicium, ſed duntaxat præſumtionem, ſi alia non concurrant gloſſ. in.l. fin. C. de accuſ. quam approbarunt Doctt. ibi, Abb. in d. c. pri- mo de confeſſ. nu. 6. in fi. Gand. vbi ſ uprà nu. 167 Guid. de Suz. in tract. de ind.& tortur. nu. 50.& poſt Saly.& lImol. Alex. conſ. 128. in fin. li. 4. in d. conſ. 89. nu. 10. li.3. vbi Apoſtill. alios id appro- bantes recenſet,& alij plures, quos referunt& ſequuntur Angain tract. melef. in verſi. quòd fa- ma publica. nu. 3t. Hipp. in l.i.. Diuus Antoni- us. nu 5. de quæſt. Parr. d. conſ. 151. lib. 4. Multò minus in caſu propoſito, quo confeſſus de ſe nõ potuit de alijs interrogari, dictum eius alijs nõ coneurrentibus debet facere indicium ad tor- turam,& pro hac ſententia videtur text. ine. ſi- eut:in fl. de teſt. vbi agebatur de probando teſte fuiſſe corruptum,& dixiſſe falſum,& dicitur te- ſtimonium eius, qui dicit ſe corruptum dixiſſe 7 falſum teſtimonium, nullatenus recipiendum tanquam periuri,& quamuis quandoq; lega- mus † teſtimonium eius qui dicit ſe corruptũ admitti, Bald.& poſteriores. in c. fi. de teſt: cog. Bald. in c. i. nu. 7. in titu. ſi de inueſt. 27. Tamen id non procedit, vbi teſtis fatetur ſe periurum, per tex. in d. c. ſicut in fi. ob id tex. in d. c. ſin an- tequàm conſpiratores recipiantur in teſtes, mandat eos abſolui aà iuramento. b cCASV S III. b Iaurentius produxit in cauſa Ciuiliin te- ſtem Antonium, qui poſtaliquot mẽſes coram Iudice criminalium faſſus eſt falſa eſſe quæ di- xerat, idque precibus& mandato Laurentij feciſſe, Inquiritur Laurentius de falſo, Ne- gat, Quæritur, an ob dictum Antonij poſsit torqueri. n,quoa Curt. Iuni. conſ. ⁷0. nu. 5. ſcripſere dictum ſo-„ uneno F cij criminis non eſſe ſufficiens ad torquendum 5 Sn Ae. A AR I I M. rul. de pa nec ad inquirendum,& Gand. in tract. malef. in 1 Regulal. repeti. de quæſtio.& Tf. C.deaccuſa. con udt luete rub. de quæſt.& torm. nu. 17. inquit, nominatos prehendit etiam erimen Faſß. nrolu ind& inculpatos abeo qui de ſe fuit confeſſus non 2 Teſtimonium eius qui fatetur ſeparticipem eri- 1 hlw Iogi poſſe ob id ſubijci torturæ,& Anchar. conſ. 24. minis,& perinrum etiam in caſibus exceptua- add.3 ders 4 viſa inquiſitione, concludit, ſi teſtes f dicant de tis, aliquatenus non eit admittendum,& ſub„ „ Iudes,“ clet poſuiſſe falſum ad inſtantiam alicuius, illis non num: ſeq. vbi qua de re.. aliter ven non eſſe dandam fidẽ in præiudicium alterius, com 3 Soci eriminis nonſunt idonei teſtes. gobil ald daii. Aæl 4 4 Jura⸗ ——— Petri Ant. Ang. in mat. crim. 4 Huramentoſemel violaro ſemper remaneat ſuſpi- cio periurij. 5 Similiter violato vno oftcio ſemper præſumitur de fectus in eodem. 6 Tex. in cap: fi. e teſt. cog. optima declaratur. b 7 Particeps criminis in crimine laſæ mittitur ad teſtimonium. maieſtatis ad- 8 Boſſ-deciſein tract. crimi. in titu. de iud.& conſid. ante tort. nu. 156. reſtringitur. 9 Confeſſio in tormentis debilior eſt quàm ſine. 10 Teſtis vbi in tormentis corrigit eius dictum ſta- ri videtur dicto cum tormentis, quando id fit ante publicationem ‚non aliäs. I1 Criminoſus emendatus à crimine, licet non re- b pellatur a teſtimonio periurus tamen emenda- tus repellitur. 12 Dockori aſſerenti de conſuetudine aliquid ſerua- ri non creditur. 13 Teſti in articulo mortis dicenti tuliſſe falſum te- ſiimonium, vel Iudici in articulo mortis dicenti tuliſſe falfam ſententiam non creditur, in præin dicium victoris, vbi agitur de inter'éſſe ciuiili. 14 Norario aſſerenti inſtrumentum perſe confecti eſſe falſum, fides nonadhibetur. 15 Socius criminis non potest interrogari contra ſo- cium, niſi præcedat alia praſumtio. 16 Fbi agitur de repellendo aliquo a priuilegioiſeu ab eo, quod competit contra regulas Iuris com- munus, ſufficit odioſitas qualitercunq, concépta. 17 Teſtus corruptus quòd admittatur contra cor- rumpentem, eſt ſpeciale. A lcet à regula r quã ponit Iurecon. C. de accuſ. ſ. de ſe confeſſos non debere interrogari de alijs, neq; ⁴‿ T ia alios torqueri, gloſſ.& Doct. in d. l. fi. excipiant nonnullos caſus, nemo tamen excipit crimẽ Falſi, Imò pleriq; non mediocris authoritatis expreſsè tradiderunt, illam proce dere etiam in crimine Falſi, Anchor. conſ. 24. Fulg. conſ. 7t.& conſ.ro⁶. nu. Dec. conſ. 189. nu. 6.8.9.& 10. ver. 2. principaliter. Alex. conſ. 99.li- 3. Parr. conſ. 151. li. 4. Hipp. conſ. 78. nu. 13.& nu. 18. qui concludendo ſuper crimine Falſi, ex plu- ribus defendère depoſitionem ſocij de ſe con- 2 feſsi non facere indicium ad torturam. Sed t& ſi crimen Palſi eſſet inter caſus exceptos, exce- ptio tamen eſſet neceſſariò intelligenda, vbi cõtra participẽ criminis aliud nõ obſtat, quàm ſocietas criminis confeſsi,& non ꝓcederet, vbi quis fateretur ſe participẽ criminis,& periurũ, vrt eſt caſus in c. ſicut de teſti. in fi. vbi agebatur de probanda corruptione& falſitate teſtis,& deciditur teſtimoniũ eorum, qui dicunt ſe cor- ruptos dixiſſe falſum teſtimoniũ, cum ſint per- iuri, aliquatenus non eſſe admittendum, per quem tex. videtur, ꝙ neq; in caſibus exceptis is qui fatetur deliquiſſe& ſe periurum, poſsit in teſtem contra alios recipi, Cumq́; tex. in d. l. re- peti.& in dl fi.velint de ſe confeſſos non poſſe 3 de alijs interrogari, quiatſocij criminis nõ ſunt idonei teſtes.l. quoniam. C. de teſt.l.ſicuti. C. de inl. repet. de quęſt.& Imp. in l. fi. “ —- ar B - 7. 1 K 1 4 9 3 4 L ¹ 4 r quæſt. exceptiones Glo.& Doct. debent inter- pretari, vt loquantur in terminis regulæ,& ſic vbi aliud non obſtet quàm ſocietas criminis c feſsi. Nã vbi de aliquo diſputatur, cętera omnia præſupponuntur habilia, verùm vbi vltra ſocie tatem confeſsi criminis obſtat teſti periurium, Doct. non loquuntur,& caſus confeſsionis cri- minis& periurij ſimul remanet in diſpoſitione iuris. ſd. c. ſicut. Qua de re Alcia. in tract. præſu. in 2. reg. pręſump. 10. nu.. vult, quòdlicet dictũ ſocij criminis faciat indiciũ ad capturam& ad formandam inquiſitionem,& in aliquib. caſi- bus ad torturam, tamen id non procedere in periuro per tex. in c. teſtimonium.& c. ſicuti de teſtib. quod etiam reſpondit Fulg. in conſilijs ſuperiùs allegatis, cumq́; in teſte pura& ſim- plex veritas requiratur. cap. pura. 3. ꝗ. 9. cap. 1. 4. . 4. iuramentum ſit confirmatio veritatis cap. & ſi Chriſtus. de iureiu.& nihil ſit veritati ita cõ trarium, quàm falſitas. in Auth. de inſt. caut. in 4 prin. †& violato ſemel iuramento ſemper re- maneat ſuſpicio periurij.c.quicũq; 6. q.. quia caret eo, quod eſt potiſsimùm in teſte. ſ. pura 5 veritate,& ꝗa r violato vno officio ſemper prę- ſumitur defectus in eod.l.ſi aliquid. C. de ſuſce- pto:& arcat. li. 10. is qui fatetur ſe periurum, nul lo caſu etiam excepto videtur poſſe in teſtem recipi, vel probationem aut indicium facere. 6 Neq; prædictis obſtat ttex. in c. fi. de teſti. cog. vbi conſpirator& ſic particeps criminis admit titur ad probãdum conſpirationem, tùům quia tex. ille mandat conſpiratores priusqꝗ́ ad teſti- moniũ admittantur abſolui à iuramento, quod præſtiterant de non reuelando conſpirationẽ, tum quia loquitur in conſpiratione, quæ per a- lios quàm per eius participes probari nõ poſſe videtur, quo caſu regulariter inteſtes admitti ſocios criminis tradidére. Bald. inl. quoniã. nu. 3. C. de teſt.& alij quos refert& ſequitur Iaſ. in l. 1. nu. 71. C. de ſum. trin. tm, quia cum tex. lo- quatur de conſpiratione in Archiepiſcopũ, lo- 7 qui videtur in crimine læſæ Maieſt. T in quo ꝑar ticeps criminis admittit᷑ ad teſtimoniũ, gloſ.in d.. fi. C. de accuſ. Non etiam obſtat quod dixe- re Bald.& alij in d. c. fi. Bald. in c. 1. nu. 7. ſi de in- ueſt.& c. ſ.teſti corrupto credi contra corrum- pentẽ, etenim id procedit ſolùm, quando teſtis non fatetur ſe periurum, neq; dixit falſum cum iuramento:alids periurus nullo modo admitti tur, quod etiam tex. in d. c. f.. ſuadet, dum man- dat cõſpiratores priùs abſolui à iuramento. Et 8 exhis videntur tolli ea, quæ ponit † Boſſ. excel- len. allegatus in tract. cri. in tit.de ind.& conſid. ante tort. nu. 15§ 6. licet enim authoritates& ra- tiones, quib. ipſe innititur. ſ. Bald.& aliorũ in c. fi.de teſt. cog.& difficultas probãdi aliter qum per criminis participem,& ꝙ teſtis deponat de re ad ſe non ſpectante in qua non eſt veriſimile, eum deponere falſum abſq; alicuius inſtigatio- ne,& alia per eum adducta ſuaderent, vt parti- ceps criminis,& de ſe cõfeſſus admitteretur in teſtem,& poſſet interrogari de ſocijs cum tor- tura, nullo tamen modo inferunt vel ſuadent. b vt per- 2 f 4 2— 8 8= 8 4 2 ſͤſͤ 10 I! “ ao,—–—“ XAAu*—— ſſ“ 43. 4.9.cap.1. overitatis cap. it veritati itac 1 de inſt caut in uto ſemper re. uq; 5.. quia inteſte.(pura cio ſemperpre- uid(deſuſce- eperiurum, nul poſſe in tetem dicium acce. fi. de teliicog. criminisadmit dem, tuͤm quia riusꝗᷓ ad teſii amento, quod conſpirationè, one, quæpera- obari nõ poſe teſtes admitti al quoniã ou. quitur lainl. ia cum texlo- iepiſcopũ, lo- . rin quopar aoniü, globin at quod dire- nu.7.ſ de in- ntra corrum- rit falſum cum modo admitti let, dum man- iuram ento. troſ. cxee Lilber. vt piurus.& is, qulaſſerit ſe peieraſſe, admittat in reſtẽ etiam cum tortura, neq; tortura illata teſtib. quicquã operari põr ad conualidandum eorum dictum, tùm quia cùm teſtes fuerint in. terrogati contra ſe,& contra Reũ, debilior eſt 9 confeſsio f cũ tormentis quàm ſine, ſi veru eſt, quod ſcripſit Bar. in t.§. quæſtioni de quæſtio. 10 Tüm quia vbiteſtis †intormentis corrigit eius dictũ, ſtari videtur dicto cum tormentis, quan- do id fit ante publicationem, non allas, ſirectè ſenfit Bar. in l.ſi poſtulauerit. 5 penul. de adult. Tum quia tortura non videtur purgare vitium Ir periurij, nam licet criminoſus f emendatus de ciimine non repeilatur à teſtimonio, periurus tamen emendatus repellitur. c. teſtimoniũ de teſti& ſub generali diſpoſitione, qua habilitan turteſtes criminoſi, periurus non videtur habi- litatus, niſi ſpecialis de eo fiat mẽtio. gl. in c.per tuas in verb. adulterij,& Ab. nu. 12. de Simon.& præſumptio, quæ oritur ex tortura, videturo- Perari contra præſumptionem vel ſuſpicionem qux elt in teſte,& efficere, vt vilis infam is,& ſi- miles exceptiones patientis teſtimoniũ admit- tatur. Verùm cõtra veritaté vel maiorem præ- ſumptionẽ, vt ꝙ credatur ei ‚quem conſtat fal- ſum cum iuramento depoſuifſe, nihil poteſt o- perari. Nam veritas præualet præſumptioni,& maior præſumprio vincit minorem, præter id quod Boſſ. dicit aliter eſſe de iure,& fundamen tũ periurij euitari nõ poſſe,& quamuis ipſe di- 12 car in practica ſeruari, tamen Docto. †aſſerenti de conſuetudine ita ſeruari, non creditur, ſi ve- rum eſt, quod cõtra Bart. ſcripſerunt Alex. in]. poſt dotẽ. nu. 29. ſol. matr. laſ. in l. de qui. nu. 89. de leg. Inſuper conſiderandũ videtur, ꝙ leges& Poct. cùm edocent, an particeps criminis poſ- ſit interrogari de participib. loquuntur in caſi- bus, qujb. conſtat de delicto commiſſo per eum qui interrogatur, vtin c. i.de confeſſ.vbiconſta- bat de homicidio presbyteri. Verùm in repræ- ſenti non conſtat teſtes depoſuiſſe falſum, neq; id probatur exaſſertione ipſorum teſtiũ. c. te- ſtimonium de teſtib. d e. ſicut,& ibi not. Abb. in 133.n ot.& ſi teſti † in articulo mortis dicenti tu- liſſe falſum teſtimonium, veliudici in articulo mortis dicenti tuliſſe falſam ſententiam, non creditur, præiudicium victoris. vbi agitur de in- tereſſe Ciuili. Bart. in J. ſi quis in graui.§. ſi quis 14 moriens ad Syllan.& Notario f afferenti inſtru mentũ per ſe confectum eſle falſum, fides non adhibetur. Caſt. in l. Seia per illum tex. ad Velle. multò minuùs vbi agitur criminaliter, teſti extra articulum mortis conſtituto dicenti teſtimoni um ab eo præſtitũ fuiſſe falſum, credipoteſt in Præiudicium alicuius.& ſi qunando agitur con- tra aliquẽ tanq́ auxiliantem, oporteti nptimis conſtare de maleficio principalis. Bart. inl. ſi is qui rem.. ſi tu Titiũ in fi. de fur. Salyc. in l.. nu. 25.C. de rap. virg. neq; ſufficeret ſᷣbare delictũ perconfeſsionem principalis. Alex. in Apoſtil. ad Bar. in.ſi tu Titiũ vbi allegat quoddam cõ- ſilium Bald. multò magis, ſi quis criminaliter conueniatur ex eo, ꝓꝙ fecerit dici falſum teſti- 4 Confiium III. monium, inprimis conſtare debet, quòd teſti- monium fuerit falſum, nam ratio aſsignata per Salyc. in d.l.l. eriam hoc caſu procedit,n eq; fuf- fic it ad id probandum, confeſsio teſtis, quòd eò magis in re præſenti ꝓcedere debet, in qua ad- ſunt inſtruméta, ex quib. veritas teſtimonij de- 13 monſtrari videtur. Accedat f ꝙ&ᷣ ſocius criminis non põt interrogari contra ſocium, niſ præce- dat alia pręſumptio gl. in 1.f. C. de quęſtio. Abb. in cen de confeſſ nu. 6. in fi. Verum nonnulli ex teſtib. fuerunt interrogati contra Laurentium, nulla alia præcedente præſumptione, Item in caſib. quibus ſocius poteſt interrogari contra ſocium, depoſitio illius ſola non facit indicium ad torturam. gl. in d. fi. Abb. in d. c.l. nu. G. in fi. de confeſi. Gand. in tract. malefi.in tit. de quæſt. & torm. nu. 16.& ex Salyc.& Im 0. reſpõdit Alex. conſi. 128. in fl. lib. 4.& conſi 89. nu. 10.Ii.3. com- probarunt alij, quos refert& ſêquitur Hipp. in 1.1.§. Diuus Antonius. nu.5 de quæſtio. quod in propoſito caſu faciliùs procedere debet, quo teſtes de ſe confeſsi,& eorum dicta multas pa- tiuntur exceptiones, quas doctè recenſent alij conſulentes. Quade re Boſſexcelſo allegatus, — — vitra depoſitionè de ſe confeſsi.& torturam re- quirit alia adminicula, quæ in re præſenti nulla ſubeſſé videntur, imè vltra exceptiones, quas patiuntur teſtes& eorum dicta, adſunt plures præſumptione: contrat iæ, quas d octè accumu- lant alij conſulentes. Neque ſuper depoſitione Pauli Notarij fieri poteſt fundamentum, nam aut eius teſtimoniũ inducitur ad probandum, ꝙ Laurentius voluerit corrum pere Notarium ipſum, ad hoc vt puniatur ob iĩd,& tunc quam- uis eſſet idoneus teſtis contra corru mpentẽé ſeu corrumpere volenté. Bart.& poſteriores in d. c. f. de teſtib. cog. tamẽ plenè non probat, cùm ſit ſigularis, neq́; etiam facit ſemiplenam pro- bationem ſtanre inimicitia,& ali js in proceſſu 16 contra eum deducis,& vbi agitur fde rep ellẽ. do aliquo à priuilegio ſeu ab eo, quodcompe- tit contra regulas iuris communis,ſ ufficit odi- oſitas qualitercum que concepta. J. teſtamento 5 centurio.§. fi. de manumiſſteſt. Bal in l. Athle- 17 tæ. 5. dat rem iſsionem de excuſ. tut. quòd tau- tem teſtis corruptus admittatur contra corrũ- Pentem, eſt ſpeciale Doct. in d.§. fl. de teſti. cog. & omni in cauſa nõ de alio delicto videtur agt, quàm de eo, qui vult corrum Pere officialem, ꝙ exſtatutis Placentiæ punitur pœna f ecuniaria, Aut induciturteſtimonium Notarij ad proban dum Laurentium eſſe ſolitum corrumpere,& ob id inferendum, quòd etiam teſtes corru- Perit,& tunc, cùm ad allegatam im putationem corruptionis teſtium id lit indicium à remoris, ob hoc vtaliquid releuet, debet probari per du- os teſtes. Bart. in l. fin. de quæſtio. nu. 7. Prætered diuerſa ſunt genera delictorum, corrumpere officialemn, in quo eſt pœna pecuniaria, neq; a- gitur de aliquo periurio, aut ge immutatione veritatis& ſubornare,& mandare, vt falſum te- ſtimonium cum iuramento deponant,& ex v- no ad aliud inferri non poteſt. 1 8 3 8 Petri Ant. Ang. in mat. crim. CASVS IIII. Cöſtantinus tradidit Notario actuario ſeri pturã quandam cõparitionis,& requiſitionis, in qua continebatur, ipſum,& nonnullos alios illius conſortes in ute quadam Ciuili compare- re, exponere,& petere declarari ſecundum eo- rum expoſitionem, Apparet quòd vnus conſor tium non interuenerit, nec conſenſit fiendæ ta- li ſcripturæ, comparitionis& petitionis. „Queritur, an Conſtantinus tanquam fal- ſarius conueniri& puniri poſsit. S V M M A RTIV M. 1 Falſas literas, vel falſum edictum nomine prætoris quis proponens act ionè in fattum ad interéſſe conueniripoteit.. 2 Faſſum non committitur abſq, dolo. 3 Dolus non præſumitur.“ 4 Quclibet iniuſta cauſa dummodo colerata extu jat àa dolo. b 1 5 Text. in hſiquis obrepſerit. de fal. limitatur. 6 Tevt.in! qui nomine. de fal limitatur. Ontra Conſtantinum facere vi- A detur tex. in l. qui nomine. de falſ- vbi qui falſas literas, vel falſum 7 — — 4 e ſuit, actione in factum ad intereſ- ſe conueniri poteſt.& l. Corn. Reus factus eſt,& tex. inl. ſi quis obrepſerit in prin de falſ& quod ibi tradidit Bart. nu.2. ſi quis dederit Notario ſchedulam, quam mitteret in actis continentẽ falſum, de falſo puniendum,& quòd voluit in 1. mulier.§. ſi ſeruus. nu. 2: rer. amot. eum qui — 8 4 dixit Notario, ſcribe citationẽ factam de iſtis,& nuncius dixit eſt verum, deinde fecit ſcribere plures fuiſſe citatos, quàm reuera eſſent, de fal- ſo puniendum,& quod dixit Bart. inl. penul. C. de prob. eum qui producit falſas ſcripturas per inquiſitionem, tanquam falſarium puniéẽdum. X 2 2 Cæterùm præter id, quòd falſum fnon cõmit- titur abſque dolo. l. nec exemplum. C. de falſ.& 3 dolus †non præſumitur. l. quotiens.§. qui dolo 4 de probat.& ꝙ quemlibet iniuſta cauſa f dum- modò colorata excuſat à dolo.l igitur.§.& ge- neraliter delib. cau. Pro Conſtantino videtur decidere Bald. in l. quicunq;. nu. 28. C. de ſer. fu- git. Vbi inquit producentem falſas probatio- nes puniri de falſo, non autem producentem 5 falſam narrationè,& limitat text. † in d.. ſi quis obrepſerit, vt procedat ſolùm in obreptione probatoria, non autem in obreptione narrato- ria,& Bald. ſententiam ſequitur Auguſt. in add. Ang. in tract. malef. in verſi.& ad querelam. nu. y:.quàm etiam dicit communẽ quidam Doct. ibi in Apoſtil. ad Bal. licet contrarium voluerit Bart. in d.l. ſi quis obrepſerit. nu. I. Ad idem fa- cit, quod ait Bald. in. ſi vt proponis. 2. in fin. C. quomodo& quando iud. obrepentem iudici puniri de falſo, quando obrepit circa ſubſtan- tialia, ſecùs ſi circa accidentalia& narratoria. Prætered obrepens litigando in cauſa Ciuili nõ alia pœna, quàm refectione expenſarum puniri poteſt. Bal. in l.& ſilegibus. C. ſi contra ius,&vt edictum nomine prætoris propo- publ. Hippo. in d.. ſi quis obrepſerit. num. 2. Ex quibus colligi videtur reſponſio ad ca, quæ cõ- trarium ſuadere videbantur. Nam adtex. in d. l. ſi quis obrepſerit, reſpondetur uxta tradita per Bald. in d.J. quicunque. num. 28. aliter etiam re- ſponderi poteſt ad ea, quæ ibi dicit Bart. nu. 2 ſ.procedunt, quando ob porrectionem illius falſæ ſchedulæ obtinui ſententiam contra ali- quem, ſed Conſtantinus ob porrectionem illi- us ſcripturæ non obtinuit quicquam pro ſe, cùœm metiatur ius ſuum ex perſona ſua, eodem quoq; modo reſponderi poteſt ad not. per Bar. 6 in d.ſi mulier. Tex. †autem in l. qui nomine de falſ. qui loquitur in eo qui proponit falſum edictum, vel falſas literas nomine prætoris,& ſic officialis publici, non videtur extendendus ad caſum noſtrum. b . CASVS V. Notarius rogatus de inſtrumento- illud edidit diuerſum à protocollo.. „Quaritur, nunquid dicatur cõmiſiſſe fal- 2 X X ſum, attento maximè, quòd valdè nocuit parti. V M MA RI V M. 1 Falſum non committitur abſqus dolo. 2 Inſtrumenta proferens aliter quam vera ſint cau- ſa cadit. 3 Exemplum Aliter per errorem ſeriptum non nocet, ſecus ſi dolo, quia tunc ſcribens incidit in cri- men falſi. 4'nſtramentum faſſum dolosè faciens aut fgnant, vel ei ſe ſubſcribens, incidit in crimen falſ. 3 Notarius qui errore ductus edidit inſtrumentum diuerſum à protocollo, ſaltem tenetur læſo ad intereſſe. 6 Sententia lata prætextu falſi inſtrumenti,per re- ſtitutionem in integrum reſcinditur. On dubitauerim, præſuppoſito J A. „lt nim non cmittitur abſq; dolo. l. hnec exemplũ. C. de falſ.l.i. de falſ- ints probari videtur per tex. inl. in fraudem.§. 2 quotiés de iur. Fiſ.vbiris qui profert inſtrumen ta aliter q; vera ſint, cauſa cadit,& ratio eſt, in- quit; ibi glo. quia falſum cõmittens cauſa cadit. 3 idem probatur in d. l. nec exem plum, Tvbiex- emplum aliter per errorem ſcriptum non no- cet, Secùs ſi dolo, tunc enim in falſi crimen inci: dit ſctibens. Ad hæc inſtrumentum diuerſum à protocollo dicitur falſum. Bart. num. 2. Bal. in 2. not. Caſt. nu. 4. in l. fin. C. de fid. inſtru. Quòd ſi 4 inſtrumentũ † eſt falſum, ſequitur„quòd illud dolosè faciens, aut ſignans, vel ei ſe ſubſcribẽs, incidit in crimen falſi. l. 1. 7. qui in rationibus. l. Paul. de falſ.& hoc decidere videtur Bart. in l. ſi quis obrepſerit. num. 2. de fal. Quidam cùm di- de falſo, ſed is quidictauit. Si tamen Notarius abbreuiaturam extenderet latiùs quàm in pro- committere, iuxta tamen tradita per Bald. in 8 Notariũ dolosè feciſſe, faſſum fe- falſum commiſsiſſe. Quod inpri- ctaret Notario, omiſit facere ſcribi quædam ne ceſſaria, ſi Not. fuit abſque dolo, non punietur tocollo contineatur, non diceretur falſum — 2 ““. 1 4* proponit ſalſum ne prætoris,& ur extendenda V. rrumento, illudl tur cömißlſe eal. alde nocuit parti. 7 A. ue 10. uam rera ſutcis. ſcrytummonvoctt, riben mcidt mcn⸗ aciens aut ſgꝛunt 4 in erimen faſſ. dit inſtrumentum em teneturleſo ad b ſtrumenti per te- ditur. , præſuppoſito ſecilſe,falſumfe- ttur abſq; dololl de falCl.l. defalſ. ſſe. Quod inpri. in fraudem.9. ofertinſtrumen: t,&ratio elt in⸗ tenscauſa cadit. nplum, fbier- Liber 5 Rub. C. de fid. inſtr. nu. 2. Quòd †6i Notarius er rore ductus edidiſſet inſtrumentũ diuerſum à protocollo, nulli dubium ſaltem teneri læſo ad intereſſe. Bar. in J. fi. nu. 7. dè tab. exhib Bald. in 6 1. fi. nu. 19.2 0. C. de eden.& ſi ſententia ſſett ꝑræ textu illius falſi inſtrumentiIara, poteſtis con- traà qu m̃ lata eſt, petita reſtitutione in integrũ, cam relcinderc toto tit. C. ſi ex falſ. inſtrum. CASVS VI.. *Cuͤm inter Gallianũ& Coyros pẽde et cau- ſa Ciuilis, Gallianus accuſauit de falſo Coyros, & teſtes ab eis in cauſa productos,& ad proban dum accuſationem teſtes nominauit, ſudex te- ſtes examinauit, in proceſu dicitur Teſtis ex of- ficio examinatus, deinde formata fuit inquiſi- tio, in qua dicitur ex mero officio,&c, cùm in cauſa Ciuili procederent Coyri, Gallianus op- poſuit procedi non poſſe ob pendentiã iudicij criminalis,& ita à proceſſu fuit deſtitum, Iudex publicauit proceſſum, ſtat decretum, ꝙ produ- cens falſos teſtes puniatur,&c.& is intelligatur produxiſſe, qui poſt publicationem interroga- tus reſponderit velle illis vti. Accuſati interro- garunt Gallianũ, an vellet vti teſtibus. Opponit Gallianus nõ teneri reſpondere, cùm ex officio teſtes fuerint examinati,& ex officio ꝓceſſum, Iudex maleficiorũ pronunciauit Gallianum te neri ad reſpõdendum. Fuit appellatũ, extat ſta tutũ, quòdà nulla criminali ſententia appellari poſsit. J Quæritur modo, an iure Gallianus cogi poſsit ad reſpondendum. 8 V M M A R l y M. 1 Kceuſatio& inquiſitio uon poſſunt ſimulaccumu- tfari. 2 Kccuſatio, tanguam remedii ordinarium, facit ceſſare inquiſitionis remedium extraordinariu. 3 Judex non inquirit, vbi offenſus vult accuſare. 4 Pnquiſitio poteft formari ad requiſitionem aceu- hatoris. 5 Judex in cauſa criminali etiã abſente accufatore potest ex officiop rocedere& interrogare,& lis etiam abſente accuſatore dicitur conteſtari. 6 Index inquirens ob querelam& accuſationis ali- cuius, ſ inquiſitio non probatur, ille tenetur pæ na T urpiliani,& ad expenſas. Übi is cuius intersſt, proſequitur inquiſitionem, perinde est, achibi eſſet actor& Reus. 8 Qui vult aliquid velaſſerit, videtur velle& alſe- rere omnia ſine quibus ad illua perueniri non porest. 9 Jadicium criminale ſuper falſo teſtium non ſu- ſendit iudicium Ciuile, quando alius, quam actor vel Rgus iudicium criminale inſtitueret. 10 Lex I. C. quando Ciuilis actis,&c. non vendicat Fli locum, vbi ex oficio indicis proceditur. 11 Statuta& decreta recipiunl interpretationem à iure eommuni. 1 I2 Iura communia loquesitia de eo, qui vtitur falso inſtrumento, comprehendunt etiam illos, qui non fabricauerunt, neo fabricari fecerunt fal- ſum ſed duntaxat unntur. (onſilitum VI. 5 13 Decretum quoõd a nulla ſentent ia criminali poſſit appellari, comprehendit omnes ſcntchiiasit am interlocutorias, qudm diffinitiuas. 14 Luferui elect.§ fi. de leg. i. imitatur non procede- re, vbi legato adiecta eſſet dictio totum. § Vllo iure Gallianus deſendi poſ- Oſt ſevidetur, quin reſpondere tenea huur, an velit vti teſtib. neq; illum V 8 N excuſat, quòd non ad inſtantiam Deius, ſed ex officio ludex proceſ- ſilie viucatur. Nam cùm Gallianus accuſationé inſtituerit,& teſtes nominauerit, nõ poteſt ne- gari, quin iudicium criminale dicatur pendere inter ipſum& accuſatos, non õbſtante, ꝙ teſtes ex officio videantur examinati,& inquiſitio fue rit formata à Iudice ex officio, Etenim cùm ae- cuſatio †& inquiſitio non poſsint ſimul accu- mulari. Bal. in l. edita. nu. 89. C. de eden.& præ- cedens † accuſatio ranquam reme dium ordina rium, faciat ceſſare inquiſitionis remedium ex- traordinarium. l. in prouinciali. in princ. de op. nunc.& Iudex † non inquirat, vbi offenſus vult accuſare.glo.in c.Presbyteris.2. q.5. Bal.in l. Se- natus. nu. i. C. qui accuſ. non poſl.& inquiſitio 4 †poſsit formari ad requiſitionem accuſatoris. Bar. in l. ſi maritus. l..§. fi. nu. z. ad l. Iul. de adult, Inquiſitio formata viderur in executione que- relæ& accuſationis,& cùm † in criminali cau- ſa etiam abſente accuſatore Iudex poſsit ex offi cio procedere& interrogare,& lis etiam abſen te accuſatore dicatur conteſtari, gl. in c. prout de do.& cõtu. Bar. in l. is qui Reus. nu. 4. de pub. iud. Bal. in l.1. nu. 33. C. qui accuſ. non poſſ verba illa ex officio præcedentia depoſitiones teſtiũ, & inſerta in inquiſitione non operantur, vt iu- dicium dicatur meræ inquiſitionis,& ſolùm inter Iudicem& Reos pendere. Accedat, quòd ſi Gallianus ob cuius querelam& accuſationé Tludex inquiſiuit, vbi inquiſitio non probetur, tenetur pœna Turpiliani,& ad expenſas. l. Sena tus.§.an ad eos. vbi not. Bart. ad Turpil. Angel. in tract. malef. in verſic.& ad querelam in prin. Sequitur, quòd Gallianus in iudicio hoc cri- minali partem facere dicatur, quod inſigniter affirmarunt Abb. In c. cùm clamor. nu. 3. ver- ſic. Tertio caſu, Reum. Felyn. nu. 4. verſic. ſecùs ſi nõ eſt Reus. de teſtib.& vbi is cuius intereſt proſequitur inquiſitionem, perinde eſt, acſi ibi eſſet actor,& Reus. Fed. de Sen. conſ. 262. verſtſ, in ſecundo caſu Reum. Accedat, quòd Gallia- nus poſt inſtitutam accuſationem& tranſmiſ- ſam inquiſitionem Coyris procedentibus ad vl teriora in cauſa Ciuili, oppoſuit procedi non poſſe ob pendentiam crim inalis iudicij, ex quo neceſſariò etiam aſſeruit iudicium pendere in- ter ipſum& Coyros, Nam † qui vult vel aſſerit, aliquid videtur velle,& aſſerere omnia, ſine qui bus ad illud perueniri non poteſt, I. 2. de iuriſd. omn. iud. l. ad rem mobilem de procur. † ſed ob iudicium criminale ſuper falſitate teſtium non ſuſpenditur iudicium ciuile, quando alius quàm actor vel Reus iudicium criminale in- ſtitueret, 8 Petri Ant. Anguſ. in mat. crim. ſtitueret. Cyn. inl.j. nu 77, in vlt. quæſt. C. qui ac- cuſ.non poſſ.& Doct. omnes inl. fi. C. de ord. co- gn. exẽplificant illum tex. quando caulſ. Ciuilis mota fuit ab vno,& cauſa falſitatis mouetur à Reo contra actorem,& vbi ex mero iudicũ of- ficio proceditur criminaliter, non impediri iu- dicium in cauſa Ciuili, ſenſerũt Bal. in l. i. nu. 6. verſ quia regula Reum. C. de appell. Alex. in pri ma add. ad Bar. in l.z.. ex hoc edicto. vi bo. rap. Ang. in tract. malef. in verſi.& ad querelam. nu. 10 89. aſſerẽtes, vbi ex officio iudicis proceditur, non vendicare ſibi locum diſpoſitionem l. 1C. quando ciuil. actio.&c.( 8 Prætereâ decretum non requirit. quòdte- ſtes fuerint examinati ad inſtantiã interrogati, neq; requirit, quòd is qui interrogatur, an velit vti, fuerit actor, vel Reus, ſed generaliter& in- diſtincétè diſponit vbi teſtes fuerint publicati, eum qui interrogatur, teneri ad reſpondendũ, an velit illis vti,& ideò generaliter intelligen- mI dum, quòd † ſtatuta& decreta recipiant inter- pretationẽ à iure communi. l. ſi ſerui. C. de no- xal. l. 1..lex Falcid. adl. Falc. iura autem commu 12 nia † loquentia de eo, qui vtitur falſo inſtru- mento,comprehendunr etiam illos qui nõ fa⸗ bricauerunt, nec fabricari fecerunt falſum, ſed duntaxat vtuntur.. ſi falſos. C. de falſ. l. falſi.§. ordine de falſ. Adeſt inſuper ſententia iudicis 13 maleficiorum,& decretum, f quòdà nulla ſen- tentia lata in cauſa criminali poſsit appellari,& licet aliàs prohibita appellatione à ſeutentia in- telligeretur de diffinitiua: Tamen in præſenti caſu dictio nulla,&c. non poteſt prædicari de v- naſpecie ſententiæ tantùm. Soc. inl. quemad- modum. de acq. poſſ.& cùm ſit vniuerſalis, cõ- prehendit omnes ſententias, tàm interloquu- torias quàm diffinitiuas. l. à procuratore. vbi gl. C. man. l. Iulianus de lega. 3. c. ſolitæ. vbi not. Abb. in vltimo not. de maio.& obedie, ad quod conuenit, quod tradunt Bart.& poſteriores in 14 †l. ſerui electione.§. fin. de leg. i. dum limitant tex. illum non procedere, vbi in legato adiecta eſſet dictio totum. CA 8V S VII. ilij duorum fratrum rem veneream inter ſe habuerunt, vel matrimonium contraxerunt. Quæritur, an, cùm hi de Iure Canonico dican- tur cõmittere inceſtum. 35. q. 3. C. de inceſtis. debeant in foro ſeculari puniri pœna legis Ciui lis, punientis inceſtas nuptias& alios inceſtus. & V M MA RTII M. 1 Pæna impoßita à lege Ciuli committentibus ince- ſtum, procedere videtur tantum in inceſtu. ſe- cundum diſpoſitionem Juris Ciuilis. 2 Verla debent interpretariſecundum qualitatem proferentis. 3 Gradus conſanguinitatis conſideratur ſecundum us Ciuile in ſucceſſionibus, quæ ſecundum Ius Ciuile deferuntur- b 4 Puniri quls non debet, niſi in eo, in quo deliquit. z Verba legis vbi deficiunt, deficit& diſpoſitio. 6 Panam legis Ciuilis non meretur, quod fit lege Ci- ili permittente. “ —————“— 1 ———u 7 Pæna lIuliæ ita demam videtur babere locum, ſP delictum tale ſit quod velex verbis legis deſcẽ- Aat, velad exemplum legis vindicandum ſit. 8 Pæna appoſita in diſpoſitioneiſi diſpoſitio commu- tatur in alium modum in noua diſpoſitione, nõ cenſetur repetita pæna. 9 Looatio facta cum pænaſhitacite prorogetur, non intelligitur repetita pænan. 10 Marito de jare Cꝛuili permittitur vxorem He- prebenſam in adulterio interficere, de ſure Ca nonico fecus. 11 ſus Canonicum in materia matrimoni; attendi- rur, vbi agitur de validitate, promiſſione aut probhibitione. 12 Gradus computandi ſunt ſecundum Jus Canoni- eum circa prohibitionem matrimonij. 13 Staturam recipit interpretatienem paſſiuam à ure communi præcedente. 5 OEnaf impoſita à lege Ciuili cõ- mittentibus inceſtum procedere videtur duntaxat in inceſtu, ſecun dum diſpoſitionem luris Ciuilis, vt reſpondit Anch. conſ. 39 1. Cald. conſ z. ſub Rub. de conſan.& affin.& ſenſit Io. Fab. in g. ſi aduerſus. circa fi. Inſt. de nup. cõpro- bat Alex. conſ. 229. num. 5,‧lib. 6.& latè defendit Gemin. conſ. 7I. num. 5.vſq; ad fi.licet contrari- um fuiſſe à pluribus conſultum dicat Io. de pla- tea. in d.§. ſi aduerſus,& idem cenſuerit Abb. in c.& ſi neceſsè. in fi.de dona.inter vir.& vx. Dec. conſ. N. qui de Gemin. Cald. Ioan. Fab.& Alex. nullam facit mentionem. Etenim vltra ratio- nes, quas adducunt Anchar. Cald.& latiùs Ge- min. ad deciſiones Bald. quas Dec. pro ſenten- tia Anchar. adducit. pro illa videtur tex. in l. ſi a- dulterium cum inceſtu.§. I. de adul. qui vult mu lierem ita demum ſuſtinere pœnam inceſtus, cùm inceſtum iure gentium prohibitum admi ſerit, non ſi ſola luris Ciuilis obſeruatio interue niat, ſicq́; reſtringit pœnam ad inceſtũ, qui pro- hibetur de iure gentiũ, quam recenſet text inl. 2 fin. de rit. nup. cumq́; verba † debeant interpre- tari ſecundum qualitatem proferentis. l. ſtipu- latio iſta. 5.hoc quoq;.de verb. obli. l. ſi miles v- num. de teſta. mil. Verbum inceſtus prolatum à lege Ciuili debet interpretari de inceſtis, ſecun- 3 dum lus Ciuile,& ſicuti in ſucceſsionibus f quæ ſecundũ Ius Ciuile deferuntur gradus conſan- guinitatis conſideratur ſecundum Ius Ciuile, Bald.& alij. in l. ſi auiæ de ſucc. ed. Ita in pœnis, quæ ſecundum lus Ciuile imponuntur inc eſtu- oſis, verbum illud debet conſiderari ſecundum 4 idem Ius Ciuile, †& quis puniri non debet, niſi in eo. in quo deliquit, Authen. omnes peregri- ni. in fin. C. comm. de ſuec. ſed commiſcens pa- trueli, aut cum ea matrimonium contrahens, non delinquit in legem Ciuilem prohibentem 5 inceſtum,& † vbi deficiunt verba legis, deficit & diſpoſitio. I.q. ſ.totiens de dam. infect. l. hos 6 accuſare.§. omnibus. de accuſat.& † quod fit lege Ciuili permittente, pœnam legis Ciui- 7 lis nõ meretur. l. Gracchus C. de adult.& Tpœ- na. l. Iul. videtur ita demùm habere locum, ſi delictum mammoni attend 74.. te, p omiſſionean c undum Ja caung Tattenem— „ Daſiuan . ita dlege Ciullc. aceltum procedete Xat in inceſtu ſecgn onem luris Cuil, nch. conyr Cad. & affn& ſenſt o Inſt. de dup cöppo. b. 5.&Meccefeadie ad ff. licetcogtrari. um diculo depia m cenſuem dm inter vir Am Dec. d. Ioan. Pab.&Mer. ttenim vtraratd- Cald.& latius Ge- s Dec. pro ſemtn- idetur tex. inlſa- le adul qui rultmu pœnam inceſtos prohibitum admi obſeruatio interue d inceſtũ, quipto- recenſet text inl debeant interpte- oferentis. ltipu- obli..ſi miles v. ceſtus prolatumã de inceſtis, ſecun· ceſsionibusf quæ r gradus conſan- ndum Jus Ciaiſe, ed. Ita in pœnls vonuntur inceltu⸗ derari ſecundum ————ͤ————— 4 onſilium CII A 7 delictum tale ſit, quod vel ex verbis legis deſcẽ- dat, vel ad exemplum. I. vindicandum ſit. l. fa- moſi. ad l. Iuliam Mai. Verbum autem inceſtus ſecundum. l. Ciuilem deficit in eo, qui cum pa- truele matrimonium cõtrahit, aut rem Vene- ream habet, neq; delictum huiuſmodi deſcédit ex verbis legis luliæ de adult.& que madmodũ 8. pœna appoſita in diſpoſitione, ſi diſpoſitio cõ mutatur in alium modum, in noua diſpoſitio- ne non cenſetur repetita pœna. l. in teſtamen- 9 to,& ibi not. Bart. de cond.& demonſt.& † loca tio facta cum pœna, ſi tacitè prorogetur, non intelligitur ropetita pœna. Bal. inl. Item quæri- tur.§. qui impleto. loc. Ita licet delictum& no- men inceſtus extendatur à Iure Canonico,& in ducatur nouus inceſtus. arg. l. Ius Ciuile. de iuſt. & iur. non tamẽ debet cenſeri repetita in nouo inceſtu pœna Iuris Ciuilis, præcipuè cùm Ius 10 Canonicũ ſpecialẽ pœnam imponat, ſprætereà de lure Ciuili permittitur marito quandoq; in terticere vxorẽ deprehenſam in adulterio. l. ma rito de adult. in Auth. vt li. ma.& au.§. his quoq;, — & in Auth. ſi quis ei. C. de adult.& à lure Cano- nico prorſus ꝓhibetur. c. interfectores. c. inter. c. admonere. 33. q. 2.& tamen ſi quis occidat vxo rem in caſib. à l. Ciuili permiſsis non poteſt oc cidens puniri in foro ſeculari pœna, quam lex Ciuilis irrogat in homicidas, gloſſ in d. c. inter. Vnde ſicuti, vt quis tanquã homicida poſsit pu- niripœna, l. Cor. de Sic. requiritur, ꝙ homicidi unm ſit à lege Ciuili prohibitum, neꝗq; ſufficit eſ- ſe prohibitum à Iure Canonico, itavt quis poſ- ſit puniri, quaſi inceſtuoſus pœna l. Ciuilis, re- quiri debet, ꝙ coitus ſit àl. Ciuili ꝓhibitus qua ſi inceſtuoſus, neq; ſufficeret, ꝙ ſit interdictus à Iure Canonico,& irrationabile videtur, ꝙ quis puniri pœna l. Ciuilis debeat ob aliquod factũ, quod lex Ciuilis non habuit pro delicto. Neq; obſtant rationes Abb.& Signor, his enim re- ſpondet Dec.in d.conſil Dec. autẽ ſuper eo ſo- 11 lo ſe fundat, quia f in materia matrimonij attẽ- ditur lus Canonicum. Verùm prædicta conclu ſio procedit vbi agitur de validitate, aut inuali- ditate, permiſsione, aut prohibitione matrimo nij.c.fi.de ſec. nup. Bal. in l.& ſi contra. nu. 3. C. de nup. Cald.& Gem. in locis ſup. allegatis,& nõ poteſt procedere, vbi agitur de puniendo à Iu- dice ſeculari matrimonio interdicto, aliàs ſub- latæ eſſent pœnæ Iuris Ciuilis,& ſolùm attendẽ dæ forent pœnæ luris Canonici,& arg. Dec. con tra ipſum retorquetur, nam cùm in pœna infli- genda in ſeculari foro inceſtui, attendantur le- ges, Ciuiles, verbum inceſtus ſecundum leges Ciuiles interpretari debet, vt fatetur ipſe Dec. ⁊ in fin. conſ.cum que Iure cautum ſit f circa pro- hibitionẽ matrimonij gradus cõputandos ſe- zʒ cundũ Ius Canonicũ.c.ad ſedem.35. q.5.& fcùm ſtatutũ recipiat interpretationem paſsiuam à Iure communi præcedente. l.1.§.lex Falcidia. ad 1 Falcid. nil mirum ſi ſtatutum imponens pœnã contrahentib. matrimonium in quarto gradu, interpretatur de gradib. ſecundum diſpoſitio- nem luris Canonici præcedẽ. Sed Iure cautum 2 non reperitur, ꝙ vbi agitur de pœna inceſtiĩ ma trimonij in foro ſeculari, debeat conſiderari in ceſtus ſecundum Ius Canonicum, neq; quòd Ius Ciuile præcedens debeat recipere interpre tationem paſsiuã à lure Canonico ſubſequẽti. præcipuè in his quib. manifeſtè diſcordant,& ipſe Dec. conſ.268. ſequit opinionẽ Ancharani. CASVS V.III. n Princeps conceſsit indulgentiam omnib. Placentinis, damnatis ob delicta, ſi pacem ha- buerint. Cremonenſis per longum tempus ha- bitauerat in territorio Placentino,& ibi domi- cilium contraxerat, ac onera ſubierat. *Quæritur an comprehenſus ſit in generali indulgentia. 12 S V M M A RTIV M. 1 Forenſis dicitur, qui originem, domicilium velin colatum in loco non habet. 2 Statutum legitimans perſonam ad aliguem atti comprehendit etiam eos, qui in eo loco domici- lium babent. 3 Statuti beneficium datum Ciuibus extenditur ad incolas licet Forenſes ſiibi munera ſubeant. 4h RKepreſaliæ non conceduntur Forenſibus. 5 Repreſalijs conceſſis contra Florentinos, velhomi- nes de Florentia, comprehenduntur incola ibi munera ſubeuntes. 6 Priuilegium conceſſum Piſanis continet eos, qui vel originemaut domicilium Piſis habent. 7 Domicilia duo vbi quus habet, vnum ratione ori- ginis, aliudratione incolatus, conſideratur po⸗ tius locus incolatus, in his, in quibus perſona eſt in conhderatione. Criptum legimus † Forẽſem eum WS appellari, qui originem, domici- lium vel incolatum in loco non habet.§. ſi verò aliqui in Auth. de 4 quæſt. Bar. in tract. de repreſ. in 5. parte. nu. o. Alex. conſi. 34. num. 5. volu. 5. Dec. conſi.)5O.num. 8.con. 661. num. 5.& habentem domicilium in aliqua ciuitate vel loco, dici de illa ciuitate vel loco, Alexan. poſt alios quos re- fert. conſ. 120. nu. 21. in 7.& appellatione Peruſi- ni intelligi, vel origine, vel quòd habeat ibi do- micilium. Bart. inl. prouincialis. nu. 2. de verb. ſignif. Statutum † quoq; legitimans perſonam ad aliquem actum, comprehendit etiam eos, qui in eo loco domicilium habent. Bart. in l.1. nu. 8. de tut.& cur. dat. ab his.& † beneficium ſtatuti datum Ciuibus extenditur ad incolas li- cet Forenſes, ſi ibi munera ſubeant, Caſtr. inl. omnes populi. in fi. de iuſt.& iur. ac in limitatio ne pœnarum idem iudicatur de incolis, quod de Ciuibus. Ang in tract. malef. in verſ.ide Bono nia. nu. 4. Ad quod conueniunt plura, quæ addu cit Socin. conſi. 129. colu. 4. Et quamuis frepre ſaliæ non concedantur Forenſibus. Bar. in dicto tract.de repreſ.in 5. parte.num. 10. concedun- tur tamen incolis omnibus munera ſubeunti- bus, Bart. ibidem. nu. 5. † Repreſalijsq́; conceſ- ſis contra Florentinos, vel homines de Floren- tia, comprehenduntur incolæ ibi munera ſub- B cuntes: —, 6 2 ——— — ⅓⅓ —— 85. 3 8 .— —— g———— —õ——— ͦõ———— ——— Petri Ant. enh in mat. crim. 6 euntes. Barlin d. tract.i in 74 par. nu.. Et fpriui- legium conceſſum biſanis continet eos, qui vel originem, veldomicilium Piſis habent, vt latè ſcripſit Dec. conl. 332. Ex quibus concludivide- tur, Cremonenſem, qui iam decem annis ela- Pfſis contraxit domicilium in agro Placentino, Kin eoonera ſubijt, comprehendiin generali Principis indulgentia Placentinis conceſſa,& 7 eò magis, cùm f vbi quis habet duo domicilia, vnum ratione originis, aliud ratione incolatus, conſideretur potiùs laçus incolatus in his, in quibus perſona eſt in conſideratione. Alexan. conſi 16 nu. z. in prin. CA SV S INX. Violanta ſuſpecta, ꝙ mandauiſſet lulium ſocerum occidi, fuit carcerata, corã Iudice con- feſſa eſt, cùm Socer ſuſpicaretur adulterũ fuiſſe in ipſius Violantæ cubiculo,& aufugiſſe, valde iratum fuiſſe contra illã, paucis dieb. pòſt cùm Violanta eſſet triſtis in domo, ſuperueniſſe Io. Antonium qui illami interrogauit, quare eſſet triſtis, ipſamꝗq; reſpondiſſe: Sono di mala voglia per queſto vecc hio, Io non vederò mail hora che ſi mi leui di- nænti à gli oechi, lo vorria che mi fuße leuato dinanti à gli occhi,& che fuſſe morto. Illinc ad quatuor dies oeciſum fuiſſe noctu Iulium,& ſtatim Io. Anto- niuam dixiſſe Violantæ ipſum fuiſſe occiſorem Julij, idq́; feciſſe vt rem gratam faceret Violan- tœ,& ob verba quæ illa ſibi dixerat,& exinde ipſam quandoq; dediſſe pecuniam Io. Antonio vt abiret.& in manibus iuſtitiæ non incideret. VlItra prædictam confeſsionem adſunt nonnul la indicia, ꝙ Violätæ placuerit mors ſoceri. Bis fuit torta cum proteſtatione tamen, quòd ipſa non torquebatur ſuper confeſſatis& probatis. In tormentis perſeuerauit,& ſe innocentem mortis Soceri aſſeruit. Pro eius defenſiõe inter alia fuit probatũ, ꝙ poſt verba prædictaverſus Io. Anton. prolata, Violanta& Socer optimè re conciliati fuerunt,& pręſente Ioanne Antonio manifeſtiſsima ſigna reconciliationis demon- ſtrarunt,& ꝓ Violanta dixit præſente lo. Anto. audiente& intelligente, quòd ipſa valdè ama- bat Socerum, illiq; Iongam optabat vitam,& qui offenderet Socerum, offenderet ipſam. Qurritur ſtantibus prædictis, an Violanta coudemnari Poſsit, quaſ i mandauerit Locerune occidi. S V M A R I TV M. Mandatum quando mducatur per verbum volo, optime exponitur. 2 Iuſſus& authoritas longè differunt. 3 Tuteleæ aghiteo inducitur ex ſolo conſenſu. 4 Mandaniſſe quis non dicitur hortando. 3 Pater vel dominus nôt enetur ad pecunta mutnua- täã filio vel ſeruo, etiäãſiillos per epiſtolas comen- darint, niſi ſpecialiter ab i⁸ fuerit Poſtzalatu, vr pecuniam creditor prsſtarer filiove! ſeruo. 6 Puniri Jnlſquam non potest ex ſolo deſiderio. V. erbain dubio ic interpretaii debeut, vt ewite- tur delittum. 8 Damnari nemo debet ex ſuſpicionibus. 5. L n C. e adaſter dntelectus 10 Ratihalbitio non inducitur, etiam qusd; Jeu err- M Preſze latetur ob homicidium. verba referuntur ad perſonam, quæ eſt factura, vt volo te gerere negotia mea. Bart. in d. L.i. nã ſi quis dixerit, volo geri negotia mea, non expri- mendo per quem, non poteft dici contractum mandatum, ſicuti& ſi dixerit, fatisfiet tibi, nec exprimat per quẽ, nulla contrahitur obligatio. Auth. ſi quando. C. de conſt. pecu.& licet Car- rer in ſua practi. cri.§. circa. nu. 40. dixerit man- datũ induci etiã per verba imperſonaliter pro- lata, tamen tex. quem ipſe allegat inc. ex literis de exceſſ.prælat. id non probat, tum quia in eo tex. præceſſerat interrogatio eius ad quèẽ ſecta bat iudicare petentis conſiliũ,& multum inter⸗ eſt an præcedat interrogatio, an non. Bar.& po ſteriores inl.) Sſquis na de verb. obl. dum de clarant tex. in l. bamphilo:. propoſitũ de leg. 3. Tuùm quia text. non vult ipſum mandauiſſe, fed authoritaté ſuã præſtitiſſe, longè aũt † differũt iuſſus& authoritas. l. ſi quis mihi bona.. iuſſũ, vbi tradunt Bar.& laſ. de acqu. hære.& authori- tas propriè videtur aſſenſus alicui comperens ratione officij publ ici, Abb. in c. 2. de pact. Præ- tereà& ſi verbũ volo inducat mandatum, ſecùs tamen videtur in verbo vellẽ, nam glo. in l. in e- mentis. C. de contr. empt. cenſuit, ſi quis dicat, vellẽé vendere tibi hanc rem pro decem,& tu di cas, ego vellẽ emere, non induci emptionem& venditionem comprobat Bal. ibi nu. 15. qui in- quit, verbum vellem potiùs denotare deſideri- um, quàm actum perfectum Ideoq; Rip. in d.k 1§. ſi quis ita. nu. S. dixit, verbum vellem deſide- ratiuum futuri temporis nõ diſponit᷑ hinc Bal- in l. I. nu 10. C. de ſer. fug. dixit, ille dicitur man- dare, qui rogando optat ſe vleiſei, ſicq́; vult ꝙ ille, qui lolum optat,& non rogat, non dica- tur mandare. Ad hæc, ſipater admonendo f- lium, vt diligenter tutelã gerat, nõ dicitur agno uiſſe turelã quæ fagnitio inducitur ex ſolo con ſenſu. l. ſi filius. iuncta gl. in verbo monuit, de tu te. l. ſi ſerui de neg. geſt. quæ tamen monitio cõ- 4 tinet expreſſum deſi derium& hortando †quis nõ dicitur mandauiſſe I. ob hæc de infa. nec lan dando nomen futuri debãtoris. 1.2. de proxene. neg; commendando. l. ſi verô non remuneran. §.cùm quidã mand. multò minùs deſiderando, quis dici poteſt illud mandauiſſe, cùm magis monſtrare defideriü, quàm mandare videatur. d. l. 2. de proxenet.& ſi pater vel dominus non tenetur ad pecuniam mutnatã filio, vel ſeruo, etiam quòd illos epiſtolis commendarint, niſi ſpecialiter ab hijs fuerit poſtulatum, vt pecuni- am ereditor pręſtaret filio vel ſeruo. fi. C. qunòd cum eo non etiam Violanta teneri debet de ho micidio, quòd ſpecialiter fieri non mandauit; licet . X verbis contentis in confeſsione 0 Violantæ, nullo Iure dici poſſe vi- 3 A detur, illam mandauiſſe Ioa. An- tonio, vt occideret Socerum, licet Kenim † mandatum per quæcunq; verba idonea.& inter alia, per verbum volo, in- ducatur l.. mand id tamen intelligitur, quãdo BS2=·——. ——— erſonaliter pro. 3atinc. er liters „tüm quiainco us ad queſpeca Kmultumiinter. n non. Bar.&po ferd. obl. dumdt opoſitũ delegz manqdauife,&d gs aürfiferüt hi bonaß iſ, here.&autho8i- licui compertns 2. de pad. Dr. nandatum ſecis a glo. inline ſuit, ſi quis dica decem,&tudi iemptionem& di nu. 15. quiin- notare defideri- leoq; Rip. ind nvellem deſide. ponit hine hak lle dicitur man- ſci, ſicq́; vult; gat, non dica- admonendof- nõ dicitur aguo tur exſolo con S0 monnit, de tu nen monitio cô- hortando fquis cde infa. nec ſan 1. deproxene. nonremuneran, (onſium II. 4 & licet illud optaſſet, præcipuè cum ex ſolo de- ſiderio puniri quiſquam non poſsit. l. cogitatio nis de pœ. Accedat ꝙ verba illa, Io voria che'l mi fuſſe leuato dinanzi da gl' occhi,& che fuſſe morto, non important neceſſariò deſideriũ homicidij, cùm pPoſsint denotare deſiderium mortis non vio- lentæ,& ꝙ mediante naturali morte ſocer tol- 7 leretur, X ita in dubio ſunt interpretanda. l. meritò pro ſo. quod deſideriũ nullo modo in- ferre põt mandatũ occidẽdi,& cùm verba poſ- lenta, ſtari debet interpretationi ipſius, Bald. in I.l. nu. 13. vbi Iaſ. nu. 24. C. de ſer. fug.& ex prædi- ctis apparet non obſtare id, quod ſcripſit Bar. in 1. ſi quis mihi bona.§. pater filio de acqu. hæred. Tuùm quia in caſu Bart. verba erant imperatiua, & relata ad eum qui erat facturus, Tùm quia in rep̃ſenti verba poſſunt aliud importare quam mortem violẽtam. Iaſ. in l.. nu. 31. C. de ſer. fug. Et dato ꝙ ex propoſita confeſsione oriri poſ- ſent præſumptiones mandati, hæ tamen non ſufficerent ad condemnationem, cùm nemo 8 ex ſuſpicionib. damnari debeat. l. abſentem. §. I. de pœ. maximè in re præſenti attenta quali- tate perſonæ, ſed ad plus facerent indiciũ ad tor turã, ſi verum eſt id, quod in fortiorib. terminis tradidit Caſtr. in l. i. nu. 4. C. de hijs quib. vt in- dig. quod indiciũ eſſet per torturã purgatum. Sed& vbi mandatum aliquod fuiſſet inductũ, illud tacitè& expreſsè reuocatum videtur, nam conſtat poſt verba, de quib. in confeſsione Vio lantam& ſocerũ optimè reconciliatos,& Vio- lantam dixiſſe Iloanni Antonio præſenti, quòd valdè amabat ſocerum,& illi optabat longam vitam,& qui offenderet ſocerum, offenderet ipſam. Inno. autem in c. ad audientiam. nu. 3. de homic.ſcripſit in eo, qui mandat fieri homici- dium, pro ſe videtur ſufficere, ſi contrariũ man dauit, vel ſi pacem iniret cum occidendo, vel a- liam amicitiam contraheret, ſciẽte eo, cui mã- datum erat de occidẽdo,& aſsignat rationem, quia quando mandato alterius,& pro alio tan- t˙m fighat homicidium videtur ꝙ contrario mandato, vel contraria voluntate oſtenſa debe at ab homicidio abſtinere, comprobat Bart. in J. non ſolùm.§. ſi mandato de iniur. nu.:12. Neq; Violanta dam nari poſſe videtur ex eo, quòd de dir pecunias Ioanni Ant. vt abiret,& in manib. officialium non incideret, nam id videtur fe- ciſſe cauſa redimendæ ſuæ vexationis. Bal. in§. iniuria. nu. 15. de pa. iur. fir. Etenim facilè potu- iſſet vexari, vbi Ioan. Anto. detentus dixiſſet oc- cidiſſe Iulium, vt rem gratam faceret Violantę. Et ſi qua ſuſpicio vel indicium traditione pecu- niarum reſuitauit, illud fuit per torturam pur- gatum. Neq; obſtat id, quod per illũ tex. dixit Bal. in †l. ſerui. C. de adult. eum ſ. qui vult pro- bare, ꝙ redemit ſuam vexationem, teneri pro- bare dico ſ.aduerſarij potentiam,& innocen- tiam ſuam, nam tex. in d. l. ſerui,& Bald. loqui- tur, vbi is qui dedit pecuniam, repetit, quaſi il- lam dederit cauſa redimendi vexationem, vbi autem non agitur de repetitione pecuniarum, 16 Aetus quiſe⸗ ſed de puniendo eo, qui dedit, non præſumitur tex. pecuniam traditam ob captandam impu- nitatem, imò requirit⸗vt id conſtet aliter, dum dicit, ſiverò conſtiterit corrupti matrimonij, &c. Ideoq́; non requiritur probatio innocen- tiæ& potentiæ aduerſarij, ſaltem alio non appa rente, quam traditione pecuniarum,& ſiex a- liquibus dictis vel factis pôſt præſumi poſſet,; Violantæ placuiſſet mors ſoceri, non tamen in- 10 ducta fuiſſet ratihabitio, quæ non inducitur, ſint interpretari de morte violenta& non vio- etiam quòd quis expreſsè lætetur ob homici- dium, Glofl.& Bart. in l. prima.§. ſed& ſi cum quis. de vi& vi armat. SA V R. A, AA V ENEA. 1 Animus cognoſcitur ex verbirs. 2 Ea qua incontinenti fiunt, videntur ineſſe. 3 Homicidioin re dubia quis preæſumitur adfuiſſe casnalittttrtrter. 4 Reconciliatio licet non tollat praſamtionem mali animi, id tamén procedit in reconciliatione ſo- lum de recenti facta.9* 8 Taeſtes plures Jingulares en probane qudm Vins. 6 Teſtis contrarius aſſertioni partis producentis no probat, imo non admittitur aliqua concordia, vbi dictum partis& teſtis contrariantur. 7 Taeſtus deponens per verbum, mihi viſum fuit, non robat. 8 Teſtis varins velſhibimet contrarius non probat. 9 Salutare qui non ſunt ſoliti ſinon ſalutant, inden; oritur inimicitiæ, vel mali anami ſuſpicio. 10 Snei⸗ qui probatur olim fniſſe, praſumitur& Hodté. 3 3 Terurenpeoeiks en Da feu vihu,v6 nem mali animi.. „ 12 Teßtis deponens quòd aliquis non ibat ſolus, habes incluſam negatiuam,& ideò vt probet, deber aicere quod non potuiſſet ire ſolus, quin ipſe vi- Aſes G fäuu⸗shhtht. 13 Teſtib. deponenttb, ſuper mera afirmatiua ma- gis creditur, ꝗ deponentibus, ſuper negatiun. 14 Propoſitum ab initio præſumitur tale fuiſſe ſicuti poſtea fecerunt. 3 15 Euentus conſideratio inducit manifeſtißimam probationcm. duitur, declarat, quali⸗ fuerit ani- mus præcedens. 4 17 Occidéedi animum non praſumitur habuiſſe, nes renetur de occiſo, qui habens roncam in mani- bus peroutit cum caloe& ocoidit. 18 Indicia multa cum ſunt pro aliquo, contra illuns indicia debent eſſe multum vrgentia, vt ſupe- rent ea, quæ faciunt pro eo. 19 Teſtis Jui continuam conuerſationem cum ac- cuſatoribus habet, repellitur à teſtimonio. 20 Teßtis vnus d eponens ſuper indicio, nullam pro- Latiouem indicij facit, niſi adhnt quo teſtes. 21 Teſtis vnus deponensſuper facto facit indicium, hi ſir omni exceptione maior. 3 22 Teſtis Aicens aliqué fuiſſe preæſentem, hilleneger praſentiã corporalem primu teſtis non probat. Bö 2 ALLE- 2 Petri Ant. Ang. in mat. crim. b ALLEGATIONES Pro Carcerato. H Allauicinus in caſu manifeſto li- berationis exiſtit, Nam lurecon. in I. aut facta.§.j.de pœn. dixit, de- licta ſeptem modis conſideräda, 8 cauſa, perſona, loco, tẽpore, qua- litate, quantitate& euentu, quorum quodcun- que conſideremus, ſemper oriuntur præſum- tiones, nullum in præſenti caſu animum delibe ratum occidendi adfuiſſe Et primò, cauſa vide- tur fuiſſe controuerſia de eundo loco ſuperio- ri viæ, vt plures teſtes deponunt, aſſerentes fra- trem Pallauicini dixiſſe in rixa, Tu mi voleui tu- ore la ſtrada,& ex verbis cognoſcitur ani- mus. j.labeo.§. Id Tubero. de ſuppell. leg.& nul- — lum eſt maius mentis teſtimonium, quàm qua litas expreſſa verborum, Bald. inl. generaliter in prin. C. de non nu. pecu.& cum f ea quæ in- continenti fiunt, videantur ineſſe. I. lecta. ff. ſi cer. pet.& priùs actum videatur, quod inconti- 4 8 cordia, vbi dictũ partis& teſtis contrariantur. Bart. inl. 2..creditũ. nu. 8. ſi cert. pet. Abb. in c. 7 cum Tu. nu. 4. ver. aduerte tamen de teſt. †.& pri mus loquitur per verbum mihi viſum fuit, quo caſu teſtis non probat, latè per laſ. in rub. de iu- reiur. nu. 5. Item eſt ſibi ipſi contrarius, quia pri mò loquutus eſt in plurali numero, deinde in- 3 terrogatus dixit, che non'accorſe ſe non d vno, † Te- ſtis autem varius, vel ſibimet contrarius, non probat. l. eos de fal.& licet deponãt de viſu quò ad toruum aſpectum, tamẽ quòd hi fuerint fra- tres, deponunt de auditu à Bellingerio,& ſicuti Bellingerio non creditur l.omnibus C. de teſti. ita nec teſtib. de auditu à Bellingerio deponen- tibus,& precipuè in præſenti caſu, quo Bellin- gerius contrariũ dicit, Primus quoq; dicit incõ patibilia ſcilicet quòd non cognoſcit d. fratres, X deinde quòd d, fratres nõ ſalutabant Bellin geriũ, quod nemo poteſtatteſtari, qui perſonas non cognoſcat,& licet Tertius dicat, quòd illi non ſalutabant Bellingerium, cùm tamẽ dicat, qꝙ nec ante vulneratum patrem ſoliti erant ſa- nenti poſteà ſubſequutum eſt.c.officij ibi not. 9 lutare, † nulla oritur inimicitiæ, vel mali animi Bald. nu. 2. de Elect. nulla videtur eſſe differen- tia, an eiusmodi verba probent præceſsiſſe ri- xam, an verò in ipſa rixa vel incontinenti pòſt fuiſſe prolata,& eò magis cùm nulla alia ſuffi- ſuſpicio. Abb. in c. repellantur de accuſat. nu. 2. in fi. Idem ſuadetur ſi perſonam Pallauicini cõ- ſideremus, quem ex teſtib. apparet fuiſſe& eſſe iuuenem morigeratum,& non ſolitum rixari, ciens probetur fuĩſſe cauſa,& nemo præſuma- 10 nec quenquam offendere. † Nam qui probatur tur velle quenquam abſq; cauſa offendere. Ideò T in re dubia quis præſumitur adfuiſſe homici- dio cauſaliter. Feli. in c. ſicut dignũ nu. 6. in fin. de homici. Nec obſtat allegata inimicitia inter fratres& Bellingeriũ, ex eo quòd Bellingerius vulnerauerat patré fratrum, nam Bellingerius fatetur nullam amplius fuiſſe inimicitiam,& ex actis conſtat, quòd per decem annos ante facta fuerat pax. Ité quòd tempore vulneris Pallaui- cinus erat ætatis annorum octo vel circa, Hiero nymus verò annorum tredecim vel circa, adeò olim fuiſſe bonus, præſumitur& hodie bonus. l. non 06s.§. à barbaris de re mil. Gand. in tract. malef. in ritu. de præſumpt nu. 4. Quod confir- matur ex numero perſonarum Pallauicini& ſo ciorum, qui erant quatuor ſolum,& ex nume- ro ſociorũ Bellingerij, cum quo aderãt quinq; viri ſtrenui,& præſumendũ non eſt quatuor fe- ciſſe inſultũ animo occidendi in ſex viros ſtre- nuos. Idem& multò magis præſumitur ex loco & tempore, nempe in eccleſia, in die feſto, hora miſſarum, qua maxima gentiũ multitudo ſolet quòd non potuerunt reuocare tunc ad animũ, ui adeſſe, f nam ſicuti locus& tempus ſuſpectum, imò nec recordari iniuriam factam patri,& eò magis cùm vulnus illatũ patri eſſet leue,& cùm ſi reuocaſſent ad animũ, nõ permiſiſſent facere pacem, qua non facta Bellingerius ad triremes 4 fuiſſet tranſmiſſus,& licet † reconciliatio non tollat præſumtionem mali animi, id tamen pro cedit in reconciliatione ſolùm de recẽti facta. Bal. in Margar. in ver. teſtis inimicus. Non etiã obſtant dicta teſtium poſt conſtitutũ Pallauici num examinatorũ, licet enim conentur proba re fratres aſpexiſſe quandoq; toruis oculis Bel- lingerium, nihil tamen probant; nam quilibet eſt ſingularis, deponunt enim de diuerſo loco, & plures †teſtes ſingulares minus ꝓbant quam quo quis fuit viſus, vel delictum commiſſum fu it, faciunt præſumtionem mali animi, Gand. in tract. malef. in tit. de præſum,& ind. indub. nu. I1. Ita& locus& tempus quib. quis vulnerauit, non aptũ occidendo homini, inducere debeat præſumtionem boni animi,& ꝙ vulneratus nõ fecerit animo occidendi,& eò magis vrgere de bent prædicta, cùm ex proceſſu appareat, quòd Pallauicinus& ſocij potuiſſent inuenire,& quã doq; inuenerunt Bellingerium pauciorib. per- ſonis aſſociatũ,& loco& tempore-magis aptis ad occidendum:& licet accuſantes conati fue- rint probare ꝙ Bellingerius iret aſſociatus trib. vel quatuor, probatio tamen eorum nihilrele- vnus, Bald. in l. iuſiurandi. nu. 4. C. de teſt.& nõ 12 uat: Nam illa aſſertio ꝙ Bellingerius ibat aſſo recordantur de tempore,& ideò probationem aliquam non faciunt ſecundum conſtitutiones huius dominij in tit. de probat.O.fi.& ſunt con- trarij dicto Bellingerij, qui dicit, ꝙ milliens ha- buit obuiam dictos fratres,& mai mi hanna fatto vna cattiua chira ne atto alcuno de offendermi. Teſtis Tautem contrarius aſſertioni partis producen- tis non probat, imò non admittitur aliquacon ciatus, habet incluſam negatiuam. ſ. quòd non ibat ſolus,& ideò teſtis ſuper ea deponens ad hoc vt probet, debet dicere, ꝙ non potuiſſet ire ſolus vel abſq; ſocietate, quin ipſe vidiſſet& ſci- uiſſet. Inno. in c. cum eccleſ. nu. 6. ver. negantẽ. Abb. nu. 20. verſi. ex quo ero. Imo nu. 12. de cau- ſa poſſeſsionis. Bald. in l. cum hi nihil de tran- ſact.& alij relati per Dec. in c. tertio loco nuep b 4 2* 3 1 16 — itix, vel malianimi ur de accuſt nus nam ballaucinici. pparet fuledeſe non ſolium rui, Nam quiaoduu ur& hodiebonas mil. Gand intnä au. 4. Quodconfr- am Pallauicini& olum,&exnume- quo aderat quing; non eſt quatuorfe- di in ſexviros ſtre- oræſumiturexloco ja, in die feſto,hora ũ multitudo ſolet tempusſuſpectum, um commilſumfu ali animi,Gandin „Kind. indub. nu- b. quis vulnerault, , inducere debeqt Xꝙ;x ulneratus no ed magis vrgere- ſu appareat, quo- nt inuenire,&qus um pauciori ne mpore magtsah. uſ ntesconatl tue ret aſſociatustn. hilrele- ‧8öööööoö d conſtum N„ de probat. ſed teſtes accuſantium non ſolùm id nõ dicunt, imò expreisè fatentur contrarium, 17 ſcilicet ꝙ Bellingerius potuiſſet ire ſolus abſq; 13 eo quod ipſi ſciuiſſent. Prætereà cùm aſſertio teſtiũ accuſantium habeat incluſam negatiuã, magis debet credi teſtib. ad defentam Samma- phei& Pallauicini examinatis deponentib. ſu- per mera affirmatiua. ſ. Pallaui. habuiſſe obuiã Bellingerium vel ſolum, vel paucis aſſociatum, gloſ. in l. diẽ proferre.. ſi plures de arbitr. Bart. in l. hæredes palàm. in prin. nu. 7. de teſta. Nulla quoq; ſuſpicio voluntatis occidendi, imò con- traria inſurgit ex qualitate facti publicè coram ab initio non habuiſſe animũ occidendi, ad hęc ſiille, † qui habet roncã in manib. percutit cũ calce,& occidit, non præſumitur habuiſſe ani- mum occidendi, nec tenetur de occiſo. l. eum, qui. C. adl. Cor. de Sica. multò minùs debet p̃ſu mi habuiſſe animũ occidendi, nec teneri de ani mo deliberato occidendi is, qui habens enfem nudatum in manibus poteſt occidere aduerſar. humi iacentem,& nõ occidit. Cumq; facta rixa Sammapheus vnus ex ſocijs potuerit fugere,& euitare Baricellum, oritur vehemens præſum- 18 tio nihil expropoſito cõmiſſum fuiſſe, †& cum populo, Ité ex eo ꝙ Pallauicinus non enagina- uit enſem, niſi poſtꝗᷓ audiuit rumorem à tergo, enſes enudatos,& Bellingerium cũ fratre rixan tem, vt deponunt plures,& ex eo quod frater qui erat ſolitus continuè portare ſagulum Da- leæ, eo mane erat abſq́; illo,& habebat pectus inerme, vt deponunt tres teſtes; Item ex eo ꝙ Pallaui.& ſocij paſsi fuerũt Bellingerios lapſos in terris ſurgere& abire,& ex eo Hermenzo nus hortabat verbis& re, ne Bellingerius offen 14 deretur, vt atteſtantur quatuor. ex quof præſu- miturab initio propoſitum eorum fuiſſerale ſicuti poſteà fecerunt.l. ſed& Iulianus.§. perin- de ad Maced. Bart. inl. cætera.§. ſi peruenerit. nu. 3. de leg. t.& ſic non ſolùm non habuiſſe pro 5 poſitum occidendi, ſed imò potiùs obuiandi — homicidijs, ſi quæ caſu poſſent euenire. Ex quã- titate quoq; rixæ admenationum& vulnerum pro Pallauicino adſint multa indicia, cõtra illũ deberent eſſe indicia multùm vrgentia, vt ſupe- rent ea quæ faciunt pro eo, Bart. in l. l.§. r. nu. 2. de quæſt. Non obſtat ꝙ Matthias de Lombar- dis cuſtos caſtratorum teſtis ab accuſatorib. ſub miniſtratus,& ante condemnationem exami- natus, dicat factum fuiſſe inſultum in Bellinge- riũ à duob. cum pugionib. nudis, nullis præce- dentibus verbis. nam ex eius depoſitione nullũ 9 oritur indicium,& primò recipiendo perſonã, ipſe eſt viliſsimus, nempe cuſtos caſtratorum, quos macellarij indies occidunt,& nihil pror- ſus habens in bonis,& carens lecto& veſtibus neceſſarijs, ideoq́; in criminalibus à teſtimonio repellendus, †& quia continuam conuerſatio- nem cum accuſatoribus habet,& ab eis fatetur oritur manifeſtiſsima præſumtio, quòd Palaui. non habuit animum occidendi, nam exproceſ ſemel tantùm admenaſſe contra Bellingerium labentem in terris, vt deponunt ſexteſtes, qua de re ſicuti geminatio& reiteratio percuſsio- num inducunt præſumtionem animi occiden- di, ita nulla vel vnica& leuis admenatio contra piùs admenare, debet arguere nullum fuiſſe a- nimũ occidendi. rVltimò ex euentus conſide- ratione oritur manifeſtiſsima probatio, Palla- uicinum& ſocios non habuiſſe animũ occiden di, Nam Bellingerius nõ fuit occiſus, ideò cùm Pallauicinus potuerit occidere eum in terris proſtratũ,& non occiderit. Cumò; Sãmapheus potuerit occidere, vel ſaltẽ vulnerare ſocium Bellingerij lapſum in terris,& nõ vulnerauerit, vt deponunt plures, neceſſariò probatur, eos non habuiſſe animum occidendi l. ſæpè. in fide verb.ſignif. Nam ex euentu apparet animus prę cedens. Bart in l. ſi concubina.§.i. rerum amot. 16 †& actus qui ſequitur declarat qualis fuerit a- nimus præcedens. 5.pauonum. in verſ-reuerten di. Inſt. de rer. diui.& Bart. in d.§. ſed ſi præpara- uerit,& ſicuti mulier quæ facto diuortio celat, præſumitur cauſa diuortij amouiſſe. d. I. ſi con- cubin.§. i. vbi Bar.& animalia quæ ad dominiũ nõ reuertũtur, cenſentur ab initiot ꝑe diſceſſus nõ habuiſſe animũ reuertẽdi, d. verſ. reuertẽdi. Ita& is qui aduerſariũ proſtratũ in terris occi/ dere poteſt,& non occidit, præſumi debet vſq; *4 habere victum. c. repellantur de accuſat. Iaſ. in J.apertiſsimi. nu. 7. C. de iud, Secundò quo ad dicta, licet deponendo de inſultu videatur de- ponere de facto, Tamen quatenus hoc caſu in- b un ſultus deducitur, nõ vt Reus puniatur de inſul- ſu conſtat Pallauicinum, vel non admenaſſe, vel tu, ſed vt ex inſultu probetur animus delibera- tus occidendi, teſtis ille deponere dicitur de in 20 dicio animi deliberati occidendi, f verùm vnus teſtis deponens ſuper indicio nullam proba- tionem indicij facit, niſi adſint duo teſtes, Bart. 4 enis admenatio 21 in.fi. de quæſt. f& vnus teſtis deponens ſuper eum, coutra quem lapſum poterat ſæpiùs& ſæ- facto facit indicium, ſi ſit omni exceptione ma ior. Bal. in l. milites. nu. 2. C. de quæſt. Item eſt contrarius dicto Bellingerij, qui dixit ambos fratres eũ primò inſultaſſe cum pugionib. Mat thias aũt dixit, ꝙ inter illos duos primò incipi- entes inſultare, aderat ille, qui fuit à Baricello captus ſ.Sam mapheus, Item dicit de hac re fu- iſſe loquutum cum quodam baſino, Paſinus au 22 tem id negat, †& legimus, ſi teſtis dicat aliquem fuiſſe præſentem, ille autem neget præſentiam corporalem, primus teſtis non probat. Bald. in l. teſtium. nu 9. C. de teſt. Item deponit ea, quæ nullo modo ſunt veriſimilia, imò nec poſsibi- lia, negat enim cognoſcere Pallauicinum& fra trẽ ac Bellingerios,& dicit, quòd ſi illos etiam nunc videret, non cognoſceret,& tamen dicit aduertiſſe, illos audiuiſſe eandem miſſam,& ex qua porta exirent fratres,& ex qua Bellingeri- us, Item aduertiſſe apud quẽ ſe retraxerit Bellin gerius vulneratus,& tamen cùm adeſſet maxi- ma populi multitudo, non aduerrit ne quidem ad vnũ ex alijs præſentibus,& ꝙ maiorem falſi- tatis ſuſpicionem inducit, negat præceſsiſſe ver ba, vel aliquem actum, ex quo potuiſſet cauſari 3 TiIXxa, t Petri Ant. Aug. in mat. crim. rixa, Dicens, ꝙ ſi quid eorum interceſsiſſet, ipſe non eſſet iuſta cauſa offendendi, ſi rectè ſenſit audiuiſſet vel vidiſſet, quæ vix deponere aude- Alexan. conſ.io. nume. 2. libr. t.& in dubio of- ret is, qui conſcius rixæ futuræ ad omnia dilig?ẽ 4 fenſa præſumitur facta ex noua cauſa Bal. inl. ter aduerteret. Item eſt falſus manifeſtè, cum ſiprædium. colu. fin. C. de Aedil. ed. Alex. conſ. dicat, ſe habere in bonis libras tercentũ,& nihil n. num. 5. lib. 4. qui defendit cùm quidam af- habeat, vt probant teſtes,& ſi Senatus nullã ha- fines offendentis fuiſſenr inſultati, præſumi of- buit rationem iſtius Matthiæ contra Samma- tendentem ex noua cauſa offendiſſe, Idem A- pheum, quem ille dixerat fuiſſe vnum ex duob. lexan. in l. ſemiel mora. num. 3. ſoluto matrimo. inſultantib. multèò minùs debet habere contra laſ. in l. qui ſeruum, num. 3 de verborum oblig. Pallauicinum, quem in ſpecie non nominat. c(CAS VS X Chriſtophorus& Raphael fecerunt pacẽ, & promiſerunt ſe non offendere ſub pœnamil- le ſcutorum,& dederunt fideiuſſores, Chriſto- Rom. conſi. 183. Ideò cùm Raphaél proſequu- tus fuerit Chriſtophorum, vt banniretur,& poſt bannum ſolicitauerit,& effecerit vt illi ta- lea imponeretur, præſumitur Chriſtophorus ob illam cauſam offendere voluiſſe. — Ad haæc phorus deinde imputatus fuit de quodam cri- mine, propter quod inquiſitus abſens conde- mnatus vltimo ſupplicio,& bannitus fuit, dein cùm Chriſtophorus fuerit poſt promiſsionem & ante conatum offendendi bannitus, Fideiuſ- ſor ob offenſam poſt bannum factam conueni- de poſtaliquot dies fuit indictum pr⸗mium oc rinon poſſe videtur. Nam Bald. im add. Spec. in cidenti illum, Poſtea Chriſtophorus dum inue- tit. de accuſ circa fin. verſ ſed quid ſi familiaris. niſfer Raphaëlem, illum agreſſus fuit, vt occi- 5 ſcripſit, ſi f ex ſtatuto poteſtas teneatur pro fa- deret, ſed ille fugiendo incolumis euaſit. Agit milia,& familiaris prætoris ante ſyndicatum Raphaélad pœnam contrafideiuſſorem, Fide- banniatur, non poſſe pro eo prætorem conue- iuſſor probat inter alia, Raphaelem ſolicitaſſe niri,& in. ſi ſilius. 1. de tutel& ratio diſtrah. cõ- in Iudicio criminali contra Chriſtophorum, vt ſtituitur, patrem, qui tenetur tanquam Fideiuſ banniretur,& fuiſſe in cauſa, vt poſt bannum ſorfilij, quando cius voluntate adminiſtrauit imponeretur præmium occidenti illum, Item tutelam, nomteneri de adminiſtratis, poſtquã probat Raphaélem nontaiſſe offenſum, licet filius mutauerit condirionem, vt quia emanci- Chriſtophorus offendere fuerit conatus. 6 patus; vel aliter fui Iuris effectus fuerit, †& quæ Quæritur, an lure ad pœuã damnari poſsit. lihet promiſsio intelligitur facta rebus ſic ſtan- S F M M A K 1 V M. Aibus. l. Quôod Seruius de cond. ob cau. Cumq́; 1 Conatus oceidendi etiam non ſequuto eßtecta pu- bannito Chriſtophoro, promiſsio de non offen nitur de Iure cõmunii ſecus vbi agitur ciuliter. dendo correſpectiua,& ab vtraq; parte obliga- 2 Staruti verbap roprie& vere intelligi debent, C toriareſoluta eſſet, ex parte Raphaëélis, qui po- b ideò conatus abſc; effectunon punitur. terat abſq; metu pœnæ offendere Chriſtopho- 3 Pacem ſuciens,& promittens nou ofendere, poteſt rum Bart.& poſteriores in d. l. qui ſeruum, ne- oſtendere ex noua cduja. ceſlariò etiam fuit reſoluta ab aſtera. ſ. Chriſto- pPhoril. fi.de accep. l. cùm emptor de reſcind. vend. Et quamuis in contrahendo contractus milia,& familtaris Prætoris ante ſyndicætum hinc inde obl igatorij quandoò; claudicent,& banmatur, N101⁷ potest pro 20 Prætor conweniri. àab vna parte oriatur obligario ab alia non, I. 6 Promiſſio quælibet intelligitur factareb: hic ſtãtib. 7 lul.§. ſi pupillus de actio. emp. † Tamen in diſ- 7 Obligatio non potest diſſolus ab unaparte, auin ſoluendo non poteſt obligatio diſſolui ab vna qalu ſſoluatur ab altera. parte quin diſſoluatur ab altera. l. ſi id quodin ——— ——— Se — ſſſſ * — — ö — — ———— 4 Oſenſain dubio praſumirur facta ex noua cauſa. 5 Statuto ſi caueatur, quõd poteſtas tencatur pro fa ——— fi. de reſcind. vend. gloſ. in l.l. eo. ti. Neq; ebſtat ſi diceretur, bannito Reo prineipali,& publi- catis bonis, Fideiuſſores ex cõrractu non libe, cidendi puniatur etiam non ſe- 2quuto effectu.l. is qui cum telo ad EI. Corne. de Sicar. vbi tamen agi- ☛ tur ciuiliter, nunquam punitur conatus, non ſequuto effectu, gloſſ.& Bald. in I. ſi conſtiterit. C. fin. reg. Barr. in l. vulgaris. 5. qui 2 furti de fur. f& quemadmodum in ſtatutis, in quibus verba propriè& vere intelligi debent, conatus abſque effectu non punitur. Bart. in I. 1. in princip. ad l. Cornel. de Sicar. eodem Jure in contractibus, in quib. verba ſtrictè ſant intelligenda, non debet quis ob conatum abſ- 3 que effectu ineidere in pœnam. †Prætereà faci- ens pacem,& promittens non offendere, po- teſt offenders ex noua cauſa. Bart. inl aut facta. §. cauſa. de pœn. in l. quæro.. inter locatorem. — loca. comprobarunt poſteriores inl. qui ſer- uum, de verborum obligat. etiam ſinoua cauſa rari. i. C. de fideiuſf. etenim id procedit quan- do per bannum obligatio non extinguitur, ſed perſona rei eximitur ab obligatione, quæ tran- fit in Fiſcum. Bal. in d. l.1. Verum bannito Chri- ſtophoro pax& obligario pacis euanuit, neque in Piſcum tranſiuit, ideò Fdeiuſſor liberatus vi- detur l. excep. de excep. b CASVS XII. Aꝗ Extant Principis proclamationes, ſi quis blaſphemauerit Deum, vel Sanctos, pro prima vice puniatur in decem, pro ſecunda duplice- tur pœna, pro tertia vice fuſtigetur. Duo teſtes deponunt, Alphonſum dum verbis rixaretur eum Octauiano eodẽ impetu ter blaſphemaſ- ſe. Quæritur an perſonaliter derineri,& vigore proclamationum fuſtigari poſsit. §VM. e ——õ—õʒ—õ——— 4 1 3— “ 4 inrdd Hers quid ſifamuläris Stenearur pro fa⸗ ante ſynditatum Prætorem conpe. Lratio diſtrahc. rtanquam ficdeiun tate adminikhaur iniſtratis, dofiqi m, yt quitemanci Aus fuer Ao tacta rebusiela⸗ nd. ob cau. Cunq; miſsiode nonofen ttraq; parteobligv Raphaclis, quipo. ndere Chriſtopho. LI. quiſeruum, ſe- ab altera.[(Chritb- emptot de reſciad. ahendo contradus doq; claudicent,& atio ab dia non,l p. † Tamea indi- cio difſolui ab una tera. lſiid quodin co.ti. Neqyoblan rincipali& publs cõtractu nonlibe, id procedit qumn- on extinguitur, igatione' quætras- rum bannito— le acis euanuit, neque eiuſſor liberatus i F E M M A RTIEV M. 1 Statuto ſtante quod pro tertio Furto quis ſuſpen- datur ſi quis eodem loco& tempore faciat plu ra furta, oenſetur vnum delittum, nec tan- quam tertiò furatus ſuſpendi potæst. 2 Conſuctudo requirit temporis interualla. 3 Inzurieſa verbaſi quis eodé impetu dixerit alicui, habentur pro vna iniuria quantum ad panam. 4 Quæ vno contextu iunt pro vno facto habentur. 5 Statutum imponens pœænam dicenti iniuriam pro 81 qualibet vuce, intelligitur in dicente iniuriam Foparatis temponibus. 6 Statuto ſi imponatur pæna facientibus ligam ſeu ractatum,& duo fecerint tractatum,& ex in Fractatu ſéilicet,& actu puniri. 7 Confſſio extraiudicialis geminata habet vim iu- dicialis ſi hiat diuerſé tempore. 8 Empbyteuta ex trina ſolutione probatur ſomper retroſoluiſſerſi ſolutiones fiant diuerſis tempo- ribus. 8 9 ut ellectus ille capiendus est per J nn quus mon— cadit in deliltum vel minus caait. 10 Jadex iniuſte aliquem detinens tenetur ad in- tereſſe detento. . S 8 8* 3 . 2 M 8 ⸗ phemauerit, licer plures videan- tur blaſphemiæ, vnicum tamen delictum eſt, quod oſtẽditur, primò ex eo. ꝙ voluit Bart. in l. eum, qui.. item dicitur de fur. Bal. in Auth. ſed nouo iure. num 5. C. de ſer. fugit. ſtante ſtatuto 1 quòd pro tertio furto quis ſuſpẽdatur, ſi quis eodem loco& tempore faciat plura furta, cen- ſeri vnum delictum, nec tanquã tertiò furatus fuerit, ſuſpendi poſſe: ea ratione, quia mens ſta- tuentium fuir, aggrauare pœnam propter con- ſuetudinem delinquendi, † quæ conſuetudo re quirit temporis interualla,& Ang. in l. de quib. nu. 20. de leg. dixit, ad hoc, vt inducatur frequẽ- tia actuum, requiri temporis interualla,& pro hoc videtur deciſio Alber. inz. par. ſtatu. q. 39, 3 †ſi quis eodem impetu dixit alicui multa verba iniurioſa haberi pro vna iniuria, quantum ad pœnam,& omnia quæ ibi adducit ad propoſi- tum caſum optimè conueniunt,& Alber. opi- nionem veriſsimam putat Aug. in add. ad Ang. in tracta. malef in verſi, verba iniurioſa. num. 6. Ad hæc † quæ vno contextu fiunt, pro vno fa- Sto habentur. l. quòdait.§. fin. de adult. Quin- imò, cùm proclama imponat pœnam pro pri- ma vice, deinde pro ſecunda vice, requiritur, q diuerſis temporibus fiat, vt quis incurrat ſæpi- uðs pœnam. Bart. conſil. 181. vbi reſpondit † ſta- tutum imponens pœnam dicenti iniuriam pro qualibet vice, intelligi in dicente iniuriam ſe- paratis temporibus,& ideò ſi eodem tempore dicantur plura,& diuerſa verba iniurioſa, ſo- lùm imponendam pœnam pro vna vice, ſe- quitur Dec. in I. ſi familia de iuriſdict, omn. ndic. Hinc Bald, inl, aduerſus. nume. 2. C. de u Onalia pœna Alphõſus affici poſ ſe videtur, quàm pecuniaria de- Icem, etenim cum eodẽ impetu. ( 9)& eadem temporis inſtantia blaſ modo ſi quis caut. omſum VII n 6 fur. ſcripſit, f ſià ſtatuto im ponatur pœna faci- entibus ligam ſeu tractatũ,& duo fecerint tra- ctatũ,& ex interuallo deuenerunt ad actum, poſ ſe de vtroq́;, tractaru ſcilicet& actu puniri, pro- pter interuallũ, aliàs, ideſt, ſi incontinenti deue nerint ad actum, de vno tantum puniri poſſe, idẽ ſuadet tex. in l. illud.§. fi. ad legem Aquil.& quod cenſuit gl in I. ſi conuenerit de pigno. a- ctio. ſitriplicem interpellationem factam eodẽ tempore haberi pro vna,& ꝙꝙ ex Bal. ſcripſit laſ. — 7 in. 1. nu. 31. de offi. eius, licet † confeſsio extra- iudicialis gem inata habeat vim iudicialis. Bar. l.cùm ſcimus de agric.& conſi. lib. 1o. idtamen procedere, ſi fiat diuerſo, non ſi eodem tempo teruallo deuenerint ad actui, Poſſunt de vtroq,, 8 re,& † licet ex trina ſolutione probetur emphy teutam ſemper retrò ſoluiſſe.l. quicunq;. C. de apoch. pub. Illud tamen verum, ſi ſolutiones fi- ant diuerſis temporibus, non ſi eodem, Cyn.& Bal. in l.z. C. de do. prom. Iaſ. in l.2. nume. 135. C. 9 de iur. emphy. Ad hæc † vbi ſumus in caſu quo poteſt capi duplex ſenſus,& capiendovnum, quis cadit in delictum, capiendo alium ſecùs, debemus ſemper capere intellectum, per quem quis non cadit in delictum, vel minus cadit. l. meritò. pro Soci Bart. in l. non ſolùm.§. ſed vt probari. nu, z.& 3. de oper. no. nunc. Sed in pro- poſita ſpecie, ſi dicta teſtium dicentiũ Alphon- ſum ter blaſphemaſſe, intelligantur de eadem blaſphemia ter repetita, erit vna blaſphemia. Bar. in l. item apud,. ait prætor. in princ. de in- iur. Ang. inl. ſi non conuitij. C. de iniur. Quo ſtante, ſequitur, quòd Judex, qui Alphonſum volentem idoneè fideiubere, fecit incarcerari pro cauſa, in qua ſolùm venit pœna pecuniaria, teneatur actione iniuriarum. I ſi verò. 6. qui pro rei.vbi Bart. in 3. not. Caſtr. num. 3. laſ. nu. 4. quĩ ſatisd. cogan. Angel in tract. malef. in verſi. pro quibus& quolibet eorum. nu. 9.& ibi Angel in 10 add. † Nam& Iudex iniuſte aliquem detinens tenetur ad intereſſe detento, Glo. l. 2.§. ſimili A Inſtituta fuit accuſatio de turbata poſſeſsi- one contra plures, qun inquiſiti comparue- runt,& excipiendo dixerunt, quiequid fece- runt, feciſſe mandato Julij, qui eſt OCremonen- ſis, ſed habet iam Iongo tempore domicilium Placentiæ, idem etiam dixit Julius eos defendẽ- do, qui nulla inquiſitione contra ipſum tranſ- miſſa, vnà cum accuſatis condem natusfuit, fa- dcta fuerunt deinde capitula gratioſa, in qui- bus annullatæ& cancellatæ fuerunt omnes condemnationes criminales. Quæritur primò, an lulius Iure condem nari potuerit,& vbi Iurẽ potuerit condemnari, an beneficio capitulo- rum., quæ fauore Placentinorum edita fuerunt. potiri poſsit. Sr M M A RIV. 1 Damnari nemo poteſt ſine aceuſatore. 2 Sententia criminatis contra aliquem proferrinon poteſt, niſi præcedéte legitima accuſatione, de- nunciatione, aut inquiſitione, ſecundum qua- rum tenorem ſententia formari debet. 86 4 4 Cols Petri Ant. e. 3 Confeſſione propter aliudincidenter facta,& cri- mine confeſſo, contra illam non intentato, tune exilla abſq; nouo proceſſu,& nona inquiſitione confeſſiuus condemnari non poteſ. 4 Sententic nullitas, quæ ex attis apparet, nunquã genſetur à ſtatuto exeluſa.— 21 5 Beneficium gratiæ& capitulorum conceſſum ci- uib. extéditur adincolas, ſiibi munera ſubeut. 6 Fnlimitatione pænarumidem de incolis, quod de Ciuilibus iadicandum eſt. 7 Repreſalid non conceduntur forenſibus. 8 Rapreſaliæ conceduntur incolis, omnibus etiam forenſibus munera ſubeuntibus. V M nemo †j ſine accuſatore da- 7 m nari poſsit. l. reſcripto.§. ſi quis S gaccuſatorem de munerib.& ho- 4 nor.& ſententia †criminalis con- raaliquem proferri non poſsit, niſi præcedente legitima accuſatione, denũcia- tione aut inquiſitione, ſecundum quarum te- norem ſententia formari debet, c. qualiter& quando. 2. de accuſat. videtur ſententiam cri- minalem latam contra Iulium, qui nec accuſa- tus nec inquiſitus fuit de turbata poſſeſsione, fuiſſe nullam, nec exequi poſſe,& licet Iulius ex cipiendo contra inquilitionem pro defenſione inquiſitorum, confeſſus fuiſſet, ſe mandaſſe in- quiſitis, vt facerent,&c. cùm tamen confeſsio 3 fpropter aliud incidenter facta fuerit, nec cri- men confeſſum tunc contra lulium intentare- tur, ex illa abſq; nouo proceſſu,& noua inquiſi- tioue condemnari non potuit. Bar. inl. fi. con- feſſus de cuſtod. reo. Bald. in l. mercalem. C. de eoônd. ob Turp. cau. Abb. u. 5.& Dec. nu.3. qui multos adducit in c. at ſi Clerici de iud. quod cla riùs probatur ex eo, quod tradit Abb. in c. de hoc. nu. 8. de ſimon. Si quis non vocatus ad iu- dicium accedat,& ſponte confiteatur, puniri 4 non poſſe prætextu illius confeſsionis,& † nul- litas ſententiæ quæ ex actis apparet, nunquã cẽ ſetur à ſtatuto excluſa. Bald. in l.1. nu. z. ne lice- at tertio prouo. Alex. conſ. 18 G. nu. 3-in ſecun- do,& alij plures, quos refert& ſequitur Alex. in I in prouinciali.§. qui opus. nu. 7. de oper. no. nun. ſed& vbi Iulius reie.& reue. fuiſſet con- demnatus, tamen cum is iam longo tempore ſit incola territorij Placentini,& in eo onera 5 ſubeat,[beneficium gratiæ& capitulorum ad eum extendi debet, Caſtr. in l. omnes populi in 6 f. de iuſt.& iur.& † in limitatione pœnarum de illo idem quod de placentinis iudicandum eſt, Ang. in tract. malef. in verſ.de Bononia, num. 4. ad quod conueniunt, quæ adducit Soc. conſi. 7129. colum. 4. Nam& licet repreſaliæ f non con cedantur forenſibus. Bart. in tract. repreſ. in 5. 8 nu. 10. conceduntur † tamen incolis omnibus etiam forenſibus muneraſubeuntib. Bart. ibi- dem num. 5.& repreſalijs contra Florentinos comprehenduntur incolæ, licet forenſes, ibi munera ſubeuntes. Bart. in d. tract. in 7. par. nu. 1. vt in terminis prędictorum capitulorum alias conſulendo oſtendi. 68 Ang. in mat. crim. CasVS XIIII. Antonius prætor vallis Curoni imputatus, quòd cum ſub eius iuriſdictione commiſſum fuiſſet Parricidium in perſonam Caij, illud diſ- ſimulauerit, in iudicio interrogatus fatetur, ap Iacobus non ſubditus ſuæ Iuriſdict. in ſecreto ſibi dixerat, Titium interfeciſſe Caium, idq́; audiuiſle ab ipſo Titio, qui etiam dixit, filium Caij adfuiſſe morti patris: Item dicit, deò non proceſsiſſe contra Titium& filium Caij, quia credebat nõ habere indicia ſufficientia,& quia credebat non poſſe procedere, cùm princeps ſe in perquirendo crimine& citando crimino- fſos intromififfertlt. Quæritur an ob id Antonius poſsit puniri, Stante maximè ſtatuto, quòd Iudex de omni delicto poſsit procedere per inquiſitionem. S V MMARIY M. 1 Jadex ex conféſſione ſibi Vti priuatoſecreto facta, non debet contra eum, quem ſcit criminoſum procedere. 1 2 Teſtis vnicus non probat confeſſionem extraiudi- cialem. 3 Inquiſitio nõ poteſt formari ex ditto ſoc criminis. 4 Hares non debet currere ad excuſandum. 5 ſudex inquirens temerè,& non præcedentibusin- dicijs, tenetur inquiſito ad expenſas. 6 Leges quæ ſtatuunt pænam fudici nonpuniendi crimina, quomodo debedt intelligi, declararur. 7 Præuentio fit per ſolam citationem. b 8 Fuperior incipiendo cognoſcere, dicitur cauſam aad ſe auocaſſe, neque inferior vlterius ſe intro- mittere potest. 9 ludex regulariter non poreſt procedere nemine aceuſfanteeet. 10 Statutum diſponens, quod Iudex poſſit de omni delit oprocedere per inquiſitionè, declaratur. 4 uadexnon inquirit, non tenetur. 1r Inquiſßtio vbicunqne non eſtiuſſa ſed permiſasi. 12 Pœna vbi imponitur pro negligetia, ſeu delitto i¶in n faciédo, ad hoc, vt quis pænaà incurrat, requi itur, quod præcedat monitio ſen interpellatio. 13 Cauſa quælibet etiam iniuſta excuſat à pœæna. 14 Delicta in omittendo longè lenioraſunt, quam in committendo. Ntonius cùm ſciret, t qui fuiſſent 7 Caij interfectores, non vti Iudex- U Wſed vt priuatus ex confeſsione ſibi P ſ X ſecretò facta, nõ debuit contras- AKApbs um, qué ſciebat criminoſum pro- cedere. c. z2. de offi, ordi. vbi ordinarius, qui ſcit aliquem eſſe reũ criminis, vel Reus ſibi cõfeſſus eſt, non poteſt eum nominatim redarguere vel punire, niſi iudiciario ordine probare poſsit,& cum tex.velit ꝙ nõ poſsit eũ nominatim redar guere, vult etiam neceſſariò, quòd non poſsit contra eũ procedere, nam procedendo dicere- tur nominatim redarguere, idem ſuadent text. in c.ſi tantùm. 6. q.3.vbi dicitur ſi tantũ Epiſco- pus alieni ſceleris ſe conſcium nouerit, quam- diu probare non poteſt, nihil proferat,& gloſſ. ibi in verſ.proferant inquit, Scilicet accuſando publicè, — 8 1— 8 2“— ——————8—. ———— rinquiſitionem. IT M. Drmato ferretjfega oxem ſcit Timunun nfeionem exrraiul. er al 2 0 ſocjomiu, dexenſandin Non præcelmuuu- 2 erpenſa m fudici anymmi 2 intelligi, decluan. rionem. cere, dicitur auſm rior vlterun ſe um. ejt procedere nennt 1 ludex poſi de onn aiſTrione, declaratu. tuuſa, fed pemii efur. 1 genua, ſeu aeillon Dœna incurrat, reu itio ſeu interpelauu. rexcuſat a pans. enuora unt, quam iret, quifuilſent res, non vti ludex xconfeßionel 5 debuit contrat- criminoſum pro- dinarius, qui let Reus ſibicõfebls im redatguere probare poßsit,&. b 2 3 4 5 6 “ Conſiliium XLIIII. 11 publicè, quòd ſi non debet accuſare, multòmi- in prin. nu. 24. Jaſ. nu. 26. de li.& poſth. †&œ vbicun- nùs contra eum tanquam Iudex procedere,& tex.in c.placuit ibidem in fi. vbi dicitur, magis caueat Epiſcopus, qui dicit aliquem ſibi ſoli cri men confeſſum, ne dicat in quenquam, quod alijs documentis conuincere non poteſt,& prę dicta quæ loquuntur in Epiſcopo, faciliùs pro- cedere debent in Iudice villarum, præcipuè in præſenti caſu, quo ex dicto Iac. loquentis de au- ditu, ³& qui cùm eſſet vnicus, non probabat cõ feſsionem extra iudicialem. Bar. inl. fi. nu. 7. de quæſt. non oriebatur indicium vrgens,& omni in caſu, ex dicto Titij, à quo Iac. dicebat audiuiſ- ſe, tanquam ſocij criminis, †( non poterat inqui ſitio formari contra alios, ſi verum eſt, quod di- xere Fulg.conſi. 136. De. conſ.189. nu. 7.& conſi. 234.in prin. Cur. Iun. con. 170. nu. 5.& quemad- modum hæres, quamdiu non habet teſtes, per quos poſsit probare maleficium, non dicitur in mora accuſandi occiſores, †quia non debet cur rere ad accuſandũ. Bal. inl. i. in fi. C. de his quib. vt ind.eadem ratione Iudex, qui non habet te- ſtes, quibus poſsit fundare proceſſum,& inqui- rere, non dicitur in mora procedendi& inqui- rendi, nam †& Iudex inquirens temerè& non præcedentibus indicijs, tenetur inquiſito ad ex penſas. Bal. in l. obſeruare.§. proficiſci. nu. 10. in 16. q. de offi.proco.& ſi conſideremus † leges qᷓ ſtatuunt pœnam Iudici nõ punienti crimina, lo quuntur vel in crimine probato, vt inl. 2. C. de mercat. vel delato, vtinl. fin. C. ne ſan. Bapt. vel poſt condẽnationẽ, vt inl. fi. C. de monop. Præ- tereà etſi præceſsiſſent indicia contra crimino- ſos, tamen Antonius non videtur potuiſſe pro- 7 8 9 cedere, tempore quo cœpit habere ſcientiã de- linquẽtium. Primò, quia ſuperior iam cœperat cognoſcere,& criminoſos citari mandauerat, & ſic præuenerat, cum præuentio fiat per ſolaã citationem.glo.& doct.inl.vbi cœptum de iud. TSecundò, quia ſuperior incipiendo cognoſce- re, dicitur cauſam ad ſe auocaſſe, neq; inferior vlteriùs ſe intromittere poteſt. c.vt noſtrum de appel. Inno.in c. cum M. nu. 10.& ibi poſteriores de conſt.& licet generalis inquiſitio facta à ſu- periore,& citatio eius mandato tranſmiſſa nul lum produxerit effectum, quia ad vlteriora nõ fuit proceſſum, tamen inferior ſe intromittere non potuit, vt ex Inno.& Anch. tradunt Dec. in d. c. cum M. nu. 40. Rip. nu. 197. Adhæc licet An tonius habuiſſet indicia apud acta contra par- ricidas,& à nemine fuiſſet præuentus, vel cauſa 13 que inquiſitio nõ eſt iuſſa, ſed permiſſa, ſi Iludex non inquirit, non tenetur. Bald. in l.i. in prin. v- bi pupill. educa.debeat, †& vbi pœna imponi- tur pro negligentia ſeu delicto in non faciẽdo, ad hoc vt quis pœnam incurrat, requiritur, ꝙ præcedat monitio ſeu interpellatio Inno. in c. extirpandæ. nu. 2. de præben. comprobarũt Bal. in Auth. hoc amplius. nu. 16. C. de fideico. in l. ſi mora ſolu. mat.& alij, quos referunt& ſequun- tur Alex.in d. l. ſi mora nu. 12.& inl. ſtipulatus nu. 13. de verb. obl. Felin. in c. z2. nu. 4 de magiſtr. dictum Innoc. communiter approbari inquit Dec.loquens in ſtatuto pœnali conſ.37. num. 9. Tandẽ& ſi dubium eſſet, an prædicta neceſſariò concludant, Antoniũ non debuiſſe, vel ſaltem obligatum non fuiſſe ad procedendum contra parricidas. Negari tamen non poteſt, quin cau- ſare potuerint in Antonio probabilem cauſam credendi, ꝙ ipſe non poſſet vel ſaltem non tene retur procedere. † Traditum autem legimus cauſam quamlibet etiam iniuſtam excuſare à pœna.l. igitur de li. cau. 1.3.§. ſi quis ignorans ad Syllan. gloſſ. i. in l. 1.§. hoc autem ſi quis iuſdic. non obtemp. inl. plagij. C. de plagia. etiã in his quæ ſunt de genere prohibitorũ, Ang. in d. l. pla gij, quod comprobat Alex. conſil. 127. num. 10 libr. 4.& quæ procedere videntur etiam, quòd cauſa illa iniuſta plenè non probaretur, ſi rectè ſenſit Alex. conſ. n. nu. 15. lib. 4. quæ multò fa- ciliùs procedere debent in delictis inomitten- 14 do, † quæ dicuntur longè leuiora quàm delicta in committendo. l. ſi ſeruum in prin. de verb. oblig.l. licet.. fin. vbi not. Bar. de pecul. Comes Luchinus,& datiariorũ illius con ductor fuerunt accuſati de impoſitione noui vectigalis à Bartholomeo, qui à præfato datia- rio coactus fuerat ſoluere datium,& in conclu- ſione accuſationis nil aliud petitum fuit, quàm ipſos puniri ſecundum leges, decreta ac ordina tiones. Deinde ad inſtantiam Piſci contra eos formata fuit criminalis inquiſitio, opponente ſemper Co. Luchino, non poſſe criminaliter procedi, attẽta longa& longiſsima ipſius quaſi poſſeſsione: Ex aduerſo replicante Fiſco crimi- ad ſuperiorem non fuiſſet auocata, Tamen ipſe non tenebatur inquirere, etenim de Iure com- muni ludex regulariter non poteſt procede- re nemine accuſante. l. reſcripto.§. ſi quis accu- 10 ſatorem de accuſ.& licet ſtatuto diſponatur ꝙ Iudex poſsit de omni delicto procedere per in- quiſitionem, tamen quid Iudicis poteſtati per- mittitur, Iuris neceſsitati non ſubijcitur. l. non quicquid de ind.& in terminis huiuſmodi ſta- tuti neceſsitatem Iudici non imponi,& Iudicẽ non inquirentem non poſſe de negligentia pu- niri contra Bald. defendunt Alex in l. Gallus in naliter procedendum eſſe. Co. Luchinus pro- bauit anteceſſores ſuos exegiſſe iam triginta annis, ideò ipſum continuaſſe exactionem, non autem impoſuiſſe, Fiſcusvidens Comitem ab- ſoluendum eſſe à pœna, petit datiarium cõpelli ad reſtitutionem exactorum,& Comiti inhibẽ dum, ne in futurum exigi faciat, attento, quòd non probauit titulum, nec poſſeſsionem tem- poris immemorabilis, Excipit Com. Luchinus, in Iudicio hoc criminali non poſſe pronuncia- ri ſuper intereſſe Ciuili, ſed pronunciandum duntaxat ſuper crimine, ſaluis Iuribus& Fiſci & ipſius, quo ad iura exigendi. Quaritur quid luris. S V M. 1 Petri eAnt. Ang. in mat. crim. FR F M M A RTIE AM. 1 Actio criminalis& Ciuilis ſimul cumulari neque- unt,& ex proceſſu criminali non poteſt deueni- ri ad expeditionem Ciuilis. 2 Index orimialis cauſe quando poſſit incidenter, 4& acoeſſorie pronunciare ſuper reſtitutione re- rum. b 3 Pronunciare non potes: ſuper his, ſuper quibus lis non fuit conteſtata. 4 Of;cꝛum Iudicls non niſipetenti, poterit impar- tiri. 8 5 L.interdum. f. qui furem de fur. exponitur. 6 L. I. de concuſſel. medicus. de var.& extra. oog. l. pe. de calum. declarantur. 7 Inquiſitio generalis qus ad priuata commoda non procedit, niſt incidenter. 8 Expenſarum condemnatio,& reſtitutio rei, in in- dicio criminali æquiparantur. 9 Ohicium Iudicus mercenarium non poteſt quic- quam operari, nequs ſtare ſine principali actio ne, cui deſeruit. 6 10 Furiſdittionis licet qui⸗ non fuerit in poſſéſſione b Per tempus ſufficiens adpræſcribendum, tamen non debet moleſtariin Poſſeſſione, donec legiti- moè conuincatur. 1I1 Publicatio teſtium facta in vna inſtantia, nò im- pedit quin ſuper husdem capitulis in alio, teſtes veme Poſſint, quando non tendit ad eundem finem. ₰ ow ſe Vllo lure Senatus in cauſa crimi- naliter contra Io. Luchinum mo- li ordinare, nec Comes Luchinus quis ad ſe fundum. In vlt. q. Sal. nu. 4. ver.& non obſtabunt. C. ad I. Iul. de vi. quæ ſententia com- probari videtur ex eo, quod legimus f pronun- ciari non poſſe ſuper hijs, ſuper quibus lis non fuit conteſtata, vt in rub. vt lit. non conteſt. ſu- per his aũt quæ in accuſatione non ſunt petita, non pöt dici lis fuiſſe conteſtata,& cum reſtitu tio fiat officio Iudicis, clarum videtur officium 4 †ludicis, niſi petẽti impartiri debere. l. 4.§. hoc autem Judicium de dam. infect. in præſenti au- tem proceſſu nuſquam petitum fuit, datiariũ cogi ad reſtitutionem rei, vel Comiti Luchino inhibendum, ne exigi in futurum faciat, neque ſuper hoc officium aliquod Iudicis fuit implo- ratum, ergò,&c. Secundò, Iudex criminalis põt ſuper reſtitutione ablatorũ pronunciare, quan do cõſtat de crimine intentato,& reus conde- 5 mnatur de illo, nam tex. † in l. interdum.§. qui ta quicquam ſuper intereſſe Ciui furem de fur. ſuper quo fundata eſt communis opinio, ſcilicet Iudicẽ, qui de crimine cogno- ſcit, poſſe incidenter pronunciare ſuper reſtitu tione rei, loquitur eo caſu, quo fur condẽnatur de furto, ibi, damnato fure, Ita quoq; loquitur tex. † in l.i. de cõcuſ. in l. medicus de var.& extr. cog. in l. penul de calum. Item ſi ponderentur verba ſcribentium, omnes præſupponunt reũ conuictum ſeu confeſſum ac condem natum de principali delicto. Nam Bart. inl. ſi quis ad ſe fundum. in fi. C. ad l. Iul. de vi. in fi. inquit, ſi quis criminaliter accuſetur de violentia,& de crimi ne conſtet, poſſe virtute eiuſdem proceſſus ex officio Iudicis fieri reſtitutionem pofſeſsionis de æquitate, Idẽ vult Inno. in c. cùm oporteat. nu. 5. in fi. de accuſ. ibi probato crimine,&c.& Bart. inl.. in fi. prin. ad Turpill. dixit, Iudex qui de crimine cognoſcit, poteſt ex officio conde- mnare criminoſum ad reſtitutionem,& Bald. inl. ea quidem. nu. 6. ſcripſit, probatò crimine per modum inquiſitionis poſſe mandari crimi noſo, ꝙ ſatisfaciat parti. Ex quo apertè ſentiũt. niſi priùs conſtet de erimine, de quo facta eſt ac cuſatio vel inquiſitio, non poſſe reum conde- mnari ad reſtitutionem. Bald. quoq; inl. penul. de calum. inquit, ex eodem proceſſu fit reſtitu- tio rei,& condem natio criminalis,& in l. obſer nare.. proficiſci. nu. 7. in 6. ꝗ. f Inquiſitio gene- ralis quò ad priuata commoda non procedit, niſi incidenter. Hinc fi quis condemnetur de culpa criminaliter, etiam ad reſtitutionem con demnabitur acceſſoriè,& in l. quod euitandi. nu. z. verſic. econtrà autem,&c. ex criminali pro ceſſu peruenitur ad Ciuilem ex eadem inſtan- tia, verbi gratia, Fur criminaliter fuſtigatur, ta- men de carcere non relaxatur, donec furtum reddatur,& in l.I. numer. 4. C. de app. reſtitutio fit officio Iudicis, cùm notorium ſit,& delictũů aliter non poſsit purgari, niſi reſtitutio fiat, S& Salic. in d. l. ſi quis ad ſe fundum. num. 4. verſic- & non obſtabunt. inquit, licet Iudex malefi- ciorum de Ciuili non habeat cognitionem, illud debet intelligi per viam principalis peti- tionis non incidentis,& conſequutiuæ ad pur- gatronem criminis,& Caſtren, inl. ſolemus. S. Latrunculator de iud. dixit, Iudex maleficiorũ licet non principaliter, incidenter tamen co- gnoſcit de cauſa Ciuili, quia condemnat reum ad furcas,& ad reſtitutionem rerum furto ſub- 8 tractarum officio iudicis mercenario, ex quib. apertè oſtenditur Doct. voluiſſe communem illam opinionem, de qua per Bart. in d.§. qui furem, procedere duntaxat, vbi reus conde- mnatur de crimine. † Accedat quòd Bart. in d. 1. 1. in fin. princ. ad Turpill. æquiparat conde- mnationem expenſarum& reſtitutionem rer in in ludicio criminali, reus autem non con- dem natur in expenſis, vbi abſoluitur à crimine intentato,& Bald. in d.§.proficiſci, inquit, re- um condemnari ad reſtitutionem accefſoriè, acceſſorium autem non poteſt ſtari ſine princi- pali,& ſic reſtitutionis condemnatio acceſſo- ria non poteſt eſſe, niſi præcedat condem nati uper ————— dofſe mandariciimi quo aperts ſentſit c, de quofagaclac poſſe reumconce. ld. quoq;inl xnut proceſſuft wlitu. ninalis, kinlodler q.t Inquitiogane. aoda non procedt, lis condemnctut de dreſtitutionemcon in l. quod euitand &c. excriminalipto n ex eadem inſtan- Uiter fuſtigatut tr tur, donec furtum C. de app reſtitutio rrium ſit,&delicti iſi reſtitutio ffat, x ſum. num. 4. erüi. ſicet ludex malef- cat cognitionem, n principalis heti ſequntiux adpur- ren. inl ſolemus ludex maleficiori genter tamenco- condemnat reum rerum furto ſod⸗ rceuario, exqul uiſſe communem der Bart. in d.§. qul t, vbi reus conor. Sd Bart. C.9 Hm IW,„ ſuper principali,& Caſtr. in d.§. Latrunculator, vult Reum condemnariad reſtitutionem rerũ furto ſubtractarum, officio lIudicis mercenario 9 Tofficium autem ludicis mercenarium non poteſt quic quam operari, neq; ſtare ſine prin- cipali actione, cui deſeruit.. 4. vbi gl. C. depoſ. Accedat quòd Bal. in l. qui crimen. nu 28. C. qui accuſ.poſſ.cenſuit, ludicem criminalem ita de- mùm incidenter poſſe deuenire adcondemna- tionem reſtitutionis rei, quando de maleficio conſtat per confeſsionem, cum quo tranſit A- lex. in add. Bar. in d.§. qui furem, ſequitur Fel in c. cũm oporteat in fi. de accuſ. Ruyn. conſ. 35 in prin. li.ĩ. quæ ſententia ſi vera eſt, in caſu præſen ti optimè concludit Io. Luchinũ nec ad reſtitu- tionem exactarum, nec ad deſiſtendum in fu- 10 turum ab exactione potuiſſe condẽnari, † hinc Bart. in conſ. 189. num. 12. inquit, licet quis non fuerit in quaſi poſſeſsione iurisdictionis per tempus ſufficiens ad præſcribendum, tamen nõ debet moleſtari in poſſeſsione, donec legitimè conueniatur. Quòd ſi Senatui omninò videre- tur poſt Senatoris d elegati relationem pronũ- ciare etiam ſuper meritis cauſæ Ciuilis, an ſcili- cet Co. Luchinus Iure perſeuerare poſsit in ex- actione datij contraexpreſſa iura, quæ prohi- bent cauſam criminalem& Ciuilem ſimul cu- mulari, tamen Comiti Luchino debet ſaluum eſie Ius probandi per quodcunq; genus proba- tionis, ac etiã ſuper capitulis productis in cauſa eriminali, producere nouos ac etiam antiquos teſtes. Bar. in l.2.§. hoc edicto nu. 6. vi bon. rap. nam cum inſtantia cauſæ criminalis tenderer ſolùm ad finem, vt Comes condemnaretur in Pœnam impoſitionis non vectigalis, Inſtantia verò cauſæ delegatæ Senatori tendat etiam ad eum finem, vt Comes excludatur à lure datian- 11 di, publicatio teſtium facta in vna, non impe- dit, quin ſuper ijſdem capitulis in alia teſtes ꝓ- duci poſsint.c.veniens de teſt. Bart. in l.2. in fin. C. de eden.& in d.§. hoc edicto. nu. 6.& ficuti in caſu dicti.5.hoc edicto inſtantia actionis vi bo- norum raptorũ,& inſtantia accuſationis legis Iuliæ de vi, dicuntur tendere ad diuerſum finé. Bart. d. nu. 6. ita& in præſenti caſu inſtantia ac- cuſationis impoſitionis noui vectigalis,& inſtã tia cauſæ commiſſæ magnifico Senatori, ſi in il- la etiam de lure datiandi eſt cognoſcendum, ad diuerſum finem tendere dicitur. QCasvs Xv1. Probatur Traianum fuiſſe inimicum Laza- ri, alloquutum fuiſſe Plutonium,& Plutonium paulò pòſt occidiſſe Lazarum. Quæritur an Traianus ob id carceri inclu- ſus,& qui negat mandauiſſe Plutonio vt occi- deret, tanquam mandator homicidij damnari poßit, pœna l. Corneliæ de Sicarijs. M u Ar A. 1 Iuimicitia capitalis, ſecreta allocutio, homicidium in continenti ſecutum, inducunt præſumtionẽ con ſilij. . 2 Blancus in rep. l. fi. nu. 23 2. de uſlio. reprehen- Aitur. ͤZͤͤͤ‧ͤ‧ͤ‧ͤ‧‧‧ͤ‧⁄‧——— 3 Feli. in c. afferte. un. 13 de praſumpt. decipitur. TIſicapitalis inimiciria, † ſecreta alloquutio, homicidiũ inconti- z nenti ſequutuũ inducant praſum- tionem conſili). Bart. in l. fi ven- 1 M tri§. eorum de priui. cred. Bald. in L.1. nu. 10 C. de ſer. fugit. tamen propter illa non videtur poſſe Reum condemnari pœnale- gis Corneliæ de Sicarijs, niſi appareat de verbis ſecretò prolatis, aptis ad inducendum manda- tum, in quibus terminis loquuntur Docto. qui volunt ex his trib. poſſe quem damnari. Bart& poſteriores in. ſi quis mihi bona.§. pater Seio. de ac qu. hęre. Rip in d.§. eorum. Jaſ. in d. l.. nu. 31. verſic. quinto limitatur. C. de ſer. fugit.& in his terminis loquitur etiam Bald. in l. multùm intereſt. num. 2. C. ſi quis alt. vel ſibi,& quamuis Marcus Blancus in rep.l. fi. nu. 232. de quæſt. di cat tria prædicta inducere probationem, alle- gando. Iaſ. in d. l.I. Tamen Iaſon loquitur in ca- ſu Bart. in d.§. Pater Seio. in quo conſtabat de tenore verborum prolatorum. aptorum ad in- ducendum mandatum,& reſtring it de Bart. vt non procedat, niſi tria prædicta ſimul concur- 3 rant,& † licet Felin. in c. afferte. num. 33. de præ- ſump. dicat ob prædicta Reum poſſe damnari, allegando Bart. in d.§.eorum, tamen Bart. non dicit, quòd quis poſsit damnari, ſed quòd præ- ſumitur dediſſe conſilium,& vbicunq́; ex præ- ſumtionibus quis damnatur, Iudex debet tem- perare pœnam. Inno. in c. quia veroſimile. nu. 2. verſ. nõ tamen de pręſump.& alij plures, quos recenſet Felin. in c. afferte. num 6. de præſump. Vnde, ſi non appareret, quæ verba ſecretò fue- rint dicta. non crediderim in propoſita quaſtio ne Reum tanquam mandatarium dam nari poſ 8 — ſe pœna mortis, crediderim tamen tormentis ſubijci, vel extraordinaria pœna affici poſſe. Sasvs XVII. s Julius yolens mouere indicium contra pe- trum minorem vigintiquinq; annis, dedit pre- ces Principi,& perijt mandari ludici, vt coge- ret Petrum ad nominandum, quem velit ſibi dari in curatorem,& vbi non nominaret, de- cerni, Iudicium valere citato curatore genera- li, Princeps reſcripſit iudici, vt cogeret Petrum ad nominandum, quem velit ſibi decerni cu- ratorem. Iudex præcepit Petro, quòd ſub pœna ſcutorum quinque centum, debeat illinc ad primam Juris nouiſsimè, quem velit citari loco curatoris. Procurator Petri comparuit& dixit de nullitate,& deinde cum proteſtationibus& reſeruationibus nominauit duos, fuit oppoſi- tum illos non habitare in ciuitate, Iudex alio non probato tranſmiſit præceptũ Petro, vt ſub pœna aliàs cõminata nominaret perſonas ha- bitantes in ciuitate Procurator Petri oppoſuit perſonas nominatas habitare in ciuitate,& ob- tulit alios nominare, vbi teneretur. Iudex rela- xauit multã contrabetrũ,& conceſsit manda- tũ exequutiuum, fuit appellatum,& pendente 4 appel- ———————— — — 3 —— —— . — 5—“ 1 8 Se Seerdn——————— “- 1— 4 ñↄ 4—— 8—ÿ— 3e—— ———— 5—— 8— 4 ———— — — 2 ——— .— 5——————————————— ——ÿ—·———————y——————— .————————————.— 8— —————————— 8— ———. 3 8—.—— 3*——— 5 4 4 “ ——— — ——— Petri Aut. Ang' in mat. crim. appellatione fuit exequuta multa. Coram Prin cipe conqueritur Petrus, dicens contra ſe nul- liter& iniuſtè exequutam mulctam. 3 Queritur quid à Principe ſit faciendum. SV d A AI V. 1 Reſcriptum Principis debet interpretari ſecundi uLris diſpoſitionem,& reduci ad ſus commune. 2 Minori permittitur petere ſibi curatorem. 3 Fauore alicuius quod est inductum non debet in euus odium retorqueri. 4 Caſus omiſſus relinquitur diſpoſitioni Juris. 3 Reſeriprum vbi præter diſpoſitionem Iuris poſſèt interpretari, non tamen aliter, quam ſecundi ſupplicata&ſtét interpretandumm.ʒ 6 Raſcripri cõtra Ius non debet à Iudice obſeruari. 7 Mulctari ne quis poſſit, quæ requirantur, præcla- re exponitur. conſultus ea fecerit, quæ in pro- poſito caſu; narrantur, nam brin Vcipis reſcriptum debet interpre- & reduci ad Ius commune.l. ex facto de vulg.& verba reſcripti recipiunt oẽs interpretationes, uas& Ius commune, vt poſt alios quos refert 2 ſcribit Dec.cõſ.209. nu.6. cumq́ flura permit- tant minori petere ſibi curatorem. l. 1. l. 7. C. quĩ pet. tut. infertur, ꝙ inuitus cogi non poteſt. l. 3 non quicquid de iud. †⁴& quod eius fauore eſt inductum, non debet in odium retorqueri.. 4 quod fauore. C. de leg.& caſus omiſſus relin- quitur diſpoſitioni Iuris. l. ſi extraneus de con. ob. cau. l. cõmodiſsimè de li.& poſth. Ideoq; re- ſcriptũ principis mandans Petrum cogi ad no. minandum, debuit interpretari, vtvbi Petrus non nominaret, ludex ipſe prouideret, iuxtalu exXq nI. maio. neque p 6 G toria ſuper contumacia, neque poſt contu- maciam tranſmiſſa fuit citatio ad allegandum. quare non debeat mulctari, neque interuenie ris communis diſpoſitionẽ. d. l.i.& 7. C. qui pet. 5 tut.†& vbi reſcriptum præter diſpoſitionè Iuris poſſet interpretari, non tamen aliter ꝗᷓ ſecun- dũ ſupplicata eſſet interpretandum. l.i. vbi not. Iaſ. nu. 7. C. de diuer. reſcrip. Vnde propoſitum Principis reſcriptum nullo caſu potuit inter- tore generali, vbi Petrus non nominaret. Qua de re præceptum Iudicis factum in exequutio- ne reſcripti, quod aliter erat interpretandum, tanquã iniquũ potuit ſperni, neq; ob id Petrus mulctari Bart. in l.l. 6. is videtur. nu. 3. in 3. oppo. 6 ſi quis iuſdi.&c. † Quinimò ſireſcriptũ genera jiter& indiſtinctè ſonaret, vt ſcilicet Petrus et- jam per mulctas cogeretur, tanquam contra Ius nõ debuit à ludice obſeruari. l. reſcripta. C. de precib. imp. offer. cùm in eo non adſit clau- ſula non obſtante,& c. neq; appareat, Principẽ voluiſſe iuri derogare.l. fin. C. ſi contra lus,&c. 7 †brætereà ad hoc, ne mulctari quis poſsit, plu- ra requirũtur. Primò, ꝙ præceptum ſit iuſtum, vt ſuprà diximus. Sccundò, quòd citatus ſit ma jor, nam Edicta loquentia de contumacibus, non comprehendunt minores. l.vbi,& ibi not. Caſtr. de eden.& verus contumax, id eſt, perſo- naliter citatus recuſet parere. Bart. in l.-§. fina. num. 5. vbi Iaſ. nu. 32. ſi quis iuſdi. Iaſ. in d. l.i. in 8*— 54 3. n 7 er** 4**““ L.— 4 S xpoſſum credere, ꝙ Iudex Iuris- K grari ſecundum Iuris diſpoſitionẽ, pretari aliter, ꝗvt iudicium valeret citato cura- princ. num. 5.& quòd conſtet Iudici illum eſſe contumacem. l. hæc autem.§.l. ex quibus cau. in poſſ. Bartol. in l. multùm intereſt de conditio. & demonſtra.& ſecundum nonnullos interlo- quutoria Iudicis ſuper contumacia, per quam citatus declaretur contumax. Bart. in l. eius qui delatorem de iur. Fiſc. Bart. inl. 2.§. quòd ſi a- ctor. nu. 5. C. de iur. propter cal. præcipuè quan- do negatur contumacia. Bald. in l.i. nu. 7. C. ex del. def. in quo tamen Angel. in tract. malef. in verſ. qui dominus Iudex. nu. 28. cenſuit, ſi Iudex condemnet de principali delicto, videri tacitè pronunciaſſe ſuper contumacia, præcipuè ſi in ſententia poniat illam clauſulam, quia nobis conſtitit& conſtat,&c.& poſtquàm conſtitit Iudici de contumacia, requiritur noua citatio rei ad allegandum, quare non debeat mulctari. Bart. in d. ſ.i. in princ. num. 13. deinde neceſſaria eſt ſententia, quia contumax condemnetur& mulctetur, alids ad exequutionem non poteſt deueniri.l. ſi cum nulla de re iud. l. I. C. de exe- quut. rei iudi. VItimò, quòd lapſa ſint tempora ad appellandum,& nulla ſit interpoſita appel- latio, nam à mulcta appellatur. l. ſi qua pœnade verb- ſignif. Bart. in d. I.j. in fin. prin.& penden- te appellatione, vel tempore ad appellandum, nil poteſt innouari,&c. In re autem propoſita præceptum fuit iniuſtum, Petrus minor non perſonaliter apprehenſus, qui nunquam recu- ſauit nominare, neque Iudici conſtitit de eius contumacia, cùm procurator Petri nomina- uerit,& obtulerit alios nominare, vbi tenere- tur,& Iulius non probauerit perſonas nomina tas non habitare in ciuitate, quæ negatiua erat aA lulio probanda. Bart. in l. item ait,& in l.ergo, ex quib. cauſ.maio. neque præceſsit interlocu- ſentenria condemnatoria mulctæ,& pendente non ſolùm tempore ad appellandum, ſed et- iam appellatione, mulcta fuit exequuta, vnde — omnia videntur manifeſtiſsimis nullitatibus& iniquitatibus laborare,& à Principe reuocan- da. CAasvs XVII. Baptiſta imputatur de tribus, ſ. interfeciſſe hominem, furatum fuiſſe vaſa argẽtea, pro quo à ſtatuto imponitur pœna mortis,& per vim ſtupraſſe Virginem: carceri incluſus, negat ali- quod ex prædictis delictis cõmiſiſſe, contra eũ ſunt plurimæ præſumptiones, de quolibet deli cto ſufſicientes ad torturam,& ad condemnan- dũ Reum pœna extraordinaria. Iudex pręten- dit Baptiſtã punire pœna mortis, ea ſola ratio- ne, quia, vbi pœna delicti eſſet pecuniaria, ob conſuetudinẽ delinquendi& reiterationẽ cri- minis poteſt eſſe corporalis ad mortem. Quæ- ritur, an Iure pœna mortis affici poſsit Baptiſta, — FN V M A A R N M. 1 Leges quæ volunt ex reiteratione delicti, ſeu con- Iuetudine delinquenai pœnam augeri, in qua loquantur, declaratur. Lex 0 — — b 1 — ——.——.——,—2— llapſa linttemporz tinterpoſtaayel. tur. ſi quspœrace in. prin.&pendkn. e ad appelandum, ſe auten propolia Petrus mnotuh Jutnunqumteca- cci conſtitit de tius tor Petri nomina. ninare, vbitenere⸗ tperſonas nomin „quæ negatiuaert tem ait,& inlergo ræceßit intetlocu- heque poſt contu. io ad allegandum, neque iateruenlt ulctæ,& pendente ellandum, ſed et- texequuta, sindde mis nullitatibus& principe reuocan- VIII.„ ibus, nterfeciſt aargẽtea, proquo nortis,& per umm acluſus, negat dl- miliſe, conttacu 8, de quolibetdel &ad condemnan- rria. ludexprèten- ltis, ea ſolafaro- et pecuniaria, 0 K reiterationẽ cli admortem. 9 dci poſei Bapulz 4 1 M.„. nne deuttiuſe 29 mam 0n,u 2 la 1 8 Conſiium X VIII. Lex loquens in aliquo caſu intelligitur de vero, non de ficto. b Lex, ſi quis argentum. C.de dona. limitatur. Pollicitatione facta reipublicæ non transfertur dominium abſque traditione. Petitio vna nò poteſt opari plures cõpenſationes. & fugi. I. capitalium.§. ſolent. C de pœnis.. ad abolendam. de hæreti. in quibus terminis loquantur, declaratur. b 7 L ſeruos. C. de epiſco. audi quomodo procedat, exponitur.. GE Eges† quæ volunt ex reiteratio- linquendi pœnã augeri,& quan- Cdoque pœnam mortis irrogari, prietates ſimul concurrant, f ex pollicitatione facta reip. non transfertur dominium abſque traditione.l·ſi quis rem.§. fin. de pollic. Ita licet L. 1. C. de fuperexact. l. quicungq,- C. de ſeru. ne delicti, ſeu conſuetudine de- ex præſumptionibus poſsit quandoque ſequi pœna extraordinaria,& ex conſuetudine de- linquendi augeatur pœna, tamen ne duæ im- proprietates ſimul concurrant, vbi ex præſum- ptionibus quis extraordinariè damnatur, non poteſt ex eiſdem quaſi ob conſuetudinem de- linquendi pœna alterius delicti cõtra eundem augeri,& ſicuti vna petitio non poteſt opera- ri plures compenſationes. l. quòd Labeo. de compen. Ita præſumptio vnius delicti non de- bet operari duos effectus extraordinarios, ſci- licet condemnationem extraordinariam,& augmentum pœnæ alterius delicti. Item ex rei- teratione delicti pœna videtur poſſe augeri, quando quis pro delicto fuit damnatus pœna pecuniaria vel alia citra mortẽ,& iterum idem delictum committit, in quibus terminis loqui- tur f text. in d. l.1. C. de ſuperexact. in l. quicun- que. C. de ſer. fug. in l. capitalium.§. ſolent. de pœn in c. ad abolendã. de hæret. vel poſt prio- ris delicti impunitatem à lege vel ab homine obtentam, iterum idem delictum committit, vt in l.z. C. de epiſc. aud. ibi. impunitatem vete- ris admiſsi,& in I. 3.§. ſi plures. in l. non omnes. 7§. deſertor. de re mil. Text. tamen in d. l. † ſer- uos. C. ad leg. Iul. de vi. verſic. viles autem. vult grauiùs puniri eos, qui bis aut ſæpiùs violentiã commiſerint,& Bald. in c. de appell. num. z. de appell. inquit, pro modicis furtis factis diuerſis diebus& horis poteſt quis effici ita famoſus, quòd ſuſpendetur, quia non eſt parcendum aſ- ſuetis delinquere,& ſic text.& Bald. præſuppo- nunt etiã vbi quis nõ fuit pœna aliqua damna- tus, neque indulgentiam ſeu impunitatem ali- cuius prioris delicti obtinuit, tamen ob con- ſuetudinem delinquendi fortiùs puniatur, lo- quuntur tamẽ in eadẽ criminis ſpecie: Quam- obrem cùm in propoſito caſu ſpecies delicto- rum ſint diuerſæ,& de nullo eorum plenè con- ſtat,& Baptiſta ob aliquod eorum, vel ſimile nõ fuerit damnatus, neque indulgentiam, remiſ- ſionem aut impunitatem à Principe vel à lege obtinuerit, nullo iure videtur poſſe iudicem pœnam mortis irrogare, ſed vel pœna afficere extraordinaria, vel tormentis Reum ſubijcere deber. SCasvs XIN TCapitaneus dedit querelam contra Ioan- nem Martinum& multos alias, quaſi illius do- mum derobauerint per vim,& in libello accu- ſatorio poſt narratiuam, concludendo inquit, quare petit&c. Ioannes Martinus negauit cõ- tenta in querela eſſe vera, ſed fuit confeſſus nõ- nullam frumenti quantitatẽ fuiſſe in eius do- mum ab alijs querelatis allatam ipſo abſente, & quòd poſtquàm reuerſus domum id vidit, acclamauit contra eos, qui id attulerant, adeò quòd illud exportarunt è dicta domo exceptis ſtarijs ſeptem vel octo, quæ in domo remanſe- runt,& quæ ipſe deinde habuit& penes ſe reti- 5 nuit, animo tamen ea reſtituendi cap.& per teſtes probauit dictam acclamationem. Quæ- ritur an vigore prædictæ confeſsionis contra ipſum poſsit capit. iuuari ſecundũ diſpoſitio- nem l. ſi quando. C. vnde vi.& an Iloannes Mar- tinus vltra dicta ſtaria ſeptem frumenti, quæ offert reſtituere, condemnari poſsit ad reſtitu- tionem rerum per alios è domo Capitanei ab- latarum.— V A A A I M. 1 Libellus ambiguus quando poſſit per Actorem 8* — declarari demonſtratur. C 2 Libel- —— ———— “ eee 88 b Detri Ant. Ang. in mat. crim. 2 Libellus criminalis non indiget concluſione. 3 Jadex qui de crimine cognoſcit quando poſſit in- eidenter condemnare furem ad reſtitutionem ablatorum, declaratur. 4 Katihabitio non operatur quo ad ignorata. 5 Katificatio tacita non ita late eſt interpretanda ſicut expreſſui. 6 Rarihabirio non obligat in delictis, nißtdelittun fattum fuerit nomine eius qui ratum habet. æitts ba 7 L. 0s. C. dæ fur. procedit ſõlum in eo qui ſcienter, & doloséè rem furatam receprat. 8 KReceptator quis dicatur. dProteſtatio contraria facto multipliciter int elli- gibilis, operatur, quod faltum intelligatur ſe- eundum ſenſum proteſtationis præcedentis. 10 Auxilium praſtans non tenetur de damno data ab, alß.— I1 Probatio per inramentü acouſat aris ſuper quan- titate rerum ablatarum non admittitur, vlbi agitur contra tertium qui pro delunquente poſ ſat wenai. — ICapitaneus, qui nihil in libello ſeu querela concluſit, dicat agere Shp ciuiliter, nulla pro eopoteſt fer- hH riſententia, †f& quamuis libellus 2 ꝙ 5 clarari.l. ſi quis intentione ambigua. de iud. ta- men libelli declaratio non admittitur, vbi li- bellus eſt penitus inualidus vel ineptus. Caſtr. in d. l. ſi quis intentione ambigua. ſed vbi Cap. prætendat ciuiliter egiſſe, libellus ſine conclu- ſione fuit omninò inualidus. Bald. in repet. l. edita. num. 56. C. de eden. ae ineptus, cùm ha- bear defectum apparentem. Bald. inl. ſi defun- ctus. in fin. C. de ſu.& leg. ad hæc libellus quan- do deſicit in ſubſtantialibus, non poteſt per ali- quam declarationem ſuſtineri. Bald. in l. ſi præ- ſes. de pœn, numer. 2. Concluſio autem eſt de ſubſtantia libelli in ciuilibus,& declaratio ſi quæ fieri potuit, illa fuit facta in duabus cita- tionibus ad inſtantiam Capitanei tranſmiſsis Ioan. Martino ad faciendum ſuas defenſiones, quare condemnari non debeat in pœnis luris, nec per ſcripturam datam à Capit. poſt tranſ- miſſa peremptoria,& concluſum in cauſa, po- teſt dici inducta declaratio libelli, ſaltem quæ proficiat, etenim poſt concluſum in cauſa non admittitur declaratio,& poſtquàm libellus fu- it ſemel declaratus, non eſt locus pœnitentiæ. Bald. inl. fin. num. 10. C. de codicill.& declara- tione facta non admitritur variatio. Bart. in l. iater ſtipulantem.§. primo. in fin. de verborum obligat. Quòd ſi prætendat criminaliter agere, † quamuis inlibello criminali non requiratur concluſio, quia ſcilicet Ius concludit Iudici ad pœnam. Bart. in l.libellorum. numer. 19. de ac- cuſiinl.1. nume. 10. in l. imperium. nume. 5. de iuriſdict. omn. iud. Bald. in repet. l. edita. nume. 55 C. de eden. Angel. in tract. malefic. in verſic. hæc eſt quædam inquiſitio. nume.3.& in verſi. & ad querelam. num. 56. verſic.& aduertas. Ta- men cùm ciuilis& criminalis actio ſimul non poſsit deduci. l.], C. quan, ciuil. actio. ex querela “ ambiguus poſsit per Adorẽ de- Capitanei Ius concludit ad pœnam duntaxat, & nonad reſtitutionem ablatorum, †& quam- uis Iudex qui de crimine cognoſeit, poſsit in- cidenter condemnare furem ad reſtitutionem ablatorum: Id tamen procedit, quando id ab accuſatore fuit petitum. Bart. in l. interdum.. qui fure m. de fur. Etenim cùm huiuſmodi con demnatio ad reſtitutionem ablatorum fiat of- ficio Iudicis mercenario. Caſtr. in l. ſolemus.. latrunculator. de iudi.& ad priuatam vtilita tem non poteſt impartiri non petenti. Bartol. inl. 4.§. hoc autem iudicium. de damn. infect. & quamuis Bald. in l. obſeruare.§. proficiſci. de offic. proconſ.velit exquiſitione generali facta contra ludicem in ſyndicatu, ſequi poſſe ſen- tentiam ſpecialem contra ludicem ob culpam & etiam condemnatoriam ad ablata, id eſt ſpe- ciale contra ludicem, etenim ex inquiſitiono generali in alijs criminibus non poteſt ſequi condem natio. Prætereà Bald. loquitur in Iudi- ce ex eius officio inquirente,& eo caſu gene- raliter procedit quòd ipſe tradit, nam ſicuti Iudex inquirens poteſt etiam nemine petente condemnare furem ad furcas, Ita& nemine petente poſſet officio Iudicis deſeruiente in- quiſitiom condemnare ad reſtitutionem,& in his terminis poteſt eſſe verum id, quod ſcripſiu Crauet. in conſil. 14. Sed vbi Iudex ad inſtan- tiam accuſatoris procedit impoſsibile videtur, quòd poſsit condemnare ad reſtitutionem, ſi q P id ab accuſatore non ſit petitum, Iudex quoq; poteſt incidenter condemnare ad reſtitutio- nem, quando de crimine conſtat perconfeſsio nem accuſati. Si verum eſt, quod ſcripſit Bald. inl, qui crimen. nume. 18. C. de accuſat. Felin. in c. c˙ùm oporteat. in fin. de accuſat. Item quando condemnat de principali delicto. d.§. qui fu- rem.in verſic.dam nato fure. l. penul. de ealum. ibi pœnam irroget,& in l. I. de concuſſ. ibi deli- ctum coércet, nam cum fiat huiuſmodi con- demnatio officio Iudicis mercenario, illud ſine principali confiderari non poteſt. Qua de re cùm in præſenti caſu proceſſum fuerit per ac- cuſationem& ad inſtantiam Capitanei, isque non petierit accuſatos condemnari ad reſtitu- tionem aliquam,& Ioannes Martinus nõ con- fiteatur, nec ſit conuictus derobaſſe, neq; poſ- ſit ex proceſſu cõdemnari ad pœnas à lure im- poſitas derobatoribus, Iudex non poteſt ſuper reſtitutione ablatorum cognoſcere vel iudica- re,& multò minùs cùm quantitas rerum abla- tarum non ſit probata, poteſt ſuper ea iura- mentum capit. contra Ioan. Martinum defer- ri, iuxt. l. ſi quando. C. vnde vi. etenim illud de- ferri ſolùm poſſet, vbi liquidò probatum foret Ioannem Martinum per vim derobaſſe domũ Capitanei. d. l. ſi quando. in verſic. patefacta. vbi gloſſ. Bartol.& poſteriores. C. vnde vi. neque obſtat ſi diceretur ex confeſsione Joan. Marti- ni conſtare in domum illius allatam fuiſſe non- nullam frumenti quantitatem,& eius portio- nem apud eum remanſiſſe,& ob id lIoannem Martinum ratificaſſe huiuſmodi derobatio- nem. — ⅓¼·⁰“ 1 mpobsibile idenn, ad reſtitutionem,ſ titum, ludex quoq; nare ad reſtitutio. onſtat perconfebio quod ſcripſit bad de accuſat. Felinin cuſat. Item quando delicto. d.. qui fu. 2I.penul. de calum de concuſſ.ibi deli. at huiuſmodi con- ercenario, illudiine poteſt. Qua dette ſum fuerit per ac⸗ n Capitanei, isquc emnari ad reſtitu- Martinus nô con- robaſſe, neq; pol- pœnasa lureim- «non poteſt ſuper noſcete vel judica- ntitas rerum? la⸗ leſt ſuper ea lula- Martinum eket⸗ etenim illud e d probatum otet — Conſilium X IX I. nem. Nam primò reſpondetur ob id non in- ferri ratihabitionem derobationis. Tùm quia Ioan. Martinus acclamauit contra eos, qui fru- mentum attulerant in eius domum: Tùm quia non conſtat loannem Martinum ſciuiſſe fru- 4 mentum per vim fuiſſe derobatum,& † ratiha- bitio non operatur, quò ad ignorata. Bald. in l. obſeruare..proficiſci.nume. 5. in ſecunda lect. 4 de offic. proconſ. Tùm quia licet ſciuiſſet fru- mentum fuiſſe derobatum, non tamen ex eo quòd frumentum aliquod in eius domo re- manſerit, videtur inducta ratihabitio deroba- rionis, ſicuti& ſi quis retineat in domo famu- lum, qui deliquerat, non cenſetur rarificaſſe delictum, cùm id potuerit facere gratia affe- ctionis. Bald. in dict.§. proficiſci. numer. 10.& ſi res, quas tamilia Fitij per vim abſtulerat, re- periantur penes Titium, non ex hoc inducitur ratihabitio ſpolij. c. cùm ad ſedem. vbi Abb. nu- mer. 29. de reſtitut. ſpol.& omni in caſu, quate- nus dici poſſet inductam fuiſſe ratihabitionem aliquam, illa tamen non extenderetur vltra frumentum quod remanſit penes loan. Mar- tinum. Tùm quia non apparet ipſum habuiſſe notitiam derobationis aliarum rerum. Tum quia ex acceptatione non poteſt induci ratiha- bitio vltra quàm fuerit acceptatum, nam con- ſenſus tagitus præiudicat ſolùm in actu, ex quo reſultat gloſſ in clem. ſæpé. in ver. partibus. de 5 verbor. fignificat †& ratiſicatio tacita non ita latè interpretanda, ſicut expreſſa, Iaſ. in l. cùm quid. numer. 8. ſi cert. pet.& quod ex facto in- ſurgit racitum videtur,& ad qualitatem facti reſtringitur Dec. inc. dilecti. numer. z2. verſicul. notandum. de appellatio. Præter id quòd cùm quis poſsit approbare factum,& reprobare qualitates facti. Bartol. in l. Pomponius ſcribit. circa princip.verſic.pro declaratione. de nego. geſt. Bald. in l.-. num. 3. verſic. item poteſt quis. C. de fur.& approbare vendicionem ac repro- bare quòd pro tanto facta ſit.l.cùm interdictæ. C. arbit. tutel. iuncta gloſſ. in ver. reſiduum. po- tuit Ioannes Martinus approbare factum po- nendi frumentùm in domo ſua, ac reprobare qualitates,& multò magis factum præcedens, ſcilicet violentam derobationem, ideoque ex approhatione vnius, non infertur approbatio alterius, præcipuè cùm ſint ſeparata facta. Præ- 6 tereà † ratihabitio non obligat in delictis, niſi delictum factum fuerit nomine eius qui ra- tum habet. Gloſſ.& Barrol. in l. 1.§. ſed ſi cùm quis. de vi,& vi armat. Bald. in l. non ideò mi- nuùs. numer. 25. C. de accuſ. Non etiam dici poſ- ſe videtur Ioan. Martinum teneri tanquam fu- rem vel derobatorem, cùm receptauerit res furatas aut derobatas.l. eos. C. de fur. vbi Bald. & contra eum vendicare ſibi locum diſpoſitio- nem dict. l. ſi quando. quæ etiam in furto locũ 7 habet. Etenim † dict. l. eos. procedit ſolùm in eo, qui ſcienter& dolosè rem furatã receptat. Caſtrenſ.ibi. Hic autem apparere videtur Ioan. Martinum non dolosè receptaſſe, cùm eo ab- fente fuerit in eius domo illatum,& ſtatim re- clamauerit,& alind eſt receptare, aliud pati vt res illata eo abſente in domo remaneat, ſicuti 8 aliud eſt petere, aliud retinere. Thinc Bald. con- ſil. 250. libr. i. numer. 10. dixit eum, qui non re- cepit ab aliquo, ſed reperit in domo, non dici receptatorem,& capienda eſt interpretatio per quam quis non cadit in delictum. Bart. inl. non ſoluùm.. ſed vt probari. de oper. noui nun- ciatio.& ſic præſumendum loannem Marti- num non cauſa lucri, ſed animo reſtituendi do- mino, vel cuſtodiendi permiſiſſe certam quan- titatem frumenti permanere in eius domo, quo caſu Caſtrenſ.dixit d. l. eos. non habere lo- cum. Neque effectus reclamationis poteſt dici ſublatus per aliquem actum aſſertæ receptio- nis, imò actus acceptationis partis frumenti ſeu permiſsionis vt pars frumenti remanerer in eius domo, qui poterat fieri animo lucrandi & dolosè,& non animo lucrandi ſed cuſtodi- endi& reſtituendi domino, declaratus fuit per reclamationem præcedentem, quod ſcilicet non fiebat animo lucrandi, † nam proteſtatio contraria facto multipliciter intelligibili, valet & operatur quòd factum intelligatur ſecun- dum ſenſum proteſtationis præcedentis l. Ne- ſennius, de negot. geſt. Bartol. in l. non ſolùm. §. morte⸗numer. 18. Rip. in c. cùm M. de conſt. numer. 96. Prætereâ actus receptarionis tol- lere potuiſſet effectum reclamationis ſolùm quatenus fuiſſet receptatum,& ſic duntaxat pro ea ſumma quæ remanſit in domo, nam quod ex facto inſurgit ad quantitatem facti re- ſtringitur. Dec. in c. dilecti. numer. 2. de appell. Ad hæc Bald. ſententia in dict. l. eos. non caret difficultate, nam Angel. in tractat. malef in ver. & veſtem cœleſtem. numer. 21. dixit receptan- tem furtum ſcienter, non dici furem, neque puniri, ac ſi furtum commiſiſſet, verùm ac ſi opem præſtitiſſet& Auguſt. in add. ibi. inquit, doctrinam Bald. in dict. 1 eos. videri falſam,& poteſt dici furatus fuiſſe, neque dediſſe auxili- um, niſi poſt commiſſum delictum, quo caſu non tenetur tanquam auxiliator, neque pari pœna. Bartol. inl. in furt.§. ope. de fur. nume. 4. cui tam en rationi reſpondet Bartol. in l. fur- tum. de furt. ſcilicet ſemper furaricontrectan- do rem, etiam poſt furtum conſumatum,& ideò receptantem dici præſtare auxilium fur- to.& quamuis Bald. ſententia in dict. l. eos. eſ- ſet vera, nihilominùs poſſet duntaxat proce- dere, quò ad res quas receptauit, ne que conue- niri aut dam nari poſſet vltra id quod recepta- homines. vi bon. rap. nec ad reſtitutionem re- rum per alios ablatarum, quando non fuit in culpa ſubſtitutionis per altos factæ,& ſi fuit in culpa, non tenetur de facto aliorum, quando illi abſque eius auxilio fuiſſent ablaturi. Abb. in c. ſicut. numer.i5. de homicid.& tenetur tamen adid ſuper quo præſtitit auxilium,& quatenus auxilium præbuit. Abb. in dict. c. in fin.& ſi is b C 2 qui contra Bald. facit, quia receptans furtum non 10 uit, †nam ſi præſtans auxilium non tenetur de damno dato ab alijs. Bartol. in l. 2.§. ſi quis non ö 4 4 p — * 4 8 6 1 4 4 “ “ 1 1 8 D ö 3 4 5 1 5 V 1 1 1 8 1 4 † 5 Detri eAnt. Ang. in mat. crim. qui vadit in ſeruitium bannitum non tenetur de eo, quod ipſe non fecit. Bald. in l.. numer. 14. verſic. ſed quæro. C. de ſeru fugit. multò mi- nuùs receptans vnam ex pluribus rebus dero- batis poteſt teneri ad reſtitutionem eorum quæ non receptauit, cam quò ad eas non fuit 3 in culpa,& cùm derobatores omni in caſu abſ- que vllo eius auxilio derobauerint,& ideò quamuis l. ſi quando. C. vnde vi procedat in furto, tamen in re præſenti locum ſibi vendica- re nonpoteſt, neque quò ad re quas non re- ceptauit: neque quò ad res, quas Ioannes Mar- tinus dicitur receptaſſe, cùm certa ſit quanti- tas rerum quæ in domo remanſerunt, cumꝗque lex illa duntaxat habeat locum aduerſus eos, I1 qui vim inferunt vel auferunt. Accedat quòd vbiagitur contra tertium, qui pro delinquente poſſet teneri, non admittitur probatio per iu- ramentum accuſatoris ſuper quantitate rerum ablatarum. Bartol. in l. ſemper.§. in hoc inter- dicto. Quod vi aut clàm, idem quando agitur criminaliter. Bartol.& Alex. in l. fin. de in litem luran. ö“ S, I E r. 1 Pars cui atteſcationespauduntur velinſtrumen- a non incidit in crimenfa. 2 Lana non imponitur nißi lex expreſis dicat. 3 Cußſtos carceium punitur ſi apertum relinqutat hoſtium carceris, per quod carceratus aufu- giat, non carceratus modo prædicto fugiens. CaAsVS XN. Oolligitur ex allegationibus. Vamuis ſæpiſsimè legamus No- Ktarium edentem atteſtationes H nondum publicatas,& eum apud () quem inſtrumenta ſunt depoſi- Xta, oſtendentem illa adueriario, in crimen falſi, † non tamen idem le- gimus de parte cui atteſtationes panduntur, vel inſtrumenta oſtenduntur. Imò II. ſuper quibus fundatur prædicta d. Docto. ſententia, innuunt contrarium. I. J.§. is qui depoſita. l. ſi quis aliquid.§. ſi quis inſtrumenta.&§. inſtru- menta. de pœn. quæ mandant quidem Depoſi- tarium, Procuratorem& Aduocatum puniri: Veruùm parti, cui inſtrumenta ſunt prodita, nullam pœnam imponunt, †& pœna non im- ponitur, niſi lex expreſsè dicat. I. at ſi quis. 5.di- uus. de relig.§.cùm igitur. in authentic. de non eligen. ſecundò nubent. gloſſ. in c. fin. de iure patronat etiam quòd fiat aliquid prohibitum àlege, dict.§. diuus. l. 3.§. non perpetuæ. de ſe- pul. viol.& in fortioribus terminis traditum eſt, ſi ludex mittat acta ad conſultorem,& pars cui acta ſunt commiſſa deferenda conſultori, diſigillat, aperit& legit, aliam pœnam non pa- titur, niſi quòd contra illa acta nihil ampliùs poteſt opponere. c. cùům olim Magiſter. de of- fic. deleg. Bartol. in L.§ cùm hæreditas. de hijs quæ in teſtament. delent. Bald. in dict. c. cùm 4. 84 8 ½ 5 s—“ AEeen 2 olim, comprobat Felin. numer.. verſicul. 2⸗ Baldus dicit hic,&c. quod intelligitur, vt non poſsit dicere ſcripturam diſigillatam non eſſe veram, poteſt tamen dicere contenta in eanon eſſe vera. Innocent. in dict. c. cùm olim. in fin. & idem ſentire videtur Abb. numer.z. † Cuſtos quoque carcerum punitur, ſi apertum relin- quat hoſtium carceris, per quod carceratus au- fugiat. l. Comentarienſium. C. de cuſtod. reo. & tamen carceratus modo prædicto fugiens, ob fugam in aliquo non punitur, non enim ha- betur pro confeſſo. Bald. in l. ſuccurritur. ex quibus cauſ. maior.& in criminibus ex quibus irrogatur pœna ſanguinis, accuſator præuari- cator punitur. l.z. de præuaricat.& tamen Reus qui eum corrumpit excuſatur. l. 1 de bon. dam. X pœna impoſita vni ex correlatiuis non ex- tenditur ad aliud. Abb. in c. 1. numer. 3. de lo- cat.& licet non pauci contrarium aſſeruerint, tamen quando eadem ratio non eſt, in vtroq; omnes admittunt non extendi pœnam: ad quod multa accumulat Ial inl. legem. numer- 18. C. de ind. vidu. toll. vnde multò minuùs in re Præſenti,(in qua Notarius edens atteſtatio- nes,& pars accipiens non dicuntur correlati- ua,& in qua longè diuerſa ratio eſt in Notario, quàm in litigatoribus,) pœna à lege impoſita Notario,& Depoſitario inſtrumentorum, de- bet extendi ad aliquem ex litigatoribus. F E A ᷣA LI? a 1 Stratutum imponens pPœnam ob turbationes in poſſeſſione an comprebendat conductorem,& Poſſit agere fiturbetur in poſſéſſione rei candu- ſ1æ,. præclare declaratur. à2 Conductor quando poſſit accufare declæratur. Statutum Placentic, hi quis turbauerit aliquem in poſſeſſione, declaratur. 4 furls via facilias conceditur quam fallti. 5 Conduttorſi turbetur, quid poſſit agere, diſea- ratm. CASVEXXI. or H N conductor poſsit agere con- tra turbantes illum in poſſeſ- Eſione rei conductz: cùm ob tur- T bationes in poſſeſsione infera- h tur à ſtatuto pœna applicanda 74½ doque legimus fconductorem non poſſe ac- cufare. Bartol, in I. ſi fur. de vſufruct. videtur dunta- 1— tendi pœuam: dd in! legem. nuner multo minus i te s edens atelkaip. dicu ntur conekn. atio eſt in Noand, ena à lege inpoſa trumentann k. ttigatoribu. 1 7 M. twrlatimar à dat condullorem, G doſeſſiene rei cunau- accuſare declcratu. turéauerit alijurn er quam fati. d poſſit ogere, uſta- XI. pobit agere con. illum in poſfet- r: cuͤmobtur- ſſeſsione infera- pœna applicandi na dicatur crimi⸗ le ſep. viol. hna. de publican. 1 2 m per conducio- omnis accvſatio publicum large. — 6 (uuom IIII. 7 duntaxat procedere, quando agitur ad pœnam parti applicandam, quo caſu dicitur ciuiliter agi, gloſſ.& Barrol. in dict. l. z. de ſepul. viol.& in ijs terminis loquitur text. in dict. 5. quòd illici- tè.& in l. 3. de furt. † Prætereâ ſtatutum Pla- centiæ dicit, ſi quis turbauerit aliquem in ſua poſſeſsione, conductor autem licet non poſsi- deat, videtur eſſe in poſſeſsione. I. ſi quis antè. de acquirend. poſſeſſ.& ſic in eo videntur veri- ficari verba ſtatuti, verba quoque ſtatuti deno tant actum illatum in perſonam. Angel. in tra- ctat. malef. in verb. ſcienter& dolosè. numer. 2. Bartol. autem in dict.l. ſi fur. loquitur de aufe- rente rem alienam,& ſic de dominio& de actu illato in rem. rAd hæc faciliùs conceditur quid fieri via Iuris,& adeundo Iudicem, quàm via facti. l. non eſt ſingulis. de regul. iur. Verům conductor poteſt reſiſtere de facto volenti eum turbare. Felin.in dict. c. ſi quando. in prin- cip.de offic.deleg.Ideoque videtur, quòd mul- tò magis id poſsit facere per Iudicem,& ſi con- ductor habet actionem furti contra eum, qui fructus ſtantes furto ſurripuerit.l.ſi apes..I. de fur. ea ratione, quia ſua intereſt. Bartol. ibi. li- cet non habeat condictionem furtiuam. l.cùm plures.. meſſem. de locat. quia ſcilicet ea datur domino ſoli. Bartol. vbi ſupra. quæ tamen actio furti tendir ad pœnam. l. ſi pro fure.§. furti. de cond. furtiua. eadem ratione, quia ſcilicet ſua intereſt, debet conductori competere actio ad cohibendas turbationes, quæ ab alijs inferun- tur in eius poſſeſsione ſiue detentatione. Tan- dem conductor † ſi turbetur, licet non poſsit intentare interdictum retinendæ poſſeſsionis, poteſt tamen agere actione in factum, vel im- plorare officium Iudicis. gloſſ. in l. ſi duo.§. ſi creditores. vti poſsidetis. Aretin. in§. retinen- dæ. numer. a. Inſtit. de interdict. Abb. in c. con- tingit. numer. 20. de dolo& contumacia.& commodatarius licet non poſsit agere actio- ne, l. Aquil. quæ datur ſoli domino. J. item Me- la.. eum, cui. ad leg. Aquil. poteſt tamen agere actione in factum, vel de pauperie, quia ſua in- tereſt. l.2. ſi quadrup. paup. feciſ. dic. CASVSXXII. Colligitur ex allegationibus. S IV M M A R IE AM. Aſſiſtens maleficio quando dicatur præſtitiſſe an- xvilium decharatur. ₰ 2 Auxilium quando dicatur fuiſſe praſtitum, de- craratur. 3 Aſocians delinquentem praſumitur aſociaread delitum commuttendum. N Icet plerique aſſeruerint ex eo Xquòd conſtet quem fuiſſe præ- preſtitiſſe auxilium niſi probe- tur, quòd fuerit coadunatus ad 5 XN RNENAR id, per text. in I. 2.§. homines. vi bon. rapt. ta- ſentem maleficio, non probari men id videtur intelligendum in ſimplici præ- ſentia. Nam Innocent. in c. continentia de cler. percuſſ. ſcripſit, quando quis ſtat armatus cum alijs non poteſt dici, quin præſtiterit auxilium, comprobat Bald. in l.raptores numer. 6. verſic. vnum adde. C. de Epiſcop.& cleric in titul. de ben. fra. in princip.& in l. ob hæc verba numer. 5. de infam. vbi inquit, † quòd ad probandum auxilium non expedit aliud probari, niſi quòd ſtetit armatus cum eo.& in l. 1. numer. 6. C. de ſeruis fugitiuis. vbi etiam addit, quòd ille, qui ſubminiſtrat aliquid delinquenti, vel eum aſ- ſociat tempore delicti, dicitur præſtare opem. & Bald. ac Roman. in J. 1.§. ſed in eo. ad Syllan. dixerunt ex eo, quòd quis ſit præſens tempore maleficij, non probari, quòd ſit particeps, vel ſocius, niſi probetur aſſociatio, vel quòd ſtete- rit cum eo armatus.& Bald. in l. non ideò mi- nùs. numer. 35. C. de accuſat. dixit, omnis ille qui reddit offenſum timidiorem,& offenden- tem audaciorem, dicitur præſtare opem.& in l. data opera. numer. 95. C. qui accuſ. non poſſ. conſulit vt fiat capitulum ſuper ordine facti, aliàs præſumeretur contra aſtantem, vt det au- xilium,& † quando poſt delictum,& etiam an- te factum quis aſſociat delinquentem, clarum eſſe, quòd videtur aſſociaſſe ad delictum com- mittendum: ſi verò poſt delictum immediatè quis aſſociat delinquentem, contra eum eſſe certum indicium,& poſſe damnari, inquit Bal. in dict. I. non ideò minùs. numer. 32. quod di- ctum Bald. licet quò ad condemnationem non videatur verum, tamen verum videtur, vt ex dicta aſſociatione præſertim facta antè,& pôſt oriatur contra aſſociantem talis præſumptio, quòd cogitur probare contrarium. vt fatetur Felin. in dict. c. ſicut dignum. numer. 4. in quar- ta limitatione.& prædicta de armato aſtante videntur intelligenda, ſecundũ diſtinctionem text. in l. quis ſit fugitiuus.§ idem ait, ſi ſeruus tuus. de ædil. edict.& Raph. Fulgoſ.& Cæpoll. ibi. qui dixerunt per illum text. ſi quis vocat amicum ſuum, vt iret ſecum, neque dixit quò velit ire. ſed ſolùm petijt, quòd aſſociet ſe,& in itinere factus obuiam inimico ſuo illum inter- fecit. iſte aſſocians tenetur ita demuùm, ſi dum videret homicidium, potuit recedere,& non receſsit, comprobat Caccialup. in tract. de de- bit. fug ini. quæſtio. num. 7. CaSVS XXIII. ¶ Homo fuit occiſus in rixa vnico vulnere, neſcitur quis eum vulnerauerit, Fiſcus præten- dit inceptorem rixæ debere vltimo ſupplicio affici, motus per text. in l. quoniam. C. ad leg. Iuliam. de vi.& per ea, quæ dixéère Salycet. ibi. numer. 16. Angel. in tract. malef. in verſic. An- dream auxiliatorem. numer. 21. Bonifac. Vital. in tract. malef. in titul. de inſul. percuſſ.&c. nu- mer. 30. Gand. in eod. tractat. in titul. de defenſ. à Reo facien. num. 1r. Quaritur quid iuris. E 3 Sᷣ E M-= F V A r 4 R T N Au. I RKixa aull or an puniatur de homicidio, de quo alias non puniatur propter incertitudinem oc- caenſprus, optime diſcutitur. b b 2 Salyc. in!. quando. num. 16. C. ad leg. ſul. de vi. declaratur. b 3 Angeldn tract. maler. in verſic. Andream auxi- liatorem. num. 21. interpretatur. 4 Bonif.] ital. in tract. malej. in tit. de inſul. per- cuſſ.num. 3 0. quomodo ſit intelligendus, expo- nitur. 5 L. quoniam. C. ad leg. Jul. de vi. intellectus. Icta t Salyc. in I. quoniam. C. ad ) G leg. lul. de vi. num. 16. ad rem face- L 8 hre non videntur, etenim Salycet. SD non vult, quòd propter incertitu- operatur vt alij mitius puniantur. Angel. pa- riter in tract. malefic. in verſic. Andream auxi- liatorem. numer. z1. non vult, quòd auctor rixæ propter factum alienum, vel propter incertitu- dinem occiſoris, puniatur pœna, qua alids non eſſet puniendus. Nam Angel. in quæſtio. per eum formata dicit, quòd ſi plures vulneraue- runt,& nõ appareat, cuius ictu vulneratus peri- erit, omnes teneantur de occiſo: quodetiam ſcripſit Bartol. in l. fin. de ſicar. num. 10. verſic. quandog; non poteſt apparere cuius ictu peri- erit&c. Deinde Angel-. limitat id niſi appareat de auctore rixæ, tunc enim ille ſolus punietur de occiſo,& ſic in caſu Angel. ex eo quòd quis appareat auctor rixæ non punitur ille grautus, fed operatur, vt alij mitius puniantur: quodta- men an verum ſit, non parum dubito. † Solus Bonif. Vital. in tractat. malefic. in titul. de inſul- percuſſ. numer. 30. vult auctorem rixæ puniri ex facto alterius, de quo aliàs non eſſet punien- dus, inquit enim, ſ plures in rixa percuſſerunt, ſi appareat quis fuerit inceptor rixæ, eum ſo- lüm puniendum, etiam quòd non conſtaret quis occiderit. Verùm ſententia Bonif. ſi gene- raliter& indiſtineté intelligatur, non videtur probari per text. † in dict. l. quoniam. quæ lo- quitur in violentia facta conuocatis ad id ho- minibus,& cùm ſit pœnalis, non debet exten- di vltra terminos, in quibus loquitur. Vnde ego crediderim ad hoc vt diſpoſitio dict. I. quo- niam. procedere poſsit in homicidijs, in rixa duo concurrere debere. Primùm, quòd homi- Petri Ant. Ang. in mat. crim. cidium fuerit commiſſum ab ijs quos auctor rixæ conuocauerat,& ſic quòd præceſſerit col- lectio hominum ab auctore rixæ facta, vt ex- preſsè aſſeruit Bald. in l. data o pera. numer. 95. verſic.& ſi dicatur. C. qui accuſ. non poſſ. Ale- xand. in apoſt. ad Barto. in l. fin. de ſicar.& idem ſenſit Baid: in Rubric. extra, de ijs, qui vi metus- ve cauf.&c. numer. i3.& in l. 1- numer. 14. verſic. ſed quæro qui dicantur. C. de ſer. fugit. Bartol. & Angel. inl. 2.§. ſi quis homines. vi bon. rapt. in ſummario,& in ratione deciſionis de Com. Alberto. Nam text. in dict. l. quoniam. inter- pretari deber, vt loquatur in caſibus quibus vo- lens ingredi poſſeſsionem alterius, incurrit pœnam legis Iul. de vi public. vel priuata,& ſic quando quis vult expellere poſſeſſorem con- uocatis hominibus. I. 3.§. eadem lege. ad leg. Iul. de vi public. l.ſi quis aliquam. ad leg. Iul. de vi priuata& in his terminis loquitur Gand. in tractat. de malefic.in titul. de defenſ. à Reo fa- cien. numer. 10-& II. Secundo hoc, vt diſpoſi- tio dict. l. quoniam. procedere poſsit in homi- cidijs in rixa vltra collectionem hominum, vi- detur requiri, quòd auctor rixæ fecerit, vel fa- cere tentauerit vi quid illicitum, ex quo veriſi- militer vulnera,& homicidia ſequi poſſunt, in quibus terminis loquitur text. ille, idque ſenſit Bartol in J. diuus. de ſicar. imò& non ſine ra- tione videtur dicendum, non poſſe procedere diſpoſitionem dict. l. quoniam. niſi conuocatis hominibus quis facere tentat aliꝗd, per quod ineurrit crimen legis Iul. de vi public. vel priua- ta. quibus caſibus videtur propriè fieri violen- tia,& qui recenſeatur in titul. ad leg. Iul. de vi public.& in titul. de vi priuata. nam auctor in caſu, dict. l.punitur non ex leg. Cornelia, ſed ex leg. lul. de vi. Salycet. in dict. l.quoniam. num.3. pœna autem legis Iuliæ, de vi, non videtur ha- bere locum, niſi in caſibus relatis in dictis titu- lis:& concurrentibus prædictis duobus, auctor rixæ videtur teneri de facto eorũ quos ſecum habuit, etiam ſi conſtaret quis occiderit, vt vo- luére Bald. in dict. j. data opera.& in Rubrie. de eo quod vi metüsve cauſ.&c. Alexand. in dict. l. final. Bartol.& Angel. in dict.§. ſi non homi- nes. Gand. vbi ſuprà, ita vt auctor rixæ,& occi- ſor ambo puniantur. Gloſſ.& Docto. in dict. l. quoniam. CASVS XXIIII. Colligitur ex allegationibus. F V M M A RIV M 1 Tortura antequam inferatur quid præcedere debeat, præclare exponitur. 2 ſara transgredi licet in condemnando,& poſt- quàm conſtiterit Reum eſſe culpabilem. = Ontra imputatum de quouis cri- e mine fnon poteſt de iure deue- niri ad torturam, niſi præceden- htibus legitimis indicijs. l. milites. C. de x* 5 §. oportet. C. de quæſtio. l. ſicut. „ ÿooÿ num, exqomal. lia ſequi dollunr 4 ext.ille, icquefeſt 1mò& nonſige n. on poſſegrerden am. niſi conuocanh tat aliqd, der duod vi public. ſelptim- vroprid fieri tolea- tul ad leg. lul den uata. nam auctor in leg. Cornelia, ſede quoniam. num;, vi, non videtur ha- relatis in didiis tit. ictis duobus, auctot corü quos ſecum uis occiderit, ſtro- era.& in Rubtie. de c. Alexand. in dict. dict..ſinon homi. uctor rixæ,&occd- XDocdto. in dict. (XIIII. nionibus. 7 4 M. muid pracetin uT. ff. ndemnande, 2 3 7 eu pabilem- Tann. (onſilium O. de falſ 1.1. in princip. de quæſt. idq́; procedit etiam in atroci crimine læſæ Maieſtatis. l. ſi quis alicui.& ibi not. Bald.& Ang. C. ad leg. Iul. ma- ieſtat.& eſtcommunis ſententia,& antequàm Reus vigore indiciorum torqueatur, debet diſ- cuti an indicia ſint ſufticientia ad torturam,& ſuper hoc audiri aduocati. I. cuſtodias. vbi not. Bart.& Angel. de public. iud. l. ſi poſtulauerit.. quæſtioni. de adult. l. vnius.§. cogniturum. de quæſtio. ideoque Reo, priuſquàm torqueatur, debet dari copia indiciorum. Bartol. in l. fin. in penult. quæſtio. de quæſtio. Alex. in l.2. num. 4. C. de edend.& latiùs conſil. 65. num. I.& 2. lib. 1. & alij quos refert Angel. in tractat. malefic. in ver. quòd famapub. num. 37.& à prædictis non excipiuntur crimina alicuius generis, imò in quouis maximo delicto id procedere defendit Boſſ.in tract. crimin. in titul. de indicijs,& con- ſid.an.tort. num.74. vſque ad num. 79.& Hipp. in pract.§. diligenter. num. 169. vſque ad num. 175. defendit in perquirendo quocunque cri- mine etiam enormi, ſeruandas eſſe ſolennita- tes à iure requiſitas,& quod dicitur flicere pro- pter enormitatem criminis iura tranſgredi, procedere in condemnando,& poſtquaàm con- ſtiterit Reum eſſe culpabilem, quod etiam ſen- ſit Bart. in l. in furti§. ope. de fur. num. i. verſic. fallit in eo,&c. dum vult diſpoſitionem. l. quiſ- quis. C. ad leg. Iul. maieſt. procedere in damna- to,& idem ſenſit in terminis aſſaſsinij. Bart. in I. non ſolùm.§. ſi mandato. num. 14. de iniurijs. dum vult, quòd ſi quis faciat, vel fieri faciat ho- micidiũ mediante pecunia, delictum eſſe ma- gis atrox,& pœnam poſſe augeri,& de modo procedendi nihilloquitur: Ideò& in re præſen- tiad hoc vt Reus poſsit aliquo modo torqueri, debent præcedere legitima indicia,& eorum copia inprimis,& ante omnia dari, ad hoc vt cum aduocatis rei poſsit diſcuti, an talia ſint, quòd vigore illorum poſsit deueniri ad tortu- CASVS XXV. Colligitur ex allegationibus. S V A A AI V M. 1 Statutum diſponens quòd contra aſſuſſinos qui aliquem precio occidunt,& contra eos, qui per aſſaſſinos homines occidi mandant, Prætor ha- beat plenum arbitrium, interpretatur. 2 Legus, vet ſtatuti diſpoſitioad hoo vt habeat lo- cum, probari debet qualitas a lege, vel ſtatuto requiſita.. 3 Stratutum, quòd damnum datum per incendium debeat emendari per commune, quomodo pro- edat, exponitun. 4 Homicidium deboet prius conſtare eſſe commiſ- ſum ad hoc vt poſſit procedi contra aliquem vt homicidam. 3 Ahaſinus non debet exiſtimari, qui imputatur de aſluſſino, ſed quando est conuictus. 6 Capai. de homic. in 6. quando vendidet ſibi locum declaraturrä. 6. Concéſſa liberaporeſtate, vel libero arbitrio, quæ inselligantur conceſſa, exponitur. XXIII„z 8 Jadexvigore liberi,& Pleni ærbitri dati a ſratu- ro, non poteft ror quere Reum non pracedenti- bus indicus. Vo proponuntur diſcutienda. JPrimo Tan ſtatutum diſponens, 9 quod contra aſſaſsinos qui ali- Noh quem precio occidunt,& contra łœꝑ eos qui per aſſaſsinos homines occidi mandant, Prætor habeat plenum& libe- rum arbitrium inquirendi, procedendi, tor- quendi, puniendi, prout ſibi videbitur, proce- at in re præſenti. Secundò, an vigore dicti ſta- tuti Iudex poſsit torquere Reum non data in- diciorum copia. Quò ad primum T ad hoc vt diſpoſitio legis vel ſtatuti habeat locum, pro- bari debet qualitas à lege, vel ſtatuto requiſita. 1I.§. ait Prætor.& ibi not. Bart. ne quid in ffum. pub.& ſic cõſtare debet, non ſolùm hominem fuiſſe occiſum, ſed etiam quòd propter pecu- niam datam occiſori fuit occiſus: Quod etiam in non diſsimili caſu requirit. text in l..§. item illud ſciendum. ad Syllan, vbi ad hoc vt habeat locum diſpoſitio Senatuſconlulti Syllaniani,& quæſtio de ſeruis haberi poſsit, non ſufficit con ſtare dominum eſſe occilum, ſed liquere debert eum ſcelere fuiſſe interemptum.& Alber. de 3 Roſ. ibi,& Raphaél Cum. dixére ſi ſit fſtatutũ, qèd damnum datum per incendium debeat emendariper commune, quod probari deber ignem fuiſſe immiſſum per aliquem extrinſe- cus; aliàs non poteſt agi contra com mune, quia potuiſſet caſu fortuito, vel culpa inhabitantiũ comburi,& ſic commune nonteneretur, cuius exemplo& in re præſenti ad hoc vt habeat lo- cum lex, vel ſtatutum factum contra occiden- tes, vel occidi facientes per pecuniam, debet priùs conſtare, quòd homicidium fuiſſet ob pecuniam datam occiſori perpetratum, quia potuit& ob aliam cauſam patrari idem probat text. in l.ſi quando in ver. patefacta. iuncta glo. ibi. C. vnde vi,&c. vbi ad hocvt habeat locum diſpoſitio legis illius factæ in odium eorum qui inferunt violentiam, non ſufficit dicere vim fu- iſſe factam, ſed violentia debet liquidò proba- ri,& Bart. ibi. num. 2. verſic. item opp. Actor&c. declarando gloſſ. inquit ex hoc quod dicit ſpe- ciale in odium delinquentis apparet, quod priùs debet conſtare de delicto ex quo infer- tur, quòd etſi aliquid ſpecialiter ſit conſtitutũ à lege, vel ſtatuto in odium eorum, qui occi- dunt, vel occidi faciunt homines ob pecuniam datam, vel acceptam, tamen ad hoc vt habeat locum illud ſpeciale, debet priùs conſtare, quòd homicidium fuit commiſſum ob pe- cuniam occiſori datam: Idem ſuadet text. in I. diuus Traianus. de teſtamento militari. vbi priuilegium datum militibus, vt eorum teſta- menta quoquo modo facta, ſint rata: intelligi- tur dummodò priùs conſtet teſtamentum fu- iſſe factum. Vnde& arbitrium darum lIudici contra occidentes, vel occidi facientes homi- nem pecunia data, intelligi debet, dum modò priùs conſtet hominem fuiſſe ob pecuniam da- C 4 tam 8 8 Petri An. An* in mat. crim. 4 tam occiſum. IPreteres ſicuti ad hoc vt poſ⸗ ſit procedi contra aliquem vt homicidam, de- bet priùs conſtare homicidium eſſe commiſ- ſum. l. 1 C. vbi cauſ. fiſc. l. ſi is, qui.§. ſi tu Titium. de fur. Bartol. in l. final. numer. 2. de quæſt. Ita ad hoc vt poſsit procedi contra aliquem vt aſ- ſaſsinum debet priùs conſtare de aſſaſsinio, id b eſt, quòd homo propter pecuniam fuerit occi- ſus, quinimò in re præſenti, in qua Reus vide- tur imputari, quòd pecunia data occiſori fece- rit hominem oceidi, non videtur poſſe procedi contra eum tanquàm mandatorem, niſi priùs conſtet de mandatario. dict. 9. ſi tu Titium. ver- ſicul. ne is, qui adducitur.& ibi Bartol. in fin. Bald. conſil. 259. in fin. libr. 1. Boſſ. in tractat. cri- min. in titul. de mandat. ad homicid. nume. 37. quibus accedat, † quòd ſtatim, quòd quis im- putatur de aſſaſsinio, non debet exiſtimari aſ- ſaſsinus. l. fin. in princip. C. de quæſt. ſed ita de- mùm quando eſt conuictus. 15. quæſtio. vltim. c. fin. in fin. Qua de re iumma cum ratione poſt alios quos allegat&c. Alex. conſil. 166. numer. 5.& 6. libr. 7. aſſeruit † diſpoſitionem cap. I. de homicid. in 6. non vendicare ſibi locum, niſi Priuͤs conſtet ludici per probabilia argumenta aliquem mandauiſſe alteri.& pecuniam dediſ ſe, vel promiſiſſe, vt hominem occideret,& quamuis ad hoc vt quis incurrat pœnas illius text. non ſit neceſſaria pronunciatio ſuper in- curſu pœnarum, eſſe tamen neceſſariam pro- nunciationem ſuper facto, intellige, quòd Re- us ita mandauerit. Quò ad ſecundum fcon- ceſſa libera poteſtate, vel libero arbitrio, non videntur conceſſa ea, quæ ſunt contra bonos mores. I. ſi à milite.§. edictum, iuncta l.1. de te- ſtament. milit. vbi quamuis militibus ſit con- ceſſa libera facultas teſtandi quomodo velint. dict. I.1. id tamen nõ extenditur ad ea, quæ ſunt contra bonos mores,& ludex habens liberum arbitrium non poteſt lædere lus alterius. Bart. inl. filiusfamil. de donat& debet ſeruare iura, & ſtatuta,& non poteſt aliquid facere, quod ſit lege ciuili, aut prætoria, vel bonis moribus pro hibitum. Caſtrenſ.in dict.I filiusfamil. nume. 3. & vigore Tliberi,& pleni arbitrij dati à ſtatuto, non poteſt torquere Reum non præcedenti- bus indicijs. Gand. in tractat. malef. in titul. de quæſtio.& torment in vltim. quæſtio. Iaſ. in I. milites. C. de teſtament. milit. nec etiam poteſt torquere non data indiciorum copia. Alexand. conſil. 65, numer. z. lib. i. quæ ſententia vltra ad- ducta per eum comprobari poteſt apertiſsima ratione: nam verba Docto. quatenus volunt præcedere debere indicia, etiam quòd ludex habeat liberum arbitrium, debent interprerari ſecundum diſpoſitionem Iuris, quæ eſt, vt ſu- per indicijs quæ ludex prætendit habere, fiat diſputatio cum aduocatis Rei.. cuſtodias. vbi Bartol. de publ. iud. l.vnius.§.cogniturum. vbi not. Bartol. de quæſtio. J. ſi poſtufauerit.§. quæ- ſtioni. de adult. quæ diſputatio non poteſt fieri, niſi dara copia indiciorum. Bartol. in l. fin. de quæſtio. Accedat quòd larutum de quo agitur 4 8— K 1 N “ 5 K 4 1— 3 ſub vnica determinatione dat Iudici liberum arbitrium inquirendi, torquendi,& punien- di&c. Verùm quò adverbum puniendi arbi- trium illud proculdubio interpretatur, vt Iu- dex nihilominùs debeat ſeruare leges. Gand. vbi ſuprà. ergo vt plura verba poſita fub vnica determinatione pariformiter determinentur, arbitrium illud etiam quò ad procedendum intelligi debet ſeruata formai iuris. CASV S XXVI. Iulius noctu fuit percuſſus& vulneratus ab Antonio: ludex proceſsit contra Antonium ex officio Julio nullo modo accuſante, Anto- nius inquiſirus comparuit& carceratus funt, demuùm fuit condemnatus pœna pecuniaria.& ad exulandum arbitrio Principis. Iulius deinde tranſmiſit chartulam ad Antonium, in qua pro- uocauit illum ad duellum, offerens ſe armis probaturum, quòd Antonius malsè,& prodito- riè ſe geſsit in vulnerando ipſum Opponit An- tomius non poſſe ob eandem cauſam vlterius vocari in lus,& ſic neque ad duellum, exhibe- tur copia inquiſi tionis formatæ contra Anto- nium,& condemnationis ſubſequutæ. Et quæ- ritur an occaſione dictæ percuſsionis,& vulne- rum poſsit Iulius nunc vocare Antonium in Ius,& ſic an exceptio per Antonium oppoſita ſit vera. IX V A A RI V A. 1 prouocari ad)ß nęulare certamen non poſſe ab- juem propter hactum ſu 5 quo iam ſequura eſt ſententia. 2 Kœcuſdari iterum non Aeler de iſſdem crimini- bus quibus quis liberatus eſt. 3 KcCtiones dua propter crimina commiſſa contra . certam perſo nam dantur 4 iure 4 Limitationes ad delinquentes, quoòd idem non debet iterum accuſari de eodem crimine. 5 Oſendens licet ſit punitus à Mag:ſtratu, poteſt offenſius ciuiliter agere pro ſuo int ereſſe. 6 Prouocatio ad ſingulare certamen qua ratione fieri poſſit. 7 Heeaee dicatur agi ad vindictam publicam. 8 Senſus legum decernentium quòd quando adtia damiaeeh.& ciuilis tendunt ad vinaiktam., publicam, non potest vna post alteram int en- tari, nec post intentatum iudicium logis Cor- neliæ de ſicar actio iniuriarum. Onnulli ſcripſerunt propter fa- tum, f de quo cognitum eſt in judicio,& ſuper quo ſequuta eſt dicium armorum, ſiue ſi ingulare certamen prouocari Ad quod dicendum ar- bitror, eos fuiſſe motos ex eo, quod iure ſit de- ciſum, ſæpiùs de eiuſdem hominis admiſſo non debere quæri. l. penultima.§. final. naufr. caup.& ob idem crimen quenquam non de- bere 3— ſententia, non poſſe quem ad iu- ¹ dat lua,, — mi lden ndi,& erü tbum unlen. n, offerens ſe atmis Alus male,&prodii diplum.Opponttg em cauſam ftterig ad duellum, elii. ormatæ contraauco. 8 ſubſequutx Riqx ercuſsionis aulke focare Antmaiumii rAntoniumohaln RTT A. certamen non puſe u. ſaper quo iam ſeuun éet, de iſdem crmin- eft. mina commiſa eum ar 4A uure wentes, quid idem nu Ie eodem crimine. arA Afabsftratu vuref pro ſao interetſſe. certanen Jd ratuuns rindictan publiean, m mid zuando rendunt ad runat na poft alteram anter- M uatcium legu Cof- giaraum. aper ql il⸗ 4 poſſe quei um orum, ſi d mma- quod dicen eſtc⸗ Serens p 0 f 1. naufr⸗ ltim on de⸗ ando dsus ftan, * bere fieri Reum pluribus legibus. l. Senatus. de 2 accuſat.& ijſdem criminibus quibus quis li- beratus, non debere pati Præſidem eundem iterum accuſari. l. ſi cui.§. ijſdem. de aceuſat. nec etiam criminibus, pro quibus fuit punitus. Angel. in dict. l. Senatus. in princip. Ego autem crediderim in propoſito caſu Antonium occa- ſione dictæ percuſsionis,& vulnerum poſſe à Iulio in Ius vocari etiam poſt condemnatio- nem prædictam. Etenim † propter crimina commiſſa contra certam perſonam, dantur à Iure duæ actiones, vna ſcilicet ad vindictam publicam,& ad pœnam applicandam Fiſco, quæ actio datur Fiſco,& cuilibet de populo: Altera pro intereſſe particulari perſonæ offen- ſæ,& hæc datur offenſo,& non alij. J. qui nomi- ne. de falſ. l. nec quicquam. pro ſocio.& Quò ad primam ſcilicet actionem ad vindictam pu- blicam, procedunt leges ſuprà allegatæ, ſed cum nonnullis limitationibus. † Prima ſi is. qui vult ſecundo loco accuſare, ignorauit ac- cuſationem, vel inquiſitionem præcedentem, & proſequitur ſuum dolorem, ſeu offenſam ſi- bi factam. dict..ijſdem. Secunda niſi is, qui vult ſecundò accuſare, adijciat delicto qualitatem nou deductam in primal. vnde quæritur.§. fin. commod. Bartol. in l. Senatus numer. 4. de ac- cuſat. Tertia, niſi de crimine in primo iudicio non ſit cognitum plenè. Angel. in dict. l. Sena- tus. num. 3. Quò ad ſecundam, ſcilicet actio- nem pro intereſſe offenſi, †licet offendens ſit Ppyunicus à Magiſtratu, poteſt offenſus ciuiliter agere pro ſuo intereſſe. l. t. C. quando ciuil. act. &c. ex quibus infertur, quòd licet ad inſtan- tiam Fiſci Antonius fuerit inquiſitus, con- demnatus,& punitus pœna pecuniaria,& ban- no arbitrario: ramen ſi Iulius ignorauit crimi- naliter agi contra Antonium, poſsit proſe- quendo offenſam ſibi factam aceuſare,& cri- minaliter ad vindictam publicam agere con- tra Antonium,& vbi etiam habuiſſet ſcientiam iudicij Fiſci inſtantiam agitati, poſsit addendo qualitatem illam proditoriè de nouo accuſare criminaliter,& ad vindictam publicam agere, & omni in caſu infertur, quòd Iulius poteſt ci- uiliter agere pro ſuo intereſſe contra Antoni- 6 um,& ſprouocatio ad duellum fieri videtur pro intereſſe particulari, ſcilicet defenſione, vel recuperatione honoris, non autem ad vin- dictam publicam: etenim tunc ſolùm † dicitur agi ad vindictam publicam, quando agitur ad pœnam applicandam Fiſco. Angel. in 1.2.. hoc edicto. numer.5. vi bon. rapt.& vbi etiam pro- uocatio ad duellum tenderet ad vindictam pu- blicam, tamen cùm iudicium pro vulneribus ad pœnam criminalem agitatum fuerit ad in- ſtantiam Fiſci, non autem Julij: cumque ex vul- neribus detur non ſolùm actio ex lege Corne- lia de ſicarijs, ſed etiam actio iniuriarum vul- nerato. l. lex Cornelia. in princip.&§. 1. l. Præ- tor.. final. de iniurijs. Poteſt Iulius agere actio- ne iniuriarum pro iniuria ſibi ex dictis vulne- ribus illata, quamuis Fiſcus egerit contra An- (onſtuum 0¹— XTYV/— 77 tonium. l. Cornelia de ſicarijs.& actio iniuria- rum& ipſa tendat ad vindictam. J. qui de cri- mine. iuncta gloſſ.in ver. plurima. C. de accuſat. & Tleges, quæ volunt quando actio crimina- lis& ciuilis ambæ tendunt ad vindictam publi- cam, non poſſe vnam poſt alteram inte ntari,& poſt intentatum iudicium. l. Corneliæ de ſica- rijs. non poſſe intentari actionem iniuriarum. I. Prætor edixit.§.1. verſicul. quid ergo. de iniu- rijs. loquuntur, quando is, qui intentauit vnã, vult intentare alteram. Bartol. in l. z.§. hoc edi- cto. numer. 4. Angel. numer 6. vi bon. rapt. Ex quibus videtur exceptionem ab Antonio op- poſitam non eſſe veram, ſed contra prouoca- tionem à lulio factam aliud obſtat ſupra de- cretum ſacri Concilij, quod cùm prorfus inhi- beat duellum, inhibere etiam videtur prouo- cationem ad duellum. l. oratio. de ſponſal. CàASVS XXVII. Pro Carcerato. S V AM AM A EIV M. Ragula certa de his que in faclo magis, quam in Iurè conſiſtunt, non potest dari. 2 Aæreſor potet impuné ab aggreſſo occidi. 3 Quid requiratur ad hoc, t aliquis féciſe ad ne- clariam defenſionem dicatur.— 4 Qupd quiſque ob tutelam co poris ſuu fecerit, iu- Ve fciſs uadererr«°⁶ʃ. 5 Erxcuſatio ab homicidio vt admittatur, ſaficit Probare fatum friſe ad deffſonem Ümpli- cem. ⁵ Jafalratu ſenpe, prafemitar feiſt ad 2i de- fFenſionem. Conſtitutus in diſcrimine vitæ qæis dicatur. Aogredi,& allalire aliquem quid ſit. 9 Fzgere quus non tenetur, Juando ex uga immi- niet ſcbi pericuſun honoris. 10 Appellatione autloris rivæ uem intelligant co muniter Doct.& 11. 18 cet de his, f quæ in facto magis, quam in iure conſiſtunt, non poſ- ſit dari certa regula. l. mora. de Stur iudicio iuſdicentis. J.3.§.I.ver- 5 A 8 ſicul. tu magis ſcire potes. de teſtibus.& ad iu- dicandum, an quis fecerit ad defenſionem, multa ſint à ludice conſideranda. Bald in Il. vt vim. numce.9. verſicul. modò iſta bonus vir&c. de iuſtit.& iure. in l.l. num. 12. C. vnde vi. Ideoq; Docco. aſſerant non poſſe circa id dari certam regulam, ſed iudicis arbitrio relinquendum. Abb. in c. olim. numer. i5. de reſtitution. ſpol- Tamen in re præſenti non videtur bonum virum,& ius dicentem poſſe aliter arbitrari, quam quòd vulnus illatum à Petro Franciſco in perſonam Caroli fuerit ad defenſionẽ,& ideò Petrus Franciſcus ob id aliqua pœna affici non poſsit. †Nam aggreſſor poteſt impund occidi. l. i.§. cùm arietes. ſi quadrup. paup.&c. Et fi vſu.& ea vt plurimùm relinquan- —————ͤ—— — ee— —— 3“ ersiee Ae Pr eree ereeeene e n e Se8e. et 841 ℳ 2 04ses 3— 4. 3 8*„— 6 —-———— 5—— ⅓. 3 Tetri Ant. Ang. in mat. crim. Et ſi quis occidit alium ferro ſe petentem non dicitur iniuria feciſſe.l. ſed ſi quemcunq;. ad leg. Aquil.vbi Bart.not eo ipſo quod probo. quòd is quem occidi, veniebat contra cum gla- dio euaginato, probata eſt defenſio:& ſi quis percuſſorem ad ſe venientem gladio repulerit, tanquam defenſor propriæ ſalutis, in nullo pec caſſe videtur. l. ſi quis percuſſorem. C. ad leg. Cornel. de ſicar. neque debet expectare quòd percutiatur, ſed ſufficit quod probabiliter ti- meat ſe percuti, gloſſ in l.i. C. vnde vi.& Bartol. ibi num. 9. Bald. in lect. num. 5. in repet. num. 17.& ſi quis in continenti percutiat eum à quo fuit percuſſus, non videtur iniuria feciſſe. l. ſi ex plagis..tabernarius. ad leg. Aquil. ſed ſi time- at ne iterum percutiatur. Bart.& Bald. ibi.& ſi quis repercutiat durante eadem rixa, videtur repercuſsiſſe ne iterum percuteretur. Bald. in 1.1. num. 6. C. vnde vi.& quamuis Barr. in d. l. i. num. 9. C. vnde vi. poſtquàm dixerat, quem nõ debere expectare vt percutiatur, dicat iſtud eſt verum, dummodò appareant ſigna& actus manifeſti quòd ille volebat offendere.& Bald. in repet. nume.17. dicat quòd debet expectare aliquem actum fieri ab offendente,& debet pati ſe inſultari,& cum armis terreri, nec poteſt Bald. inl. ſolam. num. 10. verſic. 2. hic quæritur. C. de teſtib.& alij quos refert& ſequitur laſ. in l. vt vim. num. 3. de iuſtitia& iure.& pro hoc fa- cit, quia non debet quis expectare vt percutia- tur, ied ſufficit quòd probabiliter timeat per- cuti, vt ſuprà fuit dictum. Sed& vbi proban- dum eſſer, quòd occidens aliter euadere non potuit, vt ſcripſit Bart. in d. 9. qui cm aliter. ta- men vbi conſtat, quòd is, quem occidi, percuſ- ſit me, ſiue admenauit contra me gladio, vel quòd veniebat aduerſus me ferro euaginato, vel quòd fuit aggreſſus me, videtur etiam con- ſtare quòd eram in diſcrimine vitæ conſtitu- tus,& aliter euadere non poteram, vt probat text. in dict. I. ſi quis percuſſorem. in dict. l. ſed ſi quemcunq;.& in. 1.§. cum arietes. ſi quadrup. 6&c. vbi Bald. not. quòd inſultatus ſemper præ- ſumitur facere ad defenſionem.& idem Bald. inl. etſi certus.§. ſi app. ad Syllan. inquit ſolo in- ſultu probato euadit occidens à pœna homici- dij.& in dict. l.2. C. ad leg. Cornel. de ſicar. not. quòd ille qui eſt primò inſultatus, dicitur face- re ad defenſionem.& in l. multis. C. de lib. cauſ. dixit in eo qui vult probare, quòd vitam ſuam defendendo, inimicum ſuum occidit, ſufficit probare, quòd inimicus animo occidendi, vel vulnerandi in eum ruebat.& in J.vt vim. num. 9. in fin. de 1uſtitia& iure. ſcripſit, vt præſuma- tur factum ad defenſam, ſufficit terror armo- rum. idem repetit in l.1. num. 5. in lect. C. vnde vi.& probat text. in l. 3.§. qui armati. de vi,& vi rmata. ibi. ſufficit enim terror armorum, vt — præuenire omnia iſta, quia qui primò incipit rixam, ille eſt qui impunè poteſt offendi: Ta- men ex teſtibus ad defenſam examinatis con- ſtat, quòd Carolus non ſolùm euaginauit en- ſem, ſed etiam admenauit cõtra Petrum Fran- 3 ciſcum. Cæterùm obſtare videtur, † quia vt quis dicatur feciſſe ad neceſſariam defenſio- — —— ———— —— — “ nem, videtur neceſſe probare, quòd is, qui oc- cidit erat in diſcrimine vitæ conſtitutus,& ali- ter euadere non ꝑoterat. I. ſcientiam.§. qui cum aliter.& ibi not. Bart. ad leg. Aquil. clem. prima. in fin. iuncta gloſſ in verſic. non valens. de ho- mic. Angel. inl. i. num. 8. C. vnde vi. Ad hoc re- ſpondetur, quòd& ſi Iureconſultus in d.§. qui cùm aliter. dicat, qui cùm aliter ſe tueri non poſſent damnum culpa dederint, innoxij ſunt, tamen non negat quin etiam innoxij ſint, qui fecerunt ad defenſionem, licet aliter euadere poſsint, imò Iureconſultus alibi generaliter di- 4 xit, quòd quiſque ob tutelam corporis ſui fe- cerit, iure feciſſe videtur. l. vt vim. de iuſtitia& iure.& quòd aduerſus periculum naturalis ra- tio permittit ſe defendere. l. itaque. ad leg. Aa- quil.& Imperator in. ſi quis hominem. in tit. de pac. tenend. præſupponit ſatis eſſe probare, quòd occiſor occidit vitam ſuam defendendo, & in l. ſi quis percuſſorem. C. ad leg. Cornel. de ſicar. dicitur, quòd defenſor propriæ ſalutis in nullo peccaſſe videtur.& ideò ſi quis percuſ- . ⸗ 4„... ſorem ad ſe venientem gladio repulerit, non tenetur vt homicida.& text. in l. ſed ſi quem- cunque. ad leg. Aquil. vult ſatis eſſe probare, quòd is, quem occidi, veniebat contra me cum gladio euaginato.& ideò Docto. magis com- 5 muniter cenſuerunt † ſatis eſſe probare factum fuiſſe ad defenſionem, licet non probetur fa- ctum ad neceſſariam defenſionem. Bart. conſ. 3 4 4„ 1 1 12 8“ n“ videatur armis deieciſſe.& in ead. lect. dict. l. r. num. 10. inquit, articulum, quòd is, qui occidit, erat ita arctatus in quodam loco, quòd nõ po- terat aliter euadere, non eſſe neceſſarium, quia ſufficit articulus de terrore armorum,& de in- ſultu. Alex. quoque conſil. 109. num. 8. libr. 1. ſcripſit, ſi teſtis dicit Titium eſſe percuſſum, ſiue ab altero inſultatum, ex hoc apparet, quòd erat in diſcrimine vitæ conſtitutus.& Angel. in tract. malef. in verſic.& dictus Titius ſe defen- 7 dendo&c. inquit, quòd quis præſumitur in diſcrimine vitæ conſtitutus eo ipſo, quòd ter- ror infertur cum armis.& Angel. ibi in add. nu- mer. 12. ſcripſit eo ipſo quod probo, quòd feci- ſti iaſultum contra me, lex præſumit, quòd erà in diſcrimine vitæ conſtitutus.& numer. 13. di- xit eo ipſo quod probo, quòd cum armis inſul- taſti me, dicor probauiſſe defenſionem meam. & numer. 14. inquit probato inſultu tuo cum armis, licet in illo loco,& tempore ſtatim occi- derem te, dicitur probata defenſio mea, quia ſignum eſt, quòd inſultatus erat in periculo vi- tæ, vel alicuius iniuriæ perſonalis, quicquid ve- lit Bart. in dict.§. cùm aliter. qui expreſsè dixit contrarium in dict. l. ſed ſi quemcunque. text. aut in l. 2. C. ad legem Corneliam de ſicarijs. qui requirere videtur, vt occidens ſit in diſcri- mine vitæ conſtitutus, videtur declarari per text. inl. ſeq. vt ſuprà, quis dicatur conſtitutus in diſcrimine vitæ eo ipſo quòd alius percutit ſiue admenat contra ipſum, præter id ꝙ tex. in 3— Cornel. de dca. dot. ultatus dititurag. multis. C.deld ul re, quòd ritam ſimm ſuum occidit uiſer animo occicendie .& in l.vtim un. ſcripſit, vtraimn- ſufficit terrot uma- um. z. in lec. Cme qui armati. deiki terror armorun,t X in ead lec. did n quodis, quioccich, m loco, quod nõ ho- eſſe neceſſarium, qui e armorum,&den- 1.109. num. 8. lbt. lum eſſe percuſium ex hocapparet,qqdc iſtitutus.& AOgelein ictus Titius e deten⸗ fquis præſumiturin seo Jpſo, qudd ter⸗ Angel idiin add. nu- d probo, quodfed b præſumit, qubden tus.& numef. B.G- odcum armis inſil- jefenſionem meam. ato inſultu tuo cum (onſilium d. l.z2. loquatur in eo quĩ occidit aggreſſorem, velalium quemcunque,& quò ad alium quàm aggreſſorem indubitatum eſt, quòd occidens non excuſatur, niſi id fecerit in viræ diſcrimine 8 conſtitutus. Cumque aliud †non ſit aggredi, quaàm ad alium ire,& aſſalire, quàm ad alium falire. Bart. in d.§. cùm arietes. negari non po- teſt, quin Carolus, qui primus gladium euagi- nauit contra Pbetrum Franciſcum cumillo iuit, & contra eius perſonam admenauit, dicatur aggreſſor:& licet an quis fecerit ad defenſio- nem, probetur per coniecturas, id tamen non procedit vbi conſtat eum, qui fuit occiſus, fu- iſſe aggreſſorem. d.§. cùm arietes. vel contra occiſorem gladio euaginato iuiſſe. d. l. ſed ſi quemcunque. aut contra eius perſonam per- cußiſſe, ſiue gladio admenaſſe. d. l. ſi quis per- cuſſorem.& his caſibus non requiruntur aliæ coniecturæ. Angel. d. num. 14. Prætereà vbi non ſufficeret probari Carolũ enſe euaginato iuiſ- ſe,& admenaſſe contra Petrum Franciſcum,& probandum eſſet, quòd betrus Franciſcus ali- ter euadere nõ poterat, Tamen cùm in re præ- ſenti betrus Franciſcus non vulnerauerit Ca- rolum in prima admenatione, ſeu primo ictu, ſed poſt nonnullas reciprocas admenationes Carolus remanſerit vulneratus:& Carolus, qui percutiebat, ſeu admenabat, præſumeretur ha- bere animum repercutiendi. Bald. in d. l. vt vim. num. 9. verſic.& not. quòd ille, qui percu- tit&c. negari non poteſt, quin conſtare videa- tur betrum Pranciſcum, contra quem Carolus percutiebat,& repercutere velle præeſumeba- rur, fuiſſe in diſcrimine vitæ conſtitutum. d. l. ſi quis percuſſorem. Etneceſſe illi eſſet vel fu- gere, vel vim vi repellere,& ſic admenare con- tra Carolum. Cumque verba illa aliter ſe tueri non poſſet, interpretentur à Docto. etiam ab iniuria aliqua perſonali. Bart. in l. furem. ad leg. Cornel. de ſicar. in d. I. 1. num. 7. C. vnde vi.& ibidem Bald. num. 14. Petrus Franciſcus iaue- nis nobilis miles non tenebatur fugere: nam fugari eſt iniuria. l item apud Labeonem.§.. 9 de iniur.& † quis non tenetur fugere quando ex fuga imminet ſibi periculum honoris? Bart. in d. I. 1. num. 3. Bald, in d. l.vt vim. num. 9. verſi. alij dicunt&c. Cumque percuſſerit Carolum gladio admenantem, dicitur percuſsiſſe, ne ab eo percuteretut. Bald d. 1.1. num. 6. C. vnde vi. Salyc. in d. l.2. C. ad leg. Cornel de ſicar. Angel. d. num. 12.& 13. Neque Petrus Franciſcus in ali- quo teneripoteſt, quaſi iaceptor rixæ. Primò, quia leges.& Docto. dum volunt auctorem 1i- 10 xæ teneri de omni eo, quod ſecutum eſt, †ap- pellatione auctoris rixæ, intelligunt illum, qui di it, aut fecit, vel facere tentauit aliquid illici- tum, ex quo veroſimiliter ſequi poſſet delictũ ſubſecçutum,& in his terminis loquuntur leges per eos allegatæ, ſup. l. in hoc iudicio. de ſer. corr, item l. quoniam. C. ad leg. Iul. de vi.& de- clarat Bart. in I. diuus, ad leg. Cornel. de ſicar. Verba autem quæ aſſeruntur prolata per Pe- trum Franciſcum non erant aliquo modo illi- XXVEI 9 cita,& omni in caſu non erant talia, quòd ex his veroſimiliter poſſet deueniri ad arma,& vulnera. Secundò reſpondetur, quòd in huius- II modi caſibus conſiderati debet, non † quis primò dicat, vel faciat id, propter quod ſe cuta eſt rixa, ſed quis primò verberet, ſiue percutiat, aut percutere tentet,& vult text. in d. j. ſi ex pla= gis§.tabernarius. ad leg. Aquil. vbi licer is, qui arripit alienam lucernam repertam ſuper lapi- de, faciat rem illicitam. I. falſus. C. qui alienum. de fur.& dederit cauſam rixæ, tamen orta inter eum,& dominum lucernæ rixa, ſi dominus lu- cernæ primò verberet eum, qui lucernam ar= ripuerat, dicitur eſſe in culpa. Vnde ſicuti in eo text. ad iudicandum quis fuerit in culpa Iure- conſultus conſiderat, quis primò verberaue- rit, non autem quis cauſam rixæ dederit: Ita& in re præſenti ad iudicandum quis fuerit in cul- pa, conſiderari debet, quis primiè euaginaue- rit,& cum armis percuſſerit, ſeu percutere ten- tauerit. b CASVS XXVIII. q An liceat baroarijs interficere eos, qui re- ſiſtunt ne capiantur. S V A M A R E V e. I1 Maleficum licet cuilibet licitum ſit capere, ne- mini tamen licitum occidere. 2 Diſpoſitio legis exorbitans àa regulis Iuris, non de- Deot extendi ad alios caſus. 3 Interficere alium quando liceat. 4 Baroarij vt poſſint, quem capere volunt, interfi= cere, quot requirantur,& num. zy/. 5 Furem licet retinere, ac quomodo eundem licet interficere, Velnon. 6 Sioofficialis Volens capere debitorem illum vul- neret, punitur. Aes fin. inl. nec timorem. quod met. cauſ- Homod. in tract. ſynd. num. 100., Auguſt in add. ad Angel. in erſic. fama publica. nu. 54. Hip- pol. in l.1. num. 78. ad leg. Cornel. de ſicar. Boſſ. in tit. de captu. num. 3. aſſeruêre baroarios poſ ſe impunè occidere eos, qui reſiſtunt, ne capi- autur. moti per text. inl. quemadmodum 5. pe nult. ad leg. Aquil. in J. ſi ſeruus. C. de his qui ad Eccleſconfug.& per ea quæ ſcripſit Bart. in d. j. ſi ſeruus. quæ ſententia mihi ſummoperè du- bia videtur. Illi enim repugnat primò lex Cor- nelia de ſicarijs puniens homicidam vltore gla dio. Secundòtext. inl. fin. C. de malef.& ma- 1 them. vbi quamuis cuilibet licitum ſit capere maleficum, nemini tamen licitum eſt occide- re. Tertiò text. in l. ſi ex plagis..tabernarius. ad leg. Aquil. vbi tabernarius qui in rixa effodit oculum ei, qui lucernam abſtulerat, dicitur eſſe in culpa, ſi non prior ab eo vulneratus ſit,& ta- men ille qui abſtulerat lucernam, commiſerat furtum.. falſus.. qui alienum. de furt.& pote- rat licitè à tabernario capi,& non videtur pof- ſe à text. in dict. l. ſi ſeruus. qui loquitur in domino, qui poteſt impunè occidere ſer- uum Ald. in l. fin. C. de requir. Reis. in b Tetri Ant. Ang. in mat. crim. uum in facinore deprehenſum. I. qui ſeruum. de verb. oblig. argumentari ad baroarios, qui non poſſunt occidere deprehenſos in aliquo facinore. Cumque diſpoſitio d. legis ſit exor- bitans à regulis luris, non debet extendi ad ali- os caſus. l. Ius ſingulare. de legibus. præter id, quod Bald. in l.. num. 5ů1. C. vnde vi. dixit, text. illum loqui in reſiſtentia contra Ius diuinum, quod eſtde luregentium,& ſentit non habere locum in alijs reſiſtentijs, text. autem in dict. l. quemadmodum. non loquitur in occidente, & Lvbi prædicta Doct. ſententia eſſet vera, ta- men non poteſt vendicare ſibi locum in eo, quem baroarij poſſunt capere abſque eo quòd interficiant. Is enim qui poteſt apprehendere, ſi occidat, pœna legis Corneliæ de ſicarijs te- netur.l. ſed& ſi quemcunque.§.I. ad leg. Aquil. 3& †ſiob defenſam corporis ſui non licet alium interficere, niſi quando aliter ſe tueri non po- teſt. l. cientiam.§. qui cum aliter. adleg. Aquil. multò minùs ob capiendum hominem debet licere illum occidere, niſi quando aliter capi non poteſt. cumq́ue text. in d.§. penult. loqua- tur in reſiſtente.& in d.l. ſi ſeruus. in eo, qui oc- ciditur in pugna,& concertatione,& Bart. in d. 4 1. ſi ſeruus. †ad hoc vt familia poſsit impunè 7 occidere, videatur requirere duo. Primũ, quòd ille poſsit iuſtè capi: Secundum, q́uòdille ſe de- fendat,& in certamine occidatur, prædicta Docto. ſententia nullo modo procedere po- teſt in fugiente ne capiatur:& quamuis Bald. in d. l. fin.& Homod. d. nu. 100. contrarium ſcri- pſerint, id tamen neque lege, neque ratione probant, text. enim in d. l. quemadmodum. 9. penult.& in d. l. ſi ſeruus.& tradita per Bart. ibi id non probant, imò contrarium ſuadent, ſiue argumentemurà contrario ſenſu, vt& in l. i. de offic. eius&c. in l. ex eo. de teſtib. in l. qui teſta- mento.§. mulier. de teſtam. Siue dicamus ca- ſum fugæ omiſſum in d. l. ſi ſeruus.& in d.§. pe- nult. relinqui diſpoſitioni iuris, ſecundum quã non licet quenquam interficere,& ſecundum quam non licet fugientem, etiam quòd ab eo quis ſit offenſus, interficere. d.§. qui cumaliter. verl. illum enim ſolum&c. Bart. in l. r. num. 10. C. vnde vi.& ſecundum quam etſi deprehen- ſum interdiu in furto liceat retinere, †& telo reſiſtentem occidere, non tamen licet eum fu- gientem interficere. l. itaq;.§. fin. ad leg. Aquil. J. ſi pignore.§. ſi furem. de fur.& contrarium apertiſsimè probat text. in d.§. tabernarius.& vbi prædicta Bald.& Homod. ſententia etiam quò ad fugientem ſit aliquo caſu vera, nullo ta- men modo poſſet habere locum in eo, quem baroarij capere volunt ex cauſa pecuniaria: nam Bald. in Authen.& omninò num. 14. C. ne vxor pro mar. ſcripſit, ſi officialis volens ca- pere debitorem fugitiuum, vulneret, illum eſſe Puniendum: quod etiam ſenſit Auguſt. in add. ad Ang.vbi ſuprà. Id quoque, quod dixere Do- cto. ſupra reſiſtentem baroarijs poſſe ab eis im- punè offendi, procedere poteſt ſolùm quando ille qui reſiſtit, cognoſcitvel ſaltem veroſimili- ⁵ ter cognoſcere debet illos eſſe baroarios, alids enim eis non eſt credendum,& licita eſt defen- ſio,& reſiſtentia Angel. in l. item apud Labeo- nem.§. ſi quis virginem. de iniurijs. Auguſt. in add. ad Angel. vbi ſupra in fin. 44 S V AM AM A R I I Ar. I1 KActionem duntaxat ciuilem no præſumitur quis elegiſſe ex eo, quod petitum fuit auxilium pro capiendis malefactoribus.— 2 Condemnatio criminalis niſi fequatur ſuper de- licto, non etiam ſequi poteſt condemnatio ad rei reſtitutionem. 3 Quomodo ex ſtylo firi extendatur hoc dictum plorando&c. 4 Actores non poſſunt coram Iudice criminali in- tentare principaliter actionem ciuilem,& nu- mer. 5. 6 Agi de re pecuniaria dicitur licet actio oriatur à delitto,& nume. 9. 7 Monrtuo fure antequam ſit condemnatus extin- Auitur crimen,& pœæna furti. 8 Condiclio furtina durat contra hæredem. 10 Criminalis& ciuilis actio ſimul cognoſci non Ppoſſunt. II Bona rapere,& damnum dare, diuerſa funt. 12 ſudex maleficiori est Iudex damni dati, quan- do principaliter agitur ad pœnam: ſecus hidun- taxat ad pecuniariam. 13 Pendente iudicio criminali non poteſt de Iure communi agi ciniliter, vbi damnum eit tale, quòod pro eo potest procedi criminaliter. 14 Conſtitutiones ducales recipiunt interpretatio- nem paſſiuam à Iure communi. 15 Declaratio ſententiaæ Bald.& Ang. dicentium, quod pendente indicio criminaliter intentato per Iudicem inquinentem, poſſit cinilis actio zutentan. M 16 Sle ad cuius inſtantiam Iudex inquirit ſuſtinet vicer partis. 17 nquiſitiohinon probetur, tenetur aliquis perin- dé,ac ſi accuſaſſet. 18 Qui non admittitur adaccuſandum, non admit- titur ad denunciandum, ſcilicet motu proprio, Facus ſi virtute offioij. 19 Probationes fatæ in indicio eriminali probant in iudicio ciuili inter eaſdlem perſonas. 20 Damnum probari,& intereſſe partis quæ non interfuit proceſſut, e proceſſu quomodo int elli- gitur. .. à... 21 Padicia non ſölum, ſed etiam probationes, hi qua erant contra Reum, auferuntur per torturam. 22 In ciuili iudicio qui vult vti probationibus factis in crimiaali, cogitur etiam admittere quæ ſunt: pro Roo. 23 Conſilium pro eo dui poteſt agere ciuiliter,& criminaliter, ſiſolum habeat ſuſpsciones contra delinquentem. 8. E 24 Publico iudicio non potest priuata actione fieri præiudicium. 4 25 Fuadex poteit ad publicam vtilitatem inquirere etiam nemine inſtante. 26 Accuſator vel alius ſuperueniens non potest im- pedire ludicem ne torqueat Reum. 27 Tor- .—. õ——— 2. 4——— 7 extendat— Coram er allione dicitu— F Acet aie am ſit condemna Ena faxti. Tat contra heredem Actio fmul cogniſä mn tuu exty. um tare diueuſun tIudex damm unan. tur ad pænam ſaſiu⸗ am. ninali non poteitde lm ter, vbi damnun dtul ocedi criminalter recipiunt interneuiui e communi. Rald.& Ang. Litenim rio criminaliter intenuu entem, poſſit cuuls aln n Iudex inauiri ſä ur, tenetur aliquis perü aceuſindum nonaumi- am, ſcilicet motupybpn naicio criminub pralan 1 eaſdem perſonu intereſe partu qus 63 procelſu nuumado inteli eriam robationes ſqu aferuntur per torturmm vrr probationibu fitu 7 1 A aamittere qut A ailter,U oreft Agere ciuilter, 1 er buciunes in habeat ſuſfuchr ne fm eſt priuata altiunt, nauirty, n vrilitaten nlun 4 pueniens non 4 4 Reum.„ qu 1 Ir lth⸗ hoc aihm udiee criminay n. m duilem. Conſilium XXII. 19 27 Tortura infertur ad eruendam veritatem. Ctores † ex eo, quòd petierunt au xilium à ludice pro capiẽdis ma- N 8 X Scem, non videntur poſſe dici ele- A giſle actioné duntaxat Ciuilem, licet enum tex. in l. interdum.§. qui furẽ de fur. velit eum qui ducit furem ad præſidem, cenſeri elegiſſe viam, qua rem perſe queretur,&c, ta: men verbailla elegiſſe viam, qua rem perſeque retur,&c. in eo tex. non excludunt iudicium,& pœnam criminalem, ſed duntaxat pœnam du- pli,& quadrupli applicandam parti, vt oſten- dunt verba illa in ſimplum,&c.& in eo tex. fuit actum criminaliter, vt oſtendunt ea verba ma- ximè ſi non ſolum,&c.& illa eo ipſo, quòd in periculum maioris pœnæ,&c. Item, non ſolùm interuenit actus ducendi furem ad præſidem, ſed etiam petita fuerat incidẽter reſtitutio rei, vt declarat Bart. ibi Azo. in ſum. C. de ord. iud. nu. 6. verſ nec obſtant,&c.& diſpoſitio. d.§. qui furem non videtur rei pręſenti conuenire, nam glo. fin.& Barto. ibi. num. 3. Azo. vbi ſuprà di- cunt rationem illius tex. eſſe actum illum in Ci- uilem capiendi furem,& ducéendi ad Iudicem, à quo actu non videtur poſſe argumentari ad a- ctum petendi auxilium à Iudice pro capiendo. Longè enim differunt, an priuatus faciat ali- quid propria authoritate, an verò auxilium à lu dice pro faciendo petat,& vbiactores præten- dant eſſe in caſu illius tex. neceſſariò dicendi e- runt egiſſe criminaliter,& incidenter ſeu acceſ ſoriè implorauiſſe Iudicis officium pro reſtitu- tione rei. Bart.& Ang. ibi Caſtr. inl. ſolemus. 5. 2 latrunculator de iud. Quo ſtante f niſi ſequatur condemnatio criminalis ſuper delicto, non etiã ſequi poteſt condemnatoria ad rei reſtitutio- nem, vt probat tex in verſ.damnato,& tex. inl. 1. de concuſſ. inl. medicus de va.& extr. cogn. Neq; etiam condemnatio huiuſmodi poteſt ſe qui vigore ſcripturarum per eoſdem ludici de- inde datarum. Primò, quia in ſcriptura data ſub die Nouembris dicitur, ꝙ ille comparet in iu- dicio criminali,& petit citari, in ſcriptura verò data, poſt publicationem proceſſus, in qua pe- titur reſtitutio pecuniarum, in fine adeſt verbũ 3 implorando,&. f quòd ex ſtylo fori aliter ex- tendi aut interpretari non poteſt, quàm implo rando officium Iudicis pro reſtitutione pecu- 4 niarum. Secundò, quia f actores non potue- rint coram Iudice criminalium intentare prin- cipaliter actionem Ciuilem ad reſtitutionem pecuniarum. d.. latrunculator,& dictum Bald. inl. ſi pro fure.. condictio de cond. fur. Cathal. in tra. ſynd.q.⸗.condictionẽ furtiuam debere intentari coram Iudice deputato, ſuper maleſi- cijs, repugnat his, quæ dixerunt Bart. in l. inter- dum.ʒ.qui furẽ de furt.in l.z S§. ſi dicantur. fi. re- gun. in 1... l. vi bon. rapt. Cyn. Bart.& Salyc. in?⸗ I. ſi quis ad ſe fundũ. C. adl. Iul. de vi. Ang. Caſtr. 5& alij in d.§.latrunculator, ſcilicet Iudicẽ t ma- leficiorum non poſſe cognoſcere de cauſa pe- Klefactoribus,& ducendis ad Iudi- cuniaria, niſi incidenter,& acceſſoriè, quorum dicta ſunt neceſſariò intelligenda etiam, quòd actio ad rem pecuniariam oriatur ex crimine, nam in his termiuis loquitur tex. in d.§. qui fu- rem,& in d.§. ſi dicantur. quos Bart. allegat,& in his etiam terminis videtur interpretandus tex. 6 in d.§.latrunculator. † Etenim de re pecuniaria dicitur agi, licet actio oriatur à delicto. l. ſi am- bo.§. quoties de compenſ.. fin. de priu. delict. l. de ſepulchro. de ſepul. viol. Secundò, contra Bal. generaliter,& indiſtinctè loquentem vr- 7 get, nam † mortuo fure antequàm ſit conde- mnatus, extinguitur crimẽ,& pœna furti. l. de- functo de pub. iud. l. ex iudiciorum de accuſa. Vnde condictio furtiua quæ datur non ad pœ- nam, ſed ad rem vel æſtimationem d.l. ſi pro 8 fure..l.l inre furtiua eod. tit.& † quæ durat contra hæredem: d. I. ſi pro fure. 6§. condictio poteſt eo caſu proponi duntaxat coram ludi- ce cauſarum Ciuilium. d. l. defuncto§. in qua- cunque, per quemtext. manifeſtè oſtenditur non eſſe bonam conſequentiam dicere, actio oritur ex delicto, ergo poteſt intentari coram Iudice criminalium. Tertiò, contra Bal. videtur caſus in I. i. C. de plagia. vbi dicitur dominum volentem agere contra plagiarium actione in rem, Ciuiliter debere intẽtare eam apud ſuum- Iudicem, id eſt, cauſarum Ciuilium, idemq; ſen tire videtur text. in d. l. fin. de priua. deli. vbĩ ſi 9 †quis velit pecuniariter agere actionibus, quæ ex maleficijs oriuntur, remittendus eſt ad Ius ordinarium, idem videtur probare tex. in J. 1.§. fin. de abige. Quartò, dictum Bal. vbi eſſet ve- rum, neceſſariò foret intelligendum, vt proce- dat poſt finirum Iudicium criminale, vel ante- 10 quam ſit cœptum, nam aliàs †œriminalis& Ci- uilis actio ſimul cognoſci non pofſunt. I. 1. C. quando civil act. l.2. vi bon. rapt.& licet ludex maleficiorum eſſet Iudex ſuper damnis, tà3m de Iure communi, vt aſſeruit Bonif. de Vital. intit. de damn. da. nu. 62. Dec. conſi. 55 0. nu. 3. quàm I1 conſtitutionum ducalium, tamen cùm † diuer- ſa ſint damnum dare,& bona rapere. 1. 2. in prin.&§. dolo autem vi bon. rapt ſicuti& diuer ſa ſunt damnum& furtum. l. ſi familiam de iu- riſd. omn. iud. ab vno ad aliud argumentari nõ 12 licet. Item lure communi † Iudex maleficio- rum videtur Index in cauſa damni dati, quan- do agitur principaliter ad pœnam, ſecùs au- tem, ſi duntaxat ad rem pecuniariam. d.§. la- trunculator. d. l. fi. de priu. del. d.1 defuncto. d. l. 1.C. de plag. Idq́ue ſuadent omnia ſuperiùs ad- ducta contra Bald. in d. l. ſi pro fure& voluiſſe videtur Bart. in d.§. qui furem. num. 5. Prætereà 13 de lure f communi, vbi damnum eſttale, quòd pro eo poteſt criminaliter procedi, non po- teſt pendente iudicio criminali Ciuiliter agi. gloſl. in l. inde Neratius.§. ſi dolo adleg. Aquil. 14& videtur. text. in d. l. 2.§..vi bon. rapt. Con- ſtitutionesque ducales recipiunt interpreta- tionem paſsiuam à lure communi. I. I.§. lex Falcid. ad leg. Falcid.& quamuis Bal. in 1. 1. C. de appell. nume. 9. verſ. quia regula quòd Ciuilis D actio,&c. ————— 1 8. 2 3 8——— 1 5 3 4 3 4 4 ———*—————. 4..„ 8 2—. 4 12 — 5.——— 2—— —— 5——— — 5 3 —— Cm— ——ÿ————— ͦ-⸗õͦ———— 5— 2 3— —————õ—õõÿõÿõÿõ———————u—* 1—— —..— 2. 2 1=— —— 3 — 33333311212122 ——-y 3 d Petri Am. adio See dixeritregotam. Lr. C. quan. ciuil act. &c. non habere locum in inquiſitione,& Ang. in tract. malef. in verſ.& ad querelam. num. 89. ſcripſerit, pendente iudicio criminali intenta- to per ludicem inquirentem poſſe Ciuilem a- 15 ctionem intenrari per partem offenſam, tamen corum 7 dicta videntur primò intelligenda in eo ludice, qui poteſt principaliter cognoſcere etiam de cauſa Ciuili, nam vbi de aliquo diſpu- tatur, cætera præſupponuntur habilia,& non videntur procedere in Iudice duntaxat crimi- nalium, is enim non poteſt principaliter co- gnoſcere de cauſa pecuniaria. l. ſolemus.§. la- trunculatorde iud. Secundo videntur intelli- genda in caſu, quo Iudex inquirit ex mero offi⸗- cio nemine permouente ſecùs autem ſii inqui- * rat ad querelã ſeu inſtigationem partis, etenim 16 hoc caſu is, †ad cuius inſtantiam Iudex inqui- rit, ſuſtinet vices partis, Abb. inc. cùm clamor. nu.z. in tertio caſu. Felin. nu. 4verſ ſecùs ſi non eſt,&c. de teſt.& vbi is cuius intereſt. proſequi- tur inquiſitionẽ, perinde eſt, ac ſi ibi eſſet actor & Reus Fed de ſen. conſ. 26a*ver. in 2. caſu, ideo- 17 que ſif inquiſitiononprobetur,tenetur perin- de, ac ſi accufauiſſet. l. ¼§. incidit. l. in Senatus.. am ad eius, vbi Bart. in princ. ad Turp. Ang. ind. 18 werſ& ad querelam inprin& omnis † qui non admittitur adaccuſandum, non admittitur ad denunciandum, Bart. in l. diuus. num. 7.de euſt. 21 Angufin mal. crim. nes facæ in Iudicio eriminali probenr i in Iuci- cio Ciuili, id tamen procedit ſolùm inter egf- dem perſonas, Bart. nu. 5. Ang. nu. 8. in L 2. 9. 196 edicto. vi bon. rapt.& quamuis Bald. in 1.z2. num. 20 25. C. de eden. f dixerit ex proceſſu inquiſitio- nis probari damnum& intereſſe partis, quæ non interfuit proceſſui, tamen Bald. debet in- telligi ſecundum legem, quam allegat ſcilices Linterdum. ο qui furem de furt.& ſic quando Reus condemnatur de principali crimine, quo caſu cõdemnari etiam poteſt acceſſoriè ad re- ſtitutionem rei,& in his terminis loquitur Inm. in c.cùm oporteat nu ⸗. in fi. de accuſ. Bal. in l. ſi quis ad ſe fundum in fl. C. adleg. Iul. de vi, in l.r- in fin. ad Turpil. Balctinl. penul. de calum. in. obſeruarè: ꝓroficiſci. nu, 7. in 6. q. de off. pro- conſinl. quod euitandi. nu. a. verſ. econtrà aũt- C. de cond. ob cauſ.& vbi probationes receptæ in Iudicio criminali inquiſitionis, probarent in ludicio Ciuili principaliter à parte intentato: Idtamem non videtur poſſe procedere in caſu, in quo Reus fuit tortus, nam tunc ⁊† pentorturã ſublata ſunt, non ſolùm indicia, ſed eriam pro- bationes, ſi quæ aderant contra Reum, Alber. in Ledictum d diui Auguſti de quæſt. Cepol. conſil 32. nu. 204& alijplures, quos referr Hipp. in d. L 22 edictum,& †vbi intentans Iudicium Ciuile pof reo. ſcilicet motu proprio, ſecùs autem ſi de- nunciet virtute officij, Ang. in tract. malef. in verſic nec non ad denunciationemnu. 4. nec; admittitur ad promouendum inquiſitionem. Maria. Soc. in repet. c. qualiter& quando de ac- cuſ. num. 8 ¼in 6. art. q. 8.& huiuſmodi ſponta- neus promotor ſiue inquiſitor non admitti- tur, deinde ad accufandum Bart. in l. ſi maritus 1§. ſ. extraneus. num. a. verf. ſiquidem inquiſi- tio,&c. de adult.& debet citari quemadmo- dum& accuſator, vt ex Soc.& alijs tradit Boff. in tit. de inquiſ. num. 26.& hoc calun non proce- cium præambulum pendet cum eo,&c. Neque ratio, quam refert Ang. d. num. 80. non enim factum ludicis, ſed factum ipſius promouen- tis, ſeu inſtigantis impedit illum proponere ſit& velit vti probationib. factis in Iudicio cri- minali ad offenſam rei, cogitur etiam admitte- re probationes ad deſenſam reifactas: vt in for- tioribus terminis ſecundum in eo, qui perem- Pta inſtantia accuſationis ab alio factæ ſuper- uenit de nono ad accuſandum,& iniuriam ſu- am proſequitur,& dicit ignorare primam accu ſationem tradit Bart. in l. 2 nu. 9. iudic. ſol. vbi allegat text. in lpetendæ. C de temp. in integ. reſtit.& duas rationes. Prima, quia non poteſt habere ratum pro parte. Seeunda, quia debet vti adminiculo authoris cum fua cauſa. Quade re Boſſ in tit:quom. proce. per actionem in de- 23 lictis. nu. 5. inquit eum, † qui agere poteſt crĩ- dit ratio. Bal. in d. l. i. ſcilicet, quia nullum iudi- Ciuilem actionem pendentecriminali udicio, neque ratio, quam adducit Aug. in add ad Ang. vbi ſupra, Boſſ. in tit. de fo. compenum. 123. ſcilicet, quia diuerſeæ ſunt perſonæ, ſeu diuerſæ partes,&c. nam pars, quæ promouit audito- rem ad inquirendum,& quæ intentauit Iudiei- um Ciuile, eſt cadem, ideoq́; ſi actores fuerunt promotoresſiue inſtigatores, in eis dictũ Bal. non poteſt habere locum. Tertis dicta Bald.& Ang. videntur intelligenda, vt pars quæ inten- tat Iudiciumn Ciuile, ita demùm poſsit obtine- re, ſi probet in eo ludicio intentionem ſuam, ideò ſi actores qui prætendunt intentaſſe ludi- cium Ciuile, non interuenerunt aliquo modo, promotores in ludicio criminali, non probant 3 8 1 4 4 4. 3. 42 8 3 8 4A—“ 4““— AA “. 25 tur, de miur. tm, quia cùm f ludex poſsitadpa ſ. neq; vti accuſatores, neq; vti inſtigatores aut 9 pro eis in Iudicio Ciuili, licet †enim probatio- minaliter,& ciuiliter decrimineiſi habet ſolum ſuſpiciones contra delinquentem Mebersage- re ciuiliter, quia ſi agat eriminaliter omnis ſu- ſpicio euaneſeit ſaltem cum tortura,& prote- ſtatio facta à Iudice in torquẽdo, ſcilicet. quòd Reus totquebatur citra præiudicium confeſſa- torum& probatorum non videtur quicquam operari quò adilla, ſuper quibus Reus fuit in tormentis interrogatus, Boſl. intit. de iud.& conſi. ante tortu. nu. 30.& in tit. de confeſſ. nu. 29 Neq; proteſtatio actorum poſt publicatum proceſſum,& factasà Reo defenſiones prote- ſtantium, quòd non intendebant Reũ torque- ri, ſed ablata reſtitui-, potuit ſuſpendere ludici- um criminale cæœptũà ludice inquirente, neq;: facere quò minùs ludex poſsit Reuũ torquere, 24 tum, quia f publico Iudieio non poteſt priuata actione fieri præiudicium.] prætor ait.§. ſi dica- blicã vtilitatem inquirere, etii nemine inſtan- te, Bart. in l. 4. 5. hoc autem Judicium de damn. int, numer. 3.& poſsit inducere probatio- nesex 9 1 81—— 7.“ A 1— Peconträaüt lones receptæ probarent in tte intentato, dere in caſu, fpe torturã d etiam pro- um, Alber in epol. conſil. Hlipp. in d.h n Ciuile poſ ludicio cxi. am admitte- ſas:vr in for. qui perem- factæ ſuper- iniuriam ſu- mam accu ucſe ſol. vbi emp. ininteg. ia non poteld a, quiadebet cauſa. Quade ionem inde- re poteſt cri⸗ dhabet ſolum ,‚dcbereage- ter omnis ſu- zura,& prote⸗ ſcilicet qnòd um confeiſa- tur quicquam us Rcus fuit in ntit.deiud.& de confefſ.nu. ſt publicatucn ſoones proté- t Reũ torque- endere luck⸗ guirente, nec Reü torquere, „ cauhha XIITITI.„, nes ex officio pro inuenienda veritate. l. ſi non- defendantur. de pœn. l. in fin. de quæſt. etiam præſente accuſatore. Bart. d.§. hoc autem iudi- cium. nu. 8.& latiùs q. 14. incip. Iudex malefici- orum, clarum videtur, quòd neq; accuſator, neque alius poſſunt impedire Iudicem, ne ve- ritatem inquirat,& videtur caſus in c. 1.& 2. de colluſ. detegen. vbi, ſi Iudex habet ſuſpectum accuſatorem, poteſt à ſeipſo veritatem inquire- re. Et caſum præſentem decidere videtur. Bal. in l. deniq;.§.i. in i. lectu. de minor. vbi ſeripſit, 26 licet t de lure Ciuili, ſuperueniente accuſato- re, ceſſet inquiſitio, tamen liquidato maleficio & probatis indicijs ad torturam, vel publicatis atteſtationibus non ceſſat inquiſitio ſuperue- niente accuſatore, ex quibus verbis velle vide- tur Bald. quòd accuſator vel alius ſuperueni- ens non poteſt impedire lIudicem, ne torque- at Reum, idem ſenſit Bald. in l. quædam in fin. prin. ini. lect. de eden. vbi vult Iudicem inqui- rentem poſſe ex officio producere teſtes, quos credit ſcire veritatem, licet ſuperueniat accu- ſator, ex quo vult, qusd etiam poſsit torquere, Ttortura enim infertur ad eruendam veritatem. l. edictum de quaæſtio. D 2 CONSI. * CONSILIORVM SIVE RESPONSORVM,AD D— e eufn . 8 8 S 8 2 (0ONTRACTVS,INTERVI uos pertinentuum₰. ENccll. I. V. D. D. Petri Antoni —&☛ 8 aà3 Parier quando ante contrattum agunt de appo- 7 85 2 e bonis& hæreditate Co. Herculis E N 1— 4 eius fratris defuncti, quam hære- ditatem poſsidebat Co. Hector, tanquam ſeri- ptus hæres, Iulia verò& filiæ promiſarnnt ſol- uere quotannis Co. Angelo libras quatuorcen- tum, deinde detectum fuit teſtamentum, in quo ſcriptus erat Co. Hector, eſſe falſum. Pen- dente cauſa falſitatis Iulia promiſit, quòd ipſa& filiæ facient retrodonationem, ſeu re- troceſsionem Co. Angelo,& Co. Angelus pro- miſit Iuliæ, vbi ipſa,& filiæ facerent retrodona- tionem, dare lulię dimidiam hæreditatis,& bo- norum Com. Herculis, vbi illam eſſet conſecu- tus,& deinde facta fuit retrodonatio à lulia,& filiabus,& poſt retrodonationem Com. Ange- lus reiterauit promiſsionem, quæ tamen pro- miſsio probatur duntaxat per teſtes. Obtinuit Co. Angelus liberam poſſeſsionem hæredita- tis,& bonorum Co. Herculis. Agit Iulia, vt Co- mes Ange. vel det dimidiam promiſſam vel vt ſoluat intereſſe. Plura fuerunt oppoſita. Oſten- ditur Iuliam obrinere debere. F V M M A RII AM. 1 Pars altera, cum impleuerit pro ſua parte, potest agere contraaliam. 2 Stipulatio& pactum de aliquid faciendo pariunt contradtum innominatum,& ſecuto imple- mento, oritur actiopraſcriptis verbis. 3 Contraltus facio vt des, parit actionem de dolo, † tamen ex facto aliquidadeit aduerſario, com- perit actio præſeriptis verbus. „ 0 mes Angelus cùm decreto lu- Punt ſine conditione, intelltgitur receſſum 23 A dicis donauit Iuliæ,& filiabus in- 38 ter cætera lura fibi ſpectantia in nenda gonditione, deinde ex interuallo oontra- conqdit ione, ſecus ſi faciunt contradtum perfẽ- ctum. b 5 Mandatum ſi præcedat de aliquid faciendo,& mandatarius ſimpliciter faciat, licet nen cx- primat nomen mandantis, tamen præſumitur eaius nomine feciſſe. 6 NReiteratio denuò facta indicat in contræclu fir- mam contrahentium mentem circa prierem conuentionem. b 7 Verbageneralia non comprebendunt Jura de ßa- turo. 3 Donatio ob cauſam non est proprie donatio, ſed ob cauſam datio,& dicitur contraòètus inno- minatus. 9 Donatio 06 cauſam non requirit inſinuationem. 0 Lex,& ſtatutum mandans inſinuari donationes, non habent locum in promiſſione de donando, quia aliud eſt donatio, aliud promiſſio do- nandi. 11 Tutor niſi promittat defendere, tutela eſt nulla. 12 Conſuetudo est optima ſtatutorum interpres. 13 Ceſſionario quando ineumbat onus probandi. 14 AFrio indicatur minoris preein, covſiderata qua- lirate perſonarum, dubio litis euentu,& incer- titudine victtorie. 15 Ceſſio quandopræſumatur vera,& non ficta. 16 Reus est homo cauilloſits. 17 Precium, quod contrahentibus placuit, quanda præſæmatur iuſtum. 18 Heres nondum certusde quantitate hærediratas hiillam vendat exiguo precio inductus dolo em- ptorus, non cogitur tmplere contractum. I9 Precium ſit inſium, vel iniuſtum, non poteſt diſcerni in illa venditione, in qua venditur incertum. 20 Ven dAi- 8ESSS--· 21 22 agunt de⸗ppo- teruallo contra- tur receſum à ntradtum perft- vid faciendo,& at, icet nen ex- men preſumitur in contrædlu fr- n circa prierem ndunt Jara defi- priè donatio, ſea contradtus inno- rit inſinuationem. uari donationes, ſione de donando, uud promiſſo do- te, tutela eſt nuls. orum interpres. tonus proban 1. a covſderatæ qus- 8 mueutu,& incer- erA,& non fta. tuu placvi- eu, 32 R etrodatio es 20 Venditor actionis ad certam quantitatem, te- „ netur præſtare, quòd elle ſit debitor contra quẽ ceditur actio,ſecusi vendatur actio ad incer- tum. 1— 21 Donatio annuæ quantitatis ad vitam, vel dona- toris, vel donatarij, cur,& quando non indige- at inſinuatione. 22 Tranſactio,in qua ceditur obminimam quanti- tatem Ius fideicommiſſi valentis quadruplum, DVaäalet ob dubium litis enentum. 23 Praſumptio ſimulationis, quæ oritur ex retentio- ne poſſeſſionis, non poteſt allegari per eum, qui contraxit. 24 Ceſſio actionum facta pro maiori precio, quam 4 . jint actiones, non est nulla. 25 Verba hac cum illum fuerit conſecutus, quidim- rtent.. 26 Promiſſio conditionalis etiam ſine cauſa valet, quia conditio habetur pro cauſa. 27 Datum cauſa tranſactionis non repetitur, niſi eſſet euidens calumnia. 28 Repudiando donationem non requiritur ſolen- nitas quæ in donatione requiritur.ʒ 29 Acliones directæ non poſſunt euelli ab oſſibus ce- dentis,& ceſſionarius habet vtiles. G 30. 31 Reus ita tenetur edere actori ad fundandam re- plicationem, ſicut att or ipſi Reo. t fauorabilior quam datio. 33 Pactum de quota litis factum cum procuratori- bus, veladuocatis non valet. 34 Lexpœnalis est ſtricté intelligenda. 3 5 Paria videntur foluere,& promittere. 36 Ceſſio actionis Juando praſumitur calumnioſa. . Nre præſenti videtur agi de con- —h tractu innominato correſpecti- uo,(. do vt des, vel facio vt des. Ete 1h nim lulia promiſit retrocedere,& A filiæ retrocederent,&c.& Co. Ang. promiſit Iuliæ dimidiam hæreditatis Co. Herculis, cùm primùm illam eſſet conſecutus, vnde cùm Iulia impleuerit contractum † pro parte ſua, agere poteſt contra Com. Ang. vt ſer- uet conuenta, vel ſoluat intereſſe, id eſt, quan- tum intereſt Iuliæ, dari ſibi dimidiam dictæ hæ reditatis. l. ob eam cauſam de præſcri. verb. l. le- gẽ. l.cùm res.C. donat.l. hæreditat. de donat.& quamuis præadictæ leges videantur loqui in ca- ſu, quo pactum apponitur in liberatione, vel do natione, tamen idem eſt, quando priùs ſit con- uentio correſpectiua,& deinde vnus implet ꝓ parte ſua. l. naturalis. in prin.& in. fi. de præſcr. verb. l. cùm mota. C. de tranſac. Hinc Bar. in l. Iu riſgentium.§. quinimò. nu. 3. de pact. inquit, t ſi promitto tibi centũ per ſtipulationẽ,& tu pro- mittis ire pro me Romam, habita relarione pa- cti ad contractum, reſultat contractus innomi- natus,& ſecuto implemento, oritur actio præ- ſcriptis verbis,& idem Bart. in l. ſiue apud acta. nu. 9. C. de tranſac. vult, ꝙ ſi quis promittat da- re vel facere,& alius pariter promittat dare vel facere, ſecuto implemento, competere actionẽ præſcriptis verbis, ei, qui impleuit,& quamuis 4 (onſilum J 202 3 alids exfcontractu facio vt des, oriatur actio de dolo, nõ præſcriptis verbis d. l. naturalis.§. ſed ſi faciã, tamẽ quando ex facto aliquid adeſt aduer ſario, cõpetit actio præſcriptis verbis. Bart. in d. . ſed ſi faciã. Neq; obſtat, ſi diceretur à conuen- tione,& promiſsione intelligi receſſum, ſeu Iu- liã dictæ promiſsioni renunciaſſe, faciendo ſim pliciter retroceſsionẽ ex interuallo, argumen- to, l.pacta nouiſsima. C. de pact.& eorũ quæ tra dunt Bar. ibi,& in l. itẽ quia§. fi. de pact. Bart.& Iaſ. nu. 4. in l. Titia.§. idẽ reſpondit de verb. obl. Nã reſpondetur primò, ꝓ tradita per eos, qui cenſuerunt tẽporis interuallũ impedire repeti tionẽ, procedunt, †quando partes ante contra- ctũ agunt de adijciendo conditionem, modũ, vel aliã qualitatẽ contractui fiendo, deinde ex interuallo faciunt contractũ abſq; conditione, vel alia qualitate, non aũt, quando faciunt con- tractum perfectum, ex quo lus acquiſitum fuit parti, Imol. inl. Titia§. idem reſpondit, el. 1. de verb. obl. ver. tu potes dicere, Alex conſi. 27. nu. 4. li.z. Verùm in re præſenti non fuit actũ inter Iuliã,& Co. Angel. ꝙ retrodatio fieret ſub ali- qua conditione, aut alia qualitate, ſed inter ceos fuit factus cõtractus, correſpectiuus perfectus, in quo lulia ſimpliciter promiſit retrocedere, & Com. Angel, promiſit dimidiam hæreditatis Comitis Herculis,& ſubſequens actus retroceſ ſionis fuit factus pro imple mento pracedentis conuentionis. Vnde quamuis in retroceſsione expreſſum non fuerit, ꝙ illa fiebat, vt Co. Ange. daret dimidiam hæreditatis Comitis Herculis, tamen nõ poteſt dici, renunciatum promiſsio- ni factæ per Com. Angelum. Que madmodum & ſi ego promittã Titio dare equum in Cal. Au- guſti,& Titius promittat mihi dare decem cor bes vini naſcituri ex eius vinea,& ego in Calen- dis Aug. ſimpliciter dedero equum, non expreſ se, ꝙ dem equũ, vt Titius det mihi vinum, non per hoc cenſeor renunciare promiſsioni vini, 5& ſicuti † ſi procedat mandatũ de aliquo facien do,& mandatarius ſimpliciter faciat non expri mendo facere nomine mandantis, tamẽ pra ſu mitur, ꝙ in executione mandati, ac pro mandã te,& eius nomine fecerit. J. 4.§. ſi ab ignoto, ver- ſiue autem de man.teſt.& ibi Bart.& in l. qui in alie na.§. ſi is qui. de acq. hæred.& ſi factum erar pactum inter duos, quòd vnus emeret nomine communi, is ſimpliciter emendo præſumitur emiſſe nomine cõmuni. Bal. in I. ſi patruus. nu. 5werſi. item præſumitur. C. com. vtr. ind. Aſex. conſ. 90. li.3. nu. 9.& 10. Ita& retroceſsio intel- ligitur à Iulia facta in executione, non autem in derogatione conuentorũ. Secundò reſponde- tur, ꝙ allegata in contrarium poſſent procede- re. vbi Iulia ageret ex retroceſsiõe, aut ex aliquo pacto appoſito, vel ſubintellecto in dicta retro- ceſsiõe, ſed cùm agat ex conuentione,& alleget adimpleuiſſe illã ex latere ſuo retrocedendo, ab ſurdũ eſt dicere, ꝙ exequendo contractũ quis dicatur ab co recedere. Tertiò reſpondetur, ꝙ cùm ex atteſtationib. teſtium conſtet, Comitẽ Angelum etiam poſt habitam retroceſsionem., D 3z treiteraſ- Detri eAnt. Ang.i 6 Treiteraſſe Iuliæ præſenti promiſsioné dandi dimidiam hæreditatis Com. Herculis,& denuò promiſiſſe dare illam, apparet clara mens con- trabentium, ꝙ per retroceſsionem ſimpliciter factam, nõ receſſerant à promiſsione dictæ hæ- reditatis. Minùs obſtat, ꝙ in retroceſsione ſit di ctum ita& taliter, quòd nihil Iuris& actionis, aut aliter quomodocunq; apud luliam,& filias remaneret, nam verba illa intelligi debent, vt nihil Iuris remaneat ex Juribus, quæ retrocede bantur. ſ lurib.& actionib competentibus, vi- gore donationis, quod manifeſtiùs oſtendunt verbaſtatim ſequentia. ſ.& perinde habeatur, ac ſi dicta donatio facta nõ fuiſſet,& quæ paulò infrà repetuntur ſub diuerſis verbis. † Prætereà verba etiã generalia nõ cõprehendunt lura de futuro, vt conditionalia, vel in diẽ. l. ſi ita ſcripſiſ ſet de l. 2.l. ſià calono, de ver. obl. Promiſsio aũt. Co. Angeli collata erat in diem incertum,& cõ- ditionem, nam verba, cùm illa fuerit conſecu- rus, importãt non ſolùm tempus, ſed etiam cõ- ditioné. Bar. in I 1. nu. 8. decon.& dem. Nõ etiã n mat. contract. vſusfructus vel aliter. Neq; obſtant tria, quæ op- poni videntur. Primòô, nullitas donationis, ex qua infertur promiſsionem Com. Ange. fuiſſe abſq; cauſa,& ſic meram donationem. Secun- dò, nullitas retroceſsionis, ex qua inferri vide- tur, Iuliam nõ adimpleuiſſe conuenta ex latere ſuo, cùm non ſufficiat implere de facto. Tertiò, nullitas promiſsionis factæ per Co. Ange. Pri- mùm fundatur ſuper duobus, ſuper decreto re- quirente in donationib.& ceſsionibus præſtari quoddam iuramentum, item ſuper diſpoſitio- nel. per diuerſas,& l. ab Anaſtaſio. C. mand. Nã quò ad allegatum decretum, reſpondetur illud loqui in donationib.& ceſsionibus titulo lucra tiuo, verùm donatio facta per Com. Ange non fnit titulo lucratiuo, ſed oneroſo,& ob libras 40o-annuas illi promiſſas. Prętereà licet decre- tum requirat iuramentum præſtari per donan- tem,& donatarium,& iuramentum eſſet de for ma, tamen formula verborum. i. ꝙ iuramentũ præſtetur per verba illa formalia non eſt de for- ma cùm decretum non exprimar, ꝙ ſit de for- ——— obſtat, ꝙ promiſsio Co. Ang. contineat dona- tionẽ, ſeu promiſsionẽ de donãdo, ideoq́; fue- rit neceſſaria inſinuatio. Nã reſpondetur, cùm promiſsio Com. Ang non fueritex mera libe- ralitate, ſed vt obtineret retroceſsionem, non poteſt dici donatio, neq; prom iſsio de donan- ma. Videmus& alibi, ꝙ in ſententia requiritur pro forma abſolutio vel cõdemnatio. l. præſes. C. de ſent.& tamẽ verba formalia, abſoluo vel condemno, non ſunt de forma,& ſufficiunt alia verba æquipolentia. l. in ſumma de re. iu. Alex. in l.1. prope finẽ de re. iud.& tex. in. fl.omnẽ. —— ————— —,— ̈x — do. I. 1. ibi not. Caſt. in prin. de don.& omni in caſu diceretuũr donatio, ſeu promiſsio de dons- do nõ ſimpliciter, ſed ob cauſam. ſ. vt ſeret re- troceſsio. †Donatio aũt ob cauſam nõ eſt pro- priè donatio, ſed ob cauſam datio. l.- I. Ariſt. de don.& olim,& hodie dicitur contractus inno- minatus. Bar. in l. 2. n. 9. C. de eõd. ob cauſam,& ex eo oritur cõdictio ob cauſam,& actio p̃ſcri- ptis verbis, Caſt. in d. l.1. nu. 2. verſ.z2. de dona.& dicitur ꝓpriè donatio ob cauſam, quando cau- ſa reſpicit fauorem donantis. Dec. inl. Diuus Pius. nu.. de reg. iur.& videtur ſpecies quædam permutationis.. ſed ſi lege.§. cõſului,& ibi not. 9 Bal. de pet. hæred.& † in huiulmodi donatione nõ requiritur inſinuatio Bal. in dicto.§. conſu- luit, Caſt. in d. l. I. de dona. nu. 4.& alij, quos re- fert& ſequitur Dec. in d. l. Diuus Pius. Idem ſi donatio fiat ob cauſam de futuro, quæ ſit one- roſa reſpectu eius, cui donatur, Imo. in l. Aqui- lius nu.. verſ ſi autem fiat,& de donati. præter 10 id. f quòd lex& ſtatutũ mandans inſinuari do- nationes, non videntur vendicare ſibi locum in promiſione de donãdo, nam quioquid ſcripſe rit quidã Mod. in l iuriſgentium in prin. de pac. aliud eſt pactũ ſeu promiſsio donandi, aliud do natio,& text. in l. ſi quis argrntum.§. ſin autem. C. de dona. nõ probat contrarium, nam textus ille non loquitur in pacto ſeu promiſsione do- nandi, ſed in donatione facta pacto nudo,& nõ veſtita traditione aut ſtipulatione, vt ſi quis Ti- tio præſenti dicat, dono tibi centum, ꝙ demon ſtrant verba illa, quod ſe donare exiſtimauit& inducit tex.de nouo vt huiuſmodi donatio ꝓ- ducat actionem, licet non ſit vallata ſtipulatio- ne, neq; ſubſequuta ſit traditio per retentionẽ “ g “ 1 c“ C. de admin. tut. vult omnes tutores vel cura- tores non aliàs creari, niſi priùs cum alijs ſolen- nibus verbis, quæ pro gubernatione rerum ab his conſcribuntur,& hoc ſpecialiter expreſſe- rint, quòd omni modo ſine vlla dilatione de- fenſionem pro pupillis& adultis ſubire eos ne- II ceſſe eſt, adeò quòd † niſi tutor promittat de- fendere, tutela erit nulla, Bar. ibi,& inl. legiti- mas de legit. tutel.& tamen neceſſe non eſt di- cere, verba formalia, de quibus in eo text. Bald. in d. Qomnem,& in d. l. legitimas in c. ex parte M. de app. num. 25. vbi dicit conſuetudinem ita ſeruare,& Bart. in dicta. l. legitimas cenſuit, ꝙ ſatis ſit promittere defenſionem,& Ang. in d.§. omnem vult, ꝙ ſufficiant verba ſimilia his, de quib. ineo tex. conrinentia promiſsionem de- fenſionis,& Bald. in add. Specu. in tit. de tut. in vlt. col. ver.tutor tenetur, dixit ſufficere promiſ ſionem defenſionis& illa verba, ſine vlla dila- tione, non eſſe de forma,& Alex. in l. prætor ait in prin. nu. 31. de ope. no. nunc.& con. 129. nu. 3. li.i. ꝓbat neceſſariã eſſe promiſsionẽ defenſio- nis, ſed nõ per ea verba formalia. Adhæc inſtru- menta exhibita probant, ꝙ iuramentũ non eſt ſolitũ præſtari per formalia verba decreti cùm in his formula verborum decreti nõ ſit inſerta. Bar. in l. de quib. nu. 2. ver. quandoq;. ad ꝓbatio nem conſnetudinis inducuntur acta extraiudi- cialia, dem probatur ex Muſsina, à qua Notarij Plac. extrahũt formulas inſtrumentorũ, in qua 12 nõ ſunt inſerta verba formalia decreti, fᷓ cõſuc tudo eſt optima ſtatutorũ interpres. l. ſi de in- terpretation. de legi. Quò ad ſecundũ ſuꝑ quo fundari videtur nullitas donatiõis. ſ. diſpoſitio- nẽ. l. ꝓ diuerſas,& I. ab Anaſtaſio. C. mandl. dicit 14 primô. . — G⅓Ꝙ um eſlet de for qp luramentũ non eſtde for. ie, Püitde for. utia requiritur atio.. praſes. 4, abſoluo vel ſufficiuntalia de re. iu.Alex. al fi ſ.omnẽ. ores velcura- amalijs(elen- lone rerum ab liter expteſſe- dilatione de- ſubire eos ne- promittat de- di, Kinl.legiti⸗ teſſe non eſtdi- neo text. Bald. aas in c. exparte aſuetudinem ita eimas cenſuit, n,& Ang. ind.. baſimilia his, de miſsionem de- intit detut.in fufficere promi a, ſine Wla dila- .inl. prætor alt „ con. 129. nu.z. ſsionẽ defenſio- a Adhæcinſtru- ramentũ noneè rbadecrethcumm geti nõ ſit inſerta. odoq; ad pbatio N precium, Liber T I.. primò, non conſtare valorẽ bonorũ& Iurium donatorũ, excedere valorẽ promiſſorũ p dona tarios,& onus probãdi incũbeie ei, quiid alle- 13 gat,& quãuis Bal. in d. l. ꝑ diuerſas. nu. 5. †f velit ceſsionario incũbere onus probãdi, id tamen debet intelligi in caſu quo loquitur Bal. ſ. quan do ceditur actio ad certã quantitatè, vt ſi pro de cẽ vẽdatur actio ad viginti Adhæc& ſi cõſtaret nũc de valore hæreditatis Co. Herc. non tamen cõſtat, ꝙ tẽpore donationis tantùm valuerit de ductis expenſis, quæ erãt fiendæ in conſequen- 14 dis iurib. donaris.& fconftierata qualitate per ſonarũ, dubio litis euẽtu,& incertitudine victo riæ, propter quæ actio iudicatur minoris precij. 1 ꝙ debetur de pecul.l. minus eſt de regu. iu·& iuſtum. l. ſi ea lege. C. de vſu.& in terminis præ- ſentis quæſtionis tradidére glol. fi. verſ. vel dic. quan. deductis expenſis, Bart nu. 6. Bald. nu. 10. Sali. nu. 6. Caſtr. nu. 4.& nu. 8. in d. l.. per diuer- ſas, ad quod con ueniunt, quæ ad iudicandũ, an quis in tranſactio ne fuerit deceptus vltra dimi diam iuſti precij, conſideranda ſcribit Bart. inl. E ſi quis cum aliter. de verb.oblig. Secundò, vbi cedens eſt pauper, nec habet vnde cauſam pro- ſequatur, ceſsionem præſumi veram, non fictã. Idẽ vbi ceſsio fit palàm& publiceè, vel id de quo 16 eſt quæſtio, eſt calumniſs ſubiectum, †& Reus eſt homo cauilloſus Spec.in tit. de ceſsio actio. §. I. verſi. ſed opponitur ad prædicta, Caſtr. in d. L. per diuerſas. nu. 4. vbi in caſu quo mulier pro duob. mille ceſſerat iura ſuper hæreditate, quæ valebat ſex mille, dicit conſuluiſſe ceſsionem valere,& ceſsionarium agere poſſe eriam vltra duo mille, quia actio erat inutilis mulieri pro- pter potẽtiam aduerſarij,& ceſſabat præſumtio de qua in dicta. l. Tertiò, in venditione hæredi- tatis non procedere diſpoſitionem. d. l. per di- uerſas,& d. l. ab Anaſtaſio ſaltem, quò ad hoc, vt ob modicitatem precij præſumatur ſimulata, & non detur actio vltra id, quod emptor bære- 17 ditatis ſoluit, † quia cùm poſsit eſſe lucroſa& damnoſa,& etiam implicita multis ſumpribus, dçontrahentibus placuit præſu- mitur iuſtum. Bal in l. per diuerſas. nu. 8.& Sa- ly um. S. quam ſententiam comprobat paril. conſ. 19. nu. 55. lib. 3. pro qua videtur tex. in l. qui 18 nondum. C. de hæred. vel actio. vend. † vbi ſi hę- res nondum certus de quantitate hæreditatis, illam veudat exiguo precio, inductus dolo em- ptoris, non cogitur implere cõtractum, ex quo innuit, quòd ſi ab hærede certo de eius quanti- tate vel aliter, quàm dolo emptoris vendatur hæreditas exiguo precio, venditor contractum omninò implere cogatur, neq; de ſimulatione in totum, vel in parte opponere poſsit,& quam uis Bart. in d I. per diuerſas nu. 23.& Ang in fin. contrarium aſſeruerint, ſcilicet diſpoſirionem dictarũ. ll.locum ſibi vendicare in hærede ven- dente hæreditatem, quam non poſsidet, eo- rumq́; ſententia ſit magis recepta, illa tamen videtur intelligẽda, vt d. l. per diuerſas,& d. l. ab Anaſtaſio procedant etiam in venditione hære quę faciunt preciũ cenſeri iuſtũ, ꝙ alids eſſet in- — onhuum I 22 ditatis, præter quam quò ad præſumtionem ſi- mulationis orientem ex modicitate precij,& vt nõ detur actio vltra preciũ ſolutũ, quo caſu vi- detur locutũ fuiſſe Bal.& non malè,& ita Bart. & Bal. intelligit Fulg. in d. 1 ab Anaſtaſio. nu. z. ver. dubitant Doct.& omni iu caſu Bar. ſentétia vbi generaliter intelligeretur, põt procedere duntaxar, quãdo venditur hæreditas puta Titij, in qua véẽditione venditor tenetur præſtare, hæreditas ad ſe pertineat. l. cùm hæreditate. l. ſi nulla.l. ꝙ ſi ſit de hæred. vel actio. vend.& non poſſet procedere in caſu, quo venditor incertus an hæreditas ad eũ pertineat, vendit lus ſi quod ſibi competit in tali hæreditate, quo caſu videt vendi ſpes,& incertũ, ſicut quando venditur ia- ctus retis,& venditor ad nihil tenetur, etiamſi hæreditas ad eũ non pertinet. l.ꝙ ſi in venditio- ne l. nam hoc modo. l. ꝙ ſi ſit eod. tit.& quæ vé- ditio nõ affert titulũ, niſi probetur de lure ven- 19 dentis Bal. in d.l. cùm hæreditatem. Nam †in huiuſmodi venditione, in qua videtur vendi a- lea,& incertũ, non poteſt diſcerni, ꝙ ſit iuſtum vel iniuſtũ precium,& conſideratur ſola ſpes,& ſiue parum ſiue multum percipiatur, precium non augetur, neq; minuitur. Bal. in l. ſi ealege. nu. 2. verſic. cùm verò venditur fructus ſpei, ſiue ſpes. C. de vſu.& ſicuti in vẽditione iactus retis & aleæ preciũ, debetur etiam, ꝙ nihil percipia- tur. d. l. ſi jactum retis. Bal. vbi ſupraà, ita inven- ditione luris, quod competit venditori in hæ- reditate, debetur precium, etiã ꝙ venditor nul lum lIus habeat in hæreditate, vt in ll. prædictis. Qua ratione videtur etiam diſpoſitioné. d. l. per diuerſas,& dicta l. ab Anaſtaſio procedere ſolũ, 20 †quando venditur actio ad certam quantitatẽ. quo caſu venditor tenetur præſtare, ꝙ ille, con- tra quem ceditur actio, ſit debitor,& ſine exce- ptione. l. ſi nomen. de hæred. vel actio. vend. ſe- cùs ſi vendatur actio ad incertũ, vt ſi quod Titi- us mihi debet,& hoc velle videt᷑ tex. in d. L. ꝑ di- uerſas in verſi. pro indubitatis obligationib. Et 20 quemadmodu † donatio annuæ quantitatis ad vitã donaroris, vel donatarij, qᷓ non excedit legi timam ſumma, nõ indiget inſinuatione ob in- certum fortunæ exitum. l. ſancim us.. fin. C. de 22 donat. †& tranſactio in qua ceditur ob mini- mam quantitatem lus fideicommiſsi valen- tis quadruplum, ob dubium litis euentum valet. l. Lutius.§. fin ad Trebellian. eodem mo- do donatio vel ceſsio luris, ſi quod cedenti vel donanti competit, aliquo dato vel pro- miſſo donanti vel cedenti, indiſtinctè valere debet ob incertum fortunæ exitum, etiam quòd deinde appareret iura ceſſa plus valere, quàm ſit datum vel promiſſum, ſed& diſpoſi- tionem. dd. ll. non procedere in donatione hæ- reditatis, etiam ꝙ donatio ſit non ſimplex, ſed ob cauſam reſpondit Io. de Amicis conſ. 24.& 10. Imol. conſ. 72. in caſu quo fuerat facta dona- tio hæreditatis,& donatarius promiſerat alere tô,exceptionem ſimulationis, de qua in d. l. per diuerſas,& in d,l. ab Anaſtaſio cõpetere ei, con- D 4 tra quem donatorẽ, conſuluit donationem validã. Quar- tra quẽ iura ſunt ceſſa, non aũt cedenti. Nam in d. Il. ceſsio redditur nulla in fauorẽ eius, contra quem ceditur Caſtr. ibi. nu. 3. ver. interdum op- pugnatur in fauorẽ,&c.& Bart. ibi. nu. 17. vult præſumtionẽ ſimulationis in ceſsione actionis ex eo, quòd adſit ſola confeſsio precij recepti, & non appareat illud reuera fuiſſe ſolutum, ꝓ- cedere ſolùm quò ad fauores eius, contra quẽ ceditur, ſed cedenti nocere confeſsionem, idẽ Ang. nu. 2. ver. ſi tamen,& Alex. conſ. 36.in prin. in ſecundo dixit, cedentem ob id non poſſe op- ponere de ſimulatione confeſsionis,& Bart. in d. l. nu. 19. ver. ſecundũ exemplũ quod ponit gl. inquir tex. illũ prohibete ceisiones, q; fiunt con tra aliquẽ,& non procedere, ſi poſſeſſor habeat aliquod Ius ceſſum ab aliquo, nõ cõtra aliquè, & nu. 20. verſ. intellige quando alius,&c. vult ꝙ; ſi cedatur actio in rem,& ille qui cedit, vel cui ceditur, poſsideat ré, valere ceſsionẽ, cùm con- tra neminẽ fieret, ſed inter ipſos contrahentes, & ſic præſupponit Bart. tex. illũ ꝓᷣcedere ſolum, quò ad p̃iudiciũ eius, contra què ceduntur acti- ones,& Bakibi. nu. 17. cenſuit vbi preeiũ nõ eſt ſolutũ, valere quidẽ ceſsionẽ, ſed ceſsionarium interim agere non poſſe. Caſt. quoq; conſ. 250. in I. par. cir. med. ſcripſit, diſpoſitionẽ. d. I.per di uerfas. procedere quantum ad eum, contra quèẽ eſt facta ceſio, qui poteſt opponere exceptionẽ ſimulationis, ſi ceſsio nõ eſt facta iuſto precio, ſed inter ementem& vendentẽ ſeruandã eorũ conuentioné, qualiſcunq; fuerit, dum modõ ſi⸗ 23 ne dolo& fraude, legimus& alibif præſumtio- nẽ ſimulationis, qᷓ oritur ex retentione poſſeſ- ſionis, nõ poſſe allegari per eum, qui contraxit Bal.in l. emptione. nu.. ver. quæro qualiter pro betur ſimulatio. c. plus val.&c.& in terminis do nationis. Bar. in con. 81. inci. Martinus Fornicor ni in fi. Tandem donatio facta per Com. Angel. non poteſt dici, ſimulata aut calumnioſa, niſi quatenus excedit valorem penſionis annuæ. li. 400. ſoluendæ ad vitam Comitis Angel. d.l.per diuerſas ver. vſq; ad ipſam tantummodõ ſoluta rũ pecuniarũ,&c. vbi Fulg. nu. 10. ver. ibi dolus Xc cir. fi. Caſt. nu. 3.& 7. Ideoq́; pro retro habẽda retroceſsione Com. Ang. promittens rem in- certam,& ſub incerta conditione. ſ. dimidiam haæreditatis Com. Herculis, cùm illam fuerit conſecutus, efficaciter fuit obligatus,& quam- uis dicta dimidia dictæ hæreditatis eſſet tunc maioris precij, non tamen ex hoc videtur poſſe dici promiſsionem Com. Ang. eſſe nullam, vel annullandam, tùm, quia non reperitur cau- 24 tum, ꝙ †ceſsio actionum facta pro maiori pre- cio quàm ſint actionee, ſit nulla, tùm, quia con- ſiderato dubio euentu,& incerto conditionis, iniquitas,& multò minus nullitas contractus ſubeſſe nequit. I. 1. C. de pact. d. l. quod debetur de pecu. Verùm&ſi donatio fuiſſet inualida, ta men Com. Ang. cogi debet ad implendum pro miſſa. Primòô, quia promiſsio eius fuit condi- 25 tionalis, nam verba illa, fcùm illam fuerit con- ſecutus, important non ſolùm tempus, ſed et- iam conditionem, Bart. inl. 1. nu. 8. de condit. DPetri Ant. Ang in mat. contract. conſf. 26& demonſt. †& promiſsio conditionalis etiam ſine cauſa valet, quia conditio habetur pro cau- ſa. l. à Titio. de verbor. obl. vbi not. Bart. Caſtr. Alex.& laſ. Cumq́; conuentio facta inter Co- mitem Angelum& luliam ſit ſpecies tranſa- ctionis factæ obtimorem litis, quam Com. An gelus monere velle minabatur ad reſciſe:onem donationis, in ea non videtur attendi juſtitia, vel iniuſtitia cauſæ principalis,& ſufficit quòd lis de lure, vel de facto timeatur moueri l. 2. C. 27 de tranſact.& ſicuti datum cauſa tranſactio- nis, non repetitur, niſi adſit euidens calumnia. l. in ſumma de cond. indeb. ita& promiſsio ex ea dem cauſa faca nõ videtur poſſereuocari. Quò ad ſecundum principale obiectum, ſeilicet nul- litatem tetroc eſsionis, quæ fundatur ſuper de- creto edito, anno 1489. Ethiſdem leuibus quò b addecretum dicitur, primò illud loqui in do- nationibus& ceſsionibus, quæ fiunt titulo lu- cratiuo, retroceſsionem autem„de qua agitur fuiſſe factam ex cauſa oneroſa, ſcilicet ob pro- miſsionem factam per Comitem Angelum, de dando dimidiam hæreditatis Comitis Hercu- lis. Secundò dicitur retroceſsionem fuiſſere- 28 pudiationem donationis, † in qua nonvidetur neceſſaria ſolennitas requiſita in donationi- bus aut alienationibus arg.l. alienationis§. qui occaſione de verb.ſignif. I. qui autem iuncta l. 1. §. ait Prætor de his qui in frau.&c. l. ſi ſponſus.§. maritus 2. de donat int. vi.& vxo. Hinc mulier poteſt repudiare donationem ſibi factam non- dum acceptatam, omiſſa ſolennitate requiſita à ſtatuto in alienationib. mulierum. Caſt. conſ. 172. in comprobat. Feli. in c. 2. de conſti. num. 7. verſ.ad idem quod nota.Paul. de Caſt.&c. Curt. Iunio. in conſi. 12 0. num. 7. in fin. Quo verò ad l. per diuerſas,& l. ab Anaſtaſio. C. mand. contra quarum diſpoſitionem dicitur eſſe factam re- troceſsionem,& pactum ab ea ſeparatum, vl- tra ea, quæ fuerunt ſuperiùs dicta, pro tuitione donationis,& ea quæ proximè dicta ſunt circa decretum, quæ omnia ad tuendam retroceſsi- retroceſsione non procedere. d l. per diuerſas, non poſſunt euelli ab oſsibus cedentis. gloſſ. in I. quis ergo caſus de pecul.& poſt ceſsionem a- ctiones directæ non ſunt eliſæ creditoribus, niſi in nonnullis caſibus. Bal. in l.1. nume. 19. C. de actio.& oblig.& cedens poteſt eas exercere & exigere nomen ceſſum, præter quàm in caſi- 30 bus, de quib. in l.z. C. de nouat. f ſed exceſsio- ne cauſatur quędam actio vtilis, quæ competit —. ⸗ ceſsionario. Caſ.in l. curatoris. nu. 7 C. de neg. geſt. Bal. in l. ex lega. nu. 9. C. de leg.& actio dire cta ac vtilis, nõ põt cõpetere eidẽ ad idé. l. ſi hæ=- res inſtitutus in prin. ad Treb.& ſi ceſsionarius iterum cedat cedenti, nõ transfert in eum vtilẽ actionẽ Bart. in d. ¹ ſi hæres inſtitutus in princ. &⅞ in. I. nu. 21. de act.& obl. Qua dere ſiper re- troceſsionem nulla actio transfertur, non vide aliqua litis,& quamuis per retroceſsionem tol- leretur onem conuenire videntur: Dicitur primò in tur poſſe conſiderari ratio. d ll. neq; redemptio ——— ͤſſͤͤ * pe— di uſtitia lufticit qndd moueri! 20 auſa tranſactio. ens calumnia! Ppromiſsio exea creuocari Qud um, ſeilicet nul. ddatur ſuperqe. lem legidus qud ud loqui in do- hunt tituloln⸗ n⸗de quaagitur lcilicet ob pro⸗ em Angelum, de Comitis Hercu- lonem fuiſſere- la non ridetur in donationi- enationis 9. qui nem iunca l.. cl.ſi ponſos;. 0. Hincmouler libi factam non- nitate requiſita rum. Caſt conſ. econſti. num.7. e Caſt.&c. Curt. fn. Quoveròad C. mand. contra ir eſſe factam re- a ſeparatum, i- cta, pro tuitione dicta ſunt circa adam retroceßi- Dicitur primo in d per diuerſas aGiones directe tedentis. gloſſ.in oſt ceßionema- ſe creditoribus in Li. nume. 19 L. teſt eas exercele eter quäm in cal- at. † led exceßio- lis, quæ competlt C. de neg. dionemine lerede Liber II. leretur exceptio, quæ opponi potuiſſet ceden- ti, vt in caſu illius tex. inquit gl. in d. l. ſi hæres.& in alijs caſibus tollantur exceptiones, quæ cè- denti obſtant, de quib. in d. l. 3 C. de nouatio. ſeu contra illas paretur replicatio, tamẽ ſi quan do quis acceptat ceſsionem pro tuitione& mu nimine rerum apud ſe conſtitutarum, non ha- bet locũ diſpoſitio.d.ll. vt exprimit text. in d.l. b ber diuerſas. in verſi. exceptis, non etiam debet abere locũ. vbi quis acceptat ceſsionem ſeu re troceſsionem pro munimine actionis directæ apud ſe exiſtentis, nam appellatione rerum ve- niunt etiam Iura.l. rei appellatione. de verb. ſi- gnif.& nomina debitorum. Bar. inl.5.§. argẽto. nu. 3. de au.& arg. leg.& ſi quando quis pro ha- benda exceptione accipit ceſsionẽ, non vendi- cant ſibi locũ. d. Il. non etiam debent habere lo- cum, vbi quis pro tollenda exceptione ſeu habẽ da replicatione accipit ceſsionẽ, etenim actor replicãdo dicitur excipere. l. 2. de exceptionib. & non minuùs fauetur actori circa replicationẽè, 31 Reo circa exceptionem. † Hinc Reus tenetur ita edere actori ad fundandam replicationem, quẽadmodũ& actor Reo ad fundandam exce- ptionẽ. l fi. C. de eden. vbi not. Bar.& poſterio- res. Cumque diſpoſitio. d. I. per diuerſas,& l. ab Anaſtaſio. ſit exorbitans à regula Iuris commu- nis,& ideò non extendenda extra caſum ſuum, & loquatur de ceſsione, non videtur poſſe trahi 32 ad retroceſsionẽ& tetrodationẽ, nam † retro- datio eſt fauorabilior ꝗ́ᷓ datio. l. videamus. 2.. ſi actionẽ de vſu.iuncta.l.cùm fundus in princ. ſi cert. pet.& ſtatuta exorbitantia loquentia de pe tente, non vindicant ſibi locum in repetente, vt poſt Imol. tradit Alex. in rub. ſolu. matr. nn. 20. Secundõ dicitur, ꝙ ceſsio actionis valet vbicun que non apparet ꝙ ſit redemptor litiũ ex cauſa, ex qua fit ceſsio, vt ſuadet tex. in d. l. per diuer- ſas,& tradiderunt Bar. ibi. nu. 18. in fi. Caſt. nu. 6. ver. ſed ſi quæritur, an ſit inualida, Verùm in re pPſenti Iulia repudians donationẽé, vel retroce- dens non põt dici redemptrix litis, neq; feciſſe animo vexandi aliquẽ litib. cùm ipſa nullã ha- beret proſequi litem, imò neq; proſequi poſ- ſet, cùm actiones penes eã non extarent,& in Iulia eſſet ratio, propter ́ Doct. in l.litem C. de 33 procur.& in l ſumptus de pact aſſerunt † pactũ de quota litis non valere, quia. ſ. Procurator vel Aduocatus, qui facit pactũ, vt in caſu victorię de tur ſibi pars, aſpirabit per fas& nephas ad vieto riam, neq; etiam Co. Ang. videtur dici poſſe re- demptor litis, cùm in ipſum actiones aliquæ nõ ſint translatæ per retroceſsionem,& quamuis Co. Angel. qui recepit retroceſsionem,& pro- miſit dimidiam bonorum Com. Herculis, vbi illa conſequeretur, diceretur redemptor litis, vt in accipiente ceſsionem actionis, cum pro- miſsione dandi aliquid cedenti in caſum victo- riæ ſenſit Caſtre. in d. l. per diuerſas. nu. 2. tamen Iura non infringunt promiſsiones& traditio- nes, quæ fiunt à ceſsionario in fauorem ceden- tis, neq; prohibent ceſsionarium conueniri ad id, auod promiſſit, vt velle viderur Caſtr. vbi ſu- Conſcium J. 2 pra, ſed tantùm annullãt ceſsiones,& prohibèt ceſsionariũ agere. d. l. per diuerſas,& d. l. ab A- naſtaſio. que madmodum etiam prohibent Pro cùratorẽ& Aduocatum qui fecerunt pactũ de quota litis agere, ad id, quod ſibi fuit promiſſũ; J. ſi qui. C. de poſtul. d.I, litẽ, d.1 ſumptus. j. ſi re- numerandi.§. Maurus mand. nõ tamen prohi- bent eos cõueniri ad id, quod promiſerũt, imò id concedũt. d.§. Maurus, vbi ille qui fecerat pa- ctũ, de quota,& extiterat litis redemptor, cogi tur ad ſolutionem eius, quod promiſerat in Iu- dicio,& ſi ille qui facit ſibi cedi actionẽ aliquo promiſſo cedenti, poſtquam agendo obtinuit contra debitorem ceſſum, qui fortè non oppo- ſuit de nullitate ceſsionis, poſſet contra eũ, qui ceſsit agentem ad promiſſa opponere de nulli- tate ceſsionis vel promiſsionis, ſequeretur,; ceſsionarius ille ex contractu illicito faceret cõ ditionem ſuam meliorem, contra.l. ſiue hæredi taria ad fin. de negot. geſt.l. iemo ex delicto de regul. iuris. J. inficiando. 5.infans de fur.& quòd diſpoſitio. d. lper diuerſas,& J. ab Anaſtaſio edi- ta in odium eorum, qui accipũt ceſsiones cauſa vexandi alios litibus, reſultaret in eorum fauo- rem contra. l. relegatorum. 9. fi.de interd.& re- fig. l..§. vnde quæritur de publica. Neque ob- ſtat, ſidiceretur, diſpoſitionem quidem. l. per diuerſas inductam eſſe in odium ſolius ceſsio- narij, legem autem ab Anaſtaſio etiam in odi- um cedentis, Caſtr. in d. l.per diuerſas num. z. circa fi. Caſus autem pręſens, in quo Iulialiberè retroceſsit, ſed fecit ſeparatim à ceſsione ſibi promitti dimidiam hæreditatis Co. Herculis, videtur cõprehenſus in d.l ab Anaſtaſio, Caſt. d. l. per diuerſas. nu. z2. verſic. aliquando faciebant fieri ceſsionem totam ex cauſa donationis, Ful- go.circa fi ver. item ſi tota prętendatur donata, &c. Etenim reſpondetur primò, caſum præ ſen- tem videri de comprehenſis in d.l. per diuerſas ſecundum diſpoſitionem, quam facit glo. ibi, in verbo velle. Secundò reſpondetur, quòd li- cet text. in dicta l. ab Anaſtaſio in primo caſu, quem ponit in verſi. ſi quis autem occultè im- ponat pœnam etiam cedenti, tamẽ in ſecundo caſu, quem ponit in ver. ſed ſi quis videtur dun- taxat imponere pœnã priuationis actionis ceſ- ſionario, quatenus excedit, id quod fuit occul- tè datum, non aũt cedenti, quod oſtendunt ea verba? Nulla contra eum vel eius ſubſtantiam ex diſsimulata donatione oriatur moleſtia, quæ verba innuunt, quòd à cedente vigore Ju- ris ſui poſsit moleſtari. Etenim huiuſmodi lex 34 cùm ſit pœnalis eſt ſtrictè intelligenda, neque aliquo modo extendenda. Tertiò reſpondetur, in dicta l. ab Anaſtaſio, cedentem priuari dun- taxat actionib. competentibus, contra debito- rem ceſſum, quatenus excedunt ſum mã pecu- marum pro actione ceſſa receptarum, non aũt actionib. competentibus contra ceſsionarium, quod comprobant ea, quæ ſuperiùs diximus, circa donationem in quarta reſponſione add. J. per diuerſas,& maximè quod ſcripſit Caſtr. d. conſ. 250. in prin. Cumq́; d. l. ab Anaſtaſio nõ pri b uer csſ⸗ Petri Ant. Anguſ. in mat. contract. conſ. uet ceſsionarium præſumptum redemptorem litis Iure agendi contra debitorem ceſſum pro quantitate, etiam clam data cedenti, longè mi nus cenſendum eſt priuare cedentem lure pe- tendi promiſſo à ceſsionario d. l. enim nullum contrahentium punit, niſi in eo, in quo actio ceſſa excedit quantitatem datam pro ceſsione, & quemadmodum, ſi Comes Angelus aliquid ſoluiſſet pro habenda ceſsione vel retroceſsio- ne, non poſſetid repetere. d. I. per diuerſas,& d. l. ab Anaſtaſio. ita ſi quid promiſit, non poteſt obligationem aut promiſsionem repetere aut 35 condicere. Paria † enim videntur ſoluere& promittere. l. fi. C. ad l. Falc. Non etiam obſtare videtur, quòd nulla appareat iuſta cauſa retro- cedendi,& lIac. de Aret. Cy.& Alb. cenſuerunt 36 †ceſsionẽ actionis ſemper præſumi calumnio- ſam, niſi appareat iuſta cauſa illius, nam gl. ind. l. per diuerſas, cenſuit ceſsionem actionis non præſumi ſimulatam, niſi ex cauſis per eam rela- tis, idem Bar. nu. 2. ſequi videntur Bal. Sal-& An ge. Quam ſententiam comprobarũrt Inn. nu. 2. Abb. nu. 5. in c. z. de alie. iu. mut.&c. vbi Imo. di- xit, illam eſſe magis receptam, ꝗᷓ opinionè Iac. de Aret. Prætereà Comes Angelus in proceſſu ipſe narrat iuſtam cauſam retrocedendi. ſ. quia nulla erat ſpes conſequendi hæreditatem Co- mitis Herculis,& Iulia cupiebat liberare ſe ab annua ſolutione. lib. 400. ſed& ſi inualida fu- iſſet retroceſsio,tamen Comes Angelus nõ vi- detur poſſe ob id agere vel excipere, tùm quia ſua non intereſt. fi. in prin. rẽ rat. ha. tùm quia poſsidet quietè& abſq; lite bona Comitis Her culis. l. qui rem, C. de euiòt. tùm quia ipſe etiam poſt factam retroceſsionem reiterauit promiſ- ſionem, quaſi Iulia impleuiſſet pro parte ſua,& id quod quoq; legimus nõ ſufficere fieri de fa- cto. l. hæc conditio de cond.& dem. l.i. 9. hæc au tem verba, ꝙ quiſque inl. quotiens. qui ſatisd. cog.procedit in dubio,& ex præſumpta volun- tate teſtatoris, ſtatuentium vel contrahétium, non autem vbi apparet de contrariavoluntate. J. quid ergo.. cùm autem,& ibi Bart. de his qui no. inf. gl. in l. ea quidem. C. ſi mancip. ita fuer. alie.& Ang. ibi. nu. 3. Quò adtertium. ſ. nullita- tem promiſsionis factæ, per Comitem Ange- lum, quæ ex duobus fundatur. Primò, quia illa ſapit donationem,& in ea fuit neceſſaria inſi- nuatio. Secundò, quia decretum, de quo ſuprà reprobare videtur pactũ, quòd res donatæ aut iura ceſſa vllo tempore debeant reuerti ad do- nantem vel cedentem. Ad primum fuit ſuperi- uùs reſponſum.& quia in contrarium pondera- ri videntur verba ſtatuti dicẽtis nulla donatio, &c. dicitur verbum illud nulla, non operari, vt ſub ſtatuto comprehendatur donatio, quæ non eſt propriè donatio. l. ſi mihi Mæuia.§. fI. de leg. 3 Nam& impl inl. ſancimus. C. de dona. man- dat omnem donationem excedentem ſummã, &c. inſinuari,& tamen propter illud verbum omnem non comprehenditur donatio, ob cau ſam Caſt. in d. l.i. de don. Quò verò ad decretũ, quod aſſeritur reprobare pactum, quòd res do natæ, aut Iura ceſſa vllo tempore debeant reuer ti ad donantem. Reſpondetur primò, decretũ loqui in donationibus& translationibus bo- norum, vel Iurium titulo lucratiuo, item in do nationibus& ceſsionibus, non autem in repu- diationibus donationum& ceſsionum. Secun- dò reſpondetur, decretum reprobare huiuſmo di pactum, quatenus illud continet damnum, præiudicium aut fraudem tertij, ſolùm vt ſo- nant eius verba. Tert idò reſpondetur, donatio- nem Com. Angeli fuiſſe de Iuribus ei ſpectanti- bus in bonis,& hæreditate Com. Herculis,& de ijſidem fuiſſe factam retroceſsionem: promiſsio autem Com. Angeli, non fuit de dimidia Iuri- um retroceſſorum, ſedde dimidia hæreditatis & bonorum,& aliud ſunt Iurâ ſpectantia in bo- nis& hæreditate, aliud ſunt bona ipſa hæredi- taria, ſeu hæreditas& bona,& omni in caſu, cùçm donatio Iurium fuiſſet facta Iuliæ& filia- bus. Cumq; Iulia retroceſſerit, promiſsione Com. Angeli præcedente, de dando illi dimidi- am bonorum,& hæreditatis Comitis Herculis, cùm primùm illam eſſet conſecutus, retroceſ- ſio per Iuliam videtur facta cum pacto, quòd o- mne commodum retroceſsionis, quam ipſa faciebat, eſſet ĩipfius Iuliæ, qui caſus deciditur per Caſt. in d. l. per diuerſas. nu. 6. vt huiuſmodi agendum. ceſsio valuerit tanquam mandatum ſimplex adh CASVS I ꝗIn ſuprà ſcripto caſu iudicatum fuit Com. Angelum teneri ad relaxandum dimidiam bo- norum,& hæreditatis quon. Com. Herculis. Quæſitum fuit, an bona, quæ Co. Angelus præ. tendit ſibi debita ex teſtamentis maiorum, cõ- prehendantur in promiſsione& ſententia prę- S V M MA RTIV M. 1 Voluntas contrahentium in conutractibus magis, quam verborum conceptio inſbicitur. 2 Subrogare quid ſit. 3 Verbaſunt intelligenda ſécundum ſubiectam ma TeriAmM. dictis. b 4 Res quam prohibeor altenare dicitur pleno Iure Med.. 5 Dactio mea velmeum quid ſignificet. 6 Exceptio debet eſſe d eregula,& quid operetur ex 7 AcCtus qui ſequitur, declarat intentionem præce- dentem. 8 Seutentia data ſzper aliqua re, qualiter ſit intel- ligenda. trahentium magis, quam verbo- 3 rum conceptio inſpicitur. l. fI. C. 1 h duæres pig.&c.& verha dubia in AGEM conuentionalib. ſtipulationib. in terpretantur ex mente contrahentium. l. in cõ- uentionalib. de verb. oblig.& ad iudicandum. quid Ncontractibus † voluntas con- —·— „Komni in calu facta lulte Kfllig. erit, promißione andoillidimigi. Comitis Herculi ecutus, retroceſ. im pacto,quòdo- onis, quam ipſa i caſus deciditur Gythuiuſmodi Ktum fimplexad nl ccatum fuit Com. um dimidiam bo- .Com. Herculis. Co. Angeluspræ. atis maiorum co- de&K ſententiapre- TV. M. eontrallibu magun nſticit ur. dum ſubiectamma e dicitur pleno lutt gnißcet. 5447 turex .& quidopere mrentionem prect Fe, qualite ſt intel⸗ troluntas con⸗- Lae I)/) quid veniat in venditione hæreditatis, iura po- tilsimm conſiderant, quid actum ſit. l. 2.§. il- 2 lud.l. ſin. de hæred. vel act. vend. ideò id etiam, quod ad venditorẽé hæreditatis peruenit ex ſub ititutione pupillari, venit in venditione, ſi id actum ſit. d. 9. llud,& quamuis venditor hære- ditatis poſsit retinere id, quod ſibi à defuncto debeatur. l.ſi is qui hære. de cond. indeb.& idé poſsit facere is, qui granatus eſt reſtituere here. lab omnib. 9. fi. de leg. i.& fideicom miſſum de- bitum hæredi habeatur loco æris alieni. l. irritũ Cad leg. Balc. i. pater filium adl. Falc. Tamen in re præſenti& plurib. videtur fuiſſe actum, vt et- iam id, ꝙ in bonis quon. Com. Herculis ſpecta- bat Co. Angelo vigore fideicommiſſorum cõ- prehenderetur in promiſsione, neq; à Co. An- gelo retineri poſſet. Primò, Com. Angelus do- naueratomne lus ſibi cõpetens in bonis quon- dam Co Herculis, etiam vigore fideicommiſſ. & ſubſtitutionum ordinatarũ„per D. Ioannam & Co. Hectorem parentes ſuos Qua de re idem cõprehendere videtur promiſsio bonorum& hæreditarij Co. Herculis facta pro habenda re- troceſsione lIurium donatorum, vt in ſimili ca- ſu tradit Dec conſi. go. nam qualis fuerit intẽ- tio partium in promiſsione Co. Angeli, decla- rari videtur à contractu denotationis præcedẽé. te etiã ex interuallo, Ang. in I. pacta nouiſsima. nu 3. verſ.tamen contra dictum ſuũ C. de pact. in l ſi quis cum aliter. num. 2. de verbo. oblig.& promilsio dandi dimidiam bonorum& hære- ditatis Com. Herculis, cùm primùm illam eſſet conſecutus, videtur ſubrogata loco donationis lurium& actionum competentium Co. Ange- lo ad omnia bona dicti quondam Co. Herculis. Nam † ſubrogare nihilaliud eſt, quàm vnũ lo- co alterius ſubmittere. l.vetus. 9. fi. cùm l. ſeq. de vſufr. Vnde omnia comprehenſa in dicta dona tione Iurium donatori competentium, viden- tur translata in promiſsione dimidiæ bonorü & hæreditaris. l. in contractibus in princ. C. de non nu. pec. I. generali.§. pen. de vfufr. leg. vbi Bart. inquit vſumfructum ſubrogatũ loco an- nui legati ſequi eius naturam,& regulariter ſub rogatio intelligitur facta, cum omnibus quali- tatibus. †[Cumò; verba ſint intelligenda ſecun- dum ſubiectam materiam. leg. ſi vno- loca. pro- miſsio dimidiæ bonorũ Co. Herculis facta pro habenda retroceſsione lurium ad omnia bona, quæ Co. Hercules tenebat, videtur interpretã- da ſecundum ea, de quibus agebatur, id eſt de omnibus quæ tenebat Co. Hercules. Quod et- iam patere videtur ex depoſitionibus teſtium, nam teſtes deponentes ſuper promiſsione, di- cunt Co. Angelum promiſiſſe dimidiam bono- rum, quæ erant Co. Herculis,& alij dicunt eun- dem poſt promiſsionem ex interuallo dixiſſe, Io ve ho promeſſo la mettade delli beni, quali erano del Com. Hercule. Verùm omnia, quæ Comes Her- cules tenebat, erant ipſius, licet aliqua ex his grauatus eſſet reſtituere ſub conditione, ſi de- cederet ſine filijs. ¹. fin.§. ſin autem ſub condi- tione. C. com. de lega. l. domos. vbi nota. 5 5— Conſtium 77. 247 4 Iaſo. numer. 2.& 12. de lega. I. Nam †a&‿ res quam prohibeor alienare, dicitur pleno Jure mea, Bald. in l. voluntas numer. 5. C. de fidei- commiſſ.& hæres pendente conditione fidei- commiſsi, dicitur percipere fructus ex indicio reſtatoris l. mulier.§. hæres verſiculo, alia. ad Trebellian. Adhæc duo teſtes dicunt Comi- tem Angelum ex interuallo poſt promiſsio- nem dixiſſe Iuliæ, aſpettare che habbia la robba del Conte Hercuie che hartiremo ogni coſa,& alij duo di- cunt Com. Angelum quandoque dixiſſe, li po- lio partire con y. S.& darui la meta de tutti li beni del detto Cönte Hercule,& alius dicit, bartiremo fin. vn quatrino. Verba autem vniuerfalia includunt omnia, quæ Comes Hercules tenebat. 1 Julius de legat. 3. vbi teſtator legando fundum Seia- num omnem cenſetur legare etiam eam par- tem, quæ erar aliena,& ab eo pignori accepta. & in vniuerſali diſpoſitione dictio, meum vel mea non reſtringit diſpoſitum,& dictio meum tvel mea denotat non ſolum dominium, ſed quicquid tenetur de fadto. l. cogi. in princ. ad Trebel. Bald. in rubr. C. de verbor. ſignif. num. 5. Bald.in l. 1. numer. 1. verſic. vlt. not. de ſtar. homi.& vbi diſpoſitio ſit de omnibus bonis, dicitur vniuerſalis, Bart. in l. ſi ita numer. 4 ver- ſic. vel verſus de arg. leg. Prætered duo alij te- ſtes dicunt, Comitem Angelum ex interuallo poſt promiſsionem quandoque dixiſſe luliæ, quòd illa habebat partem in bonis& hæredi- tate Comitis Herculis ſicut ipſe Comes An- gelus, vnde cum verbum illud, Come mi, ſi- ue ſicut ipſe, importare videatur regulariter omnimodam,& perfectam ſimilitudinem c. olim de verb. ſign. Soc. conſ. 252. col. 6. verſi 2. quia dicit,&c. vt& dictio perinde. I. ſed ſi lege. § perinde vbi not. Bal depeti. hære. l.i.vbi Bart. de recep. Dec. conſ. 361. nu. 4. Inſuper vltimus te ſtis multa dixit, ex quib. probari videtur Com. Angelum,& IJuliam ſenſiſſe de dimidia omni- um bonorum, quæ tenebat Com. Hercules. Primò dicit, Comitem Angelum dum ſuade- ret Iuliæ, vt faceret retroceſsionè, dixiſſe, quòd bona quon. Co. Herculis erant reditus librar. 2000.Item Co. Angelũ poſt obtentatam poſ- ſeſsionem bonorum dixiſſe velle dare dimidi- am, ſed quòd volebat retinere domum totam pro ſe Ex quib. colligitur, ꝙ partes tacitè ege- rit, vt ſub nomine bonorum& hæreditatis cõ-= prehenderentur omnia, quæ tenebat Co. Her- cules, nam ex quantitate reddituũ dignoſcitur quantitas& valor bonorum. Bart. inl. 2. 1 u. 23. & ibi poſteriores. C. de reſcind. vend. Iaſ in l. ſi fundum per fideicommiſſum. num. z. de leg. t. Et Comes Angelus dum volebat excipere do- mum, fatebarur eam& omniaalia fuiſſe in pro- miſsione comprehenſa, nam † exceptio debet eſſe de regula,& firmat regulam in caſibus non exceptuatis,& licet exceptio non faciat quòd in regula comprehendantur ea, quæ aliaàs non cõprehenderentur. l. generali.§.vxori de vſufr. leg. TFamen ſi exceptio domus non eſt de com- prehenſis in regula quaſi ſuppoſita Kefaen ge 7 — Petri Ant. Anguſ. in mat. contract. conſ. ni operatur, quòd ſub regula veniant omniaa- lia, quæ ſub regula non fuiſſent comprehenſa. Alex. in I. fi. quòd quiſq; iur. num. 4. Idem pro- batur ex confeſsione indiciali Co. Angeli, qui in capitulis dixit dimidiam bonorum& hære- ditatis relictæ per Com. Herculem eſſe valoris libra. 50000. ex quo ſuadetur intentionis ſuæ fuiſſe ſub nomine bonorum& hęreditatis cõ- prehendere omnia, quæ tenebat Com. Hereu- les. Etenim detracta vel minima parte dictorũ bonorũ, dimidia non poſſet aſcendere ad libra. 30000.& verba promiſsionis Com. Angel. re- cipiunt interpretationem à verbis prolatis ab eodem in alio actu l. vxori.§. fi. vbi not. Bart. de leg. 3. Alex. conſi. 69. nu. 3. libr. 6. Tandem cùm 7 †actus, qui ſequitur, declarer intentionem præ cedentem.§.pauonum Inſtit. de rer. diuiſ- Bart. inl. cætera.§. ſed ſi parauerit. nu. 3. de leg.-.in l. ſi concubinam.§. 1. re. amo. intentio ambarum partium, quòd voluerint in promiſßsione com- prehendi dimidiam ommium quæ tenebat Co. Hercules, oſtenditur ex his quæ ſunt ſubſecuta, nam Com. Angelus poſt adeptam poſſeſsionẽ hæreditatis Com. Herculis miſit Iuliæ dimidi- am eorum, quæ erant in loco Renuereti. Neq; mouet me ii diceretur, hic non aliud conſide- randum, quàm tenorem ſententiæ, qùæ conde- mnat Com. Angelum ad dimidiam bonorum & hæreditatis, etenim reſpondetur ſententiæ verba interpretanda ſecundum naturam iudi- cij, etiam ſi improprientur. l.& puto.§.i. fam. erciſc. Bald. in l. fin. C. comm. diuid.& referri ad caſum, qui colligitur ex actis. l. ſi quis adexhi- bendum de excep. re. iud. Bart. in I. Iulius in t. lectu. de cond. indeb.& acta eſſe vehiculum ad ſententiam, illamque videri elicitam ex mente actorum. Bal. in c. cùm ſuper in fi. de cau. poſſ. &c.& quamuis Bar. in l.. C. ſi plu vn. ſent. dicat 8 †verba ſantentiæ potiùs debere intelligi ſecun dum ſe, quàm per relationem ad libellum, id tamen non procedit, vbi ad libellum expreſsè ſe referunt. Bart. in d. l.i. Item non videtur pro- cedere in actis probatorijs. Nam ſententia non nes, à quibus dependet,& à quibus ſumit effe- 5 ſolet eſſe maioris efficaciæ, quàm ſint probatio ctuml.ſed ſi poſſeſſori..fin. cùm l. ſeq. de iure- ſ, jur. Bald. in titu. de pac. iur. firm.§. conuenticu- lam. num. 8. in fin.& ſententia ſemper refertur ad acta probatoria, quò ad declarandum illam, Imol. in l. ex diuerſo.§. fin. ſol. matr. quam legit cum. fin.l. rei iudicatæ, præter id, quòd quan- do lex declarat qualiter ſententia ſit interpre- tanda, tunc ſententia interpretatur non ſecun- dum verba, ſed ſecundum jIuris diſpoſitionem, Angel.& Rip. in l. miles. ,decem de re. iud. vn- de cùm lex declaret verba venditionis hæredi- tatis eſſe interpretanda ſecundum id, quod pro batur fuiſſe actum. d. l. 2.§. illud quæri. dicta l. fi. de hæred vel actio. vend. In re præſenti verba ſententiæ condemnatoriæ ad relaxationem di- midiæ hæreditatis interpretanda, ſecundum diſpoſitionem luris, ſcilicet ſecundum id, quod probatur fuiſſe inter partes actum, quòd etiam “ eeͤ probat tex inl. 4§. ſi quis co ndemnatum. de re iud. ibi ſupletur ex lege, quod ſententiæ iudicis deeſt. Quibus accedat, quòd mens Iudicis in condemnando talis fuiſſe præſumitur, qualis de lure eſſe debet.ex facto vbi not. Bald.& laſ. num. 4 de vulga. Iudex ante m ſecundum acta& probata iudicare debet.I. illieitas.§. veritas de off. præſ. 4 b CASVS III. Iulianus promiſit tres mille aureos Lau- rentio, qui accommodauit tacitam fidem de reſtituendis illis Lucretiæ incapaci, cui ſcilicet ulianus nec donare, necteſtamẽto quicquam relinquere poterat, deinde Iulianus& Lauren- tius communi conſenſu cancellari fecerunt in- ſtrumentum illud promiſ. Fiſcus agit contra Iulianum ad tres mille aureos. Quaritur, an Iure agat.. 4 S u M ARI MA. 1. Donarione inter vinors per ſe vel per interpoſitan perſonam facta incapaci, Fiſcus non admitti= tur, niſi poit nonnullas perſonas. 2 Pradonis loco habetur, qui tacitam fidem accom- modat in præiudicium fiſci, limitatur. nu. 3 4 Lages clant actiones Fiſco contra eum qui tacitam fidem accommodauit duobus ſcilicet concur- entibus. 5 Mandatum de ſoluendo alteri poteſt reuocari an- tequam ſit ſolutum. 182 6 Baldi ſeutentia an jit vera, quodin illo qui taci- tam fidem accommodat, diſtinguendum fit, an jides ſit obligatoria velpoluicitatoria. lcet in vltimis voluntatibus leges aiſtinguant, an quis palam, vel 3 clàm rogeturreſtituere, vt primo calſu legatum, ſeu fideicõmiſſum A remaneat penes grauatum, fe- cundo per Fiſcum à granato auferatur, tamen 1ſif inter viuos quis per ſe, vel interpoſitam per- ſonam, donet aliquid in capaci, vel commen- det alic ui, vt deinde det incapaci, Fiſcus non ad- mittitur, niſi poſt nonnullas perſonas. l. 1. C. de nat. lib Iuncta gloſſ. in ver. commendatas, qui text. procedere videtur, ſiue clàm ſiue palàm id fiat. vult enim veritatem etiam per tormenta inquiri,& qui tex. dare videtur actionem Fiſco, & alijs ibi nominatis, ſolùm poſt traditionem factam incapaci, velilli, apud quem res com- mendatur, vt apparet exverbis illis, retractum & reddatur,& c. In præſenti itaque caſu, non vi- detur adduci poſſe id, quod legitur de hærede, qui accom modat tacitam fidem dereſtituendo incapaci, neque actio aliqua Piſco competere, niſi poſt perſonas in d. l. i. nominatas,& poſttra ditionem factam incapaci, vel interpoſitæ per- Ionę.& niſi contra ipſos incapaces, vel eos apud quos res dandę incapaci fuerunt commendatę. d. l.. quę per Auth. ibi poſitam reperitur corre- cta ſo- ASVS m. omiſit tres mille are0g 1 om modauit tacitam fdem Lucretia ncapaci, cui cila dare, necteſtaméto quicqun at, dei ude lulianus& lLaun onſenſu cancellari feceruntn ad promiſ Fiſcus agit com mille aureos. Quaritur, 1 ARIT MA. vines per ſe vel per interyoſ 4 mcapaci, Fiſcus non adm nonnullas perſonas. asetur, qui tacitam fidem at eiudicium fiſci, limitatur. u oner Fiſco contra eum qui tau modauit duodbus ſciuicet em ſolwendo alter: pot eſt reuocai urum. a an ſt vera, quod in iloaui ccommodat, diftinguendun Latoria vel pollicitatoria. etinvltimis voluntatibus inguant, an quis palam Um rogeturreltitvere, uhe aſulegatum, ſeu fdeicomi remaneat penes— ſumà granato— 4 squis per ſe,yel rrhu t aliquid in canacie. dcinde det incapach ſa ſtnonnullaspei Onas neque actlo poll ¹ d.en, inte erſonaste hiclinee ul „ mnc acesſ factamt.„ iqcapden me Liber II. cta ſolům, quò ad hoc vt perſonæ de quibus in text. nuptias cõtrahere poſsint, ſed in caſu quo naſcatur aliquis ſpurius, vel adſit mulier inca- pax, remanet illa lex. Bart. conſil. 119. incip. Do- minus Dominicus. num. 6. Verùm præſuppo- ſito quòd in præſenti caſu arguere liceat ab vl- timis voluntatibus ad contractus, vt arguit lu- reconſ. inl. quæ de legato. de leg. primo. in l. ita ſtipulatus la grande. de verb. oblig. Tamen in vltimis voluntatibus leges dederunt actionem Fiſco ſolùm cõtra eos, qui accommodauerunt tacitam fidem de reſtituendo incapaci, dicunt enim emolumentum auferendum hæredi, qui tacitam fidem accommodauit,& præſtandum Fiſco.l.cùm quidam..in tacito. de vſur.l. etiã. C. ad leg. Falcid. †& eum qui tacitam fidem ac- commodauit, prædonis loco intelligi,& ideò Fiſco petitione hæreditatis teneri. l. prædonis. de petitio. hæred. l. eum qui tacitũ. de his quib. vt indig.& pœna impoſita ob tacitum fideicõ- miſſum reſpicit duntaxat grauatum, qui fidem accommodauit, apud quem legatum vel fidei- commiſſum palàm relictum incapaci remane- ret. J. in fraudem.§. i. de his quib. vt indig. l. qui teſtamen. de probat.& ob fraudem tacitæ fidei Fiſcus in pœnam ab eo aufert. Bart.in l. non in- telligitur. in princ. de iur. fiſc. nam cõtra ipſum incapacem poſt reſtitutum illi fideicommiſ- ſum, Fiſcus indiſtinctè agit. l. ſi poſtulante.§. fi- nal. ad Trebell. nullam autem pœnam teſtatori impoſuerunt, vel actionem contra illum dede- runt, imò legimus quòd † ſi ille, qui accommo- dat fidem tacitam, aliqua ratione excuſetur, vt ſi ſit filius vel ſeruus, qui debuerunt parere pa- tri vel domino, quòd nihil illi nocet, nec Fiſcus contra quenquã actionem habet. dict. l. in frau- dem. 5. fin. de his quib.& l. ſi tacitam. ad leg. Fal- cid. Ex quibus neque contra illum qui promi- ſit pecuniam tertio, qui accommodauit fidem de reſtituendo incapaci, videtur poſſe Fiſcus 4 actionem aliquam dirigere. Accedat quòd †le- ges dant actionem Fiſco contra eum, qui ac- commodauit ſidem tacitam duobus concur- rentibus, ſcilicet quòd illa tacita ꝓmiſsio poſ- ſit effectum ſortiri:& ideò ſi ille, cui tacitè pro- miſſum erat reſtitui, moriatur viuo teſtatore, nihil poteſt à Fiſco vendicari, ſed res remanet apud eum, qui tacitam fidem dederat. l. final. in fin. de his quib. vt indig. Idem ſi moriatur poſt mortem teſtatoris, antequàm ceſſerit dies fi- deicommiſsi. Bart conſil. ½ 4. incip. Cechus de Spoleto. in fin.& quòd res reſtituenda incapa- ci ſit penes grauatum, qui fidem accommoda- uit. dict§. in tacita. in verſicul. auferen.& dict. l. etiam. in verb. adminiſtraſſe.& in verb. aufer- tur.& dict. l. eum qui tacitam. in verb. ſuſcepit. & l. ex facto.§. Iulianus. in verſicul. auferatur. de vulgar.& puniunt illum, qui tacitè promitrit reſtituere incapaci in eo ſoluùm quod promiſit reſtituere. dict. 1. ex facto.§. ulianus. ibi. not. Alex. in fin. Quamobrem cum reſtituto& can- cellato inſtrumento promiſsionis factæ illi, qui accommodauit tacitam fidem, reſtitutio ob 4 Conſilium III. 25 tacitam promiſsionem effectum vlteriùs ſor- tiri nequeat, nam mulier nullam habet actio- nem contra promittentenn vel eius hæredem, nulla actio contra aliquem competere Fiſco videtur, præcipuè cùõm is qui accommodauit fidem nihil habeat quòd ab eo poſsit auferri,& in cuius priuatione puniatur. Prætered is, qui promiſit tres mille aureos tertio, vt ille eos de- inde reſtitueret mulieri, poteſt pœnitere,& pactum ſeu obligationem de reſtituendo mu- lieri, reuocare, ſaltem quouſque pecunia fuerit data tertio,& ſic venerit tempus, quo tertius reſtituere teneatur,& mulieri actio contra il- lum ſit perfectè quæſita, vt probari poteſt ex eo, quod legimus mandatum de ſoluendo al- teri poſſe reuocari antequàm ſit ſolutum. J. ſi cùm Cornelius. de ſolut.& ex his quæ dixere Bart.& cæteri in l. qui Romæ.. Flauius. de verb. oblig. Qua de re, ſicuti in vltimis voluntatibus donec teſtator viuit,& ſic poteſt reuocare in- ſtitutionem ac legatum,& remittere tacitam fidem, Fiſcus nullam actionem habet, ita in cõtractibus nullã Fiſcus habet actionem quo- uſque pactum& obligatio de reſtituendo in- capaci poſſunt remitti& tolli,& multò minùs poſt illorũ remiſsionem& reuocationem taci- tam vel expreſſam. Conſiderandum quoq; fan hic allegari poſsit id, quod poſt Oldrad.& Cyn. voluit Bald. in l. in tacitis. de legat. primo. eum, qui accommodauit tacitam fidem, puniri, ita demùm ſi accõmodauit fidem obligatoriam, ſecuùs ſi pollicitatoriam vel enunciatiuã, quod etiam cenſuere lIaco. de Aret& Rayn. vt refert Imol. ibi. qui tamen dixit id fortè non eſſe ve- rum, per text. in l. non intelligitur.§. racita. de iur. fiſc. qui text. neceſſariò non concludit con- tra Bald.nam licet velit ex chirographo vel con feſsione grauati. ꝓbari tacitum fideicommiſ- ſum, intelligi tamen poteſt, dummodò chiro- graphum contineat obligationem, vel rogatus confiteatur feciſſe obligationem de reſtituen- do incapaci. W CASVS IIII. dCGazola tanquam hæres Iulij mouit poſſeſ- ſorium iudicium cõtra poſſeſſorem bonorum hæreditariorũ, deinde vnà cum Canarixio fecit ſcriptulum, quod fuit ſubſcriptum à tribus te- ſtibus, in quo conuenerunt de diuidenda inter eos hæreditate Iulij æqualiter,& quòd Canari- xius communibus expenſis litem proſequere- tur. Gazola ſolus litem ſuſtinuit,& obtinuit poſſeſsionem bonorum, petit Canarixius par- tem hæreditatis, petitionemꝗ; ſuper ſolo ſcri- ptulo fundat. Quæritur, an aliquo iure Gazola tueri ſe poſsit. SVr M M A RTIV M. 1 Eyx diuihionis padto, ſeu diuiſione agi non poſſe. 2 Padtum de deponendo ſiue commodanda no pro- ducit actionem. E 3 Con- Detri Ant. Ang. in mat. contract. 3 Contractus correſpectiui nemini dant ationem, das quòd ſi illas appellemus tranſactiones, cùm nulla ſubeſſet lis inter Canarixium& Gazo- quam pro parte ſua impleat. antequam 7 sparte ſua impleat 6 ſlionis placitum de pact. in l. ſi di- N uiſionem. C. fam. erciſ& in l. cùm 8 3 2 2„712— 2 2 a. 1 V— deciditur, ex pacto,] diuiſionis, ſeu diuiſione agi non poſſe, vnde ſi pactum de diuidendo rem communem, vel diuiſio rei communis facta ſimplici conuentione, non producunt actionem, multò minùs produ- cere debet pactum de diuidendo rem, quæ nõ ſit communis, vt ſenſit gloſſ. in d. l. diuiſionis. Et † ſi pactum de deponendo, vel commo- dando non producunt actionem, Bartol.& Caſtren. in l. Iuriſgentium in princip. de pact. quamuis ex depoſito& commodato oriatur actio, multò minuùs ex pacto de diuidendo o- riri debet actio, quæ etiam non oritur ex diui- ſione ſimplici. d. l. ſi diuiſionem. Ad idem vide- tur caſus inl. Iuriſgentium.§. ſed cùm nulla de pact. vbi dicitur, cùm nulla ſubeſt cauſa præ- ter conuentionem, hic conſtat non naſci ob- ligationem,& ſi dicamus, hic nullam adeſſe cauſam conuentionis, tunc licet interueniſ- ſet ſtipulatio, obſtaret exceptio. I. 2.§. circa de do. except. Quòd ſi dicamus adfuiſſe cauſam, vt ſcilicet proſequerentur litem communibus expenſis, cùm impleta non fuerit cauſa, quia Canarixius nunquam ſuſtinuerit ſumptus li- tis, obſtat exceptio, nec ſufficit, quòd offeratur nuncimplementum. Caſtren. in d.§. ſed cùᷣm nulla. numer. 1. in I. 1. in fin. eodtitul. Præ- tereà Bart. in l.per diuerſas. numer. 23. C. mand. inquit, diſpoſitionem illius l. procedere in hæ- rede vendente hærediratem, quàm non poſsi- det, vel ſuper qua pendet lis, ideoque d.l per diuerſas. habebit locum etiam in præſenti ca- ſu, quo Gazola fecit pacta& conuentiones cum tertio ſuper hæreditate, ſuper qua pen- debat controuerſia inter ipſum& alium cir- ca hæreditatis poſſeſsionem. Qua dere cm non interuenerint requiſita ab ea lege, con- uentiones illæ fuerunt nullæ& inualidæ. Cum- que Gazola non poſſet in alium transferre hæ- reditarem litigioſam, Canarixius petens eam vigore conuentionum factarum(lite inter Gazolam,& alium ſuper ea pendente) exce- ptione repellendus eſt. l..in fin. de litig. glo. l. fin. in verbo. vitio. C. delitig. l. 1. in fin quæ res pign. oblig. Et ſi diceretur vitium litigioſi, non habere locum in diuiſione hæreditatis. d. l. fi. 0. delitig. Reſpondetur, ſi Canarixius feciſſet il- las conuentiones, tanquam hæres, ac diuiſiſ- ſet, patefadto, eum non eſſe hæredem, tenere- tur reſtituere accepta l. cùm putarem in fin. fam.erciſc.& multò magis petens prætextu cõ- uentionum factarum cum eo, tanquam cum hærede, poteſt exceptione repelli. I. 3. C. de 1 cond. indeb. Adhæc ſi dicamus conuentiones illas continere donationem, cùm non adſit in- ſinuatio Iudicis, requiſita à ſtatuto, fuit inuali- 2 “ ,„·„ proponas. 2. C. de pact. in quibus lam, non potuit tranſigi. I.1. de tranſact. Cum- que Canarixius non impleuerit contenta in eis, agens exceptione repellendus eſt. l. qui fidem de tranſactio. quòd ſi diceretur. ineſſe contractum innomigatum correſpectiuum. Do vt des ſi conuentiones fuerunt inualidæ ex parte Canarixij, qui abſque conſenſu patris, non potuit diſponere de bonis profectitijs, nec aduentitijs, fuerunt etiam inualidæ ex par- te Gazolæ. I. fin. de acceptilat. l. cùm emptor 3 de reſcind. vend. † Tandem in huiuſmodi con- tractibus nemini competit actio, antequã pro parte ſua impleat. l. ex placito. C. de re. perm. & admittitur pœnitentia, dummodô ad- uerſarius pro parte ſua non adimpleuerit. l. 3.. 1.l.ſi pecuniam in prin. de cond. ob cauſ. Quòd ſi Canarixius ſubtractis inſtrumentis, quibus Gazola poterat inſtrui deveritate, extorſit hu- iuſmodiconuentiones, Gazolæ ſuccurri pote- rit remedio exceptionis doli,& actione de do- loaſi ſoluiſſet. l. ſub prætextu. C. de tranſact. Et ſi Gazola falſis perſuaſionibus Canarixij in- ductus fuiſſet ad paciſcendum, pacta ſeruara non compellitur. l. qui nondum. C. de hæred. vel actio. vend. CASVS V. c Filius familids emancipatus ante emanci- pationem habitans ſeorſum à patre, emit non- nulla bona à patre ex pecunijs dotis vxoris,& poſt emancipationem multa ex negotiationi- bus lucratus eſt. Quaritur, mortuo patre, an volens ſucce- dere cum cæteris fratribus, teneatur illis con- ferre acquiſita. 1 E ſiufrrutt us dotis uxoris filij quando ſit patrit, G quando nou. 2 Emancipati hodie non conferunt, nec Caſtrenſiaa neo aduentitia, fecus alias. 4 3 Filius emancipatus, ſi aliquid lueratur, etiam ex pecunia patris, dicitur aduentitium, ibidemq, declaratur, quomodo& quando. 4 Onus probandi, acquiſita ab emancipato eſſe ex re patris, incumbet fratribus agentibus. 5 Emancipatum propria induſtria acquifiuiſſe quaã do preæſumatur. 8— z Vo ad bona empta à patre ante emancipationem. Bart. inl. fra- teraà fratre. nu. 51. de cond. indeb. dixit, ſi filius emit à patre rẽ ipſi- Kus patris,& ſoluir precium de pecunia Caſtrenſi vel aduentitia, cuius pa- u,— impleuerit.! 38. ob cauſ. Quòd nentis, quibus Re, extorſit hu- eſuccurri pote- Lactione de do- „de tranſad. Bt s Canarixij in- „pacta ſeruara m. C. dehæred. ante emanci- tre,emit non- lotis vxoris,& negotiationi- volens ſucce- atur illis con- VAM. o ſt paurin, C t, nec Caſtrenßa, neratur, etiam ex nritium, ibidemg, ndo. mancipato e ex 3 agentibus. ⸗ ia Acaqb Ruiſſe ous ta à patre anto . Bart. inl. fra⸗ de co ad indeb. ità patre re jpſi⸗ lwit precium atitia, culus pa Liber 1. ctus dotis eſt filij. Bart. in l. contra.§. quotiens. rer. amot. Rom. inl. ſi cùm dotem§.transgre- diamur. ſolu. matrim. latè Bald. nouell. in tract. de dot. in 35.& 36. ſpeciali 6. partis,& in ſecun- do ſpeciali 7. par. Quantum verò ad bona quæ- ſita poſt emancipationem ſiue à patre, ſiue ab alijs quibuſcunq;, licet emancipati olim tene- rentur omnia conferre ſuis, exceptis caſtrenſi- 23 bus, f hodie tamen non conferunt nec caſtren- ſia nec aduentitia. Bart.inl. ſi emancipati num. 7. C. de collat. vbi compròbarunt poſteriores. Qua de re, ſi verum eſt, quod dixir Bald. in J. omnimodò.§. imputari. C. de inoffic. teſtam. 3 num. 6. † filius emancipatus, ſi aliquid lucratur etiam ex pecunia patris, dici aduentitium: ideò nec imputandum in legitimam, nec conferen- dum, quod ſequitur Rip. in J. in quartam. num. 160. ad legem Falcid. niſi filius ignorante patre negotietur de pecunia patri furtiueè ſubtracta, res videretur indubitata, ꝙ ſiue filius emanci- patus lucratus fuerit ex pecunia propria, ſiue patris, ſiue laboribus& induſtria, lucrum dici aduentitium,& ideò non conferendum. l. fin. C. de colla.& licet vbi relinquitur, vel datur ali- quid filio in poteſtate ab aliquo, diſtinguatur, An detur velrelinquitur contemplatione pa- tris vel non, vt primo caſu dicatur profectitiũ, ſecundo verò aduentitium, tamen vbi, quod datur vel relinquatur filio emancipato indi- ſtinctè, acquiritur filio,& dicitur aduentitium. Bald. dict. l. cùm oportet. numer. 4. Quòd ſi etiam demus filium emancipatum habere pe- culium profectitium,& quæſita ex re patris ab eo conferenda, tamen cùm ipſe ſit in poſſeſsio- 4 ne, †onus probandi, bona acquiſita ex re pa- tris, incumberet fratribus. gloſl. in l.cùm opor- tet.in princip.vbi Bald. nume.iI. C. de bon. quæ lib. Bald. in Authentic. ex teſtamento. num. 9. C. de colla. Abb. conſil. 36.lib. 2. Sed ſi filius age- ret, ideoque onus probandi illi incumberet, ſi 5 probaretur filium † eſſe induſtrioſum& mer- catorem,& nomine proprio negotiatum fuiſ- ſe,& bona paterna non adminiſtraſſe, præſu- meretur proprijs laboribus& induſtria quæſi- tum. Bartol. in dict. J. cùm oportet. numer. 5. Bald. num. uI. Idem ſi adeſſent coniecturæ quas ponit Abb. in dict. conſil. 36. Sed quamuis con- ſtaret filium exercuiſſe mercaturam, cum pe- cunia patris,& ſic lucratum fuiſſe ex re patris, lucrum tamen pro rata induſtriæ diceretur ad- uentitium,& ſecundum Bartol. in dict. l. cùm oportet.in princip.& in l. 1. 9.nec caſtrenſe. nu- mer.. de collat. bon. dimidium lucri debet da- ri perſonæ& induſtriæ, dimidium rei: Bald. au- tem in dict.l. cùm oportet. numer. 10.& in dict. I. omnimodòô.§. imputari. num. 6. inquit, arbi- trarium eſſe Iudici, qui conſiderata qualitate perſonarum& negotij, iudicabit quantum ſir? arbitrandum perſonæ, quantum rei, de quo la- tè per Socin. conſil. 92. in antepenult. colum. Rip. dict. l. in quartam. num. 157. ſitamen filius feciſſet negotiationem de fructibus bonorum datorum à patre, luerum non diceretur profe- 5 Naturaſis oblsgatio non tollitur per ſententiam 8.(onſtium. 26 Ktitium, licet ſi ex frudiibus ſimpliciter acqui- reret, diceretur profectitium. Barrt. dict. hcuͤm oportet. numer. 2. cCaAsvSs vI. AAntonius emit quoſdam fundos à Bartho- lomæo precio ſcutorum mille, cum pacto vt venditor quandocunque poſſet, redimeret eo- dem precio: quos fundos emptor locauit in perpetuũ venditori pro multis ſtarijs frumenti fingulo anno perſoluendis. Aliquot annis poſt- eà conditum decrerum à Vicelegato in odium facientium ſimiles contractus, quòd poſt lon- gam perorationem&c. inquit decernimus, quòd poſthac in poſterum nulli liceat vigore cuiuſcunque contractus etiam emptionis à 30. annis citra, cum quauis perſona celebrati, exi- gere pro fictu aut cenſu annuo in frumento vel alijs ſegetibus, niſi ad rationem librarum quin- que pro centenario. Poſt hoc decretum Bar- tholomæus peraliquot annos ſponte ſoluit fi- ctum ſolitum frumenti Antonio, quod ſemper exceſsit rationem quinq; pro centenario: vult nunc repetere id, quod vltra ſtatutam à decre- to ſummam, ſoluit. Qucritur, an aliquo iure tueri ſe poſsit Antonius. n Fp A AM A RIV M. Lex vel ſtatutum prohibens altionem, intelligi- tur non ibſo iure, ſed ope exceptionis. — 2 Verba futuri temporis poſita in lege vel ſtatuto non ipſé ure, ſed ope exceptionis vel per ſenten- tiam intelliguntur. 3 Statutum vel lex vbi de actu perfetto inuali- dandlo di Bonit, non ipſõ iure, ſed ope exceptio- ieeaeu”nunau 4 Aationes regulariter non tolluntur ipſo iure. abſoluroriam. olutum ſcienter repetinon poteſt. 7 Erigere est ab inuuo extar ere o Bicunq; flege vel ſtatuto diſpo- 8 nitur actionẽ non dati, actio non N detur vel ſimile, intelligitur non ... N Jipſo iure, ſed ope exceptionis in ciuilibus. l. 1. ad Senatuſconſult. E 2 Eccleſ. Detri e Ant. Ang. in mat. contrast cen Eccleſ& ibi clariäs Bald. qui inquit, quòd vbi lex infligit pœnã actionis excluſiuã per verba futuri temporis. ſemper intelligitur per ſen- tentiam. Salyc. in l.2. in 3. q. C. de iur. emphyt.& ibi Iaſ.num. 33. Iaſ. d.§.ſublata. idem ſi verba ſiut dubia, vt ꝗa poſsint ſe habere ad præſens, præ- teritum, vel futurum. Alex. ex Anto. de Butrig. &Imol. in addit. ad Bart. in l.I1mperator: de iur. Fiſci. Ex quibus in propoſita ſpecie videtur, quòd verba, nulli liceat exigere, denotent, vr non liceat exigere non ipſo iure, ſed per exce- ptionem, yt de verbo, omittat, dixitg gloſſ. in l. ſi quis in tantam. C. vnde vi. Rip. inc. fepè. num. 99. de reſtitutio. ſpol.& de verbo, cadat. gloſſ.& Bartol. in Authent. ad hæc. O. de vſur.& de ver- bo, priuentur. glo, in c. cupientes.§. ſi verò diſ- cordia. de elect. in 6. Prætereà cenſuit Bartob in 1.ſt ita quis.. ea lege. de verbor. oblig. vbi ſtatu- tum † vel lex ſuper actu perfecto inualidando diſponit non ipſo iure, ſed per exceptionem intelligi. Item regulariter Tactiones non tol- lunturipſo iure, niſi certis modis. I. obligatio- num ferè.. placet. de actio. Koblig.& Bartol. in l.i. num. 18 de condit. indeb. dixit, Ideò Ma- cedon. Senaruſconſ. non tollere ipſo iure actio- nem, quia verba non tendunt ad perimendam obligationem,ſ ed ad impediendam petitionẽ. Cuͤm igitur fictus frumenti eſſent indebiti ſo- lum ope excéptionis orientis ex decreto, ſe- quitur quòd ſponte ſoluti repeti nullo modo poßiint. I. qui exceptione. de cond. indeb. ma- zimè cùm exceptio detur odio creditoris. Bar- tol.& Jaſ. ibi, quo caſu etiam per errorem ſolu- tum repeti non poteſt. Bartol. l.i numer. 27. de condit. indeb. Tandem& ſi decretum Vicele- gati ſuſtuliſſet ipſo iure obligationes fictuum Vtra quinq; pro centenario, adhuc tamen vi- detur repetitionem ceſſare, etenim ſi debitor liberatur ex aliqua diſpoſitione legali in pœ- nam creditoris, tunc errore iuris Säuruih re- peti non poteſt: nam remanſit naturalis obli- gatio, licetà lege ſit ſublata ciuilis. l. ſi pœnæ. de cond. indeb. vbi Bart. Caſtr.& Iaſ. Et ſicuti a na- turalis obligatio non tollitur per ſententiam ablolutoriam. l. Iulianus. de condit. indeb. Ita etiam nõ debet tolli ex diſpoſitione legis. Bart. evim in l.i. num. 6. de condit. indeb. æquiparat ſententiam Iudicis,& auctoritatẽ legis ad tol- lendam obligationem: edictum quoq; Præto- ris poſitum in titul. quòd quiſq; iur. non tollit naturalem obligationem. L. penultima. 5. final eod. titul. Qua de re cùm decretum non ſuſtu- lerit naturalem obligationem, ſolutum repeti non poteſt. I. ludex. de condi. indebit. di& l.pe- nult. 5.fin. quòd quiſq; iuris. Quod ſi conſtare poſſet Bartholomæum † ſcientem, exceptio- nem ex decreto ſibi competentem, ſoluiſſe, proculdubio ceſſaret repetitio. I.i. de- cond. in- deb. l.cuius per errorem. de reg. iur. Dici etiam poſſet, cùm f exigere ſit ab inuito extorquere. I. fideicommiſſa.§. ſi rem. de legatis tertio. 8 Antonius acceperit ab eo, qui ſi ponte dabat, nõ dici conttaueniſſ decreto,& ab eo repeti non poſſe, vt& in l. pupillus. de his guß in fraud. cre- ditor. Et hoc poſito pro vero, quòd remoto Vi- celegati decreto, Antonius iure potuerit exi- gere frumenti rictus, de quibus in themate. GAS VS vII. 4 Camfllas, in iudicio probauit: ſe mutuaſle annis præteritis ſtaria 500. frumenti Hierony- mo ſibi reſtituenda infra annũ iam diu lapfum, & obtinuit ſententiam ad ſui fauorem, deinde executionem primò realem, poſteâ perſona- lem cõtra Hieronymum pro dictis ſtarijs 500. frumenti:& ſic carceratus fuit Hieronymus, qui ſolutis ſtarijs 500. frumenti fuit relaxatus. Petit Camillus nunc precium, quanti plurimi frumentum valuit à tempore moræ. Aubern. a an Hieronymus poſsit aliqua ratione defendere ſe à ſolurione dicti precij Aanti plurimi. 7 v A t ANIV A. T. Ofteium Jadicis mercenarium per auod poterat Peti acceſſorium, extingnitur facta condemna tioué pro déeluto principali. 3 260 47 Ckio ad acceſſorium quando extingui poſf 7t. 3 Creditor zeipienda ſortem 2uemedo hibi, 1 Aacet. A.4. C. depoſ.vbi facta condemna- tione ſuper principali, non poteſt agi advſuras: nam vt dixere gloſſ. yn. Bartol. Bald.& Caſtrenſ. in 3. l. 4. facta condem natione pro principali de- bito, extinguitur officium Iudicis mercenariũ. per quodpoterat peti iacceſſorium, ſcilicet pre- cium quanti plurimi. Neq; obſtat ſi dicatur per executionem non eſſe ſublatam principalem actionem, argumento eorum, quæ dixit Barto. inl. conſentaneũ. C. quomod.& quand. Iudex. Dec.in l. creditor qui non idoneum. ſi cert. pet. ideò cùum adhuc ſuperſit prima actio, ad acceſ- ſorium agi poterir. Reſpondetur enim argu- mentum non concludere, nam neqyue perſen- tentiam ludicis condemnatoriam tollitur pri- maactio, ſed noua accumulatur, gloſſ. in l. mi- les.. iudicati. vbi Iaſ. num. 6. Rip. num.. de re iudic.& tamen lata ſententia condemnatoria ſuper principali, nullo modo poteſt agi ad ac- ceſſorium. d.J. 4. Prætereà actio, quæ compete- bat ad principale debitum, ſublata fuĩt per ſo- lutionem frumenti. Inſt. quib. mod. toll. oblig, in princip.& extincta actione ad frumentum, officium aliquod Iudicis implorari ad preciũ quanti plurimi non poteſt, Docto. omnes in dicta l. 4.& præcipuè Cyn. qui dicit acceſſori- um non poſſe peti etiam per nouum libellum. & Bald. concludit, f ſi ante quàm agatur ad ac- ceſſorium, Reus ſoluat principale debitum, extinda eſſe Actoris quæcunque remedia ad illius b Ontra Camillum videtur caſus in * „—— us poßit aliqua one dicti precij F AM. he quod puterar facta condemua tiugui poſſis. modo ſibi preus- detur caſusin a condemna- li, non poteſt t dixere gloſl. & Caſtrenſ. in principali de smercenariũ, m, ſcilicet pre- tſi dicatur per a principalem uæ dixit Barto. . quand. ludex. um. ſicert. pet. aGio, ad acceſ- tur enim argu- nneque perſen- am tollitur pri⸗ r, gloſſ. in J. mi. io. num.j. de re condempatotla oteſt agi ad ac- ,qua compete⸗ lata fuit per lo- mod.toll. oblig. ad frumentum, orari ad preciu hoto. omnes in igicit accelloll⸗ ₰ 1A. 74.* 1.. 6. Liber II illins acceſſoria,& hoc comprobat tev inl. cen- tum Capuæ. verſ. eiuſq; differentiæ. de eo, quòd cer. lo.vbi poſtquam Reus fuerat in mora, ſicq; tenebatur ad intereſſe, ſoluit partem pecuniæ debitæ, creditor agebat ad reſiduũ,& ad inter- eſſe totius ſummæ. Reſpondit Iureconſinõ poſ- ſe peti intereſſe. niſi pro parte non ſoluta,& pro eadem ſententia videtur caſus in l.3.§. itẽ Iul.. 1 fi in fide eo, quòd cert. lo. l. 2 in princ. ſi quis caut. l. celſus de atb. l.i. verſi. quid enim de vſur. Tandem Camillus petijt in iudicio frumentum duntaxat, credicor † autem ſicut recipiendo ſortem principalem, præiudicat ſibi in acceſſo- rio. I fin. in fi.de eo, quòd cert. lo. ita ſibi præiu- dicat petendo in Iudicio ſortem,& vlteriùs ad acceſſorium agere non poteſt, quando acteſſo- rium peti poteſt ſolùm officio ludicis merce- nario, laſ l 1 nu. 3. C. de iud. corrigẽs illud, quod anteà ipſe dixerat in l. f. de eo, quòd cert. loc.v- bi conſtituerat differentiam, an quis recipiat ſortem abſq; acceſſorio, an in iudicio petat. Et licet contrarium videatur ſuadere tex. in l.i. C. de iud in l. cùm ſtipulati ſumus de verbo. obli. tamen nihil obſtant, loquuntur enim text. illi, X alij ſimiles, quando vſuræ, intereſſe vel aliud acceſſorium per ſtipulationem expreſſam de- bentur, gloſſ.& Doctor. in d. l. 1. gloſſ.& Do- ctor. in d. l. centum Capuæ, nam cum tot ſint ſtipulationes:, quot res in ea deductæ. I. ſcire debemus. de verbor. oblig. Alia eſt ſti- pulatio ſortis, alia vſurarum. l. vbi autem.§. pe. de verb. ob.& ſublata ſeu extincta ſtipulatione ad principale, non tollitur ſtipulatio ad vſuras vel intereſſe, ſed in propoſita ſpecie precium ſed Iudicis officio mercenario, quod ſublatum eſt per petitionem factam in ludicio de princi- pali debito. Ial. d l. I. C. de iud& per executio- nem factam in perſonam Hieronymi pro prin. cipali debito. d.l.4. C. de poſſ.& per ſolutionem frumenti. d. l. centum Capuæ. verſi. eiusq́; dif- ferentiæ. de eo, quòd cert. loc. CEas Vs vill aIn locatione vectigalium fuit appoſitum pactum, quòd eueniente bello, conductor con ſeruarerur indemnis, poſt locationem ortum fuit bellum inter Principes vicinos, deinde et- iam Princeps locator mouit bellum vicino princiſſ. 3 ſus conductorem. Queritur ad quid locator teneatur ver- 1 Damnum dicitur diminutio patrimonijſj. 2 Locatorpromittens indemnitatem ad quæ tenea- 3 Ciuitas mouens bellum alis, vel hab alis iphi mo- deatur tenetur publicano ad intereſſe. onſllium VIII 27 W/ locator prohibere non poteſt, fit Gſolam remiſsio penſionis pro ra- Gta.l. ſi quis domum.§. i. l. ſi fundus Ioca: Bart. in l. ſi vno..item cùm quidam eo tit. &* damnum dicitur diminutio patrimonij. l. 4. de damn. infect.& promiſsio indemnitatis reſtringitur ad diminutionem patrimonij,&ad defenſionem à damno ſtrictè ſumpto, vt in l.3. in l. proculus de damn infect. vt reſtringit Caſt. 2 3 4 in l tutor. in princ. ad Velleian. Alex. conſi4. libr.3. Vnde † locator in re propoſita ad aliud teneri non videtur, quàm ad remiſsionem mer cedis pro bello in locis vicinis orto,& quam- uis promittens ſeruare locatorem indemnem teneatur ad vſuras penſionis ſuo tempore non ſolutæ, l. quæro. in prin. Ioca. Id tamen ea ratio- ne fuit ſtatutum, quia in actionibus bonæ fidei, vt eſt locatio, vſuræ debenturà tempore morę. l. mora. 5. in bonæ fidei de vſur. neque contra- rium ſuadet tex. in l. dominus horreorum. 5. fi. loca. vbi indemnitas, quæ locatori ſeruanda eſt, intelligitur in id, quod intereſt, nam illud inter- eſſe comprehendit ſolutiones penſionum dun taxat, non autem omne intereſſe etiam lucri ceſſantis. Quò verò ad bellum per Principem locatorem motum vicino Principi, locator te- netur ad omne intereſſe etiam lucri ceſſantis, cùm facto ipſius id acciderit. l. ſi verò.§.vbicun- que.verſi.planè. l.ſi merces.§. culpæ. vbi Barto. loca. Hinc Bart. in l. cotem ferro.§. qui maxi- mos de publica. num. 7. ſcrĩipſit ſi f ciuitas, quæ vendidit vel locauit pedagium, moueat bel- netur publicano ad intereſſe. lum alij, vel ab alia ciuitate ſibi moueatur, te- I Ceſſio actionis quando praſumatur fimulata,& enedonoeor„r⁵, 2 Donatio ac venditio quando praſumaturin frau- Adem facta,& quando non. 3 3 Contractur non cicitur ſimulatus, niſi vtrag pars conſentiat, vt talts ſitt. 4 Fraus nonpraſumitur ex quo ſciuerit bona eſſe lo- cata. — CA SVS IJJII. 4 3 4.H*— . 3 3 4 3. 4— — 1 52 1 lcet actionis t ceſsig ex nonnul- lis cauſis præſumatur ſimulata. K&‿☛2 quas recenſet text.& latiùs Bar- S tol inl. per diuerſas. C. mand. v- X bi tam en ceſsio fit creditori ob eius creditum, ceſſat ſimulationis præſumptio. d. J. per diuerſas. verſic. exceptis,& quamuis ex coniecturis quibuſdam † donatio ac venditio præſumatur in fraudem facta, In donatione ta- men in ſolutum facta creditori ex his non prę- ſumitur fraus. Bartol. in l. poſt contractum nu. 17. de donat.& licet contractus venditionis E 3 quan- Bi conductor prohibetur fruir e /conducta vel caſu, vel ab eo quem 4 DPetri eAnt. Ang in mat. contract. conf quandoq; præſumatur factus in fraudem Ca- nonis editi contra vſurarios. c. ad noſtram. de empt.& vendit. Eatamen præſumptio locum ſibi non vendicat in donatione in ſolutum, vt ex Fulgol.ſcripſit Dec. conſilli8. num.3.& con- 3 ſil. 167. Prætereà contractus † non poteſt dici ſimulatus, niſi vtraque pars conſentiat, vt ſit ſi- mulatus. Bald. in l.1. num. 15. C. plàs vale. quôd ag.& debet probari id actum fuiſſe à principio inter contrahentes,& ex eo quòd poſtea fieret, non redditur contractus ſimulatus. l. 4.§. ſi ab ignoto. de manumiſſBald. in l.1. in 10. quæſtio. C.ſi ſer.exte.&c. Neq; etiam datio in ſolutum ſub prætextu fraudis reuocari ipoteſt niſi& ac- cipiens fuerit particeps fraudis. l. qui autem.§. 4 hoc edictum. de his, quæ in fraud. cred.& fraus non præſi umitur ex eo, quòd ſciuerir bona eſſe locatacl. ait Prætor.. quod ait brætor. eod. titul. imò cùm receperit quod ſibi debebatur, non poteſt dici in fraudem feciſſe: l. nihil dola. de reg Siur. d.) qui autem z. apudh LabeoHetnas eir CASVS X. CatharinatutrirRochifiliir tutorionomi- ne alienauit fundum pupilli, interpoſito Iudi- 8 decreto, promittendo de euictione, obli- gando omaia bona pupilli, cum pacto quòd teneretur retrouendere dictũ fundum filij eo- dem precio intra quatuor annos: elapſi ſunt anni ſex à die venditionis, fundus tempore ven ditionis valebat plùs duplicato precio. b 6Quæritur, an aliquo iuris remedio Ro- chus adhuc minor poſsit prouidere ſibi ſuper. tanta læſione,& an eo caſu mater conueniri Poſsüt ab emptore ad defenſionem. SA y A ARIV. 1 Minor& pupillus reſtituuntur in omnibus ix quibus ſunt leſi.& num. 4. 2 Minor non tenetur reſtituere, ng muarenus i in ilhus vtilitatem verſum fuir. 3 Minori non incumbit onus 2ee ſ6 ee mi- norem, ſed aduerſa m1o. Reſtitutione minori facta in re vendita, uud remaneant Futlus apud venditorem. 9N ſtitutionem in integrum aduer- W ſus venditionem in qua fuit læ- 2 ſtituitur in omnibus, quibus ſunt e3r eriam quando tutor vel curator vendit. l. fin. C. ſi tut.vel curat. etiam ſi Piſcus compara- uerirt. 1.1. C. ſi aduerſus iſc. etiam quòd in ven- dirione ſit interpoſitum ludicis decretum. l. ſi quidem.vbi gloſ C. de præd. min. gloſſ. Bart.& Bald. in l. ait Prætor.§. quid tamen. de minor.. Bart.& Baldinl. z. per illum text. C. de fid. min. 2 in primo not. Et Rochus fobtenta reſtitutione non tenebitur reſtituere precium, niſi quate- nusi in illius vtilitatem fuit verſum l.ſi ſine:;. 3 3 8 6 2 1 3 „ Oſſe videtur Rochus petere re- KRochus petere reſtitutionem aduerſus omiſ- ſam fundi redemptionern infra quatuor an- nos. In omiſsis f enim ſiue ex certa ſcientia, interpoſito. de adminiſtratio. tut.& modumm petendæ reſtitutionis ponit Bald. in. fin. in fn. C. de in integ.reſtitut. Neque ftenebitorRo. 4 chus probare ſe adhuc eſſe minorem vel infra tempus petendæ reſtitutionis, ſed aduerſario incumbet onus probandi contrarium. l. ſi mi- norem. C. de in integ. reſtitut. Alex.& Iaſ. in. nam& poſtea.. ſi minot. de iureiur. Poteſt etiã ſiue ex errore, minor reſtituitur. l. penult. C. de in integ. reſtitutio. hinc ſi omiſerit adire hære- ditatem, vel agnoſcere bonorum poſlſeſsio- nem intra tempus debitum, reſtituitur I. 1.& k. 2. C. ſivt omiſf. hæred. Idem ſi non intenrauerit querelam inofficioſi teſtamenti debito tem- — pore..1. C. de in integ. reſtitutio. Et ſi omiſerit opponere exceptionem vel alias allegariones. l. minor 25. annis omiſſam. de minor. Er ſià fra- tuto caueatur, vel conſuetudo ſit, vt proximior poſsit infraannum redimere alienataper pro- pinquum, ſi minor intra annum non redimat, reſtituitur, vt poſsit etiam poſt annum offerre & redimere. c. conſtitutus. de in integ. reſtitut. Idem ſi intra tempus debitum non appellaue- rit. Bald. l. 1. C. ſi ſep.& l. fin. C. in quib. cauſ. in integ. reſtit. Primo tamen eaſu quando minor reſtituitur aduerſus venditionem, debet reſti- tui fundus vnà cum fructibus medio tempore perceptis. l. quòd ſi minor.§. reſtitutio. l. patri. S.item.& ibi Bartol. de minor.& tenetur reſti- tuere precium. l.j. C. de repu. quæ fiunt&c. ſier eo eft factus locupletior, aliàs non. Sed in ſe- cundo caſu f quandoreſtituitur propter omif- ſam oblationem& redemptionem cùm em- ptor fuerit dominus,& non reſcindatur vendi- tio, fructus omnes remanent apud eum. l Iulia- nus.§. ſi fructibus. de actio. empt. l. 2. C, de pact. int. empt.& minor indiſtinctè tenebitur reſti- tuere precium, dict. l.z2. Cumq́; mater tutrix tu- torio nomine vendiderit,& expreſſo nomine tutricis promiſerit de euictione,& pro obſer- uatione contractus obligauerit bona pupilli. finita tutela ex eo contractu conueniri non po- IX ſas. Minor enim †& pupillus re- teſt, neq; de euictione tenetur. l.1. l. ſi in rem. C. quando ex fact. tut.l. illnd. de euict. l. poſt mor- tem.§.tutor. vbi Bartol. quando ex fact. tut. glo. quam ſequuntur alij in l. procurator. qui bro euictione. de procurat. Et videtur caſus in l.tu=- tor.. fin. de minor. ſicut nec poſſet conueniri, ſſ tutorio nomine accepiſſet pecuniam mutuam pro pupillo. dict. l.poſt mortem. 5.tutor. quan- do ex fact. tut. Nec obſtant text. d. l. minor. de euict. in l. in cauſæ.. fin. de mino. Non enim lo- quuntur in tutore, ſed in extraneo alienante proprio nomine rem, quæ fuerat pupilli. Mi- nuùs obſtat text. in 1.& ſi is. iunct. gloſſ de præd. min. loquitur enim, quando tutorvelcurator obligauit pignori res proprias pro obſeruatio- ne contractus: quo caſu videtur proprio, non tutorio nomine obligare;& tenetur ſicut qui- libet alius ſideiuſſor. Docto. ibi, Siautem non aduerſus ebito tem⸗ Et ſt omiſerit allegationeg. ainor. Et fid ſta. tyt proximior lenata per pro- rnon redimat, annum offerre integ. reſtitut. don appellaue- n quib. cauſ.in uando minor n, debet reſti- dio tempore tutio. 1. patri. tenetur reſti⸗ Iunt&c. ſiex a. Sed in ſe- ropter omi- em cuͤm em- ndatur vendi- d eum. LIulia- 12. C. de pact. nebitur reſti- aater tutrix tu- ſo nomine „& pro obſer- t bona pupillt. aueniri non po- .LHinrem. C. uict. poſtmor- ex fact tut. glo. urator. qui pro tur caſus in ltu- ſſet conuenf bſt uniam mutuam n. tutot. quan- t d.l-minof. de 0. Non enim lo⸗ raneo alienante erat pupill. 45 Liber II redemptionem Rochus reſtituatur, mater in- tur venditio, neq; aduerſus venditionem, ſed aduerſus negligentiam minoris fit reſtitutio. CASVS XI. T De duobus quæritur. Primò, an renuncia- tio condictionis indebiti, quæ facta tempore ſolutionis fuiſſet nulla, valeat, ſi fiat ex inter- uallo poſt ſolutionem. Secundò, an renuncians, omni eo& toto, quod petere poſſet, intelliga- tur renunciaſſe condictioni indebiti. Conqdictio indebtti quando per enunoiationem non tollatur,& num 3, Metum ſemper durare, quaudopræſumatur. + ris interuallum. 4* 4 — 5 Geminatio altus non offit quin error poſſit alle- QLari. Vel ex interuallo,& quomodo. 7 Exceptio non aumerata pecunia, quando poſſit opponi. 8 Condittio indebiti in generali renunciatione no comprehendiur. 9 Filius non excluditur à legitima per generalem renunociationem. 1 18 3 5. 8 1 4 3— 4 5. W Aetus vt dicatur geminatus requiritur tempo- lcta per Bart.& Caſtrenſ. in l. fin. 5. G idem quæſijt. de cond. indeb. aſſe- rentes, vbi †quis ſoluit indebitum M per errorem,& renunciat condi- ioni indebiti, per renunciatio- aem non tolli condictionem indebiti, viden- aduerſus venditionem, ſed propter omiſſam 4 hæc 8 Couſchum II 24 vt † etus dicatur geminatus, requiritur LIIPI ll rin- temporis interuallum. gloſſ- in l. ſi conuenerit. quietari non poteſt. Non enim tunc reſcindi- 5 de pign. actio. ſed geminatio f actus non efficit, quo minus error poſsit allegari. l. 1. vbi Bald.& poſteriores. C. de errore calcul. Iaſ in l. error. num. 29. C. de iur.& fact. ignor. ideoq́; nec in- teruallum temporis, ſine quo geminatio alle- gari non poteſt,& licet † quandoq; differat, an quid fiat in continenti, an verò ex interuallo, vt in pacto adiecto contractui nominato. l. iuriſ- gentium.§. quinimò. de pact. Illud eſt, quia ve- ſtimentum cohærentiæ contractus, quod erat cauſa actionis, ceſſat, vbi factum ſit ex interual⸗- lo poſt contractum, ſed cauſa erroris, quæ an- nullat renunciationem condictionis indebiti, 7 1 tur vendicare ſibi locum etiam in renunciatio- ne facta ex interuallo poſt ſolutionem indebi- ti, ſi non apparet de ſcienria indebiti, nam& re- nunciatio Velleiani facta à muliere ex inter- uallo poſt interceſsionem non valet, niſi muli- er certioretur de auxilio Velleiani, l. fin.§. pen. qui incipit, ſi mulier pro eo. iunct. gloſſ. ad Vel- leia.vbi Bart. vult, ideò ibi valuiſſe renunciatioo nem, quia facta in iudicio:& voluntas non præ- ſumitur mutata l. eum qui. de probat.& f vbĩi probatum eſt metum ſemel fuiſſe illatum, præ- ſumitur ſemper durare, niſi probetur ſponta- 2 4 8 nea voluntas. Angel. in l. ad inuidiam. C. quod met. cauſ. Iaſ. in I. qui in aliena. 5. fin. num. 9. de acquir. hæred. Quamobrem Bald. nu m. 10. Ca- ſtrenſinum. 5. in l.z2. C. quod met. cauſ. dixere, ſi promiſsio fiat meru Tyranni,& durante eadẽ cauſa, ſcilicet Tyranno, fiat ſolutio nihil inter- eſſe, an fiat in continenri, vel ex interuallo: nul- lo enim caſu ex ſolutione metum eſſe purgatũ. 3 Vnde& error, †quo quis ſoluit indebitum, pre ſumitur etiam ex interuallo durare quouſque probetur ſcientia, præter id quòd ignorantia in dubio præſumitur. l. verius. de probatio. Ad non præſumitur ex interuallo ceſſare, ſi non probetur ſcientia indebiti. Prædictis accedat, quòd vbi quis confitetur recepiſſe pecuniam, poteſt opponi exceptio nõn umeratæ pecuniæ, ſiue confiteatur illam recepiſſe tempore con- feſsionis, ſiue ex interuallo ante cõfeſsionem. gloſſ. in l. generaliter. in ver. eam. C. de non nu- mer. pec.vbi Bart. in prin. Bald, num. z. Caſtr. in 8 aduerſus. cod. tir. Circa ſecundum in † gene- Diſſert quandoque, an aliquid fiat incontinenti. rali renunciatione non comprehenditur con- dictio indebiti. Doct. in dict. l.fin. q. idem quæ- ſijt. de condict. indeb.& per verba ab omnieo & toto, quod renuncians poſſerpetere, nõ po- teſt dici ſpecialiter renunciatum condictioni indebiti: nam text. in l. ſi quando.§.& generali- ter. C. de inoffic. teſtam. vult filium excludi à legitima, vel eius ſupplemento, quando illi ſpe- cialiter renunciauit,& tamen ſi filius prenun- ciat omnieo& toto, quod poſſet petere in bo- nis patris, non excluditur à legitima vel eius ſupplemento. Bald. Caſtr.& Iaſ. in dict. 5.& ge- neraliter. Ad idem videtur text. in l. ſed ſi quis. §. quæſitum. ſi quis cautio. vbi text. in renuncia- tione requirit cauſas exceptionum ſpecialiter exprimi. gloſl. in ver. ſpecialiter exponit, id eſt ſingulariter. Ex quo& in re præſenti ad hoc vt quis cenſeatur renunciaſſe ſpecialiter cõdictio- ni indebiti, neceſſarium fuiſſet facere ſingula- * rem mentionem indebiti ſoluti. I liuia dedit Ioanni in emphyteuſin prædia quædam ſub penſione ſcutorum centum quot- annis ſoluendorum Oliuæ vſque ad eius mor- tein, adiecto pacto, quòd poſt Oliuæ mortem prædia deuenirent libera in Iloannem: Ioannes viuente Liuia foluit quotannis annuam pen- ſionem. Mortua poſt plurimos annos Oliua, hæredes Oliuæ prærendunt prædia ad ſe ſpecta- re,& exhibent conſilia duorum Doctorum. Quæritur à D. V. vt videat inſtrumentum in- ueſtituræ& dicta conſilia,& reſpondeat quid de iure ſentiat. e n ele I Emplhyteuſis eſt contrattus nominatus. E 4 2 Pacta A wce 3 8 6 5 4 3 nt. Aℳæ ng. in mat. contract. conſf. cit loannis fauorem, licet obligatio ſoluendæ 2 Palta appoſita contrattibus nominatis quid ope- rentur, ſi incontinenti apponantur.& num. 6. 3 Acceſſorium quando non tollatur ſublato prin- cipali. gere. tus veſtimenti iam conſummatus. detur pars precij. cipi.. 9 Padta quæcunque inter dominum,& emphjteu- am valeatä.ʒ Sr7 Tror, quòd in propoſita ſpecie di- co, excellentes Iureconſulti præ- L. 5 1 85 8.9 4 8 8 2 3 4 8 A₰ ◻.— 2 2. 9 Nlationem, adtionemve, aut exce- ptionem cauſari aſſeruerint ex pacto, quòd poſt mortem Liuiæ prædia deueniant in loan- nem. Etenim emphyteuſis feſt contractus no- minatus. I. z. vbi Bartol. num. 2. Bald. num. 15. in 2. lect. C. de iur. emphyt. Arer. in. adeò. num. 5. Inſtitut. lIocat. Iaſ.in Liuriſgentium. 5. quinimò. num. 17. de pactis. † Pacta autem contractibus nominatis in continenti appoſita, valent:in- formant enim veterem actionem,& nouam producunt. l. iuriſgentium§. quinimòô. de pact. Lin bonæ fidei. C. de pact. non ſolùm incontra- ctibus bonæ fidei, ſed etiam ſtricti iuris. gloſſ.in d.§. quinimò.& dict. l. in bonæ fidei. Vnde pa- princip. de reſcind. vend. in l. fin. de accept. Per quæ iura Bart. in d. l. iuriſgentium.§. quinimo. numer. 7. de pactis. cenſuit ſi contractus corre- Gum, quòd poſt mortem Liuiæ bona deueni- aut in Iloannem, adiectum in continenti con- tractui emphyteutico, illius cohærentia veſtiri, nouama⅜; actionem præſcriptis verbis produ- cere, ac veterem ex contractu emphyteutico orientem informare videtur, vt& ipſa detur ad id, quod in pacto deductum eſt,& ſiue pactum dicatur in continenti appoſitum, quando ap- ponitur antequàm contrahentes diuerrant ad extraneos actus, vt voluit gloſſ. in d.§. quinimò: & in d.l. in bonæ fidei. Iaſ. in d. 5.quinimò. num. 24. fiue pactum dicatur in continenti appoſi- tum, quando apponitur antequàm contrahen- tes habeant contractum pro abſoluto, vt cen- ſuit Bart. in d. 6.quinimò. num. 21.& in d. l. bo- næ fidei.& in l.lecta. num. 18. ſi cert. pet. Pactum prædictum ſemper dicetur appoſitum contra- ctui emphyteutico, neq; obſtat ſi dicatur, vbi- cunq; contractus fit in fauorem vnius parris,& pactumin fauorem alterius, nunquàm pactum veſtiri cohærentiaillius contractus. glofl. Bart. num. j. Caſtr. num. 9. Alex. num. z. Iaſ. num. 18. Deci. num 3. in 1. pete ns. C. de pact. gloſſ Bart. num. 3. Caſtr. num. j7. Iaſ.num. 5. ver. ſextò limi- ta. in d.ã. quinimò. Ioannisq́; promiſsionem de ſoluendo quotannis centũ reſpicere fauorem Liuiæ: Reſpondetur enim pactum eſſe adiectũ veltoto contractui emphyteutico, qui contra- ctus eſt vltro citroq; obligatorius.l.. C. de iur. Ceſſante cauſa contrattus non debet ceſſare eſfe- Pactum appoſitum in contradtu venditionis vi- Pattonudolicet non poſſit agi, tamen poteſt ex- Conuentio in vna re falta non dobet in alia no- GH dia ad hæredes Liuiæ ſpectare con 3 ſuluerint, nullamq; dominij trãs- penſionis reſpiciat fauorem Liaiæ. Minusque obſtat, ſi dicatur pactum quòd bona deueniant in loannem poſt mortem Liuiæ, videri accefſo- rium cõtractus emphyteutici.& finita emphy- teuſi per mortem Liuiæ ceſſare. l. cùm princi- palis. de regul. iuris. Nam reſpondetur primò durare obligationem pacti, quemadmodum& reſoluto contractu venditionis ſupereſt actio ad id, quod in pacto deuenit. l. ſed Celſus.§. ſi fundus. de contrahend. emptio. Secundò, pa- ctum non eſſe acceſſorium, ſed partem emphy- teuſis, vt in l. ſi fundi partem. de contrahend. emptio.& ſublata parte contractus non tolli aliampartem. l. an pars. de acceptil. Prætere tſublato principali non tollitur acceſſorium, quando eſt diuerſa ratio in acceſſorio. l.ſtipu- latio iſta.. alteri. de verbor. obligatio. Bart. in l. ita ſtipulatus. in 12.0ppoſ. primæ par. de verbo. obligatio. Deci.l.certi condictio. ſi nummos. num. 30 ſi cert.petat.Ratio autem finiendi em- phyteuſin, mors ſcilicet Liuiæ non militat in pacto imo facit vt ſortiatur effectum,& vbi ac- ceſſorium affert maiorem vtilitatem, quàm principale, nunquàm extincto principali tolli- tur acceſſorium. Bartol. l. nunquàm. num. 9. de priuat. delictis. Cumq́; contractus à principio fuerit validus contra pactum, non poteſt alle- gari gloſſoin l. ſi patronus.§. patronum. de his quæ in fraudem patr. Bald. in l. Imperator. de ſtat. hom. vbi ſcilicet contractus eſt à prineipio nullus,& cætera in eo contenta eſſe nulla, neq; prædictis repugnat text. in J. cùm emptor. in ſpectiuus per acceptilationẽ tollatur, tolli etiã pactum, quod illius cohærentia fuerat veſtitũ: Reſpondetur enim text. prædictos loqui vbi res eſt integra, vt exprimit text. in l. final. de ac- ceptil. inl. ab emptione. de pactis. Item textus prædictos& Bartolum loqui, quando contra- us tollitur per acceprilationem, non quando exconuenrione partium finitur,& eo temmpore pactum ſumit effectum, præter id quod contra Bartol. ſenſerunt Alex& Iaſ. in dict. l.petens. in 4½ fin. ſententia quorum videtur confirmari& re- gula, quòd conuentio in vna re facta non de- beat in alia nocere. l. ſivnus.§. ante omnia. de pactis. l. ſi domus. de ſeruitut. vrban. præd.& ceſſante † cauſa, ſcilicet contractu, non debet ceſſare effectus veſtimenti iam conſummatus: Bartol. l. 2.. final. de donationibus. Cæterùm contra principale argumentum videtur obſta- 6 re: † pactum in continenti appoſitùm infor- emphyt. vel dationi in emphyteuſin, quæ reſpi- mat veterem,& nouam parit actionem, quan- do dat legem cõtractui, id eſt continet aliquid, quòd venit acceſſoriè, ad id quod in contractu continetut. vt ſi promifiſti per ſtipulationem ſeribere librum,& per pactum in continenti 8 ipſum corrigere, ſi autem aliquid penitus di- uerſum, vt pro me ire Romam non informa- tet, quia non dat legem contractui, nec illius cohæren- / / —— aſſ „ͤͤ8.ʒ.ʒ(ʒ⁊ʒ-;—„—— l„ ſ —— —·——4õÿ— rur acceſſori um, ceſſorio..ſtipu- ligatio Bart inl. næpar. deverbo. 10. Sſinummos. emfiniendiem. non militat in Kum,&rbiac- itatem, quàm principalitolli- dm. num. 9. de dus à principio on poteſt alle- ronumé de his Imperator. de eſtà prineipio eſſe nulle, neq; m emptor. in de accept. Der m.. quinimo. tractuscorre- atur, tolli etii fuerat veſtitũ: cos loqui vbi in Lfinal. de ac- dis. Item textus uando contra- m, non quando r.&eo tempore rid quod contra dic.).petens. un confirmari& re- re facta nonde- ante omni de t. rban trdt actu, nonl ebe Liber I 7 cohærentia veſtiretur. Caſtr. in l. petens. C. de pact. num. 6. verſic. vlt. opp.& num. 8. laſ. num. 14. verſ. circa tertium. Alex. num. 12. Caſtr. inl. in bonæ fidei.& ibi Bald. n um. 4. latius Alex. num. z. C. de pact. Bart. in d.§. quinimò. num. 10. Caſtr. num. 7. Bald. num. z. verſ. tertiò quæ- rit. ſed reſpondetur, cùm pactum de quo agi- tur ſit ſuper eadem re, ſuper qua factus eſtcon- tractus emphyteuticus, non poteſt dici conti- nere quid diuerſum& ſeparatum à contractu emphyteutico, imò cùm fiat ex eadem cauſa,& reſpiciat eandem rem, quæ in contractu dedu- citur, illius cohærentia veſtiri debet. Bald. in d. l. in bonæ fidei.& dict..quinimò. Idem ſenſit Alex. in dict. I. petens. num. 3. vbi aſſerit quod- dam pactum, de quo ibi. non veſtiri cohæren- tia contractus commodati, quia traditio non fuit facta circa id, quod eſt deductum in pacto, idem Iaſ.in dict. c. quinimò. num. 5. verſicul. ſe- cundò limita. hinc Caſtrenſ. in dict. l. petens. num. 9. verſ. fallit. inquit, ſtipulationem inter- Ppoſitam pro me veſtire pactum contra me, quando pactum eſt ſuper eodem, ſuper quo eſt excipi. iuriſgentium. 9. igitur nuda. de pactis. 9 Cum pacta quæcunq; inter dominum& em- Pphyteutam valcant. l.2. C. de iur. emphyt. facta ſtipulatio. per text. in l. ex morte. C. de pa- ctis conuentionalibus. aliter etiam reſponderi poteſt ex text. in l. fundi partem. de contrahen. emptio. ex l. tenetur.. l. exl. ſiſterilis.. ſi tibi. de actio. empt. quæ iura inferiùs inducemus. Secundè loannem habere iuſtam cauſam& aptam ad agendum& acquirendum domini- um, probatur, nam ſiue ſit verum pactum præe- dictum, veſtiri cohærentia contractus, ſiue nõ, tamen cum habita relatione pacti, ad contra- ctum emphyreuticum poſsit reſultare contra- ctus innominatus, do vt des, vel facias: vel facio vt facias, promitto ſcilicet ſoluere tantam pei- ſionem pacto, quòd bona poſt mortem Liuiæ deueniant in me, inducitur contractus inno- minatus, qui accipit effectum per rei interuen- tum. l. ex placito. C. de rerum perm utatione.& ſic Ioanni qui impleuit pro parte ſua ſoluendo penſiones vſque ad mortem Liuiæ, datur vel actio præſcriptis verbis, vel de dolo ſecundum diſtinctionem. I. naturalis. de præſcript. verbis. Bartol, in dict§. quinimò.& dict. l. petens. quod procedit etiam quòd pactum ſemel fuerit ve- ſtirum cohærentia contractus nominati Caſtr. in dict.l. in bonæ fidei. num. z. verſicul. poſſum etiam habere.& in dict. l. petens. num.. verſic. Petrus autem Alex. in dict. liin bonæ fidei. nu- mer. 9.& dict. l.petens. num. 13. verſic.& an ſit verum. reiecta Bald. opinione, cuius argumen- tis reſpondet ibi Salycet. Nam quando pactum non eſt veſtitum, res non habet dubium indu- ci contractum innominatum, ſi reſultare po- teſt habita relatione pacti ad contractum,& in fortioribus terminis idem concludunt gloſf. Bartol. num. I. Caſtrenſ. num 9. verſicul. tertius eſt artic ulus. Alex. num. 13, Iaſ. num. 9.verſicul. circa tertium&c. in dict. l. petens. aſſerentes ſi promiſi vel mutuaui tibi pecuniam,& in con- tinenti adieci pactum quòd vadam pro te Ro- mam,& tu promittis vſuras, reſultare contra- ſtent actrici t Conſiium XII 2⸗ ctum innominatum, tu promittis vſuras, vt va- dam pro te Romam, ex quo& cum Iiuia dede- rit fundum in emphyteufſin,& in continenti adiectum ſit pactum, quòd poſt mortem Liuiæ bona deueniant in Ioannem,& loannes pro- miſerit penſionem habita relatione pacti ad promiſsionem loannis, debet reſultare cõtra- ctus innominatus. Tertiò pro loanne videtur text. in l. fundi partem. in princ. de contrahen. empt. inl. tenetur.§. 1. in. ſi ſterilis.. ſi tibi. de 7 actio empt. vbi fpactum appoſitum in contra- ctu venditionis, videtur pars precij,& ad illud agi poteſt actione ex vendito: ideoque pactum appoſitum contractui emphyteutico videbi- tur pars illius,& ad illud poterit agl actione quaageretur ad obſeruationem cõtractus em- 8 phyteutici. VItimò, ſi hæredes Liuiæ agant ad penſionem, cuius obligatio eſt ad tempus, par- ta eſt Ioanni exceptio. I. obligationum ferè. 5. Phlacet. de actio.& obligatio. i agant ad prædia, 8 quamuis † pactum de quo agitur, eſſet nudum, & vigore illius non poſſet agi, poterit tamen CaAsvs XIII * · Hieronym us dedit bona quædam in ſolu- tum Appoloniæ: pars bonorum non fuit tradi- ta. Poſt nonnullos annos agit Appolonia ad intereſſe, quod aſſerit conſiſtere in duobus, in fructibus quos percepiſſet,& in augmento va- loris bonorum, quæ nunc valent longè plùs. Duo opponuntur. Primum, Hieronymum nunquam fuiſſe interpellatum ad tradendum. Secundum, quantitatem intereſſe nõ eſſe pro- batam. Quæritur, an prædictæ exceptiones ob- n M A A AIT A. 1. Ackio ad intereſſte quando pro onis in. ſolutum non traditis competat. 2 VFenditor ſtatim quòd recepit precium rei ven- aiita, ſi eam non tradat conſtituitur in mora rε pſa,& econtra emptor. 4 Argumentum de venditione ad dationem in Fo- lutum.& num.3Z5.ͤ Commodum pertinet ad emptorem ſ post Ven- ditionem augeatur precium rei venditæ. tum in iudicio, fit a ludite ex ꝑhius offlcio. 6 Aeſtimatio rei de cuius valore non erat probas- Ro bonis, † quæ non fuerunt tra⸗ dita, Appoloniæ competit vtilis W actio ex empto ad intereſſe. i.. de & actio. empt. J.ſi traditio. C. do:tit & quamuis nulja præceſſerit in- erpellatio, per quam Hieronymus in mora fuerit eonſtitutus, tamen datio in ſolutum ha- bet vim venditionis.l. cleganter. in princip. vbi Caſtrenſ- DPetri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. Caſtr. num. 2. de pigno. act. l. ſi prædium. in fin. C. de euict.& dare in ſolutum, eſt vendere.l. fin. ex quib. cauſ. in poſſ. ea. l.z. de vſucap. pro emp. Bart. in l.1. 9.cùm prædium. num. õ. de pig.& de 2 †venditione ad dationem in ſolutũ argumen- tatur Bart. inl. ſi pupillorum„§. ſi Prætor. de reb. eo. Aret. conſ.32. num. 2. verſ. nec obſtat ſi dica- tur.& conſ. i59- num. 12. verſ.venio ad quartum. 3 Venditor † autem ſtatim quòd recepit preciũ rei venditæ, ſi eam non tradat, conſtituitur in mora re ipſa abſq; aliqua interpellatione. Bart. inl. vinum. num. 4. verſic. qualiter ergo ſolue- mus. Ange. num. 2. verſ. non obſtat.§. ſi per ven- ditorem. ſi cert. pet. Bar. in l.de diuiſione. num. 3. ſolut. matrimo. ſicut econtrà emptor conſti- tuitur in mora re ipſa, quando venditor tradi- derit rem,& tenetur ad vſuras precij, nulla etiã interpellatione præcedente. l.2. C. de vſur. l. cu- rabit. C. de actio. empt. vbi Bartol.& Caſtrenſ. in princip. ideoq; ſicut f venditor ex moratra- ditionis tenetur ad intereſſe. dict. l. ſi traditio. ita& dans in ſolutum,& cùm per dationem in ſolutum, Hieronymus habuerit precium fuit conſtitutus in mora re ipſa. Aretin. conſil. 159. numer. 13. Nam pecunia cenſetur tradita fuiſſe Appoloniæ à Hieronymo,& poſtea per Appo- loniam re tradita pro precio bonorum. Caſtr. conſil.26. circa fin. lib.z2. in nouis. Et ſi dicere- tur, moram, in qua re ipſa conſtitutus fuit Hie- ronymus, operari, ne ipſe ex ea lucrum ſentire poſsit, ſicque teneatur ad fructuum reſtiturio- nem, non autem vt ſentiat damnum interitus vel æſtimationis quæ creuit. Caſtr. poſt Fulgoſ. in dict.l. vinum. num. 11.& inl. Iulianus.. ex ven dito. num. 3. in fin. de actio. empt. Reſpondetur prædicta procedere, quando rei venditæ æſti- matio poſtvenditionem creuit, ſed poſteà de- creuit, quo caſu ſi venditor teneretur ad eam æſtimationem, quæ maior fuit, pateretur da- mnum. In re autem præſenti bona reperiuntur nunc maioris æſtimationis, petiq́; poteſt præ- ſens æſtimatio. Primò, quia alids vendens ſeu dans in ſolutũ, ſentiret lucrum augmenti pre- cij. Secundò, quia dans in ſolutum adhuc po- teſt conueniri ad traditionem bonorum,& ad intereſſe, iuxtal. I. de actio. empt.& dict. l.tradi- tio. in quo intereſſe conſideratur æſtimatio temporis, quo petitur, etiam quòd venditor vel dans in ſolutum non fuiſſet in mora.dict.l. vinum.& ibi Angel. num.2. verſic. ſed ſi tempo- re contractus. Tertiò, quia indiſtinctè, ſi pöſt venditionem augeatur precium rei venditæ. Tcommodum pertinet ad emptorem: ideoq; ſi non tradatur, non ſolùm repetitur precium conuentum, ſed etiam quantum hodie pluùs va- let. l. ſicut periculum. vbi Caſtrenſ. in prineip. C. de actio. empt. Minùs obſtat quòd non ſit probata quantitas intereſſe: nam quamuis per partem non probetur quantitas intereſſe: Iu- dex ex officio illam arbitrari dehet. Bartol. in dict.j. ſitraditio. vbi Bald. nu. z. verſ.hoc autem intereſſe. Salyc. nu. 3. ver. quæro quintò. Bart. in I ſemper.§. in hoc interdicto. quòd vi aut clàm. A & per text. dic.. ſi traditio. Rom. conſ. 270. nu. 5. inquit quantum interſit emptoris à Iudice arbitrandum.& Marian. inc. dilecti. nu. 6. verſ. in eadem gloſſ. ibi& Iudex.& de for. compet. Dixit, licet non ſit probatum intereſſe reſpectu quantitatis, ſed ſoluùm quòdinterſit, tamen Iu- dex non debet abſoluere Reum, ſed aliter ſe in- formare,& ita ſæpiùs conſuluiſſe& obtinuiſſe. & Bartol. in l.ſi quod ex Pamphila. de leg. 2. Hot. 6 quòd licet † in iudicio non ſit probatum de væ- lore rei, Index ex officio ſuo debet æſtimare:& omni in caſu, quando petitur quid incertum vt intereſſe, fructus,& ſimilia, Iudex poteſt con- demnare ad intereſſe vel fructus probandos in executione ſententiæ. c. auditis. iunct. gloſſ. de procur. Marian. in d. c. dilecti.& in c. 2, eod. tit. CASVS XIIII. Cuͤm traaretur matrimonium inter lIu- lium& Iſabellã, Cæſar promiĩſit Julio, ſe factu- rum& curaturũ, quòd Scipio communis fra- ter faceret donationẽ lulio de quodam caſtro intra ſex menſes, in caſu quo ſequeretur dictũ matrimonium,& promiſit pœnam duorum mille aureorum in caſu inobſeruationis. Con- tracto matrimonio lulius renunciauit Cæſari omni iuri ſibi quæſito ex illa promiſsione. Iſa- bella nunc agere prætendit contra Cæſarem, quaſi illa promiſsio facta fuerit ex eo, quia affi- nes Iſabellæ nolebant illam tradere invxorem Iulio, niſi Scipio dictum caſtrum illi donaret. Quæritur an iure tueri ſe poſsit Cæſar. . grh k AAIV M 1 Kctio non eſt quæſita alli, neo cenſetur vocatus ille in cuius perſonam conditio est collata. 2 Actio ex contractunon competit, niſi ſtipulato- . X. ri, ſecus in legatis. 3 Propoßitum in mente retentum nihil operatur. 4 Colloquia& tradttatus non ſufien probare, niſ etiam probetur conelufio. 11 5 Libera perſona alteri acquirere non poreſt. X promiſsione facta Iulio in ca- A ſum, quo duceret Iſabellam in SA 3 vxorem, nullum ius, nullad; actio tuit Iſabellæ quæſita: nam tradi- Mtum eſt f eum, in cuius perſonam collata eſt conditio, non eſſe vocatum, neq; illi actionem quæſitam. l. ſi quis ſub conditione. ſi quis omn. cauſ. teſt.& ſi quis inſtituat mulie- rem, velilli centum leget ſub conditione, ſi nu- pſerit Titio, non ob id ius actionémve quæri Titio. I.i.& 2. C. de inſtitut.& ſubſtitut. l.vter ex fratribus. de cond.inſt. l. cùm ita legatum ſit. l. Titio genero-.i. de condit& demonſtr.& pro- miſsio videtur facta Iulio, vt ipſe inuitaretur ad contrahendum matrimonium cum Iſabella, vt tradunt Caſtrenſ. in dict.J.j. num. 2.& poſterio- res. C. de inſt.& ſubſt. imò& ſi appareret pro- miſsio- 5 — ͤʒGʒ vonium inter u- itlulio, ſe fadu. Communis fra. quodam caſtro equeretur dictũ œnam duorum ruationis. Con. anciauit Cæſari omißione. Iſa- ntra Cæſarem, exco, quia aff- lere inyxorem ailli donaret. doſsit Cæſar. V M. cenſetur vocatus o eſt collata. eit, mſ ſtipulato- nihil operatur. iſeen probaranh ere non poteſt. facta lulio in ca- cret lbellam in actio nius,nullaqh achu xſita: ham tradli- 4 1 Libe, miſsionem factam lulio ad inſtantiam affini- um lſabellæ,& fauore Iſabellæ, quæ aliàs non erat acceptura Julium in maritum: tamen lſa- bellæ actio parta non fuiſſe videtur, ſi in eius perſonam ſtipulatio non eſt concepta: namfex contractu non agit niſi ſtipulator,& conuen- tor.I ſi pater. vbi not. Bald. C. de dot. promil. li- cet ſecus ſit in legatis. l. ſeruo legato.. ſi teſta- tor. de leg. 1. Et † propoſitum in mente reten- tum nihil operatur. l. ſi repetendi. de cond. ob cau. cumq; de natura promiſsionis factæ à Cæ- ſare non ſit, vt intelligatur facta ad quærendam Iſabellæ actionem, dict. l..& 2. C. de inſt.& ſub- ſtit. non intelligitur ab vtraq; parte actum, ſi in inſtrumento non eſt expreſſum. Bald. in dict. l. ſi repetendi. Et in ſtipulationibus nunquàm ſubintelligitur perſona, ſi non exprimatur. l. ſi ita ſtipulatus.§. Chryſogonus. in fin. de verbor. obligatio. Prædicta autem non procederent, ſi probaretur Cæſarem Iſabellam ac Julium anteè conueniſſe, quòd ex promiſsione à Julio fienda acquireretur ius& actio Iſabellæ, tunc enim poſſet dici id repetitum in promiſsione. l. item quia.§. fin. de pactis. l. Titia.§.idem reſpondi. 1. de verbor. obligatio.& vbique Bartol. non ta- menfſufficeret probare colloquia& tractatus, niſi etiam probetur concluſio. Bald. in 1. mul- tuͤm intereſt. numer. 2. C. ſi quis alter. vel ſibi. quæ concluſio non poteſt actionem quæſiuiſſe Iſabellæ, niſi facta ſit illa præſente& acceptan- te: cùm per Tliberam perſonam alteri quæri non poſsit. b Iulius conduxit ſalinas à Principe, poſt fi- nitam conductionem aſſerit negotium ad An- tonium ſpectauiſſe,& ob id contra Antonium agit ex pluribus, quæ recenſentur. id eſſe verum oſtenditur. 8— S V M M A RTV Al. 1T1 Nagorium ad aliquem ſbectare ex quibus pro- VPetur. 2 Euentus indicat animum præcedentem. 3 VFeritas præualet fimulationi, quando ſimulatio Nr dAeperſina ad perfinam. Vm † Antonius in literis fateatur Iconductionem ſalinarũ ad ipſum ſpectare, cumq́; per vnum teſtem probetur idem fuiſſe confeſſum praſente lulio, cumqꝗue ſolus An- tonius fecerit mandatum ad exigendum pecu- nias pro negotio ſalinarum, mutuò rogauerit, acceptas reſtitui mandauerit, Iulium vt ſalinis 8 1 vacaret, rogauerit, rationem adminiſtrationis anni 155 4.& libros à Iulio reddi, ac debitores ſibi conſignari fecerit, ſolus de anno 1555. ad- miniſtrauerir, neque alicui rationes reddide- rit, contra prætenſos debitores inuito Iulio executiones fieri fecerit. Ex his probatum eſſe ———— Conſilium IV. 50 negotium ad Antonium principaliter ſpecta- uiſſe, licet nomen lulij in inſtrumento aſcriptũ fuerit, decidunt Bald. in l. multùm intereſt. nu- me. 2.& Caſtrenſ. num. 3. C. ſi quis alteri vel fibi. dicentes, quòd& ſi inſtrumentum contineat vxorem emiſſe, tamen ſi mulier confeſſa fuerit maritum eſſe principalem emptorem, ſi mari- tusprecium ſoluerit, ſi ad mulierem nihil per- uenerit.& neque lucrum neque damnum ſen- ſerit, ipſam præſumi nudam adminiſtratricem, X negotium ad maritum ſpectare,& ex feuen- tu cognoſcitur animus præcedens. Bart. in l. ſi concubinam.§.i. rer. amot.& propoſitum An- tonij& lulij ab initio præſumitur fuiſſe tale. ſicuti poſte fecerunt. Bartol. in l. cætera.§. ſed ſi parauerit. numer. 3. de leg I.& vbicunque ti- tulus emptionis eſt poſitus in perſona vnius,& poſſeſsio penes alium, præſumitur facta ſimu- latio de perſona ad perſonam. l. mancipia. l. quamuis. C. ſi quis alte. vel ſibi. J. ſi filij. vbi glo. in verb. proba.& Bald. not. C. de donatio. inter virum& vxor. Ideoq́;, cù̃m effectus conductio- nis ſalinarum remanſerit penes Antonium pro anno 1554& Antonius ſolus de anno 1555. poſſederit,& ſalinas adminiſtrauerit, præſumi- tur vſque à prineipio in conductione, nomen Iulij ſimulatè appoſitum fuiſſe,& contractum per Antonium factum, ſaltem vbi contenditur inter Antonium& Iulium. dict. l. quamuis.& dict.. ſi filij. †& quando ſimulatio fit de perſo- na ad perſonam, veritas præualet ſimulationi. I. acta.vbi not. Bartol. l. ſi quis. vbi not. Bald. C. plus vale. quòd ag. cumq́; ſimulatio non poſsit directò probari, probatur coniecturis& vero- ſimilitudinibus. Bald. in dict. l. multm. Neque ad probandum quòd lulius eſſet ſubmiſſa per- ſona Antonij, neceſſe eſt probare, quòd habu- erit expreſsè in mandatis ab Antonio condu- cendi ſalinas nomine ipſius Antonij, neq; quòd ageretur cum Fiſco, vt ſalinæ conducerentur nomine Antonij, vt patet ex dict. l. ſi filij.& dict. l. mancipia.& dict. l. quamuis.& ex dictis per Bald. in dict. l. multùm. (CA8 VS XVI. THieronymus inueſtiuit Bartholomæum pro ſe, hæredibus,& cui dederit in emphyteu- ſin perpetuam, de fundo, ſub annua præſtatio- ne ſcutorum decem,& appoſitũ fuit pactum, quòd quotieſcunque Hieronymo videretur, liceret illi expellere emphyteutam ſoluendo melioramenta, ſi quæ facta reperientur, Bar- tholomæus poſt multos annos vendidit Sca- riono precio ſcutorum ducentorum vtile do- minium velut perpetuũ& melioramenta quæ fecerat in fundo. Conſenſit Hieronymus,& Scarionum inueſtiuit in perpetuum de fundo, adiecta clauſula ſecundum formam priorum inueſtiturarum non monito Scariono de qua- litate pactorum prioris inueſtituræ. Scario- nus promiſit annuos decem ſcutos,& ſoluit Hieronymo laudemium, Paulò poſt Hiero- nymus DPetri AAdnt. Ang. in mat. contradt. conſ. nymus vigore pactti inſerti in prima inueſtitu- ra vult expellere Scarionum,& illi ſoluere me- lioramenta, quæ ſunt valoris ſcutorum quin- quaginta. Scarionus pauper, qui nihil aliud in bonis habebat, niſi illos ducentos aureos, quos ſoluit Bartholomæo,& qui non emiſſet tanto precio vtile dominium fundi, niſi credidiſſet emphyteuſin eſſe perpetuò duraturam: rogat D. V. vt velit amore Dei excogitare,& ſcribere aliquas rationes, quibus poſsit ſe tueri. V A A AIV K. 1 Padta contra ſubſtantiam contractus ſunt nulla. 2 Emptor ignorans tenorem palti non potest dici illi conſenfhiſſé. 3 F bi quis tenerur de caſu fortuito intelligitur de Jälito. E Vm pacta † contra ſubſtantiam 1 7 contractus ſint nulla. l. cum pre- cario. de preca.& pactum de non expellendo emphyteutam, non ᷑ reſtrictum ad aliquem caſum nõ valeat. glon. in l.ꝛ2. in verſ repellere. Bald. num. luiſſe, quaſi contra ſubſtantiam perpetuæ em- phyteuſis, quæ ſtante huiuſmodi pacto nõ po- teſt dici perpetua,& ſicuti contractus locatio- nis non poteſt conferri in voluntatem alterius contrahentium,& ſi conferatur non valet. l. in ementis. iuncta gloſſ. C. de contrahen. empt. ita & annullatio ſeu reſolutio contractus non de- bet poſſe in voluntatem alterius contrahenti- um conferri:& ſi conferatur, huiuſmodi reuo- catio& annullatio non videtur valere: nam cu- ius naturæ eſt contractus, eiuſdem eſt illius re- ſolutio. l. ab emptione. de pact. Prætereà † cùm emptor ignorauerit tenorem dicti pacti, non poteſt dici illud approbaſſe vel illi conſenſſſe. j. qui ignorans. ad legem Corneliam. de falſis. Ideoque recognoſcendo dominum cum clau- ſula ſecundum formam priorum inuettitura- rum, non poteſt dici recognouiſſe cum pacto quod ignorabat,& ad hoc vt quis dicatur ha- bere ſcientiam primæ inueſtituræ, oportet ne- dum ſcire ipſam fuiſſe factam, ſed omnes eius qualitates gloſſ. in c. concert. in verſicul. ſcire. de appellatio. in 6. Felin. in c. quod ad conſulta- tionem. numer. 32. de re iudicata. Et licet quis ſciat factum, ſi tamen ignorat qualitates, ap- probatio nihil operatur in eo quod ignorat. Bart. inl Pomponius ſcribit. num. z21. de negot. geſt.& emologatio expreſſa laudi, ac iurata nõ obeſt, niſi laudũ fuerit lectũ ratificanti. Caſtr. conſil. 465. num. 5. lib. Neque per dictam reco- gnitionem recognoſcens videtur obligari ad inſolita. Bald. in c. cùm olim. de conſuetudine. & vbi f quis tenetur de caſu fortuito, intelligi tur de ſolito, nõ de inſolito. Bart. inl. ſed ſi quis. — 2—-— §. quæſitum. circa fin. vbi multa accumulat laſ- num. 33. ſi quis cautio. neq; ad ea quæ ſunt con- tra ſubſtantiam& naturam contractus emphy teutici:& clauſula ſecundum formam priorum inueſtiturarũ interpretanda eſt de forma quæ ſit de natura emphyreuſis perpetuæ. l. ſi vno lo- cat.l.ſi olei. C.loca. Tandem cùm Hieronymus inueſtiendo emptorem in perpetuum ſecun- dum formam antiquarum inueſtiturarum nõ expreſſerit ſpecialiter pactum prædictũ, qnod eſft contraſubſtantiam, vel ſaltem contra natu- ram emphyteuſis perpetuæ, non poteſt negari quin fuerit in dolo, ideod; teneatur Scariono ad omne intereſſc. I. Iulianus. in princip.§. i.& g. idem Iulianus. de actio. empt.& hæc ſunt, quæ excogitare potuiad fauores Scarioni. CASVS XVII. & Rochus& Bartholomæus contraxerunt ſocietatem pro ſe, hæredibus& cui dederint, in qua Rochus apothecã cum inſtrumentis, Bar- tholomæus operampoſuit. Rochus ceſsit titu- lo venditionis Michaéli dictam apothecam& Ius omne ſibi competens ratione ſocietatis. Petit Michaẽl à Bartholomæo rationem ſocie- tatis& portionem emolumentorum hucuſq; quæſitorum,& vbi nolit ſocietatem durare, pe- tit apothecam cum inſtrumentis ſibi relaxari. Negat Bartholomæus rationem reddere,& Michaélem in ſocium admittere, vel apothe- cam cum inſtrumentis relaxare. ¶ Quaritur, an iure ad rationem reddendã, & Michaëlem in ſocium admittendum, vel apo thecam relaxandum cogipoſsit. S V M A RTTV A. 1 Societatii commodum tranſit ad hæredes, licet non tranſéat ſocietas. 4 2 Societas quando cxtinguatur. 3 S, quando potest agere ad intereſſe contra ocium. a lcet † ſocietas non tranſeat ad haredes, neq; ſingulares ſucceſ- ☛¶ ſores: tamen ſocietatis com mo- B da ad hæredes rranſeunt. l.cùm in 2 6 X men ſucceſſor omnium emolumentorù quæ- ſitorum ante& poſt mortem ſocij. l. verum§. in hæredem. vbi gloſſ. in verb. emolumentorũ. I. actione.§. morte. ibi. quòd ex re communi poſteà quæſitum eſt& pro ſocio,& in terminis propoſitæ quæſtionis text. in ead. l.§. ſi in rem certam. vbi contracta ſocietate in rem certam emendam, conducendam, quicquid lucri poſt mortem ſocij factum erit, commune eſſe La- beo ait, quæ faciliùs procedunt vbi in conſtitu- tione focietatis facta eſt mentio hæredum: quo caſu omnis actio actiua& paſsiua tranſit in hæ- redes. Abbas in conſil. 86. numer. 3. libr. 2. Vnde 1 1— 1 ſocietatis.& Bald. ibi pro ſocio, & iucceſſor ſocij, quamuis non ſit ſocius, eſtta- ₰ rus contraxerunt cui dederint,in ultrumentis, Bar. ochus ceßit titu- im apothecam& tione ſocietatis. rationem ſocic- ntorum hucuſq; atem durare, pe- tis ſibi relaxari. em reddere,& ere, vel apothe. e. nem reddendã, tendum, velapo d. 7 A. gr ad heredes, licet r. ad intereſſe contra non tranſcat ad ſingulares ſuccel⸗ ocietatis commo- ranſeunt.l.cumin ald. ibi pro ſocio, on ſit lociuselt ta- olumentoru qux- n ſocij.l. verum; d. emolumentotu- b Liber I1I. Vnde& ſi ſocietas,& nomen ſocij non tranſeat in Michaëlem, tamen ſocietatis commoda& actiones actiuæ& paſsiuæ in eum tranſiuerunt, ſicq; agere poteſt contra Bartholomæum ad reddendas rationes, quæ petuntur actione pro ſocio, Bart. in l. 1.§. officio in vlt. lect. de tutel.& ratio. diſtrah.& ad portionem emolumento- rum ante& poſt venditionem quæſitorum, Quamuis enim leges dicant, ſocietatem non tranſire ad hæredem, neque ad ſingularem ſuc- ceſſorem, non tamen volunt, quòd mortuo ſo- cio, ſuperſtes ſocius debet frui bonis, quæ de- functus poſuerat in ſocietate. Adhæc † aliena- tione apothecæ& inſtrumentorum fuit extin- cta ſocietas.l. id quod. 5. fin. pro ſocio,& Micha- <anquam ſingularis ſucc eſſor, poteſt expel- lere Bartholomæum,& quamuis Rochus facto cuius ſocietas finitur ante tempus teneri poſ- ſit ad intereſſe, illud tamen procedere ſolùm videtur, vbi Mic haëẽl nollet ſocietatem durare. Nam& Colonus, qui vendita re ſibi locata, nõ tenetur ſtare conductioni, neq; emptorloca- tioni. l. qui fundum loca. ita f demùm poteſt a- prohibeatur vti d.l. qui fundum. ſi mercès.§.. eod. tit. Et videtur caſus in l. dem que.§. fin. pro ſocio, vbi ſi in contrahenda ſocietate pactum ſit, ne diuidatur abſq; iuſta cauſa, ſi ſocius ven- dat,& emptor velit diuidere, habet ſocius con- tra eum exceptionem. Ex quo velle videtur, ſi emptor non tentet diuidere, quòd ſocius con- tra emptorem petentem rationes ſocietatis,& alia, quæ venditor petere poterat nulla exce- ptione ſe tueri poſsit. Rcasve xXxvIII Statutum eſt Mediolani, quòd mulier non poſsit contrahere, niſi cum quibuſdam ſolen- nitatibus mulier exiſtens Pblacentiæ, fecit man- datum ad contrahendum in ciuitate Mediola- ni, Procurator contrahit Mediolani, neque in mandato, neque in contractu interuenit ſolen- nitas à ſtatuto Mediolani requiſita in contra- ctibus mulierum. 2Quæritur, an contractus valuerit. 8S V M M A RIV M. 1 Forenſes tenentur contrabendo obſeruare ſtatuta contractuum illius loci, in quo contrahunt. 2 Contractus& delitta, quando æquiparantur. gere adintereſſe ſab emptore expellatur, vel 3 Nemo plus uris in alium transferre potest, quam . ipſè habet. 4 S⸗Ncontractibus f adhibendæ ſunt VDNF etiam à Forenſib. ſolennitates re- AAAAquiſitæ à ſtatutis locorum, vbi fit 4h contractus. l. ſi fundus de euict. l. 1 2. C. quemad. teſtam. aperia Bart. in l. cunctos populos. nu. 14. C. de ſum. trin.& comprobarunt poſteriores. Qua de re in man- dato, de quo in themate, videtur requiri dun- taxat ſolennitas requiſita à ſtatutis Placentię in contractibus mulierũ,& quamuis Ang.& Co- Conſilium XIVIII. 57 men. in l. apud Iulianum.§. fin. ex quibus cauſ. in pofl. Soc. in l.i..item acquirimus. num. 11. de acqu. poſſ. in ſimili quæſtione aſſeruerint, con- tractum non valere, quando Procurator fuit conſtitutus ſine ſolẽnitate ſtatuti, idemq; ſcri- pſerit Ioan. Baptiſta Sanſeuerinus in l. cunctos populos. num. 94. C. de ſum. trin. licet de Ang. Comen.& Soc. mentionem non faciat, tamen prædicti non loquuntur, niſi de ſolennitate re- quiſita à ſtatutis loci, vbi fit mandatum. In con- tractu autem facto Mediolani à Procuratore, neceſſaria fuiſſe videtur ſolennitas requiſita à ſtatuto Mediolani in contractibus mulierum, quod vltra rationem prædictam inprimis ſua- det tex. in I. hæres abſens.§. apud Labeonẽ iun. gl in ver. defendere de iud. quæ dixit, cùm Pro- curator cöntrahit Mediolani, videtur contra- ctum Mediolani ab ipſo domino. Adhæc man- dans contrahi obligatur, non ex mandato, ſed cx contractu propter mandatum. Bart. in l. non ſolùm. ſi mandato. num. 9. de iniur. Vnde in mandante contrahi, quò ad ſolennitatem con- tractus, deber inſpici locus non mandati, ſed contractus, vt in mandante delictũ. tradit Bart. in d. 9.ſi mandato. Etenim in hac materiacon tractus& delicta æquiparantur. l. tà3m ex con- tractibus de iud. gloſ.in l. omnem eo. tit. Bart. in l. cunctos populos, nu. 47. verſ. prætereà con- tractus. C.de ſum. trin. Prætereà mulier man- dando Procuratori, vt contraheret Mediolani, intelligitur mandaſſe vt contraheret ſeruatis ſtatutis Mediolani. l. miſsi opinatores verb. ſer uata conſuetudine regionum. C. de exact. libr. 10.& in ſimilimo caſu tradit Bart. in l. 1. nu 4. C. ſi propter public. penſit. Tandem ſi mulier non poteſt per ſe contrahere in ciuitate Medio lani abſque ſolennitate ſtatuti, non etiam id poſſe debet per alium, nam qui per alium facit, perinde eſt, acſi faciat per ſe ipſum. l. qui per a- lium de reg. iur.& f nemo plus luris in alium transferre poteſt, quàm ipſe habeat. I. traditio de acqu. rer. dom. lI. nemo plus luris de reg. iur. Et huius ſententiæ videtur Soc. in d.§. item ac- quirimus. nu. 19. in fi. Iaſnum. 18. Et licet con- trarium ſentire videantur Comen.& Angel. in d. apud lulianum.§. fin. dum volunt ſatis eſſe, quòd in mandato facto à muliere interuenerit ſolennitas ſtatuti, tamen ipſi loquuntur, quan- do mandatum& contractus fiunt in eodem lo- co, præter id, quod prædicta ſententia, quam a- pertiũs tenuit Aret. in§. hæres Inſtit. de oblig. ex qua. contr. non videtur fundata bonis ratio- nibus,& vbi procedere, in re præſenti, aperta eſſet via fraudibus,& diſpoſitio ſtatuti facilè e- luſoria redderetur. CASVS XIX. Matthaus conduxit à Principe arcem con- ſtruendam in villa Sabanella, certo precio pro ſingulis menſuris muri. Princeps conceſsit vil- lam in feudum Annibali,& fecit edictum, ne quis auderet in eius dominio incidere nemo- F ra, pro- 8 3 — — .— 3 —— —— 1 ͤſſͤſſſſſſ —— —— Petri Ant. Anguf in mat. contracctyʒ. ra, propter quod precium laterum& cemento ad ciuit. pertin.& ſi ob falſam relationem agri- menſoris emptor plus dederit venditori, con- dicere poteſt,& ſi venditor maiorem modum rum fuit auctum& duplicatum. Annibal inſtat. uenta cum Principe. Queritur, an aliquo Iure Matthaus ſe tue- ri poſsit ab areis conſtructione. S V M AM A RIVM. 1 Singularis fueceſtör non eogitur ſtare locatiomifa= c« per auttorem ſuum. * .* 5 2 Daſpoſitio quælibet inteligitur rebus ſic ſtantibus 3 Conductores propter caſum inſolitii excuſantur. 4 Emptor frumenti precio quo valuerit menſe Ma- io, non téenetur adimmoderatum precium, ſi s- ueniat penuria inſolita. .„ 7 2„ 7 35. 5 Damnum proueniens cauſa locatoris non ſpectat ad conductorem, ſedadlocatorem. S Nter Principem& Matthæum 1 K. ctio. l. Sabinus reſpondit, de con- ( ⸗O) trah. empt. l. item ſi precio.§. 1:lo- non cogitur ſtare locationi factæ per authorem ſuum. l.emptorem. C. loca. l. ſi merces. 5. qui fun dũ loca. hinc ſi Eccleſia locauerit prædia,& de inde ea dederit in emphyteuſin, emphyteutã non teéneri ſtare locationi, ſcripſit Curt. Sen. conſ.10. neq; cõductor tenetur ſtare conductio ni cum ſingulari ſucceſſore, cum quo non con- traxit. l. qui fundum loca gl. in d. l,emptorem, & quælibet † di poſitio intelligitur rebus ſic ſtantibus. l. cùm quis in prin. de ſolut: l. ꝙ Serui us de cond. ob cauſ.& f conductores propter caſum inſolitũ excuſantur Bart.inl. Seio.§. me- dico in fi.de ann. leg. in l. ſed ſi quis. c.quæſitum. nu. z. in fin. ſi quis cautio Alex. conſ.28, num. 14. 4 vſq; ad fin. lib. i.& ſi quis f emerit frumentum pro precio, qua valuerit menſe Maio, non tene tur ad immoderatum precium, ſi eueniat pe- nuria inſolita. Imol. in l. precia rerum ad leg. Paleid. Iaſ. in d.§. quæſitum. nu. 35. Et dammum †perueniens cauſa locatoris non ad conducto rem, ſed ad locatorem ſpectat; l. ſi merces§. cul- pæ vbi Bart.& Caſt. lIocat:l 3. C. de naut. fœn. et- iam ſi factum locatoris ſit iuſtum Bart. in q. in- 2 cip.publicanus. num. 14. in fin. quæ in propoſita q. ſuadent Matthæum non teneri ſeruare loca- tionem Annibali ſingulari Principis locantis ſucceſſori,& cùm euenerit penuria inſolita la- terum& cementorum, idq́; cauſa locatoris, qui in ſuo dominio prohibuit incidi nemora, quæ tempore locationis cuilibet permiſſum erat in cidere, excuſari ab obſeruatione locationis,& damnum augmenti valoris laterum& cemen- torum ad Principem locatorem ſpectare. vt Matthaæus arcem conſtruat ſecundum con- 4 contracta fuit locatio& conda- AA ca. Singularis † autem ſucceſſor qua partium dicat ſe læſam, debet iterum S uis ager ſemel ſit menſuratus,& ali- menſurari, Bar. in l. 1.§. ideò autem, ſi mẽ. fal. mo. dix.& erronea calculatio retractari po- tractu veniat ceſsio actionis, vt ſi vendo hæredi- teſt etiam poſt 20. aunosl. calculi de adm. rer. tradiderit, ex vendito actione repetere poteſt. 13.§. Pomponius. ſi men. falſ.&c.& quandocun- que inueniatur falſa menſura, agi poteſt ad id, in quo ex ea quis fuit deceptus, Bal. in l. qui fun- dum in prin. de contrah. empt.& actiones per- ſonales, vt ex empto& locato durant 30. annis. l.ſicut. C. de præſcript.;0 annorum, quæ in pro- poſito caſu concludere videntur, bompeium Iure petere, vt prædia menſurentur,& vbi ob falſam relationem agrimenſoris reperiatur re- cepiſſe minorem penſionem, poſſe actione ex locato petere penſionem pro quantitate iuſta menſuræ. CASVS XX. Statutum requirit certam ſolennitatem in geſsionibus actionum, ſcilicet puris, non in his, quæ accedunt ad aliquem contractum. Ssci- pio vendidit actiones non ſeruata forma ſtatu- ti,opponitur de nullitate, ob non ſeruatam formam ſtatuti. Queritur quid luris. § V M M4ARIY I. I Statute recipiunt interpretationem paffiaam 4 ure communi. 2 Traditio nuda non transfert dominium. 3 Ceſſio nuda non tranifert in ceſſionarium adtio- nem Vtilem. 7 Tatuta† recipiũt interpretationẽ paſsiuam à Iure communi. l. ſi ſer- ui. C. de noxal.& intelligenda, vt 5 4 3 2.. quando alias aliquid operantur, Bald. inl cùm à matre. nu. 1I. C. de rei vendi. in l. terminato. nu. 21. C. de fruc.& lit. expen. glo. in — verb.confundantur in fi. Caſtr nu. 11. in l. fi. 5.in computatione. C. de iur. delib. Iure autem com municeſsio non valet, niſi intercedat titulus contractus l. per diuerſas. l. ab Anaſtaſio. C. mand. quæ leges procedunt per punctum ra- tionis, nam ſicuti † nuda traditio non transfert dominium. l. nunquam nuda de acquir. rer. do- minio. Ita † neq; nuda ceſsio actionem etiam vtilem in ceſsionarium transferre poteſt. d. I. per diuerſas, Bar. in l.’. nu. 22, C. de acti.& oblig. Vnde ſtatutum videtur interpretandum, vt re- quirat ſolennitatem in ceſsionibus Iure com- muni validis,& ſic in quibus interceſsit titulus contractus, cumq; reſtringatur in puris ceſsio- nibus, non in his, quæ accedunt ad aliquem cõ- tractum, intelligendũ, vt ſolennitas ſtatuti re- quiratur in ceſsionibus actionum, quæ princi- paliter& ſub nomine ſuo veniunt in contratũ, vt ſi vendam actionem,& illam cedam. Secùs autem ſi non principaliter, ſed acceſſoriè in cõ- tatem,& cedam actiones, contra debitores hæ- — reditarios 2—— oooöo H minus derogent luri communi, oooooooöooo ———„———„ +₰———— bolle actione en quantitate iuſta (X. m ſolennitatem retpuris, non in ontractum. Sci. ata formaſtatu- non ſeruatam I. Tem pafluam imum. onarium allio- nerpretationè nmuni.l. ſiſer- intelligenda,vt luri communi, uid operantur, de rei vendi.in 3. lit. expen. glo.in nu n. inl. fi. ſ.in lure autem com ttercedat titulus ab Anaſtaſio. C. per punctum ta- tio non transfert de acquir.rer. do- actionem etiam sferre poteſt. 6 C. deadi.&oblig. pretandumvtte- onibuslure com⸗- Liber II. reditarios etiam facto meo competen. l. 2.§. nõ ſolùm de hæred. velactio. vend. vel ſivendo fundum,& cedo actiones competentes ratio- ne illius iuxta ea, quæ tradit Bart. in d. l. per di- uerſas. nu. 21. quæ in propoſita q. concludere vi- dentur venditionem actionis inualidam fuiſſe. CASVS XXI. Antonius nomine ſuo& vxoris tranſegit cum Pelino,& promiſit vxorem rarificaturam adiecta hac clauſula, Ita quòd non ſecuta ratifi- catione ipſe remaneat obligatus. Cùm Felinus ageret in executione conuentorum, Antonius & vxor oppoſuerunt eum non poſſe agere vigo re conuentorum, quæ non ſeruauit,& petierũt declarari illum cecidiſſe à beneficio conuento- rum,& cœpto Iudicio, deceſsit vxor relicto hæ- rede marito. Replicat Felinus Antonium priùs fuiſſe inobſeruatorem„ob non factam ratifica- tionem ab vxore, ideoq; non poſſe agere nec excipere ex eo contractu. q Quæritur, an iuſtè opponat. SFyF h 4 R M. 1 Dictio, ita quõd, limitat præcedentem promiſſionẽ. 2 Daeſpoſitio limitata, limitatum producit eſfectum. 3 Agens ex contractu videtur ratificare illum,& Reus in exceptionibus dicitur actor. 4 In contractib. oblagatorijs ab vtrag, parte quam- uis vna pars nondum adimpleuerit, poteſt de non adimplendo excipere contra alteram par- remagentem. 5 Clauſulæ, rato manente pacto, vti non potest be- neficio, qui non adimpleuit tranſactionem. 6 Lars vna contra alteram quid poſſit, obnon im- plementum contractus. Romiſsio, quòd vxor ratificabit, cùm non fuerit ſimpliciter facta, ſed reſtricta& limitata, ſcilicet ita, quòd non ſecuta ratificatione re- 2 Dd maneat obligatus ipſe Antonius. i0, TlIta quòd limitat& modificat præ cedentem promiſsionem. l. Lucius.§. qui habe- bat ad Trebell. l. venditor.§. ſi conſtat comm. prædio. Soc conſ. 141. colu. pen. Dec. conſ. 227. num. 6.& limitata diſpoſitio limitatum pro- ducat effectum.l.in agris de acquir. rer. dom. l. cancellauerat de his, quæ in teſt.&c. non ſecuta ratificatione alius effectus reſultare nõ poteſt, quàm quòd Antonius remaneat obligatus,& quamuis promiſsio fuiſſet ſimplextamen vxor videtur ratificaſſe, primò excipiendo de inob- ſeruatione conuentorum, ſecundò petendo de clarari Felinum cecidiſſe à beneficio conuen- torum, nam& agens † ex contractu videtur ra- tificare illum, vt ex Bal.& Ang. ſcripſit Dec. in l. ſemper qui non prohibet de rep. iur. nume. 9.& Reus in exceptionib. dicitur actor. l.2. de excep. &⅞ appellansà ſententia lata contra falſum Pro- curatorem, dicitur habere ratum. l. 3.§. falſus rẽ Conſilium XNI. 52 rat.hab.& omni in caſu cùm Ant. ſucceſſetit v- xori, ſucceſsio habetur pro ratihabitione. l. fin. in princ.rem rat. hab.& quandocunq; ſucceſſe- rit vxori, nõ refert, nam ſufficere videtur, quòd Felinus damnum non fuerit paſſus, ob non fa- ctam ratificationem,& non intereſt, an à prin- cipio non interſit, an ex poſt, vt actio denege- tur. l. ex conuentione. C de pact. prætereà ad rẽ facere non videtur, quòd dicitur, quẽ non poſ- ſe agere ex contractu, niſi pro parte ſua imple- uerit. Etenim Antonius non agit, neq; agere poteſt ex contractu conuentionum ad annul- lationem contractus. l. venditi la 2 C. de actio. empt. Nam ſolùm quando contractus reſolui- tur ex partium conuentione, agitur actione ex eo contractu ad id, quod actum eſt. l. ſed Celſus. §.ſi fundus de contr. empt. l. ſi fundus de leg. comm. l. exempto. 5. is qui vina de actio. e npr. Sed petendo declari Felinum cecidiſſe à bene- ficio contractus, videtur intentare condictio- nem ob cauſam, vel ſine cauſa, aut indebiti. iu- xtal. ſi quis accepto de cond. ob cauſam, vel a- ctionem de dolo. l. eleganter in prin. vbi Bart. nu. 7. de cond. indeb. quæ conditiones non ori- untur ex contractu tranſactionum, ſed ex eo, quòd extra illas agitur Bart. in l. ſiue apud. num. 4 4. C. de tranſact.& †in contractibus obligato- rijs ab vtraque parte, quamuis vna pars non- dum adimpleuerit, poteſt de non adimplen- do excipere contra alteram partem agentem ex eo contractu, vt velle videtur text. in l. cùm proponas. C. de pact. Bart. in l. quæro.§. inter locatorem loca vbi non diſtinguitur, an altera pars impleuerit promiſſa an non,& eſt caſus in I. Iulianus.§ offerri de actio. emp. vbi ſi emptor agat contra venditorem ad obſeruationem cõ- tractus, poteſt venditor qui nondum impleuit ex latere ſuo, opponere contra emptorem, ſci- licet eum non adimpleuiſſe ex ſuo latere,& ad hoc conuenit, quòd tradidere gl. Bart. num. 10. Caſt. nu. 6. Iaſ. nu. 6. in l. qui fidem de tranſact. ſ. eum, † qui non adimpleuit tranſactionem, non poſſe vti beneficio clauſulæ, rato manente pa- cto in tranſactione inſerto, quæ tamen clauſu- la ad hoc vt poſsit contra aliquem operari, re- quiritur, ꝙ ille contrauenerit. † Tandem ob nõ implementum contractus ab vnaparte, altera pars vnum duntaxat poſſe debet, ſcilicet vel à conuentis recedere, vel aduerfarium cogere ad obſeruandum. l. cùm precibus. J. quoniam. C. de re. permut.& poſtquam non impleuit, vel data repetere voluit, non poteſt agere ad obſer uantiam, ſed altero contentus eſſe debet. I. re- ſcriptum.. ſi pacto de pact. l. cùm proponas. C. de tranſact. CASVSXXII. Locator qui promiſerat conductori defen dere rem locatam,& obligauerat omnia bona, vendidit rem locatã cum pacto, quòd emptor pateretur conductorem frvi re locata, vſque ad finem locationis,& quòd penſiones ad eundẽ E 2 empto- — Petri Aut. Anguſii in mat. contradt. g. conf emprorem ſpectaront„paucis diebus pòôſt re- miſit iſtud pactum emptori. Quaritur, an id fa- 42 cere potuerit,& liceat emptori expellere con- ductorem,& an ſaltem conductor poſsit reti- nere bona, quouſq; ſibi ſoluantur damna, quæ patitur, ex eo, quòd non poſsit frui re condu- cta,& melioramenta per eum facta. 5 E A4 ar A R 47 A. 1 Locator vendédorem locatam ſ exoipit vr ſalui ⸗ Hus colonl, emptor tenetur ſtars locativni. 2 Except io quaſita fideiuſſori ex pacto debutoris, non Ppotetk ex contrario pacto auferri. 3 Condurt ori pro expenſhis vtiliter factis inre condu- ctadatur retentio, quouſq;, de expenſis ſatisfiat. 4 Aclio cui datur multo magis dar: potest reten- Iio. 8 f excipit, vt ſaluum ſit Ius coloni, =emptor tenetur ſtare locationi, l. 44 mercedem.§. fi. de actio. empt. MI. emptorem in verb. niſi ea lege emit. C. oca ſecundum vltimum intellectum. glibi. Idem quando pactum fuit, vt penſiones ſpectent ademptorem. l. arbores.§. quicquid vbi not. Bald. de vſufr. l. Inſulam in prin. locat. quæ iura præſupponunt lus acquiri conductori abſq́; eo, quòd quis ſtipuletur pro eo, vnde cùm in præſenti caſu in venditione exceptum ſit, vt ſucceſſor teneretur pati conductorem frui eitẽ cùm pactum ſit, vt penſiones debeantur ſingu- lari ſucceſſori, ſingularis ſucceſſor tenetur ſtare locationi. Neq; videtur, quòd deinde locator potuerit quicquam paciſci in præiudicium c6- ductoris. l. fin. de pact. vbi t exceptio quæſita fi- deiuſſori ex pacto debitoris, non poteſt ex con- trario pacto auferri, per quem tex. Ioan. de I- mol. in c. potius de loca quem refert Alex. inl. qui Romæ.§. Flauius. nu. 8. verfi. loa. de Imo. in c. potuit,&c. diſtinguendo& ſcripſit eum, qui tenetur alteri acquirere poſt Ius ex facto ipſius alteri quæſitum non poſſe illi præiudicare, vn- de cùm locans teneatur pati conductorem frui re locata. poſtquam pactum fuit, vt emptor pa- tiatur conductorem fruĩ re conducta, non vide retur poſſe remittendo promiſsionem illi præ- iudicare. Neq; obſtare videtur quod tradunt Bart.& poſteriores in d..FPlauius. aſſerentes e- um, qui donauit Titio adiecto pacto, quòd poſt tempus eſſet Eccleſiæ, poſſe in priudicium Ec- cleſiæ remittere illud pactum primum, quiail- lud procedit duntaxat, quatenus remiſsio ſeu reuocatio fiat antequam eueniat tempus, quo res debeat eſſe Eccleſiæ Alex. ibi numer. 9. Iaſ. in d.l. fin. num. 5. ſecundum, quia donans nõ tenebatur ad aliquid verſus Eccleſiam, ſicuti in caſu dictæ. l. fin. debitor tenebatur verſus fide- iuſſorem,& in caſu noſtro locator tenebatur verſus conductorem,& tradita per Doct in d.§. Flauius, non procedunt ſecundum multos, quando aliquis proEccleſia vel alio abſente fuit b ſtipulatus, Iaſ. ibi. num. 19. Verùm de pactis, ex quibus ſuprã quæritur exceptio conductori et- iam nemine pro hoc ſtipulante. Prætered ceùm locator obligauerit conductori omnia bona pro obſeruatione contractus, poſſe videtur cõ- ductor retinere bona conducta, donec ſoluan- tur ſibi damna& intereſſe, Bart in d. l. emptorẽ inl. qui fundum loca. Alex. inl. ſi filio.. fi. nu. 4. ſol. mat.& licet paulò infra Alex. requirat ſpecia lem hypothecam, tamen id intelligitur ad hoc, vt ſtante hypotheca& pacto denon nalienando, conductor non poſsit expelli,& pariter pro expenſis vtiliter factis in re conducta datur cõ- ductori retentio, quouſq; de expenſis ſatisfiat glo. in l. colonus de vi& vi arma. Bal. in d.J. em- ptorem. nu. 7. Alex. in d.. ſi filio.. fin. nu. 8. nam 4 ſfi colono datur f actio ob expenſas meliora- mentorum. lJ.dominus horreorum.§. 1. l. colo- nus loca. multò magis debet dari retentio. l.in- uitus.g.cui damus de reg. iur. SASVS XXIII. 4 Colonus partiarius conductoris incidit arbores non ceduas,& pacto locationis erat prohibitum conductori incidere arbores exi- ſlentes ſuper prædio. Agit locator contra con- ductorem quaſi ceciderit à locatione. plura ad- ducuntur pro conductore, ex quibus facti ſeri- es colligitur. & AM NR A R f F M. 1 0G onductor ex fadto coloni partiarij nonpoteſt gra uari,aut iure ſuo priuari. 2 Dominus ex facto familiæ non tenetur, 2 quando teneatur. nuin. 3. 4 Caſus qui pat eſt contingere, non debet conhiderari nufi pracedat aliquod euidens hignum. 5 Condultor non tenetur de leuiſſima cuſpa. 6 Promittens fattum cafauumn tenetur 2unare, ne id fiat ab alio. 7 Leges Ratuente⸗ quem teneri ex] fact⸗ alerius ie guibus terminis loquantur. 8 Pattum quod condudtor nonpoſſit incidere arbo- res exaſtentes ſuper prædis, de quibus iatelliga- tun. 9 Judex qui potest non deff erre iuramentum, poteft etiam poſtquam detulit illud limitare. 10 Condudtor, Vel empbyteuta, ad hoc vt poſſit ex- pelli quæ deterioratio conhideretur. I1 Damnum de locatione bonorum magni valoris, au ſit magaum vel, Panuan, quo reſpeclu conſi- derari debeat. 12 Ex eeptioob proteſta tionem acyuiſita, non Puses b ab' inuito auferri. 13 Mora in non liquidis non contrabatur aute unnu- dationem. 14 Oblatio fola quando abſq depoſi tioꝝe ſaff. oere videatur. 15 Ex petitione ſolutionis damnorun cenſetur ca- ducitati renunciatum eſſé. 16 Penhionèes petens a0 emphytenta, qui A a ſalurione eſlauit per trienuium, videtur renunciar ca- ducitati. b E — ,—, *— — [c— * —y————— ꝗ-—— m—— 7a. Bal. in d. em. 0.. in. nu. 8. nam penſas meliora⸗ Drum. H. 1.]. colo. ari retentio.].in. XIII. ductoris incidit locationis erat ere arbores exi- or contra con- tione. Pluraad- uibus facti ſeri⸗ V i uon poteſt gr4 hetur,& quando debet conſiderar lgnum. ima cuſpa. in tenetur curare, ex factoaſteriu it aſſit meidere arbo⸗ de quibus intellge- aramentum pteſt ad lmitare. 4 ad boc vt poſſit ex- ſderetur. orum magni valort m, guo reſbellu conß⸗ acouiſta, non putef aui⸗ ntralutur aute liqb 7 epeſture Kſ 6 *7 7 7 i. 8 Liber III. X facto † coloni partiarij non po- ſſreſt conductor grauari, aut lure le ſuo priuari. l. non debet alteri, l. 4 14 NM a . B factum cuique de reg.ĩur. l. ſi quis in fi. C. de inoff. teſta. l. non debet 2 allquis de reg. iur.& ex rfacto familiæ dominus non tenetur. l.l.§. quòd ergo de vi,& vi arm.& factum familiæ non facit tranſire periculum in dominum. I. ſi res vendita de pericul.& com- mod. rei. vend. vbi Bald.& pœna debet tenere ſuos auctores. l. ſancimus. C. de pœnis, condu- ctorq́; non poteſt de facto aliorum teneri, niſi præcedat aliqua eius culpa. l. ſi merces.§. culpæ glo. in l. qui Inſulam.§. qui mulas in verb. rupiſ- ſe. loca.& vbi etiam præcedat aliquaſculpa, non videtur poſſe teneri ad pœnam caducitatis, ex facto alterius, ſicuti neque tenetur actione le- gis aquiliæ. d.§. qui mulas,& quamuis † do- minus quandoque teneatur de facto familiæ, vt diſtinguendo tradunt Doctores inl. de pu- pillo.§. ſi quis ipſi prætori de op. no. nunc. ta- men coloni ſeu maſſarij non videntur de fa- milia conductoris,& dominus ex facto dome- ſtici ſeu familiaris teneri non poteſt, niſi appa- reat, quòd ſit factum domino ſciente,& non prohibente, cùm poſſet. I. t.§. is autem accipi- tur ſcire ſi famil. fur. feciſ.dic.& ſcientia hoc ca- ſu nõ præſumitur Alex. in d. 6. ſi quis ipſi prætori in fin. licet alids quandoq; præſumitur, quò ad excuſandum aliquem, qui credit factum fuiſſe à domeſtico de mandato domini, in quib. ter- minis loquitur. Bart. in d.§. ſi quis ipſi prætori. & licet ſi familia delinquat circa officium, ſibi commiſſum, dominus etiam ignorans tenea- tur. l.1.. familiæ vbi not. Bart.& Caſtr. de publi. tamen hic non agitur de familia officialis,& eo caſu dominus ad aliud non tenetur, quàm ad intereſſe parti læſæ, Bal. in l. obſeruare.§. profi- ciſci in 1. lect. nu. 2. de offic. pro.& ſi familiares priuatorũ delin quant in re, cuius cuſtodia per- tinet ad dominum, ita demùm tenetur domi- nus, ſi fuit in culpa l. videamus loca. Caſtr. in d. S familiæ. num. 4.& eo caſu non ad aliud, quàm ad intereſſe videtur poſſe teneri, argu. eorum, quæ in fortioribus terminis tradit Bald. in d. 5. proficiſci,& vbi agitur contra dominum ex fa- cto familiæ, non debet narrari dominum fe- ciſſe, ſed eius familiam feciſſe,& dominum ra- tum habuiſſe, vel ad eum ex facto familiæ per- ueniſſe Spec. in tit. de reſtit. ſpolia. verſ.ſi verò tu me non expuliſti, ſed familia tua,& c. Neque dici poſſe videtur inciſiones per Colonos par- tiarios, contra pacta locationis factas, proceſ- ſiſſe culpa conductoris, qui debuerat certiores reddere Colonos de pactis locationis, nã Co- lonus& conductor de lure communi non poſ- ſunt incidere arbores non cæduas, l. ſi Colonus. arb. fur. cæſ. l. ſi merces.§. culpæ. Ioca. l. in frau- dem. 5.fi.vbi not. Bart de iur. Fiſc. l. diuortio. 9. ſi fun.ſol. ma.vbi not. Caſtr. num. 2. ideò non vi- detur poſſe imputari conductori, ſi non prohi- buit Colonos facere id, quod à Iure prohibitũ erat. Adhæc conductori, cùm non potuerit di- Conſilum XXIII 3₰ uinare, an Coloni eſſent inciſuri arbores con- tra diſpoſitionem luris& conſuetudinẽ regio- nis, non videtur culpa imputari poſſe. l. ſi puta- tor ad leg. Aquil. vbi Bald. in 2. lect. inquit, caſus 4 † qui poteſt contingere, non debet conſiderari, niſi præcedat aliquod præcipuum præparamen tum, vel ſignum ad illum caſum,& cum ex plu- ribus inſtrumentis in cauſa productis, probe- tur multos conductores in contrahendo ſocie- tatem cum partiario Colono non expreſsiſſe pacta, quæ ipſi fecerant, cum locatore, non po- teſt dici leuis culpa in conductore, qui pacta cõ ductionis Colono partiario non denunciaue- rit Cart. in l. quòd Nerua. nu. 29. verſ.generali- ter ergo depoſ. inl. ea igitur de pign. actio.& Tconductor non tenetur de leuiſsima culpa, gl. & Bal. in l. iudicio c. loca. cumque fecerint id, quod facere ſolent alij, non poteſt de culpa Co- lonorum teneri, l. ſi res vendita de peric.& com mo. rei vend. Cumꝗ́; conductor non teneatur de facto eorum, quos induxit in re conducta, ſi non admiſit culpam in his inducendis. l. videa- mus. loca.& probatum ſit Colonos partiarios haberi,& palàm& publicè reputari bonos, di- ligentes& fidos agricolas,& quòd quilibet di- ligens paterfami. dediſſet illis colenda, non po- teſt conductor dici, quòd commiſerit culpam in inducendo eos in prædijs, neq; de facto eo- rum teneri. Caſt. in d. l.videamus in fi.& quam- uis †promittens factum negatiuum teneatur curare, ne id fiat ab alio. l. in illa 2. de verb. obli. l. non impoſsibile, vbi not. Doct. de pact. tamen contra eum qui non curauit, ne arbores ab alio inciderentur, non poteſt agi, quaſi ipſe incide- rit, Bart in d. in illa, neq; quaſi conuentis con- trauenerit, Bart. in l. inter ſtipulantem in princ. de verbo. obli. nu. ů. Caſtr. nu. 2. verſi. tamen ad- uertendum. Item prædictæ leges †& aliæ, quæ volunt quem teneri ex facto alterius, quẽ pro- hibere poteſt, loquuntur quò ad hoc, vt pro- mittens teneatur ad intereſſe,& in his terminis etiam loquitur text. in l. ſi fundus loc. l. videa- mus in prin&§. fin. em l. ſeq. in l. ex conducto in prin. inl. ſi merces.§. culpæ,&§. qui colum nã, in l. qui Inſulam. 5. qui mulas.&§. fin.& l. ſed de damno eod. tit. In quibus legibus agitur ex locato, vel conducto, quæ actiones non dan- tur ad reſcindendam locationem. I. venditi 2. C. de actio. empt.& quò ad obligationem ad intereſſe, loquitur etiam text. in d. l. inter ſti- pulantem in prin. de ver. oblig. Bar. in l. cùm fi- lius.§. in hac. nu. 4. eo. tit. Iaſ. in l. ſtipulatio iſta in prin. eo. ti.& ſi contra conductorem ex facto alterius non datur actio legis Aquiliæ d.§. qui mulas, quæ tamen datur contra eundem ex fa- cto ipſius, non etiam dari debet actio ad pœ- nam& caducitatem. Prætereà in d. l. non im- poſsibile,& in d. l. in illa promittens renetur de facto alterius, ita demùm, ſi fuit in aliqua culpa Caſtr. in d l. non impoſsibile. num. 5.& ſi ſciuit & prohibere potuit Caſtren in d. l.in illa,& in d. l. inter ſtipulantem. numer. 2. verſicul. vbi- 8 cunquec autem. Adhæc † pactum, quòd con- F z ductor adreſtitutionem arborum naſcendarum, vel 9 X Petri Ant. Anguſein mat. contras conf 2 ductor non poſsit incidere arbores exiſtentes ſuper prædijs locatis, comprehendit ſolùm ar- dores, quæ tempore contractus erant in prædi- is, l. Kutilia bolla, J. in l. de con. empt. l. non mo- dus. C. de ſecuit. l. ſi ira de aur& arg. leg.& ver- bum illud exiſtentes, præſentis temporis, non Poteſt trahi ad futurum. l.à colono. I. ſi ſtipula- tus..cùm ſtipulamur de verb. obli I. ſi ita ſcri- pfiſſet de leg.z. Et conductor, qui promiſit re- ſtituere arbores exiſtentes in prædio,& quæ ſi- bi fuerant conſignatæ, cenſetur non voluiſſe Plantandarum. 1. cům prator in prin. de iud. Arbores autem ineiſæ non erant in prædijs tempore locationis, ſed pôſt natæ vel planta- tæ,& Apoſtill. ad Bart. in d. l. in fraudem.§. fin. poſtquam dixerat emphyteutam, vel feu- dataciam non poſſe incidere arbores fructife- ras, ſubdit, ꝙ fortè fallit, niſi ipſe plantaſſet illas, quod optimis rationibus poteſt comprobari. Nam ſiconductor impunè poteſt non planta- re, vel non promittere, naſci arbores in prædio conducto, debet etiam poſſe plantatasà ſe, vel natas incidere, ſicuti& †ludex qui poteſt non deferre iuramentum, poteſt etiam poſtquam detulit illud limitare, vel non ſequi. l. in actio- nibus de in li. iur.& incidens arboresà ſe plan- tatas non videtur afficere locatorem damno, ſed priuare lucro, quæ longè diuerſa ſunt l. fin. 10 C. de codicill.& vt rœoœnductor vel emphyteu- ta poſsit expelli, quaſi deteriorauerit, conſide- rari debet deterioratio in damno non reſpe- ctu lucri. Dec. in d.Authen qui rem. nu. 4.ver. 4. ad quod adducit tes. in l.2.§. portio adl. Rhod. 12² ſibi intra octo dies, tamen cùm conductor ob- de Ia. vbi fit præſtatio detrimenti, quòd quis paſſus eſt ob res factas in mari cauſa ſeruanda- rum aliarum rerum, non autem lucri, quod ex his fieri potuiſſet, prætereàâ licet conductor, ſi malè verſetur in re conducta, poſsit exp elli. l. æ- dem. C.loca. vt tamen id habeat locum requi- ritur, quòd damnum à conductore datum ſit multum, non modicum, quòd relinquitur ar- bitrio Iudicis, Bald. in d. l. ædem. nu. 14. C. loca. & quòd reſpiciat perpetuam deteriorationem, & dolo, vel lata vel leui culpa conductoris pro- ceſſerit, Bal. in Auth. qui rem. nu. 2. C. de ſacroſ. eccleſ.& reſpectu damni non autem lucri eon- ſideretur. Dec.vbi ſupra. In re autem præſenti modicum vel magnum conſiderari debet re- ſpectu bonorum locatorum,& non reſpectu arborum inciſarum, Iaſ. in d. Authen, quirem. num. 7. Nam& Bart. inl. ſcio de reſtit. in integ. ad cogunoſcendum, an agatur de magnavel mi- nima re, vult conſiderari rem in contractu ven- ditionis deductam, non autem quantitatem quæ dicitur magna vel minima. Tandem cùm locator expreſsè proteſtatus fuerit in Iudicio, nolle agere ad caducitatem pro damnis iam il- latis,& proteſtatio fuit à cõductore acceptata, Texceptio ob proteſtationem quæſita condu- ctori, non potuit illo inuito auferri. l. fin de pa- ctis,& quamuis huiuſmodi proteſtatio fuerit ſub conditione, fſcilicet ſi damna ſoluerentur tulerit ſoluere,& quò ad eos perinde ſit, ac ſt ſoluiſſet. l. ſi per te. l. acceptum. C. de vſu.& cùm verificata fuerit conditio, perinde haberi de- bet, ac ſi proteſtatio fuiſſet pura. l. ſi pupillus de cond. Inſt. l. ſed ſi de ſua.. fin. de acquir. hær.& per oblationem verbalem videtur conductor 3 adimpleuiſſe. Primò, quia in non Tliquidis non contrahitur mora ante liquidationem,&im his ſufficit oblatio verbalis, gloſſ. in l. obſigna- tione. C. de ſolutio. inl. accept. C. de vſur.& com ductores offerendo ſolutionem damnorum, & ſuper eorum æſtimatione ſtare Iudicio,& diſcretioni locatoris,& proteſtando per ſe nõ ſtare, ſatis videntur interpellaſſe locatorem ad liquidationem, ideoque neceſſaria non fuit a- lia interpellatio ad eligendum calculatores vel æſtimatores, iuxta id, quod ſcripſere Bal. in l. ſr reſiduum. C. de diſtr. pign. Bart. in l. fin. nume. 4.de diſtr. pign. Secundò, quia ſola oblatio ſuf- ficit ad impediendum committi pœnam. I. Celſus de arbitr. etiam caducitatis. Cyn.& Bal. in 1.2. C. de iur. emphyt.& communiter rece- ptum eſt. Iaſ.ibi numer. 82. licet ipſe teneat cõ- trarium,& ad purgandam moram. l. illud de per.& commod. rei vend. iunct. l. ſi ſeruum.§. ſequitur de verbor. oblig. Caſtr. in l. acceptan- 14 numer. 14. de vſur. Tertiò, quia quando † ob- latio fit ad imple mentum conditionis,& fit ei, qui per implementum conditionis nihil de ſuo Iudex non videtur poſſe conſiderare deteriora- tionem, quæ conſiſtat in damno, cùm arbores, quæ inciſæ dicuntur, fuerint à conductore plan- tatæ, vel ſaltem poſt conductionem natæ, ob quarum inciſionem locator non poteſt dici di- minuiſſe patrimonium, ſed duntaxat amiſiſſe lucrum, neq; quòd aſſertum damnum ſeu pri- uatio lucri proceſſerit dolo vel culpa conducto ris,& omni in caſu non poteſt arbitrari da- mnum eſſe multum, neque quòd reſpiciat per- petuam deteriorationem, cùm vt deponunt te ſtes à locatore producti, arbores, quæ inciſæ di- cuntur, eſſent inutiles,& fundus ob inciſionem ir ſit factus fructuoſior, † cumq́; agatur de loca- tione bonorum magni valoris, damnum an ſit 6 1.“ K 85.* 4 ““ Dn ee— 2 3 perdit, ſola oblatio abſque depoſitione ſuffice- re videtur. l. ſtatu. c. liberos.. ſtichus de ſtatu. li. l. fin. c. de cond. Inſer. Bartol. in l. ſi ita hæres. de cond. inſtit. Sed etſi ex proteſtatione con- ditionali non fuiſſet ſublata facultas decla- randi caducitatem, quaſi conditio proteſtatio- nis per oblationem verbalem non fuiſſet im- 15 pleta, tamen cùm etiam locator petierit † ſo- lutionem damnorum, caducitati cenſetur re- nunciaſſe. l. Aemilius. de mino. l. poſt diem de 16 leg.- comm. quemadmodum& †petens penſio nes poſtquam emphytenta ceſſauit à ſolutione Per triennium, Iaſ. in l.2. num. 128. C. de iur. em- phyt.& quemadmodum locator poſtquam in- tentauit actionem ex locato, vel legis Aquiliæ, vel arborum furtim cæſarum, vel interdictum, quòd vi aut clam, ob atbores inciſas non po- teſt ad aliam redire. l. ſi merces.§. cul Peelden 443 ,. — ‿ .J. ſi pupillusde acquir. hær. d eur conductg- fliquidis non lonem,&in Linl. obſigna- de vſur.& con damnorum, re Iudicio,& ando per ſe nõ locatorem ad ria non fuit a- lculatores vel ſere Bal. in 1ſi 1I. fin. nume. oblatio ſuf- i pœnam. I Cyn.& Bak buniter rece- ſeteneat cõ- m. l. illud de ſi ſeruum. g. nl. acceptatſ- wuando †ob- jonis,& ht el⸗ nis nibil de ſuo- atione ſuffice- hus de ſiatu.li- Lita hæres. do 1 6 Liber II. b Ita poſtquam petijt damnorum illatorum ſo- lutionem, non debet poſſe ad caducitatem re- uerti,& multò magis cùm vltra petitionem ſo- lutionis damnorum etiam interpellauerit cõ- ductorem ad obſeruandum conuenta,& con- ductor reſponderit ſe paratum facere omnia ad quæ tenetur. Nam& conductor qui pote- rat ex pacto recedere à re condutta, ex eo, quia locator non ſeruauerit conuenta, ſi interpel- let locatorem ad implendum conuenta, isq́; reſpondeat ſe paratum facere omnia, ad quæ tenetur, non poteſt vlteriùs recedere à condu- ctione, ſed reſciſsioni contractus renunciaſſe videtur. Saly. in l. commiſsione. numer. 3. C. de pact. int. empt.& vend. qui dicit ita conſuluiſſe. Comprobat Caſt. in I.1. in fin. eod. titu. quando conductor in continenti offert. b CASVS XXIIII. SDefenditur conductor quò minuùs expelli poſsit à locatore. v““ 1 Pattum de non incidendo arbores, intelhgitur de 4 2 S viridibus arboribus,& ratio, quare ſic intelli- SAen..„ 2 Clauſula generalis non refertur ad ea quæ habent diſpecialem clauſulamä. 3 Contrabentes cenſentur velleſe conformare cum ſoſitione Iuris communus. 4 Dominus quando ex facto domeſtici puniatur. 5 Promittens aliquidnon feri in quo teneatur,& num. 6. 7. 8 Ofkcialis in quo teneatur, quandoſua familia de- liquit circa officium. 9 KLtus in ⁵ quæ poſſant eſſe, velnon eſſe delicta, in dubio præſumitur factus tempore, velloco li- ito. 1 10 Argumentum de loco,& tempore ad perſönas. I1 Cauſa remanet dubia, quando probationes acto- ris,& rei ſunt non contrariæſed diuerſe. 12 Contrattus non reſeinaitur in contractibus no- minatis ſi aliquis non ſeruet conuenta, ſed agi- tur ad intereſſeä. 13 Pœæna priuationis non imponitur, niß lex id ex- préeſié dicat. 14 Coudult or nonpotest recedere à re conducta 06 inobſeruationem locatoris,& num. 1f. 16 Condullor qui facit contranaturam contractus, 8 quando poſſit expelli,& nu. 17. 18 Pœnam petens niſi probet ex ſua parté debitum implementum 4 pœna petitione repellitur. 4 ctor in propoſito caſu, quaſi con- dendo ſeu incidi faciendo arbo- — incidendo arbores, interpretari debet de arbo ribus viridibus, tùm quia ſicuti homo mortuus non dicitur homo. gl. in l.i. de procur. Bart. inl. promiſſor. l. 2. de conſt. pec.& beſtia mortua ) On videtur poſſe expelli Condu- trauenerit pactis locationis, inci- res ſiccas, nam f pactum de non Conſium XXIIII. 34 non dicitur beſtia, Bart. in l. cùm delanionis. in prin. de fun. inſtru. Bertach. in tract. de gabel. in I. membr. 8 par: numer.. Ita neque arbor ſicca dicitur arbor, aut appellatione arboris conti- netur, tum quia verba in potentiori ſignifica- tu ſunt interpretanda.& ſic de arboribus viridi- bus tantùm, quia clauſula generalis non re- fertur ad ea, quæ habent ſpecialem clauſulam. Ndoli clauſula de verbor. oblig. I1deoq́ue capi- tulum de non incidendo arbores, non refertur ad arbores ſiccas, de quibus ſpecialiter proui- ſum fuerat in quinto capitulo, tùm quia con- trahentes f cenſentur velle ſe conformare cum diſpoſitione luris communis,& lex communis prohibens conductori incidére arbores:l. ſi co- lonus arb. fur. cæſ. l. ſi merces.§. culpæ loca. in- telligitur de viridibus. Non etiam poteſt expel- li, quaſi cõtrauenerit incidẽdo arbores virides, etenim arborũ inciſio non fuit probata. Teſtes enim locatoris oẽs ſunt ſingulares, cùm depo- nant de diuerſis inciſionibus,& eorum dicta re cipiunt ſeparationem ex diuerſitate factorum, Bal. in Li. nu. 8. C. ſi vnus ex plu. ideoq́; non pro- bant I. Iuriſiurandi. C. de teſtib. ſiue dicamus in tentionem locatoris eſſe, probare inciſionem & deteriorationem, ſiue contrauentionem- Nam vbiq; agitur de probando actu particula- ri, ſ. inciſione arborum, vel damno notabili. Prætereà cùm teſtes non dicant arbores inciſas 1. fuiſſe à conductore, vel ab alio mandato& cul- pa conductoris, non concludunt conductorem incidiſſe, aut contraueniſſe conuentis, cùm po- tuerint ab alijs abſ.; culpa conductorum inci- di,& licet nonnulli ex teſtibus dicant incidiſſe de commiſsione conductoris, tamen omnes ſunt ſingulares,& tractunt de ſe exonerando, ideò non probant, Bar. in l. differre.§. idem de- creuerunt de iur. fiſc. Et licet quandoq; domi- nus teneatur de facto familiæ, vt diſtinguendo tradunt Doct. in l. de pupillo.§.ſi quis ipſi præ- tori de oper. no. nunc. tamen hi qui dicunt in- cidiſſe, non erant familiares conductoris,& do- 1 minus † exfacto domeſtici puniri non poteſt, niſi appareat, quòd factum ſit illo ſciente& non prohibente, cùm poſſet. l.i.§. is autem ac- cipitur ſcire,& c. ſi fam. fur. feciſ dic. vel niſi fa- milia delinquat circa officium ſibi commiſ- ſum. l.l..familiæ vbi not. Bar.& Caſt de publi- ca.& ſcientia facti à domeſtico nõ præſumitur- Alexan. in l. de pupillo.§. ſi quis ipſi prætori de op. no. nun. in fin. licet aliàs præſumatur, quò ad excuſandum aliquem, qui credit factum fu- iſſe à domeſtico de mandato domini, in qui- bus terminis loquitur Bart. in d.§. ſi quis ipſi prætori. Prætered vbi agitur contra dominum ex facto familiæ, non debet narraridominum incidiſſe, ſed eius familiam incidiſſe,& dominũ inciſionem ratam habuiſſe, vel arbores inciſas ad eum perueniſſe. Specul. in tit. de reſtit. ſpo- lia. 7. I. verſi. ſi verò tu me non expuliſti, ſed fa- milia tua. Neque dici poteſt conductorem in- curriſſe pœnam caducitatis, quaſi fuerit in cul- Pàâ,& contrauenerit pactis locationis, non FE 4 cuſtodi- DPetri Ant. Ang. in mat. contradt. cuſtodiendo rem conductam, cùm obligatus eſſet curare, ne arbores ab alijs inciderentur, nam promittens factum negatiuum tenetur curare, ne id ab alio fiat. l. non impoſsibile de pact.] in illa la ſecunda, de verborum obliga- tio. Primô, quia dictæ leges loquuntur quò ad hoc, vt †promittens teneatur ad intereſſe, in quibus terminis etiam loquitur tex. in l. inter ſtipulantem, in princ. de verbor. obliga. Bart. inl. cum filius.. in hac. nu. 4. Ia. l. ſtipulatio iſta. in princip. eodem titulo. Secundòo, quia ex eo, quòd non curauerit, ne arbores ab alijs inci- derentur, ipſe non poteſt dici incidiſſe, neque contra eum agi, quaſi inciderit, Bar in d. l. in il- la, neque conuemtis contraueniſſe, aut contra eum agi, quaſi contrauenerit, Bart. in dictal. in- ter ſtipulantem in princip. numer. 7. Caſtren- numer. 2. verſicul. tamen aduertendum,&c. Tertiò, quia conductor promittens non cæde- re arbores, videtur teneri curare, ne abalijs in- cidantur, quando promiſit non cædere,& non ſinere cædere. l. in lege. iuncta gloſſ. locat. quæ vult, quòd in eo tex. conductor teneatur cura- re, ne alius cædat, cingat, vrat, ob illa verba, ne ve cingere cædere ſinito. Quartò, quia ex teſti- bus conductoris apparet, eum adhibuiſſe dili- gentiam, ne arbores inciderentur,& perquiſi- uiſſe inciſores,& in dictal. in illa,& dicta. l. non impoſsibile, promittens ita demùm tenetur 6 de facto alterius † ſi fuit in aliqua culpa, Caſt. in d.l. non impoſsibile. nu. 5.& ſi ſciuit& prohibe- re potuit. Caſtr. in d.l. in illa,& in l. inter ſtipu- lantem in prin. nu. 2. ver. vbicunq; aũt,& ſi fa- miliares priuatorũ deliquerint in re, cuius cu- ſtodia pertineat ad dominũ, dominus nõ tene- tur, niſi fuerit in culpa, Caſtr. in d.§.familiæ, qui allegat tex. in l. videamus. loca.& conductor re- gulariter, non tenetur defacto alterius, niſi præ cedat aliqua eius culpa. l. ſi merces.§. culpæ lo- ca. Neq; contrarium ſuadent leges excel. alle- gatæ, nam tex in l. qui mercedem eum l. ſeq. lo- ca loquitur in eo, qui accipit mercedem pro cuſtodia, qui ſecundum gloſſ. ibi tenetur ad ex- actiſsimam diligẽtiam,& omni in caſu tenetur ſol˙m, quando fuit in culpa in cuſtodiendo,& in J. qui inſulam. 9. qui mulas eo. tit. conductor non tenetur de facto alterius niſi admiſerit cul- pam in cuſtodiendo, gl. ibi,& in l. videamus in prin. niſt admiſerit culpam in inducendo, ne- que conductor tenetur facere ea, quæ face- ret diligentiſsimus paterfamiliàs, ſed ea ſo- lùm, quæ faceret diligens paterfam. l. in iudicio C. loca.& tex inl. ſi merces.§. pẽ. loquitur in eo, qui aſſerit ſe peritum,& tanquam peritus con- ducit aliquid faciendum, vt declarat Caſt. ibi.& ſuadet tex. in l. ſi quis domum. 5. celſus eo. ti. vel ſecundum gl. ibi verbum, diligentiſsimus, de- bet interpretari, id eſt, diligens,& in l. eod. tit. Ideò tenetur conductor, quia non ſolùm pro- miſerat non cædere, ſed etiã non ſinere cædere, gl. ibi. Adhæc prædicti oẽs tex.& alij, qui volunt conductorem tenere ex facto alterius, vt inl. ſi fundus.loca in.fi.d.l.videamus& I. ſeq. inl ex ————— conducto in prin. inl. ſed de damno eo. tit. lo- quuntur, quò ad hoc, vt conductor teneatur ad 7intereſſe locatoii, † non autem vt ex facto alte rius pœnam caducitatis patiatur,& contractus reſcindatur, nam in eis agitur actione, ex loca- to vel ex conducto, quæ non dantur ad reſcindẽ dam locationem. l. venditi la ſecunda. C. de a- ction. empt. Pro quo videtur tex.in d..qui mu- las. in quo eontra cõductorem ex facto eius da- tur actio ex locato& legis Aquiliæ, ex facto aũt famuli datur actio dunt axat ex locato,& ſic ad intereſſe, quòd ſi ex facto alterius non datur cõ- tra conductorem actio legis Aquiliæ„non etiã dari debet actio ad pœnam& caducitatem. Et ſi in caſibus, quibus officialis tenetur † pro fa- milia, vt quando familia delinquit circa offici- um ſibi iniunctum. l..§. familiæ vbi Bart de pu- blica.dominus non tenetur ad pœnam, ſed dũ- taxat ad intereſſe parti, Bald. in l. obſeruare. 5. proficiſci in prima lectu. nu. 2. de off. proconſ. multò minùs in caſibus, quibus promittens a- uiquid, tenetur etiam de facto alterius, debet ad aliud, quàm ad intereſſe teneri, nam primo ca- ſu lex videtur durior cõtra dominum, cum et- iam ignorans teneatur, Caſtr. in dicto.§. fami- liæ, ſecundò verò non Caſtr. in d. I in illa.& in d. Linter ſtipulantem. Item à conductore proba- rum fuit multas arbores fuiſſe ab agentibus lo- catoris inciſas pro reparatione domorũ, quod & fortaſsis conductori facere licuiſſet.]l arbori- bus.§. l. de vſufruct. ſecundum ſenſum nonnul- lorum,& pluralitas non pręſumitur.] omnium iuncta gloſſ. in verb. comprobetur. C. deteſta. Bal. in l. z. num. 5. verſi. ego dico. C. de ei ro. ad- uoc.& quamuis Alex. conſil. 134. lib... dixerit pluralitatem rerum præſumi, id tamen repro- batur per Iaſ.in l.z2. nu. 15. C. de bon. poſſ. ſec. ta- 9 bu.& ſicuti in his † quæ poſſunt eſſe vel non eſ- ſe delicta, actus in dubio præſumitur factus tem pore vel loco licito, vt euitetur delictum Bart. in l. non ſolùm.§. ſed vt probari de ope. nou. nunc. Ita ne quis incidat in pœnam, inciſio ar- borum præſumi debet facta ab eo, qui illam iu- Io ſtè facere poruit, arguendo de loco † vel tem- pore ad perſonas, Iaſo. in l. qui Romæ.§. cohæ- redes. num. 25. de verbor. obli. præcipuè quan- do conſtat eum arbores multas incidiſſe, neq; conſtat aliam certam perſonam aliquid inci- diſſe,& Bart. in l. admonendi num. 50. de iure- II iur. dixir, quando f probariones actoris& Rei ſunt non contrariæ ſed diuerſæ, vt ſi actor pro- bet mutuum per duos teſtes, Reus probet ſolu- tionem per vnum teſtẽ, cauſam remanere du- biam. Prætereà pacto de non incidendo arbo- res, non fuit adiecta pœna caducitatis.& in cõ- 12 tractibus †nominatis, vt eſt locatio& condu- ctio, ſi aliquis contrahentium non ſeruet con- uenta non reſcinditur cõtractus, neq; datur al- teri condictio ob cauſam, ſed agitur ad intereſ- ſe.l. ea conductione. C. de reſcind. vend l. in Ci- uile. C. de rei ven.& conductor, qui cõtra pacta locationis facit, cadità beneficio contractus, quando contrauentio fit non ſoluendo penſio nem, —-— B ———,—*+ͤ 4 16 2—y o — etij Katem. 4 tenetur fproſt nult circa off d. rdi Bart de du⸗ Pœnam, ſeddü. a Lobſeruare, de off. proconſ- Spromittensa. lterius, debetu nam primocx alnum Cumet. a dicto.. fami. LIin illa&ind. ductore proba. bagentibuslo- domorũ, quod cuiſſet.] arbori- nſum nonnul- tur. omnium ur. C. deteſta. C. de erro. ad- lib... dixerit tamen repro- n. poſſ ſec.ta. ſſe vel non el⸗ turfactus tem elictum Bart. ide ope. nou. m, inciſio ar- „quiilam iu- co† vel tem- omæ. 5. cohæ- tæcipuè quan- incidiſſe, heq; n aliquid inei* um. zo. de iure- adorts& Rei — Lih nem, vel ex contrauentione deterioratur res conducta. l. xde. C. loc. l. quæro.§. inter locato- rem. loca. ꝙ non debet extendi ad alias ſpecies 13 contrauentionum, etenim pœnaT priuationis non imponitur, niſi lex id expreſsè dicat.. cùm igitur in Auth. de non elig. ſec. nub. l. at ſi quis. §.diuus de religio. gloſſ. in c. fi. de iu. patr. Bal. in Auth. exteſtamento, nu. 5. C. de ſec. nup.& im- poſita in vno caſu non extenditur ad alium ex identitate rationis, Abb. in d. c. fi. nu. 8. Jaſ.in lꝓf te. nu. 30. ſi cer. pet. ſed ob alias cõtrauentiones non ſolutionis penſionis vel deteriorationis, datur actio ſolùm ad intereſſe, nam duntaxat datur adiio ex conducto. I. ex conducto in prin. J. ſi in lege. S. colonus verſ. item ex conducto. lo- ca. quæ actio non datur ad reſcindendam loca- tionem. l. venditi la 2. C. de actio. emp. niſi con- tractus reſolueretur ex conuentione partium, quo caſu daretur ad id quod actũ eſt. l. ſed Cel- ſus.§. ſi fundus de contr. emp. lJ. exempto.. is 14 qui vina de actio. empt. non aũt poteſt fcondu- ctor recedere à re conducta ob inobſeruatio- nem locatoris, vt videtur caſus in d.§. colonus verſ.ꝙ ſi paucis diebus.vbi ſi locator prohibue rast conductorem frui re conducta,& ſic con- traueniat pactis& naturæ locationis,& poſt paucos dies pœniteat, dicitur, ſi omnia colono ſunt integra, nihil ex obligatione quæſita loca- tori minuet paucorum dierum mora,& ſic Iu- reconſ.conſiderat ſolùm, an ob contrauentio- nẽ& prohibitionẽ conductor patiatur damnũ, quod etiã facit idem tex. paulò ante ibi, ſera aũt patientia eſt,&c.& etiã conductor, qui patitur damnũ ob prohibitionem, non põt recedere, ſi dominus offeratemendationem damn:, Caſtr. in d..colonus. Vnde ſiconductor non põt re- cedere à contractu ob quamuis contrauentio- nẽ locatoris, non etiã ob eandẽ cauſam, id de- bet poſſe facere locator, quod etiã voluit Ruin. in conſ.ex aduerſo allegato 58. nu. 5. li. 10. vbi in- quit ex inciſione non potuit cõmitti pœna cõ- tra locatorem, ex quo nihil intereſt conducto- rum,& damnũ ex ea nõ patiuntur, allegat not. per gl.& Doct in l. damus. C. de fal. vbi ſi aliquis cõmittat falſum,& illud non noceat, non com- mittitur pœna,& quamuis Cur. Iun. in add. ad Alex. in l. diuorrio.§. ſi fundum ſolu. mat. dicat, 15 fconductorem facientem contra conuentio- nem poſſe expelli,tamen debet intelligi in caſu quo loquuntur Doct. per eum allegati, qui lo- quuntur ſolùm in eo qui contrauenit non ſol- uendo penſionem, Bal. in l. placet,& in Auth. qui rem. C. de ſacroſ. Eccleſ. Spec. in tit. de loc. S-nuncaliqua q. 14. Abb. in c. conſtitutus. num. 18. de relig, do.& quamuis Bal. in d. l. æde. num. 14& in l. ſi quis conductionis. nu. 2. C. loca. velit 16 ſconductorem, qui facit contra naturam con- tractus, poſſe expelli, tamen loquitur in valdè diuerſis terminis. Nempe in vendente rem cõ- ductam, tanquam pleno iure ſuam,& in excipi ente contra locatorem de dominio, quibus ca- ſibus etiam facit conditionem locatoris dete- riorem,& conductor perſpicere debet, ne in dus primæ penſionis. Couſtlium XXIIII 3,5 aliquo vel ius rei, vel corpus deteriùs faciat, ve fieri patiatur. l.videamus.§. item perſpicere. lo- ca.& ſi ob quamuis inobſeruationẽ conductor poſſet expelli, falſum eſſet quod dixere Bal& a- lij in d.Auth.qui rẽ. ſ.ad hoc, vt ob deterioratio 17 nẽ poſsit conductorf expelli, requiri, damnũ ſit multum, quod reſpicit perpetuam detsrio- rationem,& proceſſerit culpa conductoris, nã conductor, qui promittit meliorare, deterio- rãdo etiam in minimo, dicitur nõ ſeruare pro- miſſa,& ſic poſſe expelli,& imperfecte loquu- tus fuiſſet Iureconſ.in l. quæro.. inter locatorẽ. loca.& Imperator in d. l. æde. quia non excepiſ- ſent caſum, quo conductor non impleuiſſet o- mnia cõuenta,& quamuis Bart in d.§. inter lo- catorem dicat tex. illum generaliter notandum adoés contractus, in quib. aliquid vltro citroq́; Promittitur, vt quis non teneatur ad pœnam, ſi in effectu per alterã partem omnia non ſint ſer- uata, tamè longe alind videtur incidere in pœ- nam, aliud recedere à contractu,& in his termi nis loquitur Ruin. ex aduerſo allegatus in conſ. 58.59. lib. i. Neq; contrarium probat tex. in l.1. in fi. de loc. publ. fruen. nam ibi VlIpia. interpre- tatur verba edicti prætoris, poſita in principio illius,& interpretando ea verba, quò minùs ex lege locationis frui liceat, inquit, meritò, quia non debet audiri, ſà prætore, volens vti benefi- cio illius interdicti, is qui vult frui vltra legem, id eſt, pacta, vel contra legem, id eſt pacta, ſed ob hoc non dicit, ꝙ faciens contra pacta, cadat à beneficio locationis, aliàs cùm text æquiparer eum, qui facit vltra legem,& eum qui facn con- tralegem, ſequeretur etiam, quòdis, qui facit vltra pacta, caderet à beneficio locationis,& li- cet gl. in d. l.videamus in verſ. ſuo. dicat eũ, qui facit contra pactionem, eſſe in culpa,& æqui- parare videatur eum, qui non facit ea, quæ fa- ceret diligens,& qui facit contra pactionem,& qui eſt in mora, tamen gl. debet intelligi ſecun- dum leges, quas allegat, quæ loquuntur non quò ad pœnam caducitatis à beneficio locatio nis, ſed quò ad intereſſe, vt faciens contra pa- ctionẽ, teneatur de caſu, de quo aliàs non tene- retur, vt in§. i.& fi. d.l. videamus. Sed nec illud omittendum, c˙ùm locator non impleuerit- miſſa in inſtrumento locationis, nullam illi a- ctionem ad pœnam& caducitatem compete- re, Bar. in l. quæro.§. inter locarorem loca. Iſta enim eſt natura pœnarum ſiue legalium, ſiue 18 conuentionalium, quòd niſi petens † pœnam probet ex ſua parte debitum implementum, à pœnæ petitione repellitur, quia liquida eſſe de- bet cauſa, vt pœna petatur, Bald. in c. 1. num, 10. qual.dom. prop. feu. priu. b (ASV S XXv. Iulius locauit prædia Lucretiæ, ſub certa penſione certo modo& tempore ſoluenda, de- inde cùm Iulius vellet expellere conductricem, illa obtulit augere fictum. Quaritur, an in au- gmento cenſeantur repetita tempora,& mo- S V M. Petri Ant. Ang.in mat. contract. conſ. S V A AMARTIEV M. 1 Pacta appeſita inprima diſpoſitione ceſentur repe- tita in augmento. 32 Augmentum cenſetur eiuſdem Juris cuius id cui aditungitur.— Acta f appoſita in prima diſpoſiti one cenſentur repetita in augmẽ de pact. dotal.l. etiam. vbi Bal. nu. 4in ſec. not. C. de iur. dot. l. ſi con- ſtante. verſic- pactis. C. de donat an nup.& f au- gmentum cenſetur eiuſdem Iuris, cuius id cui adiungitur. c. fin..I. vbi no. Gemin. de conceſſ. , 4 præben. in 6.& qualitates omnes& maximé temporis, adiectæ principali diſpoſitioni cen- ſentur repetitæ in diſpoſitione augmentatiua & augmentosvt ex pluribus latè oſtendit Ro- ma. conſi.345. incip eirca primum conſultatio- nis articulum, colu. penul. verſic. quò ad ſecun- dum. Vnde cùm Lucretia obtulerit augere fi- ctum, augmentũ fictus intelligitur factum ſeu oblatum cum his pactis conditionib.& quali- tatibus, quibus fatum fuerat promiſſum. Sy M ARAITV r 1 Idem iudicatur de lucro quæſiro quod de damno. 2 Aſſertio ſola donantis, quando non probet merita. 3 C nfeſſio facta ad fauorem incapacis, præſumitur Falta in fraudem, etiam ſiſit iurata. Probhibitio ſi facta fueritalicui de aliquo vna via, adl illud non debet alia via admitti. / 3 CASVS XXVI. Colligitur exallegationibus. Nmulier actrix agit ex promiſsio- Vs ne facta tempore inſtrumenti, de Vh quo in actis, obtinere nullo mo- —. do poteſt, nam vel promiſsio fuit 4 nullo lure cogente fieret, alius contractus non potuit induci, quàm donationis, vel cauſa mor tis, vel inter viuos. l. donari de reg iur. ſi cauſa mortis potuit reuocari, ſi inter viuos, fuit in- ualida tanquam ſine Iudicis inſinuatione,& ſi- ne ſolennitate requiſita à decreto Principis,& quamuis ſtatutum dicat præmoriente vxore maritum lucrari dotem, tamen cùm tunc mor- tua eſſet vxor, ſicq́; lo. Antonius eſſet lucratus dotem, illamꝗue perfectè acquiſiuiſſet donan- do, dicitur patrimonium diminuiſſe, non au- tem renũciauiſſe lucro, etenim de lucro † quæ- ſito idem iudicatur, quod de damno gl. in l.1.§. ſi quis propter in rer. reſtitutionẽ de itin. actuq; priu. Bal. in l. cùm te. C. de dona. an nup. Neque ſuſtineri poſſet, quaſi donatio ob cauſam, ſ. ob benemerita, etenim † aſſertio ſola donantis nõ probat merita, vbi donatio aliqua ratione non valuiſſet abſq; meritis, Bart. inl. ſi fortè de Caſt. to. l. inter Socerum.§. cùm inter. ſine cauſa,& ſic agẽti ex ea obſtat exceptio doli. l.z.§. circa de dol. except. vel cùm pec. etiam quòd donatio non valeret ob defe= ctum inſinuationis Appoſt. ad Bar. in d. l ſi for- tè, nam& eo caſu vendicãt ſibi locum rationes per Doct. allegatæ in l. ſi donatione. C. decol- lat. maximè dum aſſerunt, vbi donatio aliter ꝗ́ᷓ per aſſertionem donãtis conſtaret. Quòd ſi mu lier agit ex promiſsionefacta viuente vxore,& velit probare dictam promiſsionem per con- feſsionem contentam in d. inſtrumento, longè minùus obtinere poteſt, etenim ſicuti confeſsio meritorum non probat merita circa actũ, qui ſine meritis fieri validiùs non poterat. Bar. in d. 1. ſi fortè. ita& confeſsio promiſsionis antece- dentis non probat promiſsionem anteceden- tem in actu, qui fieri non poterat, vbi promiſ- 3 fio non præceſsiſſet,& ſicuti †confeſsio facta ad fauorem incapacis, præſumitur facta in frau dem, etiam ſi ſit iurata,& non valet l. cùm quis, decedens.. Titia vbi not. Bar. de leg. 3. ita& cõ⸗- feſsio promiſsionis præcedentis facta ad fauo- res eius, cui tunc non poterar fieri irreuocabi- lis& valida promiſsio debet præſumi facta in 4 fraudemn,& nõ valere,& regulariter cùm † quid alicui vna via prohibetur, ad id alia non debet admitti Reg. cùm quid vna via de reg. iur. in G. & prohibito aliquo cẽſentur prohibita omnia, per quæ peruenitur ad illud I. oratio de ſponſal. Vnde cùçm tempore facti dicti inſtrumẽti eſſer prohibitum facere huiuſmodi promißionem abſq; infinuatione& certis ſolenniratibus, non debuit poſſe Io. Ant. ad huiuſmodi promiſs io- nẽ admitti per viam confeſsionis, quòd ante ſ. tempore, quo non erat neceſſaria inſinuatio, neq; aliæ ſolennitates, facta fuiſſet promiſsio. CASVS XXVII. ¶ De duobus quæritur, Primò, an ſi venditor promittat de euictione pro dato& facto ſuo tantùm, com mittatur ſtipulatio ob factum hę- redis. Secundò, an præſappoſito, quòd ex facto hæredis committarur ſtipulatio, filius hæres patris poſsit contrauenire alienationi feudi ex pacto& prouidemia, ad quod ipſe admitri po- teſt etiam, quòd non ſit hæres patris. § M M A R Iy M. 1 Promittens pro ſe tantum, velex faco ſuo tãtum, in quoobligetur. 2 Verbum, ipſe, quid denotet. 3 Promiſſio patris de non contraueniendo, quando non præiudicet filis etiam hæredibus. 4 Qui ex propria perſona poterat reuocure alicna- ta à defuncto, ſi illius ſit heæres, agendo repelli- Fur. 5 Dominus rei véditæ, ſi ſuccedat emptori frmatur venditio, quantum ad eſfelum excipiendi. 6 Haeredes filiæ non prohibentur ſuccedere auo, licet filia renunciet hareditati patris. 7 Promiſſio de non contraueniendo adiecta renun- ciationi ſequitur eius naturam. 8 Hares non poteit improkare factuam defuncti- 9 Eadtum — 2—— „ —y —,—,————2———.— ariter cui i id alia n, de de reg. ² 1⁰. rohibita a dia, ratio de*f inſtrum aſet l promil Giem cnnitatit 2non odi prou tro- ns, quòd um l aria inſir ano, ſet prom an. VII. danve uübrt ato& fac¹ Hio ſoobfact mae- 0, quôd dado o, flliu ui ees nationi ex Iple adu ⁵³ο* patris. F N. . rfalt 4 um, wentend* and eredibausõxh raâ- li- „ reiold 4 es, agen 4 emp 1 um ext ſ Acei gccedern N atrus. nun- 10 adies 24 4. 4 48— 1 4* atur Liber II. Fallum illius impugnare non poteſt, ex qua perſo- na quis lucrum ſentit.. W 10 Factum patris feudum illegitimèe alienantis uo- V cere filio, ſi patris ſit hæres. 11 Conſilium pro filio cuius pater alienauit feudum antiquum, vel aliud. 12 Defundtum poſſe diſponere de re hæredis ficuti de proprid. G Irca primum cum † quis promiſit pro ſe tantùm, vel facto ſuo tan- tùm, videtur magis recepta opi- nio, ꝙobligatio cõmittatur exfa- NV cto hæredis, quando apponitur promiſsio in cõtractu, de cuius naturapromit- tens tenetur de omnibus, quam tenuere Bald. nu. 5.& Sal in l. fi. C. de actio. empt. Alex. conſi. 18. nu. i5. lib. 5. Dec. conſ.2 13. nu. 8. con. 281. nu. 5. in l. hæredem. nu. 7. Cagn. nu. 14. de reg. iur. Fa- bia. in tract. de empt.& vend. in 6. q. prin. nu. 76. eamq; latè defendit,& magis communem at- teſtatur Ruy. conſ. 94. nu. 6. li. i. Pro qua videtur obl. In quo text. licet non adſit dictio taxatiua tãtùm, vel duntaxat, adeſt tamen verbum, ipſe, fquod denotart perſonalitatem. l 1.§. adipiſci- mur& ibi no. Aret. de acqu. poſſ. ad quod non- nulla adducit Iaſ.ibi. nu. 5.1dem probat tex.inl. ſi neceſſarias.§. de vendendo de pig. actio. vbi ⸗ non obſtante dictione taxatiua ſolùm cõpre- b henditur etiam perſona hæredis,& dicere, ꝓ 2 verbum ſol⁰m, ſit Iuriſconſulti non contrahé- tium, videtur diuinatio. Neq; contrarium pro- bat tex. in l. nõ ſolùm.§. tale de lib. leg. tùm quia in eo tex. non præceſſerat contractus, ex cuius 5 natura quis teneretur de omnib.vt inquit Dec. conſ. 281. tùm quia dictio taxatiua eſt adiecta non perſonæ contrahentium, neq́; hæredis, vel defuncti, ſed tertij, quo caſu oẽs fateri videntur 6 per dictionem taxatiuam excludi perſonam hæ redis illius tertij. Bart. in l. ſi ſie, magna de verb. obl. Circa ſecundum Bal. inl. qui ſe patris. num. 3 12.C. vnde li. aſſeruit promiſsionem † patris de non contraueniẽdo nõ præiudicare filijs etiam hæredib. quò ad feuda, quæ alio lure, q́ hæredi- tario conſequi poſsiat, niſi promiſsio ſit expreſ 8é facta etià pro filijs, quæ Bal. ſentẽtia vvidetur reſtringenda ad caſus. in quib. promittens non tenetur de facto aliorũ, vt in conſentiẽte vel re- nunciante,& promittente, non contrauenire cõſenſui vel renunciationi, etenim cõſenſus nõ inducit obligationem gl. in l. Lucius. ſol. mat.& renunciatio nõ porrigitur ad Ius extraneorum nec filiorũ. Bar.con. 72. nu. 3. ver. præterea,&c. & promiſsio de non contraueniendo adiecta conſenſui vel renunciationi, ſequitur eius natu ram. l. ſtipulatus de vſur. alids autem vbi promit tens, vel alids contrahens obligatur pro facto omnium, hæres non poteſt ex proprio Iurèe cõ- trauenire geſtis per defunctum. I. cùm à ma- tre. C. de rei vendic.l. ſi venditrici. C. de reb. alien non alien. l. Seia de euict. I. r. in prin. de ex 4 cept. rei ven.& trad. vbi † is qui ex propria per- caſus inl. ſtipulatio iſta in prin. ver. ſed ſi de ver. 5 Conſchum XVII. 35 ſona poterat reuocare alienata à defuncto, ſia- lienantis ſit hæres, agens exceptione repellitur, &l. filiusfamilias.§.cùm pater de leg. 1. vbi fili- us, patris hæres, non poteſt ex propria perſona reuocare alienationem à patre factam, in 1. ſi cùm dotem.§.ſi pater ſol. mat. vbi ſi pater exi- gat dotem filiæ,& ſi non promittat filiam non contrauenturam, filia tamen, quæ dotem lure proprio etiam, ꝙ non eſſet patris hæres, pote- rat exigere, ſi patris ſit hæres, dotẽ,& geſtis per patrem contrauenire impeditur,& ſi dominus Trei venditæ ſuccedat emptori, firmatur ven- ditio, quantum ad effectum excipiendi, Bar. in l. cùm vir. nu. 14. Caſtr. nu. 8. de vſuca. Bal. in d.l. cùm à matre in 2. no. Nec me mouet ſi dicere- tur, quamuis in promiſsione venditoris facta ꝓ facto ſuo tantùm, comprehendatur etiam fa- ctum hæredis, ſecundum magis communẽ ſen- tentiã, id tamẽ intelligi, ſi hęres faciat ex aliquo Iure defuncti, ſecùs ſiexlure fundato in propria eius perſona, vt cenſuere Apoſtil ad conſ. 18. A- lex. li.5. nu. 15. Alben. con. 74. circa prin. Etenim Apoſtil.& Alben. prædictam limitationé neq; lege, neq; ratione probãt,& contra eos pugnãt tex. in d. l. cm matre,& in d.l ſi venditrici,& in d. l. Seia,& in d I. 1.& in d.§. ſi pater,& in d. 5. cùm pater.& Doct. qui aſſeruerunt promiſsio- nem pro facto ſuo tantm non excludere fa- ctum hæredis, quando promiſsio eſt interpoſi- ta ſuper actu, de cuius natura promittens tene- tur de omnib. generaliter& indiſtinctè loquũ- tur,& rationes quib. mouentur. ſ. quia hæres& defunctus cenſentur eadem perſona,& factum hæredis cenſetur factum defuncti,& quia cùm promittens teneatur de omnib. dictio taxariua ſatis operatur, ſi excludit extraneas perſonas, procedunt etiam in hærede faciente ex Iure proprio attenta confuſione patrimonij& actio num per aditionẽ hæreditatis,& ratio differen- tiæ inter dictũ Bal. in l. fi. C. de actio. empt.& in d. l. qui ſe patris eſt longè alia, quàm dixerit Al- ben. d. conſil. 74. Etenim Bald. in d. l. fin. Io- quitur in venditore, qui de natura contractus tenetur de facto omnium, vnde ſatis opera- tur dictio taxatiua, ſi excludit perſonas extra- neas, in quibus terminis eſt quæſtio de qua a- gitur. Bald. verò in d. l. qui ſe patris loquitur in conſenſu,& renuciatione,& promiſsione de non contraueniendo adiecta conſenſui vel renunciationi, renuncians autem non cenſe- 7 tur renunciare Iuri extraneorum, imò neque filiorum̃ Bart. d. conſ. 72. num. 3. Hinc † ſi filia etiam cum iuramento renunciet hæreditati patris viuentis, ea præmortua, ipſius filij licet ſint hæredes matris, non prohibentur ſucce- dere auo, Bald. Caſtr. Alexan.& Dec. num. 18. in J. pactum quod dotali. C. de collat. †& pro- miſsio de non contraueniendo adiecta renun- ciationi ſequitur eius naturam. d. l. ſi ſtipula- tus. Adhæc dato ſine veri præiudicio, quòd pro- miſsio de euictione pro facto ſuo tantum ex- cluderet factũ hæredis,& hæres ex facto ſuo n6 teneretur de euictione, neq́; poſſet repelli ex- ceptio- Pan Ant. Anguſi in mat. contract. ceptione illa, quem de euictione tenet actio, multò magis agentem repellit exceptio tamen illi agenti etiam exproprio lure ad reuocatio- nem feudi alienati, obſtaret alia exceptio, ſcili- cet, quia f hæres non poteſt improbare factum defuncti, Cyn.ind. l. cum à matre in 1.q. Bal. nu. 2. Caſtren. num. 3. Item obſtaret alia exceptio. ſcilicet ex qua f perſona quis lucrum ſentir, e- ius factum impugnare non poteſt. Bald.vbi ſu- prà. nu. 8.& 9. Caſtr. in l. fin.. in computatione. nu. 9. verſic. tertius caſus. C. de iur. delib. etiam quòd hæreditas non ſit lucroſa, Bal. in d. l. cùm à matre. num. 5. Caſtr. nu.3. Ange. in fin. præter- eà quò ad propoſitam q. Bal. Auar.& Præpoſ-in S.hoc quoque de ſucceſſ. feudi dixerunt, factum 10 †patris feudũ illegitimè alienantis nocere fi- lio, ſi patris ſit hæres. Iſer. quoq; Alua.& Præpo. in c. i. de alie. feu. pat. ſcripſerũt agnatos, qui nõ conferunt alienationi feudi antiqui debiti ex pacto& prouidentia concedentis, ſi alienantis ſint hæredes, non poſſe feudum alienatuin re- uocare,& Affl. inc.i. num. 4. an agna.vel fil. in- quit, hlium hæredem patris non poſſe contra- uenire geſtis per patrem in feudo ex pacto& prouidentia, nif iconficiat Inuentarium, vnde conſuluit filijs, vt faciant Inuentarium,& inc. Iü1 1, num. 8. de alien. feud. pat filium fpoſſe venire contra alienationem factam per patrem, de feu do antiquo, ex pacto& prouideptia, quando confecit Inuentarium,& Alex. conſi. 114. lib. 4. Dec. 185. Curt. in tract. feu. in 4. par. numer. uio. Ruin. conſ.25. lib. z. num. i0. latè defendunt hæ- redem, qui non confecit Inuentarium, non poſ 2 ſe impugnare factum defuncti etiam in feudo. quod habere poſſet, quamuis non eſſet hæres, & idem in bonts filij alienatis à patre, vt ſcil cet filius hæres pattis poſsit alienationem reuoca- re, ita demuùm ſi adeat hæreditatem cum bene- ficio Inuentarij, tradunit omnes inl. fi.c. in com putatione. C. de iur. delib.& gloſ.& Bart. in J. ſo- lutam. 5. ſolutam de pigno. actio. dixerunt hæ- redem adeuntem hæreditarem, videri habere rata omnia geſta per defunctum.& in§. non ſo- 12 läm Inſti. de leg. dicitur defunctum poſſe di- ſponere de re hæredis ſicuti de propria,& licet Dec. conſ.445. nu. 56. ſcripſerit in feudo ex pa- cto& prouidentia, filium hæredem patris etiã abſque Inuentario poſſe conuenire alienationi factæ àpatre, tamen ll. per eum allegatæ, ſ. inl. defuncto. C. ſi quid in frau. pat. inl. fin. C. de e- uict. loquuntur in diuerſo caſu vt patet ex his, au⸗ ſuprà d. II. ſcribunt Doct. dum apponunt de l. ſi ab eo de lib. cau.& d. l. ſi venditrici.& alia ratio, quam adducit Dec. eſt falſa, vbi Manfre- dus ille fuiſſet alienator, niſi alienauiſſet igno- raus eſſe feudum, eo tamen caſu tenererur ad intereſſe emptori.§. ſi vaſallus. ſi de feu. fuer. contr. ſi tamen filius feciſſet lnuentarium, pro- culdubio poſſet contrauenire, quatenus hære- ditas non æquiualetalienatis. 5 V Ar A ARIVM. I Scientia non nocet emptori cuin inſtrumento pro- miſſum eſt expreſis de deuatane 2 AGlio de euictione zua eit perſonalis, Le De contra ſingularem ſucçeſſorem. 3 M endens viliori precio cum paciſcitur ſe nolle te- neri de euiltione,in quo ſe aſtringat. 15 4 Verba contrabtus ſunt interpretanda contra ven ditorem& cur. 5 Venditor qui recepit pr ecium, nonpotest oc re- eepeue aliquod futurum periculum. CA SVS XXVIII. b Vabus excauſis agunt a8oores, pri W mô ad damna& intereſſe ex in- h ſtrumento venditionis, factæ per didit actoribus,& ceſsit eis Iura contia Octauianum competemia. Contra hoc duo opponi vidétur. Primum. actores ſciuiſſe rem emptã fuiſſe alienam. Se- cundum, Iulium fuiſſe obligatum de euictione verſus Octauianum, ideò multo faciliùs poſſe ipſum,& habentes cauſam ab eo repelli exce- ptione. Circa prim um, f cuͤm in inſtrumẽto ſit expreſsè promiſſum de euictiõe, ſcientia nihil obeſt emptori. l. ſi fundum ſciens. C.de euictio. 1.ſi fratres. C. com. vtr. iud. Quò ad ſecundum, Iulius emit à Paneſijs,& vendidit actori Octa- uiani lura ſpectantia Paneſijs vigore dotis,&c. Vnde ſi lura non ſpectabant. ad nihil agere po- teſt emptor. l. quòd ſi in venditione.l quòd ſi ſit de hæred. vel actio. vend Bal. inl cùm hæredita- tem eo. tit. Prætereà † actio de euictione, quæ eſt perſonalis, non datur contra ſingularẽ ſuc- ceſſorem. l. fi. in fi.de contr. empt. l. 1.§. ſi hæres ad Trebell. Ideò neq; poteſt contra eum allega ri regula. l.vendicantem de euict. imò vbicun- que exceptio eſt, quia actio, ſi actio non datur contra ſingularem ſucceſſorem, non etiam da- tur exceptio. lempt. C. loca. Bar. in. ſi tertius§. ſi quis priùs in fin. de aqu. plu. arc.&c. Secundò agitur ad precium vigore venditionis factæ per Lauram, in qualicet noluerit teneri de euictio- ne, niſi pro facto ſuo, tamen re euicta tenetur ad precium teſtituendum. l. empt.§ qui autem de actio. empt. Neque obſtat id, quod tradit Mar. Ant. Nat. conſ. 18t. in fi. lib. i. ſcilicet vendẽ- tem viliori precio cum pacto, quòd non tenea- tur de euictione, niſi ipro facto ſuo, non teneri etiam ad reſtitutionem precij. Nam reſponde- tur primò,ↄ in re præſenti non conſtare rem fu- iſſe viliori precio venditam. Secundo tradita per Nat. nec lege nec ratione probari,& vbi venditur res villori precio, locum ſibi vendica- re rationem quam aſsignat lurecon. in d. l. em- pto.. qui aũt, ſcilicet non conuenire contra- ctui bonæ fidei- quòd empt. amittat rem,& vé- ditor retineat precium, qui tex. cùm generali- ter loquatur, debet generaliter intelligi. Cum- que fvendens viliori precio paciſcitur nolle te- neri de euictione, ſi aliud non exprimat, vide- tur voluiſſe aitringere ſe legib. de huiuſmodi promiſsione! ogm entibus.l.ſi duo de acq hrrte. vbI Octauianum Iulio, qui lulius ven- ——,—.———— aA den 7.— Non po Da. KVIII. aguntac 1, de « inter din dltlonig a. her lo, quil tel. & ceß lura enri. vidétur.— iſſe alie g. ntum deſ lto faci deo rep Ma. in inſtr moſt de, ſcie uüil ens.C. d aio. uo adſe n um, idit acta iga. rigore d ie&c. d nihil 3 ☛ po- rione.] Suült alcum! maalita. e euictie 2 Tqux ra lingu ruc- pt.l.1. ſ. d dres dntra eu e fega lict. imô adi- actio nc nuür n,nonet umza- ria!.ſite aumr.g. rc&c. Sc uu 10 tionis fa ster neridee i- euicta motut pt. qu u⁸ em dd, quct kdit 1. ſcilicc dè, uòdnq jea- luo, ne? mell Nam re? de- onſtare ffü⸗ gecundte dita drobat 4* m ſibi. ica kem⸗ 4 Lihber II vbi Bald. dicit, quòd iſta eſt fictio, quæ non reci- pit probationem in contrarium,& caſus reſti- tutionis precij videtur relictus in iuris diſpoſi- tione. l. i extraneus. de cond. ob cauſ. f verbaq; contractus ſunt interpretanda contra vendito- rem ſe fundantem ſuper eis, qui debuit legem aptiùs dicere.glo. in l.veteribus. de pactis. præ- ter id, quòd cùm venditor de iure teneatur ad reſtitutionẽ precij& ad intereſſe, vbi res euin- catur. l ex empto. in principio. de actio. empt. damnum quod patitur ex venditione vilioris precij ſatis poſſet dici cõpenſatum ex eo, quòd non teneatur ad intereſſe in caſum euictionis. Id autem quod dixere gloſſ.& Bart. in l. ſi fami- lix. C. famil. erciſc. ſcilicet diuidentes paciſcen- tes vt neuter teneatur de euictione, non etiam teneri ad precij reſtitutionem, non probat di- ctum Nattæ. Primò, quia Guid. de Suz.& Bald. in dict.J. ſi familiæ. num. 3. Alex. in l. qui Romæ. §. duo fratres. num. 34. Rip. nu. 99. aſſeruerunt ſententiam gloſſ.& Bartol procedere ſolùm quando vtriq; diuidentium aſsignatur res ali. ena, ſecùs ſi vni aſsignetur res propria, alteri ali- ena. Secundò, quia in præſenti caſu non poteſt procedere ratio gloſſ.& Bartol. ſcilicet quòd vnuſquiſque cenſeatur recipere periculum ſuæ partis: nam f venditor qui accepit precium, nõ poteſt dici recipere aliquod futurum pericu- lum,& gloſſ.& Bartol. loquuntur de periculo & damno, quod in futurũ timetur, de quo etiã loquitur text. in dict. l. emptorem.§. qui autem. CASVS XXIX. q Præmiſſa narratione quòd aliâs Bernardi- nus inueſtiuerat Lucium de quibuſdam prædijs ſub annua penſione,& ei fecerat promiſsionẽ de franchando, ſeu retrouendendo certo pre- cio. Antonius filius Bernardini adiecta clauſu- la, ſi ita eſt,& reſeruato omni errore de anno 153 0. fecit ſimilem promiſsionem hæredi Lu- cij. De anno 1559-. hæres Antonij conuenitur ex huiuſmodi promiſsione, opponit promiſ- ſionem ab Antonio factam fuiſſe inualidam, quia non erat verum quòd Bernardinus feciſ- ſet aliquam promiſsionem redimendi,& exhi- bet inſtrumentum inueſtituræ factæ à Bernar- dino de anno 1525. in Lucium, in quo nulla adeſt huiuſmodi promiſsio. Quæritur ad iuris. FA V M M A RIV M. 1 Hac ditio, ſi ita eſt, quid opererur. 2 Promiſſio facta ſine cauſa, velcum cauſa fala, inualida. per Antonium de anno 1530. non j videtur dari actio ſaltem quæ ex- ceptione elidi non poſsit: nam hpactũ ſeu promiſio fuit ſub con- 1 ditione, ſcilicet ſi † ita eſt, vt narratum fuerat, quæ conditio reſpiciens tempus præſens licet X pacto ſeu promiſsione facta Conſium XXIN. 97 non ſuſpendat promiſsionem. l. cùm ad præ- ſens. ſi cert. pet. tamen operatur vt ſi ita nõ eſt, promiſsio habeatur pro infecta. l. cùm in ſe- cundo. de iniuſt. rupt.§. conditiones. Inſtitut. de verb. obligat. Adhæc huiuſmodi f promiſsio de retrouendendo vel facta fuit ſine aliqua cauſa vera, ideoq́; promittens poteſt agere vt liberetur. l.j. de cond. ſin. cauſ.& contra agen- tem opponere exceptionem doli. l. 2.§.circa. de do. except. J. inuitus.§. cui damus. de reg. iur. vel facta fuit ex falſa cauſa ſcilicet, quia eadem pro- miſsio facta fuerat à Bernardino, quod cùm eſ- ſet falſum, promiſsio fuit inualida ſaltem iure exceptionis vel repetitionis. l. penult.§. mulier. ſolut. matrim Bart. inl. demonſtratio.§. quod autem. num. 16. verſic. ſextò quæro. de cond.& demonſtrat. Bald. in l. final. C. de falſ. cauſ- adie. Cumq́; exhibentur inſtrumentum inueſtituræ per Bernardinum factæ de anno 1525. in quo nulla apparet promiſsio de retrouendendo ſeu franchando,& non præſumatur Bernardinum feciſſe plures inueſtituras vel plura inſtrumen- ta, niſi id probeturl. omnium. iunct. glo. in ver- bo, comprobatur. C. de teſta. Bald. in l.2. num. 5. verſicul. ſol. dicit Reus. C. de erro. aduo.& alij quos recenſet Iaſ. in l.2. num. 15. C. de bon. poſſ. ſecund. tab. probatur Bernardinum non feciſſe promiſsionem retrouendendi,& ſic promiſ- ſionem ab Antonio fuiſſe falſa cauſa factam, præter id quòd onus probandi narrata in in- ſtrumento anni 1530. eſſe vera incumbit Acto- ri. l..& 2. l. Actor. C. de probat. CASVS XXX. Cùm Antonius, Iulius& Pompeius fratres in communione ſtarent, Antonius iuit Romã, vbi moratus eſt per aliquos annos, facto priùs amplo mandato in fratres cum libera: de inde lulius duxit vxorem, ipſeq́;& Ppompeius rece- perunt dotẽ,& in caſu dotis reſtituendæ obli- gauerunt ſe& eorum bona. Reuerſo Antonio deceſsit Iulius relictoSstephano filio, Antonius, Pompeius& Stephanus deuenerunt ad diuiſio nem bonorum communium,& in diuiſioni- bus quæ fuerunt factę abſente vxore quondam Iulij fuit interpoſitum pactũ, quòd Antonius, Pompeius& Stephanus quilibet pro tertia re- ſtitueret dotem vxori quondam Iulij,& matri Stephani. In fine inſtrumenti ꝓmiſerunt cum iuramento& per ſolennem ſtipulationem at- tendere omnia& ſingula præcedentia: poſt ali- quod tempus Antonius cum ſibi innoruiſſet, quòd dos non fuerat recepta nomine ſuo, re- uocauit dictam promiſsionem abſente tamen muliere. Mulier deinde agit contra illum ad rertiam partem dotis: multa opponuntur per Antoniũ de quibus in proceſſu, qui exhibetur. Quaritur, an iure Antonius ſe tueri poſsit. SV M A A RIV M. 1 Ex contractu nò agit niſi ſtipulator& cõuentor. 5 2 Fura- 7 PaetrieAnt. Ang. in mat. contract. conſ. 2 NJaramentum deciſiuum æquiparatur rei iudi- fatæ. 3 Domino regulariter nõòdatur actio ex cantraltu 4 Procçuratoris. 4 ALtio non oritur ex oppoſito in eontrattuſed ex ꝙpſo contrattu. 5 Promiſſor vbi urat attendere promiſſa, qusmo- do ſtipulatio alij falta valeat.& num. 6.& 8. 7 luramentum in esntradtu appoſitum nõò exten- F diit obligationemi ſed ſolum corroborat. b 9 Actio alteri etiam abſenti quomodo in ſtipula- nionibus iudiciarijs acquiratur. 10 Promirtens ſine cauſa potest doli exceptione re- pellere agentem contra ipſum. Ctio mulieri non videtur com- ' petere cõtra Antonium: nam ex contractu non agit niſi ſtipula- „S tor& conuentor. l. ſi pater. vbi GDA not. Bald. C. de dot. promiſ.& li- cet quandoque legamus fauore dotis acquiri actionem mulieri etiam ſi nemo pro eaſtipu- letur: id tamen procedit in traditione vel pro- miſsione dotis, quæ fit marito pro muliere, in quibus terminis loquitur text. inl. Caius.& Bar tol. ibi. ſol. matrim.& text. in§. accedit. C. de rei vxo. actio. Verùm ſi poſt ſolutum matrimoniũ quis promittat hæredibus mariti reſtituere do- tem mulieri abſenti, non reperitur iure cautũ, quòd actio mulieri quæratur,& eò magis in ca- ſu propoſito, in quo nulla fuit facta promiſsio nmuulieri, vel alicui eius nomine, ſed promiſio facta fuit inter diuidentes,& ad eorum dunta- xat commodum, ex qua promiſsione potuit duntaxat quæri actio fratribus diuidentibus, non autem malieri.l. cùm res.C. de donat.l. ſti- pulatio iſta.§.ſi ſtipuler. de ver. oblig.& ibi glo. in verb. fieri. glo. in l. liber homo.§. fin. de verb. oblig. Neq; obſtat, ſi diceretur actionem muli- eri quæſitã ex eo, quòd diuidentes iurauerunt attendere omnia contenta in inſtrumento di- uiſionũ-l. nam& poſteà.§. iuſiurand. de iureiur. Alex. in l. poſſeſsio.§.& ſi poſſeſsio. nu. 5. de ac- quir. poſſeſſ. laſ. in d.5. ſi ſtipuler. in fin. Nam re- ſpondetur text. in d.§. iuſiurandum. ſuper quo fundant ſe Docto. loqui in Procuratore,& non procedere in alijs non habentibus mandatum, vt ſentit Bart. ibi in fin.& clariùs Iaſ.verſic. item aduerte. Item loquitur in iuramento delato à parte parri,& ſic litis deciſiuo,& non videtur extendendum ad iuramenta appoſita in con- tractibus pro eorum corroboratione,& ratio 2³ differentie manifeſta patet, nam f iuramentũ deciſiuum æquiparatur rei iudicaræ. I.2. de iu- reiur. Vnde ſicuti actio iudicati exſententia la- tapro Procuratore acquiritur domino. l. ſi Pro curator. de Procura. eodem iure acquiri debet actio in factũ, quæ oritur ex iuramento. l. Acto- ri. C. de reb. cred.& ſimili argumentatione vti- tur lureconſultus in d. l. ſi Procurator. verùm contractus nõ æquiualet rei iudicatæ,& ex con- 3 tractu † etiam Procuratoris nõ datur actio do- mino regulariter. l. eum, qui.§. ulianus.&. ſe- quent. de conſt. pecun. l. ſi Procuratori præſen- tis. de verb. oblig. Angel.& Caſtr. in d.. ſi ſtipu- ler. Sęex † iuramento appoſito in contractu, nõ oritur actio aliqua, ſed duntaxat ex contractu, præter id quod text. in l. non ſolùm. 9. ſed inter- dum. de Procurato. velle videtur, quòd ex iura- mento deciſiuo Procuratoris non detur actio etiam domino. Quod ſi diceretur iuramentum non requirere partis præſentiam. Barto. in Au- thent. ſacramenta puberum. num. 3. Bald. eir- ca fin. C. ſi aduerſ.vendit. Reſpondetur primò Cyn. in d. Authent. nu. 10. Afflict. in titu. de pae. tenend. in 6 not. nu. 10. cenſuiſſe iuramentum non prodeſſe niſi præſentibus, vel abſentibus, pro quibus Notarius acceptat, ſequitur Iaſ. in d. Authent. nu. 75. Secundò reſpondetur Barto. loqui in iuramento confirmatorio contractus facti vel fiendi. Verm inter Antonium& mu- lierem nullus factus fuit contractus, qui poſsit iuramento confirmari. Nõ obſtat etiam quòd ſecundum cõmunem ſententiã, vbi promiſsio †iurat attendere promiſſa, ſtipulatio alij facta valeat. Nam reſpondetur primò, quòd eo caſu ſtipulatio valet quò ad ſtipulantem& promit- tentem, vt ſcilicet ſtipulator ex ea poſsit agere, nõ autem quò ad hoc vt alteri detur actio con- tra promittentẽ: quod ſuadere videtur primò per tex. in l. quæcunq;. de actio.& oblig. Secun- dò per text. in d. l. ſtipulatio.. ſi ſtipuler.&§. ſi quis Inſulam. qui in caſu, quo ſtipulatio facta alteri valet, vt qa interſit ſtipulantis, vult actio- nem dari ſtipulanti& de eo cui fuerat ſtipula- tum, nihil dicit, imò text. in d. l. cùm res. C. de donat.in l.3. C. de inutil. ſtipulat. gloſſ. in§. ſed ſi quis in verb. valet. Inſtitut. de inuril. ſtipul. in l. liber homo.. fin. de verb. oblig.& in d.§. ſi quis Inſulam. volunt actionem eo caſu non dari illi, eui facta fuerat ſtipulatio, ſed duntaxat ſtipu- lanti. Tertiò, quia Bart. in l. ſi quis pro eo. num. 6 12. de ſideiufſ. inquit ſtipulationem factam al- teri conualidari iuramento, quia ex ea oritur naturalis obligatio,& quia pœnalis ſtipulatio ſuper ea valet. Verùm naturalis obligatio non oritur niſi inter ſtipulantem& promittentem, &ex pœnali ſtipulatione non oritur niſi inter ſtipulantem& promittentem,& ex pœnali ſti- pulatione non datur actio niſi ſtipulanti gloſſ. in dict. 5. alteri. in verb. nihil intereſt. Alex. nu- mer. 7. Cumque iuramentum in contractu appoſitum nõ extendat obligationem, ſed ſo- lùm corroboret. l. fin. C. de non numer. pecun. Bartol. in l. ſed ſi quis§. quæſitum. in fin. ſi quis caut. ſi ex contractu nom oritur neque ciuilis neq; naturalis obligatio niſi inter contrahen- tes, iuramentum promiſſoris non videtur poſ- ſe extendere obligationem eius ad alios, neq; efficere vt ipſe alij quàm ſtipulanti obligetur. Sécundò reſpondetur, vbi †promiſfor jurat attendere promiſſa, poſſe alteri quàm ſtipu- lanti quæri actionem eo duntaxat caſu, quo conſtat ſtipulatorem voluiſſe acquirere actio- nem alteri, vt quando ſtipulatur alteri vti rem cius gerens, vt in I. ſi ita ſtipnlatus. §. Chry- ..ü...ü.——— 1 vbi prß— 0,quòd eu ea poßsi&. e, letur ach? a. eridetul d Loblig.„Sn. ſiipulet ô) ſ ſtipulat à da intis, vul Mno- fuerat ſi ucqa- cuͤm re⸗ 1e gloſſ-in; ³ ſi atil ſtipr Kall. Lin d.. 5 unon da ha luntaxa uf- ispro ec uma. lem ffa? anal- uia ex&t no ur nalis ſti Usclo sobliga Don promitſ En m, oritut Fter Kexpd e ſti ſtipulat joſl. tereſt. 1 hu⸗ ur neqt tter co* jen⸗ non vid p0. us ad 4 Oueqhi lantid Ietur oromi ine eri qus* n 3 acquir= 41 V Itetl vula—uteh ipualat ag. Ei 100 3 w⸗ Liber II 5. Chryſogonus. de verbor. oblig. ibi libertus& rem gerens Quintiliani, vel quando ſtipulatur verbis inflexis, ſcilicet pro alio vel nomine al- terius, vt quia dicat, promittis mihi ſtipulari nomine Titij vel pro Titio, dare Titio centum, quod longè differt ab ea ſtipulatione promit- tis dare Titio centum. gloſſ. in l. huiuſmodi. in princip. de leg.i. Bald in c.i. ſi vaſall. feud. priue. num. 6. verſ. iſtud eſt verum&c. Cur. in tractat. feud.in 2.par. ſecundæ par. in 2. limit. Iuramen- tũ enim non operatur vltra conſenſum. d.l. fin. C. de non num. pec. l. fin. qui ſatiſd. cogan.& ex eo quòd quis ſtipuletur ſolui alteri, non infer- tur, vt voluerit actionem illi acquirere, nam& ſi quis ſtipuletur ſibi aut Titio decem, licet ex hoc cenſeatur voluiſſe ſolui Titio, non tamen cenſetur voluiſſe acquirere actionem Titio. l. ſed ſi filio.§.ſi mihi. de conſtit. pec. l. eum qui.§. qui ſibi aut filio. de verbor.oblig.l.ſtichum aut Pamphilum.§. quæſitum, de ſolut. Tertiò re- ſpondetur, quòd vbi etiam ex promiſsione fa- cta vni cum iuramento acquireretur actio alte- ri, id tamen poteſt eſſe verum ſecuta ratifica- tione& non aliter. l. communis ſeruus. in fin. de acquir. poſſeſſ.l.ſi ego. de neg. geſt. quæ rati- habitio debet fieri rebus exiſtentibus integris. Bart inl. ſi vxor.§. ſi quis vxorem. de adult. Non, etiam obſtat, ſi diceretur in † ſtipulationibus iudiciarijs acquiri actionẽ alteri etiam abſenti. l.in cauſæ. 3.§. fin. de Procura. Alex. in dict..& ſi poſſeſsio. Nam reſpondetur primò in re præ- ſenti non poſſe dici ſtipulationem eſſe factam in iudicio. Secundò reſpondetur, quòd text. in d.§. fin. loquitur in ſtipulatione Procuratoris, & non procedit in ſtipulatione alterius quàm Procuratoris. l.3.§. ſtip. iud. ſolu. vbi ex ſtipula- tione iudiciaria non acquiritur actio alteri, niſi Procurator habens legitimum mandatum ſti- puletur. Quod etiam poſt Iacob. de Aret. ſenſit Bartol. in l. in omnibus. de Prætor. ſtipulat. præ- ter id quod text. in dict.§. fin. non videtur pro- bare id, quod à Doctoribus allegatur: nam in princip. l.tractat Iureconſ. quando Procurator mutari,& iudicium transferri in alium poſsit, deinde in§. ſed ſi Procurator. dicitur, quòd ſi. Procurator ſatis accepit iudicatum ſolui,& iu- dicium transferatur de Procuratore in domi- num, actionem ex ſtipulatu transferri de Pro- curatore in dominũ, ſed ſi à domino vel à Pro- curatore fiat translatio iudicij in Procurato- rem, cõmitti ſtipulationem, deinde Iureconſ. ſubdit,& licet& c. quæ verba vnà cum ſequen- tibus videntur intelligenda altero de duobus modis, vel quòd lureconſultus ꝓcedendo præ- cedentes vltimo caſu velit, quòd licet eo caſu quoà domino vel à Procuratore in Procurato- rem fit Iudicij translatio, ſit commiſſa ſtipula- tio Procuratori, in quem eſt facta translatio iu- dicij, tamen vtilis actio competit domino, di- recta penitus tollenda, adeò ſcilicet vt Procu- rator illam intentare non poſsit, vel quòd lIure- conſ. poſtquàm tractauerat materiam transla- tionis iudicij de Procuratore in dominum, vel Conſilium IXN. 34 in Procuratorem ponat dictum generale,& ve- lit quòd vbicunque ſtipulatio iudicatum ſolui committitur Procuratori, vt quando nulla fa- cta eſt translatio iudicij, tamen actio vtilis com- petit domino,& directa quæ Procuratori aliàs competit, penitus tollitur: ſicq́; actio Procura- tori ex ea ſtipulatione non datur, qui ſenſus ſuadetur per text. in I. ſequen. qui idem repetit, eum; ſenſit gloſſ. ibi in verb. Procuratori, quæ dicit ſcilicet ſtipulanti. Quibus ſtantibus ex eo text. non probatur, quòd ex ſtipulatione iudi- ciaria acquiratur actio alteri: tùm quia(vt di- ximus) loquitur in Procuratore: tùm quia ac- quiritur eo caſu actio domino, quia non acqui- ritur Procuratori, vt dicitur in dict.. final.& l. ſequent. imò text. in dict§. ſtipulationem. pro- bat, quòd ex ſtipulatione etiam iudiciaria alte- rius quàm Procuratoris vel negotiorum geſto- ris ſecuta ratificatione non acquiratur actio al- teri. Cæterùm& ſi actio mulieri competeret, tamen cùm Antonius non eſſet obligatus in aliquo verſus mulierẽ, ſed credens teneri con- uenerit de ſoluenda tertia parte dotis, videtur, quòd ſine cauſaf fecerit huiuſmodi promiſsio- nem,& ideò contra agentem poſsit opponere doli exceptionem. l.2.§. circa. de do. except.& condicere promiſsionem,& petere ſe liberari. J.1.1.3. Äe cond. ſine cauſ.& ſi ſoluiſſet, poſſet re- petere l. ſed ſi me putem. in princip. de condict. indebit. Cumque error, quem allegat Antoni- us ſcilicet, quia credebat dotem fuiſſe etiam nomine ipſius acceptam, vel ab his qui illam acceperant in communes vſus conuerſam, ſit in facto alieno ſcilicet fratrum, error probatur, probando rem aliter ſehabere. Bartol. in l. non fatetur. numer. 10.de confeſſ. Verùm& ſi error eſſet in facto proprio: tamen cùm Antonius certet de euitando damno, quod ex promiſsio- ne ſine cauſa inferri poſſet, error debet tolera- ri, dict. l. ſed ſi me putem. in princip. de condict. indebit.& probari eo ipſo, quòd probatur rem aliter ſe habere. Bartol. in dict. l. non fatetur. num er. 10. verſicul. ſi verò in facto proprio. Res autem probaturaliter ſe habere per inſpectio- nem inſtrumenti dotis receptæ: neq; fuit opus probare, quòd pecuniæ non fuerint conuerſæ in communem vtilitatem, etenim cùm pecu- niæ eſſent conuertendæ in comm unem vtilita- tem ad commodum Antonius ipſe id negans nõ tenetur id probare, ſed aduerſarius aſſerens contrarium. l.2. C. de iure emphyteutico. Bart. in l. in illa. num. 6. de verb. oblig. CASVS XXXI. q¶ Statuto ciuitatis placentiæ cauetur, quòd ille cui facta fuit promiſsio vendendi vel retro- uendend’u, vel hæres eius aut habens cauſam ab eo, in qua non ſit terminus, poſsit emere& re- dimere etiam elapſis annis triginta quando- cunque. Marcus emit molendinũ precio mille librarum,& fecit promiſsionem de retrouen- dendo eodem precio quotieſcunque& quan- 2 docunque Detri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. docunque venditor vellet. Quæritur, vſque ad quod tempus duret lus luendi,& an reſtringa- tur ad annos 40. vel 60. quod ſenſerunt non- nulli, quorum allegationes exhibentur. 84 S h ᷑ A R A. 1 Verbum quandocunque denotat tempus infini- 00 A9— tum.& numer. 4. 2. Non eft recedendum aAproprietate verborü le- gis, niſi maniféſta ſit voluntas Legislatoris. Verba ſtatutorum debent proprie intellgi- Aumuſſio lucri acqusſiti& radicati dicitur da- mnum. Lexgeneralis quando reſtringi poteſt. Præſcriptio poteit tolli ſtaturo 3 0. annorum. A padëto ad ſtaturum non licet argumentari ne- . gatiué. 3 9 BPraſeriptio 3 0. annori vbi prolibita eit in ali- quo caſu, extenditur vſque ad centum anuos. 10 Statutum d intelligendum de termino gerto, & minori, quamhit tempus datum a ſtatutsad redimendum. b I1 Werba vli ſunt clara, non debet voluntatis qua- io admitti.. 12 yn claris non eit opus coniecturis. 3 Prorogatio de tempore ad tempus potet fieri ad maius tempius quam ſit primum. Tatutum videtur interpretandũ 4 W vt tollat difficultatẽ, quæ erat ob V) varias Doctorum opiniones, an * lus emendi vel redimendi com- petens ex promiſsione duret vl- tra annos triginta,& velit durare ſaltem vſque tari, vt actio ad emendum vetredim endum du- 2 ad centum annos, neque iure poteſt interpre- ret triginta annos duntaxat poſt lapſos primos triginta annos,& ſic annos 60. in totum. Nam verbum quandocunque denotat tempus in- finitum. l. ſi ſtipulatus à Seio. de fideiuſſoribus. Alex. inl. qui bona.§. final. numer. 2. de damn. infect.& non f eſt recedendum à proprietate verborum legis, niſi manifeſta ſit voluntas Le- gislatoris. l.1.§. ſi is, qui. verſicul. in re igitur du- bia. de exercit. l. proſpexit. qui,& à quibus.& verba ſtatutorum debent proprie intelligi. l. 3.§. hæc verba. de negot. geſt. l. quòd conſtitu- tum. vbi Bartol- de teſtament. militar.& verba generalia ſunt generaliter intelligenda. l.1.§.& generaliter. de legat. præſtan. maxime in ſtatu- tis Pplacentinis. Cm vltimo ſtatuto caueatur illa debere intelligi prout iacent,& quamuis ſtatuta recipiant interpretationem paſsiuam à iure communi. l. ſi ſerui. C. de noxalib. tamen 4 verbum f quandocunque inl. communi deno- tat tempus vltra annos triginta, vt videtur ca- ſus l.1. C. de bonis mater. iuncta Authentic. ſeq. quæ fuiſſet ſuperflua, vbi verbum quandocunq; ſignificaret tempus triginta annorum. Idem probat text. in c. 1. verſicul. quandocunque. de feud. dat.invicem legis commiſ. iuncta glo. ibi. quaæ, dum vult verbum quandocunq; non re- — 4.“ ⅛ — ee 4. ferri ad alia iura quàm pacti, de quo in eo- text. vult etiam neceſſariò verbum quandocunque. reſtringi ad pactum,& dum vult dictionem il- lam inter alia non referri ad exceptionem præ- ſeriptionis, maxime poſt interuerſam poſſeſsio nem, præſupponit etiã, quòd poſt triginta an- nos nõ poſsit opponi exceptio paci, quod ſen- tiunt Docto. ibi. videmus.& alibi, quod verbũ perpetuò, in l. ſignificat tempus vltra triginta annos. Inſtitut. de perpet. tempus act. in prin- cip. l. ſicut.§. hæc autem. C. de præſcriptio. tri- ginta annor. l. Prætor ait.§. hoc interdictũ per- petuò. de operis noui nuneiatio, imò videtur denotare tempus vltra centum annos. I. finat. C. de ſacrofanct. Eccleſ. vbi Imperator appellat penè perpetuam actionem quæ durat vſque ad centum annos, ex quo videtur inferri, quòd nõ ſit prorſus perpetua.& quamuis in d.§. hoc in- terdictum. gloſſ. exponat verbum perpetuò, id eſt vſque ad triginta annos, id tamen non eſt fundatum ſuper proprietate verbi,& procedit non ex diſpoſitione illius legis, tempore cuius non erat cognita præſeriptio triginta anno. gt. in l. qui occidit.§.1. in verb. amiſerit. ad I. Aquil. Sed ex diſpoſitione l. poſterioris. quam gloſl. ibi allegat, qua cauetur actiones, quæ olim per- petuò competebant, non durare vltra tempus triginta annorum, vt clariuũs explieat gloſſ. in l. 2·§.hoc interdicturn perpetuum. ne quid in lo- co public. Prætereà cuęm ſtatutum expreſsè diſ- ponat, poſſe redimi etiam lapſis 30. annis, non poteſt recipere interpretationem reſtrictiuam ad annos triginta. Imol. inl. ſi verò.§. de viro. numer. 10. verſicul. potes dicere, quòd fi con- ſat&c. ſolut matrimonio neque etiam ad 30. annos decurſos poſt primos z0 annos, cùm iu- re cõmuni non reperiatur cautum, quòd actio- nes, quæ durant vltra 30. annos, extinguantur alijs 30. annis ſubſequentibus: imò arguendo ab interpretatione iuris communis, debet du- rare vſque ad centum annos, vt infrà dicetur. Accedat quòd verbum illud quandocunq; ge- nerale non poteſt reſtringi ad 30. annos, ad hoc vt emptor lucretur, vel non priuetur lucro. l. proſpexir. qui,& à quibus. Bartol. inl. non du- bium. nu. 9ↄ. C. de legib. in l. omnes populi. nu. 55. de iuſt.& iur.& quamuis famiſsio lucri quæ- ſiti& radicati dicatur damnũ. gl. in l..§. ſi quis propter. de itin. actuq́; priuat. Et vbi agitur de damno vitando, lex generalis reſtringi poſsit.]. adigere. 5. quamuis. de iur. patr. Bart. vbi ſup. ta- men lucrum acquiſitum amittens non dicitur pati damnũ, quando reuertitur ad eum à quo proceſſerat. Iaſ. in l. ſi ita ſtipulatio. quæ eſt lex 19. de verb. oblig.& licet verbum, quandocun- que, poſitum in contractu ſuper iure redimen- di non tollat præſcriptionem triginta annorũ, fecundum magis communem opinionem: id tamen non fundatur ſuper proprietate verbi, neque ſuper natura pacti aut promiſsionis de vendendo aut retrouendendo: ex duabus ratio nibus. Prima, quia eo tempore tollitur omnis actio. dict. I. ficut. Secunda, quia per pactum non ¼— riginta 1☚. ſerit. ad!. dls. quat— ſ. Squx ol r. re yltraſ Maus plicat g Jil. m. ne quſ:⁵ o- um expr* il. 8 3J0. ann en em reſtri mim verò. ſ. d i o. re, quodt un e- ueetiam„bo annos,ci um⸗ um, quòc Str Sexing mar imò ar S1lo nunis de † au- yt infràſ Muk. andociu Pe⸗ o-annot ioc riuetur ³h.J. tol inl. iu- nnespo zll. niſsiolu*⁴&- gl.in l.t Alun Liber II. non poteſt renunciari præſcriptioni 30. anno- rum, quam allegat Baldus in conſil.303.& in ri- tul. de capitulo Corradi.§. præterea. circa fin. Verum nulla ex prædictis rationibus conuenit ſtatuto de quo agitur. Nam etſi conſtitutum ſit actiones in rem& in perſonam non egredi me- tas annorum 30. non tamen reperitur conſti- tutum, quòd actiones, quæ per legem velſtatu- tum extenduntur vltra 30. annos, extinguan- tur triginta annis poſt lapſos primos 30. ann. Item tſtatuto poteſt tolli præſcriptio z0. anno- rum. Baldus in l.2. C. de conſtit. pecun.& argu- mentari non licet à † pacto ad ſtatutum nega- tiuè, non enim ſequitur, aliquid non fit per pa- ctum, ergo neque per ſtatutum. Barto. in l. alia. §. eleganter. numer. 12. ſoluto matrimonio. lIaſ. in Authentic. prætereà. numer.. C. vnde vir& vxor.& ſtatuentes ſicuti potuerunt lus redi- mendi extendere vltra ſexaginta annos, ita vo- luiſſe facere videntur, tùm ob verbum quan- docunque, quod appoſuerunt poſt ſublatam 9 præſcriptionem 30. anno. Tùm quia † vbi pro- hibita eſt in aliquo caſu præſcriptio 30. anno- rum, extenditur vſque ad centum annos. Bald. & clariùs Angel. inl. omnes. C. de præſcriptio. 30. anno. Balbus in tractat. præſcript. in 5. parte 5.partis princip. quæſtio. final. Neque dici po- teſt pactum de quo agitur habere terminum præfixum, ſcilicet 30. ann. cùm ſecundum ma- gis communem opinionem pactum redimen- di quandocunque vel quotieſcunq; extingua- tur curſu 30. annorum. Ideoque non compre- 10 hendi in ſtatuto. Nam reſpondetur † ſtatutum eſſe intelligendum de termino certo& minori quàm ſit tempus datum à ſtatuto ad redimen- dum:nam& ita interpretatur lex communis, ſcilicet dict. l. ſicut.§. hæ autem. iuncta gloſſ. in verſicul. temporibus. Prætereà promiſsio de retrouendendo in propoſito caſu non poteſt dici habere terminũ ex proprietate verbi quo- tieſcunque& quandocunque.dict.l. ſi ita ſtipu- latus. Alexand. dict. l. qui bona.§. fin. numer. 2. Quod ſi dicatur habere terminum ex interpre- tatione iuris, quòd reſtringit actiones ad an- nos 30. replicatur primò, quòd verba illa etiam 1 1 elapſis 30. annis repugnant. Secundò, vbi ob iuris interpretationem promiſsio retrouen- dendi quotieſcunque& quandocunque, dice- retur habere terminum præfixum, ſtatutum nunquàm vendicaret ſibi locum: nam pactum redimendi ſemper haberet terminum præfixũ à contrahentibus verbis illum propriè impor- tantibus, vel ab interpretatione iuris: id eſt ma- gis communis Doctorũ opinionis ſcilicet an- norum 30. Neque dici poſſe videtur ſtatutum prorogare terminum redimendi, quod de iure erat reſtrictum ad annos 30.& prorogationem intelligi factam per tantundem tempus, ſolùm ſcilicet alios 30. annos. Primò, quia contrari- um ſuadet text. in l. malè agitur. C. de præſcrip. 30. annorum. vbi textus mandans, conducto- res poſſe etiam poſt 40. annorum ſpacia inqui- etari, intelligitur non prorogare præſcriptio- — η (onſilum IXXI. 39 nem ad alios 40. annos, ſed eam tollere. Idem ſuadet text. in l. competit. eod. titul. vbi textus volens publieæ functionum ſolutioni non poſ- ſe opponi cuiuſcunque temporis præſcriptio- nem, non dicitur prorogare præſcriptionem 40. annorum, de qua ſup. dixerat, ſed eam tol- lere,& paria videntur dicere cuiuſcunque tem- poris curſum, vel quocunque tempore, quan- docunque. Secundò, quia prorogatio poſſet intelligi facta ad tantundem tempus, vbi ſim- pliciter facta fuiſſet, ſecùs adiecta illa dictione quandocunque, quæ extendit diſpoſitionem ad maius tempus. Nam vbi f verba ſunt clara, non debet voluntatis quæſtio admitti. l. ille aut ille. de legatis tertio.& in † claris non eſt opus conieduris. l. continuus.§. cùm ita de verbor. obligatio.& prorogatio †de tempore ad tem- pus poteſt fieri ad maius tempus quaàm ſit pri- mum. Baldus in I. ſi qui conſenſu. numer. 8. ver- ſicul. ſecunda ſpecies. C. de Epiſco. audi. Decius in c.de cauſis. numer. 3. verſicul.& aduerten. de officio delegat. Tertiò, quia ſtatutum recipit interpretationem paſsiuam à iure communi ſecundum quod prohibita præſcriptione tri- ginta annorum actiones durant vſque ad cen- tum annos. Baldus& Angelus in dict. l.omnes. & inl. I. C. ne rei domi. veltempl. Non etiam videtur poſſe dici Ius redimendi extingui ſpa- cio quadraginta annorum. Primùm, quia re- pugnat text. inl. cùm notiſsimi. in principio. C. de præſcriptio. 30. annorum. vbi ea verba, nul- lis expirare luſtrorum curſibus, de quibus in princip. illius legis, excludunt etiam præſcri- ptionem quadraginta annorum: aliàs ſuper- flua fuiſſet diſpoſitio facta per Imperatorem. in §.i. eiuſdem legis, quæ lex, cùm notiſsimi, fuit condita longè poſt d. l. omnes. Secundo, quia obſtat verdum quandocunque adiectum poſt illa verba etiam elapſis triginta annis, quod alids eſſet ſuperluum. Tertiò, quia vbi prohi- bita eſt aliquo caſu præſcriptio triginta anno- rum, extenditur actio vſque ad centum annos, vt ſuprà fuit dictum. CASVS XXXII. Publicata fuerunt bona mariti, vxor agit contra Fiſcum ad quandã donationem, quam aſſerit à marito ſibi fuiſſe factam. Quæritur, an iuſtè agat,& exhibetur copia donationis,& pro ceſſus contra Fiſcum agitatt. S M M AR I V 1 1 Donatio facta vxori à viro non valet. 2 Donnatio licet confirmetur morte naturali, non ramen morte ciuili.& quando non morte na- turali. numero 3. 4 Donartio cauſä mortis per capitalem condemna- tionem annullatur. Donatio vt ſit ꝓpter nuptias oportet exprimere. Vxor quando non potest lucrari donationè pro- pter nuptias. G 3 8 Fiſcus 1 Doetri eAut. Ang. in mat. contradt. conſ. Iſcus videtur abſoluendus à peti- 0 tis per mulierem: nam donatio jfacta vxori non valct. l. 1. de do- 97 9 nat. inter vir.& vxor. Et licet con- 1 Q firmetur † morte naturali, non 4 1 1 3 2. 0*.—o tamen morte ciuili. l. res vxoris. C. de donatio. inter vir.& vxorem.& ita demùm confirmatur morte naturali quando inſinuata eſt. l. dona- tiones quas parentes. C. de donat. inter vir.& vxor.& quando interuenit traditio rei donatæ. l.Pamph. de donat- inter vir.& vxor. Angel. in- dict. l. donationes.& iure communi inſinuatio- requiritur in donatione excedente quingen- tos aureos. l. ſancimus. C. de donat.& ex ſtatu- tis ciuitatis quæ erant ſeruanda. Bart. in l. cun- tos populos. num. 14. C. de ſum. Trin. donatio excedens libras centum, ſiue earum valorem, eſtinſinuanda,& donatio † inter virum& vxo- rem excedens legitimam ſummam non con- firmatur morte, etiam infra legitimam ſum- mam. dict. l. donationes.verſic. num amplioris quantitatis. quem ibi ponderat Salycet- num- Socin. in l.. num. 97. ſolut. matrim. Non etiam poteſt ſuſtineri, vt donatio cauſa mortis, cùm in ea non interuenerint quinque reſtes. l. fin. C. de donat. cauſa mortis. præter id, quòd dena- tio fcauſa mortis per capitalem condemnatio- nem videtur aunullari. l. ſi aliquis. C. de dona- rio. cauſa mor.& omni in caſu non poteſt con- firmari per cõdemnationem capitalem& ban- num, vt ſuadere videtur text. in l. ſed ſi mors. de donatio. inter virum& vxorem. niſi præceden- te plena traditione. Bald. in l. penultima. num. 33. verſic. quidamtimens&c. C. de execut. rei iudic. Non etiam ſuſtineri poteſt, vt donatio † propter nuptias, cùm nõ fuerit dictum, quòd fiebat donatio propter nuptias, quod videtur neceſſarium ad hoc, vt donatio ſuſtineatur in vim donationis propter nuptias. l.cùm multæ. §. ſi igitur. verſic.& hoc ipſum ſignificauerit. C. de donat.ante nuptias. Et omni in f caſu dum non appareat dotem vel eius partem fuiſſe ſo- lutam marito, vxor mortuo viro,& multò mi- nus eo bannito& bonis publicatis, donatio- nem propter nuptias lucrari non poteſt. Au- thent. ſed quæ. C. de pact. conuentionalib. tam ſuper dote&c. CASVS XXXIII. In libro tertio ſtatutorum ciuitatis Pla- centiæ adeſt ſtatutũ vigeſimum nonum in or- dine ſub Rubrica, de venditionibus factis duo- bus de eadem re, adeſt& aliud in codem libro quadrageſimum octauũ in ordine ſub Rubri- ca, de alienationibus ſimularis, quorum ſtatu- torum copia exhibetur. Auguſtinus de anno 155 4. vendidit prædium Annibali, quod ſtatim conduxit vſque ad nouem annos ab eo ſub an- nuapenſione: deinde de anno 15 62. cùm eſſet in tenuta dicti prædij, illud vendidit Gulielmo, cui etiam actualem poſſeſsionẽ tradidit. Quæ- 4 pſit Authen. offeratur. C. de litis conteſt. ritur, vter ex Annibale& Gulielmo potiora&e meliora iuræ habeat. S V A MARIT A4A4A. I Statutum generale quando recipit interpreta- ionem a præcedente. 2 Sequentia debent potins reſtringi ſecunadi pra- gedentia, quam quòd eis derogare eenſeau- tun.. 3 Statutum primum cum procedit per modi re- gulæ, cenſetur repetitum in poſteriori. 4 Allus inualidus nullum poteit producere effs= ðum. Statuta ita ſunt interpretanda ne uideantur cu- uu,— 6 Statutum correctorium vel ſaltem exorbitans aiure communi non debet extendi. * ☛ NAS N propoſita quæſtione Iaſ. conſi. 88 e.b. I. reſpondit, primam ven- 2 8 4 4 diſpoſitione poſterioris ſtatuti A non comprehendi in priore ſta- zuto loquente de venditione facta duobus- ideoque poſteriorem emptorem præferendũ. Verum ego crediderim ſtatutum poſterius generale recipere interpretationem& reſtitu- tionem à ſtatuto ſpeeiali præcedente. l. ſed& poſteriores. de legib. per quam Barto. ibi dixit, ſi adſit ſtatutum, quòd ſi factum eſt furtum in ciuitate, emendetur per cuſtodes loci,& poſte?d? eſt factum ſtatutum, quòd ſi fiat furtum de no- cte, emendetur per omnes de ciuitate. † Vlti- mum ſtatutum generale recipere interpreta- tionem à praæ cedente,& Caſtrenſ. ibidem ſcri- gene- raliter volentem conuentum debere ſatiſdare de iudicio ſiſti, limitari per priorem ſpecialem, ſcilicet l. ſciendum. qui ſatiſdare cogantur. niſi habeat immobilia,& Bartol. in l. quæſitum.. fin. num. 12. de fund. inſtr. ſi duo ſunt ſtatuta, vnum, quòd omnes Comiratenſes de qualibet porta, teneantur portare frumentum, quod commune habent in illa porta: Aliud ſpeciale, quòd Comitatenſesde caſtro foſſati teneantur portare frumentum, quod commune habent in caſtro foſſati ſeu porta ſolis, dixit Barto. llos de illa porta non teneri adiuuare ad portandũ vigore primiſtatuti, fiue ſtatutum ſpeciale præ. cedat, ſiue ſequatur,& Balc. in l. executorem. num. 23. C. de execu. rei iud. dixit- ſi in ciuitate adſit ſtatutum, quòd ſententiæ pupillorũ man- dentur executioni per priores tantum, aliud quòd ſententiæ à centum libris ſupra manden- tur executioni per poteſtatem tantùm,& fera- tur ſententia pro pupillo in ducentum, execu- tionem fieri debere per iudicem magis ſpecia- lem,& ſic per priorem& Corn. conſil. 290. lib. 1. inquit, ſi ſtatuto caueatur, quòd inſtrumenta publica habent executionem paratam,& per conſequens in eis prohibeatur cõpromiſſum, K alio — ditionem tanquaàm inualidã ex ———— 4 ſionels= lirprim; an. dam inux ex ſterioris ini di in pri 2. . facta(=; em præfſ= ſü. utum pi Jus nonem& R u. cedente. ³2& Barto. il ita it, m eſt fur Muia les loci& tedh nfurtum 180. cinitate. W ⸗ pere inter n⸗ enſ. diden M⸗ is contel 2,:- debere 19 ire orem ſpe n, re cogan u aili in Lquæl.. 9. luo ſunt m ta, aſes de 6 det mentun, od 1:Aliud= le, foſſati te=itut ommumt gent dixit Ba¹=los are ad p ldll um ſpeq M rx. al exec cfm. zit ſtid itate Luber II. & alio ſtatuto cauetur, quòd cauſæ inter certas perſonas compromittantur, ſecundum ſtatu- tum volens generaliter cauſas inter certas per- ſonas compromitti, limitatur à præcedente ſpeciali ſtatuto, ſcilicet niſi in cauſis inſtrumen- torum publicorum,& Decius conſil. 222. num. & verſicul. vlteriùs& ex pluribus defendit; ſta- tutum magis ſpeciale potias attendendum,& ab eo reſtringi generale. Idem& latiùs facit Socin. iunior conſil. 40. lib. 1. Ex quibus vide- tur, verba illa poſterioris ſtatuti,& etian qui contraherent cum eis poſt dictos contractus, eſſe reſtringenda ad eos, qui facerent alios cõ- tractus, quàm emptionis illius rei: quod alijs rationibus ſuaderi videtur. Primò, quia alids ſtatutum generale corrigeret præcedens ſpe- ciale, contra Bartol. vbi ſupra,& ſequentia fde- bent potiuùs reſtringi ſecundum præcedentia, quàm quòdeis derogare cenſeantur. l. quoti- ens. vbi gloſſ. C. famil. erciſcund. Secundò, quia cùm primum ſtatutum fprocedat per modum regulæ, cenſetur repetitum in poſteriori. Bar- tol. in I. ait Prætor.§. eritque. numer. 2. vi bon. rapt. Alex. conſil. 50. in fin. lib. 2. Tertiò, quia ſtatutum poſterius, quatenus loquitur de his qui põôſt contraxerunt, debet intelligi de con- tractu valido. l. non putauit.§. non quæuis. vbi Bartol. de bon. poſsid. contra tabul. filium. 9. ſi quis contra.vbi Bartol. eod. titul. Verùm ven- ditio facta poſt primam eſt prorſus inualida ex diſpoſitione præcedentis ſtatuti de venditione facta duobus&c. Cumque prius ſtatutum an- nullet ipſo iure ſecundam venditionem, etiam quòd res non ſit tradita primo emptori, poſte- rius verò ſtatutum annullet primum ſolùm in præiudicium aliorum qui antè vel poſt contra- herent,& ſic prima venditio ſit valida à princi- pio,& antequàm aliquis contrahat cum vendi- tore, ſecunda venditio quæ ſtatim eſt ipſo iure nulla exdiſpoſitione prioris ſtatuti, non poteſt inualidare primam, quæ antè erat valida, quia 4& †actus inualidus nullum poteſt producere ef- fectum. l. non dubium. C. de legib. c. non præ- ſtat impedimentum. de regul. iuris. in 6.& po- tiùs prima venditio, quæ à principio in totum valuit, debet ſecundã reddere inualidam. quàm ſecunda à principio inualida reddere inuali- dam præcedentem quæ ab iaitio valuit, ſicque argumentum principale laſ. retorquetur con- tra eum. Quartò, verba ſtatuti expreſsè volunt primum emptorem debere defendi in poſſeſ- ſione, licet poſſeſsio non fuerit priùs tradita per venditorem:& ſi verbum tradita intelliga- tur indiſtinctè, id eſt, licet poſſeſsio nulli fuerit tradita, res eſt clarè deciſa contra Iaſ. Quod ſi etiam reſtringatur, id eſt, licet poſſeſsio non fu- erit tradita primo emptori tamen quò ad eum apud quem reperitur poſſeſßsio, generaliter& indiſtinctè eſt intelligendum,& ſic ſiue poſſeſ- ſio eſt penes venditorem, ſiue penes ſecundum emptorem, præter id quòd ſi quando poſſelſ- ſio eſt penes ſecundum emptorem, defendi de- bet in poſſeſsione primus emptor vigore pri- Conſilum XXXIII 2 mi ſtatuti, multè magis defendi debet, quando poſſeſsio eſt penes venditorem, quòd ſi quan- do poſſeſsio eſt penes ſecundum emptorem non haberet; locum diſpoſitio primi ſtatuti, ſequeretur vt vel nullo caſu haberet locum, vel neceſſariò haberet locum, quando poſſeßsio eſt benes venditorem. Quintò, ea † ſemper capi- enda eſt interpretario, ne ſtatuta videantur contraria..quibus. in prima cõſtitutione Co- dic. Bartol. in l. omnes populi. numer.35. de iu- ſtitia& iure. ſecundum autem laſ. ſententiam poſterius ſtatutum corrigit præcedens ſtatu- tum, reſtringit,& limitat. Quòd ſi diceretur at- tenta etiam laſ. ſententia poſterius ſtatutum non corriget primum caſu quo poſſeſsio non eſſet penes venditorem, ſed tradita ſecundo emptori, replicatur primò ſtarutum indiſtin- cte loqui. Secundò, ſi reſtringamus ſtatutum primum ad caſum, quo poſſeſsio ſit tradita ſe- cundo emptori, erit abſurdum. Nam emptor eſſer melioris conditionis, quando poſſeſsio non eſt ei tradita, ſed eſt penes venditorem, duàm ſi poſſe ſsio eſſet ipſi tradita: nam primo caſu vigore poſterioris ſtatuti ipſe eſſet potior primo emptore: verùm ſecundo caſu, vigore primi ſtatuti, primus emptor præferretur ſe- cundo, ſed nec illud omittendum, quòd ſtatu- tum expreſse excipit caſum, quò bona data ſint in emphyteuſin abſque fraude,& de clarat quando dicatur facta fraus. Vnde eadem ratio- ne non videtur habere locum, quando bona ſunt locata venditori abſque fraude, imò cùm per locationem ad modicù tempus non tranſ- feratur Ius aliquod in cõductorem, longè ma- gis non debet habere locum ſtatutum in loca- tione, quàm in emphyteuſi,& quamuis ſtatu- tum procedat etiam quòd vendens conſtitu- erit ſe tenere nomine emptoris, tamen id lon- ge diuerſum eſt: nam conſtitutum appoſitum in inſtrumento venditionis, ſumit vim à prin- cipali contractu, contrad us autem locationis ſeparatus à venditione non poteſt dici, quòd dependeat à contractu venditionis,& † ſtatu- tum cùm ſit correctorium, vel ſaltem exorbi- tans à iure communi, non debet extendi. cASVS XXXIIII. Mater tutrix filij tutorio nomine vendidit fundum in forma communi,& eodem nomi- ne obligauit bona propria. Filius factus pubes agit contra emptorem ad fundũ quaſi ini ven- ditione ſeruatæ non ſint ſolennitates iuris, em- ptor agit contra mulierem vt aſſumat litem,& defendat, exhibetur copia inſtrumenti vendi- tionis. Quæritur, an iuſtè agat. Eadem mulier vnà cum marito inſolidum vendiderat fun- dum mariti cum pacto luendt intra certum tempus, lapſo tempore filius hæres patris tan- quàm minor petit reſtitui aduerſus lapſum temporis ad redimendum, emptor agit contra mulierem, vt aſſumat litem& defendat. Quæ- ritur, an iuſtè agat. G 4 VA Petri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. S V M AMA A RTY AM. 1 Contractus venditionis rei pupillaris non ſeraa- ta ſolennitaté iuris fit inualidus. 2 Activ ex empto uon datur contra tutricem fini- a tutela. 3 Tutor tutorio nomine non poteit alterius bonas obligare, quam pupilli. 4 Hypothecapoteit conſtitui etiã prs aliena obli- Aatione. ditionis rei pupillaris non ſerua- e, ta ſolennitate iuris fuit inuali- dus. 111, de reb. eo. l.& ſi is. C. de prædijs minor. 2 tùm quia huiuſmodi actio † non datur contra tutricem finita tutela. l. poſt mortem. in princ. &§. l. tutor. l. fin. quan. ex fact. tut. l.1. quan. ex fact. mi. Neque ad rem facit, quòd tutrix pro obſeruatione contractus obligauerit rem pro- priam: etenim reſpondetur, primò huiuſmodi obligatio rei propriæ facta fuit tutorio nomi- ne(¶Dicitur enim in inſtrumento antedicta tu- trixdicto nomine&c.)& ſic obligatio vel fuit inualida, cùm tutorf tutorio nomine non poſ- ſit obligare bona alterius, quàm pupilli: nam diſcreta ſunt iura tutoris vti tutoris,& vti pri- uatæ perſonæ, licet ambo in eadẽ perſona con- currant, vt de tutore eodemque legatario in- quit text. in l.tutorem. de his, quibus vt indig. & quòd tutrix facere potuit, id eſt proprio no- mine obligare bona ſua, id non fecit,& quod fecit. id eſt obligare bona ſua tutorio nomine, non potuit, vel vbi obligatio bonorum fuiſſet valida, tamen cùm ſit facta non proprio ſed tu- torio nomine, debet intelligi facta pro obſer- uatione eorum, ad quæ ĩipſa tanquam tutrix& turorio nomine tenebatur. argumento eorũ, quæ dixit Bartol. in l. Procurator, quipro eui- ctione. de Procurat. Secundò reſpondetur, ex huiuſmodi obligatione non datur actio perſo- nalis, ſed duntaxat hypothecaria. dict. l.& ſi is. C. de prædijs minor. quæ non poteſt dici inten- tata, vt ex libello patet,& licet hypotheca non poſsit conſtitui, niſi præcedente principali ob- ligatione, tamen non requiritur, quòd ille qui obligat bona, ipſe ſit principaliter obligatus, 4 quia hypotheca f poteſt conſtitui etiam pro aliena obligatione. l.res hypothecæ§. n. de pi- — gnor. Ideoque ex eo quòd quis obliget bona propria pro obſeruatione venditionis factæ à tutore, vel ab ipſo nomine tutorio, non infer- tur, vt etiam voluerit proprio nomine vende- re. Quò verò ad venditionem factam à muliere vnà cum marito inſolidum, mulier conueniri nullo iure poteſt: etenim filius tanquam patris hæres non agit, vt reſcindatur contractus, imò vt ſeruentur conuenta in eo ſecundũ quæ ipſe debet admitti ad redimendum. l. 2. C. de pactis inter emptorem&c. Et licet petat reſtitui ad- uerſus lapſum temporis, nõ tamen dicitur im- pugnare contractum: neque ob id agi poteſt de euictione. l. cùm minor. in principio. rem ratam haberi. b S V M M A RTV A. Emancipatio facta per Procuratorem eſt inua- kda. 2 Emancipatio facta inter abſentes quid requi- rat. 3 Ratificatio nibil operatur, vbi conſenſus certo tempore requiritur. Rarificatio nilnl operatur in ijs, quæ non depen- dent à libera diſponentis facultate. CASVS XXXV. 9/ tur inualida, ex duobus. Primò, „ quia facta per Procuratorem. l. nec mulierem. C. de manumiſſ. poſthum. numer. j. verſicul. leges contrariæ lo- quuntur&c. comprobarunt Caſtrenſ. ibidem num. 2. Socin. num. 7. Iaſ.num. 7.& licet poſsit fieri emancipatio filio abſente, dummodò ra- tificetur ab eo. l. iubemus. C. de emancip. lib. non tamen idem reperitur deciſum in patre, imò contrarium ſuadet text.in dict. l. iubemus in illis verbis, à ſemet oblatis. Secundò, vbi etiã inter abſentes potuiſſet fieri emancipatio, ta- men debuit neceſſariò præcedere reſcriptum Principis mandãtis Iudici, vt huiuſmodi eman- cipationem faceret. dict. I. iubemus.& ibi not. Bald.& quòd reſcriptũ in re præſenti non præ- ceſsit:& emancipatio inualida non potuit con- ualidari ex curſu temporis reg. l. quodab ini- tio. de reg. iur. neque contrarium ſuadet text. in dict.l. poſt mortem, in princip. Is enim fun- datur non ſuper curſu temporis, ſed quia pater non poteſt venire contra factum ſuum. Non etiam dici poteſt emancipationem inualidam per tacitam ratificationem reconualuiſſe: tum quia nulla videtur ſubeſſe tacita vel expreſſa ra- tificatio emancipationis:tùm quia vbiconſen- ſus; certo tempore requiritur, ratificatio nihil operatur. Bart. in l. qui habet.§. ſi pupillus. nu- mer. z. verſicul. prætereà. de tutel. Bald. in l. fin. 4 ad Macedo.& f in his quæ non dependent à li- bera facultate diſponẽtis, ratificatio nihil ope- ratur. Abb. in c. nonnulli.. ſunt& alij. numer. 5. de reſcript. Verùm conſenſus patris in emanci- patione requiritur tempore quo fit emancipa- tio,& quòd emancipatio fiat inter abſentes, nõ pendet à libera facultate patris& filij: debet enim præcedere Principis reſcriptum, vt in d. 1. iubemus.— S V AM A A RI TY A. 1 Patliones ſuper hæreditate viuentis irritæ ſunt. 2 Kenunciatio fucta patri à fihia de bonis matris adhuc vinentis& atſents non vulet. 3 3 Coniun- ooͤm— Mancipatio de qua fagitur, vide- 3 poſt mortem.§. final. de adopt. l. ua fagit t. uobus. 1 vo, brocurat ². nal. dey It.. C.de m m üiſ. rüitan. de.& gescont π☛☚h lo. Caſtrent em m..&lic Git te, dumm—n. „de emal; ilb. deciſum i& de, in dict. l.1 2 s Secundò eltü emancig Ana- dere reſc im huiaſmod main- bemus.&1 tot. ereſentin qge- lanonpot uain. eg.l. qug Asi- rium ſux*. ncip.Set ⁴π ris, ſed q ,tter dum ſuu.lon ſonem if am conualu ² um taveleſ=lta- Aquiarb len- , ratific= uhil .Gipup 2 fl⸗ utel. Bal zE n. ndepend aa 3 fcation npe⸗ at Kalij. mel.ſ. atris it* lncl⸗ nofft eſ iha- t inter tris&ſ= ſe 1 rriptum*. 7 A . uentu aurs Ea de*= dtes, — DLiber II 3 Coniaunttus licet præſumatur ſcire iura ſangul- nis, non tamen falti hominis ſicut teſtamentii. 4 Ex ſcientia non præſumitur ille conſentire, cui pactum eſi periculoſum. 3 Seruitus ſeruitutis ſicuti non datur ita nec fictio fictionus. 6 Kctio quando& cur non oritur ex pacto nado donationis. Tacitum quod ex aliquo facta inſurgit ad qua- litatem facti reſtringitur. Jus acereſcenai non tranſit in emptorem hære- ditatis neque in cejſionarium. Kenunciationem fattam contemplatione dotis, licet maſculi decedant, non euaneſcere, an ve- rum /it. CAS VS XXXVI. 80 Actiones † quaſcunq; ſuper hæ- N reditate viuentis abſq; eius con- 00* H rator inl. fi.. de pact.& quamuis 3 pactum à filia patri factum, vt do- 5 te co habeat, firmetur iuramento. c. quamuis. de pa- ctis. in 6. TVamen renunciationem † factam à fi- lia patri de bonis& hæreditate matris viuentis abſente matre, iuramento non conualidari de- cidunt. Gemini. in d. c. quamuis. verſ. ſed pone, quòd filia. Anch.& Imol. ibidem cõprobarunt plurimi, quos refert& ſequitur Dec. in l. pactũ quod dotali. numer. 9. in 6. limit. C. de collat. Idemd; de filia, quæ in manibus fratris renun- ciauit hæreditati patris viuentis, ſcripſerunt A- lex. in l. ſtipula io hoc modo concepta num. 12. Iaſ. num. 12. de verbor. oblig. vbi alios referunt. Etenim licet quò ad filiam dici poſsit pactum de non ſuccedendo, tamen quò ad eum cui fit renunciatio, dicitur pactum de ſuccedendo, vt docet Iaſ. d. l. ſtipulatio. Neq; obſtat, ſi dicere- tur huiuſmodi renunciationem valere, etiã in vim ceſsionis, vbi mater cõſenſit,& in conſenſu perſeuerauit. d. I. fin.& matrem tanquam con- iunctam perſonã præſumi habuiſſe ſcientiam renunciationis factæ à filia, illiq; tacitè conſen- ſiſſe,& ob tacitum matris conſenſum etiã poſt ſecutam renunciationem valuiſſe. Dec. conſ.z1. nu. 4. Etenim reſpondetur primò licet coniun- ctus † præſumatur ſcire iura ſanguinis,& ꝓceſ- ſum naturæ ſucceſsiuum. l. de tutela. C. de in in- teg.reſt. l.octaui. vn. cog. non tamen præſumi- tur ſcire factũ hominis, vt teſtamentum.& hu- iuſmodi renunciationes. Bald in l. quoniam. C. de iur. delibe. maximè facta quæ ſolent fieri ſe- cretò. Bald. in l. circa fin. C. de coll detegen.& facta momentanea, argumento eorũ quæ ſcri- pſit Abb.in c.cùm cauſam. nu. 19. in c. conſtitu- tis. nu. 3. de teſtib. Secundò reſpondetur, quòd & ſi matris ſcientia præſumi poſſet, non tamen ob illam inferri poſſet conſenſus matris: tùm quia cuęm in renunciatione, de qua agitur, non ageretur de aliquo matris cõmodo, imò cùm 4 †pactum illud ſit matri periculoſum, vt inquit Bal. in d. l. fin. num. 2. exſcientia nõ præſumitur tenta nullũ ad bona paterna regreſſum Conſilium XXXVI. 22uV conſenſus. Bart. in l. quo enĩm. rem rat. habe.& ſic ceſſat ratio ꝓpter quam Dec.in caſu ſuo aſ- ſeruit, ex ſcientia præſumi cõſenſum: tùm quia cùm non appareat matrem fuiſſe pręſentem,& mater non poſſet compelli conſentire renun- ciationi, ex ſcientia nõ poteſt præſumi conſen- ſus. Bart. in l. quæ dotis. num. 19. ſolu. matr. tùm quia ex ſcientia præſumpta nõ poteſt inferri ad aliud præſumptum, nam ſicuti † ſeruitus ſerui- tutis nõ datur.l.i.de vſufr.leg.& fictio fictionis non datur. Bald. in tract. de pact. num. 82.& vna fictio non recipit aliam. Cyn.& Bal. in l. ſi non- dum. C. de fur. Ita neq; præſumptio debet reci- pere aliam præſumptionem, neq; præſumptus conſenſus ex præſumpta ſcientia dari debet,& videtur caſus in l.l. C. de do. promiſſ.vbi quam- uis dos incerta ſolenniter promiſſa peti poſsit, quaſi præſumatur promiſſa ſecundum dignita- tem& facultates perſonarum. l cùm poſt.. ge- ner. de iur. dot. aliud tamẽ eſt vbi ſtipulatio do- tis eſt præſumpta, tunc enim non admittitur alia præſumptio, vt ſcilicet dotis incertæ pro- miſsio fuerit facta ſecundum dignitatem& fa- cultates,& ad hoc conuenit quod ſcripſit Bart. inl. iuriſgentium.§. quinimò. num. 20. inl. ſi Ti- tium. in princip. de pact. diſpoſitionem legis, ſi 6 quis argentum. C. de donat. ſcilicet ex † pacto nudo donationis oriri actionem, nõ procedere in donatione præſumpta, quia duæ improprie- tates ſimul concurrerent, quòd donatio præſu- meretur,& quòd pactũ nudum pareret actio- nem. Tertiò reſpondetur, quòdtext. in l. fin. C. de pact. requirit expreſſum conſenſum eius de cuius bonis agitur, ibi. ſciente& iubente&c. Ideoq́; vbi etiam conſtaret de ſcientia matris& tacito conſenſu, tamen is nõ ſufficeret, ſed ne- ceſſarius eſſet expreſſus conſenſus quicquid di- xerit Dec. in d. conſ. 31. qui loquitur contra tex. in d.l. fin. Quartò reſpondetur, quòd vbi etiam præſumi poſſet ſcientia,& tacitus matris con- ſenſus, isq́; tacitus conſenſus ſufficeret, tamen intelligeretur rebus ſic ſtantibus.l. quòd Serui- us. de cond. ob cauſ.& ſic modò ſuperuiueret filius maſculus, quẽ mater tempore renuncia- tionis ex eodem viro habebat. Vnde defuncto viua matre filio maſculo, præſumptus ille con- ſenſus ex præſumpta matris voluntate ceſſat. Primò, quia nõ eſt præſumendum matrem vo- luiſſe præferre alienam ſobolem filiabus ſuis. J. cùm acutiſsimi. C. de fideicom.& vna præeſum- ptio tollit aliam. l. diuus. de reſtitu. in integ. Se- cundò, quia † tacitum quod ex aliquo facto in- ſurgit, ad qualitatem facti reſtringitur. Dec. in c. dilecti. nu. z2. verſ. notandum. de appell.& vo- luntas tacita non ita late interpretanda, ſicut expreſſa. Iaſ. in l. cùm quid. nu. 8. ſi cert. pet.& ſi renunciatio filiæ potuit conualidari ex tacito cõſenſu matris poſt ſubſecuto, potuit etiã taci- tus ille conſenſus ex p̃ſumpta matris voluntate reuocari.l. ab emptore. de pact.& eò magis, ꝗa præſumptio, per quã allegatur reuocatio con- ſenſus, eſt pręſumptio legis. d. l. cùm acutiſsimi. Quin renũciatio in re præſenti, vbi etiã fuiſſet à principio 8 Detri Anmt. Ang in mat. contract. conſ. principio valida, intelligitur facta contempla- tione fratris maſculi, qui tunc ſupererat: ideõ- que fratre ante matrem defuncto, filia quæ re- nunciauit, ſuccedit, non obſtante renunciatio- ne. Bald. in d.l. pactum quod dotali. in 4. quæſt. Caſtr. num. 6. Dec. num. 6. in 5. limit.& alij plu- res quos refert Dec.conſ. 43 3. num. i. Neq; etiã obſtat, quòd pater ſtipulatus ſit renunciationẽ pro ſe& hæredibus, nam ſi præſupponamus re- nunciationem abſq; matris conſenſu fuiſſe in- ualidam clarum eſt, quòd ſi per eam non potu- it quæri lus aliquod patri, multò minùs potuit quæri eius hæredibus. l. nemo plùs iuris. de reg. iur. Non obſtar quæ dixit Socin. conſ. 34. lib. 4. num. 5. Primò, quia loquitur Soci. in renuncia- tione hæreditatis matris defunctæ, quæà prin- cipio fuit valida,& Socin. non fundat᷑ ſe ex eo quòd pater fuerit ſtipulatus pro hæredibus. Se- cundò, quia malè videtur ſenſiſſe soci, etenim cùm pater eſſer expreſsè ſtipulatus pro filijs maſculis, non poteſt negari quin renunciatio fuerit facta fauore maſculorum: cumque lus Tacereſcendi ſecundum communem opinio- nem non tranſeat in emptorem hæreditatis,& ſic neque in ceſsionarium, Iaſ. poſt alios per eum relatos in l. re coniuncti. num. 126. de lega. 3. portio hæreditatis maternæ, quæ ſpectabat hilijs maſculis, qui deceſſerunt hæreditate ma- tris non adita, ſpectare debuit filiæ hæredi, licet partem ſuam ceſsiſſet, non autem patri ſingu- lari ſucceſſori filiæ in portione hæreditatis ma- ternæ. Quod ſi præſupponamus renunciatio- nem fuiſſe validam, vt quia mater præſens fu- erit,& expreſsè conſenſerit, ſivera eſt Docto- rum cõmunis concluſio, quòd ſcilicet renun- ciatio præſumitur facta cõtemplatione maſcu- lorum,& in ea intelligatur conditio illa, rebus ſic ſtantibus, id procedit ſiue pater fuerit ſtipu- latus ſimpliciter ſiue pro ſe,& hæredibus, ideõ- que vtroque caſu idem iuris eſſe, cenſendum. Et inſuper dictio illa& pro hæredibus quæ ta- cita fuerat. l.ſi pactum. de probationibus. l.ve- teris. C. de com. ſtip. expreſſa non debet quic- quam operari. l.3. de legatis primo. vel ſaltem non debet tollere præſumptionem. dict.l.cùm acutiſsimi. neque tacitam conditionems: ſcili- cet rebus ſic ſtantibus à lege ſubintellectam in omnibus diſpoſitionibus. Ad id autem quod vltimo loco dicitur, ſcilicet renunciationem †factam fuiſſe contemplatione dotis, ideoque non euaneſcere, licet maſculi decedant, vt aſſe- ruit Socin. dict. conſil.3 4. num. 5. verſic. ſecun- do&c. Sequitur Parr. conſil. 26. num. 45, lib. 3. Reſpondetur primò, quòd socin, dictum ſuum nec lege nec ratione probat, imò ſi conſidere- mus leges omnes de hac materia loquentes, præſupponunt renunciationem factam à filia ob dotem illi datam. l. pactũ dotale. C. de col- lat. d. c. quamuis.& Doct. dum volunt renun- ciationem euaneſcere defunctis maſculis, lo- quuntur in terminis. d.. pactum dotale.& d. c. quamuis.& ſic in caſibus quibus filia renuncia- uit ob dotem acceptam. Item præſumptio d. l. —— cùm acutiſsimi.& tacita conditio ſubintellecta à lege, ſcilicet rebus ſic ſtantibus militat etiam in caſu quo in inſtrumento dicitur filiam re- nunciare ob dotem&c. Soc. quoq; loquitur in renunciatione valida, non autem vbi renun- ciatio hæreditatis maternæ tanquàm facta abſ- que matris conſenſu fuiſſet inualida. Etenim ex inualida renunciatione, nec patri nec hære- dibus potuit Ius aliquod acquiri. CASVS XXXVII. ¶ Quando poſt contractum valor moneta- rum reperitur immutatus, reſtitutionem eſſe fiendam ſecundum valorem temporis contra- ctus, non autem reſtitutionis aut ſolutionis. S V M AA NZITV M. I Solutio ſecundum aſtimationem temporis con- tractus fieri debet mutato valore monetæ. 2 Delitor pecuniæ certi generis ſi vult ante morã eſtituere idem genus pecuniæ, liberatur. 3 Solutio fieri debet ſecundum tempus contractus, quando quis tenetur ad certam quantitatem pecuniæ ſimpliciter. 4 Mutatio valoris vbi cauſatur ob deterioratio- nem monetæ, ſolut debet vel antiqua moneta vel eius æſtimatio. 5 Bonitas intrinſeca pecuniæ conſiftit in vſu,& Valore. Vaderi videtur per tex. in c. olim. * de cenſib. vbi muta. f valore mo- Doh netæ, debet fieri ſautio ſecundũ ) eſtimationem temporis contra- Aus.& not. glo. fin. ibi.& Abb. nu. 4. 1dem ſuadet text. in c. cù̃m Can. eod. tit. vbi monetam currentem tempore contracti debi- ti, erſi illa non eſt in vſu, ſolui debere æſtima: Idem ſuadet text. in c. cõquerente. de offic.ord. in. quotiens. C. de ſuſc.& Anc. lib. 10. Quam ſententiam tenuere Specula. in tit. de obl.& ſo- lut.§. nunc aliqua. in fin. glo. inc. conquerente. de offic.ord. quam ſequitur Bald. ibi. numer. 5. Hoſtien. in ſum. de cenſ.num. 8. Cyn. in J. in mi- norum nu. 15. C. in quib. cauſ. in integ. reſt&c. Abb. in c. quantò. nu. 12. de iureiur. Ant. de But. Anchar. Imol.& Card. quos refert& ſequitur Curt. ſenior in tract. de monet. num. 14. vbi in- quit. id communiter teneri, idem Bald in]. il- lud. nu. 13. C. de ſacroſ. Eccleſ. 8in l. acceptan. nu. 75.C. de vſur. in l. ſi duobus. nu. 4. C. comm. de leg. vbi conſtituit differentiam, an pecunia de- beatur ex diſpoſitione legis, an verò ex contra- Ctu. Idem Bald in conſ. 499.& conſ. 500. lib. i. Rom. conſ.123. incip. circa primum. verſi. 3.&c. & verſic. non obſtant iura Oldradi&c. Barbat. conſil. 19. lib. 4.& Io. Petr. Ferr. in forma libelli actionis Hipoth. in verſicul. relaxandum iure pignoris, vult, ſi inuenitur de pecunia antiqua b illam —N——— ²Frult 4= nis, ibera— tempus 64,— lu, ertam qud temn ur ob der tio. del antiqu aieta emhlit4.G pertex. in M. m. auta fralc 1ro- iſlatio ſundü temporis c Mca- fio.ĩdi. K ˙ dcu. n Can. eo atsbi ia, qux Taot us xlimaà.‿.& debitoſe t ium rre contn t Sebi- ui debert!=ma. Lher, lam eſſe ſoluendam ſecundum valorem tem- poris contractus.& Guid. Pap. deciſ. 449. con- cludit ſolutionem fiendam in moneta curren- ti tempore cõtractus, vel ſi fiat de moneta cur- renti tempore ſolutionis, fiendam ad valorem monetæ currentis tempore contractus. Fan- dem ſententiam cõmunem aſſerit Io. Reg. do- ctor Gallus in ſuo tractat. de monet.& in ter- minis propoſitæ q. ſimilibus Afflict. deciſ. 194. qui in caſu quo dos fuerat data mille centum 4 norum, tempore quo ducatus valebat du- os florenos,& rempore reſtitutionis ducatus valebat tres florenos, inquit deciſum fuiſſe per Collegium Neapolitanum, quòd deberet dos reſtitui ſecundum valorem temporis contra- ctus.& Socin. conſil. 6. lib. 1. latè defendit varia- to tempore monetæ in contractibus tempus contractus, in vltimis voluntatibus tempus te- ſtamenti, vel mortis inſpiciendurn.& Laur. Cal- ca. conſil. 15. num. 46. vſque ad fin. latiſsimè tu- etur inſpiciendum valorem temporis contra- ctus,& in caſu retrouenditionis, quæ fit in exe- cutione pacti, inſpiciendum eſſe tempus con- tractus,& valorẽ eius temporis, tradit Cagnol. mediocris auctoritatis cenſuere tempus ſolu- tionis inſpiciendũ,& ſecundum valorem eius temporis ſolutionem fiendam, ad tollendas difficultates conſiderandum videtur, quòd ſi quis r ſit debitor pecuniæ certi generis, vult an- te moram reſtituere idem genus pecuniarum, & idem in bonitate& pondere, vt ſi ſit debitor mille ſcutorum auri,& tunc ſiue auctus, ſiue di- minutus ſit valor ſcuti, dando mille ſcutos auri eiuſdem ligæ& ponderis(& ſi Bald. in dict. l. ſi ente. dec ☛ Pid. nc. lb. 1* z4m intit, deſi lo⸗ nc. cone mie. Zald ibi. ν er'ſ. 8.Cyn.i. Uml⸗ (in inteſ—t ac. 3 duobus.& Recentiores quidam in dict. l. cùm quid. ſecùs ſenſerint) videtur, quòd liberetur. & in his terminis loquitur Barto. in l. cùm cer- tum. de aur.& argent. leg. in l. res in dotem. de iure dot. Bald. in dict. l. cùm quid. colum. 2. ver- ſicul. extra gloſſ.&c. Caſtrenſ. numer. 6. Socin. in fin. in 3.& 4. concluſ. Aret confil. 84. in prin- cip. Boërius deciſ. 327. hoc enim caſu creditor non videtur poſſe prætendere damnum. Ete- nim ſi ſcuti penes creditorem remanſiſſent, nõ plus haberet quàm mille ſcutos.& Docto- ferè omnes, qui volunt attendi tempus ſolutionis, loquuntur in caſu, quo debita erat certa ſpeci- es pecuniæ. Aliquando verò † quis tenetur non ad certum genus pecuniæ, ſed ad cerram quan- titatem pecuniæ ſimpliciter, vt ad mille libras. Qua in re viginti ſolidi præſentis pecuniæ ita faciunt vnam libram, ſicuti viginti ſolidi tem- poris præteriti,& quæuis ſpecies monetæ apta eſt ad efficiendum libram,& tunc pecunia vi- detur omninò ſoluenda ſecundũ tempus con- tractus, vt tradunt Deci. in l. cùm quid. num 56. Curti. iunior num. 22. Purpurat. num. 169. Af- flict. dict. deciſ. 4. Idem ſentit Bald. in dict. c. quantò. num. 3. dum vult in quæſtione per eum propoſita, Titium poſſe ſoluere groſſos ſecun- dum valorem veterem, ſcilicet temporis con- inl. 2. num. 210. ſecundum vltimam lectu. C. de pac. inter empt.&c. quia tamen plerique non C(onſilium XXXVII 42 tractus, ſi non proceſsit mora:& tationes, quas Docto. præallegati adducunt, propoſitæ quæ- ſtionis optimè conueniunt, quas non refero, quia videri poſſunt, quæ ſententia in re præſen- ti veriſsima videtur: nam ſi Albertus ſoluendo libras duas mille, daret monetam ſecundum valorem præſentem, ſequeretur quòd vel daret monetam deteriorem in bonitate intrinſeca, quia pecuniæ, quæ nunc expenduntur minutæ, non ſunt eiuſdem bonitatis, cuius erant pecu- niæ, quæ tempore contractus eodem precio expendebantur, vel daret monetam numero pauciorem, ſcilicet pauciores ſcutos vel reales: quibus caſibus omnes fateri videntur atten- dendum tempus contractus, vt videtur text. in dict. c. olim. de cenſibus.& quamuis nonnulli etiam caſu quo debitum eſt in lib. aliter ſenſe- rint. Aretin. conſil. nI.& conſil. 84. in fine. Curti. iunior conſil. 2 4. tamen eorum ſententianon videtur lege probari.& Curt.in dict. conſ. pau- lô infrà tranſit ad aliud fundamentum, quod non conuenit rei præſenti,& legendo, vbi non habebat maius præmium, tenendo opinionem alteram, aſſeruit contrarium. Et licer Bartol. in I. Paulus. numer. 8. dicat, quòd ſi debes mihi. centum libras pecuniæ minutæ, quòd pecunia mutata non dicitur deteriorata reſpectu æſti- mationis ſuæ, tamen moneta minuta poteſt di- ci, imò nunc eſt mutata reſpectu bonitatis in- trinſecæ, quia quadrantes, ſextini, ſolidi,& id genus ſunt nunc deterioris ligæ, quàm eſſent tempore, quo ſcutus valebat libras quinque,& ſolidos decem, propter quam deterioratio- nem cauſa fuit mutatio valoris ſcuti,& ſimili- um,& omnes fatentur, quòd vbi mutatio † va- loris cauſatur ob deteriorationéẽ monetæ, folui debere vel antiquam monetam, vel eius æſti- mationen. Bartol in dict. l. paulus.& in dict. l. cùm quid. numer. 17.vbi Socin. numer. 40. De- cius numer. 56. Abbas in c. quantò. num. 12. de iureiurando. verſicul. venio ad ſecundum. So- cin. conſil. 298. Quod ſi vera eſt eorum ſenten- tia, qui aſſeruerunt bonitatem † intrinſecam pecuniæ conſiſtere in vſu& valore. Abbas in c. quantò. de iureiurando. Decius in dict. l. cùm quid. numer. 56. Curt. iunior numer. 23. Afflict. dict. deciſ. 194. res eſſet indubitata, attenden- dum eſſe tempus contractus, quaſi pecunia eſ- ſet deteriorata in bonitate intrinſeca ſecun- dum omnes. b CAS VS XXXVIII. An ſtatutum Placentiæ, quòd quicunque pubes confitens ſe maiorem 25. annis in iudi- cio, vel extra, habeatur pro maiore, cõprehen- dat Placent, confitentem ſe maiorem extrater- ritorium Placentinũ. An minor poſsit per Pro- curatorẽ iurare velconfiteri ſe maiorem vigin- tiquinque annis, maximè in inſtrumento, quo conſtituit Procuratorem. An iuramentũ legi- timet perſonã minoris ad iudicia, maximè par- te nolente minorem admittere. An in iudicijs quibus 92 X Petri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. quibus proceditur ſine figura iudicij minor ha- beat legitimam perſonam. Procurator vigore mandati exhibiti facti à minore 25. annis abſq; curatore, non videtur admittendus inuito ad- uerſario ad agendum. SV A ARIV M. jadiciumagitatum cum minore etiam non ha- bente curatorem non valet. 2 Fententia contra Procuratorem minoris non le- gitime conſtitutum non valet. b Statutum dicitur conaalidare acti, non auten Palilitare perſonam. Statutum Placentinum circa minores conſiten- tes ſe eſſe maiores quomodo intelligatur.& nu- wuer 66. 5 Statutum non operatur extra territorium.& num. 6. I1. 6q 21. 7 Kttus voluntarie iuriſdictionis conceſſeab infe- riori Principe non exe rœentur extra territori- um.& num. 10. 8 Dißerentuia magna est inter ſtatu tump ermiſſi- uum& prohibitorium. num. 12. 9 Statutum non poteit legitimare perſonam non ſubditam. num. 13. 4. 1 5 8. 14 Sratutum probibitorium quando irritat actus ctos à ſubdito extraterritorium. 15 A ſtatuto probibitorio hiliceret arguere ad per- miſſinum qualiter argueretur. 17 A ſatuto probhibitorio ad permiſſiuum non l- ctet argumentari. 19 Contractus& delicta equiparantur. 20 Statutum Epiſcopi excommunicans ſures non 4⁰ EFilius nonpoteſt eſſe in iudicio ſine conſenſa pa- rrius licet fint remiſſæ ſolennitates iuris. 42 n iadicio quantuncunque ſummario perſona debet plene legitimari. Am& indicium fagitatum cum minore etiam non habente cu- ratorem non valer. gloſſ. in l. cùm & Procurator conſtitutus à minore abſq́ue au- toritate curatoris, non dicitur legitimè conſti- tutus. Lneq;. C. de Procur. Neq; ſuſtineri poteſt fitentes ſe maiores haberi pro maioribus indi- oomprebendit ſubditos qui furantur extra ter- Ve qua de iure communi vel erant inualida vt iu- itorium.. 22 Mandatum dt ſit validum quid attendatur. 23 Contrattus vt ſubijciatur legibus, attenditur lo- eus vbi verba obligatoria proftruntur. 2 4 Gabella vbi ſolui debeat ſi de contrattu ſoluatur. 25 Minor non poteit aliquo iuramento repraſenta- nmaierr. 26 Qui⸗ poteit per alium, quod poteſt per ſe ipſum. 27 V bi de aliquo diſputatur catera præſupponun- rur habilia..ä.... 28 Altio non oritur ex mandato minoris. 29 Dominus obligatur ex contractu Procuratoris bpropter mandatim. 30 eerre ad aliqus actum requiritur eadem ſolennitas quæ& in ipſo actu requiritur. 31 Ludicium dt validetur ſufficit quod minor iuret in iudiicio, velcoſtituat Procuratorem cum iu- ramento.& num. 32. 33 luramentum quando valeat. 34 Luramentum non exigitur ab inuito. 35 Luramentum quando legitimet perſonã minoris. 36 Iudex nõpotest ſupplere æratem minoris,& quis poſſit hoo facere. circa perſonam ſubditam. 38 Paria ſunt non facere& inutiliter facere. 39 Autoritas curatoris non eſt de ſolennitate, ſea Ae ſubſtantia iudicij.& num. 41. 1 37 Actus iuriſdictionales non poſſunt exerceri niſi mandatum ex eo, quòd conſtituens confeſſus fuerit ſe maiorem 25. annis,& ſic perinde ſit ac ſi mandatum factum fuiſſet à maiore ſtante ſta- tuto Placentiæ, in li.3. in titul. de pubere confi- ten. ſe maiorem. Etenim huiuſmodi confeſsio facta à minore extra territorium Placentinum, non facit, vt mandatum, aut alij contractus va- leant. Iaſ. conſil. 48. li.r. Motus ex eo, quòd ſta- tutum dicatur conualidare actum, non autem habilitare perſonam: quæ ratio Iaſ. videtur ve- ra:etenim cùm ſtatutum nõ velit, puberes con- ſtinctè, ſed duntaxat in cõtractu, vel in iudicio, in quo fuerint confeſsi, non videtur factum ad habilitandum perſonam, ſed ad conualidandũ: vel vt dixit laſ.confeſsionem minorum, quæ de iure communi poterat infringi in nõnullis ca- ſibus, vt in tit. C. ſi mino. ſe maior. dix. vel quod veriùs videtur, cõtractus ac iudicia minorum, dicia. glo. l.cùm& minores. C. ſiaduer. rem iu- dic.vel ſaltem reſcindi poterant remedtio reſti- tutionis in integrum, vt contractus,& ſic vide- tur permittere confeſsiones, contractus& iu- dicia puberum abſq; curatoris auctoritate aliàs à iure requiſita. Vnde f ſiue ſtatutum dicatur permittere id, quod non competit, niſi ſpecia- liter concedatur adus permiſſus, non poteſt exerceri extra territorium. Bartol. in l. cunctos populos. in 7. quæſt. num. 35. Siue dicatur per- mittere id quod aliâs erat conceſſum de iure communi, ſcilicet confiteri ſe maiorem, aut contrahere vel ſtare in iudicio, ſed tollere ob- ſtaculum ſolennitatis requiſitæ in contracti- bhus& iudicijs minorum, ſcilicet curatoris au- — «ℳ. 3„,. ctoritatem, non extenditur ad actum factum extra territorium, licet actus factus in territo- rio habeat vires etiam extra territorium. Bart. vbi ſup. num. 36. verſic. quandoque ſtatuta ſunt permiſsiua, permittendo id quod&c. Et adhoc conuenit quod ſcripſit Angel. conſil. 233. num. 2. qui in caſu quo aderat ſtatutum, quòdteſta- mentum valeret coram tribus teſtibus maſcu- lis, reſpondit ſtatutum †f non operari validita- tem teſtamenti facti extra territorium, neque facti in loco exempto territorij. Sed& ſi ſtatu- tum diceretur habilitare perſonam puberis, idem [Hminores. C. ſt aduer. rem iudic. —,————.-——— depuba Jni. tusexeo, Aüſt.. actum,n tem atolaſ. vi=m. relit,puh con. ro maiori udi. actu,wel i a iccio videtur ⁸anad dadconu ildö: nminorut G. ede ogi in aöt ilu ca- naior. dix.„Ie od indiciam Wuim, tant inuali giu- „C.Hadoe amrid- rantrem.⁴ε atractus, lide- 8, contra Meiu⸗ ris auctol dliis e ſtatutu Atüt mpetit,g ecia⸗ niſſus, n otel zartol.in ☛ 1cto „Siue di pel- conceſſu*ufe iſe mai= 74lt alij contt 1a. io, fdit leoh⸗ ſte in— raci⸗ icet cut= 1s al⸗ ad actt ctum factus territot d bard rrito- Lhen, I idem videtur dicendum, nam ſtatutum dicitur permiſsiuum, vnde& ſi diceretur legitimare perſonam minoris ad actum,& tollere obſta- culum qualitatis perſonæ, tamen actus non po- 6 de homod. nu. 24. imò inſtitutio † facta in ter- teſt virtute ſtatuti fieri extra territorium. Bart. vbi ſuprà. num. 39.& 40. verſ. interdum verò re- periuntur,&c. qui proponit exem plum in ſta- tuto permittente fnükamiliäs toftenn vel ſpuri um inſtitui,& vult ſpurium non poſſe extra ter- ritorium inſtitui,& hæreditatem adire. Quæ omnia comprobant ibidem Salyc. nu. n. Sign. ritorio non extendit vires ad bona ſita extra territorium, Bart. vbi ſupra. num. 41.& rationes aſsignat in verſic. Reſpondeo ad contrariũ,&c. Bald. num. 14.& is,& Salyc. in d. l. num. II. verſi. ſi verò eſt promiſsiuum prohibiti,&c. tradit ſi adſit ſtatutum, quòd filiusfamiliàs poſsit teſta- ri, vel incapax inſtitui, ſi quis teſtetur extra ter- ritorium, nihil agit,& inſtitutus nihil capit, al- legat duas rationes, quia ſtatutum non habet vires diſponendi de geſtis extra territorium,& quia † actus voluntariæ luriſdictionis conceſſæ ab inferiori Principe non poſſunt exerceri ex- tra territorium, idem tradit Sign. de Homod. in d. l. cunctos. num. 24. Neque in contrarium fa- cit id, quod dixit Bart. in d.l. cunctos. nume. 32. verſic. aut ſtatutum eſt prohibitorium in per- ſonam, nam Bart. loquitur in ſtatuto prohibi- tiuo,& in facto in fauorem mulieris prohibi- tæ. Statutum autem de quo agitur, non eſt pro- hibitorium, ſed permiſsiuum, † inter quæ eſt magna differentia, vt infrà dicetur. Item non eſt factum in fauorem minorum, ſed in odium, cùm auferat eis beneficium reſtitutionis in in- tegrum, Caſtren. in l. momentaneæ. C. qui leg. perſon. Ang. in l. i. c. ſi de momen. poſſ.& ſic re- ſtringendum, vt de ſtatuto, quòd maior decem octo annis habeatur pro maiore vigintiquin- que annis, tradit Signor. conſil. ¹⁰r. in fin. Non etiam in contrarium facit id, quod ſcripſit Bar. in d.l. num. 26. ſcilicet ſtatutum, quòd filiusfa- miliàs poſsit teſtari, non legitimare perſonam Forenſis. Etenim reſpondetur, Bartolum loqui ſolùm de perſona Forenſis, ſcilicet an legitime- tur per ſtatutum:de ſubdito autem an legitime tur ad actum extra territorium. Barto. ibi nihil dicit, ſed de hoc loquitur. num. 39. 40.& 41. Sa- lyc.& Homod vbi ſuprà,& omni in caſu loqui- tur Bart. in caſu, quo ſtatutum ſimpliciter pro- mittit, velſimpliciter prohibet,& non proce- dunt tradita per Bart. ſi ſtatutum permittat vel prohibeat non ſimpliciter, ſed ſi ſeruetur, vel non ſeruetur certa ſolennitas, Aret. conſ. 73. & infrà dicetur,& dicta per Bart. d. num. 26. ꝓ- bant ſtatutum legitimans, ſeu habilitans per- ſonam non extendi ad ſubditum facientem ex- tra territorium. Siquidem ſicuti ſtatutumf nõ poteſtlegitimare perſonam non ſubditam, l.j. in fin. de tut.& curat. da.&c. Ita etiam non vide- tur poſſe legitimare ſubditum in loco non ſub- dito arguendo de perſonis ad locum. l.1.§. Offi- lius iuncta. I.2,§. cadem.§. fin. ne quis eum,&c. (Conſium XXXVIII. 4 laſ. in l. qui Romæ..cohæredes. nu. 25. de verb. oblig. Idq́ue probat text. in d.l. cùm vnus.§. pe- nult. de bon. aucto. iud. polsid. Neque obſtat id, quod ſcripſit Bald. in d. l. cunctos. numer. 3. verſic.ſed hic quæro,&c. Nam reſpondetur pri- mòô, Baldum non firmare illam opinionem, ſci- licet, quòd ſtaturum habilitans, vt quòd filius- familias poſsit teſtari, comprehendat ſubditũ extra territorium teſtantem, nam Bal. arguit à ſtatuto prohibitiuo per hæc verba, ſicut enim ſtatutum poteſt infringere perſonam vbique vt infrà dicam, ita,&c.& paulò infrà in verſic. aduertatis iſtud omninò non eſt,&c. non volu- it firmare, quòd ſtatutum inhabilitans dicatur inhabilitare ſubditum extra territorium. a Se- cundò, cõtra Baldum in terminis ſtatuti, quòd filiusfamiliàs poſsit teſtari, decidunt Bart. in d. l. numer. 39. Salyc. numer. II. Sign. de Homod. numer. 24. ſecundum vltimam impreſsionem, pro qua Barto. Salyc.& Signo. ſententia vrgere videtur text.in l.. de offic. proconſ. Nam ſille, 10 † qui habet luriſdictionem ab inferiori, non poteſt exercere voluntariam Juriſdictionem extra territorium concedentis, Bart. in d. ſ.2. lta & is, cuià ſtatuto conceditur aliquid poſſe fa- cere contra vel præter Ius, non debet id poſſe facere extra territorium ſtatuentis,& ficuti fa- cultas data creditori à Iudice intrandi poſſeſsio nem bonorum debitoris, non extenditur extra territorium Iudicis. l. cuùm vnus.§. pen. debon. auctor. iud. poſsid. Ita& permiſsio ſiue facultas daraà ſtatuto, non debet extendi extra territo- rium ſtatuentium,& quæ ſententia vltra ratio- nes per prędictos relatas, videtur confirmari ex his, quæ ſcripſerunt Bart. num. 39. Bald. nu. 4.& 15. in d. l. cunctos, dum probare nituntur, ſtante ſtatuto, quòd ſpurius poſsit inſtitui, vel filiusfa- mil. teſtari, ſi ſpurius in territorio inſtituatur, vel filiusfami. teſtetur huiuſmodi inſtitutionẽ, 11& teſtamentum non valere quò ad bona ſita extra territorium, ex qua deciſione infertur, ꝙ ſicuti actus à ſubdito virtute ſtatuti, factus in territorio non valet, quò ad bona ſubditi ſita extra territoriũ, ita& actus ſubditi extra terri- rorium non debet valere etiam quò ad bona ſita in territorio. Et inſuper rationes, quibus mouetur Baldus; ſeilicet ſtatuentes non habere poteſtatem extra territorium,& permiſsioné ſtatuti eſſe coarctatam intra territorium ſtatu- entium,& vbi agitur de iure nouiter inducen- do, ſtarutum non operari vltralimites ſui ter- ritorij, ſuadent, quòd ſtatutum habilitans non habilitet ſubditum extra territorium. Neque argumentatio Baldi à ſtatuto prohibitiuo ad ſtatutum permiſsiuum, videtur vera cum Bart. & ipſemet Bald. Salyc.& Homod. vnum ab al- tero diſtinguant,& diuerſas doctrinas in vtro- 12 que, tradant,& ratio differentiæ † manifeſta vi- detur, nam quaudo ſtatutorum prohibet di- ſpoſitio ſtatim ſuum conſumit effectum. perſo- nam afficit etiam antequam aliquid faciat, ſed quando ſtatutorum permittit diſpoſitio, non conſumit effectum antequam perueniatur ad 3 actum — — —— — actum permiſsiuum, vnde ſi ad illum peruenia⸗ tur extra territorium ſtatuentium, non poteſt actus aſſumere vires à ſtatuto, vt videtur caſus in dicta. l. cùm vnus.§. penult.& hanc doctri- nam, an diſpoſitio ſtatim conſumat effectum an non,& ſecundo caſu attendi debere tempus & locum actus, probat tex inl. ex ea.§. I. de Ca- ſtrem peculio,& quamuis Bart. in dictal. cun- ctos num. 26.& 28.& 27. æquiparet ſtatutũ pro- hibitiuum& promiſsiuum in perſonam,& in neutro eorum velit comprehendi Forenſes, ta- men caſus eſt diuerſus,& eadem ratio milirat in ſtatuto prohibitiuo, quò adcomprehenden dum EForenſes, quæ& in promiſsiuo, nam ſtatu 13 tum †non etiam poteſt habilicare perſonã non ſubditam. J.iů. de tut.& cur. da.&c. in fi. Et in his terminis, an ſcilicet in ſtatuto comprehendan- tur Forenſes, loquitur Bal d. num. 13. verſic. hoc idem dico, ſi mixtim,&c.& Tertiò, præſuppoſita opinione, Bald. pro vera, ipſe mouetur ea ra- tione, quia eſt fauorabile filiofamiliàs, vt poſsit teſtari,& in alio ſtatuto quàm in fauorabili nõ poteſt procedere argumentatio& dictum Bal- 14 di. Nam ſtatutum † prohibitorium in perſo- nam ſiue inhabilitans, à quo Bald. argumenta- rur, ita denùm irritat actus factos à ſubdito extra territorium, ſi ſtatutum factum ſit fauo- re perſonæ prohibitæ, Bartol. in d. l. cunctos. numer. 32. Salyc. numer. 11. Homod. numer. 19. ß̃ Vnde& ſi à ſtatuto f prohibitiuo ad promiſ- e ſiuum liceret argumentari, ſtatutum permiſsi- uum, ſeu legitimans perſonam, ita demùm de- bet legitimare ad actus extra territorium, ſi ſta- tutum factum ſit fauore perſonæ, quæ habilita- tur ſeũ legitimatur,&c. Et ſicuti Barto. in d. l. cunctos. numero 32. verſic. aut ſtatutum eſt prohibitiuum in perſonam, conſiderat fauo- rem& odium reſpectu perſonæ prohibitæ, ſo- Iùm vt patet ab exemplis pereum relatis, ita& fauor& odium debet conſiderari reſpectu per- ſonæ quæ legirimatur,& non aliter. Quartò,& ſi argumentari liceret à ſtatuto prohibitorio, fiue inhabilitante ad ſtatutum permiſsiuum ſiue habilitans,& ſtatutum de quo agitur, eſſet auorabile, tamen ſtatutum inhabilicans ita de- muùm inhabilitat ſubdirum extra territorium, quando ſimpliciter, id eſt, ſine aliqua conditio- ne aut qualitate prohibet, aut inhabilitat per- ſonam, vt ſi dicat, mulierem nonpoſſe legare marito. In quibus terminis loquitur Bart in d. J. cunctos. num. 31. Salyc. num. 11. Homed. num. 19.& ipſemet Bald. ſecùs autem ſi prohibeat vel inhabilitet, ſi non ſeruetur certa ſolennitas, vt quòd filiusfamilids vel mulier, non poſsint obligare ſe ſine conſenſu patris, aut conſangui- neorum„tunc enim ſtatutum non extenditur extra territorium, quia prohibendo perſonam non ſimpliciter, ſed ſi non ſeruet certam ſo- lennitatem, vt in exemplis prædictis, ſtatu- tum dicitur, non tam prohibere perſonam con trahere, quàm dare formam,& apponere ſo- lennitatem contractibus mulierum& filiorum familis, vt optimè oſtendit Aret. conſil. 4. co- Petri Ant. Anguf. in mat. contract. con lumn:z. verſi. tertia ratio, conſil. 73. numer. 5. verſicu. his ergo præmiſsis,& numer. 6 7.& 8= comprobat Ruy. conſil. 53. num. 13.& 14. Idem ſeripſit Corn. conſi. 241. num. 4. li. 2. Socin. conſ- 230. column. 1. idem videtur ſenſiſſe Bald. in d.l. cunctos, qui paulò anteè. num. 12. verſic. ſed vt clarius, diſtinguit inter ſimplicẽ habilitaio- nem, vel inhabilitationem,& cam, quæ fit ſer- uata vel ceſſante certa forma,&c.& numero 13. verſic. ſed hic quæro, loquitur de ſimplici ha- bilitatione, De illa verò, quæ habet annexã for mam ſiue ſolennitatem, loquitur num. 20.& vult inſpici debere locum contractus. Vnde& 16 ſtatutum †ᷣPlacentinum legitimans perſonam ad actum non ſimpliciter, ſed cum aliqua con- ditione, aut qualitate, ſcilicet ſi confiteatur ſa maiorem vigintiquinque annis, non cenſetur habilitareperſonam fubditi extra territorium. Etprædictis videtur non obſtare quæ ſcripſit idem Ruyn. conſil. 160. libr. 4. Parr. conſil. 99. numer. 54. lib. ij. tùm quia non ſunt vera, repu- gnant prædictis,& his, quæ ſcripſit Aret.& ipſe- met Ruyn. vbi ſuprà, tùm quia loquitur Ruym 17& Parr. † in ſtatuto prohibitorio, à quo argu- mentari non licet ad ſtatutum permiſsiuum, ſeu legitimans perſonam, tùm quia loquitun in ſtatuto facto in fauorem perſonarum pro- hibitarum, tandem quia ſtaturum de quo a- gitur, factum videtur ad obligandum minores puberes confitentes ſe maiores vigintiquin- que annis, non abſurdè videtur dici poſſe præ- ſentem q. decidiex eis, quæ traduntur de ſta- tuto punitiuo delictorum, nam contractus 19 †& delicta æquiparantur, I. tam ex contracti- bus& iud. gloſſ. in l.omnem. eod. tit. vnde ca- ſus videtur decidi per text. in c. vt animarum. 20§. ſtatuto de conſtit. in 6. ſtatutum † Epiſcopi- quòd omnes, qui commilerint furtum, ſint excommunicati, non comprehendit ſubditos, committentes furtum extra territorium,& li- cet in ea q. an ſtatutum poſsit ligare ſubditos delinquẽtes extra territorium, opiniones ſunr diuerſæ in caſu, quo ſtatutum diſponit de his. quæ fiunt extra territorium, in quo Bart. in d.. cunctos. numer. 48. cenſuit poſſe, comproba- runt multi quos refert& ſequitur Alexand. conſil 41, num er. 6. lib. 5. Contrarium verò ſcri- pſere Abb. in cap. fin. nu 4. in c. à nobis nu. rt. de ſenten. excom. Idemque in delicto affirmatiuo ſenſerunt Gemin. in d.§. ſtatuto, Ant. de Butr- in d. c. à nobis,& alij quos recenſet Alex. confſ. 111. num. libr. 1. moti per text. in d.§. ſtatuto,& ratione in eo aſsignata, quæ multùm vrger, tamen in caſu quo ſtatutum ſimpliciter loqut- tur, Bart.& omnes conſentiunt ſubditum nõ ligari ex facto extraterritorium. Qua de re ſta- tutum ſimpliciter obligans fubditum ob alt- quod factum, non obligat eum ob fadtum extra territorium,& ad hocconuenit, quod ſcripſere Soc. in l. Modeſtinus. nu. 3. de except. Dec. conſ.- 21 359. ſcilicet † ſtatutũ obligans patrem permir- tentem filium negociari, non ſe extendere ad negotiationes factas extra territorium, ex duo aee² onſuntve? aiores vig ⁸ hin etur dici g orx. etradunt& ſa- „nam d ictus tam ex 4 gci- n. eod. tit. an a⸗ inc. vtan strim. atutum † Ecypi⸗ lerint fur. lot Srehendit M to, aterriton*‿li- Sit ligar t ulitos um, opinl en ſunt um diſpo Sehis in quo Ie ud. poſſe, c oba⸗ lequitur Aaanc atrarium= cri. cà nobi 1de gelicto at dtiuo euto, Aml— bu cenſet A— oonll. in d..=to, zr mult Aget⸗ ſimplicht=cut⸗ riunt ſut= n5 um. Qu Eekk- Butr. Liber II. quo inferri videtur, quòd ſtatutum obligans puberem confitentem ſe maiorem annis vigin tiquinq;, non ſe extendat ad conteſsionem fa- ctam extra territorium. Nam& hoc caſu vendi cat ſibi locũ ratio allegata per Soc. con. 271. col. 3. verſ. confirmatur, quia etiam,&c. quod eſt cõ- ſilium de quo meminit Soc.in d.l. Modeſtinus, ſcilicet ſtatuta reſpicientia perſonam, quando ſunt odioſa, non aſtringunt ſubditum extrater- ritorium. Idemꝗque probatur ex his, quæ ſcri- pſit Fulgoſ. conſil. 156. ſcilicet ſtatutum Luca- næ ciuitatis obligans in contractibus ſocieta- tis,& his quæ ex eis proficiſcuntur, ſocios& factores, intelligi de contractibus,& eorum conſequenrijs, quæ fierent in territorio ſtatu- entium, non etiam de ijs, quæ alibi per ſub- ditos celebrarentur. Nec quicquam ad ſu- ſtinendum mandatum virtute dictæ confeſsio- nis, operari poteſt, quòd mandatum ſit adli- tes peragendas in ciuitate Placentiæ, etenim 22 ad iudicandum † validitatem velinualiditatem mandati, attendi debet locus contractus man- dati, an ſcilicet ſit validum ſecundum leges il- lius loci, non autem locus in quem collata eſt eius executio, etenim cùm hic diſputetur, an Pprocurator ſit admittendus, validitas& inuali- ditas mandati reſpicere dicitur deciſionẽ cau- ſæ, id eſt, articuli qui contenditur, quo caſu at- tenditur locus contractus. l. ſi fundus de euict. Bart. in d. l. cunctos. num. 16.& hoc in terminis decidere videtur Sanſeuer. in repe d.]l.cunctos populos. num. 181. vbi concludit ſtante ſtatuto Sennarum, quòd mandatum in quo non ſit præfixus terminus duret duntaxat anno, ſi quis extraterritorium Sennarum faciat mandatum ad lites agendas Sennis, illud non erit compre- heuſum in ſtatuto, etiam quòd mandatum fue- rit factum à ſubdito Sennarum,& vltra ratio- nes per eum relatas eius deciſio comprobari 23 videtur ex eo. quia ad tf ſubijciendum contra- ctum legibus, attenditur locus, vbi verba obli- gatoria proferuntur, non vbi deſtinatur effe- ctus. Bart. in d. l. cunctos in prima quæſtio. nu. 16. Abba. in c. fin nu. 30. de for. compet.& quò ad ſolennitates requiſitas in contractu, inſpici- tur locus contractus, non locus deſtinatæ ſolu- tionis, Maria. Socin. in d. c. fin. numer. 47& quod dicitur inl. contraxiſſe de action.& obli- ga. intelligitur quò ad hoc, vtibi conueniri poſsit Bart. in d. l. contraxiſſe, Abba.& Socin. 24 vbi ſuprà,& ſtatutum, quòd de contractu † ſol- uatur gabella, non habet locum in contractu facto extra territorium, Angel. in l. fin. nume- ro 8. de iuriſdict. omn. iud.& gabella ſolui de- bet in loco contractus, etiam quòd ſolutio de- Conſilium XXXVIII. 2 emptio. Alex. conſil. 51. libr. 3.& ſtante ſtatuto, quòd ſi quis acceperit vxorem,& eam duxerit, ſoluat denarios duos pro libra dotis, ſi quis ac- ceperit vxorem extra territorium, licet eam ducat in territorium ſtatuentium, non tenebi- tur ſoluere gabellam, Deci. conſ. 457. numero 5. Non etiam videtur Procurarorem eſſe ad- mittendum propter iuramentum in manda- to appoſitum, dum in inſtrumento dicitur, à& ad iurandum nomine ipſius conſtituentis de non contraueniendo geſtis per dictos eius Procuratores, prout ipſe dominus conſtitu- ens iurauit& iurat, nam ſi conſtituens eſt im- pubes(vt ab aduerſarijs dicitur) etiam quòd 25 ſit proximus pubertati, aliquo iuramento † nõ potuit repræſentari maior, Cyn. in Authen. ſacramenta. C. ſi aduer. vend. numero 7. Bal. numero 9.& 10. Fulgo. numer. 5. in fin.& num. 6.Alber. num. 7. in fin. Angel. numero. 1. Bald. in d.§. item ſacramenta. numer. 5. Si verò conſti- tuens eſſet pubes quò ad mandatum ad iuran- dum nomine conſtituentis, dicitur, quòd li- cet gloſſ. in ã. item ſacramenta in titu. de pa. te- nen. velit minorem poſſe per Procuratorem præſtare iuramentum, de quo in eo tex. tamen Cyn. in d Authen. ſacramenta in 9. q. tenuit cõ- trarium, vt ibi ſententia gloſlſ. eſſet verior, de- bet neceſſariò intelligi, ſi minor in inſtrumen- to mandati iuret obſeruare contenta in eo. Al- ber. in d. Authen. ſacramenta. num. 6. Afflict. in §.item in tit. de pa. iuram. firm. in princ. nu. 40. 26 Neque obſtat ſi dicatur, poteſt quis pper alium, quod poteſt per ſe ipſum, c. poteſt quis de reg. iur. in 5.& ea quæ poteſt facere minor per ſe abſque curatore, poteſt ad ea Procuratorem conſtituere abſque curatore, I. etiam.§. abſens vbi not. Bart. de manu. vindi. Sed minor poteſt abſque curatore iurare d. Authen. ſacram. pu- be- Ergo& ſine curatore mandatum ad iuran- dum facere, quod affirmauit Socin. conſi. 239. libr. z2.& ob id etiam inferatur, conſtituentem potuiſſe facere mandatũ ad cõfitendum ipſum maiorem annis vigintiquinque,& confeſsio- nem à procuratore factam efficere, vt in iudi- cio Procurator ſit admittendus, nam reſpon- detur Bart.& iura præallegata debere intelligi modò Procurator ſit legitimè, ſcilicet cum 27 authoritate curatoris conſtitutus, nam † vbi de aliquo diſputatur, cætera præſupponuntur 28 habilia, præter id quòd †ex mandato minoris non oritur actio, quæ non poſsit annullari in- ter eum,& Procuratorem. Vnde ſi Procurator non habet minorem obligatum actione man- dati, non etiam poteſt eum obligare alijs, cùm quibus Procurator contraheret,& dominus ſtinata ſit in alio loco,& licet in hoc contrari- 29 † obligetur ex contractu vel quaſi Procurato- um ſcripſerit Bald. in l. multum intereſt. C. ſi quis alt. vel ſibi, tamen opinio præcedens vide- tur communior. Felin. d. c. fin. nu. 18.& gabel⸗- Ia debet ſolui in loco contractus, etiam quòd res deducta in contractu ſit alibi, Bald. in l. ma- gis puto.§. illud. verſi. item eſt hic argumentum de reb. eo.&c, in 1. 1. in 4. J. C. de contrahen. ris propter mandatum, Bart. l. non ſolùm.§. ſi mandato de iniur. quod ſi eſt inualidum, non poteſt propter id dominus obligari. Cumꝗque minor ſine curatore ſimpliciter non habeat le- gitimam perſonam ſtandi in iudicio, vel con- tractum irretractabilem faciendi, ſed requira- tur ſolennitas iuramenti vel confeſsionis Pla- H 2 centiæ, Petri Ant. Anguſcin mat. contract. conſ. centiæ,& nonpoſsit eius perſona fieri habilis, 32 communiter videtur recepta, f procedit ſolùm aut legitima, niſi per iuramentum, vel confi- 30 tendo ſe maiorem,& cùm in mandato ad ali- quem actum requiratur eadem ſolennitas, quę & in ipſo actu requiritur, vt de minore& mu- liere tradunt Angel.& clarius Com. in J. apud Iulian.§. ſi pupillus, ex quibus cauſ. in poſſ. eat. Soc. in l.1..item acquirimus. nu. 11. de acquir. poſſ. cuius dicta repugnant his, quæ ipſe ſcri- pſit in d. conſil. 239. non poteſt minor ſine cu- ratore conſtituere Procuratorem ad iuran- dum, vel confitendum in Iudicio ipſum eſſe maiorem annis vigintiquinque, niſi in manda- to iuret, vel confiteatur ſe maiorem. Adhæc ſtatutum poſtquam diſpoſuit circaiudicia, cõ- tractus, in quibus pubes fatetur ſe maiorem annis 25. quò ad inſtrumentum procuratori- um, non voluirt ſtare diſpofitioni iam factæ, ſed addidit hoc, adijciendo, quòd ſi pubes in inſtrumento, in quo conſtituit aliquem Pro- curatorem, confitetur ſe maiorem vigintiquin que annis, talis Procurator habeatur tanquam conſtitutus à maiore,& perinde nomine dicti puberis valeat litigare,& ſic vbi etiam ſtatu- tum in prima parte procederet in pubere, qui per Procuratorem confitetur ſe maiorem vi- gintiquinque annis, tamen quatenus loqui- tur in inſtrumento Procuratorio, requirit, uòd in ipſo pubes confiteatur ſe maiorem,& dc niſi in inſtrumento Procuratorio adſit qua- litas à ſtatuto requiſita, ſcilicet quòd pubes in eo confiteatur ſe maiorem, ſtatuti diſpoſitio locum habere non poteſt. Bartol. inl. 1.§. ait. prætor. ne quid in flum. pub. Tandem ſi con- feſsio facta extra territorium Placentinum ni- hil operatur, non etiam operari poteſt manda- tum ad confitendum, argumento eorum, quæ dixerunt Angel.& Comen- in d. l. apud Iulia- num, S0c. d.§. item acquirimus, quò verò ad iu- ramentum, quod videtur præſtari per ipſum conſtituentem, quamuis Bar. in l. minor vigin- tiquinque annis omiſſam, de minori velit 31 ad f validandum iudicium ſufficere, quòd mi- nor vel iuret in iudicio, vel conſtituat Procu- ratorem eum iuramento, tamen plerique non mediocris authoritatis aſſeruerũt diſpoſitionẽ d. Authentic.ſacramenta puber. non procede- re in iudicijs, Cyn. in d. Authen. ſacramen. pu- ber. numero 16. Albert. numero 15. Bald. conſ. 309.& 310. libro 2. in nouis, quæ ſunt in anti- quis. conſilio 176.& 177. libro 1. Baldus inl. 1. num ero. 54. verſic. aut minor iurat. C. de con- feſſ. in d. Authen. num ero 12. Lanfran. in c. quo- niam contra falſam, in verſic. confeſsiones in quarta column. verſic. quæro ſubſequenter de probat. Marc. Ant. Bauer. in tract. de virt. iura. numero 60. Idem velle videtur Specu. in titu. de act. column. 4. verſicu. ſed quid ſi minor vult fideiuſſores dare vel iurare,&c. Angel. in l. i.in fin. ſi quis in ius voca. non ſier.& Baldum in conſilijs ſupra allegatis ſequitur Alexan. in add. ad Bartol in. z. 9.contrarium de contra. iud. tu- tel. Et vbi verior eſſet contraria opinio, quæ 7 4* 3 5* e R parte volente admittere ad iudicium mino- rem iurantem, Specul. vbi ſupra in tir. de actor, & Bald. in addit in verſic. an minor legitimer perſonam ſuam per iuramentum poſt laco. de Rauen. Cynin d. Authen. num. 15. Fulgo. num. 13. verſic. licet autem minore volente,&c. Saly. numeroiz. in fin. verſi. vel dic quod minor,&c. & Appoſt. ad Salyc. ibi,& Bald. d. conſi. 309. prę- ſupponit id pro indubitato,& conſil. 310.refert idem tenuiſſe lac. de Rauen.& Guil. de Cun. idem voluit Bart. allegans Guil. de Cun. in l. minor in fin. de procur. opin. Bart. tenere penꝰ amnes inquit Fulgoſ. ibi in fin.& Alber. in d.l. minor. nu. 9. verſic. quærit Guil. de Cun. ſequi- tur opi. Gugil.& quamuis verba Alberici non videantur penitus clara, tamen ſi iungantur cum dictis eiuſdem in d. Auth ſacramenta ma- nifeſtè apparebit eum comprobare opini. Gu- gil. de Cun. Eandem ſentétiam tenuerunt Bal. qui allegat. Petr. in d.l. minor. numero 2. ver- ſicul. Secundò quæritur Caſtren. nu. 5. Angel. in d. l.i. in fin. Ant. de Petrut. in repet. l. 1. de iu- reiur. in 70. effectu, Ioan. Andr. in c. non iniuſtè column. 2. verſicu. item quid dicerent contra- rium tenentes? Anto. de Butr. num. 7. verſic. Ioan. Andr. tenet de procur. Et quamuis Corn. in rep. d. Authen. numero 27. moueat duas ra- tiones contra prædictam limitationem, tamen non ſubſiſtunt, neque in facto, neque in iure- 33 Nam quò ad primam plerique aſſeruere † iu- ramentum non prodeſſe, niſi præſentibus& acceptantibus, vel ſaltem niſi publica perſona pro abſentibus ſtipulante, Cyn. in d Authen. numero 10.& 12. Bald. numero. 15. Salyc. nu- mer. Jaſo. numero 75. Ign. numero 70. Af- fiict. in§. item ſacram. in 5. notab. num. 10. de pac Iura. firm. Prætereà& ſi iuramentum præ- ſtari poſſet abſente parte, ex hoc tamen inferri non poteſt, vt minor iurans poſsit admitti in iudicio parte contradicente, nam gloſſ.& alij qui cenſuerunt diſpoſitionem d. Authen. lo- cum ſibi vendicare in iudicijs, fundarunt ſe ex eo, quòod in iudicijs quaſi contrahatur,& lexlo- quens in contractu habeat locum in quaſi con- tractu. Verùm nemini duhium, quòd licet iu- ramentum poſsit præſtari abſente parte, tamen nemo cogitur inuitus contrahere cum minore iurante, de non contraueniendo, ergo nec in- uitus quaſi contrahere,& quamuis iudicium reddatur in inuitum, id tamen intelligitur poſt legitimationem perſonarum. Pretereà, vt in- 34 quit Bart in dicta Authen. num. 22. † iuramen- tuùm non exigiturab inuito, ergo neque etiam debet præſtari inuito, ſemper enim miitat ra- tio allegata per Docto.ſcilicet text. in dicta Au- then. non dicere, quòd pars teneatur admitte- re minorem iurantem. Quò verò ad ſecundam rationem per Corn. motam, ſcilicet iuramen- tum repræſentare minorem maiorem. Dicitur primò, quòd Caſtrenſ. in d.l. minor. num. 5. ſcrxi- pſit text. in d. Authen. non dicere, quòd pro- Pter iuramentum legitimetur perſona maio- ris, ſed 3 — ☛‿☛p—„—— 7 in repet.— au. r inc.ng. ulke Wceren etrr⸗ — num rlie. Etquamt ann F-moucat 1 altatlonet t nen Go neqh inne que alern a id. niſi pteſo 1 s& iſi publich& οοσα Cyn. ind men. mero V4 Mluu- n. aumero Off- notab. nu* de iiuramen rate- hoctam t retti us poſiit ntiin e, aamg R& dalj em d. A0 1. lo- is, funda r ſeer ntrahatu— Xlo. ocumin=coh- ium quò Aitiu- ſente pate=mel ahere cut am hofè ndo,erg cin- quamui? cium en intellin kpol n. Pretét ti- um. 22.1K. mel⸗ ergo ne tlam renim tta- t text. il t laau- eeneatut* mutté⸗ verd ad adam ſllicet men⸗ et 1 Liler II ris, ſed quòd ſi iuret, non reſtituitur. Secundò 35 dicitur, † iuramentum legitimare perſonam minoris, ſeu repræſentare illam maiorem, poſt- Conſilium XXXVIII. 29 in iudicio filijfamiliâs ſcripſit Bal. l. nec quic- quam§.de plano de offi. proconſ.in vlt. quæſti. ſequitur Alex. conſi.59 in princ. lib. 2.& ſi non quam iurauit in contractu, vel iudicio,& admiſ 40 obſtante, quòd ſint † remiſſæ ſolennitates Juris ſus fuit non antè, Bald. in d. l. minor. num. z. ver- ſic. ſecundò quæritur. Neque etiam conualida- ri poteſt mandatum ob aliquod decretum iu- 36 dicis, nam ſi Iudex † voluit ſupplere ætatem mi- nus legitimam conſtituentis Procuratorem, vt ſonant verba illa Inſtrumenti, pro ſupple- mento ætatis ſuæ minùs legitimæ, id facere non potuit, cùm id ſolus Princeps poſsit. 1. 1. C. de his qui ven. æta. impetr. vbi nota. Caſtren. & ad id requirantur plura, de quibus in l. 2. eo. titul. Quòd ſi voluit ſupplere defectum curato- ris, quò ad actum mandati, non etiam id potu- it, etenim ſicuti Iudex non poteſt dare tuto- rem aut curatorem non ſubdito l. 1. de tut.& curat. da. ab his, non etiam poſſe debet ſupple- re in non ſubdito defectum curatoris aut tu- 37 toris, nam † actus iurisdictionales non poſſunt exerceri, niſi circa perſonam ſubditam Bald. in d. J.1. in fin.& decretum Iudicis interpoſitum ad habilitandum perſonam non ſubditam non valet. Comen. dicta. l. r. Adhæc in iudicialibus Iudex non poteſt ſupplere defectum tutoris aut curatoris. l.clarum. C. de author. præſtan. Bald. in l. pen. C. qui admi. in princ. Caſtren. in l. ſi cu- ratorem habens. C. de in integr. reſtitu. circa fi. Præter id, quòd vbi ludex vult ſupplere defe- ctum tutoris vel curatoris, Notarius debet di- cere talis Iudex,&c. ſciens talem eſſe pupillum, aut minorem,& prædicta facere ſine tutoris aut curatoris auctoritate decretum ſuum,&c. Barto.& Angel. in l. ſi curatorem Bart.& poſte- rio. dicta.l. pen. C. qui amit. Et exprædictis in- 38 fertur, quòd cùm paria ſint non facere,& inu- tiliter facere. l. quotiens qui ſatiſda. cog.& Pro- curator dicatur non adeſſe, quando eſt inhabi- lis ad agendũ. l.1§.pen. quod cuiuſcunque vni- uer.& dicatur inhabilis, quando non eſt con- ſtitutus eo modo, quo conſtitui debuit gloſſ. ibi,& ille, qui habet mandatum non ſufficiens, quia conſtitutus ab eo, qui non poteſt conſti- tuere Procuratorem, dicatur falſus Procurator Bald in l. licet. numero 2. verſic. tertio modo, &c. C. de procurat. in l. falſus. num ero 1. C. ge furt. Procurator quando certum ſit nullum a- deſſe mandatũ, non põt admitti etiam præſtita vel cauſa ſit ſum maria& executiua filiusfa mi- liàs non poteſt eſſe in iudicio ſine patris con- ſenſu Bald. vbi ſuprà, Alex. vbi ſuprà, ſequit ur vt — 4 4² diſcutiendum eſt,& in l.3. 9. ibidem ad exhiben. & in caſu Aret. minor. non poſsit eſſe in iudicio ſine curatoris auctoritate, nam in caſibus ‚qui- bus minor poteſt eſſe in iudicio ſine curatoris auctoritate, in his etiam poteſt eſſe filiusfamil. ſine conſenſu patris, Spec. in titulo de acto. co- lumn. i5. verſicul. ſed nunquid in caſibus, Aret. d. l. cùm minores, Deci. in I. 1. in prima lectura. num. 27. in ſecunda not. 66. C. qui admit.& ſicu- ti quando extra ordinem filiusfamiliàs,& non in forma iudicij, agit officio iudicis vt petendo 60. poſſ. eſt neceſſarius conſenſus patris, vbi adeſt contradictor, Bald. in d. l. t. in ſecunda, tertia,& quarta opin. Dec. numero 25. in pri- ma lectu. Ita& licet cauſa agitetur, non in for- ma ſeu figura iudicij,tamen vbi adeſt contra- dictor, non debet poſſe minor abſque curato- ris auctoritate eſſe in iudicio. Adhæc ſi conſi- derentur verba tex. in clemen. ſæpè de verbor. ſignifi. non tollit omnes ſolennitates iudicio- rum inductas à Iure Ciuili, ſed partem eorum, & hæ quas tollit, reſpiciunt ordinem proceden- di, non autem perſonas litigatorum,& caſus perſonarum, tanquam omiſſus, remanet in di- ſpoſitione iuris. Hinc Bart. in leg. 2. in fin. Saly- cet. in fin. Alexand. in fin. C. de edict. diui Adri- an. dixerunt † in iudicio quantumcunque ſum- mario, perſonam debere plenè legitimari,& Barto. in tract. ad reprimendum in verbo& fi- gura. numero 7. dixit etiam in iudicijs, quibus proceditur ſine figura iudicij, perſonas debere jegitimari,& Bald. in l. fin. numero 42. verſicu. 8. ſtudeat Reus,&c. inquit, de perſona in omni iudicio quantumcunque ſummario plenariè verſicul. quæro hic,&c. ſcripſit exceptiones, quæ non tangunt factum, ſed perſonam, etiam quòd requirant altiorem indaginem, non de- bere repelli etiam in cognitione ſummaria, &c. Sententiam Bartol. in d. 1.z. ſequitur Felyn, in c. veniens el z2. num. 14. de teſtib.& ex plurib. defendit Petr. de Gerard. ſingu. 23. vbi reſpon- ſatiſdatione de rato gloſſ. in l. 2. C. de procur. Neque obſtat ſi diceretur, quando poteſt pro- cedi ſine ſtrepitu& figura iudicij, minorem abſque curatore poſſe eſſe in iudicio, vt ſcripſit Aret. in l. cm minores column. ſecunda verſ. quarto fallit C. ſi aduerſus rem iudic. motus ea ratione, quia curatoris auctoritas eſt ſolennitas Iuris Ciuilis, quæ hoc caſu cenſetur remiſſa Clem. ſæpè. verbor. ſignifi. Nam reſpondetur primoò, cauſam præſentem agitari non poſſe de det ad ea, quæ Iaſ. in d. l. fin. in contrarium ad- ducit,& inter alia dicit, quòd legitimatio per- ſonæ non dicitur de dependentibus à princi- pali cauſa ſummaria,& antequam incipiat co- gnoſci de cauſa ſummaria, perſona debet eſſe legitima,& in commiſsione cauſæ ſummariæ non includi legitimationem perſonæ, quia cõ- mittẽs præſupponit perſonam eſſe legitimam, allegat Bald. in d.§.de plano. Inſuper ſi vera eſ- ſet ratio per Aret. allegata, ſequeretur, quòd plano,& ſine ſtrepitu ac figura iudicij. Secun- dò reſpondetur, malè ſenſiſſe Aret. etenim au- 39 thoritas † curatoris non eſt de ſolennitatibus ſed de ſubſtantia iudicij, vt de conſenſu patris etiam valeret iudicium contra pupillum inde- fenſum,& tutore carentem, nam& tutela fuit inducta de Iure Ciuili.§. primo inſtit. de tutel. & ſublata eſſet defenſio, nam cùm pupillus& minor ſe defendere non poſsint. inſtit. de tut. H 3 in Petri Ant. Anguſ‚in mat. contradt conſ. in prin.& de curat. in princ. ſublata auctorita- te tutoris& curatoris in iudicio, ſublata eſſert pupillorum& minorum defenſio. VItimòô, vbi verum eſſet, quod dixit Aret. non tamen ex eo infertur, vt minor inuito aduerſario poſ- ſit agere in iudicio, in caſu de quo per Aret. ar- gumento eorum, quæ ſuprà fuerunt dicta de minore iurante. F V M M A T V M. 1 Mulieri non est permiſſum alienam litem in iudi- eio defendere ſécundum limitationenm. 2 Mulier hodie poreſt eſſe turrir. 3 Jadicium contra pupillos indefenſos eſt ipſo iure nullum. 4 Prine ipis reſcriptum mandans iudicium contra Ppupillos, citata matre agitandum, validum fo- re, quomodo intelligendum ſit. CASVS XXXIX. Colligitur ex allegationibus. / Vulieri † non eſt permiſſum alie- d nam litem in iudicio defendere. l. hhfeminæ de reg. iur. l. neque femi⸗- W næ de procurat. Neque etiam pro 2 Ltilio, patre aut marito. l. 2.§. fin. ad I. alienam. C. de procur. niſt filiæ pro patre impedito, feu non valente agere ideoq; cauſa cognita. I. feminis de procur.& matri ap- pellando à fententia contra filium lata.& ap- pellarionem proſequendo. l.i. de appell. recip. & pro libertate filij litigando. l. 3.§. militi. de li. cauſ.Et iudicium, in quo mulier interuenit no- mine alieno, etiamſi vxor interueniat pro ma- rito, eſt ipſo iure nullum. l. quia abſente. C. de procurat. Et quamuis hodie mulier † poſsit eſ- ſe tutrix filiorum pupillorum: Authen. matri & Auiæ. C. quando mul. tut. offtamen in cor- rectorijs vel exorbitantibus non debet fieri ex- tenſio à tutela ad alias defenſiones iudiciales. Prætered matri permittitur, vt poſsit eſſe tutrix, ſed inuita non cogitur. l.I. verſicu. ſanè in optio- ne,& l. fin. verſic. mater autem voluerit eo. titu. gloſſ. in d. Auth. matri& Auiæ in verſicul per- mittitur,& ibi comprobarunt Bartol. Bald.& Angel. Vnde& vbi argumentari liceret à ture- la ad alias defenſiones, vel vbi eſſemus in caſu, quo mulier poſſet ſuſcipere defenſionem filio- rum, vt quia non poſſet eis conſuli per da- tionem tutoris vel curatoris iuxta tradita per Bart. Bald.& Ang. in d. l. alienam, quorum ta- men dicta videntur contra text. in d. l.§. fin.& in d. l. alienam, qui indiſtinctè volunt matrem nõ poſſe litem pro filio defendere, tamen mater iauita nõ poſſet cogi ad ſuſcipiendũ in iudicio 3 filiorum defenſionem, imò neque cogi poteſt ad ſuſcipiendam aliquam aliam adminiſtratio- nem pro eis, in Authen. vt lice. matri& auiæ. verſic.ita tamen ſi voluerit,& iudicium f con. · 4. E 5— r 4, 2 2 tra pupillos indefenſos eſt ipſo iure nullum.I.. acta.§. fin. L.contra pupillos. de re iud. l. cùm& minores. C. ſi aduerſ.rem iud. l.1. C. qui legitim. 4 perſon. Qua de re principis reſcriptum man- dans iudicium agitandum contra pupillos, ci. tata matre validum fore, perinde ac ſicum le- gitimo tutore agitatum eſſet, vbi intelligatur etiam matre recuſante filios defendere, videtur contra Ius& nullo modo attendendum. l. re- ſcripta. C. deprecib. imp. off. c. reſcripta. 25. q.2. CASVS XI. An poſsidens bonaſuppoſita reſtitutioni, ſi conſtituat Procuratorem ad lites, eumq́; re- Ieuet ab onere ſatiſdandi, Procurator agens te- neatur ſatiſdare de defendendo in caſu recon- uentionis,& de iudicato ſoluendo. S V M AM A RTIV M. 1 Procuratar actoris tenetur parte id petente ſatiſe dare de defendendo eius principalem in cauſa reconuentionis. 2 Alienæ latis nemo est legitimus defenſor, wiſi ſa- tiſdeet de iudicato ſoluendo. 3 Vſufructuarius ſolum bonorum immolbilium nou releuatur ab onere etiam ſatiſdandi iudicio ſaſti. 4 Qui habet bona prahibita alienari aon debet re- leuari ab onere ſatiſdandi. 5 Aſatiſdatione de indicato ſoluendo von releuatur quis, licet poſſideat immobilia. 6 Fideiuſſio in qua eſt ſolutio pecuniarum qualrns requirat fideiuſſorem. 7 Soluendo non dicitur ille tuere bona ſua. 8 Dos vxoris nou computatur in bonis viri. 9 Fideiuſſor de iudicio ſiſtz adboc vt idoneus, quid requiratur. 10 Argumentum eſt validum à perſonis adres. II Conuentus ſuo nomine non tenetur ſatiſdare de iudicato ſoluendo. qui eſt grauatus reſti- 12 ntellectus diſpoßtionis.§. h verò aliquis. inſt. de ſatiſdla. 13 Satiſdatio an en cauſis ſummarijs ſit neceſſaria. 14 Procurator quando deterior is eſt quam domin 15 Conſuetudinem allegans debet eam probare. 16 Lex non tollitur perſimplicem non Vſum. Rocurator † actoris tenetur, parte N id petente, ſatiſdare de defenden- K do eius principalem in cauſa re- ᷣ conuentionis..2. C. de ſatiſd. l. ſer Sz unm.. ait prætor. de procur. Spec- in tit. de ſatiſd. procurat. act. verſicu. item not. quòd Procurator actoris,&c.& de iudicato ſoluendo. d. I.i. gloſſ. d..ait prætor, etenim ne- mo eſt legitimus defenſor alienæ litis, niſi ſa- tiſdet de indicato ſoluendo. l. quĩ proprio.§.quĩ per alium, J. minor.§. fin, cum!. ſeq. de Prgen ontra am. ri b 12 10 d. vbi in Aae elendet 8 c relcrip 3 4. Xl. adlites, 88 ocurator zste. doin ala w. uendo. TIV M. e— e 9. um immol ua m ſatſdagx uu leuari aas dtn .MW. uendo vos unw- bilig. V pecunics in ui ef ras unffi. in lonu u oc ut ien qul a perſoni“ tenetur re 4 versabs=KA arit ftnd uu 2 eſt 7 4½=n et eamn n an“ſ Liber II. & brocurator actoris ſi non ſatiſdet, repel- litur ab agendo. l. mutus.§. pœna. de procu- rat. l. actionem. C. de procurat. l. 1. C. de ſa- tiſda.& licet principalis poſsit releuare ſuum Procuratorem ab huiuſmodi ſatiſdarione, fi- deiubendo pro eo,& promittendo de iudica- to ſoluendo.§. Si verò aliquis inſti. de ſatiſd. Bartol. in d. l.i. in fin. C. de ſatiſd. tamen eo ca- ſu requiritur, quòd dictus principalis promit- tat, tan quam fideiuſſor ſui Procuratoris. d. 9. ſi verò aliquis,& ibi not. Aret. item diſpoſitio. d.§. ſi verò, non procedit, quando principalis non eſt ſoluendo, ſiue idoneus fideiuſſor Bar- tol. in Rubr. iud. ſol. numero 6. Aret. conſi. 134. Angel. Caſtren. Alexan.& Iaſ. in l. ſi filiusfami- lias. Qui ſatiſd. cog. Verùm Annibal qui Pro- curatorem conſtituit, non videtur ſoluendo, aut idoneus fideiuſſor, attento, quòd ipſe& a- lij eius fratres in actis publicis aſſerunt bona ab his poſſeſſa non poſſe alienari vel obligari, ſtan- tibus teſtamentis maiorum ſuorum,& patrem ipſorum fuiſſe merum vſufructuarium,& ipſos eſſe meros vſufructuarios,& eo prætextu co- nantur reſcindere contractus ab eorum pa- 3 tre,& ab ĩpſis factos, etenim ſi † is, qui habet duntaxat vſufructum bonorum immobilium, non releuatur ab onere etiam ſatiſdandi iudi- cio ſiſti.l. ſciendum.§. eum verò. Qui ſatiſd. cog. quia vſusfructus de facili corrumpitur Angel. ibi numeroz.& non tranſmittitur de perſona in perſonam, laſo. ibidem. num. multò minùs debet releuari à ſatiſdatione iudicatum ſolui, vt infrà dicetur,& vbi etiam non eſſet ve- rum, quòd Annibal,. ſit merus vſufructuarius, 4 tamen exem plo vſufructuarij is † qui habet ſo- lùm bona, quæ aſſerit prohibita alienari, non · 9. ⸗«.. debet ipſe releuari ab onere ſatiſdandi, quia per mortem& alienationem corrumpitur ius illius,& non tranſit de perſona in perſonam,& ſic neq; etiam dicitur idoneus fideiuſſor ad re- leuandum procuratorem ab onere ſatiſdandi, Bart. in Rubr. iud. ſol. nu. 6. Neque obſtat ſi di- ceretur eum, qui poſsidet bona ſuppoſita fidei. commiſſo conditionali, haberi pro poſſeſſo- re immobilium,& releuari ab onere ſatiſdan- di. Angel. inl. ſciendum. 9. ſi fundum qui ſatiſd. cog. Iaſ. in d. l. ſciendum.§. ſi fundus in 2. not. Nam reſpondet primò text. in d.§. ſi fundus Ang.& Iaſ. loqui de ſatiſd de iudicio ſiſti, quæ inducta eſt ſolùm ad tollendam ſuſpicionem fu Penan autem vt actori ſit cautum Bart. in d. l. ſciendum. nu. 4. Angel. in prin. Caſtr. num. 8.& quæ expirat lata ſentèetia, adeò, quòd fideiuſſor non patitur executionem rei iudicatæ. l. græcè. §.& poſt litem de fideiuſſ. Hic aurem agitur de ſatiſd. de iudicatum ſoluendo, quæ inuenta eſt, vt actori ſit conſultum pro executione ſenten- tiæ,& propter quam in fideiuſſorem fit execu- tio rei iudicatæ abſque nouo proceſſu. Bart. inll. J. iud. ſol. ideò †à d. ſatiſd. iudicatum ſolui non releuatur quis, licet poſsideat immobilia, gloſſ. in d. l. ſciendum in princ. quæ dixit, quòd olim Conſilium LL. z6 nem de iudicato ſoluendo, ſiue poſsideret im- mobilia, ſiue non. Idem repetit gloſſ. in d.ſ. in his in prin. glo. magn. eo tit.& ante gloſſitradi- dere Ioan.& Azo. antiqui gloſſatores, vt ibi tra- dunt Bart.& alij, qui cum dict. glo. pertranſe- unt, quæ duæ gloſſ. loquuntur in ipſo principa- li. Idem voluit Bart. in d. l.ſciendum. 5. tutores, qui cenſuit generaliter, quòd diſtinctio, an quis poſsideat imm obilia, non habet locum in ſatiſdatione de iudicato ſoluendo,& in ea non eſſe habendum in conſideratione, an fideiuſ- ſor poſsideat immobilia, an verò non, ſed ſo- lùm an ſit ſoluendo,& habeat bona quæ poſ- ſint obligari, ſenſerunt Io. Fab. in d.§. ſi verò aliquis. numero 8. Alexand. conſil. 160. li.5. nu- ſideat immobilia, modò habeat alia bona quæ poſsint obligari, poſſe eius procuratorem re- leuare à ſatiſdatione iudicatum ſolui,& ad hoc mero 5. dum volunt dominum, licet non poſ- conuenit quod ſcripſit Bald. in l.1. circa fi. in ius voca. vt eant, ſcilicet vbi fideiuſsio non imple- tur mero facto ſiſten. ſed deſiderat ſolurionem 6 pecuniarum, † fideiuſfor debet etiam idone- 7 us eſſe& ſoluendo. Is autem qui non poteſt diſponere de bonis ſuis, quia grauatus eſt poſt mortem reſtituere Eccleſiæ, non dicitur ſol- uendo. Rip. in l. 2. in prin. num. 53. ſolu. matrim. & licet maritus poſsidens fundum dotalem, dicatur poſſeſſor immobilium,& releuetur ab onere ſatiſdandi de iudicio ſiſti. d.§. ſi fun- dus, non tamen ob id videtur poſſe inferri, vt debeat relcuarià ſatiſdatione de iudicato ſol- uendo, nam non dicitur habere bona valoris fundi dotalis, ideò ſtante ſtatuto, quòd quis nõ poſsit eſſe prior, niſi habeat bona æſtimata mil- le, † bona dotalia non imputarentur in huiuſ- modi æſtimatione facienda, Bart. in l. Lucius. ſ. idem reſpondit el 2. ad municip. Qua de re de- ciſionem d. 5. ſi fundus,& quæ ibi tradunt An- gel.& Iaſ. non procedere in ſatiſdatione de iu- dicato ſoluendo cenſuit Bart. in dicta l. de die. §. quidam. circa fin. qui ſatiſd. cog. dum poſtre- latos intellectus gloſſ. ad illum text. inquit, vel ſic ſecundum alios, quòd hic loquitur de ſa- tiſdatione iudicatum ſolui, quam olim præ- ſtabat Reus conuentus ſuo nomine,& ſic vult quòd poſſeſsio fundi dotalis iure digeſtorum non releuaret maritum à ſatiſdatione de iudi- cato ſoluendo, quòd ſi dominus ipſe propter poſſeſsionem fundi dotalis vel immobilium ſuppoſiti reſtitutioni non releuatur ab onere ſatiſdationis iudicatum ſolui, non etiam rele- uare poteſt eius Procuratorem, vt argumen- tatur Bart. in Rubr. iu. ſol. num. 6. Secundò re- ſpondetur, quòd ad hoc T†yt etiam fideiuſſor de iudicio ſiſti dicatur idoneus vltra poſſeſsio- nem immobilium, requiritur quòd ſit idoneus facultatibus& facilitate conueniendi. I. 2. in princ. qui ſatiſd. cog. Item non dicitur idoneus fideiuſſor, quando eſt homo litigioſus, ita quòd veriſimiliter timeri poteſt eum litigatu- rum, Bart. in l.2. in princ. qui ſatiſd. cog. Cum- conuentus ſuo nomine præſtabat ſatiſdatio- 10 que validum ſit † argumentum à perſonis 4 ad res Detri eAnt. Ang in mat. contract. conſ. adres. Bartol in l. miles ita. de teſtamen. mili. Idẽ iudicari debet, ſi bona eius ſint talia, quòd ſuper his poteſt veriſimiliter timeri litem fu- turam, verùm ſtantibus vociferationibus& exceptionibus contra eorum creditores fa- ctis per Annibalem& fratres, de quibus ap- parent publica acta, poteſt veroſimiliter time- ri lis ſuper exequenda ſententia in caſu, quo in cauſa reconuentionis iadicarerur contra Annibalem,& executio non poſſet ſine magna difficultate fieri in eins bonis, etenim ſta- tim veroſimiliter inſurgerent fratres,& ſe opponerent allegando bona non poſſe alie- nari neque obligari. Neque obſtat ſi dice- 14 retur, dominum etiam quòdnon habeat bo- na, quæ non poſſunt obligari vel alienari, con- uentum † ſuo nomine non teneri ſatisdare de iudicato ſoluendo. d.§. ſed hodie Inſtit. de ſa- tiſd. ergo eriam poteſt eius Procuratorem re- leuare, adeò quòd non teneatur ſatisdare, vt argumentari videtur Alexand. conſil. 160. nu- mero 5.libr.5. Nam reſpondetur argumenta- tionem Alexand. non ſubfiſtere, etenim olim conuentus ſuo nomine, ſiue poſsideret im- mobilia, ſiue non, tenebatur ſatiſdare de iudi- cato ſoluendo gloſſ. in d. l. Iulianus,& in d. l. non eſſe ſummariam. Secundò, Angelum non loqui de fatiſdatione iudicatum ſolui, vt ipſe ibi declarat. Tertid, Angelum malèé loqui, eumqve reprobant Fulgo. ibi, laſ. in rubric. Qui ſatiſd. cog. Alexand. in dicta l. ſci- endum in princip. Neque in re præſenti ſuffi- ceret iuratoria cautio, nam leges de hac ma- teria loquentes omnes requirunt ſatiſdatio- nem. l. ſed& hæ.§. defendere iuncta gloſſ.in ver. cauere. l. qui proprio.. qui alium. I. minor. §. fin. de procur.l. ſi filius. qui ſatiſd. cog. d. 1. C. de ſatiſd.& text. in§. ſed hodie. Inſtit. de ſatiſd. non loquitur de Procuratore ‚ſed de ipſo prin- cipali,& licet alids † non debeat eſſe dete- rior Procurator quàm dominus, tamen id non habet locum in ſatiſdatione, in qua præ- ſtanda plus grauatur Procurator quàm domi- nus, dicto§. defendere, dicto§. ſed hodie. qui facit expreſſam differentiam inter prin- cipalem& Procuratorem, præter id, quòd iuratoria cautio non habet locum in Procu- ratore, velalio veniente nomine alieno. Bald. in c. primo. numero 4 de procur. Iaſo. inl. 1. numero 10. C. de procurat. in l. actionem. num. 8. eo. tit. Neque etiam obſtat quòd conſuetu- do ſit vt Procuratores non ſatiſdent. Nam re- ſciendum in princip.& licet iure nouiſsimo 15 ſpondetur eum, qui † allegat conſuetudinem, diſpoſitum fuerit, vt conuentus ſuo nomine non teneatur præſtare huiuſmodi ſatisdatio- nem, tamen in procuratore nihil fuit immu- tatum,& licet fuerit expreſsè cautum, quòd dominus poſſet etiam extraiudicialiter pro ſuo Procuratore fideiubere de iudicato ſoluen- debere eam probare. J. 1. C. quæ fit long. con- ſuet. Secundò reſpondetur per Aret. conſil. 133. in fin. ſcilicet, ideò non fuiſſe curatum de ſatiſ- datione præſtanda à Procuratore, quia domi- niſolent communiter releuare eorum Procu- ratores,& vt plurimùm domini ſunt ſoluen- do, non tamen ob id poteſt dici correctas le- 16 do.Item legem † non tolli per ſimplicem non ges, quæ requirunt fideiuſſorem eſſe idoneum. f.2.l.arbitro- l. ſi arbitro. Qui ſatiſd. cog. vel di- ſpoſitum, vt præſtare poſsit fideiuſsio, etiam quòd non habeat bona, quæ irreuocabiliter poſsint obligari, vel quòd dominus, qui aliàs non eſſet idoneus fideiuſſor, poſsit releuare e- ³ 12 ius Pprocuratorem, imò diſpoſitio † d.§. ſi ve- rô aliquis. quatenus vult dominum poſſe fide- jubere pro eius Procuratore debet intelligi modò alids ſit idoneus& habilis, tùm quia fa- cta eſt ad ampliationem luris antiqui, ſcilicet J. ſi defunctus in princ. de procur.& recipit in- terpretationem ab eo,l. non eſt nouum, cͤm l. ſeq. de legib. t˙ùm quia lex ſemper recipit re- ſtrictionem ad habiles. l.vt gradatim de mune. & honor. Barrol. in l.1.§. nunciatio de oper. no. nunciat.& ſicuti extraneus fideiuſſor, qui non eſſet ſoluendo poſſet repelli, ita repelli poſſe debet ipſe principalis, quia non eſt ſoluendo, vt argumentatur Aret. conſilio 334. verſicul. tertio.&c. aliäs ſequeretur, quòd dominus ni- hil habens in bonis poſſet releuare ſuum Pro- curatorem, cuius contrarium ſcripſerunt Ioa. Fab. in dicto.§. ſi verò aliquis. numero 8. Ale- Xand. dicto conſil. 160. numero 5. Aret. dicto conſilio 134. Nec quicquam facit, quòd in cau- 1 13 ſis † ſummarijs non ſit neceſſaria ſatiſdatio de iudicio ſiſti, Angel in l. ſulianus in fin. qui ſatis- dare. Nam reſpondetur primò, cauſam hanc vſum, vt per illum text. not. Cyn. inl. fin. C. de iu. dom. impet. Bartol. in prima conſtitutio. ff. in verb. de antea. b S̃ V M AM A RIV M. 1 Minor ſhabet curatorem, coniunctus pro illo age- re non poteſt. 1 2 Coniundttus ſi admittitur ad procurationem mi- noris, quid requiratur. 3 Lex ſemper recipit interpretationem de halilita- 1e. 4 Reus non tenetur admittere minorem in indiicio Iime curatore, niſi aliud ſtatutum ſit,& nume- 170 77 b 5 Argumentari non licet à Procuratore ad coniun- tam perſonam. 3 6 Procurator minoris cui ſoluitur, quomodo cauero debeat. 8 Lex quando admittit minorem in iudicio adimit ei beneficium reſtitutionis. 9 Procurator debet admitti cum cautione rati quando dubitatur de manduto. CASVS XILI. Colligitur ex allegationibus. An — — tlam intz in. præter id, òd— locum it cu. nine aliet:— d. dcur. laſc. Lactione„ m. quòd co Atu. atiſdent.]Are. t conſuet km, quæ fitlq on. er Aret. c R 93. ecuratum til. aore, qu te ni. are corum cu⸗ mini ſun Sen- der Gmpli tr on . Chyn int n de prima cot mäio. 1 7. niunltug* Pe⸗ rocura Am. , eationem 4☛ üta e miuoren eaicin 1 8— f= atutumfit lun miu- — 1 T, quon aus „ Ami m in iui aumi 2. 6 M 7 ndate. Aat rali XLI. eionibt— atlo 41 2 4 Liher II. p cto minore vltra cautionem de K rato, teneatur etiã cauere, quòd & minor non petet reſtitutionem — 8 3 ₰ 5 ¹ 3₰ N ₰ *. 7 cap. coram. numero;3. verſicul, fallit primò. de offic. delega. Iaſo in l. exigendi numero nono. C. de procurat. Si verò non habet curatorem neque de lure, neque de æquitate, videtur † ad- mittentus coniunctus, nifſi caueat, quod mi- nor rata habebit gerenda per eum,& non petet reſtitutionem in integrum aduerſus il- la. Nam hoc vult text. inl. cum minor in prin- cipio, rem rat. habe. ibi,& ideò ita cauendum erit,&c. qui textus loquitur in agente& peten- te pecuniam, inquit enim recuperare vellet, &c.& per illum textum Specul. in titulo de procur.§. ratione quoque conſtitutionis verſi. item quòd conſtituens erat minor,&c. ſcripſit Procuratorem minoris id debere promittere, & quamuis Bartol.& Caſtrenſ. in dicta k cùm minor ſcripſerint contrarium, tamen eorum dicta videntur eſſe contra illum textum, præ- tered loquuntur in Procuratore conſtituto cum authoritate curatoris, tùm quia in eo- dem loquitur Specul. quem Bartol. allegat in contrarium, tùm quia textus ille loquitur in Procuratore conſtituto, cum auctoritate cu- ratoris. Nam verbailla, præcedente mandato, poſita in textu. ſuhnt intelligenda de manda- to valido. I. quotiens. Qui ſatisdare cogun.& lex † ſemper recipit interpretationem de ha- bilitate. l. I.§. nunciatio& ibi Bar.& poſterio- res de op. nou. nunciat. tùm quia ratio aſsigna- ta per Bartolum, ſcilicet Procuratorem non debere cogi ad id, ad quod principalis non po- terat, qui principalis non poterat cogi ad re- nunciandum beneſicio reſtitutionis in inte- grum, procedit ſolum in minore habente cu- ratorem, etenim minorem ſine curatore nul- lo modo de Iure communi tenetur † Reus ad- mitterein iudicio, niſi ex diſpoſitione ſtatuti caueatur, quòd minor habeat legitimam per- ſonam, vel habeatur pro maiore. Cumque argumentari non liceat affirmatiuè † à procu- ratore adconiunctam perſonam, quia plus eſt Procurator, quàm coniuncta perſona. l.3. g.1. iudi. ſolui.longè minùs argumentari licet, quò ad agendum à Procuratore minoris conſtitu- tio, cum auctoritate curatoris ad coniunctum minoris non habentis curatorem. Adhæc Bar- tol.& alij volunt † procuratorem minoris, cuĩ ſoluitur, debere cauere, quòd minor non pe- tet reſtitutionem in integrum, quia ſoluens poſſet taliter ſoluere minori, quòd ceſſaret in integrum reſtitutio, ſcilicet ſoluendo cum au- ctoritate Iudicis. Qua de re cùm Reus poſsit taliter admittere minorem non habentem cu- ratorem, quòd ceſſaret in integrum reſtitutio, ſcilicet ſi minor iuraret non contrauenire, Au- Nconiunctus agens pro coniun- KEhX in integrum aduerſus gerenda per eum. Si minor f habet curatorem coniun- ctus pro illo agere non poteſt, Bald. in l. Sena- tus in principio. C. qui accuſ.non poſſ. Felyn. in (onſilum ILI. †p then. ſacram. puber. iuncta gloſſ. ibi. C. ſi aduer. vend. vel confiteretur ſe maiorem iuxta for- mam ſtatutorum placentiæ, iunctis his quæ ſcripſit Bal. in l. ſi captini. numero ¾⅓. C. ꝗe Epiſ. & Cler. Caſtren. in l. momentanea. numer.z. C. qui legit perſo. Angel. in I. numero 4. C. ſi de moment. poſieſſ. non debet coniuncta perſona minoris non habentis curatorem, admitti niſi caueatur, quòd minor non petet reſtitutio- nem in integrum. Et ſi quis non tenetur re- ſpondere in iudicio minori non habenti cura- torem, neque procuratori ab eo conſtituto, multò minùs debet cogi reſpondere coniun- ctæ perſonæ minoris non habentis curatorem, ſaltem niſi prouideatur, quòd gerendaper e- um non poſsint ratione minoris ætatis infrin- gi. Accedat cùm † minor non poſsit eſſe in iudicio ſine curatore. l. cùm& minores. C. ſi aduer. rem iudic. Et ſi lex permittat ſecun- dum magis receptam opinionem coniunctum agere pro coniuncto minore, tamen ne quis decipiatur auctoritate legis, debet taliter pro- uideri Reo, ne minorpolsit petere in integrũ reſtitutionem aduerſus gerenda per coniun- ctum. Et ſi petat Reus conſequatur intereſſe, nam& eadem ratione cùm minor non ſit legi- timus defenſor, quia poteſt reſtitui. l. minor de procur. quando lex † admiteit eum in legiti- mum defenſorem, adimit ei beneficium reſti- tutionis, gloſſ.penult. inl. exigendi. C. de pro- cur.& cùm mulier non admittatur regulari- ter ad defenſionem alienæ litis. l. 2. 5. fi. ad Vell. l. alienam. C. de procur. quando lex admittit mulierem ad agendum, vel defendendum nomine alieno, adimit ei beneficium Sena⸗ tuſconſulti Velleiani, gloff. in l. feminis de procur. in l.i. de app. recip. Tandem licet, quan- do † dubitatur de mandato, Procurator de- beat admitti cum cautione rati. J. 1. C. de pro- cur. tamen id non procedit, quando per cau- tionem non eſt plenè conſultum aduerſario, Bartol' in l. non ſolum.§. qui alieno. numerol. verſicu. tertius caſus de procur. Felyn. in cap. coram. numero 7. verſ. fallit 1. de offic. deleg. & volunt tunc non dici plenè conſultum per cautionem rati, quando pars remaneret im- plicita litibus, verùm ſi minor poſſet petere reſtitutionem aduerſus gerenda per coniun- ctum, Reus remaneret implicitus litibus non obſtante cautione rati,&c. CASVS XILII. Tria ſunt quæ ſuadent Antonium admit- ti non poſſe, vti coniunctam perſonam lulij. & V M M A ERITIEV M. 1 Coniundtus ex quibus cauſis non admittatur ad procurationem minoris. 2 Procurator conſtitutus, ſi velit comparere vt con- iuntta perſona, non poteit, Pr im 6 — C ·õ45⁰ ——— & 8 DPetri Ant. Ang. in mat. contradt. conſ. &O Rimô, quia f minor. Bal. in l. exi- F gendi, num. II. C. de procu. verſi- W culo quæro quid in tranſuerſali- bus. Secundo, cùm lulius fecerit 3 mandatum ad certas res in An- trem veſtrum.& Caſtren. in d. I. Pomponius.§. fin dicens ſi dedi coniunctæ perſonæ manda- tum in quibuſdam in reliquis videor prohibe- re,& Bald. in cap. nonnulli, numer. 6. verſiculo quæro vnum mandatum ad vnam ſpeciem, de reſcript. inquit, mandatum ad vnam ſpeci- em, tollere Ius coniunctiuum ad aliam ſpeci- em& ad eandem alio tamen modo,& vtro- que caſu militat ratio. l. cùm prætor de iud. aſsignata per Doct. in d. l. Pomponius.§. fin. & in d. L. maritus,&c. Idem tradit laſon. in di- cta l. exigendi. num, 10. in 17.limitat. Tertiò, quia cùm Antonius tanquam Procurator cœ- perit iudicium, fecit ſe à legis prouidentia alie- num. Bald. in cap nonnulli. numer. 6. verſ. no. ſi quis impetrat. de reſcript.& non poteſt adali- am viam redire, I. quòd in hæredem. 5. eligere. de tributo, quod in ſpecie decidere videtur, Barto- in dicta l. maritus in ſecunda lectura, vbi 2 contra Petrum inquit ſi † Procurator conſti- tutus videns fortè ſuum Procuratorium non eſſe legitimum, velit comparere, vt coniuncta perſona, non poteſt. CAaSVS XLIII Defuncto lulio, Petrus& Antonius præ- tendunt bona per Iulium relicta, ad eos ſpe- ctare, Petrus obtinet reſcriptum delegans cauſam ludici. Quæritur, an Antonius poſ- ſit vti eodem reſcripto,& ſic pro portione, quam prætendit ad ſe ſpectare, agere coram Iudice delegato. S y M M A KI y M. 1 Reſcriptum impetratum à conſorte litis, an pro- deſſe poſſit conſorti. 2 A ſententia in cauſa appellationis non argumen- tari ad reſeriptum. 3 3 Conſörtet litis aliqui non poſſunt dici, niſi poft li- tem ab omnibus ſimul conteſtatam. ſcript. verſ. eſt& quartum,&c. 3ſenſit reſcriptum impetratum à conſorte litis prodeſſe conſorti. de Kau. quem refert Cyn. in d. l. t. Idem voluit Albe. ibi, qui inquit, rationem huiusl. eſſe, quia 4 8— r*—— 2 petitio fuit porrecta communiter,& de recom muni aliàs ſecùs, idem ſenſerunt Bar. Bal. Fulg. & Salyc. in eorum ſummarijs,& contra Caſtr. pugnat, quod ſcripſit Bald. in cap. fin. num. 7.de reſcript. ſcilicet, ſi vnus de ſocietate impetret reſcriptum nomine ſuo, alterum ſocium non poſſe eo vti,& quæ ibidem dixere Abb. in pri- mo not. Bald. d. num. 7. reſcripta non poſſece- di,& quòd legimus reſcripta ad lites non extẽ- di vltra perſonas in his nominatas cap. ſignifi- cante, de reſcrip. c. P.& G. de offic. deleg. Præ- tereâ ratio aſsignata per Caſtrẽ. videtur in lon- gè diuerſo caſu, neq; ab appellatione t ſeu ſen- tentia in cauſa appellationis videtur poſſe ar- gumentari ad reſcriptum in prima inſtantia an- te cœptam litem, imò potiùs videtur dicendũ, quòd ſicuti proceſſus ita& ſententia in prima inſtantia lata, pro vel contra vnum ex conſorti- bus, non prodeſt, neq; nocet alijs. l. in hoc iudi- cio fam. herc.l non icc irco de iudic. gloſſ. inl. ſi ſeparatim. in vltima gloſ. in fin. de appellat. Bald. in d. l.1. C. de diuerſ. reſcr. non etiam poſ- ſit prodeſſe, vel nocere reſcriptum ab alio, in prima inſtantia impetratum,& ratio modici præiudicij, quam allegat Baldus, procedere vi- detur in caſu, quo ipſe loquitur, ſcilicet quando ſupplicatio erat porrecta nomine omnium, nã & textus per Baldum allegati, loquuntur in ca- ſibus, quibus ab omnibus conſortibus cœptũ erat iudicium. Ad hæc ratio Caſtr. ſoluùm pro- cedit in his, quiſunt cõſortes eiuſdem litis, Bal. in l.1. C. ſi vnus expluribus, verùm †aliqui non poſſunt dici conſortes litis, niſi poſt litem ab omnibus ſimul conteſtatam inl. 2. C. de con- ſor. eius litis. Dec. in cap. cum M. de conſtit. nu. 9.& clarius Rip. num. 12. b casvs XILIIII. * Colligitur ex allegationibus. S V M AA RIV AM. 1 Reſcribtum impetrarum à non habente ſbeciale mandatum non valet,& quid requiratur ad hoc vt valeat. 4 2 Defettus legitimi mandati non poteſt per Princi- Pe m ſuppl eri, tanquam defectus iuris natura- lis. 3 Titulus. C. de precib. Imp.&rc. de quibus reſcri- ptis loquatur. 4 Jus Canonicum præualet„‚cum res agitur in ter- ris ſubiectis faltem mediaté Eecleſig. 5 Aliud eſt prece⸗ offerre, aliud impetrare,& ratio huiu num 6. 7 Lites potins reſtringenda ſunt, quam laxande. 8 Amicus non potest impetrare reſcriptum amico. 9 Natus ex illicito coitu non potet impetrare pro hiv, qui ſibi ſunt coniuntti ſanguine. 10 Reſcripta ad lites abſq, ſpeciali mandaro impe- trata, non poſſunt rattficari. I1 Exempla non reſtringunt regularem. 12 Impe- cr. non eſn wol. Aiptum=) in n,& rati em icij dus, proc M: ii. tur ſcilice gndo mineom a 1, ni ti, loquun t Inca. conſortit=epti Caſtr. ſo ra dro- Seiuſdem t 2 Bal. verum fa t Toon , niſpoſ t anab n inl.2. Ca bon- m M. decq Wlau, XLIIII. ationibus 7y A. mon habez eciale 2 quid res; 4 rinci⸗ denpoteft ut efictu i ekuld. 4 ar Fc. de 2 Ecceh an dimpetra c. r auam!= 4 4 7 reſcrip' W 7 — e oteſt im fe7 angu 11 pe- cialt md— 471. „uldren Liber II. ta Impetrans ſi aſſeruit ſe Procuratorem faliò qua pœæna puniatur. 13 Falſitas quæ vitist reſériptum. e 14 In caſibits quibus Procurator generalis poteſt impetrare, ſi impetret fub nomine domini, re- ſcriptum non valet. 15 Procurater non poteſt contrattum validumfa- cere, verbuis conceptis in perſonam domini. 16 In Judicijs debet admitti exceptio defeitus man- dati contra reſeripta. 17 Reſcripta ſine mandato non poſſunt rat ficari. 18 Nemo poteit ratificare id, quod non eſt geſtuu ſuo nomine. 1 19 Faciens praſumitur facere nomine ſuo. 20 Coniun Ctus ad hoc vt dicatur facere nomine ſui coniuntti, neceſſe est vt exprimat. 21 Procurator impetrans reſériptum quando poſſit verba concipere in perſonam principalis. 22 Procurator generalis faciens aliquid ſimpliciter intelligitur facere nomine proprio. 23 Coniundtus facien ſimpliciter intelligitur face- re nomine proprio. 24 Sequentia declarant præcedentia. 25 Pœnitent ia non admittitur facta declaratione hbell. 2 84 26 Declaratio non ſolum verbuiſed etiam facto fie- ri poteſt. 27 ACtus qui non valet vtagitur, valere debeteo modo quo poteſt,& declaratio,& nu. 3 2. 28 Emptio facta a maritoin perſonam vxoris ver- ba concipiendi vti nuncio, non valet.- 29 Negolia pupilli geſta ab aliquo non vt tutore eum eſſet tutor, non valent. 30 ſudex ordinarius procedens, vt delegatus nubil 49* I 3 2 31 Dagreſſio non valet de perſona ad perſonam. er impetratum ſub nomine Laza- ri,& fratrum, quò ad perſonam guam abſentes non impetrauiſſe,& ſic impe- in cuius perſonam verba ſunt concepta,& † reſcriptum impetratum à non habente ſpe- ciale mandatum, non valet, cap. nonnulli.. ſunt& alij, cap. ex parte Decani in fin. de re- ſcript. etiam quòd impetratio fierer bona fi- de, Ant. de Butr. in d.§. ſunt& alij, numero 8. & alij, de quibus infrà,& habens mandatum ſpeciale ad impetrandum, non poſſet impetra- re reſcriptum pro domino concipiendo ver- ba in perſonam domini, niſi habèat manda- tum ſpeciale ad impetrandum eo modo, ſeili- cet verbis conceptis in perſonam ipſius domi- ni, vel niſi etiam ſit conſtitutus nuncius, l. mul- tum intereſt. C. ſi quis alte. vel ſibi,& notat ibi Bartolus num. z. Baldus num. 3. verſiculo ſol- ue, aut loqueris, vſque ad numerum 5. Alber. num. 5. Caſtrenſ.numero 4. vbi emptio à mari- to Procuratore vxoris facta verbis conceptis in perſonam vxoris nullo modo valet,& ratio- 1* Eſcriptum de quo diſceptatur, ) fratrum abſentium videtur eſſe Sonſilium XLIIII„4 nes quas aſsignant prædicti Doctores proce- dunt etiam in impetratione reſcripti,& in his terminis, ſcilicet in mandato ad impetrandum verbis conceptis in perſonam domini, loqui videtur, gloſſ. in d.§. ſunt& alij, verſic. ſed ſi continetur,&c. Abb. numer. 9. Felyn. num. 41. Bald. numer. 10. verſi. ſed pone,& quamuis ſpe- cialis Procurator poſſet impetrare reſcriptum verbis in perſonam domini conceptis, tamen dominus volens vti reſcripto, tenertur proba- re legitimum mandatum præceſsiſſe, glo. mag. in d§. ſunt& alij, verſic. ſed ſi continetur in li. teris,& ibi, Abb. num. 9. Fely. num 41.& quòd literas ſiue preces recepit ab eo. qui mandauit, vel ab alio eius nomine, glofſ. in d. c. ex parte Decani in verſ. ſine ſpeciali, †& defectus legi- timi mandati non poteſt per Principem fup- pleri, tanquam defectus Iuris naturalis, clem. paſtoralis,§.cæterùm de re iudic. Io. Staphil. in tract.de gra.& expectatiuis in tit. de commiſſ. & lit. inſt§. inprimis. numer. 30. vbi inquit id procedere etiam refuſis expenſis. Neque re- ſeriptum eſſe validum probat tex. in l. vniuer- ſis. C. de precib. imp. off. Etenim ille procedit, quando impetratio non tendit in præiudicium alterius, vt ſi impetretur reſtitutio ad famam, X honores, Si verò impetratio tendit ad præ- iudicium alterius,& quis impetrat reſcriptum alteri, non valet, niſi probetur mandatum, quo caſu procedit text. in d.§. ſunt& alij, vt diſtin- guendo tradit Bald. in l... C. de precib. imp. off. cuius ſententiam ſequitur Felyn. in d.. ſunt& alij, num. 50. verſ. fallit ſexto,&c.& videtur et- iam ſuaderi, f quia titulus. C. de precib. imp.&c. videtur loqui de reſcriptis gratioſis, non au- tem de reſcriptis ad lites, de quibus loquitur titulus ſequens de diuerſ. reſcript. Item ad il- lum textum in d.l. vniuerſis, reſpondent Ful- 20ol.iibi,& Alber. in d. l.1. ſcilicet text. in d. l. vni- uerſis, procedere de Iure Ciuili, ſed de Iure Ca. nonico procedere, d.§. ſunt& alij, quod ſi verũ eſt, cuͤm fres agatur in terris ſubiectis ſaltem mediatè Eccleſiæ, præualet luris Canonici di- ſpoſitio. Prætereaà text. ille ſi rectè conſideretur, non facit ad rem præſentem, etenim ſicuti ali- ud eſt impetrare. aliud petere, Bart. in Auth de reſcript.in 2. not. Dec. in c. cæterùm in prin. de iud. ita aliud f eſt preces offerre, aliud impetra- re, text. autem in d. l. vniuerſis, non determinat aliquid circa impetrationem, ſeu facultatem impetrandi, ſed ſolum circa oblationem pre- cum, ſeu facultatum offerendi preces.& vult, quòd quando reſcriptum impetratur à ſuppli- cante, id eſt, ab eo, qui in precibus narratur ſup- plicare, non debeat quæri per quem preces ob- latæ ſint.& ſic preces poſſe à quocunque offer- ri, dum modò reſeriptum impetretur à ſuppli- cante,& tex. non loquitur in caſu, quo non ſo- lůùm preces fuerunt oblatæ, ſed etiam reſcriprüũ fuit impetratum per alium, quàm per eum, qui narratur ſupplicare, neq; aliud diſponit circa facultatem impetrandi pro alio, ſed eo caſu loquitur text. in dicto.§. ſunt& alij,& in cap. 6 mandati mentionem faciat, imò prorſus repu- gnat dicto§. ſunt& alij,& cap. ex parte Decani Petri Ant. Anguſcin mat. contract. conſf. in cap. ex parte Decani, eo. titulo,& ratio dif- ferentiæ videtur manifeſta, quia primo caſu, ſci licet quando ſupplicans ipſe impetrat, ſatis cõ- ſtat de eius conſenſu, licer preces per alium ob- latæ ſint, ſed quando offeruntur& reſcriptum per alium impetratur, deficit conſenſus domi- nitempore impetrationis,& ſenſus quem ad illum textum tradit Bart. ad d.§. ſunt& alij, vt ſcilicet procedat propter mẽdacium& falſita- tem impetrantis, vt ſi dicit, ſe Procuratorem cùęm non eſſet, reprobatur à Felyno in d.§. ſunt & alij in tertia ampl. verſic.& ex hislimitat,& verſiculo, neque videtur verum,& nu. 50. verſi. 6. fallit,& revera non modò non conuenit tex. qui generaliter,& indiſtinctè determinat lite- ras ad lites impetratas ab alio, non valere ſine ſpeciali mandato domini, cararione, quia† li- tes potiùs reſtringendæ ſunt, quàm laxandæ abſque eo quòd de falſa expreſsione alicuius eo. titulo. Volunt enim textus illi, quòd Procu- rator generalis non poſsit impetrare,& tamen is aſſerendoſe procuratorem non diceret mẽ- dacium,& contra ſenſum Barto. pugnant ferè omnia quæ ſeribunt Docto. ibi,& primò, quòd ſcripſerunt Hoſtien. in ſummade reſcrip. nu.z1. veſi. alij reſtringunt Hoſti. in dicto. 5. ſunt& alij col. 5 verſ- alij reſtringunt, Io. And. colu. 3. ſuper verſiculo non valent. Cardin. Zabarel num. 6. verſiculo quæro in eo,&c. Anton. de Butr. num. 8. Imol. nume. 10. comprobarunt Felyn.& alij per eum relati, dicto num. 50/. in quinta limita- tione, ſcilicet textum illum procedere etiam in impetratione facta bona fide. Secundò id, quodaſſeruerunt Anton. de Butr. num. 17. Fe- lyn:num. 40. verſiculo quintam rationem, ſci- licet conſenſum principalis requiri tempore impetrationis. Tertiò, quòd tradit gloſſ. magn. in dicto§.ſunt& alij verſiculo, ſed ſi continetur in literis,&c. Abbas num 9. verſic. fi verò in re- ſcripto.&c. non dicitur,&c. Felyn. num. ꝙr. verſ. ſi verò,& verſiculo aut probatur, ſcilicet ſi in re- ſcripto non dicatur impetratorem eſſe Procu- ratorem, ſed verba reſcripti ſint cõcepta in per- ſonam domini,& reſcriptum ſit ab alio impe- tratum, poſſe opponi exceptionem defectus mandati.Prætereà malè dicerent omnes Doct. qui ſexcentis annis poſt editam. d.l. vniuerſis. in 8 eorum ſcriptis ſimpliciter dixerunt reſcriptum non poſſe impetrari abſq; ſpeciali mandato, A- lex. conſ. 125.num. 4. li.2. Spec. in tit. de reſcript. præſ. J. ratione quoq; im petrantis. Iaſ. in l. 1. nu. 12.C. de prec imp. off. Et malè etiam dicerent ij, qui ſcripſerunt, amicum † non poſſe impe- trare reſcriptum ad lites pro amico, Andreas Sicul. ſuper rubr. de reſcript. in clement colu. 5. verſ.ex quo infero.&c.& qui dixerunt Cano- nicum non poſſe impetrare pro con. Canoni- co, Hoſtienſ. 8in ſumma de reſcript. num. 31. verſ. ſed nunquid Canonicus Cardin. Zabarel. in di- cto§.ſunt& alij. num. 8. in 4. q. Anton. de Butr. num. 13. Felyn. num. 55. Spec. vbi ſuprà. verſ. ſed 9 nunquid Canonicus,& hi qui dixerunt f natũ ex illicito coitu non poſſe impetrare pro his, qui ſibi ſunt coniuncti ſanguine, Inn. in d§. ſunt & alij in fin. Felyn. num. 5. Ad hæc falſa eſſet cõ- 10 munis omnium ſententia, qui aſſeruerunt † re- ſcripta ad lites abſque ſpeciali mandato impe- trata non poſſe ratificari Glo. Hoſtien. Io. And. de Butr. Imol. Abb. nu. 4. Fel. num. in d.§. ſunt& alij. Alex. conſ. 135. num. 5. lib. 2. Sed& ſi vera eſ- ſet interpretatio Bart. tamen in repræſenti pre- ces, quibus narratur abſentes ſupplicauiſfe, cõ- tinent mendacium,& ſic in ea procedit diſꝑoſi- tio dicti.ſunt& alij,& diſpoſitio dictal. vniuer ſis, ſecundum Barto. procedit ſolùm, quando impetrans in nullo mentitus eſt, Bart. ibi. num. 2. vt ſi in precibus diceretur Titium ſupplicare pro Gaio,& in his terminis videtur loqui text. & Bart. in dicta lege vniuerſis circa fin& licet. num. 2 ponat exemplum in eo, qui mentitur ſe II procuratorem, tamen †exempla non reſtrin- gunt regulam,& quòd tex. in dicto§. ſunt& a- Hprocedat etiam in eo, qui non aſſerit ſe Pro- curatorem, cenſuit Andr Sic ibi numer. 18. vbi vnlt ſententiam Egidij& Ioan. Andr. quòd ſci- licet in eo text. impetrans non puniatur pœna. c. ad falſariorum de crim. falſ. ſed extraordina- ria procedat in eo, qui non aſſeruit ſe Procura- 12 torem, alids ſi† aſſeruit ſe Procuratorem, pu- 13 niatur pœna falſi ordinaria,& quòd falſitas fnõ in expreſsione mandati., ſed nominis principa- lis abſeutis vitiet reſcriptum, videtur caſus in l. qui veluti. C. de falſ. vbi ſi quis ſcripſerit aliquẽ abſentem, tanquam præſentem feciſſe aliquid, incurrit crimen Falſi,& inc. quanto in fin. de his, quæ fi. præla. vbi ſi nomina abſentium ſcri bantur in inſtrumento, inſtrumentum eſt fal- ſum,& in non diſsimili caſu tradit Barto. in J. ſi quis obrepſerit. num. 2. de falſ(in l. ſi mulier.§. ſi ſeruus. num. z. re. amo. Et idem probatur ex eo, quod poſt gloſſ. ſcribit Abb. in dicto. ſunt& a- 14 lij. num. 3. ſcilicet in caſibus, f quibus Procura- tor generalis poteſt impetrare, ſi impetret ſub no mine domini, reſcriptum non valer e. Præte- reã ſi diſpoſitio dicti§. ſunt& alij, reſtringere- tur ad eum, qui falsò aſſerit ſe Procuratorem, ſequeretur, quòd impetratio factaà coniuncto aſſerente ſe Procuratorem& falsò, valeret, cu- ius contrarium ſcripſit Bald. ibi. num 6. ver. no. ſi quis impetrat,& in d. c.ex parte. num. 11.& ſi- mili argumentatione vtuntur Hoſtien. Io. And. Card. Zab. Ant. de Butr. Imol.& Felyn. num ĩ̃0. in quinta fallen- in dicto§. ſunt& alij, dum aſſe- runt text. illum procedere etiam in eo, qui im- 15 petrat bona fide. Prętereà cùm Procurator Tnõ poſsit contractum validum facere verbis con- ceptis in perſonam domini, dictal. multùm in- tereſt, vbi not. Bart. num. z. Alber. num. 5. Bald. num. 3. vſque ad d. num. 5. Angel. num 3. Caſtr. num. 4.& idem ſit in eo, qui nullum habet man datum Sali. in d.l. multum. nu. 4. verſ.& ſi dicas, &c. Cumq; Abb. ia d.§. ſunt& alij num. 3. ſcri- pſerit Procuratorẽ generalem in caſibus, qui- bus ſecundum nonnullos poteſt impetrare pro domino, 7 18 20 A —„ uiur le ex. udncaf— icet „quim M urſe empla no ari. n dicto 6. 1 ünon aſſet d pro. ic ibi nun zoni an Andt. A l non punia mn ena lI. ſed exti imm. aſſeruit ſe aur. Procuratq: S pu. & quodf: n fnö lnominis t ripa. n, videtur Aia! uis ſcripſ ique atemfecil ias uich c. quanto t. de minaabſet usifen ſtrumentd 8 ffal tradit B Gnl HalCinl ſi e lem probé t seo .in didoſ i&a- „ quibuſ ura- are, ſiim ⸗tſob nnon val= le- & alij, ré agere- t ſe Proc ttelm ofadadr apcd fabsô, bel- libidun=er na. arte. nl ⁵ iſ ur Hoſtii— And. d.& Fely nat&aliſr Nale tiam in ¹ 16 Liber II. domino, id facere non poſſe verbis conceptis in perſonam principalis, ſententia Bart. vt ſci- licet quilibet pro alio poſsit impetrari, vbi eſ- ſet vera, neceſſariò intelligenda eſſet, quando impetrans impetrat verbis conceptis in perſo- nam ipſius impetrantis,& nullo modo proce- dere poſſet, vbi quis impetret pro alio verbis conceptis in perſonam eius, pro quo impetrat. Alia quoque opinio Bart. in d. l. vniuerſis, ſci- licet, quòd diſpoſitio§. ſunt& alij hodie non ſeruetur, reijcienda eſt, nam gloſſ. mag. in d. 9. ſunt& alij verſ.conſtiturio iſta,& c. Hoſtien. co- lum.. verſ.dicere autem, Card. Zab. nu. 10. verſ- & putat Hoſtien. dixerunt in iudicijs † admitti debere exceptionem defectus mandati contra reſcripta, quod& volunt Abb. num. 9. Fely nu. 41. ibi. Neque potuit conualidari reſcriptum 22 per aliquam ratificationem, tùm quia huiuſmo di reſcripta † non poſſunt per ratificationem conualidari, Gloſſ. Hoſtienſ. Ioan. And. Anto. de Butr. Bald. numero 2. Abb. num. 4. EFelyn. in tertia ampl.in d..ſunt& alij,& eſt communis Conſilium XLKIIII. 2o quibus ſuprà. Secundò reſpondetur, Baldum eſſe neceſſariò intelligendum in eo Procurato- re, qui poteſt impetrare pro alio reſcriptum,& ſic habente ſpeciale mandatum, coniuncta au- tem perſona non dicitur habere mandatum a- liquod. l.3§. ſed ſi fortè iudic. ſol.& omni in ca- ſu non dicitur habere mandatum ſpeciale,& ſic argumentari non licet de vno ad aliud,& vbiar gumentari liceret à Procuratore ad coniun- ctam perſonam, argumẽtum procedere ſoluùm poſſet à Procuratore generali,& ex eo ſequere- tur, quòd ſicuti Procurator † generalis faciens aliquid ſimpliciter, intelligitur facere nomine proprio, non Procuratorio. Bart. in l. 1.§. nun- ciatio. nume. 13. de oper. nou. nunciat. licet ha- bens mandatum ſpeciale ad actum quem fa- cit. poſsit intelligi facere Procuratorio nomi- ne, quò ad hoc vt teneatur actione mandati do- mino, non autem quò ad hoc vt detur actio in- ter dominum& eum, cum quo Procurator cõ- traxit Bart.in l. qui in aliena.§ ſi is qui putat. de aequir.hæred.& tradit Iaſ. d.§. nunciatio. num. opin. Alex. conſi. 135. numero 5. lib. 2. tùm quia 23 3. Ita& coniunctusq ſimpliciter faciens, intel- 18 nemo † poteſt rarificare id, quod non eſt ge- ſtum ſuo nomine. l. ſi pupilli.§. ſiego de neg. geſt.& geſta à falſo nuncio ratificari non poſ- ſunt. l. multum intereſt,& ibi not. Bart. num. 4. C. ſi quis alte. vel ſibi. Tùm quia vbi mandatum Procuratori, pronunciatum eſt, non ſufficiens vel non legitimum, non poteſt dominus ratifi- care geſta in iudicio per Procuratorem, ſi ve- rum eſt, quod dixit Bald. in Auth.& qui. num. 4. C. de temp. appellat. præcipuè, quando ad- uerſarius à principio oppoſuit de non ſufficien ti, vel non legitimo mandato,& proteſtatus fu- it nolle eum admittere, niſi habeat ſufficiens,& legitimum mandatum. l. inter quos.§. alieno,& ibi not. Ang.de dam. inf. Cæpol. caut. 1. Neque poteſt ſuſtineri reſcriptum, tanquam impetra- tum à Lazaro fratre vti coniuncta perſona, ete- nim in precibus non fuit expreſſum, quòd La- zarus quicquam petere coniunctorio nomine 19 fratris,& faciens † præſumitur facere nomine ſuo. l.& magis de ſolutio.& perſona non ſubin- telligitur. l. ſi ita ſtipulatus.§. Chryſogonus de verb. obligatio præter id, quod ad hoc, vtcon- 20 iunctus † dicatur agere nomine coniuncti, ne- ceſſe eſt vt exprimat, Bartolus inl. ſancimus. nu. 10.C. de ſacroſanct. Eccleſijs. Iaſon. in l. exigen- di. in decimaquarta limitatione. C. de procura- roribus. Neque obſtat, quòd vbi Procurator 21 †impetrat reſcriptum, verba poſsint concipi in perſonam principalis, Baldus in dicto cap. nonnulli, num. 10. verſi. ſed pone,&c. Ideoque idem facere poſsit coniunctus. Nam reſponde- tur primò, Baldum loqui in caſu, quo impe- trans erat non ſol˙m conſtitutus Procurator. ſed etiam nuncius, aliàs diceret contra text. in d. I. multum intereſt, vbi ſi Procurator emat verbis conceptis in perſonam domiai,& ſic v- ti nuncius, non valet emptio, neque vti factaà Procuratore, neque vti facta à nuncio, Bartolus ibi. numero. 2.& comprobarunt poſteriores, de ligatur facere nomine proprio, non coniuncto rio. Prætereà cùm Lazarus intimauerit dictum reſcriptum, tanquam Procurator fratrum,& bis præſentauerit illud, tanquam Procurator,& mandatum exhibuerit, quod fuit declaratum inſufficiens, non poteſt reſcriptum ſuſtineri tanquam impetratum à coniuncto Bald. in d. cap. nonnulli, num. 6. verſic. nota ſi quis impe- trat, in cap. ex parte Decani. numer. II. eod. tit. Alexand. in d. l. exigendi. num. 14. Iaſ. num er. 9. verſ.6. fallit,&c.& in terminis reſcripti Felyn. in 24 d.§.ſunt& alij. num. 54. etenim † ſequentia de- clarant præcedentia,& actus qui ſequitur, de- clarat intentionem præcedentem. Bartol. inl. cætera.§. ſed ſi paruerit num. 3. de leg. 1.& facta 25 declaratione † libelli non admittitur pœniten- tia, Bald. inl. fin. nu. 10. C. de codicill. neque va- riatio, Bartol. in lJ. inter ſtipulantem.§. 1. in fin. de verbor. obliga. Caſtren. in l. ſi quis intentio- 26 ne ambigua num. 5. de iudic.& declaratio † po- teſt fieri non ſolùm verbis, ſed etiam facto. l. Paulus rem rat. hab.& actus etiam inutilis de- clarat voluntatem. I. fi. de reb. eo. Neque ad rem facere videtur, quòd ex aduerſo dicitur, re- ſcriptum de quo agitur, ſuſtineri debere vti im- petratum à Lazaro, tanquam coniuncta perſo- na, quia cùm defectus ſit in cauſa efficiente a- 27 ctus † qui non valet, vt agitur, valere debet eo modo, quo valere poteſt, Bart. in l... ſi quis ita. num. de verbor. obliga. Nam reſponde- tur primò, quòd non obſtantibus prædictis ra- tionibus Rom. conſil. 446.& 496. conſuluit cõ- trarium,& rationes per Rom. relatæ inſerui- re poſſunt propoſito caſui, Romanum ſequi- tur Iaſ. in l. exigendi, C. de procur. Felyn. in d.§. ſunt& alij. num. 54. Secundò reſpondetur ex traditis per Rip. in d. 9. ſi quis ita. num. 30. Ter- tiò reſpondetur, quòd quando eſt defectus in cauſa efficienti, actus qui non valet, vt agitur, non valet vt valere poteſt, ſi fiat ingreſsio de 1 perſo- ——— 1 — 4 1 4 8 4 8 3 8 1 1 — 3“——— 8 4— 2——— ——=— ʒ— Petri Ant. Anguſcin mat. contract. conſ. perſona ad perſonam, Angel. in d.§. ſi quis ita. numer. 2. verſi. ſaluo niſi oporteret,&c. cuius dictum videtur intelligendum, vt actus factus ab aliquo vno nomine, non valeat vt factus ab eodem alieno nomine. In quibus terminis lo- quitur text. in l. multum intereſt. C. ſi quĩs alt. vel ſibi,&c. quem Ang. allegat, vult enim text. ille, vt ibi not. Bart. num. 2. Bald. num. 3. verſ. ſol. 28 aut loqueris, Caſtren. nu. 4. quòd emptio fa- cta à marito verbis conceptis in perſonam v- xoris,& ſic vti nuncio, nullo modo valeat licet fieri potuiſſet ab eodem vti Procuratore, Ang. ſententiam comprobattext. in L pen, de eo qui pro tuto. in l. 3.§. ſed quod detuto, verſic. ſed ſi 29 quidem tutor iud. ſol. vbi ſi quis gerat nego- cia pupilli non quaſi tutor, licet reuera eſſet tu- tor, acta ab eo non valebunt, vt facta à tutore,& in c. cùm ſuper de offic. deleg. vbi proceſſus fa- ctus à duobus delegatis, quorum alter fuerat, vt ſuſpeus recuſatus, non valet quaſi factus ab vno rantùm, licet ille ſolus poſſet procedere& quod dixit Abb. poſt glo. in c. exliteris. nu. 5.de 30 offic. deleg. ſi ludex † ordinarius credens ſe de- legatum, procedat ex poteſtate delegata, non valere proceſſum, tanquam factum ab eodem ex poteſtate ordinaria, comprobarunt multi, quos recenſet Fely. in cap. cùm ex offic. numer. 25. de præſcript. Quartò reſpondetur, quòd tra- dita per Bart. ad rem præſentem non faciunt in qua non poteſtallegari defectus in cauſa effi- ciente, ex quo Lazarus non impetrauit reſcri- ptum nomine fratrum, neque vt coniunctus, neq; vt procurator, ſed duntaxat nomine ſuo, & ideò non poteſt diſputari, an actus factus no- mine fratrũ deberet ſuſtineri magis vno, quàm alio,&c. præter id, quòd ſi reſcriptum impetra- tum àa Lazaro ſub nomine ſuo, valeret tanquam impetratum ſub nomine fratrum, proculdu- 31 bio fieret digreſsio de perſona ad perſonam, quo caſu non procedit concluſio Bart ſecun- dum Ang. Quod autem ex aduerſo dicitur tra- dita per Rom. in d. con. 446 procedere dũtaxat in caſu, quo quis ſcienter obripuit prætori nar- rando ſe brocuratorem cùm non eſſet, videtur contratext. in d. l.pen. quòd fal. tut. in d. l.z. ver. ſed quod de tuto. iud. ſol. qui loquuntur etiam in ignorante. Item videtur contra text. in d.l. multuùm intereſt, vbi non præſupponitur ma- ritum dixiſſe ſe nuncium, ſed duntaxat contra- xiſſe concipiendo verba in vxorem. Item eſt contra tradita per glo.& Abb. num 5. in d c. ex literis de offic. deleg. quorum dicta procedunt etiam in iudice ignorante nullitatem delega- tionis, vt ex Alexand. tradit Felyn. in d. c. cùm ex officij. num. 26. Quintò videtur poſſe dici. c˙m coniunctus faciens coniunctorio nomi- ne, debeat id exprimere. Bart. in l.ſancimus. nu. 10. C. de ſacroſ Eccleſ. laſ. in d. l. exigendi. in 14. limit. quòd adſit in re præſenti defectus etiam 32 in forma, quo caſu f non ſuſtinetur actus, vt valere poteſt. Alex. in d.§. ſi quis ita. nu. 10. & comprobarunt poſte- riores. CaSVS xLV. Extat conſtitutio Principis, quòd nemo in judicio alterius nomine aliquo modo admitta tur ſine legitimo mandato, quod inprimis ex- hibeat,& apud acta ſtatim dimittat, niſi agnati vel cognati, qui ad tuendos minores pupillos, vel furioſos ex for ma reſcripti vocarentur, cu- ius conſtitutionis copia exhibetur. Quaritur, an coniunctus abſq; mandato agere poſsit pro coniuncto. S V M At A RITN M. 1 Coniunclus non admittitur adagendum, niſiha- veat mandatum. 2 Ratihabitis licet regulariter æquiparetur man- Aato, tamen fallit, vbieunq, lex requirit man- datum proforma. 3 Produltio legitimi mandati requiritur à conſti- turionibus, non fauore actoris, fed aduei ſarij. 4 Ratihabitio quando nihiloperatur. 5 Coniundta perſona non dicit ur habere legitimum mandatum. 6 L. erba generalia omnia comprehendunt,& præa- fſfertim negatina. 7 Nagatiua plus negat, quàm aſfirmatina afirmat. 8 Vorba hæc alio quouis,&c. quid operentur. 9 Exceprio firmat regulam in caſibus zoz exceptuæ tis. b 10 Exceptio debet eſſe deregula. 3 11 Jncluſio vnius, est alteruus exclußio. Xhibita conſtitutione ſtante, con iunctus † non videtur admitten- a dus ad agendum, niſi habeat mã- S datum, nam Bald. inl. fin numer. E 177.0. de Aedil. act. dixit ſtatutum, quòd non valeat proceſſus, niſi producto in- ſtrumento procuratorio, intelligitur de ſuffi- cienti mandato dato,& ſic vult quòd ſit datum mandatum ſufficiens, inl executorem. numer. 5. C. de execut. rei iudi. inquit, licet regulariter 2 † ratihabitio æquiparetur mandato, tamen fal- lit vbicunque lex requirit mandatum, pro for. ma in c. ex parte Decani. nu. 7. verſ conſidera de reſcript. ſcripſit, vbi requiritur mandatum pro forma actus, ratihabitio nihil operatur,& in l. ſi vxor. nu. 2. C. de cõd. infer. verſ. 5.& vltimo caſu dixit, vbi lex requirit mandatum, non ſufficere ratihabitionem, allegat text. in l. quid ergo in prin. de his qui not infam.& addit, quòd ſi ſta- tutum diceret, non valeat proceſſus ſine legi- timo mandatos no ſufficeret ratihabitio, com- probauit Aret. in d. l. Paulus column i. in fin. b Soc.in reg. Procurator de cuius mandato 4. fal- len. quorum ſententia videtur comprobari ex his quæ ſcribit Abb. in c. nonnulli.§. ſunt& alij. 3 nu..de reſcri. productionem † legirimi man- dati requiri à conſtitutionibus non fauore a- Goris, ſed aduerſarij,& ideò non poſſe actorem ex poſt ſupplere id, quod non dependet ab e- ius conſenſu,& ex his quæ ibidem tradit Fe- lin. nu. 4 XLy bis qudd= lwomodg Sin quod inp n mittat, 1— d tl vocare 04 derur. ca. us abſq; Aa 1r Tequiritu 7 erus, fedad K rj eratarr. ur habere— ꝛun prebendun an i. afrmatiul Dun. uid operen= caſitus aod r he 7g. 75 luſio. itutioneſſ ron videturd Ara- um, niſha i- 3ald.in ſſ Mnex. Ract. dixitſ m, , niſiprq win- ntelligituſ? luff- fult quod: atum xecutoret ner. nit, licetn* riter nandato,iAfil andatum pfor. „ rverſcd*☛ ade trur mané Sapto iiloperat= in Lll er.5.&r Mall — um, no bcete xt. in l.qt ELon addit,= ſta⸗ roceliuͦ legr⸗ ratihab? icocm- us colut 3 Liber II. C. onſalium AL. o 4 lin. nu. 4. verſ. quintam rationem, ſcilicet †quan 10 iur.& exceptio loquatur de coniunctis, de hiſ- do aliquid requiritur, certo& determinato tempore, ratihabitionem poſt id tempus ſub ſecutam nihil operari, quod etiam dixit Aret. in d. l. Paulus,& probat text. in c. auditis de elec. Coniuncta autem perſona non dicitur habe- re legitimum mandatum, Bal. in d. c. ex parte Decani. numer. io. Imò neque dicitur Procura- tor. l.z.§. 1. iud. ſol.& admittitur duntaxat cum cautione rati. l. exigendi. C. de procur. quæ cau- tio non debet admitti, vbi ratihabitio nihil o- peratur. l.hęc ſtipulatio.§. diuus. vt lega. no. cau. Hinc Caſtren.in l.i. num. 3. de procur. ſcripſit, ſi ſtatutum dicat, quòd Procurator veniens ad iu- dicium, debeat in primo actu oſtendere inſtru- mentum mandati, non comprehenderetur cõ- iuncta perſona, quæ agit vti coniuncta, quia nõ agit vti Procurator,& ſtatutum loquitur de Pro curatore, ex quo Caſtr. dicto infertur, quòd ſi ſtatutum loqueretur, non de Procuratore, ſed ſimpliciter de eo, qui comparet in iudicio no- dem etiam loqui intelligẽda eſt regula, cumq́; vnius incluſio † ſit alterius excluſio,& econtrà I1 1. cùm prætor in princ. de iud.& coniuncti non mine alterius, comprehenderetur etiam cöiun cta perſona, quæ agere vult vti cõiuncta,& mul- tò magis, ſi ſtatutum loqueretur per verba vni- uerſalia negatiua, ſcilicet nemo alterius nomi- 6 neadmittatur,&c. Nam verba f† vniuerſalia o- mnia cõprehendunt. l. Iulianus de leg 3. c. ſolitæ de ma. Hinc Caſtr. conſ.333. col. 2. lib. i inquit, li- cet verba indefinita, aut generalia reſtringi poſ- ſint ſalua ratione recti ſermonis, ſecùs tamen in verbis vniuerſalibus, quod maximè procedit in „ verbis vniuerſalibus negatiuis, nam licet pro- miſsio quandoq; reſtringatur, tamen prohibi- tio indiſtinctè facta generaliter eſt accipienda, glo. fi. in l. hoc genus de cond.& demonſtr. vbi Caſtren. inquit, quòd † negatiua fortiùs negat, quàm affirmatiua, affirmet præcipuè in caſu præſenti, quo negatiua eſt geminata. Nam in principio dicitur, nemo admittatur abſq; legi- timo mandato,& paulò infra nemo audiatur, aut in iudicio admittatur tanquam excuſator, vel alio quouis nomine, quæ verba continent vniuerſalem prohibitionem reſpectu perſona- rum, quæ volunt comparere,& reſpectu modi quo comparere poſſent,& excludunt omnes perſonas,& omnem modum comparendi in iudicio. Etenim verba illa † alio quouis,&c. au- gent prohibitionem,& operantur vt diſpoſitio comprehendat ea, quæ aliàs non comprehen- duntur clem. i. in verſ. alia quauis iuncta gl 2.& ibi ponderat Imol: de re iud.]. quidam.§.. iun- cta gloſſ.in verh. quoquomodo. iuncto verbo habentes legitimum mandatum includantur in caſu duntaxat excepto, in cæteris omnibus cenſentur excluſi. CASVS XLVI. An coniunctus poſsit agere pro coniuno ad reſtitutionem fideicomimiſsi vniuerſalis. S V M AM A RTIV u. 1 Coniundtus in requirentibus ſpeciale mandatum non potest agere pro coniuncto. 2 Mandatum ſpeciale requtritur in effectuali peti- ione bonorum poſſéſſionis. 3 Mandatum requiritur ad petendum vniuerſale deicommiſſum.. 4 Mandatum ſpeciale requiritur in aditione hære- diitatis. 5 Hares ante aditionem, quod Jus habeat in hæredi- Tute. b 6 Fideicommiſſarius Juam actionem habeat. 7 Dieslegati quo ad quot effectus cedat. 8 Bal.& ali inl. cum filio de leg. I. de qua tranſmiſe Rione loquantur. 9 Legçarum particulare acquiritur ignoranti. 10 Jus declarandi, an quis Velit adire est perſonale. II Coniunctus non poteft ſtipulari pro coniuncto. 12 Coninndtam perſonamnon admitti ad petendam Holutionem ſeens ad agendum quomodo intel- lgatur. — 3 13 Actio cum fideicommiſſurio vniuerſali, quando competat. 14 Ludicium non poteſt eſſe ſuper futuris. 15 Voluntatis declaratio non potest fieri per alium, Jjuam per fideicommiſſarium. 16 Procurator generalis, vel coniundta perſona, pleniſsimam indulgentiam. de, teſtamen. mili. Bart. in l. generaliter.§.vxori de vſuf. lega. Alex. con. 30. n. 14. lib.5. vbi loquitur de verbis quibuſ uis alijs alia quęlibet quoquomodo. Quòd ma- nifeſtiùs oſtendunt vltima verba conſtitutio- nis, ibi, niſi agnati,&c. nam cùm †exceptio fir- met regulam in caſibus non exceptuatis. l. nam quod.§. fin. de pen. leg. verba prædicta firmant I regulam,& prohibitionem procedere etiam in agnatis,& in coniunctis perſonis,& cùm exce- ptio † debeat eſſe de regula Dyn. in rubr. de re Juando poſſint agere vt hæreditas reſtituatur ideisommiſſario. 17 Diuerſa est ratio in eo qui agit vt ſoluatur con- nundto ab eo qui petit, vt hæreditas reſtituatur cooniuncto. V 18 Poſeſſio acquiritur per Procuratorem etiaã gno- ranti. 19 Procurator de cuius mandato ſuficienti dubi- ratur admittitur cum cautione rati. 20 Aclio ad fideicommiſſum, quando poſſit per ceſa Fonarium exerceri. 21 Coniandta porſona, quando poſſit admitti ada- gendum pro coniuncto. b Nrequirentibus † ſpeciale man- † datum, coniunctus non poteſt a- Agere pro coniuncto l patri.& ibi Gh not. Bart. de minor. Cyn. in l. exi- M gendi. nu. 4. Bald. nu. 20. Iaſ.num. 9.C. de procur. In re autem propoſita requiri videtur ſpeciale mandatum, Nam reſtitutio hę- reditatis dicitur ſucceſsio,& obligat eum cui 1 2 reſtitui- 62 Petri Ant. Anguſin mat. contradt. conſf reſtituitur. I. non enim ad Trebel. Qua ratione mandatũ † ſpeciale requiri in effectuali petitio ne bonorũ poſſeſsionis, aſſeruerunt Cyn. Fulg. & Caſtr. in l. ſi maritus. C. mand. Com. in l. Pau- lus. nu. 7.& 8. in fi. Rom. nu. 4. de acquir. hæred. & quamuis glo. in d. l. ſi maritus& Bart. in J. 3.§. acquirere de bon. poſſ.voluerint ſufficere man- datum generale tamen Bal.& Saly. in d. l. ſi ma- ritus, dixerunt id poſſe procedere in mandato generali ad obligandum,& non aliter,& in adi- tione hæreditatis in caſibus, quibus per procu- ratorem adiri poteſt, requiritur mandatum ſye ciale. l. ſi quis mihi bona.§. iuſſum de acquir. hę- red. Bar. in l. Paulus eo-tit. in l. filiusfamiliaàs. nu. 9. de don. Bal. in I.i. in 30.op. nu.31. C. qui admit. &c.& ad petendum vniuerſale fideicommiſ- ſum requiri mandatum ſpeciale, deciduat glo. in l.ſi quis mihi bona.. ſed vtrum in verſ.ſpeci- aliter de acquir. hæred. Bart. in l. filiusfam. nu. II. de donat. aſſerentes in caſu l. qui ita.§. i. ad Trebel.in quo brocurator abſentis petebat re- ſtitutionem fideicommiſsi, requici mandatum ſpeciale, comprobarunt Comen. in d. j. filiusfa. nu. 6. Imol. nu. 10.& Alex. in apoſt. ad Bart. qui Imol.& Alex. pro comprobatione eius, quod 4 dixerat Bart. ſcripſerunt in aditione † hæredi- tatis requiri mandatum ſpeciale, cum expreſ- ſione indiuidui, quia magnum periculum ver- ſatur propter onera hæreditaria,& prædictam rationem locum ſibi vendicare, quando peti- tur reſtitutio hæreditatis, cùm fideicommiſſa- rius ſit hæres effectu. Et idem voluit Imol. in l. Paulus de acquir. hæred. vbi propter text. in d. l. qui ita. 1. ſcripſit ſpeciale mandatum in acqui. ſitione hæreditatis fienda, ex cauſa fideiĩicõmiſ- ſaria requiri, quod replicauit Imol. in d. l. qui ita.§.l.ſequutus fuit Rom. in d. l. Paulus-num. 4. verſic. 3.& hoc,&c. Idem ſenſerunt Bartol.& Jaſ. in l. ſi ſtipulatus fuerim illud aut illud, in fi. prin. de verb. oblig. dum arguendo à lure petẽ- di fideicommiſſum ad ius eligendi, voluerunt in Iure eligẽdi requiri mandatum ſpeciale, ne- que in contrarium facit, ſi diceretur,& ſi fidei- commiſſarius dicatur ſuccedere teſtatori fidei- committenti,& hæres illius.§. reſtituta, Inſti. de fideicom. hæred. tamen quò ad agendum eius nomine argumentari non licere ab hærede di- recto ad fideicommiſſarium, hæres ante adi- tionem nullum habet lus quæſitum, ſed dun- taxat Ius& facultatem adeundi. l. precia rerum adl. Falci. † fideicommiſſarius verò habet actio nem ex teſtamento, quam ad hæredes tranſmit tit caſu, quo decedat ante reſtitutionem fidei- commiſsi factam ſibi. Bart.in l. cùm filio. num. 12. de leg. I. Comprobarunt communiter po- ſteriores ibi. Nam reſpondetur primò, argu- mentum non valere, fideicommiſſum tranſ mittitur, ergo fideicommiſſario competit a- ctio veldebetur fideicommiſſum. Nam longè differunt gl. Bal. num. 5. verſic. opp. quòd imò, &c. Caſtr. nu. 7.in l. 1.§.cùm igitur. C. de cad. tol. 7 qui Caſtren. dicit diem † legati cedere, quò ad quatuor effectus, ſcilicet vt tranſmittatur, vt debeatur, vt peti poſsit,& vt dominium trans., feratur,& quò ad primum, id eſt, vt tranſmitta- tur, diem cedere à morte teſtatoris, quò ad ali- os verò non,& fideicommiſſum vniuerſale, li- cet dies eius cedat à morte teſtatoris, tamen et- iam in caſibus, quibus reſtitutio intelligatur ipſo iure facta, non acquiritur fideicommiſſa. rio, neque illi actio competit, niſi facta declara- tione, quòd velit habere fideicommiſſum. l.. ſed& quotiens in verb. ſi velit, vbi not. Soc. nu. 5. Rip. nu. 6. ad Trebell. cogi. 7. Metianus in ver. ft velint,& ibi Caſtren. nu. 3. in fin. eo. tit. Rip. l. I. num. 50. de leg. I.& tranſmiſsio † de qua loqui tur Bart.& alij in d. l. cùm filio, eſt intelligenda reſpectu tranſmiſsionis iuris acquirendi fdei- commiſſum, ſcilicet, vt hæres fideicommiſſarij ita poſsit acceptare& petere fideicommiſſum, ſicut ipſe fideicommiſſarius poterit, non an- tem reſpectu veræ& effectualis tranſmiſsionis, ſcilicet vt hæres non poſsit fideicommiſſum re cuſare,& teneatur ſubire actiones ereditorum. Huiuſmodi enim tranſmiſsio non ſit, niſi poſt acceptationem, vt declarat Maria. Soc. in repet. d. l. cùm filio. numero 253. verſic. vnum circa prædicta,&c. Quininiò licet legatum † parti- culare acquiratur ignorantil. cùm pater.. ſur- do de leg. 2. tamen legatario non competit a- ctio ante acceptationem, ideò antequam acce- ptet legatum, hæres contra eum præſc ribit ſpa- cic30.annorum, non obſtante eius mala fide, vt poſt Anchar. tradit Soc. conſil. 6ã3, col. 4. veri prætereàâ hanc partem,&c. Balb. in tract. præ- ſer. in 4. parte 2. partis. q. 3. nu. z2. verſ.confirman⸗ tur,&c. Declaratio autem voluntatis,& acce- ptatio fideicommiſsi vniuerſalis, non poteſt fi- eri per coniunctum, neq; per alium, quàm per habentem ſpeciale mãdatum. Tum quia idem eſt in declaratione voluntatis, per quam indu- 10 citur aditio, tùm quia Ius f declarandi an quis velit eſt perſonale. l. fin. in prin. de verbo. oblig. ideò morte extinguitur. l. ſi ita legatum.§. illi ſi volet de leg 1. l. 4. locat. Tm quia coniunctus I1 Tnon poteſt ſtipulari pro coniuncto. J. ſtipula- tio iſta.§. alteri de verbor. oblig. neque illi ac- quirere l. 1. C. per quas perſo.&c. neque pro eo beneficium acceptare Abb. in c. accedens. nu. 2. de præben.& quamuis reſtitutio hæreditatis poſsit ratificari. l. ſi legatus.§. ſi filio. l. reſtituta in princ. l.ſeruo inuito in prin. ad Trebel. von tamen exhoc infertur, quin neceſſarium ſit in hetenda reſtitutione hæreditatis ſpeciale man- P P datum.. illud.§. f.cum l. equent. de min. Neq; Obſtat ſi diceretur, licet fideicommiſſum vniuer ſale non poſsit reſtitui ei, qui non poteſt adire. L. reſtituta-§. fin. vbi not. Ang. num er. 4. ad Tre- bell. neque Procuratori non habenti ſpeciale mandatum Caſtrenſ. in d.l. reſtituta in prin, nu. 4:& in d.§. pupillus. numer. j. in fin.& ideò ne- que coniunctæ perſonæ. d. l. patri, tamen Procu ratorem generalem& coniunctam perſonam poſſe agere, vt reſtituatur fideicommiſſario, quemadmodum& quamuis coniunctæ perſo- næ vel Procuratori generali non poſßsit ſolni. k hoc 4 dtre Laae an d iu 4 Adoris 51 r dicutid int 4 rur ſdeic 1 can tniſi facta 1. commiſſ 0 non Cota. leò antequ Prcc. eum praſſ Iſpa. ante cius ſaide, onſil. 63. G%& erf. . Balb. int rx. u.a. vetſc. a0) mvolunta Mte. erſalis, non Mof- er alium, 6 ater am. Tum Wiem tis, perqu adu- declaran Mduds drin. deret olig. litalegati illi im quiach. dus doniuncto uls oblig. neq=liac- ſo.&c. nec=toco in c. accet anu?. ſtitutio hr 2 talß § ſiflio.† Attula rin. ad 1* 1.90n o neceſſa s ſtti . f ⸗ litatis pe= Wal⸗ went. de ☛ di commilf aite .— 2 uinon pe˖—1 . Ru. „fitutat! n eſtitu 1„dre⸗ Liber II. hoc iure de ſolut.l.z.vt lega. no. cau.&c. tamen coniunctus& brocurator generalis agere poſ- ſunt. l. ſed hæ in prin. l.omponius. 9. ſi. de proc. ſcilicet, vt ſoluatur non ſibi ſed coniuncto aut domino: pro quo agit Bart. in l. verò Procura- tori in princ. de ſolut. in d. l. exigendi in 2. lectu. nu. 12. in l. nu. 1I. C. de ſent. Idque in petitione reſtitutionis fideicommiſsi ſentire(licet non clarè) Caſtrenſem in d. l. qui ita.... Nam reſpõ- detur primò Caſtrenſem id non dicere, nam dum num;. verſic. ſed ſi nullo modo,&c. dicit 12 coniunctam f perſonam non admitti ad petẽ⸗ dum ſolutionem, licet ad agendum ſecùs, de- bet eius dictum intelligi, lecundum leges quas allegat, ſcilicet l. Pomponius.§. fin. de procur. in l. ſed hæ eo. tit. quæ loquuntur in caſibus, qui- bus regulariter coniunctus admittitur ad agẽ- dum,& ſic qui non requirunt ſpeciale manda- tum, non autem intelligendus eſt, vt velit con- iunctum agere poſſe ad reſtitutionem fideicõ- miſsi vniuerſalis. Secundò reſpondetur con- trarium expreſsè velle Bar. Com. Imol.& Alex. in d.l. filiusfamiliàs de donat. Imol.& Rom. in d. l. Paulus de acquir. hæred. Imol. in d. l. qui ita. §.I. Idque optima ratione comprobare,& quo- rum deciſio debet intelligi indiſtinctè, vt ſcili- cet ſit neceſſarium ſpeciale mandatũ, ſiue pro- curator petat reſtitui fideicommiſſum ſibi, ſiue fideicommiſſario, tùm quia generaliter& in diſtinctè loquuntur, item de mandato ad pe- tendum, non autem de mandato ad exigendũ, vel recipiendum, tum quia ratio allegata per Bart. in d.l. filiusfamiliàs, ſcilicet, quia lex non præſumit dominum in mandato generali id vo luiſſe.& alia, quam aſsignant Imoſen.& Alexan. ſcilicet ob periculum, quod verſatur propter onera hæreditatia, locum ſibi vendicent vtro- que caſu, tùm quia vbi ſententia Barto.& alio- rum reſtringeretur ad caſum, quo Procurator petit reſtitui ſibi, indubitata eſſet eorum deci- ſio,& fruſtratoria fuiſſet aſsignatio rationis I- mol,& Alex. ſcilicet periculum ob onera hære- ditaria, nam cùm ſemper& omni in caſu requi- ratur ſpeciale mandatum, ad hoc vt procurator poſsit petere dari vel ſolui ſibi, l. hoc iure de ſo- lut. Bart. in l.r. nume. 2. C. de ſenten. ſatis fuiſſet allegare prædictam regulam. Tertiò reſponde- 13 tur, cùm fideicommiſſario f vniuerſali etiam in caſibus quibus intelligitur facta reſtitutio, ipſo Jure non competat actio ad fideicommiſſum antequam voluntatem ſuam declarauerit,& illud acceptauerit, non poteſt neque ipſe ne- que alius pro eo ante voluntatis declaratio- nem& acceptationem fideicommiſsi agere, cùm nemo ſine actione experiatur. l. ſi pupilli 14 de neg. geſt.& ſuper † futuris non poſsit eſſe iudicium. l. non quemad modum. de iud. Cum- 15 que huiuſmodi voluntatis † declaratio& acce- ptatio non poſsit fieri per alium, quàm per fi- deicommiſſarium, vel ſpecialem Procurato- 16 rem, vbi verum eſſet quòd Procurator † gene- ralis, vel eoniunctus poſſent agere, vt hæredi- tas reſtituatur fideicommiſſario, id eſſet reſtrin ₰ Conſilium XLVI. 91 gendum, modò fideicommiſſarius priùs decla- rauiſſet voluntatem,& acceptauiſſet fideicom- miſſum. d. l.1.§. ſed& quotiens. d. l. cogi. 7. Metia 17 nus ad Treb. Inſuper diuerſa videtur ratio † in eo qui agit, vt ſoluatur coniuncto ab eo qui pe- tit,vt hæreditas reſtituatur coniuncto. Nã pri- mo caſu nullum poteſt coniuncto pręiudicium generari. Secundò verò ſic, d. l. non enim ad Trebell. ideò ab vno adalterum argumentari non debet, nõ etiam in oppoſitum facit, quòd generalis Procurator poſsit acquirere poſſeſ- fionem. l..§. per Procuratorem, de acquir. poſſ. in qua tamen acquirenda neceſſarius eſt ani- 18 mus acquirentis. Nam reſpondetur poſſeſsio- nem acquiri per Procuratorem etiam ignoran ti, gl ibi,& eſt ratio, quia lex præſumit dom inũ id voluiſſe in generali mandato. d. l..§. item ac- quirimus Iaſ. in d. per Procuratorem. num. z. verſi. iſta tamen concluſio,&c. Neq; eriam ob- ſtat, quòd hic agatur de modico præiudicio,& Dec. in c. cum M. num. 14. verſ.limitatur tamen iſta concluſio,&c. ſcripſerit coniunctum admit tiadagendum etiam vbi neceſſarium eſſet ſpe- ciale mandatum, ſi agatur de modico præiudi- cio. Nam reſpondetur primò, Abbatem quem Dec. allegat, non dicere id, ad quod allegatur. Secundòô, ſiue modicum præiudicium conſide- retur ex parte eius, pro quo agitur, quia poteſt non habere ratum, ſiue ex parte eius, contra quem agitur, quaſi tutus ſit ob cautionem ra- ti, reſpondetur, quòd attenta hac ratione con- iunctus, cum cautione rati ſemper admittere- tur etiam in caſibus requirentibus ſpeciale mã- datum, item is quem conſtat non habere man- datum, ſemper admitteretur cum eadem cau- tione. contra tex.& Doct. in l. patri. de minor. in. 1. C. de procu. Neq; in contrarium facit tex. in d. l. qui ita..].in verb. non magna captio,&c. 19 nam cum regulariter Procurator, † de cuius mandato ſufficienti dubitatur, admittatur ad agẽdum cum rati cautione, d. l.1. C. de procu.& in eotex. Iureconſ. decidiſſet contra prædictam regulam, Procuratorem de cuius ſpeciali man- dato dubitatur, non poſſe agere nomine fidei- commiſſarij, vt hæres cogatur adire, idque pro- pter fragilitatem cautionis, deinde in caſu quo hæres adierit, decidit ſecundum prædictam re- gulam, ſcilicet Procuratorem, de cuius ſpeciali mandato dubitatur, poſſe agere, vt fideicom- miſſum reſtituatur,& allegat rationem, ſcilicet quia non magna captio eſt, ſcilicet reſpectu præ cedentis caſus, in quo agebatur de cogendo hę- rede ad adeundum, item textus ille conſiderat præiudicium duntaxat reſpectu grauati,& pro- pter periculum onerum hæreditariorum, qui- bus cùm iam eſſet implicitus, non videtur poſ- ſe ſequi magna captio, prętereà in illo textu fi- deicommiſſarius agnouerat fideicommiſſum, quia conſtabat aliquo modo de mandato ſpe- ciali ad petendum reſtitutionem, aliàs enim ſu- per futuris non poteſt eſſe iudicium, neque a- liquid peti, antequam debeatur. l. non quem- admodum de iud. vbi gloſl. in primo exemplo 1 3 inquit, 3 reu n* —— ͤ8ͤͤͤͤ———.—— 8———.. ——y————————— ſſſſſ———— 8 8—. 2 ———— ———ͤ— ———————— T A 5* ——— — 20 —— Petri Ant. Anguſ. in mat. contract. conſ inquit, quòd non poſſum conuenire te vti hæ- redem antequam adeas, licet ſperaretur teadi- turum. Vnde& neq; poſſum agere nomine hę- redis, aut fideicom miſſarij vniuerſalis, antequã is adeat hæreditatem, aut fideicommiſſum a. gnoſcat,&c. Quod etiam voluit Caſtr. con. 408. nu. verſerit ergo rectus modus,&c. lib. i. vbi vult actionem ad fideicommiſſum vniuerſale, Tita demùm poſſe per ceſsionarium exerceri, ſi fdeicommiſfſarius ante ceſsionem agnouit fideicommiſſum. Neq; in contrarium obſtat id quod ſcribit Felyn. in cap. coram. nu m. 3. verſic. quartus caſus de off. de leg. ſcilicet coniunctam perſonam conſortem litis poſſe agere procon- auncta, etiam in caſbus requirentibus ſpeciale nandatum, e enim reſpondetur ex eo, quod. quis ſit conlors eiuſdem rei, non efficitur vt ad- mittatur ad agendum abſque mandato anteli- tem conteſtatam, ab omnibus conſortibus. 1.2- vbi not. Cyn.& Caſtre. c. de conſor eiuſdem lit. Bart. in l. exigendi in 2. lect. nu. 12.& aliud eſt eſ- ſe conſortem rei, aliud eonſortem litis,& in re præſenti cum is, cuius nomine agi videtur ad reſtitutionem fideicommiſsi, nullam fuerit li- tem conteſtatus, non poteſt di i conſors litis, prætered Felyn. ſententia, vbi generaliter intel- A conſtitutus de reſtitut. in integ. loquitur in im- tegrum, niſi conſtet de cius voluntate, textus ligatur, in conſorte rei agente pro coniuncto ante litem conteſtatam, non eſt vera,& contra- rium ſcripſit Spec. in tit. de acto. colu. 20. verſic. item conſors eiuſdem litis. Abb. incap. cùum M. nu. 10. Fely. nu. 8. verſ. ſecundo limita. Dec. nu. 11. de conſtitut.& text. per Felyn. allegati in d c. coram non probant eius dictum, nam tex. inc. petrante reſcriptum, quod poteſt facere con- iunctus pro coniuncto,& ita illum textum in- tellexit glo. 1. ibi dum allegat tex. in c. nonnulli de reſcript.& deinde inquit, quòd ille frater nõ admittitur ad petendum reſtitutionem in in⸗ autem inl. patri de minor. loquitur in caſu, quo pater petere volebat reſtitutionem in integrũ, propter proprium intereſſe,& præiudicium ſui, Bart. ibi in ſum mario, qui dicit in caſibus, 21 † quibus requiritur ſpeciale mandatum con- iunctam perſonam admitti, ſi prætendat pro- prium intereſſe, aliàs ſecùs. idem vult inz. nota. & Bald. ibidem inquit legem illam concedere patri, vt petat reſtitutionem in integrum, non quia pater, ſed ratione præiudicij,& proprij intereſſe,& idem dixit Specu. in tit de coniun. colu. 2. verſ quid ergo ſi talis,&c. præiudicium autem patris eſt, quia eſt obligatus de peculio. Sv M ARIV M. 1 Reſtitutto reſtituit quicquid fult ademptum, ½ nunm. 2-·&œοntra. num. 3. CASVS XLVII Colligitur ex allegationibus. FEſtitutus ad priſtinum ſtatum& L ad bona, videtur etiam reſtitutus Sadbona, de quibus agitur, nam 3 O reſtitutio †reſtituit quicquid fu- S S itademptum per cõfiſcationem. I. in.. fina C. de ſenten. paſſ.& quamuis reſtitu- tio non trahatur ad bonaalteri quæſita, tamen id non procedir in his, quæ deuenerunt in ali- um immediate per ſententiam confiſcationis- bonorum, ea enim conſequitur reſtitutus Bal. in tit. hic fin. lex, ſed,&c. num. 17.& videtur ca- ſus in d.l. fin. in princ.& fin. vbi per reſtitutio- nem pater recuperat patriam poteſtatẽ, quam per deportationem amiſerat,& in I. ſi libertus de iu. patron. in 1.3.§. ſi deportarus de bo. liber. vbi patronus deportatus,& deinde reſtitutus recuperat lus patronatus, quod immediatè ob ſententiam amiſerat,& in.I. in fin. de bon. poſ. cont. tab. vbi filius deportatus per reſtitutionẽ recuperat lus ſuitatis,& excludit nepotem, qui 8 η⏑ deportato filio cœperat tenere primum locũ. hinc ſcripſit Bald. quòd reſtitutio trahitur ad bona quæſita tertio vi ſententiæ condemnatio⸗ nis,& bonorum coufiſcationis, quæ poſtedò- per reſtitutionem reſcinditur, quia perreſtitu- tionem cauſa illius acquiſitionis trahitur ad. non cauſam, Bald. in l. fin. num. 5. verſ.quædam ſunt. C. de ſentent. paſſ.& Afflict. in tit. hic finit. lex. Eed. in prin. in 6. not. num. 37. inquit, quòd ſi bona rebellis erant per delictum, velſenten- tiam applicata agnato, vel domino, à quo bo- na illa tenebat per reſtitutionem illa recuperat. † Contrarium ſuadere videtur id, quod dixit Bal. in l. Gallus..& quid ſi tantm. num. 3. verſ- &ex hoc infertur de lib.& poſth. ſcilicet ſtante ſtatuto, quòd dimidia bonorum occiſoris ap- plicetur Fiſco, alia dimidia hæredibus occiſi, ſt occiſor poſt reſtituatur ad bona, reſtitutionem non porrigi ad bona applicata hæredibus occi- ſi, maximè ſi iam facta erat realis executio,& hoc caſu, ſcilicet quãdo facta eſt executio& ap- prehenſio, comprobarunt Angel. in!. pater fi- lium de adopt. Alexan, in d.§.& quid ſi tantùm, quæ Bal.& alorũ ſententia videtur contra iura ſuperiuùs allegata,& maximè contra tex. in d.. fi. C. de ſent paſſ. vbi ſilius deportati geſſerat ſe pro patrefamiliàs,& ſic facta erat exe cutio libe rationis à patria poteſtate,& tamen paterreſti- tutus recuperat patriam poteſtatem& admi- clinem, eamq́; veriorem arbitrer. niſtrationem bonorum filij,& contra ea quæ ſcripſit Bal. in 9.l. ſin nu. 5.& maximè ratio per eum aſsignata, ſcilicet per reſtitutionem cau- ſam acquiſitionis trahi ad nõ cauſam,& ea quæ ſcripſit Caſtren. in Auth. excipitur in fin. C. de bo-quæ lib. vbi ſi patre deportato deferatur hæ- reditas filio, pater reſtitutus pro tempore futu- ro, poſt reſtitutionem habebit vſumfructum,& tamen hæreditas illa fuerat adita& apprehenſa per filium,& quæ ſcripſit Afflict in d tit. hic. fin. lex,. Corad. in prin. in 6. notab. nu. 37. Iccircò res videtur dubia, quam pro nunc prorſus decide- re non audeo, licet in priorem ſententiam in- s VM- ar, quiape tu. litionis tra. i ad am. z. verſ. am lid intit. x init. m. J7. inqt= d dlictum, ve ,en- domino, à 2 5o- dnem illat star. etur id, q H uit antüm. nu E. erl. poſth. ſciii a8te aorumocd irop- hæredibut 0,8 dona, reſti E em aa hrred d- realis exec.& aeſt execi*ap⸗ Angel. in AArrf⸗ §& quic t Stüm, videtur q rur ne contra t nd eportati elt ſt aerat ext ruolibe Ktamen]*ν felu oteſtaten doi⸗ i.& cof 4 02 Kmaxim iohek reſtituti rical- 5 cauſan 401e cipituri t rem en b bitrer.„ M. 1 Cae — Liber II. 8 M MA R I y M. ⁊ Alienare qui non poteſt, nec poteſt agerè. 3 2 Judicis loco ſucoedit is, in quem ey neceſſitate ſta- tuts compromittitur. 3 Probhibitio alienatrzonis, quando non operatur. 4 Laudum habetur loco ſententia Judidis. 3 Fideicommiſſum in re ſubiecta reſlitutioni, quan- dAdo permuttitur. CASVS XLVIII. Colligitur exallegationibus. Tatuta blacentiæ de compromiſ- [G ſis inter affi nes ſiendis ldcum ſibi H tur lis vel controuerſia, latè defendit Maran. Blan. in tract. de compromiſſ. in 4. q. princ. in verſic. prohibita alienari, Cuius ſententia vltra ea, quæ ipſe adducit, videtur comprobari ex pluribus. Primò is, † qui non poteſt alie- nare, non poteſt agere. I. ait prætor.§. i. de iur. delib.& tamen is qui prætendit ſe vocatum,& veniſſe diem fideicommiſsi ad eius fauores, poteſt agere ad bona, quæ prætendit prohibi- ta alienari.. filiustamil.. cùm pater. I. peto.. patre. l. cùm pater.§. libertis de leg. 2. Quod ſi poteſt agere quamuis ex iudicio& ſententia poſsit ſequi alienatio, debet etiam poſſe ex ne- ceſsitate ſtatuti compromittere, licet ex com- promiſſo,& laudo ſequi poſsit alienatio, nam is † in quem ex neceſsitate ſtatuti compromit- titur, ſuccedit loco iudicis Bart. in l. fi. C. de iu- dic. qua argumentatione vtitur etiam Angel. conſ. 1o². Secundò, prohibitio † alienationis quicquam non operatur in alienatione neceſ- ſaria. l. alienationes fam. hercil. l. z.de fund. dot. J. peto.§. prædium de leg. 3.& maximè in alie- natione, quæ ſequitur ex actu iudiciali& ſen- tentia iudicis, etenim huiuſmodi alienatio ir- reuocabiliter valet etiam in præiudicium ſub- ſtituti.l ex contractu de re iud. l.i.§.denunciaſſe de vend. inſpicien. Barto. inl. in diem de aq. pluu. arcen.& commun. Doctor. eriam in re- bus expreſsè prohibitis alienari. Rip. l. filiusfa- mil.§. diui. num. 60.& 6I. de leg. 1. Ideod; pro- hibitio alienationis etiam non debet operari, quò adalienationem quæ ſequeretur ex laudo arbitrum electorum ex neceſsitate ſtatuti, cui 4 compromiſſum ſit neceſſariũ,& laudum † ha- beatur loco ſententiæ iudicis. Bart. d. l. fin. Ter- tiõò videtur caſus in l. hæreditas la prima ad Tre- bell. qui textus vult grauatum fideicommiſſo, poſſe compromiſſum facere. maximè, quando id facit ex neceſsitate, dum inquit ex ſtipula- tionibus, quib. neceſſe habuit promittere,&c. Nec releuare videntur duæ reſponſiones, quæ ad illum textum dari videntur, ſcilicet textum illum loqui in actionibus motis contra hære- dem,& quando non adeſt expreſſa prohibi- 4 Conſiltum XLVIII. y. tio alienandi, nam quò ad primam dicitur te- xtum loqui generaliter,& indiſtincte, Item facilius debet promitti compromiſſum in re ſubiecta reſtitutioni, quando † prætenſus fi- deicommiſſarius non poſsidet,& ſic eſt actor, quàm vbi poſsidet,& conuenitur argumen- to text. in l. ſi pro fundo. C. de tranſact.& co- rum quæ ſcripſere Bald. in cap. 1. de contro- uerſ. inter vaſall.& alium,&c. circa fin. Alexan, conſil. 41. numer. 2. ibro 6. Quò ad ſecundam dicitur bonorum ſuppoſitorum reſtitutioni puré prohiberi alienationem à lege I. final.§. ſed quia noſtra. C. com mu. de leg.& ſuppoſito- rum reſtitutioni ſub conditione alienationem factam eueniente conditione irritari.§. ſi au- tem ſub conditione ea lege vnde ſi quò ad ea, quæ aſſeruntur prohibita alienari non poteſt fieri compromiſſum ex neceſsitate ſtatuti ea- dem ratione, quò ad ſuppoſita reſtitutioni pu- rè, non deberet poſſe compromitti,& quò ad ſuppoſita reſtitutioni ſub conditione compro- miſſum debet adueniente conditione irritari, cuius contrarium diſponitur in eo text. Ex quibus videntur non ſubſiſtere ea quæ tradit Decius conſilio 44.& contrarium ſuadent ea, quæ ponit idem Decius conſilio 22. vbi ex plu- ribus oſtendit curatorem, qui non poteſtalie- nare, poſſe compromiſſum nec eſſarium facere, & quæ ſcribit Angelus conſilio 192. in fine,& pariter ſi bona, ſuper quibus mota eſt lis, aſſe- rantur feudalia, ſtatuti diſpoſitio locum ſibi vendicare videtur, nam textus apertè volunt ſuper feudo poſſe compromitti, ut in titul. leg. corr. 9.. in titulo de inueſt. in mar. fact.& in ti- tulo an apud iudic.&c.& eſt communis Docto- rum ſententia. ö CA 5VS XLIN. 1 q Publicatis honis Iulij, ijsque per Fiſcum apprehenſis,& factis proclamationibus iuxta formam conſtitutionum, Auguſtinus contra- dixit petendo declarari, quædam bona ad ſe ſpectare vigore cuiuſdam teſtamenti, contra- dixit& Antonius tanquam tutor Lazari, Au- guſtinus obtinuit ſententiam contra Fiſcum ad ſui fauores, Antonius nondum lata aliqua ſententia ſuper petitionibus per eum contra Fiſcum factis, emit à Fiſco bona Iulij, ſeu iura ſpectantia Piſco in bonis lulij. Stat decretum, quòdaà ſententijs latis inter Fiſcum,& priua- tos ſuper bonis publicatis non detur appella- tio. Auguſtinus petit ſententiam ad ſui fauores latam, exequi etiam contra eum, qui poſt ſen⸗ 8 tentiam, ſeu pendente lite emit. Antonius op- ponit ſe,& allegat inter alia, quòd pendente ap- pellatione per eum interpoſita à ſententia lata ad fauores Auguſtini nil debet innouari. Item bona prædicta ad ipſum ſpectare,& alio iure, quàm emptionis habitæ à Fiſco. Quxritur quid Iuris. 1 4 Petri Ant. Anguſ. in mat. contract. conſ. 8 V MMARIY M. 1 Quomodo intelligatur, quòd alienatione facta in frandem ereditorum non poſſit executio peti contra tertium,& num. 2. 3 Eiſéus non poteſt plus Iuris in alium trangferre, quâm ipſè habeat. 4 Appellatio terti pratendentis Ius in proprietate non impedit executionem ſententiæ latæ contra poſſéſſorem ſuper re petuta. Vm Piſcus tempore moti per Au- guſtinum iudicij, acſententiæ poſ 8ideret bona, ad quorum relaxa- tionem Fiſcus ipſe fuit condẽna- tus, licet ea poſt ſententiam, vel etiam ante lententiam, ſed poſt litem motam alienauerit in Antonium, executio ſententiæ latæ ſuper re petita fieri poteſt,& debet etiam contra Antonium abſque vllo proceſſu, Bart. in 1.1.§. fin. num;3. verſic item quòd ſi ſententia de litig.& in l. fin. verſ. quæro dicitur hic,&c. C. de litig.& latiùs in l.3. numer. 23. verſi. z. caſu. C. de pign. Bart. autem in l. à diuo Pio.§. ſi ſuper re- bus de re iud. num. 7. ex aduerſo allegatus, dum vult facta f alienatione in fraudem creditorum non poſſe executionem peti, contra tertium poſſeſſorem, niſi priũs agat reuocatoria,& re- ſcindatur alienatio, loquitur quando alienans tenebatur actione perſonali,& executio ſentẽ- tiæ debet fieri in alia re, quàm in re petita, vt di- ſtinguit ipſe met in d. l 3. num. 23. verſi. ꝛ.caſu. C. de pigno.& declarat Alexa. in d.§. ſi ſuper num. 10.dum reſpondet ad text. inl. chirographis de admin. Quòd etiam manifeſtè patet ex eo, quia Bar. Ioquitur in terminis.. item ſi quis in frau- dem Inſtit. de actio. eod. tit. de his quæ in fraud. cred. præter id, quod Cyn.& Bal. quos ſequitur Caſtr. in d.§. ſi ſuper. num. 7. expreſsè decidunt contra Bar. quando alienatio facta fuit poſt li- tem motam,& emptor ſciebat litem pendere, & omni in caſu ſententia Bartol. non procedit, quando t†res alienata ante venditionem effecta eſſet litigioſa, quia tunc indiſtinctè ſententia la- ta contra alienantem poteſt exequi contra em- torem, Alex. in d.§. ſi ſuper. nu. I. Bar. d. I. credi- tores. nu. 2 3. Bona autem de quibus agitur pro- culdubio dicuntur effectalitigioſa, Auth. litigi- oſa. C.de litig.& prædicta faciliùs in re præſen- ti procedere debent, in qua alienatio fuit facta in Antonium, cum clauſula, quòd per eam non fieret præiudicium his, qui litem mouerant contra Fiſcum, nulli autem dubium, quòd ſi cogerentur facere nouum iudicium cum em- ptore, quòd illis fieret magnum præiudicium. Neq; obſtat appellatio, quam Antonius vide- tur interpoſuiſſe, nam aut appellare prætendit tanquam ſucceſſor Fiſci,& non poteſt, quia ex diſpoſitione decreti, neque Fiſcus ipſe appella- re poterat,& † Fiſcus non potuit plus Iuris in e- um transferre, ꝗᷓ ipſe haberet, aut prætendit ap- pellare pro iurib. quę habere prætendit ex per- ſona ſua,& ſic tanquam tertius,& tũc audiri nõ 4 debet. Etenim appellatio † tertij prætendentis Ius in proprietate non impedit executionem ſententiæ latæ contra poſſeſſorem ſuper re peti- ta, l. 1s à quo de rei vend. cùm l. ſeq.l. penult. de peti. hære Inno. in c. veniens el z. nu. j. ver.& hoc intelligo de teſtibus. Bart. in l. penult. de petit. hæred& in d. 6. ſi ſuper reb. nu. 3. Bald. in c. cùm ſuper nu..& nu. 12. de re iud. Iaſ. d.. ſi ſuper re- bus in fin. Quæ ſententia procedit indiſtinctè, quando tertius ſciuit cauſam agi, Innoc. in d. cap. cùm ſuper. num. 9. verſi. ſi verò. Alex. in d.½. ſi luper rebus. nu. 24. CASVS L. Colligitur ex allegationibus. S V MA MA RTT M. 1 Lata daefinitiua ſententia ſuper principali expirat Iudicis ofhicium ſuper accéνſöris. 2 Mala fides non noset, niſi aduerſus eum, contra quem eſt. 3 n iudicis particularibus ad conſtituendum poſſi- dentem, in ficta mala fide quid requiratur. 4 Bona fides inducitur etiam ex iniuſtis& temera- ris cauſis. 5 Error Juris& facti quam bonam fidem inducat. 6 Ludò ad acquiſitionem fructuum non eſt neceſſaria bona fider, ſed ſufficit abeſſe malam. tenebantur rei conuenti, non fuerint pe- titi, neque in duabus ſententijs compre- henſi, non poſlunt vigore duarum ſententia- rum, aut iudicio executiuo peti, imò& ſi denuò peterentur, abſoluẽédi eſſent rei conuenti, tuùm * fictus, ad quos vigore tranſactionum 1 quia lata † diffniriua ſentẽtia ſuper principali, expirat iudicis officium ſuper acceſſorijs. l. 4. C. depo. tùm quia actrix prætendit ſe creditr icem certæ quantitatis, vnde gaudimentum petere, aliud non eſt, quàm petere vſuras, quodl iure Pontificio prorſus eſt inhibitum. Neque etiam poteſt petere fictus promiſſos per Reos conuẽ- tos in inſtrumento tranſactionum, nam hiali- ter peti non poſſunt, quàm vigore conuentio- num, quas cùm mulier impugner, ex eis ſe iu- uare non poteſt reg. ex eo. de reg. iur. Cumque actio ex locato quæ oritur ex contractu con- uentionum, ſit perſonalis, non poteſt alij quàm locatori aut hæredi competere. Neque etiam dici poteſt Reos conuentos teneri ſaltem à die litis conteſtatæ ad fictus, quaſi tunc fuerint in ficta mala fide. Nam cum in primo actu faſsi fu- erint ſe debitores inxta inſtrumentum conuen tionum,& obtulerint ſoluere, cui per Iudicem declararetur, inter ipſos& mulierem agentem non poteſt dici facta aliqualitis conteſtatio,& conteſtatio facta inter mulierem,& ſucceſſores Zeneſij, non poteſt cauſare malam fidem in a- lijs, nam effectus litis conteſtationis, quò ad in- ducendum fictam malam fidem, non porrigi- tur ad alias perſonas,& mala† fides non no d niſi ☛2 — — u*Qi— ⏑—— —— tertij eci 34 3 n orem„ en ml ſeg. 2 zclz na al enult=m ationibug. Ir M. der princin= ee ceſorns auerſus cun n⸗ cenffituen vyſ. e quid reau. cX ininſt 2 A erz. onam fdem= t. num non ℳ hra ſe malam. gore tranſſ t fum nti, nonfi t ape- ſententijs aοte. duarum aii- peti, imòd th iud trei cond igum tia ſuper Md, der acceſd endit ſeca? Acem udimentu M ete, re vſuras, 1lute ditum. Neſ*& dam os perke? ale, tonum, U ial rigote ce— dugnet, c— en reg. iur ld ex contt con⸗ on potelſ Auam tere. A cdie nulierefl? io 8 .) itis cont 3 rem,&! ſa malam 4 ir htion rigi⸗ — Liber II. b niſi aduerſus eum, contra quem eſt, Bartol.in l. ſi ædes in princ. de ſeruit. vrb. præd. l. cùm no- tiſsimi.§. ſed ſt quis. C. de præſcript. trig. anno. Bartol. in I. 2. numer. 4. C. de fruct.& lit. expen. inl. Fiſcus in q. de iur. Fiſc.& in iudicijs † parti- cularibus ad conſtituendum poſsidentem in ficta mala fide non ſufficit citatio, ſed requiri- tur litis conteſtatio, Bart. in l. ſed ſi lege.§. ſcire autem, de petitio. hæred. Caſtre. in J. ſi kundum. C. de rei vend. Neque etiam dici poteſt ex lite per mulierem motam contra ſucceſſores Zene ſij cauſatam fuiſſe ſcientiam in reis conuentis, quod fictus pro dimidia ſpectabant ad alios, quàm ad hæredes Zeneſij, quibus ipſi ſoluerũt ſictus& ſic eos fuiſſe in vera mala fide. primuͦm quia ipſi probabiliter ignorabant, an mulier eſ- ſet talis, qualis ſe aſſerebat, item ſtantibus de- ductis inter partes, ipſi habuerunt iuſtam cau- ſam credendi, quòd fictus ſpectarent hæredib. 4 Zeneſij,& cùm bona †fides inducitur etiam ex iniuſtis& temerarijs cauſis. l. igitur.§.& genera liter de lib. cau. gl.& Bal in l. 1. in fin. C. vbi cau. 5 ſtat.& error † non ſolùm facti, ſed etiam iu- ris inducit bonam fidem, quò ad acquiſition? fructuum, licet non quò ad præſcriptionem gl. in l. quòd vxor de acquir. poſſeſſ. Bald. nume. z. Caſtr. nu. z. in dictal. venditioni,& error etiam in iure facit ceſſare malam fidem. Caſtren. inl. nunquam in fin. prin. de vſucap.& quò ad ac- Auilidiodem fructuum non eſt neceſlaria bona des, ſed ſufficit abeſſe malam fidem, Bart. in l. ſed ſi lege.g. ſcire de petit. hæred. CAVS TI Colligitur ex allegationibus. SV A AM A RITV M 1 Quid operetur elauſula quædam, ſcilicet, quodnon contraueniatur llaudi forma. 2 Ex contrauentione ſigularwſucceſſoris commit- titur pœna contra auctorem quæ contra ſin gu- larem ſucceſſorem extgitur. 3 Ludicia,& contractus, ſeu quaſi, æquiparatio. 4 Perlitis conteſtationem dicuntur liregantes quaſi contrahere. 5 Lite mota ſuper poſſeſſione, poſſeſſio afficitur vitio litis,& ad Juemcunque tranſit, cum huinſmo- di vitio, tranſfir. 6 Pactum appoſitum poſſeſſtoni tempore traditionis 1 E acceptionuis, nocet etiam his, quibus acqui- eus in dominio reinonpoteſt præiudicare. 7 Quid poſſit vaſallus circa feudum in praiudici- um domini facere. 8 Conadickio quando datur illi cuius nomine aliqua es poſſidetur. 9 Actionem qui ſibi reſeruat ad promiſſionem ha- beri debet, ac hipoſſeſſionem reſeruaſſet. 10 Nonintereſt fattum quidnon ſit vel reſolutum. n Poſſeſſor cum impugnat tranſactiones non deber Poſſe ex eus iuuari. (ouſilum LI. 12 Allio contra tertium quando poſſit aari ex patt⸗ intra duos., 13 Condictiones quæ pro repetenda poſſe ſſione den- tur contra quſcung, 4 Nappoſita in Laudo, ſi contingat de Ih ſcendentes petri mouere litem 3 † contra formam Laudi, quòd ees bona per Laudum adiudicata Pe- tro, ſiue eorum poſſeſsio eo in caſu transfe- ratur ipſo iure& facto,& transferri debeat in Antonium, ſeu eius doſcendentes,& cauſam ab eis habentes, eisque liceat propria auctori- tate dictam poſſeſsionem apprehendere,& o- mnia alia facere ad finem& effectum, vt ante omnia reponantur ad poſſeſsionem dictorum bonorum,& ita& totaliter, quòd ex ſententia, laudo& arbitramento Petrus ac deſcenden- tes eius nullum ſentiant commodum etiam reſpectu poſſeſsionis, valeat,& ob eam detur repetitio poſſeſsionis, difficultas duntaxat ſub- eſſe poſſet, an contra poſſeſſorem, qui præten- dit ſe non hæredem betri, effectum operetur, & exercere poſsit,& quòd poſsit, videtur text. inl. Titius de ſeruis export. in l. ſi quis ſub hoc- de contrah. empt. gloſſ. inl. ſi pendentes dev- ſufruct. vbi ſi ſeruus fuerit venditus ſub hoc pa- cto, ne proſtitueretur, vel ne Romæ morare- tur, ſi ſeruus tranſeat in tertium,& proſtitua- tur vel Romæ moretur, poteſt illi tertio aufer- ri,& Tex contrauentione ſingularis ſucceſſoris committitur pœna contra auctorem, quæ con- tra ſingularem ſucceſſorem exigitur, Baldus in dictal. Titius, ad idem textus inl. Caius de ma- nu.vbi ſi ſeruus credens ſe liberum, cùm eſſet ſeruus, emat ancillam ealege. vt manumitta- tur intra annum, huiuſmodi pactum poteſt exequi etiam cõtra dominum, ad quem ancilla peruenit. Ad hæc quando res venditur cum pa- cto, quòd ſi pecunia ſuo tempore nõ ſit ſoluta, vel alius meliorem conditionem attulerit, res ſit inempta, eueniente caſu, quo pecunia nõ ſit ſoluta, vel alius meliorem conditionem affe- rat, competit venditori actio contra quoſeun- que poſſeſſores. l.ſi quis hac. de re vendi. l. fina. de leg. commiſl. Caſtren. inl. ſiäte. C. de pact. inter empt.&c.& ſi venditur vel donatur res cum pacto, quòd ſiemptor vel donatarius alienaret, eo ipſo reuertatur ad venditorem vel donatorem,& in eum caſum donatarius vel emptor conſtituat ſe poſsidere nomine dona- toris vel venditoris, datur ex huiuſm odi pado actio contra tertium, in quem facta ſit aliena- tio, Bactol. in J. filiusfamil,§. diui numero 14. de legat. primo,& ſi factum ſit inter ementem & vendentem pactum de retrouendendo,& quòd ſi res alteri venditur, emptor eam habe- re poſsit eodem precio, ex huiuſmodi pacto competit actio contra tertium, ſi verum eſt id, quod ſcripſere Guido Papæ quæſt. 56. Cagno. in 1.2. numero 117. C. de pact. inter empt.& vendi- quorum exemplo& ſi poſſeſsio traditur cũ pa- cto, quòd S. Vbitari non poteſt, quin clauſula ““ z Petri Ant. Ang in mat. contradt. conſ. cto, quòd ſi deſcendentes accipientes moue- rint litem, poſſeſsio transferatur in traden- tes, ita quòd ante omnia reponantur ad poſ- ſeſsionem mota lite per deſcendentes accipi- entis, debet contra quoſcunque competere a- ctio ad poſſeſsionem,& licet ex huiuſmodi pa- cto poſſeſsio ipſo Iure transferri non poſsit· a- ctio ramen ad adipiſcendam ſeu recuperandam poſſeſsionem transferri poteſt. Prætereà cùm Tiudicia& contractus ſeu quaſi, æquiparen- tur l.z.§. idem ſcribit. vbi not. Bartol. numero 3. 4 de pecull.& per litis † conteſtationem dican- tur litigantes quaſi contrahere, gloſſ. in l. 2.§. fina.Bartol. numer9 2.de præto. ſtip. ſicuti lite mota ſuper poſſeſsiõe poſſeſsio afficitur vitio litis Bartol. in I. I.§. I. de ſitig.& ad que mcun- que tranſit poſſeſsio, tranſit cum huiuſmodi vitio, adeò quòd ſententia latæcontra primum poteſt exequi contra tertium ſuccedentem in poſſeſsione.l. fina. C. de litigio. vbi id not. Bar- tol.& idem Bartol. in dicta I.1. ita ſi in tradit io- nepoſſeſsionis tradens& accipiens apponant conditiones& modos poſſeſsioni, poſſeſsio debet affici vitio& qualitate conditionis ad- iectæ,& dato, ſine veri præiudicio, quòd Pe- trus non potuiſſet præiudicare futuris deſeen- dentibus circa dominium, tamen in acquiren- do poſſeſsionem poruit apponere modos,& 6 qualitates poſſeſsioni,& pactum f appoſitum poſſeſsioni tempore traditionis& acceptio- nis nocet etiam his, quibus acquirens in do- minio rei præiudicare non poteſt. l. Caius de manumiſſ. l. conitra Iuris.§. ſi filius.vbi not. Bald. in fin. Angel. numero 5. Iaſ numero 10. de pact. & quamuis dominium fuiſſet quæſitum Petro ex teſtamento maiorum, non extradirione fa- cta ab Antonio, tamen negari non poteſt, quin ex huiuſmodi traditione Petro fuerit quæ ſita poſſeſsio,& ideò poſſeſsioni quæſitæ per Pe- trum potuerint apponi conditiones etiam in præiudicium eorum, quibus Petrus alids non poterat præiudicare Et ad hoc conuenit, quod ex Iſern. tradit Afflct. in 9. ſi vaſallus. numer. 37. vſque ad numer. 40. ſi de feud. fuer. controuer. vbi oſtendit, licet vaſallus † non poſsit impo- nere ſeruitutem feudo in præiudiciam domi- ni, poteſt tamen eidem præiudicare cirea poſ- ſeſsionem. Ideoque ſi vaſallus ceciderit à poſ- ſeſsione feudi,& ex interuallo ſpoliauerit poſ- ſeſſorem, ſi feudum poſtea perueniat ad domi- num, poterit ſpoliatus contra dominum inten tare poſſeſſorium recuperandæ, quamuis do- minus feudo reſtituto poſsit agere contra poſ- ſeſſorem, cuius exemplo,& licet Fetrus non po tuiſſet præiudicare deſcendentibus in dominio bonorum, tamen circa poſſeſsionem potuit præiudicare accipiendo illam adisctis qualita- tibus, quemadmodum& vaſallus poteſt domi- no præiudicare circa poſſeſsionem accipiendo illam vià poſſeſſore adeò quòd actio ad poſſeſ- ſionem recuperandam, quæ competebat con- tra Petrum, ex eius facto competet etiam con- tra deſcendentes, quamuis hi bonis reſtitutis 4— 0»“ poſſent agere contrapoſſeſſores, ſicuti& actio ad recuperandam poſſeſsionem, quæ compe- tebat contra vaſallum ex facto,& ſpolio vaſal- li competit etiam contra dominum, cui vaſal- lus in dominio præiudicare non poterat,& quamuis poſſeſſor rei alienæ non poſsit obli- gare eius dominium, poteſttamen ſuper poſ- feſsione conſtituere Ius alteri etiam in præiu- dicium domini. Nam fi quis trem quam poſsi- det conſtituat poſsidere nomine alterius, licet ſit aliena, tamen illrpro quo conſtituerat poſ- ſidere, datur condictio ex l. fina. C. de acquiren. poſſeſsio. contra quoſe unque ad recuperandã poſſeſsionem, dictal. finali, etiam contra do- minium, nam remedium illius legis, eſt recu- perandæ poſſeſsionis, ſecundum receptiorem ſententiam, Ripa. in rubrica de interd. numero 6.& contra agentem ad recuperandam poſſeſ- ſionem, non obſtat exceptio dominij, ſed& cùm paria ſint amittere poſſeſsionem ſine cau- ſa, vel ob cauſam, quæ ſecuta non ſit,& paria ſunt poſſeſsionem perueniſſe ad aliquem ex non iuſta cauſa, vel ob cauſam, quæ non redijt: ad non iuſtam cauſam. I. 1.§. penultimo,& fin. I. 2.& l. 4. de condictio. ſine cauſa. Cumque Antonius ſi amiſiſſet poſſeſsionem ſine iuſta cauſa, vel ob cauſam iniuſtam, ipſi& eius ſuoceſ ſoribus competeret contra quoſcunque ad re- cuperandam poſſeſßsionem condictio ex Ca- none reintegranda,3 q. ů. contra quam nõ ob- ſtaret aliqua exceptio dominij, ſecundum rer ceptiorem ſententiam. Idem eſſe debet, ſi poſ- ſeſsionem am iſerunt ex cauſa, ſcilicet ne pe- trus& eius deſcendentes nõ moleſtarunt ipſos, aut eorum ſucceſſores, quæ cauſa non ſit ſe- cuta,& quæ redierit adcauſam non iuſtam, quia deſcendentes Petri moleſtauerent hære- des ipſorum,& quamuis remedium dictis Ca- nonis, aut alia poſſeſſoria, non dentur his, qui facto ſuo cecideruut à poſſeſsione, vel eam ſponte in alium tranſtulerunt Ripa. in rubrica de interd. numero. Tamen id procedere po- teſt duntaxat, quando quis ſimpliciter tradit poſſeſsionem, non autem quando tradit cum qualitate& conditione reſolutiua traditionis ſeu amiſsionis poſſeſsionis,& vt incertum ca- ſum tradens deberet reponi in poſſeſsionem, nam eueniente illo caſu tradens non dicitur ſponte amiĩſiſſe poſſeſsionem,& reſeruando † ſibi actionem ad poſſeſsionem perinde habe- ri debet, ac ſi poſſeſsionem reſeruauiſſet. I. qui actionem. de regul. iur.& ſicuti quando res ven dita traditur, poteſt venditor paciſci, quod non tranſeat dominium, niſi precio ſoluto, vel ſi transfert, reſeruare ſibi iniectionem manus, ſi precium non ſoluatur, vel pacta non ſeruentur, Bald. in rub. C. de contrah. empt. numero 13, ita & tradens ſponte poteſt ſibi reſeruare lus pol- ſeſsionis,& actionem illam recuperandi in 10 certum caſum,& quicquam non intereſt, † fa- ctum quid non ſit vel reſolutum, l. ſi extraneus de cond. ob cauſ. l. voluntate.§ fin.& ibi not. Ang. quib. mod. pigno. vel hyp. ſolui. ꝓrætereà cu˙ùm . „C ominealte üer no conſtit d Call. uta non ſi niſſe ad à In er am, quæ cäjt H penulti ef. ne cauſa.—an ſebionem Ka iul am, ipſi&ſlctel a quoſcun a 1d. m condich(- contra qui tob. ninij, ſecu hr. em eſſe de po9 auſa, ſcili be. ö moleſta t 0s Jux cauſa aotfe⸗ cauſam ud at am, moleſtaneſ Torre- emedium Bi(a. „non dent sqbl ſſſeßione eam cunt Ripa ibtic en id pro Se po iis(mpli= tadt nquandoſ? 4. Cun (olutiua! Tiohb &tin i c5 dni in pot A ne tradens t ccllt em,& Auandd Liber II. eum † poſſeſſor impugnet tranſactiones, nõ de bet poſſe ex eis iuuari. l. ex eo: de regu. iur. poſt legatum.§. amittere. de his qui vt indig. Adhæe quamuis controuertant Docto. an pactum de 12 †retrouendendo poſsit exerceri contra tertiũ poſſeſforem, ramen de æquitate datur actio in factum in rem ſcriprta, ex quo dominium exiuit àvenditore non ſimpliciter, ſed cum onere, Mol. in add. ad conſ. Alex. 10. lib. 1. num.. cuius exemplo, licet ei, qui tradidit ſponte poſſeſsio- nem, non poſſet dari actio perſonalis, aut poſ⸗- ſeſſorium ad recuperandam poſſeſsionem, ta- men quando tradidit poſſeſsionem non ſimpli citer, ſed cũ conditione retranslationis in cer- tum caſum debet ex æquitate dari actio in factũ in rem ſcripta contra quoſcunꝗq;, quod expreſ- 8é voluit Bar. in I. ſi tertius.. ſi priùs de aq. plu- ui. arcen. Tandem cùm cauſa defecerit, propter quam poſſeſs io, quæ erat penes Antoniũ, fuit relaxata Petro, cumq́; poſſeſsio peruenerit ad Reum conuentum, isq́; prætendat poſsidere ti- bldem condictio triticaria l.l1.& 2. de tritic. quæ I3 Tcondictiones pro repetenda poſſeſsione dan tur contra quoſcunq;. Bart. in l. ſi coloni. num. I.lib. 11. Alex. conſi. 92. num. 6.lib5. CaAaSvs LII. 4 Petrus de anno 5Go. vendidit prædia quę- dam lulio, parte precij recepta,& habita fide vſque ad quatuor annos alterius partis. De an- n0 562. interfectus fuit quidam tamen ignoto occiſore. De anno ¹§ 64 Iulius ſoluit reliquum precij Petro. De anno 1§65. apparent indicia quædam contra Petrum, ſcilicet quòd ipſe de anno 15 62. interfecerit hominem illum,& ided de dicto anno fuit inquiſitus abſens,& contu- max fuit habitus pro confeſſo vigore ſtatuto- rum& tanquam confeſſus fuit vltimo ſuppli- ) cio abſens condemnatus& bona eius publica- ta. Adeſt decretum Principis, quòd à die com- miſsi delicti, propter quod bona veniant pu⸗ blicanda, bona omnia delinquentis ipſo iure ſint& intelligantur applicata Fiſco, cuius de- creti vigore Fiſcus agit contra Iulium, petendo pecunias de anno 1564. ſolutas Petro, quaſicre- ditum illud vſque à die commiſsi delicti tranſi- uerit in Fiſcum. Quæritur an iuſtè agat. S V AMA M A RI V M. 1 Ex ficta confeſſione contumacis non probatur con- vra aliquem téertium. 2 Debitor ignorans ceſſionem, ſiſoluit primo credi= 1 tori, liberatur. 3 uorantia in dubio praſumitur. Connum LII g⸗ NNS Niuſtè videtur Fiſcus agere, nam 3, Kmacis non probatür contra luli- Cum, ꝓꝙᷓ Petrus hominem occide- 2Erit.. eius qui delatorem. deiur. fiſc. Bart. it fur. in l. cùm filius. in ꝑrin. nu. 2. de verb. obl.& ſententia lata contra contumacem non nocet alteri etiam in caſibus, quibus ſententia contra vnum lata alij nocet.l. qui repudiantis. iuncta l⸗ Papinianus.. fin. de inoff teſtam. l.præſes. C. de pign. l.ſi proluſorio:§. quotiẽs de appellat. Bart in d.l. cùm filius in fin. prin. Alex. in l. ſæpè nu. 78.de re iud. Prætered quemadmodum ſi cre- ditor transferat ius crediti in alium.& debitor 2 †ignorans ceſsionem ſoluat primo creditori, liberaturl. fin. de tranſact. l. 3. C de noua. ita& licet Petrus delinquendo tranſtuliſſet ius cre- diti in Fiſcum, tamen Iulius ignorans delidum & translationem crediti in Fiſcum ſoluendo eti, 3 Petro fuit liberatus,& ignorantia f in dubio tulo lucratiuo prælegati,& ſucceſſoribus Anto- nij non poſsit eſſe conſultum agendo contra hæredes Petri, qui nulli ſunt, contra Reum con- b uentum competere debet ad poſſeſsionem re- cuperandam condictio ſine cauſa ex æquitate. l. ſi me& Titium. ſi cert. pet. Bar.& alij in dicta. præſumitur. l.veriùs, de prob. maxime in re pro poſita, in qua magiſtratus,& ferè om nes igno- rabant Petrum interfectorem hominis illius. CASVS IIII. a Annibal bona quædã indebitè occupauit, eaq́; donauit filiæ abſenti( Notario pro ea ſtipu lante) reſeruato ſibi vſufructu, eaq; conſtituit poſsidere nomine filiæ. Dominus bonorũ mo- uit litem contra Annibalem qua pendente do= minus accepta pecuniarum certa quantitate ceſsit Annibali omnia iura, ſibi in dictis bonis cõpetentia, deinde bona vendidit, illorumque poſſeſsionem tradidit Iulio, deceſsit donataria, deinde Annibal. hæredes donatariæ agũt virtu- te prædictæ donationis contra lulium ad bona. Quaritur an lure agant. S. E AM AM A KIV M. 1 Altio perſonalis non datur contra Fingularem ſue- do‿ſſorem. 2 Donator non poteſt dominiam rei aliena inalium trangferre donando. 3 Vendens rem alienami fi illius poſted effciatur do- minus, noua traditione trangferet domimum in emptorem. 4 Lusſuperueniens auttori quomodo poſſit prodeſſe ſucceſſori-. 5 Poſſeſſio quando Per mortem donatariæ euaneſcit. re videantur contra donationem (actam à patre filiæ, cuius vigo- e agi videtur, tamen præſup- poſto, quòd illa fuerit valida, actor videtur repellẽdus, etenim aut agit actio- ne f perſonali oriente ex cõtractu donationis, & illa non datur contra ſingularem ſucceſſo- rem I. fin. in fi.de contrah. empt. aut agit reivé- dicatione, quaſi per donationem domi mium 4 uerlt 1 ſi multæ luris regulæ pugna- (erxficta fconfeſsione Petricontu- n.ſi is qui rem.§. ſi tu Titium. in fi.de 1 Petri Ant. Anug in mat. contract. conſ fuerit in donatricem translatum,& huiuſmodi actio illi competere non videtur, nam dona- 2 tor f non potuit dominium reialienæ in alium per donationem transferre l. nemo plus de re- gul. iur. Nam& ſiis qui vendidit rem alienam, T†Etradidit, efficiatur deinde ex noua cauſa dominus, non transfertur dominium in em- ptorem abſque nouatraditione. Caſtrenr. in 1. ſi quis alienam de actio. empt.-& quamuis em- ptor ex æquitate poſsit opponere exceptiones, rem ex cauſa mutui ad eos, qui ex alia cauſa dd praæterito fatentur ſe debitores. 7 Priuilegium prælationis mulierum, ad quos de bi- tores debeat reſtring:. 9 . Nſtrumentum exhibitum prin- — cipaliter continet promiſsionẽ Ade reſtituendis libris mille, ſi& S quando Lucretia peruenerit ad matrimonium, quæ conditio quæ ſuperuenerunt venditori poſt contractum 1 Iſcilicet ſi& quando,&c. habet vim cauſæ,& Lillicitè,& ibi Bart. de reb. eo- nuſquam tamen legitur, quòd poſsit intentare actiones, quæ venditori poſt venditionem quæſitæ ſunt, imò 4 jura dicunt, ius ſuperueniens auctori meo ex noua cauſa prodeſſe mihi, quò ad excipiẽedum, non quò àd agendum, dictal. illicitè, Bart. in l. cum vir. numero 9.& numero 10. Caſtren. nu- mero 7. de vſucap. Non etiam competeret fi⸗ lijs donatariæ condictio exlege fin. C. de acqu. poſſeſſ. quaſi donator conſtituerit poſsidere nomine illius. Primùm, quia poſſeſsio aliqua non potuit quæri donatariæ abſque eius ratifi- catione l.communis ſeruus.6. fin. de acqui. poſ- ſeſſ. Secundò, quia per f mortem donatariæ euanuiſſet poſſeſsio, quam ipſa habebat l. qui vniuerſas.. qui per colonum. de acqui. poſſeſſ- CASVS LIIII. IInſtrumento continetur, Sponte,&c. pro- mitto dare& ſoluere Carolo eius fratri libras mille, ſi& quandocunque Lucretia eorum ſo- ror peruenerit ad matrimonium,& quas libras mille dictus Petrus confeſſus fuit, habuiſſe& recepiſſe in depoſito à dicto Carolo præſente & deponente,&c. Et pro obſeruatione præmiſ- ſorum dictus Petrus obligauit dicto Carolo o- mnia eius bona.&c. Petrus deinde accepit mu- tuam pecuniam ab Annibale, de cuius actuali numeratione conſtat ex inſtrumentis,& pro illa obligauit omnia eius bona. Carolus& An- nibal ambo agunt contra bona betri. Carolus dicit, ſe anteriorem in hypotheca, quia priùs contraxit, Annibal verò dicit, ſe potiorem, quia de actuali numeratione pecuniæ per eum cre- ditæ conſtat. Quxritur quid Iuris. V M M A RTV AN. 1 Conditioſi& quando quam uim habeat. 2 Attendi debet id, quod principaliter agitur. 3 Indudta ad diminutionem non debent operari augmentum. 4 Mulier in dote confeſſata prafertur poſteriori- bus creditoribus, niſi id ſit factum in eorum audem. 5 Confeſſio ex alia cauſa quàm mutui& dotis ſta- tim eſficaciter obligat. 6 Arguere non licet 2 eo, qui confitetur ſe debito- operatur vt promiſsio non pofsit dici facta fi- ne cauſa.l.à Titio de verb.oblig. quo ſtante pro Carolo videtur caſus inl. qui Balneum. 5. 1. verſ. amplius,&§. ſed ſi hæres. in l. potior in princ. verſicu. videamus. qui potio. in pign. habean. vbi fi is qui promiſit ſub cõditione, obliget rẽ, & pendente conditione accipiat ab alio pecu- niam mutuò,& eandem rem obliget credito- ri, deinde eueniat conditio promiſsionis, is qui ſub conditione fuerat ſtipulatus, præfertur in hypotheca, cuius exemplo, cùm Petrus promi- ſerit mille Carolo, ſub conditiotie, ſcilicet, ſi& cùm Lucretia contrahet matrimonium, licet pendente conditione alius crediderit& nume rauerit pecuniam Petro, tamen adueniente cõ- ditione promiſsionis, Carolus in hypotheca præferri debet. Neque obſtat, quòd in eodem inſtrumento poſt promiſsionem, de qua ſupra dicatur. Et quas libras mille dictus Petrus fuit confeſſus habuiſſe& recepiſſe in depoſito à Carolo præſente& deponente,&c.& ideò præ- ferri non poſsit, quò ad hypothecam, poſterio- 3 ri creditori, quem conſtat verè numerauiſſe pe- cunias, ad quas agit, vt cenſuere gloſſ. Baldus& Angelus inl. diuerſis. C. qui potio. habean. Rip. inl. priuilegia, numero 33. de pri. cred. Nam re- ſponderur primò, † attendi debere id, quod principaliter agitur. l.ſi quis nec cauſam ſi cer- tum petatur. Et cùm confeſsio illa, habuiſſe in depoſito, appoſita ſit, non ad minuendum, ve- rùm ad corroborandum obligationem, non debet operari vltra intentionem agentium. l. non omnis. ſi certum petatur, neque debet mi- nuere, aut minoris potentiæ reddere obliga- tionem perſonalem aut hypothecariam. I. ſi mancipia in princip. de fide inſtrument. quem- admodum †& inducta ad diminutionem, non debent operari augmentum. l. legata inutiliter de adim. j. cùm tale.. fi.de conditio.& demon- ſtratio.Secundò reſpondetur, ſententiam glo. Bald.& Angel. non probari. l. vt fatetur Rip. di- cto numero 23.& contra illam videntur aperti text.ſcilicet in dicta l. potior in princip.&§. ſed ſi hæres. Etenim in illis non apparet pecuniam aliquam fuiſſe realiter numeratam ei, qui ſub conditione promiſerat, imò contrarium præ- ſupponere videntur,& tamen is qui ſub condi- tione fuerat ſtipulatus, præfertur in hypotheca his, qui pecuniam deinde actualiter credide- runt. Item contra gloſſ. Baldum,& Angel. vrge- re videntur, quæ ſcripſere Barto. numero 1. An. gel. numero 4. in Authen. ſed iam neceſſe. C. de donation. latus, pra Ar i däi cüm betri e mi. litione, ſciix natrimoni mlicet zcredideri ume — men adueſ Seci. rrolus inh eheca ſtat, quöd; iden ionem, di m upa llle dictus! zfit epiſſe in ol ente,&c& lpte- pothecam e rio- verè num tnepe. ſuere glol dsd i potioha dip. depri. cre Mne. ndi deben E uod is neccau icer- eſsio illa, Faifei dadminu nie⸗ obligatio e nol b tionem umm tur, nequ? ketal- tix reddt lg- hypothec!. 1 rinſtrum uecn⸗ zarto.n? 1.(d. .— V ſediam!t— utiol. uen Lrihber 71 4 donation. ante nupt. ſcilicet mulierem in do- rte confeſſata præferri de iure communi poſte- rioribus creditoribus mariti, niſi confeſsio do- tis ſit facta in fraudem futurorum creditorum. Tertiò reſpondetur, quòd vbi ſentẽtia gl. Bald. x Angel. in dicta l. diuerſis. ſit vera, illa neceſ- ſariò eſſet intelligenda ſecundum terminos dictæ l. diuerſis, qua præfati fundant ſe, ſcilicet in anteriore creditore ex cauſa mutui confeſ- ſati,& non poteſt procedere in creditore an- teriore ex alia cauſa, quàm mutui vel dotis. Ee tenim † confeſsio ex alia cauſa, quàm mutui, vel dortis, ſtarim efficaciter obligat,& illi non poteſt opponi exceptio non numeratæ pecu- niæ, licet ſecùs in confeſsione ex cauſa mutui, l.aduerſus,& ibi not. Caſtren. qui loquitur de confeſsione ex cauſa depoſiti. C. de non nu- merat. pecun gloſſ. inl. ſi ex cautione. in verb. probare,& ibi Bald. numero 3. in tertia oppo- 6 ſitio. eodem titulo,& non† licet argumentari ab eo, qui confitetur ſe debitorem ex cauſa mu tui ad eos, qui ex alia cauſa de præterito faten- tur ſe debitores.l. generaliter. C. de non nume rat. pecun. Qua de re Alexand inl. i. numero 34. verſic. circa quòd primo Aret. numero. ſo- luto matrimonio, ſcripſere ſententiam. Bald. Angel.& Imolenſ. aſſerentium mulierem in do 7 teconfeſſata habere priuilegium † prælationis contra creditores probantes creditum per ſo- jam confeſsionem, debere reſtringi ad credi- tores excauſa mutui, ſecùs ſi ex cauſa depoſiti vel alia, quæ ſententia comprobatur per text. in dicta l. generaliter. Quartò reſpondetur, quòdilla verba, confeſſus fuit habuiſſe in de- poſito, probant depoſitum contra confiten- tem. l. Publia.§. fina.& ſic numerationem, cùum depoſitum non contrahitur, niſtrei interuen- tione. I..§. is quoque el ſecundo, de action.& obligation. Ideoq́; etiam videntur probare de- poſitum& actualem traditionem contracos, qui pôſt contraxerunt cum confitente, vt inno diſsimili caſu tradidit Alexand. in l. I. numero 34. verſiculo articulus iſte,&c. ſoluto matri- monio.& contra eos, qui poſteâ cauſam ha- buerunt à confitente, vt in terminis ſimilibus ex Iaſ. Butr.& Socin. ſcripſit Rip. inl. ſi rem ali- quam. num. 42. de acquiren. poſſeſl. b CASVS LV. F Iiuia Placentina nupſit Laudenſi, mortuo eo, lulius hæres illius dedit in ſolutũ Liuiæ pro reſtitutione dotis prædia quædã poſita in agro centiæ, quæ prædia incontinenti Liuia locauit Iulio, cum pacto, ꝙ Iulius poſſet illa redimere vſq; ad nouem annos eodem precio. Elapſis vn decim annis Linia coram prætore Laudæ con- nenit lulium ad relaxationem prædictam,& poſtlongam litem obtinuit rem iudicatam ad ſui fauores, poſte lulius obtinuit à Senatu Me- diolani, vt non obſtante lapſu temporis admit- teretur ad redimendum. Laudenſi, inſtrumentum fuit confectum Pla- Quaritur, pecuniæ ſecundum quem valo- rem ſint ſoluẽdæ, an temporis præſentis, an ve- ròô temporis dati in ſolutum, attento quòd pe- cuniæ nunc ſunt maioris valoris. Item quæritur ſe cundum quem curſum ſolui debeant, ſcilicet Laudæ, an verò Placentiæ. S V A AMARIV A. 1 Solutio in contractibus fier: debet ſecundum tem- 2 pus contractus. 2. Solutio in venditione debet fieri de moneta curren e inloco contractus. imitat. nu 4.. 3 Locus contractus quando non attendatur. 4 V. 6 pecuniæ loci vbi actum eſt, quando atten- datur. inf contractibus attendi debeat tempus cõtra- ctus, vt tradidere Bald. in l. illud. nu. 13. C. de ſa- croſ.Eccl.in l. ſi duob. nu. 4. C. com. de leg. conſ. 499.& 500.libr. plures quos refert& ſequitur Curt. ſenior. in l. cùm quid. num. 14. ſi cert. pe- ta. quæ eſt impreſſa inter tracta. mone.& vide- tur caſus in c. olim de cenſib. vbi nota. Abba. numero 4.& in c.cum Canonicis, eodem titu- lo, vbi inquit Abba. ſatisfaciendum debitori, ſecundum monetam currentem temporecon- tractus. Idem tradit Guid. Papa, deciſ. 483.& eſ- ſe communẽ inquit Ioannes Regnãdus Doct. Gallus in ſuo tracta. de moneta,& in dote data. Afflict. deciſio 19 4. vbi dicit ita fuiſſe de- ciſum per conſilium Neapol.& in terminis pa- cti de retrouendendo, vt ſcilicet volens redime re teneatur ſoluere ſecundum valorem mone- tæ temporis venditionis, tradit Cagnol. in l. ſe- cunda. num. 119. in prima repetitio. C. de pact. int. emptio.& venditio. Quòd ſi etiam verior eſſet eorum ſententia, qui voluere attendi de- bere tempus ſolutionis,& pecunias ſoluendas ſecundum valorem temporis ſolutionis, quam tenuere Bart.& alij plures non mediocris au- ctoritatis, tamen eorum ſententia procedere non poſſet in propoſito caſu, quo Iulius fuit in mora,& tempore conuento non redemit, Cur. ſenior in dicto tracta. de monet. numero 13. Afflict. dicta. deciſio, numero quarto.& faten- tur omnes in d. l. cùm quid,& in l. Paulus de ſo- lut. Pecunię quoque ſoluendæ videntur ad cur- ſum Laudæ, nam quamuis Bart. inl. ſemper in ſtipulationibus de regul. iur. ſcripſerit, ſi exi- 2 ſtens beruſij † vendat fundum poſitum Eugu- bij pro centum libris intelligi de moneta cur- rente in loco contractus, id tamen non vide- tur procedere in præſenti caſu, nam cùm dos eſſet reſtituenda in ciuitate Laudæ. l. exigere de iud. datum in ſolutum intelligitur factum proillis pecunijs, quæ in ciuitate Laudæ erant K tunc E — 1— —————j —— ————— Perri Ant. Anguſ. in mat. contract. caed tunc reſtituendæ. Adhæc licet vbi agitur de ſo- lennitate contractus, vel de his quæ reſpiciunt deciſionem, attendarur locus contractus.l. fun- dus de euict.tamen vbi agitur de his, quæ pro- ueniunt non ex ipſo contractu,& ſecundum e- ius naturam, ſed ex aliquo extrinſeco poſt con- tractum contingente, attenditur † locus non contractus, ſed iudicij,& vbi res petitur, Bart. inl. cunctos populos. numero 19.& 20. vbi San- ſeuerin. num. 131. C. de ſummatrinita. Vnde cùm in repræſenti ob moram& negligentiam Iulij motum contra illum fuerit iudieium ad relaxationem bonorum,& agatur de his, quæ Proueniunt non ex natura contractus, vendi- tionis& locationis, ſed de qualitate pecunia- rum ſoluendarum vigore conceſsionis factæaà Senatu, attendi debet non locus contractus, ſed iudicij, bona etenim redimuntur,& pecu- niæ ſoluuntur, non ex vi contractuum, ſed quia 4 ſic placuit Senatui. † Prætered cùm lulius non redemerit bona tempore conuento,& fuerit in mora, inſpici debet valor pecuniæ loci vbi a- ctum eſt.l.vinum in fin. ſi cert. peta. l. fin. de tri- tica. Cùm iure contra illum fuerit actum in ci=- uitate Laudæ. gloſſ. fin. dicta. I.vinum,& in l. Ra- tio.§. fin. de actio. empt. imò ad relaxationem bonorum non potuit alibi conueniri. l. fin. C. vbi in rem actio.& hoc caſu præcedente ſcili- cet mora, attendendum eſſe valorem loci vbi a- gitur. per tex. in d. l.vinum. fatetur Cagno. in d. I. ſemper in ſtipulationibus,& ob id limitant tradita Per Bart in dicta leg. ſem per. s v at t A XII A9 1 praſeripriones exeraiudiriales, non turrunt 5 iure contra minores: ſecus indicialis. 2 Tempus ad appellandum ve'praſe 2enduam en- pellationem currit contra minores. 3 Maa quando datur reſtitutio aduerſius uphan inſtantiæ,& quando non. num. 4. CAs VS LVI. Colligitur ex allegationibus- Tſ præſcriptiones extrafudicia les non currant ipſo iure contra A 68 minores. l. fin. C. in quib. cauſ.in 8 integr. reſt.&c. tamen præſcri- — ptio judicialis,& i inter alia tem- pus Vraaum à lege ad terminandas cauſas currit contra pupillos& minores-l. properans dum. 5. fin. C. de iudie. qui text. ſecundum Ang. ibi non eſt correctus. per dictam l. fin. lem 2 tempus † ad appellandum vel proſequendum appellationem currit coatra minores. l. 1.§. tu- tores. Quando appella. ſit. in Auth. de appella. 3& intra quæ temp.§.. Iaſ. d.§.fin. Et ꝓ†minori non datur reſtitutio aduerſus lapſum inſtantię, niſ in ſubſidium, ſcilioet quando tutores& cu- ratores, actores& eorum procuratores, non ſunt ſoluendo. dicta l. properandum. 9. fin.vbi 3— 8 1 8——I —õy—— e e id clariùs exprimunt Bald. Angel.& Car. Qna 4 de re in propoſito caſu contra minorem labi potuit inſtantia,& vbi prætendat ſe ex dicto la- pſu læſum, debet primò agerecontra tutorem, curatorem, actorem,& procuratores eorum, & non poteſt audiri petendo reſtitutionem in integrum, niſi priùs egerit contra prædictos o- mnes,hique reperti ſint non ſoluendo. Preter- eâ vbi etiam conſtaret tutores, euratores, acto⸗ res,& procuratores minoris nõ eſſe ſoluendo, 4 tamen cùm minor ſemel † fuerit reſtitutus in integrum, aduerſus lapſum inſtantiæ, non po⸗ teſt iterum petere vt reſtituatur. Rc. i. fin. C ſ ſep:in integ. reſtit poſtul b sy u A 4XII 9 1 1 925 non poteff eſe de duobus eleg”r 2 Quis non debet pro euun, bonuis granari in duo- bus loci³. 3 Mcceſſoria eomprehenduntwr ſubz nomine Di. Cipalis. 4 Artifex debet ſubire onera cum e illa arte, eima- Lu adbaret. CASVS LVII. Colligitur exallegationibus. Tatutum Marzariorum loquens S de vendente ſperonos& ſimilia, Vh interpretari debet in caſu ſimpli- 2„* ci,& non videtur comprehende- Mrecaſum mixtum ſecundum eum, qui luis manibus fabricat& vendit. l. hoc lega- tum. de leg. 3.l. legatis. de leg. ſecundo. Et in ſi- mili caſu tradit Bartol. in l. certi condictio.§. quoniam. ſi cert. pet. maximè cùm circa eum, qui manibus ſuis fabricat, ſit ſpecialiter proui- ſum per ſtatuta fabriferrariorum. l.vim paſſam. §. præſcriptione. de adult alids ſequeretur, quòd ij, qui laborant,& fabricant ſperonos& ſfimi- lia,& qui ſuppoſti ſunt collegio fabriferrario- rum, non poſſent vendere ſualaboreria ‚ niſi ſubirent onera paratici Marzariorum, quod videtur inconueniens. Primò, quia non poteſt de iure † quis eſſe de duobus collegijs.. 1.§. fin. de colleg. illic. Secundò, quia non debet quis pro eadem re,& pro eodem artificio grauari ad ſubeundum onera cum duobus paraticis, ſicu- tinon debet quis f in duobus locis granari pro ijſdem bonis. gloſſ. fin. in l.1. C. de mulier.& in quo lo. Et quamuis fabriferrarij cum ferro la- borato,& maximè calcaribus ſiue Hefohi⸗ ven dant corrigioſas ferro adiectas,& alia huiuſ- modi ornamenta pro vſu eorum neceſſaria, tamen huiuſmodi quæ adijciuntur pro vſu pe- ronorum& ſimilium velut acceſſoria, † com- prehenduntur ſub nomine principalis. j. ſi quã- do de au.& arg. leg. vbi in legato auri facti ve- nit etiam id, quod eſt adietum auro, lt- cet non ſit aurum ideoq́; veniunt gemmæ au- ro incluſæ. l. pediculis.§. auro.&§. ſeq. de aur. Karg. LVII. zationibus rrzariorum G jen ſperonosin ilh 1 lebet in ca pl. etur comg Aace. 6 tum ſecunç anm, Kvendit.] ¾ ο³&- eg. ſecundi al- I. certi co atn. imè cum Ham, ſit ſpecialiſ vul- orum Lii zam. dis ſequeré t 1uod t perond Simt egio fabr tio. ualabors fili rzariorun uod , quia a xel scollegijt!'hn uia non d πσσquis artifcioſ fladd bus para 1 † cu- Liber II. & arg leg. Et in legato rei venit id quod acceſ- ſoriè iunctum eſt rei. d. I.pediculis.§. Neratius, tandem& ſi vendere ornamenta adiecta ſpero- nis& alijs ſimilibus eſſet quid ſeparatum à fa- bricatione ſperonorum& ſimilium, tamen fa- ber ferrarius deberet venire appellatione illius artificis, in quo magis verſatur l. legatis.§. ſi v- 4 nus de leg. 3.& fubire onera † cum illa arte, cui magis adhæret. Bartol. in l. qui in vtero de ſtat. hom. 5 CASVS LVIII. Ioannes locauit domum betro, qui in do- mum inuexit ſupellectilem, quam ſolam in bo- nis habebat, deinde Petrus mutuò accepit pe- cuniam à Caio. cui obligauit omnia bona,& et- iam ea, quæ non veniunt in generali obligatio- ne, idq́; per inſtrumentum publicum. conten- ditur inter Ioannem& Caium, quia vterque prætendit habere hypothecam,& eſſe anterior in ſupellectile inuecta in domum. Quæritur quid luris. 4 S V M M A RIV M. 1 In tacita hypothecaſecundum aliquos quæ non ve- nant. b 1 2 Dittio perinde quid denotet. 3 Argumentari de vna hypotheca ad aliam quomo- doliseht. 4 Obligatio etiam generalisregulariter impedit a- lienationem. 5 Fn obligatione generali quando veniant ea, de qui- Hus in!, obligatione. depign. Ald. inl. certi iuris. C. locat. Soc. in reg. inuecta fall. 6. lo. Fab. Aret.& aſ.in§. item Seruiana, Inſtit. de a- ,Nctio. aſſeruerunt in tacita f hypo- Wtheca, quæ inducitur per inue- ctionem rerum in domum conductam, non venireea, quæ non veniunt in generali hypo- theca, de quibus inl. obligatione generali. de pign. ex quo inferri videtur ſupellectilem Pe- tri, quæ non venit in generali obligatione non fuiſſe tacitè hypothecatam locatori,& ſic eum nullam hypothecam in ſupellectile prædicta habere, verùm ego Baldi& aliorum ſententiã prædictam minimè eſſe veram crediderim. Ete nim tex. inl. licet. in quib. cauſ.pign. ta contrah. vult inuecta& illata, perinde eſſe obligata, ac ſi ſpecialiter conueniſſet,& ſic huiuſmodi taci- tam hypothecam æquipollere ſpeciali hypo- thecæ. Nam dictio illa, †perinde, denotat o- mnimodam& perfectam ſimilitudinem. l. ſed ſi vbi not. Bal.de petit.hæred. l. I. vbi Bart. de re- ceptat. Qua de re cum hypotheca tacita quæ in- ducitur per inuectionem rerum in domum conductam, habet vim ſpecialis hypothecæ, nõ 3 poteſt à generali obligatione f argumentari adbhanc, maximè negatiuè, ſed e conuerſo ar- gumentari poſſe debet affirmatiue à ſpeciali hypotheca ad hanc tacitam,& ſic quemadmo- * (Conſciam LVIII v dum ſupellex poteſt ſpecialiter obligari,& ve- nit in ſpeciali hypotheca, ita videtur in huiuſ- modi tacita, neque vllo modo videtur, quòd verbum ſpecialiter, de quo in d.l. licet, debeat interpretari, id eſt, expreſsè, nam attenta huiuſ- modi interpretatione ſequeretur ex illo te- xtu, quòd ſeruus expreſsè obligatus, ſed gene- raliter, non poſſet manumitti, cuius contrari- um vult text. in d.l. ab eo. C. de ſer. pig. da. ma- num. quod videtur ſpeciale fauore libertatis, 4 nam obligatio f etiam generalis regulariter impedit alienationem, quia res tranſit cum ſuo onere:l ſi debitor Rom. l. rei. C. de diſtract. pign.& tamen non impedit manumiſsionem. dicta l. ab eo, ideoque text. in l. eſt differentia. in quibus cauſ-pign. ſta. contr. in verb. manife- ſtaria, debet exponi, id eſt, ſpeciali,& in verbo. obligata debet ſuppleri, ſ. ſpecialiter, etenim ſi obligata eſſent generaliter,& ſic expreſsè, poſ- ſent manumitti,. dicta l. ab eo,& text. in dicta. l. eſt differentia, videtur reſtringendus ad ter- minos, de quibus loquitur, ſcilicet, quò ad ma- numiſsionem ſeruorum, nam quò ad alia non videtur differentia inter ſpecialem hypothe- cam,& eam, quæ tacitè inducitur per inuecti- onem rerum in domum conductam. dical. li- cet. Prætereà id quod dicitur, in obligatione Tgenerali non venire ea de quibus in dicta l. ob- ligatione generali, procedere non videtur. quando obligans non habebat alia bona, quæ potuerintcomprehendi in generali obligatio- ne. argum. l. fundus qui locatus. de fun. inſtru. quod latè defendit Hyppo. in Rubr. de fideiuſſ. num. 194. Ex qua ſententia ſi veraeſt, infertur, quòd etiam præſuppoſita opinione Bald.& alio rum pro vera, cùm Petrus conductor nõ inue- xerit in domum conductam alia bona, qu-m ſupellectilem, imò alia bona non haberet, ꝙ& ſupellex fuerit tacitè obligata, ſicuti etiam in generali hypotheca fuiſſet comprehenſa. S V A RIV M. 1 Dominium quod non trangfertur niſi traditione, nontransfertur per dationem in ſolutum. 2 Parstncerta non dicitur poſſe tradi. 3 Periculum res quando ſpectat venditori vel dato- riin ſolutum. 4 Pars quarta vel quinta cur poſſit tradi& poſſide⸗ i. 4 Colligitur ex allegationibus. Vm creditori data fuerit in ſolu- tum ad rationem ſcutorum ſex, 22 pro ſingula pertica tanta pars pe- tiæ terræ pro concurrenti quan- ritare eius crediti, quod fuerat declaratum eſſe de ſcutis mille centum duo- bus per huiuſmodi in ſolutum dationem non potuit ttansferri dominium, quod non trans- fertur ſine traditione, leg. traditionibus. de b K 2 pact. 49 ‿ Petri Ant. Anguſ. in mat. contract. conſf pact. nam cùm pars †f adiudicata eſſet incerta ratione loci,& etiam quotæ non potuit tra- di, neque per creditores poſsideri. l. 3.§. incer- tam de aequirenda poſſeſsio.& hoc in termi- nis conſuluit Bartol. conſilio 74. incipien. Pe- trus vendidit,&c. vbi in caſu quo quidam ven- diderat ſcerto precio ſtaria tria elauſuræ ab ea parte, qua emptor voluerit,& conſtituit ſe tenere nomine emptoris,& deinde emit fra- ctus certorum annorum dictæ clauſuræ, re- ſpondit Barto. ob prædicta, ante factam ab em- ptore electionem non eſſe translatum domi- nium, neque poſſeſsionem in emptorem, i- dem affirmauit Bart. in dicto§. incerram, quòd ſidominium † in re præſenti non fuit transla- tum in creditorem, neque transferri potuit an- tequam illis fuerit deſignata pars dictæ petiæ terræ in certo loco, ſequitur, quòdomne peri- culum& damnum, quodob reductam partem fundi in foueas cinitatis obuenit poſt datio- nem in ſolutum, ſpectauit in totum venditori ſeu danti in ſolutum.l. neceſſarò. ibi, quid, qua- le, quantumũe ſit,&c. de pericul. rei vend. l. quæ fortuitis. C. de pigno. actio. præcipuè, quia hu- iuſmodi datio inſolutũ ſeu venditio ante men- ſurationem non fuit perfecta. Caſtren. in leg. ſi- eut. numero 4.C. de actio. emptio. Neque ob- ſkat quod dixit idem Caſtren. in leg. 2. C. de pericu.& commo. rei vend. Decius conſilio 79. Primò, quia ſtante incertitudine, res tradi, neque poſſeſsio transferri potuit,& li- cet Decius conetur reſpondere huic argumen- to, tamen prima eius reſponſio non conuenit rei præſenti, in qua non fuit dictum a latere in- feriori vel ſuperiori. Secunda quæ fuit conſi- deratio Iaſo. in dicto 9. incertam. non eſt vera. 4 nam quarta f vel quinta pars pro indiuiſo po- teſt tradi,& poſsideri, vt in l.locus de acquir. re- rũ dominio, quia traditur pars quarta vel quin- ta in quolibet ceſpite terræ, vt dixit Alexander in dicto§. incertam, quæ ratio non poteſt alle- gari, quando venduntur vel traduntur centum perticæ terræ, ex tali fundo, vt patet ad ſenſum. Secundôo, quia dictum Caſtrenſ. reſtring: de- bet ad terminos, in quibus loquitur textus in dicta I.2. in principio, ſeilicet ad venditionem totius vini, quòd venditor habebat ad ratio- nem certi precij, pro qualibet amphora,vt ex- ponit gloſſa prima, ibi qui non eſt caſus præ- ſens, nam longè differunt, quòd fundus ven- datur totus ad rationem tanti precij pro qua- libet pertica, vel quòd vendatur vinum totum, quod eſt in domo, vel in vegete, ad rationem certi precij pro qualibet amphora. Aliud quòd vendantur centum perticæ terræ, ex tali fundo ad rationem tanti precij pro ſingula pertica, vel centum amphoræ vini extali cellario, ad ra- tionem ceerti pre cij pro ſingula amphora, nam primo caſu venditio non dicitur facta ad men- ſuram,& ſtatim dicittr perfecta. Secundo verò caſu dicitur facta ad menſuram,& ante men- ſurationem non dicitur perfecta. Bald. in l. ſi⸗ cut. numero 1. verſiculo, ſed quid ſi dixi. Caſtr. — 1 4 fß numerC 4. Cede actio, emptio.& videtur caſus in l. quòd ſæpè.§. pen. de contrahen. emptio. Vnde à caſu quo loquitur Caſtren. non licet in- ferri ad caſum noſtrum, prætereà licet venditio totius vini ad rationem certi precij pro quali- bet amphora, diceretur facta ad menſuram, vt viderur text. in dicta l. ſecunda, quòd ſæpè.§. in his.& ſic differret à véditione totius vini, quod eſt in tali domo, vel tali vegete, tamen à vendi- tione totius vini, quod venditur non poſſet in- ferri ad caſum præſentem, nam inilla etiam an- te menſurationem poteſt conſiderari traditio rei certæ, id eſt traditio totius vini, quod eſt in cella, cuius claues traduntur, ſed quando ven- duntur amphoræ centum ex tali vino, vel cen- tum pertieæ ex tali fundo, non poteſt conſide- rari traditio rei certæ ante menſurationem,& ſi diceretur ex traditione clauium induci tra- ditionem rei certæ, ſcilicet totius vini exiſten- tis in domo, replicatur quòd vbi hoc eſſet ve- rum, tamen non liceret argumentari ad caſum, niſi probaretur tradita po ſſeſsio totius fundi. CASyVyS LX. Inlius promiſit Antonio edere illi in Au- thentica forma omnia inſtrumenta penes eum exiſtentia, quæ ad cauſam, quam Antonius mo- uerat, facerent. Verſa vVice Antonius promiſit Iulio ſcutos centum, in caſo che fuſſe ſententia- to à fauore ſuo, deinde lulius edidit multain- ſtrumenta, quæ Antonius per chirographum confeſſus eſt recepiſſe, fuit lententiatum ad fa- uores Antonij. Reus appellauit, pendente di- cta appellatione, lulius petit in iudicio pecu- niam ab Antonio. Tria opponit Antonius, pri- mòô, tempore moti iudicij non fuiſſe purifica- tam conditionẽ illam, In caſõ che fuſee ſenten- tiato, cùm ſententia eſſet ſuſpenſa per appella- tionem, licet appellatio remanſerit deſerta, an- requam iudicaretur ſuper lite per Iulium mo- ta. Secundò, non conſtare fuiſſe edita omnia inſtrumenta penes Iulium exiſtentia. 7 4Queritur quid iuris,& exhibetur proceſ- 8 y M M 4A R I y M. 1 Aliud eſt ſententia, alind res iudicata. 2 Jus pendente iudicio ſuperueniens actori ex cauſat depræterrto prodest ad victoriamn. 3 Appellatio vbi remanet deſertaſententia produ- eitur ad effectum, ac ſi non eſſet appellatum. 4 Eerba ſunt inpotior: Rgnificatu aceipienda& de attu valido. 5 Inſtrumentum non ſoleune nen dicitur inſtrumeꝝ tum. 4 Vô ad primum per ſententiã la- tam ad fauores Antonij purifica- ta videtur conditio, de qua in cõ- uentionibus, etenim vtuntur conuentores verbo fuſſe ſen- tentlato⸗ „„„ aumentari; lum ....) lessio toti t adi. X. aio ederes i h. rumentag* ceum quam AntCi m. eAntoniu nilt d che fuſe 1 uia- lius edidit gain. sper chirt Pahum tſententia gadfa. Nlauit, peſ Sedi tit in iudh Deu- ponit Aod aioti. non faiſt uca- caſ chefß ea- uſpenſa 3 dla- manſeritd ban- rliteer u mo⸗ re fuiſſe eſ σ nl exiſtentis & exhibe oce⸗ 77 I. rer iudicat rniensacf ceuußt SLüuter 11. tentiato, quod verbum veriſicatur in ſententia lataà Iudice etiam durante tempore ad appel- landum, velpendente appellarione, vt probat tex. in c. quo ad conſultationem. inc. inter mo- naſterium de re iudic c.primo in fin. de except. in 6.& tradit Fely. in Rubr. dere iud. in princ. Aliud enim eſt † lententia, aliud res iudicata, vt in Rubr. ex. de ſent.& re iud. Ideò in eod. facti ſunt diuerſitituli, alter de ſenten.& interlo. al- ter de re iud. prætereà vbi etiam ſub verbo ſen- tentiato, non veniret ſententia, à qua fuiſſet ap- pellatum, ſed neceſſarius eſſet tranſitus in iu- dicatum, tamen pendente iudicio, appellatio remanſit deſerta,& Ius f pendente iudicio ſu- perueniens actori ex cauſa de pręterito prodeſt ad victoriam. l. ſi rem.§. fi pe pign. action. Bart. inl. non poteſt videri de iudic. maximè quan- do Ius ſuperueniens trahitur retrò. Ang. in di- ctal. non poteſt circa fin. vbi autem appella- tio remanet deſerta, ſententia producitur ad ef fectum, perinde ac ſi non fuiſſet appellatum. l. fin.. illud. C. de temp. appel.& ſic fingitur non fuiſſe appellatum,& agitur ex prima ſententia, etiam ſi Iudex appellationis eam confirmaret per lapſum fatalium, Iaſ. in l.. nu. 14. de reiud. præter id, quòd cùm actor deduxerit in genere fuiſſe ſententiatum, Ius ſententiæ ſuperueniés etiam poſt motum iudicium prodeſt. c. Abbate ſanè circa fi. de re iud. in 6. Bart.& alij in dictal. non poteſt. Quò verò ad ſecundum cùm Anto- nius per chirographum fuerit confeſſus habu- iſſe inſtrumenta nominata in eo, interpretari debet confeſsio de inſtrumentis auctenticis, 4 t˙ùm quia verba † ſunt in potiori ſignificatu ac- cipienda,& de actu valido. I. 4. 9.condemnatum de re iudic. l. non putauit.§. non quæuis. de bo. poſſicontr.& inſtrumentum præſumitur ſolen- ne. Bald. in c. i.§. ſi inſtrumentum de no. feud.& inſtrumentum † non ſolenne non dicitur in- ſtrumentum. Bald. in l.i. in fi. C. plus vale. quod ag.& ex communi vſu loquendi appellatione inſtrumentorum non venit ſcriptura priuata Bart. in l.. C. de iuram. calum.& in dubio verha Antonij ſunt interpretanda contraeum, qui il. la protulit, l.veteribus de pact. Quò ad tertium cùm actor dicat, dediſſe omnia Inſtrumenta ad cauſam facientia, quæ penes illum erant,& alia penes eum non extitiſſe, fundatam habet in- tentionem,& qui vult dicere contrarium, pro- bare debet l. cùm de lege. de probat.& in ſimi- li caſu tradit Bart in l. ſi conſtante in prin. num. 7. ſolut. mat. Bart. Caſtren.& alij in! fin.§. licen- tia C. de iur. delib. y M M A R IV M. 1I Anugmentum dotis fatum conſtante matrimonio dere mobili, ſi vir ſit granatus ære alteno, non praindicat eius credlitoribus. 2 Con feſſio dotis facta à mäarito quãdo præſumatur in fraudem creditorum,& num. 4. 3 Probatio de dominio non potest incontinenlti fieri 1 4 Conſilium LX. 7 S. cum, quiprætendunt ſe eſſe fideicommiſſariss, non ſunt nominati in teſtamento refutatoris. 5 Donatio inter virum& vxorem quando conſum- metur iuramento. CASVS INI.) Colligitur ex allegationibus. O faugmentum dotis factum con- ſtante matrimonio dere mobi- Aüſtrir ſit grauatus ære alieno, nõ præiudicat eius creditoribus Auth. ſed neceſſe. C. de donat. ant. nupt. neq; etiam creditoribus futuris. gloſſ. penult.& vlt. ibi quando apparent indicia, ex quibus fraus etiam contra futuros creditores poſſet præſumi. Bart. ibi& præſumi- tur fraus, ſi maritus poſt contraxit magnum æs alienum, Ang. in dicta Auth. nu. 4.& maximè ſi illud contrahat. de proximo. arg. l. ſi ventri§. fi. de priuileg credit.& eorum quæ dixit Bart. in J. poſt contractum. num. 8. de donat.& confeſsio †etiam dotis receptæ facta conſtante matrimo nio ab eo qui non eſt, vel futurus eſt non ſol- uendo, præſumitur facta in fraudem credito- rum etiam futurorum. Soc. in l. I. num. 108. ſol. matr.& Bartol. in l. ait prætor.§. ita demùm. de his qui in fraud. cred. inquit fraudem contra fu turos creditores præſumi ex cauſis, de quibus inl. priuatus. qui& à quibus,& in cap. fi. de re- nunc. in ſexto. Ideò cùm Antonius poſsidens bona immobilia duntaxat inalienabilia,& gra- uatus non mediocri ære alieno, conſtituerit ſe debitorem vxoris notabilis quantitatis pecu- niarum, quaſi ab eo exactarum à debitoribus ſocrus, cui vxor ſucceſſerat,& quaſi pro precio mobilium eiuſdem per vxorem marito vendi- torum,& deinde non multò poſt multas pecu- nias acceperit mutuò, manifeſtæ fraudis etiam contra futuros creditores præſumptiones ap- parent,& non ſolùm fraudis, ſed etiam ſimula- tionis, vt dicit Bald. in Rubr. de reuoca. his quæ in fraud. cred, nu. 5. de eo qui volens negotiari vltra mare, donauit omnia filio naturali,& et⸗ iam in venditione facta coniunctæ perſonæ, præſumitur ſimulatio, ſi ſubeſt cauſa præſumen di. Bart. in l.poſt contractum. num. 3. de dona.& vbi adeſt ſimulatio contractus indiſtinctè non nocet creditoribus etiam poſterioribus. Aret. in§. fuerat numero de action Ioan. Campeg. in tracta de not. quæſt. 53. nu. 2. præter ed aſſertio& confeſsio eius, qui non poteſt liberè diſponere, non probat. Bart inl. ſi fortè. de Caſt. pecu. imò 4 huiuſmodi †cœonfeſsio, ſi non apparet aliter de veritate, præſumitur facta in fraudem l. qui te- ſtamentum in fin. de probat. l. cùm quis dece- dens.§. Titia de lega. tertio.& inter virum& v- vorem conſtante matrimonio præſumitur fa- cta animo donandi. Bart. dicto g. Titia, Soc. di- ctal. 1. nu. 101. neq; obligationem producit, er- iamſi ſit iurata, Bart. dicto. Titia. Kom. conſil. K 3 44.Qua ““ “ Petri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. 44. Qua de re cùm non appareat aliter quàm per confeſsionem Antonij ipſum exegiſſe,& penes ſehabere aliquas pecuniasvxoris,& mul.- tò minùs appareat bona mobilia, pro quorum precio maritus obligauit ſe vxori fuiſſe vxoris confeſsio& promiſsio per Antonium factav- xori, tanquam facta animo donandi, fuit ipſo iure nulla,& nihil valuit. l.3.§. ſciendum. de do- natio. inter vir.& vxor.& licet ſecundum plures 5 † donatio inter virum& vxorem conſumme- tur iuramento, id tamen in re præſenti nõ pro- cedit. Bart. dicto§. FTitia Rom. dicto conſ. 44. S V At Ar A EIV AM. 1 Comparens pro ſuointereſſe debet admittz, 3 22 qui tenetur alium defendere, aqmittitm ad eius defenſionem proſuo intereſſé. 3 Contra petentem depoſitum tertius poteſt compa- rere in iudicio& ſuſpendere reſtitutionem de- pPoſitz. CASVS LEXIE 2 Colligitur ex allegationibus. SDrbi nota. Bart. de petitio. hæred.& de inoff. teſtam. eriam poſt ſententiam latam ontra Reum.l. à ſententia.. primò de appel.& 3 contraf petentem depoſitum, tertius poteſt comparere in iudicio,& ſuſpendere reſtitutio- nem depoſiti.l. bona fides depoſiti. Bald. in Au- then. ſed iam cautum eſt. C. depoſit. Ex quibus videtur, quòd Chriſtophorus, qui promiſit cõ- ſeruare Michaëlem depoſitarium, ex qua pro- miſsione conſtat deillius intereſſe, poſsit com- parere& dicere, quòd Michaẽl coactus fuit an- te diem reſtituendi depoſiti, pecunias depofi- tas ſoluere creditoribus deponentis, ex qua re paſſus fuit damna ac intereſſe, quę ſibi veuiunt reſarcienda vel compenſanddd SV M MA NTIY M. 1 Acln palieae Arben edi omnibu⸗ juorun inter- eſt.— 4 2 Acta tendentia ad vindittam publicam debent edi cuioungq, petenti. CASVS LXIII Breuis ex eoque ſenſus colligitur. 2 Cta f publica debent edi omni- 1 We⸗ N bus, quorum intereſt, leg 2. C. de AKeden. Bart. in l.l.§. editionis. nu. 2;. lal. nu. 7. de eden.& acta †ten⸗ —j—= 2 n⸗ 3— 8 dentid ad vindiam publicam, debent edi cui- cunque. Bald. in Rubr. C. de fid. inſtrumento. num. 5. verſicu. quidam tam en.&c. Ang. in dicto §. editione num. 5. Alex. fu. 8. laſo. num. 8. Dec, in dicta leg. z2. num. 15. C. de eden. Ex quibus vi- detur, quòd proceſſus criminalis agitati contra Antonium imputatum de homicidio, debeãt, poſtquam fuerumt publicati, edi cuicunque pe- tenti,& maximè ei qui dicit velle, vbi expro- ceſsibus quoquomodo apparcat culpabilis, e- um perſequi. b Fo r A EIV M. 1 Lilellus generalis nullus eet ſecundum Bart. oppo. ſecundam alios.& num. 3. 2 Libellus gencralis, in iudicio vniuerſali valet& quomodo. CASVS LXIITII Colligitur ex allegationibus. IN Lellum propoſitum † in quo pe- N tuntur omnia præadia, quæ fuerũrt S per eum,& eius anteceſſores poſ- ſeſla in territorio Fabricæ, eſſe ‿ᷣ3 nullum tanquã generalem, ſen- ſiſſe videtur Bart. inl. Tiria.§.1. in f. de lega. 2. v- bi ſcripſit non valere libellũ, in quo peto quic- quid poſsides in tali villa, præc ipuè cùm de hoc oppoſitum fuerit.I. fI. C. de ann. exc ep. Spec. au- tem in titufo de actio.& petit.§. ſequitur colu. 12. verſic. quid ſi ꝑ eto, ſenſit contrarium, inquit enim, ſi peto quicquid habes& poſsides in tali villa, valere petitionem, comprobarunt Abba. in c.2. num. 19. de libel. oblat. qui etiam dixit va- lere libellum talem, peto partem rerum tibi ex bonis talis obuenientium. Idem vult Ang. in l. 1. num. 8. de eden. vbi ait valere libellum, in quo peto omnia tibi obuenta in teſtamento Titij, vel quicquid poſsides in tali villa, comprobauit Alex. conſ. 187. lib. z. vbi ſcripſit valere libellum, peto quicquid de Robertis poſſederunt& poſ- ſident in villa ducatus, item pero quicquid ha- bes& poſsides in talivilla,& Barto ſententiam reprobauerunt Abb. in dict. cap. 2. nu. 19.& alij quos refert& ſequitur Iaſ. in 1.3.§. 1. num. 6. de acquiren. poſſeſsto. quorum ſententia in re præ ſenti faciliùs procedere videtur, nam iudicium præſens videtur generale Bart. inl. ſi ita. num. 4. verſic. ſi verò oratio,& c. de auro& argen. lega. in iudicio f autem vniuerſali vel generali valer libellus, licet in eo res petitæ ſpecialiter non ex- primantur, dummodò deinde in proceſſu ſpe- ciales ſuper his fiant probationes. Bart. in leg. t. de eden. num. ↄ.& ibi poſteriores, ſed& ſi Bart. ſententia eſſet verior,& ſic libellus eſſet nullus parte opponente, tamen ſuper eo †ſententia ferri poſſet, ſi probatum ſit in ſpecie bona ali- qua fuiſſe à Reo,& eius anteceſſoribus poſſeſſa, ſi vera ſunt, quæ tradit Iaſo. in l. i. numero 10. verſic. aliquando,& terrio de offic. afſ. vbi poſt- quàm 11 homicidin a aedicuich eä tt velle,.= be⸗ Dareat cu no. d ne. 7 † V r ſecundum 3. 2 y cio vnuuer 8 a LXIII zationibus poſtum t yhe aprædia, q=ciit lsamrerc* 20 orio fabri=ele uã general grſſen. .1.in b. d 34 L y. , in quo nic. neae 7 ſhoc ann exceg ea au- etit.. ſeqg Maolv. contrarij ie qut es& pobi atali mmprobarl d aba. t. qutetiat En⸗ artem rer hylex ldem rul inl lere libelli= 1qup in teſtam liti i villa, con* daul pfit raler Alum, poſſedert= pol peto qu xdbr- Barto ſt tam .cap. 2,n! Kal nl3.. 2 e nſentend u eple Liher Ir 683. quàm ad vtramque partem diſputauerat, an li- bellus ineptus ſuſtineatur ex probationibus aptis, deſtinguendo inter alia firmat concluſio nem, quòd ſi libellus non ſit ipſo iure nullus,& quia generalis, licet pars oppoſuerit, tamen ex probationibus per ludicem admiſsis,& rece- ptis ſuppleatur, quia libellus non eſt nullus, niſi in effectu,& ille effectus ceſſat per aptas pro- bationes. SV M M ARIT M. 1 Ad teſtium priorum reprobationem non videtur licere producere teſtes ſuper capitulis directo 8. cont rari¹s. 2 Statuta recipiunt interpretationem paſſiuam 4 iure communi. CASVS INXV. Queſtio colligitur ex allegationibus. ADD reprobationem † priorum te- p ſtium, non videtur licere produ- X dere videtur ratio text. in clemẽ- tina. fin. de teſtibus, ſ.timor ſubornationis, idq́; ſcripſit Bartol.& alij in Auth.at qui ſemel. C. de proba. Bald. in l. ſi quis teſtibus. nu.3.verſ inter- dum teſtis reprobatur. C. de teſtib.& quamuis Bart. in dicta Auth, nu. 25. verſ. quandoque pro- ducuntur teſtes,&c. velit quòd ſi volo redar- guere perſonam& dicta ſimul, poſsint teſtes de nouo produci, non obſtante publicatione teſti um, tamẽ ſententia Bart. eſt intelligenda in ter- minis quibus loquitur, ſ. quando capitulum fit principaliter ſuper reprobatione perſonæ, ſed reprobando perſonam reprobatur etiam di- ctum, vt in exemplo quod ponit Bart. vbi pro- bando, quòdteſtis eſt minor vigintiquinq; an- nis, inſurgit neceſſariò probatio, quòd dictum eius quatenus depoſuit Titium iam annis 30. poſſediſſe, eſt falſum, verùm ex hoc Bart. non vult, quòd poſsit fieri capitulum directò contra rium, nam huiuſmodi capitulum quòd teſtis non eſt vigintiquinq; annorum, non eſt directò contrarium capitulo, quòd Titius iam annis triginta poſſedit, ſicuti& ſiteſtis deponat vidiſ- ſe tali die hominem occidi Ferrariæ, ſi fiat capi- tulum, quòd ea die teſtis erat Venetijs, non di- citur directò contrarium, imò Bart. præſuppo- nit, quòd in caſu ſuo non poſsit proponi, quòd Titius iam annis 30. non poſsidebat. Cumque ſtatuta f recipiant interpretationem paſsiuam à iure communi leg..§.lex Falcidia ad legẽ Fal- cid.& interpretari debeant, vt minus derogent iuri communi, le. 2. C. de noxal. Statutum dans terminum ad reprobandum, probata& produ- cta debét interpretari ſecundum inus commu- ne, id eſt dummodò teſtes non inducantur ſu- per ijſdem capitulis vel directò contrarijs, quẽ- admodum& ſtatutum, quòd filiusfamil. poſsit & cere teſtes ſuper capitulis directo contrarijs, nam& eo caſu proce- Conſiiſum LXV.)4 teſtari, intelligitur ſecundum ius commune, id eſt, dummodò adſint ſeptem teſtes Bartin di- Cta I. I.§.lex Falcidia. S V M M A RTIV A. 1 Conſtito de nomine fundi& duobus confinibus conſtat de certo corpare,& quomodo intelliga- nur. 2 Probatum quicquam dici non poteit ſtantib. pro⸗ bationibus hinc inde Paribus. 8 CASVS LEXVI. Colligitur ex allegationibus. Vaæſtionem propoſitam decidit Bart. in l. demonſtratio in princ. Nhin ſeptima q. de conditi.& de- monſtrario. vbi aſſeruit, † conſti- ¾ to de nomine fundi,& duobus confinibus, conſtare de certo corpore licet alij confines non conueniant, verùm Alex. conſil. 73. num.. lib. 3. conſ 39 num. 5. lib. 5. reſtringit dictum Bar.& vbi procedat ſolum quando dan- tur tres confines,& duæ conueniunt, alter di- ſcordat. Secùs ſi dentur quatuor cõfines,& duo diſcordent, motus auctoritate Caſtren.& ea ra- tione, quia ſtantibus † probationibus hinc in- de paribus non poteſt dici quicquam probatũ. Ego Alexandri ſententiam arbitror non eſſe veram, nam Caſtr. quem ipſe allegat. l. in teſta- mento de conditio.& demonſtra. id non dicit, ratio etiam qua innititur Alex. non eſt vera, et- enim Bart. in dicta ſeptima quæſtione, cuius dictum limitat Alex. loquitur quando conſtat de nomine proprio& duobus confinibus. Ve- rùm quando ex vna parte conſtat de nomine propriòo& duobus confinibus,& ex alia verò probatur duos confines ex quatuor diſcorda- re, non poſſunt probationes dici pares, quia ex vna parte adeſt probatio nominis proprij plus quaàm in altera,& vltra diſcordantiam confini- um eſſet probãdum, quòd adeſt alius locus ha- bens idem nomen, Bart. in dicta quæſtione 7. alids partes dicerentur ſenſiſſe de illo loco qui reperitur. l. fundus qui locatus de fund. inſtru- mento.& eius quod ſcripſ. Caſtre. in dicta l. in teſtam. num. 2. Et inſuper quãdo confines duo conueniunt,& duo diſcordant,& ſi probaretur adeſſe alium locum eiuſdem nominis, tamen probationes non dicerentur pares, niſi etiam proberur alteri fundo habenti idem nomen, venire duos ex quatuor confinibus expreſsis, vt ad ſenſum patet,& ratio quam Bart. in dicta ſe- ptima q. allegat, ſcilicet quia cùm ſufficiant duo confines, expreſsio aliorum etiam erronea nõ debet vitiare I...lͤ. C. de rei vx. actio. procedit ſiue exprimatur vna, ſiue exprimantur duæ cõ- fines diſcordantes, textus quoq; in dicta l. in te- ſtamento prima. de conditio.& demonſtratio. quicquid dicat Caſtren. non facit contra Bart. Nam verba illa Pablij Septinij non ſunt duæ de monſtrationes, ſed vnà tantùm ſcilicet nomi- nis proprij, quemadmodum ſi diceretur Iaco- bus Antonius non dicuntur duæ demonſtra- tiones, ſed vna tantuin. b K 4 SVM- — —————— —— — ͦ——— Petri Ant. Anguſ.in S V AM AM A RTIV A. 1 Haæreditas adita quando non poteſt repudiari. 2 Repudians hæreditatem non dicitur diminuere patrimonium. CASVS IL.XVII. GLim ante proditum beneficium N Inuentarij, hæreditas adita pote- )p rat repudiari à militibus, ſt appa- rebat æs alienum inpræmedita- — X 8—½ 3 4 3.. tum.§. extranets. inſtitutio. de hæ- redita quali.& per conſequens etiam à militib. cœleſtis militiæ, gloſfl. in l. miles in principio de re iud.& licet diſpoſitio dict.. extraneis ſit cor- recta per. ſed noſtra eod. tit.& per. fin. in Au- the. de hæredit.& Falcidia. tamen cùm ratio il- lorum text. ſcilicet beneficium Inuentarij non habeat locum in ciuitate Mediolani, vbi hære- ditas non poteſt adiri cum beneficio Inuenta- rij, ceſſare etiam videtur Mediolani eorum di- ſpoſitio. l. adigere.§. quamuis de iur. patrona. 1 †brætered hæreditas adita non poteſt repudia- ri ad com modũ ipſius hæredis,& ad effectum, 9 vt hæres non teneatur creditoribus& legata- — — 84 mat. contract. conſ. rijs, ſed in præiudicium ipſius hæredis,& in fa- uorem aduerſarij, cum quo lis agebatur, vel agi debebat, poteſt hæreditas repudiari,& facta re- pudiatione, repudians non poteſt habere re- greſſum, velagere contra aduerſarium, vel bo- na per eum poſſeſſa, Bald. in I. ſuus. nu. 7. verſic. oppo. quòd vnuſquiſque.in l. ſicut. num. i. verſi. modò videamus,& num. 2. C. de repud. hæred. maximè, ſ repudiatio fuit facta præſente& ac- 2 ceptante aduerfario,& f repudians hæredita- tem non dicitur diminuere patrimonium. I. quĩ autem.§. I. de his qui in fraud. cred. leg. ¹. vtrum ſi quid in fraud. patro.& videtur vſque à principio nunquam fuiſſe hæres, exemplo re- pudiationis legati, quod licet ipſo iure acqui- ratur legatario, tamen facta repudiatione nun- quam videtur fuiſſe quæſitum. l. ſitibi homo. 9. cùm ſeruus de legat.. Ex quibus videtur repu- diationem factam à monialibus fuiſſevalidam, 5 40 5 E 77 2 6 0 83 V. 3 9 2 7 & ob illam moniales eſſe prohibitas agere con- tra creditores, quibus præſentibus& acceptan- tibus facta fuit repudiatio,&c& qui bona hareditaria poßsi- 1 3 dent. (CONSII. R ES ORVM,IN MA⸗ ONSILIORVM SIVE 19NS ERIA IVDICIORVM Exccll. I. V. D. D. Petri Antonij Anguſolæ, LIBERTERTIV S, 77, — . A 1 CASVS I. 42 Acobus poſsidens bona, quæ gra- 3 4 4. Are baulo nepoti, ppoliatus fuit poſ 4 ſeſsione horum, egit condictione Canonis reintegranda. 3. q. I. ad recuperandam poſſeſsionem. Pendente iudi- cio Iacobus de ceſsit. Paulus hæreditatem laco- bi repudiauit. Quæſitum eſt, an condictio ex d. Canone competens lacobo ad recuperandam poſſeſ- ſionem, tanquam in rem ſcripta tranſierit in Paulum, item, an inſtantia iudicij,& Ius proſe- quendi iudicium à Iacobo cœptum. SV N M A RITIV M. 1 Actio in rem ſcripta quomodo competat fideicsm- miſſurio,& ſingularibus ſucceſoribus,& nu- miaero 5. 2 Aclio legis Aquilliæ in quibus tranſeat,& in qui- bus non. 3 Actio furti non tranſit in ſingularem ſucceſſorem er gontrectationem factam, antequam domi- nium in illum tranſiret. 4 Interditta probibitoria quomodo competant em- ptori,& ſingularibus ſucceſſribus. 5 Actiones quæ tranſeant ad fideicommiſſarium. 7 Actio contra venditorem de re, quam tenebatur tradere, non datur emptori ob violentam ſub- reptionem. 3 8 Inſtantiam iudicei inchoati cum harede non tran- fire in fideicommasſſarium,& num. 14. 9 Actio realis datur domino,& cuicunq ſucceden- s in dominio. b b uatus ecat poſt mortem reſtitue- 3 ſcripta, quæ competebat anteceſſori, tranſeat 2 444 —₰ — — — 2 Se 42 ee l a 2 2 A 35. 2 9 8 —, 288 8 8 8 N 3* 5 H — 8 15 — 4 8* 5 2 8 97 O 12 u 10 Succeſſor ſingularis ex cauſa zeceſſaria nonpa- itur incommodum inſtantiæ contra autt orem fattæ. II Actor qui iudicium mouit contra defunltum, noò potest perſequi contra legararium. 4..... S. 3. 4 12 Inſtantia iudici etiam realis non tranſit actiue in alios ſucce ſlores, quàâm in vniuerſales. 1 3 Argumentar: licet A Fetitione hæreditatis ad rei vendicationem. 15 Fideicommiſſarius licet ſit ſucceſſor bonorum, noõ tamen perſonæ hæredis. 16 A Ctio realis quando tranſit in ſngularem ſucceſd- ſorem. 17 Rei vendicatio qua ratione detur. 18 Actioin rem ſoripta qualis ſit. 19 Actio in rem ſcripta compeétens rati extinguitur aienatione rei. 20 Proprietas cum poſſeſſione nibil commune habet. one dominij 21 Alind eit dominium rei, aliud instantia ſuper dominio. 6 6 22 Res quando dicatur lirigioſa. 8 23 Fideicommiſſariusſucce dit teſtatori& nongra- udt o. 2 Ctio in rem † ſcripta competere videtur fideicommiſſario,& ſin- eularibus ſucceſſoribus, in quos tranſit dominium, duobus con- AShX currentibus. Primò, quod cau- ſetur ratione dominij,. ſi tertius.§. ſi priùs. de aqua pluuia. arcen. etenim& realis actio, quæ prouenit ratione dominij.l. in rem: in princ. de vendicatio. datur cuilibet ſuccedenti in domi- nio. l.. C. comm. de leg. Bal. in! ſi abducta. nu. 2. C. de fur. non tamen vt eadem actio in rem in ö²“ Petri Ant. Anguſin mat. indic. conſ. in ſingularem ſucceſſorem. Illaenim extingui- tur per alienationem rei, ſednoua oriatur ex nouo dominio, quæ datur ſucceſſori, non quia ſucceſſor, ſed quia dominus Bart.& Caſt. in d.§. ſipriùus,& in actione furti ſcripſit Bald. in dicta l. ſi abducta. nu. 2. Secundò, quoddetur pro da- mno futuro, poſtquàm res translata eſt in ſin- gularem ſucceſſorem. dicto g. ſi priùs ibi, cùm enim damnum futurum reſpiciat,& c. l.¹*§. hæc autem actio. l. ſuprà.§. officium. l. Atteius.§. in hoc iudicium eod. tit. Bart. in d.§. ſi priùs, nam X ‚actio legis Aquiliæ, quæ datur domino,& ratione dominii, lege item Mela. 9§. legis autem Aquiliæ. ad legem Aquiliam. Inſtit. ad legem Aquiliam. in prin. non tranſit in fideicommiſſa rium pro damno dato, ante reſtitutionem fi- deicommiſsi, lege qui ita.§.ſi damnum. ad Tre- beilianum, licet tranſeat in hæredem,& ſucceſ- ſores vniuerſales. I. ob id, vbi glo. in verb. pote- rit ad I. Aquiliam,& actio arborum furtim cæ- farum, quæ datur ex eadem cauſa, qua& actio legis Aquiliæ, l.cedere. S. huius actionis. arb. fur. cæſnon tranſit in emptorem pro arboribus antè cæſisl. fi. vbi not. Bart. eod titulo, licet trã- ſeat in hæredem,& ſucceſſores vniuerſales. l. furtim.§. fin. eodem titu.& actio furti f non tranſit in ſingularem ſucceſſorem, pro contre- ctatione facta antequàm dominium in illum tranſiret.l. ſed& hæres. de ſer. corrup. glo. in l. ſi dominium de fur. Bald. in d. l. ſi abducta,& le- 4 ges quæ volunt interdicta f prohibitoria, quæ iunt in rem ſeripta. l.1.§. pen. de interd. compe- tere emptori,& ſucceſſoribus ſingularibus. l. 3. §.hoc interdictum,& ei competit. l. apparet. 5. hoc interdictum de itin. actuq; pri. L.i. J. ait præ- tor, inter hæredes de aq. quot.& æſt. loquũtur de prohibitione facta, poſtquàm res in ſingula- rem ſucceſſorem translata eſt, nam ob prohibi- tionem antè factam, interdictum datur vendi- tori. l. 1. 5. ſi fundum eo. tit. de aq. quot.& æſt. A- ctio f verò in rem ſcripta, quæ naſcitur ex facto auctoris,& reſpicit factum,& damnum præteri tum, quamuis detur contra quemcunq; poſſeſ- ſorem, non tamen poteſt etiam eadem in gene- re fideicommiſſario,& ſingularibus ſucceſſori- bus competere, nam actio, quòd metus cauſa, quæ eſt in rem ſcripta,& datur contra quem- aunque ꝑoſsidentem. J. metum z. fi. l. ſi cum ex- Leprione..aliquando. quòd met. cau. glo. in J. 3.§. eſt autem ad exhibendũ quæſita ex damno per metum illato auctori. l. ſed,& partus.§. fin. quòd met. cau. non tranſit in ſingularem ſuc- ceſſorem. l. ſi vi. C. quòd met. cau.& interdictũ. quòdvi aut clam, quod eſt in rem ſcriptum,& ſequitur poſſeſſorem. I. ſemper in princ. quòd- vi aut clam, glo d.§.eſt autem,& datur pro da- mno præterito. d. I. Atteius.§. in hoc iudicium, quæſitum venditori ob opus factum, illo pro- hibente velnon monito animo cælandi iuxta Li. F. quid ſit vi,& I.prohibere.§. fin. quòd vi, aut clam, non tranſit in emptorem.l. is qui in pute- um..ſi poſteaquã eo. tit.& actiones reales, quæ dantur contra quemcunq; poſsidentem, quæ- ſitæ hæredi ex proprio facto, non tranſeuntin fideicommiſſarium. I. ſi hæres pecuniam ad Treb.& actio legis Aquiliæ parta hæredi ob damnum poſt mortem teſtatoris ante reſtitu- tionem fideicommiſsi datum in bonis hæredi- tarijs nom tranſit in fideicommiſſarium. l. qui ita.§. ſi damuum eo-tit.& ad fideicommiſſari- um frranſeunt hæ duntaxat actiones, quæ ori- untur ex eo, quod fuit factum in bonis teſtato- ris eo viuente. d.§.ſi damnum,& quæ fuerunt in eius hæreditate. l. in fideicom miſfarium.§. quo- ties ad Trebel. Bart.& Caſt. in d. l. ſi hæres. Con- dictio verò ex Canone reintegranda 3 q. 1.& ſi eſſet in rem ſcripta, lacobo dari potuit, non ra- tione dominij, ſed poſſeſsionis, quæ fuerat a- pud illum,& quæ nunquam tranſiuit in Pau- lum,& ratione ſpolij Iacobo facti, poſt mortem fideicommittentis,& antè quæſitum Paulo do minium bonorum, ideò condictio ex dicto Ca- none Paulo competere non potuit, nec tanquã ſucceſſori reſtatoris, cùm illa non eſſet in hære- ditate teſtatoris, nec tanquam ſucceſſori laco- bi, cùm non dætur ratione ſingularis ſucceſsio- nis. Bart. d.§. priùs,& Paulus neq; vniuerſalis, neque ſingularis ſucceſſor Iacobi fuerit, nec tanquam domino, cùm non oriatur ex domi- nio, neque datur ratione dominij,& cùm aga- tur ob damnum præteritum,& ſpolium factũ antequam dominium transferreretur in Pau- lum. d.§. ſi priùs,& d.§. ſi damnum,& d. l. fi. arb. fur. cæſ. Nec tanquam poſſeſſori ſpoliato, cùm nunquam poſſediſſet, nec ſpolium illi factum fuiſſet, cum; condictio furtiua competat ei tantùm, cui ſurrepta res eſt, vel eius hæredi,& non detur ſuccedenti in dominio titulo parti- culari, licet is poſsit rem vendicare. l. ſed legata- rius de cond. fur. Mirum videri non deber, ſi& condictio Canonis reintegrãda detur ſpoliato ſolum, vel eius hæredi non autem fideicommiſ ſario, aut ſingulari ſucceſſori, licet in eum tran- ſeat dominium,& Ius vendicandi,& quemad- modum ſires, quam venditor †tenebatur præ- ſtare emptori, vi ſurripiatur, antequam illam præſtet, actio ob violentam ſubreptionem non datur emptori. l. ſi ea res de actio. empt. Ita ſi la- cobus ſpoliatus fuit bonis, quæ poſt mortem tenebatur reſtituere Paulo, actio ob ſpoliũ non debet dari Paulo, quòd ſi condictio ex Canone reintegranda competens lacobo, non tranſiuit in paulum, multò minũs tranſire potuit inſtan tia iudicij ſuper illa à IJacobo cœpti. Sed& aper- to iure deciſum videtur inſtantiam † iudicij in- choaticum hærede non tranſire in fideicom- miſſarium. l.cùm hæreditas. l. ſi patroni.§. actio- nes. l. Lucius.§. rogatus ad Treb. Caſt. Alex.& poſteriores in J.i. in princ. ad Trebell.& Ang. ac Imol. in d. l. cm hæreditas in ſummario di- cunt, in fideicommiſſarium non tranſire quæ- ſita per hæredem, vel contra hæredem,& Bart. Ang. Imol. ac Alexa. in eal. aſſeuerant, ſi hæres ceſsit omnia Jura, quæ vt hæres habebat in hæ- reditate, in ceſionarium non tranſire inſtanti- am cœptã ab hærede ante ceſsion em. Illa enim non 10 quxſitum odo ondidio ex a 1)C en potuit, n acui lllanon eſſ A ixte. uam ſuccei—* aco. lingulatis 22 bio. d. lus neq;.ſals T lacobi f 1— nec ou orlatut 2α wi. lominij Kgr. um,& ſpol m adi nsferreretſ t Pau- lamnum,&.arb. ſeſſori ſpo acim c ſpolium idum furtiua c catci eſt, vel eiu.d ominio ti luti- endicare.¹ baua- lideri non Max& grädadet t liao nautem f inmil ri, licetig a tran. dicandi, S, mal- itot ftené tpſa- dur, anteg* lllam n ſubrepti æ lol cactioen 2 all- s, quæ pê Ntel „,4tio ob ü non ondictio anonc lacobo, n untutt ranſire pi uin d0 cœpti. ³ 1—pe ſtantiam n i 3 ranſire it? 7 lCof. §.J. ſipa Treb. G— ng., d Treb- 1u. . 7. 1 tss in ſuf a ll ichlin⸗ .2GGl0⸗ tt. ac Alexd „ Liber TIII. — „non eſthæreditaria, ſed propria hæredis,& idé decidit tex. in l. in iudicio famil. erc licet illum nonnulli in contrarium adducant, nam vult pendente iudicio fam. herc. inter cohæredes, quemlſbet cohæredum poſſe pro parte ſnaage- re ſuper iure prędij,& ſi fundus vni in totum fuerit adiudicatus, oportere caueri de redden- do illi ea, quæ ex his actionibus recepta fuerint Acobæredibus. Ex quo ſequitur, quòd ille qui cœperat iudicium,& qui cauet, poteſt exi- gere, non is cui fundus eſt adiudicatus, ſicque inſtantia in eum non tranſit. Caſtren. in I. ſi fi- liofamili.§. fin. in fin. ſolut. matrimo. Item vult text. quòd impenſæ iudicij debeant præſtari ab illo, cui fundus ſit adindicatus, ex quo neceſſa- riò ſequirur, quòd iudicium ſit proſequen- dum à cohæredibus, qui cœperunt agere, non „ 8 ab eo, cui fundus eſt adiudicatus. Prætered ſubdit textus, quòd ſi pendente iudicio fam. erciſc. non ſit actum ab aliquo ex cohæredi- bus, integram actionem tranſire in eum, cui fundus ſit adiudicatus, ex quo velle videtur, quòd ſi actum ſit ab aliquo, integra actio non tranſeat,& multò minus inſtantia,& Baldus in ea l. inquit no. quòd pendente iudicio diui- ſorio inter cohæredes poteſt agi contra terti- um iniuriantem, vel furantem,& ſi iſtud iudi- cium ſecundum eſt motum primo pendente, licet res adiudicetur vni, non transfertur in- ſtantia,& diſtinctio Bart. in dicto rogatus, eſt contra textum in dictal. iudicio, eamꝗque re- fellit Imol. inl. ſi eum, numero 5. de fideiuſſ. Andreas Siculus in cap. quia V. numero 52. de iudic.& contra illam multavidentur pugnare. 9 Nam ſicuti actio † realis datur domino. J. in rem de re. vendi.& cuicunque ſuccedenti in dominio, Bald. in d. l. ſi abducta, numero 2. C. de fur. Ita datur contra poſſeſſorem,& con- tra quemcunque, ad quem tranſeat poſſeſsio. I. officium. I. qui petitorio de re. vendic. Vnde quemadmodum inſtantia non tranſit contra ſingularem rei conuenti ſucceſſforem, etiam ex cauſa neceſſaria, quamuis poſsideat. l. penul. de petit. hæred. l. is à quo de re. vend. Innoc. in Sonſiimm I 5« 1.2. Qua de re etſi is, qui egerat rei vendicatio- ne, decedit poſt litem conteſtatam„pluribus hæredibus relictis, licet dominium rei ad v- num ſoluͤm perueniret, non deber poſſe agere eadem inſtantia, niſi pro portione hæredita- ria, etſi non ſit hæres nullo modo eandem in- ſtantiam proſequi, pro qua ſententia videtur text. in Auth. nunc ſi hæres. C. de litig. vbi in- ſtantia iudicij realis cœpti à teſtatore non tran- ſit in legatarium, licet in eum tranſeat domini- um rei,& huiusmodi inſtantia tranſeat in fidei- commiſſarium vniuerſalem. I. 1. in princip. vbi no. Caſtren.& Poſter. ad Trebell. Hinc Rom. in deciſionibus antiquioribus. Biſan. tit. de iud. deciſ. 3. quamuis cenſuerit, ſi teſtator leget a- ctionem ſuo nomine per eum in iudicio de- ductam,& legatarius agat,& obtineat proceſ- ſum non eſſe nullum, tamen indiſtincte deci- dir legatarium non poſſe continuare iudicium à defuncto cœptum, ſed opus eſſe nouo pro- ceſſu, allegant inno. in d. c. qui V. qui loquitur ctiam in actione reali. Et vbi in re præſenri fideicommiſſum fuerit particulare, res videtur per illum text. deciſa, nam ſi inſtantia non tran- ſit de teſtatore in fideicommiſſarium particu- larem, qui dicitur ſuccedere teſtatori, multo minus inſtantia cœpta ab hærede, tranſire po- teſt in fideicommiſfſarium parricularem, qui nullo modo ſuccedere dicitur hæredi,& Inno. in d. c. qui V. inquit, ſi aliquis agat petitorio 7 c. quia V. in princ. de iud. ita non videtur tran- ſire in ſingularem agentis ſucceſſorem ex cau- ſa neceſſaria, licet ſit dominus. Et ſi ſucceſſor 10 † ſingularis ex cauſa neceſſaria non patitur in- commodum inſtantiæ contra auctorem cœ- ptæ. d. l. penult. d. l. is à quo, non deberet etiam frui com modo,& beneficio inſtantiæ ab aucto- re inchoatæ. d. l. ſecundum naturam. text. quo- que inl. 2. de ptõ. ſtip. in fine decidit,& latiùs explicat Bar. ibi ſi poſſeſſor conuentus rei ven- dicatione decedat poſt litem conteſtatam plu- ribus hæredibus relictis, licet vnus inſolidum poſsideat, non poteſt eadem inſtantia conue- niri, niſi pro portione hæreditaria, quia pro a- lijs portionibus cenſetur extraneus,& Bald. in I.2. num. 10. C. de fru.& lit. expen. cenſuit acto- n' rem, † qui iudicium mouit contra defunctum, non poſſe illud proſequi contra legatarium,& loquitur Bald. de iudicio reali, de quo text. in d. ſuper aliqua Eccleſia, petendo eam, ſucceſſor non poteſt proſequi litem, niſi nomine Eccle- ſiæ ageret, non enim transfertur proſecutio li- tis de perſona in perſonam, niſi in hæredibus, vel vniuerſalibus ſucc eſſoribus,& in cap. ex par- re. num. 2. de arbit. loquendo de ſucceſſore in beneficio,& de reali actione inquit, nec in litis proſecutione ſuccedet ſucceſſor, quia non eſt hares, nec vniuerſalis ſucceſſor,& ſic vult, quòd inſtantia indicij † etiam realis non tranſeat actiuè in alios ſucceſſores, quàm in vniuerſales, &⅜ Ant. de Butr. ind. c. quia V. nu. l. verſi. 2. reg. inquit, inſtantia non tranſit in ſingularem ſuc- ceſſorẽ, ſiue agat reali, ſiue perſonali, quia iure cautum non reperitur,& paulò pòôſt proſecu- tio litis non tranſit de perſona in perſonam, niſi in ſucceſſorem vniuerſalem,, deinde quæ- rit quid inſfideicõmiſſario,& reſpondet inſtan- tiam cœptam ab hærede in eum non tranfire, quia non eſt ſucceſſor hæredis, ſed teſtatoris. Angel. quoque licet in I. Lucius.§. rogatus. trà- ſire videtur. cum Bartol. tamen in l. tämtex contractibus de iud. numero 2. ſcripſit, inſtan- tia non tranſit in ſingularem ſucceſſorem, allegat multas Il, deinde limitat niſi ſucceda- tur in re, vel actione ex quadam neceſsitate, adducit Iacob. de Aret.& tegt. in d. l. in iudicio, & paulò pòôſt numero 3. ſubdit, in fideicom- miſſarium verò noa tranſibit inſtantia inchoa- ta cum hærede, imò hæres proſequitur eandẽé. Prætereà inſtantiam cœptam à grauato etiã ſu- per actione reali non tranſire in fideicõmiſſari- um, videtur tex. in d. l. ſi hæres, vbi actio in rem, b ſcilicet —————õõ———— TPetri Ant. Ang. in mat. iudiic. conſ. ſcilicet hypothecaria quæſita hæredi ex ipſius facto& contractu nontranſit in fideicommil- ſarium, ex quo neq; tranſire videtur Ius inſtan- tiæ ſuper actione reali quæſitum, facto& con- tractu hæredis, nam per iudicium contrahitur. 1.33.§. idem ſcribit de pecul. idem ſuadet text. in d.l. ſi patroni.§. actiones, vbi inſtautia ſuper pe- habeat præſtationes quaſdam perſonales. l. ſed 1z ſtlege. ſ. petitio de pet. hær.& à petitione hæ- reditatis ad rei vendicationem argumentatur Iureconſultus in. ſin. autem.§. ſed ſi is de petit. hær. tex. quoque in d. l. cùm hæreditas loquitur generaliter ibi iudicijs, quibus conuentus,&c. Et ſi fideicommiſſarius non patitur incommo- dum inſtantiæ cœptæ contra grauatum, quia non cogitur illam ſuſtinere, neque in eo iudi- cio comparere. d. l. cùm hæreditas. d.§. actio- nes, non debet etiam poſſe vti beneficio inſtan tiæ à grauato cœptæ, neque eam proſequi. arg. I. ſecundum naturam de reg. iur. quod etiam cenſuere Ange.& Imol. in d. I. cùm hæreditas in ſummario. Cumq; inſtantia ſuper actione et- iam reali, ſiue Ius ex ea quæſitum non fuerit in bonis teſtatoris, neꝗ; eo viuente ortũ, ſed quæ- ſirum propria hæredis prouiſione. Barto. Ang. Imo.&Alex in d. l.cum hæreditas. non poteſtin fideicommiſſarium tranſire. d. l. in fideicom- miſſariam. d. l. ſi hær es. d.§. ſi damnum. Accedat quòd Ant. dé Butr ac Ang in locis præallegatis quamuis dicant in caſu. di. in iudicio. inſtantiã 14 transferri,tamen præſupponunt caſum illius text. longè differre à translatione, quæ fit ab hærede in fideicommiſſarium, cùm aſſerant in- ſtantiam cœptam ab hærede non tranſire in fi- deicommiſſarium,& differentia patet, nam co- hæres, cui fundus adiudicatur pro parte cohære dis, habet cauſam ab ipſo cohærede, eumq́; de euictione obligatũ.. ſi fam. C. fam. erc.& ſucce- dit cohæredi neceſſariò& inuitus, imò ei ma- fauetur, qᷓ emptori.. ſi pignori. in prin. fa. erciſ- gis Eideicõmiſſarius aũt nullo modo habet cau fam à grauato. l. cohæredi.. cùm filiæ devulg. Neq; illũ de euictione obligatum. l. de euictio- ne ad Treb& inuitus non cogitur acceptare fi- deicommiſſum, ideod; non poteſt dici hæredis ſucceſſor, neq; ex neceſsitate ſuccedere, præci- pue cùm leges conſiderent neceſsitatẽ ex par- te etiam ſuccedentis.d.l.ſi pignori. Vndeomni in caſu leges, quibus cauetur inſtantiam cœptã ab hærede non tranſire in fideicommiſſarium. d.l. cùm hæreditas. d.§.rogatus, qui fideicõmiſ- ſarius non dicitur habere cauſam à grauato, neq; ei ſuccedere,& inuitus non cogitur aece- ptare fideicommiſſum. non deberent limitari per d. l. in iudicio, quæ loquitur in illo, qui ha- bet cauſam ab eo, qui cœpit inſtantiam,& in- uitus cogitur rem acceptare, neq; in fideicom- miſſario debet procedere id, quod per d. in iu dicio ſccipſit Bart. in d.§.rogatus. Adhæc Bald. in d.l. ſi conſtante. 5. fin. ſol. matr. inquit filium non ſuceedere in inſtantia cœpta per eũ, cuius bona publicantur. vt in eo text. quia eſt ſucceſ- ſor bonorum non perſonę, ex quo infert, quòd filij ſuccedentes per Auth. bona damnatorum. C. de bon.dam. nõ ſuccedunt in inſtantia, quia ſunt ſucceſſores bonorum, non perſonæ. Fidei- ry commiſſarius † autem licet ſit ſucceſſor bono- titione hæreditatis cœpta contra hæredem, nõ tranſit contra fideicommiſſarium, quæ tamen petitio hæreditatis eſt actio inrem, quam uis rum, non tamen perſonæ hæredis, tandem in caſibus, quibus actio tranſit in ſingularem ſucceſſorem, non tamẽ tranſit, ſi per auctorem motum ſit iudicium. d.. ſi priùs.& glo. I. ibi& text. in l. poſt venditionem eod. titu.& in d. lin 16 judieio, vbi in ſingularem ſucceſforem etiam ex cauſa neceſſaria, ita demùm tranſit actio rea- lis, ſi ab auctore non fuerit actum,& Bald. ibi vult, quòd poſt cœptum iudicium ‚ſi res vni ad- iudicetur, actio illi poſsit cedi, ex quovult, quòd ſine ceſsione non tranſeat, quòd ſi actio in rem ſcripta,& realis aliàs tranſitura in ſin- gularem ſucceſſorem, non tranſit, vbi ab anto- re cœptum ſit iudicium, multò magis tranſi- re non poteſt iudic ium,& eius inſtantia, nam ſi propter iudicium cœptum adtio non tranſit, multò minus tranſire debet iudicium ipſum Auth. multò magis. C. de ſacrofanct. Eccleſ. Sed & Iacobus nonintétauit rei vendieationẽ, quæ 17 f datur ratione dominij agentis,& poſſetsio- nis rei conuenti. l. officium. l. in rem de re. ven- dic. ſed intentauit condictionem ex dicto Ca- none reintegranda,& licet ea ſit in rem ſcripta, tamen non poteſt æquiparari actioni in rem, cum longè ab ea differat. gloſl. in d. I. ſi terti- us.§.aquæ. Bart. in d.§. ſi prius. num. 2. præcipuè cum non oriatur ex dominio, quod tranſire poteſt in ſingularem ſucceſſorem, ſed ex poſ- ſeſsione,& ſpolio, quorum neutrum in Paulum tranſierat,& fi inſtantia cœpta ſuper petitio- ne hareditatis, quæ eſt merè realis licet habe- at perſonales præſtationes, non tranſit in fidei- commifſfariuin. d. l. ſi patroni. 6.actiones. mul- tô minus tranſire poteſt actio perſonalis in 18 rem ſcripta, † quæ origine eſt perſonalis, li- cet ſequatur quemcunque ꝑoſſeſſorem. gloſſ. in d.§. aquæ.& in 1.3.§.eſt autem ad exhib. doct. in Rubr. ſi cert. pet.& quamuis actio perſona- lis in rem ſcripta detur contra quemcunque poſſeſſorem, non tamen datur cuicunque ſuc- ceſſori in dominio, ſi naſcatur ex facto,& da- mno dato, antequam dominiũ in eũ tranfiret. Actio autem realis datur cuicunq; ſuccedenti in dominio, ideoq; ex vna ad aliam inferri non 19 poſſe videtur. Ad hæc ſi actio t in rem ſcripta competens ratione dominij extinguitur alie- natione rei. Caſtren. in d.§. ſi priùs,& alia eſt actio, qua tenetur auctor, alia, qua tenetur ſuc- ceſſor. Bartol. ibidem dato, quòd cond ctio ex Canone reintegranda daretur ob dominium, & noua potuiſſet dari Paulo ratione noni do- minij, quod eſt falſum, tamen cùm eſfet diner- ſa ab illa, quæ competebat Iacobop ſimpoſsibile eſt, quod inſtantia cœpta per lacobumtranſie- rit in Paulum, in quem non tranſiuit eadem a- ctio, quæ deducta fuerat à lacobo. Tandẽ 5 1 nihi on tranſit,¹ ⁸.& 1, multô m 2 & eins inſtz i nam Ptumadiol e cauſi debet iud r iipfim eſacroſan celgel trei vendic a id, gur jjagentis, eso. etar⸗ kared. dictionem ⁸e o(. icet eaſtt in eri aiparari ac i at. gloſſ. it iten. jprius. num tcipus ominio, q eanfte cceſſorem& x pol um neutru e iuhm a cœpta lu m aito merè realit ⁵⁸ thade nes, nontr Anfci atroni(˙ ,S teſt adio analbi lgine elt alsi que poſſet aa. go ſtautem ac g ibcot uamuis a e= ctluu r contra 1☛ cann n datur cu=be 3 acatur ex=&di firet jü in=tanflle. tur cuicua rnaadalia ſ actio 11 ☛ nſan jvij exti= tar minij extſ= liud ij 2 4.§. f pt erur u dnalisqu= i i no⸗que Prinium douick daretur O lo ratſ.1 — cu?*— 82 90681b lacobq ibo ſ dt fena 2 crun a per lach deg⸗ non nan arc tälcob n 21 rel, E erind ni V Liber III. 4 20 nihil commune † habeat proprietas cum poſ- ſeſsione. l. naturaliter.§. nihil commune. de ac- quir. poſſeſſ. ex eo, quòd in fideicommiſſarium tranſeat dominium, quod erat in grauato, in- ferri non poreſt, vt etiam tranſeat actio,& mul- tò minus inſtantia cœpta à grauato ſuper poſ- ſeſſorio: ex ſeparatis enim non infertur. Vlti- mòô, cùm effectus litis conteſtationis non por- rigatur ad alias perſonas. l. cùm notiſsimi.§. ſed ſi cm quis. C. de præſcript. 30. ann. Bart. in l. fi- lius. in q. de iur. fiſc. in l. 2. num. 4. C. de fruct.& lit. expenſ. impoſsibile eſt, quòd Paulus, qui nõ eſt hæres Iacobi,& qui quò ad lacobum poteſt dici tertius, vti poſßsit beneficio litis conteſta- tionis à Iacobo factæ. Ex prædictis conſtare vi- detur malè ſenſiſſe. Bart. Soc. in l. rem, quæ no- bis.de acquirend, poſſeſſ.& peſsimè conſuluiſ- ſe Marian. Soci. iunior in conſil. 34. lib. 3.& non ſubſiſtere eorum fundamenta, nam licet domi- .. nium rei tranſeat in ſingularem ſucceſſorem, non tamen tranſit actio in rem ſcripta, ſi cauſa- tur ex facto,& damno dato, ante quàam res trãs- 2¹ ferretur in ſingularem ſucceſſorem,& aliudfeſt dominium rei, aliud inſtantia ſuper dominio, & longe aliud inſtantia ſuper poſſeſsione,& contra argumentationem Marian. eſt text. in Authentic. nunc ſi hæres. C. de litigioſ. vbi licet dominium rei legatæ tranſeat ipſo iure in lega- tariũ, quando defunctus erat dominus, tamen inſtantia cœpta à defuncto ſuper re legata non tranſit in legatarium, ſed hæres illam proſequi- tur.& text. ille loquitur etiam de inſtantia ſu- per actione reali: etenim editus eſt ad correctio nem l. quicunque. eod. tit. quæ loquitur de re, quam teſtator vendicare cœperat:& res non 22 † dicitur litigioſa, niſi quando ſuper eius domi- nio, vel quaſi contenditur, non ſi ad rem perſo- nali actione agatur. Authent. litigioſa. C. de li- tigioſ.& ibi poſt gloſl. tradit Bald. num. z. Bart. in l. 2. eod. tit. neq; aliqua probabilis ratio dif- ferentiæ aſsignari poteſt, quare inſtantia iudi- cij ſuper dominio tranſeat in ſingularem ſuc- ceſſorem agentis:cùm tamen aperto iure deci- ſum ſit non tranſire in ſingularem ſucceſſorem rei licet poſsideat, dict. l. penultima. de petitio. hæredit. dict. l. is, à quo. de rei vendic. Item do- minium fuit in bonis teſtatoris, cui fideicom- miſſarius ſuccedit: inſtantiæ verò iudicij Ius quæſitum fuit facto,& prouiſione hæredis, cui fideicommiſſarius neque ſingulari, neque vni- uerſali titulo ſuccedit,& quicquid conetur de- fendere Marian. receptiſsima eſt omnium ſen- 23 tentia, fideicommiſſarium † ſuccedere teſtato- ri,& non grauato.& eſt text. in l. cohæredi.§. cùm filiæ. de vulg. vbi ſi filius rogatur reſtituere hæreditatem patris poſt mortem, hæres filij re- ſtituit duntaxat hæreditatẽ patris,& tanquàm bona patris: nec in fideicommiſſo veniunt pro- priæ facultates filij, imò text. in l. ſi ſeruo fidei- commiſſaria. de hæredib. inſtituend. inquit fi- deicommiſſarium nihil cõmodi ſentire ab hæ- rede. Et ſi conſideremus, quæ ſuperiùs ex In- nocent. Anton. de Butrig. Bald. Imol. Andr. Si- (onſiham I 51 cul.& Angel. diximus, apparebit in fideicom- miſſario non eſſe communem eam ſententiam quam tuetur Marian. præter id quod text. in d. L. in iudicio. probat contrarium,& omni in ca- ſu translatio per adiudicationem à perſona co- hæredis in alium cohæredem, videtur diuerſa à translatione, quæ fit ab hærede in fideicõmiſſa- rium,& cùm fideicõmiſſarius non habeat cau- ſam à grauato,& non cogatur inuitus accepta- re fideicommiſſum. Ideoq; non dicatur ex ne- ceſsitate ſuccedere, non videtur in eo poſſe lo- cum ſibi vendicare id, quod propter d. l. in iu- dicio ſcripſit Bartol. in d.§.rogatus. CASVSIIl. ¶.Auguſtinus inſtituit hæredes Albertum, Ioannem,& Auguſtinum fratres, nepotes ex fratre. Bona extra familiam alienari prohibuit, & fideicommiſſum ſimplex ad fauores inſtitu- torum,& deſcendentium maſculorum ab eis, & familiæ conſtituit. Prædicti fratres pro diui- denda hæreditate patris,& patrui fecerunt cõ- promiſſum in arbitrum,& arbitratorem dura- turü per menſem, cum clauſulis ampliſsimis, &X inter alia, cum clauſula, quòd de omnibus,& ſingulis, ſuper quibus erit per arbitrum pro- nunciatum, intelligatur litem fuiſſe,& factum compromiſſum, cum poteſtate prorogandi. Arbiter in termino menſis nihil pronunciauit, ſed compromiſſum abſentibus fratribus pro- rogauit. Deinde nulla prorogationis facta in- timatione, laudum diuiſorium protulit: in quo inter alia adſunt duæ clauſulæ. Prima, ꝙ quili- bet fratrum habeat portionem ſibi obuentam, ad habendum, tenendũ, alienandum,& quic- quid voluerit, faciendum. Altera, quòd fratres teneantur cedere ad inuicem omnia iura ipſis competentia,& competitura in portione alte- ri obuenta, item quòd partes promittant ob- ſeruare contenta in laudo,& non contrauenire per ſe, vel alium. Laudo fuerunt præſentes JIo- annes& Auguſtinus, illudque expreſsè emolo- garunt. Albertũ verò non apparet emologaſſe, imò nec laudi ſcientiã habuiſſe, ſaluo quod ex nonnullis inſtrumentis probari videtur Alber- tum poſt laudum poſſediſſe maiorem partem bonorũ, quæ ab arbitro adiudicata ſibi fuerãt. Bona obuenta Ioanni, reperiuntur translata in extraneos. Petrus Maria pronepos Alberti illa vendicat vigore dicti fideicommiſsi. Opponi- tur à poſſeſſoribus Albertum ob clauſulas con- tentas in laudo renunciauiſſe fideicommiſſo: ideoque pronepotem Alberti, qui mediante perſona patris,& aui fuit hæres Alberti, ex fidei commiſſo agere non poſſe. b ¶.[Quæritur, quid iuris,& exhibentur pro- ceſſus,& iura hinc inde producta. S V M M A RITEV M. 1 Laudum arbitri quarenus ſuper fideicommiſſo conditionalipronunciauerit, eſt inualidum. L 2 Fidei X ——ͤͤ 4 3* 1 ſ- er Peted ecten ö 2 2— 8 4 ö 3 9 8 4 2. 2. 2..* 1 ———.—¾———————=———— —.— ————õ—y — 6 8 1 6 1 4 4 1 ö 1 3 “ 1 1 3 . ͤöͤͤſ. eee rede e eeeeehee ette Ser Kire. ſo“ 5 .“ 48““ ————————* een rs dne ar de nla A n4,313, Le Ahe 8320. 2 ———— hhhööͤöoöſſſ *. 5** 4——— 2 5 ——„————————————— ——————— — 5———— — —— 4 — —— Tetri Ant. Angi in mat.. contract. conſ. 2 Fideicommiſſum quantumeunque g generale non 1 Tutekandir ea quæ dependent ex teſtamen- to. 3 Caſus quo Sdne eft nullum. 4 Approbatio 2an i nequit niſi probatæ— ſéientia. 5 Vt auis dioatur habere ſcientian alicuius rei, debet ey illam,& illius rei qualitatem ſcire. 6 Katuficatio quando inducatur. 7 Emologatio quando valet.— 8 Lanan inualidum 2eenot, poſſit epprobari. & num. 17.& 25. 9 Litigantes an poſſint madeare dur hI nui adicis non ſus. 10 Laudi approbatio non 2eſe iur, ex actu eaſelo- 9- nig. II Semtentia inualida uon poreſt vproben vt va- leat tan⸗ Jquam ſententid. 12 Contrattus abſque nuncio, vel epiftola non fit in- ter abſentes. 13 Pollicitatio eit promiſſio fatta 2hhaatz. 14 Donatio quomodo hodie perficiatur. 15 Duæ impr aenseiater non poſſunt h mul coneur- rere. 16 Jnualidum non noteft ratificari. 18 Appellationé conſenſus intelliguur de expreſſo. 19 Pacttum tacttum ex adtu— ſuſe ceptionis inducitur a lege. 20 Coniecturas legis ſe liquidiſſi mas probationes. 21 Laucdi innalidi opheolationen, æemo inuitus c- gitur facer 6. 22 Biuiß oC tranſactio Sater contractus inno- minati, in quibus requiritur altus ceheuuuen, di ſimultaneus. 23 Arbiter non potest pronunciare de re, ſuper qua nulla est lis. 24 Abrogatio fideicommiſſi nõest de ſäbſtanria di- uiſionis.& num. 29. 26 Valuntas täcita non ita late inter pretanda est, hicuti expreſſa. 27 Tacitum videtur quod ex facto inſureer, d-ad⁴ qualitatem facti reſtringitur. 28 Fattum potest quis rahare. 5 reprobare quæ litates facli. Gratuita, ſeu non neceſſaria acceptatio diuiſio- nis non debet grauari ad acos eptionem aliorum in laudo inua 1 contentorum. 31 Diniſionem fattam per Judicemnon comprehen- dere Ius conditionale. 32² Jara. quæ dicunt renanciari paſſe fi deicommaſ reciprodo, quomodo intebiguntur. 33 Heresin quibus caſibus non poſſit contrauenire facko defuntli. 34 Diuidentes quando non teneantur d. euicttone. 35 Qui duplici iure ad fideicommiſſum admuittitur, 1 praiudiocat ſi hibi in vno, potest ex alio admitti. 36 Renunciatia facta de Hideioommiſſo per hæc ver- ba, renunciando inuice, ad hoc vt valeat, quid requiratur. b 37 6. ontrahens nunquam tenetur de enittione, vbr- cunque res euinoitur ex aliquo emergenti poßt vontrattum,& vbi res euincitur ex eius na- rurn. Audum arbitri fquatenus ſuper fideicom miſſo conditionali pro- nunciauerit, fuiſſe videtur inuali- Tdum. Primòô, quia vigore cuiuſ- X cunq; generalis compromisi ar- biter non poteſt pronunciare ſuper his, ſuper quibus pendente compromiſſo non fuit lis:& compromiſſum quantumcunque generale ex- tenditur ſolùm ad proſecuta. l. de reb. l. ſi cùm dies. 5.plenum. de arbit. Barto. in l. Aquil. in fin. de tranſactio.& compromiſſum ſuper litibus, quæ in futurum verti poſſunt, non operantur vt pronunciari poſsit ſuper futuris, antequàm lites ſubortæ ſint. Sedvt remaneat arbitrium, & de his poſted cognoſcatur Specul. in titul. de arbit.. fin. verſic. quid ergo ſi compromiſſum. Secundò, quia compromiſſum fquantumcun- que generale non videtur comprehendere ea, quæ dependent exteſtamento, etiã quòd com- promittentes fideicommiſsi noticiam habe- rent, ſi vera ſunt, quæ ſcripſerunt Alex. conſil. 124. num. 8. lib. 2. conſil. 48. num. 10. lib. 7. Deci conſil. 475. num. 39.& propter verba de omni lite vertente,& quæ in futurũ verti poſſet, cau- ſa hæreditatis Auguſtini, non intelligitur factũ compromiſſum de fideicommiſſo relicto poſt mortem compromittentium, ſi rectè reſpon- dit Bald. conſil. ro. incip in teſtamento Rolan- di. lib. 2. in nouis. Socinus conſil. 283. colum. 4. verſicul. quoniam ad hoc reſpondeo. Neque laudum à prædicta nullitate defendit clauſula compromiſsi, quòd intelligatur fuiſſe lis de omni eo, ſuper quo pronunciabitur, vt tradi- dere Angel.& Iaſ. in l. cùm hi.§. ſed cùm lis. de tranf. Angel. conſil. 218. num. 8. conſil. 249. nu- mer. 3.& in terminis fideicommiſsi conditio- nalis. Socin. conſil. 220. col. ⁊. verſic. item& for- tiùs.& conſ. 282. col.z. verſi nec obſtat, quòd in compromiſſo.& 283. col. 4. verſic. prætereà re- ſpondeo, neque obltat ſi diceretur arbitrium potuiſſe ob bonum pacis,& ſeruandæ æquali- tatis fideicommiſſum conditionale reciprocũ tollere:nam Roman. conſil. 115. quem ſequitur Iaſ. in l. Aquiliana de tranſactio. reſpondit, licet quæſtio faciendæ pacis potuiſſet ſpecialiter de- duci in compromiſſo. Tamen in compromiſſo generali non comprehendi, nec vigore com- promiſsi generalis, arbitrum faciendam pa- cem pronunciare poſſe, quòd ſi fauor pacis nõ poteft operari, vt arbiter vigore generalis cõ- promiſsi pronunciare poſsit pacem faciendã, multò minus poterit operari, vt arbiter poſsit pronunciare ſuper alijs in compromiſſo non comprehenſis:& ſuper quibus non eſt lis: ar- gument. Authentic multò magis. de ſacroſan. Eccleſ& videtur text. in c. niſi. de præbend. vbi ſententia arbitri lata ſuper non comprehenſis in compromiſſo fuit à Pontif. cum moderami- ne tolerata, quia acceſſerat conſenſus partium, vel quia condemnatio fuerat in pecunia, vt in- quit Abbas ibi numer.5. item Bartol. in dict. J. Aquiliana. quem ſecuti fuêre plurimi, quos ibi recenſet Iaſ. dixit, arbitratorem non poſfe adiudi- . den 1 Ooy. dulsl notich Erahe. ripſerunt A„ ngh d.num 10.]. No m. 10.¹. Rci opter verb tmi turu verti Nc. non intelliſ afadi lommillo 7 S pol tium, ſired pon. inteſtamem! Cyhn. s confil.èh Gm c reſponda ceqys tate defend; ululi telligatur MRlödt aunciabitu ² racdi. m hi. 5. ſfedt ib de um. 3. cont.σ σαʃο eicommi itto. l.z verfic.it Stcot. ri nec obſt= dit 4. verfic.** ein. diceretur— ittin „Kſeruan ui. nditionale= ptocl ſil. ¹5. quc dultu actio. reſp b le tuiſſet ſpe= cr de men in co milb adi, nec vi— cofn- trum fac m ha uòd fi fau cisld igore ga=S Ch⸗ bit pacenA ienc b eratiyvt an ₰ potit 1 compr on nibus not — TOlall. itratoret 2 iudi. =IS:M- Liber II adiudicare vni totam rem, ſuper qua factum fu- it compromiſſum,& illum cõdemnare ad dan- dum alteri in recompenſationem aliquid aliud non comprehenſum in compromiſſo: ex quo manifeſtè apparet, fauorem æqualitatis non poſſe operari, vt arbiter poſsit pronunciare ſu- per non comprehenſis in compromiſſo,& ſu- per quibus non eſtlis,& licet Roman. conſil.55. dixerit arbitrum poſſe condemnare vnam ex partibus ad dandum aliquid alteri pro partium coæquatione, id tamen neceſſariò intelligi de- bet de rebus in compromiſſo comprehenſis, velde pecunia, alidàs Rom. ſententiaè diametro repugnaret communiopinioni:& exea ſeque- retur, quòd arhiter poſſet indiſtinctè conde- mnare alteram partium in re non comprehen- ſa in compromiſſo, ſub prætextu coæquatio- nis,& cùm Rom., remoueat duntaxat dubium donationis, in cæteris præſupponit terminos habiles. Tertiò, laudum videtur inualidum, etenim arbiter non pronunciauit in termino à compromittentibus ſtatuto: ſed compromiſ- ſum ex poteſtate ſibi in compromiſſo attribu- ta, prorogauit abſentibus partibus, neque illis 3 prorogationem intimauit, quo t caſu laudum eſt nullum, neque aſtringit litigantes, etiam quòd arbitro data eſſet poteſtas prorogandi abſentibus& ignorantibus partibus. Bald in l. eos.§. Apoſtolos. numer. 6. C. de appellat. com- probant Salycet. ibi Alex. conſil. 34. numer. 5. lib. 1. Felin, c. olim. num. 10. verſic. not. 3, de re iud. quam Bald. ſententiam latè defendit Iaſ.in L nec quicquam. g. vbi decretum. de offic. pro- conſ. num. 56. idem reſpondit Deci. conſil. 89. in princip. Neque dici poteſt laudum,& in eius inſtrumentoſcontenta ab Alberto fuiſſe tacitè approbata, ex eo quòd Albertus poſſediſſe di- citur eam partem bonorùm, quam arbiter in laudo aſsignauerat. Nam ratificationi validæ plura obſtant. Primò, non conſtat Albertum poſſediſſe poſtlaudum aliter quàm antè poſſe- derit. Secundò, non conſtat illum habuiſſe ſci- 4 entiam laudi,& ignorantia præſumnitur, f ap- probatio autem allegari nequit, niſi probata prius ſcientia l.nec ignorans. C. de donat. Iaſ. in l. nec is. 5. hæres. uum. 9. de acquirend. hæred.& cùm hic non agatur de ſententia Iudicis, ſed actu extraiudiciali priuatorum, allegari non poſſunt præſumptiones, quas pro ſententia tra didère Doctores:& nouiſsimè Crauetta in tra- ctat. de antiq.tempor. in a. part.& præcipuè id, quod dixère nonnulli ob diuturnitatem tem- poris præſumi illum, contra quem pronuncia- tum fuit, habuiſſe noticiam ſententiæ: imò ſuc- cedit, vt licet ex poſſeſsione,& temporis curſu ſolennitas præſumeretur: Tamen tanquàm in extraiudicialibus priuatorum actibus, præſum- ptio allegari non poſſet, niſi probata ſcientia eius, cuius cõſenſus erat neceſſarius. Alex. conſ. 9.num. 8. lib.3.& in extraiudicialibus priuato- rum actibus nullibi reperietur, quòd ex curſu temporis præſumatur ſcientia, vel intimatio: imò nonnulli voluerunt, quòd in præſcriptio- Conftumn II 42 ne iurium, in quibus requiritur ſcientia aduer- ſarij.l.2. C. de ſeruit. etiã ex curſu temporis im- memorabilis non præſumatur ſcientia, vt re- fert Rip. in c. cùm Eecleſia. nu. 67. de cauſ. poſſ. &e. etſi ex poſſeſsione,& curſu longi, vellongiſ- ſimi temporis præſumeretur ſcientia, ſequere- tur, quòd probata quaſi poſſeſsione iuris in- corporalis per longum, vel longiſsimum tem- pus eſſet probata præſcriptio: cuius tamen conm trarium volunt Doctores in d. e. cùm Eceleſia. dum vltra quaſi poſſeſsionem, requirunt pro- bari ſcientiam eius, cuius conſenſus, ſeu patien- tia eſt neceſſarius. Itẽ ſequeretur, quòd ex eurſu longi temporis præſumeretur ſolennitas ne- ceſſaria interueniſſe abſque eo, quòd probetur ſcientia& patientia illius, cuius conſenſus, vel auctoritas erat neceſſaria:& tamen Salycet.& Caſtr. in I. ſi filius. C. de petit. hæred. Caſtrenſ. in l. qui aliena.§. ſed ſi non adierit. de aequir. hæ- red. Alex. conſil. 1. num 8. lib. 4. volunt diſpo- ſitionem dd. Il. procedere ſoluùm, quando in- teruenit ſcientia& patientia patris vel filij,& ſie vltra longum tempus requirunt probari ſci- entiam, quod ſuperfluũ foret, ſi ex longo tem- pore præſumeretur ſcientia. Et quamuis con- ſtaret Albertum habuiſſe ſcientiam diuiſionis factæ ab arbitro: non tamen dici poteſt habuiſ- ſe ſcientiam laudi, nam vt quis dicatur habe- re ſcientiã alicuius rei, oporteret nedum ipſam ſeire, ſed etiam eius qualitates. gloſſ in c. con- certationi. in verf. ſoiuerit. de appell. in 6. Alex. conſil. 114. numer. 4. lib. 1.& omni in caſu non probatur ſcientiam omnium contentorum in inſtrumento laudi,& in ſpecie abrogationis fideicommiſsi. Cæterùm licet ratificans ſciat factum, ſi tamen ignorat qualitates, ratificatio nihil præiudicat in eo, quod ignoratur. Bart. in I. Pomponius ſcribit. num. 21. de negot. geſt.& ratificatiof non inducitur niſi cognitis quali- tatibus& conditionibus. Alex. conſil. 135 num. 2. lib. 7.& etiam expreſſa non obeſt, niſi ratifi- cans fuerit informatus de omnibus contentis in laudo.& ideò reſpondit Caſtren. conſil. 465. num: 5. ratificationem etiam expreſſam, ac iu- ratam non nocere, niſi laudum fuerit lectum ratificanti:& Ioannes Baptiſta Caccialup. in tractat.de tranſ. quæſt. 12. num. 14. inquit, emo- logatio, † quæ fieret poſt laudũ, ita demùm va- let, ſi totus tenor laudi erat notus emologanti: hinc Speculat.in tit. de empt.& vend.§. tertio loco. colum, fin. verſ. item not. inquit, perſonæ conſentienti alienationi iam factæ legi, vel ſal- tem narrari debet tenor inſtrumenttalienatio nis. Tertiò, non probatur Albertum ſciuiſſe in- ualiditatem laudi, nam licet laudum inuali- dam f poſsit approbari in vim contractus. l. 2. C. comm. vtr. iud. in fin. id tamen procedit ſo- lum, vbi partes ſciuerint nullitatem laudi,& ſententiæ: illudq́ue ex certa ſcientia approba- uerint. Cyn.& Pet. de Bellaper. in dict. l. 2. idem ſenſit Abb. in c. examinata. numer. 4. de confr. vtil. vel inutil. dicens, vbi vitium nullitatis lau- di concernit merum fauorem partium, quòd 2 partes 9 Petri eAnt. Ang. in mat. iudic. conſ partes ſcienter approbando tenentur ad obſer- uationem ſaltem ex vi pacti, non ex vi laudi, al- legat text.& gloſſ. in dict. l. 2.& ſententia Cyn. comprobari videtur ex eo, quod legimus licet †polsint litigantes prorogare iuriſdictionem ludicis non ſui. l.1. de iudic. id tamen ſolùm pro cedit, vbi partes ſciuerint ſe non eſſe ſubiectas iuriſdietioni eius,& in eum conſenſerunt. l. 2. Lod. titul.& error partium ignorantium nulli- tatem laudi non poteſt habere conſenſum, vt dicitur in d. l.z.& nihil tam contrarium eſt con- ſenſui approbatorio laudi, quam error inuali- ditatis. j.ſiper errorem. de iuriſdict. omn. iudic. & ſicut ignorantia incompetentiæ ludicis im- pedit prorogationem, ita& ignorantia inuali- ditatis laudi debet impedire approbationem, quod alijs rarionibus aſſeruit Deci. conſil. 475. num. 28.& probat text. in l. poſt diuiſionem. C. de iur.& fact. ignor. vbi ſi filius, qui poteſt in ſai præiudicium approbare teſtamentũ patris in- ualidum, dinidat hæreditatem patris cum ex- traneo ſcripto hærede in teſtamento patris, quodignorabat inualidum,& portionem hæ- reditatis tradat, non cenſetur approbare teſta- mentum: imòô diuiſio,& traditio facta in exe- curione diuiſionis retractatur comperta inua- liditate teſtamenti, cuius exemplo, licet Alber- tus accepiſſet, vel fratribus tradidiſſet bona ali- qua vigore laudi, quod ignorabat inualidum: non tamen cenſetur ex eo approbaſſe laudum, & comperta inualiditate laudi, omnia retracta- 10 ri poſſunt. Quartò, ex actu † poſſeſsionts non 11 infertur approbatio laudi lati abſente Alberto. 1. quidam de euictio. vbi hæres inſtitutus pro dimidia vendidit vniuerſa prædia hæreditaria, licet cohæredes precium receperint: quod re- cipere iuſtè non poterant, niſi vigore præce- dentis venditionis, non tamen cenſentur ven- didiſſe, vel venditionem approbaſſe, ſi vendi- tioni præſentes non fuerunt: adhæc fatentur omnes, quòd ſententia f inualida non poteſt approbari, vt valeat tanquàm ſententia. gloſſ. in dict. l. 2. C. comm vtr. iudic. dixit, diuiſio, quæ non tenuit conſenſu,& pacto partium confir- matur.& Caſtren. ibi, quòd valebit iure pacti,& contractus.& Bartol. in l.i. numer.. C. qui pro ſua iuriſdict. quòd ſententia ex partium appro- batione non validatur, vt ſententia, ſed vt con- tractus.& Bald. num. 3. approbatio facit valere ſententiam tanquàm pactum.& Anchar. quem refert Felyn. in c. ſignificaſti. numer. 7. verſicul. adde etiam. Petr. de Anchar. de for. competent. inquit, partes non poſſunt ratificare ſententiã, niſi omiſſa eius auctoritate, deueniãt ad actum aptum inferre nouum cõſenſum, idem dixéère plures, quoruni dicta recenſet Felyn. ibi. Cæte- rùm conſentire dicitur quis ſimul& præſentia- liter ſentire,& vt dicatur contractus, requiri- tur ſimultaneus conſenſus. gloſſ. quam ibi not. Bartol. in l. conſenſu. de actio.& obligatio.& inter abſentes poteſt fieri contractus median- te ſolum nuncio, vel epiſtola, dict. gloſſ.& ra- quiritur, quòod nuncius ſit ad id deſtinatus, 12 13 nam ſi dicerem, venderem iſtam tem Titio,& aliquis hoc Titio referat,& Titius hoc acce- ptet, non dicitur contractus. gloſſ. in 1.1. de con- trahend. emptio.& Bald. ibi,& Salycet. dicunt, inter abſentes † fieri non poſſe contractus abſ⸗ que nuncio, vel epiſtola, quia inter abſentes, ſine illis conſenſus coniungi non poteſt,& vt dicatur pactum, requiritur vel expreſſus par- rium conſenſus, vt cenſuir Hoſtienſ. quem ſe- quutus fuit Deci. in Rubric. de pact. vel quòd promiſsio fiat præſenti& tacenti. Hinc Docto- res omnes in Rubric. de verb. obligat. aſſerunt, promiſsionem factam abſenti dici t pollicita- tionem, vt ibi latè Iaſ. num. 7. nam abſens ante notitiam non conſenſit. l. nec ignorans. loca.& licet habita notitia confentiat, non tamen di- citur pactum, cùm non adſit ſimultaneus con- ſenſus, vt poſt alios ſcripſit Rip. in dict. Rubric. num. 21. qui pluries repetit, in pacto requiri fi- multaneum conſenſum.& idem facit in Rubr. 14 C. de pact. Et donatio † hodie ſolo pacto nudo perficitur,& parit actionem I. ſi quis argentũ. O. de donat. tamen perfici donatio, actiòve ex ea oriri non poteſt, niſi adſit ſimultaneus con- ſenſus. Bartol. in l. abſenti. in princip. de donat. qui dixit, ſi ego exiſtens in domo, dico, dono talem rem Titio,& ille deinde hoc audito ac- ceptet, non eſſe perfectam donationem, quia non interuenit nuncius, vel epiſtola. idem vo- luit Caſtr. in l. illud. C. de ſacroſa. Eccleſ. dicens, ſi in inſtrumento contineatur talem donare tali,& non dicatur præſenti,& recipienti, nec de eius præſentia appareat, donationem non valere, quæ inter abſentes fieri poteſt, median- te ſolùm nuncio, vel epiſtola. Et ſi ex allegata poſſeſsione induceretur pactum, ſeu approba- tio laudi, orirentur ex eodem facto plura ſpe- cialia, ſcilicet quòd ex poſſeſsione induceretur pactum approbatorium laudi inualidi,& inter abſentes fieret cõtractus abſq; nuncio, vel epi- ſtola:& tacita approbatio Alberti prodeſſet fra- tribus abſentibus, pro quibus nemo fuit ſtipu- latus, vel acceptauit,& plùs operaretur, quàm expreſſa Ioannis& Auguſtini, quæ non poterat prodeſſe Alberto, pro quo nemo acceptauit. Præterea Bartol. in I. iuriſgentium. 9. quinimò. num. 20.& inl. ſi tibi in princip. de pact. aſſeruit diſpoſitionem dict. I. ſi quis argentum. ſcilicet ex pacto nudo donationis oriri actionem, non procedere in donatione præſumpta: quia duæ 15 improprietates ſimul cõcurrerent, quòd do- natio præſumeretur,& quòd pactum nudum produceret actionem: cõprobarunt commu- niter alij, quos recenſet Iaſ. in dict.§ quinimò. numer. 21. ex quo dicendum etiam videtur id, quod legimus conſenſu,& pacto partium lau- dum nullum poſſe approbari, non procedere in pacto præſumpto, quia duæ improprietates ſimul concurrerent. Prima, quòd pactum præ- ſumererur. Secunda, quòd laudum inualidum pareret adtionem vel exceptionem. Neque in contrarium adduci poteſt id quod legitur, ra- tihabitionem etiam abſente parte fieri,& non ſolum Kidem fac nä luhr odie ſolo= pud dem Lſ qu ums enti. ci donatio ane en dlit ſimulte con. vinprincig„ Pon. 4 domo,* adomo leinde hoc à. π ο. im donatiq 1=, Oru vel epiſtoli nw. Hacroſa. Ecd N icegs meatur tal Frronat enti,& rec ti lec aat, donatſ r ad ron Sfieri pote. da. tola. Et fi=kegu dactum, ſeſ ncke- odem fact= uhe- ſſeßsione iiefens laudi inua Meiuu abſq;nud= eley Albertip= ket ibus nem* ſtihr lus operat!=dunm tini,quæt** otens ao nemo=tanl. gentium.— amo rincip. de Sclenit uis argent ſcilte soriri actſ ta 1 l0h prelumpt iia dur d andu eque n Kt id qud 1* 8 gol ente part 2 olug 46 Liber III. ſolum verbis, ſed etiã facto ratum haberi poſ- ſe:etenim id quod eſt inualidum, non poteſt ratificari gloſſ. in l. Iulia. qui ſatiſd. cog. Bartol. inl. obſeruare. num. 4. de offic. proconſ.& lau- dum inualidum non poteſt ratificari. Bald. in dict. l. obſeruare. in 2. lectur. numer. 8. nec ali- quaemologatione coufirmari. Bald. in titul. de pace Conſtant.in verſicul. ſententiæ. ideò gloſſ. & Docto. in princip. allegati,& hi, quos recen- ſet Felin. in dict. c. ſignificaſti. dicunt, laudum I7 nullum † poſſe approbari per nouum pactum, & vt valeat tanquàm contractus. Qua de re in huiuſmodi approbatione interuenire debent non illa, quæ ſufficiunt ad ratihabitionem. cùm hic ratihabitio conſiderari nequeat: ſed illa, quæ requiruntur in alijs pactis& contractibus, ſcilicet ſimultaneus conſenſus inter præſentes, vel per nuncium, vel epiſtolam, cùm laudum aliter approbari nequeat, quàm vt contractus. Quòd ſi quis contenderet hic etiam agi de pro- pria ratihabitione, vltra prædicta dici poſſet, cùm laudum poſſet fieri duntaxat per totum menſem, quo fuit prolatum,& ratihabitio poſ- ſit fieri ſolùm infra tempus, infra quod actus poteſt geri. l. bonorum. rem rat. hab. neceſſe fuiſſet aduerſarijs probaſſe actus illos, ex qui- bus ipſi ratihabitionẽ inductam eſſe aſſerunt, fuiſſe factos durante menſe quo laudum fuit prolatum, nam ex actibus poſt menſem illum ſecutis, non ratihabitio, ſed nouus duntaxat contractus ad plus allegari poſſet, ſi interueniſ- ſent neceſſaria ad contractum. Prædictis ratio- nibus optimè concludentibus, accedit aucto- ritas Socin. conſil. 220. colum. mihiz. verſicul. nec huic concluſioni obſtat, ſi dicatur&c. aſſe- rentis laudum inualidum, vt poſsit approbari in vim contractus, requiri ſimultaneum con- ſenſum,& ex poſſeſsione conformi laudo non induci approbationem in vim contractus. Nec quicquam facit, quod ex aduerſo dicitur, text. inl. 2. C. comm. vtr. iudic. ſuper quo fundatur, id quod dicitur, ſententiam inualidam appro- bari poſſe, vt valeat in vim pacti, interpretan- dum de tacito pacto,vt ſentire videtur Bald. ibi: Item in pacto, ſuper quo fundant ſe Rei con- uenti, tanquàm tacito, non requiri ſimultane- um conſenſum. Bartol in l. 2. in I. ſi creditores. C. de pactis. Nam contra primum obſtat, quia 18 appellatione fconſenſus intelligitur de expreſ- ſo. l.z2.§. voluntatem, vbi poſt Aretin. not. Iaſ. numer. 6. ſoluto matrimonio.& datiùs Deci. in Rubric. C. de pactis. numer. 3. Item obſtat figu- tatio caſus, quam ad illum textum facit Caſtr. & quòd ſuper illo text. dixit Cyn, in fi. ſcilicet niſi adfuiſſet poſſeſsio, ex nudo pacto agi non potuiſſet. Ex quibus verbis apparet illum cen- ſuiſſe, quòd in caſu illius text. vltra poſſeſsio- nem adeſſet pactum expreſſum confirmatori- um ſententiæ,& Odofred. exponen. illa verba ſecundum placita exponit, id eſt, ſecundum di- uiſiones per pactum approbatas,& ſic vult in eo text. ſubeſſe pactum vltra poſſeſsionem:& quia ſi in eo textu ſufficeret tacitus conſenſus 4„, C onſtium 11. 6 inductus ex poſſeſsione, ſatis fuiſſet in eo textu dicere, quòd quiſque eorum poſſedit&c. ſed textus voluit addere, ſecundum placita poſſe- dit, vt oſtenderet duo requiri, vt dominium in totum acquireretur, ſcilicet expreſſum con- ſenſum,& poſſeſsionem ſeu traditionem ſub- ſecutam, vt etiam requirit text. in l. ſi diuiſio- nem. C. familiæ erciſicundæ.& in 1. diuiſionis placitum. de pactis.& cùm in prædictis iuribus verbum, placitũ, intelligatur de expreſſo: nam ſi intelligeretur de tacito inducto ex poſſeſsio- ne fruſtrà requirerent traditionem,& poſſeſ- ſionem ſubſecutam. Eodem etiam modo in- terpretari debet in dict. l. 2. quod etiam ſenſit Abb. in c. dilecti. numer. 18. de arbitris. qui præ- ſupponit in text. dict. I. 2. ſententiam inuali- dam fuiſſe per ſtipulationem approbatam.& idem Abb. conſil. 92. libr. 1. reſpondit in eo caſu ſententiam inualidam non poſſe dici approba- tam in vim pacti. iuxta text. in dict. l. 2. quia ni- hil fuerat geſtum per viam contractus. Contra ſecundum obſtat, nam text. in dict l. 2. C. de pa- ctis.& in l. item quia. de pactis.& alij text. alle- gati per Doctores loquuntur in eo tacito pa- cto, quod lex expreſsè inducit, ſeu ſubintelli- git, vt voluit Bartol. ibi, qui dicit, quòd ex actu 19 †ſpontaneæ ſuſceptionis lex inducit tacitum pactum.& Salycet. numer. 6. qui appellat pa- ctum legale,& ſubintellectum à lege,& in eo adeſt conſenſus duorum à lege præſumptus. Deci.in dict.l.z2. Rip. in Rubric. C. de pactis. nu- mer. i. quod pactum inductum à lege, æquipa- rari videtur expreſſo exemplo eius quod legi- 20 mus, coniecturas legis, † id eſt, quæ reperiun- tur factæ à lege, eſſe liquidiſsimas probationes, vt in caſu. l. cùm acutiſsimi. C. de fideicommiiſſ. Secùs verò in coniecturis, quas interpretes ef- finxerunt. l. licet Imperator. vbi Com. Caſtr.& Iaſ. de legatis primo.& tacitum pactum quod prodeſſe poteſt etiam abſenti, poſſe duntaxat conſiderari, vbi illud expreſsè à lege inducitur, voluit Bartol. in l. qui aliena. in princip. numer. 2. verſicul. licet enim de lure Ciuili. de acquir. hæreditate. vbi inquit, quòd licet is, cui reſtitui- tur hæreditas, agat tacitè cum hærede, vt ipſe teneatur ſatis facere creditoribus,& legatarijs: tamen ante Senatuſconſulrum Trebellianum illis abſentibus non obligabatur, quia alteri ſtipulari&c. Et ſic quia non aderat auctoritas legis inducentis quaſi contractum inter fidei- commiſſarium& creditores, licet adeſſet taci- tum pactum inter hæredem& fideicommiſſa- riun,& tacitus conſenſus fideicommiſſarij, quòd ipſe teneatur creditoribus, illud nõ pro- derat abſentibus, idem tradit Bald. in Rubric. (qui admit. in 8. quæſtio. numer. 22. qui etiam addit, quòd quaſi contractus qui oritur ex ta- cito conſenſu, non habet locum, niſi in caſibus à iure expreſsis. Neque obſtat ſi diceretur ex poſſeſsione longi temporis præſumi diuiſio- nem. gloſſ.& Doctores in l. penultima. C. com- muni diuidundo. nam aliud eſt præſumere, quòd fuerit facta diuiſio, in quibus terminis L. 3 loquun- — ˙˙˙,, ““ DPetri Ant. eAAng. in mat. iudic. conſ. loquuntur Docto. in dict. lpen: quo caſu præſu- mitur facta ſecundum regulas iuris,& in ea in- terueniſſe ſimultaneũ conſenſum, aliud eſt di- cere ex actu poſſeſsionis,& curſu longi tempo- ris perfici, ſeu induci contractum diuiſionis, quod à nemine traditur,& quamais præſuma- tur diuiſionem factam fuiſſe ea ratione, quia communio obligat ad diuidendum:& quis in- uitus cogitur diuidere. Bald. ibi. nõ tamen præ- 21 ſumi poteſt, factam fuiſſe laudiinualidi appro- bationem, quam nemo inuitus cogitur facere. Præterea ex eo quod dixéère gloſl.& Docto. in dict.l. pen. inferri ſolum poſſet ex longa poſſeſ- de litibus vertentibus,& quæ verti poſſent ſu- per hæreditate patris,& patrui,& arbiter exceſ- ſerit fines compromiſsi, pronunciando ſuper fideicõmiſſo conditionali, ſuper quo nec tem- pore compromiſsi, nee tempore laudi fuerat lis, licet Albertus acceperit partem ſibi adiudi- catam ab arbitro: Non tamen poteſt dici ap- probaſſe fideicommiſsi abrogationem, potuit enim credere arbitrũ non exceſsiſſe fines com- promiſsi,& pronunciaſſe ſuper his tantùm, ſu- per quibus pendente compromiſſo fuerat lis, & eò magis, quia in eaſu Salycet. precium eſt de ſubſtantia emptionis, neque ab ea ſeparari po- fione factam fuiſſe inter fratres diuiſionẽ lau- 24 teſt, ſed abrogatio fideicommiſsi non eſt de do conformem, vel ad plus tacitè approbatam arbitri diuiſionem, non autem interri poſſet approbatam fuiſſe fideicommiſsi conditiona- lis remiſsionem, quod nulla poſſeſsione, nullo- ſubſtantia diuiſionis, imò ab ea penitus ſepara- ta,& ad hoc facit quod ſeripſit Innocent. ine. ve temporis curſu ante euentum conditionis tollitur, aut remiſſum præſumitur. Et prædicta in præſenti cauſa faciliùs procedere videntur, cùm ex allegata approbatione tacita aliud re- 22 ſultare nõ poſsit, quàm diuiſio, † vel tranfactio, quarum vtraque dicitur contractus innomina- tus. J. diuiſionis placitum. de pactis. Bartol. in l. 1.§. conuentionis. de pactis.& in contractibus innominatis requiratur actus conſentiendi ſi- multaneus. Bartol. inl. ſi cùm fundum. de pa- ctis. Iaſ. in l. t.§. qui præſens.& in l. ſi ſtipuler.§. final.de verborum obligatio. Cæterùm,& dato ſine veri præiudicio, quòd ex poſſeſsione con- formi laudo inſurgeret approbatio aliqua, illa tamen reſtringeretur ad diuiſionem, neque ex- tenderetur ad fideicommiſsi abrogationem. l. quædam mulier. famil. erciſcund. vbi Iudex tu- erat ſententiam diuiſoriam, quæ in parte erat valida, ſcilicet circa diuiſionẽ præſtationis ali- mentorum, in parte inualida, ſcilicet cirea di- uiſionem libertorum, licet pars præſtiterit ali- mentaiuxta tenorẽ ſententiæ, non tamen cen- ſetur illam approbaſſe in alta parte, ſcilicet di- uiſione libertorum, in qua erat inualida ob quem textum cùm in præſenti caſu laudum ar- bitri contineret diuiſionem bonorum, quam arbiter ex facultate ſibi attributa facere pote- rat: Item contineret fideicommiſsi abrogatio- nem, ſuper quo nulla fuerat lis: licet Albertus poſsidendo bona iuxta laudum arbitri, cenſe- retur approbaſſe diuiſiones, ſuper quibus arbi- ter tempore debito pronunciare potuit, non tamen cenſeri debet approbafſe laudum circa 23 fideicõmiſsiabrogationem, ſuper qua lis fnon fuerat: ideoque nec arbiter ſuper ea pronun- ciare poruerat. Salycet. quoque in l3. numer. 2. verſicul. ſed dubitari. Manda. Aret. in§. is qui exequitur inſt. manda. decidunt, ſi mandatur rem emi certo precio,& empta tuerit cariore, 25 dudum. circa fin. de decim., Et comprobarunt Felyn. in c.i. numer. 26. de conſtitut. Alex. con- ſil. 9. numer. 9. lib. 1. vbi confirmatio poteſt re- ferri ad actum validum,& etiam poteſt referri ad actum inualidũ, in dubio debere duntaxat referri ad actum validum. Prætereà, quemad- modum, vt voluntas partium † poſsit approba- re in vim contractus omnia contenta in laudo inualido, requiritur quòd perſonæ ſint tales, quæ poſsint facere promiſsiones& obligatio- nes in laudo contentas. l. ſi fundus.§. I. vbi Bar- tol. de pignoribus. ita arguendo de perſonis ad res. Bartol. in l. miles ira.§. 1. de teſtamento mi- lit.vt inducatur approbatio in vim contractus omnium contentorũ in laudo inualido, actus approbatorij debent eſſe tales, quòd per illos poſsint fieri promiſsiones, renunciationes& obligationes, de quibus in laudo. Verùm licet ex poſſeſsione poſſet induci, vel præſumi diui- ſio, non tamen ex poſſeſsione fieri poffunt ſti- pulationes, promiſsiones, renunciationes& ſi mandans poſtmodum recipiat illam à man- datario, non proptereà cenſeri approbatum precium, niſi emptor notificauerit emptam fuiſfe cariori precio. Nam credere potuit em- ptam fuiſſe precio mandatos cuius deciſionis exemplo, cùm Albertus fecerit cõpromiſſum 4 4 1 4.*——— 2“ 1—=——*— L.“ obligationes, de quibus in laudo. Accedat quod ſcripſit Baldus in I. item quæritur. 5. qui impleto. verſicul. iuxta hoc quæro. loca. ſi in prima locatione erat appoſita pœna, licet co- lonus perſeuerando in detentione cenſeatur reconducere, non tamen cenſetur repetita pœ- na: nam pœna cadit in alium contractum,& non cõtrahitur cõſenſu, cuius exemplo quam- uis Albertus poſsidendo ſecundum tenorem diuiſionis contentæ in laudo, dici poſſet, vel præſumi approbaſſe diuiſiones: non tamen di- ci poteſtapprobaſſe fideicommiſsi abrogatio- nem,& alias promiſsiones& obligationes con tentas in laudo, quæ in alium contractum ea- dunt,& ſtipulationem, vel pactum requirunt, & præcipuè fideicommiſsi condirionalis re- miſsionem quæ pactum requirit& ſimplici re- nunciatione fieri non poteſt. I. ſi ira ſcriptum.. ſi ſub conditione. de legatis ſecundo. gloſf.& Bartol. numer.;z in J.1. C. de pactis. Adhæc ſicuti Srogatio iuriſdictionis, quæ fit ex tacito con- ſenſu, vt ſcienter litigando coram Iudice non ſuo ſtrictè interpretatur, neq́; vltra actum ex- renditur. Caſtrenſ. in l. ſi conuenerit. numer. 6. de iuriſdictione omnium iudic ob id quod di- xit gloſſ. in Clementin. ſæpè. eirea fin. in verſic. partib. 25 1 27 4 MCogftm, II 4⸗ preſsè emologaſſet laudum præſentibus fratri- bus,& acceptantibus, id tamen Reosconuen- tos nontueretur, nam Roman. conſil. 4, Soc. conſil. 251. Rip. in l. qui Romæ.§. duo fratres. num. 80. optimis rationibusaſſeruerunt clau- ſulas, quæ ſecundum magis receptam Docto- rum ſententiam in contractu diuiſionum in- Lqu. 1 4 danea ekg. b Liber 7 I. KA partib. de verb-ſign. ita& approbatio, ſi quæ ta- citè inducitur ex eo, quòd Albertus bona ſibi adiudicata ab arbitro diuiſim poſſederit, non debet extendi vltra diuiſionem bonorum,& 26 voluntas † tacita non ita latè iuterpretanda, di. ſicut expreſſa. Iaſ.l. cùm quid. num. S.ſi cert.pet. zuendodeß Habaä II deteſtal om. tio in vim r cacum laudo inut be ads tales, qud iiot 28, renunc—& in laudo. V Ailiceet aci, vel pri ui- lone fierit e⸗ 28, renunc ☚ 18& as in laudd cec item quæ tr-Ko hoc quærd*σi oſita pæn M ter lerentione; ſeauu cenſetur ri= dahe. liam cont? um, k tuius exem uuch- ſecundun'ofem udo, dici itiſct dtui 27& quod ex facto Tinſurgit, tacitum videtur:& ad qualitatem facti reſtringitur. Deci. in c. dile- cti. num. 2. verſic. notandum. de appell, Et pro hac ſententia decidit Apoſt. ad conſ. Alex. 117. lib. 5. qui in caſu quo facta fuerat à tutore loca- tio cum pacto, quòd conductor poſſet acqui- rere proprietatem certo precio reprobando. Alex. aſſeruit, quòd ſiue locatio fuerit valida, pactum verò inualidum, ſiue vtrunque inuali- dum, quamuis pupillus factus maior petendo penſiones diceretur approbaſſe locationem, non tamen poſſet dici approbaſſe pactum il- lud, etiam quòd haberet eius notitiam tempo- re actionis intentatæ: ex quo concludi videtur, quòd in præſenti caſu, cùm pariaſint petitio,& receptio. l. ſiex toto.§. ſi ita ſcriptum. de legat. ſecundo. ſiue diuiſio arbitri fuerit valida, abro- gatio verò fideicommiſsi inualida, ſiue vtraque jaualida, licet Albertus poſsidendo portionem aſsignatam ab arbitro, diceretur approbaſſe di- uiſionem, non tamen poſsit dici approbaſſe fi- deicommiſsi abrogationem.& eo magis, quia in caſu Apoſtill. pactum illud videtur pars pre- cij, iuxta l. fundi partem. in princip. de contra- hend. empt.& ſie connexum locationi, ſed ab- rogatio ſideicommiſsi eſt quid diuerſum à di- uiſione,& prædicta deciſio ſecundũ eum pro- cedit etiam, quòd Actor haberet noritiã pacti. . Accedat. quòd ſi diuiſio fuit valida, quaſi arbi⸗= ter eam facere potuerit, proculdubio Albertus potuit diuiſionem validam acgeptare,& fidei- commiſsi remiſsionem inualidam teprobare: item ſi vtraque fuit inualida, nam in fortio- ribus terminis poteſt quis approbare vendi- tionem,& reprobare, quòd pro tanto precio fada fuerit. l. cùm interdictæ. c. arbit. tutel. iunct gloſſ. in verſicul. reſiduum.& poteſt quis 28 †approbare factum,& reprobare qualitates facti. Bartol. in l. Pomponius ſeribit circa prin- cip. verſicul. pro declaratione. de negot. geſt. Bald, in L.z. numer. 3. verſicul item poteſt quis. C. de fur. Et eò magis cùm diuiſio& fidei- 29 commiſsi j remiſsio ſint ſeparatæ,& quælibet ſtet per ſe, quo caſu vnum abſquę alterd appro- bari vel improbari poteſt l. etiamS.ἀe mi- nor. Ildeoq́; ex acceptatione diuiſionis nonin- fertur neceſſariò ad approbationem remiſsio- nis fideicommiſsi. argument. l. nom hoc. C.vn- cogn. Et exapprobatione vniuspartis non in⸗ fertur ad approbationem omniumcontento- rum in teſtamento inualido. Alex. conſil. 123. numer. 8. lib 1. Et ficuti gratuita ſolutio partis non grauat in ſolutione alterius ꝑartis. l. final. 30 Cine vxor pro marito. ita& gratuita ſeu non neceſſaria accepratio diuiſionis non debet gra- uare ad acceptionem aliorum in lando inuali- do contentorum. Verm,& licet Albertus ex- ducunt fideicommiſsi renunciationem; ſi in ſententia arbitri diuidentis hæreditatem, ap- ponantur non extendi ad fideicõmiſſum con- ditionale, nec illius abrogationem operari etiã quòd eompromiſſum eſſetampliſsimum,& de futuris etiam litibus ac expreſseé emologaret, quando ſuper fideicõmiſſo conditionali, nullo pendente compromiſſo, fuerat lis, quod vltra adducta per illos comprobari viderur ex eo, quod ſcripſit Baldus in§. ſi quis miles. numer:. 31 6. in titul. conſtitutio. Lothar. ſcilicet †diuiſio- nem factam per ludicem non comprehendere Ius conditionale. Adhæc quamuis laudum ar- bitri induceret conditionalis fideicõmiſsi re- nunciationem, tamen remiſsio facta ab Alber- to non poteſt porrigi ad fideicommiſſum, ad quod deſcendentes eius vocantur ex propria eorum perſona, licet non eſſent hæredes. Bar- tol. in conſi. 72, incip. ex facto præponitur quòd nobiliores. numer. 3. verſicul. hoc pra miſſo. aſ- ſerens renunciationem partis factam in diui- ſionibus non porrigi ad iura, ad quæ filius re- nunciantis vocatur ex propria perſona, etiam quòd non ſit hæres patris. ſe quitur Iaſ in dict. . duo fratres. in 8. quæſtio. Bartol. quæ ſenten- 32 tia confirmari videtur: nam iura, quæ dicunt renunciari poffe fideicommiſſo reciproco. l. 1. Lcùm proponas. C. de pac. l.de fideicommiſſo. Cide tranfactionibus. Iloquuntur duntaxat vbi fratres inſtituti ſoli ſunt grauati,& ſoli ſubſti- . ⸗ 85 1 8 3 17* 5 tuti, caſu autem quo non ſolùm hæredes primi gradus, ſed etiam omnes eorum deſcendentes, & tota teſtatoris familia ſunt ſubſtituti,& gra- uati relinquere in familia, non legitur quòd fi- lius inſtitutus remittendo fideicõmiſſum, in- telligatur remittere fideicommiſſum, ad quod vocantur,& quo grauantur deſcendentes aut familia: imò Rip. in dict. l. qui Romæ.§. duo fra- tres. nume. 10⁄. ſoripſit remiſsionem fideicom- miſsi factam à fratribus non præiudicare filijs eorum ſubſtitutis volentibus ſuccedere in fi- deicommiſſo ex propria perſona, nec diſtin- guit, an ſint hæredes, vel non: etſi filia cum iu- ramento renunciauit hæreditati patris viuen- tis, nepos exea poteſt, non obſtante renuncia- tione matris, illa pramortua, fuccedere auo, licet ſit hæres matris, vt poſt Baldum, Caſtren- ſem,& Alexandrinum, tradit Decius in l. pa- dtum, quod dotali. numer. 18. C. de collatio: Cumque in præſenti caſu licentia alienandi re- nunciatio iuris competentis,& comperituri ĩpſis fratribus,& ꝓmiſsio de noncõtrauenien- do, de quibus in laudo, nõ contineanitur etiam pro filijs ipſorum fratrũ, licet Albertus landum expreſsè approbaſſer, ex hoc tamen prohiberi non poſſunt deſcendentes Alberti eriamn π⁴ L 4 ſint — ͤͤſ ——— —— DPetri eAnt. Ang- in mat. iudic. conſ. ſint eius hæredes ex propria perſona contraue- nire Bald in l. qui ſe patris. numer. 12. C. vnde lib.& quamuis promittens cenſeatur promit- tere etiam pro hæredibus, vbi in promiſsione non adeſt dictio taxatiua pro ſe tantùm. l. ſti- pulatio iſta. in princip. verſicul. ſed ſi ſic. dever- borobligatio. Id tamen non procedit in pro- miſsione facta ſuper re non tranſitoria ad hæ- que. de ſucceſsio. fe ud. ita debent poſſe ex iure proprio reuocare alienationem rei ſubiectæ re- ſtitutioni cui pater conſenſit: quod procedere videtur etiam, quòd pater conſentiendo pro- miſiſſet non contrauenire, niſi promiſiſſet etià pro filijs. Bald. in dict. J. qui ſe patris. Quò verò ad clauſulamꝭ in qua arbiter mandat fratres re- nunciare inuicem Iuri competenti,& compe- redes. Bald. in Lcùm motæ. numer. 12. Caſtrenſ- 36 tituro, ad hoc vt renunciatio facta fper ſimilia numer. z. C. de tranſactio. Alex. conſil. 13. num. 8. lib. 5.& dictum Bald. in dict. l. qui ſe patris. vi- detur verum in caſibus, in quibus promittens non tenerur ex natura actus, vel rei de facto aliorum, vt in confentiente, vel renunciante,& promittente de non contraueniendo conſen- 33 ſui, aut renunciationi. Etenim in caſibus, † qui- bus quis obligatur,& tenetur de facto omniũ, vt in venditione,& ſimilibus, hæres ex proprio iure non poteſt contrauenire facto defuncti. l. cùm à matre. C.de rei vendicatio. l. ſi venditri- ci. C.de reb. alien. nõ alien. l. Seia. C. de euictio. I. ſi cùm dotem.§. ſi pater. ſoluto matrimonio. J. filiusfamil. 6.cùm pater. de legat. primo.& li⸗ cet diuidentes teneantur de euiciio. l. ſi fami- liæ. C. famil. erciſcund. non tamen tenentur, 34 † vbi res euincitur ex eius natura, vt quia feu- dalis gloſſ. Bartol.& alij, dict. l. ſi familiæ. Tan- dem in laudo duæ tantùm ſunt clauſulæ, quæ fideicommiſsi remiſsionem operari poſsint: il- la ſcilicet in qua conceditur licentia alienandi. & faciendi de bonis adiudicatis, quicquid fra- tres voluerint,& alia in quibus arbiter mandat renunciari iuri competituro. Circa primam Caſtrenſ. inl. cùm pater..libertis. de legat. ſe- eundo: ſcripſit, ſi vocatus ad fideicommiſſum 35 in caſum alienationis, †& in caſum mortis con- ſentiat alienationi poſſe eueniente conditione petere fideicommiſſum excauſa mortis, modò non cðnſenſerit præſente emptore. Et Socin. conſil. 432lib. 3. numer. r6. reſpondit, eum, qui duplici iure ad fideicommiſſum admitti pote- rat, ſcilicet propter alienationem,& propter mortem, ſi det licentiam alienandi, excludi ſo- lùm à primo iure petendi fideicommiſſum, ſci- licet propteralienationem, nõ autem à ſecun- do. Cumque licentia alienandi potuerit ope rari quò ad fideicõmiſſum ex cauſa alienatio= nis, non videtur debere extendi ad fideicom- imniſſum ex cauſa mortis, t fateri videntur Do- cto. indict.§. duo fratres. in 8. quæſtio. Bartol. dum reſpondent ad argumentum Aretin. ſen- tientis contra Bartol præcipuè cùm Bartol.& Podor; in dict. quæſtio. 8. videantur loqui in terminis..duo fratres in quo aderat fideĩcom miſſum duntaxat ex cauſa mortis. Adhæc dare licentiam alienandi non videtur aliud, quàm cõnſentire alienationi& aliud eſt venderes ali- ud venditioniconſentire:I aliud eſt. de regulis iuris. Is enim qui conſentit, non dicitur obli- gare ſe. gloſſ. in l. Lucius. ſoluto matrimonio. ideòd; ſicuti filij patris hæredis poſſunt ex pro- prio iure reuôcare alienatiõnem feudi, cui pa- ter conſenſit.gloſſ. Bald. Aluarot. in.hoc quo- 4 41—.—“““*— e verba inducat fideieommiſsi renunciationem, duo requiruntur. Primò, quòd renuncians ha- buerit ſeientiam fideicõmiſsi. Secundò, quòd tempore diuifionis non adſit alia cauſa, pro- pter quam contrahentes ſperare poſsint habe- re aliquod Ius, quàm ex cauſa fideicommiſi. Bartol.& poſteriores in dict. 7.duo fratres. in 6. quæſtione. Prætered per ea renunciatur dunta- xat Iuri competituro ipſis diuidentibus: fidei- commiſſum autem, ad quod ex propria perſo- na agit Petrus Maria, non cõpetebat, nec com- petiturum erat Alberto&c. Et ſi diceretur caſu quo bona ab aliquo ex deſcendentibus, ſeu fa- milia euincantur, Albertum, qui ceſsit bona fratribus, pro ipſis,& quibus dederint,& eius hæredes teneri de euictione,& multò magis exceptione repellendos: Reſpondetur vbĩ bo- na euincũtur ex facto auctoris eius, à quo euin- cuntur, de euictione agi non poſſe. l. fundum meum. de euictio. l. licet placeat. de do. præleg. Bartol. in dict.§. duo fratres. in 1. quæſſio. vbi 37 Rip.numer. 43.& in vltima quæſtio. in fine, vbi Rip. numer.97.& vbicunque †res euincitur ex aliquo emergenti poſt contractum, nunquàm contrahens tenetur de euictione. l. Lucius.§. r. de euiio.& vbi res euincitur ex natura eius, agi non poteſt de euictione. gloſſ. dict. J. ſi fami- liæ. ideoque in terminis noſtris agi, aut excipi non poſſe ob euictionem, tradit Bartol. in dict. quæſtio. vlt.& clariùs conſil. 72. 1ns C A 8 H TTI. K Ponrifex creauit Hieronymum in Comi- tem Palarinum, illiq; dedit auctoritatem cre- andi Comites Palatinos, Doctores, Notarios, & legitimandi natos ex quocunque illicito co- itu Hieronymus creauit Iulium Comitem Pa- larinum,& ei dedit auctoritatem creandi Co- mites Palatinos, Doctores, Notarios.& legiti- mandi natos ex quôcunque illicito coitu, pro- ut in priuilegio à Pontifſice ſibi conceſſo. Iulius legitimauit filium naturalem Antonij, quĩ ha- bebat tres filias legitimas& naturales,& in le- gitimatione appoſuit clauſulam non obſtante lege aliqua. 81193 Quaritur, an lulius id potuerit,& an legi- timatio valeat: cùm legitimans haberet pro- lem legitimam,& naturalem,& exhibetur co- pia priuilegij conceſsi per Pontificem Hiero- nymo,& priuilegij per Hieronymum conceſsi lulio,& legitimationis per Iulium factæe. SA- 6., bi eui murer 7,Dramam k 15..5. J. na em eius, . ami. i, ccipi arr d. dic. — 3 n mi. = cke- „[.Tios, i oco- anan Pa- i Co- 5 giti- pro- ullus uüha- inle⸗ ckaunte alegi⸗ pro- O⸗ 41 b iero⸗ aceßi vh. Liber III. & EV M A A AIE. 1 Spurh non poſſunt legatimari cxiſtentibu⸗ filijt legutimis,& naturaubus.& num. 5. a Aeſcriptum Pontificis debet, Juantum fieri po- test interpretari, vt hit eõſirnse iuri cmmuni. 3 Comes Palatinus non poteit idem facere de ple- nitudine poteſtatis, quòd Pontiſtx, vel Impera- or potest, à quo ſuit creatus Comes Palatinus. 4 Poteſtatem auferendi lus terti nunquam veni- re in generali conceſſione. 5 Per glauſulam, non obſtantibus&c. videtur ita derogari, ac i enumerataæ&ſſent ſpecialiter nn vmnes leger. 1As 6 Comies Palatinus creatus, cum clauſula, non ob- ſantibus&c. quid efficere poſſit. 7 Ademptioa conceſſione generali cenſetur fauta vbi eſt reſeruatio ſpecialis. 8 Doteſtas legitimandi conceſſu Comiti Palatino non poteit regulariter delegari, nec alteri con- cedidG. ee lr „ Ferba priuilegi ſtritté ſunt intelligenda. 10 Nullusinferior jupremo Principe potest vri clau ſula nonobſtantelegealijun. I nulla, etenim †ᷣſpurij non poſſunt Vlegitimari, exiſtentibus filijs le- Q SdS ſanè non habens.&§. ſit igitur li- centia. in Authent. quib. mod. nat. effic. legit.§. illud tamen. in Authent. quib. mod. natur. effic. ſui.& reſcriptum Pontificis debet, quantum fieri poteſt, interpretari, vt ſit conforme iuri communi. l. ex facto. in princ. de vulga. Ideoq; Caſtr. in l. Gallus.§.& quid ſi tantùm. de liber.& poſthu. in fin. Socin. num. i8. Iaſ.num. 106 tra- didère Comitem Palatinum habentem pote- ſtatem legitimandi, nõ habere niſi in caſu, quo deficiant filij legitimi,& Comiti palatino non cenſeri datã poteſtatem legitimandi, niſi prout Princeps erat legitimaturus de ordinaria pote- Ktate.& Bald. in l.z2. num. 39. C. de ſeruit.& aqua. — inl. cùm filius. de teſtam. milit.& Iaſ. vbi ſupra ſcripſerunt, licet Imperator, vel Pontifex de plenitudine fpoteſtatis faciat quem Comitem Palatinum: non tamen poterit Comes aliquid facere de plenitudine poteſtatis,& ſic legitima- re extantibus filijs legitimis, niſi ſpecialiter,& expreſsè eſſet conceſſum, vt poſsit legitimare etiam extantibus filijs legitimis, quamuis hoc ex plenitudine poteſtatis poſſet Pontifex, vel Imperator, quæ dicta latè confirmat Alexand. conſil. 67. numer. 6.& 94. numer. 6. lib. i. conſil. b 4 V b b Sonumer. 19. 20.& 21. lib. 2. conſil. 188. numer. 12.lib. 5. Deci. conſil. 288. numer. 6. ex Caſtrenſ. dicit, id non intelligi conceſſum per verba ge- neralia.& idem Decius conſil. 392. numer. 4.& conſil. 393 numer..& ad hoc optimè conue- nit, quòd legimus poteſtatem † auferendi lus tertij nunquam venire in generali conceſsio- ne, etiam ſi dictum ſir, quòd poſsit ille cui eon- ceditur, idem, quod coneedens. Bartobin l. do- H Ropoſita legitimatio videtur eſſe 8. 3 ⸗* = F girimis,& naturalibus.§. ſi quis Conſilium III. de talem. de teſtament. milit. in l. ambitioſa, de decret. ab ordin. fac. numer. 12. in l. toties. de polli. Ex quibus videtur, quòd licet conceſſum ſit etiam eum clauſula, non obſtantibus legi- bus imperialibus, Hierony mo, legitimare na- tos ex quocunq; illicito coitu: non tamen cen- ſetur conceſſa facultas legitimandi extantibus legitimis,& naturalibus: cùm hoc non reperia- tur expreſsè conceſſum,& multò minùs cùm in priuilegio Principis adſit clauſula, abſque ta⸗ men præiudicio aſcendentium& deſcenden- tium. Qua clauſula ſtante non poteſt Comes Palatinus legirimare extante prole legitima. Caſtr. conſil. 220. incipiente, in Chriſti nomine ſuper eo, ſuper quo primò quaæritur. Curti. ſe- nior conſil. 19. num,&. in fin. Soci. diet. 5.& quid ſitantùm. num. 18, qui dicit, ita alids conſuluiſ- ſe Petr. de Anchar. Bald.& Caſtrenſ.& cùm in eodem priuilegio dicatur, te, tuosque deſcen- dentes cum honoribus, oneribus,& emolu- mentis conſuetis Comirtes palatinos creamus. Quòd autem extante † ſobole legitima, natu- ralis poſsit legitimari per reſcriptum, non eſt conſuetum: imò à iure expreſsè prohibetur.. liceat.§. ſi verò. in Authent. quib. mod. nat. effic. leg.§. ſi qui autem legitimos. 5. illud aut. cum g. ſequent: in Authent. quib. mod. natu. effic. ſuiĩ. Neque obſtat ſi diceretur, Pontifex conceſsit Hieronymo auctoritaté creandi Comites Pa- latinos, Notarios,& Doctores, ac legitimandi natos ex quocunque illicito coitu per hæc ver- ba, concedimus, damus, non obſtantibus Apo- ſtolicis conſtitutionibus, nec non& legibus imperialibus, aut ſtatutis, reformationibus, conſuetudinibus, etiam iuramento, confirma- tioneApoſtolica,& quauis firmitate robofaris⸗ per quam clauſulam oſtenditur voluntas Pon- tiſicis derogandi omnibus legibus. Nam per clauſulam, non obſtantibus, ita conceptam, videtur ita derogari, ac ſi ſpecialiter enumera- tæ eſſent leges, ſi verum eſt, quod ſcripſère Bar- tol. in extrauag. ad reprim. in verſicul. non ob- ſtantibus. in princip. Bartol. numer. 4. Caſtren. numer.z. in l. fina. C. ſi contra Ius, vel vtilitatem publicam. Caſtren. l. quoties. num. z. C. de prec- imp. offer. Alex. conſil. 155. num. 16. in 6.& conſ. 187. num. 17. in 5. Et Hieronymus creauit Juli- um in Comitem Palatinum, cum auctoritate legitimandi natos ex quocunq; illicito coitu, & ad legitimæ naturæ iura reſtituendi prout in priuilegio à Pontifice ſibi conceſſo. Nam re- ſpõdetur, quamuis Pontifex in priuilegio con- ceſſo Hieronymo dederit ei auctoritatem cre- andi Comites Palatinos, Doctores,& Notari- os, deinde addiderit nec non inceſtuoſos, ſpu- rios, naturales,& ex illegitimo quocunque co- itu natos&c. legitimandi,& ad primæua,& le- girima naturæ iura reſtituendi facultatein da- mus,& concedimus, non obſtantibus cônſti- tutionibus Apoſtolicis, nec non legibus impe- rialibus&c. tamen clauſula illa, qua dicitur, non obſtantibus, non determinat verbum le- gitimandi, ſed verbum damus,& coneedi- mus. ———— ά△—⁶½½½—½--““ 4 en DTetri Ant. Ang in mat. contract. conſ. mus, ideò per dictam clauſulam non videtur cõceſſum Hieronymo in legitimatione vticlau ſula, non obſtant.&c. nec plenitudine poteſta- tis. Nam ſi Papa, vel Imperator faciat Comi- tem balarinum de plenitudine poteſtatis, etiã cum clauſula, non obſtant. ad legitimandum: nõ tamen Comes Palatinus, quando legitimat, poteſt vti plenitudine poteſtatis: nec clauſula, non obſtant. niſi ſpecialiter.& iſtud conceda- tur Bal. in d. l. 2. C. de ſer.& aq in q. 18. nu. 39. Iaſ. inl. Gallus.§.& quid ſi tantùm. nu. 97. de lib.& poſthu. quod faciliùs in re præſenti procedere videtur, in qua Pontifex creauit Hieronymum, filios,& deſcendentes in perpetuum Comites Palatinos cum honoribus, oneribus,& emolu- mentis conſuetis, per quæ verbavidetur ſolùm conceſſa poteſtas ſolita concedi Comiti Pala- tino. Prætereâ licet Hieronymus habuiſſet po- teſtatem legitimandi, extante prole legitima, & cum clauſula, non obſtantibus, non tamen potuit concedere lulio auctoritatẽ legitiman- di extantibus legitimis. Nam cùm Pontifex conceſſerit illi auctoritatem creandi Comites Palatinos, nec aliud expreſſerit, intelligendum eſt, vt Comites Palatini ab eo creati habeant auctoritatem ordinariam, ſi quam habent le- gitimandi, alio non expreſſo in priuilegio, non autem illam, quam ex plenitudine poteſtatis habet Pontifex. l.ſi quando. C. de inoffic. teſta- ment. vbi videtur caſus,& vltra Doctores fu- periùs adductos probatur ex his, quæ ponit A- lexand. conſil. 188. num. 9. vſque ad num. 13. vo- Ium. 5. Anton. Roſell. in tractat. de legit. in titul. de legitimatis clementia Principis. in fin.& ꝗqa Pontifex dando auctoritatem Hieronymo, vt poſsit creare Comites Palatinos, quod eſt re- ſeruatum Principi,& illi ſoli datum de ordina- ria poteſtate: non videtur ex hoc dediſſe aucto- ritatem Hieronymo cõcedendi alteri id, quod Pontifici de ordinaria poteſtate eſt ademptũ, ſed de abſoluta conceſſum, ſcilicet legitimandi contra legem imperialem,& extante prole le- gitima. argumen. c. quòd translatione. de offic. 7 jeg.& quia à conceſßsione † generali cenſetur facta ademptio, vbi eſt reſeruatio ſpecialis. 1. 1. §. qui mandatum. de offic. eius. Et cùm regula- riter f poteſtas legitimandi per Pontificem vel Imperatorem conceſſa Comiti Palatino non poſsit delegari, nec alteri concedi etiam de Iu- re Canonico. Bald. in Rubric. de offic. deleg. numer. 14. Alexand. in l.I. num. 6. de offic, eius. Iaſ. in l. imperium. numer. 28. de iuriſdictione omnium iudic. Felin. in c. 2. numer. z. de offic. ordin. Martin. Laud in tractat. de legit. numer. 35. ſi Pontifex vel Imperator concedat Comiti Palatino, vt creare Comites Palatinos, illisque concedere auctoritatem legitimandi, non de- bet ex hoc intelligi datum, vt poſsit eis conce- dere id, quod ſibi ſoli de abſoluta poteſtate eſt conceſſum, ſcilicet vti clauſula, non obſtanti- bus,& legitimare etiam extantibus filijs legiti- mis, niſi id exprimat, præter id, quòd verbapri- 9 uilegij † ſtricte ſint intelligenda. dict. l. ſi quan- — do. glo. in c.. de conſt. in 6. Iaſ.l. fin. num. 33. de conſtit. prin.& vt minùs lædant Ius commune, quo ſit poſsibile. c. eos.§.1.& de temp. ord. in 6. latè Feli. c.. num. 9. ver. declara. 2. de reſcriptis. 10& nullus † inferior ſupremo Principe poteſt vti clauſula, non obſtante lege aliqua. Caſt. num. z. & poſteriores omnes in l. nemo poteſt. in prin- cip. de leg. i. Alex. l. centurio. num. 32. de vulg.& plurimi, quos refert& ſequitur Felin. in c. non- nulli. num. 27. de reſcript. Sed& illud dici poſſe videtur, licet Hieronymus habuiſſet poteſta- tem concedendi Ius legitimandi, cum clauſu- la, non obſtantibus&c.& extantibus filijs legi- timis, non tamen illam conceſsiſſe Iulio, ratio- nibus ſuprà in principio adductis. d CASVS IIII. Vbertus agit vigore donationis ſibã factæ à Principe ad bona quædã contra tertium poſ- ſidentem,& prætendentem illa ſibi data in ſo- lutum à Principe. Et pendente iudicio petit A. ctor ſibi prouideri à Reo, de alimentis& ex- penſis litis,& pro ipſo adducit text. in l. ſi inſti- tuta.. final. de inoffic. teſtam. in l. fin. C. de ord. cogn. in c. ex parte. de accuſa. deciſio. Afflict.1o. & I1 Boër. 324. Quæritur, quid iuris. S V M A RI V M. Filius debet alià patre,& tale Ius tranſit etiam contra eum in quem tranſeunt bona patris. 2 Maritus tenetur alere orem,& pro huinſmo- di alimentis bona mariti ſünt tacité obligata. Monachus ex bonis monaſterij eit alendus. Pupillo pauperi Judex prouidet de Aduocato de publico. b 5 AKctori, vbi agitur de ſucceſſione collaterali, non fieri prouiſionem expenſarum. + N 2 v Iſi text. in l. ſi inſtituta. 5. de inof- 0)j fic. de inoffic. teſt. qui loquiturin e0) cauſa appellationis:& in caſu quo petens alimenta erat pupillus,& obtinuerat ſententiã pro ſe, pro- cederet etiã in prima inſtantia contra id, quod tradit Caſtrenſis ibi, pro cuius ſententia vide- tur caſus in I. qui de inofficioſo. de inoffic. te- ſtament. Tamen dicta lex& omnia pro Actore allegata loquuntur in caſu quo agens alendus eſt ex bonis ad quæ agit: nam filius debet ali à patre. l. ſi quis à liberis. in princip. de lib. agn. & huiuſmodi Ius tranſit etiam contra eum, in quem tranſeunt bona patris. Bart. in d. l. ſi quis à liberis.§. ijdem reſcripſerunt. in fin. Nimirum ſi conſequitur alimenta agens ad ſucceſsionem patris. dict.I. ſi inſtituta.§. fin. vel ad legitimam. Afflict. deciſi. II.& mar itus f tenetur alere vxo- rem,& pro huiuſmodi alimentis bona mari- + 1 4 ti ſunt tacitè obligata. Bartolus in l. ſi cùm do- tem.§. ſin autem. ſoluto matrimonio. Vnde ſi vxor agat contra maritum,& dotem repe- tat, ab eo ali debet. Afflict, deciſione decima. & in * pna. 1 pro usimns.: te MAra. dler. AR eutode ola nun “ d 11po. t 1 vide- 1 tore ei endus u Met Al 6 L„agh. 11 um, in 1 ſi quis 1'Türum t quod ed ic.te⸗ I Liber III. & in his rerminis loquitur etiam text. in l. fin: C. de ordin. cogn. Nam prouiſio alimentorum & expenſarum in eo text. fit litiganti tanquàm de rebus ſibi ablatis de proprio eius patrimo- nio. Bald. ibi numer. 4.& de re, quæ illi redde- retur, ſi promitteret per idoneos fideiuſſores ſaluam eam futuram in text. ibi in verſic. quòd ſi ei.& in ijſdem terminis loquitur text. in c. ex 3 parte. de accuſat. Monachus f enim ex bonis monaſterij eſt alendus, præter id quod ibi con- currit alia ratio, ſcilicet quia iudicium tende- bat ad commodum Eccleſiæ. Bald. in dict. l. fin. numer. 4. Abbas in dict. c. ex parte. numer. 9. Vbi verò quis agit ad bona, ex quibus regulari- ter ali non debet, iure cautum non reperitur, quòd ab aduerſario alimenta, aut litis expen- ſas conſequi poſsit, imò contrariũ ſuadet text. iuncta glofſ. in I. magis puto.§. item ſi quis in- prouidet de Aduocato de publico& Bald. ibi inquit ſuper eo text. fundatam eſſe iuſtitiam Franciæ, per quem Rex pauperibus ſecum liti- gantibus prouidet de Aduocato, idem ſuadet gloſſ. in l...§. ait prætor, ſi non habebunt. de po- ſtulat. quæ dixit clienti pauperi Prætorem de- bere puidere de Aduocato de publico.& quod tradit Abb. in dict. c. ex parte. numer. ↄ. ſeilicet monachum agentem cauſam propriam, vt qa dixit ſe electum in Abbatem,& ob id agat con- tra eum, qui gerit ſe pro Abbate, non debere conſequi expenſas victus à monaſterio:& ideò Boërius dict. deciſio. 324. inquit, prouiſionem alimentorum vel expenſarum fieri filio con- tendenti de ſucceſsione patris, vel vxori ha- benti filium in vtero ex Carboniano, vel vori dotem repetenti, vel filio agenti petitione hæ- reditatis. dict.§. de inofficioſo. Secùs cùm agi- tur de ſucceſsione collaterali, in qua nõ fit pro- uiſio: nunquàm autem legitur, quòd donata- rius agens ad bona donata, vel eorum poſſeſ- ſionem, debeat à Reo poſsidente ali, licet do- nator inops conuentus à donatario id petere pPoſsit. gloſſ.& Alexand. in l. in condemnatio- ne. de regulis iuris. Quibus accedat Boër. deci- ſio. 325. in fine. vbi dicit emendatam fuiſſe ſen- rentiam locum tenentis, qui condemnauerat Actorem dare,& ſubminiſtrare expenſas litis Reo,& ordinatum receptorem dominij Regis dare centum ſolidos Reo, ſi conſtabat eum eſſe pauperem.& idem dicta deciſio. 32 4. numer. 4. 5 inquit, non fieri f prouiſionem expenſarum Actori, vbi agitur de ſucceſsione collaterali,& deciſio. 303. numer. 4. ſcripſit non vidiſſe ſerua- ri, quòd diues litigans cum paupere teneatur miniſtrare expenſas. CASvS v. Antonius Placentinus minor mouit iudi- cium Mediolani contra Annibalem placenti- num ſuper bonis in agro placentino exiſtenti- bus, in quo iudicio faſſus eſt ſe maiorem annis vigintiquinque: oppoſitum fuit de minori æta- ops. de rebus eo. vbi pupillo † pauperi ludex Conſilium III. 66 te& iudicij inualiditate. Ob id Antonius dedit preces Senatui,& petijt, vt attenta confeſsione maioritatis,& quòd ſtaturis placentiæ cauetur, quòd quicunque pubes in iudicio vel contra- ctu fateatur ſe maiorem vigintiquinque annis, habeatur pro maiore, decerneret indiciũ cum eo agitandum valere,& effectum ſortiri debe- re, non obſtante exceptione minoris ætatis,& obtinuit reſcriptum iuxta petitionem: Quo præſentato Annibalpetijt Actorem cogi ad re⸗ ſtitutionem nonnullorum bonorum, quæ au- ctores Antonij promiſerant anteceſſoribus An nibalis reſtituere in caſu, quo per eorum ſuc- ceſſores moueretur lis contra ipſum vel ſuc- ceſſores. Cumque Antonius ad reſtitutionem eſſet condemnatus, petijt in integrum reſtitui aduerſus iudicium Mediolani motum ex capi- te minoris ætatis,& ex clauſula generali ob ignorantiam promiſsionis factæ à defundo. Deinde in allegationibus iuris addidit atiam cauſam, ſcilicet ob iuſtum errorem,& iuſtam cauſam credendi, ſe non teneri ad aliquid re- ſtituendum, vbi ageret. Quæritur, an Antonius ſit in integrum re- 2 ſtituendus,& exhibetur proceſſus,& allegatio- nes in iure pro vtraq; parte., S V M AM A AI V M. 1 Statutum quoòd minor conſitensſe maiorem, ha= beatur pro maiore, tollit remedium reſtitutio- nis in integrum. 2 Verda intelligi debent eo reſpettu Juo prolata ſunt. b 3 Verbum inwiolabihiter adaitum verbo ſeruen- tur, tollit remediuam in integruna reſtitutio- nis. 4 VWerbum, debere, videtur importare neceſſita- tem.= 5 Heres qui contrauenit promiſſioni pœnali deſun- Cti etiam ignorans incidit in panam. 6 Reſzitutio in integrum ex clauſula generali qui- bus detur. 8— 7. Error iurts non dicitur iuſtus. 8 Keſtiturio in integrum hæredi qui contrauenit N promiſioni defuntti non datur ob ignorantiam L. 9 Danz⸗ aliquidos cauſam quando po ſſt repeters. 10 Eœclehia ſi non ſoluat Canonem emphytenticun cadere a iure ſuv. *B Eſtitutio in integrum ex capite minoris ætatis non videtur con- cedenda: nam ſtatutum † placen- tinum, quòd minor confitens ſe R maiorem in contractu vel iudicio habeatur pro maiore, rollit remedium reſtitu- tionis in integrum. Bald. in Authent. ſi captiui. nume. 4. C. de epiſcop.& cler. Caſtren. in l.mo- mentaneæ. C. qui legit. perſo. numer. 3. Angel. in. 1. C. ſi de moment. poſſeſsio. Socinus conſil. 299. colum. 2. verficul. nam licet ſtatutum&c. mino-⸗ 1* Etenim quò ad effectum iuris, ſtatutum facit —————y Detri Ant. Ang in mat. contradt. conſ. minorem verè maiorem. Barto. inl. ſi maritus. §. I. de adult.& licet ſtatutũ non videretur com- prehendere puberem confitentem extraterri- torium blacent. ſe maiorem ob ea, quæ ſcripſit Aretin. conſil.54.& conſil. 73. Corn. conſil. 241. num. 4. lib. 2. laſ.conſil. 48. lib.i. Tamen Senatus attento allegato ſtatuto& confeſeione maio- ritatis decreuit iudicium cum Ant. agitandum valere& effectum ſortiri debere, non obſtante exceptione minoris ætatis, ex quo duo viden- tur inferri. Primùm, quòd Ssenatus voluerit ex- tendere ſtatutum Placent. etiam ad caſum, de quo tunc agebatur. Secundò, quòd reſcriptum Senatus debeat interpretari vt iudicium valeat, iuxta formam allegati ſtatuti placent. nam ver- 2 baf intelligi debent eo reſpectu, quo prolata ſunt. l. profectitia.§. fin. de fu. do. I. ſi quis do- mum.. quid tamen. loca. Dec. conſil. 283. num. 1.& reſcriptum debet intelligi ſecundum fup- plicata. Iaſ. in l.-. num. 7. C. de diuerſ.reſcript.& quamuis verbum illud valere, non eſſet intelli- gendum, vt valeret iuxta formam allegati ſta- tuti,& ſic non eſſet ſublata reſtitutio. Caſtr. in d. l. momentaneæ. tamen per additionem alio- rum verborum, ſcilicet effectum ſortiri debe- re, cenſetur ſublata, tùm quia aliàs eſſent ſuper- flua, neque adderent aliquid ſuperiùs expreſ- ſis, vt in non diſsimili caſu tradit Bartol. in l. ſed ſi quis.§.quæſitum cauſa fin. ſi quis cautio. Tum quia vbi poſſet Antonius reſtitui in integrum, iudicium non ſortiretur effectum,& quemad- 3 modum verbum inuiolabiliter f additum ver- bo ſeruentur, tollit remedium in integrum re- ſtitutionis. Authent. ſacramenta puberum. C. ſi aduerſ. venditio. idem operari videtur clau- ſula ſortiri debere effectũ, addita poſt verbum 4 valere, præcipuè cùm verbum illud † debere, videatur importare neceſsitatem. l. 1§. I. quòd quiſque iuris. Bartol. inl. 3-num.3. C. depignor. & quamuis Reus coram Iudice Mediolani aſſe- ruerit iudicium eſſe nullum, non obſtante ſta- tuto Pplacentino, tamen cùm Senatus contra- rium ſtatuerit, huiuſmodi ſua aſſertio ſibi no- cere non poteſt. Bartol. in I. Pap.. ſed nec im- puberis.-num.2. ff. de inoffic.teſtam KReſtitutio quoque prætextu ignorantiæ concedenda non 5 videtur, nam hæres, † qui contrauenit pro miſ- ſioni pœnali defuncti, etiam ignorans incidit in pœnam promiſſam à defuncto. l. cùm filius. §. in hac. de verbor. obligat. neque reſtituitur in integrum exclauſula generali, ſi qua mihi iuſta cauſa&c. quando contrauenit agendo. Bartol. in d.§. in hac. num.. Caſtrenſ.-num. i. Iaſ.num. z. verſic: capio.glo.& Iaſ.ibi num.z. addit, quòd ſi hæres agit contra illum, qui ſtipulatus fuit à de- functo, non peti ſub pœna, incurrit pœnam, etiam ſi fuit ignorans: neque reſtituitur in in- tegrum prætextu talis ignorantiæ: cùm debu- erit priuùs inueſtigare antequàm ageret. Non etiam reſtituendus videtur Antonius ex clau- ſula generali,& ratione, quòd habuerit iuſtam cauſam credendi ſe non teneri ad reſtitutio- 6 nem ſiageret: Etenim reſtitutio f in integrum ex clauſula generali datur ſolùm impeditis, im. pedimento facti, vt abſ entia, carceratione vel ſimili de cauſa,& in his terminis loquuntur omnes leges in titul. ex quib. cauſ. maior.& in ſpecie text. in I.non enim. text. verò in l.2. de re- ſtitut. in integ.qui vult ob iuſtum errorem dari in integrum reſtitutionem, interpretandus vi- detur de errore facti: tùm quia de errore facti loquuntur omnes leges per gloſſ. ibi& Bartol. allegatæ: tùm quia& in I. de ætate.§. qui iuſto. de inter. actio. verbum iuſto errore, interpre- tatur de errore facti:tùm quia f error iuris non dicitur iuſtus. Hinc Bartol. in l. diuus. dere iudi. num. 2. inquit, quòd ille qui errat in iure, non habet iuſtam cauſam erroris, neque debet in integrum reſtitui ex clauſula generali. Et omni in caſu ſi error iuris non fuit allegatus in pro- ceſſu, nihil poteſt prodeſſe. l. ſi adulterium cum inceſtu.. idem Pollioni. de adulte.& Bartol. ibi numer. 14. inquit, not. quòd non ſufficit, quòd appareant præſumptiones ſufficientes ad pro- bationem erroris, niſi etiam error allegetur. Vnde admonet, quòd fiat poſitio erroris,& in- ſuper error huiuſmodi, ſi non fuit probatus, iuuare non poteſt. I. 1. in princip. iunct. gloſſ. ſi quadr. pauper. feciſſ. dica. Bart. num. 3. Angel. in l. ſed ſi lege.. ſcire. de petit. hæred. Adhæc ob ignorantiam † facti non datur reſtitutio in in- tegrum hæredi, qui contrauenit proniiſsioni defuncti,& ob id incurrit pœnam. dict.. in hac. vnde multò minùs debet dari ob ignorantiam iuris: nam& iuſta cauſa litigandi non excuſat Actorem ab expenſis promiſsis,& à pœna con- uentionali, ſi verum eſt quod ſenſit Bald. in J. non ſolùm. de re.vend. Alexand. conſil. 129. nu- mer. 18. lib. 2. Dec. in l. quòd te. in vltima lectur. num. 24. in l. qui cum alio. num 3. de reg. iur. in quo tamen Bald. aliter quandoque fuit loquu- tus:præter id quòd cùm de iure communi non implens cõuenta cogi poſsit ad reſtitutionem acceptorum. l.1. l.cum precibus. l. quoniam. C. de rer. permut. l. naturalis.§.9. de præſcrip. verb. & dans aliquid ob cauſam, poſsit cauſa non ſecuta, vel vbi cauſa redijt ad non cauſam, vel ad cauſam non iuſtam, repetere J. 1.§.penult.& fin. &l. 4. de condict. ob cauſ. reſtitutio bonorum, ad quam Antonius reconuenitur, non poteſt pœna appellari, ſed diſpoſitio iuris, ad quod conuenit, quod ſcripſit Bald. in l. placet. in 3. 10 notab. C. de ſacroſanct. Eccleſ. ſi Eccleſia T non ſoluat Canonem emphyteuticum, cadere à iu- re ſuo: idq́; non eſſe pœnam, ſed naturam con- tractus. CAS VS NI. lulia mouit iudicium: poſt litem conteſta- tam Reus oppoſuit Iuliam agendo incidiſſe in periurium,& tanquàm à iudicio repellendam, ludex interlocutus procedendum ad vlterto- ra,& exceptionem huiuſmodi reſeruandam in finẽ litis: cui ordinationi partes acquieuerunt. Deinde cùm Julia iudicium proſequeretur, de- nuo inl diunsg 5on quierratin, ad oris, nequ ta den ulagenera ni tlam errot 1 letu. poſitioer a&imn. l non fuit a au . 1 9 Srincip. iut. Joſfi — b Bart. nun dge etit. hæred a 1cch laturreſtit inii. trauenit pf fa dioni pœnam di x.Mc dariob igit timm litigandi iculs mitsis& à Ecca- Juod ſenſi dl.ial exand.con— nu. dte. in vlti Tecut. num 3. de iuin andoquel! Ham- e iure con tntcol Eit ad reſſ tan omti ccibus. 1.q amx.. S- depra* Jet im, poßiit= Arol ad noncat r vela ere l.. fn reſtitutid t otumm zuenitur,= pote ſitio iuri Quo aald. in l. t.m cleſ. ſiEc-=itacn euticum, eäll⸗ m ſed nat aacol⸗ * ro.-- Liber III. nuò oppoſitum fuit de periurio. Replicatur procedendum ad vlteriora,& huiuſmodi ex- ceptionem cognoſcendam in fine litis attenta Iudicis interlocutoria. Contra replicar Reus Actorem toties committere periurium, quo- ties facit contra iuramentum. c. ad apoſtolicæ. vbi not. Gemin. Franc.& alij, de re iudica. in 6. & in omni actu iudiciali illam facere contra iuramentum,& nouam exceptionem periurij fuiſſe ortam Pof interlocutoriam, quæ nõ po- teſt dici à Iudice reſeruata. Quæritur ꝗd iuris. S V AM M A RIV M. eit contra iuramentum. 2 Kdulterium qui pluribus& diuerſis vicibus co- 1 Periuria plura non dicitur facere qui ſæpꝛus fa- miſit cum vna, pro vnoszantum adulterio puni-— ri potest.. 3 Aliud eſt renouare, aliud perſeuerare. XTIi ulia facere diceretur † ſæpius /contra iuramentum, nontamen — ſp 5 iuria. c. cùm haberet. in verb. per- iurio. de eo qui duxit in matrim. &c. in quo text. is qui per decem annos pluri- es contra propriũ iuramentum cõmiſit adul- terium cum muliere, dicitur perduraſſe in per- iurio,& ſic cùm text. dicat periurio, non autem periurijs, præſupponitur vnicum tantùm per- iurium fuiſſe commiſſum, vt ponderat Franc. inc ad apoſtolicæ. de re iudic. in 6. numer. 3.& ſicuti, poſtquàm furtum ſemel eſt commiſſum, fur contrectando iterum eandem rem, non di- citur committere nouum furtum, neque noua actio furti naſcitur. I. ei qui. in princip. de fur. l. inficiando.§. infans. eod. titul. Nam quamuis actus, ex quo ſequitur furtum, ſæpiùs fiat, ta- men qa animus eſt mapis continuatiuus, quàm reiteratiuus, propriè dicitur vnum furtũ. Bart. l. nunquàm plura. numer. 4. in fin. de pri. delict. Ita ſi aliquis agendo committit periurium, ſi perſeuerat in proſequendo iudicium, dicitur com mittere vnum periurium: neq; noua actio aut exceptio periurij ex continuatione iudicij poteſt oriri,& ad hoc adduci poſſent, quæ tra- dit Bartol. conſil. 232. vbi ex pluribus defendit eum, qui pluribus †⁵&& diuerſis vicibus commi- ſit adulterium cum Berta, pro vno duntaxat adulterio puniri poſſe. Aliud quoque videtur, facere de nouo, aliud continuare iam factum. gloſſ in l.3. in princip. de acquir. poſſeſſ. in verb. animo. in fin.& ibi not. Doct.& aliud f renoua- re, aliud in cõtractu antiquo perſeuerare: actio enim non oritur ex continuatione, ſed ex vete- ri cõtractu. l. item quæritur.. qui impleto. loc. J. certè. l. ſed ſi manente. de prec. Prætereàâ in de- lictis etiam habentibus cauſam ſucceſsiuam, in quibus animus plurimùm operatur, vt hæreſi, furto,& ſimilibus, vnum eſt delictum, licet plu- ra videantur facta. Bartol. in d.§. infans. verſic. quædam ſunt delicta, quæ habent cauſam ſuc- diceretur committere plura per- Conſilum VI 67 ceſsiuam, in periurio auté animus plurimù m operatur, etenim non committitur ſine dolo. 22. q. 2.§. item opponitur. l. qui iuraſſe. vbi not. Caſtrenſ.& Alex. de iureiur. Iccirco pro omni- bus actibus in proſecutione eiuſdem iudicij fa- ctis vnum yidetur periurium.& text. in d. c. ad apoſtolicæ. ideò dicit Federicum totiens deie- raſſe rumpendo pacem, quia Federicus ſæpiùs mouit bellum, vt legitur in hiſtorijs, nõ autem quia plures actus fecerit proſequendo bellum ſemel cœptum. Tandem cùm Reus dicat actri- cem periuram, ipſa verò neget,& exceptionis huiuſmodicognitio ſit reſeruata in fine à Iudi- ce, etiam partibus tacitè conſentientibus, cen- ſetur etiam reſeruata exceptio periurij, quod poſſet allegari ob proſequutionem iudicij, ali- as fruſtratoria fuiſſet prima reſeruatio,& lu- dex qui voluit reſeruare huiuſmodi exceptio- nem in fine litis: neceſſariò etiam voluit, vt Iu- lia iudicium proſequi poſſet vſque ad finem. l. 2. de iuriſdict. omnium iudic. l. illud. de acquir. hæred. quod facere non poſſet, niſi etiam cen- ſeretur reſeruaſſe exceptionem periurij, ſi quæ opponi potuiſſet ob iudicij proſecutionem. casys vII. Iacobus de anno 1492. mouit iudicium contra Bartholomęum petendo reintegrari ad poſſeſsionem loci Sarmati, quo dicebat ſe ſpo- liatum fuiſſe: pendente iudicio fuit bannitus, & bona eius publicata,& factis iuxta formam decretorum proclamationibus, Ioannes Ste- phanus Jacobi filius contradixit ex cauſa legi- timæ. Bartholomæus, qui prætendebat dictum locum Sarmati ad ſe ſpectare, vigore teſtamen- ti Bartholomæi Siccamilicæ aui materni, emit à Fiſco omnia bona,& iura lacobi: deinde fa- ctis tranſactionibus cum Ioanne, ac Chriſto- phoro,& Petro fratribus lacobi ſuper diuiſio- ne bonorum, quæ fuerunt Alberti patris Bar- tholomæi,& aui paterni Ioannis& aliorũ præ- dictorum, ceſsit eis dictum locum Sarmati. Ia- cobus à Princ ipe reſtitutus quò ad perſonam tantum de anno 1499. ſuo& nomine loannis Stephani filij mouit iudicium coram Senatore delegato contra Ioannem, ac Chriſtophorum & Petrum, petens ipſum, ſeu Ioannem Stepha- num eius primogenitum reintegrari ad poſ- ſeſsionem, qua ipſe fuerat ſpoliatus,& declara- ribona ſibi tanquàm primogenito ſpectare ex teſtamento Alberti aui paterni. Ioannes& alij oppoſuêre multas exceptiones, quas aſſere- bant impedire litis conteſtationem: iudicium remanſit imperfectum, neque ſuper eo fuit ſe- cuta aliqua ſententia. Ioanni ſucceſsit Octauia- nus filius, qui per multos annos quietè poſſe- dit bona patris. Octauiano ſucceſſerunt Pom- peius& Iulius filij, Iacobus reliquit Ioannem Stephanum filiũ, Ioannes Stephanus reliquit Vldericum, qui patris hæres eſſe noluit:& de anno 1535. mouit iudicium in curia Romana contra Pompeium& fratrem minores, petens b M reinte- —..———ͤͤͤͤ hZͤö—ö—öͤöͤö—öͤö ͤoͤöIͤIöoIoͤoſͤoſoſ quàm primogenitum ex teſtamento Alberti ſpectare,& nullo minores defendente, obtinu- it ſententiam ad ſui fauores in petitorio& poſ- ſeſſorio vnà cum condemnatione fructuũ per-⸗ ceptorum, primò per Ioannem, deinde per O- ctauianum,& ſucceſsiuè per Pompeium& fra- trem. Deinde cùm eadem cauſa Mediolani de anno 549- ageretur, obtinuit à Senatu, defen- dente ſe Pbompeio& fratre, aliam ſententiam circa petitorium ad ſui fauores, in qua Pompe- ius& frater abſoluti fuére à fructibus, in qui- bus per dictam ſententiam Rotæ fuerant con- demnati.petita& commiſſa fuit deinde reuiſio ſententiæ abſolutoriæ à fructibus, in qua Vlde- ricus petijt reuocari dictam ſententià, quò ad fructus perceptos poſt mortem Ioan. Srepha- ni,& ſic poſtquàm lus dictæ primogenituræ ad pſum peruenitit. qCQuaæritur, an dicta ſententia debeat quò ad Fructus prædictos confirmari, vel infirmari- S V I M ARIV N. 1 Bona prohibita alicnari quomodo tranſeunt in Eſcun.* e 2 Error iuris vel fatti inſtificat poſſeéſſionem quò adacquirendos fructus. Errans in iure, quamuts non ſit Sonæ jidei, non tamen eſt malæ fidei,& hoc ſufficit ad acquiſi- tionem fructuum. 4 Vitium reale no impedit ncquiſitionem fructu- um, ſi poſſeſſor ſit in bona fide. 5. Decretam debet interpretari eo modo, quo Ius dommune. G Libellus alternatiuus non admittüur, præcipue varte opponente. 2 idem est de parte quod de toto. Litis conteſtatio quomodo eſficiat poſſeſſort ma- la fidei,& quomodo non.& num. 21. 9 Kctio in rem ſcripta contra quos detur. 5 10 Actiones reales quæſitæ haredi ex proprio facto, non tranſeunt in fideicommiſſarium. 21 Legatum rei alienæ vel hæredis non tranſit 1p /% ure in legatarium. 12 Rei vendicatio datur ſoli domino. 13 Argumentaria petitione hæreditatis ad rei ven- dlicationemtieeett. 14 Qui non ſentit incommodum, non debet ſentire commodum. 15 Pnſtatia ſuper reſcriprofundata nò poteit trans- re in hingularem ſucceſſorem. 16 Fendu proſe& deſcendentibus maſculis in qusli- bet gradu deſcendentium, cenſetur vna, ſtipu- latto. 17 Legata plura cenſentur, ſi legetur pluribus ſuc- ceſſiue. 18 Viium& mala fides quandonoceat hæredi. 19 Heres mediatus non dicitur propriò hæres. 8 2 20 Mala fides quando noceat poſſeſſori. 22 Actitata cotra minores inde enſds ſunt ihnualida. 7„ 4 3 ... 2.— Detri eAnt. Ang. in mat. iudic. oonſſf. reintegrari ad poſſeſsionem, qua Iacobus fu-& έσ„ff erat ſpoliatus,& declarari bona ad ipſum tan-+ Era mala fides in Toanne allegart / non potuiſſe videtur, etiam quòd AW conſtaret illum habuiſſe ſcientiã tum Siccamilicæ, quod Bartholomæun,& non rum Iureconſultorum aſſerentium ex eoteſta- mento lIacobum non eſfe vocatum,& ob ſen- tentiam arbitramentalé alias latam inter Bar- tholomæum& lacobum ad fauores Bartholo- mæi: tum ob publicationem bonorum& iuri- um lacobi,& decretorum, quæ quotidiè obſer- uantur circa bona cõfiſcata: contradictionèm. que loannis Stephani eius filij factam ob legiti- mam ſolùm,& venditionem factã per Fiſcum Bartholom æo de bonis& iuribus Iacobi: pro- pter quæ iura omnia lacobi in Bartholomæum 1 translata fuiſſe videntur. Nam bonafetiam pro hibita alienari tranſeunt in Fiſcum, ſed reuoca- biliter, id eſt,cum onere fideicommiſsi reſtitu- endi his, quorum fauore eſt facta prohibitio. l. Imperator. de fideicom. lib. vbi ſeruus prohibi- tus ſeruire alteri, ſi publicentur bona domini, tranſit imrem publicam, ſed ab ea eſt manu te- nendus. l. recuſare.. ſi Fiſco. ad Trebell.& licet ſoanni Stephano Ius competijſſet reunocandi, tamen cùm nõ reuocauerit, præſcriptione de- creti fuiſſe videtur excluſus:& quatenus dici poſſet bona Sarmati nõ potuiſſe publicari, neq; in confiſcatione eomprehendi: tamen ex ea,& non contradictione loannis Stephani potuit eauſari iuſtus error credendi bona potuiſſe ad FPiſcum tranſire, maximè ſtantibus pluribus lu- reconſultorũ conſilijs ſuper dicta publicatione contra Iacobum,& ad fauores Bartholomær confectis,& bona fides cauſatur ab errore iuris quò ad acquiſitionem fructuum, licet non quò ad præſcribendum. I. ſed ſi lege.§. ſcire. de pet. hæred. gloſf in l. quòd vxor. de acquir. poſſeſſ. in L.fructus. de vſuris. Bald. numer 2. Caſtrenſinu- mer.z. in lvenditioni. C. de vſucap. propter do- 2 na.& error iuris, † vel fadii iuſtificat poſſeſsio- nem quò ad acquirendos fructus. Bald. in I. 2. nume. 63. C. de ſeruit.& bona fides cauſata non juſta ratione,& errore iuris, vt quia poſſeſſor credebat titulum validum, qui erat inualidus, prodeſt ad acquiſitionem fructuum. Caſtreuſ- inl. Celſus. numer. 4. de vſucap.& errans in iu- 3 re, quamuis non ſit bonæ fidei, non tamen eſt malæ fidei. Caſtrenſ. in dict.l.venditioni. num. 3.& ad acquiſitionem fructuum non eſt neceſ- ſaria bona fides, ſed ſufficit abeſſe malam fi- dem. dict. l. ſed ſi lege.. ſcire.& ibi not. Barto.&& qualis qualis occaſio poſidendi. Bald. in l. ir- ritam. numer.. C. propter dona. Quòd fi Io- annes non habuiſſet ſeientiam ſpolij, res efſet 8. magis indubitata: nam vitiũ freale, vt polij,& rei furtiuæ non impedit acquiſitionen fructu- um, ſi poſſeſſor ſit in bona fide. J. bonæ fidei. in princip.de aequir. rer. dom. Non etiam videtur in Ioanne allegari poſſe ficta mala fides, cauſata a-lite per Jacobum mota de anno 1˙4 99. etensm ireme 9 1 3 b ti* , ſeruſ ü ſcentur b0 2— di, ſedab cael t nuts ſco. ad Tret 1 Ielier mpetijſſet i anlh erit, preſeri R ee aſus:& quf— sdi votuiſſe puh iteg hendi:tau rategt nnis Steph e otüi endi bona cifedd ſtantibusg Wll per dicta pt Iaions ſauores B4 M⁴ lonal auſarurabe? ennt tuum’ lic nmi ſi! lege.. 1 ept or. de acquie B4 k ſumer 2. C Daln le vſucap. ſe erct ai iuſtifca— febio. s fructus. inla donafides Ctr tano0 uris, vt qu fe m, qui erat ulw. fructuuf! ktren. b ſucap&eta in ur Liber III. etenim in ea nunquaàm lis fuit conteſtata,& in iudicijs particularibus ad conſtituendum poſ- ſidentem in ficta mala fide, non ſufficit citatio, ſed requiritur litis conteſtatio. Bartol. in dict. l. ſed ſi lege§. ſin autem. Caſtrenſ. in l. ſi fundum. C. de rei vendic. Et quamuis decreto de litibus abbreuian. diſponatur, quòd dato libello intel- ligatur datus terminus vnius diei vtilis Reo ad relpondendum„quo elapſo ſiue reſpondetur, ſiue nõ, lis habeatur pro conteſtata: tamen de- 5 cretum † recipere videtur interpretationem paſsiuam à iure communi,& interpretari de- bere eo modo, quo& Ius commune. I. 1.§. lex Falcidia. ad leg. Falcid.& ſic niſi opponatur ex- ceptio aliqua; rei iudicatæ& litis finitæ. c. 1. de lit. conteſta. in 6. ſicuti& ſtatutum quòd hæres teneatur inſolidum, interpretatur niſi confe- cerit inuentarium. glo. in verb. confundantur. in l. fin.. in computatione. C. de iur. delib. Bal. in l.ab executione. num. 33 C. quor. appell. non recip. decretum quoque videtur interpretan- dum, niſi adſit iuſta& rationabilis cauſa non conteſtandi litem. Nam Bar.& Caſtr. in l. filius- fa. S. procura. de procura. per illum text. dixêre, quamuis ſtatutũ mandet aliquem præcisè co- gi, tamen intelligitur, niſi allegetur iuſta cauſa: & ſi Pontifex mandat Iudici delegato, vt nullas exceptiones admittat, delegatus tamen admit- tere debet exceptiones rationabiles. c. ex parte tua. iuncta gloſſ.de offic. deleg. ht ſtatutum diſ- ponens nullas e⸗ erbioner poſſe opponi, inter pretatur de friuolis, nõ de rationabilibus. Bar- tol. in l. 1.§.& parui. quod vi aut clàm. Ioannes autẽ vltra exceptiones rei iudicatæ,& præſcri- ptionis inductæ à decreto, impedientes litis 6conteſtationem, opponebat libellum eſſe al- ternatiuum, qui nõ admittitur parte præcipue opponente. l. Prætor edixit.§. quòd autem. vbi not Bartol. de iniur. l.vbi autem non apparet.9. qui illud aut illud. vbi not. Doct. de verb. oblig. lItem opponebat deduci actiones incompati- biles,& quæ ſimul cumulari non poſſunt. Nam agebatur nomine lacobi,& loannis Stephani, quod ſimul fieri non poterat: cùm Ius Ioannis Srephani non poſſet eſſe in rerum natura, niſi priùs extincto iure Iacobi. l. pater filium. de in- offic.teſtam. latè defendit Rom. conſil. 420. in- cip. viſo themate mihi propoſito. col. fin.& hu- iuſmodi exceptiones impediunt proceſſum,& litis conteſtationem. Bald. in l.z. C. de formul. Item opponebat lacobum non habere legiti- mam perſonam ‚neq; lus aliquod ſibi compe- tere: cùm non fuiſſet reſtitutus ad bona: neque Ioannem Stephanum, qui non contradixerat, & præſcriptione decreti excluſus fuerat. Ter- tiò, decretum illud de litibus abbreuian. non comprehendit cauſas pendentes coram Sena- toribus:& ideò ſi cauſa, propter quam decre- tum voluit litem haberi pro conteſtata, vt ſcili- cet lis infra tempus inſtantiæ poſsit terminari, non habet locum coram Senatoribus: non etiã habere debet locum effectus& diſpoſitio de- creti.l. adigere§. quamuis. de iure patronat. Et Conſilium V 64 7 quod iuris eſt de toto illo decreto, vt non ſer- uetur coramsenatoribus, idem iuris eſſe debet de parte illius. l. quæ de tota. de re. vend. Sed& dato ſine veri præiudicio, quòd lis inter Iaco- bum,& Ioannem fuiſſet conteſtata: tamen litis 8 †conteſtatio non videtur facere poſſeſſorem eſſe malæ fidei, quò ad hoc vt teneatur ad fru- ctus, niſi ſecuta ſentẽtia declaratoria rei alienæ. 1.2. in verb. victus. C. de fruct.& lit. exp. Et pro- bat text. in l. fundi. in fin. de except. vbi Prætor non debet permittere quem agere ad fructus, niſi pronunciatum ſit pro eo in proprietate,& ſecuta ſententia, ſcientia rei alienæ retrotrahi- tur ad tempus litis conteſtatæ. Salyc. in dict. l.2. num. 9. Et quamuis Cyn. Barto. Caſtr.& Alber. ibi velint effectum malæ fidei, cauſatum ex litis conteſtatione durare etiam perempta inſtan- tia, quò ad impediendam acquiſitionẽ fructu- um: tamen leges& rationes, quibus ipſi inni- tuntur, non videntur id probare. Etenim text. inl, cùm notiſsimi.§. ſed ſi quis.& l. final. C. de præſcript.30. ann. loquuntur quò ad interrum- pendam præſcriptionẽ,& perpetuandam actio nem:& effectus malæ fidei quò ad impedien- dam acquiſitionem fructuũ, non videtur con- ſum matus ex ſola litis conteſtatione, ſed con- ſummandus per ſententiam, ſine qua poſſeſſor nõ tenetur ad fructus,& licet perempta inſtan- tia duret interpellatio. vt dixit Cyn. tamen ea ratio nihil valet quòo ad iudicia particularia, in quibus ad conſtituendum poſſeſſorem in mala fide quò ad fructus, non ſufficit ſola interpella- tio. Bart. d.§. ſcire. Ideò glofl. in d. 1.z.& Salyc. aſ- ſeruerunt contrarium:& idem videtur ſentire Bald. ibi num. 8.& ſuadet text. in l. cum lite iud. ſol. Prætereà vbi ſententia Cyn. Bartol.& Caſtr. quam cõmuniter ſequuntur alij, eſſet vera, ne- ceſſariò foret intelligenda, dum modò incho- etur noua inſtantia inter eaſdé perſonas,& ex eadem cauſa. Barto. in dict. l. cum lite. num. 4& ſententia feratur in noua inſtautia. Caſtrenl. in dict. l.2. num. 2.& ſuadet text. ille in verb. victus. & in dict.l.fundi. in fin. Verùm in nulla inſtan- tia fuit iudicatum inter Ioannem& lacobum, vel eorum hæredes,& licet alia perſona incho- auiſſet litem, etiam ex eadem cauſa, mala fides ficta ex prima litis conteſtatione, non prodeſt nouo Actori, etiam quòd obtineat ſententiam pro ſe. Bartol. in dict. l.z2. C. de fruct.& lit. expen. num. 4.& in dict.l. cum lite mortua inl. Eiſcus. in q. de iur. fiſc. Salyc. in d. l.2. Prætered actio ad recuperandam poſſeſsionem, qua lacobus fuit ſpoliatus, in Vldericum tranſire non potuit, li- cet enim actio in rem ſcripta, quæ cauſatur ra- tione dominij,& reſpicit damnũ futurum, de- tur cuilibet ſuccedenti in dominio. l. ſitertius. 9§. ſi priùs. de aqua pluui. arcen. Actio tamen † in rem ſcripta, quæ oritur ex facto ab auctore, vel cum auctore,& reſpicit factum& damnũ præ- teritum, licet detur contra quemcunque poſ- ſeſſorem, non tamen datur cuicunque ſucce- denti in dominio. Nam actio quòd metus cau- ſa, qua eſt in rem ſcripta,& datur contra quem- M 2 cunque Tetri Ant. Ang. in mat. iudic. conſ. cunque ſucceſſorem. l. metum 9. fin. quoc met. cauſ. quæſita ob damnum per metum illatum auctori, non tranſit in ſingularem ſucceſſorem. I. ſi vi. quod met. cauſ.& interdictum, quod vi aut clàm, quod eſt in rem ſcriptum. l. ſemper. in princip. quod vi aut clàm,& datur pro damno præterito. l. Atteius.§. in hoc iudiciũ nõ tranſit in emptorẽé. l. is, qui in puteũ.§. ſi poſteaquàm. 10 cod. titul.& actiones reales quæſitæ hæredi ex proprio facto non tranſeunt in fideicommiſſa- rium. l. ſi hæres pecuntam. ad Trebelli. in quem tranſeunt hæ duntaxat actiones, quæ oriuntur ex eo, quod fuit factum in bonis teſtatoris eo viuente. l. qui ita§. ſi dam num. ad Trebellia.& condictio ad recuperandam poſſeſsionem non potuit dari Vlderico ratione poſſeſsionis, cùm nunquã poſſederit, nec ratione dominij, cùm non detur ratione dominij,& cùm ſpolium ſit factum antequàm dominium tranſierit in Vl- dericum. dict.§. ſi prius. dict.§. ſi damnum. nec ratione ſucceſsionis lacobi, cùm nullo modo ſucceſſerit Iacobo, nec ſucceſsionis teſtatoris: cùm non eſſet in eius hæreditate, d.§. ſi damnũ. & ſi quando res furto ſubtrahitur teſtatori, cõ- dictio furtiua, quæ teſtatori competebat, non tranſit in legatarium, in quem tamen tranſit dominium. l. ſed nec legatarius de condict. fur. & ſi teſtator leget ſeruum, quem Fittus ſibi de- bebat, vel id quod Titius debet, acto cõtra de- bitorem nõ trauſit in legatarium, ſed ei ab hæ. rede eſt cedenda. l. idem lulianus. l. ſi ſic.§. l. de legat. I. multò minùs ſi res legata hæredi ſurri- piatur, actio hæredi compertens in legatarium tranſire debet, attento quòd legatarius, quam- uis in re legata dicatur hæres teſtatoris, tamen nullum commodum ab hærede conſequi dici- tur. l. ſi ſeruo fideicommiſſaria. de hæred. inſrłit. & ſi actiones cõpetentes ex teſtamento à pri- mo legatario non tranſeunt in ſecundum lega- rarium, niſi cedantur. l. Imperator.§. I. de leg. 2. I. ſi legatarius. de legat. ſ.impoſsibile eſt, quòd actio ad recuperandam poſſeſsionem compe- tens lIacobo primo legatario tranſierit in Vl- dericum ſecundum legatarium abſque ceſsio- ne: quinimò& ſi actio ad recuperandam poſ- ſeſsionẽ daretur ratione dominij(quod omni- nô falſum eſt) tamen ſi attendimus teſtamen- rum Siccamiliæ, vocans maiorem natu, domi- nium Caſtri Sarmati non potuit ex teſtamentò Alberti tranſire ipſo iure in Vldericum Nam II legatum † rei alienæ vel hæredis nõ tranſit ipſo jure inlegatarium. l. ſi hæredis ſeruus. vbi Bar- tol.de leg.i.& circumſcripto teſtamento Sicca- miliæ in ſecundum legatarium non tranſit do- minium rei ipſo iure: ſi verum eſt, quod ſcripſit Alex. in l.i. numer. 18. de leg. 1. Vldericus autem fuit tertius legatarius:& ſi domintũ non trans- iuit in Vldericum, non etiam potuit ei compe- 12 tere rei vendicatio, † quæ datur ſoli domino. J. in rem. de re. vend. Sed& ſi actio ad recuperan- dam poſſeſsionem, qua lacobus fuit ſpoliatus, trauſiuiſſet in Vldericum,& eidem etiam quaſi domino competijſſet rei vendicatio:tamen in- ſtantia cœpta à Iacobo, vel ſuper recuperand poſſeſsione, vel fuper actione reali non potuit tranſire in Vldericum, qui non fuit hæres Iaco- bi, neque loannis Stephani. Nam inſtantia cœ- pta ab hærede non tranſit in fideicom miſſariũ. J. cùm hæreditas.1 ſi patroni.§. fin ad Trebellia. & ſi fideicõmiſſarius non cogitur ſirſtinere in- ſtantiam cœptam contra hæredem, neque pa- titur incõmoda eius inſtantiæ, vt expreſsè can- tant præſentes text. Non debet etiam poſſe fruĩ beneficio inſtantiæ à grauato cœptæ: neq; dici poteſt textus prædictos procedere in actioni- bus perſonalibus. text. enim in dict. l. cùm hæ- reditas generaliter loquitur in iudicijs, quibus conuentus eſt,& text. in dict.§. fin. loquitur in petitione hæreditatis, quæ eſt actio in rem. l. ſedſi lege§. petitio. de petit. hæred.& à petitio- 13 ne† hæreditatis ad rei vendicationẽ argumen- tatur lureconſultus inl. ſin autem.§. fed& ſi is. de rei vend. Idem ſuadet text inl. ſi hæres pecu- niam ad Trebellia. vbi actio in rem, ſcilicet hy- pothecaria quæſita hæredi ex ipſius prouiſions & contractu nõ tranſit in fideicommiſſarium: ex quo neque tranſire videtur Ius inſtantiæ ſu- per actione reali quæſitum facto& contractu grauati. Nam per iudicium quaſi contrahitur. J. 3.§. idem ſcribit. de pecul. Cumque inſtantia etiam ſuper actione reali, ſiue lus ex ea quæſitũ. non fuerit in bonis teſtatoris, neq; eo viuente ortũ, ſed quæſitũ propria prouiſione hæredis, nõ poteſt in fideicommiſſarium tranfire. l. qui ita.§. ſi damnum. ad Trebell.& quò adrem præ- ſentem in qua agitur de prælegato particulari ſi inſtantia cœpta à defuncto non tranſit in le- gatarium. Authenti. nunc ſi hæres. C. de litigio. Rot. deciſ.3: vtrum. de iud. per totũ in antiquo. deciſ./ 51. ſed an poſsit de teſtam. qui tamen le- gatarius in re legata cenſerur hæres. l.in tem- pus. de hæred. inſtit.& in eum tranſit dominin ipſo iure à morte tettatoris. l. à Titio. de fur. multò minùs inſtantia cœpta ab hærede tranfi- re poteſt in legatarium, qui nullum commo- dum ab hærede capit. l. ſi ſeruo fideicommiſſa- ria. de hæred. inſtit.& licet Bartol. in l. Lucius.. rogatus. ad Trebell. dicat, in iudicijs realibus, vbi ſit alienatio neceſſaria, inſtantiam tranſire in ſingularem ſucceſſorem, tamen text. in l. in iud. famil. erciſcund. ſuper quo Bart. ſe fundat, probat contrarium, vt aliàs diximus:& ſenten- tiam Bartol. refellit Imolenſ. in l. ſi eum homi- nem. num.. de fideiuſſ. Andr. Sicul. in c. quſa. 5. de iud num. 2.& contra Bartol. pugnat text. in 1. is à quo. de re. vendi. in l. pen. de petit. hæred. Et quamuis illi textus loquantur in ſucceſſore Rei conuenti: tamen idem videtur in ſucceſſo- 14 re Actoris. Nam ſi ſucceſſor ſingularis fex cauſa neceſſaria nõ patitur incommodun inſtantiæ cõtra anteceſſorem cœptæ. dict. I is à quo. dict. l.pen. non debet etiam frui beneficio inſtantiæ ab anteceſſore cœptæ. l.ſecundum naturam. de reg. iur.& Innocent. in c. quia.5. de iud. inquit, ſi aliquis agat petitorio ſuper aliqua Eccleſia petendo eam, fucceſſor non ꝑoteſt proſequili- ten „ lper r tlone teai ana alnonfuit dtu mnn ulth a.Nam im 5 t in fideica cc elco 1 oni 5. 8 ehn ad cogit d Slur li g herede 12* mientexg A ldeb e eretian„ftn auato copta mr. 1 rocedere e al enim in dic.— alt uturin ind ede di.hn.] uri lux elt adig 11 m.) etit hered. Räi. ndicationé 3 ne. tet inl ſil dioin rem Tithn. dtexipſius&e bond n fideicom † ä zun. detur lus in. ſ. um facto& ah am quaſi cê& itur cul. Cumq́t an „ſiue lus ex* Iltti- toris,neq; chent à prouifioſt nc Hatium tra 3 kai ell.& quò A pe prælegato r xulai acto nontt in k cſihares(Mitize Lper totü ſt tiom tteſtam. qu jenk aſetur bæri tem. eum trant“ mili oris.]l. 1 Tien xpta ab hx)- tra qui nullut)— mamd- ſeruo fideſ milu- et Bartol. ¹— 1cis t, in iudiq llibl 2, inſtanti tanſis n, tamenſt in li er quo bat 2 nndi as diximu= enten. —— 1 Liber IIII tem, niſi nomine Eccleſiæ ageretur, non enim trausfertur proſecutio litis de perſona in per- ſonam niſi in hæredibus, vel ſucceſſoribus vni- uerſalibus:& in c. ex parte. num. a. de arbitr. lo- quendo de ſucceſſore in beneficio& de reali actione inquit, nec in litis proſecutiòne ſucce- dit ſucceſſor, quia non eſt hæres, neque vniuer- ſalis ſucceſſor, ſed& diſtinctio Bart. fideicom- miſſo non conuenit: nam Bartolus loquitur in ſucceſſore eius, qui cœperat iudicium: Pidei- commiſſarius autem nõ dicitur ſuccedere gra- uato, ſed teſtatori:& dominus Marianus Socin. iunior in conſil. 33. lib.3. vt euitaret hoc ineui- tabile fundamentum, nõ valens aliter reſpon- dere, dixit fideicommiſſarium ſuccedere gra- uato, nõ teſtatori, contra omnes,& contra tex. inl. cohæredi. 5. cum filiæ. de vulgar.& pupill. in 17 (oufſilium VII. 69 leg. i. in præſenti caſu, ſiue conſidere mus teſta- mentum Siccamiliæ, qui prælegat Alberto& eius filijs ac liberis, ſiue teſtamentum Alberti qui legat Franciſco, †& ſucceſsiuè eius primo- genito in infinitum, tot ſunt legata, quot gra- dus filiorum& liberorum,& quot maiores na- tu, ſiue primogeniti reperientur,& aliud eſt le- gatum in perſona patris, aliud in perſona filij. Cumque tàm legatum factum Vlderico, quam Iacobo ſimpliciter intelligantur relicta ab hæ- rede. l. ſi ſeruus legatus.§. qui Margaritam. de leg. i.l. qui quadraginta. ad Treb. gloſſ in l. Mar- l. ſi ſeruo fideicommiſſaria. de hæred. inſtit. Se- cundò Barto.& qui eum ſecuti ſunt, conſidera- uerunt neceſsitatem ex parte ſuccedentis& ac- quirentis: in quibus terminis loquitur dict. l. in iudicio, quod demonſtratur apertè per l. ſi pi- guori.famil.erciſc.vbi text. in caſu ibi propoſi- to dicit faucri magis ei, cui res adiudicatur quaàm emptori, quia adiudicatio neceſſaria eſt, emptio voluntaria. Sicque conſiderauit text. neceſsitatem ex parte ſuccedentis. Et ratio po- teſt eſſe manifeſta, quia veriſimiliter niagis fa- uendum ei, qui inuitus cogitur rem acceptare quaàm alteri. Fideicommiſſarius autem nõ co- gitur inuitus acceptare fideicõmiſſum:& quòd diſtinctio Bart. non comprehendat fideicom- miſſarium, ſenſère Ant. de Butr. in d. c. quia V. Angel. inl. tam in contractibus. de iud. qui pri- mõ dixerunt inſtantiam tranſire in ſingularem ſfucceſſorem, qui ex neceſsitate ſuccedit, alle- gando d. l. in iudicio.& lac. de Aren. deinde di- cunt inſtantiam cœptã ab hærede non tranſire in fideicommiſſarium, quia non ſuccedit gra- uato, ſed teſtatori. Adhæc cùm inſtaantia fuerit à Iacobo cœpta vigore reſcripti Principis, qui 15 delegauit cauſam Senatori: Inſtantia ſuper re- 18 cellus. vbi Caſtr. num. 7. Iaſ.num. 9. eod. tit. im- poſsibile eſt, quòd inſtantiam cœptam ab vno legato, alius legatarius, cui factun eſt aliud le- gatum, poſsit proſequi. Sed& ficta mala fides loannis cauſata ob litem conteſtatam non vi- detur tranſire potuiſſe in Pompe ium& fratré, aut illis nocere cùm bona fide poſſederint,& quòd dicitur vitium& malam fidem defuncti nocere hæredi. l.cùm hæres. de diuerſ.& temp. præſcriptio. l. ſequitur.§. hæres. de vſucap. pro- cedere videtur ſolùm in vera mala fide, non in ficta: vt eſt illa, quæ prouenit ob litis conteſta- tionem. Bart. inl. illud. de peti. hæred. nam ficta mala fides non tranſit in hæredem. Caſtr. in l. nunquàm. de vſucap. Cumque mala fides, qua tenetur hæres ob malam fidẽ defuncti, ſit ficta. Bart. inl. ſequitur.. hæres. de vſucap. ficta mala fides defuncti non videtur poſſe producere alii fictam malam fidem: etenim fictio non recipit fictionem. Bald. inl. ſi nondum. circa princi. C. de fur. Prætereà in acquiſitione fructuum non attenditur lus ſed factum,& ideò ſi quis poſsi- deat bona fide rem, quæ non poteſt vſucapi fa- cit fructus ſuos,& ſi à principio quis ſit bonæ fi- dei poſſeſſor, deinde fiat malæ fidei: licet de lu- re ciuili procederet vſucapio, tamen non facit fructus ſuos, quia in acquiſitione fructuum nõ attenditur lus& iuris fictio, aut diſpoſitio, ſed ſcripto fundata non poteſt tranſire in ſingula- rem ſucceſſorem. Bald. in ſua Margar. in verbo, reſcriptum. verſic.t. Nam reſcriptum non ex- tenditur vltra perſonas in eo nominatas. Ideò ſi in reſcripto remoueatur appellatio, tertius pro ſuo intereſſe poterit appellare. Bartol. in l. 1.§. fin. in 1. quæſtio. qui& à quib. Et ex prædictis conſtare videtur erronea eſſe quæ tradidit Ma- 16 ria. Soc. in conſil. 34. lib.3. Adhæc ſi quis trecipi- at feudum pro ſe& deſcendentibus maſculis in quolibet gradu deſcendentium, cenſetur vna ſtipulatio,& vna receptio,& excluſo primo ve- nit ſequens iure ſuo. Caſtr. conſil. 164. numer.5. verſ.applicando igitur iſta. lib. 2. in nouis. Deci. conſil. 468 num. 28.& tot videntur feuda, quot ſucceſſores Bald. in§.hoc quoque. num. 14. de ſucceſſ.feud.& alia ſtipulatio in perſona patris, alia in perſona filij. Angel.& Caſtr. num. 4. in I. apud lulianum.§. ſi quis alicui. de legat. I. Vnde arguendo de contractibus ad vltimas volunta- tes.l. ſeruum filij.§. eum qui chirographum. de 19 factũ duntaxat, bona ſcilicet an mala fide polsi- deat. Vnde& in acquiſitione fructuum non vi- detur debere attendi lus, Ppter quod vitia de- functi,& mala fides noceat hæredi: ſed factum tantummodò, an ſcilicet bona vel mala fide ꝗs poſsideat. Neq; obſtat text. in d. l.2.§. fin. C. de fruct.& lit. expen. Nam reſpondetur primò ſe- cundum glo. ibi, quòd text. ille loquitur de hæ- rede, qui& ipſe erat malæ fidei. Secundò, quòd text. loquitur in litigatore victo, qui poſt ſen- tentiam contra ſe latam, deceſsit. Sed& fortaſ- ſis alia ratione dici poſſet fictam malam fidem Ioannis non potuiſſe trãſire vltra primum hæ- redem immediatum, non autem in hæredem mediatum. Nam hæres † mediatus non dicitur propriè hæres. argu. l. hoc ſermone.§. boues. de verb. ſignif.& non dicitur repræſentare perſo- nam defuncti, vt ex Caſtr. tradit Dec. in l. hære- dem. de reg. iur. Cumq; mala fides vera defun- cti ſit in hærede ficta.Bart.& Caſtr.in d. l. ſequi- tur.§. hæres.& ficta mala fides non tranſeat in hæredem. Caſtr. in d. l. nunquã. de vſucap. mala fides vera defuncti, quæ in primo hærede erat b M 3 ficta, Petri eAnt. Ang in mat. iudic, conſ. fiAa, non potuiſſe videtur in ſecundum hære- dem tranſire. Super quibus tamen non aude- rem facere ſolidum fundamentum, nam text. in dict. l.cùm hæres.& in dict. 5.hæres.& in dict. 1.2. generaliter& indiſtinctè loquũtur. Præter- c cum bompeius& frater ſint hæredes loan- nis cum beneficio Inuentarij, mala fides lIoan- nis obeſſe illis non poteſt:& Inuentarium con- ſeruat eos, ne mala fides defuncti illis noceat in præſcriptione longiſsimi temporis, ſi nolũt vtiacceſsione defuncti: quia in ea præſcriptio- ne nõ requiritur titulus, ſi verum eſt quod tra- didéêre Alex. in l. Pomponius.§.cùm quis. de ac- quir:poſſeſſ. Relin. in c.ſi diligenti. num. 5. ver- ſic. ſed vno caſu. de præſcript. Balb. in tract. præ- ſeript. in. part. 3. partis princip. in 12. quæſtio. numer. 3. verſic. ſecundo limita. Parr. conſil. 23. numer. 21I. lib. 1. VItimò præſuppoſito ſine veri præiudicio, quòd loannes per litis conteſtatio- nem factam à lacobo fuerit conſtitutus in ma- la fide,& illa noceat bompeio: tamen cùm ma- 20 Ia fides fuon noceat poſſeſſori niſi aduerſus eũ, aduerſus quem eſt mala fides. Bart. in l. ſi hæres. de ſeruit. vrba. præd. mala fides loannis aduer- ſus Iacobum non poteſt illi aut eius hæredibus nocere aduerſus Vldericum: præcipuè cùm iu- diciũ motum per Vldericum Mediolani,& ſen- 1 tentia ad eius fauores lata ſint non ſolùm inter alias perſonas, cùm VIdericus non fuerit hæres jacobi, neque Ioan. Stephani. ſed etiam ex alia cauſa. nempe ex legato factoVlderico, quod eſt diuerſum à legato facto lacobo. Neq; obſtat, ſi diceretur in ſententia lata à Senatu contra Põ- peium& fratrem tacitè etiam fuiſſe pronuncia tum contra Ioannem, cùm ſit eadẽ cauſa. Nam reſpondetur, id nõ ſufficere ad hoc, vt litis con- teſtatio inter Jacobum& Ioanuem facta, noce- at hæredibus loannis, vt colligitur ex d. Bart. in jocis præallegatis,& ex eo, quod declaratũ fuit Mediolani, Vldericũ habere inſtantiam in me- ritis, non infertur, vt idem fuerit in Iacobo& Ioanne Stephano, neq; quòd Senatus idem in eis fuerit iudicaturus,& maximè quia contra lacobum obſtabat bonorũ ſuorum,& iurium publicatio: contra Iloannem Stephanum, qui non contradixerat vigore primogenituræ, ob- itabat præſcriptio decreti,& tacita renũciatio, quæ nòô ita elarè obſtabant Vlderico, cuius bo- na non fuerant publicata,& qui dicere poterat, —. 42 non natis non currit tempus,& poſt natos poſ- ſe reuocare alienationem Neque diei poteſt Pompeium& tfratrem fuiſſe in ficta mala fide ob litem cõtraeos motam ab Vlderico Romæ de anno 1535. tum quia nullus vnquam in eo iudicio datus fuit libellus,& multò minus ali- qua lis conteſtara:& per citationem †poſsidens non conſtituitur in ficta mala fide, ſed requiri- tur litis conteſtatio. Bart. in l. ſed& ſi lege.§. ſin autem. de petit. hæred. tum quia 4 omnia con- tra minores indefenſos actitata, fuerunt inua- lida. l. aGta.§. fin. l. contra pupillum. de re iudic. J.cùm& minores. C. ſi aduerſrem iudi.& Bald. in dict. Authen. offeratur. num. 18. Salyc. uu. zs. dixère citationem tranſmiſſam à principio mĩ- noribus& pupillis,& litis conteſtationem fa- ctam cum pupillo aut minore ſine tutoris vel curatoris auctoritate, nullum effectum opera- ri. Quæ omnia in ſpecie propoſita concludere videntur Pompeium ac fratrem de nouo à fru- ctibus abſoluendos. CASVS VIII. Rex delegauit Antonio& Federico cau- ſam vertentem inter Annibalem& Lucium, vt ſcilicet delegati procefſum inſtruerent, deinde ſtatũ cauſæ cum voto ſuo Regi referrent. Poſt concluſum in cauſa delegati partibus monitis retulerunt Regi in ſcriptis ſtatum cauſæ,& eo- rum votum: ad præſentationem partes fuerunt monitæ,& deinde illi præſentes. Rex accepit relationem,& partibus præſentibus decreuit copiam relationis abſq; voto,& ſtatuit termi- num trium menſium ad opponendum,& pro- bandum quicquid vellent contra relationem & contenta in ea, in quo termino altera partiũ multa oppoſuit contra relationem, ad quæ fuit per alteram partem reſponſum, replicatum& contrareplicatum. Rex viſis relatione, oppoſi- tionibus, reſponſionibus, replicationibus èe contrareplicationibus: tranſmiſſa perempto- ria citatione ad videndum per Regem pronun- ciari, ſuam protulit ſententiam. Quæritur, an ab ea poſsit appellari. FV M M A RTIV Ar. 1 Papæ, Regir,& Principis an poſſit appelari aà ſen- tentia. Od Ropoſitam quaæſtionem decidit 4S. Roma. conſil, 521 in princip. Parif. 3 de Pureo in tracta. ſynd.§. ſubijcio pFpulcram quæſtionem. nu. 3. Deci. 2 S inc. intimaſti. num. 7. verſic. vnde Aàiententia Principis de appell. aſſerentes dſen- 1 tentia Papæ, Regis,& Principis, lata ad rela- tionem alterius, appellari. Verùm omnes ea ratione innituntur, ſcilicet quia potiùs appel- latur aduerſus errorem& malitiam relatoris, quàm ſententiam Principis,& adducunt text. in l. i. in princip. quan. appell. ſit, quæ ratio non videtur procedere, quãdo Princeps ſtatuit ter- minum partibus ad opponendam contra rela- tionem,& probandum quicquid velint,& vidit oppoſitiones contra relationem fadas: tunc enim dicitur cognouiſſe ſuper veritate relato- rum,& non poteſt dici ab errore vel malitia re- Jatoris deceprus.& Bald. in l. fin. numer. 5. C. de relat. inquit, à ſententia lata ſecundum reſcri- ptum Principis non errantis, non poſſe appel- lari,& text. in I.. de appellat.§.l. dum permittit appellationem, aſsignat rationem ibi, ſienim docuerint vel falſa, vel non ita ſe habere, quæ ſcripta ſunt: nihil à nobis videbitur iudicatum. Sed Tml. opponendh a n. ut contra t ²& ven dtermino al ani elationem, iri vouſum, reß eumd lilisrelatiot pol. us, replica Daut tranſmiſſa x Tpto. mper Rege ona. entiam. pobit appt 18177— r poſſit fii quaſion ceii ſi zu in pi M. tracia. yn ubid zſtionem. ☚.Dà ki. num. 7 ü= clt ppell. ie= Säla- neh dnl. i. Verũt*n Iles 4 1 quia aphe Kmalitia latolh pis,& ad dtt pell J.ſit, qi ctio d0l dprioceß Muittar — ue b 25 Liber III. sed vbi Princeps ſtatuit terminuin partibus ad opponendum& probandum contra relatio- nem,& cognouit ſuper exceptionibus& oppo- fitionibuse contra relationem factis, non vide- tur poſſe vlteriuùs dici falſa eſſe, quæ ſcri ipta ſunt X in dict.l.. quan. appell&c. uon Preſovomi⸗ tur Imperatorem ſtatuiſſe terminum illi, qui paſſus fuerat ſententiam deportationis ad op- onendum& probandum contra literas præ- idis, neque cognouiſſe ſuper veritate relatorũ. Quodſi diceretur in caſul. I..I. de appell. per- mitti appellationem etiam ſi pars conſenſerit xelationi, vt cauſa reparetur ex nouis probatio- nibus. Bart. in dict.§. ¹. numer. 6. Reſpondetur pritnò hoc in re propoſita conſiderari nõ poſ- 7 cùm poſt relationem partes habuerint ter- minum ad probandum quicquid vellent. Se- cundò reſpondetur dictum Bartoli non poſſe procedere in ſententia Regis: nam Bart. allegat rext. in l. eos.§.. C. de appell. qui text. loquitur in caſibus, quibus permitritur appellatio,& ſi ea ratio, vt ſcilicet cauſa reparetur ex nouis pro- bationibus, eſſet ſufficiens ad efficiendum vt appellari poſsit: ſequeretur quòd à ſententia Regis indiſtinctè poſſet appellari, quod falſum eſt. l. 1. in princip. à quibus appellare non licet. Vnqde in propolita ſpecie crediderim à ſenten- tia aRegis appellari non Pofe CA 8.VS 1X. Quando coſebsio poſsit reuocari pretext erroriis. Quando error dicatur probarus. Quando quis dicatur poſaiderei iure fami- liaritatis. Quando quis dicatur agere ede lacroan- ve- ro dam no. 2 4 1 4 R 1 2 M. 3 Poſſi dant Sene, prefimitar en ettam eenceſ dar. Teſtus dicens 2usume ſ ſölum 2 paleuih non eene- 642, N. egatinawe neer rerum naturam 8 27, ari non. peſf. 672 probanda negatiua 2u, reirerae pliciter dicunt eum poſſediſſe. Yn teſtibus indeſinita non æquipollet vauenſ ali. Poſſeſſio poteſt acquiri per Procuratorem. 3 249 Non probaat aliquem ſolum peſtabſe, qui ſim- 6 7 8 Ferba narratiua Erincipis ſuper eo, ſu 2per z2u° pruncipaliter nen aiponit, non probant. „ Versa enunciatiua non probant. 10 Confeſſio reduòta in publico Enß umento plene probat etiam pro abſénte. I1 Nulla ſeripeura extra iudiciu facta probat inter eos qui illam non fecerunt. 12 Con ſeſſio fauta abſente parte non nocet. 13 Ex præſumprionib⸗ às non probatur error, Jas ex apertuſſimi⸗ probationibus. 114 Verba reſripei: eaee inter nn etationem à pe- tutiencç. d. (onſi⸗ lium VIII. 70 1 Dilli⸗, præter, uando iuducat incluſionem non exceptionem. 16 Vbi probatio non eſt enaludeas fit enepen lio contra probantem. 17 Cum probationes funt imperfetlæ, iungi nezue- unt ad plene probandum. b 18 haramentaun cui defératur. 2 19 ſn poſſeſſorijs requiriplenam probationem. 20 ſus patronatus tranſit cum Veae,ſ, tate bono- - rum. 21 prola, aliquem Fiſn aih, vt dominam 2 poſe ſeſſorem, probatur eius poſſeſſio. 22 2 Boſſi dere is dicitur cuius nomine alius poſſi get. 23 Ex vnica præſentatisne aequuritur& probatur quaſi poſſeſſio iuris praſentandi. 24 Vendens intelligitur vendere nomine proprio. 25 Lerbe intelliguntur ſi KVeiueiner 6 in VerioeiR 3— Punificatu. 26 yn dulio filij nonprefimuntur Haue⸗ cont enta in teſtamento patris. 22 Cum pro Reo ſunt aliquæ Snhcin conira ilum Aebent eſſe indicia multum vrgentia, 21 Jha- Perent ea quæ faciunt pro eo. 2 28 E rror in iudicio quando reuocari non poſf it. 29 Damnum eſt diminutio patrimonij. 30 Dud cauſa lucratiuæ in cadé re 6 He hn ona con- currere nequeunt. 311iJure communi poſſeſſio non tranß t in riuen 17 ne apprehenfioneä. 32 Quando feudum extingui poſße. 33 Amittens lucrum acquiſitum non dicitar pati damnum, quando lucrum redit ad eunm à quo Pproceſſerat. 334. EFirmius est id quod et raditnne ſueurum Jqudam ſi mplex verbum. 35 Cranae in Nenn⸗ proprio error iuris tolerari poſſit. 36 Agens contra dneun ad ueieem ſaai „ 24 2u teneatur. 1 K„Robatioersorisreſtrieraidtem- N. pus de quo deponuntteſtes, nihil 2 F videtur prodeſſe Vberto ad re- J uocandu confeſsionem, qua fuit confeſſus poſſediſſe Caſtrum vnà eunm frarribus. Etenim Vbertus agit ex gratia QOlementis VII. per quam reſtituitur non ad eum ſtatum in quo erat tempore expulſionis, ſed in quo erat ante condemnationes. Item ad bona per Cameram poſſeſſa,& ob delicta V- berti confiſcata. Condemnationes autem& confiſcationes fuerunt factæ de anno 15 28.& per eas ſolùm fuêre confiſcata bona. quæ V- bertus tunc habebat. l. ſi imandauero..is cuius mandat. Qua de re vt erroris allegatio prodeſſe poſſet, probandum fuerat quòd de anno 1528. & ſic tempore condemnationum& confiſca- r tionum ſolus poſsidebat:& quamuis f qui ſe- mel poſſedit, præſumatur etiam nunc poſside- re:tamen ex poſſeſsione anni 1 30 quo Vber- tus fuit expulſus, non præſumirur in præteri- tum poſſediſſe. Bartol. in l.z. numer 6. verſicul. ſecundo caſu& tunc&c. C. de probatio. imò M. 4 cùm, L r ““ Petri eAnt. Anguſ. in mat. iudic. conſ. cùm, quò adtempus cõdemnationis, ſtet con- feſsio Vberti, quam non reuocauit, vel ſaltem de cuius temporis errore nihil probauit, ſucce- dit quòd præſumatur etiam poôſt pofſediſſe ſi- mul cum fratribus. Bartol. l. ſiue poſsidetis. C. de probat. Sed& nullo errore iure dici poteſt errorem probatum etiam quò ad tempus ex- pulſionis, licet enim nonnulli ex teſtibus aſſe- rant, quòd Vbertus ſolus poſsidebat, tamen af- firmatiua illa, quòd Vbertus ſolus poſsideret, habet incluſam negatiuam, quòd nulli alij poſ- 2 ſiderent,& ideò †reſtis dicens aliquem ſolùm poſſediſſe, non probat. C. cùm Eccleſia Sutrina. & ibi not, Innocent. verſicul. negatiuam. Abb. numer. 29. verſicul. ex quo nota. Imol. num. 12. de cauſ.poſſeſſ.& propriet.Bartol. in l.i. in prin- cip. numer.i. Alex. numer.. Iaſ.num.12 ſi quis juſdic. non obtemp. ſaltem niſi etiam non in- terrogati reddant rationem dicti ſui, ſcilicet quòd nulli alij poſsidere potuiſſent, quin ipſi vidiſſent.Bald. in l. cùm hi.. nihil. de tranſactio. Bartol.in l. 1.§. hoc interdicto. el primo num. 8. de itin. actuq́; priuat.& alij relati per Deci. inc. tertio loco. numer. 9 de prob.& in conſil.94. in fin. Rip. in. in illa. in fin. de verb. obliga Neque obſtat quod dixit Bald. in§. ſi quis per triginta. fide feud. fuer. controuerſ.numer.3.& ſequi vi- detur Abb. in dict c. cùm Eccleſia. numer. 24. ſi teſtis dicat Titium per triginta annos non poſ- ſediſſe, ſed Martinum, nõ eſſe falſum, imò pro- bare. Nam ad hoc reſpondetur, ſi Bald. indiſtin- ctè intelligatur, eius dictum ſtare non poſſe,& contra eum pugnare text. in dict. c. cùm Eccle- ſia.& quod dixère Innocent. Bartol. Alexan.& 3 alij ſuprâ relati. Item iura vbique dicentia, Tne- gatiuam per rerum naturam probari non poſ- ſe.l. Actor. C. de probat. c. bonæ. de electio. vbi Abb-num. 3. poſt Ioan. de Lignan.& Anton. de Burnei cuieenegaciuam directò probari nun- quaàm poſſe,& contra dictum Bald. obſtare id, quod dixit idem Bald. in c. licet. numer. 36. de probat. Comprobarunt plures relati per Felin. in c. quoniam contra falſam. numer. ii. verſicul. gloſſ.i. in fin. de probat. non eſſe admittendam probationẽ, in qua dicitur, quòd talis fnit abſq; co, quod Titius poſſederit. Nulla enim videtur differentia, dicere Martinus poſſedit, non Pe- trus,& Martinus poſſedit abſque eo quòd pe- trus poſſederit. Prætereà ex dicto Bald. in dict. 9. ſi quis per3o. confunderentur opiniones eorũ, 4 qui aſſerunt in probanda negatiua requiri, vt teſtis dicat, quòd actus quem negat, fieri non potuiſſet, quin ipſe vidiſſet quos ſuprà retuli- mus. Nam ſecundum Bald. ſatis eſſet affirmare alium actum, vel in alia perſona. Qua de re cùm Bald.loquatur in terminis gloſſ. in. 1. 5. hoc in- terdicto. el primo. de itin. actuq́ue priuat. quæ in probando aliquem non iuiſſe requirit, addi rationem, quòd ire non potuiſſet, quin teſtes vidiſſent, intelligendus fortaſſe videtur, quòd teſtis debeat addere eam rationem, quam& dict. gloſſ.& Bald. alibi ſæpè neceſſariam cenſu- it ſcilicet, quòd nec poſsidere potuiſſet, quin Ke. ipſe vidiſſet vel ſciuiſſet: vel cùm Bald. former quæſtio. an teſtis ſit falſus intelligendus quò ad defendendum teſtem à falſo, nõ autem vt pro- ber, licet Abb. in dict. c. cùm Eccleſia. nume. 28. Videatur etiam ſentire quòôd probet,& idem velit Afflict. in dict.. ſi quis per 30. ſed quicquid ſit dictum Bald. aliter defendi non poſſe vide- tur: ſed non abſurdè quis dixerit Bald. in diuer- ſo caſu loqui ſcilicet, quo negatiua erat coarcta- ta quò ad certam perſonam,& ita eum inter- pretari videtur Abb. in dict. c. cùm Eccleſia. nu- mer. 29. Teſtes autem, qui ſimpliciter t dicunt Vbertum poſſediſſe, multéò minùs probant, quòd ſolus poſſederitcùm poſsint ſtare ſimul, quòd Vbertus poſſederit,& quòd fratres cum illo poffederint. Bald. in l. conuenticulam. nu- mer.5. C. de Epiſc.& cler.& ſicuti in teſtibus in- 6 definita non æquipollet vniuerſali. Innocent. in c-auditis. num. 4. Abb. num. 16. vbi latè Felin. num. 24. de præſcript. ita nec particularis, ſcili- cet Vbertus poſsidebat, debet æquipollere ta- xatiuè ſcilicet, Vbertus ſolus. Neq; etiam pro- batur Vbertum fol˙ùm poſfediſſe tempore ex- pulſionis ex fœdere inito cum obſidentibus,& dedirione Caſtri ab eo ſolo facta. Nam aderat & mater curatrix fratrũ,& gubernatrix bono- rum, quæ licet ſe non intromiſerit in fœdere& deditione, nomine tamen filiorum detinere,& fratres Vberti mediante perſona matris poſsi- dere poterant. l. generaliter. de acquir. poſſeſſ. 7 Etenim ſi poſſeſsio † poteſt acquiri per Procu- ratorem. l.i.§. per Procuratorẽ. de acquir. poſ- ſeſſ.multò magis retineri: maximè cùm poſſeſ- ſio licet acquiri non poſsit per amicum, vel ne- gotiorum geſtorem abſque ratihabitione, po- teſt tamen retineri. J. arboribus.§. non ſolùm. de vſufruct. Iaſ. in d. I. generaliter. item fratres abſentes poterant poſsidere animo ciuiliter& naturaliter, vel ſalté ciuiliter, iuxta l. clàm poſ⸗- ſidere.§. qui ad nundinas. de acquir. poſſeſſ. Et præſuppoſita poſſeſsione fratrum tanquàm pa- tris heredum iuxta confeſsionem Vberti, licet alius de anno 15 29. poſſeſsionem ingreſſus fu- iſſet, ipſi præſumuntur animo retinuiſſe ciuilẽ & naturalem, vel ſaltem ciuilem. Doct. d.. qui ad nundinas.& cùm poſt expulſionem Vbertus nunquaàm poſſederit, ciuilis poſſeſsio fratrum caſu quo negligẽtia vel obliuione fuiſſet omiſ- ſa, non in Vbertũ, ſed in filios Aloyſij verè poſ- ſidentes conſolidata fuiſſet. Bartol. in l. ex aſſe. circa fin. ad Treb. laſ. d.5. qui ad nundinas. num. 69. Neq; releuant verba Pontificis narratiua in breui, quo Pontifex mandat bona locari, qui- bus dicitur Vbertũ nuper priuatum fuiſſe me- 8 dietate Caſtri, cuius erat dominus. Nam yerba narratiua Principꝑis ſuper eo, ſuper quo ꝑrinci- 8 paliter non diſponit, non probant. c. ſi Papa. de Priuileg. in 6. vbi verba Pontificis narrantis ali- quam Eccleſiam eſſe exemptam, non probant, niſi diſpoſitio, ſuper qua narrantur, ſit princi- paliter facta ſuper exemptione. Adhæc verba 9ſilla, cuius erat dominus, f ſunt enunciatiua & incidenter propter aliud prolata: ideò non 8 probant. 1 ocumobſit Eosa olofacta. J ean dets „& gubern; ono. tromiſerit 1 aietet en fliorum t ere perſonam apoſi liter. de 5 ioſſel teſt acquiri= moa. ratorẽ. de i.,s.pol. imaximè am zolel sit per amiſ tacelne. que ratihah Ree po boribus..=colum neraliter. i frata lere animgi dlitet liter, iuxta— m e .de acquir σ el.- fratrum t- àm, feßionem= thl ebionem i eefluöl nimo retit ie: ciul ciuilem. D=d ſcl expulſion benn nilis poſſeſ— atrull mptam, ſ rinci- naranr c vetbi ptione: 6 ciatt 8. Tlun 5 90l 1 eer. Liber 111 probant. Clemen. ſi ſummus Pontifex. de ſent. excommuni. Anch. in Clement. i. in princip. de 13 tamen error f non præſumptionibus probari probat.& ſunt de facto alieno, ac intentio bon- tificis ſuper his non fundatur: cùm reſcriptum non diſponeret priacipaliter ſuper dominio Vberti, ſed ſuper mandato ad locandum. gloſſ. in Clem. I. de probat. vbi Card. num. 8.& 10. ad hoc facit, quia ſi ſunimus Pontifex narret ſepri- uaſſe Titium,& reſeruaſſe tale beneficiũ, quod habebat,& mandet illud conferri Sempronio, non probant beneficium fuiſſe Titij, ſed impe- trans tenetur probare. Card. in dict. Clemen. i. numer. I1. in fin. Et quamuis in mandato facto per Aloyſium ad conducendam medietatem Caſtri dicatur, quæ detinebatur per Vbertum, & qua ſententialiter fuerat priuatus:& confeſ- 10 fio redacta fin publico inſtrumento plenè pro- X bet etiam pro abſente. l. deſiderium. G. de poſ. tamen cùm verba illa, quæ detinebantur per Vbertum ſint enunciatiua,& non probent etiã inter partes, vbi de ipſo enunciato contingit principaliter dubitari Bald. in l. ad probatio- nem. num. 7. C. locat. Abb. c. illud. numer. 6. de præſumpt. Alex. conſil. 202. nu. 3. in 3.& alibi ſæ- péè. Dec. in Authen. ſi quis in aliquo. C. de eden. nu. 37.& conſ. 118. nu. 5.& alibi ſæpè. multò mi- nùs debent probare inter alias perſonas, vbi de ipſo enunciato principaliter dubitatur. Adhæc Cyn. in dict. l. deſiderium. dixit illum text. non probare, quòd inſtrumentũ factum inter cer- tas perſonas, probat quò ad alias: Idem Caſtr. & ſequi videtur Salyc. in fin. Bald. quoq; in Ru- I1 bric. C. de fid. inſtrum. inquit, quòd nulla f ſcri- ptura extra iudiciũ facta probat niſi inter eos, qui illam fecerunt, vel fieri mandauerunt: quia cùm tabellio debeat eſſe rogatus, quò ad non rogantes, inſtrumentum non eſt inſtrumen- tum. Et ſi confeſsio iudicialis facta in iudicio Conſilium IX 71 dent,& licet facerent aliquã præſumptionem: debet, ſed apertiſsimis probationibus. tum ob text. in bgeneraliter. C. de non numer. pecu. in verb. apertiſsimis. tum quia cùm is, qui vult Probare contra ſuam confeſsionem, innitatur ex eo, quod non eſt veriſimile, efficaces proba- tiones requiruntur. c. quia veroſimile. vbi nor. Abb. de præſumpt.& in reuocatione confeſsio- nis ſcripſit Dec. in l.. numer. 8. C. de erro. calc. Tum quia cùm Docto. ad reuocationem con- feſsionis requirant probationem erroris per modum conditionis nõ ſufficit probatio præ- ſumpta, ſed opus eſt vera. Bartol. in l. Lucius. de cond.& demonſtr. Iaſ. in l. qui Romæ. in§. Au- gerius. num. z. de verb. oblig. Felin. in Rubr. de probat. num. 3. Non etiam probatur Vbertum tolùm poſſediſſe ex gratia Clementis VII nam Clemens poſtquàm narrauerat ſibi expoſitum fuiſſe Vbertũ ob delicta priuatũ fuiſſe dimidia Caſtri, quam vnâ cum fructibus poſsidebat, te- ſtituit Vbertum ad bona reſtrictiuè, ſcilicet ad ea, quæ ex perſona eius confiſcata fuerant. Et 14 verba reſcripti reciꝑiunt interpretationem A peritione. cinter dilectos. verſic cæterùm. vbi not. Bald. nu. 19. de fid. inſtrum. I. r. vbi not. Iaſ. nu. 7. C. de diuerſ. reſcrip.& eò magis. quialicet Vbertus reuocauiſſet confeſsionem iudicialé, nom tamen reuocauit eam, de qua in precibus datis pro obtinenda gratia:& cùm actus, qui ſe- quitur, declaret qualiratem actus præcedentis. l. ſed& Julianus.§. proinde. ad Maced. Bart in l. extera.§. ſed ſi parauerit. de leg. I.& Piſcus ſol=⸗ apud acta non probat in alia inſtantia etiam in- ter eaſdem perſonas, quando eſt facta per ver- ba enunciatiua. Dec. in l. is apud quem. nu. 65. C. de eden. multò minùs confeſsio extraiudi- cialis per verba enunciatiua debet inter alias perſonas,& in alia cauſa probare. Text. quoque in dict.l.deſiderium. loquitur, quãdo quis con- fitetur de facto proprio ad beneficium tertij, vt ſe habuiſſe in depoſitum. In caſu autem præſen- ti verba mandati continent aſſertionem facti alieni. Et licet in capitulis aliäàs per Aloyſium Romæ contra fratres Vberti productis, conti- neatur, fratres Vberti nunquàm poſſediſſe Ca- ſtrum, tamen c˙ùm capitula illa non fuerint ac- ceptata, ſed impugnata, nõ probant contra ca- pitulantem. c. mulieri.vbinot. Innocent. de iu- reiur. Felin. in c. ſi cautio. nume. 23. verſic. 2. de- claratio. de fid. inſtrument. maximè pro Vber- 12 to. Etenim confeſsio † facta abſente parte non nocet. l. certum..ſi quis abſente. de confeſſ.vbi Caſtr. Felin. dict. c. ſi cautio. num. 22.& vbi ali- quo iure verba enunciatiua poſita in inſtru- mento vel capitulis probarent contra Aloyſiũ, non tamen probant contra vxorem,& filios, qui alio titulo, quàm ex perſona Aloyſij poſsi- — uerit dotem vxori Vberti pro quarta parte, ex eo oſtenditur bona per Fiſcum apprehenſa fu- iſſe ex perſona Vberti ſolum pro quarta parte. Minuùs ex tertio capitulo à filijs Aloyſij produ- Go, in quo dicitur, quod tempore dationis in ſolutum, Camera non poſsidebat aliqua bona, quæ fuiſſent ſibi applicata exbonis Vberti, præ- 15 ter bona Caſtri comprehenſa in datione in ſo- lutum, probatur Vbertum ſolùm poſſediſſe. Etenim dictio, præter, f cùm ſit adiecta rei, quæ non eſt de genere præcedenti, ſcilicet bonis Ve berti, non inducit exceprionem, ſed incluſio- nem. l.. in fin. ff. de pig. act. Bart.& alij in l. actio- ne. C. de tranſac.& idem eſt, ac ſi dictum fuiſſet, Fiſcus vltra bona data in ſolutum non poſside- bat aliqua bona&c. Bartol. inl. ſieum.§. qui in- iuriarum. num. 7. Ila(num. 34. ff. ſi quis caut.& includit, quòd Fiſcus ea poſsidebat: non autem quòd illi eſſent applicata ex bonis Vberti. vt& inl. Seio..vxori. de ann. legat. vbi teſtator dixe- rat vxori præter id, quòd annui nomine à Me- uio accipiebat centum dari volo, dictio, præ- ter, tanquàm adiecta rei ſub præcedentibus nõ comprehenſæ, includit quidem principale ver- bum, ſcilicet darivolo, non aũt qualitatem præ cedentium: etenim legatum centũ debetur ſe⸗* mel, aliud verò annuum. Idem probatur in c. cõmiſſa in fin. de elect. in 6. vbi dictio, præter, in cludit quidẽ, ſed non eo modo, quo præceden- tia. Adhæc dato, ꝙ dictio, præter, ſtaret excepti- us, Petri Ant. Ang in mat. iudic. conſ. uè, ideoque deberet eſſe de regula præcedenti, quæ loquitur de bonis Vberti Cameræ appli- catis, amen ſufficit quòd ſit de regula ſecundũ quid, ſcilicet reſpectu poſſeſsionis Fiſci, non au- tem quòd ſit de regula ſimpliciter etiam reſpe- ctu illius qualitatis, ſcilicet ex bonis Vberti.l. nummis.& ibi notat Iaſ. num. 13.de in lit. iuran. vbi exceptio illa niſi fortè, eſt de regula reſpe- ctu iuramenti in litem in genere, non autem reſpectu iuramenti affectionis, de quo loque- batur præcedens regula: tandem indefinita illa præter bona comprehenſa in datione inſolu- tum, non æquipollet vniuerſali in probationi- bus, vt ſuprà diximus: ideoq́; ex his verbis non infertur neceſſariò vt capitulans faſſus fuerit omnia bona comprehenſa in datione infolu- tum fuiſſe exbonis Vberti. Qua de re cum ea, quibus Vbertus contendit probaſſe errorem, 16 neceſſariò non cõcludant,& vbi probatiofnon eſt concludens, fiat interpretatio contra pro- bantem, etiam in materia fauorabili. gloſſ. inc. in præſentia. verſicul. dubium. de probatio. vbi Deci. numer. 24. Iaſ inl. non hoc. numer. 4.C. vn. leg. nec error allegari, nec confeſsio reuo- cari potuit. Neque hic adduci poteſtillud, quæ 17 non proſunt ſingula, multa iuuant. Nam fcùm probationes Vberti ſint quælibet imperfectæ, lungi nequeunt ad plenè probandum. Bald. in I. ſi quis ex argentarijs.§.i. numer. 4. de edend. Iaſ.in repetitio. l. admonendi. numer. 257. ver- ſicul. iſtam concluſionem&c. de iureiurando. præter id quòd probatio reſultaus ex diuerſis generibus probationum non dicitur probatio propris, ſed præſumptiue: cui aliquando ſta- tur, aliquando non. Bald. in c. i.§. cuùm autem. verſicul.& not. de controuerſ. inueſtitur.& quæ præſumptiua probatio in re præſenii ſufficere non videtur. Neque Vberto deferri poteſt iu- ramentũ in ſupplementum probationis: tum 18 quia illud non defertur, niſi ei, qui ſemiplenè probauit. Bartol. in l. admonendi. numer. 57. Alex. numer. 3. de iureiur: tum quia adeſt con- traria præſumptio reſultans ex confeſsione. l.1. vbi gloſſ.& Bartol. C. qui,& aduerſ. quos. laſ.in dict. ladmonendi. num. 29 4. nam& error No- tarij commiſsi in inſtrumento non poteſt pro- bari ex iuramento Notarij,& dicto partis; quia adeſt præſumptio inſtrumenti in contrarium. Bald. in l.1mperator. verſ. ſed an poterit deferri. de ſtat. hom. Iaſ. d. l. admonendi. num. 295. tum quia gloſſ. inl. non fatetur. de confeſſ.& Docto. vbique volunt confeſsionem poſſe reuocari, ſi probetur error:& vbi probatio ponitur in con- ditione, nõ eſt locus iuramento in ſupplemen- tum probationis. Bald in l. bonæ fidei. nu. 8. C. de reb. cred. Iaſ.vbi ſuprà num. 296. verſic. vige- ſimus nonus caſus&c.& alij quos recenſet Rip. inl. fin. nu. 1 0. C. de reuoc. dona. tum quia tex. in d. l. generaliter. requirit apertiſsimas proba- tiones, glo. in l. fin. in prin. in verb. præſumptio- nes. quod met.cauſ. laſ.vbi ſuprà nu. 282. KRip. d. J. fin nu. 189. Nec quicquam facit, quod Bart. in l. J. C. quor. bonor.& plures alij cenſuerint, in poſſeſſorio ſufficere ſemiplenas probationes. Primò, quia poſſeſsio affert magna commoda, quorum nomnulla refert Imperator in§. com- modum. Inſtitu. de interd. text. in reg. cùm ſint partium iura. de reg. iur. alia ponit Rip in c. ſæ- 19 pé. nu. 2. de reſtit. ſpol- Ideoq; etiam † in poſſeſ- ſorijs requiriplenam probationẽ cenſnit gloſſ. in l.1. in verſic. filium. C. quor. bon. comproba- runt alij, quos recenſet Alex. conſil. 139-⸗nu. 14. in 6.& 187. in fin. in 7. Deci. in c. cauſam. quæ. in fin. de iudic. num. 3. licet in conſilijs aliter feri- pſerit,& hanc opinionem obſeruari,& verio- rern eſſe inquit, Apoſtill. ad conſil. D. Alex. 9. eandem ſequitur Rip.l. ſi conſtante. numer. 17. ſolut. matrim. Secundo, quia licet in poſſeſſo- rijs ſufficerent ſemiplenæ probationes: tamen cùm leges& Docto. paſsim aſſerant indignum eſſe, quòd ſua quiſq; voce proteſtatus eſt. id in- firmare,& teſtimonio ſuo reſiſtere. l. generali- ter. C. de non numer. pecun. c. per tuas. de pro- bat.& probationem, quæ oritur ex confeſsio- ne comparari publico inſtrumento. I. cùm te. C. de tranſact. ac ſententiæ. I. 1. C. de confeſſ.& inducere notorium. c. fin. C. de cohabit. cler.& mul.& probare etiam contra præſumptionem iuris,& de iure. Barto in Authenric. ſed iam ne- ceſſe. C. de donat. ant. nupt.& contra illam re- quiri apertiſsimas probationes, dict. l. genera- liter. non poſſunt contra confeſsionem lufſce- re ſemiplenæ probationes. Verùm licet Vber- tus quoquo modo probaſſet rem ſe aliter habe- re, quàm confeſſus fuerit: tamen probaâtiones nihil illi prodeſſent: nempsè eliſæ& ſublatæ con trarijs probationibus filiorum Aloyſij,& pri- muùm ex inſtrumento præſentationis ad Ecele- ſiam ſitam in territorio Caſtri facti ab omnibus fratribus Vberti de anno28.& ex inſtrumen- to mandati ab omnibus fratribus ſimul eodem anno facti adpetendam confirmationem: nam pater Vberti aſsignãdo Caſtrum& omnia bo- na loci& terræ Caſtri, cenſetur etiam aſsignaſſe 20 Ius † patronatus, quod tranſit cum vniuerſita- te bonorum. c. ex literis. vbi not. Abb. de iure patron. num. 10. etiam ſine auctoritate Epiſco- pi. Abb. in c. illud. de iur. patron. nu. 4.& tamen nõ obſtante allegata alsignatione, fratres poſt mortem patris ſteterunt vnà cùm YVberto in poſſeſsione iuris patrona. quæ ex vnica præſen- tatione probatur. Rip. in c. cùm Eccleſia. num. 91. de cauſ.poſſeſsio. idem oſtenditur ex inſtru- mento dationis in ſolutum factæ de anno 1526. cuidam Polidoro abVberto& matre tanquàm tuttice,& nomine fratrum Vberti de quadam domo poſita in Caſtro,& ex alio inſtrumento dationis in ſolutum de vna petia terræ eodem anno factæ cuidam Corneto à matre tanquàm tutrice& curatrice, ac nomine quatuor filio- rum præſentiũ& conſentientium. Nam ex eo, quòd mater tanquaàm tutrix filiorum dedit in ſolutũ bona poſita in territorio Caſtri nomine fratrum Vberti præſente Vberto, probatur ne- ceſſariò fratres Vberti de anno 15 2 G. fuiſſe poſſeſſores pro portione bonorum Caſtrinam b Probato — liconſdan. k Conltante 8 »gula licet” Slm a0 cun, cper t* 4 x oritur en nitrumenta Amn dle.1.. C. de 3 el in. C.de coh t che 4 ontrapræſu A& ren Authentic Kmp.. upt.&cont mn. adones, diq—gen. Lconteſsion M hc. hes. Verüm Vber. aſet rem ſcir ihabe tameng E(iones opè eliſe&.&ρtecon liorum Alf AKmm. xſentation keck. Daltri facti a umb in’d dS28.&ex Amen- fratribus ſi m od confirmati mMnamn Qaſtrum& rrriiab nſeturetiat git ranſit cum jetli ebi not. 4Aeun ne audorit,= ipifh aatron. nu tamell ignatione— espo vnd cum to l qurexwg mſe⸗ c. cum EG= vnum. noſtenditſ ²ν 1- he b „ 4. 9 m factæ d 02) rto& mal? zaunn m Vberti= uadh ex alio i ex allc me aa petia ti eode eto à matt Jqu⸗ r lio⸗ „mine qu l omthe 99 exco, 8 le Vberto, aile e anpo 1=— aam Imento 1 1 probato aliquem feciſſe actus vt dominum? pofleflorem, probatur eius poſſeſsio. l. Litla-⸗ de ſolut. Fran c. Balb. in repet. I. Celſus- in. par. num 2. verſic. addo. de vlucap. Idem probatur ex eodem inſtrumento dationis in ſolutum fa- auyſtium II 71 act.l. fin. ex quib. cauſ.maio. Bartol. in 1.1. 8 cùm prædium. numer. 6. de pignor- Ideoque dans in ſolutum transfert dominium, vel viucapiendi conditionem,& tenetur de euictione, iuxta l. ex empto. in princip. de actio. empt. Cumque ctæ Polidoro,& ex alio inſtrumento dotiscon- 24 vendens † intelligatar vendere nomine pro- ſtitutæ à fratribus ſorori, in quibus frater Ca- ſtri tanquàm Prætor pro iure omnium fratrum interponit auctoritatem ſuam illis inſtrumen- tis: nam c˙ęm verba illa Notarii, ſcilicet pro iure omnium fratrum cenſeantur de aſſertione par- tium. Bald. in Rubric. de priuileg. dot num. 17. inl. ab executione. num. 22. quor appell.& feri- pta de illarum mandato. Bald. inl. errore. num. 1. verſic. nam pro tabellione. C. de teſta.& vtr. par. conſen. Bald in l. ſciendum. in fin. Iaſ-num. 35.de verbor. oblig. Vbertus iam tunc cenſetur aſſeruiſſe,& præſentibus fratribus confeſſus fu- iſſe, illos etiam fuiſſe in quaſi poſſeſsione iuſdi- cendi,& ex eo, quòd Prætòôr admiviſtrabat iu- riſdictionem etiam nomine fratrũ Vberti, præ- ſente ipſo Vberto, ꝓbatur fratres fuiſſe in quaſi poſſeſsione iuriſdictionis ſciente Vberto. Poſ- ſidere fenim dicitur is, cuius nomine etiam ali- us poſsidet. l. generaliter. de acquir. poſſeſſ. Et paria ſunt exercere iuriſdictionẽ per ſe vel ali- um:& Vbertus ſciens etiam nomine fratrum dici Ius in loco, ac non contradicens, amiſiſſet poſſeſsionem ſaltem pro parte. Innocent. in c. limel tertio. de reſtiturio ſpoliato. in princip. 25 & fratres per ſe, velalium Jus dicentes ſciente & patiente Vberto, quaſi poſſeſsionem iuriſdi- Ctionis acquiiuiſſent. Bartol. in l. in. numer. 4. vti poſsidetis.& cùm ex his probetur poſſeſsio fratrum in ſpecie, præualere debet his, quibus Vbertus in genere nititur probare, ſe ſolùm pPrio. Bartol. in l. mater. num. 10. Bald. num. 22. C. de rei vend.& iure proprio. Bald. in Rubric. C. de contrahen. emp. in 6. quæſt. nullo iure di- ciporeſt fratres Vberti iure familiaritatis præ- ſentaſſe, vel iuriſdictionem per eorum Ppræto- res ſciente& patiente Vberto, exercuiſſe, vel bona poſita in territorio Caſtri in ſolutum de- diſſe. Accedat quòd quis præſumitur facere iu- re ſuo, non autem de gratia, vel iure familiari- tatis, præcipue in his, quæ nõ ſolent facilè con- cedi; vt poſt Innocent. tradit Abb. in c. bonæ la grand. num. 19. de poſtul. præl. Qua de re in caſu præſenti vendicare ſibi locum nõ poteſt, quod ſeripſit Caſtr. in d. l. qui iure. præter id, quòd in quxæſtio. Caſtri frater non fuerat quicquam ex- tra iudicium, vel in indicio confeſſus. Et ſicuti Vbertus, quando& in precibus datis Ponrifici, & in precibus datis pro commiſione cauſæ,& deinde in iudicio confeſſus eſt poſſediſſe vnà cum fratribus, verbũ, poſſediſſe, quò ad ipſum intelligitur de vera poſſeſsione, ita interpreta- ri debet verbum, poſſediſſe, quò ad fratres, vt æqualis fiat determinatio. I. iam hoc iure. de vulga.& verba intelligantur ſimpliciter,& nõ ſecundum quid. l. hoc legatum. de lega. primo. & in potentiori ſignificatu. l. i. ſi ager vectig. vel emph. petat. Adhæc Caſtrenſ.& alij in dict. j. qui iurl. loquuntur, vbi in poßidente non poreſt aſsignari alia cauſa poſſeſsionis, ſed in præſenti caſu fratres poſsidere potuerunt iure proprio: poſſediſſe.Innocent. in c. auditis. numer. 4. ver- 26 nam cùm ia dubio fllijf non præſumantur ſci- ſic.hinc collige. depræſcript. cumque contine- ant meram affirmatiuã, debent præualere pro- bationibus Vberti habentibus ineluſam nega- tiuam. gloſſ in c. fina. de præſcript. Ex prædictis apparet, non poſſe dici poſſeſsionem fratrum fuiſſe iure familiaritatis: nam actus de quibus ſuprà, non ſolent fieri niſi iure proprio, ideò ex eis acquiritur& probatur poſſeſsio. Rip. dict. c. 23 cùm Eccleſia. numer. 52.& ex vnica præſenta- tione acquiritur,& probatur quaſi poſſeſsio iuris præſentandi. glofſ. in dict. c. cùm Eccleſia. in verſic.trium. Rip. num. 52.& 92.& per vſum iuriſdictionis ſciente& patiente eo, ad quem ſpectat, acquiritur quaſi poſſeſsio iuriſdictio- nis. Bartol. in l. final. numer. 4. vti poſsidetis.& per vnicum actum acquiritur quaſi poſſeſsio in- dmnibus iurtbus. Bald. in I. 2. numer. 51. C. de ſer.& aq Quod non eſſet, ſi actus illi præſentan- re contenta in teſtamento patris Bartol. in 1. qui Romæ.. duo fratres. in 3. quæſtio, de verb. obligat. poſsidere potuerunt tanquàm ſucceſ- ſores patris ab inteſtato& præſuppoſita ſcien- tia teſtamenti paterni:tamen cùm quilibet eo- rum eſſet prohibitus à patre in teſtamento pe- tere partem, donec minor ex eis expleuiſſet vi- gefimumquintum annum, omma vſque ad il- lad tempus erant pro indiuiſo poſsidenda, ſc- cundum voluntatem patris. Qua de re cͤm probationes ex parte Reorum neceſſariò con- cludant, fratres vnà cum Vberto poſſediſſe, in- dubitatum eſt præualere debere probationi- bus Vberti, neceſſariò non concludentibus:& quamuis probationes ab vtraque parte eſſent pares, contra Vbertum pronunciandum. c. ex literis. de probatio Bald. in l. qui accuſare. nu- mer. 4. Deci. numer. 16. C. de eden. etenim cùęùm di& iuriſdicendi exercerentur iure familiari- 27 pro Reoj ſint aliqua indicia, contra illum de- tatis.gloſſ. in dict. c. cùm Fccleſia. in verſic. vo- cem. vel exerceri poſſent& iure familiaritatis, & iure proprio. Bartol. in l. I.§. hoc interdicto. numer. 9. de itine. actuque&c. Abb. dict. c. cùm Eccleſia. numer. 22. Rip. num. 55. Et cùm datio in ſolutum æquiparetur venditioni. l. elegan- ver. in princip, vbi not. Caſtrenſ. num, ꝛ. de pig. 2 4ℳ„ bent eſſe indicia multùm vrgentia. vt ſuperent ea, quæ faciunt prꝗ Reo. l. 1.§.1. in fin. de quæ- ſtio. vbi Bartol.& Bald. in l.2. C. quorum appel- lat. non recip. Cæterùm licet Vbertus probaſ- ſet rem aliter ſe habere, quàm confeſſus fuerit in iudicio, eiusq́; probationes Reorum proba- tionibus nõeliderentur: confeſsio tamen eius reuocari Petri Ant. Ang. in mat. contract. conſ. 3 reuocari non poſſet, nam Bartol. inl. non fate- tur. num. 10. verſic. ſi verò circa deciſoria&c. de confeſſ. Anton. de Butr. in c..num. 24. Abba. in 28 fin. de confeſſ.voluerũt errorem in facto pro- prio non antiquo, nec implicito in iudicio cir- ca deciſoria non poſſe reuocari, etiam proban- do rem ſe aliter habere, nec diſtinguunt, an agatur de lucro, an de damno, licet ſuprà diſtin xiſſent inter luerum& damnum:& licet confu- lentes pro Vberto multa eontra hoc accumu- jent, tamen non allegant aliquem in terminis loquentem. Dec.conſi. 408. quem vnus eorum allegat, non loquitur de errore facti proprij: etenim bonafuiſſe communia, non dicitur er- ror facti proprij.ltem loquitur Deci. in confeſ- ſione extraiudiciali, in qua Bartol.& alij ſuprà allegati conſtituunt differentiam inter dam nũ & lucrum. Ruyn. quoque conſil. 10. lib.3.loqui- tur in extraiudiciali confeſsione& facti alieni, & dum ſubdit idem eſſe in errore facti proprij, intelligendus eſt retentis ijſdem terminis, ſci- licet confeſsione extraiudiciali,& ſecundum tradita per Bartol. in dict. l. non fatetur. quem allegat. Sed etſi in re præſenti diſtinguendum eſſet inter lucrum& damnum: tamen Vbertus tanquàm de damno vitando non agens à reuo- catione confeſ: ionis repellendus eſſer. Namò; negari nõ poteſt, quin ipſe prætendat in bonis, de quibus agitur titulum lucratiuũ, Rei autem conuenti titulum oneroſum dationis in ſolu- tum, qui æquiparatur emptioni. dict. lelegan- ter. in princip. Qua de re licet Vbertus errauiſ- ſet circa acquiſitionem lucrià donatione Pon- tificis delati, non dicitur agere de damno, nam 29 † damnũ eſt diminutio patrimonij. l.3. vbi Do- cto. omnes. de damn. infect. Vbi autem amitti- tur vel repudiatur lucrum, vel aliquid ex lucra- tiua cauſa delatum, non dicitur minui patrimo nium. l. qui aurem. de his quæ in fraud. cred. l. 1. §.vtrum. ſi quid in fraud. patro. Neque obſtar, quòd lucrum eſſet radicatum in Vberto,& de illo idẽ, quod de damno iudicari debeat: nam id procedit ſolùm in lucro perfectè radicato: ſecùs in lucro non perfectè radicato. dict. l. qui autem. Deci. conſil. 260. in fin. In re verò præ- ſenti ſi dominium conſideremus, illud ex titu- lo& traditione reperitur radicatum in Reos conuentos:Vberto verò ante traditionem non poteſt dici perfectè quæſitum. l. traditionibus. C. de pactis.& licet ex ſolo contradu brincipis dominium eſſet acquiſitum: Tamen ante actu- alem poſſeſt ionem non dicitur res perfectè ac- quiſita, nam& dominium rei legatæ ipſo iure tranſit in legatarium. l. 4 Titio. de fur.& tamen ſi legatum repudietur, non dicitur quis minu- ere patrimonium, nec damnum pati. dict. l. qui autem.& res legata ante actualem poſſeſsionẽ non dicitur perfectè& irreuocabilter quæſita ex legato. Ideoue interim poteſt peti ex alia cauſa lucratiua. Caſtrenſ.& Iaſ. in l. inter ſtipu- lantem.§. ſi rem. de verbo. oblig. quod fieri non poſſet, ſi ex legato eſſet perfectè quæſita: cùm 30 duæ † cauſæ lucratinæ in cadem re& perſona concurrere nequeunt.. ſi res aliena. Inſtitut. de legat. Quod ſi conſideremus poſſeſsionem, de qua ſola nunc agitur, cùũm filij aloyſij actualem poſſeſsionem habuerint, eamque per multos annos continuauerint, Vbertus verò minimé. Inſiciari iure non poteſt, quin ipſi agant de da- mnoamittendæ poſſeſsionis, quam ex oneroſo titulo adepti fuerant: Vbertus verò de lucro eĩuſdem acquirendæ, quam ex titulo lucratiuo petit,& cùm multas vtilitates afferat poſſeſsio, negari non poteſt, quin is, qui de amttenda poſſeſsione certat, dicatur certare de damno vit ando, præcipuè vbi poſſeſsio ex titulo one- roſo quæſita eſt. Quod ſi diceretur in Vbertum per gratiam translatam fuiſſe poſſeſsionem: Re ſpondetur prim ò, id non eſſe verum, vt inferi- uùs dicetur circa merita cauſæ. Secundò reſpon- detur(data ſine veri præiudicio poſſeſsionis translatione) Vbertum poſteà ab illa cecidiſſe ex culpa ſua per ſubſequentia delicta, banna& 31 confiſcationes:& quamuis iure ⁊ cõmuni poſ- ſeſsio non tranſeat in Fiſcum ſine apprehenſio- ne. Bartol. in l. fin. num. 23. C. de ſacroſa. Eccleſ. Bald.in titul. quid ſit inueſtitura. in princip. nu- mer. 3. tamen translatio per legem fieri poteſt ipſo iure.l.raptores. vbi Bartol. C. de epiſcop.& cler. Bald.in l. fin. num. 9. C.de ſacroſan. Eccleſ. Mart. Laud. in tract. de fiſc. quæſtio. 63. Et omni in caſu ſi poſſeſsio fuit quæſita Vberto abſque actuali apprehenſione ex ſolo reſcripto Ponti- ficis, quod dicitur lex viua, potuit etiam ante adeptam per Vbertum actualem poſſeſsionem retrò transferri in Fiſcum ex diſpoſitione legis & decretorum, nihil enim tam naturale eſt, quàm eodem genere, quodque diſſoluere, quo colligatum eſt, l. nihil tam naturale. de reg. iur. c I. extrà eod. titul.& licet Vbertus pôſtà Paulo III. reſtirutus fuerit ad bona, tamen reſtitutus non fuit ad poſſeſsionem, quæ non recupera- tur etiã ab eo, qui poſtliminio reuertitur abſq; actuali apprehenſione. l.denique. ex quib. cauſ. maior. Et ſi diceretur ex delicio, propter quod Vbertus poſt gratiam fuit condemnatus, feu- dalia non potuiſſe confiſcari, nec in bonorum confiſcatione comprehenſa.§. in generali. ſi de feud. fuer. contr. Reſpondetur primò, quòd da- to ſine veri præiudicio, bona ante primam con- fiſcationem fuiſſe feudalia, tamen feudum ex- 32 tinguitur, f vbi vtile dominium conſolidatur cum directo, vt in emphyteuſi dicit Angel. in 1. ſi hæres inſtitutus. ad Trebell. Bald.& Caſtr. in I. vxor patrui. C. de legat.& in feudo Afflict. in tit. quæ ſit cauſ.benef. amit.. prætereà. in gloſſ. 3. num. 62. Et ſi Rex habet in ſuo poſſe caſtrum ad ſe deuolutum, illud caſtrum non dicitur feu- dum,& ſimpliciter concedendo videtur libe- rè, non in feudum concedere. Iſern. in titul. ex quib. cauſ.feud. amit. num. 13. Afflict. num. 70. Secundò, cùm Vbertus fuerit inquiſitus& con demnatus, quòd feciſſert vniones, voluerit ex- pugnare oppidum ſedis Apoſtolicæ,& quòd voluerit turbare ſtatum eius pacificum, ex hu- iuſmodi delicto,& ex iure communi. c. 1.§. ſi- militer. nur cenare wnt Oſſckiio ex e, ä uille poſſeſ um ex ſolo reſct a aom lua, potuit ⁵ an Ktualem pq= onen m ex diſpoſ tas leg nim tam ur lech Todque dill an requ mnaturale= egiu. et Vbertusſ k Dald Hona, tame Gütuu m,quæ not; duper minio reut i* denique. e. badl delicio, pp=r qul it conden: sfer ſcari, nec ii-=norm aſa.H.inge= llit ödc detur prin=*! ona antep—mcoc⸗ lia, tamen ☚ umer minium G☛ lcharn teuſi diciſ ſel.in Lbell. Bad afrei Kin feu„ iid. cuspacif. ſſ. re comm niii Liber III. militer vbi Gloſſ.& Aluar. qui. mo. feud. amitt. c. i. õ.porrò quæ fuer. prim. cau. benef. amut.& latiùs ex conſtitutione Clemen. 7. eriam feu- dalia potuiſſe confiſcari,& in ſpecie etiam fuiſ- ſe confiſcata. Tertiò, licet bona feudalia confi- ſcari non potuiſſent, Vaſallus tamen in ære& perſona bannitus, qui habetur pro mortuo,& non reputatur in recum natura. Bald. in l. ſi qua pœna de his, quæ ſunt ſui vel alien. iur. amittit feudum, quod vel ad dominum, vel ad agnatos deuoluitur, Bald. in titu. an ille qui interfe. fra. do.num.z. Bart.in l.ſi finita.§.ſi de vectigalibus. num. z. Alex. num. 26. de damn. infect. Tertiò ad obiectum translatæ poſſeſsionis ex gratia. Re- ſpondetur& ſi poſſeſsio per reſcriptum in V- bertum translata fuiſſet, non tamen fuiſſet V- berto perfectè quæſita. Primò, quia princeps potuiſſet corporalem poſſeſsionẽ,& ius omne poſſeſsionis in alios transferre, antequàm V- bertus eam conſequeretur Iſer. in c.i. num. 3. in titu. quid ſit inueſt. quod facere non potuiſſet, ſi poſſeſsio in Vbertum perfectè radicata fuiſ- ſet.l. fin. in prin. C. de locat. fun. ciui. lib. 1r. Se- cundò, quia ex huiuſmodi poſſeſsioneverbali non dantur poſſeſſoria ad recuperandam poſ- ſeſsionem, ſi verum eſt id, quod aſſeruere plu- res relati per Afflict. in tit. de contr. inueſt. in princip. num. 28.& 30. qui ob id ſcripſit, ſi Rex faciat verbalem inueſtituram, cum clauſula, quòd habeat effectum veræ poſſeſsionis, inue- ſtito non competere poſſeſſorium recuperan- dæ, quæ tamen poſſeſſoria dantur, vbi quis ſpo- liatur vel cadit à poſſeſsione perfectè quæſita. vt in toto titu.de reſtitu.ſpol.& in.recuperandæ. Inſtit. de interd. Ideoque cùm non fuerit per- fectè quæſita poſſeſsio ex titulo donationis lu- cratiuo, de illius amiſsione, idem quod de da- mno, iudicari non poteſt. Dec. d. conſ. 260. Quartõò reſpondetur, quòd lucrum acquiſitum 33 †amittens non dicitur pati damnum, quando lucrum redit ad eum, à quo proceſſerat. Iaſ.inl. ſi ita ſtipulatio, quæ eſt lex 19. de verb. oblig. ſed poſſeſsio translata in Vbertum ex Principis re- ſcripto, redijt ad Principem,& deinde ad ha- 34 bentes cauſam ab eo. Tandem cùm firmius Iſit id, quod eſt traditiõe ſubnixum quàm ſimplex verbum. l. diuiſionis de pact. Bal. in tit. quid ſit inueſt. in princ. nu.. videtur magis radicatam, &perfecte quæſitam fuiſſe poſſeſsionem bono rum, de quib. agitur in filios Aloyſij, quàm in Vbertum, ideoq́; accedente, quòd illi onero- ſum, Vbertus lucratiuum habeat titulum, illos potiùs, quàm Vbertum de damno vitando a- gere. Et cùm bona Vberti per primas confiſca- tiones& apprehenſiones pleno iure in Fiſcum tranſierint, cuḿ; reſtitutio nõ fingatur retro. Bart. in l. Gall. 5.& quid fi. dum. num. 3. de lib.& poſthum. damnum aliquod Vberti ratione an- tiqui dominij conſiderari nequit,& multòmi- nùs ratione antiquæ poſſeſsionis, quæ licet re- ſtitutio traheretur retrò, vt in reuerſo ab hoſti- bus.l. retrò creditur de capt.& poſt. reuer. non cenſeretur adepta prima poſſeſsio. l.denique ex Sonſilium IX. 75 quib. cau. maio.& eò magis, quia quò ad poſ- ſeſsionem Vbertus ſubrogetur in locum Came ræ, non autem reſtituitur ad ſuam poſſeſsion èẽ. Quod ſi diceretur per gratiam Clementis Vber tum habuiſſe ius agendi ad poſſeſsionem, quod ius, in reſtitutione bonorum à Paulo III. facta, fuit comprehenſum, Reſpondetur(hoc dato ſine veri præiudicio) ergo ante adeptam in iu- dicio poſſeſsionem non poteſt dici poſsidere, ſicq; nec agere de damno amittendæ poſſeſsio- nis. Neq; vllo iure defendi poteſt, etiamſi aga- tur de lucro, confeſsionem poſſe reuocari, neq; id voluit Ruy. conſ. 26. nu. 16. lib. 3. nam quate- 35 nus dicit errorem † iuris tolerari in facto pro- prio, vbi quis tractat de damno vitando, intel- ligi debet iuxta trad. per Bart. in d. l. non fate- tur, quem allegat,& ad quem clariuùs ſe refert. nu. i7.& dum ſubdit errorem luris, non obeſſe etiam in lucris, vbi probatur rem aliter ſe ha- bere, non loquitur in confeſsione erronea, ſed caſu quo quis credens aliquid de iure eſſe vali- dum, ſecundum illudagit, vt in caſu l. Clodi- us de acq. hæred.& l. mater de inoffi. teſtam.& loquitur in terminis, quibus& Bart. quem al- legat in d. l. Clodius, qui non de confeſsione er- ronea, ſed de terminis longè diuerſis tractat. Vnum tamen aduertendum, ſuperuacuum vi- deri quærere, an confeſsio poſsit reuocari, nam licet Vbertus ſemper aſſeruiſſet in præſenti iu- dicio ſolum poſſediſſe, tamen cùm innitatur ex gratia Clementis,& in ea petenda narrauerit, quòd ipſe vnà cum fratribus erat dominus me- dietatis Caſtri, illamque poſsidebat vnà cum fratribus, non poteſt vigore gratiæ cenſeri re- ſtitutus, niſi ad eam partem, quam in precibus narrauit habuiſſe, gratia enim intelligitur con- ceſſa ſecundum ſupplicata, vt ſuprà diximus. Et 36 cùm agens † contra dominum, vel cauſam ha- bentes ab eo ad reſtitutionem feudi, tanquam ſpoliatus, teneatur iuſtificare poſſeſsionem. Afflict. in titu. de prohib. feu. alien. per Fed. 9. il- lud. num. 50.& ex gratia iuſtificetur ſeu colo- retur poſſeſsio Vberti ſolùm pro quarta parte, non poteſt vllo caſu ad eius reſtitutionem, niſi pro quarta parte agere, præcipuè cùm poſt gra- tiam non probet ſe longo tempore ſolum poſ- ſediſſe,& ſeruitium præſtitiſſe. Afflict. in d.§. il- lud. in fin. Neque prodeſſe poteſt illi probare ante gratiam ſolum poſſediſſe, cùm non adil- lam antiquam poſſeſsionem agat, nec agere poſsit, ſed ad illam tantùm, quæ per reſcriprum in ipſum dicitur translata. CAS VS X. Retento themate præcedenti, Quæritur, an Vbertus quò ad quartam partẽ bonorũ Caſtri, vbi confeſsio de qua ſuprà, reuocari nõ poſsit, vel quò ad totum, vbi confeſsio reuocari potue rit, in actione intentata obtinere poſsit,& ex- hibentur proceſſus omnes in cauſa agitati,& a- ta, inſtrumenta,& aliæ ſcripturæ in proceſſu cauſæ producta,& allegationes in iure. N S V M- ð—lq Petri Ant. Anguſ. in mat. indic. conſ. S V M A RIV AM. 1 Gratia ex qua cauſa poſſit fieri inualida. 2 Sententiarum pluralitas non praſumitu. 3 Clauſula hæc, habètes pro expreſſis proceſum, Gc. quando nihil operatur. 3 4 Quando locatori detur actio ad recuperandam poſſeſſionem. 5 Codens omnia iura& actiones, non intelligitur gedere condittionales vel in diem. 6 Perſonalis attio datur ſolum contra eum, qui con- traxit, vel eius hæredem.. 7 Conduttor negando reſtituere dicitur ſpoliare lo- catorem. 8 Ius ſuperueniens auctori meo prodeſſe mibi quò ad excipiendum, non quò ad agendum. 9 Qut vendidit rem alienam& tradidit, ſi eſſicta- ur dominus, non tranfert dominium in em- ptorem abſ, noua traditione. 10 Sires vendita ante traditionem ſurripiatur, cni detur furti actio. II Poſſeſſio non acquiritur, niſi duobus concurren- tibuts. 12 Fittione iuris qui habet actionem videtur habe- rerem, ſed reuera minus et habere actionem quam rem. 13 Si Procuraror aceipiat poſſeſſionim nomine abſen tis non acquiritur illi poſſeh Coaute ratihabitio- fem. 14 Lieet donatio poſſit fieriper opiſtolam, non tamen acjuiritur abſenti ante accéptationem. I Surceſſio habet vim ſölutionus,& hic per confuſio- nem exting pitur debitum. b 16 Actio confuſione ſemel extincta, non amplius re- integratur. b 17 Reſtitutus quomodo poſtreſtitutionem ſo habeat, Jud ad iura actiaa& paſſiua. 18 Ackio ſemelextincta, non reuiniſcit. 19 Minore in integrum reſtituto, quomodo aduer- jarius quoque réſtitui cenſeatur. 20 Quando negarina ſit a negante probanda,& quando non. 21 Quando Sudex eſt merus executor. 22 Merus executor nullam habet cognitionem& nullam admittit exceptionem. 23 Merus executor non tenetur citare partem,- citatio non nocet. 2 24. Fiſéus venit appellatione hominis,& in caufſis 4 ipſius ſeruatur ordo qui in cauſis prinarorum. 25 In executione ſententiæ ſeruari debent ſtatutalo ei vbi fit executio, non loci vbi eſt ata ſentétiu. 26 Conſuetudo poteſt derogari ſolennitati citatio- nis,& dare formam citandi. 1. 27 Jninterpretatione ſtatuti conſuetudo eſt atten- denda. 28 Quid ſi executor excedat modum in exequendo. 29 Quando conceſſio praſumitur fntta ex cauſa do nuarioninms.. 4 1 Z0 Kdificia fatta al afaloſuper re feudali non Shr ſparfenllaha. 31 Vaſallus cui reſtitnitur feudum ob crimen amiſe jum ad quid teneatur. r 32 Quando inueſtitura operetur, vt V. aſallus poſſit agere oontra dominum ad poſſeſſionem. ⸗ 8* S Oatra Vberti petitionem plura obſtare videntur. Primò, f gratia — 5*b& eſti* db ſer d. & reſtitutio ad bona, ſeu donatio bonorum ad preces Vberti con- ME 4 ceſſa, fuiſſe videtur inualida, nam Vbertus non expreſsit quotiens fuerit conde- mnatus,& quotiens facta bonorum publica- tio,& ſicuti, ſi ſpurius impetrat legitimatio- nem dicens ſe ſpurium, tamen fit ſpurius du- plicatus, non valet legitimatio, non facta men- tione duplicis defectus, Io. Andr. in add. Spec. in tit. qui fil. ſint legit. verſic. quæro ſi natus ex parte. Ant. Roſell. in tract. legit. libr. 2. in titu. de cau. form. leg. numero 2. Ita ſi quis impetrat gratiam, dicens prop luribus criminibus ſecõ. demnatum, ſi aAdeſt duplex condemnatio,& du plexconfiſcatio, gratia valere non debet, niſi facta ſpeciali mentione vtriuſq; condemnatio- nis& confiſcationis,& fi non valet gratia ſecun di criminis, niſi fiat ſpecialis mentio etiam pri- mi, de quo poſt condemnationem habuit gra- tiam, vt ex Gulielmo de Cun. tradit Iaſ. in J. præſcriptione. numero32. C. ſi con ius vel,&c. multò minuùs valere deber gratia conceſſa illi qui ſæpiùs condemnatus fuit,& de nullacon- demnatione habuit gratiam, ſi in ſpecie non exprimatur quælibet condemnatio. Neque dicens ſe pro pluribus criminibus damnatum, & bona eius confiſcata, videtur fateritotiens factam condemnartionem vel confiſcarionem, quotiens illa crimina dederunt cauſam con- dem nationi ac confiſcationi, imò cùm quis ea- dem ſententia poſsit pro pluribus delictis da- mnari,& cum ſententiarum †§ pluralitas non præſumatur. Bald. in l.z. numero 5. de erro. ad- uoc. Iaſ. in l.2. num ero 9. de bo. ꝓofſ. fec. tab. aſſe- rere videtur ſemel ſe fuiſſe dam natum,& bona ſemel confiſcata. Item debuit Vhertus expri- mere diſtinctè omnia delicta, pro quibus gra- riam petebat eum ſuis qualitatibus I.vt reſpon- ſum. C. de tranſact. neque ſatis fuit generalis expreſsio. glofſ. in c. dilectus Rlius, in verb cau. de reſcri. Rôm. conſil. 326. circa fin. Bald. in d. I. præſcriptione. numero 20. Vbertus autem non expreſsit qualitates criminum, pro qui- bus petebat gratiam,& inter alia non ex- preſsit, quòd condem natus fuerit, quafi de eius mandato nuncius magiſtratus fuerit ſe- pultus viuus,& licet impetrans gratiam non teneatur fateri delictum,& ſic Vbertus non tenetur fateri, quòd nuncius de illius man- dato fuerit ſepultus viuus, tenebatur tamen exprimere cauſam delicti, de quo fuit imputa- tus& condemnatus. nam Bald. vbi ſuprà tradit. quòd ſicondemnatus in mille, petat gratiam, niſi exprimat cauſam condemnationis ſceilicet pro homicidio,& qualitates cauſæ, gratiam eſſe nullam, imò c˙ùm Vbertus fuerit cõdem natus. non quaſi ipſe proiecerit pontili,* nec quaſt ipſe ſepelierit viuum nuncium, ſed quaſi man- dauerit prædicta fieri,& in precib. ſolùm narra- nerit nuncium illum fuiſſe ſepultum viuum, non poteſt dici expreſsiſſe cauſam, propter quam ondemnati dequr nminidus Taatan, idetur fid e uien m vel conf zNe- dederunt ci XIcon- ioni imòc e. o pluribus= täsch⸗ arum † plu E ron numero 5.) v.. de bo. pof= bate edamnatt 2 e bon debuit Vb enpi. ſelicta,proſi 1St alitatibust elput due ſatis ſu eæ heni Sus flius. tba 16. circa i lMlin 0 20. VbG m altec criminuf qhr & inter al dd er atus fueri Eahd magiſtratit Ttt- Hetrans g2 S08 1,& lc VW— don uncius det us, tehe Bald ebi eA thdt wille, pett an mal-. hen tamel i, de quot a oputt. Luber III. quam fuerit condemnatus, ſed imputationem 7 mandati,& multò minùs qualitates mandati, propter quod damnatus fuit. Cumꝗ; gratia fue rit conceſſa ad petitionem Vbertt, ſeu pro illo agentiũ, clauſula, habẽtes † pro expreſsis pro- ceſſum,&c. nihil operatur. Eulg. nu. ir. verſicu. idem putat. Ang.in fin. in l. ſed ſi quis.. quęſitũ. ſi quis cautio, qui loquuntur in terminis gra- tiæ Principis adiecta huiuſmodi clauſula, com- probat Deci. conſilio 695. numero 34. verſicu. non obſtat clauſula. Secundò, præſuppoſita validitate gratiæ& donationis, contra eundem obſtat, etenim ipſe petit reintegrari ad poſ- ſeſsionem bonorum, quæ ſpectabant Camereæ ante gratiam, ſeu in qua poſſeſsione Camera tempore gratiæ& conceſsionis erat, deducen- do remedium. l. ſi quis conductionis titu. C. lo- cat.& omne aliud remedium, quod ſibi vtilius eſſe poteſt. Verùm cùm ipſe poſſeſsionem bo- norum nunquam habuerit ad recuperandam poſſeſsionem, quàm nunquam habuit, ex pro- pria perſona agere non poteſt,& licet in ipſum translatæ fuerint actiões, quas tempore gratiæ Camera habebat, easq́; intentaſſe videatur, ta- men tempore gratiæ nullum poſſeſſorium re- cuperandæ Cameræ competebat, nec etiam re- medium. d. l. ſi quis conductionis, cùm enim 4 conductio ex d. l. detur locatorif ad recuperan dam poſſeſsionem, ea ratione, quia conductor negando reſtituere, dicitur eum ſpoliare. l. co- lonus. de vi,& vi arm. Bart.& poſteriores. in d. l. ſi quis conductionis. non ante poteſt compe- tere, quàm finit a ſit locatio, nam anteà condu- ctor poteſt reſiſtere glo. Bald. in l. non ab re. C. vn.vi, vel ſaltem antequam conductor neget re- ſtituere, vel excipiat de domino Bald. in d. l. ſi quis. nu. 2. verſ. ſi autem denegat,&c.& cùm ceſ⸗ ſæ fuerunt Vberto actiones Cameræ de præſen- ti competentes, non intelligitur ceſſum reme- dium. d. l. quod nondum erat ortum, nam gl. fi. inl. fin. C. de hæred. vend.& ibi Bal. num. 4. dixe runt, ſi poſsideo codicem,& vendo actionemin rem competentempro codice, huiuſmodi ceſ- ſione nihil agi, etenim cùm poſsidebam, nulla in rem actio pro codice mihi comperebat,& Bald.in l. qui tibi eod.titu.ſcripſit, emens hære- ditatem, emit actionem competentem vendi- tori. ſed eidem poſsidenti non competit actio in rem licet competat cauſa agendi, id eſt, do- minium, ideoque emptori non datur vtilis a- ctio in rem, quorum exemplo cùm Fiſcus tem- pore ceſsionis& donationis poſsideret per cõ- ductorem,T& ſic non haberet actionem, ad re- cuperandam poſſeſsionem, quæ penes ipſum Fiſcum erat, cedendo omnes actiones, non poteſt dici ceſsiſſe,& in Vbertum translatas fu- iſſe actiones aliquas ad recuperandam poſſeſ- ſionem, cùm nullæ Fiſco poſsidenti compete- rent,& præter id quòd ceſſæ fuerunt actiones de præſenti competentes,& regulariter actio- nes præſentes tantùm veniunt in ceſsione, niſi dicatur de futuris, l. hæredem,& ibi Bart. Mand. Et quamuis dici poſſet condictionem d.l.com- Confſilium N. 74 petijſſe Cameræ in diem finituræ locationis, tamen diceretur competijſſe ſub condictione, id eſt ſi conductor negaſſet reſtituere. Cedens Tautem omnia iura& omnes actiones, non intelligitur cedere condictionales velin diem, Bald.& Imo. in l. ſi ita ſcripſiſſet. de leg. 2. Alex. conſilio 106. num. 9. lib. 5.& licet Bald.& Imo. ſententiam quò ad actiones in diem meliùs cõ- ſiderans refellat Alexand. inl. ſi ita ſtipulatus.§. cùm ſtipulamur de verb. oblig.& condictio. d. I. diceretur competijſſe Cameræ in diem, ſclicet finituræ locationis, tamen cum Vberto fuerint ceſſæ actiones de præſenti Cameræ competen- tes,& aliud ſit competere in diem, aliud de prę- ſenti. l. talis ſcriptura in princ. de leg. prim o,ſi ceſſæ intelligerentur actiones in diem, verbum illud de præſenti, nihil operaretur,& ad hoc conuenit, quòd ſcripſere Caſtrenſ. Alexand.& alij in d.§. cùm ſtipulamur, ſi promitto, quod Titius mihi debet, intelligitur de præſenti, non autem in diem, quod dixit Baldus in l. emptor. §. Lucius de pact. faciens finem de omni eo. quod debet recipere, intelligitur de præſenti, Neque ad rem facit, quod pro Vberto dicitur, ſcilicet locationem fuiſſe finitam ante gratiam. & non fuiſſe tacitè renouatam, cùm non appa- reat conductorem ſoluiſſe penſiones tempo- ris præcedentis, vt ſcripſit Alex. conſi. 76. nu... lib. 5. Caur. conſi. 87. numer. 3. Nam reſponde- tur primò ſententiam Alexan.& Caur. non eſſe veram, nam ratio, quam adducit Iureconſultus inl. item quæritur.§. qui impleto. loca. ſcilicet hoc ipſo, quòd locator& conductor tacent, cenſeri ex integro factam locationem, proce- dit etiam, quando colonus non ſoluit penſio- nem,& licet quando conductor non ſoluit pen ſionem, dominus poſsit recedere à locatione.l. quæro.§. inter locationem. loca. non tamen ex hoc infertur, vt colono non ſoluente, locator ipſo iure cenſeatur receſsiſſe à locatione, adhæc locatio non fuit ſimpliciter ad biennium, ſed adbiennium,& vltra ad beneplacitum Ponti- ficis,& ſic locatio fuit pura, etiam vltra bien- nium, ſed ſoluenda ſub condictione, ſi Ponti- fici placuerit, vt contra Bartolum cenſuere Bal. Imo. Comen. quos referunt& ſequuntur Alex. & Iaſ. in l.centeſimis.§. fin. de verb. obl.& ideò locatio, quæ erat duratura etiam poſt bienni- um, donec Pontificis beneplacitum fuiſſet re- uocatum, Specu. in titu. de loca.§. nunc aliqua verſic. quid ſi dominus Papa. numero 187. De- ci.conſilio 108. finito biennio,& vtraque parte tacente, non dicitur renouata. Sed dici po- teſt non reuocata,& omni in caſu cum Aloy- ſius eſſet creditor Fiſci, facta fuiſſet compen- ſatio ipſo iure. l. ſi conſtat. C. de compent. ſal- tem ad euitandum pœnam caducitatis. Iaſ.in J. 2. numer. 57. C. de iur. emphyt. præter id, quòd ex ſola reuocatione non competijſſet Fiſco cõ- dictio. d. l. ſi quis conductionis, ſed nec eſſaria erat intimatio reuocationis,& interpellatio ad relaxandum bona,& quòd poſt interpellatio- nem cõductor recuſaſſet relaxare. Prætereà& ſi N 2 in Tetri&Ant. Ang. in mat. judic. conſ. in ceſsione ſeu donatione comprehenſum fu- iſſerremedium d.] illud, tamen datur duntaxat contra illum, qui conduxit,& titulo locatio- nis accepit,& ſic Aloyſium, vt dicitur in eo text. præter id, remedium proueniens ex illal. dicitur condictio ex ealege- gloſſ.& Bald. ibi, quæ cùm ſit perſonalis f actio.§. appellamus. Inſtit. de actio. datur ſolum contra eum, qui . contraxit, vel eius hæredem. Sicuti& condictio furtiua datur duntaxat contra furem, veleins hæredem. l. ex cauſa. de cond. furt.& condictio triticaria ad poſſeſsionem datur contra eum, qui deiecit tantùm. l. 2. de cond- trit.& condi- Aio indebiti ad poſſeſsionem, de qua inl. in- debiti.§. ied ſi num mi. de cond. indeb. contra e- um duntaxat, qui illam indebitè accepit, non contratertium. gloſſ. ibi. nec reperietur con- dictionem. ex d. l. ſi quis conductionis tit. eſſe in rem ſcriptam, vt eſt actio, quòd metus cau- ſa.l. metum§. cùm autem hæc aCtio. quòôd met. cauſa,& gloſſ in¹ 1.§. eſt autem perſonalis ad exhibendum. enumerat actiones perſonales in rem ſcriptas, vel interdicta perſonalia in rem ſcripta, non recenſet condictionem exd. 1.f quis conductionis,& quòd non ſit inrem ſcripta, probatur in eo text. in verb. reſtituere debet, quod eſt conceptum in perſonam con- ductoris, nam text. in l. 2.§. penult. de interd. di- cit, interdicta licet videantur in rem concepta, vi tamen eſſe perſonalia,& glofl ibi dat exem- pla in interdictis& actionibus, quibus veiba prætoris ſunt concepta in rem, non in perſo- nam facientis, vt inl. 1. junctal. metum.§. fin. quod met. cauſ.in l.i. quod vi aut clam. in l.præ- tor in princip. de op. no. nunc. rario quoque, quam aſsignant Doct. ad text. d. l. ſi quis con- 7 ductionis tit. ſcilicet, quia † conductor negan- do reſtituere, dicitur ſpoliare locatorem„d. l. colonus de vi,& vi arma. vendicat ſibi locum duntaxat in conductore, qui nomine locatoris poſsidet, hoc cenſuit Bulg. quem refert gloſſ-in 1. fin. in verb. vacuam. C. de acqui. poſſeſl. qui di- xit, vbi colonus derelinquebat vel ꝑdebat poſ- ſeſsionem reiconductæ, dominus ante illam l. fin. non habebat aliquod remedium poſſeſſo- rium contra occupatorem, ergo etiam nou ha- bebat condictionem ex d. l. fi quis conductio- nis. Idem ſenſerunt Bald.& Ang. in dl fin. dum dicunt, quòd non com petebat aliud remediu, guàm l. cùm quærebatur. C. vn. vi, quæ pariter eſtlex noua, conditaà luſtiniano Jongè poſt d. J. ſi quis conductionis. Idem voluere Pet. Cyn. Bald. Salyc.& Angel. in d. j. ſi quis conductionis, dum reſpondent ad opp.lj. litibus. C. de agrico. & cenſ.& dicunt diſpoſitionem d. l. non proce- dere, vbi is, qui conuenitur, negat conduxiſſe. Ex hoc enim clarè præſupponunt remedium illius l. competere duntaxat contra illum, quẽ conſtat conduxiſſe. Idem ſenſit Ang. in d. I. ſi quis conductionis in fin. dum inquirt, id quod dicitur in illal. in conductore, vt ſuprà non re- ferat quæſtionem dominij, vendicare ſibi locũ in omnibus habentibus cauſam ab agète, cùm conuenitur condictione vtili illius l. ſieque præſupponere viderur remedium eins l.& di- rectum,& vrile dari lolùm contra eos, qui cau- ſam habent ab agente,& licet pra dicta non al- legat Alexand. conſi. 12. numer. 6. libr. 4. aperté ſcripſit condictionem ex d.ſ. ſi quis conductio- nis, dari duntaxat contra eum, qui contraxit, vel eius hæredem. Aloyſius autem, qui condu- xerat condictione. d. l.conueniri nequit, quia ipſe necpoſsidet, nec dolo deſijt poſsidere,& quia cùm poſted fuerit bannitus,& publicata eius bona, ab omnibus obligationibus fuit li- beratus,& cùm non appareat bona illi fuiſſe re- ſtituta, non poteſt dici contra eum reſtitutas actioues aliquas..ſi debitor. C. de ſeni. paſf.& licet condictio ex illal. daretur cuntra Aloyſi- um, non tamen dari poteſt contra Juliam, vel eius filios, qui non poſsident tanquam Aloy- ſij hæredes, ſed titulo dationis in ſolutum, quem lulia habuit à pontifice. Et dato, ſine veri præiudicio, quòd poſt donationem ſeu gratiam factam Vberto, Camera facto condu- ctoris vel iudicis fuiſſet ſpoliata, adeò, quòd il- li cœpiſſet competere poſſeſſorium aliquid re- cuperandæ contra quoſcunque, tamen ius s& actio recuperandi nòô poteſt dici ceſſum ab eo, „ qui non erat ſpoliatus, præcipuè cùm ceſſæ fue rint ſolùm actiones de præſenti competentes, vt ſuprà diximus, neque dopatarius aut ceſsio- narius poſſeſſorium illud abſque noua ceſsio- ne intentare poteſt, quamuis enim emptor ex æquitate poſsit opponere exceptiones, quæ ſu- peruenerunt venditori poſt contractum J.illi- citè,& ibi Bart. de reb. eo. nuſquam tamen le- gitur, quòd poſsit intentare actiones„ quæ venditori poſt venditionem acquiſitæ ſunt, imò iura dicunt, † ius ſuperueniens auctori meo, prodeſſe mihi quò ad excipiendum, non quò ad agendum. d. 1. illicitè præterquàm Pu- bliciana contra ipſum auctorem. l. apud cel- ſum.. ſià Titio de excep. dol.l. ſi à Titio. de ex- cep.rei vend.& trad. l. ſià Titio de re. vend.& ſi 9 quando fis, qui vendidit rem alienam,& tradi- dit, efficitur deinde ex noua cauſa dominus, nõ transfertur dominium in emptorem abſque nouatraditione. Caſtr. in I. ſi quis alienam. de actio. empt. neq; emptor rei vendicationem in tentare poteſt. Caſtr. in lrem alienam. nu. 7. de pig. actio. multò maxgis, ſiilli qui ceſsit& dona- uit 1ura&actiones ſibi competentes, acquira- tur actio aliqua ad poſſeſsionem ex noua cauſa, & nouo facto, non debet cenſeri in ceſsionari- um aut donatarium translata, neq; ceſsionari- us eam abſq; noua ceſsione exercere poſſe,& adhoe videtur caſus in l. qui ſæpè.§. ſi res. de cõ- trah. empt. in l. eu, qui de fur. vbi ſires vendita 10 †ante traditionem ſurripiatur, furti actio non datur emptoti, ſed venditori, qui eam tenetur cedere emptori,& in ſimilioribus terminis eſt tex inl. ſi ea res in prin. de actio emp. inl quod ſæpè.§. ſi res de contrah. empt. in l.lectos. cum!. ſeq.de peric.& com, rei vend in! is qui. G.ſi po- ſtes, ꝙ vi aut clam. in l. eum qui de fur. ex qui- bus 1 G um im wühe 4 Contra Ad. & Uceth lcan 1,„ Lident tanc go utum, ontitice. E2 1), an poſt don em de , Camerat onda. poliata, ao uddi. votieloriun t rudn. dſcunque, ſ&ν ina oteſt dici c ddeo przcipuè— m eſſeſlt præſenti c νtente edonataris cehi ud abſquc cebi namuls enn: pioren ere exceptit*= quei- poſt contt=m ul co. nuſquzs meak tentare ach ums, qn rionem ad a te lu s ſuperuett e aucoi d ad excip 1m, nu illicite prare vamt auctorem— pudd P. dol-.fiat O. cet 4 Titio do- rendi ſitrer nalie— ,At nouacauſt?— ninugr min empti-en ad in l. ſi qu= enamé orrei ven? ionema aLrem al D nu.d. ſilli qulſ—₰ K donr 1 compete= acqun eGionem uacal E 1(S10Onal ripiatut telax ditort ſ rminbi millor jn lco adeae ioscil Liber III. bus patet actiones, quæ poſt venditionem vel ceſsionem acquiruntur venditori vel cedenti, non tranſire in emptoôrem vel ceſsionarium abſque noua ceſsione,& Doct. quando quæ- runt an poſſeſſorium recuperandæ cõpetat ſin- gulari ſucceſſori,& ſic an poſsit cedi, loquun- tur quando tempore ceſsionis competebat cè. denti. Et ſi diceretur, in Vbertum ex ſola Prin- cipis donatione translatam fuiſſe poſſeſsio- n nem, Reſpondetur, ꝙ † poſfeſsio non quæritur niſi duo concurrant, animus& corpus acquirẽ- tis. I.z. in prin. l. quemadm odum. de acq. poſſ. l.li cet. C. eo. ti. quorum neutrum in Vberto abſen te interuenit, ſaltem ante dationem in ſolutum & ſi conſiderentur Doct. qui volunt Pontificem transferre poſſeſsionem abſq; actu corporeo; partim loquuntur, quando apparet de expreſ- ſa Pontificis voluntate,& quòd id facere võlu- it de plenitudine poteſtatis, in quibus terminis loquitur Innoc. in c. bonæ. el ſecundo. num. 3. de poſtul. præl. In re autem præſenti Pontifex non fecit aliquid de plenitudine poteſtatis, li- cerin fine derogauerit decetis Apoſtolicis ex certa ſcientia. Item ſubrogauit Vbertum in lo- cum Cameræ, non quò ad poſſeſsionem ipſam, ſed in iuribus& actionibus etiam, quo ad poſ- ſeſsionem,& quamuis ex interpretatione,& fi- Gtione iuris, is qui habet actionem adrem, vi- deatur rem ipſam habere. l. qui actionem de re- gu. tamen quo ad veritatem& executionem 12 † factorum, minaàs eſt habere actionem, quàm rem. l. minuùs eſt. eodem titulo. Hinc lex dixit magnum commodum eſſe poſſeſsionis.§.com modum Inſtitutio. de interd. l in pari de regu. iur.& propriè non dicitur rem habere; qui habet actionem ad illam. Bartol.& poſteriores in l. Gallus.§. videndum de liberis& poſthu- mis,& aliud eſt res, aliud actio in rem. In- ſtitut. de actio. in princip. imò cùm bontifex mandauerit Vicelegato, vt daret poſſeſsionem Vberto, apparet mentis eius noa fuiſſe, ex ſola donatione transferre poſſeſsionem, vt in ſi- mili caſu reſpondit Dec. conſil. 281. numero 3. verſic.& iſta concluſio,& partim loquuntur,. quando res eſt in præſentia, in quibus termi- nis loquitur Abb. in c. auctoritate. nu 9. de in- 13 ſtitu. Adhæc ſi Procurator accipiat poſſeſsio- nem nomine abſentis, non acquiritur illi poſ- ſeſsio ante ratihabitionem. l. communis ſer- uus.§. fin. de acq. poſſeſſ.& ſi quis abſens fuerit iaueſtitus cum clauſula, quòd inueſtitura habe- at effectum veræ poſſeſsionis, non tamen in e- um poſſeſsio transfertur. Afflict. deciſ. 299. nu. 25.& ſi quis conſtituat ſe poſsidere nomine ab- ſentis,& ante ratihabitionem, is, qui poſſeſsio⸗ nem accepit, velpro abſente poſsidere conſti- tuit, ſpolietur, non competit actio ad recupe- randam poſſeſsionem ei, cuius nomine poſside batur, etiam ꝙ velit ratificare, vt ex Ant de But. tradit Abb. in c. veniens. num. 6. de reſtit. ſpol- Alex. in L quòd meo in prin, nu. 3.de acquir. poſ- ſeſſ.comprobat Dec. conſil. 226. nu. 5.& 6. Vn- de neque in re præſenti Vberto abſenti potuit SConſilium. 7) ex Principis reſcripto taliter quæri poſſeſsio, quòd ſi Fiſcus ante Vberti ratihabitionem ab ea caderet, poſſeſſörium recuperandæ Vberto competeret. Et ſi Vberto dic eretur qua ſitam fuiſſe poſſeſsionem; concurrerent tria ſpecia- bilia. Primum, quòd poſſeſsio rei, quæ non eſ- ſet in præſentia, eſſet abſque aliquo actu cor- poreo tradita, contra d. l. quẽmadmodum.& Iclauibus. de contrah. empt. Secundum, quòd in abſentem ſtatim eſſet translata, contra d. l. communis ſeruus.. fin. Tertium, quòd abſque animo& corpore abſentis eſſet illi quæſita, cõ- tra d.l. quemadmodum, quinimò, neq́; domi- nium potuiſſe videtur acquiri Vberti abſenti, pro quo nemo fuit ſtipulatus. I. abſenti de do- nat. Bart. inl. ſi mihi& Titio. num. 4. de verbor. 14 oblig.& licet donatio † poſsit fieri per epiſto- lamz non tamen acquiritur abſenti ante acce- ptationem. j. ſi ego. de neg. geſt. quæ acceptatio ſeu ratihabitio nihil operatur in præiudicium iuris mediò tempore quæſiti tertio, vt latè o- ſtendit Dec. in l. contractus de reg. iur. præter id, quòd propter poſſeſsionem verbo Principis translatam, non dari poſſeſſorium recuperan- dæ, affirmarunt nonnulli Doctores reſati per Afffct. in tit. de cont. inueſt. numeròô 28.& omni in caſu Vbertus ad recuperandam poſſeſsionẽ vlteriùs agere non poſſet, cùm ab ea culpa ſua ceciderit, nempe ob delicta& banna, deinde contra ipſum ſubſecuta,& licet à Paulo III. fuerit reſtitutus ad bona, non tamen fuit reſti- tutus ad poſſeſsionem, vt ſuprà diximus. Ter- tiò, contra Vbertum obſtat, licet Pontifex do- naſſet bona,& ceſsiſſet omnes actiones etiam futuras Vberto, adeò, quòd illi quæſitum fu- iſſet poſſeſſorium aliquod recuperandæ contra Aloyſium& luliam, tamen Aloyſius& Iulia po- tuerunt antequàm illis denunciaretur ceſsio& donatio, reſtituere bona Fiſco,& reſtituendo liberari ab actionibus ceſsis, ſi quæ contra illos competebant. I.3. C. de nouatio. Ipſi autem ani⸗- te aliquam ceſsionis denunciationem reſtitue- runt bona Caſtti Fiſco,& licet tunc non reſtitu- iſſent. tamen cùm deinde Fiſcus, bannito Aloy- ſio,& Iulia illis ſucceſſerit, extincta fuit confu- ſione omnis obligatio,& actio etiam in præiu⸗ iz dieium ceſsionarij. Etenim † ſucceſsio habet vim ſolutionis.. ſi ei.§. ſi is. vbi Bart. de ſolut.& ſucceſsione tollitur obligatio ipſo iure. I. in o- mnibus de ſolut. qua de re ſicuti per ſolutionẽ factam cedenti extinguntur actiones, etiam cel ſionarij, qui ceſsionem non intimauit. d. 1.3. Ita & vbi credens vel donans ſuccedit debitori cel ſo, extingui videntur actiones etiam donata- rij ſeu celsionarij, qui ceſsionem non denun- ciauit,& videtur text. in l. huiuſmodi.. ædes. de leg. 2. vbi per ſucceſsionem confunditur ſer- uitus, non ſolùm quò ad hæredem, ſed etiamn in præiudicium legatarij, in quem tamen domi- nium ędium legatarum ipſo iure tranſit, ſaltem à die aditæ hæreditatis,& in l. deducta. in princ. ad Trebell. vbi ſi hæres ſucc edat debitori, con- fuſione extinguitur actio, etiam quò ad fideicéô — N 3 miſſari⸗ 84 1 8 3 8 F * 1 1 8 4 DPetri Ant. Ang in mat. indic. conſ. miſſarium, cui hæreditas eſt reſtituenda,& in ſi milioribus terminis text. inl. ſi hæreditatem de hæred. vend. vbi ſi venditor hæreditatis, qui di- ci poteſt, cedens poſt venditionem, ſuccedat debitori hæreditatis, tenetur emptori,& ſic ceſsionario actione ex empto, ad debitum. Ex quo apparet, quòd prima actio ad debitum, quæ ſaltem vtilis competebat emptori hæredi- tatis. l.z. C. de hæred. vend. fuerat extincta, ex eo quòdcedens poſt ſeſsionem ſucceſsit debito- ri ceſſo, aliâs ſuperfluà fuiſſet actio empti, quæ idcircò datur, quia venditor hæreditatis ſuccedendo hæreditario debitori, videtur re- cipere ſolutionem,& ſic ex hæreditate vendi- ta ad eum aliquid peruenire, iuxta l. 2. per to- tum. eod. titul. ad idem text. in l.penult. eo.tit. vbi ſi venditor hæreditatis poſt venditionem ſuccedat creditori hæreditatis, agit ad creditũ contra emptorem, actione ex vendito ad idem text. in l. 2.. penult. verſic.& ſi ſeruitutes eod. titu.vbi ſi venditor hæreditatis adeundo con- fuſione amiſit ſeruitutem, poteſt agere ex ven- dito contra emptorem, yt ſeruitus reſtituatur, ergo etiam quò ad emptorem confuſione fa- da per ſucceſsionem venditoris, fuerat extin- cta, quamuis Fiſcus deinde reſtituerit bona lu- liæ, non tamen reſtituta intelligitur ipſi Piſco, aut Vberto actio contuſa. l. ſi quis ædes in prin. de ſeru. vrb. præd. vbi ſi quis emat ædes, quæ ſer- uiebant ſuis ædibus,& hæ ſibi tradantur, quia res ſua ſibi ſeruire non poteſt, confuſionc ex- tinguitur ſeruitus, ſi deindevendat ædes, intel- liguntur vendi libere, neque ſeruitus amiſſa re- ſtituitur, niſi nominatim imponatur,& in d. l. deducta. in princ. vbi ſi hæres, qui ſuocceſsit de- 16 bitori,& actio † confuſione fuit extincta, re- ſtituat hæreditatem fideicommiſſario, actio non reintegratur.& in d. l. huiuſmodi.§. ædes. de leꝑ.z. vbi ſi hæres tradat legatario ædes lega- tas, quibus ædes ipſius hæredis ſeruiebant, non tamen cenſetur reſtituta ſeruitus, quæ ſucceſsi- one fuerar confuſa. Quartò(præſuppoſito ſine veri præiudicio) ex donatione ſeu ceſsione quæ ſitam fuiſſe Vberto actionem ad recuperan- dam poſſeſsionem contra Iuliam, actionem- que nec reſtitutione bonorum,& apprehenſio ne facta per Fiſcum, nec confuſione facta per ſucceſsionem, fuiſſe extinctam, contra Vber- tum obſtat, cùm Iulia eſſet in poſſeſsione Ca- ſtri, omnia eius bona fuerũt publicata,& ſecun debent per reſtitutionem contra reſtitutum recuperari actiones medio tempore extin- æ,& cùm reſtiturio bonorum facta ſit me- ro fauore luliæ, non debet parere commo- dum tertio, cui nec parit incom modum, cùm Ius tertio quæſitum non auferatur,& rationes omnes, quas Doctores in J. Gallus.§.& quid ſi tantm, adducunt addemonſtrandum, reſtitu- tionẽ non operari, quò ad bona in alium trant- lata,& inl. ſi is, qui pro emptore. de vſucap. ad demonſtrandum fictionem poſtliminij, vel le- gis Corneliæ, aut aliam fictionem trãslatiuam. non operari, vbi extremum aliquod eſt inha- bile,& poſtliminium reſtituere duntaxat ea, quæ ſunt in rerum natura, non autem extin- cta, militant in præſenti caſu, ſuadent reſtitu- tionem bonorum factam luliæ, non reſtitue- re aduerſus eam actiones mediotempore extin ctas, accedat, quòd licet captus ab hoſtibus iure poſtliminij recuperet omnia ſua,& fingatur nunquam fuiſſe captus, tamen ſi quid fuerit du- rante captiuitate ex peculiari cauſa vſueaptum ex his, qui in poteſtate captiui fuerunt, vel ſi a- ctionis dies, quæ contra captiuum compete- bat, exierit, reuerſo captiuo, nec dominiũ rei vſucaptæ, nec actio contra reuerſum intelligi- tur reſtituta, ſed ſpeciali remedio reſtitutionis in integrum, ex clauſula generali ſuccurritur læ ſis. l. air prætor.. hi planè. iunct. l.. ex quib. cau. 18 maio. Actio enim † ſemel extincta, non reuiui- ſcit. I. qui res. 5. aream de ſolutio.& licet quan- doq; actio extincta reſtituatur, vt in tit. ex quib. cauſ. maior.& in l. z2.§. fin. ſi ex nox. cau. id tamẽ fit per ſpecialem reſtitutionem factam ad illam actionem, ex iuſta cauſa. gloſſ. dicto§. aream, 19& licet reſtituto in integrum †minore, aduer- ſus tranſactionem, quandoque aduerſarius quoque videatur reſtitutus. I. 1.& 2. C. ſi ad- uerſirranſact. id tamen ad rem non facit, quia aduerſarius minoris reſtituitur ſolùm ad actio nem, quam amiſit per illum actum, contra quem minor reſtitutus fuit. Barto. in dicta l.. in princip. bonaautem fuerunt reſtitura luliæ aduerſus condemnationem,& bonorum e- ius publicationem, propter quas Vbertus non amiſit actionem, ſed ob decreta, ac ipfi- us negligentiam. Et negatiua, quòd Vbertus non comparuerit, nec proclamationibus con- tradixerit, probatur eo ipſo, quòd contrarium non probatur, Bald. in c fin. de proba. Et quam- dum formam decretorum factæ proclamatio- 20 uis negatiua, †quæ eſt flundamentum intentio- nes, adeò quòd Vbertus, qui non comparuit, ab omni iure, ſi quod illi competebat in dictis bonis, expreſſa diſpoſitione decreti fuit ex- cluſus. Vnde quamuis bona fuerint poſt ex- cluſum Vbertum reſtituta Iuliæ, non tamen poteſt dici reſtitutas fuiſſe Vberto actiones contra illam. etenim quemadmodaum reſtitu- 17 tus f non recuperat locum ab alio occupatum. 1.2. in princ. de decurio.& reſtitutio non exten- ditur ad bona per Fiſcum medio tempore in alium translata, Bart. in l. Gallus.§.& quod ſi tantùm. numer. 13. de lib.& poſthum. Ita non nis vel exceptionis, ſit à negante probanda, Bar. inl. in illa. num. 5. de verb. oblig. tamen vbi ne- gatur tale quid, ſuper quo iura mandant fieri ſcripturam, licet negatiua ſit fundamentum negantis, aduerſario incumbit onus proban- di per ſcripturam, tùm quia iura mandant con- fici ſcripturam, tum quia eſt præſumptio, quòd non fuerit factum, ex quo non apparet ſcri- ptura, quæ præſumptio transfert onus pro- bandi in aduerſarium. Abba. in cap. bonæ. el. 1. numero 14. verſiculo fallunt prædicta de ele- ctio. Iaſ. in d. l. in illa. num er. 16. Rip. num. 18. de- cretum eramenſiqu R ptau. culiaricauſ à aptun captiui fuer T Tfellla. ira captiuun oapete. ptiuo, nec ihüng aira reuerſg teelig. l remedio Auron a generali ſ e titarh de. iunct.L..1. id.cu, delextincta u* recil- de ſolutio. t ltqun. tituatur, vti t excub in. ſi exnov σ iduni ationem fatt adilm nſa. gloſſ. ii anm egrum fmi, alhr. uandoque ierci dutus. ll. 4☛0. Ir. ad rem ncitai Ktituiturſd ada- r illum act alσ con s ſuit. Bart i= dich- fueruut—2 utalob onem,&n= Orun propter(—= Vbem ſed ob de„acſh- degatiua, Vberu falunt 2 S amer.6.— gel Liher III. cretum autem,& proclamationes, quæ fiunt in executione decreti, mandant comparitio- nes& contradictiones, ſuper bonis confiſca- tis fieri in ſcriptis.&c. Secundò reſpondetur, quòd vbicunque negatiua eſt talis, quæ oſten- dir actorem non habete legitimam perſonam agendi, non eum qui negat, ſed actorem teneri probare. l. non ignoratur. C. qui accuſ. non poſſ. Ang.in l.hoc iure. numero 2. de verbo. ob- lig. Alexand. in d. l. in illa numer. 11. Iaſ. numer. 15 verſic. 4. vltra Bartol. Quintò contra Vber- tum obſtat, cùm Iulia& filij poſsideant titulo dationis in ſolutum auctoritate iudicis,& non habeant cauſam ab auctore vitioſo,& habe- ant dominium notorium, ob ſententiam con- tra Fiſcum poſſeſſorem,& Vberti auctorem lutam, nec condictione dictæ l. ſi quis condu- ctionistitulo, nec alio poſſeſſorio conueniri poſſe videntur, neque obſtant duo, quæ contra dationem in ſolutum opponi videntur. Pri- mum, non fuiſſe citatum legitimeè Fiſcum. Se- cundum, executorem exceſsiſſe formam man- dati, nam ad primum reſpondetur, Innoc. in c. de cætero. nu. i. verſ.mera eſt,&c. de re. iud. in- quit, mera executio eſt, quæ nullam habet co- gnitionem admixtam, vt quando ille, qui tulit ſententiam, mandat de illa exequenda,& gl. in cap. paſtoralis.§. quia verò in verbo.& ſi ſciat. de offic.deleg. dixit, quando præſentibus partibus de cauſa cognitum eſt ab aliquo,& is mandat alteri, vt ſententiam exequatur, illum dici me- rum executorem,& Caſtr. in l. ſi prætor. nu. 8. de 21 iudic. ſcripſit, iudicem † cui pottquàm de cau- ſaper alium cognitum,& pronunciatum eſt, committitur executio, eſſe merum executoréè, & Abb. inc ſuper quæſtionum. in prin. nu. 10. de offic.deleg. merum executorem dici eum, qui habet exequi factum diſcuſſum per ſuperioré. Qua de re cùm executio fuerit commiſſa præ- tori Caſtri poſt cauſam diſcuſſam,& ſententiàã latam à præfectis Cameræ,& poſtquam Ponti- fex ordinauerat ſententiam in omnibus& per omnia exequendam, contrarijs quibuſcunque non obſtantibus, non poteit vllo iure dici, præ- tori Caſtri aliud commiſſum, quàm mertam exe cutionem, Abb. d. c. de cætero. nu. 5. verſ. tertius 22 caſus, quo ſtante † merus executor nullam ha. bet cognitionem. l. ſi vt proponis. l. executorẽ. C. de execut. re. iud.& nullam admittit exce- ptionem. d. c. paſtoralis. C. quia verò.& ibi gloſſ. & in citationibus, ac alijs ſolitum ordinem iu- diciorum non ſeruat, Innoc. in c. ex ratione. nu. 1. de appel. Bal. in l. ab executione. nu. 5. C. quor. appel.non recip.& Iludex, cui committitur exe- cutio rei iudicatæ, procedit non vt lIudex, ſed vt executor, Caſtren. in l. ab executore. num. 4. 23 de appel.& merus exccutor † non tenetur ci- tare partem,& citatio facta ex abundanti à me- ro executore, licet ſit inualida, non nocet. l. 7.. 1. C. de rei vx. actio.& ex Anchar. Imol.& do. de Ro. tradit Felyn. in. c. cum ordinem. numer. 3. verſicul.& dicit Petrus de Anchar. conſil.& c.& Conſaium T. 75 reſpondetur, cùm prætor Caſtri haberet pote- ſtatem exequendi,& dandi in ſolutum ex lite- ris præfectorum Cameræ(dato ſine veri præ- iudicio, quòd debuiſſet citare Fiſcam) ſi non citauit, vel minùs Iegitimè citauit, datio in ſo- lutum non fuit nulla, ſed agi debet contra dã- tem in ſolutum, Cyn. inl. creditor. C. de di- ſtract. pign. vbi inquit, quòd licet creditor, quã- do vult vendere pignus, teneatur denunciare domino, tamen ſi velex pacto, velà lege habet poteſtatem vendendi, licet denunciatio, quæ requiritur ad exequutionem poteſtatis, fue- rit omiſſa, non vitiatur venditio, ſed facit tene- ri venditorem,& ita inquit fuiſſe obtentum, præter id, quòd potuiſſe videtur Fiſcus citari ſe- cundum formam traditam à ſtatutis Caſtri in 24 citationibus, nam& Fiſcus venit appellatio- ne hominis. glo. in l. eos.§.1. verſi. vſuratum no- mine. C. devſur. Angel. inl..§ interdum. ſi cui pluſquàm perl. Fal.& in cauſis Fiſcalibus ſerua- tur ordo iuris, qui& in cauſis priuatorum. l. i.& ibi no. Bart. C. de conduct.& procur. praæd. Riſc. libr. 11.& Fiſcus in dubiò vtitur iure communi- l. quod placuit. de iu. Fiſc. litem videndum. 5. in priuatorum. de pet. hæred.& in executione 25 †ſententiæ ſeruari debent ſtatuta loci, vbi fit executio, non loci vbi eſt lata ſententia. Barto. in lcunctos populos. in 1. q. C. de ſum, trin. Bal. inl ordo. num. 8. C. de execut. re. iud. Accedat quòd dicitur adeſſe in loco Caſtri, conſuetudo citandi Fiſcum iuxta formam dicti ſtatuti. Con 26 ſuetudo autem poteſt derogare ſolennitati cirationis. Bald. in Auth. ſi quis in aliquo. num. 14. Verſic. tu dic. C. de eden. comprobarunt A- les conſ. 65. nu. 10. lib. i. Dec. conſi. 163. num. 8. ver. non eſt dubitandum,& multò magis mo- dum& formam citandi dare. l. videamus.§. ſed an Index de in li. iurand. Cumque agatur de in- 27 terpretatione † ſtatuti, an ſcilicet procedat contra Fiſcum, conſuetudo, quæ eſt optimale- gum interpres, eſt attendenda.l. ſi de interpre- tatione. de legi.& huiuſmodi conſuetudo ſal- tem debet excuſare à pœna, vt ex Anchar.& Anan. tradit Dec. conſil. 9. numero 5.& ſic ab annullatione actus, quæ dicitur pœna. l. turpia. vbi not.jal. in 2. not. de leg. 1. Quò ad ſecundum ſ. executorem exceſsiſſe formam mandati& 28 ſententiæ. Reſpondetur, vbi exec utor † excedit modum in exequendo, executionem eſſe va- lidam, nam ab illa appellatur. l. ab executione. C. quo app. non recip. maximè quando execu- torexcedit mandatum limiratum in incerto, ſed certificandum in iudicio executiuo, vt in bo nis hæreditarijs, vel quæ poſsidebat Titius. Ab. inc. quò ad conſultationem nu. 24. verſi. quan- doq; mandatum eſt limitatum,&c, de re. ind. præter id quod hi, qui in cauſa conſuluerunt, doctè probauerunt non fuiſſe exceſſum in exe- quendo. Sed& circum ſeripta datione in ſo-⸗ lutũ, Julia habuit iuſtũ titulum ab auctore non vitioſo. Nam poſt bona eius confiſcata,& per Eiſcum aliquo tẽpore poſſeſſa, Pontifex conceſ verſi.& dicit pulchrè. Ro.&c. de reſer. Secundò 29 ſit illi bona, quæ conceſsio f ex cauſa donatio- 4 nis 30 Petri Aut. Anguſ. in mat. iudic. crim. nis facta præſumitur, cùm alia non ſubeſſet cõ- jectura,& concedens eſſet diues, recipiens pauper& exul, Bart. inl. cùm quid. numero 11. ſi cer.pet.& ratione diuitiarum, nobilitatis& dignitatis pontificis. Bald. in l. 1. n u. 6. C. ad Vel- leia.& licet in priuatis dubitent Doct. an pro- miſsio, vel traditio abſque cauſa præſumatur facta ex cauſa donationis, in Principe tamen præſumunt factam ex cauſa donationis. Iacob. de ſancto Georg.in ſua inueſt. feud. in verſ. Prin ceps in 35. ſpecialitate,& conceſsio Pontificis intelligitur facta de toto iure concedentis,& ſic ceo modo⸗ quo bona erant apud Pon tificem, vt ex Bal. inquit Dec. conſil. 42 nume. 4. Sext contra Vbertum obſtat, petit ipſe bona velut feudalia,& nihil produxit ad probandum eſſe feudalia,& inter illa adſunr ædificia, domus, an nui fitus,& prædia, quæ nullo iure dici poſ- ſunt feudalia, niſi id probetur. Aedificia fenim factaà Vaſallo etiam fuper re feudali non ſunt feudalia. ſ.ſi vaſallus. ſi de feu. fue. contro. Bald. in 9. ſi quis de manſo. num. 1.& 5. de contro. in- ueſt& cùm alia prædia loci Caſtri ſint allodia- lia, etiam illa, quæ petuntur, præſumuntur allo- dialia. iſern. in cap. 1. de conten. inter maſc.& fem. numer. 3. verſic. adduco. Item vbi Vaſallus propter delictum priuatus eſt feudo ipſo iure, vel per ſententiam, ſi dominus remittat deli- ctum,& concedat feudum, nouum efficitur feudum,& noui feudi naturam aſſumit, Bald. in §. inſuper de prohib. feud. alien. per Feder, Iſer. in cap. t. numero 3. Aluar. numer. 2. Verſic. quæ ro quid ſi Vaſallus. de Vaſal. decrep. æt.& vbi- cunque dominus habet poſſeſsionem feudi ad ſe deuoluti ob crimen Valſalli, remiſſa à do- 31 mino culpa,& reſtituto f feudo, tenetur Va- 32 35. per quos fiat inueſt.& licet inueſtitura f abſ- ſallus infra annum petere inueſtituram,& præ- ſtare iuramentum fidelitatis, Iſern. in§. ſed&ſi res. nu. 6. verſic. ſed ſi dominus. Afflict. numer. que corporali poſſeſsione operetur, vt Vaſallus poſsit agere contra dominum ad poſſeſsionem feudi, Præpoſ. in titul. quid ſit inueſt. numer. 2.Id tamen procedit, ſi poſt inueſtituram præ- ſtitum ſit iuramentum fidelitatis, Præpoſ. vbi ſuprà. numero 4. aliàs dominus non tenetur tradere poſſeſsionem.§. nulla per quos fiat in- ueſt.& aduertendum, nam aliudeſt quærere, an Vbertus, qui cùm nunquam poßsederit, nul lum præſtitit iuramentum fidelitatis, ſit priua- tus iure ſuo, adeò quòd vlteriùs ad iurandum non debeat admitti. Tunc enim legimus non eſſe priuatum, Bald. in l. ſolennibus. C. de re. vendic.& alij relati per Præpoſ. in tit. quæ fu- er. pri. cau.&c. in prin. aliud eſt quærere, an poſ- ſit agere ad feu. poſſeſsionem antequàm iuret, & dicitur quòd non,&c. b CEAS VS XI. In cauſa fructuum Camerini. — An ſententia à delegato Apoſtolico con- tra luliam lata, quòd ceſsio, quam lulia fecit Pontifici,& ceſsio, quam Hercules fecit ei- dem Pontifici dato, quòd fuiſſent inualidæ, po- tuerint cauſare bonam fidem in Camera Apo- ſtolica, ſaltem ſufficientem ad acquiſitionem: fructuum, accedente maximè Pontificis con- fimatione,& an dicta confirmatio actionem ſpolij ſuſtulert.ʒ S V M A A RTI V A1. 1 Bona fides inducitur ex iniuſtis cauſis,& quomo- do. 2 Titulus habitus etiam à non domino tranifert iu- ſtam poſſidendi cauſam. 3 Bona fides inducitur ex errore iuris, quò ad fru- Ctus, licet non quò ad praſcribendum. 4 Errans in iure licet non fit bona fidei, non tamen eſt malæ. e 2 3 In dubio praſumitur partes facientes altum nul- lum, ignoraſſe diſpoſirionem logis volentem il- lum adtum eſſe nullum. 6 EFrrorin fadto alieno dicitur inſtiſſimus,& cauſat vonam fidem etiam ad praſcribendum. 7 Qui mandat ſententiam exequi, cum crediderit rite latam, non dicitur vim inferre. 8 Error iuris dubij& obſcuri, excuſat ettam quò ad raæſcribendum. 9 C lauſula non obſtantibus, æquipollet clauſulæ ex certa ſcientia,& hæc quid operetur. nu. II. 10 Clauſula ſupplentes omnes defectus, speratur vt Pontifex faciat validum id, quod eſt inualidii. 12 Confirmatio in forma communi tribuit Ius pra- ſcribendi. 13 Metus non reddit contractum etiam bona fidei ipſo ure nullum. 14 Metum noõ poſſé allegari in eo, quod fit a magiſtra tu iure licito. 15 Præſentia iudicis operatur, vt actus dicatur Ffa- Ctus bona fide,& ſecundum ſolennitates. 16 V'iolenta poſſeéſſio non poteſt auctoritare Princi- pis confirmari,& quando poſſit. Ona fides † inducitur ex iniuſtis cauſis. l.igitur.§.& generaliter de Alib. cau.& non ſolùm ex iuſtis ra- N tionibus, ſed etiam ex iniuſtis& temerarijs, gloſſ.& Bald. in l.l. C. vbi cau.ſtat.in fin.& vbicunq; procedit titulus verus, vel putatiuus non errore iniuſto, præſu- mitur bona fides. Bar. in lJ. Celſus. num er. 17. de vſuc.& quæcunq; cauſa etiam iniuſta excuſat à dolo,& ſic à mala fide. Caſtren. in l. venditio- ni. C. de vſucap.pro empt. Et bonæ fidei poſſeſ- ſor dicitur, qui poſsidet cogitatrione domini, credens ſe dominum. l. apud antiquos.vbi not. Bartol. numero 2. C. de furrt. Bal. in l.1. C. derei vend. Verùm Camera Apoſtolica poſſedit du- catum, credens ſe dominam, idq́ue ex rationa- bilibus cauſis, ſtantibus inueſtituris antiquis à quibus Iulia excluſa,& Hercules vocatus vide- batur, reuocatione inueſtituræ facta à Paulo “ tertio legno de 4 etsio, quas dccn uam a k du geede e. dct uiſſenti 1e K. em ada inpn. marime Pos Adden 1 conitma un em am. 8 ertu. X uAg. ha 8 15 29 facients& dm 1ul 2 1 3 Mrlonem ef n, m, Crr aftiſin e. cauſa ad preſcribel m exezus, cſi vaum ur uum infer curi, excuſal Naua u, enipoln= hla cquid opereiſt— ll. muexdefectt tama dum id, quos uuli cemmuni ti Aluy rractum eti= untfii rtin ev, quod narf atur, vr 40l. atni undum oeh— s. b poteſt aucs— e Mu⸗ andb poſit. † inducit iniuli itur.. K& g ulteti non ſolut= oftun. 8, gloſſ.& iala .( tiam ini*xe, Care euii . pole⸗ apodanti C.den nveſtirns e kah b Liber 111. tertio in Herculem,& ceſsione ab Hercule fa- 3 cta. Nam titulus † habitus eriam à non domi- no transfert iuſtam poſsidendi cauſam. I. I.& 2. de publ. Item ſtante ſententia ptiuationis lata contra luliam, quæ dat iaſtam cauſam poſ- ſidendi. l.3.in fin. l. ſed ſi res. de public ia.& tra- ditione poſſeſsionis per eius maritum facta, ceſstone eiuſdem lIuliæ habitis ſcuris 68. Et quamuis ſententia contra luliam,& ceſsio e- iuldem, ac etiam ceſsio Herculis fuiffent in- ualidæ, non tamen ex hoc arguitur dolus, vel mala fides Cameræ, quamuis in iure errauerit credens validum id, quod de lure erat inuali- dum. l. ſed ſi lege. 5.ſcire autẽ de petit. hæred. d. 3 Ligitur. 5. poteſt delib. cau.& bona fides indu- citur ex errore iuris quo ad fructus, licet non quò ad præſeribendum. gloſſ. in l. quòd vxor. de acquir. poſſeſſ. in l. fructus de vſur. inl. de fruétibus. de donat. inter vi.& vxor. Bald. in J. venditioni. numero 2. Caſtrenſ. numer.. C. de vſucap.pro empt.& error iuris vel facti iuſtifi- cat poſſeſsionem, quò ad lucrandos fructus. Bald. in l.2. numero 63. C. de ſeruit.& bona fi- des fundata non iuſta ratione& errore iuris, quia poſſeſſor credebat titulum validum, qui erat inualidus, prodeſt ad acquiſitionem fru- ctuum. Caſtren. in l. Celſus. numero 4. de vſu- 4 cap. Etenim errans in iure licet non ſit bo- næ fidei, non tamen eſt malæ fidei. Caſt. in dicta 1. venditioni. numero 3. Nam error etiam in iure excuſat à dolo. I. 3.§. ſi quis ignorans. ad Syllan. glofl. in l. plagij 2. C. ad leg. Fla. de plag. & error iuris facit ceſfare dolum& malam fi- dem, Caſtrenſ. in I. nunquam. in fin. princ. de vſucap.& ad acquiſitionem fructuum non eſt negeſſaria bona fides, verùm ſufficit abeſſe ma- lam fidem. Bart.in dicta l. ſed& ſi lege.§. ſcire,& qualis occaſio poſsidendi. Baldus inl. irritam. numero z3.dę vſucap.pro donat.& quamuis er. ror iuris præſumatur regulariter Bartol. di- cto§. ſcire, tamen in dubio t præſumitur par- tes facientes actum nullum ignoraſſe diſpoſiti- onem legis, volentem illum actum eſſe nul- lum, vt ex Com. tradit Alexand. in l. 1.§. ſi quis ita. nume. 9. de verbo. oblig. præter id, quòd ſi ſenteutia fuit inualida, quia ſeruatus non fuit ordo iuris, nam vbi ſeruatus fuiſſet iuris ordo, ſententia etiam iniqua& iniuſta pare- ret iuſtam cauſam acquicendi fructus. I. iuſte poſsidet. de acquir. poſſeſſl. ex diuerſo.§. I. de rei vend. Camera errauiſſet in facto alieno cre- dens ludicem, pro quo præſumere debuit, ſer- uauiſſe iuris ordinem. Error autem in facto 6 T†alieno dicitur iuſtiſsimus,& cauſat bonam fidem, etiam ad præſcribendum. Barto. nume. 4. Caſtren. num. 6. in d. l. Celſus, imò cùm Pon- tifex credens ſententiam latam ſeruatis ſeruan- dis, voluerit eam exequi etiam coacto exercitu, non videtur poſſe ob id agi poſſeſſorio, quod competit ſpoliatis, nam ſi iudex credens pro- 7 babili † errore facti ſententiam eius validam, non dicitur vim infecre, neque ob id poſſeſſo- rio agi poteſt. Abb. in c. ex inſinuarie. nu. 4. de Conſt lum II g procur. multò minùs Princeps mandans exe- qui ſententiam, quam credidit ritè latam dici debet vim inferre,& quò ad alia, cùm error iu- ris fuiſſet ſuper re dubia& valdè ambigua, præcipuè in eo, an ſ. Leo& Clemens bonrifi- ces potuerint in praiudicium Herculis,& alio- rum qui videbantur vocati in antiquis inueſti- turis concedere ducatum luliæ, error †autem iuris dubij& obſcuri excuſat etiam, quò ad præ ſcribendum. Abba in c. de quarta. nu. 12. de præ- ſcript.& alij quos ibi recenſet Felyn. nume. 27. & in tranſigente, ſi dubius erat litis euentus præſumitur bona fides. Bald. in tit. de cont. int. vaſ& alium de benef.& ſi ex ſola ceſsione facta per Iuliam, tanquam inualida non potuiſſet tolli mala fides, tamen illa eſſet penitus ſubla- ta accedente confirmatione Apoſtolica, quæ confirmatio fuit facta excerta ſcientia, cùm Pontifici tunc narratus fuiſſet totus tenor ceſ- ſionis. c. pen. deconfirm. vt.& inut.& cùm in confirmatione adſit clauſula non † obſtanti- bus, quæ æquipollet clauſulæ ex certa ſcientia. gloff. inl. ratas. in fin. gloſſ. mag. C. de reſcind. vend. Dec. qui multos recenſet in c. porrecta. numer. 5. de confir. vt. vel inut.& clauſula, ſup- 10 plentes omnes † defectus, quæ operatur, vt Pon tifex faciat validum id, quod eſt inualidum c. 1. in fin. de tranſact. vbi not. Abb. in 5. not.& I1 confirmario ex certa ſcientia † operatur, vt is, qui non iuſtè poſsidebat, incipiat iuſtè poſside re. Abb. in c. 1. num. 7. de confir. vt.& c. Ideoque & fructus ſuos faciat præter id, quòd& ſicon- firmatio Pontificis fuiſſet in forma communi, 12 tamen huiuſmodi confir matio in forma com muni tribuit ius præſcribendi. Hoſtien. in ſumm. de confir. vt. vel inut. numer. 7. verſic. quid ergo operatur,& authoritas ſuperioris inducit bonam fidem, etiamſi erretur in iure. Bald in li. numero 23. C. de fur.& confirma- tio ſuperioris videtur præbere ius in fructibus, quod aliàs non competebat. Nam Innoc. in c. literis de reſtit. ſpoliat. nume. 3. verſic electo autem, inquit, licet electo à violento poſſeſſo- re debitores non teneantur reſpondere de iu- ribus pertinentibus ad dignitatem, tamen e- lecto huiuſmodi confirmato à ſuperiore o- mnes reſpondebunt ob vim confirmationis. comprobat Bald. in d. l. 2. num. 81. C. de ſeruit, & aq.& ceſsio vbi fuiſſet facta metu, non fuit ipſo iure nulla, ſed caſſanda conſtito de metu, tum quia dolus dans cauſam contractui ſtricti iuris non efficit, vt ſit ipſo iure nullus. l. dolo,& 3 ibi gl. C. de inut. ſtip. tùm quia metus non red- dit contractum etiam bonæ fidei ipſo iure nal- lum. l. ſi mulier.§. ſi metu,& ibi glo. ꝙ met. cauſ- Bal. in l.3. in fi. C. quod met, cauſ.& dolus non reddit ipſo iure nullam renũciationem ſeu pa- ctum liberatorium. l. pen. C. de dol. neq; tranſa- ctionem dolo extortam. Bar. in l. ſub prætextu. nu. 4. C. de tranſact. Ideoq́; confirmatio Ponti- ficis, tanquam in re dubia operatur acquiſitio- nẽ fructuum, ſaltẽ quouſq; contractus reſcinda tur, vt in ſimilimo caſu argumẽtatur. Bal. in d.l. z, nume⸗ — Petri eAnt. Ang. in mat. iudic. conſ . numero 81. C. de ſeruit.& acq. Neque obſtat ſi diceretur, Cameram fuiſſe in dolo& mala fide, ex eo, quòd vi& metu compulit luliam, ſeu eius maritum ad tradendum poſſeſsionem ducatus. l. ſi dolo. C. de reſcind. vend. gloſſ. in l. bonæ fidei emptor. de verborum ſignif. Cum- que renunciatio lulię fuerit poſt ſpoliationem, non poſſe opponi exceptionem ſpontaneæ re- nunciationis. c. ſolicitæ de reſt. ſpol.& omni in caſu ceſsionem factam fuiſſe à lulia ob eundẽ metum, qui præſumitur durauiſſe regnante eo- dem bontifice, argumento eius, quod dixère Bald. in l. ſiob turpem de cond. ob turp. cau. Bald. in l.2. numero 10. C. quòd met. cau. Nam 14 reſpondetur, f metum non poſſeallegari in eo, quod fit à magiſtratu iure licito. l. 3. quod met. cau.& omni in caſu metum, ſi quis fuit in tra- ditione, fuiſſe purgatum per ſubſequentem ceſsionem. l.z. C. quòd met cauſ. cumq́; ceſsio fuerit facta multò poſt traditionem iam dimil. ſo per Pontificem exercitu, lulia exiſtente in lo co tuto præſente& conſentiente marito, non videtur poſſe dici tunc duraſſe cauſam metus, propter quã tradita fuiſſe dicitur Cameræ poſ- ſeſsio ducatus. Bar. in d. l. ſi ob turpem. Bal. in d. 1.2. nu. 10. Secundò reſpondetut, ꝙ licet ex ſola ceſsione, tanquam metu facta non fuiſſet indu- cta ſufficiens cauſa acquiſitionis fructuum, po- tuit tamen cauſari adiecta Pontificis confirma- tione rationibus, quibus ſuprà, ad quod conue- 15 nit, quòd quandoq; legimus præſentiam † lu- dicis operari, vt actus dicatur factus bona fide. Bar. in l. frater à fratre. nu. 52. de cond, indeb.& decretum iudicis excludere omnem præſum- ptionem doli& metus. Bar. in l.i. C. de præd. de cur. lib.i0o.& propter auctoritatem iudiciariam præſumi omnia ſolenniter acta. Bal. in c. ſicuti. nu.3. in fi. de re iud.& licet præſumprio ceſſet, vbi probatur contrarium,& veritas præualeat fictioni, tamen huiuſmodi præſumptio inducit bonam fidem, vel ſaltem excludit malam fidem quouſq; appareat de veritate,& probatum ſit contrarium. Cumꝗ; poſſeſsio ducatus ante ceſ- ſionem fuiſſet tradita Cameræ,& ſic ceſsio ſub- ſequẽs videatur facta Cameræ, pro maiori exe- cutione præcedentis traditionis,& ius accreuit Cameræ, non poſſunt in contrarium allegari, quæ poſt Innoc. tradit Abb. in d. c. ſolicitæ. nu. 9.& cùm Iulia ceſſerit omnes& quaſcunq; acti- ones,& ſic etiam actiones ad poſſeſsionem, vi- detur poſſe excipi de renunciatione facta poſt ſpoòlium. Abb. in c. ſuper nu. 46. de renuncia. Itẽ cùm ſumus in profanis,& ceſsio ſit facta aſſer- to ſpolianti Abb. in c. ſolicitæ. nu. 9. verſic. ego puto de reſtit. ſpoliat. Rip. in l. naturaliter.§. ni- hil commune. nu. 52. de acq. poſſ.& contra ſpo- liatorem agentem ad recuperandam poſſeſsio nem poteſt opponi exceptio dominij poſt ſpo- lium quæſiti, ex facto vel negligentia ſpoliati, Alex. in d. l. naturaliter.§. nihil commune. num. 16 26. de acquir.poſſeſſ.& licet violenta poſſeſsio non poſsit auctoritate Principis confirmari. I. auctoritatem. C. vnde vi, tamen vbi ſpoliatus renunciat omni iuri in re, qua fuit ſpoliatus, ſibi competenti, ceſsio ſi ſit valida, tollit actio- nem ſpolij. glo. c. ex inſinuatione: in verb. aliud Canonicum. vbi Abb. nu. 8. de procur. Idem ſi ſit factum pactum cum iuramento de non mo- leſtando poſſeſſorem. Abb. d. c. ſolicitæ. nu. 16. & vbi ſit inualida, videtur potuiſſe Pontificem auctoritate confirmari, Ita quòd actionẽ ſpo- Iij rollat perinde acſi ſit valida. Cy. in fi.vbi not. gloſſ fin.& Abb. in 5. not de tranſactio. C. quo- tiens de pact. Quinimò in re præſenti, in qua non videtur poſſe allegari vis expulſiua aut ab- latiua, ſed duntaxat compulſiua, per quam Iulia & maritus fuerunt compulſi ad tradendam Ca merę poſſeſsionem ducatus, videtur contra a- gentem poſſe obijci exceptio proprietatis,& quòd ducatus non ſpectabat ad luliam, præci- puè cùm vis fuerit illata à magiſtratu. l. fin.§. fi. quòd met. cauſ. Alexand. in d.§. nihil commu- ne. num. 18. Rip. uu. 74. CASVS XII. ¶De admiſsione capitulorum, an& quando debeant admitti. X V, A I M. 1 Quæ eueniunt poſt litem conteſtatam, non compre henduntur in indicio ſed noua inſtatia opues eſE. —.. 2 Qua non poſſunt fieri veldeduci poſtlitem conte- ſtatam, non etiam poſſunt deduci in cauſa ap- pellationis. 3 Peritioni post litem conteſtatam nibil poteſt addi vVeldetrahi num. 4. 5 Si quis capitulauit de præſcriptione triginta anno rum,& non dixit de titulo, non poteſi poſt publi catas atteſtationes articulare de titulo. 6 Caducitas ad hoc vt cauſetur ob deteriorationem requiritur doliss vel cuſpa conductoris. 7 Poſt litem conteſtatam non licet deducere nouam cauſam, quando in libello expreſſus et ſpecialis cauſa. eudh G in iudicio, ſed noua inſtantia o- pus eſt l. nõ poteſt videri vbi Bart. AE Caſtre. l. non quemadmodum de iud. præcipuè quando libellus continet cau- ſam ſpecialem, ſ.contrauentionem ob inciſio- nem arborum,& ſimilium, quæ neceſſariò re- quirunt tempus, id eſt, quòd fiant aliquo tein- pore. Bart. inl.& an eadem.§. actiones de exce- ptio. rei. iud. num. 19.& niſi probetur inciſiones & alia fuiſſe facta ante litem motam, actor non poteſt obtinere. c. Abbate ſanè. de re. iud. in 6. & quæ non † poſſunt fieri vel deduci poſt litem conteſtatam, non etiam poſſunt deduct in cau- ſa appellatiouis. Bart. in d. l. ita demùm. nu. 3& vbicunq; non oritur exceptio rei iudicatæ, ap- pellatio vim ſuã non extẽdit. Bal. in l. per hanc. nu. II. C. de tẽp. app.& ideò appellantes nõ poſ- ſunt VS XIIL bitulorum, Sunlh 4 11V S mcenteſtatan Deunn 10. 7d noua in— yu vel deduci ⁴α tmt oſunt deaug M uſtg nteſtatam niſi volali preſcriptione Ataem :titulo, nonpe Aknui rriculare del: ſerur ob del atins cup conau—. „ on licet des e nus Alelo exprq— Ses geniunt poſt m cod. non compt ⁵ dunni „ ſed noui ²* ntlad- d poteſtrit— biban. 1. non quet olibellus onem= 1c 1—riofe glel Cal⸗ 1 tor. item mota Ji tell ei veldedu üitſ I1 V pofſunt gnOdud- Libor IMI.. ſunt coram ludice appellationis deducere aut probâre damna illata poſt litem cœptam, quæ non fuerunt comprehenſa in primo iudicio, imò neq; comprehendi potuerunt, cùm de fu- turis non poſsit eſſe iudicium. d. l. non quemad modum. hinc Caſt. in d.l. per hanc. nu. 3. ſcripfit ſi actum ſit ec mutuo,& agens ſuccubuerit, non Poſſe illum in cauſa appellationis deducere& probare mutuum polſt litem conteſtatam fa- ctum. Iudex quoq; primæ inſtantiæ non potuit iudicare, niſi ſuper deductis in petitione,& pe- 3 ritioni † non poteſt poſt litem conteſtatam ad- di aut detrahi, neq; in totum aut in parte muta ri.l. edi: a. C. de eden. vbi not. Bar. num. 8. Ideo ſi quis egit tanquam ex furto, non poteſt poſt litẽ conteſtatà mutare cauſam,& ageretanquã ex violentia. Bar. in l. per hanc. nu. 4. C. de rẽp app. Qua de re cùm in petitione actum fuerit ex eo, p conductor contrauenerit incidédo arbores, vel incidi faciendo, extirpando vites, vel, extir- pari faciendo. nõ potuit in prima inſtantia poſt litem conteſtatam,& multò minuùs in ſecun- da mutari aut emẽdari petitio, neg; addi noua cauſa. ſ.negligentia, vel mala cultura,& multo minas ſuper his in cauſa appellatiõis recipi te- ſtes, ad quodconuenit quod dixit Bald. in. per hanc. nu. Il. de temp. app. ſ. actorem non poſſe probare in cauſa appellationis quali tatem non intentatam in primo iudicio, quia poſt litem conteſtatam non poteſt addi libello qualitas, & is, qui egit ad domum, aſſerens eam emiſſe à Caio, non poteſt in cauſa appellationis admit- ti ad probandum, quòd eam emerit a Titio. vt poſt Ant. de Butr. tradit Imo. in 6. fraternitatis. nu. 9. in prin. de teſt.& is, qui egit ex depoſito.& ſuccubuit, nô poteſt in cauſa appellationis de- ducere& probare com modatum. Caſtr. in d. l. pet hanc. numer. 3. in fin. Et ſi is, qui petijt rem tanquam ſibi hypothecatam, in tali contractu. non poteſt in cauſa appellationis deducere& probare de alia hypotheca. Imol. d. nu. 9. verſic. ex parte actoris. el 2. multò minuùs is, qui egit ad caducitatem ex eo. quod conductor contraue- nerit conuentis inçidendo, vel incidi facien- do, debet poſſe in cauſa appellationis deduce- 6 re, aut probare nouam cauſam caducitatis,& Luͤm in prima inſtantia fuerit expreſſa certa& ſpecialis cauſa caducitatis, alia cauſa ſuper qui- bus fundatur nunc caducitas, dicitur noua, nõ autem dependens à prima, ſicuti ſi petijſſem do mum excauſa venditionis,& deinde peterem excauſa donationis. Imol. vbi ſuprà,& ſuper capitulis teſtes in cauſa appellationis recipi nõ poſſunt. J. per hanc. C. de temp. app. Clem. fi. de teſtibus. Neque abſtat claufula illa,& alijs à iure& facto reſultantibus, poſita in petitione primæ inſtantiæ, nam illa † non poteſt opera- ri, vt poſt litem conteſtatam poſsit addi vel de- trahi libello, cùm id nonm poſsit fieri. etiam re- ſeruando expreſsè ius addendi& minuendi. Bart.& poſteriores omnes inl. edita. C. de edé. præcipuè ſtante ſtatuto, quòdlibello non poſ- ſit addi, neque detrahi poſt litem conteſtatam, 8 Conſalium E 24 & quæ non poſſunt fieri poſt litem cont eſta- tam, non etiam poſſunt fieri in cauſa appella. tionis Barto. in l. ita demùm. num. 3. C. depro- cur. non etiam videtur habere dubium, quòd cùm in prima inſtantia examinati fucrint te. ſtes ſuper petitione, quæ fuit habita loco arti. culoruũ ſuper contentis in petirione primæ in ſtantiæ, teſtes vlteriùs etiam in cauſa appellatio nis produci nequeunt. Abb. inc. fraternitatis. numero 1z.Imol.numer. II. de teſtib. vnde&ſi negligentia,& mala cultura,& mala cuſtodia conductoris comprehenderétur in petitione, & ſic non eſſet noua cauſa, ſuper his nõ poſſunt in cauſa appellationis teſtes produci, ſicuti ne- que ſuper alijs in dicta peritione comprehen- ſis, non etiam poſſunt recipi teſtes ſuper his, quæ continentur in capitulis per appellantes datis in prima inſtantia, neque ſuper his, quæ ſunt directò contraria capitulis à conducto- re datis in prima inſtantia, cap. fraternitatis de teſtib. Clem. ſin. de teſt. Qua de re cùm ap- pellantes in prima inſtantia dederint capitu- la ſuper deterioratione bonorum locatorum, & maximéè vinearum,& conductor dederit ſuper melioratione,& meliori ſtatu maximé vinearum, non poſſunt appellantes vlteriuùs producere teſtes ſupet deterioratione, ſuper qua produxerunt teſtes in prima inſtantra,& cuius contrarium conductor articulauit„& ſuper eo teſtes induxit in prima inſtantia, quo- rum dicta ſunt publicata. Non etiam vi- dentur appellantes nunc poſſe dare articulos, quòd deteriorationes, de quibus in primis eo- rum capitulis proceſſerunt dolo, vel culpa conductoris nam capitulum, quod includi- tur in prioribus, quò ad neceſsitatem facti,& probationis dicitur idem cum antiquo, vnde ſi quis † capitulauit de præſcriptione triginta annorum,& non dixit de titulo, non poteſt poſt publicatas atteſtationes articulare de ti- tulo. Imol. in cap fraternitatis. numero 9. verſ. vbi autem articulus. Abb num. 8. Pe y. numero II. verfic. item neceſſarium de teſtibus. Barto- lus in Auth. at qui ſemel. numero 24.C. de pro- batio. Vnde cùm †ad hoc vt caducitas cauietur ob deteriorationem, requiratur dolus, vel culpa conductoris. Baldus in Authentica. qui rem. C. de ſacroſanct. Eecleſi.& appellantes capitulauerint in prima inſtantia, deteriora- tionem bonorum,& maxime vitium,& vinea- rum non videntur poſſe nunc dare capitula ſu- pèr dolo.& culpa conduttoris, quæ includeban tur quò ad neceſsitatem facti,& probationis in prima petitione,& primis capitulis, neque ea. quæ ex aduerſo adduci videntur, ad euitandam diſpoſitionem. d. cap. fraternitatis,& d. Clem. fin. rei præſenti conuenit. nam quò ad limita- tionem, de qua per Felyn in d. cap. fraternita- tis. numer. 8. verſi:irem limita niſi materia&ec. dicitur, quòd appellantes repetunt contenta in eorum petitione,& primis capitulis animo probandi ſuper eis, nempe deteriorationem, dolum,& culpam conductoris, quæ omnia com- CTatri Ant. Ang. in mat. iudic. conſ. comprehendebantur in petitione,& primis capitulis,& limitatio Felyn intelligenda eſt ſe- cundum terminos. text. in cap. cùm cauſam, el ſecundo, de teſtibus, ſuper quo Imol. ibi invlt. not. fundat ſuum dictum,& in co text. actor primò probauerat læſionem vltra dimidiam iuſti precij poſt publicatas atteſtationes, cùm poſſeſſor vellet ſupplere iuſtum precium, vole- bat probare quantum vltra dimidium eſſet læ- ſus, quod nõ erat comprehenſum in primo ca- pitulo. At hic appellantes intendunt probare deteriorationem,& dolum, atquè culpam cõ- ductoris, quæ ſunt partim expreßsè, partim ta- citè,& ex neceſsitate facti,& probationis com- prehenſa in petitione;& capitulis primæ in- Rantiæ. Non etiam poteſt allegari limitatio, de qua per Socyn. in fall. in verb. teſtes. publicatis atteſtarionibus. fall. 20. tùm quiaHoſtien.& An to. de Butr. in cap. atteſtationes. numer. 10. de deſponſ. impub. tenent contrarium, licet So- cyn. alleget illum pro ſe.& contrarium etiam ſenſiſſe videtur Felyn. in d. c. fraternitatis. num. 10. verſi. item limita. vt per d. Ant.&c. Tum quia 7 ſi poſtlitem † conteſtatam non licet deduce- re nouam cauſam, quando in libello expreſſa eſt ſpecialis cauſa, cap. Abbate ſanè de re. iud. Kin fortioribus terminis tradit Imol. in d. c. fraternitaris. num. 9. verſ. ex parte actoris, elz. x& ſic non licet mutare modum agendi, non et- jam debet licere probationes inducere ſuper modofacti mutato. Alia quoque limitatio e- juſdem Socyn. ibi ſuprà in 22. fall. non videtur poſſe in præſenti caſu adduci, nam Angelus, quẽ Doct. allegant,& text. ſuper quo ſe fundat Ang. in l. quidam tabularum. de fur. loquuntur in di- uerſis inſtantijs, in quarum vna actum fuerat ex contractu contra debitorem ad debitum contentum in inſtrumento. Altera verò, actum Mtione furti ad pœnam,& intereſſe ob ſubtra- Sionẽ inſtrumenticontra furẽ,& regulariter in inſtantia diuerſa, velratione rei, vel ratione cauſæ, aut perſonæ poſlunt ſuper eodẽ produci teſtes, etiam poſt publicationem, B art. in Auth. atqui ſemel. num. 30. C. de probat. Hic autem ſumus in cauſa appellationis inter eaſdem per- ſonas, in qua idem petitur, quod fuit petitum in prima inſtantia,& non agitur, neque agi po- telt ex delicto. Nam dolus, negligentia& culpa conductoris non poſſunt connumerari inter delicta, neque connumerantur inter obliga- tiones ex delicto orientes. de quibus Inſtit. de obligat. quæ ex delict Id etiam, quod ſcripſere Innoc.& poſteriores in c.cum clamor de teſti- bus. ad rem non conuenit. Etenim Innoc:vult, . quod ſiprobarim me tali die emiſſe talem rem in tali loco,& aduerſarius meus probauerit, quòd illadie non eram in tali loco,potero poſt publicatas atteſtationes probare me tali die uilſe in tali loco.& emiſſe. Verùm ſi vide antur proceſſus, hoc in cauſa propoſita non poterit adaptari. Prætereà dictum Innoc.& Aliorum procedit ſolum antequam teſtes ad- uerſarij publicentur, aliÄs non eſt licitum, ſu- per directo contrarijs producere teſtes Imol. in d. c. cum clamor in fin. Felyn. num. z. verſ. di- cit tamen Imol. S V M MAELIE M. 1 Actorem priuatum poſſeſſione iuris ordine pra- termiſſ, reſtituendum in primis eſſe tanquam ſboliatum. b 2 Non citatus nonpoteſt amoueri poſſeſſione vigo- ræ cuiuſcunque ſententiæ. 3 Auctoritatem iudicis non excuſari, ſinon ſeruat ordinem Iuris. CASVS XIII. Colligitur ex allegationibus. Es clara videtur, actorem priua- tum † poſſeſsione iuris ordine prætermiſſo, reſtituendum inpri ſtitutionem fructuum. d. c. conquerente. verſi. cum reditibus inde perceptis. Nam ſententia non rité lata non tuetur poſſeſſorem à pœnis impoſitis à lege contra ſpoliatores. l. memine- rint. C. vnde vi,& quiſquam f non citatus non poteſt amoueri à poſſeſsione vigore cuiuſcun- que ſententiæ.. fin. C. ſi per vim vel atio modo, &c.& miſſus in poſſeſsionem inordinatè au- thoritate Iudicis, non facit fructus ſuos. In- noc. in c. conſultationibus. de iu. patr. verſic. idem ſ,&c.& Abb. ibi num. 5. in fin. inquit, au- thoritatem ludicis non excuſare, ſi non ſer- uat ordinem Iuris,& teneri ad reſtituendum omnes fructus, ac ſi propria authoritate occu- paſſet. Innoc. ſequitur Bald. in l.z. num. 8o. C. de feruit.& aq. Felyn. inc. Eccleſ. ſanctæ Mariæ. nu. 25. de conſti. Idem ex pluribus reſpondit Rom. conſil. 454. in 3. q. quæ eſt col. fi. verſ. quò adter- tiam. Abb. conſi. 53. col. fin. verſ.venio ad terti- um. liba. e 5 V ARIV A. 1 Verba ordinationis Decurionum quod fider adbi- beatur libris fuper quibus dicta computa Jcri- pta erunt comprehendunt etiam tempuspræ teritum. 2 Ratio legis,& men: eſt idem& ratio expreſſa v bi habet locum, haber ſimiliter locum diſpeſitio legis, licet ſit eontra Jus commune. CASVS XIIII. Queſtio ex allegationibus colligitur. 2 Erba † ordinationis Decurionũ, C ſ. mandantes fidem adhiberi li- bris, ſuper quibus dict D s, ſuper quibus di acomputa ſcripta erunt, comprehendunt M etiam tempus præteritum l. ver- bum 4 n. ee 8 8 a. ſeſtone 24 4 1„ hmu 82 Amoueri 12 4586 T. tentis. 18 eug 2nn exeaſar, xeuſari& ſeyua § XIn. Alegrioni ridetur, 18 priu oſfebione! l ordine illo, reſtitu Bn iyi „ tanquam Numnc ente dereſt. cmn Ehe. deleg. 4— mcn tin poſeh näl dine teneri i Nalln. . d. c.conqt ate efi erceptis. N nreni tur poſſeſſqr A pani aſpolinore ⁵ enie quam fnd eumm clsione vig a⁵ uuſen. ſiper vim" omni „Gionem it Daté Ä. en facit fru t2uos- onibus deif. eit num.;. in=qukar on excuſa= dVolts Lteneri ad=tueni- ropti autlt= atec- Bald. in 12 ☚. 800 Eccleſiſan== Aarin pluribos re ol fin verſii 9 1üne V 9ℳ uem d=29 a9er’/¹ pmuuté adit lu eſtcol.h. 1 udaln Liter 111 büm erit. de verbor. ſignif. Cumque con- tenta in ordinatione reſpiciant ordinarionem iudicij& proceſſus, nam probationes reſpiéi- unt ordinem iudicij. I. 3.§. fin. de teſtib. iunctis traditis per Bart. in l. cunctos populos. C. de ſum.trinit. nu. 15.& ſtatuta ſuper ordinatorijs iudiciorum comprehendant etiam lites futu- ras ſuper præteritis. Bart.& Caſt. in 1.2. in fi. C. de iur. calum. Bart. inl. omnes populi. numer. 44. verſiculo4. caſu,&c. de iuſt.& iure. Abb. in cap. fin. numero 1¹§. de conſtitut. in cap. penult. nu- mero 6. de iud Bald. in cap-fin. numero 2.vt lit. pend. Videtur decretum decurionum compre- hendere etiam lites futuras ſuper geſtis tem- pore antecedente ordinationem,& eò magis, quiaratio illius, ſcilicet, quia Viretus ſolitus eſt tenere computa à longo tempore citra fideli- ter,& ſine fraude, militat ita in tempore ante- 2 cedente, quàm in ſuiſcquente& ratio legis †& mens eſt idem. j.cùm mulier. vbi not. Bart.nu. 1. ſolut. matrim.& ratio vbi eſt expreſſa, vbicun- quehabet locum ratio, habet etiam locuũ diſpo- ſitio, licet ſit contra ius commnne. Caſtr. inl. ſi verò.§. de viro. ſolur. matri. CASVS XV. „Quando Reus, ſeu debitor poſsit conſti- tuere Procuratorem in rem ſuam, ſeu ponere alium in ſuum locum,& quando appellatio Tertij etiam ne ceſſarij defenſoris operetur, ſeu ſuſpendat executionem ſententiæ contra Re- um prolatæ. S V M M A RIV M. 1 Procurator in ren ſrram. zuszodo poſgir conſtitui. 2 Heres vendendo hærediratem, non potest liberare ſe A cœreditoribus hæreditarifs. 3 Appellatio tertij cuius intereſt, vt qui tenetur c= ſeruare Reumindemnem, quando nuhil opere- tur. 4 A₰˖„ Ictus in dulio inted igendus eſt fieri Homine nepro- prio. 5 Tertius licet in eauf apbellationis vneeenen eius tamen vittoria nihil prodeit alteri. 6 Executis ſententiæ in rebus, ſuper quibus fuit iu- dicatum, quando poſſit per tertium comparen- tem impediri. am conſtitui poſsit etiam expar. 8 te rei. l. fin.§. Titius de cond. ind. non tamen duantum ad præfu- XC dicium creęditris. Caſtren. in d.. Titius,&cer quandoqse legamus conſtitui poſſe etiam inuito actore.l. Janèinfin. vbi glo. in verb. ſuo loco fam hereicc. illud tamen pro- cedit ſolùm, quando id fit ex neceſsitate,& per adiudicationem iudicis, in quibus terminis loquitur text. in d. l. planè. aliàs enim hæredes diuidentes hæreditatem, id facere nõ poſſunt. J. debitorum pactionibus. l. pacto ſucceſſorum. 2 6 de pact.& † hæres vendendo hæreditatem Vamuis Procurator † in rem ſu- ⏑‿ cuſium XV non poteſt liberare ſe à creditoribus hæredita- rijs, neque etficere, vt hi conuenire teneantur emptorem. l. z. C. de hær. vclact. vend. magis enim fauetur adiudicâtioni factæ per iudicem, quàm venditioni. Nam adiudicatio eſt neceſſa- ria: venditio,& emptio voluntaria.. ſi pig. fam. herc. Vnde moniales non videntur potuiſſe maximè poſt iudicium, contra eas cœptum, conſtituere procuratoremi in rem ſuam in præ- iudicium actoris, neq; ad effectum liberandi ſe, neque ad effectum, vt is poſsit appellando im- pedire executionem ſententiæ contra monia- jes ferendæ. Prætereà appellatio tertij, † cuius intereſt, vt qui tenetur conſeruare Reum indẽé- nem, niſi interponatur nomine eius, contra quem lata eſt ſententia‚ nihil releuat. Caſtr. in l. ab exec. 5. alio. nu. 2. verſi. in 2. caſu.& verſ. idem dico in tertio caſu de appellatio.& debet inter- poni antequàm ſententia tranſeat in iudicatũ contra eum, contra quem eſt lata, aliàs nihil o- peratur. Caſtr. d.§. alio. numero ſecundo, verſi- culo ſecundo caſu,& numero tertio, verſicul. idem puto. In re autem propoſita appellatio fuit interpoſita, poſtquàm lapſi erant viginti dies poſt intimatam monialibus ſententiam, nequeé poteſt dici interponita nomine monia- lium, contta quas lata eſt ſententia. Nam pro- curator tertij appellauit nomine tertij,& licet in appellatione appellauerit nomine tertij et- iam tanquam neceſſarij defenſoris, non tamen ex hocinfertur, vt appellauerit nomine moni- alium, nam comparens tanquàm neceſſarius, defenſor poreſt eriam nomine proprio appel- 4 lare,& actus f in dubio intelligen. fieri nomine proprio.& faciens tanquàm Proeurator in du- bio cenſetur facere nomine conſtituenris. Bar. in I. 1.§. nunciatio. num. 12. de op. no. nunc. Tan- dem cum moniales approbauerint ſententi- am, non enim apparet eas durante tempore ad appellandum habuiſſe ſcientiam appellatio- nis interpoſitæ, per tertium, imò conſtat, non potuiſſe habere. Bart. in l. ſi quis ſeparatim.§. ff. colum. fin. verſic. approbare autem de appellat. Quamuis † tertius in cauſa appellationis ob- tineret, eius tamen victoria, nihil prodeſſet monialibus. Bart. in l.à ſententia num ero 6. de appellat. Qua de re cùm fruitrà expectetur id, cuius cuentus nihil operatur ‚ non deber ſu- ſpendi executio contra moniales neque expe- ctari exitus cauſæ appellationis tertij, qui mo- nialibus aliquo caſu prodeſſe non poteſt. Exe- cutio † ſententiæ in rebus, ſuper quibus fuit iudicatum, videtur poſſe impedirt per terti- um, comparentem in ttibus duntaxat caſibus. Primus, quando tertius eſt in poſſeſsione rei, ſuper qua eſt iudicatum,& in his terminis lo- quitut᷑ text in cap. cùm ſup er. de re. iud. in ver. ne circa poſſeſsionem, 8 declarat Ihnoc. ibi. numero ſexto, ver. pro ſe autem,&c& ver.& dummodô,&c.& numero 8. verſi. ſed hæc de- bet eſſe petitio. Secundus. quando poſſeßio vacat, in quibus terminis welritte text. in cap. ſuper eo de offic. deleg. in cap. veniens. el ſe- 0 cundo. Petri Ant. Auguſ. in mat. iudic. conſ. cundo. de teſtib.& apertiſsimè declarat In- noc. ibi nume. 1. aliàs ſi victus poſsidet rem, ſiu- per qua fuit iudicatum, tertius nullo modo potelt impedire executionem. Innocent. dicto cap. veniens. nume. i. Abb. numero ſexto. ver. quandoq́; rerentis. qui eo caſu non diſtinguit inter eum, qui ſciuit,& eum qui neſciuit cau- ſam agi,vt fecerat paulò antè. idem rradit Bart. in l.à diuo Pio.§. ſi ſuper rebus. numer.. de re. jud. Bart. Bald. Ang.& Caſtrenſ. in l.penultima de petit. hæred. Felyn. dicto cap. veniens, nu- mero ſeprimo, verſic. tertia concluſio,&c. Et viderur caſus in d. l. penultima,& in liis à quo de rei vend. hinc Bal. in l.conſentaneum. nu. 25. C. quomodo,& quan. iud. inquit, contradictio nom eſt modus transſerendæ poſſeſsionis, vel impediendæpoſſeſsionis Reo poſsidente,& in Margarita. ia verſiculo executio ſententiæ, nu- merd 8. ſcripſit, quando executio fit in re iudi- cata, tertius oppoſitor qui non poſsidet, nom auditur,& Alex. in l. ſæpè de re. iud. nu. 69. verſ. item fallit,&c. limitando illam regulam, ſenten tia contra alios lata alijs non pręiudicat, inquit, Fem fallit quò ad præiudicium tale, videlicet, quòd transteratur poſſeſsio in alium, qui fortè Jurior erit aduerſarius mihi quàm eſſet pri- mus poſſeſſor, quò ad hoc præiudicat mihi ſen- tentia. cap cùm ſuper,&c. quod intellige quan- do apud victum exat poſſeſsio,&c. Tertius ca- ſus eſt, quando petens executionem eſſet longè durioris condictionis, quàm poſsidens Abb. in d. cap. veniens nu. 5. in fin.& quando ſententia fertur ſuper actione perſonali,& executio fit ſuper rebus, ſuper quib. non fuit iudicatum, ita demuům tertius poteſt impedire executiõem, quando prætendit ſe dominum, vel pedeforé rerum, ſuper quibus fit executio,& tunc fit ſum maria cognitio. l-à diuo pio.§. ſi ſuper rebus,& ibi tradunt Doct. de re- iud. Barto.& Bal. in l.ob maritorum. C. ne vx. pro mar. Quade re in pro- poſita quæſt. Iulius ob ea quæ comparendo de- duxit, poſſe non videtur impedire executionẽ conutra mulierem condemnatam, neque obſtat quòd poſt ſententiam latam ſuper poſſeſſorio recuperandæ poteſt tertius comparere,& dedu cendo de iuribus ſuis impedite reſtitutionem poſſeſsionis. Abb. in cap. veniẽs. nu. 7. verſ. quid autem. de teſtibus. ſecundum cuius opinionem obtinuisc ſe inquit Pely. ibi. nu. 1I. Nam reſpon detur, quòd deciſio Abb. ſi generaliter intelli- gatur,& ſic eriam, quando vietus poſsidet, non poteſt ſtare cum his, quæ ſcribunt Inno. in d. c. veniens de teſtibus inc. cùm ſuper de re iud.& comprobauit Abb. in d. c. veniens Barto. in d. §.ſi ſuper& communiter alij, ſcilicet, tertium ita demùm poſſe impedire executionem ſen- tentiæ, quando poſſedit, vel poſſeſsio vacat. Nã ſi hoc verum eſt, tertius non poterit impedire executionem ſententiæ, qua Reus poſsidens fuit condemnatus ad reſtituendam poſſeſsio- nem, quæ penes eum eſt. Et tradita per Innoc. in c. veniens de ſponſal. ſcilicet mulierem in ca- ſu illius text. poſſe poſt ſententiam appellare,& cxecutionem ſententiæ impedite, ſunt intelli- genda in terminis illius text. in quo mulier, quę comparebat,& volebat impedire reſtitutionẽ, erat in poſſeſsione, vt ſuadet text. in verb. ſuper inductam, vel quo neque agens, neque alia e- rant in poſſeſsione,& ſic poſſeſcio vacabat, qua- tenus autem Innocent. vult mulierem ſuperin- ductam poſſe comparere,& deducere nonnul- las exceptiones, loquitur in comparente ante ſententiam,& in his terminis, ſcilicet in com- parente anteſententiam loquuntur Rip.& Do- ctor. per eum allegati in l. naturaliter.§. nihil commune. de acquirenda poſſeſsione, nume. 80.& in his etiam terminis procedũt rationes per eos adductæ,& textus in J. bona fides depoſ. S V M AM A RIV A. 1 Murum eſſe proprium alieuius ex quibus cogno- ſéitur. 2. Seruitus quæ non habet cauſam continuam, non potest quæri tempore. 3 Retentio, quam noud acquiſitio facilius permit- titun. CAS VS XVI. Colligitur ex allegationibus. E ₰ Onſtare videtur m urum, f de quo NSaagltur eſſe propriùm Petri ex plu- ribus ſignis,& maximè ex ſub- grundia, quæ protendit ſe per ARAEbrachia duo vltra murum, ex qua gillicidium cadit in fundum Annibalis. l. fin. 6. fin. de ſeruit.vrbh. præd. propter quod etiam ſo- lum, quatenus ſe prætendit ſtillicidium, vide- tur Petri. d. 5. fin.& ibi. uot. Bald. vnde ipſe vide- tur habere foramen iure proprio. l. altiùs. vbi Bald.& Caſtren. C. de ſeruit.& poſſe immittere aquam ſeclari ſuper fundo esiſtéti ſubtus ſub- grundiam, vnde non poteſt dici eum immitte- re quicquam in alienum, contral. ſicuti.§. Ariſt. ſj ſer.ven. Quòd ſi etiam dicamus, fundum exi- ſtens ſubtus ſubgrundiam eſſe Annibalis, ra- men negari non poteſt, quin Petrus habeat ſaltem Ius,& ſeruitutem ſtillicidij auertendi ſuper ſolo Annibalis, iuxta l. ſeruitur es.§. ſi ſer- uitus ſtillicidij vſque ad fin. de ſer. vrb. præd.& ſi poteſt immittere aquam cadentem ex ſtil- licidio, videtur quòd etiam poſsit immittere aquam ex ſeclari, quæ cadit multò propius mu- rum. d l. ſeruitutes.§. ſtillicidium. Neque ob- ſtat ſi diceretur huiuſmodi ſeruitutem, † qnaſi non habentem cauſam continuam non poſ- ſe quæri tempore. l. foramen de ſeruit. vrb. præd Nam illa lex non loquitur in muro pro- prio, ſed alieno, præter id, quod ſidicamus ſer- uitutem immittendi aquam ſeclari debered re, id eſt fundo Annibalis rei, id eſtdomui ſeu muro Petri. Tunc ſeruitus dicetur habere cau- ſam perpetuã, licet aqua non ſemper immitta- tur.& anur incom n emieban„†* wloquuntg g hn 6 alicuiu- ex cogn 4 et cauſam ea Am n ) ore. 4 aczusſtio 7 X△ perni. vS XvI allegꝛtionl. ridetur mul t afdenn le proprid? ciene gnis,& ma*. Serſ . quæ prq am it ſee duorftram v exqu ondum And: S.1 a propter qu= tiamb tendit ſtilli m it uot. Bald.“ E peeit⸗ ure proptid. ltiis i ſeruit& pd= miten undo exifeé A Iuus l”- poteſtdicic mmitr um contral 1 Kari In dicamus u⁸m&ſ dume iam eſſe Nd, eſt. quin ☚ ⁸ haben tem ſtillig entch cadit mult— tillicidiut ii ſcrul* n.ſi am contin E. don b 2mls 1, Jebeue aquamm 4* 1 bäl 10 rei id iom 16 balise, a belca witus Gicc= awin- duaponle a Liber III. tut,& requiratur factum hominis. Bart. in d.i. foramen, in 2. opp. vbi ponit exemplum de ſer- uitute itineris debitaà re, rei;& ſic temporè quæri potuiſſet. Quod ſi etiam dicamus, illam nullo modo habere cauſam continuam, tam en ſeruitus vtilis tempore quæri potuiſſet. Bart. in d. l. foramẽ. circa fi. quæ eundem effectum, quẽ directa parere debet, vt de actione directa;& vtilitradunt Doct.in l.actio. vbi Barto. de neg. geſt. Prætereà etſi Petrus non haberet ius im- mittendi aquam ſeclarij in fundum vicini, po- teſt tamen habere foramen in muro prôprio- ytd. l.altiùs. Neque obſtat, quod dici wiſetur id fieri ad æmulationemi, cùm nullam ex eo v- tilitatem ſentiat, nam Doctores, qui ſenſerunt non poſſe fieri feneſtram in proprio, quãdo fit ad æmulationem. Bald. Caſt.& alij in d. l. altiũs. Caſt.in l.cum eo de ſerui. vrb. præd. loquuntur; quando quis vult facere feneſtram de nouo, nõ autem quando iam autiquo tempore factam 3 vult retinere, nam faciliùs † permittitur reten- tio, quàm noua acquiſitio. l. per retentionem. C. de vſu.& in non diſsimili caſu tradit Dec-cõl. 257.& lex prohibens acquiſitionem, non cen- ſetur prohibere retentionem. Fulg. conſ. 97. Dec. conſ.31. nu. z2. in fin. num. 3.& faciliùs im- peditur aliquid faciendum, quàm tollatur polt quâm eſt factum,& faciliùs aliquid conſerua- tur, quàm de nouo ineſſe deducatur. l. patre fu- rioſo. de his, qui ſunt ſui, vel alie. iur.& multa facta tenent, quæ tamen fieri de nouo prohi- bentur, c. ad Apoſtil. de regularib.&c.ʒ cASVS XVII. Conſtitutionibus Mediolani, in titulo de pœnis..collegijs, prohibentur bona immobi- lia,& exiſtentia in dominio, alienari, vel quo- uis titulo inter viuos, vel per vltimam volunta- tem expreſſam transferri in non ſubditos do- minio Mediolani,& alia conſtitutione in titu- lo de empt.& vend. diſponitur, quòd quilibet ſubditus dominio Mediolani poſsit in quoli- bet loco,& territorio dicti dominij acquirere bona immobilia. Dum ciuitas Placentiæ eſſet ſub dominio Mediolani, deceſsit de anno 1549. Ioannes poſsidens multa bona immobilia in territorio Laudenſi, inſtituta hærede Bartho- lomęa Placentina, quæ hæreditatem adiuit& apprehendit. De anno 1556. Placentia fuit re- ſtituta Duci Octauio. Queritur, an Bartholomęa quaſi nunc non ſubdita dominio Mediolani, amiſerit bona, quæ ex ſucceſsione Ioannis poſsidet in territo- 3 rio Laudenſi. S̃ V M M A RTIV M. 1 Qualitas adiecta verbo debet adeſſe tempore im- portato per verbum. .1.1... 4 Muliori ſi legeturo 2 6 conſequetur legatum, quod non amiitit so, juod poſted nubat. vidua erit, facta vidua anſliem IVII 5, Condictionem momento temhorus fuiſſe ampletam ujficit, licet implementum non duretä. 4 Cauſd hi eft momentanea; qua habet eſfectum momentaneu ceſſante tauſa, non ceſſat eſfectus. — AA 2 4» — 42 e. 5 Prohibitus petere nõ tenſetur prohibitus retinere: Ropoſitam quæſtionem videtur decidere tex in l. fi. vn. lib. vbi ſi fi- P lius emancipatus poſtquàm mor- cuo patre, agnouit bonorum poſ ſeſsionẽ, vnde libéri mutauit ſta- tun vt quia dederit ſe àrrogandum, ſtatus m u- tatio nihil ei obeſt, quò minùs retineat id, quod acquiſiuit, ſi autem mutauerit ante, non Ppo- tẽſt bonorum poſſeſsionem petère, cuius e&x⸗= emplo,&ſi Bartholomæa poſtquàm ſucceſsit defuncto;& acquiſiuit bôna, mutauit condi- ctionem, quia fuerit effecta non ſubditàa domi- nio Mediolani, nihil obeſſe ei debet, quo mi- nùs retineat id, quod acquiſiuit, licet ſi ante- quàm ſucceſsiſſet, effecta fuiſſet non ſubdita, ſuccedere,& acquirere bona nõ potuiſſet. Præ- teres ad hoc, vt conſtitutio prohibens bona immobilia alienari, vel quouis titulo inter vi- uos, vel in vltima voluntate expreſſa transferri in non ſubditum, vendicet ſibi locum, requiri. tur, quòd tempore, quòo bona in eum transfe- runtur, ille non ſit ſubditus;& licet deinde is, in quem facta eſt alienatio, fiat non ſubditus, nihilominus conſtitutio nõ habet locum, neq; is perdit bona, nam qualitas † adiecta verbo, de bet adeſſe tem pore importato per verbum, ſiue importet actum diſponendi. l. Mela. in prin. de alim.& cib. ſiue executionem& diſpoſitionis effectum. l.2. de au.& arg. leg. hinc in non diſsi- mili caſu iaquit Bal. in. ſi matre, in fi. C.de ſuis, & leg. ſtante ſtatuto, quòd nupta extra territo- rium non ſuccedat, ſi temporè quo adijt hære- ditatẽ, non ſit nupta, licet deinde nubat extra territoriũ, non perdit hæreditatem, neq; habet locum ſtaturũ, ſequitur Rip. in l. ex facto. nu. 33 de vulg. vbi alias ſimiles deciſiones adducit,& ad hoc, vt quis vti poſsit beneficio alterius con- ſtitutionis poſitæ in titulo de empt.& vendir- qua cauetur quemlibet ſubditum dominio Me diolani, poſſe acquirere bona immobilia, in qui buſcunq; locis huius dominii, ſufficit, quòd ſit ſubditus tempore acquiſitionis, licet poſteà de ſinat, ſiue dicamus qualitatem illam reſpiceré actum diſponendi; ſcilicet cõtractum,& alium modum, per quem bona acquiruntur. d. l. Me- Ia. Bart. in d. l. ex facto. nu. I. verſic. i.caſu, ſiue il- lius executionem& effectum, ſacquiſitionem dominij. d. l.z. de auro,& arg. leg. l. ex facto..ſi quis autem ad Trebellian. Bart. vbi ſupra. verſi. 2 caſu. hine ſi ſtatuto caueatur, quòd non poſ- ſit legari filiæ nuptæ extra territorium, ſi filia poſt agnitum legatum nubat éextra territori- um, non perdit legatum, quia effectus acquiſi- tionis fuit conſum matus tempore quo filia e- rat hiabilis. SOc. conſ. 8I. lib. 3. nu. Rip. d. l. ex facto. nu. 41. vbi alias ſimiles deciſiões adducit, Etit, vel cùm vidua Kſtlegetur mulieri ſi vidua ferit ₰ Petri Ant. Anguſ. in mat. iudic. conſ. 2 vidua † erit, illa conſequitur legatum, vbi far vidua,& illud non amitter, licet pôſt nubat. I. fi. & ibi no. Bal.& Caſtre. C. de indict. vid. ad quod 3 conuenit quod legimus ſufficere †condictionẽ momento temporis fuiſſe impletam, licet im- plementum non duret. l. ſi quis hæredem. de cond.& demonſt.& actũ perfectum non vittari licet deueniat ad eum cafum, à quo incipere nõ poteſt. l. plurib..&ſi placeat de verb. obli. Reg. factum legitimè. de reg. iur. in 6. Ad idem con- uenit quod ſeripſere Bal. in l. generaliter. nu. 4. C. de Epiſc.& Cler. verſ. dico igitur, vbi inquit, ſi cauſa eſtmomentanea, quæ habet effectum 4 momentaneum, ceſſante cauſa nõ f ceſſat effe- tus, verbi gratia, agnato defertur hæreditas, ſufficit quòd fit agnatus illo momento, quo ac- quiritur hæreditas, licet poſt deſinat. l. fI. vn. lib. & quod dixit idem Bald. vbi ſuprà, ſed ego dico ſic, vbi inquit, quando requiritur cauſam adeſſe certo& determinato tempore, ſufficit illo tem pore cauſam adeſſe, licet pôſt ceſſet. Et in pro- poſita quæſtione mulierem non amittere bo- na, licet poſt acquiſitionem fiat non ſubdita, decidere videntur omnia, quæ ponit Dec. in conſ. 24. nu. z. per duas col. Accedat, quòd pro- hibitus petere, non cenſetur prohibitus retine- re. lper retentionen. C. de vſu. l. 2. vbi not. Bal. C. de fideicom. in 3. not.& ſtatutum reſiſtés ac- quiſitioni, non cenſetur reſiſtere retentioni, vt ex pluribus oftendit Fulg. conſ.97. nu..& pro- hibitio facta reſpectu acquiſitionis, non habet locum in retentione, vt in ſimilimo caſu tradit Dec. conſ.331. nu. z. in fi.& nu. 3.& conſ. 257. IL M M A RI EV M. 1 Collatio ben efici ſpectat ad Epiſcopum. 2 Praſcriptio iurtum incorporalium, quomodo in- terrumpitur. 3 Praſcriptio est ſtrittiſſimi iuris.—*— 4 Praſentandi ſus habentem ex præſcriptione, non impedire collationem liberam Pontificis vel le- & Al't. 5 Laicus non poteft eſſe Procurator ad eligendum Rectorem Eceleſix. b 6 Collatio imnualida, ob non ſeruatam formam facit tranſire Jus eltgendi, ſeu coæferendi in proxi- mum ſuperiorem. 7 Electio ſeu collatio inualida, quid non operetur. CAS VS XyIII. cia. — Ontra Antoniũ Clericum agen- NM— tem,& fundanté ſe ex collatione facta ab Archipresbytero,& Cano Nnicis pugnat diſpoſitio iuris com- W munis, ſecundum quod ad Ppiſco pum † ſpectat collatio beneficij, de quo agitur c. omnes Baſilicæ 16. q. 7. c. cùm ex iniuncto in fide hæret. Abb. c. cùm Eccleſia Vulterana, nu. 8. verfi. 3. caſu de elect, Fely. c. cùm Vener. num. 2‿ ¶ De præſcriptione luris conferendi benefi- b 8* 32. de except. Neq; eum tuetur allegata præſęri- ptio temporis imm emorabilis, illa enim inter- rupta fuit per collationem ab Epiſcopo factam » anno 1474. Etenim per contradictionem ad- uerſarij,& impatientiam interrumpitur præ- ſcriptio iurium incorporalium. Bald. in l. a⸗ in. 4. notab. C. de ſeruit.& ex collatione capitu- li probatur, quòod poſſeſsio capituli nõ fuit cõ- tinua, prout requiritur ad præſcriptionẽ. Bart. in l. Celſus. de vſucap.& in his, quæ vario modo obſeruata fuerunt, non poteſt conſiderari prę- ſcriptio, vt de conſuetudine dicit Bartol. in l.2. in fin. princ. ſolut matrimon.& ſicut per reco- gnitionem in dominum, interrumpitur præ- ſcriptio Bart. l. malè agitur. C. de præſcript. tri- ginta ann.& per recognitionem, quæ reſultat exſolutione. Corn. conſilio 22. numero 15. lib. I. ita per recognitionem Rectoris recognoſcé- tis Epiſcopum in collatorem,& confirmatoré præſentibus Archipresbytero,& Canonicis, in- terrupta fuit eorum præſcriptio,& poſt inter- ruptam præſcriptionem non fuit elapſum tem- pus, cuius initij non extet memoria. Et Epiſco- po etiam ex vnico actu quæſita fuit poſſeſsio- cap. cum Eccleſia de cau. poſſeſſ.& propr. vbi tradit Rip. numero 91.& poſſeſsio præſumitur comtinuata, vſque quo appareat de interruptio ne,& per vſum partis conſeruatum fuit lus E- piſcopi, in toto,& per vſum vniuſmodi, ſed eli- gendo vnà cum capitulo retentus fuit vſus al- terius, ſcilicet conferendi liberé. l. ſi is, qui v- ſumfructum. de vſufruct.& in ſimili caſu tradit Rom conſi. 189. colum. fin. numero 4. Et cùm præſcriptio † ſit ſtrictiſsimi iuris,& non exten- datur Felynus in capitulo auditis numero 10. de præſcript.& ſolum poſsit dici præſcriptum, quantum poſſeſſum per tempus immemora- bile. Bartolus in I. I.§. hoc interdicto de irin. a- ctuque priu. nullo iure dici poteſt Archipres- byterum,& Canonicos præſcripſiſſe liberam collationem, quod etiam ſuaderi videtur, quia vbi Eccleſia eſt collegiata, dicitur eligere,& vbi ad capitulum aliquod ſpectat electio, videtur propriè dici electio. Abb. cap. cum auctoritate. numero 5. de inſtit.& requiritur confirmatio- Abb. ibidem. numero 6. quamuis ſi ad Epiſco- pum ſpectaret, diceretur collatio, ſue benefi- cium eſſet in Eccleſia collegiata, Hue non. Abb. in d. c.cum Eccleſia Vulterana. num er. 8. de e- lect. quod non ex alio procedit, niſi quia in Epi- ſcopo non requiritur confirmatio, quo ſtante cum is, cui facta fuit collatio à capitulo. non pe- tierit ab Epiſcopo confirmarionem infra tres menſes, electio fuit euacuata,& habetur pro non facta. gloſſ. in c. quàm ſit in ver. euacuetur. in c.ſi electio. in ver. aliam de elect. in 6.& cùm Archipresbyter,& Canonici alium deinde té- pore debito non elegerint ad Epiſcopum, fuit deuoluta electio. Adhæc Ppresbyter& Canoni- ci non poſſunt dici præſcripſiſſe Ius conferendi Eccleſiam, de qua agitur extinctiuè ad Epiſco- pum, ſed ſolùm accumulatiuè, id eſt, vt Epiſco- pus,& Canonici poſſent cõferre, vt voluere lo. A nd. tuetun Ale Orabn. e, eubüil 1ae re 8 Epid„en. .— QGchi criptio,&. ciater m non fuite Mnten. ter memorit pila⸗ u quaſita ſi lebio u. poſlef. G2 r.ſi &polleſio wwin appateat de pi conſeruatut&& lut. ſum voiuſt ſedel. lo retentus Arſds. endi libere. A qaie G.& in ſimii νtnt .Ein. numen— ktm Simi iuris, enen. ulo auditis,t-2 ero b poßit diciſ= tpun er tempus Eemor hocinterdi tmeithr e dici poteſ³ hihs cos præ criſ er Üiben am ſuaderi ſiTur, 9 ata, diciturſ irei ſpectat ele i, rite bb. cap cum—totlns requiritur= irman 6.quamuis Fpilo- urc collegiata 0R. lterana n8. e procedit ni Sinki confrmatt 10 lia ollatio cah nonge — onfirmallo getut cuacuata, eu aam ſit in acuell u lel 5.Xcl am de elel?. 1 , ete alit x einde, anonicialf um,WG . In) rerlot ad El— hachies 4 nferes eſciipuiſe eifip cur extinell Alfi acilene I Beu Il t g Noſcè utot ollatio ii benet⸗ b 1 ofn 16 Cu Luber III. And.& Hoſt quorum opinionem fore in pra- cticam ſeruandam, inquit Abb: in c. paſtoralis. nu. 7. de off, ord.& licèet articulus non ſit abſq; difficultate, tamen cùm in re præſenti Epiſco- pus quandôque contulerit ſimul cum Cano- nicis, vel ſaltem confirmauerit,& cùm non ap- parear Epiſcopum aliquo tempore prohibi- tum fuiſſe eligere, dicendum eſt Archipresby- tero,& Canonicis quæſitum ius duntaxat ac- cumulatiuè ad Epiſcopum. Abb. vbi ſuprà,& clariùs in c. auditis. nu. 14. verſ: dico ergo con- cludendo,&c. vbi aſſerit quando etiam Epiſco⸗ pus vſus eſt, præſcriptum fuiſſe contra eum ſo- jummodò accumulatiué. Quo ſtante ſuc- cedit illud quod poſt Lapum ſcripſère Gemin. numero 8. Peruſ.num. 4. in c. ſià ſede de præb. in 6. ſi collatio ſpectet ad Epiſcopum,& infe- riòrem quia inferior præſcripſit collationem beneficij contra Epiſcopum, non tamenaliter, quòd Epiſcopus non poſsit conferre, ſed eſt lo- cus præuentioni, eum qui ex duobus eodem die electis primo poſſeſsionem Eccleſ. adeptus b eſt, præferend. iuxta diſpoſitionem. d. c. ſiàſe- de. Sed& præſuppoſita præſcriptione tem- poris immemorabilis, tamen ius eligendi quę- ſitum præſcriptione non videtur impedire col larionem ſuperioris, ſicuti& legimus haben- 4 tem ius præſentandi ex præſcriptione non im pedire collationem liberam Pontificis, vel le- gati, Feder. de Sen. conſ. 65. incip. infraſcriptæ quæſt. nu. 1. Card. in Clem. per literas in 3. q. in fin. numer. 4. de præb. in Clem.. in princ. in 7. verſi. dic vt dixi, vt lit. pend.& conſi. 59. incip. quo ad primum in ſecundo dubio. num. 3.verſ. nam ſecundo caſu. Tandem collatio Archi- presbyteri,& Canonicorũ inualida fuit, nem- pe quia facta à Laico Procuratore Archipres- byteri. Laicus enim non † poteſt eſſe Procu- rator ad eligendum Rectorem Eccleſiæ, vt poſt alios, quos refert, trad. Rip. in c. decernimus. num. 50. de iud. niſi haberet mandatum ſpecia- le adeligendum certam perſonam, tunc enim diceretur exhibere nudum miniſterium. Rip. 6 ibidem. nu. 51.& collatio inualida f ob non ſer- uatam formam facit tranſire ius eligendi, ſeu conferendi in proximum ſuperiorem, quia vi= detur elector eſſe in negligentia. Abb. in c. poſt electionem. uum. 3 deconceſſ. præb.& omni in caſu, cùm poſt primam electionem inualidam Archipresbyter,& Canonici aliam electio- nem nõ fecerint intra ſex menſes, poteſtas cõ- ferendi ad Epiſcopum fuit deuoluta. c. 2, de con ceſſ.præben.& elapſo tempore dato electori ad eligèdum, collatio facta ab Epiſcopo etiam in- ualida, confirmata videtur ex tacito conſenſu Archipresbyteri,& Canonicorum, ſicut& de collatione facta ab ordinario, ante elapſum tẽ- pus, patrono præfixum ad præſentandum, quæ elapſo tempore præfixo patrono confirmatur. Card. in Clem. i. de ſuppl. neglig. num. ti. verſ. ſi poſt inſt iturionem. Abb. in diſput. incip. Auge- rio. nu. 7. col. 3. verſ aut patronus, nec cõſenſit, nec contradixit. Dec. conſ. z26,num. 4. verſ.nec (onfllum XVIII 44 obſtat ſi dicatur,& inferiot᷑ dicitur pr æſcripſiſ- ſe inquantumn eſt ſolicitus& vigil. ſed data præ- ſcribentis negligentia Epiſcopus iuriſdictio- nem ſuamn exercere poteſt. c. irrefragabili,& ibi 7 no. Abbenu. t. de off. ord.& electio † ſeu collatio nulla,& inualida non tollit vitium negligentię, nec iaterrumpit pręſcriptionem ſex menſium, ſicut citatio,& litis conteſtatio inualida tollit negligentiam; nec interrumpit præſcriptionẽ odio negligentis currentem Bart. inl. accuſa= turus de adult. Iaſin Rub. de in ius voc. glo. vlt. inl. ſi pater. C. ne de ſtat.def. Iaſ.in I. licet. num. 5. C. de procur. CASVS XIX. Ppoſt ſupraſcriptas allegationes Iudex du- bitauit. Dubijs fuit reſponſum vt infra. F& V M M A RITIV M. 1 A gens preſumitur agere nomine propriõ 2 Præſcriptione ius aliquod acquiri nequit, niſi adſit continua poſſeſſio per tempus ſuſiciens ad præ- ſcriptionem. 3 Conſuetudo vt proſit deber ſe praſeripta. 4 Conſuetudo quæ non hab'et cauſam continuam, vt dicatur præſeripta, requiritur tempus imme- morabile. 5 Conſuetudo non inducitur ex vnito adtu,& vni- co aclu contrario interrumpitur. 6 Cum vario modo appareat obſeruatum, iuri com- muni est ſandum. 7 Confirmans aliquam rem cenſetur confirmare ſe- cundum illum ſtati, in quo reperitur,& quan- capitulum. 10 Actus inualidus non poteit ratificari. 11 Conſenſus omnis qui adaliquem ſpectat ratione ſuperioritatis, dicitur auctoritas. 12 Aucloritas debet in ipſo actu præſiari, alids nihil operatur. Aym non appareat ante coſlatio- ‿— nem anni 1474. capitulum fuiſſe in quaſi poſſeſsione liberæ collatio- nis per tempus immemorabile, 7 4 S J NMuius duntaxat tem poris præſcri- 1 ptio in re præſenti poteſt allegari, non poteſt 1 dum ſpectaret, imò cùm † agens præſumatur ne proprio. l. ſi pactum de probat. agere nomi Epiſcopus tanquam iure ſuo vtens,& pro con- O 3 ſeruan⸗ Petri Ant. eAnguſ. in mat. iudic. crim. ſeruandis iuribus Epiſcopatus feciſſe præſumi- 2 tur. Cumque præſcriptione † ius aliquod ac- quiri nequcat. niſi adſit continua poſſeſsio per tempus ſufficiens ad præſcriptionem. Bart. in 1. Celſus. num. 19. de vſuc.& præſcriptio interru- ta debeat iterum inchoari. l. ſi ædes.§. libertus vbi not. Bart. de ſeru. vrb. præd.& actus confir- mandi,& conferendi præſente,& conſentiente capitulo facti ab Epiſcopo impediant, quò mi- nuùs poſſeſsio præcedens,& ſequens capituli, quaſi non continui iungi poſsit ad perficiendã præſeriptionem temporis immemorabilis, in re præſenti non poteſt adduci ex præcedentib. & ſequentibus, probare poteſtatem facientis, quæ capitulo non alio iure, quàm præſcriptio- nis per tempus immemorabile competere po- teſt Minùs quoque ex aliqua conſuerudine po- teſt fundari intentio capituli,& cleri agentis, 3 etenim conſuetudo, † vt proſit, debet efſe præ- ſcripta. cap. Cumana. de electio. Baldus in. bi- 4 nos. C. de adu. diuer. iud. vtq́; conſuetudofquę- non habet cauſam continuam dicatur præſcri- pta, requiritur tempus immemorabile. Alexa. conſ.73*nu. i. li. 6. Dec. conſ. 483. nu. 26.& con- ſuetudo † non inducitur exvnico actu, ſed re- quiritur pluralitas,& frequentia. Ideoq́; ex col latione facta, de anno 14335:non poteſt dici pro- batam conſuetudinem,& quatenus deanno 1433. incepta fuiſſet aliqua conſuetudo, tamen per vnieum actum contrariũ conſuetudini fa- ctum de anno 1474. ante completam, ſeu per- fectam præſcriptionem, interrupta fuiſſet con- ſuetudo, ita quòd neceſſarium fuit de nouo in- cipere,& perficere conſuetudinem. Abb. c. fin. nu. 19. de conſuet. quæ præſcriptio dici nequit perfecta, ex actu facta de anno 1519.& cùm va- rio modo † appareat obſeruatum iuri commu- ni eſt ſtandum. Bart. in l. z2. in fin. prin. ſolu. mat. & alij relati per Dec. conſ. 215. nu. 1t. verſ.z2. hoc idem.& ex confirmatione lulij ſecundi nõ pro- batur conſuetudo aliqua, ſed quatenus adſit confirmatio. Bald. in J.z. in fin. C. ſi aduer. rem iud. Abb. cap. I. num er. 6. de confirm. vtil.&.& confirmans aliquam †rem cenſetur confirma- re ſecundum illum ſtatum, in quo reperitur. Abb. c. dudum. num. 1I. de decim.& confirma- tio nihil operatur, vbi confirmatum non extat, vel eſt nullum, vt poſt alios quos recenſet tra- dit Fely. in cap. inter dilect. num. 6. de fid. inſtr. Præter id, quod in præſenti caſu cum præſup- ponatur ius acquiſitum priuato,& certo colle- gio, non poteſt dici propriè conſuetudo, ſed præſcriprio. Abb. in c. cùm dilectus. nu. 21. in c. fi. numer. 20. Et conſuetudo † inducta ad inſtar — præſcriptionis contra certam perſonam, id eſt, Epiſcopum, requirit neceſſariò titulum. Abb. in c. eùm Eceleſia. num. 45. de cau. propr. Neq; collationem factam à laico Procuratore Archi- presbyteri non habente ſpeciale mandatum à nullitate defendit id, quod dicitur interueniſ- 9 ſe antiquiorem de capitulo. Dato enim † quòd antiquior de capitulo poſsit conuocare capi- tulum, id tamen procedit, quando Eccleſia va- cat, vel non eſt aliquis ad quem de iure ſpectet conuocatio capituli, in quibus terminis loqui- tur Abb. in c. 1. numer. 4. de maio.& obed. vel quando vniuerſitas ſeu collegium non habet Rectorem, quo caſu loquitur Bartol. in l.i. de alb. ſcrib. Qua de re Abb. in c. cùm à nobis. nu. 9. de electio. quando quæritur, an antiqui- or poſsit conuocare capitulum, præſupponit, quòd de conſuetudine non ſit aliquis ad quem ſpectet conuocatio.& in eodem caſu format ꝗ. Felyn. in c. cùm omnes. numer. 35. de confiit. Prætereà Canonicus antiquior non geſsit vi- ces Archipresbyteriabſentis, ſed duntaxat ſim- plicis Canonici,& vices Archipresbyteri geſ- O ſit Procurator laicus. Neque ratificatio Archi- presbyteri quicquam prodeſt, tùm quia actus. finualidus non poteſt ratificari. glo. in l- Iulia- nus. qui ſatiſd. cog. Bart.& Bald. inl obſeruare. de Oche Proconſtuͤm quia ſiue requiratur con- ſenſus Arehipresbyteri, tanquam ſuperioris in Eccleſia, debuit interponere illum à prin.& in ipſo actu. vt ex Innoc. dixit Bal. in c. edoceri. nu. 11 7. verſic. dico de reſcript. Nam omnis †̃œunſen- ſus, qui ad aliquem pertinet ratione ſuperiori- tatis& publici officij dicitur authoritas, vt ex Inno-ſcripſit Bald. in l. fin.. neceſsitatem. num. 12 16, C de bon. quæ lib. Auctoritas autem debet in ipſo actu præſtari, aliàs nihil operatur. Bart. inl. ſi quis mihi bona§. iuſſum. nu. 5. de acquir. hæred. ſiue Archipresbyter debeat interuenire tanquàm vnus ex Canonicis, conſenſus illius debet præſtari collegialiter,& in communi, nõ in ſingulari. glo. in verb conſentire& latè Abb. num. 5.& 7, verſic. ad tertium& latiũs Fely. nu. 24.inc. cùm omnes. de conſtit. & E M M A REV M. 1 Jurare de alieno fact iniquum eſt,& in quibus caſibus quis non teneatur iurare. 2 Juramentum neceſſarium non deferri hæredi. 3 Teſtes etiam non interrogati, ſi non aſſigneut ra- tionem concludentem non probant- 4 Toſtes deponentes in ſpecie, magus probant, quàm teſtes deponentes in genere. 5 Mimans aliquem interſicere, velin iudicio erimi- nali proſequens, dicitur inimicus capitalis. 6 Snimicus non poteit eſſe teſtis contra inimicum. 7 Jurare vt quus poſſit in cauſa propria in ſupple- mentumprobationis quid requtratur. 8 Fbi tractatur de repellendo aliquo à priuilegio ſufſicit odioſitas qualitercunque concepta. 9 Probatto qua fit per iuramentum partis dicstur irregularvzs. 10 Diues qui fuit olim, nune non præſumitur dene- ceſſitate talis. 11 Praſumptio, vbi eſt quæſtio de dominio, velpoſ= feoſſione alicuius, non habet locum. 12 Probatio per iuramentum ſecundum diſpofitio- nem legis h quando. C. vnde vi, quid requira- tur, vt habeat locum. 13 Actio furti non datur contra vxorem defundti, nec ſimiles actiones. 14 para- d hen 2 debn tern 5„e mao Whi A cau.. V lcallegjun 14 4 V Gultur B ude Adb. ine 2 1 1( 3 onere ilum T c. di ſxit Balinc. ☛☛ R. Nam omm aſen. dinet ration; xurioh dicitur auth; 1 t un. neceſsit aan, uctoritas †a= deder lias nihil opt s. Bar. iuſſum. nu. cchur yter debeat a uenir donicis, cof ta Silis iter,& in co unin’h conſentirei! add. ertium& lat e chym conſtit. 4117 muum 1=⸗ 1 featur iurare. um non dee Nei rrogatiiſ nof veu m ron proba- ecie, nagug m, gu geuere. 5 ſicere, velin— vem. nur mimicsõ— tals. e reſtu con nun in cauſa pr— it ſwyyle us quid reus„ peleudo alig a rtzuli Aätercuuqus pta. uramentun— dar wſ nuaf 10 de d*9 7erch„. ax baser en ſpolttr mum ferun 4 4 „ C unde er b r. 1 M. 5 wisin nn. s Aut An 14 Juramentum Huper aſtimatione deferri qunta- xat in vi expulſiua. 15 Furamentum in ſupplemeneum probationis, vt contra aliquem deferatur requiritur dolus. 16 Dolus quando non poſſit argui. 17 Erransin iure licet non ſit bonæ fidei, non tamen eſt male fidler. CASV S X X. T De iuramento, quod præſtatur ſuper quan citate rerum ablatarum, ſecu ndum diſpo- AN autem. re. amo. I. videamus in A h princip. de in li. iura& iuramen- dAA tum non gekertur alicui ſuper geſtis eo abſente. gloſſ.& Bartol. in l. maritus m princip. de quæſt.& iuramentum in ſupple- mentum probationis non defertur illi, qui ne- ſcit veritatem per veram ſcientiam, quæ habe- tur per ſenſum, dato quòd eam ſciret per fir- mam credulitatem. Bartol. in l. admonendi. nume. 57. de iureiur.& licet is, cui iuramentum defertur, poſsit illud referre. Id tamen non procedit, vbi factum de quo quæritur, non ita cadit in ſcientiam eius, cui refertur ſicut eius, cui defertur d. l. Marcellus.§. fin.& ibi not Bart. Vnde Ludouicus petens ſibi deferri iuramen- tum ſuper facto defuncti, non videtur audien- dus,& quamuis in caſu l. ſi quando. C. vnde vi.& ſimilibus Doct, frequentiori calculo aſſe- rant, facultatem iurandi& probandi per iura- mentum tranſire ad hæredes, tamen eorum ſententia nec lege, nec concludendi ratione probari videtur,& contrarium ſuadent ſuperi- ùs adducta,& quod ſcripſit Bald. in I. z2. in prin- cip. de cond. indeb. comprobauit Alexan. con- ſilio 7I. numero 13. lib. 3. probationem per iu- ramentum præſtandum non tranſire ad hære- des,& quod ſcripſit idem Bald. in l. 3. in princ. verſicul. quòd ſi accuſator,&c. de iureiuran. ſtante ſtatuto, quòd de damno dato ſtetur iu- ramento accuſatoris, ſi accuſator porrecta ac- euſatione deceſſerit, hæres non poterit iurare, & quod dixit idem Bal. inl in bonæ fidei. num. 10. verſic. quartò inſpicitur,&c. C. de reb. cred. iuramentum non deferri hæredi,& delatum defuncto non tranſire ad hæredem,& quod tradit Alexand. conſi.z9. num. 9. lib.iiuramen- tum † neceſſarium non deferri hæredi, neque ea, propter quæ Doct. aſſeruere facultatem iu- randi tranſire ad hæredes, id probant,& in pri- mis text. in c. i. ſi de inueſt. inter do.& Vaſ.in fi. Nam iuramentum illud, quod defertur filio ſu- per facto patris, non eſt de veritate, ſed de cre- dulitate, vt declarat tex- in tit. de no. feu.§. cùm autem defenſio, nõ etiam id probat tex. aut gl. in l.pen.§. fin. ne quis eum,&c. nam lexilla in prin. vult, quòd contra eximentem detur actio in quantum res ab actore fuerit eius iuramen- to æſtimata& in fin. inquit hæredib. aũt ita da- bitur ſi eorum interſit,& ſic conſtituit differen- um iurare. l. Marcellus.§. iurare Conſilium XX. 4. riam inter actorẽ& eius hæredẽ,& gl. quæ in du bio cenſetur approbare opinionẽ, quam vlt. lo- co refert in fin. inquit, ſed ſecundũ Mar. hæredi datur ad intereſſe tantum, quicquid ſit in de- functo,& verba illa tex. hæredib. autem ita da- tur, ſi eorum interſit,&c. non videntur poſſe interpretari, vt actio detur ad plus quàm ad in- tereſſe. Prætereà& ſi textus ille pareret eum ſenſum, quẽ primo loco recẽſet Accur. ibi,& ſe- quuntur Doct. tamẽ ex eo non poſſet inferri vt facultas iurãdi ſuper facto aut intereſſe defun- cti tranſeat ad hæredes, nã iuramentũ quod in eo text. defertur hæredi, non eſt ſuper intereſſe aut affectione defuncti, ied ſuper intereſſe& af- fectione ipſius hæredis, cui iuramentum defer- tur. Alex.& Soc ibi ambo nu. 7. vnde ex eo tex. non poteſt inferri, vt hæres poſsit iurare ſuper facto aut affectione defuncti. Sed& ſi verum eſ⸗ ſet, quòd facultas iurandi& probandi per iura- mentum, tranſiret ad hæredes, tamen Ludoui- co iuramentum deferri non poſſe videtur, ex duobus. Primò, quia ex teſtibus Lucre- tiæ probatum eſt eum eſſe malæ vitæ,& malo- rum morum, quæ probatio præualet depoſitio- ni teſtium Ludouici, primò quia teſtes Ludoui- ci non aſsignant bonam rationẽ,& cùm aliquẽ eſſe bonæ vel malæ vitæ,& bonorum vel malo- rum morum, percipiatur iudicio intellectus, ſi teſtes †etiam non interrogati non aſsignent rationem concludentem, non probant, glo.& Docto inl. ſolam. C. de teſtibus. Secundò, quia teſtes Lucretiæ deponentes de malis moribus & mala voce ſunt plures num ero,& digniores. Tertiò, quia teſtes Lucretiæ deponunt in ſpe- cie de certis ſpeciebus malorum morum. Te. ſtes autem Ludouici deponunt de bonis mo- ribus Ludouici in genere,& teſtes deponentes 4 † in ſpecie magis probant, quàm deponentes in genere. Innoc. in c. auditis. numer. 4. verſi. hine colligunt de præſcrip. Alex. conſi. 150. nu. 17. lib. 5.vbi loquitur in caſu non diſsimili,& conſil. 88. nu. eo. lib. Secundò, iuramentum non debet deferri Ludouico, nam ex teſtibus Lucretiæ probatur, quòd Ludouicus odio proſequeba- tur Lucretiam,& quodilli ſæpè eſt minatus,& quandoque tentauit eam occidere,& occidi facere,& in iudicio criminali eam fuit proſe- quutus,& minans † aliquem interficere, vel in iudicio criminali proſe quens, dicitur inimicus capitalis. Bartol. inl. 4.§. fin. nume. 3. de adim. leg. Inimicus autem † non poteſt eſſe teſtis con- tra inimicum. l. 1.§. prætereà de quæſt. c. cùm oporteat de accuſ. etiam in enormibus& ex- ceptis criminibus. c. per tuas de ſimo. c. cùm P. vbi not. Abb. de accuſ. Bar. in l. in quæſtionib. adl. Iul. Ma. Bal. in tit. de pa. conſt. in ver. Vaſalli noſtri in fin.& licet ad hoc, vt inimicitia faciat indicium cõtra aliquem. ſ. quòd ipſe occiderit, requiratur, quòd ſit capitalis, tamen ad hoc vt quis repellatur à iuramento, de quo in d. l. ſi quando.videtur ſufficere inimicitia etiam non 7 capitalis, nam vt f†quis poſsit iurare in cauſa pro pria in ſupplementum probationis, requiritur 4 quod Petri Ant. Ano. quòd habebat vnum teſtem om ni exceptione maiorem, cuius dictum faciat ſemiplenam pro bationem Bart. inll. admonendi. nu. 36. de iure- jur.& is, qui in aliena cauſa non eſt teſtis omni e ceptione maior, non poteſt in cauſa propria iurare in ſupplementum probationis. Barto- in l. admonendi. numero 57.Iaſ. num. 296.verſ. 36. & num. 297. Inimicus autem inimicitia non ca- pitali, licet admittatur in teſtem, non eſtomni exceptione maior, quia illi diminuitur de fide. Innòc. in c. cùm oporteat. numero 6. de accu- ſat. Gemi. in c. quamuis de procu. in 6. ſuper gl. in verb inimicus,& quamuis vbicunque agitur de aliquo repellendo à iure co mmuni requira- tur, quòd inimicitia ſit capitalis, tamèn vbi ftractatur de repellendo aliquem à priuilegio, non fequiritur, quòd inimicitia ſit capitalis, ſed ſutficit odioſitas qualitercunque concepta. l. teſtamento centurio.§. fin. de manu. teſtam. Bald.l. Athletæ.§. dat remiſsionem. de excuſa. tut. Probatio † autem, quæ fit per iuramentum partis, dicitur irregulatis, Bald. in Rub. de cônt. inueſt. in prin. Iaſ. d. nu. 297. Sed& ſi hæres poſ- ſit iurare fuper quantitate rerum ablatarũm,& Ludouicus eſſet omni exceptione maior, tamẽ non deberet illi iuramentum aliquod deferri, cùm non probet ſe informatum de pecunijs patris,& de earum quantitate. Bald. in tit. ſi de inueſt. int. do.& vaſ. lis ori. nu. Neque dici poſſe videtur dickam concluſionem ceſſare in filio per text. in d. c. i. ſi de inueſt.&c. Nam iurainen- tum, de quo in eo text. quod defertur filio, eſt credulitatis. Non etiam dici poteſt probatum eſſe, quòd Ludouicus habebat certam notiti- am pecuniatum patris. Nam primùm, quò ad teſtes conantes probare patrem Ioſephum ha- buiſſe pecunias paternas, eorũ dicta nihil pro- ſunt Ludouico, tm quia ex teſtibus Lucretiæ probatur, quòd loſeph habuit fratrem prodi- gum,& diſsipatorem bonorum paternorum; tüm qttia ob id Ludouicus non dicitur infor- matus, quò verò ad alios, qui deponunt de fa- cto, de quo aliquam ſcientiam Ludouicus ha- bere potuiſſet. ſ. ante obſidionem Parmæ, lo- ſephum patrem Ludonici habuiſſe quinq; ſac- culos pecuniarum,& quòd illas numerabat præſente Ludouico, exeorum atteſtationibus non infertur, vt etiam habuerit eaſdem pecu- nias tempore mortis, nam licet olim dominus, præſumatur nunc dominus, ſi id alleget. l.ſiue 10 poſsidetis. C. de prob. tamen qui fuit olim †pe cunioſus vel diues aut pauper, nunc non præſu mitur de neceſsitate talis, quoniam in ſimili- bus mutatio de facili contingit Bart. inl. in coti- firmando. de confir. tut. Alexan. conſil. 47. lib:i. nu.i. Felyn. in c. ſcribebam. nume. 3. verſic. adde 11 Bart. de præſumpt.& vbi † eſt quæſtio de domi- nio aut poſſeſsionie älterius, non habéèt locum ptæſumptio. d. l.ſiue poſsidetis Barto. ibi in ſe- cünda lectu.in fin. Secundò ex depoſitionibus illorum non conſtat de certa quantitate, neque quòd Ludouicus per veram ſcientiam, quæ ha- beatur per ſenſum, ſciuerit quantæ pecuniæ in mat. iudic. conſ. fuerint in capſono tempore mortis patris,& vt quis dicatur habere ſcientiam alicuius, oportet nedum ipſam ſcire„ſed omnes eius qualitates. gloſin in c.concertationi in ver. ſciuerit. de ap- pel. in 6.Et iuramentum in ſupplementum pro bationis non defertur ei, qui non ſcit verita- tem pet veram ſcientiam, quæ habetur, per ſen- fum, dato quòd eam per firmam credulitatem ſciret, præeipuè in caſu præſenti, quo militant plures præfumptiones contrariæ. Prætered, vt 12 habeat locum f probatio per iuramentum ſe- cundum diſpofitionem J.ſi quando requiritur, quòd conſtet de abreptione ſeu de ſpoltatione aut furto. d.l.ſi quando in præſenti caſu fion vi- detur conſtare de aliqua abreptione ſeu aliquo furto, nã confeſsio Lucretiæ facta in iudicio cri- minali, ꝙ ſ. aperuerit capſonum,& exeꝗ extra- xerit duos ſacculos, non videtur prodeſſe Nam illa continet vnũ factum qualificatum. ſ. quòd inuenit duos ſacculos tantùm, ideodò; non po- teſt ſcindi,& pro parte acceptari,& pro parte non. Bart. in l. Aurel.§ idem quæſiuit de lib. leg. & quamuis probari poſsit contra partem, quã quis non vult acceptare. d.§. idem quæſijt& ibi Barto. tamen quouſque probatum ſit con- trarium eius partis, quam quis non acceptat, non debet poſſe vti bencficio alterius partis, quaſi confeſſatæ. Cæterùm& contra vxorem defuncti non videtur maritum, vel eius hære- des ſaltem pro rebus ablatis, priuſquàm hæres Hiæreditatem adiret,& poſſeſsionem apprehen deret, poſſe iurare, ſecundum diſpoſita in. ſi quando. C. vnde vi. Nam licet text. ille proce- 13 deret etiam in furto, tamen cõtra vxorem † de- functi, pro reb. quæ dicuntur ablatæ, antequàm hæreditas eſſet per hæredem adita,& poſſeſsio apprehenſa, non datur actio furti, neq; expilatæ hæreditatis. l. quamuis. C. de fur. vbi Caſt. num. 2, inquit no pro viduis, quæ poſt mortem ma- riti in continenti implent capſas de bonis ma- riti, inſcijs hæredibus, vt ſi non ſit adita hæ redi- tas, non teneantur furti, nec crimine expilatæ hæreditatis puniuntur, ſed duntaxat cogantur reſtituere ablata, idem vult text. in l. vxor de crim. expil. hæred. quia res videntur eo caſu po- tiùs ſubtrahi marito defun6to, quàm heæredi, vel hæreditati. Caſt. d.l. quamuis.& actio furti, & expilatæ hæreditatis non datur in vxorem, quia famoſæ ſunt glo. in d. l. quamuis,& in ho- aorem præteriti matrimonij. I. 2. re. am o. pro- pter quod etiam non datur actio de dolo. I. non deber de dolo, neque interdictum vnde vi. I.1. §interdictum hoc, quia atrocitatem: de vi& vi arm. l. z2.l.licet de obſeq. lib. vnde ſineque a- ctio furti, neque expilatæ hæreditatis, neque de dolo, neque interdictum vnde vi dantur contra vxorem, non etiam videtur poſſe contra vxzo- rẽ exerceri remediũ d. l. ſi quando,& quamuis detur actio in factũ. d. l. 2.& d.l. non debet. pri- uilegium tamen d. l. ſi quando. cõpetere non videtur agenti d. actione. Nam& videmus, ꝓfß léges aliqua concedunt in e0s ‚qui conueni- ri poſſunt interdicto vnde vi, quæ denegantur contra porem 1 Morti d, mlam 5 1 vdn omdesi 3 one nheseinh, amiin mrn tan V minſa 1 ed. tei pdlen. ml. ſ dande.. diene e e inpreſentt rnni laabreptio z 6 ü. crerie factait Sr aplonum,& en ridetur pt um qualifca 12 Judt tantum, ide Pn 1 e acceptari Ppane idem quæſit d iid o dSitcontra* a g are. d. ſ. id; ralſt lique proba rai en- Wuam quis n M cee eneficio ald t à pan terum& coſ a aoren maritum, N glat lblatis priuſ ³* bes poſſeſsiona preher ccundum d iuilü lam licet teſi proce amencötra aml mfch cunturablat— tegoin tedem adit= oleii adio furti,) expir Cde fur. iKtann „ quæpoſtemts ſent capſasſ: nbti et ſi nonſſitſt1han. ri, necctiut exph , ſed dunti ²ogun im vult te M0e aresvident, caufe ſefuncto 1= hrrch .quamuis. tio furh s non datj mne in d.1. quagt 4Ando imonij.! 1— mo ple datur actid. interdicig, bhn ſuna atroci— nequt bſeq 1 4 d quand, ilms lone. Ni Scama nde w,q aun Luber III.=* contra eos, qui alio iuris remedio duntaxat te- neri poſſent, Inno. in c. cùm dilectus. nu. 1. Abb. num. 12. de ord. cogu. Et hoc videtur de mente Innoc.in c. ſi. quòd met. cau. vbi vult contra eũ. qui reddit ſaccum reſignatum ita demùm poſ- ſe probari per iuramentum, quando agitur de »— Conſiunum XXN. 4) redi quæſitum,& ſic poſt aditam hæreditatem⸗- & apprehenſam per eum poſſeſsionem rerum hæreditatis, tunc enim ceſſat ratio promiſcui vſus inter virum& vxorem,& furtum fit hære- di, vt declarat Caſt. in l. quamuis. C. de fur. dum concordat legem illam. cum d. l. de his. Tandẽ dolo, vel perfidia, vel actione furti, ſecusſi ex 15 †ytcontra aliquem deferatur iuramentum in contractu depoſiti& clariùs idem Innoc. num. 2. in fi vbi inquit, quòd iuramentum, de quo in eotex. præſtatur ob vim expulſiuam, propter quam poteſt agi interdicto vnde vi, vel ablati- uã, propter quam agi poteſtactione vi bo. rap. & nu. z. ſuper gl. in ver. ſpolium, vbi ſubdit agen do interdicto vnde vi, vel ꝙ met. cau. quod et- iam voluit Bart. in! ſi quando in 1dect.& etiam in ſecunda, in qua licet velit, ſi agatur condicti- one furtiua, vel certi, vel ſine cauſa, fieri proba- tionem per iuramentum, tamen loquitur in eo caſu, quo priùs actum fuerat interdicto vnde ſupplementum probationis, requiritur dolus. l. in actionibus, verſic. ſed in his,& ibi not. Bart. nu. 12. de in lit. iuran.& dolus debet eſſe verus, neque ſufficit præſumptus Dec. in d. l. in actio- nibus. numero 28. Verùm non videtur eon- ſtare de vero dolo Lucretiæ, etenim licet præ- ſumptiones ex aduerſo allegatæ poſſent cau- ſare præſumptionem doli, non tamen viden- tur ita manifeſta indicia doli, vt ex his poſsit ap- parere de vero dolo, iuxta ea quæ tradit Bar in l. quòd Nerua. in 4 q. depoſ. Primò, quia factum Lucretiæ, ex quo videtur argui dolus, poteſt in- vi, velcondictione ex ea. l. ad reſtitutionem poſ 16 terpretari in malum& bonum, ideòq; fexeo ſeſsionis,& de rebus mobilibus perditis nihil fuerat dictum,& deinde agitur adres perditas condictione aliqua. Neq; prædictis obſtare vi- detur tex. in l. ſi cum dos.§. fin. re. am. vbi ſivxor non reddat res, quas amouit, æſtimare debent, quantum in litem vir iuraſſet, etenim text. ille loquitur in iuramento in litem, quod eſt affe- ctionis, vt oſtendit l. ſeq.& de eo iuramento, quod defertur ob contumaciam in non reſti- tuendo poſt condemnationem, iuxtal. qui re- ſtituere de re.ven.vt demonſtrat tex. in l. ideoq́; eo. tit. quod iuramentum in litem defertur, v- bicunque condem natus ad reſtituendum, re- cuſat reſtituere. Barto. in l. in actionibus. num. 10. Caſtrenſ. numer. 6. de in lit. iur. iuramen- tum autem, quod ſibi actor petit deferri, eſt veritatis Bart.& alij in d. l. in actionibus. Hinc Ant. de But. in d. c. fin. ꝙ me. cau conſiderando duplex iuramentum, vnum quod præſtatur ſu- per quantitate rerum amiſſarũ, aliud quod ſu- peræſtimatione, inquit primum præſtari dun- taxat in interdicto vnde vi, vel actione vi bo. rapt.& licet Abb.in d. c.fi.reprobet op. But. ta- mẽ reprobatio Abb. eſt duntaxat circa id, quod non poteſt argui dolus. Caſtr. in l. dolum. C. de dol. Secundò, quia dolus conſiſſftin animo. d. l. dolum.& ex euentu apparet aniimus præce- dens. Bart. in l.ſi concubina.§.. re amo.& actus qui ſequitur, declarat qualis fuerit animus præ- cedens 9. pauonum in ver. reuertendi Inſtit. de rer. diuiſ. Bar. in l. cærera.§ ſed ſi parauesit de le. t. Vnde cùm Lucretia ſtatim propalauerit pe- cunias, quas habebat in ſacculis,& dixerit eas eſſe dotem ſuam,& deinde eas miſerit ad ma- giſtratum,& dixerit eas accepiſſe in cauſam do- tis, præſumitur ab initio id illo animo feciſſe. Caſtre. in d. l. dolum. attento maximè inſtru- mento dotali& clauſulis in eo contétis,& ver- bis per maritum ſæpius prolatis, dequibus te- ſtes ab ipſa producti deponunt, ob quæ non ſi- ne rationabili cauſa potuit credere id ſibi lice- re,& quamuis in hoc errauiſſet, vel quia id ſibi nunquam liceat, vel quia nondum tempus exi- gendi dotem veniſſet, tamen error iuris Ciui- lis excuſat à dolo. I.1.§. ſi quis ignoraus ad Syl- lan. glo. inl. plagij. z2. C. ad leg. Fla. de plagia. l. ſed & ſi lege.§.ſcire autem. de petit. hæred. vbi Bart. & error iuris facit ceſſare dolum Caſt. in l. nun- dicebat Butr. iuramentum de quo inl. ſi quan- 17 quam in fi. prin. de vſucap.& errans † in iure li- 14 do,& in c. fi. quòd me. cau deferri duntaxat in vi expulſiua,& ſic vbi interdicto vnde vi, aut a- ctione vi bon. rapt. agitur. Neq; voluit Abb. aut vllo iure defendi poteſt, quòd in ijſdem caſibus deferantur iuramentum ſuper quantitate rerũ ablatarum,& iuramentum ſuper earũ æſtima- tione. præcipuè quando iuramentũ ſuper æſti- matione defertur ex eo, quia iuſſus à ludice re- ſtituere, recuſat d. l. qui reſtituere, quod iura- mentum in omnibus cauſis, vbi proceſsit ſen- tentia& iuſſus iudicis defertur. Non etiam ob- ſtare videtur, quòd nouerca dicatur commit- tere furtum contra filios mariti, poſt eius mor- tem. l.de his. C. de fur.& actio furti detur pri- uigno contra nouercam Caſtren. ibi, ſicuti& contra vitricum. l. ſi nondum. eod. titu. Nam text. in d. I. de his. procedit, quando res à mu- liere ſubtrahitur, poſtquàm dominium eſt hæ- cet non ſit bonæ fidei, non tamen eſt malæ fi- dei. Caſt. in l.venditioni. nu. 3. C. de vſucap. pro empt. quæ in præſenti caſu faciliùs procedere debent, cùm Lucretia agat de damno vitando. L.error in fi. de iu.& fact. ignor. I. ſi emancipata. 1. quam uis. C. de iu.& fact. igno.& tunc tempo- ris non haberet modum conſulendi peritiores Doct.in d.l. ſi emancipata.ʒ 1 jus declarandi caducitatem non tranſire in harede domini, neque contra hæredem emphyteutæ 2 Mctione⸗ quæ dentur eontra haredes furum.„ vel aliquo modo delinquentium. 3 Mcliones pænales etiam ex maleficiis, qud non da⸗ rentur contra hæredes, dantur hæredibus, ex= cepta iniuriarum actione, 4 Ackie Petri Ant. Anguſ in mat. iudic. conſ. 4 Actio iniuriarum quare non detur hæredi, neque in heredem. b 5 Ius reuocandi donationem ob ingratitudinem do natarij, non tranſit inheredes. 6 Filius antequam petat ſupplementum legitimæ, moriatur, tranſmittit Fus petendi illud ad hæ- redes. 7 Jus adeundi hæreditatem tranſit ad hæredes. 8 Haredes domini, ſi dominus non ſit conqueſtus de felonia vaſalli, an poſſint mouere quæſtionem vafallo,& an filium vaſalli poſſit dominus mo- leſtare. CA SVS XXI. 7* tranſire in heredem domini, neq; contra hæredem emphyteutæ, de ₰4 cidunt Raph. Cuma. conſ. 164 nu. äAz. ver. ex hoc ergo,&c. Caſſad. in ſuis deciſ. in titu. de loc. dec. z.& 3. Ruy. conſil. 168.Iibr..num. 10. Par. in ad. Bar. ſuper l. z. C. de iur. emph. mot. Primò, quia actio ad pœnam,& vindictam non tranſit ad hæredem, neq; con- tra hæredem. l. ſi eum.§. qui iniuriarum. ſi quis caut. I. i. de pri. del. Secundò ob id, quod dixit gloſſ. inl. fin. in fin. C. de reuoc. dona. ſ. feudum non poſſe auferri filio ob feloniam patris, ſi do minus contra patrem tacuit. Ego prædictas de? ciſiones æquitati quidem conſonas,& in iudi- cijs ſequendas, ſed de rigore iuris, non eſſe ve- ras crediderim, etenim contrarium ſuadet tex. in l. Caius. ad Syllan. vbi cauſa priuationis bo- norum contra hæredem non vendicantem ne- cem defuncti, non extinguitur morte hæredis, & aſsignatur ratio, quiaſ. cauſa eſt pecuniaria. Adhæc quòd emphyteuta ob non ſolutionem Canonis cadat à iure emphyteutico, non dici- tur pœna, ſed natura contractus. Bal- inl. placet. nu. 2. ver. 3. not. in Auth qui rem. nu 4. C. de ſa- croſ.Eccl.& dominus eo caſu non dicitur agere ad pœnam, ſed ad rem, vel rei vendicatione, vel condictione ſine cauſa, aut condictione exl. 2. C. de iu. emph. Spec in tit. de locat. nunc ali- qua q. 49. Iaſ. in d. l.2. nume. ui3. verſ. non omit- to,& ſicuti actio ad exhibendum, rei vendica- 2 tio& condictio furtiua dantur contra hære- dem furis, licet contra eos non datur actio furti. l.I. de priua. del. Ita& rei vendicatio, con- dictio ſine cauſa vel ex d. l. 2. debent dari con- tra hæredem eius, qui non ſoluit Canonem, licet contra eũ ad pœnam agi non poſsit. Præ- tereà quamuis actiones ex maleficijs pœnales non dentur contra hæredes delinquentis.§. nuiic autem. Inſt. de perp.& temp. act.l. penult. de in ius voca. l. inde Neratius.. hanc actionem ad leg. Aquil. Actio tamen quæ non pœnam, ſed rei perſecutionem continet etiam ex ma- leficijs vel quaſi, contra hæredes datur. l. 4.§. fi. de damn. inf.& actiones deſcendentes ex con- tractibus dantur contra hæredes etiam ex do- lo defuncti. l. ex depoſito. l. ex contrac. de actio. & obl.. ad ea. õ. fin. de reg. iur. l. ex ea parte..ſin. ‚Vsj declarandi caducitatem non de verb. obl.& quando dolus purgatur per acti⸗- onemdeſcendentem ex contractu, hæres tene- tur ſieuti& defunctus, non attento, quid ad e- um peruenerit. l. ſi hominem.§. datur depoſ. Bart. in d. l. ex ea parte.§. fin. in d. l. ex depoſito, & dolus videtur purgari actione ex contractu, quando illa agitur ad dolum. Iaſ in d. l. ex par- te F.fi.& quando propter dolum agitur ex con tractu teſetur hæres rei perſecutoria, fed non pœnali ex parte agenrtis. Bald. in 1.1.C. ex del. defunct numer. 13. Verùm ad dolum feu cul- pam commifſam per emphyteutam nom ſol- uendo Canonem,& ad relaxationem rei ém- phyteuticæ, agitur actione deſcendente ex cõ- tractu emphyteutico. ſicondictione ſine cauſa: vel ex d. I.2. Spec. d. nunc aliqua.q. 49.& huiuſ: modi actiones continent non pœnam, ſed rei perſecutionem. Hæredi autem directi domini faciliùs competere videntur prædictæ actiones contra emphyteutam, qui non ſoluit, nam a- 3 ctiones † pœnales etiam ex maleficijs, quæ non dantur contra hæredes, dantur hæredibus, ex- cepta iniuriarum actione. d.§.non autem. d.1.1. de priu. del. Hinc actio legis Aquiliæ, quæ con- tinet petitionem damni,& pœnam. l. prætor.§. 1. verſ. nam ibi principaliter de iniu. datur hæ- redi, licet non contra hæredem. d. l. inde Nera- tius.. hanc actionem. d.§. non autem,& actio in factum ex Edicto prætoris, de quo in l.i. ne quis eum,& c.& ſi non datur contra hæredem, tamen datur hæredi. d. l. I. de priu. del.& regu- lariter actiones ex maleficijs, vel quaſi, quæ cõ- tinent rei perſecutionem, dantur hæredi. I. ſi cum exceptione.§. poſt annum. l. quod dixi- mus. 5. fin. quod met. cauſ.& actio †iniuriarum non darur hæredi, neque in hæredem, duabus ſpecialibus rationibus. gloſſ inl. iniuriarum. la 2. in prin. de iniur. Prima, quia non eſt in bonis noſtris antequam litem ſuper ea conteſtamur. J.iniuriarum vltima, deiniur. Secunda, quia continet vindictam, non rei perſecutionem. d. l.prætor.§. i. verſ. nam ibi principaliter,& ab a- ctione iniuriarum non licet argumentari ad a- lias actiones etiam pœnales. d.§. non autem. d. 1.i. de priu. del. d.l. prætor.§.]. Neque obſtare vi- dentur tex. in l. 1. in I. his ſolis,& in l. fi. C. de re- uoc. donat. tùm quia pœna, de qua in his legi- bus, fuit inducta ex quadam ſpeciali æquitate extra ordinem, ideoque fuit ſpecialiter conſti- tutum, vt non tranſeat ad hæredes. Cyn. in d. l. . circa fin.& in d.l. fin. in fin. Vnde ad alios ca- ſus extendi non debet. l. quod verò de legibus, tum quia Cyn in d.l. fin. de reuo. don. in fin aſ- ſeruit, licet ius reuocandi donationem ob in- gratitudinem donatarij non tranſeat ad hære- des, tranſire tñ ius reuocandi quaſi cauſa nõ ſit ſecuta,& Bald. num. z. dixit tranſire ad hæredes ius reuocandi donationem ob pacta non ſerua- ta, idq; communiter comprobari, inquit Rip. ibi. q. 63.& quamuis ipſe teneat contrarium, quando agitur ad reuocationem condictione ex d. l. fixtamen ſi agatur cõdictione ob cauſam, quaſi cauſa nõ ſit ſecuta, fatetur ius agendi tran- b ſire 4 non adtent Bw. m 1 45n m . Actlone dlte dolam 1o.* m.lalin 1. d Nier dolum Adar elperſecut Aa 2, qui nonſ rdams am leß 6s,dantur hzæ B us, en b one. d.ſ. non; an. al olegis Aquil& acar ani& pœnat ³ ann aliter de ini aurk. ahæredem. d äeNen. .d. H. non au m&h drztoris, de E inlune udatur con anetm dL. depriu idreg. leficijs,vel q qwxci. nem, dantt! redii Oſt annum.* odciu cauſ.&actiq i munn eque in hare, dui gloſf inl.& unm ima,quian6) dinba em luper ea= eta dciniur. S* da,g œnales. d.. aulelhe tor. l.. Ne bfaren s ſolis, K it— Ccen œna, de q 2. quadam ſpf i 5 que uit ipe zerco wn Ih at ad hæred— Jf. at 1 3 alicsd -m m se legibl .L quod c. 1 Kin.de reud— andi dons—+ here * t 1. 44 ari non. abol euocandi 4 netelt „dinit trafh alen .. 1 1 tur cödict 1endro uta ftetus= ſ 4— 4 Liber III. ſire ad hæredes, quia eſt fundatũ ſuper cõmuni bus regulis,& naturali æquitate,& condictio ob caulam,& ſine cauſa, quò adrẽ præſentem, videntur eadem& ſimul concurrere. l. I. verſic. ſed ſi ob cauſam iunct. gloſſ. in verb. condictio- ni. de cond ſine cau. Neque contrarium ſuade- ripoteſt, ex eo quodlegimus, facultatem de- clarandi libellum ambiguum non tranſire ad hæredem. gloſſ. in l. idem Pomp. ſcribit ½ fin. de rei vend. etenim caſus ille eſt longè diſsimilis. Nam in eo agitur de declarando factoà defun- cto,& ſuæ voluntatis quis debet eſſe declara- tor. At in re præſenti agitur de poteſtate facien- di actum, qut fieri poteſt ſola volũtate declara- ta,& quæ facultas tranſit ad hæredes. Hinc in legitima, quæ ſuppletur ipſo iure, ita demuùm, ſi à filio peratur. gl. in l. ſcimus in prin. C. de inoff. teſta. quam ſequuntur Bar.& communiter alij, 6 ſi filius jantequàm petat ſupplementum, mo- riatur, tranſmittit ad hæredes ius petendi illud. Salyc. in dictal. ſcimus in prima quæſt. Alexan. conſilio 150. numero 8. lib. 2. Dec. conſi. 218. nume. 4.& in aditione hæreditatis, quæ fit ſola voluntate declarata.§. item extraneas,&§. pe- nult. Inſtit. de hæred. qual. ſi hæres decedat an- tequàm declarert, an velit eſſe hæres, † ius deli- beraudi, an velit eſſe hæres,& facultas declaran- di ſuam voluntatem, tranſit ad hæredem. l. cum antiquioribus. C. de iu. delib.& in compenſa- tione, quæ non ſit ipſo iure, niſi à parte oppo- natur. gl. in l ſi conſtat. C. decompen. ſi defun- ctus eam non opponat, ius opponendi,& com- penſandi tranſit adhæredes. Tandem text. in d. 1. z. inquit, domino volente,& ſi dominus vo- luerit, veràm mortuo domino, hæres dicitur dominus.§. pen. Inſtit. de hæred. qual.& diff.& ſiue qualitas illa domini dicatur adiecta verbo importanci voluntatem, ſiue verbo importan- ti expulſionem, ſatis eſt quòd adeſſe reperiatur tempore, quo voluntas declaratur,& emphy- teuta expellitur. l. Mela. in princ. de ali. leg. l. in delictis.§.ſi damnum extraneus. de noxal. Nec me in contrariam ſententiam trahit, quòd di- xere gloſſ.& Bald. in cap. 2. quib mod. feu. amit. in c. 1.§.porrò quæ ſit prima cau. benef. amitt. in §. inſuper de prohib. feu. al. ſcilicet, ſi vaſallus committat † feloniam, ob quam feudo veniat puniendus, ſi dominus in vita non ſit conque- ſtus, non poſſe hæredes domini mouere quæ- ſtionem Vaſallo,& ſi Valallus decedat ante fa- ctam coutra ſe à domino querelam, non poſſe eius filium moleſtari, quod communiter rece- ptum eſſe aſſeruerunt lIac. de S. Georgio in ſua inueſt. feud. in verb. dictiq; Vaſalli promiſerunt non committere feloniam numero Curt. in tract. feud. in 4. par. in vltimis. q. Nam præter id, quòd Iſer.& Afflict. in d.§. porrò, And. Sicu. in cap. fin. de donat. contrarium tenuerunt, prædicta Doctorum concluſio videtur intelli- genda in his, quæ cadunt in nomen iniuriæ„vel offenſæ domini, de quibus loquuntur text.& gl. in d.§.1ů. qui. mod. feu. amitt in d.§. inſuper,& in d.5. porrò. His enim duntaxat caſibus proce- 14 Necelſaria omiſſa vitiant teſtamentum. Conſtlium XJ 44 dere poſſunt rationes allegatæ per Bald.& ali- os, ſcilicet text. in I. rei iudicatæ.§. fin. ſolut. ma- trim.& in l. 1.§. fin. ad Syllan.& argumentum ab actione iniuriæ, vel ex delicto deſcendente, quòd ſi Vaſallus requiſitus recuſet præſtare de- bita ſeruitia, vel inueſtituram infra annum,& diem non petat, aut feudum alienauerit, aut hominem proditoriè occiderit, vel aliud quid fecerit, vel omiſerit, quòd non dicatur offenſa domiai, non ita planè procedere videtur præ- dicta ſcribentium opinio, neque his caſibus vendicant ſibi locum rationes per eos allega- tæ, niſi dominus poſt acceptauiſſet ſeruitia, vel quid aliud feciſſet, propter quod dici poſſet e- um remiſiſſe caducitatem. iuxta l. poſt diem de leg. commifl.& tradita per Bald. in tit. quæ fu. prim. cau.&c. in princip. numero 2ꝛ. verſicul. ſed quid ſi dominus. Ratio autem differentiæ ma- nifeſta videtur, quia in primo caſu Vaſallus pri- uatur feudo in vltionem iniuriæ domini.§. de- nique in tit. quæ ſit prima cau. Ideoque ad do- minum feudum deuoluitur. In ſecundo autem caſu videtur priuari ex natura contractus, vt in non præſtante ſeruitia, vel non petente inueſti turam, aut feudum alienante, aut in eo qui non poteſt ſtare in curia ſine dedecore, vt in cap. 1. an ille qui interfect.&c.& ad feudum ſi ſit anti- quum, admittuntur in primis exemplis deſcen dentes, deinde proximiores agnati, vr poſtali- os quos refert, tradit Curtius in tract. feud. in/. par. quæſt. 4.& 5. in vltimo proximiores agnati excluſis deſcendentibus delinquentis. d.§. de- nique. cap.:ſi Vaſal. feu. prin.&c. 6. ſi Vaſallus culpam ſi de feu.fuer. contro. S V M A RIV M. I Abbreuiatura Notarij mortui no babens ſignum, & ſubſoriptionem non valet, 2 Nemo poteit inalium plus iuris transferre, quàm ipſe habet. uiaturam, ſtanduméſſe abbreniaturæ. eeeeen, Land Lh, 4 Inftrumentum quando ex abbreuiatura poſſit le- udri. 3 Vbi eſt diſſonantia inter inſtrumentum,& abbre- 5 Schedula teſtamenti reperta inlibro Notarij, vt valeat, quid opus ſit. 6 Condemnatio vt ſit valida quid requiratur. 7 Tabellionis ſoriptura vt faciat fidem, neceſſe eſt illum de actu fuiſſe rogatum. 8 Seriptä in vno inſtrumento, vt cenſéatur repeti- tum in alijs contentis in eodem libre, quid opus ſit.. 9 Vnſtrum entum aliquod an fuerit publicatum, ſu- mitur argumentum à conſuetudine Notarij. 10 Teſtator inſtituendo hæredes, præſumitur volu- uſe facereteſtamentum,& non codicillos. II Notarius an cenjeatur rogatus apponere clauſu- las conſuetas,& num 13, 12 Ea quæ ſunt de more ciuitatis omiſſa in contractu non cenſentur expreſſa. 15 Error Petri Am. Anguſ⸗ in mat. iudic. crim. 15 Error Notarij quando praſumatur dolo Jfattus, & quando non. 16 Notarius qui fuit rogatus ꝓoteſt apponere clau- ſulas conſuetas, alius autem illomortuo non po- test. 17 Iudex non porest extendere dictionem illam, erc. niſi parte citata. 18 Sub dictione,&c. comprehenduntur ſolum ea, quæ ſunt de natura attus. 19 Conſuetudo vbi vario modo probatur; Rtatur iu- ri communi. 20 Conſuetudo ſeu præſcriptio quæ eſt contra ſus, non poteſt extendi ad alios actus. b 21 Probatio generalus non ſuflicit ſed debet ſpeciali- ter fieri. 22 Probata poſſeſſione,& præſcriptione vnaus actus iurisdictronis, quando verumidem ſit de omni- bus altibus, qui ſunt ſat eadem ſpecie. 23 Sapiens cuius conſilio teſtator ſuum telamentu remiſit, quid poſſit circa teſtamentum eicere. 24 fudex quid poſſit facere circa inſtrumenta. 25 Soriptura teſtamenti reperta in libro Notari non perfetta, an probet voluntatem teſtatoris. 26 Statutum non habet locum, niſi qualitas aſtatu- to requiſita probetur. b 27 Attaſtationibus nulla eſt adhibenda fides, cum depoant non veriſimilia. b 28 Teſtes licet ſecundum verba claré probent; ja- dex tamen ſi ſibi videbitur, potest illis non ad- hibere fidem. 4 29 Caſus in quoſentenria vitiatur. 30 Scheda repleta additionibus& cancellationi- bus, an& quando ſit vitiata ac nulla. 31 EA rbum tacitare, inductum addiminutionem, non debet operari contrarium, id est, relictum. 3² ynterpretationem in dulio fieri vt actus valeat, quando verum ſit. 33 NMihil eſt, quod mapis debeatur hominib. quàm vt vltimæ voluntatis liber ſit ſtylus, quomodo intelligatur. 34 Verbum relinquo quãdo adicitur certæ rei, non poteit trahi ad inſtitutionem. 35 yn iuere boſtquam aliquis elegit vnam viam, non poteſt ad aliam redire. 36 C odlicillis quomodo dari poſſit hereditas. b CASVS XXII. X Va ſunt cauſa inter filias Michaë- lis.& Lazarum. Primaconuentio- h nis, in qua dictæ filiæ ſeu earum 7 Procurator petijt declarari quan- ̊☚4 dam ſcripturam, quæ fuerat in pu- blicam formam redacta cum auctoritate con- ſulum, collegij, Notariorum Placentiæ, non ha- bere vim inſtrumenti, neq; potuiſſe redigi in publicam formam,& quatenus dicta ſcriptura publicari potuiſſet, petijt declarari in publican do, non potuiſſe addi aliqua non contenta in aſſerto originali,& inter cætera non potuiſſe addi clauſulam. Hoc autem volo eſſe meum vl- timum teſtamentum, nec clauſulam, ſi non va- let aut valebit iure teſtamenti, valeat iure codi- 1 cillorum,& omni meliori modo, neq; clauſu- lam,& de prædictis idem teſtator rogauit me Nortarium, vt publicum conficiam inſtrumen- tum,&c.& omni in caſu teſtamentum eſſe nul- lum ob præteritionem vnius filiæ, quæ tempo- re teſtamenti erat nata, vel ſaltem ruptum na- tiuitate alterius filiæ poſt natæ. Altera eſt cauſa recõuentionis, in qua Lazarus poſt narrata mul ta ad oſtendendum dictam ſcripturam potuiſſe redigi in publicam formã, etiam additis dictis claufſulis, petijt attenta continuatione poſleſsio nis faciæ in hæreditaté,& de hæreditate in hæ- redem, concedi nuncium ipſi vti hæredi ſcripto in teſtamento Michaelis, qui eidem atsiſtat, do- nec tenutam& realem poſſeſsionem bonorũ, & hæreditatis dicti quondam Michaélis appre- hendiderit,& quatenus expediat eundem La- zarum aſſociet, ad tenutam& corporalem pol- ſeſsionem bonorum didti quon. Michaelis. Quò ad primum, cùm abbreuiatura † No- tarij mortui non habens ſignum& ſubſcriptio- nem Notarij, non probet. Bald.& Angel. in J. Lucius de teltamen. mil. Bald. in l. contractus. num 5. C. de fide inſtrumento. non videtur ex ea poſſe leuari inſtrumẽtum quod faciat fidem, vt argum entatur Bald. inJ. fideicommiſſa.§. r. de legat. tertio,& quamuis Salyc. in dicta l. contractus, in ſexta quæſt. Alexand. conſi. 14. in 6. Curt. lun. conſi. 62. Dec. conſil. 447. Ruyn. conſilio 159. aſſeruerint ex huiuſmodi abbre- uiatura poſſe leuari auctoritate iudicis inſtru- mentum. quod faciat fidem, tamẽ contrariam ſententiam pleriquetenuere. Alexand. conſilio 4l. libro primo,& latiùs. conſilio 153 lib. ſecun- do, Rub. Alexand. conſil. 94. vbi refellit ſenten- tiam Salyc. Alexand.& Decius. Idem tradit Brun. in tract. de form. in titulo de probatio.& præſumptio. ſolenn. adhibitæ colum. 18. verſic. & ideò ſcripturæ Norariorum mortuorum vbi allegat Caſtren. Anton. de Butr. Angel. Anchar. Io. de Anan. Lud. Bolog. Corn.& Alexa.& hanè opinionem deſendunt Cagnol. in l. ſi librarius. nu. 36. de regul. iur. Crauet. conſil. 216. num e. 5. eamque ſeruari ſcripſit Apoſtil. ad dict. eonſil. Alexand. 14. eandem ſequitur Ruyn. conſilio 144 numer. 9. lib. quarto,& clariùs ac fuſiùs conſil. 1I. num. 23. lib. 3. quæ videtur poſſe com- probari. Nemo enim poteſt dare id, quod non habet, † vel in alium transferre plus iuris, quaàm ipſe habeat, vnde ſi abbreuiatura ſine ſi- gno& ſubſcriptione non haber vim probandi, non etiam poteſt eam dare inſtrumento ex ea leuando, præcipuè cùm traditum ſit, vbi du- bitatur de fide inſirumenti extracti recurri de- bere ad abbreuiaturam& matricem,& vbi eſt diſſonantia inter inſtrumentum& abbreuia- turam, ſeu primam originalem ſcripturam, ſtari ſcripturæ primò factæ,& ſic abbreuiaturæ, Bartol. in l. Sempronius. de leg. 2. Baldus in l⸗ Imperator. numer. quarto. verſic. ſed nunquid de ſtat. hom. Prætereà Alexa.& alij, qui tra- didere ex huiuſm odi ſcriptura poſſe leuari in- ſtrumentum faciens fidem, loquuntur in caſu quo 1 1.3 U teltamen Di. rnisflie Ptl. lerure nètum quod ½ atfden .** d. inl. fideis Fauſ, quamuis Sal.= dn. uæſt. Alexan x 1l.gn . Dec. con.„ Nun 1 rint ex huiu labbt. auGoritate 1. IS ikh hdem, tan a& Mrarin tenuere. Aler zcoalli dus. conſilio biccu- afil. 94. vbi= tketr 1.& Decius mtl m.in titulod'bubt adhibitæ coſ.π⁷8. Ki ariorum m nri on. de Butr. 1=.An og. Corn.& a. An at Cagnol.i llibras wet. conſt= nun fit Apoſtil. Aidan n ſequitur.coch auarto,& qj 3.quz ridet. 1 im potelt 2d, db lium tran dlus) “ Iraſel- Mdlet bbrek neel? robats enon haber. m dare 11 nee am tradi ² it SCn. 1„ 4 omentiexln ae ram& matt dbr 1 r Krumenl pturi. 4 nale nitinn n ond euiatl dfacr, J du 1 ocius-de 4 oonc wWarto-kerh aaimr A Alexa. 4 unn 7„rura„cal diſcriptut 1 nna ſe col Liber III. quo abbreuiatura eſt in mundum redacta,& in ea nullum adeſt vicium, vt exprimuant Bald. in dict. l.fideicommiſſa.§.l. de legat. tertio. Deci. Curt.& Ruyn. in conſil. ſuperiuùs allegatis. Ve- rùm abbreuiatura, de qua agitur, non poteſt dici redacta in mundum, neque carere omni vitio,cùm ſit plena Apoſtillis, additionibus in margine factis, cancellaturis, interlineationi- bus. Bald. inl. contractus. numer. 10. C. de fide inſtrument. Loquuntur quoq; Alexand.& alij in caſu quo in abbreuiatura adeſt clauſula illa. Actum in tali loco&c. vt exprimunt Caſtrenſ. quem ipſi allegant inl. ſi is. de teſtament. Alex. dict. conſil.4. nume. 15. 17.& 31. Curt. dict. con- ſil. 162. Ruyn. dict. conſil. 159. aumer. 12. Item Alexand. dict. conſil. 153. num. 8.& num. 11. Ru- yn. conſil. 44: num. 9. lib. 4. requirere videntur 8 qaòd filia, in qua reperitur abbreuiatura, habe- 4A at ſubſcriptionem& ſignum Notarij, quo fœaſu vel de iure, vel de æquitate poteſt ex ea leuari inſtrumentum publicum. Bartol inl. ſi quis ex argentarijs g. ſi initium. num. 32. vſq; ad finem. de eden, Prætereà ſi in libro Notarij reperiatur 5 ſchedula teſtamenti, ſi non reperiatur ſcriptũ, quòd teſtamentum fuit lectum corã teſtibus. exillo teſtamento nihil debetur, neque poreſt publicari. Bartol. inl. fideicõmiſſa§. quotiens. de legat. tertio.& ſi reperitur aliquis cõdemna- illa verba, lecta& ſententialiter promulgata, condemnatio non valet, licet reperiatur in ar- Conſilium AII f terminis propoſiti caſus. Bartol. in l. ſciendum. numer. II. de verbor. obligatio.& vtile eſt, quòd Notarius in inſtrumento ſcribat ſe rogatum, quia ſi mortuus eſſet, vel non recordaretur de rogatione inſtrumenti, pro nihilo eſſet inſtru- mentum. Innocent. in c. i, numer.. de fide in- ſtrument. Bartol. inl. ſi quis ex argentarijs.§. ſi initium. numer. 29. de eden. Alexand. dict. con- fil. 153. libr. 2. numer. 9. vſque ad numer. 16. Et ſi in libro Notarij adſint multa inſtrumenta, quamuis dicat in vno ſe rogatum, id tamen re- fertur duntaxat ad illud inſtrumentum, nõ ad alia in eodem libro poſita, niſi in principio di- catur, hic eſt liber fin quo continentur ſcriptu- ræ de quibus fui rogatus. Bartol. dict.. ſi initi- um. numer. 30. Alex. dict. conſil. 153. numer. il. vbi vult, ſi in quodam folio de per ſe quod dici- tur repertum in quadã filia, in qua adſunt aliæ rogationes Notarij, adſit ſcriptura vltimæ vo- luntatis, huiuſmodi ſcripturam nihil valere, ſi non appareat Notarium de ea fuiſſe rogatum & publicauiſſe. Quæ omnia in re præſenti con- cludere videntur, ſcripturam de qua agitur. nõ habentem ſignum aur ſubſcriptionem Nota- rij, neque repertam in filia habente ſignum aut ſubſcriptionem Notarij,& quam non conſtat 6 tus, †& in ſcriptura condemnationis nõ adſint chiuio publico. Bald. dict§. quotiens,& in l. ſi jis. verſic. prædicta. de teſtam. Et ſi in abbreuia- tura Notarij reperiatur aliqua ſcriptura conti- nens reſtamentum,& nomina teſtium omiſſa ad librum ordinarium Notarij, ſt in illa non eſt ſcriptum de manu Notarij actum tali die&c. præſumitur non fuiſſe relecta,& non poteſt pu- blicari. Caſtrenſ. dict l. ſi is. numer. 4.& inſtru- mentum teſtamenti eſt imperfectũ, ſi eſt ſcri- ptum à tabellione,& non eſt lectum neq; præ- fumitur lectum, niſi tabellio hoc dicat. Bald. inl. ſtatutis. nu. 1. C. de ſent. ex breuic. recitan. erſi reperiatur ſcriptura Notarij continens in- ſtitutionem hæredis,& legata& nomina teſti- um, neque apparet quòdteſtator plùs voluerit ſcribere, ſi non habet ſubſcriptionem Notarij, mam. licet reperiatur inter abbreuiaturas No- tarij mortui, quia non eſt perfecta reſpectu vo- luntatis,& ideò ad ſignificandam rem perfe- ctam, Notarij ſubſcribunt hoc modo, Actum in tali loco. Bald in Authen. quòd ſine. num. 1. C. de teſtamen. Caſtrenſ. in l. hac conſultiſsima. in 9 fuiſſe publicatam, aut de ea Notarium rogatũ non potuiſſe redigi in publicam formam. Qui- bus accedat, quòd ex inſpectione filiæ abbreui- aturarum Notarij, qui aſſeritur rogatus de di- cto teſtamento, apparet Notarium illum fuiſſe ſolitum in fine omnium inſtrumentorum, de quibus rogabatur, apponere verba illa,& de prædictis&c.& in fine omnium teſtamentorũ ſolitum apponere clauſulam. Hoc autem volo &c.& poſtremò clauſulam,& de prædictis idẽ teſtator rogauit me Notariũ&c. quarum feùm nulla reperiatur in fine ſchedæ, quam aſſerunt eſſe teſtamentum Michaẽélis præſumendum eſt Notarium illam nõ publicauiſſe,& de conten- nec ſignum, nõ poreſt reduci in publicam for- 10 tis in ea non fuiſſe rogatum: neque huiuſmodi ſcripturam habuiſſe pro inſtrumento publico. Sed etſi nota illa potuiſſet redigi in publicam formam, non tamen illi potuit addi verbũ iure inſtitutionis, vt in fortioribus terminis, nem- pe in caſu quo Norarius habet poteſtatem à te- ſtatore extendendi ad conſilium ſapientis, cen- ſuit Bartol in. illa inſtitutio de hæredit. inſlit. Bald. in l.captorias. C. de teſtam mil. Non etiã potuiſſet addi clauſula codicillaris, nam fteſta- tor inſtituendo hæredes, præſumicur voluiſſe facere teſtamentum, non codicillos. l. non co- princip. numer. 5. C. de teſtamen. Et quamuis Abba. in c. cùm P. tabellio velit non requiri, quòd protocollum legatur, tamen non negat quin ſit neceſſarium, quòd vel contractus vel teſtamentum quod agitur, publicetur coram 7 teſtibus. Inſuper ad hoc † vt ſcriptura tabellio- nis faciat fidem, neceſſe eſt illum de actu fuiſſe rogatum. ſ. non autem, in Authen. de tabell.& dicillum. C. de teſtamen.& ad hocvt teſtamen- tum valeat in vim codicillorũ, requiritur quòd teſtator id expreſsè dicat.l.fin. C.de codicill.& licet ſæpiſsimè apud Docto. legamus Notariũ I1 cenſerifrogarum apponere clauſulas conſue- Notarius non præſumitur rogatus, maximè in tas. Bald. in l. fin. C. de fideiuſſo. tamen iura per Docto. allegata id non probant. imò text. in J. quòd ſi nolit.. quia aſsidua, de ædil. edict. pro- bat contrarium. Etenim vult quia promiſsio duplæ eſt ſolita præſtari, ſi non ſit præſtita, agi poſſe vt præſtetur. Ex quo vult rriam„quòd ſi non Petri Ant. eAAng. in mat. iudic. conſ. non ſit ſcripta in contractu, Notarius non cen- ſetur de illa rogatus, neq; eam poteſt· appone- re, aliàs fruſtra peteretur eam à venditore præ- ſtatiContrarium quoq; probat text. inl. fin. C. de fideiuſſ. nam ſi ex eo quòd ſoleat aliquid ap- pont in inſtrumentis, haberetur pro appoſito, fruſtrà Imperator timuiſſet, ne ſimplicitas N 0- tarij noceret creditori, propter quod edidit le- gem illam. Nec me mouet quod dixit Socin. in J. Gallus.§.idem credendum. de libe.& poſthu. circa fin. Poſtquàm Imperator id ſtatuit in eo text. quia erat ſolitum poſſe trahi ad alios ſimi- les cäſus Etenim ex hoc inferri quidem poſiet, vt quæ ſolita ſunt fieri, poſsint vel debeant ex- preſſalege caueri, nõ autem vtomiſſa habean- tur pro appoſitis vel expreſsis, antequàm id le- ge cautum ſit. Prædictam quo q; concluſionem non probat tex. in c.cùm M. de conſtit. Etenim in eo text. clauſula illa, niſi in tantum excreue- rint Eccleſiæ facultates&c. habetur pro expreſ- ſa, non quia eſſet conſueta apponi, ſed quia ex- primi debuit, cùm ex natura actus ineſſet. Ripa ibi num. 39. bræſuppoſita tamen pro veracom- muni prædicta concluſione, ea reſtringi debet, vt Notarius cenſeatur rogatus de clauſulis con ſuetis, vbi reperiuntur ſeriptæ in teſtamento, alids ſecùs. quod probat text. in dict.§. quia aſsi- dua.& in d.I.fin. inducendo, vt ſuprà idem pro- 12 bat text. in l. licet. C. loca. vbi ea quæ ſunt †de more ciuitaris omiſſa in contractu non cenſen- tur expreſſa, vnde Angel. ibi ſcripſit, ſi in ciuita- te mos eſt, in aliquibus inſtrumentis adijci cer- ta verba, ſi reperiatur inſtrumentum abſq; illis verbis, nõ debere ſuppleri ex conſuetudine ci- uitatis,& ſi ſolitum eſt aliquem cõtractum ce- lebrari fub certa formas ſi contractus aliquis re- periatur celebratus ſub alia, ſtabitur literæ,& ex conſuetudine non ſupplebitur. Idem velle videtur Bald. in Rubric. C. de reuocan. his quæ in fraud. creditor.& ob prædictas Bald.& an- gel. ſententias Apoſtill, ad Bald. in l. fin. C. de fi- deiuſſo. ſcripſit, dictum Bald. ibi, ſcilicet Nota- rium intelligi togatum de clauſulis conſuetis, eſſe verum, ſi illas appoſuit in inſtrumento, ſe- cuùs ſi illæ nõ reperiuntur ſcriptæ in inſtramen- to,& in his terminis, ſcilicet vbi clauſulæ ſolitæ reperiantur ſcriptæ in inſtrumento, loqui vr- dentur Docto. excellen. allegati. Etenim dixe- runt clauſulam codicillarem appoſitam in te- ſtamento cenſeri appoſitam ex taeita volunta- te teſtatoris, cùm ſit conſuetum. Alex. conſil.l. numer. 22. lib.. Dec. in dict. c. cùm M. numer. 7. iu dict. I. vt liberis. numer. 14. Rnyn. conſil. 15. numer. 24 lib. 2. Crauet. conſil. 75.& ſic præſup- ponunt eam eſſe in teſtamento appolſitam,& in his terminis loquitur etiam Bald. in l. i. nu- mer.i. ſolut. matrimon. In re autempræſenti clauſula aliqua codieillaris non reperitur ſcri- pta in ſcriptura, quam dicunt teſtamentum Michaelis. Adhæc id, quod dixêre Docto. ſcili- 13 cet Notariam † cenferi rogatum de clauſulis conſuetis, reſtringitur per Apoſtill. ad conſili- um Alexaud. 28. numer-4. lib.z. vt procedat ſo- lum in his, quæ reſpiciunt executionem, v clariorem elucidationem, non autem in his, quæ diſpoſitionem& nouũ effectum, qui alias non venirer, inducunt, idq; confirmant ex his. quæ dixit Angel. in dict. l. licet.& Bald. in dict, Rubric. C. de reuocan. his, quæ in fraud. credi- tor. numer. i. Clauſula autem codicillaris in- ducit nouam diſpoſitionem& nouum effecũ, qui aliàs non veniet in teſtamento. Sed etſi No- tarius cenſeretur rogatus de clauſulis conſue- tis, etiam quòd non eſſent ſcriptæ in inſtru- mento, tamen id non procederet in his, quæ ſunt de ſubſtantia actus. l. teſtamentum. C. de 14 teſtament. vbi neceſſaria † omiſſa vitiant teſta- mentum. Felin. in c. ex literis. num er. 13. de pro- bat. in c.cùm M. numer. 7. de conſtit. vbi com- probat Deci. numer. 7. Rip. numer. 44. Nam& Notat ius cui commiſſum eſt à ludice vt publi- cet& authenticet abbreuiaturas Notarij mor- tui, non poteſt ſupplere circa ſubſtantialia. Io- an. Andr. in add Specul. in titul. de inſtrum ed. §.oſtenſo ſuper verſiculo, quid ſi abbrenfatura in addi. ſcilicet, quæ incipit inſtrumentum. A- lex. dict. conſil.1533. numer. 14. etiam ſi Notario dara ſit licentia addendi& minuendi,& inſtru- mentum prout melius poterit conficiendi ad conſilium ſapientis. Ioan. Andr. in add. ad Spe- cul§. inſtrumentum. colum. 4. verſic. item op- ponitur quòd res aliter geſta fuit ſuper verbo 15 inſtrumento,& licet error † Notarij non præ- ſumatur dolo factus. l. Penultim. C. de his qui ſibi aſer. l. quotiens.§.i.vbi not. Bartol. numer, 3.de hæred. inſtituend. Id tamen non procedirt, vbi erratum eſt circa ſubſtantialia teſtamenti. J.iubemus.§. fin. C. de teſtamen. Item non pro- cederet vbi de iure aliquid debet exprimi in actu qui agitur: tunc enim ſi ſit omifſfum non videtur ineſſe etiam ſi ſit ſolutum. Bald. in dict. I.licet. in fin.& non ſufficit quòd ſoleat expri- mi, ad hoc vt valeat diſpofitio. Felin. dict. nu- mer. 7. Verùm ad hoc vt teſtamentum ſuſtine- atur in vim codicillorũ, eſt de ſubſtantia, quòd teſtator id exprimat.l.fin. C. de codicill. Non- 16 nulli etiam eenfuére Notarium, †qui fuit roga- tus, poſſe apponere clauſulas conſueras, alium veròô illo mortuo miniméè. Andr. Sicul. conſil. 9. lib. 4. Hippolit. ſingul. 123. Apoll. ad Abb. in dict. c.cùm M. numer. 5. in Apoſtill. incip. adde quòd iſtud dictum. Idq́; comprobarunt ex eo. quod in fortioribus terminis ſcripſit Bald. in Rubric. C. de fide inſtrument. numer. 22. ſcili- cet Notariam, qui fuit rogatus de actu, poſſe explanare detruncatas orationes, vt eſt renun- ciando&c. conſtituendo&c. alium verò id mi- nimè poſſe, quod etiam tradidêre Bartol. Bald. Imol. Angel.& Comen. in l. Gallus.§. idem cre- dendum de liberis& poſthumis. Abb. nume. Felin. numer... in c. cũm P. de fide inſtrument. quorum ſententia receptior videtur, quĩcquid dixerit Bartol, in l. argentarius. in fin. princip. de edendo.& quamuis afius Notarius poſsit facere huiuſmodi extenſiones cum Iudicis au- toritate. d. c. cùm P.& Dodto. ibi,& in d.. idem credeu- Klunt EkAA ner ec D nond efe 1 Sin t t,Ida.. e t 9 * h Lonh 1 Ma let..jic ai s 4 6 n.his end 1nh ulanei g. 6 onem no nsn 1 teltament edi ariafomila b 4 mterls num eln ner.),de con epro. „ Rdnume dan ſſum eſtälud— Dreuiaturas!l di ler 1r 8cſm crcaſah& 1ahgg Cul. in titul. d. Oχ u. d fa nmel culo, quidſiſ E2 ainm inciph inſtrd* um.h umer.14. etig Kotm ndi& mnue Keinkn, us poterit q † riedchal loan. Andr. it* adgh. vcolum. 4 6 ½ äteng. ider geſta fuſ Jernhh error †Nos* onm l penultim keböͤm (..rbinot. Ir.. nume. d. Ildtamen roccdt . dubi ſubſtantiatt Kawem etettamen. t=nonpe aliquid deß aprini c enim ſi ſit ⸗ Komm ſit ſolutun ETd.hnei ſuffcit qud“ daater diſpoßtio. fdid- ocvt teſlam m lus drü, eſtde ſu †. ¼iad „Lin. C.detill N Notatium ☛ futt clauſulas cii tassn inime. Angt duleun ngul. 123. 4 adaͤbdi er.; in Apolt ncip ls ldc; compt— una 1 terminis t tnus 4 fuit rogatu Edtu, caͤm.de* aleg amdis allus 2 uds tenfiones ² ſis & Docdto!- caus Liber III. eredendum, tamen id ad rem non faceret, cùm non agatur de extendendis orationibus trun- catis, ſcilicet dictione illa&c. In quibus termi- nis loquuntur Docto. in dict. locis ſed de ad- dendis nouis clauſulis, quæ neq; explicitè neq; implicitè ſunt expreſſæ, præter id, quòd Iudex 17 †non poteſt extendere dictionem illam&c:ni- ſi parte citata, ſi rectè ſenſit Imol. in l. Gallus.. 18 idem credendum. in fin.& ſub dictione †&c. comprehenduntur ſolùm ea, quæ ſunt de na- tura actus: Iaſ.poſt alios, quos allegat in dict.5. idem eredendum. numer.7 clauſula autem co- dicillaris nõ eſt de natura teſtamenti, imò Do- cto. in dict.g.ĩdem credendum.volunt non etiã comprehendi ſub dictione&c. clauſulam de- rogatoriam. Tandem ſiverum eſſet, quòd clau⸗ ſula codicillaris in publicando potuerit inſeri ex eo ſolùm, quòd ſit ſolita apponi, nihil debet operari, præcipuè quò ad excluſionem poſthu- mi nondum concepti, ſi rectè ſenſit Bartol. in l. 1. quæſtio. õ. de iure codicill. Alex-cõnſil⸗A1lib. 1. Conſil. 52. numer. 29. libr. 4.& quamuis Imol. inl. filio præterito. de iniuſt. rupt. quem Docto. frequentiori calculo fuerunt ſequuti, refellat Bartol.ſententiam, tamien eam ſequuti fuerunt plures, quos referunt& ſequuntur Iaſ⸗ in Au- thentic. ex cauſa. numer. 24. C. de liber. præteri- Socinus conſil. 93. lib. 4. Ruyn conſil. 6. numer. 3. libr. r. quam ſententiam nunc eſſe eommu- nem,& procedere etiam, quòd teſtator tanto tempore ſuperuixerit, quòd potuerit mutare teſtamentum, aſſerit Apoſtill. ad conſil. Alex. 26.& 41. lib. i. conſil. 30. lib. 3.& vbi rectiuùs ſen- ſiſſent Imolenſ.& qui eum ſequuntur; tamen ratio allegata per lmol. quia ſcilicet videtur te- ſtatoris voluntate appoſita cùm ſit coram eo lecta, quam etiam recenſet Alex. conſil. 42. nu- mer. 5. in fin.& nume. 10. Rip. in l. centturio. uu- me. 84. de vulg præſenti rei non conuenit. quia ex lectura abbreuiaturæ nõ apparet clauſulam codicillarem aliquam fuiſſe lectam coram te- ſtatore: neque ratio, quam aſsignat Deci. con- ſil. 491. numer. 10. ſcilicet non præſumi Notari- um aliquid ſcripſiſſe quod non fuerit iniun- ctum, vt dixit Baldin l. errore. C. de teſtament- Notarius enim non ſcripſit clauſulam codicil- larem in originali ſcriptura teſtamenti. Crauet. quoque conſil.34. defendit clauſulam codicil- larem, quæ non eſt in teſtamento expreſſa, non poſſe operari ad excluſionem poſthumi præte- riti, etiam quòd ſub dictione&c. poſsit com- prehendi vel aliqua ratione ſubintelligi. Præ⸗ tered alleganti, clauſulam aliquam eſſe ſolitam apponi, onus probandi incumbit. Deci.in c.x. numer. de probatio. Sed in præſenti caſu non eſt probata conſuetudo apponendi clau- ſulam codicillarem in omnibus teſtamentis, ſi cõferantur depoſitiones teſtium cum his, quæ ponit Cyn. inl.2 numer. 21. quæ ſit longacon- ſuetud. Bartol. in l. de quibus. numer. 23.& 24. Bald. numer. 35. verſicul. poſtremò&c. de leg. Abb. conſſil. 53. ſib. 2. Alex-conſil. 173. lib. 6. Deci. Sonſcium XIII. 4⸗ numer.37. cum ſequen.vbi inter alia dieit Kon- ſuetudinem non apponendi nomen Impera- toris in inſtrumento non probari ex eo, quòd teſtes dicant, Notarios conſueuiſſe publicare inſtrumenta ſine nomine, inprimis, niſi depo- nant de actuum frequentia conſenſu popuſi ex temporis diuturnitate. Neque ob aliquem ſty- lum Notarij, qui confecit ſcripturam; poteſt dici in publicandòo potuiſſẽ addi clauſulam co- dicillarem. Nam in omnibus teſtamentis re- pertis in eius filià adeſt clauſula codicillaris ex- tenſa, ex quo facilè colligi poreſt, quòd idem feciſſet in ſcriptura ſuper qua contenditur, vbi eam publicauiſſet,& publicando recitauiſſet clauſulam aliquam codicillarem,& ſtylus No- tarij fortaſsis allegari poſſet, ſi conſtaret illum edidiſſe in publicam Hrmarm alia teſtamenta cum clauſula codicillari, etiam quòd in abbre- 19 uiato ab eodem confectò non adeſſet,& f vbi conſuetudo vario modo probatur, ſtatur luri commuui. l. nemo.; temporaria. de regul. iur: Bartol in J.z. in prineipenumer 22. ſolut. matri- mon. propter quod Alex. conſil. 127, in fin. lib: 5: dixit, vbi Notarius in aliquibus inſtrumentis appoſuit aliquas clauſulſas, ſi reperiantur ali- qua eius inſtrumenta ſine illis, ſtandum eſt lu- ri communi: neque auctoritas Conſulum col⸗ legij Notariorum Placentiæ quicquam poteſt operari ad ſuſtinendâm additionem clauſulæ codicillaris,& aliarum neque explicitè neque implicitè contentarum in ſeheda ſeu õrigina- li, cùm neque de Iure communi, neque ex ſta⸗ tutis eorum collegij, Ius addendi inſtrumen- tis cläuſulas non contentas in ôriginali, vel ex- tendendi truncatas orationes, quas dicunt cæ- teratas, eis ſit tributum. Neque ertiam fuerit probatum eos quæſiuiſſe ſimilem iuriſdictio- neni præſcriptione aut conſuetudine: nam acta & ordinationes productæ omnes ferè ſunt cir- ca extenſionem ôrationum truncatarum, ſeu & cæterat. vel vti Renunciando&c. vnde vltra huiuſmodi caſum præſcriptio non extenditur. Bartol. in I.1.§. hoc interdicto. de itinere actuq́; ptiuato.& quamuis etiam adeſſent aliquæ or- dinationes& extenſioties Conſulum, quibus additæ fuerint integræ clauſulæ etiam concer- nentes ſubſtantialia, tamen ex ijs non proba- tur præſcriptio vel conſuetudo præſctipta; ex qua potuerit quæri iuriſdictio addendi ſub- ſtantialia in contractibus, teſtamentis, vel alijs 2 actibus, quia cùm huiuſmodi fœotiſuetudo ſeu præſcriptio ſit contra Ius,& non probetur in ſpecie de additione clauſulæ codicillari clau= ſula hoc autem volo,& clauſula in qua Nota- rius atteſtarur ſe rogatum, non pôteſt ad alios actus extendi- Bartol. in dict.§. hoc interdicto. 21& nõôn ſufficit generaliter probari, f ſed proba- ri debet ſpecialiter in caſu de quo agitur Bald. inl. fin. numer. 9. verſicul. vnum aliud quæritur. C. commun. vtr. iudic. Alexand. conſil. 6. lb. 5. conſil. 196. numer. 14. lib. 2.& quamuis Inno- cent. in c. dilectus. numer. 2.& 3. de capell. mo- conſil 215.& alij, quos recenſet Parr- conſil. 27, 22 nach. dixerit probata poſſeſsione, f& ptæſcri- 2 ptione Tetri Ant. Anug. in mat. iudic. conſ. ptione vnius actus iuriſdictionis, intelligi pro- batam poſſeſsionem& præſcriptionem omui- del 24 † poſſe ludex ad quem ſpectat extendere inſtru um actuum, qui ſunt ſub illa ſpecie: tamen 1d videtur procedere, quando ille, qui prætendit præſcribere, habet titulũ eriam aliorum actu- um. Bartol. in dict.. hoc interdicto. Alex. con- ſil.1⁶6. numer. 8. lib. 2. Item videtur procedere in alijs actibus, qui ſunt eiuſdem ſpeciei,& eiuſ dem conditionis& rationis. Cyn. in I. I. in fin. C. de eman. li. Bal. inl. 2. numer. 31. C. de ſeruit. Alex. in l. reſtituta. numer. 6. ad Trebell. verùm & diuerſa ſpecies iuriſdictionis videtur, addere clauſulas immutantes qualitatem actus, vt eſt clauſula codicillaris,& addere clauſulas, quæ ſunt de natura actus ſeu contractus. Prædicta mentorum. Innocent.in dict. c. dilectus. nume. 3. verſic.& hoc eſt verum.& ex loan. And. tradit Alex. conſ. 68. lib. z2. num. 19. verſ. ad prædictabe- nè facit&c. Socin.conſ. 74 col.3. verſ.vnde dicit Inn.&c. ſed etſi Conſules haberent auctorita- tem addendi inſtrumentis clauſulas in origi- nali unon contentas, non tamen poſſent in re præſenti addere clauſulã codicillarem: etenim ſi quando teſtator mandauit teſtamentum fie- ri ad ſenſum ſapientis,& ſic voluit poſſe addi his quæ fuerãt ſcripta, nõ poteſt ſapiens, quan- do teſtamentum eſt ipſo iure nullum, aliquid addere, vt ſuſtineatur, quia ſi non poteſt teſta- tor mutare teſtamentũ, niſi omnia ex integro ſolenniter fiant, multò minùs quando teſta- mentum eſt ipſo iure nullum,& non apparet teſtatorem voluiſſe alia inſeri teſtamẽto, quàm quæ ſunt ſcripta, debent poſſe Conſules, qui nõ maius arbitrium, quàm ſapientis electi à teſta- tore, habere poſſunt, aliquid addere ad ſuſti- 23 nendum teſtamentum,& ſi ſapiens fcuius con- ſilio teſtator teſtamentum ſuum remiſit, non poteſt adijcere aliquid omiſſum, ſed duntaxat implicitũ ſub expreſſo apertiùs declarare. Bald. in J. captatorias. num: 4. C. de teſtam milit. non etiam debent id poſſe Conſules Notariorum vel alij Iudices:& ſi ſapiens de quo ſupra, non poteſt addere nouas perſonas in diſpoſitione, & ideò quãdo debet præſtari cautio ad ſenſum ſapientis, non poteſt ſapiens declarare vt detur fideiuſſor. Bald. in l. executorem. num. 17. C. de execut. re.iud. inl. ſancimus. nume. 4. verſic. ſed quid ſi promitto. C. de verbo. ſig. Multò minùs quando non ad ſenſum ſapientis, ſed ſecundũ terminos iuris inſtrumentum eſt publicandũ, Iudices poſſe debẽt addere inſtrumento teſta- menti nouam diſpoſitionem ſeu clauſulas, per quas teſtamentum transfunditur in nouam,& longè ſeparatam diſpoſitionem,& ſi ſapiens, ad cuius ſenſum remiſſum eſt inſtrumentum, non poteſt aliquid addere contractibus, qui verbis perficiuntur. Alex, in l. quicquid aſtringendæ. neque addere iuramentum etiam, quòd ſit ſo- litum præſtari, quia requiritur, quòd præſtetur formaliter verbis Iaſ. inl. ex ea parte. in princ, num. 7.& 8. de verbor. obliga. non etiam debèrt menta Notarij mortui addere clauſulam, per quam teſtamentum ſuſtineatur in vim codicil- lorum: cùm in hoc ſit neceſſarium, quòd teſta- tor id expreſsè dicat. d.l. fin. C. de codicill. Neq; prædictis obſtant depoſitiones teſtium. Primò, quia requiruntur ſeptem teſtes, ſiue agatur de probando diſpoſitione teſtatoris. Bartol. in l. cùm proponebatur. de legat. ſecund o. ſiue aga- tur de probando voluntatem. Bald. in 1. 2-in I. oppoſit. Iaſ.numer. 5. C. de bon. poſſeſſ. ſecund. tabul.& licet Bartol. in l. fideicommiſſa. 5.quo- 25 tiens. de lega. tertio. dixerit, ſcripturam tefta- quoque deciſio Soci. non habet locum in præ- ſenti caſu, in quo alius, ſcilicet Officiales Prin- cipum ſunt in generali poſſeſsione cognoſcen- di ſuper editionibus& extenſionibus inſtru- menti repertam in libro Notarij in qua non eſt ſcriptum, quòd teſtamentum fuerit lectum co- ram teſtatore probare voluntatem teſtatoris: id tamen refellit Bald. in Authentic. quòd ſine. numer. 1. C. de teſtam. Bald. ſententiam com- probat Caſtrenſ. in l.hac conſultiſsima. in prin- cip. numer. 5. eod. titul. Præter id quòd vbinon poteſt eſſe quæſtio de aliquo, quin ſit de ſubſtan. tiateſtamenti, requiruntur ſeptem. glo- in dict. I. cùm proponebatur. Alex. poſt alios in l. erro- re. numer. C. de teſtament.& quamuis ſtatu- tum placentiæ velit ſufficere quinque teſtes in teſtamento nuncupatiuo, tamẽ præter id quòd non conſtat teſtatorem voluiſſe facere teſta- mentum potiùs nuncupatiuum, quàm in ſcri- 26 ptis, neque teſtes id dicunt,& ſtatutum † non habet locum, niſi qualitas à ſtatuto requiſita probetur Bartol. in l.i.. quòd autem ait Prætor ne quid in flumine public.& probatio neceſſa- riò non coneludens nõ releuat. c. in præſentia. de probatio& in dubio fit interpreratio con- tra probantem, licet agatur de mater ia fauora- bili, diſpoſitio ſtatuti procederet ſolùm in te- ſtibus omni exceptione maioribus, vt poſt ali- os quos refert, tradit Deci. conſil. 1 5. numer. 4. verſicul. tertiò reſpondetur&c. Vnus autem ex teſtibus eſt ſororius Lazari,& ideò non omal exceptione maior. Bartol. in l.admonendi nu- mer. 37.& iureiuran. alius eſt beroarius,& ſic vilis perſona. Bartol. inl. fin. in 8. quæſtio. C. de edict. diui Adrian.& teſtis non omni exceptio- ne maior. Bald. in l. etiam. C. de teſtib. alius eſt inimicus,& licet inimicitia non fit capitalis, ta- men illi diminuitur de fide. Innocent. in c. cùm oporteat. num. 6. de appell. Gemin in c. quam- uis. de procurat. in 6. ſuper gloſſ. in verb. inimi- cus. Secundo, quia dicta teſtium non probant, nam interrogati quid ſit cꝑdicillus,& quid do- natio cauſa mortis, partim malè reſpondent, partim dicunt neſcire, vnde quatenus depo- nunt teſtatorem voluiſſe ſuam diſpoſitionem valere iure codicillorum,& donationis cauſa mortis ‚non probant, vt in ſimilibusterminis aſſeruerunt Specul. in titul. de not. crim. final. colum. penult: verſicul.& ſiteſtes producantur. Bartol numer. 10. Bald. numer. z. verſicul.& eſt argumentum quòd teſtis. in 1.1. in princ. de his, quæ ſunt ſui vel alien. iur, Alex. conſil. ¼60. lib. 5. num. hac conſulti A ealiquo, quit dadk Luntur ſepteſ x indi .Alex. poſt; enlen. ſtament.& q aäͤn. ſuſnicere quiſ ſtelsn atiuo ramé=ridul rem voluifſe ante thh. acupatinum, n i ſ dicunt,& Wi amfun ualitas à ſta r. trequin 1.ſ. quòdau aitbam dublic.& prq pyecelt nõ releuat. t trſent bio ſit iatet* io cr agaturde m= Afaua8 ti proceders σ um un one maiori etpolii Deci. conſil dumer Hadetur&c. ſi fautes Lazari,& id on G artol.inl.ad endit „alius eſt b uui ial. fin. in Sr ſtio.( teſtis non d ecep de R».Äl5 e,n Cf ltabbit micitia nou piu defde.Inudt elne Atellisial¹ aiesecſäh inpri. dul Præter id a dinan 27 num. 69. de cauſ. poſſeſſ. zucur- Liber III. num.*5. aſſerentes teſtem deponentem ſuper notorio mutuo famabona, vel mala, ſi inter- rogatus quid ſit notorium mutuum, vel bona aut mala fama, neſciat reſpondere, vitiari eius depoſitionem& non probare;& ſi diceretur teſtes non tam deponere ſuper teſtamento, codicillis vel donatione cauſa mortis, qùam ſu per verbis à teſtatore prolatis; ideoòq́; probare quæ verba fuerint prolata; licet ignorenit eo- rum vim, reſpondetur quòd ſtante prædicta ra- tiône, teſtes dicerentur deponere ſuper verbis formalibus àteſtatore& Notario prolatis. Ide- oq́ cùm non concordent etiam in cortice ver- borum, dicuntur contrarij& ſingulares. l. Abb. in c. nihil num. 2. de verb. ſignifi. vbi in caſu quo quidam articulauerat Sempronium dixiſſe in éxtremo vitæ, facio te hæredem meum,& ad id probandum induxit teſtes, quorum vnus dixit, teſtatorem dixiſſe facio te hæredem meum, a- lius dixit, teſtatorem dixiſſe inſtituo te hære- dem meum, inquit Abb pronunciatum fuiſſe teſtes eſſe contrarios, comprobauit Alex. con- ſi. no. num. 8. lib.3. conſi. 150. num. z. lib. 5. Iaſ. in l.2. num. 18. de bon. poſſeſſ. ſec. tabu. quæ con- cluſio etſi alias eſſet dubia, tamen in ubitata videtur in re præſenti, i quafuit articulatum àLazaro de formalibus“ rbis à teſtatore& No tario prolatis, æ ſuperh teſtes fuerunt inter- rogati,& depoſuerunt. a. in c. cum eccleſia. .Tertiò, quia at- teſtationibus nulla videcur adhibenda fides, cuùm, vt plenè fuit in actis deductum& proba- tum, deponant non veriſimilia-Abb. in c. quia veriſimile numero tertio, de præſumpt.& dato 28 † quòd teſtes ſecundum verbaclarè probent, Iudex tamen ſi ſibi videbitur, poteſtillis nõ ad- hibere fidem, Bartol. in l. Lucius in fin. Bald. in princip. de his qui nota. infam.& iuſta cauſa non adhibendi fidem tnrer alias eſt, quando deponunt non veriſimilis..3.§. ideoque diuus de teſtib. Pelin. in c. auditis nu. ꝛ23. de præſcript. Idd́ procedit etiam, quòtt teſtes non cõuincan tur de falſo, ſicuti& in puteſtate iudicis eſt non adhibere fidem inſtrumentis continentibus non veriſimile, Bald, in l. ſcripturæ numer. 5. C. de fid. inſtr. latè Curt. Iun. con. 78. etiam quòd Notarius noncconuincatut de falſo, vt ex Io. de Ana.& alijs tradit Alben. conſil. 70. mumer. 8. Quartò quia ob depoſitiones teſtium non po- tuiſſent addi vltracontenta in matrice,& agen- dum fuiſſet vel ex teſtõ, vel ex alia vltima vo- luntate per teſtes probata, vt in ſimilimo caſu edocuere Bald. num. 6. Alex num. 6. in l. errore C. de teſta. aſſerentes, quòd ſi minus ſit ſcri- ptum in teſtamento in ſcriptis quam nuncupa tum non releuare, licet id probetur per teſtes: ſecùs in teſtimonio nuncupatiuo, quod per ſo- Ios teſtes poteſt probari, ex quo volunt quòd ſcripturæ aliquid non poſſit addi vltra expreſ- 29 ſum in ca. Vnde ſi in ſententia quæ debet ferri de ſcripti recitatione.l. 2. C. de ſenten. ex breuic. recita. omiſſum fuerit aliquid ſubſtan tiale,vt obſoluo velcondemno, vnlatur ſenten (onſilium XXII. 97 tiaz licet per teſtes probatur: Bald. in d.. ertore in fin:comprobarunt commmuniter Doct: ihi: [Quò verò ad reeonu entio nem& iudici- um per Lazarum motum, in quo tanquam hæ- res ſcriptus in teſtõ petijt nuncium, qui eidem aſſiſteret donec tenutam& poſſeſſiõönem ap- prehenderet,& quâtenus expediret; illum aſ- ſociaret ad bona quondam Michaélis; cõntra eum videtur iudicandum. Nam etſi produxerit teſtamentum non cancellatum non abolitum, tamẽ ſi verà ſunt quæ ſuperiùs diximus, ſcilicet ſchedam illam ſeu ſcripturam non potuiſſè re- digi in publicam formam, nullum iuris effe- ctum poſſet operari inſtrumentum ex dicta ſchedaà ſumptum. Prætered apparet ex eius in- 30 ſpectione, ſchedam illã eſſe in pluribus parti- bus vitiatami,& multis additionibus& can- cellationibus repletam. Nec quicquam facit quòd additiones& cancellationes ſint manu eiuſdem Notarij,& gloſſin d. l. fin. in verbo pri- ma figura, velit raſuram, cancellationem non obſtare, ſi appareant ſcriptæ manu eiuſdem Notarij: nam dictum gloſſ. intelligit Ang. ibi. procedere in raſura& concellatione, ſed ſi viti- um eſſet in ordine ſcripturæ,& in margine. ſe remittit ad ea quæ dixit inl. ſivnus C. de teſ- tam.& contra d. gloſſ. ſentit Bald. ibi num. 17. & Dec. num. 17. verſic. ſecunda concluſio,& quicquid ſcripſerit Bald. in Rubr. C. de fid. inſtr. nu. 29. receptior videtur opinio, additioni fa- ctæ in margine à Notario, non credi, quami te- nuere Io. Andr. add. Spec.in tit. de inſtr. edit. 5. oſtenſo in add. incipiente dixit Rolandinus I- mol in c. primo. num 8. de fid. inſtr. Baldin l. ſi vnus.- num. 2. Caſtr. num. 5. Angel. num. a. Alex. num. 8. C. de teſtam. Soc. conſil. 277. Felin in c. exliteris num. 10.verſic.vbi autem de fid. inſtr. Bartol. in l.Imperator in fin. de ſtat. hom. latè Ruyn. conſil. 68. lib. 4. Nec quicquam prodeſt allegata conſuetudo Notariorum addendi in margine originalium ſcripturarum: etenim ea non fuit probata,& omni in caſu tanquam praæbens occaſionem delinquendi, non vale- ret, neque eſſet attẽdẽda. c. pen. vbi not. Abb. in 2. not de conſuet. c. mala 8 diſtin. ad quod faci- unt quæ recenſet. Dec. in c. dilecti num. it. de appell. Adhæc teſtamentum fuiſſet nullum ob præteritionem filiarum. f. vnius, qnæ erat nata tempore teſtam.l. inter cætera. de lib.& pofthi. Kalterius, quæ poſt nata fuit, l. I. C. de poſthu. hared. inſtit.& quamuis teſtator tacitaue- rit filiam natam in ſcutis quinque centum dan- dis per hæredem pro omni eo, quod poſſet pe- tere quacunque de cauſa, non tamen ob id di- ci poteſt filiam fuiſſe inſtitutam, vel ei relictum titulo inſtitutionis: tum quia verbum †tacita- re, inductum ad diminutionem, non debet o- perari contrarium, id eſt relictum. l legata in utilliter de adim. legat. Tum quia omni in caſu aliud non poſſet operari quàm fideicommiſ- ſum, vt& de verbo, contentus eſto, inquit lure- conſultus inl. peto in prin. de leg. 2. in l. fidei- commiſſa.§. ſi⸗quis ita de leg. 2.& text. in Auth. b P 3 Kr Petri eAnt. Ang. in mat. iudic. conſ. vt cum de app.cogn.§. cæterùm. vult quòd ſi fi- lij non ſunt nominati hæredes, teſtamentum ſit nullum, etiamſi iuſſi fuerint eſſe contenti certis rebus,& in§. aliud quoque capitulum. diſponitur teſtamentum eſſe nullum, etiamſi per donationem, legatum vel fideicommiſſum aut quemcunque alium modum, pater dede- rit filio legitimam portionem,& id quod 32 dicitur † interpretationem fieri in dubio, vt actus valeat, procedit vbiinteruenerunt neceſ- ſaria ad actum. Socin. in l. quotiens 2. de reb. dub.& quòd quandoque conſtitutum fuit te- ſtatorem cenleri feciſſe teſtamentum omni meliori modo quo poteſt. l. 3. de teſtam. milit- locum habet in his, quæ dependent ab eius vo- 33 luntate Bartol. ibi,& quod legimus nihil eſt, quod magis debeatur hominibus, quaàm vt vl- timæoluntatis liber ſit ſtylus. l. 1 C. de ſacro. eccl. intelligitur, dummodò ſeruetur iuris ſo- lennitas gloſſ. ibi in verb. caſfa.& ſi verbum re- 34 linquo adiectum certæ rei vel quantitati, non poteſt trahi ad inſtitutionem gloſſ. inl. his ver- bis de hæred. inſtit. quantò minus verbum, tacito, adiectum certæ quantitati, debet poſſe trahi ad inſtitutionem,& ſi quando pater in- ſtituto extraneo, dicit, volo quòd recipias in cohæredem filium meum, filius dicitur præte- ritus. Bartol. inl. pater filiũ.§. fin. de L.3. multò magis ſi pater dicat, tacito filium in mille dan- dis per hæredem meum, filius debet dici præte ritus. Et licet vitiumpræteritionis non ſit viſi- bile;t amen vbi probatio offertur à poſſidente, in continéti vitium præteritionis impedit e- tiam miſsionẽè quæ fit ex dipoſitione rituli C. de edi. diu. Adr. toll. ſi vera ſunt, quæ ſcripſere Accur. Bartol.& Caſt. in l.z2. C. de ed. diui. Adr. toll. Neque Lazaro prodeſſe poteſt clauſula co dicillaris, tũ rationibus ſupradictis: tũ quia is, qui eſt inſtitutus in teſtõ, quod teſtator vo- Iuit valere etiã in vim codicillorũ, in primo ex- ordio debet eligere, quavia velit agere an ex te 55 ſtamento, an ex codicillis,& poſtquã f elegit vnã, non poteſt ad ali ãredire,& ſi petijt ſe mit- ti in poſſeſsionem, nõ poteſt ad fideicommiſsi petitionẽ habere regreſſum.l. fin. C.de codicill. & quãuis Bartol. in d. l. fin. dixerit eum qui ele git viam in cõpetẽtem poſſe petere reſtitutio- nem in integrũ, tamen ſententia Bar. procedit ſolum vbi fubeſt error facti, vt poſt alios quos refert, tradit Alex. ibi. Neq; clauſula omni meli- ori modo vel ſuper prædictis omnibus&c. illi prodeſſe poteſt, tum quia illa nihil operatur in his, quę nullo modo fuerunt narrata. Alex. cõfi. 12.1. nu. 2. ver. prætereà dicunt Doct. lib. i. Neq; in his, quæ repugnant narratis Bald in l. 2. nu. 2. C. de probat. Alex. vbi. ſup.& conſil 96. nu. 7.& conſi. 110. nu. z. lib.. Soc. in l. quotiens 2. de reb. dub. Dec.in l. petens. nu.5. C. de pact. Qua dere c˙m nihil fuerit narratum de codicillis vel de alio fideicommiſſo, quod debeatur à veni- entibus ab inteſtato: Cumque ſimul ſtare non poſsint, quòd Lazarus petat hæreditatem Mi- chaëélis ex teſtamento et codicillis d. l. fin. clau- ſula de qua ſuprà, nihil illi prodeſſe poteſt qud ad hoc, vt cùm narrauerit& petierit ſe tan- quam hæredem ſcriptum in teſtamento aſſo- ciari in poſſeſsionem, poſsit nunc obtinere qua ſi in codicillis ſit vocatus; præcipuè cum hære- 36 ditas † codicillis directo dari non poſsit, ſed duntaxat per fideicommiſſum.§. codicillis Inſt. de codicillis,& fideicommiſſum de manu hæredis ſit capiendum, ideo fideicommiſſarius ante reſtitutionem verbalem ab hærede ſibi fa- ctam, non poteſt intentare poſſeſſorium. l. fin. C. de edict. diui Acrian. tollen. gloſſ. Bartol.& communiter alij ibi. Non etiam vigore depo- ſitionum teſtium, vbi ex his probaretur Mi- chaelem condidiſſe teſtamentum,& in eo in- ſtituiſſe Lazarum, petitus nuncius concedi de- bet. Nã licet gloſſ. in dict. l. fin. in verb. depoſi- tionibus velit ſiteſtamentumm nuncupatiuum, non ſit in ſcriptis redactum, poſſe ſcriptum hæ- redem mitti in poſſeſſionem; ita vt ſolennis numerus teſtium ante competentem iudicem atteſtationes deponat,& in ſcriptis redigan- tur,& ſecundum talem ſcripturam poſſe hære- dem ſcriptum mitti in poſſeſsionem, tamen dict. glofſ.& Bartol. ibi numer. 17. loquitur in teſtamento nuncupatiuo confecto ſine ſcri- ptura,& publicato, i. in publicam formã reda- cto, ſecundum l. publicari. C. de teſtamen. ſeili- cet quando hæres adæternam rei memoriam, & ne contingat aliquem ex teſtib. mori petit eos examinari citatis citandis, quibus exami- natis& redactis in ſcriptura, iudex pronunci- at ſcripturam huiuſmodi haberi pro publica. Caſtren. numer. 2. Iaſ.numer. 4. ibi, vnde cùm non appareat de huiuſmodi publicatione per interloquutoriam iudicis, non potuit Laza- rus vigore dictarum atteſtationum petere ſe mitti in poſſeſsionem. Aſſerto quoque teſta- mento probato per teſtes, obſtaret vitium præ- teritionis de quo ſupra. V A A A R T N M. I Additiones appoſitæ inter lineas velin margine in- Ktrumenti nullam fidem faciunt.& quomodo, & quando. 2 Notarius quando poſſit corrigere errorem. 3 Wbi eſt diſſonantia inter primam ſëripturam& aliam ex ea extractam, ſtatur prima tanquam magis originali. 4 Scripturæ quando inter ſe variant cui ſtandum. 5 Falhitas ſéripruræ ex quibus colligi poſſit. 6 Raſura vel cancellatio quando non vutiet ſcri- turam. 7 Falſitas in aliqua parte inſtrumenti non vitias rotum,& quomodo. 8 Aleganti conſuetudinem onus probandi incum- bit,& quomodo probari debet. 9 Conſuetudo varia vba probaretur ſtandum eſſet. ꝛuri communi. 10 Fudex quando ex oflicio poteit ſe de oonſuetudi- ne informare. Con- um, ideo üdc d 81 ema tolle N. 1. Nonetia uin ler his pr. n 5 Spt War ltamentun f. eoid, eritus nunciu B ecich dict.lnin A keol. imentum nu 82 ti lellionem, i rbennz de competen in aütcn 21 1 ⁄2 at, Kin ſcri a dpn. :m ſcripturat ehen. in poſſeßiot en unn idi namer. 11½ ditri atiuo confe te li inpublicam Qünt. icari. C. de te:n.ſdl lxternamrei Mnotin, uem ex teſti t zuipen Scitandts, q Iieum. riptura, iud, ouund. modi haber t cpobli Cnumer. 4.1— Wechn luſmodi puh— ionehe udicis, non a ütlu. atteſtation r'etete m. Aſſerto q,e t teſtes obſtar lump; ra. 4277 rer Aneas de ununn en facihsh zwomadh fidem) Aciu ſ eurigens m nter priman am,/ ſtatu d a tangtus nter/7 vunid= funin asus coL Juros 9 ntitt ſir 1 darte N 9 en onlls 7 A4 A duaen n vrobar ideiq rrelsrets L ſcui 7 2 1. 1 1 9 49 eſ/—3 9 b Lat. III. 1 C. onſuetudo quæ præber cauſam delinquendi non est attendenda. CASVS XXIII. Colligitur ex allegationibus. Dditiones t appoſitæ inter line- as, vel in margine inſtrumenti, ☛ 2 4. 1 3 1 — 7, 5 vnus. C. de teſtam. c. cum venera- 48 1 5—.„*. 2 AM bilis. de relig. dom. quiĩ text. vi- dentur generaliter(prout loquuntur) intelli- gendi, id eſt ſiue additio ſit ſcripta aliena ma- nu, ſiue manu Notarij, qui ſcripſit inſtrumen- tum:& quamuis gloſſ. inl. fin. in verſiculo pri- mafigura. C. de edic. diui Adr. toll. dixerit ra- ſuram,& cancellationem, vel additionem non obſtare, ſi apparet ſcripta manu eiuſdẽ Nota- rij, tamen d. l. Angel. ibi intelligit procedere in cancellatione vel raſura, in qua loquitur text. in c. ex literis de fid. inſtr. Sed ſi vitium el- ſet in ordine ſcripturę,& margine, Angel. ſe re- mittit ad ea, quæ dixerat in l. ſi vnus. C. de teſta. & hi, qui dict. gloſſam ſequuntur, vt Alex. Iaſ.& nouiſsimi repetentes omnes, loquuntur in ra- ſura, ſuper qua ſcriptum eſt ab eodem Nota- rio, præter id quod& in vitio raſuræ contra dictam gloſſ. ſentit Bal. ibi numer. 17. Salic. num.Dec. num. 16. verſic. ſecunda concluſio, illudq; reſtringit Abb. in c. ex literis nu. 4. ver- ſic. hoc vltimũ,& in c. cum venerabilis in fi. de relig.dom.ſi raſura ſit in loco non ſuſpecto, cõ- probat Soc. in reg. abraſio in 3. lim. pæter id quòd gl. videtur approbare primam opinionẽ quam refert, non autem opinionem Ioãnis,& receptior eſt opinio additiõi factę in margine à Notario, in qua aſſerit ſe vel cãcellauiſſe vel ad didiſſe, non credi, quicquid ſcripſit Bal. in Rub. C. de fid. inſtr. nu. 29. nam vltra Io. Andr. in ad- dit. Specul. in titulo de inſt. edit..oſtenſo in ad ditio. incipen. dixit Rolãd. Bal. in l. ſi vnus. nu. 2.C. de teſta. dixit, ſi verba, quibus Notarius ar- teſtatur ſe cancellauiſſe vel interlineaſſe, eſſent extrauagantia,& in margine nihil probant, i- dẽ Caſtr. ibi nu.. Ang. nu. 2. Alex. nu. 8. quorũ ſententiam comprobat soc. conſil. 277. Imol. inc. 2. numer. 8. de fid. inſtrumen. Felin. in —c.exliteris numer. 10. verſicu vbi autem de ſid. inſtru. Bald. quoq; in l. pen. nu. 2. C, de teſta. in- quit, cancellationes ſi ſunt in corpore inſtru- menti, non requirunt diem neque conſulem, ſi autem à latere, ſecùs: ſequendo op. Matt.& Bar. in l.I1mperator de ſtat. hom. in fine inquit, malefacere Notarios, qui aligd in inſtrumẽtis omittunt,& pôſt in margine adijciunt,& dein- de in fine dicunt, quod ſupraà, per errorem o- miſi,& c. Idem vult Bald. ibi nu. 3. verſi. ſed quid ſi Notarius.& additioni in margine factæ non eſſe ſtandum, etiam quòd ſit facta ab eodem Notario, latè defendit Alex in dict. l. ſivnus. numer. 8. Ruyn. conſi. 68. libr. 4. vbi etiam dicit op. Ioan. And. eſſe communem,& quamuis ANNnullam fidem facere videntur. l.ſi Conſilium XXIII. 44 Bartol. in l. in fraudem. in§. ſicut. de teſtam. mi- lit. quẽ allegat Bal. in d. Rubr. C. de fid. inſtru. yelit contrarium, tamen illum impugnat Bar- ba. in addit. ibi per text. in l.i. verſic.& ideò, de his, quæ in teſta. dele.& idem Barba. impugnat dictũ Bald. in dict. Rubr. in addit. ibi. prætereà Bartol. in d.§. ſicut non dicir, quòd verba, qui- bus Notarius aſſerit cãcellaſſe per errorem, eſ- ſent in margine, velinterlineata, ſed præſuppo- nit quòd eſſent in corpore,& ad illud dictũͦBar. reſpondet etiam Alex. in d. l. ſi vnus,& Feli. in d. c. ex literis. Et licet quando Notarius omiſit dié in originali, vel errauit in indictione. Bar. & Bald. in l. Imperator de ſtat. hom. Bartol.& Mod. in d. l. ſi librarius Alex. conſi. 190. libr. 6. velint, quòd Notarius † poſſit corrigere erro- rem, tamen quando erratum eſt circa ea, quæ pertinent ad partes, Notarius quidem poteſt corrigere errorem commiſſum in extracto, quando error probatur ex inſpectione origi- nalis. Bart. in d. l.librarius num. 8.&. Sed nuſ- quàm legitur, quòd poſiit corrigere origina- lem ſcripturam, ſaltem niſi probetur error- Neq; ex eo, quòd appareat alia ſcriptura eiuſ- dem Notarij, in qua verbailla poſita in margi⸗ ne, vel inter lineas, ſunt poſita in corpore, dici poteſt ceſſare in præſenti caſu rationem, quam adducunt Io. Andre.& ſequaces. Nam indu- bitatum aliam ſcripturam eſſe poſteriorem, 3& extractam ex priore,& vbi † eſt diſſonan- tia inter primam ſcripturam,& aliam exca ex- tractam, ſtari primò factæ tanquam magis ori- ginali, ſcripſerunt Bartol. inl. Sempronius. nu. 3. de leg 2. Bald. in l. pen. nu. 4. C. de teſta.& idẽ Bald. inl. Imperator de ſtat, hom. circa me- dium inquit, quando vnum inſtrumentum eſt protocollum, aliud exemplum& inter ſe vari- ant, ſtari originali. Et quamuis eiuſdem teſta- menti poſsint confici multa exemplaria. I. v- num de teſtam.& vbi duæ † ſcripturæ inter ſe variant, ſtari debeat pleniori vel quæ minorem, ſummam conrinet, Bald. in dict. l. Imperator num. 4. c. med. Bartol. in l. Sempronius de leg. 2, Tamen prædicta procedunt, vbi ſcripturæ ſunt eodem tempore,& antequàm teſtamen- tum perficeretur, factæ; neque vna eſt facta priuſquam alia, in quibus terminis loquitur text. inl. vnum de teſtamen.& l. 1.§. ſi quis in duobus de bo. poſſeſſ. ſec. tab. in l. f. de his quæ in teſtam. delin.& in dict. l. Sempronius.& quando prima ſcriptura quam facit Notarius, differt à ſcriptura, quam Notarius ſcripſit in li- bro extenſorum, quem appellant protocol- lum, ſtari primæ ſcripturæ, aſſeruit Soc. conſil. 277.col. 5. comprobat Parriſ.conſil. 28. numer. 26. lib. 2. Accedat quod in re præſenti ad- ſunt vrgentes præſumptiones, ex quibus nul- la videtur habenda ratio alicuius exemplaris in ſerti in libro protocollorum. Primò ex eui- dentia rei apparet, papyrum ſuper qua ſcriptũ illud eſt, fuiſſe inſertum in libro poſt perfectum 5 librum,& diuerſitas † ceræ in ſigillo priuilegij arguit ſuſpicionem falſitatis. c. inter dilectos P 4 ver- Petri eAnt. Anguſ. n mat. iudic. conſ. verſic. rurſus de fid. inſtr.& ex comparatione chartæ ad literam deprehenditur falſitas. d. c. inter delectos verſic. iecundo quia cùm charta &c. Secundò, quia ex lectura teſtamenti appa- ret, verba illa interlineata,& poſitain margine, 6 repugnare præcedentibus. Vnde ſicuti ralurat vel cancellatio non vitiat, quando ex præcè- dentibus, vel ſequentibus poteſt colligi veritas eorum, quæ ſunt cancellata, etiam quòd Nota- rius nullam de ea fidem faceret; ſi verum eſt, quod ſcripſit Abb. inc. venerabilis in fin. de relig. dom. Felin. in d. c. ex literis num. 10. ver- ſic. quarta declaratio ita vbi apparet quòd in- terlineario non poteſt conuenire præcedenti- bus, illa omninò debet vitiari. Cumque inſtru- mentum non ſit manifeſtò falſum, ſed præ- 7 ſumptiuè, ſeu ſuſpectum de falſo. falſitas in additione aliquorũ verborum, non vitiat to- tum inſtrumentum. Bald. in l. 2. num. C. de fi- commiſ. lib. in l. ea quæ. C. com. in epiſto. inl. iubemus in fin. C. de teſtam. inl. ſi. ex falſis. nu. 14. laf nu. 10. verſic tertio limita. C. de tranſact. Fely. in c. fraternitatis num. 17. de hæret ltem cùm falſitas non ſit circa ſubſtantialia inſtru- menti(nam verba poſita in margine& inter li⸗ neas, licet immutent diſpoſitionem, non ta- men ſunt de ſubſtantia teſtamenti)non nocet in alijs. Caſtr. in d l. ſi ex falſis circa fin. Iaſ.num. 9.verſic. limita&c. Felin. in d. c. fraternitatis num. 19. nam& defectus circa ea quæ reſpici- unt ſubſtantiam totius inſtrumenti, non red- dit ſuſpectas reliquas partes inſtrumenti. gloſ. in. fin. C. de edict. diu. Adr. toll. in verb. vi- tiatum. Bald. numer. 17.& alij quos refert& ſe- quitur Alex. conſil i4. num. io. lib. 6.& ſicuti ra- ſura in loco ſuſpecto non viriat inſtrumentum, in capitulisſeparatis. Bald. numer. 9. Abb. in fin. Felyn. numer. i. verſic. not. 6. in c. exliteris de fid inſtr. Ita neque additio aliquorum verbo- rum debet vitiare realia contenta in teſtamen to. Neque exaliqua conſuetudine ſuſtineri po- teſt additio facta in margine& inter lineas: rum quia de illa non eſt probatum,& alleganti 8 † conſuetudinem onus probandi incumbit, gloſſ. in l.i. in verſicu. probatis. C. quæ ſit long. conſuet.& ibi not. Bald. in primo not.& pro- bari debet eo modo, quo docuit Abb. conſil. 53. lib. 2.& in ſpecie ſiue in caſu de quo agitur, nonm autemin genere, Bald inl. fi. numer. 9. ea ſe informare. Primùm, quia idprocedit in conſuetudine notoria,& quòd aliquid ſit no- torium, ſententia declararoria requiritur. Se- cundò, quia non procedit in conſuetudine, quæ reſpicit deciſionem litis, Dec. conſi. 402. numer-II-& 12.& in ea iudex non poteſt ſup- plere, niſi à parte allegetur. Alex. in l.-. numer. 4. C. vt quæ deſ. aduo. ſlaſtin d. I.de quibus. num. 88. Prætered& ſi conſtaret de huiuſmodi con- ſuetudine, tamen ea f tanquam præbens oc- caſionem delinquendi, non valeret, neque eſ⸗ ſet attendenda c.i.c cum venerabilis. c. pen. vbi not. Abb in 2. not. de conſuetudine. c. mala. 8. diſtind.& nullo temporis curſu conualidari poteſt c. fi. de præſcript. etiamtem poris imme- morabilis. c.i.& 2. de conſuet. in 6. Et ſi non va- let conſuetudo, quòd in inſtrumento non po- natur dies, neque conſul, neque quòd indiſtin- dè credatur libris mercatorum&c. neque quòd credatur teſtibus malam rationem aſſi- gnantibus, quia præberetur occaſio delinquen di, vt aſſeruere Doct, quos refert& ſequitur Dec. in c. dilecti elprimo. numer. 1I. de appell. non etiam valere debet conſuetudo, quòd a- poſtillæ& additiones factæ in margine, vel Interlineas matricis teſtamentorum probent, ex ca enim daretur maxima occaſio delin- quendi. CASVS XXIIIII. „ De interpretatione ſtatuti Mediolani, quòd nullus de cætero poſsit fieri hæres, vel ca- pere hæreditatem cum beneficio inuentarij. S V M MARTIEV M. 1 Aludeſt aficere damno, aliud priuare lucro. 2 Aliud eſt quod lex noua adimat benæficia, aliud quoòd condonet hæredi coficienti inuentarium. 1, 2 W lcut aliud f eſt efficere damno, ali ud priuare lucro. l. fin. C. de co- net beneficia quæ antè ille non competebant, vt quòd hæres non teneatur vltra vires hæredi- tarias. J. fin. 9.& ſi præfatũ. C. de iu. delib. quod ſecùs erat ante l. quæ dotis. ſol. matrimonio. l. ſi te bonis. C. de iur. delib. vel quòd actiones per aditionem non confundantur,& patrimoni- um defuncti& hæredis non fiat vnum inſepa- rabi- al nqur t. quosrefer Dauir aumo. numer. pel bet conſuett S uote es factæ in n e, u teſtamenton Erooden, maxima O an dell. s XXI atione ſtatu K äilai ropoßitfier Sudl. um benefccic em orai 14 1138 mne, alud o/ bn oud adrmat— auu. ul credi ciſcien Aemam ad teſteffic=imip uare lucro.! 170. 9. ſta aliudeſt M'dlen rredibus nc- 1 cn nentarium 2 nt inps Sreſumptæ cin, tebant ante ⁸ litum „vt comm☛ detraci luxtatext- it 4 tarium co= petedo ante ille 30 e but rabile patrimonium. dict. l. fin.. ſi verò& ipſe. quòd olim ſecùs erat. l. ſi debitori. de fideiuſſ. dict. l. quæ dotis. l. ſed ſi plures. 5. filio. de vulg. vel quòd poſsit ſatisfacere cuicunque credito- ri primò venienti. dict.§.& ſi præfatam. quòd olim ſecùs erat. l. dolo. ad leg. Falcid. vel quòd Poſsit ex propria perſona, ſeu iure fundato in propria ipſius perſona reuocare alienata per defunctum, ſeu contrauenire geſtis ab eo. dict. I. fin.§.in computatione.& ibi in q. patris alie- nantis bona aduentitia filij, tradunt gloſſ.& Docto. omnes. quod antè ſecùs erat. l. i. in prin- cip.verſic.ſed ſi dominus. de exceptio. rei vend. KEtrad. l. Seia. de euictio. l. cùm à matre. C. de re. vend. l. ſi venditrici. C. de reb. alien. non alien. 1. ſi ab eo. C. de lib. cau. l. filium. de lib. cau.& in his caſibus loquitur ſtatutum Mediolani. Vnde crediderim, quòd hæres qui Mediolani nõ po- teſt capere hæreditatem cum beneficio inuen- tarij, poſt aditionem teneatur vltra vires hære- ditarias, patrimoniumque ipſius ac hæredis fi- ant vnum patrimonium,& actiones confun- dantur,& non poſsit ex proprio iure reuocare alienata per defunctum, neq; geſtis ab eo con- trauenire, neque alia facere, quæ ante editam dict.l. fin. facere non poterat: Poſsit tamen ha- bere eacommoda, quæ ante proditum inuen- tarij beneficium hæredi competebant, ſed a lege noua in pœnam malignitatis præſumptæ adempta ſunt hæredi inuentarium non confi- cienti,& ideò poſsit detrahere Falcidiã,& alia facere, quæ poterat ante editam dict.l. fin. Marcus vendidit prædia quædam Scipio- ni. In inſtrumento non apparet fuiſſe appoſi- rum pactum aliquod luendi, deiade in inſtru- mento publico promiſit Annibali centum au- reos, ſi non feciſſet certum opus intra ſex men- ſes. In inſtrumento promiſsionis adeſt obliga- tio omnium bonorum, ex poſt, ante elapſos ſex menſes, vendidit Scipioni Ius luendi dicta prædia, deinde non fecit opus Annibali: Anni- bal volens conſequi dictos centum aureos egit hypothecaria, ſiue Saluiano interdicto contra Scipionem ad lus luendi, quod ex alio nõ pro- batur quàm ex inſtrumento emptionis dicti juris,& iudicatum fuit Ius luendi relaxandum Annibali derinendum iure pignoris, quouſque ſibi ſit ſatisfactum pro ſcutis centum. A ſenten- tia fuit appellatum. Scipio antequàm proſe- quatur cauſam appellationis vellet habere vo- tum veſtrum, an benè vel malè fuerit iudicatũ. S V M M A RIV M. 1 Poſſeſſörium non qatur pro actione perſonali. 3 2 n incorporalibus quando detur poſſeſſorium. 3 Creditori ad nomina debitorum debitoris quæ allio competat. Conſilium XXV. 49 4. Aètor quando poſſit obtinere contra tertium poſéſorem. 5 Resaliena vendi poteft. 6 Werba enunciatina quando non probant. 7 Dominium& poſſeſſionem translatam eſſe in Veceeen,n potest dici ex ſola himplici con- lone. 8 Conaitio caſualis ſeu quæ non conſiſtit in pote- NFateé creditoris, in pignoribus retrotrahitur adl tempus contractus. V 9 Fidtio translatina de tempore ad tempus quan- do locum non habeat. W / Alè videtur fuiſſe iudicatũ: nam Actori non videtur competere poſſeſſorium aliquod, actio enim AAAb ad redimendum oritur ex con- tractu,& eſt perſonalis, f pro qua non datur poſſeſſorium. Bartol in l. fin. quor. bonor.& licet iura incorporalia& obligatio- nes debitorũ dicantur improprijſsimè poſsi- deri. Alex. in l.z. numer. 3. de acquir. poſſeſſ.t a- men iure cautum non reperitur, quòd ob hu- iuſmodi improprijſsimam poſſeſsionem obli- gationis vel actionis, detur aliquod poſſeſſori- um, imò contrarium ſentiunt Bartol.& Alber. in I. nomen. C. quæ res pign. oblig.&c.& poſſeſ- 2 ſorium datur in incorporalibus, † ſcilicet in his ſoluͤm, in quibus interuenit poſſeſsio vel actus, ex quo cauſetur ſtatus aliquis, vt in eligente in recipiente annuam penſionem, in quibus ter- minis loquitur text. in c. querelam. de electio. & datur inter eos ſolùm, inter quos interceſsit actus cauſans poſſeſsionẽ, vel ſtatum aliquem, hinc Roman. conſil. 32. numer. 7. præſupponit ad hoc vt detur poſſeſſorium ad annuam pen- ſionẽ, requiri ſaltem vnicam exactionem, idem ſentire videtur Rip. in l.1.§.ſi hæres. num. 18. ad Trebell.& Caſtrenſ. conſil. 333. lib. t. Reſpondit contra tertium poſsidentem Caſtrum, ſuper quo alius erat ſolitus exigere annuam penſio- nem, aliud remedium non competere, quàm hypothecariam. Non etiam Actori hypothe- caria competere poteſt: tum rationibus prædi- ctis: tum ob id quod Bartol. in dict. l. nomen. numer. 6.& Alber. numer. 3. dixerunt, ſcilicet 3 creditori t ad nomina debitorum debitoris competere vtilem perſonalem, non autem hy- pothecariam,& omni in caſu obſtaret exceptio non factæ excuſsionis, quæ etiam obſtat con- tra agentem Saluiano interdicto, quicquid di- Xerit Socin. conſil. 80. lib. 3. qui dictum ſuum nec lege nec ratione probat,& cõtrarium ſen- ſerunt Docto. aſsignantes differentiam inter Seruianam actionem,& Saluianum interdi- ctum,& quamuis exceptio excuſsionis ſit dila- toria. Cyn. inl. exceptionem. in 7. q. C. de pro- bat.& ante litem conteſtatam opponi debear, aliàs iudicium valeat Bald. in d. l. exceptionem. num. l0. verſic. eſt& quædam alia. tamen Actor 4 †obtinere non poteſt contra tertium poſſeſſo- rem, niſi poſt litem conteſtatã faciat diſcuſsio- nẽ, vel doceat de inopia principalis. Bald. in l.2. numer. Petri Ant. Anguſ. in mat. iudic. conſ. numer.z. C. commu. diuid. Caſtrenſ. in I. fin. in princip. numer. 7.& 8.ſi cert. pet. Sed& ſi com- peteret actio hypothecaria, vel Saluianum in- terdictum ad lus luendi, tamen cùm non appa- reat Marcum tempore factæ promiſsionis An- nibali, habuiſſe huiuſmodi lus, Scipio erat ab- ſoluendus neq; ex inſtrumento emptionis di- cti iuris illud probatur, neque mouet me quod ſcripſit Bartol. in l. cum falſa. nume. 8. C. de iur. & fact. ignor. ſi confiteor fundum meum eſſe tuum, huiuſmodi cõfeſsionem prodeſſe quan- tum ad probationem, quia fundus non præſu- mitur meus, niſi probetur. Nam reſpondetur⸗ quòd emptor non cenſetur fateri rem quam emit eſſe venditoris. Etenim& fres aliena ven- dipoteſtil. rem alienam. de contrahien. empt.& quamuis emptio rei ſuæ non valeat. l. neque pi- gnus. de reg. iur.& ſic vt actus valeat, emptor cenſeretur faterirem quam emit, non eſſe ſu- am, tamen ob id non cenſeretur fateri illam eſ= ſe venditoris. l. ſi inter me& te. de except. rer. é judic.& ſi verba inſtrumenti enunciatiua f† non probant, vbi de enunciaro principaliter diſpu- tatur. Bald. inl. ad probationem. C. de probat. multò minùs verba alia contractus probant id quod expreſsè non enunciatur. Prætered ex ſo- 7 la ſimplici confeſsione non poſſet dici trans- jatum dominium,& multò minùs poſſeſsionẽ in venditorem. Bartol. in dict. l. cum falſa. nu- mer. 8. aliàs emptio rei ſuæ ſemper valeret, con- tratext. in dict. I. neque pignus.& in l. ſuæ rei. de contrahen. empt. Vnde ſi dominium& poſ- ſeſsio iuris luendi non intelligitur translata in venditorem, nullo iure potuit Annibal agere hypothecaria, quæ requirit dominium in de- bitore,& multò minùs Saluiano interdicto, quod requirit poſſeſsionem in eo, ob cuius cõ- tractum agitur. Adhæc Ius luendi fuiſſet extin- um,& potuit extingui in præiudicium credi- toris. Bartol. in dict. l. nomien. numer. 6. neque differentia videtur inter voluntariam& neceſ- ſariam extinctionem: etenim Bartol. in dict. I. nomen. numer. 5. format quæſtio. in liberatio- ne.& Salycet. in princip. exponit text. in verſic. ſoluit, id eſt gratis liberauit.& Alber. numer. 4. aſſerit in eo text.idem eſſe quod debitor gratis liberet ſuum debitorem, vel mediante ſolutio- ne debiti. Tandem cùm promiſsio& obliga- tio bonorum fuerint ſub conditione& tempo- re, quo purificata fuit conditio, iam extinctum eſſet Ius luendi per eius venditionem, licet in g pignoribus † conditio caſualis, ſeu quæ non conſiſtit in poteſtate creditoris, retrotrahatur ad tempus contractus.l. i.l.potior. qui potio. in pignore habentur. tamen cùm extinctum eſſet pactum tempore quo cœpit poſſe agi contra Marcum ad centum aureos,& ſic extremum, à quo eſſet inliabile, non poteſt habere locum 9 †fictio aliqua translatiua de tempore ad tem- pus, quæ non cadit ſuper re perempta. Bartol- in l. is qui pro emptore. numer. 52.& 53. de vſu- cap.& ſic non poteſt obligatio pignoris quò ad dictum pactum luendi, retrotrahii neque fingi dictum pactum vſque à die contractus fuiſſe hypothecatum- q An& quando curator ad certam cauſam poſsit dari etiam abſens,& de intellectu l. qui habet.. ſi pupillus. de tutel- b S V M M A RTEV M. 1 Curatorem ad lites deberi præſentem decerni,& præaſenti,in quibus caſibus procedat,& quando id neceſſe non eſt. 2 Curator quando non datur niſi petenti. 3 Fnuitis qui poteſt, multò magus potest abſenti- bus e ignorantibus. Curator ad litem inuitus cogitur defendere. Curator minori non ad certaum litem, ſed gene- raliter dari poteit inuitus& abſens. TSS D quod quandoq; legimus †œu- — ratorem ad lites debere decerni Apræſentem& præſenti. l. qui ha- bet.§. ſi pupillus. de tutel.videtur A procedere duntaxat, quando da- tur curator pupillo litigaturo contra tutotem, quo caſu non datur, nifi volenti& petenti,& in his etiam terminis locum ſibi vendicare viden- tur tradita per Bartol. ibi,& hoc ſuadet text. in verb.talem.quod verbum videtur ſonare idem ac prædictum vel ſupraſcriptum, vbi autem da- tur minori litigaturo cum alio, datur etiam in- uito.. item inuiti Inſtitut. de curator: gloſſ. fin. inl. I. C. qui pet. tut.& ibi Bald. in ſummario, pro qua ſententia videtur caſus in l. admone. quæ eſt lex 7. eo titul. vbi minore nolente pe- tere curatorem, facturus litem cum eo, poteſt petere, ex quo text, neceſſariò ſequitur, quòd curator ad lites datur etiam non petenti, vnde ſicuti diſpoſitio dict.§. ſi pupillus. loquens in curatore dando pupillo litigaturo contra tu- törem, non extenditur ad alios caſus, quò ad perſonam illius, cui datur, eodem iure non de- bet extendi quò ad perſonam eius, qui datur. vt videtur text. in l. fin.§. I. C. de adminiſt. tut. vbi curator ad certam litem inuitus cogitur ſuſci- pere defenſionem. Adhæc text. in dict.§. ſi pu- 2 pillus. quatenus vult curatorem † non dari niſi petenti, loquitur in pupillo volente agere, ſed vbi alius vult conuenire minorem, tunc cogi- tur. vt videtur text. in dict. l. admone.& ita ſci- licet an pupillus vel adultus agat, vel conue- niatur, diſtinguit gloſſ.& Bartol. in dict. 5. ſi pu- pillus. Iaſ.in add. ad Por. in titul. Inſtitut. de tu- tel. numef. 3.& Inſtitut. de curator. numer. 3. ſicque ſicuti prima pars illius text. non pro- cedit in pupillo conuento, quatenus vult cu- ratorem dari volenti, non etiam procedefe debet, quatenus vult curatorem non dari niſi præſentem, vt videtur text. in dict. l. fin.§.i. C. de adminiſtr, tut. Prætereà receptior videtur ſen- tentia, 2 Liler III tentia, quòd curator ad lites cogatur accepta- des CO 5 Acdkor quando Non potest FPéetere, Vt alile omnens re, vt velle videtur Specul. in tit. de curat. 5. cùm 3 cognitionem reſtituatur. autem prædictis perſonis. verſicul. ſed nunquid* nrator des inuitus quis cogatur.& ibi clariùs loan. Andr. Vm Actor petierit reintegrari ad 1 K de in Scauid in add. Angel. in l.1. C. qui pet. tut. Bart.& Bald. poſſeſsionem molendinorum,& o Reos conuentos condemnari ad le utel ala in d.§. ſi pupillus. vnde inferri videtur reg. qui L 4 penſiones maturatas ante inter- 3 poteſt inuitis, †multò magis abſentib.& igno- rantibus. Quod ſi diſpoſitio dict.§. ſi pupillus. G NN pellationem,& fructus pôoſt per- 1(4 ¾1 AA quatenus vult curatorem ad lites non daui niſi CehOs,da intentaſſe non Clum ofleſſo. b præſentem& volentem, indiſtincte,& genera- rium recuperandæ poſſeſsionis, ſed etià actio- debeipneſen liter procedit, neceſſe videtur dicere illam eſſe 1 nem ex locato: Nam †ad penſiones non datur eaſbus„ns enh„hodie ſublatam per!. fin. in princip.& clarius in poſſeſſorium remedium poſt ſinitam locatio- — un 4 F§.1. C. de admin. tuto. vbi curator fad litem in- nem, ſed actio duntaxat perſonalis ex locato n Aatu- ußn. uitus cogitur defendere. Item non procedere Bald. in l. ſi quis conductionis titulo. nu. z. ver- multo nagn 1 de lure Canonico ſecundum quod curator ad ſic. lIacob.de Aret.dicit. C. Iocat. Et licet poſſeſ- hur. 1Nahſemj litem cogitur ſuſcipere curam. Angel in dict. I. 2 ſorium † recuperandæ comperat ad fructus. c. d quandoq; wo fa m ad lites d* d Gecmn tem& pret* gul Ipupillus. d l laidan lere duntax* ancdodt ſigaturo cq ctore niſivolentid α i ocum ſibi re Meiitt dl. ibi,& hot tmetteui rbum videtſ meicen draſcriptum uremae — o cum alio, etumi. iſtitut. de cu æ egoli t& ibi Bald) ammn idetur caſul emη admm. eul. bimin= dlente duruslitemt 1e0, neceſſatiõò tut, ur etiam nc tentis t..ſi pupil= oquei villo liigat ontn dur ad alid s,ut datur, eod—⁵ fe obe verſonam e= ul dar .7. 1.Cde;— aiſt t uer Wedf tem inuitt— nirut d Adhectext S 8,ſ0 por. in titt une ſitut. de. not pass illu oko onuento, q. rorel rur text.ul— aeni ce 221 glh gteten re te fin... in fin. videtur quoque diſpoſitionem d. §. ſi pupillus. locum ſibi non vendicare in cura- tore perſonarum illuſtrium, qui debet nomi- nari non à minore, ſed ab alijs, iuxta text. in l.t- 5 C. de tut.& cur illuſtr. perſon. Curator f autem minori non ad certam litem, ſed generaliter dari poteſt inuitus& abſens.l. fin. in princ. C. de adminiſt. tut. Specul.vbi ſuprà. Barto-in l.illud. de tut.& curat. da. ab his&c. b CASVS XXVII. qAlexander de anno 1510. locauit molendi- na Iacobo vſque ad nouem annos ſub annua penſione. De anno 1540. interpellauit hæredes Iacobiadreſtitutionem. De anno 5 64. hæres Alexandri mouit iudicium contra hæredes Ia- cobi, petendo reintegrari ad poſſeſsionẽ mo- lendinorum,& inſuper Reos conuentos con- demnari ad ſolutionem penſionum maturata- rum ante interpellationem,& ad fructus per- ceptos poſt interpellationem. Rei poſt multas oppoſitiones reconuenerunt Actorem ad an- nuas penſiones ſcutorum 300. pro annis vigin- ti quatuor ſibi debitas ex teſtamento aui loca- toris,& quas locator quandoq; ſoluerat, vtraq; pars deduxit& probauit ea quæ reſpieiebant vtramq; petitionem. Actor prætendit pronun- ciari poſſe ſuper ſolo poſſeſſorio,& ipſum ante omnem cognitionem eſſe reſtituendũ ad poſ- ſeſsionem molendinorum. Rei verò vtrumque iudicium eadem ſententia terminandum. TQuxæritur quid iuris,& exhibentur acta. S V M M A RI V AM. Alio⸗ ad penſiones quæ detur. 2 eompetat ad fruttus. 3 Actor vbi intentat poſſeſſionem&ν petitionem, pendentia poſſéſſorij non impedit, quò minus ex parte Rei poſſit deduci petitoriu,& ſuper vtro- que ſit pronunciandum. 4 Poſſeſſorium recuperanda vli habet admixtam 4 eauſam proprietatis, admitti exceptiones do- minium eſpicientes. 2 Poſſeſſörium recuperanda poſſeſſionis quando b grauis. de reſtit. ſpol. Id tamen procedit ſolùm im fructibus perceptis poſt ſpolium: vnde ſuc- cedit id, quod per illum tex. not. Abb. in c cùm 3 ſuper. in. not. de cauſ.poſſeſſ.vbrfActor inten- tat poſſeſſorium& petitorium, pendentia poſ- ſeſſorij non impedit, quò minùs ex parte Rei poſsit deduci petitorium,& ſuper vtroque ſit pronunciandum,& quod ſcribit Abb. in c. cùm Eccleſia. num 5. eod. tit. vbi Actor non intenta: poſſeſſorium ſimpliciter, non habet locum re⸗ gula, quòd Poliaus ante omnia ſit reſtituen- dus:ad quod conuenit id, quod quandoq; legi⸗ 4 mus, ſcilicet vbi poſſeſſoriu †recuperandæ ha- bet admixtam cauſam proprietatis, admitti ex ceptiones dominium reſpicientes. l. 2. C. quæ- daã. de interd. Rip. in l. naturaliter. C. nihil com- S mune num. 71. de acquir. poſſeſ. Cumꝗ; †Actor ſaltem tacitè conſenſerit, quòd Rei conuenti deducerent,& probarent ſuper annuis penſio- nibus per eos petitis, non poteſt petere vt ante „. 4 41 5 3. omnem cognitionem reſtituatur. c.i. in verſics eo conſentiente. de reſti. ſpol: cuius text-diſpo- ſitio procedit, etiam ſi ſpoliatus expreſsè non conſentiar, ſed non contradicat Bart. in l. ſi quis ad ſe fundum. C. ad leg. lul. de3. Rip. dict. nihil commune. nu. 72. Cumq́; non ſolům Rei con- uenti, ſed& Actor exceperit& probauerit circa peyſiones petitas à Reis cõuentis, ſubſequitur deciſio text. in d. c. cùm Eccleſia. 5.verum quia: & in d. c.cùm ſuper.vt ſeilicet ſuper omnibus ſit ſimul pronunciandum: ad quod conuenit id, quod tradit Abb. in d. c.. in 4. nota. de reſtitut. ſpoli. quando ex probatis in iudicio conſtat de iure Rei conuenti, reſtitutionem non eſſe ante omnia faciendam alleganti ſe ſpoliatum. CASVSZ XXVIII. ꝗ In ſuprà ſcripto caſu Iudex declarauit mo- lendina eſſe reſtituenda, reſeruatis alijs in alio iudicio decidendis. Fuit appellarũ. Quæritur, an appellatio ſüſpendat executionẽ ſententia, S V M AM A RI V 2. 1 Appelari a ſententia ad effeltum ſuſpenhun eεν eutionis, quaudo poſſit. à Spolia- Petri Ant. Anguſ in mat. iudic. conſ. 2 Syoliatus quòd aute omnua ſit reſtituendus in quibus fallit. 3 Judicatum cum non fuerit fuper omnibus, appel- lari poteſt. 4 Appellari poteit ab inordinaro preceſſu etiam in poſſeſſorio. Appellari quidem à poſſeſſorio, non tamen ad ef- fectum impediendi executionem, an Verum 7. 6 Fentenria quando dicitur nulla. Ppellari † potuiſſe etiam ad effe- p ctum ſuſpenſiuum, ex pluribus ſuadetur. Primò, ob id quod ſeri- SCplit Bald. inl. l. numer. 8. C. ũ de 2 non eſt merum, ſed mixtum, poſſe à ſententia poſſeſſoriij appellari,& quod dixit idem Bald. in B.L.r. uum. 16. G intentetur condictioex 1. ſi quis jn tantam. C. vnde vi, ad reſtitutionem poſſeſ- ſionis,& ad pœnã, poſſe appellari etiam à ſen- tentia poſſeſsionis:& quamuis in re præſenti noa fuerit pronunciatum ſuper penſionibus, tamen id non prohibet appellationem. Bald. conſil. 153. lib. i. quod etiam ſentit idem Bald. in d.1.1. num. 16. dum ad hoc vt non poſsit appel- lari à ſententia ſuper reſtitutione poſſeſsionis, conſulit, vt dentur duo libelli, vnus ad reſtitu- tionem poſſeſsionis, alius ad pœnam. Et ſuade- tur vrgenti ratione, nam ſi Iudex cõdemnauiſ- ſet Reum etiam adpenſiones, potuiſſet à toto appellari. Salycet. in d. l.i. in fin. quæ ſenten. ſine appell. reſcind. quæ Salyc. ſententia videtur ve- riſsima: nam omnes fatentur quò ad penſiones ſententiam eſſe appellabilem, cæterùm ſi non appellaretur à toto,& ſic etiam à ſententia ſu- per reſtitutione poſſeſsionis,& per appellatio- nem executio in totum non impediretur, ap- pellatio àſententia ſuper penſionibus eſſer fru- ratocia, nam ſententia ſuper his non poteſt de iniuſtitia argui, ſtante ſentẽtia ſuper reſticutio- ne poſſeſsionis. l. ex diuerſo.§. 1. de rer. vendic. c. grauis. de reſtit. ſpol.& poſſe eo caſu appellari etſam à ſententia poſſeſſorij, ſentit Abb. in c. cum dilectus. num. 33. de cauſ.poſſeſſ.&c. dum vult, ſi feratur ſententia in poſſeſſorio& petito- rio pro eodem, ſi appelletur à ſententia petito- rij, non impediri executionem ſententiæ poſ- ſeſſorij: vnde ſentit, quòd ſi appellatum fuiſſet à ſententia poſſeſſorij, ſuſpenſa fuiſſet eius exe- quutio, quod clariùs expreſſerat num er. 12. vbi inquĩt imputandum ei. qui ſuccubuit, ſi nõ ap- pellauit à ſententia poſſeſſorij. Secundò, quia cùm actiones intentatæ fuerint non ſolùm ſu- per reſtitutione molendinorum, ſed etiam ſu- per penſionibus,& iudicium fuerit agitatum ſuper exceptionibus& reconuentione Reorũ, & ſuper omnibus inſtructus proceſſus,& con- cluſum in cauſa, ſubſequitur deciſio text. in c. cùm Eccleſia. in c. cùm ſuper. de cauſ.poſſeſ.ſci- licet Iudicem debuiſſe ſuper omnibus pronun- ciare, quod cùm non fecerit, appellari poteſt. l. 1.9. fin. quæ ſenten. ſine appell. reſcind. qui text. — moment. poſſeſſ. vbi poſſeſſoriũ procedit etiam in præſenti caſu, quo ex parte Adoris nõ ſolum poſſeſorium, ſed etiam acio ex locato intentata fuit: tunc enim non habet locum text iu c. fin. de ord. cogn.& permittitur Reo deducere petitorium. gloſſ.& Abb. int. nota.in d. c. cùm ſuper. gloſſ.2. Abb. num. 15. in c.cùm Eccleſia. co. tit.&* Actor dixit ſe do- minum& legitimum poſſefforem,& ſic Reus excipere potuit de dominio& alijs reſpicienti- bus aliad, quàm poſſeſſorium. Bald. in dict. l. ſi quis conductionis. num. 5. verſic. idem ſi agens &c.& huiuſmodi appellatio ſuſpendit execu- tionem ſeutentiæ latæ ſuper cõuentione. Abb. in c. cùm dilectus. num. 14. de ord. cogni. etiam quòd ſententia fuerit ſuper poſſeſſorio. Bald. d. 1. num. 16. C. ſi de momen. poſſeſſ. Abb. vbi ſu- prà num. 16. Quibus accedat, quòd vbi contra agentem poſſeſſorio opponitur exceptio do- minij,& Iudex quaſi eanon obſtante pronun- ciat ſuper poſſeſſorio, appellari poteſt, ſi exce- ptio. debuerat admitti. Bald. in d. li. num J12. C. ſide momen. poſſeſſ. Tertiò, quia vbi etiam A- ctor merum poſſeſſorium deduxiſſet, tamen cuam Reus deduxerit exceptiones reſpicientes Ius retentionis& reconuenerit Actorem,& ſu- per his Actore conſentiente, ac etiam ſuper his excipiente,& probationes inducente, fuerit fa- ctus proceſſus,& concluſum in cauſa, non ha- 2 bet locum † regula, quòd ſpoliatus ante omnia ſit reſtituendus,& ſuper omnibus debuit pro- nunciari,(vt fuit dictum)& quando per proba- tiones conſtat de Iure Reorum, reſtitutio non eſt ante omnia facienda. Abb. in c.1. in 4. notab. 3 de reſtit. ſpol.& †œm non fuerit ſuper omni- bus iudicatum, appellari poteſt. d. 1LI.§. fin. quæ ſenten. ſine appell.&c.& appell. ſuſpendit Abb. 4 d. c. cùm dilectus. num. 14.& num. 16. Nam Tab inordinato proceſſu etià in poſſeſſorio poteſt appellari. Bald. in c. ex conqueſtione. num. I. de reſtit ſpol.& vbi peruertitur ordo vnius cauſæ, ad aliam poteſt appellari. l.1. C. de appell.& ap⸗ pellat. huiuſmodi pendente, licet reiecta ſit, omnia in ſuo ſtatu manere debent. l. 3. C. de ap- pell. Neque mouet me, quòd ſecundum Bart. 5 in l.a. de app. recip. numer. 9. appellari poſsit † à pofſeſſorio, non tamen ad effectum impedien- di executionem, ideoq́; idem in re præſenti ſit dicendum. Nam reſpondetur primò, receptio- rem ſententiam eſſe contra Bartol. vt ſcilicet à ſententia ſuper poſſeſſorio non poſsit appella- ri, pro qua videtur text. in d. l.t. C. ſi de momen. poſſeſſ. in ver. ſortitur effectum.& in ver.& in- tegra omnis proprietatis cauſa ſeruetur, quæ verba reſeruant ſolùm quæſtionem proprieta- tis, prætereà quæuis opinio ſit vera, caſus, præ- ſens eſbextra terminos. d. l. I.vt ſuprà diximus. Et ſià ſententia lata ſuper poſſeſſorio poteſt re- gulariter appellari non retardata executione per dict. l... neceſſariò dicendum, quòd Docto. dum limitando dict. J.dixerunt, appellari à ſen- tentia ſuper poſſeſſorio, ſint intelligendi etiam quò ad effectum ſuſpenſiuum, quod in ſpecie aſſeruit Ang. Bero. quæſtio. 95. illud tamen non omit- Liber III. omittendum, quòd ſententia laborat euidenti nullitate: nam is, contra quem agitatus fuit pro Conſilium XXIA. 51 ferentia. Nam faciens aliquid prope murum; 2 dicitur facere in ſuo,& cüictunque †licitum eſt ceſſus, deceſsit die nona Decembris,& die ter- tio decimo Decembris,& ſic intra nouem dies facere quodlibet in ſuo, dummodò alteri non noccat, l. 1.§. idem aiunt, de aqua pluui. arcen. — aie n Mpolmortempatrs,eius tlie iueruntccatead Paciens veroia muro coinenuni dieturfacere de u a h ſententiam,&die decima ſexta fuit lata ſenten 3 inrecommuni, in qua potiòr eſt conditio e Ks⸗Aua ferdipoitionesmeminimusinau. domnin'probibentid,l dabinuse commnanich⸗ —* na thentico vt cum de appell. eſt penitus nulla. I= uidundo. Prætereâ textus in dictal. ſi quando, b DNum. 1 3 1di. 1 d0 Opponitu ptio l ui canonob a prohu 9 appellariſ Me gen Kcti. Bald.in.. um 6 4 I. ertio, qd e etian. Horium des 1 exceptios: picent onuenerit F†emal. entiente, ac K i ſperi niones indu tm feni oncluſum in K., donh „quòdſpolit& rneomn luper omni& aedutm. Fum)& qut Kgerpan ure Rcorum an tuiom enda. Abb. it H4tat um non fuc peron ellaripoteſt. IKüag Kc.& appell-Amndth am. 14.& n.„ani ſu etià in 1= rioe ex conquel t.un- cruertitur O muse dellari.l.1.C= pell pendente.—. reiet manere deb † 36 E 18 ſcile 1 ſccontraba Dit O lt 49) ſeſſorio!- 4n text.in d'Li. kn itur effeciul zcen rietatis caut— ſti* dumquæfti ts Sopiniolf au mwosc u 2 1 orelt 5 ſuper poll„* 7 9 1 non retat 2 häb licendi ³ b7ig ariö dcen e elhnd, a dizerug S eades ſoriosſin 1 ün 3 lulpen. 1 un 1 um. a 6 1 tem citatio peremptoria fuit tranſmiſſa,& ſen- tentialata contra filias minores curatore ca- rentes,& proceſſus ac ſententia contra mino- res curatore carẽtes ſunt ipſo iure nulla. l. acta. §. fin. de re iudi.gloſſ. l. cùm minores. C. ſi aduer. rem iud. Caſt in l. ſi curatorem. C. de in integr. reſtit.& contra quas non poteſt agi etiam poſ- ſeſſorio. l. 1. C. qui legit. perſo. quæ duæ excepti- ones fuerunt propoſitæ ante ſententiam. F& V M AM A NTIV A. 1 Srerquilinium non poſſe fieriin muro vommuni. 2 Cuique licitum eſt facere quodlibet in ſuo, dum- modo alteri non noceat. 3 Conditio domini probibentis in re communi potior 64 CASVS XXINX. Colligitur exallegationibus. N Vre non videtur † ſterquilinium, NAquod vulgò appellant neceſſari- 4 Mum, ſine eius caueam, aut tubam, „bper quam ſtercora defluunt, poſ- Mſe fieri in muro communiinter- mediante cameras: nam text. in l. ſi quando.§. fin. ſi ſer.vend.vult poſſe agi contra vicinum, vt tollat ſterquilinium factum prope murum commuhem, ex quo ſterquilinio murus ma- deſcebat, vnde multò magis debet poſſe agivt ctollat ſterquilinium factum non prope murũ, ſed in muro communi. Item tex. inl. fiſtulam in princ. de ſeruit. vrb. præd. vult non poſſe haberi iunctam muro communi fiſtulam, quæ aquam ex cœlo, aut caſtello capiat, vnde m ultò minùs debet poſſe haberi in muro ipſo communi fi- ſtulam, ſeu caueam, quæ capiat ſtercora,& quamuis text. deinde velit licere vicino habere balneum prope murum communem, tamen in verſic. ſed Neratius, id limitat, niſi vſus balnei habeat aſsiduum humorem. Adhæc text. inl. quidam Iberus, vult non licere vicino habere tubulos admotos ad parietem communem, ergo multò minùs debet poſſe haberi tubulos, velſterquilinium in ipſo pariete communi,& quamuis pract. Papien. in forma libell. quo ag- pro hære. vel reſcin. diuiſ. in verſiculo,&in futu- rum percipiendis, Cæpoll. de ſeruit. vrb. præd. capitulo 65. in titulo de neceſſario. aſſeruerint licere facere neceſſarium in pariete communi, ſi non afferat damnum: tamen iura per eos al- legata loquuntur de his, quæ fiunt uon in mu- ro, ſed prope murum: inter quæ magna eſt dif- conſiderat damnum madefactionis- in l.fiſtu- lam, in primòo reſponſo vult indiſtinctè non poſſe fiſtulas de quibus in eo tex. non ſolùm haberi in pariete communi, ſed neque iunctas parieti:& in ſecundo reſponſò conſider at da- minũ humoris aſsidui, ex quo longè magis de- bet conſiderari damnum madefactionis ſter- coreæ,& putridæ defluentis non prope mu- rum, ſed in ipſo muro. 1 Contra ſententiam prafetti prætorio à quo non ap⸗ pellatur, iure communi ſupplicari potet, vt ſententia reuideatr. 2 Propter ſententiam latam quando ſupplicari poſ= Htt,& quando non. 3 Contra interlocutoriam, qua pronunciatur quem habere legitimam perſonam, adiri poteſt ſupe- ior per viam ſimplicis querele. b 4 In quibus caſibus poſſit appe lari ab interlocuto⸗ rin ſuper legitimatione perſona,& alio modo. cASVS XXX. Colligitur ex allegationibus.— b h ſilij, in qua ordinauit Petrum ad- =smittendum vti coniunctam per- 1 ſonam lulij,& eius nomine ad a- Sgendum, concedenda videtur:- nue ius commune inſpiciamus, ſiue nouas con ſtitutiones. Nam iure communi contra ſenten- t tiam † præfecti prætorio à quo non appellatur- L.l. de offic. præf. præto. ſupplicari poteſt,& ſen- tentia reuidetur. l. ſi quis aduerſus,& Authent. quaæ ſupplicatio. C. de prec. Imper. offer.& quando ex priuilegio iudicantis denegatur ap- 2 pellatio, † ſupplicari poteſt licet ſecus ſit, ſi ex qualitate cauſæ, vel aliàs de iure com muni pro- hibita eſſet appellatio. Caſtrenſ.in dict.l. ſi quis aduerſus, numero tertio,& in. l. fin. numero tertio. C. vt lit. pendent. Idem, ſi non poſsit ap- pellari mixta ratione perſonæ,& cauſæ.Imolen. conſilio 142·Decius in. l. fin. numero o. verfi- culo,& eodem modo, C. de edict, diui, Adriani z tollen.& contra f interlocutoriam, qua pro- nunciatur quem habere legitimam petſonam, adiri poteſt ſuperior per viam ſimplicis quere- læ, Baldus inl. intra vtile in ſecunda lectura, verſiculo notate&. de minor. Ex conſtitutio- nibus quoque ducalibus diſponitur à ſenten- tijs, decretis, ordinationibus,& prouiſioni- bus à eonſilio factis poſſe eum, qui prætendit ſe G graua⸗ 3 Euiſio ordinationis ducalis con⸗- Petri Ant. Ang. grauatum, petere reuiſionem. Neque obſtat, quod ducales conſtitutiones in. ordinamus. prohibeant confugi ad conſilium ſub prætextu grauaminis in caſibus, quibus ab interlocuto- ria appellari non licet. Nam reſpondetur, ab Interlocutoria, qua pronunciatur, quem habe- re legitimam perſonam, appellati poſſe.l. ait prætor. 5.permitrtitur. de mino. Baldus in dicta I. intra vrile. in ſecunda lectura, verſiculo nota- te, in additio. Specul. in titulo de appellatio. verſiculo ſi verò interlocutoria,&c. hincab in- 4 terlocutoria ſuper legitimatione perſonæ iu- dicis poteſtappellari. Bartolus in 1. 2- numero 13. de appellatio. recip. Item ab interlocutoria fuper legicimatione perſonæ actoris, velprocu- ratoris, liue ſuper legitimatione perſonæ teſtis, aur fideiuſſoris. Baldus inl. arbitro- numero quinto. Angelus, numero ſeptimo-Socynus, numero ſeprimo qui ſatisdare coguntur. Et ab interlocutoria qua pronunciatur ſndicum eſſe legitimum, vel illegitimum, quilibet poteſt appellare.ↄpecul. in tit. de ſyndic. col.3. verſ. ſed nunquid poteſt. Et ab interlocutoria appellari poteſt, quando à diffinitiua, quæ ſperatur, non appellatur, Bart. inl.. num. 1 in fin.& num. z. de app. recip.& quando eſt talis interlocutoria quæ mandaretur executioni ſtatim.di. l. ait præ tor, 5.permittitur. Bart. dict. l. intra vtile,& quà- do grauamen non poteſt reparari per oppoſi- tionem à diffinitiua, Bart. in l. intra vtile, vel per appellationem à diffinitina grauamen quod infertur per interlocutoriam non poteſt repa- rari ſine magno præiudicio, Bar. l.*§. quęſitum. num.. in fin. de appell. CASVS XXXI. Angelus fuit condemnatus ad telasan- dum dimidiam hæreditatis Herculis, petita fu- it executio coram executore, fuit orta conten- tio ſuper quantitate rerum comprehenſarum in ſententia, iudex declarauit executionem fiendam, eamque conceſsit in omnibus bonis- quæx tenebantur per Antonium dempta certa parte. b Quæritur, an iudici& Notario ſalarium debeatur. S V M M A RTIEV M. 1 Salarium iudiciin cauſis ſummarijs non debetur obſententiam, neque in cauſa extraordinaria, neque quando proponitur officium iudicis ob aliquod factum. 2 Executio ſententiæ petitur officio iudicis,& con- ſitit in facto, ac in eo fit ſummaria cognit io. 3 Fententia quando nou ſit liquida. 4 Propter controwerſiam ortam ſuper poſſeſſione, vel proprietate rerum, cauſa eſt ſummaria,& multò magis ſuper quantitare rerum eompre- henſarum in ſententid. 7 Executio quando poſſit velnon poſſit peri. in mat. iudic, conſ. 1 SRᷣ¶ NLaaſis † ſam marijs non debe- 8 ttur falarium iudici ob ſententi- Nam. Bal. inl. gemeraliter. n.2. C. de Ch epiſ⸗-& cler. neque ob ſententiam in cauſa extraordinaria. Bart. inl. in ſactis2. de prox. ſacr. ſcrin. neq; quando pro- ponitur officium iudicis ad aliquod factum, Bald. in l. fin. nu. 13. C. de fruct,& lit. impen. Ve- 2 rùm executio † ſententiæ petitut officio iudi- cis. l. qui reſtituere vbi not. Ang. de re. vend.& executio ſententiæ conſiſtit in facto,& in ea fit ſummaria cognitio Spec. in tit. de exec. re. iud. §. breuiter in prin.& in tit. de ſent.& re iud. in princ. Vnde pro ſententia ſuper exequenda ſen tentia non debetur ſalarium iudici neque No- 3 tario. Neque obſtat, quòd ſententia t non fuc- rit liquida, cùm in ea Reus condemnetur ad re- laxandum dimidiam hæreditatis Antonij,& coram iudice àquo petebatur executio, fuerint oppoſitæ exceptiones, propter quas neceſſaria fuit liquidatio,&liquidat ionis cauſa non ſit ſummaria Bart. in kz3. nu. 15. C. de pigno. Nam reſpõdetur primò, ſi ſuper poſfeſsione, vel pro- prietate rerum ſuper quibus petitur executio; 4 oriatur † controuerſia, cauſam eſſe ſummari- am. J. 4 diuo Pioꝭ ſi ſuper rebus de re iud. ideò multò magis cauſam eſſe ſum mariam, ſi ſuper quantitate rerum comprehenſarum in ſenten- tia oriatur contentio. Secundò reſpondetur, rem in terminis decidiper Bart in l.z. nu. 5. C- de ſent. quæ ſine cert. quant. vbi vuit ſi quis fit condemnatus ad ſeruandum aliquem inde= mnem, velad reſtituendum hæreditaté, circa li- quidationem quantitatis procedendum eſſe ſine libello& ſummariè, 1uxta diſpoſitionem dict. 5.ſi ſuper rebus,& Bart. in dict. l.3. nu. 11. C. de pig. non loquicur in liquidatione quæ fit in executione rei iudicatæ. Item loquitur in liqui- datione ſubſtantiæ obligationis. ſ ancommiſſæ ſit obligatio, non autem in liquidatione quan- tiratis debitæ, quod ſuadetur ex eo, quod dis it Caſtræin! 2. num. 10. de leg. z. vbi vult quòdan- tequàm liquidata ſit ſubſtantia obligationis, non f poſsit peti executio- ſed poſt liquidatio- nem ſubſtantiæ obligationis, licet incerta ſit quantitas quæ debetur, poßit peti& fieri exe- cutio cõtra perſonam& bonadebitoris, quod etiam dixerat in l. 1. nu. 9. de edendo& ante eũ Bar. inj dict. l.i in fin. de leg. z. in l.1. nu.3. iud. ſol- CAS VS XXXII. Extat ſtatutum, quòd pubes confitens ſe maiorem annis viginti quinque, habeatur pro maiore, maximè ſi id fiat in inſtrumento procu ra. Antonius conſtituit procuratorem ad lites: in mandato dicitur, Antonius annorum quin- decim, confitens ſe maiorem annis 25. in execu tione ſtatuti blacentiæ conſtituit&c. Procura- tor agit in iudicio nomine Antonij, opponitur de nullitate mandati quaſi facti à minore vigin ti quinque annis. Reſpondetur valere vigore ſtatutiprædicti. Replicatur ſtatutum loqui de pubere, Antontum autem non eſſe puberem- 1⸗ Guidxionis nonl. nu. ij. C. de Na uper poſfeſs fr ocl 1 quibus peti Nccuii a, caulam mam, der redas d ddlith eſſe ſumma 14, lluh mprehenſar Eriſchna. d. Secundò=mdem Uper Bart 1 luuz.. t quant. vbi E dicuss ruandum alr im indt. ndum hære as’ citci tatis proct ²e lan d rie, 1uxta(⁵† ſüoen Kbart.in di N aunt in liquidat quen tz. Item loc! irinli dligationis. f.:OmE emin liqut ei uadetur ex Lodi de leg.:. b.— Cudl ſubſtantid igatitt eutio⸗ſedp=izuicah ancelui ur, poßitgt düeis n&bonad ⁵. 9S, G u.9. de ede? IRante Jiud de lega.jaſt.z iad — P omine am ole Iqudſi fie 2re it Liber III. Quaritur cui incũbat onus probandi, An- tonium eſſe, vel non eſſe puberem. S V A1 A RTIV r 1 Onus probandi an quis ſit minor incumbit agenti. 2 Regulare eſt, quòd qui vult vti beneficio ſtatuti pprobare debeat qualitates à ſtatuto requiſitas. 3 Minor 2 5. annis, ac procurator ab co conſtitutus abſque curatore, nò habet legitimam perſonam m iudicijs. 3 4 Nagatina per quam oſtenditur aduerſarium non habere legitimam perſonam ſtandi in indicio nunquam probanda eſt à negante. 5 Fundantiſé ſuper certo actu, quòd non ſit opus pro- b 2 habilitatem perſonæ adactum, quado pro- cedat. 6 Intentio aduerſari; vbi eſt fundata aiure tömu- mallegans ætatem debet, probare. 5 N propoſito caſu onus probandi, quod conſtituens ſit pubes in cũ- bere videtur agenti: nam glo. in 19 N à tit. de probat.§. probare ver. re- 1 ſtat. dixere, vbi cõtéditur, tan quis ſit minor, o- nus probandi incumbere ei qui agit,& magis ad propoſitum. specul. in tit. de acto col. z2. ver- ſic. ſi ergo excipis&c. ſcripſit, ſi quis alleget ſe maiorem, quia vult admitti ad agendum debe- re probare ſe maiorem, idem vult Bald. ibi in add. verſ. Dominus Iacob. dicit&c.& quamuis Salyc. in l.cum te. C.de probat. refellat ſenten- tiam Specul.in d. verſic. reſtat.& communiter Doctt. ibi velint eum, qui fundat ſe ſuper ætate ſiue agendo, ſiue excipiendo debere probare, & in ſpecie Bald. ibi numer. I. dixerit eum, qui impugnat, vel repellit perſonam alicuius ratio- ne minoris ætatis, debere probare:& idem ve- lint omnes in eo, qui excipit contra procura- torem quòd eſt minor: tamen idem Salicetus limitando prędictam opinionem inquit, quòd vbicunque aliquis eſt inhabilis de iure commu ni, ſed habilitatio prouenit à iure ſpeciali, eum qui agit, non eum qui opponit, debere proba- re. In re autem propoſita minor de iure com- muni eſt inhabilis ad iudicia. l.cum& minores. C. ſi aduer. rem iudicat. Sed habilitatio minoris puberis venit ex iure ſpeciali, ſcilicet ſtatuto: vnde agenti incumbit onus probandi puber- tatem,& idem vult Ang. in dict. l.cum te dum inquit, ſi quis alleget ætatem ad deſtruendam intentionem aduerſarij iam fundatam, ipſum debere probare, ſiue alleget ætatem maiorem, ſiue minorem: quod etiam dixiſſe videtur Bar. 2 inl. de ætate numer. 12. de mino.& † regulare eſt quòd is, qui vult vtibeneficio ſtatuti, proba- re debeat qualitates à ſtatuto requiſitas, Bart. in J.l.§. ait prætor, ne quid in flum. publ. In re autem propoſita excipiens contra mandatum, habet fundatam intentionem de iure commu- ni, quia ex confeſsione ipſius facientis manda- tum, conſtat eum eſſe minorem 25 annis,& c. presbyter. 7. 8. diſtinc. Spec. in Conſilium XXXII. 92 3 minor. 25. annis † ac procurator ab eo abſque curatore conſtitutus non habet legitimam perſonam in iudicijs. dict. l.cùm& minores. d.l. neque. C. de procura.& Bald. in dict. l. cum te. numer. I. verſic. interdum ætas non ponitur in conditione&c. inquit, quando ætas reſpicit ha bilitatem perſonæ ſecundum naturam actus, ſi quis vult conſequi aliquid ex ætate; debet e- am probare, ſi id vergit in præiudicium alte- rius. In re autem propoſita ætas pubertatis re- ſpicit habilitatem perſonæ,& procurator agẽs vult in præiudicium rei conuenti vti beneficio ſtaturi de pubere confſitente ſe maiorem. Præ- 4 tereà negatiua † per quam oſtenditur aduer- ſarium non habere legitimam perſonam ſtan- di in iudicio, nunquam probanda eſt à negan- te.l. non ignoratur. C. qui accuſ. non poſſ. Ang. in l.hoc iure. numer. z. de verb. oblig. Alex. inl. in illa. numer. 11. Iaſ. numer. 15. verſic. 4. limit. Rip. numer.3. eo. tit. ex quo videtur compro- bari id, quo dixit Specul. in tit. de acto. colum. 2. verſic. ſi ergo excipis&c. Neque obſtat, quòd 5 fundanti ſe ſuper certo actu, opus non ſit pro-⸗ bare habilitatem perſonæ ad actum. l. ab ea par te de proba. Bartol in dict.l. cum te cap. in præ- ſentia. vbi not. Abb. numer. 3. Felyn. numer. ir. Dec. numer. 11. de probat.& ideò producens teſtamentum factum à minore. 25. annis non tenetur probare, ꝙ teſtator eſſet maior qua- tuordecim annis, Felyn.& Dec. vbi ſupra. Nam ex prædictis patet reſpo nſio, ſcilicet id proce- dere in habilitate iuris communis, vt. ſ. non debeat probari, quando non apparet facien- tem actum eſſe de iure communi inhabilem, vt in prædicto exemplo teſtamenti. nam mi- nor annis viginti quinque non eſt inhabilis ad teſtandum, ſed vbi conſtat facientem adtum eſſe inhabilem de iure communi, ſed habilitas cauſatur à iure ſpeciali, agens debet probare. 6 Salyc. vbi ſupra,& vbi intentio † aduerſarij eſt fundata à iure communi, allegans ætatem de- bet probare, Angel. vbi ſuprà: minor autem de iure communi eſt inhabilis ad iudicia,& habi- litas eius cauſatur à ſtatuto,& opponens con- tra minorem, ſeu eius procuratorẽ habet fun- datam intentionem à iure communi,&c. CäASVS xXXXIII. An inuentarium tutoris proſit pupillo hæ- redi ad hoc, vt poſsit pupillus dici hæres cum beneficio inuentarij. 1 s A RIV A. 1 Tutoris inuentærium quanao poſſit prodeſſe pupil- o,& quando non poſſit. 2 Haredis pœæna quæ ſit, ſi non faciat inuentarium ſecundum formam eiu- Lo i. C Siad- peirz Ant. Ang. in mat. iudic. conſ. Dladhereamus ſententiæ Bald. inl. d filium quem habentem, in penul- N tima quæſtione, numero. 51.0, a- 4mil. herciſc. aſſerentis f inuenta- rium tutorisnon prodeſſe pupil- lo, etiam quòd habeat ſolennitates requiſitas in inuentario hæredis, res erit quò ad exhibi- tum inuentarium contra actorem, expedita. Idem erit ſi adhæreamus his, quæ poſt Barto- lum tradit Alexander inl. in ratione.§. quo vulgo.ad legem Falcidiam. Etenim ĩpſe vult in- uentarium tutoris prodeſſe pupillo, quando apparet tutorem facientem inuentarium vO- luiſſe ſuſtinere perſonam duorum, ſcilicet tuto ris,& hæredis, Idque colligi ex eo- quòd tutor ſeruet ea, quæ ſunt ſeruanda in inuentario hæ- redis. Vnde cùm in re præſentinon fuerintcita tihi, quorum intererat, qui licet eſſent inſerti, ſaltem in genere erant citandi. gloſſ. in§. hinc nobis in verbo fideicommiſſarios in authenti- ca. de hæred.& falcid. Baldus in authentica. ſed cam teſtator, numero quinto. C. ad legem Fal- cidiam, in l. finali. 5. primo, numero ſexto. C. de in. deliber. non interuenerit ſubſcriptio hære- dis, vel alterius Notarij loco hæredis. d.]. fi. 6. ſin autem dubius. verſic. ſubſcriptionem, non ad- fuit neceſſarius numerus teſtium. Nam cuͤm hi quorum intererat non eſſent citati nec in ſpecie, nec in genere,& ſic non poſſent dici contumaces, vltra ordinarium numerum te- ſtium, erant neceſſarij alij tres. d.§.hinc nobis. d. authen. ſed cùm de teſtator. Bald. in d. j. fin.§. 1. num. 20 non poteſt dicitutorem voluiſſe per- ſonam etiam hæredis ſuſtinere,& ſic tutoris in- uentarium prodeſſe pupillo Neque actori pro- deſſe poteſt quodex aduerſo dicitur, ſcilicet in- uentarium tutoris abſque ſolennitate requiſi- ra in inuentario hæredis tunc ſolum non pro- deſſe pupillo hæredi, quando prætextu eius pu- pillus vellet fraudare creditores, nam huiuſ- modilimitatio, neque l. neque ratione proba- tur, imò leges indiſtinctè,& generaliter requi- runt ſolennitates in inuentariijs hæredum,& ratio, qua innituntur Bar.& Alex. in d.§. quod vulgo, generaliter,& indiſtinctè procedit,& Parr. in conſ. 43. num. 79. lib.z Joquitur contra expreſſos tex.ſcilicet d. l. fin.. etſi prædictam,& in authen. de hær.& Falcid. ſi verò nõ faciat in- z uentarium, † vbi ſi hæres non faciat inuentari- um ſecundum formam in his legibus traditam etiam, quòd faceret deſcriptionem bonorum, priuatur Falcidia,& patitur alia quæ recenſen- tur in illis tex.& Caſtr. quem barr. allegat in l. cum tale. 9. Titius de cond.& demonſt. Corn. conſ.z03. numer. 22. lib. I.loquuntur non in in- uentario, quod fit ad commodum hæredis, ſed in inuentario quod fit ad inſtantiam,& com- modum alterius, in quo non requiruntur ſo- lennitates relatæ in d. l. fin.& in d.§. hinc nobis Caſtr.& Bald in d.§. Titius,&ſivera eſſet limi- tatio, quæ ex aduerſo deducitur, ſequerentur duo valdè abſurda, quòd ſcilicet hæres ex ſim- plici bonorum deſcriptione: item offerendo * 4 4 quandocunque vellet ſatisfacere omnibus cre- ditoribus& legatarijs, poſſet euitare pœnas in- ductas contra hæredes non facientes inuenta- rium,& quod magis eſt conſequi beneficia iu- re nouiſsimo tradita hæredi conficienti inuen- tarium. Sed etſi conſtaret actorem feciſſe in- uentarium, tanquam hæredem ſeruatis ſolen- nitatibus, de quibus in d.l.tamen ante prodi- tum inuentarij beneficium, hæres etiam, quòd non eſſet ſuſpectus de aliqua fraude, non pote- rat ex propria perſona reuocare alienata per defunetum. l. cum à matr. C. de re. ven. l. ſi ven- ditrici. C. de reb. alien. non alien. l. Seia. de euict. 1I. in princ. verſ. ſed ſi dominus de excep. rei vendit.j.ſi filium de lib. cau.l. ſi ab eo. C. de lib. cauſ.ideoque cum ob ſtatutum Mediolani non poſsit quis fieri hæres cum beneficio inuenta- ij, quò ad eum, perinde videtur ac ſi nunquam proditum eſſet inuentarij beneficium. C A 5 V S XXXIIII. „Annibal aſſerens ſe creditorem quinque mille aureorum lulij abſentis, apprehendi au- Goritate iudicis(nulla tamen præcedente condemnatione) eius bona: illaque obtinuit: ſubhaſtari& vendi, vt ex precio ſibi ſatisfieret. poſt duos annos reuerſus Iulius dicit ſe non fu- iſſe debitorem, niſi quatuor mille aureorum. Quæritur an vbi cõſtet, poſſit Iulius infringere ſubhaſtationem& venditionem bonorum. S V A 1 A RTIV A. 1 Exeeutio, ſubhaſtatio& venditio bonorum nozꝝ praæcedente condemnatione ſunt ipſo iure nul- (æ. 2 Datio in ſolutum pro maiori ſumma quàm ſit ve- rum greditum, eit in totum nulla. 3 Bona delbitoris vt poſſint vendi, debet conſtare de debito. 4 Reus poſe ſecundum qecretum reuerſus auditur, hdoceat immiſſionem factam ex falſa cauſa,& probet ſe non fuiſſe debitorem. Xecutio, † ſubhaſtatio& venditi 9 — 0 bonorum, non præcedente con- ſ demnatione, ſunt ipſo iure nullæ. II. ſi cùm nulla. de re iud. l. 1. C. de exec. rei iud.& datio in ſolutum 2 facta † ſiue à iudice, ſiue à parte pro maiori ſumma quaàm ſit verum creditum eſt intotum nulla. l. ſi non ſortem.§. ſi centum, vbi Bartol.& Caſtren. de cond. indeb.& ſi iudex mittit cre- ditorem in poſſeſsionem pro debito, quod par tim erat verum, partim falſum, im miſsio eſtin totum nulla. Bald. in l. certi cõdictio.§. quoni- am numer.z. ſi cer. pet.& quicquid ex huiuſmo- di immiſsione ſequitur, vt ſubhaſtatio& ven- ditio, eſtnullum. l. non dubium, vbi notar. Bartolus numer. vigeſimo ſecundo. C. de le- 3 gibus. Etad hocvt bona debitoris poſsint vendi, s xxI ens ſe credit duin lij abſentis, rendi nulla tamt xccta ius bona: ill oin rt exprecid uuüf uerſus lulius am ſedont i quatuor m= mrecu ſtet, poſiit lu fctinr venditionet omn ARII rio& vend mumn demnatione]'ſoifnn ro mauo riut=zunn ſtintotum X 1 5 ́voſſint vendi fent um decretum Vh 4. 112. ſanem factan= tlacai aedebitoren verumcred= Bm „nt nbtban m. Ki cen e mit „,61 0E aartim Alus b 1 alcerie 2 huis et. K q tio? 4 jtur, niſu. 4 bi 9 qu— Tiber III. vendi, debet conſtare de debito, l. hæreditari- um. vbi glo.& Bartol. de bo. auct, iud. poſsi. Bartolus inl. Fulcinius. 5. cum hoc. ex quibus cauſ.in poſſ ea.& venditio bonorum debito- ris abſentis, in qua requiritur ſubhaſtatio. l. fan dus de. reſcind. vend. Baldus in l. ordo. nume- ro quarto. C. de exec. re. iud. facta pro debito, cui obſtabat exceptio, vel ob debitum falſum, eſt nulla, Bartol. in dicto§. cum hoc. numero ſexto. Et Reus † etiam poſt ſecundum decre- tum reuerſus auditur, ſi doceat immiſsionem factam ex falſa cauſa, vt ſi probet ſe non fuiſſe debitorem. Felinus in cap. conſultationibus, numero tertio, de off. deleg. Quæ in propoſito caſu concludere videntur apprehenſionem bonorum,& ſubhaſtationem& venditionem factam pro debito, quod partim erat falſum, eſſe, in totum nullam. CASVS XXXV. q¶ Compromiſſum fuit in duos,& additus eſt tertius, caſu quo primi duo diſcordarent. Vnus ex duobus reperitur incapax compromiſsi. Quaritur, an in locum incapacis ſit eligen- dus alius, an reliqui duo poſsint ſimul iudicare, vel ſaltem terrius ſolus, anverò compromiſſum ſir nullum. S V M M A RIV M. 1 CG ompromiſſum propter perſonam incapacem vni- as ex illis in quibus fuit compromiſſum eit nul- 2 Elaedtis tribus arbitris ſinguli ſant iudices pro par- te ſua tantum,& vno abſente tota poteſtas non reperitur in duobus. 1 1 Ompromiſſum † eſſe nullum, vt h nec alij capaces poſsint iudicare. u idetur caſus in I. Pedius de arbit. Kybicompromiſſum fuerat in Ti- AAA ium,& ſeruum, quia ſeruus non poteſt eſſe arbiter l. illa verba. de verb. ſig. deci- ditur quod neque in perſona Titij compro- miſſum valet. Idque etiam probari videtur ra- tione. Nam electis pluribus arbitris, vnoeo- rum mortuo, compromiſſum penitus euane- ſcit. c. vno delegatorum. vbi Abb. de off. deleg. Et ſi compromiſſum ab initio validum finitur, ſuperueniente defectu in altero ex arbitris, multò magis incapacitas vnius arbitrorum de- bet impedire, ne compromiſſum ab initio va- Ieat, arg. l. patre furioſo. de his qui ſunt ſui. Præ- tered electis duobus arbitris,& in caſu diſcor- diæ addito tertio Bart. cenſuit in l. item ſi vnus §.principa. de arbitr.vt primi duo debeant iudi- care ſecundum conſiliam Tertij, quæ opinio ſi vera eſt, in præſenti caſu primi duo non poſſunt iudicare ſecundum conſilium Tertij,‚cum vnus ſit incapax. Quòd ſi adhæreamus ſentẽtiæ Abb. & Feſyn. in cap. ſuſpicionis de off. deleg. volen- Couſillum LXXIT. 92 tium tertium debere iadicare cum alijs duo- bus,& ſingulos tres habere ſingulam vocem, hoc caſu Tertius non poterit cum alijs duobus iudicare ex defetu perſonæ vnius. Adhæc ele- ctis tribus arbitris, duo ex his non poſſunt ferre ſententiam altero abſente l. ſi in tres de arbitr. quia præſentia abſentis potuiſſet trahere eos in aliam ſententiam, vt inquit ibi textus:& quia omnes iudicare debent. l. ſicuti de arbitr. Bart. 2 d. l.duo ex tribus in fin. de re iud.& quia † ele- ctis tribus arbitris ſinguli habent exercitium iuriſdictionis pro parte ſua tantùm,& vno ab- ſente tota poteſtas non reperitur in duobus- Abh. in cap. J. circa fin. de arbi. Quæ omnes tres rationes militant vno arbitrorum incapace- 4 Poſt longam litem in curia Romana inter Sanſeuerinum, cui reſeruati erant fructus ad ſummam ducatorum mille tercentum ſuper bonis præpoſituræ, cum facultate percipiendi illos propria auctoritate,& Titulatum præten- dentem fructus omnes ad ſe ſpectare, nec non &conductores bonorum d. præpoſituræ, qui aſſerebant ſe creditores ratione melioramen- torum, ſibique competere ius retinendi bo- na,& fructus. Sanſeuerinus obtinuit tres ſen- tentias, declarantes illi licere ex prædictis fru- ctibus percipere propria auctoritate annuos fructus ducatorum mille tercentum,& obti- nuit executoriales. Verùm cum de anno545. peteret à Senatu Mediolani concedi benepla- citum exequendi: conductores oppoſuerunt de eorum melioramentis pro ſumma librarũ 46000. Tandem de anno 1547. factis calculis à ratiocinatore electo à ſenatu,& cõperto quòd conductores, detractis detrahendis, habeant penes ſe fructus valoris librarum 40000. Sena- tus ordinauit non eſſe concedendum benepla- citum. Verùm attentis iuribus Sanſeuerini bo- na per eos detenta eſſe relaxanda, Sanſeuerino retentis fructibus pro melioramentis. Anno 1549. Titulatus præpoſituræ obtinuit in curia Romana contra Sanſeuerinum tres ſententias, declarantes culturam,& liberam adminiſtra- tionem bonorum illi ſpectare, ſine tamen præ- iudicio reſeruationis fructuum ducatorum mille tercentum, quam habet Sanſeuerinus: b quarum executioni petijt à ſenatu beneplaci- Bart. Caſtr. Alex. Iaſ. in l. duo ex tribus. de re iud. tum. Opponit coram ſenatu Sanſeuerinus ſibi ſatisfaciendum eſſe priùs ob melioramenta, quæ ex ordinatione ſenatus ſoluta fuere ex fru- ctibus ſibi dibitis,& quoufq; ſoluantur melio- ramenta, competere ſibi ius retinendi bona. Quaritur, an rectè opponat. SV M M ARITV M. 1 Condattores habent ius agendt ad expenſas meli- oramentorum,& retinendi bona quouſque fibi ſatisſieret. 2 ju excipiendi& retinendi pro melioramentis tranſit in ſingularem ſucceſſörem. b 4◻Q3 3 Ahe- Petri Ant. Ang. 3 Ahenare dieitur qui ré tradit ex cauſa iudicati. 4 Decretum 22 auctoritas Iudicis idem operatur quod contrattus partiumä. 5 HWpothecam habens ſuper bonis ſuccedit in bypo- thecæ prioris ereditoris quando ex eius pecu- nia ſoluta eſt priori creditori. 6 Contra illum qui vendidit rem medm nomine ſuo poſſum agere in ſubſidium ad precium. 7 Adtionem qui habet,& executionem ad fructus, cenſetur inhſos fructus habere. 8 Rerentionis exceptio non impug nar ſententiam. 9 Exceptio vt poſt ſententiam non poſsit opponi, quid requiratur. △ — Onductores fhabuerunt ius agẽ- 6 di ad expenſas melioramẽtorum, l dominus.§.. l. colonus locat.& Nias retinendi bona pro meliora- h mentis, quouſque de his ſibi ſa- 1 Ain area. condictone indebiti. gloſſa us. de vi& vi armata. Vnde ſi exordi- erint relaxata Sanſeuerino loco fructuum illi debitorũ: ius excipiendi,& retinendi prome- 2 lioramentis, † quod tranſit in ſingularem ſuc- ceſſforem, l.in hoc iudicium.§. ſed ſi impendia comm. diuid. vbi Bartol. Alexan. in! qui exce- ptionem de cõdictione indebiti, trãſiuit in San- feuerinum& cùm dominium melioramento- rum eſſet cõductorum,& tradita ſint bona San- ſeuerino cum melioramétis ex cauſa iudicati, dominium melioramentorum quæ erant con- ductorum in Sanſeuerinum tranſlatum fuit.§. fin. Inſtit. de offic. iudic. cum alijs quæ latè ad- ducit Iaſon.inl. ex hoc iure, numerò 44. de Iu- ſtit.& iur. ſicque etiam ius excipiẽdi,& retinen- di,& ſi is, cul iuſſu iudicis res traditur, poteſt uti acceſsione temporis ex perſona primi poſſeſſo- ris, quò ad acquirẽdũ per vſucapionem.l.bom- ponius. 9. ſi iuſſu de acquir. poſſeſſ.etiam quòd n diceretur habere cauſam à primo poſſeſſo- re, Bart. ibi. multò magis debet vti poſſe exce- ptione experſona primi poſſeſſoris quò ad reti- nendum. Ad hæc licet extraneus ſoluens priori creditori, vel is ex cuius pecunijs ſoluitur pri- ori creditori, non ſuccedat in eius locum, niſi expreſſè agatur. l. Ariſt. quæ res pigno. oblig. poſſ.l. C. de his qui in prio. credit. Id tamen in- telligitur quò ad agendum, ſecùs verò quò ad excipiendum. l. vin prin.& ibi not. Bart. Ang.& Salyc. qui. mod. pign. vel hypo. ſolu. l. pen C. de 3 his qui in prio. cred. Cumque is, † qui rem tra- dit ex cauſa iudicati, dicatur alienare. l.3,§. item 4 queæri ſolet. de reb. eo. Et decretum iudicis †& auctoritas idem operetur, quod cõtractus par- tium. l.1. C. ſi ob ca. iud. nihil intereſſe poteſt, an debitor tradat rem illi, ex cuius pecunijs libe- rata eſt à priori creditore, an verò iudex. Neque etiam intereſt, an Sanſeuerinus ſoluerit, an ve- rò paſſus fuerit fructus ſuos vel ſibi debitos, aut hypothecatosvendi velretineri ex ordinatione ſenatus, pro ſatisfactione melioramẽtorum.l. ſi prior. ⸗.ſi tertius. qui.pot. in pig. habe. Præte- in mat. iudic. conſ. 5 red ille. † qui habet hypothecam ſuper bonis, ſuccedit in hypotheca prioris creditoris, quan- doex eius pecunia ſolutum eſt priori creditori, Bal. in d.l. Ariſto. in 2. not. quæ res pign. oblig. pofl sanſeuerinus autem pro fructibus ſibi re- feruatis habet obnoxia bona præpoſituræ: ideò c˙çm ex eius fructibus fuerit ſolutum cõducto- ribus, ſucceſsit in hypotheca, quã illi habebant ſuper bonis præpouturæ,& vigore illius reten- tione vti poteſt. Sanſeuerinus quoque ſatisfa- ciendo illis qui fecerunt melioram enta, vel pa- tiédo illis ſatisfieri de fructibus ſuis, quod onus ſpectabat ad Titulatum acquiſiuit actionem negotiorum geſtorum contra Titulatum, Ca- ſtr. in l. ſicum. C. de priuil. fiſ. Salyc. in l.. nu. 2. C. de his qui in prior. cred.& licet illi non detur actio hypothecaria cõtra poſsidentes, ſitamen poſsideat contra agentem dominum datur ex- ceptio doli. d. l.i. in prin. quib. mod. pign. vel hypo. ſolu. Et ſicuti res aliqua vendita iuſſu iu- dicis pro ſatisfaciendo creditoribus, ſieuinca- tur, datur emptori actio de euictione contra illum ad cuius beneficium ceſsit precium rei.J. ſi ob cauſam. C. de euict. ita cùm poſſeſſio bono- rum præpoſituræ ſit iuſſu tranſſata in Sanſeue- rinum, ob(atisfactionem melioramentorum factam ex fru Gibus Sanſeuerini, actio de euicti- one caſu quo poſſeſsio bonorum euinceretur. compereret Sanſeuerino cõtra Titulatum, ad cuius beneficium ceſsit ſolutio melioramen- torum: ideòque ſi Titulatus ipſe velit euincere poſſeſsionem, multòo magis exceptione repel- jendus, ſaltein quouſque ſatisfecerit Sanſeue- rino pro fructibus retentis pro melioramentis. 6 l. vendicanté. de euictio. Tandem ſicutf con- tra illũ, qui vendidit rem meam nomine ſuo, pofſum agere in ſubfidium ad precium, l. ma- ter. C. de re. vend. Ita& contra illum, qui de pe- cunia mea emit rem ſuo nomine poſſum agere in ſubſidium ad rem, Caſt. in dicta l. mater. nu- mero 6.& rem emptam ex pecunia mea poſ- ſum in ſubſidium vendicare à quolibet poſsi- dente. Caſtr. in l. ſi ex ea. C. de rei vend. ideòque & Sanſcuerinus potuiſſet in ſubſidium agere ad ea omnia, quæ ex fructibus ſuis cònfecta vel redempta fuerint, ſicque multò magis vti retẽ- tione eorum.l. inuitus.§. cui damus. de reg. iu. Et ſi diceretur fructus non fuiſſe Sanſeuerini, ſed illi debitos:reſpondetur, cùm Sanſeuerinus haberet factionem&executionem ad fructus, cenſetur fructus ipſos habuiſſe. l. rem in bonis de acqui. re. do. l. qui actionẽ. de reg. iur.& cùm idem ſit, ſiue vendatur res mea, ſiue mihi debita aut hypothecata quò ad hocvt poſsim in ſubſi- dium agere ad preciũ. Caſtr. in d. l. mater in fin. Idem quoque eſſe debet, quòd melioramenta ſint confecta ex fructibus Sanſeuerini, vel ex fructibus ipſi debitis aut hypothecatis, quò ad hoc vt pro illis retentio fieri poſsit. Cumque 8 retentionis †exceptio non impugnet ſententi- am, ſed moderetur executionem, poteſt oppo- ni poſtſententiam in eius executione. l. Neſen- nius. 9. ſin. de re iud.& in terminis huius exce- um Contra l 22 e driuil falg g ni tred.& licet COtrapobid entemdomi 1A axur, tin. quid. dimſ Prin. quid&e dign res aliquas lullan do creditor e ſieuünh actio de en t e com cium cebit mral * d.itacum g Fiobm, luſſu tranſli 4 aner. onem mell e entomn Hanſeuerini deeuh, lio bonorut= acereu erino côtra t Jauuna eesit ſolutid riiorama itulatus ip(= euie d magis exq ne myr aſque ſatist;= Sanfe etentispro h E ranen ctio. Tandi cuffa. trem meat t micen Sfidiam adſ=uma &contta il tan quite ſuonomid e ſumg „Caſtin dis ates otam ex pedtrn mes endicare 4 ☛ bet 8 ea Cderei= l iceit ptionis Bar. inl in füdo numero 16. de re. vend. Nec quicquam facit quòd hæc exceptio fuerit in curia Romana ante ſententiam deducta. Ete- „ nim ad † hocvt poſt ſententiam exceptio non poſsit opponi, non ſufficit illam fuiſſe oppoſi- tam ante ſententiam,& iudicem non habuiſſe rationem eius, ſed requiritur quòd ſuper ea fu- erit diſcuſſum,& iudex illã reprobarit. l. quòd ſi in diem..ſi rationem decompen.l ſi autem. §. fin. de neg. geſt. quæ reprobatio expreſſa eſſe debet, glo. in dicto§. ſi rationem. in verſiculo compenſationem.& in dicto§. fin. in verb. re- robare. Rip. in l. qui Romæ§. dus fratres nu- mero 27. de verb. oblig. CASVS XXXVII. A decreto principis ſtatuitur inſtantia in cauſis appellationum, ſed permittitur parti- bus cam prorogare de communi conſenſu: cùm appellans& appellatus nõnullas feciſſent prorogationes, appellans ſæpiòs inſtitit coram iudice pro expeditione, proteſtatus cõtra eum: tandem porrexit preces principi conquerens de iudice,& petijt ac obtinuit mandari iudici, vt cauſam expediret:cùm nec iudex expediret, appellatus obtulit prorogare iterum inſtäti- am, appellans noluit prorogari, ſed petijt exe- qui principis reſcriptum,&cauſam expediri, & contra iudicem proteſtatus fuit. Lapſum eſt tempus inſtantiæ, dicit appellatus illud culpa appellantis, qui noluit prorogare fuiſſe la- pſum,& cauſam in appellantis præiudicium fu- iſſedeſertam. uæritur quid iuris. S V M A RIV M. 1 Cauſa quando nò poteſt dici deſerta a appellante. 2 Stetiſſe per iudioem quando poſſit dici. 3 Permiſſum partibus, non eſt iuris neceſſitati ſup- 4 Inſtantia cauſa appellationis poteſt ſuſpendi ex- preſſo partium conſenſu iure canonico. 5 Tempus non currit in præiudicium illius qui ſem- I appellans ffecit ea quæ ab ipſo fa- cienda erant,& p iudicẽ ſtetit quò VWpominus cauſa expediretur, non po- teſt cauſa quò ad effectum dici de- Aſerta, ſiue appellanti impedito ex cis tempus nõ currat, ſiue currat: ſed detur reſtitutio. Et in præſenti caſu ſtetiſſe vide tur per iudicem, nam appellans interpellauit iudicem ad iudicandum non tantùm ſemel, ꝙ Barr. in l. muta de vſuris. in l. Titia Seio.§. vſuras de leg. 2. cẽſuit ſufficere ad hoc vt impedimẽtũ dicatur cauſatum ex parte iudicis, ſed ſępè& ſæ- piuùs proteſtatus fuit de mora cõtraeum, quod 2 ſecundũ omnes ſufficit ad hoc vt per iudicem dicatur ſtetiſſe. Bald. in cap. ex ratione de appell. in fin in auth. Item ſi appellatione. C. de temp. app. in l.properandum. 9. ſi n autem vtrique. C. Conſilum LIXVII. 92½ de iud.& alij quos refert& ſequitur Frantc. in d. c. ex ratione col. 9. verſ.ſed quæritur in hoe pri- mo& hoc non contentus habuit recurſumad principem,& conqueſtus fuir de iudicis negli- gentia, vt mandat Imperator in l. fin. 5. illud. C. de temp. app. Quibus ſtantibus negari non po- teſt, quin dicatur ſumma ope nixus, vt cauſa ex- pediretur,& in eo vendicet ſibi locum tex. in d. Killud. Nec quicquam facit quòd exaduerſo di. citur ſcilicet appellantem non voluiſſe facere quintam prorogationem, quam aduerſarij ob- tulerunt, ideòq; ipſum dediſſe cauſam deſerti- oni, nã licèt à decreto f permiſſum fuerit par- tibus, vt poſſent prorogare inſtãtiam cauſæ ap- pellationis: Id tamen iuris neceſsitati non fuit ſuppoſitum, l. non quicquid de iud. Præterea ſi is, qui non vult prorogare, diceretur dare cau- ſam deſertioni, ſequeretur quòd quouſque ap- pellans offert facere prorogationes, nunquam caulſa eſſet deſerta, quia ſi appellatus non con- ſentiret, diceretur dare cauſâ deſertioni,& vbi deſertio cauſatur ex facto appellati, veltempus nõ currit, vel datur ſecundus annus, vel tempus fatale reparatur, ſecundum varias Dodorum opiniones. in d. cap. ex ratione. Et quãuis Caur. in conſ.270. dicat ſtetiſſe per appellantem, ſi nõ petijt prorogationes à principe, tamen id neq́; l. neq; ratione probat. Licet enim ea quæ facilè ſolẽt impetrari à principe, non teputentur im- poſiibilia, vt dicũt D. quos ipſe allegat: nõ tamẽ ex hoc ſequitur quòd is, qui non petijt à prin- cipe id, quod petere non tenebatur, fuerit in mora, vel negligentia. Et ſi verum eſſet dictum Cauret. malè dicerent Doctt. aſſerẽtes ſatis eſſe interpellare iudicem,& contra eum proteſtari, & imperfectè admonuiſſet nos Im perator ind. §. illud. vbi ad plus requirit appellãtem, ad prin- 4 cipem querelam proponere. Cum que de iure † canonico inſtantia cauſæ appellationis poſſet ſuſpendi expreſſo partium cnſenſu Clement. quam diu. de appel.ſi verũ eſſet dictum Caurer. ad hoc vt appellanti nõ poſſet imputari, neceſſe eſſet, vt appellãs offerret appellato conſentire, Kinſtantia ſuſpenderetur, quod nullus Doctor tradit,& in caſu quo cõſuluit Roman. conſ. 332. adducto per Cauretum electus tẽebatur petere confirmationem à ſuperiore. cap. quam ſit de electio. Sed appellans neque à iure communi, neque à decreto arctatur ad petendam à prin- cipe prorogationẽ:& quamuis dictum Cauret. poſſet ſuſtineri, tamen cùm appellans adierit principem, cõqueſtus fuerit de iudice, petierit ac obtinuerit mandari iudici, vt cauſam expe- diret, maiori ope nixus videtur, quã ſi petijſſet inſtantiam prorogari, præter id quòd cùm ex- equutus fuerit remedium, quod edocuit Im- perator in d.§. illud: nihil ei debet imputari,& cùm ſemper inſtiterit apud iudicem Pro expe- ditione, non potuit in eius præiudicium tem- 5 pus f currere, quod non currit illi, qui ſemper litigat, Bal. in authen. ſi tamen. C. de temp. app. GAS VS XXXVII. Statutum eſt in ciuitate Placentiæ, ſi quis à 0. 4 tri- DPetri AAnt. Ang. in mat. indic. conſ. triginta annis citra probauerit, ſe vel eum à quo cauſam habuit, po ſſediſſe rem aliquam, ha beatur pro vero,& legitimo poſſeſſore,&in poſſeſsione manuteneatur, niſi is, qui præſen- tem poſſeſsionem ſe dicat haberc, probauerit ſe ĩuſto titulo eam habere, vel per ſententiam à competenti iudice latam contra eum, qui tem- pore ſententiæ poſsidebat. Quaritur, quis intelligatur habere iuſtum titulum. E RIV. 1 Iuſtus Titulus quis ſit. 2 Statuta recipiunt interpretationem paſſiuann atu re communi. 3 Sententia lata ſuper reali actione contra poſſeſſo- res non transfert dominiumN ſi poſſeſſor non erat dominus. 4 Agentes Publiciana actione excluduntur ſolum ab es qui excipit,& probat de iuſto titulo, Nedicto prætoris in VlIpiani in- conſtitutione,& pontificijs le- gibus iuſtus † titulus accipitur, non ſolùm qui traditione facta à * 80 domino tradita transfert vſucapiendi conditi⸗ onem,& Publicianam actionem. l. 1.1. 3 iun- cta gloſin verſic.ex iuſta cauſa. de Publician. S. aliæ. cum gloſſ. in verb. ex iuſta cauſa de actio. 5. ſi quis à non domino. iuncta gloſſ. in verb.iuſta cauſa de re. diuiſ. c. ſi diligenti. iuncta gloſſ. in ver. iuſtus titulus.de præſcript. cumque ſtatuta 2 †recipiant interpretationem palsiuam à iure communi. l.. F. lex Falcidia ad. l. Falcide l. ſi ſer- ui. C. de noxa. videtur in propoſito ſtatuto iu- ſtum titulum accipiendum eſſe non ſolùm qui traditione à domino facta transfert domini- um, ſed& eum qui traditione à non domino facta præbet vſucapiendi conditionem, præci- puè cum ſtatutum æquiparet; an quis poſside- at iuſto titulo, vel per ſententiam contra eum, qui tempore ſententiæ poſsidebat, latam. Sen- 3 tentia † autem ſuper reali actione lata contra poſſeſſores non transfert dominium, ſi poſſeſ- ſor non erat dominus. Bartol. inl. ex hociure, num ero 6. de iuſt.& iur. licet præbeat vſucapi- endi modum. l. 3. in fin. de Public. Adhæc illi, qui ex iuſto titulo habuit rem à nondomino, ſi nondum vſucepit, datur Publiciana actio. l. 4 1.2.& 3. de Publicia. Quaactione agentes fex- cluduntur ab eo ſolùm qui excipit,& probat de iuſto dominio. l. pen. l. fin. de Public. ad eò quòd etiam de iure communi daretur ea actio contra eum, quià 30. annis citra poſſedit, niſi probet dominium,&ideo cùm ſtatuta debeant intelligi, vt minùs lædant ius commune, quàm ſit poſsibile. Doct. inl. fin. 5. in comput. C. de iur. del. Non debet ſtatutum cenſeri adeò cor- rigere ius commune vtille, qui habens iuſtum titulum à non domino, re nondum præſcripta, 5 terpretatione, in Imperatoria dominòo trausfert dominium, ſed& qui re à nõ ſi cadat à poſſeſsione, agere poterat etiam con- tra eum, qui à 30 annis citra poſſedit. d. l.1.& 2. & multò magis excipere. l. inuitus.§. cui da- mus. de reg. iur. non ſolùm non poſsit agere, ſed nec excipere. CASVSXXXIX. Statuto collegij mercatorum cauetur; ne in conſulem collegij eligatur aliquis, qui ſit ven ditor vilium mercimoniorum, vt caſei,& ſimi- lium. Antonius Maria tenens apothecam pan- norum de anno 1553. fuit electus in conſulem, fuit oppoſitum, quòd erat venditor caſei,& ob id per ſententiam fuit excluſus. De annis 15 60. jterum fuit elecſtus,& facta eadem oppoſitio,& adeam fundandam duo deducuntur, ſcilicet matricula Pormagiorum in qua reperitur de- ſcriptus,& prædicta ſententia: ipſe verò proba- uit, quòdà ſe penitùs abdicauit mercimonium vendendi caſeum,& quòd illud nunc nullo mo- do exercet. Quæritur, an ab officio conſulatus excludi poſsit. F B A A A R I V AM. 1 Qualitas adiuncta verbo debet eſſe tempore verbi. 2 Extinéta cauſa debet extingui excluſio. 3 Venditor quandoque vilis mercisnon præſumitur uod& talis nunc fit. 4 Scholaris aſſumens aliud officium deſinit eſſe ſcho laris, licet ſit matriculatus. 5 Priuilegio conceſſo ob aliquam artem qui non ex- ercet illam, non gaudet. 6 In odiaſis ſtricta, in fauorabilibus lata fit inter- pretatio. 1 1 7 Conſuetudo attendi debet proxima non remota, vbi ab eo quod quis facere ſolitus eſt, arguitur. 8 Malitzam& malos mores benefaciendo per tri- ennium in malo intelligi purgatos. ³ Tatutum diſponens, quòd vendi- G tor vilium mercimoniorum non J) eligatur in conſulem, ad hocvt a- Hliquem excludat, requiritur quòd tempore electionis ille ſit vendi- tor. nam qualitas illa † ſcilicet venditor&c. ad- iuncta verbo, eligatur, debet eſſe tempore ver- bi, ſcilicet electionis. l. ex facto. in prin. de vulg. vbi tradunt Bartol.& Rip. in princ de vulg. nec ſufficit, quòd aliquando fuerit venditor vilium mercimoniorum, ſi non eſt tempore electio- nis. l.2. de au.& arg. l. ex facto§. ſi quis autem ad 2 2 Trebel. imõò finita, ſeu extincta f cauſa, quia ſci- licet amplius non vendit, finiri,& extingui de- bet odium, ſcilicet excluſio. l. Titia.§. vſuras de leg. 2. vbi Bartol. inquit, ſi vxores rebellium prohibentur ſtare in ciuitate mortuo viro, vxor non intelligitur prohibita, quia non eſt amplius vxor,& Bald. in l. cum acutiſsimi, nu- mer. 8. C. de fideicomm. ſeripſit, ſ filij rebelli- um prohibeantur ſtare in ciuitate, poterunt ta- men d4e AX ſercatorum 2 lisztur li 8 6 noniorum, 1t 1 latenensapc id Sfunteledug,„a d erat vendi ülen officio conſir 4 excda 14 TTA erbo debet eſſ Screund gexringuer K r ex e s mercun= veſmr r /. 1 1* aiud oficium= iteſen ricwlatus. b aliquam uma audet. fauorabib;— om dedet prexi mrm nie facere ſoul= urn mores beneſ o0 rtelugt Pu m diſponen oͤdheui um mercimt atumtt rin conſule— lhoem excludat, aiturqa —**. 3 e electlont— iſt reh prcu Lexfado.! Zu dem . e et dle Liber III. mẽ ſtare poſt mortem patris, quia non ſunt am plius filij rebellis,& ſicuti lex approbans teſta- menta militum, interpretatur de his qui ſunt milites tempore conditi teſtamenti. l. Titius de teſtam. mil. ita& lex reprobans electionem in conſulem de venditore vilium mercimo- niorum, interpretari debet de his, qui tempo- re electionis ſunt venditores,& is, qui ſe fundat ex ſtatuto ad excludendum aliquem, probare debet qualitatem à ſtatuto requiſitam adeſſe tempore electionis. Bart. in l.i.. Quodautem. ne quid in flum. pub. Verùm actores in præſen- ti caſu nullo modo probant Antonium Mari- am fuiſſe venditorem vilium mercimoniorum tempore quo nunc fuit in conſulem electus. Nam præſuppoſito quòd ſententia ſit ritè& rectè lata,& tranſiuerit in iudicatum, adeò ꝓ& in ea militet id, quod iura dicunt præſumi pro ſententia: tamen ex ea alind inferri aut præſu- 3 miĩnon poteſt, quàm quod ante electionem fa- ctam de anno 1553. Antonius Maria quando- q; vendiderit viles merces, ſed ex eo; quòd quis quandoque † fuerit venditor vilium merci- moniorum, non præſumitur, quòd etiam nunc ſit venditor, vbi is negat ſe talem. Bart. in l. ſiue poſsidetis, num. 13. C. de probat. qui ſcripſit in his, quæ contingenter mutantur ex facto no- ſtro, qui ſemel fuit talis, non præſumitur nunc talis, vbi ille negat. Neque etiam ex matricula probatur Antonium Mariam eſſe venditorem vilium mercium, vtde Notario tradit Ioan. And. in additio. Spec. in tit. de inſtr. ed.§. reſtat verſ.& ſcias,& videtur text. in l. ſcriniarios. C. de 4 teſtam. mil. Et quamuis matricula faciat præ- ſumptio nem, tamen cùm probatum ſit Anto- nium Mariam exercere aliud genus mercimo- nij, præſumi videtur deſijſſe eſſe venditor vili- um mercium,& ceſſare præſumptionem, quæ ex matricula inſurgit. Nam& ſcholaris aſſumẽs † aliud officium vt aſſeſſoris, vel aduocati, deſi- nit eſſe ſcholaris, licet ſit matriculatus. Bar. inl. aut facta.§.tempus de pœn. Prætereà præſum- ptio, quæ expræterito,& quæ ex matricula ori- tur, aliud non poteſt operari, quàm transferre onus probandi in Antonium Mariam. d. l. ſiue poſsidetis. Bald. in d. l. ſcriniarios. Quare cùm probatum ſit contrarium. ſ. Antonium Mari- am nunc non eſſe venditorem vilium merci- 5 moniorum, præſumptio prædicta vlteriuùs al- legari non poteſt; imò ſuccedit id, quod ſcri- pſit Felyn.in cap. clerici nu.3. de iud. verſ. con- ſidera&c. quando priuilegium conceditur ob aliquam qualitatem, quæ cauſatur in homine ex facto ſuo, vt conſideratur priuilegium, mer- catori, f artifici, negociatori, imposſibile eſt, ꝙ non exercens talem artem gaudeat priuilegio, licet ſit deſcriptus inmatricula collegij. Idem in ſimilimo caſu edocuere Bart.& poſteriores inl. ſcriniarios per illum tex. C. de teſtam. mil. quod ſi non exercens non poteſt frui priuile- gio, multò minùs debet affici odio, quo affici- 6 untur exercentes, cum odia reſtringi,& fauo- res ampliari debeant,& in odioſis † ſtricta, in Cumſaum XXYIX. 95 fauorabilibus verò lata fiat interpretatio. Item ſuccedit, quòd poſt Iac. Butr. tradit Bald. in pro- œm. Digeſtorum, num. ſeptimo, mercator non dicitur quis, niſi gerat artem, licet ſit in matri- cula deſcriptus,& licet quandoque geſſerit; nontamen præſumitur nunc gerere, quando 7 probatur deſeruiſſe,& vbi ab eo, quòd quis eſt ſolitus facere arguendum eſt, proxima, non autem remota conſuetudo debet attendi. I, Mela.§.i. verſ. ſed ſi alimenta de ali m.&cib. leg. l. ſi mater in fin. C. ne de ſta. defunct. Bald. com- probat. Alex. in addit. ad Bart. in l. ſemper.§. ne- citur mercator, qui eſt in matricula deſcriptus, licèt mercaturam exercuerit, ſi non exercet, ad quod conuenit, quòd quandoque legimus id, quod nouiſsimè eſt factum, debere attendi. l. ſi quis anteè in princ. de acquir. poſſeſſ.& tempus vltimum inſpiciendum. d.l. ſi mater vb inot. gl. Qua inpropoſito caſu concludere videntur An tonium Mariam non poſſe tanquam vendito- rem vilium mercium ab officio conſulatus ex- cludi:& præſens eius negociũ, non autem præ- teritum eſſe attendendum. Neque obſtat quòd exaduerſo dicitur, ſcilicet ad hoc vt quis dica- tur deſijſſe eſſe venditor vilium mercimonio- rum requiri vt illa per decennium non vendi- derit: argumenta eorum, quæ dixit Bar. in Lr. numero. 48. C. de dignit. libro. 1I. Nam Bartol. dicit curſum decennij operari, vtin ali quo di- cantur eſſe boni mores antiqui,& vult decen- nium operari qualitatem illam anti qui, ſed ad hoc vt in aliquo dicantur boni mores ſimpli- pliciter, vel quis dicatur mutaſſe mores, Bartol. non requirit decennium,& quòd non requira- tur decennium, ſuadent omnia ſuperiùs addu- cta. ſ.filios& vxorem non dici rebelles ſtatim mortuo parte,& Doctores ſimpliciter conſide- rare, quòd quis exerceat, vel non exerceat, non autem quòd quis per decennium exercuerit, velnon exercuerit,& ſicuti ad hoc vt quis diea- Bgociatio de iu immun. qui addit, quòd non di- * tur mercator pannorum, vel ſerici non requiri. tur quòd per decennium exercuerit huiuſmo- di mercimonium:ita ad hoc vt quis dicatur de- ſijſſe eſſe mercator huiuſmodi rerum, non de- bet requiri, quòdper decennium deſtiterit, i- mò ſiàtempore argumentari volumus, tradi- 8 tum legimus in eo, † qui fuit ſemel malus, ma- litiam& malos mores intelligi purgatos be- nefaciendo per triennium.§. hinc nobis. vbi not. Ang, in auth, de mona. Iaſ. in l. ſi prius. nu. 4s. de op. nonunc. 66C A 5 VS r lulianus poſuit(vtaiunt) ad cridas coram Vicario prouiſionum Mediolani merum& mixtum imperium, iuriſdictionem,& datia car nis, panis,& vini ac imputaturæ loci plebis A- quariæ. Contradixit Petrus Martyr aſſerens ſe eſſe in quaſi poſſeſsione non ſoluendi datiũ im. putaturæ, ac exemptũ. Datis vtriq; parti dilatio nibus ad probandũ& factis probatiõibus fuit pro⸗ Petri Ant. eAng. in mat. iudic. conſ. ronunciatum nullum ius illi competere pro kontentisin eius contradictione. Cuùm deinde Iulianus vellet exigere datium im putaturæ, Pe- trus Martyr allegauit corã iudice ſe eſſe in qua- ſipoſſeſsione non ſoluendi,& immunemà da- tio, ludex cõceſsit mandatũ executiuum con- tra illũ, appellauit ad Magiſtratum, coram quo Iulianus allegat conceſsionèẽ principis factam auctoribus ſuis, poſſeſsionem generalem exi- endi datia in loco plebis Aquariæ;& ſenten- tiam Vicarij latam in cauſa cridarum, à qua ſe- cundum ſtatuta Ciuitatis ap pellari non poteſt. Petrus Martyr dicit ſe eſſe in poſſeſsione anti- quiſsima non ſoluendi,& immunẽ à datio, ſen- tentiamq́; Vicarij eſſe nullam ‚tanquam latam Anon habente iuriſdictionem, cùm ſecundum ſtatuta ad hoc, vt quis poſsit ponere bona ad cridas, requiratur quòd illa poſsideat, Iulianũ nũquam fuiſſe in poſſeſsione exigendi datium ab ipſo, ſeque ſuperuacuòcontradixiſſe. 1 Quaritur quid iuris. 1 Iudex ſi oenſetur incompetens ante omnia coram ipſo opponendum 2 de incompetentia. 2 Prorogatio iuriſdictionis inducitur ex racito con- ꝰn alitigando coram Iudice. 3 Feudatarius ex quibus acquirar generalé poſſeſſi- nem iuriſdlictionis. H Per generalem poſſeſſionem retinetur poſſeſio eti- am in eos contra quos iura illa non exercentur. 5 Poſſeſſio vt oontra aliquem particularem probe- tur, ſuficit probare generalem poſſeſſio nem in loco. 6 Ponẽtes ad gridas non dicuntur agere‚ ſed contra- dicentes. 3 7 ₰ ententia ablolutoria in principali iudicio contra gictionum lata, non poteſt in dubium refricari in indicio acbeſſörio. 3 Fententiaquæ tranſiuit in indicatum non poteſt re- rastari ex aliquibus probationibus poſt reper- tis,& quo caſu poſſit. SVm Vicarius habeat ordinariam Mr iuriſdidioné in cauſis bonorum, quæ ponuntur ad cridas, defectus auriſdictionis ineo non poteſt al- legari,& omni in caſu de illius fin- 1*—. 1u competentia coram eo ante omues alias ex- ceptiones opponendum fuit. Caſtrenſis in l. ſi conuenerit numero tertio, de iuriſdictio- ne omnium iudicum, in l. I. numero octauo, de iudicio. Et quamuis ſtatuta requirant, vt po- nens ad cridas poſsideat ea quæ ponit, non ta- men procedunt vlteriùs, nec annullant con- tradictiones& ſententias ſuper eis latas, ſipo- nens non poſsideat. Qua de re ſententiæ inde ſecutæ, præcipuè ſi non fuit oppoſitum de non poſſeſsione ponentis, non videntur ipſo iure hullæ, Iaſon in l. non dubium. numero 18. C. de leg. latè tradit Dec. conſilio 229. numero ſe- zuriſdictionem, Iulianus& Petrus Martyr po- tuerunt eius iuriſdictionem prorogare 11. 1. de judic. cap. ſignificaſti de foro competéntl. quæ . 2 †prorogatio inducitur ex tacito conſenſu liti- gando coram illo. Abb. dicto. c. ſignificaſti nu- mero 18.& in capit. ad petition?ẽ numero ſe- imo& octauo, de accuſat. Prætereà Iulianus fuiſſe videtur in quaſi poſſeſsione meri& mix- ti imperij iuriſdictionis, ac datiorum loci ple- bis Aquariæ. Nam feudatarius publicando edi- cta, deputans Magiſtratus, co ndemnando de- linquentes, exigendo datia ſciente& patiente principe, acquiſiuit †generalem poſſeſsionem iuriſdictionis& datiorum contra quoſcunque incolas plebis Aquariæ, Innocentius incap. di- lectus. numero tertio. de capellat. Monachis. præcipue cùm iuriſdictio,& datia competant in loco plebis Aquariæ iure ordinario,& con- ceſsionum à Principe factarum, Baldus inl. 2. numero 5 2. C. de ſeruit. Ideoque cùm ponens — ad cridas ius datij,& iuriſdictionis fuiſſet in ge- nerali eius poſſeſsione, hi qui prætendebant eſſe ab eo iure exemptos, contradicere tene- 4 bätur: nam per generalem poſſeſsionem re- tinetur poſſeſsio etiã intereos, contra quos iu- railla non exercentur. Innocentius in dict. cap. dilectus, numero tertio, verſiculo poſſeſſoriũ. & ad probandũ poſſeſsionem contra aliquem particularem, ſufficit probare gen eralem poſ- feſsionem in loco, vt in ſimilimo caſu tradit laſon. in l. de quibus, numero 88. de legibus. Et quamuis aliquo iure Petrus Martyr contra- dicere nõ teneretur, poſtquàm tamen contra- dixit, Vicarius ſuper cõtradictione potuit co- gnoſcere, dijudicare. Nam& licet à ſententia la ta ſuper poſſeſſorio non poſsit appellari ſi ta- men appelletur,& appellatio admittatur, po- terit Iudex appellationis cognoſcere, ac reuo- care ſententiam, ſi ſit iniuſta, Baldus inl. poſt ſententiam, numero 7. C. de ſen.& ad hoc ad- duci poſſent, quæ ponit Iaſon, inl. patre furio- ſo, numero 2. de his qui ſunt ſu. vel alien. iur. 6 Neque ponentes T†ad cridas, ſed contradicen- tes dicuntur agere. l. diffamari. C. de ingen. manu.j. ſi eo tempore. C. de remiſſ. pign. Qua- rum. legum exemplo inductus fuit modus po- nendi ad eridas, per quem inuitus quis cogitur agere, Actori autem incumbit onus probandi, præter id quod& Reus tenctur probare exce- ptionem ſuam, ſi implicat affirmationem, vel excluſionem intentionis Actoris iam funda- tæ,& Reus in excipiendo dicitur Acor quò ad onus probandi, Baldus in leg. fruſtrà in prima oppoſitione. Cod. de probationibus. Cumque is qui allegat, probare teneatur, leg. 2. C. de probationibus.& ſtatutum diſponat bona tranſire libera, niſi contradi- centes oſtendant iura ſua, petrus Martyr dedu- cta in eius contradictione debuit probare, præ- cipuè cùm lulianus ex conceſsionibus Prin- cipis,& generali poſſeſsione haberet fundatã in tentionem. Et ſi Petrus Martyr fuit Actor, ſen- cundo. Et inſuper cùm Vicarius alias haberet 7 tentia abſolutora lata à Vicario pro luliano contta turer ua S bb. Z“ e 1a dädeg rus a 8 t pret dl hoſäaed de u. dccarg n di ſtra lin dan 1 ſas cond ndh. rruit ldeoqu Se porn ciuriſdiion Ai one, hi qui andan nptos, cont b zetr eneralem pq emen, à intereos,9 1 qucii ur Innocenti id ertio, verſici cſſelhi deßionem q Midin itprobare g* clengu vt in fimillſ n 18, numero. K lexRt lure Detrus It.Arcon „poſtquim F au caxx er cõtradicti yotin e. Nam& lic Mtenul non poßit= laiid appellatio ³. tunx ionis cognt?, m ſt iniuſta, 1 ISinl 07. C. deſt,— ¹db Hoit laſon, i— Urein s qui ſunt alan ad cridas, ſc*⁵ Strale 1 diffunat dein re. C. de ret 2 ign G eus tenetu— aplicat atit=— tonis Acte Wu diencdo dit d Baldus it= re Cod. de d nion, — 1 egr, hrd A ia ationibus ka lſice libera 5 f a ſus Petc ne ione debe 1 5s 3 52 conef ndi 2* 1— ebionehi un ſes larf Ees luint trus e no 9 Liher III contra Petrum Martyrem in principali iudi- cio contradictionum non poteſt in dubium refricari in iudiciò acceſſorio, ſcilicet executio- nis pro datio. l. ex diuerſo.§ 1. de re. ven. Bar- tol. in l. qui Romæ.§. duo fratres in quinta op- poſ. numero 7. de verb. obligat. vbi Rip. numer. 22. poſt alios, quòd ſi Petrus Martyr fuit Reus, ſententia condemnatoria lata contra excipi- entem, parit exceptionem rei iudicatæ in alio iudicio intentato per excipientem ad eundem fine m. Bart.vbi ſupra Rip. numeroz25. Etcum iudex in cauſa contradictionum pronunciaue- rit nullum ius competere Petro Martyri pro contentis in eius contradictione, in qua dedu- xerat ſe eſſe in quaſi poſſeſsione non ſoluendi datium imputaturæ,& immunem ab eo datio- Illi obſtat exceprio& replicatio rei iudicatæ- d. l. quod in diem§. ſi rationem,& d. l. ſiue au- tem§. fin. nam cum in cauſa contractionis da- ta fuerit Petro Martyri dilatio ad probandum, ſententia contra eum lata fuit diffnitiua. Bar- tol. in l. admonendi, numero ¹3. Iaſon. numero 75. de iureiur. Cumq́ue exceptiò immunitatis, & poſſeſsionis non ſoluendi, impugner ſen- tentiam Vicarij, non poteſt illam allegare poſt ſententiam: l. Neſennius.§. fin. de re iud l. ex 8 aduerſo.. fin, ſol. matr. Neque ſententia † Viea rij, quæ tranſiuit in iudicatum, poteſt retracta- ri ex aliquibus probationibus pôſt repertis. l. ſub ſpecie. C. de re iudic.l. argentarius.§. ceum autem de eden Baldus in capit. cum venerabi- lis de except. numero ſecundo, niſi perita.& obtenta reſtirutione in integrum iuxta ea, quæ tradunt Doctor. in l. Imperatores. dere iudic.quæ reſtitutio intra quadriennium dun- nrat peti potuit.l. fin. C. de temp. in iategr. re- itit. S V M M A EIV M. 1 Fenditor qui promittit non impedire emptorem in poſſeſſione rei venditæ, intelligitur dare licen riam intrandi propria auctoritate. idem in le- Eatario. 2 Testamentum ſi permittitur alicui vt poſſit fa- cere, oenſetur etiam permuiſſum vt teſtamen- tum, Juod prius fererat, retinoret. CASVS XILI. Colligitur ex allegationibus. Enditor, † qui promittit non im- N pedire emptorem in poſſeſsione Nrei venditæ, intelligitur dare li- NVWcentiam intrandi propria aucto- S ritate. l. hæc ſi res. vbi not. Ang. de re.vendic.& ſi teſtator mandet hæredibus ne impediant, aut moleſtent legatarium in poſ- feſsione reilegatæ, cenſetur dare licentiam ap- prehendendi poſſeſsionem propria auctorita- te. Ang. vbi ſupra. laſon. in I. non dubium. num. 4 C.de leg.& factum iudicis ccnſetur factum „F, r. (ovfnum ILI„s partis. l.l. C. ſi in cauſa iud: Qua de re cum ma- giſtratus ordinauerit Ioannam non eſſe mole- ſtandam ab agentibus pro Fiſco in poſſeſsione bonorum, intelligitur voi Ioanna non poſside- ret, dediſſe ei licentiam appreñiendendi poſſeſ- ſionem prõpria auctoritate,& vbi poſsiderer conceſsiſſe vt poſſeſsionem retineret. Nam ſi 2⁵ †permittitur alicui vt poſsit facerè teſtamen- tum, cenſetur etiam permiſſum, vt teſtamen- tum, quod prius fecerat, retineret.. ſi quis filio exhæredatô.§.irritumverſic. qua ration. ede in- iuſt. rup: Et ſi princeps cõncedat alicuiʒvt poſsit facere molendinum in flumine publico; ſi ille habeat iam factum abſque principis licentiaz poterit virtute eius conceſsionis retinere: Ca- ſtr. in dict.; irritum, numeròo 5. 1deõque Comi- tes non potuere poſt, etiam vigore alicuius ſen tentiæ, apprehendere poſſeſsionem, loanna non citata. I. meminerint. C. vnde vi. l. fin. C. ſi per vim. Neq; conductor per recognitionem, & fictani traditionem potuit transferre in co- mites poſſeſsionem, quain ipſe non habebart gl.in l. quamuis.§. ſi conductor de acquir. poſſ. Et ſic videtur Ioannam reintegrandam ad poſ= ſeſsionem, qua vi fuit ſpoliata non obſtantibus deductis per comites: 8 SASVS XLII Petrus& Bernardinis obligati ſunt quili- bet inſolidum inſtrumento depoſiti ad mille ſcutos. Petrus obtinuit à principe moratoriam, Quaritur, an illa etiam Bernardino proſitz ſaltem vbi conſtet pecunias ad Petrum perue- niſſe& Petrum eſſe reuera debitorem. S V M M A RFV M. t Berſona vnius ex duobus Reis debendi ſi exima= tur ab obligatione, id Correo non prodeit. 2 Dilatio d principe conceſſu delbit ori obligatò ada- liquid dandum, non prodeſt fideiuſori, Iperſona † vnius ex duobus Reis e debendi, eximatur ab obligatio- y) ne: id Correo non prodeſt.l. finali. H* de duobus Reis:& exceptiones co Mharentes perſonæ debitoris non dantur fideiuſſori, ſecùs in exceptionibus rei cohærentibus l. exceptiones. 2. de exceptionib. Lex qua perſona. vbi Caſtrenſ. de fideiuſſ. pro- pter quòd Cynus, Bartolus,& alij in l. quotiens. C. de precib. Imper. offer. Alexander in l.cum filius..I. in fine. de verborum obligation. ſcri- 2 pſere dilationem †à principe conceſſam debi- tori obligato ad aliquid dandum, non prodeſſèe fideiuſſori. Qua de re ſiue Bernardinus dicatur Correus debendi, ſiue fideiuſſor, moratoria pe⸗ tro conceſſa illi ſuffragari nequit. Flulius egit contra Ioannem, yt exhiberer, Kre⸗ — Petri Ant. Ang. in mat. iudic. conſ. & reſtitueret librum, in quo dicebat conſcri- ptas rationes tutelæ adminiſtratæ ab Antonio, qui fuerat eius tutor,& cui Antonio loannes ſucceſſerat. G „Queritur, an Iulius obtinere debeat,& ex- hibetur copia proceſſus. S V M A A RIV M. 1 Liber aliquis rationum tutele ad obtinendum vt exhibeatur quid opuu ſit probare. 2 Allione tutele vbi agi potet, non eſtagendum a- lia actione. ☛— Ontra lulium plura obſtare viden 1 tur, Inprimis † non probauit 36 loannem habuiſſe apud ſe librum tempore motæ litis, quod erat . AE iuncta gloſl. in verb- fuiſſe. C. ad exhiben. nequè ſatis eſſet probaſſe, Ioannem illum quandoque habuiſſe, gloſſ. Bald.& alij in dictal. Præcipue il- lo negante librum habere. Fulgoſ. in dictal. Non ignorabit. Non etiam probauit dominiũ libri, quod pariter erat probandum. l.3 S. inter- dum. ad exhiben. vbi Bartolus tradit pro alio intereſſe. quàm dominij, non dari actionem ad exhibendum inſtrumenta, vel ſcripturas. Idem ſcripſit Baldus inl. Quædam, in prin. de eden. quod dominium eò magis probandum erat, cum lulius vnà cum actione ad exhibendum deduxerit rei vendicationem, vt apparet ex fine libelli, ibi, ad exhibendum,& reſtituendum. Qudòd ſidicatur competere actionem in factũ etiam non domino, dicto ſ. interdum. Reſpon- detur, in proceſſu non probari aliquod inter- eſſe Iulij. Item dictum§. interdum procedere duntaxat, quando ſcriptura& liber eſſet confe- ctus mandato agentis, nec- ſufficere, quòd rati- ones agentis in eo ſint conſcriptæ, gloſſ. ibi in verb. conſcrip. Alexander conſilio;- num. 4. lib. prim. qui videtur decidere caſum præſen- tem. Ad hæc textus ille procedit ſolùm, quan- do agitur contra tertium: non autem ſi agatur contra reum, qui nullo caſu tenetur edere acto- ri ad ſe inſtruendum. J.i. l. Qui accuſare. C. de e- den. Et paria videntur petere abeo, contra quem motum eſt iudicium ſibi exhibere librũ pro fundanda intentione: Vel petere edi pro inſtruendo ſeſe de mouendo iudicio contra eum, à quo petitur editio. Alexand. vbi ſupra, Dec.in cap. i. de probat. numero 59. verſic. Se- ptimò limitatur. l. penult. ad exhib.&c. Item a- 2 tio illa in factum non datur, vbi † actione tute- læ agi poteſt. l. quædam. in princ. de eden. Ve- rùm ſi Antonius adminiſtrauit tutelam Iulij,& retinuit librum, contra eum, vel eius hæredem, agi poteſt actione tutelæ. F V M M A RTV M. 1 Probationes factæ aute litem contestatam, non va lent,& factæ ſuper his quæ non ſunt in iudicio deducta. probandum, 1. Non ignorabit. 2 Probationes factæ in vno indicio non probare in alio ad diuerſum finem tendente. 3 Probationeg quando probent inter eaſalem perſo- nas in alio iudicio. CASVS XLIIII. Vm probationes f ante litem cõ- teſtatam factæ non valeant. Rub. 5 ex-vtlit. non conteſt.& probatio- nes ſuper his, quæ non ſunt in iu- X‿ 4. a dicio deducta, vires non habeant, Bald. in l. 2. num. I.verf. prætereà ſi intentio C. de probat. videtur probationes factas inter Bernardum& Fiſcum ſuper bonis, quæ in iudi- cio deducta non erant,& ſuper quibus lis nulla pendebat,& quæ neque A Bernardo, neque à Fiſco poſsidebantur, non probare etiam inter Bernardü& Piſcum,& quò ad illos eſſe minùs legitimè receptas. Cumque petitio porrecta contra Fiſcum contineret ſolùm duo prædia, capitula ſuper alijs bonis fuiſſe videntur imper tinentia; ideoque cum fuerint admiſſa cum clauſula, ſaluo iure impertinentium,& nomad- mittendorum, probationes ſuper his factas, tanquam iudicio& cauſæ impertinentes, nihil valuiſſe etiam contra Fiſcum, gl. inc. cùm con- tingat. de offic. deleg. vbi Abb. nu. 12. Et ſi dice- retur probationes ſuper bonis non deductis in iudicio, fuiſſe pertinentes ea ratione, quia Ber- nardus dicebat filium teſtatoris,& nepotem a- lienauiſſe alia bona vltra legitimam. Reſpon- detur primò, ſatis fuiſſe probare bona petita in eo iudicio, Item bona alienata per filiam,& ne- potem fuiſſe in bonis teſtatoris,& quatenus vl- tra illa capitulatum& probatum eſt, fuiſſe im- 2 pertinens. Sccundòo † probationes factas ad de- monſtrandum prædictos alienaſſe vltra legiti- mam in iudicio, in quo petebantur duo prædia, non probare etiam inter eaſdem perſonas, in 4 alio iudicio ad diuerſum finem tendente, ſcili- cet petitionem aliorum bonorum, Bartolus in l. cum lite mortua lud. ſol. in l. 2. C. de edend. quemibi ſecuti fuere Ang. Fulg.& Decius. Quod comprobari poteſt ex eo, quod dixit Bar tolus in l. z2.. hoc edicto, numero ſexto. vi bon. rapt. eum qui produxit teſtes in vno iudicio, ad vnum finem, non prohiberi eoſdem, vel alios contra eaſdem perſonas producere ſuper ijs- dem articulis, in alio iudicio ad alium finem tendente: Ex quo vult. quôd probationes illæ nihil probant in ſecundo tudicio, aliàs non ad- mitteretur noua productio, cap. veniens, de te- ſtibus. Adhæc teſtes quatenus depoſuere non ſuper principali negotio, ſcilicet bonis in eo iudicio petitis, ſed ſuper incidenti, ſcilicet ad probandam legitimè alienationem, non pro- bant in alio iudicio etiam inter eaſdem perſo- nas dict. capit. veniens, vbi propius ad termi- nosmoſtros Abb. numero 5. inquit, probatio- nes factas in primo iudicio ad probandum, quòd ſua intererat ad effectum contradicendi⸗ non probare etiam inter eaſdem perſonas in alio donconted 2e n 1 der his odai dan 4b Cumque 1— Q ₰ porkee ineret ſolut L oaus fuiſſe α ε cum fuerim 2 peninenti M nona dariones ſu=üsahh cauſrimper e tez Fiſcum, gl. uma dbi Abb.&. üdhs aper bonis ſ uäit entes ea rat 1 mteſtatoria pormt eltralegitiq ſen Neha iſſe probars c ipettti aalienataphA men. teſtatorisz an tengl. &probatun— kullit. pprobatiod Aaält IGos alieng= trabs nopetebant—topae d intereaſdes fons! ſum finem fnnntel- um bonorſr arthil 26. ſoleinl. ¼ dectt re Ang. ADa. oteſtexedm ddun o,numet woaibt git teſtes ☚ ucicin —, welal 5 due. 7 onis ſuper In= nge ae alene jemper ate— tum inſ uu urim lacn 48 prod— ſuperſ Liler III alio iudicio, in quores principaliter pètitur ad⸗ indicari. Quòd ſi adhæreamus diſtinctioni, quam fecere Cyn.& Baldus in dicta l. 2. C.de eden.& ſequitur Alexander ibi. numero 26. ſci- licet † probationes probare inter eaſdem per- ſonas in alio iudicio, quando ſententia lata in primo iudicio pareret exceptionem rei iudi- catæ. in ſecundo cùm ſententia lata ſuper peti- tione duorum prædiorum, non eſſet paritura exceptionem, vel actionemi aliquam rei iudi- catæ, quò ad bona in eo iudicio non deducta, clariſsimum eſt; probationes in iudicio duo- rum prædiorum, non probare in aliò iudicio etiam inter eaſdem perſonas, quò ad bona in primo iudicio non deducta. Quod ſi de iure communi non probant inter eaſdem perſo- nas, neque inter eèas dicuntur legitimè rece- ptæs ſaltem quò ad hoc, vt probent in alio iudi- cio, in quò alia prædia petuntur, non etiam vi- gore decreti, de quo inthemate, probare de- bent inter alios. b SZSYy M MAR Iy M. 1 Ex verbis ſententiæ non probatur, niſi quatenus ex his neceſſurio infertur. 2 Iudex qui condemnauit æx parté, non videtur ex alzu parte aſoluer e. 3 Fententia ſemper refertur ad caſum, qui colligi⸗ tur ex aotis. CASVS XILV. X verbis † ſententiæ non proba- riò infertur, l. ſi Iudex. de his, qui ASunr ſui, vel alie. iur. Bartolus inl. Aulianus, numero 5. de condictio- ne indebiti. Et iudex, qui condem nauit in par- 2 te, non videtur in alia parte f abſoluere, gloſſa prima. Bartolus numero 2. in l.I. C. aduer. rem iud.& ſententia debet reſtringi ad libellum, l. vt fundus.C.comm. diuid.l.fin.de fideiĩcõmiſſ. li.& lata ſuper parte, non facit ius quò adaliam partem, ſuper qua non fuit litigatum, Baldus in titulo de conten. inter me,& dom. de por. 2 feud fratr. defunct. Et de quo non eſt quæſitum 4. non dicitur pronunciatum. I. fin.§. fin. iuncta gloſſa, in verſicul. non poſſe, in fine de condi- ſtione indebiti,& ſuper eo, de quo non dubi- tatur, non eſt pronunciandum, Bartolus vbi ſupraà,& iudex non præſumitur velle facere id, quod non poterat. l. Lucius.§. Imperator. Ad mugicip.& ſententiaf ſemper refertur ad ca- ſum, qui colligitur exactis. l. ſi quis ad exhi- bendum. De except. rei iud. Bart. in l. Iulianus. nu. 4. verſprædicta. De cond. indeb.& intelligi debet ſecundum naturam iudicij, etiam ſi per hoc trahantur ad minùs proprium intellectũ, Bald. inl. fin. in fin. C. Com mu. diuid. Ideò cùm ſit litigatum ſuper eo duntaxat, an vſusfructus duraret, an verò extinctus eſſet, neq; actor, ne- que Reus deduxerint vſumfructum durarevſ- ₰ ſtur, niſi quatenus ex his neceſſa-: Conſcium XLV. 55 que ad certum tempus, ſententia non videtur facere ius, quò ad id, ſuper quo non fuit litiga- tum;zneque in proceſſu deductum, neque po- teſt referri ad caſum, qui non colligitur ex a- ctis. Neq; obſtat, ꝙᷓ verbum vſq; videatur exclu- dere tempus pôſterius, cùm vidéatur tractari de odio,& onere iniuncto hæredi. Bar. in Auth. hoc amplius: nu. 24. C. de fideico- Nam reſpon- det ur, id néceſſariò non inferri, imò caſum te- poris poſt eam ætatem̃, quaſi in ſententia omiſ- ſum, cenſeri relictum diſpoſitioni iuris, cùm non veniat in neceſſariàm conſequentiam, quia poſſet eſſe, quòd duret vſq; ad id tempus;& poſt l. 81 inter. De excep. re. iud. tradit Dee.in l. i. nu- 50. de offi. eius,&c. S V At At A RIV At. 1 Iudex ex ſententia in cauſa extraordinaria, ion Adebet habere ſalarium. 2 Gabella vbi ſoluenda est de lite,& lis eſi ſuper poſa 8 ſéſſorio, débet æſtimari pPoſſeſſio& non res. 3 Confettio inſtrumenti petitur officio indicir. 4 Oficium indicis quando proponitur ad aliquod factum, non debent dari ſportule. 5 In cauſa appellationis quantitas æſtimationis litis, b dijudicatur extenore ſent entiæ, à qua fnit ap- pellatunmi. 8 CASVS XILVI, Ententia Bonardi fuit ſuper me- We ropoſſeſſorio, ſententia quoque 8 Franciſchini infirmartoria ſenté- 8„ tiæ Bonardi, fuit ſuper mero poſ- ſeſſorio, item ſentétia Caſalij cõ- is tententiam Franciſchini, fuit ſuper firmant 1 poſſeſſorio. Ex †ſententia autem in cauſa extra- ordinaria, vt eſt cauſa poſſeſſorij, vt in Rubr. de interd.& in§. fi. Inſt. de interd. iudex non debet habere ſalariũ, Bart. in. in ſacris, la grande, cir- ca fi. C. de proxi. ſacr. ſcrin. lib. 12. neq; ex ſentẽ- tia in cauſa ſummaria. Bald. in l. generaliter. nu. 2. C. de Epiſ.& Cler.& omni in caſu aliud eſt pre cium poſſeſsionis, aliud precium rei& proprie. ratis. 1 ſi duo,·ſin vti poſsid.& quando ſolus- * da eſt gabella de lite,& lis eſt ſuper poſſeſſorio, debet æſtimari poſſeſsio, non res. Bartol. ibi,& quamuis coram Bonardo ante cœptum poſſeſ ſionis iudicium, Iulia petierit Franciſchinum cogi ad conficiendum inſtrumentum vendi- tionis, tamen huiuſmodi iudicium fuit ſuſpen- ſuin,& licet ſi petita ſint mille.& iudex conde- mnauerit Reum in centum,& is appellauerit, äctor verò non appellat, poſsit iudex appella- tionis Reum condemnare in mille. l. Amplio- rem. C. de appellationib. Id tamen procedit, ſi appellatus id petat,& ſenten tia 3 impugnat. vt probat tex.ille, ibi, ſi quid iudicatis opponere — maluerit. Præter id, quod cùm Caſalio eſſet commiſſa cauſa appellationis à ſententia do- mini Franciſchini, ipſe ſuper cauſa confectionis inſtrumenti eognoſcere non potuit. Nam d. l. — Petri Ant. Anguſ-in mat. indic. conſ. ampliorem non habet locum in ſeparatis ca- piculis vnius ſententiæ. gloſſ. ibi,& Bald. num. 6. Prætereà iudicium illud confectionis inſtru- menti non videtur petitorium, etenim lulia non petijt aliquabona ſibi adiudicari, vel ad ſe pertinere declarari, ſed duntasat cogi Franciſ- chinum ad conficiendum inſtrumentum, quæ Tconfectio inſtrumenti petitur officio iudicis. Bart. in J. ſi finita.. eleganter de dam. inf. num. 3. in fin.& quando officium † iudicis proponi- tur adaliquod factum, non debent dari ſpor- tulæ. Bald. in! fin. numero 13. C. de fruct.& lit. expen.& vbi iudicium eſſet petitorium, vel es ſententia ſuper confectione inſtrumenti debe- rentur ſportulæ, tamen in ſoluendis ſportulis non debet attendi valor bonorum compre- hendendorum in inſtrumento, ſed valor in- ſtrumenti, id eſt, quanti intereſt habere, vel nõ habere inftrumentum, exemplo eius, quod de gabella litis ſuper poſſeſſorio dixit Bart. in d. l. ſi duo. 5. fin. Adhæc,& ſi petita eſſent aliqua bo- na, tamen cùm ſportulæ ſint ſoluendæ pro ſeff- tentia, non pro petitione, attendi debet tenor ſententiæ, non autem peritionis. Neq; in con- trarium faciunt, quæ ſcribit Bart. inl. cùm quę- dam. 9. fi.de iuriſdict. omn. iudic. nam Barrt. lo- quitur in caſu, quo ſtatutum mandat ſolui ga- bellam pro ſumma reĩ petitæ. Caſtren. ibi, vel pro ſumma litis,& non habet locum in caſu, quo ſtatutum aliter loqueretur. Iaſ.& Dec. ibi, & omni in caſu in cauſa f appellationis quanti- tas æſtimationis litis dijudicatur ex tenore ſen- tentiæ, à qua fuit appellatum. l. in offeren. C.de appell. vbi not. Bar. b S V AM 4 RTV M. 1 Geren] negocium alienuin poteſt appellare. 2 Amicus appellat pro amico. 3 Iudex poſt quam detulit appellationi ætiam friuo- læ, non potest reuocare ſuam delationem. 4 Jadex quis cognoſéar, an admatti vel reujci debeat appellatio. CASVS XLVII. Ex concluſione colligitur ſeries facti. Erens † negocium alienum po- 2 9 teſt appellare. l. l. vbi Caſtren. nu. 2. verſic. intellige,& c. de appell.& HAm Namicus fappel at pro amico,vt ex ☛&Arch. tradit Alexand. in addi. ad Bart. in l. i. de app recip.& licet aliàs appellatio extra iudicium deuoluat negocium ad ſuperio- rem, ita demùm ſi interponatur ex probabili vel veroſimili cauſa ca bonæ vbi not. Abb. nu. 5.de appell. tamen ſi appellationi iudex defe- rat, ex delatione appellationis etiam friuolæ& iniuſte negocium deuoluitur ad ſuperiorem capitu. cum appellationibus.§. ſi verò iudex de appellatio. in ſexto, qui textus loquitur de ap- pellatione ab interlocutoria,& per illum text, η⏑2 Gemin. ibi iné ſi verè iudex poſt Archid. nor⸗ quòd appellatio, quæ ex ſe non valet, per dela- tionem fit valida,& Barto. in l. eius qui. nume- ro 5. de app. recip. quò ad effectum ſuſpenſio- nis æquiparat, quòd delatum ſit appellationi, & quod inhibitum ſit iudici. Et index † poſt- quàm detulit appellationi etiam friuolæ, hon- poteſt reuocare ſuam delatzonem. Gemin. in dicto c. cùm de appellationibus.§. ſi verò iudex. in prima columa Et an f admitti vel reijci de- buerit appellatio, cognoſcit iudex ad quem, nou autem iudex cauſæ. Bartolus in l. r. nume- ro z. nil noua. pen. appell. Ex quibus in propo- ſita ſpecie videtur, cùm amicus gerens neno- cia amici appellauerit ab interlocutoria con- tra amicum lata,& iudex appellationem ad- miſerit, negocium eſſe ad iudicem, ad quem deuolutum& iudicem, à quo non poſſe in cau- ſa vlteriùs procedere,& an appellatio ſit inter- poſita ex probabili cauſa,& debuerit admitti⸗ iudicem ad quem, non autem iudicem, à quo cognoſcere debere. & M AM A RIFE M. 1 Tempus petendæ& obtinendæ reſfitutionis iu in- tegrum durat per quadriennium. 2 Sententta propetente reſtitutionem in intégrun erit nulla, ſi post Juadrzennium ferretur, CASVS XLVIII Colligitur ex allegationibus. ☛ Empus†F petendæ& obtinendæ 2 eſtiturionis in integrum durar per quadriénium. l. fI. C. detemp- in integr. reſtit. Clem. i. de reſtit. Anintegr.& quamuis ea, quæ ſunt temporalia adagendum, ſint perpetua ad ex- cipiendum. Il. purò.§. fin. de do. except. tamen reſtitutio etiam per viam exceptionis vltra quadrienniũ peti nonpoteſt. Card. in d. Clem. 1.in pen.& antep. q.& licet inſtantia aliarum eauſarum Ciuilium non finiretur tempore ob ſtatutum vel conſuetudinem, id tamen non procederet in cauſa reſtitutionis in integrum, quæ omninò intra quadriennium continuum terminari debet. Caſtr. in d. l. fin.& ſi poſtf qua- driennium ferretur ſententia pro petente re- ſtitutionem in integrum, erit nulla. Bald. in di- cta l. fin. num. 3. FV NM M A RTIE W. 1 Litigioſa ex quibus cauſis res eſſiciatur. 2 Partes poſſunt in aliquem iudicem conſentire, C cius iuriſdictionem prorogare. CASV 3 XI.IX, Colligitur ex allegationibus. Caͤm deKꝛmappell IAIIA edriende re 4 niereſ&uas er quddricnnul „ 4 Rte reatunones Kerna 0 faddriennium Fa. V7S XLVII ter allegstionj 8 petende 1 ☚ Uinnh rronis in inti am cut adriénium. l.— letem. gr. teſtit Cle— kni er.& quamuut=urT dum, ſintpeſ= au Hn. dedo., t.in, er viam eicé tr 1 f onpoteſt. C— 4C & licet inſt d äim non 5niretu ²*ν 1poted tudinem,* Uculn reſtitutionis demm muadrienniut= NInbl ſtr in d.fn.4[☛ fau ſententiapt T rrum erltn 9 enten 15 l.id Liber III. Vm illi de Matis coram Refren- 9 S dario citata Catharina petierint 8 declarari bona& hæreditatem W Baroncini ad ſe ſpectare,& multa ☛ deduxerunt. hisq́; fuerit per Ka- tharinam reſponſum, videtur conſtare, quòd bona& hæreditas Baroncini ſitlitigioſa, Auth. 1 litigioſa. C. de litig. pnam exſola petitione,& partis citatione res efficitur litigioſa. gloſſ. in Authen. de litig. in princ. maximè cùm illi de Matis egiſſe videantur petitione hæreditatis, quæ eſt actio vniuerſalis,& iudicium eius di- citur vniuerſale, quo caſu ſola citatio efficit rem litigioſam, J. ſed ſi lege.§. ſi ante,& ibi Bart. de peti. hæred. Neque obſtat ſi diceretur cita- tionem,& libelli oblationem, ita demuùm effi- cere rem litigioſam, quando fit coram iudice competenti. Clem. 2.vt lit.pend. Nam reſpon- detur, quòd alius quàm Refrendarius non po- terat eſſe iudex, cùm Fiſcus poſsideret,& agen- dum eſſet etiam contra Fiſcum. l. 2. C. ſi aduer. Fiſc. l. ad Fiſcum. C. vbi cau. Fiſca. Et omni in ca- 2² ſu f partes potuerunt in eum conſentire,& eius iurildictionem prorogare. l. l. C. de iuriſd. omn. iud. Secundò reſpondetur, quòd licet quò ad hoc, vt lis dicatur pendere, quò ad effectus, de quibus in d. Clem. ſecunda requiratur, quòd cõ uentio fuerit facta coram iudice competenti, vt in eo.text.tamẽ quò ad hocvt hæreditas ef- ficiatur litigioſa,& prohibeatur alienari, text. in Authen. litigioſa requirit ſimpliciter, quòd conuentio fiat coram iudice,& text. in l. diuus. de petit. hæred. inquit, prohibendum poſſeſſo- rem haæreditatis, de qua controuerſia erat, an- tequam lis inchoaretur, aliquod ex ea diſtrahe- re. Prætereà ſicuti litis conteſtatio inualida in- terrumpit præſcriptionem in caſibus, in quib. ſufficit ſola citatio, Barto. in Authen. offeratur. numero 12. C. de lit. conteſt. ita& litis conteſta- tio inualida vt facta, coram iudice competente debet inducere vitium litigioſi in caſibus, qui- bus ſola citatio id facit. CASVS L. Quantitatem frumenti, quam in panẽ ve- nalem fabricauerunt piſtinarij, dijudicari de- bere à quantitate panis fabricati,& ſic datium ſolui debere ad rationem ſolidorum quatuor, pro quibuslibet libris 60. quatuor panis, non autem adrationem ſolam frumenti, perpiſti- narios denunciati, plura ſuadent. S V M AM A RTV M. 1 FVerba ſunt interpretanda ſecundum ſubiectam materiam,& ſecundum conditionem perſonæ, ad quam verba referuntur. 2 Faciens actum videtur ſe aſtringere legibus de il- loactu loquentibus. 3 Relatio inrelligitur falta eum omnibus. ſuis qua- litatibus.. 4 Vna pars inſtrumenti declarat aliam., Sconfſilium ILIA. 94 5 Fraudibus eſt obuinndum- 6 Statutumſi mandat ſolui gabellam de frumento, extéditur ad farinam, vbi ſubeſt eadem ratio. 7 In pænalibus proceditur de ſimilibus ad ſimilia, CE potius attenditur ratio legis, quam Gram- matica verborum. o Rimo, f verba ſunt interpretanda N ſecundum ſubiectam materiam. VMI. ſi vno- locat.& ſecundum condi- qua conſuetudine, in materia panis venalis ſta- rius frumenti ſdijudicatur à quantitate panis in pondere,& libræ 64. panis fabricati haben- tur pro vno ſtario frumenti.Item faciens † actũ videtur ſe aſtringere legibus, de illo actu loquẽ- tibus. Bald. in l.ſi duo. de acquir. hæred. vbi di- cit, quòd iſta eſt fictio, quæ non recipit proba- tionem in contrarium,& diſponentes ſenſe- runt ſe conformare cum diſpoſitione iuris&c ſtatutorum. Bart. inl. vt iuriſiurandi.§. ſiliberi de op. liber. in l. hæredes mei.§. cùm ita ad Tre- bell. vbi multa accumulat Rip. numer. 75. Hine ſtante ſtatuto, quòd ſtantibus maſculis femi- næ non ſuccedant, faciens inueſtituram pro accipien.& filijs intelligitur, primò vocare ma- ſculos, deinde feminas, Bartol. in d.§. ſi libe- ri comprobarunt alij, quos recenſet Rip. vbi ſuprà. Vnde cùm ex ſtatutis piſtores ex ſtario frumenti teneantur fabricare libras 64 panis, & libræ 64. panis habeantur pro vno ſtario fru- menti: Primum capitulum locationis diſpo- nens, quòd conductor poſsit exigere ſolidos quatuor pro quolibet ſtario frumenti, quod à piſtinarijs& alijs fabricabitur in panem vena- lem, intelligendum eſt ſecundum diſpoſitio- nem ſtatutorum, ſcilicet de libris 64. panis, quæ ſecundum ſtatuta faciunt vnum ſtarium 3 frumenti. Secundò, relario † intelligitur facta, cum omnibus ſuis qualitatibus. l. à filio.. te- ſtator de alim. lega. Qua de re cùm capitulum addat, quali ſoldi quatroſe aggingueranno al cul= mero, che dalla magnifica communitaà, òſuo vica- rio ſi daraà à piſtinari, verba illa relatiua quali ſoldi quatro,&c. videntur importare, vt condu- ctor exigat ſolidos quatuor, his modo& quali- tatibus, quibus adduntur Calmerio, Calmerio autem addunturad rationem librarum 64. pa- nis pro ſingulo ſextario frumenti. Terriò, vna 4 † pars inſtrumenti declarat aliam. I. qui filia- bus in princ.de lega.primo.& ſequentia decla⸗ rant præcedentia,& econtrà. l. ſi ſeruus pluri- um.. fin. de leg.. Sed in ſequenti capitulo, in quo diſponitur, ꝙ ſi quis portauerit panem in- tra ciuitatem, debeat ſoluere ad rationem præ- dictam, neceſſe eſt vt quantitas frumenti diju- dicetur à quantitate panis fabricati,& cùm in alio capitulo detur facultas conductori bullan- di panem, apparet manifeſtè, ꝙ in præcedenti primo capitulo quantitas frumenti debeat iu- R 2 dicari Petri Ant. Anguſ.- in mat. indic. conſ dicari à quantitate panis, alids inane fuiſſet bul- 5 lare panem. Quartò † eſt fraudibus obuian- dum. l. cùm hi. 5. ſi cum lis de tranſact. I. 1.§. ſed etſi ſi quis ad Carbo. præcipuè in datijs& ga- bellis,& in dubio fugienda eſt interpretatio captioſa, per quam quis decipi& fraudari poſ- ſit l.penult. ad exhib. Verùm niſi quantitas fru- menti, quod fabricatur in panem venalem, di- iudicaretur à quantitate panis fabricati, ape- riretur via fraudibus,& conductor caderet in captionem. Exhis patet, non obſtare, quòd ca- pitulum loquatur de frumento,& in materia odioſa,& ſtrictè intelligenda non debeat ex- tendi ad panem. Nam reſpondetur datium de- bere ſolui non pro frumento ſimpliciter, ſed pro frumento, quod fabricabitur in panem ve- nalem,& ſuperiuùs allegata, ſcilicet ſubiecta ma- teria, ſt atuta ciuitatis, relatio illa, quali ſoldi quatto,&c. ſequentia capitula, fraus quæ poſ- ſet fieri conductori, ſuadent, vt à quantitate panis fabricati iudicari debeat quantitas fru- 6 menti. Accedat † quòd ſi ſtatutum mandat ſol- ui gabellam de frumento, extenditur ad farinã, vbi ſubſit eadem ratio. Bart.inl. quæſitum.§. il- lud de leg. 3.& alij quos refert Bertach. in tract. de gabell. in 2. memb. 8. par. num. 14. in 11. q. vbi num. 17. dicit, appellatione frumenti, non veni- re panem, niſi ex paritate rationis,& in pœna- libus proceditur de ſimilibus ad ſimilia,& po- tiüs attenditur ratio legis vel conſuetudinis, quàm gram matica verborum. Bald. in§. porrò. num. 7. in titu. quæ fuer. prin. cau. beni. amitt.& 2* in materia etiam odiolſa fit lata interpretatio, vbi agitur de fauore publico. Bart.inl.z2.§.exer- citum de his qui not. infam. CASV S II. Anno 1480. dux Mediolani bona Aurelij, quaſi confiſcata vendidit Antonio filio ementi caſtrum totum,& dimidiam aliorum bonorũ nomine proprio, aliam dimidiam nomine Cæ- ſaris, Iulij& Pompeij eius fratrum. Poſt lõgum tempus filius Iulij mouit iudicium contra Au- relium, filium Antonij, petendo quartam par- tem bonorum Aurelij ſenioris aui. Plura addu- cuntur pro defenſione Aurelij Rei conuenti, ex quibus colligitur facti ſeries. b 8 S V M M 4RI V 1 Contractum ab alio factum, quando quis cenſctar approbaſſe. 2 Aſſertioni alicuius ſtandum eſſe contra ſe. 3 Scriptum a Notario genſetur ſeriptum de man- dato eius qui rogauit tabellionem,& de conſen- ſu vtriuſque partis. 4 Ratihabitio ſola voluntate pendet& abſente par- te fieri poteſt.. 5 Agens ex contrattu videtur ratificare coutra- ckum. nem indusuant. 6 Werba nunciatiua quando probont& diſpofitio- 7 Filus exhæredatus quando dicatur ratificare teſtamentum patris. 8 Ex nullitate inſtrumenti non potoft inferriuad nullitatem contradt us.. 9 Diuiſio etiam ſine ſcriptura Valet. 10 Actio ex mplici diuißione non oritar, ſecus est Füubſecuta poſſeſſiane. II Dintko facta à minore quando ratificatur. probent confiſcationem,& ſic venditio bonorum, quaſi confi- ſcatorum diceretur inualida. Iu- W lius tamen approbauiſſe videtur m venditionis factæ à Duce, etenim conſtat eum habuiſſe illius notitiam. Qua de re ſi dicamus † contractum factum etiam nomi- ne Iulij, pertinuiſſe ad commodum cius, non improbando, cenſetur illud approbaſſe. l. ſi ab- ſentis. ſi cert. pet. quòd ſi dicamus contractum venditionis reſpexiſſe præiudicium lulij, cm Vtra ſcientiam interuenerit poſſeſsio,& alij a- ctus, de quibus infraà, expreſsè non improban- do senſetur approbaſſe. Bar. in l. quo enim. rem rat. hab. Abb. c. nonne. nu. 4 de præſumpt. Nam & quis dicitur approbare factum falſi procura- toris, faciondo ea, quæ ſunt facienda ſecun- dum naturam contractus. I. indebitum,& ibi not. Bal. de cond indeb. Quæ ratificatio oſten- di videtur ex inſtrumento venditionis factæ ab Antonio& Iulio, in quo Antonius aſſeritur do- minus Caſtri,& dimidiæ aliorum bonorũ pa- ternorum,& lulius aſſeritur dominus pro ter- tia parte dimidiæ vigore emptionis habitæ ྠDuce,& quorum tanquam eo iure ad eos ſpe- ctantium partem vendunt. Nam aſſertioni a- licuius ſtandum eſt contra ſe. l.cùm precum. C. de liber. cau.& verba Notarij ſemper videntur de aſſertione partium. Bald. in Rubr. C. depri- uildot. n. 17.& verba Notarij factũ referentia, videntur eſſe verba partiũ. Bal. in l. ab executio ne. num. 22. C. quo app. non recip.& quicquid ſcriptum eſt à Notario, cenſetur ſcriptum de mandato eius, qui rogauit tabellionem. Bald. inkerrore. nu. 1. verſic. nam pro tabellione. C. de teſtam.& de conſenſu vtriuſque partis. Bald. in fi. Iaſ. nu. 35. in l.ſciendum de verb. oblig. Et ſi- cuti verba inſtrumenti, quibus Titius aſſerit ſe patris heredem, probant Titium eſſe hęredem. quia ex eo inducitur additio, quæ pendet à fola voluntate. Bart. in l. gerit. nume. 14.& 15. de ac- quir. hæred. Iaſ. in l. ex his verbis in 8. limitat. C. de teſtam. mil. ita& verba inſtramenti, quibus Iulius aſſerit rem ad ſe ſpectare ex contractu emptionis nomine eius factæ, probare viden- tur eum ratificaſſe emptionem, cùm † ratiha- bitio ſola voluntate pendeat. l. Pomponius de negot. geſt.& abſente parte fieri poſsit. Barto dicta l. quo enim. in fine.& que madmodum † agens ex contractu videtur ratificare con- rractum, vt reſpondidere Bald.& Angel. quos refert& ſequitur Dec. in l. ſemper qui non bro. b hibet. 1 mMand„.. 44 2 4„ ptuy 4 da* 1 6 4 aen. 4 8 Mone 1 Me. eug Tepuandn,a, commodu u rillud approj F ſa d ſidicanus e aäm preiudicin 1Ian leneritpoſſeſ a erpreßse non fw ohm. ſe. Bar in 199 nm nu. †depræ fatNm are factum h Toemn dux ſunt faci ² ſemn. tus. I. inde ν⅜ᷣ̈ b. Qurratit 1 olkn. ento venditic*⁴ euh 20 Antonius Turas dix aliorum rüx ſeritur domſ tAxxote gore empti* ubiui Juam eo iur? Tosſ dunt. Nam ſE Itiom- dutraſe.lcut Jcunl Notarijſem: ider .Bald.in RH. def Notarij fac m erems rtiü. Bal.in Täetli p. nonrecig— ulchut do, cenſetut runt gauit tabell n. cnam pro logen Kavtriuſqut ciis-häl Ftl aum derel ligktl ti. quibus 4 ant Tittum— frh aditio qus= leta erit nume.1= a painſtral erdan r. e outtäc ſe pes 4 euder us factx fnath b gere bal S no0 ie lfende, † be. / Liben 111I1. hibet. num. 9. de reg.iur. Ita vendens bona tan- quam ad ſe ſpectantiaà vigore alicuius acquiſi- tionis videri debet ratificaſſè illam, nequè ob- ſtat, quòd alibi legitur verba enunciatiua non probare etiam inter partes; vbi de enunciato principaliter dubitatur. Hic enim non du- bitatur an bonaà ſpectauerint ad Iulium vigo- re venditionis factæ à duce, ſed an poſſederit titulo emptionis,& ſic illam approbauerit, quæ cauſa poſſeſsionis& ratificatio à ſola vo- luntate pendebat. Verba f autem enunciati- iia probant,& diſpoſitionem inducunt, quan- do proferuntur ſuper eo, quod pendebat à ſo- la voluntate proferentis. Ia( in dicta l. ex his. in quarta limita. C. de teſtamen. milit: Idem in actu qui per ea verba fieri poteſt. Bald. in di- cta l. ex his. in princip.& probant indiſtinctè, quando proferuntur ſuper eo, ſuper quo pars poterat liberè diſponere, Bart. in l.& ſi fortè: de Caſtre. pecul. in Auth. ſi quis in aliquo. num. 12: C. de eden. Præter id, quòd verba illa nonvidẽ- tur enunciatiua, cùm côntineant oratiònem perfectam,& in eis coônſiſtat cauſa dominij& poſſeſsionis. Bald. in l.l. num e. 9. C. de Fal. cau. adie. Ieg. in l. ſi voluntate. C. de fideicomm. li- ber. Secundò, approbatio prædictæ venditio- nis oſtendi videtur ex inſtrumento, in quo tan- quam procurator Antonij tradidit partem Ca- 7 itri& aliorum emptori. Nam& filius f exhæ- redatus gerens voluntariè ſe pro aduocato vel procuratore eius, qui ex teſtamẽto patris agit, dicitur ratificare teſtamentum. l.ſina. in princ. dee inoff. teſtamen. Et ratihabitio faciliùs indu- ci debuit; cùm probetur præceſsiſſe quoddam mandatum factum à fratribus in Antonium ad emendum, licet non tàm am plum.& plerique quos recenſet Iaſ. in l. quæ dotis. num. 78. ſolu- to matrimonio, dixerint, vbi is, qui habet ali- quod mandatum, transgreditur fines manda- ti, dominum ſcientem,& non contradicentem cenſeri ratiſicare,& mãdatum prorogare, licet ſecus ſit, vbi ille nullum habuit mandatum. Sed & tutus viderur Aurelius ex diuiſionibus inter Antonium& fratres factis, conformibus em- ptioni,& præſenti poſſeſsioni, quæ inſtru- mento& teſtibus videntur probatæ. Neque dici poſſe videtur dictum inſtrumentum eſſe falſum ex eo, quòd appareat aliud inſtrumentũ factum Papiæ inter Iulium& alium eodem die, quo inſtrumentum diuiſionum Parmæ factum fuit. Etenim inſtrumentum illud probat eo die Iulium fuiſſe Papiæ. l.optimam C. de con- tra. ſtip. quò ad validitatem ipſius inſtrumenti, non autem ſi principaliter in dubium reuoce- tur, an eo die Iulius fuerit Papiæ, nam text. in d. l. optimam. æquiparat verba, quibus enun- ciatur aliquem eſſe ſeruum Titij,& quibus enũ- ciatur eſſe præſentem. Prima autem non pro- bant eum eſſe ſeruum Titij, niſi quatenus, id eſt neceſſarium ad ſuſtinendum actum, ſecùs ſi principaliter dubitetur, an ille ſit ſeruus Titij, Bald in l. ad probationem nu. 7. C. oca. Abb. c. illud. nu. 6. de præſump. Et eò minùs inſtrumẽ- „== Sounſthum LI 5593 tm diuiſionum videtur poſſe dici falſum; cùm ex pluribus coadiuuetur;& maximè ex chiro- grapho, in quò Iulius confitètur recepiſſe à tu- tricẽ Aurelij, quandam ſalis quantitatem ſibi debitam, ex capitulis diuiſionum,& verba illa, ſibi debitam, ex capitulis diuiſionum videntur prôbare, quando capitula; ad quæ fit relatio, exhibentur; Auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. Dec. conſ. /39. num. 5. Et ſi verum eſſet id, quod ſcripſit Bald. in l. deſiderium per illum text. C. depoſ.ſ.verbã inſtrumenti; quibus dicitur me mutuarẽ Caio cẽtum. quæ Titius apud inè dè- poſuit, probarè depoſitùm inter me& Tirium abſentem, multò vêriùs vidéretur verba ſcri- Ptüræ, quibus dicitür Iulium recipere à tutrice Aurelij certam ſalis quàntitatem, quæ ſibi ab Aurelio debètut, ex capitulis diuiſionum inter patrem Aurelij.& Iulium ac alios fratres facta- rum, probare diuiſiones inter ipſum& tutri: cem præſentem. Et circumiſcripto inſtrumen- to adſunt teſtes, ex quorum atteſtationibus;, (licet inſtrumentum eſſet falſum) contractus tamẽ diuiſionium apertè probatur. Aliud enim eſt inſtrumentum, aliud contractus,& ex nulli- tate f inſtrumenti non poteſt inferri ad niullita- tem contractus. Bart. in l. ſi quis legatum̃. nu. 2. verſappella.&. de Falſ. Ideoq; tenuncians in- ſtrumento non videtur renunciare debito, ſed tantùm probationi ipſius inſtrumenti. Bald. in J. Labeo.§.l. num. i. verſicu. quæro quid ſi reddi- tur de pactis,& ſtatuütum annullans inſtrumen- tum, non cenſetur annullare contractum, de quo conficitur inſtrumentum. Caſtre. in l. ſer- uum filij; eum qui chirographum circa fin. de 9 lega. primo. Dec. conſ. 7. num.; Cumq́; f̃ diui- ſio etiam̃ ſine ſcriptura valeat. l. nõ ideò. C. fam. 10 erciſ. licet ex diuiſione ſimplici non oriatur a- ctio. l. diuiſionis de pact. tamen cùm poſſeſsio ſubſecuta fuerit, diuiſio produxit actionem. 1. ſi diuiſionem. C. famil. erciſcun. Et omni in caſu cùm Aurelius reperiatur pôſsidere, comperit executio. Caſtren.& Bald. in d. l. ſi diuiſionem, & licer ſecundus teſtis non dẽponat ge loco,& tempore præciſo, tamen probat. Bald. inl. teſti- nm. num. 23. Caſtren. numero 13. C. de teſtibus. & teſtes in dubio præſumuntur conteſtes. Ale- xan. in I. 2. in fin. c. de bon. poſf. ſec. tab.& depo- nere de eodem loco& tempore, Innoc. in c. qualiter& quando. el ſecundo. numer. 4. de ac- cuſ. Bald. in d. l. ſecunda numer. 4.& alij quos refert Alexan. conſi. 18 5.numer. j. verſic. tamen 7 iſtis non obſtantibus. lib. 7. Neq; obſtat, quòd fratres Aurélij fuerunt minores, etenim& di- It uiſio † facta à minore poreſt poſt maiorem æ tatem ratificari. l.i. C. ſi ma. fact. ra. hab.& tacẽ- do per quinquennium poſt minorem ætatem dicitur ratificare. I. fi. C. ſi maior fact alien. rat. hab. Qua de relicet ex poſſeſsionepartium in- æqualium non præſumeretur diuiſio, cuius cõ- trarium aſſeruere Saly. Alexan. Arét. relati per Balb. in tract. præſcrip. in 3. par. princ quæſtio. 10. Præſuppoſita tamen diuiſiônè etiam inua- lidapræſumeretur ratificatio. l. z. C. comm. vtr. b 3 iud. Petri Ant. Anguj. in mat. iudic. con. iud. gloſſ. in I. penult. eodem titu. Præter id, quod cùm portio per Iulium poſſeſſa eſſet con- 12 formis emptioni, cumque vna præſumptio tollat aliam. l.diuus de in integrum reſtitutio. pſumptio inſurgens ab emptione, cuius vigo- re Iulius aſſerebat ſe dominum,& cuius vigo- re præſumitur poſſediſſe. I. 2. C. de acquiren. poſſeſſ.tollere videtur præſumptionem cau- ſatam ab inæqualitate portionum, quòd ſi di- ceretur diuiſionem, de qua deponuut teſtes fu- iſſe inualidam, quia nonnulli ex fratribus erans abſentes. l. cohæredibus. C. famil. erciſsund. Re- ſpondetur, valuiſſe quò ad Iulium præſentem. dicta lcohæredibus à contrario ſenſu. gloſſ. in J. 2.§. dubitandum in ver. pauciores. famil. erci- ſcun. Et omni in caſu, cùm appareat omnes fra- tres per longum tempus poſſediſſe ſecundum diuiſiones, ex quo ſolo præſumitur ſcientia Bart. in l. qui Romæ.. duo fratres. num ero 14. de verborum obliga Item appareat eoſdem. bona alienaſſe iuxta diniſiones nomine eorum factas, ratihabitio fuiſſet inducta. Quibus ſtantibus cm actor ſit hæres Iulij non poteſt geſtis aut ratificatis per eum contrauenire. J. cùm à matre. C, de rei vendic. præcipuè cùm ad ſucceſsionem Aurelij aui inteſtati venire non poſsit, niſi ſit hæres Antonij, cùm tempore mortis aui non eſſet natus, neq́; eõceptus. I. Ti- tius de ſu.& legit. Et licet natus fuiſſet pater eũ præcederet.§. ita demuùm Inſti. de hæred. ab in- teſta. Vnum minimè omittendum, cùm Anto- nius emerit à Principe, tunc non recognoſcen- te ſuperiorem, qui tradidi bona vendita, quæ cùm emptorreperiatur poſsidere, præſumitur Princeps poſſediſſe tèporevenditionis, Bal. in J. 2. C. de com: re alie.& qui vendidit iure proprio excerta ſcientia, cũm elauſula nõ obſtante poſ- ſe pro emptore,& eius ſucceſſore allegari diſpo ſitionem. l.benè à Zenone. C. de quadrien. prę- ſcrip. cùm videantur adeſſe omnia, quæ requi- runtur, vt legis illius diſpoſitio locum ſibi ven- dicare poſsit, quæ recẽſet Fely. in c. quæ in Eccl. nu. 34. de conſti. Bal. in tracta depræſerip. in fe- cunda part. quinta part. quæſti. 8. Inſuper cùm Aurelius poſsideattitulo emptionis, contra il- 13 lum non videtur † potuiſſe intentari petitionẽ hæreditatis. l. hæreditatis. C. de petit. hæred. Et in caſibus, quib. datur contra titulo poſsiden- tem, contra eum obſtat præſcriptio longitem- Poris. Bart. in l. fin. num. 6. verſi. venio ad quar- tum. C. de edict. diui Adr. toll. CASVS LII. Gulielmus inſtituit hæredem vniuerſalem Amoratum eius filium primogenitum,& gra- uauit eum, eiusque filios,& deſcendentes dare, & actualiter ſoluere ſingulo anno libras bis mil le, Franciſco filio teſtatoris ſecundogenito,& fratrihæredis inſtituti,& eius filijs,& deſcen- dentibus maſculis, in quib. bis mille libris hærc dem inſtituit dictum Franciſcum& eius filios maſculos. Quæritur, an pro quantitate annuæ peu ſionis Franciſeus teneatur ſoluere onera& col- lectas impoſitas vel imponendas. V A RXLIV M 1 Munerum publicorum alia dicuntur perſénalia, alia patrimonialia, alia mixta,& quid ſit quoa- hibet horum. 2 Onera ſiue munera quæ non imponuntur Forenf hubs,& quæ imponuntuu. 3 Condultor tenetur ſoluere onera realia, dominus autem impoſita perſonis pro rebus. 4 Bona mobilia& immolbilia proquibus rebus æſti- mentnhn. 5 Omnia fere imponuntur perſonispro rebus. 6 Poſſeſſor& is qui fructus recipit, tenetur ad oneræ mere realia. 7 Neminem plus poſſégrauari, quàam bhabeat in lionis. b Vnerum f ſiue onerum publico- d rum alia dicuntur perſonalia, alia ) patrimonialia, alia mixta. l. 1. l. fin. h de mun.& honor. gloſſ. in Rubr. 2 C. de mun. patrim. lib. 10. Bartol. placet. C. de ſacroſ. Eceleſ. Abb in c. non minùs. numer. 12de immu. Eccleſ. Perſonalia dicun- tur, quæ animæ prouiſione,& corporis ſolici- rudine expediuntur. d. l.1.§. illud. d. I. fin. 9. per- fonale de mun.& hono.& ibi Iureconſultus ex- emplaponit, dicitur etiam perſonale munus, ꝙ vnus de quauis domo eat ad exercitum. Bar. d. L placet. nume. 17. Onera patrimonialia ſunt, quæ ſumptibus patrimonij dantis ſiue admini- ſtrantis expediuntur. d. l. 1.§.patrimoniale. d.i. fin.§.patrimoniorum,& hæc, vt declarat Bart. in d. I.. C. de mul.& in quo lo. num. 22.& Iaſ. in d.].placet in prin. quandoq; imponuntur per- ſonæ nulla habita contemplatione patrimo- nij, vt quando præſtatio imponitur per capita, quæ appellatur eapitatio. lI. ætatem de cenſib. a qua ſunt immunes ciues, vt in Rubr.& in l.1. de capit. ciui. cenſ. ex. li. n.& hanc eſſe propriè mu nus perſonale inquit gloſſ. in d.l. fin.§. ſiue autẽ de mun.& honor. Barto. in d. l.placet- nume. iè. Quandoque imponuntur perſonę principali- ter, habita tamen patrimonij contemplatione, vt collectæ,& huiuſmodi quæ imponuntur Per ſolidum& libram ſecundum librum eſti- mi, vel ſecundum æſtimationem bonorum. Bartol. d.l.!. C. de mul.& in quo numero 23.& huiuſmodi onera non eſſe verè realia ſeu pa- trimonialia inquit Caſtren. in l.-§.. num. 4. de publican. fed mixta partim ſcilicet realia, ſeu patrimonialia, partim perſonalia appellat Bar- tol. in d. l.placet. num. ⁊7. Bald in l. prædia. C. de fideicom m. num. j. Bald. in l.propter. C. qur bo. ced. poſſ.& in l. ciuitas. numero 2.verſic. ſed po- ne, quòd ciuitatis ſi cer. pet. Rip. l. 4. in prin. nu. 3i.de iud. Quandoque imponuntur rebus nul- la habitaperſonarum contemplatione vt ene- ra tribu- eduamie 1 ur ſolae“dd un. aponsnda S kon endag Xcd. 4 1„. .. e Maa max, 4 Nale aan untur. a kere anera 1 ſenu pre 21 Wunu 040 nla Vrezui u 3 na herſorupr 44 recipur ten&** Frauari fliue onen Tblg. adicunturpo Slaa Salaliaaliag A alhn & honot. 8nkuh- an patrim. li e 31n0, nuolo lib. ig c. ul dleſAbd inc minn. E ccleſ. Perſq dicmn. lone,& col ſolic. LLrKillud. 1 ſpe. 0. Kibi lurei am tuher. tiam perſon= uno catad exero t.⁴. Bai nera patrim m luimn, nonij dantis umn admiu- d.J. 1. ſ.patt uded „& hac, vt Æ.,tat ha. aquolo.nu. AMR andoq; img Etathe. ontemplatit ²† watrim tio imponit—er cahth ntio. xtate? ceuſt Lesrtin R'ntinlit 1.& hancet M ptien loſkind— fiueu to.in d. pl= nume intur perſo incipi rimonijcot!=5 4 n ſecundug Auma rimatione onor ero Kin quo Ldm a— a leuf L eſle vers— 4 contemp— rauie 2n,„, *14, Vatn latioc 1 (modi qus taon Liber IIIII. rà tributorum. IJ. 1.& 2. C. de an.& trib. lib. r0. onus recipiendi hoſpites. l.z. C. de muner. patr. lib. 10. J.& quia. munus. de muner.& honor. onus alendi equos militum ſtipendiariorum. l. non videtur de mun, patr. lib. to. onus refi- ciendi& muniendi viam ante agrum, vel do- mum ſuam. l. honor.§.viarum. de mun.& hon. Bar.l. reſcripto.§. fin. nume.z2. de muner.& ho- nor. Et vt detur vigeſima vel quadrageſima fru- Ctuum. l. modios. C. de ſuſcep.& arci. lib. 10. Et de huiuſmodi onere Bart. in d. l. I. C. de mul.& in quo loco,& c. num. 37.& hoc munus propriè dicitur reale, quia ſcilicet imponitur ſola re. rum contemplatione. d. l.placet. nu. 10. Mixta appellantur onera, quæ imponuntur perſonis principaliter, ſed propter res,& ſecundum pa- trimonij quantitatem, vt collecta, quæ impo- nitur perſonis ſecundum librum æſtimi. Bar- tol. d l.placet. numer. 27. His altiùs repetitis in propoſita quæſtione expeditum videtur Fran- ciſcum teneri ad onera perſonalia, onera quo- que mixta, quæ imponuntur perſonis ſecun- dum quantitatem patrimonij per æs& libram, vel ſecundum librum æſtimi, videntur à Fran- ciſco pro quantitate annui legati exſoluenda. Etenim in huiuſmodi oneribus, perſona, cui imponuntur, obligata eſt,& illa principalitet eſt inſpicienda, licet bona etiam in conſequen- tiam obligentur. Bart. in d. l.1. C. de ann.& trib. lib. 10. num. 7. in d. l.t. C. de mulier,&c. num. 27. Hinc eſt, quòd illa f non poſſunt imponi Fo- renſibus, quia perſona eorum non eſt ſubdi ta, licet bona poſsidear in territorio. I. reſcri- pto.§. fin. vbi Bart nu. 4 de mun.& honor. glo. 1.2. C. de ann.& trib. lib. 10. Barto. d. l. placet. nu- me.z2. d. I.l. C. de mul.& in quo loco. numero 28. niſi in quibuſdam caſibus relatis per Bart. in d. l. placet. nu. 33.& in d. l. 1. nu. 28. Realia au- tem, quæ ſolis rebus imponuntur, etiam Po- renſes ſoluere tenentur.l fin. C. ſine cen. vel re- liq. l. fi. C. de exact. trib. lib. 10. 1. 1.& per totũ. C. de muner. patr. li. 1c. Bar. d. I. 1.C. de mul. num. 38. d. l. placet. num. 59. Et licet conductor tene- atur ſoluere f onera merè realia, vt tributa& huiuſmodi,&c. l. ſi ſine.§. Lucius de admi. tut. Bar.& Alex. d.].I. C.de ann.& trib. lib. 10. colle- ctæ tamen, quæ imponuntur perſonis pro re- bus ſecundum librum æſtimi, vel bonorũ æſti- mationẽ à domino, qui penſiones recipit, ex- ſoluendæ ſunt. Bar. in d. l. placer. n. 40. Et quam- uis adonera merè realia teneantur hæredes ut quiſque poſsidet. d. l.1. C. de ann.& trib. lib. 10. Ad onera tamen mixta, vt collectas& alia huiufmoditenentur hæredes pro portionibus hæreditarijs. Bartol. ibi in fin.& quiſque colle- ctam ſoluere deber,& alia huiuſmodi onera pro quantitate patrimonij æſtimati ſeu æſti- mabilis. Bald. l. etiam. num. 28. C. de execut. re. iud. Cumq́; pro imponenda †collecta, vel alijs huiuſmodi oneribus æſtimentur omnia bona mobilia& immobilia. l. forma. de cenſib. Bart. d. l.I. nu. 3 1. C. de mul.& pecuniæ quas quis ha- bet vel fænerauit- Bal. 1... quòd ſi nemo- quod li adſcribetur.§. nõ permittas in Auth prin. Bald. in d. l. apud lul. 5. hæres. deſleg. t. Et ſi Amoratus ſoluit collectas vel alia huiuſmodi Sonlliam LII. cuiuſq; vniuer. Pet. de Vbal. in tract de colle&t. nu. 8. xæſtimari etiam debet penſio annua Pran- ciſco debita,& cùm quis non debeat collecta⸗ ti vltra quàm habet in bonis,& vbi quis eſt de- bitor certæ quantitatis, dicatur illius patrimo- .. 1.* 8* 3.. nium in ea quantitate diminui.l. non amplius de leg.i.]. ſubſignatum.§. bona. de verb. ſign. gls I. quod dicitur. de impenſ in reb. do. fact. Et ſi bona alicuius æſtimantur vt ſoluat collectas& alia onera pro quantitate bonorum, de bonis æſtimãdis detrahi debeant tot bona, quot ſunt illius debita. Caſtre,& Alexand. in d. l. non am- plius in princ. Franc. Lucan: in tract. de priuil- Filci in 3.par princ. nume.9. Ex bonis Amora- ti detrahi debet annua penſio, quam ſoluit fra- tri, neque pro illius quantitate Amoratus ad b collectas cogi poteſt, Et ſi diceretur Franci- ſcum inſtituruin in re certa,& qui habetur lo- co legatarij non teneri ad onera. l. quotiens. C. de hæred. inſtit. Reſpondetur etiam legata- rium teneri ad ſolutiones onerum publico- rum pro tempore futuro. l. apud lul. 5.hæres de leg.1. Hinc ſequitur, cùm fomnia ferè onera noſtris temporibus imponantur perſonis pro reb. Caſtr. d. I. placet. nu. 5.& cùm omniaonera extraordinaria dicantur imponi perſonis pro re.& omnia onera impolſita ab inferiore, à ſum- mo Imperatore dicantur extraordinaria. Iaſ d. l. plac. nu. 8. Et ſi communitas tenetur ſoluere ſubſidiũ Cameræ,& ob id imponat collectam, imponetur per æs& libram,& ſic perſonis pro viribus patrimonij. l.reſcripto.. fin. de mun.& hon. Inn. in c. grau. de ſent. excom. Pet. de Vbal. in tract. de coll. nu. 6.& nu. 12.& onus, quod im- ponitur pro valuis reficidis, imponatur omni- bus de territorio pro modo patrimonij. 1.0 mnesl. per Bithinia, vbi Bart. C. de immu. nem. conced. Pet. de Vbald. in d. tract. num. 39. ad illa omnia tenebitur Pranciſcus pro modo annui relicti, Et ſi Eranciſcus non eſt deſcriptus in li- bro æſtimi, poteſt iure cogi, vt patiatur ſe de- ſcribi, detrahendo Amorato æſtim umAnod il- .Ge mah., onera, poteſt à Franciſco repetere, quatenus pro eo ſoluit. Bald. J. ſi negotium. C, de neg. geſt. Dec. conſi. 285. Sed dubium eſt, quis teneatur ad onera patrimonialia& merè realia, quæ ſo- larerum contemplatione imponuntur, de qui- busper totum titulum. C. de muner. patrim. l. 10. Etenim videtur Amoratum teneri ad illa exſoluenda. Nam; poſſeſſor& is, qui fructus recipit, tenetur ad onera meréè realia. I. 1. vbi gloſſ. Bart.& Alexand. C. de ann.& trib. lib. 10. qui adducit text. in l. ſi ſine. 5. Lucius de admin. tut. Et ad onera realia tenentur hæredes pro⸗ ur quiſq; poſsider. d.].r. C. de ann.& trib. lib. 10 Nonnulla tamen ſuadere videntur onera me- rè realia, ſcilicet quæ ſunt onera fructuum, vt tributum vectigaſ,& quod ſoluatur quota pars fructuum. l. neq; ſtipendium. de imp. in reb. do- fact.l. hactenus. l.ſi pendẽtes. 5. ſi quid cloacarij R 4 de Petri Ant. Ang. in mat. iudic. conſ. de vſufr.j. quæro. vbi Bart. de vſufr. leg. Fran- ciſco pro portione annuæ penſionis exſoiuen- da inprimis deciſio Bartholomæi Bellencini, quem refert& ſequitur Dec. conſ. i nu. q. eũ, qui ſoluit penſionem legitime conſtitutam, ſu- per beneficio non teneri ſoluere charitatiuum ſubſidium pro dotis fructibus beneficij, ſed pẽ- ſionarium contribuere debere pro rata penſio- nis, ſequiĩtur Hieronymus Giga- in tract. de pẽ- ſio.q.ʒ. quod concludit lo. Baptiſta Caccial. in tract. depenſio. q.. Penſionarium ſcilicet cum proprietario debere contribuere ad ſolutionẽ decimæ Papalis,& quæ ſeribit Dec. in d. conſil. vᷣ6& quod ſuprà dixim us, ſcilicet neminẽ plus 7 poſſe f grauari, quàm habeat in bonis,& bona intelligi deducto ære alieno Inm contrarium ta- men vrgent text. in d. l.. C. de ann.& trib.& in d. l. ſi ſine. 5. Lucius de adm. tuto. Neque his vi- detur poſſe reſponderi. Cætera autem onera. merè realia, quæ imponuntur non propter fru- ctus, ſed propterrem ipſam ab Amorato ſine dubio exſoluenda ſunt, vt munire viam, opus- recipiendi hoſpites,& ſimilia. S V A M A RIV M. I Ciuis ſi acquirat éona à Comitatenſi non ſubia- cet oneribus Comitatenſium. 2à Aℳſtimum vbi fit quilibet tenetur ſoluere ſecun- dum hibrum æſtimi. b 3 Ruralis quando in omnib. vt eiuis tract andus est. CASVS LIII. Ropoſita quæſtio videtur omni F dubio carere, nam ſi ciuis † acqui- rat bona à Comitatenſi, oneribus Comitatenſium non ſubiacet. = & alijs reb. nauicul.&ſi Comitatenſis emat bo- na à ciue ſecundum qualitatem noui poſſeſſo- ris ſunt allibranda. Llicitatio. 9. fin. de publican. Bart. inl. placet. in a. lect. num. 44. C. de ſacroſa. Eccle.&ſi ruſticus, qui pro bonis ſoluere con- ſueuit, fiat Clericus, miles, vel talis qui nonte- neatur vlteriùs conferre, non tenebitur, vt ex pluribus edocuit Petr. Antib. in tracta. demun. §.4. nu. 58.&ſi ruſticus efficiatur ciuis in fauo- ribus& odijs, vt verus ciuis eſt tractandus. Bal. in l. cùm exoratione. de excuſ. titu. Ex quibus inferri videtur Bartholomæum, poſtquàm ci- uis effectus fuit, ad onera cum ruralibus iure communi cogi non potuiſſe. Neq; obſtant or- dines ciuitatis, etenim hi loquũtur de his, quo- rum bona eſſent in nouo compartito deicri- ptæcum Comitatenſibus,& qur̃fierent ciues poſt compilationem noui compartiti. Verùm Bartholomæus fuit effectus ciuis antecompi- larum nouumcompartitum,& i ncompilatio- ne dicti compartiti bona Bartholomæi fuerũt exempta à libro æſtimi ruralium,& cum ciui- tate allibrata, vt conſtat ex cataſtro publico. quod probat, an quis ſit allibratus,& cum quo Bart. in l.2. numero. 2. C. de præd. 2 Barto.& Bald.in l.z. C. de erro. Aduo. In locisq́; vbi fit æſtimum, quilibet tenetur ſoluere ſecundum librum æſtimi. Angel. in l. fin. C. ſi- necen. vel reli. Petr. de Vbal. in tracta. de col- lec. numero 7.& nemo poteſt ad onera cogi, niſi oſtendatur ſibi liber cataſtri publici facti ab habentibus poteſtatẽ, in quo appareat pro his onerib. deſcriptus, aliàs iniuſtè grauatur. I.. C. de exact. trib. lib. o. vbi Bart. Neque meuent me ea, quæ in contrarium adducuntur. Nam text. in l incola ad municipal.& quod ibi ſeri- pſit Bar. verſi. quæro quid ſi aliquis,& municip. loquitur in oneribus iam impoſitis, nom autem in his, quæ poòſt imponuntur, textus autem in .fin. C. de municip.& orig. loquitur, quando quis efficitur ciuis alterius ciuitatis& rema- net ciuis loci originis, ſed vbi ruralis effici- rur ciuis ciuitatis, cui locus originis, ſen incola- tus ſubeſt, non eſt amplius Comitatenſis. Bald. in l. in adoptionibus. in princ. C. de adopt. imò in omnibus, vt ciuis tractandus eſt. Bald. in d. l. cùm exoratione. Ioannes verò de Platea in d. I.filoquitur, quando quis è loco originis vadit ad incolendum alibi,& ſic mutat domicilium, Comitatenſis autem, licet efficiatur ciuis, non dicitur mutare domicilium aut incolatum, nã adiectio illa Comitatenſis non denotat diuer- ſitatem domicilijà ciuibus, ſed nexum ad ma- iora onera. I. qui ex vico. ad municip. Bart. in l. fin..penult nu. 6. eo. tit. Item prædicta omnia loquuntur, quando bona remanent adhuc ob- moxia oneribus loci, à quo ille recedit, bona autem Bartholomæi fuerunt in nouo compar- tito exemptaab oneribus ruralium,& ſic non remanent amplius obnoxia illis. S V AM M A RIV M. 1 Mandatum de omni lite, ad quas lit es non exten- datur. 2 Tranſaltio& compromiſſum non poſſunt fieriſu- per re& lite incognita. 3 Procurator aliquid faciens expreſio ſolo nomins proprio, videtur proprio nomine facere. Sententia ex defettu citationis eſt nulla, item ex defectu iuriſdictionis. . CASVS LIIII. Res ſententiæ contra mulierem 3 4ctionis, mulier enim nullo modo compromiſerat, mandatum etenim in Gre- gorium anno 1455.factum ad compromitten- dum † de omnilite, quæ vertebatur,& verti poſſet, non extenditur ad præſentem litẽ, quæ tempore mandati nec re, nec ſpe ſuberat,& de qua tũc nullo modo potuit cogitari l. qui cum tutoribus.. l.& fi. de tranſac. Vbi Bart. Caſtr.& alij.j. ſi cùm dies.§. plenum de arbitr. Bartol.& alij inl. ſi de certa. C. de tranſact.& inlicum A- quiliana unnes però di ca; quis è loco q. Klc mutatſ dilum, licct efficiat* is Von cilium ant in(um,ii — ccnſis non de diuex. luidus,ſed ne t Iadm co. ad munic t.nx tit. tem pri x lomi donaremane& aucdh- „quo ille ra= bot tueruntin n* omgr. idus ruraliu Ücuoh dnoxia illis. 1A4E11 ite, ad quas meum miſſem nnn fan.. nutd. roprao vomin— e. gcitations ed E us, ühi . „mulierenl lon ndatum ef2. mite adum ad c 9 Kcl qu verte e,g ¹ U— aradpe e mbà ee necſp 1- e0 te⸗ 7 qule 9 tuitcog. Cat tranſac. hum ieni expre 7 nm Liber III. quiliana de tranſact.& qui dicit de aliqua re a- ctum, id probare debet. Bart. in d. l. qui cum tu- toribus.§. fin.& ſicuti tranſactio †⁴& compro- miſſum non poſſunt fieri ſuper re& lite inco- gnita. l.vbi Bart. nu. 2. de tranſact.& ad incogi- tata extendi non poteſt generalis tranſactio aut compromiſſum. Caſtr. in d.l. quĩi cum tuto- ribus. 5. fi ita neque mandatum ad compromit tendum ad incogitata fieri aut extendi po- teſt,& quemadmodũ compromiſſum factum de omnibus litibus, quæ ſunt vel eſſe poſsunt, intelligitur ſcilicet ex cauſa de præſenti. Iaſ. inl. quod Seruius. nume. 13. de cond. ob cauſ. Ita& mandatum de compromittendo intelligitur de litibus, quæ ſunt vel eſſe poſſunt ex cauſa de præſenti. Prætereà Gregorius procurator fe- cit compromiſſum de omnilite verſã& verten te coram commiſſario, ſed tempore facti com- promiſsi nulla pendebat lis ſuper proprietate bonorum, de quib agitur, ideoq́; ſuper prædi- is arbitri pronunciare non potuerunt, l. non di- ſtinguemus.§. de officio. de arbitris,& onus ꝓ- bandi, quod tempore facti compromiſsi foret lis coram commiſſario ſuper prędijs, incumbit ei, qui id allegat. l.2. de probat. gloſ. in l.cùm de lege. eod. tit. Alex. conſ. 124. lib. 2.& huiuſmodi exceptio non cenſetur per aliqua excluſa. Bald. in l. ſi quis filio.§. i. de iniu. rup. Alexan. d. conſ. 77.num. 8. lib. z2. Soc. Iloquens in terminis com- promiſsi conſi. 290. in princ. Dec. conſi. 8. num. 7. Rip. l. 4.§. condem natum. num. 23. de re. iud. Sententia pariter prætoris viderur nulla defe- ctu citationis, cùm in principio iudicij mulier non fuertt citata, ſed ſolus Gregorius, qui cùm ſimpliciter in principio litis citatus fuerit ſub ſolo nomine proprio non poteſt dici citarus tanquam procurator. Nam& procurator con- trahens, vel aliquid faciens † expreſso ſolo no- mine proprio, videtur proprio nomine facere. Bart. l. qui mihi donatum, num. 6. de donat. in L.§. nunciatio. nu. 13. de op. no. nunc. in l. poſt dotem. num. 15. ſolut, matr. Et eò magis, cùm citatus fuerit in cauſa, in qua apparebat eum proprio nomine citari. argu. l. bamph. mand. l. magis puto. de ſolut. Et vbi etiam Gregorius in principio litis citatus fuiſſet tanquam procu- rator, tamen cùm ad ſententiam non procura- 4 tor. ſed mulier ipſa fuerit citata, ſententia ex defectu citationis eſt nulla, Bart. in l. procura- toribus. C. de procur. in l. mutari ad fin. de pro- cur. Alex. in l. furioſo. num. 6. de re. iud. Senten- tia quoque alterius arbitri lata poſt finirum cõ- promiſſum& primæ prorogationis tempus, vi detur ex defectu iurisdictionis nulla. l. ſi cùm dies. l. arbitror ex compromiſſo de arbitr.& quamuis arbitro data fuiſſet auctoritas proro- gandi cõpromiſſum, tamẽ ſemeltantùm pro- rogare potuit l. boues.§. hoc ſermone de verb. ſignif. l. fdeicom miſſa.. ſi quis decem de leg. 3. Bal. in c. olim ex literis. nu. 2. de reſcript. in c. fin. nu. 31. de conſuet. Dec. in l.. in prin. C. de ſente. quæ pro eo quod intereſt, præter id, quod ſecũ- da prorogatio non fuit à partibus ratiſicata, Conſiliium LIIITI.„½ imò nec illis notificata, vt iure notificanda erat, aliäs acta non valent. Barto. in! eos.§. Apoſto- Ios. numero 6. C. de appel. in ladiem proferre in prin. de arbitr. Alex. confi. 34. num. 5. vol. 1. Iaf. in l. nec quicquam. 5.vbi decretum. num. 56. de off. pro. Eadem ſententia ex defectu citationis, quò ad mulierem fuit nulla, cm ex relationi- bus nuncij, appareat citatum fuĩſſe ſolum Gre- gorium,& ſimpliciter ad dandam petitionem, & ad audiendam ſententiam,& text. Clem.. de re. iud. non procedit, quando opponitur exce- ptio defectus iurisdictionis. l. 2.§. fin. de pœn. gloſſ. fin. in Clem. I. de ſequeſtr. poſſ.&c. Bald. inl. ſcire oportet.. fin. de excuſ. tut. Alex. con- ſilio 77. nume. 8. lib. z. nec, quando nullitas ſen- tentiarum eſt euidens. Bal. in l. t. num. 2. C. ne li. ter. prouo. quæ ſententia licet in dubium re- uocetur ab alijs, amen quando nullitas cuidé- ter apparet ex actis, videtur procul dubio vera, Alexand. conſi. 77. numer. 2. Rip. l. 4.§. conde- mnatum. num. 5. dere iud. Item diſpoſitio d. Clem. iI. procedit, quando ſecunda& tertia ſen- tentia ſunt confirmatoriæ primæ,& ſic in ſecũ- da inſtantia cognitum eſt de iuſtitia& validi- tate primæ. In tertia de iuſtitia& validitate ſe- cundæ, quod ſenſit glo. in d. Clem. in ver. tres. In re autem præſenti ſecunda ſententia præ- toris non fuit confirmatoria primæ, neque co- ram prætore petitum fuit primam ſententi- am confirmari, neque prætor cognouit de iu- ſtitia primæ, de qua in proceſſu non fit mentio aliqua, niſi quòd paulò ante ſententiam pars producit ſententiam arbitramentalem latam per,&c. Item, tertia non eſt confirmatoria ſe- cundæ, vt ex actis& ſententia videri poteſt. S V M A ARATIV. 1 Capitula impertinentia non admittuntur. 2 Probationes qua dicantur impertinentes,. 3 Probatio Juæ etiam parum facit ad Propoſitum aicitur pertinens. 4 Teſtes ſuper antiquis capitulis quando non liceat producere. 5 Teſtes quando non liceat amplius ad probandum zatulun odueen. 6 In cauſa appellarionis etiam ſuper antiquis capi- tulis poſſunt Téripi Iure Cinili teſtesM. 7 Statutum cum tollit dubitationem, dicitur ope- rari. 8 Probationeés non directò contraria probationi ad- uerſarciſed per indireclum ſunt admittendæ. C4A SVS Iy. A Voopponi videntur, quò minùs capitula admittantur. Primum 8 9 z illa eſſe impertinentia, †& ideò 8 4 4— reijcienda gloſſ. in c. cùm contin- 672 3 1.. rcec gatin ver. nihilominùs vbi Abb. 2.6.de off- de leg. Secundum ſuper bonita- te molarũ depoſuiſſe teſtes in prima inſtantia. Cle., de teſti, c. fraternitatis extra de teſti. Bart. in!. Petri Ant. Auzuſ. in mat. indir. conſ inl. per hanc. in fi. C. de temp. app. Adprimum reſpondetur probationes dici impertinentes. quæ probatæ nihil releuant. l. ad probationem. C. de proba.& quando deducuntur ſuper mate- ria non deducta in libello vel exceptione. Caſt. 1. ſi duo.. idẽ Iulianus. nu. 15. de iureiur. Proba- tio aũt ſuper bonitate multùm prodeſt Fran- ciſco, cùm Reus fundet exceptionẽ ſuam ex eo, quòd paſſus fuerit damnũ ex defectu molarũ, &licet teſtes à Reo conductore producti pro- barent promiſsionẽ de mutando molas ab illo allegatam, huiuſmodi tamen promiſsio ſeu pa- cum, vel pollicitatio fuiſſet facta ad querimo- niam conductoris dicentis ſe pati damnum ex defectu molarum ſecundum quam intelligitur facta reſponſio.. prætered. Inſti. deinut. ſtip.& ſic eonditionaliter, ſi molæ non ſunt bonæ,& conducor damnum patiatur,& conſtito mo- las eſſebonas, corruit promiſsio& fundamen- tum exceptionis Iulij. Adhæc Bald. inl. cùm vi- rum in. not. C. de fideicom. inquit probatio, 3 †quæ etiam parùm facit ad propoſitum dicitur pertinens,& inl. ad probationems in fin. C. de prob. probationes ſiue per ſe, ſiue coniunctim cum alijs, faciant adminiculun eſſe pertinen- tes. Ad fecundum iure Pontificio degiſum eſt,& à Iureconſultis modernis receptiori calculo 4 approbatum poſt publicatas f atteſtationes nõ licere etiam in cauſa appellationis producere teſtes ſuper antiquis capitulis, ſuper nouis ve- ròô,& à principali cauſa dependentibus licere. c. fraternitatis ex. de teſtib. Clem. z. de teſtib. Bar. inl. per hanc in fi. C. de tem. app. Quòd autem molæ ſint bonaæ, eſt nouum capitulum,& licet aliqui ex teſtib. producti ab actore depoſuerint etiam debonitate molarum, tamen cùmboni- tas molarum non contineretur in capitulis, ſu- per ea poſſunt produci teſtes poſt publieatas atteſtationes. Bart. in Auth. at qui ſemel. nu. 28. C. de probat. qui aſsignat rationem, quia text. in Authen. de teſtib.§. quia verò requirit, quòd fuerint teſtes producti,& dicta teſtificata, Vnde non nocet ſi depoſuerunt ſuper eo, ſuper quo non fuerunt producti, Idem voluit Inno. in c.fraternitatis. nu. 4. col. fi. ex. de teſti.& Fe- Fy. ibi. nu. 9. verſic. facit. quod not. D. Card.&c. poſt glo. in Clem. 2. de teſti. Neq; obſtat, quòd poſt † præſcriptionem deductam in articulis,& ſuper ea productos& publicatos teſtes, non li- geat amplius ad probandum titulũ teſtes pro- ducere. Inn. in d. c. fraternitatis. Bart. d. Auth. at qui ſemel. num. 24. nam titulus& poſſeſsio ſine quibus non poteſt præſcriptio procedere, de neceſsitate iuris includitur ſub præſcriptione deducta in articulis,& ad probandam præſcri- ptionem neceſſariò probandus eſt titutus, ſed capitulũ, ꝙ molæ ſint bonæ non includitur ne- ceſfariò ſecundum ius in capitulis productis in primo iudicio, nec ad probationem capitulo- rum probanda srat bonitas molarum,& ad hoc faeiunt quæ tradit Bar. d. nu. 24. Non etiam dbſtat ſtatutum, cuius verba ſunt, in cauſa ap- pellationis nõ recipiantur noui teſtes, niſi no- ua emerſerit quæſtio, vel inciderit quæſtio vei cauſa, nam huiuſmodi ſtatutum diſponit idem quod ius commune. ſc. fraternitatis ex. deteſt. & Clem. 2.eo. tit. Neq; ad hoc vt ſtatutum ali- quid operetur vltra ius commune, intelligi de- bet generaliter,& ſic etiam in caſibus, quibus de iure cõmuni in cauſa appellationis poſſunt noui teſtes recipi, nam ſtatutum ſatis operatur, licet enim iure Pontificio deciſum eſſet in cau- ſa appellationis non poſſe produci teſtes, niſ ſuper nouis capitulis. d. Clem.2. d. c. fraternita- tis de teſt. Iure tamen Ciuili aliud videbatur, vt 6 in cauſa rf appellationis etiã ſuper antiquis ca- pitulis poſſent teſtes recipi. l.eos.§. 1. C.de ap- pellat.& erat cõmunior opinio apud antiquos. gloſ.in d. Clem. z. Gloſſ. Bart.& Caſtr. in d. I. per hanc circa fi.& ideò cum ſtatuentes eſſent ſub- diti imperij, ad tollendam dubitationem, an ſeruari deberet ius Pontificium, an verò ius Ci. uils,& Iureconſultorum antiquorum opinio. volentium in cauſa appellationis Iure Ciuili licere teſtes etiam ſuper antiquis capitulis pro- ducsre, fuit conditum illud ſtatutum conti- nens idem, quod ius Pontificium,& cùm ſta- 7 tutum f tollit dubitationem, dicitur operari. Abb. c. certificari, num. 10. de ſepul.& ſtatutum diſponens idem quod ius commune, ſi poteſt aliquid operari, non eſt generaliter intelligen- dum, ſed debet declarari ſecundum ius ceommu ne. Alex.in l. 4.§. ait prætor. nu. 12. de damn. inf. eum regulariter ſtatuta recipiant interpreta- tionem paſsiuam à iure communi. l. ſi ſerui. C. de noxal. l.1.§.ex Falcidia adl. Falcid. Prætereà vbicunq; teſtes deponunt ſecundum peritiam artis, etiam poſt publicationem priorum teſti- um poſſunt ſuper hijſdem capitulis,& in eadem inſtantia alij recipi,& ad partis petitionem,& ex mero iudicis officio, Ab. in e. cauſam in prin. verſi.vel not. Bal. nu. i. Fely. nu. 2. de proba. Fely. in d. c. fraternitatis. nu. 8. Quòd ſi teſtes depo- ſuerunt nõ tanquam periti, ſed circa dam num quod Reus allegabat, nulla ratione poſt publi- cationem corum prohiberi poteſt actor pro- ducereteſtes ſuper molarum bonitate, cùm ca- pitulum ſuper bonitate molarum non ſit, neq; idem, neque directò contrarium probationi damnorum, ſed nouum. d. Clem. 2. de teſtib.& probationes non directò contrariæ probatio- ni aduerſarij, ſed per indirectum ſunt admitten dæ. e. extenore deteſtib. Bart. d. Authen. at qui ſemel. nu. 27. Caſtren. num. 9. & F M M A RTITV A. 1 Legum Co ſtatutorum optima eſt interpres con- ſuetudo. 2 Sratutum ſi apparet nunquam fuiſſe vſu recepti, neque nune neceſſuriò obſeruari debet. 3 Conſuetudo etiam iniqua, à pœna excuſat. Conſuetudo inducitur ex binis adtibus concur- rente decennio,& ex quibus probetur conſue- tudo. 5 Promiſſio ad formam ſtatuti limitatur. CASV 5 appellation I Perantiqust Sün tum ilud ſta con Pontifciun unte aonem, dit n Dpexai m.10 de ſept mnn d ius comm en üi pand eitgeneralit t ellgr rariſecundu coma Ntor. nu. maan. euta recipiat t enre. are commun, I ſeral. cidia adl. Pa. ibraxad munt ſecund. periim lcationem* imr. dem capitul.inealm Kad partis] odem 10,Ab.inc. C aninmm 1Fely.nu.2. dalk au. 8. Quòd m sschx periti ſed qtumun nullaratio= oktpdd ohiberi pot Mor olarum bott=eclne ate molarut* êſidte conttariu foba m. d. Cled cettelti cctò contri ⁸– νπ dmit andirectum t 1dm lib. Bart. d. en.A „num. 9. ba 4 Liber III. CASVS LVI. „E Egum †& ſtatutorum optima eſt interpres conſuetudo. I. ſi de in- terpretatione de leg.& à certa cõ- SfSſuetudinis interpretatione rece- dendü non eſt. l. minimè. de leg. — Verus enim ſtatuti intellectus à practica ſumi- tur. Bald. in c. x. in prin. nu. ꝛ. de feud. ſine culp. nõ amitt.& licet ex pôſt interpretatio& ſenſus conſuetudinis apparet nõ bonus, eiĩ tamen ſtã- dũ eſt Abb. c. cum dilectus. nu. 7. de conſu. Et ſi apparet f ſtatutum nũquam fuiſſe vſu receptũ, neq; nunc neceſſariò obſeruari debet. gl. in c.i. in verb frangere de treug.& pac. Bart. I. fi. 5. ſed cùm antiquitas. C. de Cur. fur. Alex. cõſ. 332. nu. 4. lib. i. Dec. conſi 649. Humer. 8.& conſuetudo Tetiam iniquaà pœna excuſat, vt ex pluribus o- ſtendit Iaſ. in dictal. de quibus. num. 8. vſque ad num. 10.& annullatio actus dicitur pœna. l.tur- pia. in principio, vbi not Bart. de legat. r. Hinc Bald. in l.xem non nouam in fiu. C. de iudic. di- xit illud, quod lege cauetur, ſi conſuetudine nõ- caueatur, omiſſum non vitiat,& ideò ſe conſu- luiſſe, ſtatutum erat, ꝙ non valeret ſententia mercatorum, niſi omnes conſules interſint in diffinitiua, ſi conſuetudo obſeruabat triũ ſen- tentiam valere ſine quarto, per conſuetudinẽ eſſe derogatum ſtatuto,& ideò ſententiam à tri bus latam valere. Et exinſpectione multorum proceſſuum,& ſententiarum conſuetudo no- toria habecur, quæ probatione non indiget, Baldus in l. i. numero 5. C. ad Velleian. Decius conſilio I. numero 9. Præter id, quòd conſue- tudo † inducitur ex binis actibus concurreu- te decennio. Bartol. in l. de quibus in lectu. nu- mero nono,& decimo, de legibus,& in repet. numero duodecimo,& decimoquarto,& inter alios modos conſuetudo probatur, ſi ex actis appareat id obſeruatum fuiſſe ſine contradicti- one. Bart. in repetitio. dictæ l. de quibus nume. 21. verſic. idem dico,& conſuetudo contrahen- di probatur ex inſtrumentis contractuũ. Bart. ibidem, neque adeſſe conſuetudinis neceſſe vi- detur fuiſſe indicatum in contradictorio iudi- cio. Bart. in L1. numero 19. C. quæ ſit longa. con- fuetu.& alij plures, quos recenſet Corne. con- filio 294. numero 19. volumine primo,& con- ⸗.* 4 4** 1* 2. filio 155. numero ſexto, volumine quarto. Ex 5 uis præſens † in iudicio non ſit citandus. Bar- quibus in propoſito caſu videtur, quòd licet ſtatutum requirat, promiſsionem de quaagi- tur, ſieri cum quadam formula verborum, ali- às ſic nulla, tamen cùm hactenus obſeruatum ſit, vt promiſsio fieret ſimpliciter& abſque for- mala illa verborum, adiecta clauſula,& iuxta 702 (onſtium LVI. S V AM A ARI V M. 1 Atteſtationes quæ non ſunt ſecundum iuris ordi- nem receptæ nihil probaut. 2 Iudicis interrogatio ſuper guibus fiat. 3 In receptioneteſtium requsritur partis citatio. 4 Cutatus non praſumitur licet aliquis ſit prafens. 5 Praſfens iiudicio quando non ſit citandus. 6 Citatio in produtendis teſiibus cur fiat. 7 Teſtem iuraſſe quando probetur,& num. 8. 9 Pars vbi opponit quid rationabile, quò minas te- ſtes Publicentur, publicatio non valot. 4 r Tteſtationes f exhibitæ cùm non * ſint ritè,& ſecundum iuris ordi- nem receptæ, non videntur quic- quam probare, Innocen, inc. ſi- BhX gnificauit de teſtibus. Baldus in Authentica, ſi quis in aliquo. numero ſecundo. C. de eden. nam vbi actor vel Reus vult aliquid probare, debet copiam illius quod probare 3 intendit, aduerſario dare, vt poſsit à Iudice di- ſcuti, an huiuſmodi probatio ſit admittenda, & hæc appellantur articuli ſeu capitula, item inprimis edi debent nomina teſtium. c. præ- ſentium de teſtibus. in 6. latè Specul. in titu. de teſt.§. qualiter autem in princ.& licet ex con- ſuetudine quandoque teſtes examinari poſsint 2 abſque articulis, fiudex tamen non poteſtſu- peralijs loco capitulorum interrogare, quàm ſuper his, quæ inpetitione ſeu libello allegata fuere Specu. in dicto titulo de teſt.§. nunc vi- 3 dendum in princip. † Secundò, in receptione teſtium requiritur partis citatio. l. ſi quando, v- bi Baldus in principio. C. de teſt. Authentica, ſed ſi quis. vbi Bart.& Baldus num ero ſeptimo, eodem titulo, capitulo ſignificauit vbi Abba. in 2. not. de teſti. Decius, inc. conſuluit in prin- 4 cipio de offic. delegat. Et licet † aliquis ſit præſens, non tamen præſumitur citatus Bar- tolus in l. furioſo in fin. de re. iud. latè Iaſon in I.l. numero ſecundo, de in ius vocan, imò li- cet in actis diceretur Reum citatum, non ta- men probatur citatio Baldus in Authen. ſi quis in aliquo. numero nono. C. de edend.& quam- tol. in l. prolatam. numero ſeptimo. C. de ſen- ten.& ſicuti fuere plurimi quos refert& com- probat Iaſon in I. 1. de in ius vocand. Id tamen procedit, vbi quis citatur ad finem ſimplicis comparitionis, ſecùs quando citatur, vt re- ſpondeat vel ſe defendat, Bald. l. cum fratrem formam ſtatutorum promiſsio de qua agitur, in fin. C. de his, quibus vt indign. Iaſo. dicta 3 ſit omninò valida,& eò magis, quia verba illa, & iuxta formam ſtatutorum, videntur operari, vt forma ſtatutorum ad quæ habetur relatio vi- deatur ineſſe in promiſsione. l. aſſe toto. de hæ- red, inſtitu.& promiſsio f ad formam ſtatuti li- mitari. l. edita. C. de eden. Bart. in tracta. ad re- prim. in verbo. proutu. 6 1. numero duodecimo, citatio autem † quæ fit in producendis teſtibus, fit non ſolùm, vt pars compareat, ſed etiam vt poſsit opponere contra perſonas teſtium,& dare interrogato- ria ſecundum cauſæ& perſonarum qualitatem. c. præſentium vbi gloſſ de teſtibus, in 6. capi- tulo præſentium. c. teſtimonium. de teſfibus. Tertio * Tertiò requiritur, quòd teſtis iuret. l. iuriſiurã- di. C. de teſtibus.& licet ſi in actis reperiatur ſcriptum, Titius teſtis iuratus præſent eparte 7 depoſuit,&c. ex his verbis f probetur teſtem iu- raſſe. Barto. l. Theopom pus in princip. de do. præleg. Abb. ca. tuis in fin. de teſtibus, in in. ld tamen procedit, quando depoſitio, de qua at- teſtatur Notarius, fuit facta tempore& loco lu- ri dico, id eſt, die non feriata,& apud acta, ſed ſi fuit facta veldie feriata vel non apud acta, vbi debent iurare teſtes ex huiuſmodi verbis non probatur teſtem iuraſſe, cùᷣm iuramentum no potuerit interuenire tempore examinis ſaltem jegitimè. Bald. in l. fin. num. vigeſimo. C. dere. iud. Felyn. in dicto c. tuis. numero ſexto, verſi- 3 culo item in quantum ipſi dicunt,&c. † Quartò teſtes examinati ſine debitis interrogatorijs non probant, vt ex loan. Andr.& Anto. deßutr. tradit Curt. in tracta. de teſti. numero 103. VI- 9 timò, † vbi pars opponit quid rationabile quò mmuús teſtes publicentur, publicatio non va- let, Specul. in titulo de teſte.§. ſatis vtiliter& compendiosè verſiculo. publicatio autem ita ſcribetur,& publicatio teſtium non rectè facta, quicquam non operatur. Iaſo. inl. licet. nume- 6. C. de procurat-. F V M M ARNITV M. I Incidenter prolata adnullius interrogationem nou videntur inducere diſpoſitionem. 2 Dominium ſine tradlitione non transfertur. 3 Emptor ſciente venditore, hi diu poſſideat rem em- ptam, cenſetur per venditorem in poſſeſſionem inductus. 4 Emptorem, cui nondum res fuit tradita, non poſſe opponere ſé pro intereſſe ſuo, quò minus tertius in poſſeſſionem mittatur. CASVS LVIII. Colligitur exallegationibus. ) Tteſtationes exhibitas non pro- 8 N bare demonſtrarunt hi, qui pro 5L ſocero ſcripſerunt, adeò, vt nihil 8* Xaddi poſſe videatur, verùm& ſi 2 1 r ri la do per dote, tanquam incidenter ad nulli- us interrogationem prolata, diſpoſitionem inducere non videntur. argumen. c. cùm venil- ſent,& quæ ibi ſcripſit Abba. numero quinto, de inſtitu.& eorum, quæ latiùs accumulat Ia- ſon inl. 1.§. ſi quis ita, numero vndecimo inl. ita ſtipulatus. numero quinto. de verborum obligatio. Item per ea verba non videtur fuiſſe translatum dominium, quod ſine traditione 2 Tnon transfertur. l. traditionibus. C. de pact. etiam im re in dotem data. l. de diuiſione,& ibi Docto ſolu. matrim. J. dotale§. dotale de fund. dot. neque poſſeſsionem, cùm prædia non eſ- 4 probarent, tamen verba, quæ à ſocero prolata fuiſſe teſtes aſferunt, ſctlicet, va, Petri Ant. AAnguſ. in mat. iudic. crim. ſent in præſentia. l.prædia,& ibi nota. Bart. nu- mero'primo,& ſecundo, de acquirenda poſſeſſ. Vnde ſi lacobus poſſetsionem propria aucto- ritate apprehendit, prædo eſt, l. ſi ex ſtipulatio- ne. l. fundi..primo, de acquiren. poſſeſsio. Et licet ſi emptor ſciente †venditore diu poſside- at rein emptam, cenſeatur per venditorem in poſſeſsionem inductus. l.z. C. de acquiren. poſ. ſeſsio. tamen idreipræſenti non conuenit, nam Chriſtophorus ſtatim reclamauit. Neque dici poteſt per ea verba, T:/a do per dote, datam fu- iſſe licentiam apprehendendi propria auctori- tate, vt de clauſula, vendidit, dedit, tradidit, ſcri- pſit Bart in dictal. prædia. Etenim cùm ſimpli- citer dixerit do in dotem, idem eſt, ac ſi dixiſſet, dono, vendo, vel aliud ſimile, per quæ non cen- ſetur data auctoritas apprehendendi propria auctoritate niſit addatur verbum trado. Ideoq; ſuccedere videtur, quod ſcriplit Bald. in titulo, quid ſit inueſtitura. numero tertio. emptorem, 4 feui nondum res fuit tradita, non poſſe oppo- nere ſe pro intereſſeſuo, quò minus tertius in poſſeſsionem mittatur. & E M M A R TEN A. I Clerseus hares laici debet conueniri coram iudice ecclefiaſtico, quando indicium non fuit cœpti eum defunttoſesns ſiam fuit cptum. CASVS LIX. Vando iudicium f non fuit cœ- quòd Clericus hæres laici debet S conueniri coram iudice eccleſia- ſtico, glo. in c. Clericum nullusn. quæiſtio. prima, Bartol in! hæres abſens de iud. Baldus in l. 2. c. vt in poſſeſſ. leg. ſed quando iu- dicium fuerat cœptum cum laico defuncto, va- riæ fuerunt Docto. ſententiæ, nam Caſtrenſ.& Angel. in dictal hæres abſens in fin. princ. cen- ſuere Clericum ſucceſſorem laici, cum quo cœptum fuerat iudicium non poſſe allegare priuilegium fori, idem Caſtren. in l. ſi conftan- te.. fin. ſoluto matrim. vbi dicit hanc eſſe com- munem, idem Andr. Sic.& Aret. in c. quia Gu. de iudic.Idem ſentit Alex. in l. ſiconſtante. 5. fin. numero quarto. in fin. ſoluto matrimo.& idem vult clarè Curt. in addit. ad Alexand. ibi nume- ro 4.·in addit. incip. Eccleſiam in fine. Apoſtill. in Add ad Abba. in dicto c. quia Gu. in fin. con- trariam ſententiam tenuerunt Anton. de Butr. Abb. Fely.& Dec. in dicto c. quĩa Gu. adeò quòd „res eſt valdeè dubia,& hinc inde rationes& au- Goritates, verùm præſuppoſita opinione Abb. veriore, dubitatur, an actor teneatur iudicium de nouo inchoare contra Clericum coram iudice eccleſiaſtico, an verò poſsit ſuper actis factis contra defunctum coram iudice laico ꝓ- ſequi iudicum coram iudice eccleſiaſtico con- tra Clericum ſucceſſorem. Quod ego verius ar- bitror, — ptum cum defuncto, clarum eſt- Aur. AIATISM a detet conuens mulh rando indicigm Sutai 1 uam fuit 1 L. §VS LI o iadicium ſ r ffütcr cum defund, nnd Clericus hæt aci det eniricoram i t lecqti- glo.in c. Clet e2 nulun rol ial hreſ Iasdei n polleſl leg. ncbi 1 rum cum lauc f= undon ſententie, n altrel ges abſens in mtifelh 1, cun d cceſlorem!= cum licium non de reſuppoſit ddil an actol co e contfa Liber III. bitror, nam Doct. ſolùm conſiderant priuilegi- um Clerici, ne conueniatur coram iudice laico, non autem vt actor cogatur omnia de nouo in- cipere,& quamuis Felyn. in dicto cap. quia Gu. in ſecunda limit. dicit, non reperiri iure cautũ, quòd Clericus ſuccedens laico perdat priuile- gium fori, ideò ſtandum regulæ, quòd Clericus non conuenitur coram lIudice laico,& in fine dictæ limitationis dicat, quòd ſi Clericus coge- retur perſeuerare coram iudice ſeculari, eſſet ſibi damnoſum, quia hoc modo amitteret pri- uilegium ſuum, tamen ipſe conſiderat ſolùm detrimentum amiſsionis priuilegij, quod ſatis dicitur conſeruari, vbi laicus ſuper actis coram laico factis proſequitur coram iudice Eccleſia- ſtico iudicium contra defunctum coram laico 4. Conſilum LIY. nn, eœptum, neq; Caſtr. in dictal. hæres àbſeis aut alius quiſquam dicit in caſu præſenti inſtantiã extingui,& text. in l.ſi conſtante. 5. fin, in verbo expirat. ſolut. matr. interpretandus eſt quò ad mulierem; cuius bona publicantur, Felyn. vbi ſupraà,& licet Doct. nonnulli dicant inſtantiam non tranſire in Clericum; tamen cùm inſtan- tia dicatur exercitatio iudicij. laſo. in l. poſt- quàm liti. C. de pactis. intelligendi ſunt, vt ius exercendi coram iudice laico iudicium coram illo cœptum non tranſeat, quò ad exercitatio- nem futuram contra Clericum, ſed ob hoc nõ ſunt cenſendi voluiſſe, vt acta facta coram laico pereant,& non poſsit laicus contra Clericum proſequi iudicium coram iudice Ecclefiaſtico ſuper actis factis coram laico. (0XMS/ — — 1- 4 ſ 6= EE 8 8 4* p„ g 7 4 „ ¹ 8, 4 A — g 84 A 2. 41. .— . 8 . 4. 8 . 4 88 8 2 5 8 4. 4 4 1— —. 8 . 8. 2 4 4* 4 1. 3 8* n Tfſ . T7 .Le e. — 5 SIVE RESPONSORVM IN MATERIA POSSESSORII FEXccll. I. V. D. D. Petri Antonij Anguſolcæ, *— * LIBER QVAKTVS. CASVS I. ‿ Ernardus mouit iudicium eontra 6 Iacobum, aſſerendo eſſe in quaſi poſſeſsione cluſandi Riuum kan- ◻ 9,N gogunæ,& extrahendi aquã ex eo, 4. =& rurbarizà lacobo, petendo ma- nuteneri in ſua quaſi poſſeſsione, proteſtando deducere poſſeſſorium,& noſſe cumulare peti- torium cum poſſeſſorio. Iacobus verò excipien do dixit, imò ipſum eſſe in quaſi poſſeſsione du- cendi aquam vſq; ad exitum Riui Langognæ.& turbari à Bernardo,& petijt manureneri in ſua quaſi poſſeſsiõe, facto longo proceſſu,& multis 1 probationibus. q Quæſitum fuit, quis in poſſeſſorio iudicio obtinere debeat, qualitas autem facti& proba- tionum exallegationibus facilè dignoſcitur. V M M ARTIT AM. 1 Poſſeſſorium etiam datur pro quaſi poiſeſſione re- rum incorporalium. 2 Jnterdictum vti poſſideris pro iure non habente cauſam oontinuam vtile intentari non potest, & Juo agi poſſit. 3 Kqua aſtina quæ ſit. 4 Interdittum de aqua quotidiana& æſtiua, qua ratione competat. 5 Aquam qui aſtate proxima duxit quouſque tuen- dus ſit in poſſéſſione. 6 Lbi diſputatur quibus téſtibus magis credendum ſit, quid ſit agendum. Teſtes vicini non vicinis præferuntur in proban- da poſſéſſione. 8 Ferißmilrora dicta teſtium quæ dicantur. 9 Aquasd ſuo curſu diuertere non licet. 10 In poſſeſprio retinende poſſeſſionis quis M³inere debear. II Turbatus agewss contra turbantem debet proba- re, quod poſſidebat tempore zurbdtionis C& litus conteſtationis. lc agitur poſſeſſorium iudicium. Cumque& lacobus& Bernar- aus aſſerant eſſe in quaſi poſſel- ſ, ſione aquæ ducendæ,& in ea tur- bari,& petant à turbatione deſi- ſti,& ie in ſua quaſi poſſeſsione conſeruari, vi- detur intentatum fuiſſe poſſeſſorium retinen- dæ quaſi poſſeſsionis, f quod etiam pro qua- fi poffeſsione rerum incorporalium datur. I. quotiens 2. de ſeruitut. Alexand. in l. 1. in prin- cip. numer. 20. de acquirenda poſſeſsio. Aliud quoque poſſeſſorium ad retinendam quaſi poſſebionem iurium incorporalium dari non videtur, quàm vel vtile interdictum vti poſsi- detis. gloff. in dicta l. quotiens Bartol. I. 1. in principio. numero quarto, in l. ſi duo.§. hoc in- terdictum vti poſsid. vel interdictum de iti- nere actuque priuato, aut interdictum de aqua quotid.& æſt. l. I. in principio, de itinere actu- que priuato. l. prima, in principio, deaqua quotid.& æſti. Cæterùm cum in ducenda a- qua Bernardo requiratur factũ hominis, quòd ſcilicet Riuus Langognæ claudatur totus,& fa- cto hominis aqua ad prædia eius ducatur, ius aquæ ducendæ ſeu diuertendæ, quod ſibi com- petere aſſerit non videtur habere cauſam con- tinuam. Bart. l. ſi aquam. numero tertio, Bald. numero quinto. C. de ſeruit. licet exparte la- cobi dicentis, fe ius habere ducendi aquas Ri- ui Langognæ vſque ad illius exitum, poſsit di- ci ius illud habere cauſam continnam. Caſtre. inl. ſeruitutes, numero ſexto. de ſeruit.& clari- ðs in l.i. numero tertio. C. de ſeruit. Pro iure † autem Ne ade⸗ 22— ehna entra turbaute&. eryit 1 at tempere is ugh itur poſſeſſor udicin ſſerant eſſe it üpals aquæ ducend neau Kpetant à tu onedi poſſcione m tuaii- nis, f quod& ptodu 4— m incorpor* dun. tcut Alexand 1.IUgft 1 am ad reti t=eam G m incorport 2i dunn cileinterdid um ſtids Liber IIII. 2 fautem non habente caufam continuam, in- terdictum vti poſsidetis vtile intentari non po- tuit, Bartol. in dictal. 1. in principio⸗numero quarto, vti poſsidetis. Bartol.& Caſtren. in l. ſicuti g. Ariſto. in fin. ſi ſer. vend. ſed ſolm a- gi poteſt interdicto de itinere actuque priua- to, vel de aqua quoti.& æſti. Caſtrenſ.in dictal. quotiens in fin. de ſeruit. cumque hic non aga- tur de itinere,& cùm aqua de qua agitur, non ſit quoridiana, non alio interdicto agi po- tuit“, quàm de aqua æſtiua, in quo interdicto videtur lacobum obtinere debere, quippè cùm probauerit ſe æſtate præterita, aquam de qua agitur duxiſſe,& riuum expurgaſſe, ex qua expurgatione inter alia oſtenditur, aquam ductam iure ſeruitutis. Cæp. in tract. de ſeruit. ruſt. præd. in titulo de aquæ duct. numero 56. Cumque edicto prætoris poſito in l. 1.§. dein- de ait prætor. de aqua quotid.& æſtiua con- tineatur, vti priore æſtate aquam de qua agi- tur, nec vi, nec clam, nec precariò duxiſti, quò minuùs ita ducas, vim fieri veto. Et alio præ- toris edicto poſito in l. 1. in principio, de ri- uis, caueatur, riuos purgare aquæ ducendæ cauſa, quò minuùs illi liceat, dum ne aliter a- quam ducat, quàm vti priore æſtate non vi, nõ clam, non precariò duxit, vim fieri veto-. Quæ edicta non ſolùm proſunt illi, qui haber ius aquæ ducendæ, ſed etiam illi, qui non ha- bet ius aquæ, dummodò priore æſtate duxerit. d. l.. 7.ſed ſi iure de aqua quot.& æſt. d. l..§. hoc interdictum. de riuis. Ex verbis edicti prætoris concludi videtur lacobum iure prohiberi non poſſe, quò minùs ita aquam ducat vti priore æ- ſtate duxit,& riuum Langognæ illius ducendæ cauſa purget,& cùm Bernardus, qui ſemper proteſtatus eſt agere poſſeſſorio, nec alio poſ- ſeſſorio agere potuit, quàm interdicto de aqua æſtiua, non probauerit ſe æſtate proxima clau- ſiſſe riuum,& aquam diuertendo ad ſua præ- dia duxiſſe, quæ in interdicto de aqua æſtiua re- quiruntur, contra illum videtur pronuncian- dum.Nec obſtat ſi dicatur, nec lacobum obti- nere debere prætextu interdicti de aqua æſti- ua, c⁰m illud ſolùm detur pro aqua, quæ per- ennis eſt. I. i.§. loquitur. de aqua quotidiana& ælti.& aquam de qua agitur, non eſſe peren- nem. Nam reſpondetur, Etſi aqua de qua agi- tur non eſſet perennis, tamen in ea procedit prætoris edictum loquens de aqua æſtiua. Nam in d. l. 1. de aqua quotidiana,& æſti. ponuntur tria edicta, ſeu tres partes vnius edicti. Prima ponitur inprincipio legis,& illa loquitur ſo- luùm in aqua quotidiana,& quæ dicatur aqua quotidiana, declarat ibi text.& clariùs gloſſ. in §.. in verſi. dicendum. Secunda ponitur in ea- dem lege.§. deinde ait prætor,& hæc loquitur duntaxat in aqua æſtiua. Tertia ponitur in g. ait prætor. quo ex caſtello,& in text. in d.§.loqui- tur. Iuriſconſ. declarat primam partem edicti loquentem ſolùm in aqua quotidiana,& ſic dum vult prætorem ſolùm loqui in ea aqua, quæ ſit perennis, debet intelligi, quò ad par- 3 — Conſilium 1. prohibeatur ducere. d. l. 1.§. ſed ſi iure de aqua quotidi.& æſti. Saluum tamen alijs remanet ius proprietatis& probandi eum nullo iure duxiſſe. 1a.5.penul. eo:tit. vbiglo. ſed interim ab eis cauendum eſt, ſe non impedituros aquam ducentem. l. pen. eod. tit Bar. in I. 1.. hoc inter- dicto. num. 2. de itin. actuque priu.& is f qui æ- ſtate proxima duxit aquam, tuendus eſt in poſ- ſeſsionè quousq; actum ſit negatoria,& pro- nunciatum iusilli non competere, vt de inter- dicto de itin. tradit Caſtr. in l. diuus de ſer. ruſt. præd. Sed& ſi ageretur alio interdicto retinen- dæ poſſeſsionis, vt vti poſsidetis ſiue directo. ſi- ue vtili, pro lacobo iudicandum, nam omnia pbauit, quæ in huiuſmodi poſſeſſorio iudicio victoriam cauſant, quæ explicat text.& clariùs Docto. ibi inc. licet cauſam de probat. in poſ- ſeſſorio retinendæ cæteris parib. obtinere de- bet inprimis, qui per plures teſtes poſſeſsioné ſuam probauerit, vel qui maioris honeſtaris& exiſtimationis teſtes produxerit. I. ob carmen. §.fin. de teſtib. Bal. in l. ordinarij. num. 10, C. de 8 2 rei Petri Ant. Anguſ. in mat. poſſeſſconſ. rei vendi. c. in noſtra de teſtib.& ibi Abb. in-. 6 no. inquit, quòd vbi† diſputatur quib. teſtib. magis credendum, recurrendum eſſe primò ad eorum auctoritatem, Idem Felyn. in prin.vbi multa accumulat,& pauci nobiles plurib: ruſti- cis præferuntur. l.3. in prin. de teſt. Bal. in l. teſti- um. nu. 21. verl. 2. dico. C. de teſt. Fely. d. c. in no- ſtra. nu. 2.& Dec. d. c. licet cauſam, num. 9. Et in 7 probanda † poſſeſsione præferuntur teſtes vi- cini non vicinis. Bald.§. fi tres. nu. i. de pact. te- nen. Bely. d. c. in nOſtra. nu. 12. Teſtes lacobi ſunt plures fumero, Item nobiliores, ditiores& maiortis authoriratis(vt in facto mihi præſuꝑ- ponitur)quàm teſtesà Bernardo producti. Se- cundò, in poſſeſſorio retinendæ poſſeſsionis victoriam cauſat qualitas depoſitionis teſtium, etenim dicta verilimiliora præferuntur. c. præ- tereà vbi Abb. deteſtih. d 1.3..1.de teſtib. † Ve- riſimiliora autem dicuntur, quæ conſonant iu- ri cõmuni. Innoc. in c. auditis. nu. 4. Abh. nu. 15. de præſc. Dec. poſt alios in d. c. licet cauſam. nu. 9. verſz Qualiter& veriſimiliora etiã dicuntur quæ conſonant priuilegijs& conceſsionib. Bal. d. c. licet cauſam. nu. 12. Item potiùs attendenda videntur dicta, quæ magis conueniant naturæ negotij. d. l.ob carmen.§. fi. verſi. ſed; naturæ negorij. Bal. d. l. teſtiũ. nu. ꝛ1. C. de teſt. Sed depo ſitiones teſtium lacobi dicentiũ aquas decur- rentes per Riuum Langognæ, ſemper à longiſ- fimo tempore citra decurriſſe vſq; ad exitũ di- ctiriui, nec impeditum fuiſſe earum curſum, magis conſonat iuri communi, cùm non licear 9 Taquas à ſuo curſu diuertere. l.z. C. de leg. Aqui. niſi quis habeat ius conſtitutum,& qui dicit ha- bere ius deriuandi aquam, id probare debet:l. ſi in ædib. C. de ſeruit.& quia inuito domino pri- vati fluminis non licet ex eo cuiquam ducere aquam, Rip. l. quò minùs. numero 7. de flum. Et quia cùm aquæ de quibus agitur oriantur in Ioco proprio lacob. ſuccedit quod legimus in I.præfes. C. de ſeruitut. Durum eſſe,& crudeli- tati proximum aquam ex tuis prædijs ortam fitientibus agris tuis ad aliorum vſum proya- gari,& eò magis cum Riuus, per quem aqua ducitur, ſit iuris proprij Iacobi ſaltem pro par- te,& cùm anno elapſo fuerit ab eis excauatus& purgatus, Item dicta& atteſtariones teſtium Iacobi conueniunt inſtrumentis antiquis pro- ductis ab ipſo, in quibus probatur eum habere ius in aquis, ſuper quibus litigatur. Item con- ueniunt naturæ negocij, c-ùm naturaliter aquæ foleant decurrere vſque ad exitum fluminum fiue riuorum. Tertiò, in poſſeſſorio †retinendæ poſſeſsionis obtinere debet, qui cæteris pari- bus probat de antiquiori poſſeſsione. d. c. licet cauſam. Bart. in l. ſi duo in prin. num. 4. vti poſ- ſid.Doct. omnes in d. c. licet cauſam. Bald. in l. ordinarij. num. 10. de rei vendic. Rip. c. cùm Ec- cleſia. num. 23. de cau. poſſ.& proprie.& clarum videtur Iacobum probaſſe de antiquiori poſ- feſsione. Quartò, in huiuſmodi poſſeſſorio iu- dicio cæteris paribus parat victoriam, proba- tio tituli ſeu dominij. d.c. licet cauſam. Bart. d. l. ſi duo in princ. nu. 4. Abb. in c. veniens. nu. 8,de præſcrip.& alij plures, quos referunt in d. c. licet cauſam. Abb-nu. 10. Fel. nu. 9. verſi. quarta cauſa Dec. uu. 9. verſi. 4.cœteris paribus, ſed ex inſtru- mentis antiquis in actis productis probatur ti- tulus,& ius in dictis aquis lacobi, idem etiam probatur ex teſtibus dicentibus aquam oriri in proprio ſolo Iacobi. 1 FaAdhæc turbatus † agens contraturbantem deber probare, quòd poſsidebat tempore tur- bationis& litis conteſtationis.§. quorum infi. Inſt. de interd. Bar. l..§. fi. nu. 14.& 18. vti poſsid. 10. de Plat. nu. 74.& nu. 51. Are. nu./ in§. retinẽ- dæ. Inſt. de interd. cumq; per teſtes Iacobi& Ber nardi ſit probatum, quod per totum proximũ triennium impeditus non fuit aquæ curſus, ſed vſque ad exirum riui Langognæ decurrit, & quòd anno proximo Jacobus fecit excaua- re& purgare riuum,& vſus fuit aqua, de qua a- gitur, pro irrigandis prædijs, clarum eſt proba- tum eſſe Iacobum fuiſſe in poſſeſsione tempo- re intentatæ à Bernardo turbationis. Et licet Bernardus turbator probaſſet ſe quandoq; fu- iſſe in quaſi poſſeſsione, tamen cùm lacob. pro- bauerit antiquiorem poſſeſsionem, poſſeſsio Bernardi præſumitur clandeſtina& iniuſta. d. c. licet cauſam de probat. Io. de Plat. in d.§. reti- nendæ. num. 5ů1. Aret. nu. 5. Bal. in l. ordinarij. nu. 10.C. de rei vendic. Rip. in c. cum Eccleſia. num. 23. de cau. poſſ.& propriet. Nec obſtat, quòd la- cobus tanquam conductor nonpotuerit, neq; agere propter turbatam poſſeſsionem, neque. ſe tueri, nam reſpondetur, licet conductor& a- lij, qui non poſsident, vti non poſsint interdi- cto retinendæ poſſeſsionis, tamen ſi turbentur, poſſunt agere actione in factum, vel implora- re iudicis officium. glo. in l. ſi duo„. ſi credito- res vti poſsid. Aret-in§. retinendæ. nu. 2. de in- terd. Abb. in c. continęit- nu. 20. de do.& cont. IHlud quoque contra Bernardum vrget, nam per nonnullos ex teſtibus lacobi probatum eſt aquam Langognæ ſolitam duci ad molendi- num quoddam inferius Monaſterij 5. Martini, cuius Monaſt. lIacobus eſt colonus& condu- ctor,& Bart. num. 17. Rip. nu. 71in l. quò minùs de flum. tradidere, non licere mutare formam ripe fluminis in præiudicium illius, qui abſque vlla cluſa, ſed mediante naturali Ripæ ſitu aquã ad ſuum molendinum ducebat. Nec idomit- tendum, cùm lacobus emerit prædia contigua riuo Langogna, riuum eſſe ipſius ſaltem, vſque ad dimidiam cohærentem prædio empto,& iccircò non poſſe Bernardum inuito lacobo facere cluſam tranſcendentem dimidium ri- ui Langognæ, nec immittere tigna vel quic- quã aliud,& in Ripa vicino licuit propria aucto- ritate id tollere Bart. in l. ſfuminum in princ. de dam. infect. Bart. Iaſ.& Rip. in l. quò minùs de flumin. in 7. q.& in 10. Et licet Iacobus per lon- gum tempus paſſus eſſet fieri cluſam, non ta- men perdidiſſet ius prohibendi, nam cùm clu- ſa pluries fuerit interrupta& deſtructa vi aqua- rum, licet fuifſet reparata, cenſetur interrupta præſcri- mo lacobusſ u. & wlus fultag eCuas PrEdips, clard nn ulle in polles ea mn do turbatio. e tler probaſſet ſe 4 e iz. KCa ne tamen cuſ b apoſſeſsionet lei rclandeſtinal M ilaät at. 10. de Dlat E.. au„ aliin!H uin p.inc. cum aAnn priet. Nec ob x auddl- ductornong tm iiee am polleßsiq e len ſerur, licetco korb t,vti nonpo ⁴l nted. ſionis,tamen am beuu. e in factum, Mapor 10. inlL. fi dud mün Sſ. retinendi t ade- git. nu. z0.d Kan a Bernardut ete buslacobi tunä lütam duciſ loci aus Monaſtef! NMauh as eſt colom coll Rip nu.auin— dum 2n licere mu* ofm dicium illuu ablg ec naturali ua m ducebat.— 1 . 14 mmittere t cuitg, cinolicuith riuct Inu 24 &Rip-! 1 erlor Laber IWIII. præſcriptio. Caſtren. in l. hæc autem. num. 7. de ſeruit. vrban. præd. præter id, quod ſi ius deri- uandi aquas per Langôognam decurrẽtes, quod prætendit habere Bernardus, habet cauſam di. ſcontinuam, vt ſuperiùs diximus,& probari vi- detur per tex.& gloſſ. in verſi. perpetuò. in l. fo- ramen de ſeruit.vrba. præd. non poteſt præſcri- bi, neq; longo, neq; longiſsimo tempore. l. ſer- uitutes. 2. de ſeruit. d. l. foramen, ſed duntaxat tempore, cuius initij non extat memoria l. hoc iure.§. ductus aquæ de aq. quot.& æſt. gloſſ.& Caſtr. in princ. in d. l. ſeruit. Bar. in l.2. num. 6. C. de ſeruit. ius autem quod ſibi competere con- tendit Iacobus aquas orientes in fundo ipſius. & alias decurrentes per Langognam ducendi pertotum riuum, vſq; adillius exitum, videa- tur habere cauſam continuam licet aqua non ſemper fluat, vt ſuprà fuit dictum,& probatur in d.l. foramen, ibi. etiamſi non aſsiduò. de ſer- uit.vrb.præd. poteſt longo tempore, id eſt, de- cem annis præſcribi. l. ſi quis diuturno. ſi ſeru. vend. Bar. d. l. 2. nu. 2. de ſeruit. KV M AM A RTIV M. 1 Senſus l. I. Cod. ſi de momenta. poſſ. 2 A qua ſententia ſuper poſſeſſorio appellari poſſit, & quando. 3 Mixtuin poſſeſſorium quod nam /ſit. r EASVSII. Ana ſententia lata ſuper poſſeſſorio poſsit appellari. ☛ lcet nonnulli interpretati fuerint 2 tex. in l.1. C. ſi de momen. poſſ. vt à ſententia ſuper poſſeſſorio 3 r appellari poſsit, ſed appellatione AT non obſtante, ſententia exequa- tur, communis tamen ſenſus videtur, vt text. ille velit à ſententia lata ſuper poſſeſſorio ap- pellari non poſſe, vbi grauamen, quod per eam infertur, poteſt reparari per iudicium petitori- um. Caſtr.& Bal. in d. l.1.& Salyc. num er.3. ver- ſic..&c. Idem ſenſit Cyn.& Fulg. qui dixit per illum tex. appellationem à ſententia lata ſuper poſſeſſorio non eſſe validam. Idem tradit In- noc. in cap. ſignificauerunt, num. z3. de teſtibus, latè comprobat Dec. conſi. 28. numer. 4. quod procedere videtur etiã in eo poſſeſſorio, quod vulgares appellant plenarium, Nam Bald. in l. 2. numero 22. C. de Epiſ. aud. ſcripſit interdum †ſententia ſuper poſſeſſorio eſt interloquu- toria, vt quando Judex ſine libello mandat, ne fiat nouitas poſſeſſorij,& tunc non poteſt ap- pellari, quia non parat præiudicium in via iuris, ſed in via facti, ne de facto fiat,& hoc videtur appellari vulgò poſſeſſorium ſummariſsimum, interdum eſt diffinitiua, vt in I. vn. C. ſi de mo- men. poſſ.tunc omnes dicunt, quòd de lure Ci- uili non appellatur, ſed de iure Canonico ſic: Quod deinde limitat ex Bart. quando grauamẽ S(onſilium II. 05 non poteſt reparari in petitoriò,& ſic vult Bal. Doct.velle, quòd non poſsit appellari à ſenten- tia poſſeſſorij, etiam quando eſt diffinitiua,& ſuper ea datus eſt libellus,& adhibita cauſæ co- gnitio, quæ verba neceſſariò denotant illud poſſeſſorium, quod appellant plenarium, hoc etiam cenſuere gl. Bar.& Saly. Bal. Caſt.& Fulg. in dicta l.. dum dicunt ſententiam in caſu hu- ius legis eſſe diffinitiuam,& in ea eſſe neceſſari⸗ um libellum,& ordinem iudiciarium,& nihilo minùs non appellari: Etenim non poteſt magis plenarium poſſeſſorium conſiderari, quàm il- ludin quo datur libellus, lis conteſtatur,& or- do iudiciarius ſeruatur. Nec quicquam facit, ſi diceretur, à mixto poſſeſſorio appellatur. Bald. in dictal. I. numero octauo. In re autem præ- ſenti, ſi præſupponatur deductum eſſe poſſeſſo- rium,& petitorium, videtur agi de mixto poſ- ſeſſorio. † Reſponderur Bald. appellare mi- xtum poſſeſſorium illud, quod habet admi- xtam cauſam proprietatis,& in quo ad victo- riam requiritur probatio tituli, vt in l.2.§. quę- dam de interd.& in l. 1.§. fin. de aq. quot.& æſtiu. vel quando ſententia ſuper poſſeſſorio abſorbet proprietatem, vt in condictione exl. ſi quis in tantam. C. vnde vi. quod claris ex- preſſerunt Cyn. numero 2. Salyc. numero 3. verſicu.oppo. tertiò& Fulgo. numero 22. ver- ſicu. in ea glo. ibi l. ſi quis in tantam. Præter id, quod Cyn. vult expreſsè, quòd etiam in con- dictione ex dicta l. ſi quis in tantam. appelle- tur ſolùm reſpectu proprietatis, non reſpectu poſſeſsionis,& ita appellat mixtum poſſeſſori- um. Saly. in l. incerti, nume. II. C. de interd. Sed vbi eodem iud. deducitur poſſeſſorium& pe- titorium,& ſeparatim licet eodem tempore pronunciatur ſuper poſſeſſorio& ſuper peti- torio, tunc poſſeſſorium non poteſt appellari mixtum; imò eo caſu longè magis prohibita debet eſſe appellatio, cùm ſalua ſint iura per ſententiam latam in petitorio;& in termi- nis, quòd vbi ſub petitorio& poſſeſſorio eo- dem tempore iudicetur, non appelletur quò ad poſſeſſorium, dixit Cynus inl. incerti, nu- mero quarto. C. de interd.& cùm Cynus ibi præſupponat accumulatũ petitorium& poſſeſ- ſorium,& ſuper vtrôque ſimul cognitum& ſi- mul iudicatum, neceſſariò intelligendum vt Ioquatur in eo poſſeſſorio, quod appellant ple- narium. F V M A A R F V M. 1 Poſſeſſio ex inualida ſententia non amittitur,& quando immiſſis in poſſeſſionem habeat ſolum detentionem. 2 Miſſus in poſſeſſionem vigore decreti iniuſti po- test accuſari de vi turbatinua.. 3 Statuta recipintt interpretationem paſſiuam à iure communi. 4 Citatio ad domum quando fiat. 5 Jader ſi feſtinat non expettata relatione nuncij proosſſum eſſée nullum. 7 6 Vbi Petri Ant. Anguj. in mat. iudic. conſ. 6 Vli ipſe iure deuenitur ad certum altum pro- pter aliquod præeciſtens, ſemper requiritur ſententia declaratoria ſuper praexiſtentiä. Fententiatam breuitempore lata, quòd impoſſi- bile ſit iudicem vidiſſe ata est ipſo iure nulla. 8 Forma àiure tradita cenſetur in dubio de ſubſtan tia actus. 9 Aütus non ſeruata forma ſtatuti eſt nullus. 10 Litis conteſtatio eſt de ſubſtantia iudisij. I1 Neceſſuria ad hoc vt contra abſentem ſententia proferri poſſit. 12 Sententialata nemine inſtante eſt ipſo iure nulla. 13 Senrentia declaratoria debet per iudicem ferri ſuper ſummaria cognitione. Actus qui in iudicito vidstur factus non cꝛtata parte& clam. 15 Peremptoria citaris& ſententia contra minores indefenſos eſt ipſo iure nulla. 16 Minor tam in poſſeſſorio quàm in petitorioſè de- fendendonon habet legitimam perſonam ſtan- di in iudicio. 17 Attentata pendente tempore ad appellandum ſunt nulla. 18 Reus abſens quando auditur ſuper poſſeſſione& hac illi reſtituitur. I9 Minor aduerſus primum decretum reſtituitur. 20 Reſtitutio in integrum duobus modis peti poteſt. 21 Reſtitutionis in integrum petitio impedit execu- tionem ſententiæ,& ea pendente nihil est in- nsuandum. 22 Dies expre ſſa quando in æontractu non inter- pellat, nec conſtituat in mora. 23 Poſſéſſio quæ non tranſeat adheredes, abſque no- ua apprehenſione. 24 Poſſeſſio amittitur ex curſu tanti temporis, ex quo cauſatur obliuio. 25 Pattum de ingrediendo vt poſſit exequi contra tertium duo requiruntur. 26 ſuri hypothecæ quando 8 4 quib præſcribatur. 27 Aliud eſt ingredi poſſéſſionem, aliud poſſidere. 28 Effettus reſtiturionis in integrum. 29 Reſtitutio contra ſpoliationem iudicis nou rite procedentis, ſicuti priati petitur. 30 Factum indicis quando cenſetur factum partis. 31 Iudicem non procedore iudicialiter, ſed vt priua- tum, quando procedit ſine cauſa cognitione. 32 Immiſſio in poſſeéſſioné facta per iudicem,& nul- la,&et ante omnia reuocandao. 33 Nullum& innualidum confirmari non poteſt. 34 Poſſéſorium recuperande ſiſit intentatum, von poreſt ab aduerſario cumulari petitorium. 14 CASVS III. Colligitur ex allegationibus. Onſiderato proceſſu contra Ran- gonos agitato, cùm ex inualida fſententia ſeu decreto non fue- Mrit amiſſa poſſeſsio. l. iudex. C. Wcomm. vel epiſt. l. fin. C. ſi per vim vel alio modo,& cùm immiſſus habeat ſolam detentionem. l3§. fin. de acquir. poſſeſſ.& vbi X cunque fit mibio in poffeſsionem ante litem conteſtatam ſiue in reali, ſine in perſonali, nom transferatur poſſeſsio, verm ſola detentatio. Caſt.in! conſentaneum. nu. 7. C. quo.& quan. Iudex in præſentique caſu, Rangoni nunquam comparuerint, non poteſt dici lis conteſtata, idem Bart. in rep. l. creditores. C. de pig. nume. 5.& 27. ide oque Ciuilis& naturalis poſſeſsio apud Rangonos permanſit, Cumque poſſeſ- ſionem retinuerint,& denuò fecerint ſe in da- minos recognoſci à colopis, arbitrarer ego op- portunius remedium eſſe Rangonis intentare contra hæredes Babillani, poſſeſſorium iudici- um retinendæ poſſeſsionis, petendo hæredes Babillani compeſci à moleſtijs& turbationi- bus,& Rangonos manuteneri in poſſeſsione bonorum ſuorum. Nam in fortioribus Barto. conſ.ot. num 3. dixit, miſſum in poſſeſsionem vigore decreti iniuſti poſſe accuſari de vi turba- tiua, ſequitur Soci. conſil. 18. num. 21. qui addit nom eſſe neceſſarium intentare aliquod iudici- umnullitatis, ſed ſufficere ius ſuum in indieio- proponere, ſi opponatur de ſententia vel de- creto, replicabitur de nullitate. In inſtituenda ramen accuſatione quaſi contra turbantem videnda eſſent tradita per Bart.& alios præci- puè Soc. inl iuſtè poſsidet de acquir. poſſeſſ. dum diſputant, an ingrediens poſſeſsionem vi- gore decreti inualidi, incurrat pœnas ſtatuti punientis turbantem poſſeſsionem alterius. Ex hoc modo agendi reſultat commodum, tum quia ſi res in longum trahetur, magis li- cebit Rangonis omni meliori modo retinete poffeſsionem, tùm quia cùm clarum non ſit, an ab huiuſmodi ſententia poſsit appellari, nullitas oppoſita per viam exceptionis execu- tionem ſuſpendet, vt ſcripſere Doct in. 4.§.cõ- demnatum de re indica. Comparentibus ad- uerſarijs,& aſſerentibus ſe manutenendos in poſſeſsione, in qua ſunt prætore auctore,& ad iuſtificationem ſuæ poſſeſsionis producentib. proceſſum, fententiam& immiſsionem. Ex parte Ludouici& Balthaſaris dicetur de nulli- tate actorum ſententiæ, ac immiſsione,& qua- tenus valerent, appellabitur. Ex parte verò mi- norum dicetur de nullitate,& poſt relatas cau- ſas nullitatum in quantum valeant, petetur mi- nores, attenta minori ætate, ac enormi læſione, aduerſus ea eſſe reſtituendos. Ad demonſtran- dum autem nullitatem, adduci poteſt inprimis nõ potuiſſe procedi vigore ſtatuti illius Parmæ contra Rangonos, tùm quia habent domiciliũ in territorio Parmæ, tùm quia ſtatuta frecipiũt Interpretationẽ paſsiuam à iure communi,& imò ſicuti lex cõmunis de qua in l. 4.§. prætor, de dam. infe. quæ diſponit abſentes poſſe citari ad domum vel ad rem ſuper qua agitur, inter- Pretatur, vt ſi notorium ſit, abſentem dimiſiſſe procuratorem, vel alium legitimum admini- ſtratorem, priùs ille debeat requiri, quàm ab- ſens ad domum citari. Bart. ibi. numer. 16.& ſe- 4 cundum Im. ibi nu. 15. †non poßit fiericitatio ad domum, niſi quando non inuenitur, nec princi- 1, lncurrat. lan im poſſeſio A aAlte. adi reſultat cpoth, ongum trah nai ni meliori— rerment quiacum cli a Doni, ſententia pq t ippeke rviam exceg t 5eue ſcripſered laſa dica Com; atdus ibus ſe mad eeddai nt prators ne, poſſebionig lucem am Kimmi* iem. 1 thalaris di= deml- tir ac imm t e 4c labitur. Exſan fetot llitate,& pPh tasch ntum raled*t jatatecct dilt 1 uendos. 4, Podla m, adduciß lnpnd vigote ſtati„ am quia hal tslomuo 7 eturld Liber IIII. principalis nec procurator,& ſecundum Caſt. in fi. ante quàm fiat citatio per affixionem cita- tionis, ſuper re de qua agitur, vel quando agi- tur de re mobili per affixionẽ citationis ad val- uas publicas, debeat priùs requiri, an adſit pro- curatox aliquis abſentis. Ita& ſtatutum Parmæ interpretandum, vt ſi notorium ſit adeſſe pro- curatorem, is priùs requiri debeat, vel vt ſta- tutum vendicet locum ſibi ſolum, quando nec principalis, nec procurator inueniatur. Qua de re cùm Rangoni habeant procuratores& a- lios legitimos adminiſtratores in territorio Parmenſi, idq́; notor. ſit, contra Rangonos ci- tatio ſecundum formam ſtatuti, nec concedi nec fieri debuit, Dato deinde, ſine veri præiudi- cio, quòd Rangoni ſecundum formam ſtatuti Parmæ citari potuerint, nulliter contra eos pro ceſſum ex plurib. probari põt. Nam inprimis debuit conſtare iudici, Rangonos non habere domicilium in territorio Parmenſi. l. hæc autẽ. §. non defendi ex qui. cau. in poſſ. ea, nec ludex priùs debuit concedere cirationem ſecundum formam ſtatuti, qᷓ nuncius perquiſiuiſſet& re- tuliſſer Rangonos non habere domicilium in terr. Parmenſi ob id, quod dixt Bart. in d. 5.non defendi,& in l. ſi finita.§. lulianus. nu... de dam. infec.& quod ſcripſit Bal. in l. 3. nu. 7. verſicu.& ideò. C. de procu.& quod clariùs idem Bald. in 5 2. num.. C. de ſpor. ſi iudex feſtinat †non ex- pectata relatione nuncij proceſſum eſſe nullũ. Prætereà arguendo de re adperſonas. l. ſi quis inquilinos.§. ſi ita legatũ de leg. I. ſicuti ad hoc vt procedi poſsit contra aliquem, quaſi nihil inueniatur in bonis eius, requiritur, quòd nun- cius priùs referat ſe perquiſiuiſſe,& nihil in bo- nis eius inueniri,& ſecundum alios, quòd lu- dex interloquatur, nihil in bonis illius inue- niri. Spe. in tit. de prim.& ſecu. decr.§. ſequitur. num. 10. Ita& ad hoc vt procedi poſsit contra aliquem, quaſi non inueniatur in territorio Parm. vel in eo non habeat domicilium, priùs interloquendum, vel ſaltem à nuncio referen- dum illum non reperiri, vel non habere domi- cilium in barm. Adhæc Ro. conſ. arr. nu. 4. in- 6 quit, vbi † ipſo iure deuenitur ad certũ actum, propter aliquod præexiſtens ſemper requiritur 4.... ſententia declaratoria ſuper præexiſtẽti, c. cùm ſecundum in fi. de hæret. in 6. ſed ad citationem ſecundum formam ſtartuti Parmenſis deueni- 7 Sonfſilinn III. 105 rent domicilium, facta fuit die 33. Maij,& die ſequenti, nuncius retulit ſe citaſſe poſt campa- nellas de nona ante veſperas,& hora veſpera- rum facta priuùs deligenti inquiſitione, an Ran- goni haberent domicilium in terr. Parmæ,& maximè in loco Rochæ blancæ. Cæterùm ſi conſideremus impoſsibiie eſt, quòd tam bre- uitempore nuncius poruerit diligenter inqui- rere, an Rangoni haberent domicilium in agro Parmẽſi,& præcipuè in loco Rochæ blãcæ, qua de re ſicuti ſententia f tam breui tempore la- ta, quòd impoſsibiſe ſit iudicem vidiſſe acta, eſt ipſo iure nulla, Barto. in l. prolatam. in fin. C. de ſenten cùm his quæ accumulat laſin l. iudices. C. de iad. quod procedit etiam in interlocuto- ria Alex. conſil.33. num. 6. lib. primo-Ita& hu- juſmodi relatio nulla, ſuper qua cùm fundatus ſit totus proceſſus, ſequitur, quòd ipſo iure ſic nullus. Tertiò ſtatutum requirit, quòd citatio fi- at in ribus locis, ſuper ſcalis veteris pallatij,& altetius pallatij,& ſub veteri pallatio, ſed in pro ceſſu ſunt multæ commiſsiones de citando ad ſcalas vtriuſque pallatij ſolùm,& multæ rela- tiones,& inter alias relatio cirationis perem- ptoriæ nuncij referentis ſe citaſſe ad ſcalas pal- latij. Iccircò quaſi non ſeruata forma ſtatuti proceſſus nullus. Nam in dubio † forma à iu- re,& à ſtatuto tradita cenſetur ſubſtantialis& de eſſentia actus. Bald. inl. comparitiones in 3. 0ppoſ. numero 5. C. de fid. inſt. †& actus non ſeruata forma ſtatuti eſt nullus, Baldus in l. ambiguitates numero 3. Alexand. numero ſe- cundo. C. de teſtam. Et licet quò ad commiſsio- nem iudicis poſſet dici pro ea præſumi, pro nun cio tamen non præſumitur, niſi quatenus ver- ba relationis exprimunt. Bart. d.§. prætor. nu- mero 14. Abb. c. cùm cauſam. num. 8. de do.& contum. Ppræter id, quòd nec pro iudice præſu- mitur quò ad rectirudinem proceſſus, niſi quan titas ex actis appareat. c. quoniam contra de probat.& citatio nunquam præſumitur. Bald. in Auth. i quis in aliquo. nu. 9.& num. 10. verſi. ſed hic quæritur. C. de eden. Abba. c. ad repri- mendum circa fin. de offic. ord. 10 Quartòô, de † ſubſtantia iudicij requiritur tur ob præexiſtens, i. non habere domicilium in parmenſi, ergo antequàm deueniatur ada- ctum citandi, debet procedere declaratoria ſu- per illo præexiſtenti, ſ. Rangonos non habere domicilium in Parmenſi, hocque comprobari poteſt exhis, quæ tradit Bar. in. ſtip. iſta. g.ha- mouerur Bar. ibi ad propoſitum noſtrum opti- mè faciunt, Et quæ ſcripſere Bar.& poſteriores in l. exitus de acquir. poſſ. Secundô, nullitas proceſſus oſtenditur, cõ miſsio de perquirendo, an Rangoni haberent domicilium in agro Parmenſi,& de citando litis conteſtatio, Glo.& Doct. inl. prolatam. C. de ſenten. in iudicio autem de quo agitur, nul- la interuenit litis conreſtatio, cùm Rangoni nunquam comparuerint,& ſimili argumenta- tione ad annullandum proceſſum vtitur Alex. II conſil. 2. numero 10. lib. 3. Tria enim † ſunt ne- ceſſaria, vt contra abſentem ſententia proferri Polsit, quòd lis fuerit conteſtata, quòd pars in- ſtet,& ex actis appareat abſentem condemnan- dum. Iaſ.l properandum.. ſin autem Reus. nu- ſecundum formam ſtatuti, caſu quo non habe- mero primo. C. de Iudic.& licet contumax ha- beri debeat pro confitente vel negante in ſui præiudicium, Tamen per contumaciam lis nõ conteſtatur. c. i.vbi Abb. num. 5. vt lit. non con- teſt. Abb. cap. pen. num. 27. de iuram. calum.& ſi diceretur miſsionem fuiſſe factam nõ vigore 8 4 ſenten- . DPetri eAnt. Ang. in mal. poſſeſ. conſ. 1 ſententiæ, ſed ob contumaciam nulla præce- dente litis conteſtatiose iuxtatitulum de eo, qui mit. in poſſiReſpondetur, ergo refuſis ex- penſis& præſtita ſatiſdatione de iudicio ſiſti, immiſio reuocanda erit. l.ſi emptionis.§. pen. C. de præſcri. trig. anno. de quio latius infraà,& licet diceretur actores intentaſſe exequutionè pacti de ingrediendo, in qua videtur ſufficere ſummaria cognitio, tamen cùm debitum non eſſet liquidum, neceſſaria erat litis conteſtatio contra Rangonos, quæ etiam requiritur con- tra ipſum debitorem, quando debitum tem- pore contractus non fuit liquidum. Bart in d. j. creditores. num. 15. q Quintò, ſententia Tauditoris fuit lata ne- mine inſtante, ideò ipſo iure nulla. Bart. in 1.2. nu. 2. C. vt quæ de. ad.& alij, quos re cenſet Iaſ. in l.properandum§.& ſi quidem. nu. S. C. de iudi. Item fuit lata contra Rangonos quaſi contu- maces, ſed hi non poterant dici contumaces, c˙m nemo eorum contumaciam accuſauerit. Bar. in l. conſentaneum circa fi-C. quo.& quan. Iud.& contracontumaces non potuit procedi, niſi altera parte inſtante. Bar. in Auth. ei qui in fi. C.de temp. app. Sextò,(quia videntur hæredes Babillani e- giſſe& petijſſe vigore pacti de ingrediendo) quando quis intentat coram iudice ius ſibi cõ⸗ petens ex pacto de ingrediendo,&c. debet ter- tius poſſeſſor omninò citari,& præcedere ſal- tẽ ſum maria cognitio. Bar. d. I. creditores.n u. 13 26.& ſuper f ſummaria cognitione debet per iudicem ferri ſententia declaratoria, Petr. de Anch. conſ. 232. nu. 3. nam ſi debet ferri ſentẽtia declaratoria, cùm petitur exequutio ſententię Legis vel Canonis. c. cùm ſecundũ leges de hæ- ret. in 6. multò fortiùs debet ferri, vbipetitur exequutio exconuentione partiũ. Anch. vbi ſu- prà. Prætered iſta verba, concedimus nuncium, ſapiunt executionem, ſed exequutio concedi fieri ve non potuit de iure, niſi præcedente ſen- tentia declaratoria. l. ſi cùm nulla de re iud. 1.1. & fin. C. de exeq. rei iud. Septimò, Rangoni fuere citati ad viden- dum pronunciari,& ad videndum intentio- nem iudicis in cauſa contra eos mota, non autem fuerunt citati ad videndum exequi in- tentionem iudicis in cauſa contra eos mota, non autem fuerunt citati ad videndum exe- qui intentionem Iudicis,& concedi nuncium actoribus, qua de re cùm ludex non pronunci- auerit nec dixerit, ſed exequutus fuerit inten- tionem ſuam, quaſi non citatis Rangonis fa- ctum videtur ipſo iure nullũ. Etenim vbi quis 14 citatur ad aliquem actum, ſi ille actus aliter a- gitur in qualitate vel ſubſtantia, quàm fuerit dictum in citatione, videtur factus parte non citata,& clam. l. aut qui aliter,& ibi no. Bartol. quod vi aut clam. 5 b Octauò, peremptoria citatio †& ſenten- tie contra minores indefenſos fuerũt ipſo iure nullæ. l. acta.. fi.l. contra pupillum. de re. iud. l. cùçùm& minores. C. ſi aduerſ. rem iud.& quam- uis contra Pupillum& minorem valeat ſenten- tia de mittendo in poſſeſsionem ex primo de- creto. l.hæc autem.§. ſnex quib. cau. in poſ. ea& minor. indefenſus patiatur ſecũdum decrertũ.lj. ſi minor.de bo. aucto.Iud.poſ.gl.d. l.cùm& mi⸗- nores, tamen hic nõ agitur de primo aut ſecun do decreto,& ratio quare minor indefenſus pa tiatur ſecundum decretum eſt, quia huiuſmo- di interloquutoria habens vim diffinitiuæ, fer- tur ſolùm contra indefenſum. Bal.& Caſt, in d. l. cùm& minores, ſententia autem de qua agi- tur, fertur etiam contra defenſos. Ideoque in minorem indefenſum ferri non poteſt. l. ſi præ- ſes quaſi deſertam. C. quo.& quan. Iud. Bald.& Caſt.d.l.cùm& minores,& quò ad primum de- cretum, comparente Reo.& oblata fideiuſsio- ne de iudicio ſiſti, immiſſus debet recedere. d.. 16 hæc autem. 5. fi.& tam † in poſſeſſorio, quàm in peritorio minor ſe defendendo non habet legi timam perſonam ſtandi in iudicio. I. momen- taneæ, vbi Caſtr. im prin Bald. nu. 5. C. qut legit. perſon. Tandem à ſententia auditoris, in qua conceſsit nuncium petitori, poteſt appellari, Bak confi. 210. incip. Punctus infraſcripti con- 17 filij in vltimis verbis. lib. 5. in nouis. Vnde fat- tentata pendente tempore ad appellandũ ſunt nulla. c. non ſolùm de appell. in 6. l. 1.& ibi not. Bart. nil no pen. appel. Dec. in l. r. in princ. C. de bo. poſſf. ſec. tab. etiamſi iudicialiter& iudicis auctoritate attentata fuerant, vt aſſeruere plu- res, quos refert Dec. conſil. 200. circa princ. & viam attentati exponit, id eſt, nullitatis. Abb. in cap. bonæ. numero 9. verſic. poteſt addi 14. differentia de appell. quod remedium atten- tatorum poteſt deduci etiam per viam exce- ptionis& replicationis. Philipp. Franc. in cap. dilecti. nu. o. de app.& cùm ſententia nunquam fuerit intimata Rangonis, hactenus non cœpit currere tempus ad appellandum. Vltimò, dum lis non fuerit cõteſtata(vt ſuprà diximus) nul- lo iure negari poteſt, quin facta miſsione ſuper 18 reali, Reus † abſens infra annum ſuper poſſeſ- fione audiatur.& refufis expenſis præſtita fatiſ- datione de iudicio ſiſti illi poſſeſsio reſtituatur. J. ſi quis emptionis.§.penult. C. de præſcript. 30. an. c. quoniam frequenter.§. in alijs, vt lit. non conteſt. glo. magn. in fi. in l. conſentaneum. C. quomo& quan. Iu. Salyc. in Auth.& qui iurat. num. 22. verſic.& ideò ſto cum Iaco. C. de bon. aucto. iud. poſl. vbi ſcripſit, ſi creditor ſit miſſus in poſſeſsionem antequàm lis ſit conteſtata, vel quaſi in hypothecaria, Is contra quem facta eſt immiſsio, ſiue ſit debitor fiue extraneus, ve- niens infra annum, recuperat poſſeſsionem, modô reſtituat expenſas,& quando Reus eſt abſens ante litem conteſtatam, non habet lo- cum, niſi materia primi& ſecundi decreti, Bar. d.l.conſentaneum. num ero 15. verſicul. terti- us caſus,& quò ad primũ præſtita ſatis datione & refuſis expenſis poſſeſsio reſtituitur,(vt ſu- pra diximus) imò poſſent Rangoni præſtita duntaxat fideiuſsione de iudicio ſiſti reuocare immiſsionem allegando ſe non fuiſſe contu- maces. . d d Maa ſententia an: n peritori dernori, pg d p. bundus int Apii n Klib. 5. in dot— Adets enpotead ag Teidüſn appell in 6 en dim pel Dec inl ginc( ramſt iudicia= Liudin ta kerant, Ere hec. conſil ꝛ4 am ponit, id eſt, 1 Inken 1 ro 9. verſic.] ³— adi lI quod ren Eoman duci etiam;—mer nis. Philipp an c.ich Kcuͤm ſente un unqun gonis, hadee E roncxi ppellandum! Amotu ata(vt ſuprd t inuu quin faciat R welin inſtaannun Jerpul uſss erpenſiit iau b diillipoſſeſ cKtttun penult C. d—ferpt uenter.§. in Aſt hn 5. in l. con Enneum alyc. in Aut ⁵ nuiin 2 ſtocum 1—,. 64 ripſit, ſicreſ?= jt mll n lsSnteln tequim lis= 8 uem oſſeßio rel ralh oſſent R— epocde ge de indich 2.„m Liber IIII. maces,& poſteà diſcutere de viribus contuma- ciæ. c. cùm veniſſent vbi Abb. in prin.& num. 6. de eo qui mit.in poſſeſſ. Poſt oppoſitam nulli- tatem contra proceſſum, ſententiam,& aſſoci- ationem,& relatas ſpecialiter cauſas nullitatis, addendum videtur, quatenus proceſſus, ſen- tentia& immiſsio ſeu aſſociatio validæ eſſent, aduerſus eas concedendam eſſe reſtitutionem in integrum, attenta enormi læſione& mino- riætate,& per conſequens petere minores in integrum reſtitui, concludendo, quòd reſtitu- tione ſic conceſſa imponatur ſilentium hære- dibus Babillani, ſuper exceptione ſententiæ,& ditnnitiue pronuncietur Rangonos non eſſe N(onſthum II. ο nouari contra petentem reſtitui. l.. C. in inte- grum reſt. poſt Bald. inl. ſi cauſa in 3. not. C. de tranſact.& reſtitutione conceſſa redueitur quis ad eum ſtatum, in quo erat ante læſionem:l. ꝙ ſi minor.. reſtitutio,& ibi no⸗ Bart. de minor. moleſtandos, ſed manutenendos in ſua poſſeſ- ſione, vt docet Alex, in l. nam& ſi5. ſi minor. numero 5. de iureiur. offerendo incontinenti probarelæſionem, quæ reſtitutio omninò con.- Io cedi debet l.i.de mino. Nam& minor †aduer- ſus primum decretum reſtituitur. l. ſi minor quaſi contumax de mino in qua reſtitutione probat ſe læſum eo ipſo quòd fuit contumax. Bart. in l. ſi finita.. ſi fortè. de dam. infect. Item reſtituitur aduerfus ſecundum decretum glol. d. l.ſi minor de bo. aucto. iud. poſsid. Et minor quando egit,& ſuccubuit, reſtituitur aduerſus ſententiam in poſſeſſorio latam. Bald. in dictal. 20 momentaneæ. nu. 6. Et cm †reſtitutio in in- tegrum peti poſsit duobus modis, principali- ter vel per modũ contradictionis. Bar. d. l. nam & ſi poſtea.§.ſi minor de iureiu. In re præſenti reſtitutio dicetur peti incidenter,& per modũ contradictionis, replicando contra exceptionèẽ ſententiæ modo, quo ſuprà ex Alex. diximus,& Bart. in d.§. ſi minor quẽ ſequuntur Caſt. Alex. & Jaſ. cenſuit reſtitutionem, quando petitur in- cidenter, debere peti coram eo Iudice, coram quo principaliter poſſet peti. Et licet regulari- ter non admittatur libellus alternatiuus vel condictionalis, tamen in re præſenti admitte- retur libellus, in quo petererur proceſſum, ſen- tentiam& aſſociationem declarari nullam,& in quantum valida eſſet aduerſus eam concedi reſtitutionem in integrum, attenta enormi læ- ſione& minori ætate. c. conſtitutus. vbi no. Abb. num. 19. de reſtit. in integrum; Ideoque multò magis admitteretur replicatio, in qua dicetur proceſſum, ſententiam,& aſſociatio- nem nullam,& quatenus validaſit, ad uerſ Us e- am minores reſtituendos, in qua petitione re- ſtitutionis debet contineri, minores nõ ſolùm læſos, ſed etiam enormiter læſos ob ea, quæ tradit Abb. in c. cùm exliteris. num. 1. de reſtit. in integ. Et ad tutiorem cautelam erit expedi- ens, vt Procurator habeat ſpeciale mandatum ad peteudam reſtitutionem in integrum. l. il- lud in fin. de minor. Licet& cùm petatur inci- denter ſufficiat mandatum generale. Abb. c. coram. numero 4. de reſtitut. in integrum, quibus autem probationibus læſio probari de- ar beat, tradunt Doct. in d.. ſi minor. Et † reſtitu- tionis in integrum petitio impedit executio- nem ſententix,& ea pendente nihil poteſt in- Bart.]j.interdum. num. de cond. indeb. Quòd ſiattingenda erunt merita cauſæ vel ad docen- dum de læſione, aut de iniuſticia auditoris,& non de iure hæredum Babillani, conſideran- dum erit primò, an contractus venditionis fa- ctus inter Rolandum Babillanum vigore cuius actum fuit, poſsit aliqua ratione dici nullus, vt quia in eo non fuerint ſeruata requiſita in literis regijs. Itein an aliqua ratione dici poſ- ſit, Rolandum non fuiſſe in mora adimplen- di contractum véeaditionis,& ideò non fuiſſe commiſfſam aliquam obligationem ad inter- eſſe, ſicque nec obligationem bonorum, quæ pro obſeruatione contractus,& pro interedé in caſum non impletæ venditionis obligata fuere,& videndum, an ad fauores Rolandi ad- duci poſsit illud, quod ſcripſit Iaſ. in l ſi ex le- 22 gati. numero 14. in 5. fall.de verbor. oblig. dum Texpreſsit in contractu non interpellare nec conſtituere in mora, quando contrahétes ſunt diuerſi fori,& quod cenſuit Bartol. in l. item il- la. numero 1I. de conſtit. pecun. ſi ſolutio debe- bat fieri Florentiæ in die Paſchatis, quo die non probat Reus, ſe fuiſſe Florentiæ ad ſoluendum, neèc actor probat ſe fuiſſe ad recipiendum, non eſſe probatam moram; Item an dici poſsit ne- ceſſarium fuiſſe, vt emptor teſiduum precij of- ferret iuxtal. Iul.§.offerri de actio. emp.& an ad rem conueniat, quod tradit Bart. in d. l. Item illa numero 9.& quæ per ſcrib. in l. quod te. ſi cert. pet. dum edocent quomodo& ex quib. cauſ. quis excuſetur à mora,& præcipuè quæ ibi ſcripſit Iaſ.numero 8.& an allegari poſsit il- lud, quod dixit Baldus inl. acceptam. nume. 11. C. de vſur. Iaſ. in d. I. quòd te. numero 9. in non liquidis moram non committi, niſi per Iudi- cem declaratum ſit debitum; Item eonſide- randum, cùm malta ſint, quæ nõ veniunt in ge- nerali obligatione,& multa quæ obligari non poſlunt, an in præſenti caſu aliqua ratione dici poſsit, bona de quibus agitur vel non potuiſſe obligari, vel non fuiſſe comprehenſa in genera- li obligatione omnium bonorum. Poſt hæc ſal- uis præmiſsis facilè demonſtrabitur omni in caſu hæredes Babillani nullo iure& abſque a- ctione egiſſe. Etenim ipſi intentarunt iudici- um& petitionem vigore conſtituti vel pacti de ingrediendo propria auctoritate appoſito- rum in inſtrumento,& in generali bonorum obligatione, ſed quò ad conſtitutum nullum ſuper eo fieri poteſt fundamentum. Primò, quia licet Babillanus poſſediſſet mediante per- 23 ſona Rolandi, tamen huiuſmodi † poſſeſsio nõ tranſiuit ad hæredes Babillani, abſq; noua ap- prehenſione. l.cùm hæredes in prin. de acquir. poſſ.l. qui vniuerſas.. quòd per colonum eod. titu. Secundò, quia cùm mortuo Rolando, Ba- billanus& illius hæredes neglexerint adipiſci poſſeſ⸗ — DPDeaetri Ant. Ang.in mat. poſſeſ. conf. poſſeſsionem,& facere vt hæredes Rolandi cõ- ſtituerent ſe nomine eorũ poſsidere, omnem poſſeſsionem amiſerunt. J. ſi de eo. 6. ſi fortè co- lonus de acquir. poſſeſſ. vbi gloſſ.& Bart. nume- 24 ro 3.& 4.& poſſeſsio amiſſa fuit etiam ex cur- ſu tanti temporis, ex quo cauſatur obliuio. 1. furtum.cùm fundum de vſucap.l peregrè de acq.poſ. Tertiò, quia cùm poſſeſsiobonorum Rolandi peruenerit in Fiſcum, deinde in Bar- baram, denuò in Fiſcum, poſtremò in maritũ & filios Barbaræ, quorum nemo poſſedit nomi ne Babillani, Is cuius nomine Rolandus poſsi- debat poſſeſsione priuatus fuit. l. ſi colonus. l. cum fundum. de vi,& vi arm. Et ſi diceretur cõ- petere hæredibus Babillani condictionem ex I. fin. C. de acquir. poſſeſſ. Reſpondetur primò, ſiue dicamus Rolan- dum deſijſſe poſsidere p mortem. Bal.& Ang. in dicta l. fin. aſſeuerant vbi moritur is, qui alie- no nomine poſsidebat, non procedere l. illius diſpoſitionem, ſed ius antiquum de quo in di- cta 1 ſi de eo.§.primo, ſiue dicamus Rolandum deſijſſe poſsidere, quia fuit deiectus& ſpolfatus omnibus bonis à Pontifice, omnes interpretes conſentiunt dictam l. fi.locum ſibi non vendi- care. Glo. Cyn. Bartol. Bald. Ang. Salyc. Caſtre. ibi. Adhæc cùm iam lapſi ſint triginta anni, ꝙ Rolandus non poſſedit, ſed poſſederunt variæ perſonæ, alio nomine, quàm Babillani, ampli- us d. l. remedium allegari nequit. l.omnes. C. de præſcri. trigin. an Rober. Maran. in ſuo tract. de ord. Iud. in 4 par. diſtin. 7. num. 51. Secundò reſpondetur ex proceſſu appare- re, quòd hæredes Babillani non intentarunt cõ- dictionem d. l. præcipuè ſi videantur quæ tradit Odofred.in dictal. fin. dum edocet modum li- bellandi,& deducẽdi in iudicio remedium illi- 25 us legis. Quò ad pactum de ingrediendo, vt il- lud poſsit exequi contra tertium poſſeſſorem, duo requiruntur, Primò, quòd debitum tem- pore contractus fuerit liquidum. Bart. dicta I. creditores. nume 24. verſi. ſi verò tale pactum, & Barbat. ibi in addi. videtur velle, quòd inſtru- mentum non liquidum contra principalem non poſsit liquidari contra tertium poſſeſſorẽ. Secundõ requiritur, quòd notorium ſit, vel à iudice declaretur poſfeſſorem habere cauſam à debitore. Barto. d. numero 24. verſic. aduerte tamen. In re autem præſenti, cùm bona fue- rint obligata à Rolando pro obſeruatione cõ- tractus,& ſic pro intereſſe emptoris in caſum non adimpletæ venditionis iux. I. 1. in princip. de actio. empt. clarum quòdtempore contra- ctus debitum non erat liquidum. Item clarum non eſſe notorium, nec à iudice declaratũ, nec ab hæredibus Babillani allegatum fuiſſe Ran- gonos habere cauſam à Rolando,& licet Bar- tol. in dicta I. creditores aſſerat prædicta non requiri. quando in inſtrumento debitor con- ſtituit ſe poſsidere nomine creditoris, tamen cùm in re præſenti nulla ſit poſſeſsio apud hæ- redes Babillani,& Bar. fundet dictum ſuum ex eo, quia ſtante clauſula conſtituti, creditor di- citur poſsidere,& ſic magis defendere ſuam, quàm occupare alienam poſſeſsionem, quaſi ceſſante ratione Bartol. ceſſat dictum eius, Præ- tereà quæ ſcribuntur declauſula conſtituti, lo- quuntur, quò ad ſingularem ſucceſſorem de- bitoris, Ideoq́; ſi Rangoni prætenderent ſe nec vniuerſales nec fingulares ſucceſſores Rolan- di, prædicta nihil ad rem. Quod ſt attende- retur ſententia Mart. lacob. Butrig.& Salyc. nunero ¹9. in dicta l. creditores aſſerentrum pactum de ingrediendo indiſtinctè non poſſe exerceri contra ſingularem ſucceſſorem, res eſ- ſet clarior,& rationes quibus mouetur Salyc. ad rem noſtram facerent. Adhæc hypotheca bonorum Rolandi ſublata videtur præſcripti- 26one, luri f enim hypothecæ præſcribitur ſpa- cio longi temporis à quocunque poſsidente, præterquàm à debitore, vel eius hærede. I. 1.& 2. C. ſi aduer. credi. præſcrib. op. vbi Bartol. ita in compendium redigit. Ideoque Barbara& Rangoni, qui bona fide poſſederũt, ſpacio lon- gitemporis præſcripſerunt contra Babillanum & eius hæredes,& licet Rangoni habuiſſent titulum à Rolando, tamen cùm ipſi ignora- rent contractus& hypothiecas à Rolando fa- ctas, ſpacio 30. annorum contra hypothecam præſcripſe e. l.cm notiſsimi.§. ſed& illud. C. de præſcripr. 30. an. Neque quò ad præſcriptio- nem contra ius hypothecæ, vẽdicat ſibi locum diſpoſitio Authen. malæ fidei. C. de præſcri. lon. tem. quæ loquitur in præſcriptione dominij,& non habet locum in præſcriptione ſimplicis hypothecæ, Ang.& Caſtre. ibi Alex. inl. Pomp. §. cùm quis. numero 13. de acqui. poſſeſſ. Item dicta Authent. procedit ſolùm in immediato ſucceſſore Caſtr ibidem. nu. 3. in 4.1imi. Qua de re cùm pręſcriptione extinctum ſit ius reale hy pothecæ, extinctum quoque fuit conſtitutum & pactum deingrediendo, nam cùm conſti- tutum ſit acceſſorium ad hypothecam, extin- cto principali corruit acceſſorium,& cùm pa- ctum de ingrediendo fit ad executionem iu- ris realis hypothecæ. Bartol. dicta l. creditores. numer. extincto iure hypothecæ non po- teſt conſiderari exequutio illius quod non eſt. Nam& auctoritas vendendi pignus à lege vel pactione creditori conceſſum perit, extincta per præſcriptionem hypothecæ. Baldus in l. ſi à creditore in ſecundo not. C. de actio.& oblig. Sed& illud aduertendum, quomodo in inſtru- mento ſtet pactum de ingrediendo, Etenim ſi in eo ſimpliciter continetur, vt poſsint ingre- di, nec exprimitur vt poſsint poſsidere, perſi- ſtẽdo in poſſeſsione incurrerẽt pœnas l. ſi quis in tantam. C. vn. vi& edicti Diui Marci de quo 27 in I. extat, quòd me. cau. aliud f enim eſt in- gredi poſſeſsionem, aliud poſsidere.l. 3.§. fin. de acquir. poſſeſſ. l.2. per hæred.& hoc edocu- it Bart. in d. l. creditores. numero 5.& numero 27. Negu. in tract. de pign. in 5. mem. 5. par. nu. 10. Quòd ſi hæredes Babyllani liberam poſſeſ- ſionẽ nacti eſſent abeo, ꝙ Rangoni nõ' poffent præten- etdi n'u rcechuit uk dnlnemd S h 1 quocun E itore el ins 1 Preſcrib. edigit. ldeo uban id epolledem cioln pleruntcont N oillan K licet Rang ddule 8 tamencd riiga dypothecas inco otum contri& iRthecu notißimi. 8 lnudc pothecx, red E biem male dei. C erſcrila a præſcripti= omin in preſcript u(Umgg Caſtre. ibi 4 allon 713. de acqu ſel. N cedit ſolum ameda dem. au.ij. l. u he extinctum irels quoque fu ulltur diendo, na mcod im ad hypd* d ei lit accellorſt=Kcum 1u5 mine le 1 KRanh ldel Neque quò R. ſopn. tur, Gintic, Liber IIII. prætendere aliquam poſſeſsionem, poſſent pe- tere ſe reſtitui& reintegrari ad poſſeſsionem bonorum, à qua abſq; culpa ſua cecidere,& cõ- tra exceptionem ſententiæ opponere de nulli. rate,& quatenus valida eſſet, petere reſtitutio- nẽ in integrum(vt ſuprà diximus)& ſi dicere- tur ſpoliatum vigore ſententiæ iudicis iudicia- liter procedentis non debere reſtitui, priuſquã ſuper exceptis adhibeatur cauſæ cognitio. l. iu- ſtè poſsidet de acquir. poſſeſſ. gloſſ. c. præſenti- um. 7. q. prima. Reſpondetur primò, quò ad remedium attentatorum huiuſmodi exceptionem nibil obſtare, etenim attentata etiam iudicialiter& iudicis auctoritate inprimis debent reuoca- ri, vt aſſeruere plures relati per Dec. conſil. 200. circa princip. Item obtentata reſtitutione in 28 integrum adduci non poſſe, nam per f in inte- grum reſtitutionem quis reſtituitur ad eum ſta tum, in quo erat ante læſioniem. l. quòd ſi mi- nor.§. reſtitutio de mino. Secundò reſpondetur, prædicta non pro- cedere, vbi decretum vel ſententia iudicis eſt inualida. Nam Rom. conſi. 158. nu. 6. Soc. in d. l. iuſtè. num. 8. dixerunt, adeptum poſſeſsionem ex decreto iudicis minùs ritè, ſeu non ſolenni- ter interpoſito, dici violentum poſſeſforem& eius poſſeſsionem confirmari non poſſe aucto- ritate prætoris, ſpoliato inſtante, vt poſſeſsio ſibi reſtituatur,& idem Soc. conſi. 18. nu. 20.& Abb. in c. cùm cauſa. nu. 4. de off. deleg. inquit, 29 ſicuti poteſt peti † reſtitutio contra ſpoliatio- nem factam per priuatum, ita etiam contra ſpo liationem factam auctoritate iudicum non ri- tè procedentium,& Fely. in c. dilectus el primo de reſcrip. in 2. fall. ſeripſit vbi iudex proceſsit iudicialiter,& notoriè conſtat de nullitate vel iniuſtitia, ſpoliatum vigore ſententiæ reſtituen dum. Dec. quoq; in l. fin. nu. 35. C. de Edicto Di- ui Adr. toll. inquit, ſpoliatum auctoritate iudi- cis ante omnia debere reſtitui, quando iudex procedit ordine nõ ſeruato, allegat Hoſt.& An char.licet ipſe Dec. in conſilijs aliter quandoq; viſus fuerit loqui,& ad hoc nonnulla accumu- lat Rip. inl. naturaliter.§. nihil commune, nu- mero 60. de acquir. poſſeſſ. Neque obſtare vi- dentur ea, quæ tradit Neguſ in tract. de pigno. in 2. memb. ʒz. par. num. 20. ad demonſtrandum eum, qui adeptus fuit tenutam in aliqua re ſibi hypothecata, in qua concedenda fuit proceſ- ſum inordinatè,& minùs ſoléniter, adeò quòd tenuta fuit nulla, vel ſaltem annullanda, poſſe vtiretentione ob hypothecam. Nam indubi- tanter ego crediderim Neguſantiũ minus re- ctè ſenſiſſe, aliàs enim corruerent ea, quæ com- muniter aſſeruere Scriben. ſpoliatum vigore ſententiæ vel decreti inualidi reſtituendũ nulla admiſſa exceptione, etiam quæ incontinenti probetur. Quod ſi non admittitur contra ſpo- liatum vigore ſententiæ inualidæ, exceptio do- minij, quod longè potẽtius eſt, quàm hypothe- ca, multò minùs admitti debet exceptio hypo- thecæ,& contra Neguſ. decidunt Bald. num. 26. 4 Conſilium III. 104 Salyc. num. 26. q. 12. in d. Auth.& qui iurat, aſſe- rentes immiſſum contra offerentem ſatiſdatio nem& expenſas, ac recuperarevolentem, non poſſe dicere, ſe velle retinere ad hypothecam, & aſsignant rationem, quia non fuit immiſſus eo iure,& poſſeſsionis cauſam ſibi mutare ne- quit,& arbitror Neguſ.illa inſeruiſſe in ſuo tra- ctatu, quia in cauſa vel ſua, vel amici ita conſu- luerat,& cum haberet contrarium conſultorẽ Carolum Ruyn. fuit habitus recurſus ad Dec. vt Dec.tueretur opinionem Neguſ. vt patet in conſi. Dec. 449. qui tamen in eo conſilio facit potiſsimùm fundamentum in eo, quòd cauſa erat talis, in qua vigore ſtatutorum proceden- dum erat ſola facti veritate inſpecta,& conſ. Ru yn. quod fecit in eadem cauſa eſt li.5. conſi. 102. vbi. uum. 10. inquit, tenutam nullam non poſ- ſe confirmari ad hoc, vt quis excludatur à poſ- ſeſſorio recuperandæ. ꝗ Sed quicquid ſit, rationes quibus mouetur Neguſ. adrem non faciunt,& primò glofl.& Bal.in l. fundus qui Lucij Titij de reſcind. vend. loquuntur in terminis longè diuerſis à caſu no- ſtro, nempe vbi debitum erat liquidum per cõ- munem conſenſum,& confeſsionem debi- toris, vt inquit Bald. ibi in 3. not. Nam Lucius Titius offerebat ſe paratum ſoluere, vt dicitur in text.& ad hoc conuenit, quod ſcripſit Bartol. in l. is cuius. ſi ſer. vend.& Aret. in I. 3.§. fin. de ac- quir. poſſ. ſi Reus compareat infra annum in a- ctione reali vel perſonali ante ſecundum decre- tum,& confiteatur debitum, non eſſe reuocan- dam tenutam niſi ſoluat,& quod dixit Bald. in Lfin. nu.3. verſic. ſed contra eſt. C. de non num. in caſu d. l. fin. reſtitutionem ante omnia non fieri, quia Reus fatebatur debitum, alids ante omnia eſſet reſtituendus,& cùm in dicta. l. fun- dus. quia venditio reſcinderetur, non ſolùm ob defectus ſolennitatis, ſed etiam quia Lucius Ti- tius erat paratus ſoluere, ideò quouſque ſolue- rit,& ſic adimpleuerit potiſsimam cauſam re- ſcindendi venditionem, fundus illi reſtitui non debet. Minùs ad rem facit quod ſec. adducit Ne guſ.5. text. in l. ſi non ſortem. 9. ſi centum de cond. indeb.& quod ſcripſit Caſtre. in l. peten- ti in fin. de pigno. actio. Etenim loquuntur in caſu, quo res debitoris peruenit ad creditorem de voluntate& facto debitoris tradentis ani- mo extinguendi debitum,& transferendi rem in creditorem,& ita tradit Bart.& alij in d.§. ſi centum,& clariùs Bart. in l. ſi non inducta. C. in quibus cau. pigno. taci. contr. Et quamuis fa- 30 Ctum † iudieis cenſeatur factum partis, id tamẽ procedit, quando iudex rectè& ritè proceſsit Bart. inl. meminerint. C. vn. vi. Iaſ. d. l. iuſtè. nu. 20. Fertiò non obſtat, quò ad rem noſtram ꝙ ex Specu. ſcripſit Bar. in l.3.§. fin. de acquir. poſſ. primò, quia Caſt. ibi dicit alios reprobare. Spec- & ipſe illud reſtringere videtur, quando per e- uidentiam facti, vel per confeſsionem aduer- ſarij conſtat de iure immiſsi, licet deinde in fin. Caſtren. videatur ſequi Specul.& de dicto Spe.& Bar. dubitat Ro. ibi,& cõôtra Bar. pugnat deci- Petri Ant. Anguſ. in mat. poſſeſ. conſ. deciſio. Bal. nu. 26. Saly. nu. 26. in d. Auth.& qui iurat quam ſuperiùs retulimus,& ratiões quas ibi recenſent Bald.& Salyc. militant etiam eo caſu, quo incontinenti offeratu r probatio hy- pothecæ,& ſi vera eſſet ſenrentia specul.& Bar. cluſoria redderetur diſpofitio d. l. ſi quis em- ptionis.§.penult.& c. quoniam frequenter.§. 8in alijs, vt lite non conteſtata,& vana eſſet deciſio Salyc. in d. Auth.& qui iurat. num. 22. ſuperiùs relata, ſemper enim poſſet immiſſus dicere, ſe velle rexinere iure hypothecæ,& offerre proba- tiones,& nullo caſu immiſsio reuocari poſſet. Secundò, quia licet Alexan. in d.. fin ſequatur Specul.& Bartol. ſententiam, mouetur tamen ea ſola ratione, quia poſſeſsio peruenit ad im- miſſum ex iuſta cauſa, ſcilicet contumacia ad- uerſarij,& quia ille qui repetit, cecidit à poſſeſ- ſione culpa ſua, ſcilicet propter contumaciam. Verùm in præſenti caſu præter cæteras nullita- tes, præſuppoſita inualiditate citationis per- emptoriæ contra minores indefenſos. l. contra pupillum de re iud.& ſenten. l acta.. fin. eo. tit. non poteſt dici Rangonos cecidiſſedà poſſeſsio- ne culpa fua, nec poſſeſionem perueniſſe ad hæredes Babillani ex iuſta cauſa. Tertiò, quia loquitur Bar. quando quis immiſſus eſt legiti- mè,& Iuris ordine ſeruato. Ad quartum quod adducit Neguſ. de ſpoliato auctoritate iudicis, reſponſio apparet ex fuperiùs adductis. Neque Doctrina quam ipſe excogitauit ad edocendũ, quando Iudex dicatur iudicialiter procedere, ratione vel auctoritate probatur, imò Inter- 31 pretes paſsim dicunt iudicem f non procede- re iudicialiter, ſed vt priuatum, quando proce- dit ſine cauſæ cognitione. Fely. c. Eccleſia ſanctæ Mariæ. num. 30. de conſt. vel quando procedit non ritéè, id eſt, iuris ordine non ſeruato. Abb. c. cum cauſa. num. 4. Dec.in 4. no. de offic. dele- ga. Felyn. in c. dilectus el primo, circa princ. in prima Fall. de reſcrip. Neque tradita per Bar. in 1. meminerint. C. vnde vi. nume. 8 tuentur ſen- tentiam Neguſantij. Bart. enim cùm loquitur de ingrediente poſſeſsionem vigore ſententiæ inualidæ, non diſtinguit, ſed indiſtinctè vult in- gredientem incidere pœnas illius conſtiturio- nis, vbi verò facit differentiam, an quis ingre- diatur propria auctoritate ex iudicis permiſ- ſione, an verò aſſociatus à nuncio, loquitur in iudice exequente, non autem in eo qui iudi- cauit, ſicq́; præſupponit præceſsiſſe ſententiam & rem iudicatã validam, ſed ſi exequutor exe- quatur minus ritè, conſtituit differentiam, an quis aſſocietur à nuncio an non. Cùm verò ſen- tentia iudicis, cuius vigore fit exequutio, eſt nulla, vt in caſu noſtro, locum ſibi non vendicat diſtinctio Bart. Ad hæc licet Bart. vellet aſſocia- tum à nuncio miſſo, à iudice non incidere pœ- nas illius conſtitutionis, non tamen vult, quòd non teneatur recedere à poſſeſsione, quam in- iuſtè vel minùs ritè occupauit. Neq; vult quòd Iudex dicatur iudicialiter procedere, quando concedit nuncium minus ritè,& iuris ordine non ſeruato, imò& hoc caſu videtur iudicem procedere extraiudicialiter, vt probant aucto- ritates Doct. præallegatæ. Vltimò non obſtant quæ dixere Ang.& Alex. in l. ſi finita in princ. de dam. infect. tenutam minus ordinatè datam, ſi petatur reuocari, poſſe peti, vt de nouo de- tur, vel vt confirmeturprima. Nam reſponde- tur Ange ſententiam aliorum auctoritatibus & rationibus facilè diuelli poſſe. Nam Rom. ibi reprobat Angelum,& cautius eſſe ei, qui habuit tenutam nullam, non litigare ſuper nullitate inquit Imo. ibi, ſed petere tenutam de nouo,& Rom. conſi. 15 8. poſt relatas pro contraria par- te rationes, quib. mouetur Alex. in d. l. ſi finita, 32 Reſpondit immiſsionem † in poſſeſsionem fa- ctam per ludicem,& nullam, eſſe ante omnia reuocandam, idq́; comprobat quinque opti- mis fundamentis. Idem etiam reſpondit Pet. de Anchar. conſi. 192.& Baldus in l. primacirca princ. C.de Carb. edict. dixit tenutam inordina tè conceſſam infirmandam non confirman- dam,& in J. fin. in 7.opp. num. 22. C. de edtindi- ui Adria. toll.tenutam nulliter datam non oh- ſtantibus quibuſcunque exceptionibu reube candam,& Soc. in d.¹. iuſtè. num. 3. inquit poſ- ſeſsionem minus ritè velnon ſolenniter con- ceſſam, non poſſe confirmari ſpoliato inſtante, quòd poſſeſsio ſibi reſtituatur,& Barr. in. 3.§. ſi ſub ea de bo. poſ. cont.tab. voluit immiſsionẽ poſſe eonfirmari ex alia cauſa, ſi prima fuit vti- lis, ſecuùs ſiinutilis, ex qua Bar. deciſione oſten ditur, cùm prima immiſsio fuerit inutilis, non etiam poſſe ex cauſa hypothecæ confirmari,& ſententiam Ang. non eſſe abſque dubio inquit Dec.inl. fin. num. 35. C. de edict. diui Adr. toll. & contra illam ipſe arguit,& contra Ang. dicit tenere Rom.& latiũs Io. Baptiſtam de S. Seuer. in tract. ſuo de debitore fug. in 14. q. principali. Prætereà Ang. ſententia non videtur poſſe ſta- re, nam omnes conſentiunt, quòd vbitenuta petitur reuocari tanquam nulla,& ab aduerſa- rio petitur confirmari vel de nouo concedi, iu- dex debeat iudicare ſuper nullitate,& conde- mnare eum, qui defendit tenutam in expenſis, licet tenutam de nouo dandam iudicaturus ſit. In quo apertè mihi ſentire videntur, quòd te- nuta nulla non debeat confirmari, etenim de- claratio nullitatis& condemnatio expenſa- rum confirmationi repugnant. Quo ſtante li- cet pars aduerſa adduceret tale quid, propter quod videatur tenutam de nouo dandam, hu- iuſmodi tamen exceptio non debet admitti contra agentem ad recuperandam poſſeſsio- nem, contra quem non obſtat exceptio domi- nij, nec exceptio dolo facis, qui petis quod re- ſtiturus es. Ideoq́ue Peruſini reprobarunt pra- cticam Iacob. Butr. quæ eſt eadem cum pract. 33 Angel ea ratione, quia quod † nullum& inua- lidum eſt, confirmari non poteſt. l. obligari. 9. tutor de auct. tu.c. I. de confirm. vt. Et licet Sa- lyc. in d.l. fin. num. 2. C. de edict. Di. Adr. cone- tur defendere Butr. tamen eius dicta nihil va- lent. Nam dum primò dicit Iacob Butr. non ſenſiſſe de confirmanda prima inutili, ſed de ſe- 4 cunda⸗, 1 84 — ler d 1a on, unque excepti n. ¹. multe. num Kam null ate relnon q r. vonkrmariſi or Armariſpd.2 1 reltituatur, d 2 winl cont tad. wold 15 dißu Lallacauſa, ſi N fuhn er qua Bar. d t dheola mmilsiofuen M iihm A bypothecz tunt on eſſe abſqu Mioumn 3 5.C deedich äbthul earguit,& cqt eungdi us lo Baptiſt a& 5 es tore fug in tincil eentianon vit poltt onſentiunt, q& bitem aquam nulla-afet dariveldeno dfceds e ſuper nullſ Konh cendit tenut ienei SuodandamAaus. ſentire vidte wqudde dcat confitn n tenn & condem t„ ecpet irepugnant— ſtant duceret tal cepom atam de not. ddan, Ket aur e poe d recuperaſ 4 u 490, uod olofacis, qi ,2 u e Peruſini n—n 1 qur eſt e⸗ qunl quodt blig 0 Teeees ec Adk“ 5 2 1 4 1P „C. de. 1nis tamen 3„Bor * di s. de zrim d lle rorr. 9b 4 eunda, quam de nouo petit dari,& cùm̃ data fuerit confirmari, hoe coneludit; quòd prima inutilis nullo miodo ſit confirmanda præter id quod Ang in d. I. ſi finita. expreſsè loquitut de confirmatione primæ inualidæ,& ipſe Butriſen ſit de confirmatione primæ, vt apparet ex ver⸗- 8* 2 4 4) Conſilium IIII. 709 ſtis in cauſa propria. l. omnibus. C. de teſtibus:. Cumq; ex huiuſmodi remiſsionè operarij ſen- tiant commodum euitationis pœnæ; cauſa di- citur edrum propria. l..§. in propria, quandò app:ſit, tum quia ipſi ſunt ſocij criminis, ſcilicet 2 ſpreti præcepti, à iudice facti,& ſocius f delicti bis Alex:eum referentis in d l.ſi finita. nu. 8) 8e- cundum autem quod dixit Salyc.ad defenden- dum Butrig. nihil facit ad rem, quòd ſi prima tenuta inualida non debet confirmari, ſequitur neceſſariò quòd contra eum, qui petit tenutam reuocari,&ſe integrari ad poſſeſsionem rei ſuę, non admittatur nec audiri poſsit, volens cumu lare petitionem nouæ tenutæ. Nam contra eũ qui agit poſſeſſorio recuperandæ poſſeſsionis, non auditur quisque volens cumulare petito- rium vel poſſeſſorium adipiſcendæ vel retinen- dæpolſſe sionis. Bar.inl. naturaliter.§. nihil com 34 mune nu. 27.vbi dixit, ſi poſſeſſorium † recupe- randæ ſit intentatum, non poſſe ab aduerſario cum aripetitoriũ. Bal. in! incerti in tr. q. ii. 17. vol iit agentem poſſeſſorio recuperandæ non pe erecz nueniri poſſeſſorio retinenidæ vel a- dipiſcendæ, comprobat laſ. d.§.nnihil commune nu. 152.& iure deciſum eſt, conuentum poſſeſſo rio recuperandæ, non eſſe audiendum aduer- ſus petentem reſtitutionem, niſi ſuper alia ſpo- liatione. c. fin. de ord. cognit. vbi Doct. Spec.in titu.de petit.& poſſeſſ.& ſpolia. in princ.num. primo. CASVS IIfI. Cum adificaretur ſuper loco Eccleſiæ, fuit ad inſtantiam Prælati per iudicem nunciatum nouum opus operarijs,& illi cuius mandato opus fiebat. Petir prælatus demoliri opus fa- ctum ſpreta nunciatione, opponitur nunciati- onem remiſſam fuiſſe à procuratore prælati. Remiſsio probatur duntaxat per operarios, quibus fuit nouum opus nunciatum. Quæritur an huiuſmodiremiſsio probetur per operari- Os,& vbi probetur, an ob eam tueri ſe poſsit is qui ædificauit. Qui propter dictam remiſsio- niem, quiddam procuratori dediſſe ſiue remi- ſiſſe prætendit. S V M M A RITEV M. t Operarij quibus fait denunciatum nouum opus nõ ſunt idonei teſtes in ila re. ⁊ Socius delitti non eſtidoneus teſtis pro ſocio. 3 Legatarius quare ſitidoneut teſtis proteſtamento. 4 Procurator vt remiſſionem facere potuerit duo raeuuanseseheo“o,,,,aa 5 Procurator generalis, ciuitatis, reip.& ecel. juid poſſit. berarij, † quibus factum fuerat pœnale præceptum, ne adifica- teſtes ad probandum temiſsionẽ. rTuaͤm quia nemo eſt idoneus te- Prent, nullo iure videntur idonei non eſt idoneus teſtis pro ſocio. l. quoniam: C. de teſtib. etiam in cauſa ciuili, quando ſperant lucrumvel timeant daiinum ex huiuſmodi ſo⸗ cietate, iaſ. ibi nu. 4. Nec quicquam facere vide- 3 tur quõòd legatarius † ſit idoneus teſtis prõ te- ſtamento, Nam ſi verum̃ eſt, quod Bar.tradit nu. 4in fin.& nu. 5. in l. dictantibus. C. de teſta: Illud permiſſum fuit ptopter magtium nume- rum teſtium, qui requiritur in teſtamento,& ideò ſi eſſet teſtamentum quod probaretur ſo⸗ lùm per duos teſtes, putauit Bar. legatarios in teſtes non eſſet recipiendos. Item legatarius poteſt eſſet teſtis, quando adeſt ſcriptura teſta⸗ menti, ſecùs ſi ſeriptura deeſſet, Abb. in c.inſu⸗ per. nu. 9. verſic. breuiter de teſtib.& legatarius admittitur in teſtem, quia eius perſona fuit ap⸗ probata à teſtatore, qui rogauit illum in teſtẽ, Bal. in J. ſi municeps quod cuiuſque vniuerſ& à legatorio ad teſtes iudiciarios non licet argu- ere. Bal. in l. ömnibus. nu. 1. C. de teſtib. vbi eti- am vult teſtem iudiciarium de cuius comimo- do in conſequentiam agituũr, non eſſe idoneumm teſtem, ſed& præſuppoſito, ſine veri præiudi- cio, teſtes prôbare remiſsionem tamen vt prô- 4 curator fremibionem facere potuerit duo re- quiruntur. Primum quòd procurator fuerit ſpe cialiter conſtitutus ad nunciandum. secundũ quòd remiſsio fiat accepta ſatisdatione de de- mõliendo. Bar. in l.cum p̃rocurator in prin. nu. tex. inquit, qui habet mandatum ad nuncian- dum, intelligitur etiam habere mandatum ad remittendum accepta ſatisdatione,& idem Ca ſtren. nu. 2. ver. in ea ibi,& videtur, vult procura tõrem ad nunciandum ita demùm poſſe remit tere quando accepit ſatisdationem de demoli- en. Accedat, quòd procurator ad nunciandum videtur poſſe remiſsionem facere ſolùm quan- do ipſe nunciauit, quaſi ius ex nunciatione ſibi quæſitum fuerit. Caſtr. in d. l.cum procurator nu. j. verſic. in gloſſ. quæ incipit Alids&c. de quo videtur tex.in d.l.cũ procurator..fin.vbi Caſtr. dicit tex. in prin illius. I. volentem procurato- tem poſſe facere remiſsionem, procedere, quã- do procurator ipſe nunciauit, Tex. verò in d. S. fin. quando dominus nunciauit,& ideò procu- ratôrem facientem remiſsionem, tenericaue- re de rato,& idem Caſtren in l.de pupillo.. qui procuratoriò nu. 3. inquit procuratorem, qui remittit vel proſequitur nunciationem factam per dominum, teneri cauere de rato: ſecùs ſi ipſe nunciauit,& in nunciatione de mandato 5 docuit Tandem ſi procurator fgeneralis ciui- tatis non poteſt concedere licentiam ædifiean- di in loco ciuitatis.l. prohibere.§. planè, quod vi aut clam, neq; in mandato generali Reipubli eæ comprehenditur facultas alienandi-⸗Bar, ibi, 1 multò DPetri ebn. eAng. in mMat. poſſeſſ. conſ. multò minus in mandato generali Eccleſiæ ſeu prælati debet comprehendi facultas alienandi bona Eccleſiæ, neq; generalis procurator Ec- cleſiæ, vel prælati debet poſſe concedere licen- tiam ædificandi in loco Eccleſiæ. V A M A RIIV M. 1 7. eſtificans ſuper 2 quod ad eum Pertineét 4 idoneus teſtis. 2 Remiſſio voluntaria non poteſt fieri à procur ato- re,& quæ ſit Vsluntaria remiſſio. 3 Procurator non poteſt abſque ſpeciali mandato remitteré ius domini. 4 Procurator ad aunciandum Juomodo poſſit face- Ve remiſſionem,& num. G. 5 IZamandato ad lites vel adagendum non venit fa- cultas recipiendi ſölutionem& liberandid ebu- Ioyne5. J Remiſſio ſemper dicitur gratuita, vbi non est ac- copta ſatiſdlatio. CASVS V⸗ oze Eque obſtant duo, quæ ludex op- ponere videtur. Primum non agi Kin præſenti iudicio de aliquo o- Tcom modo, Secundum, huiusmo di remiſsionem tanquam factam aliquo acce- pto vel retento,& ſic non gratuitam, potuiſſe fierià procuratore, etiam non accepra ſatisda- 7 tione de demoliendo. Nam quò adprimum cumerſtatutis operarij, qui ædificant contra prohibitionem ſibi factam, incurrant pœna m: Item cùm factum fuerit operarijs præceptum ne ædificarent ſub pœna excommunicationis, negari non poteſt, quin exſententia, qua decla- raretur remiſsionem nunciationis factam fuiſ- ſe, operarij immediatè ſentiant commodum e- uitationis pœnæ ſtatutariæ,& pœnæ commina uà iudice,& ſic teſtimonium eorum ſit repel- lendum. Pelin. in c. inſuper. nu. 17. de teſti. Irem negari non poteſt, quin ‚vbi remiſsio facta non ſit, non reſultet opprobrium excommunicati- onis& aliarum pœnarum operarijs, quaſi con- traordines,& præcepta iudicis ædificarint, propter quod ipſi non ſunt idonei teſtes. Alex. — 2 conſil. 8 6. nu. 16. lib. 2. hinc Dec. conſil. 25 6. nu. 7. reſpondit adminiſtratorem non eſſe idone- um teſtem in actu, in quo agitur de reprehen- ſione vitanda, Item negari non poteſt, quino- perarij deponentes factam fuiſſe remiſsionem, dicantur agere de ſe exonerando, quo caſu non ſunt idoneiteſtes, vt poſt alios quos recenſet, tradit Alex. conſil. 59. nu. 8. lib. 6. Nec obſtat, quòd in præſenti iudicio non agatur de pœna infligenda operarijs, Etenim neq; in caſu quo reſpondit Alex. d. conſil. 159, agebatur de puni- endo Antonium illum, cuius teſtimonium nõ eſſe idoneum contendit Alex. quaſi fuerit ſo- cius criminis,& tractet deſe exonerando,& in fortioribus terminis Bar, in l. deferre nu. z. ver. exemplum: ego volo probare&c. Gemin in c. perariorum commodo vel in- Romana. infin. de teſtib. in 6 ſcripſerunt, ſi ego dico te mihi teneri ad centum.& id probo per Titium, qui dicit ſetibi portaſſe centum, quos ſibi dedi mandato tuo, Titium quaſ teſtifice- 1 tur ſuper Teo quod ad eum pertinet, non eſſe idoneum teſtem,& tamen loquitur Bar.& Ge- min. in caſu, quo non agebatur contra Titium, ſed contra te& Bal. in l. dictantib. nu. 3. C. de te- ſlam. dixit, ad probandum quem eſſevſurarium non eſſe idoneum teſtem Titium, qui dicat e- um ſibi mutuaſſe ſub vſuris, quia habet com- modũ ex huiusmodi probatiõe cùm poſsit de- inde repetere vſuras,& tamen in q. Bal. nullum 2 pendere præſupponitur iudicium cum † Titio, aut agi de vſuris Titio reſtituendis. Quo ad ſe- cundum, ad demonſtrandum remiſsionẽ nun- ciationis abſque ſatiſdatione non poſſe fierià procuratore, etiam quod aliquid acciperet vel retineret pro remiſsione, plura ſe offerunt. Pri- mò Caſt. in d. l. cum procurator nu. I. ver. ſecun dum aliam leſt. indiſtincts vult, remiſsiont vo- luntariam non poſſe fieri à procuratore, ſed re- miſsto, nulla accepta ſatisdatione, ſemper dici- tur voluntaria, licet aliquid pro ea acciperetur: Domiaus enim aut procurator ad illam arctari non poteſt,& Caſtren. ibidem arguit ab ordina ria poteſtate procuratoris ad poteſtatem faci- 97 0* a*. 3 4 3 endi remiſsionem. ſed procurator non poteſt abſque ſpeciali mandato remittere ius domini, etiam aliquo accepto, neq; tranſigere. l. manda to generaſi. de. procur. Abh. in c. petitio nu. i. de procu. quæ tamen tranſactio non fit niſi aliquo dato vebretento. Item Caſtr. in d. l. nu. 2. verſic. in ea ibi vult, procuratorem ad nunciandum poſſe facere remiſsionem recepta ſatisdatione, quia dominus ipſe ſi nunciaſſet, neceſſe habe- ret remittere oblata ſatisdatione. l prætor.§. de inde eo. tit.& ideò mandando vt nunciet, cen- ſetur etiam mandare vt remittat accepta ſatiſ datione. Glo. quoq; 2. in d. l. cum procur.& Bar. 4 nu. l. verſi. ter. lect. dicunt, procuratorem ad nunciandum poſſe facere remiſsionem acce- pta ſatisdarione, quia id pendet ex primo man- dato ad nunciandum,& laſ:nu 4 inquit, procu- ratorem ad nunciandum poſſe facere remiſsi- onem accepta ſatisdatione, quia id venit in ne- ceſſariam conſequentiam, Verùm licet remiſ- ſio, quæ fit accepta ſatisdatione, ve niat in neceſ ſariam conſequentiam mandati ad nunciandũ, vel pendeat ab eo. l. de pupillo.. ſi is cui. l. præ- tor ait.§. deinde de ope. no. nunc. nullo ramen iure dici poteſt, remiſsionem quæ fit abſq; ſa- tisdatione, aliquo accepto vel retento, venire in neceſſariam conſequẽriam mandati ad nun- ciandum, nam nec mandato ad petendum, cõ- prehenditur facultas tranſigendi, quod fieri non poteſt, niſi aliquo accepto vel retento. Et in mandato adlites, † velad agendum non ve- nit kacultas recipiendi ſolutionem,& liberan- di debitores. I. hoc iure de ſolutio. neque remit tendi exceptiones ſaltem peremptorias, Bar- tolus in liſi quis delegauerit. de nouat. Bar- tolus quoque in dictal. cum procuraor. nu- mero 2procurator. ſetierid proci erlaproc a eſahh 4 4 arinn 1 da ſatisdation 2 dern taliquid pro ⁵ lderer tprocurator math en. idideman ia dora ratoris ad po t sem a ed procura oapet dato remittſ sdomm do,neq́; tranſ&.ν ο dur. Abb. in c eio uuns ranſactio nd A iſin im Caſtr. in Iurukt uratorem a pa cinin onemreceg M sdaian inunciaſſet x:ſſe ha aſätisdatiot M⁵ autſ mandando ſ em dcietc cnt remitt! tepult 2. in d.licun cur Ah- licunt, f pr— torem! b lacere tem= bem u- aidpendet= 1mom m,Kla(nu tr uitglae adum poſſt a te rent atione, qu ⁵⁴ enltle atiam, Vq icetle⸗ atisdation f de pupillo — ope. no. n Oeulatorſ.a ʃ 8 3* altunche vult, rionén Sütind Illo üt dg S Laler Mä. mero primo. verſiculo& hæc ſatiſdatio inquit, 6 remiſsionem † accepta ſatisdatione poſſe fieri à procuratore, quia huiuſmodi remiſsio ſucce- dit loco remiſsionis, quæ fit à lege, de qua in di- cta l.de pupillo. 5.ſi is cui.Sed hæc ratio non po- teſt vendicare ſibi locum in remiſsione, quæ fit abſque ſatiſdatione, etiam aliquo dato; vel re- tento cùm lex ob aliud, quod detur, quàm ob ſatiſdationem, remiſsionem nunquam faciat: & Iaſon in dicta.l. cum procurat. 9. fin. inquit, aut procurator vult facere gratuitam remiſsio- nem,& non poteſt: aut facere vult remiſsionem mediante ſatisdatione,& poteſt, ſi habeat man datum ad nunciandum,& ſic videtur Iaſon conſiderare tanquam oppoſita, remiſsionem gratuitam,& remiſsionem accepta fideiuſsio- 7 ne,& velle quòdremiſsio ſemper dicatur gra tuita, vbi non eſt accepta ſatisdatio. Et ſi vera eſſet opinio d. Iudicis, quòd remiſsionem abſ- que ſatiſdatione poſsit facere procurator ali- quo accepto, vel retento, ſequeretur, quòd eti- am procurator accepto vno aureo poſſet re- mittere, videtur abſurdum& contra omnia iu- ra. Et prædicta eò magis procedere debent in procuratore Prælati, qui nullo modo poteſt concedere licentiam ædificandi in loco eccle- ſiæ, vt aliàs diximus. CAsVS VI. Antonius habet prædium contiguum viæ publicæ, in quod recipit ex via publica opere manu facto aquas pluuiales,& aliter decurren- tes, cauſa percipiendi maiores reditus ex eo. A- quæ ex illius prædio exinde fluentes prædio vi- cini nocent, petit vicinus, vt Antonius auertat: aquas ex ſuo prædio defluentes, ne agro vicini noceant. Reſpondet Antonius, ſi aquæ ex præ- dio ſuo defluentes vicino nocent, debere eum prouidere, quòminùs noceant. Quæritur quid iuris. S V M M A RTIV M. 1Aqua ſi naturaliter decurrit ex via publica in fun aum aliculus,& inde noceat vicino, non potest vicinus contraillum agere. 2 Aqua au ſi opere,& arte ita recipiatur ex viapub lica, vt noceat vicino, ipſé vicinus contra illum qui recipit, agere poſſit. 3 Inaférior locus ſuperiori per quæ ſeruiat. 4 Prodeſſé vnusquiſque ſibi non prohibetur, dum ta⸗ men alij non noceat. K W via publica in fundum Antonij,& exfundo Antonij in fundum vi- 5 cini abſque vllo opere manu facto AAntonij, contra Antonium agi non potett. l..§. I.&§.idem aiunt,&§. in ſum- made aqua pluu.arcen. ſemper enim ea eſt ſer- uitus inferiorum prædiorum, vt natura proflu- entem aquam excipiant, d. l. 1.§.ſed& ſi vicinus, &§. fin. Cæterùm ſi Antonius aquas pluuiales, ESre laqua † naturaliter decurrit ex Conſtlium VI X alias per viam publicam decurrentes recipit 2 in proprium fundum opere f manu facto,&ar- te ſua, res videtur anceps& dubia propter di- uerſos tex. qui diuerſa velle videntur. Et primò contra Antonium nullo modo agi poſſe vide- tur, cùm aquas in fundum ſuum recipiat, cauſa reddendi fundum pinguiorem,& maiores fru- ctus percipiendi. l.2. 9. de eo. õ. Labeo. g. idem Sa- binus,&§. in ſum ma. de aq, pluu. arc.vbi dicitur ob ea quæ fiunt cauſa percipiendorum fructu- um agi non poſſe, vt aqua arceatur, ſed ita de- mum agi poſſe, ſi non colendi agri cauſa quid fiat quod vicino obſit:idem videtur probari in d. l.1. 7.denique,& in l.fluminum.§. fin. cum leg. ſequ.de dam. inf. vbi, ſi ego fodiens in fundo meo vicini fontem auerterim, nullo modo agi poteſt contra me, nec quidem de dolo, ſinon animo nocendi id feci, ſed meliorem fundum meum faciendi, ex quo videtur, quòd nec econ tra ſi recipio,& retineo aquã in fundo meo non animo nocendi vicino, ſed meliorem fundum meum faciendi,& aqua exinde fluens noceat vicino, contra me, ne quidem de dolo agi poſ- ſit. Et pro hac ſententia videtur caſus in I. apud Trebat. 5. ſed ſi vicinus eo. tit. vbi quis habebar hortum, quem ſolebat certo anni tempore ir- rigare, fecit illic pratum,& aſsidua irrigatione cœpit nocere vicino, cenſuit Offilius, vtcom- probauit Vlp. eum neq; damni infecti, neq; a- quæ pluuiæ arcendæ actione teneri. Ego tamen in contrariã ſententiam faciliùs inclinor, Anto nium. ſ.teneri ad arcen dum aquas, quò minùs fundo vicini obſint, ſi abſq; receptione,& retẽ- tione aquarum in fundo ſuo illũ colere poteſt, ad quod inprimis mouet me tex. in I. 2. de aq. plu. arc.vbi dicitur † tria eſſe in ſumma per quæ inferior locus ſuperiori ſeruit, legem, id eſt pa- ctũ, ſeu conuentionẽ, naturã;& loci vetuſtatẽ, id eſt præſcriptionem, ſed in propoſita ſpecie vi cinus non tenetur recipere aquas ex fundo An- tonij defluentes, neq; ex conuentione aliqua, neq; ex natura loci, cùm aquæ naturaliter non ita fluunt, ſed opere Antonij, neq; ex præſcripti one cùm in facto non præſupponatur Antoni- um præſcripſiſſe hanc ſeruitutem: idem probat tex. in d. l.1.§. item ſciendum. vbi dicitur inferi- ori aduerſus ſuperiorem competere actionem illam, ne aliter aquam mittat, quam folet natu- ra fluere, ſed Antonius facit aliter aquam in fun dum vicini defluere, quàm natura flueret. Ad hæc videtur caſus, in d. l..§. idem aiunt aquã. vbi dicitur aquam pluuiam in ſuo retinere, vel ſu- perfluentem ex vicini fundo in ſuum deriua- re omnibus ius eſſe, dummodò opus in alieno non faciat,& aſsignat rationem, prodeſſe enim 4 † vnuſquiſque ſibi non prohibetur, dum tamen alij non noceat. Hoc clariùs probatur ex tex. in dicta l..§.ſed& ſi quis arare vbi dicitur, quòd ſi quis arare,& ſerere poſsit etiam ſine ſulcis a- quarijs, ſi quid ex his faciat,& vicino obſit, te- neri, licet agri colendi cauſa id faciat, per quem tex. neceſſariò concluditur, ſi Antonius poteſt aliter colere fundum, teneri, ſi aqua quam in ſuo fundo retinet in vicini fundo defluendo I 2 illi petri eAut. Ang. in mat. poſſeſ. conſ. alli nocet,& per hunc tex. tollitur primum fun damentum pro contraria opinione factum, ob ea.ſ.quæ fiunt cauſa percipiendorũ fructuũ, & agri colendi, agi non poſſe vt aqua arceatur, dictal. i.§. de eo, cum alijs ſuperiùs allegatis. Id enim limitatur per dictũ g. fed& ſi quis. vt pro- cedat quando fundus aliter coli non poteſt,& ita illa iura ſummant Bart.& Caſtrenl. in d. 5. de eo. Pro quo facit quod legitur in dicta l. 1.§. d& foſſas, ſcilicet ſic debere quem meliorem agrum ſuum facere, ne vicini detertorem fa- ciat, confirmatur ex tex. in dicta 1..§. ſed& a- pud. vbi nonlicet plantare ſalices, vel alias ar- bores, ſi ob eas aqua reſtagnans noceat vicino. &exeo, quòdin eadem J.§. ſed ſi vicinus. in fin traditur, ſi ob opus à vicino ſublatum aqua vehementiùs profluat in fundum vicini, aquæ pluuiæ arcendæ contra cum agi pofſſe,& pro eadem opinione valdè vrget tex. in l.2.§. hin. de. aq. plu. arcen, vbi dicitur ſi fundus tuus ſeruiat vicino,& ideò aquam recipiat, ceſſare aquæ pluuiæ arcendæ actionem, ſitamen non vltra modum noceat: Et ſic vult text. quòd licet fundus debeat ſeruitutem aquæ recipiendæ vicino, ſitamen aqua ſupra modum noceat, agi poſſe, vt aqua arceatur. Prætereà ſi ille qui aquam, quam in fundum ſuum naturali- ter recipere tenebatur, opere manufacto ex- cludit,& ob id aqua vicino obſit, tenetur afti- one aquæ pluuiæ arc. 1.l. 7. Neratius de aq. pfa. arc. vbi Bartolus. Cæpol. de ſeruit. ruſt. præd. in titu. de ſerui. aquæductus, numero 75. Ergo & ille, qui opere manufacto recipit,& retinet aquam in fundo ſuo aliter, quàm naturaliter deflueret,& nocet vicino, teneri debet actio- ne aquæ pluuiæ arcendæ. Et pro hac ſenten- tia in terminis decidere videtur Cæpol. in d. tit. de ſeruit. aquæduct. numero 77. in prima fall. vbi id, quod legimus fundum inferiorem teneri recipere aquam peruenientem ex fun- do ſuperiori. d. l. 1.§. ſed&ſi vicinus,&§. deni- que. limitat, niſi opere manufacto per ſuperi- orem aqua deriuetur in fundum inferiorem, quæ ita non flueret ſi opus factum non eſſet:& faciunt, quæ tradit idem Cæpol. in d. tirul. nu- mero 83. Nec me mouent, quæ contrarium ſuadere videntur. Et ad primum ob ea, ſcili- cet quæ fructuum pereipiendorum cauſa fi- unt, agi non poſſe, vt aqua arceatur, ſuperiùs fuit reſponſum. Ad ſecundum, ſiego fodiens in fundo meo, vicini fontem auerterim, nullo modo agi poſſe contra me, nec quidem de do- 10, dict. l..§. denique. l. fuminum.§. final. de dam. infect. Reſpondetur, quòd in dictis legi- bus nihil fit, nec quicquam immittitur in alie- no, ſed in propoſita ſpecie aqua dicitur immit- ti in fundum alienum, cùm naturaliter in illum non defluat. In ſuo enim hactenus licet face- re, quatenus in alienum nihil immittatur. l. ſi- cuti.. Ariſto. ſi ſeru. vend.& ita ad aliud propo- ſitum inquiunt Gloſ.& Bartolus. in dicta l. flu- minum.. fin.& Gloſ.in dict.§. Ariſto.& ſieut in dict.§. Ariſto. ex ſuperiore ædificio non licet immittere aquam, vel quid alind in inferiora- ſi nulla eſt conſtituta ſeruitus, Ita nec è fundo ſuperiori debet licere immittere aquam in in- feriorem, ſi nulla eſt conſtituta ſeruitus, nec aqua ita naturaliter defluit, nec temporis vetu- ſtas id ſuadet. dicta l. 2. de aqua plunia arcenda. Adtextum inl. apud Trebarium§. fi vicinus de aqua pluuia arcenda, vbi videtur caſus pro An- tonio: Reſpondetur iccircò in eo textu vi- cinum, qui aſsidua irrigatione obeſt vicino, non teneri vlla actione, quia debebatur ſibi ſeruitus, nam ſi nulla ſeruitus ſibi fuiſſet debi- ta, agicontra eum potuiſſet, glo.& Angel. ibi. CASVS VII. Exallegationibus ſeries facti,& qualitas probationum facilè dignoſcipoteſt. S̃ V 4 AA RTIVY A4. 1 Poſſeſſorio retinendaæ poſſeſſionis quandvquis dica- rur agere. 2 Poſſéſſorium retinenda poſſeſſionis rei corporalis non pot eſi ſuper eadem re cum petitorio cumu- lari. 3 Poſſeſſio continua dicitur probata probatis extre- mitatibus. b 4 Poſſeſſio Act oris,& ſucceſſoris continuara praſu- mitur. 5 Iindicio poſſeſſörio quis debeat abtinere. 6 Veriſimiliora qua dicantur. 7 Titulus proba tur ex instrumento vendutionts,& emptionis. 8 Actus poſſeſſoriosiure familiaritatis quando quis non dicitur feciſſe. 9 Titulus qui habetur à nun domino quando dica- tur austus. 10 Probatio tituli contra aduerſarium quandopra- deſt. II Proteſtatio contraria facto multipliciter intelli- ibili non tallitur per contrarium factum: imã declarat quomodo factum ſe quens int elligi de- beat. 12 Diuiſio ſine ſrriptura ſeruanda eſt. 13 Dominia non conuentionibus, ſed traditionibus, aut vfiwapionibus regulariter acquiruntur. 14 Diuiſis quæ ſit ipſo iure nulla,& quæ praſumatur lagitima. 15 Pupillus ſi hæreditatem ſibi debitam longa tem- er poſſederit, præfumirur tutore auctore adi- Kiſſe. Nter Bartolomæum& Laurenti- um agitur poſſeſſorium iudiciũ retinendæ poſſeſsionis. Etenim ) Laurentius in libello dicit ſe tur- ende peſſeſſos K onyni eadem recun Amam ucitur probat uther cesſoruch t aeri quis debeat’ ⁸.w. œrtur. exinſtrumes uuun, re fumiliril umntbg erra adaerſd uanl ris ato mu u und 1 rper coutrar Iun.8 2„— intell Klem e= Anh. ne ſcraanda— 95 Sombm, 7 enrionitu, 4 2 regvleriti liruntn . Ar xre rula. eehn grer* ⁴ν G6— lug 4 1 4 tuctnnu Le cuo 191 ſcc le quoas„aſie Ddiaquiet= ,d 7 A ras doms Sundh Liher IIII. 2.6. interdictum. nume. 5.vti poſsid: quod datur pro tuendo poſſeſſore.l.j.vti poſsid.&competit etiam ei, qui prohibetur ædificare in ſuoal. ſi duo.§.hoc interdictum eodem titulo. Neque hic videtur diſceptari de proprietate, nam præ- 2 ter id quòd f poſſeſſorium retinendæ poſſeſsi- onis rei corporalis non poteſt ſuper eadem re cum petitorio cumulari. Bartol. in l. naturãli- ter. nihil com mune. nu. 22.& côomprôobarunt poſteriores de acquir. poſſeſſ. Laurentius in ſua replicatione dicit ſe nolle cumulare poſſeſſo- rium cum aliquibus ex aduerſo deductis: I1dcir- co iu praſanti iudicio is obtinere debet, qui me liùs de poſſeſsione ſua probauit, conſideratis autem dictis teſtium ab vtraque parte produ- ctorum, videtur indubitatum Bartholomæumi melius de poſſeſsione edocuiſſe, cùm probaue- rit Baſsianum, qui vendidit Ghiſonòo,& Ghi- ſonum à quo ipſe cauſam habuit,& ſeipſum ſucceſsiuè poſſediſſe locum de quo agitur,& a- Ckus poſſeſſorios factos fuiſſe ſciente& non 3 contradicente Laurentio, †& probatis extre- mitatibus, probata dicitur continua poſſeſsio Bartholomæi,& auctorum ſuorum. Bart. l. Cel- ſus, num. 20. de vſucap. Bald.in l.teſtium, nu. 23. C. de teſtib. in l.fin. num. 34. C. edicto tollend. Diui Adriani. Præter id, quod poſſeſsio aucto- 4à ris, †& ſucceſſoris continuata præſumitur. Bar. inl. Pomp.§. fin. de acquir. poſſeſſ.& pereum qui in præteritum poſſedit, continuata poſſeſ- ſio præſumitur. Bart. in d. l. Celſus,& in l. ſiue poſsidetis, vbi etiam poſteriores. C. de probat. Bartholo. quoque ea ominia probauit, quæ da- taprobationum paritate, obtinere faciunt in huiuſmodi poſſeſſorio iudicio,, quæ explicat tex.& Doct. in cap. licet cauſam. de probat. Et 5 primò in huiuſmodi iudicio, †œœteris paribus, obtinet, qui poſſeſsionem ſuam probat per plu- res teſtes. Bar. l. ſi duo. vti poſsid. nu. 4. Secun- dò, victoriam cauſat qualitas depoſitionis te- ſtium:erenim dicta veriſimiliora præferuntur. c. prætereà, vbi Abb. de teſtib. l.3.§.j. de teſtib.& 6 inter alià veriſimiliora † ſunt. quæ magis natu- ræ negotij conueniunt. l. ob carmen.§. fin. ver. ſed quòd naturæ negocij, Bal. inl. teſtium, num. 21.C. de teſtib. Tertiò, in huiuſmodi poſſeſſorio obtinere debet, quicæteris partib. probat de antiquiori poſſeſsione d. c. licet cauſam, Bart. in d. l. ſi duo. num 4. Doct. omnes in d. c. licet, Rip. in cap.cum eccleſia, nu. 23. de cau. poſſ.& propr. Quartò, data paritate probationum victoriam parat probatio tituli. d. cap. licet cauſam. Bar. d. l. ſi dO fn. Abb. in cap. veniens. nu. 8. de præſcript.& alij plures quos referunt Felyn. in d. cap. licet cauſam, nu. 9. verſic. quarta cauſa. Dec.num. 9.verſ.a4. cæteris Sed Bartho proba- uit poſſeſsionem ſuam per plures teſtes. Item illius teſtes deponunt veriſimiliora, cùm magis naturæ negocij conueniat, Bartholomæum, qui ex duabus, ſeu tribus partib. cohæret loco, de quo agitur, poſſediſſe,& actus poſſeſſorios in eo feciſſe, quàm Laurentium: qui non ſolùům ab aliqua parte illi non cohaæret, ſed multùm abeo (anfium VII n diſtat. Item probauit antiquiorem poſſeſsio⸗ nem; cum probãuerit eos, à quibus ipſe cau- noôn contradicente Laurentio. Quò autem ad 8 Bartholomæum reſpondetur, †vybiquis facit actus pôſſeſſorios etiam in re aliena, tanquam vtens iure proprio, acquirit poſſeſsionem, nec dicitur feciſſe iure familiaritatis. Innoc. in cap. bonæ. z. de poſtul prælat. in prin. Caſt. in d.l. qui iure familiaritatis, ſed cùm auctor Bartholo- mæi emiſſet locum illum, ipſe& Bartholomæ- us præſumuntur feciſſe actus poſſeſſorios tan- quam vtentes iure proôprio. Ex qualitate etiam actuum, qui non ſolent conuenire, niſi homini qui vtatur iure ſuo, cognoſcitur an quis fecerit tanquam vtens iure proprio. Innoc. in d. c. bo- næ. Non quoque Laurentio prodeſt, ſi dicatur. cum conſtet de titulo Laurentij ex diuiſioni- bus probatis per teſtes, tirulum poſterioremn Bartholomæi iniuitum eſſe, nec nõ& iniuſtam poſſeſsionem. Etenim reſpondetur primò te- ſtes non probare diuiſionem, vt demonſtra- runt alij qui in cauſaconſuluerunt. Secundò re- ſpondetur tex in l. 1.§. huius autem vti poſsi. 1 5 fieri Petri eAnt. Anguſ. in mat. poſſeſſe conſ- fieri poſſe, vt alter poſſeſſor ſit, dominus non ſit, alter quidem dominus ſit„poſſeſſor non ſit, & diſceptantem de retinenda poſſeſsione non excludi exceptione dominij, etiam ea quam quis ſe incontinenti probaturum offert, aliâs ſequeretur quòd liceret domino pro arbitrio ſuo moleſtare legitimum poſſeſſorem contra omnia iura, præcipue I.ſi quis imtantam. Q.vn- de vi, vt cenſuere Gl. Bar. in l. ſ de eo.6. fin. num. 2. de acq. poſſ. Bart. in fin. Caſtr. nu. 14. quidieit omnes ita tenere in l. ſi de vi. de iud. Abb. in e. in literis, num. 27. de reſtitut. ſpol. Tertiò reſpon- 9 detur †titulum dici iuſtum etiam eum, qui ha- betur à non domino, dummodò præbeat vlu- capiendi conditionem. l..l.3 iunct. gl. in ver.&x iuſta cauſa de Publicia. c. ſi diligenti cum gl.in verſiuſtus titulus de præſcrip.& ex eo adipiſci juſtam poſſeſsionem, cum præbeat vſucapien- di conditionem,& ſine iuſta poſſeſsionenon procedat vſucap. l.ſine poſſeſsione. de vſuc. 1.§. furtiuæ, Inſt. de re. diuif. Dominij autem proba- tio in poſſeſſorioretinendæ poſſeſsionis in hos ſolumproficit, vt data paritate probationum probans de domino obtineat- Bar. in d.l. ſi duo in fi. Qninimò Bal. in l.ord. n. 10. C. de rei vend. ſcripũt, ſi vnus probat de poſſeſsiõe ſua per plu res teltes, etſi non per plures ſaltem per digni- ores, vel ſi probat de antiquiori poſſeſſ. obtine- re debet in poſſeſſorio retinendæ poſſeſſ. non obſtan. quòd aduerſarius de titulo ſuoproba- 10 uerit. Tunc enim(inquit ipſe) prodeſt proba- tio tituli, quande in cæteris probationes ſunt pares,& idem cenſuere Bart. in d. l. ſi duo Fel.& Dec. in d. c. licet cauſam. qui tradentes ea quę in poſſeſſorio retinendæ victoriam cau ſant, pro- bationem tituli poſtponunt probationipoſſeſ- ſionis per plures, vel per digniores teſtes, pro- pationiteſtium dicentium veriſimiliora,& pro bationi antiquioris poſſeſsionis. Iudicem au- tem mouere non debet, quòdà Laurentio peti tur etiam ſuper petitorio pronunciari, ea rati- one quòd nonnulla eorum quæ in libello nar- rantur, reſpiciant petitorium iudicium,& cùm in fine libelli adſit elauſula, ſuper quibus omni- bus,& ſingulis perit ius,& iuſtitiam miniſtrari &c. quæ operatur vt non ſolùm libelli conclu- ſio, ſed etiam narratio attendatur,& ſuper ea probationes induci,& ſenteutia ferri poſsit. Abb cap. cum dilectus, nu. 52. de ord. cognit.& alij quos referunt,& ſequuntur Iaſon. nu. 191. Rip. nu. 199. in d.§. nihil commune. laſ. num. 6. Dec. nu. 5. in l.petens. C. de pact. quòd non vi- detur ſublatum per proteſtationem à Lauren- tio factam, quòd non intendebat cumulare poſſeſſorium&c. Imo ea proteſtatio per pro- bationes ſuper proprietate factas tanquam per contrarium factum ſublata eſt. Etenim reſpon- detur primò clauſulam. petens ius,& iuſtitiamn, &c. nihil operari vbi reſultaret contrarietas, vt ex Alex. tradidit Dec. in d.l. petens, nume. In præſenti autem caſu ſi illa clauſula effectum ſu- um operaretur, reſultaret ecntrarietas, quòd ſcilicet Laurentius pro re corporali intentaffet & petitorium,& poſſeſſorium, quod fieri nom poteſt. Secundò, reſpondetur obſtare proteſta- tionem Laurentij, quòd non intendebat cumu lare poſſeſorium&c. quæ non fuit ſublata per probationes factas ſuper proprietate, tum quia aliter tolli nõ potuit, quàm per cumulationem poſſeſſorij,& petitorij, quæ cum ulatio in no- ſtro caſu reprobata eſt. Tum quia probationes ſuper proprietate ad duplicem effectum fieri potuere, ad colorandum ſcilicet poſſeſſorium, & ad hoc vt ſuper petitorio diſputaretur: cæte- 1I rùm proteſtatio contrarià facto multipliciter intelligibili, non tollitur per contrarium fa- Kum: Imò declarat quomodo factum ſequens intelligi debeat. Bart. in l. non ſol⁰ͤm.§. morte. num. 18. Iaſon. num. 14 verſic 3. limit. de op. no. nuncia. Rip. in c.cum M. num. 96. de conſtit. Ad 12 hæc fetſi diuiſio ſine ſcriptura ſeruanda ſit. l. non ideò. C. fam. herciſc. cùm tamen diuiſio- nem conuentione factam poſſeſsio quò ad lo- cum de quo agitur, ſequuta non ſit, domini- umex ea aequiri non potuit.l. ſi diuiſionem. OC. famil.herciſc. gloſ. ſin ia d.l. non ideò, gloſ. Bar. nu. z. Caſtren. nu. 4. inl cum ſolus. de vſucap. A- lexan. conſi. 18 7: num. 4.volum. 6& regulariter 33 †dominia non conuentionibus, ſed traditioni- bus, aut vſucapionibus acquiruntur I. traditio- nibus. C. de pactis, quinimò nec actio ex impltẽ ci diuiſonum conuentione parari potuit. l. di- uiſionis placitum. de pact.& ibi not. Bald. diui- ſionem ſolo verbo fieri non poſſe. Allegatæ quoque diuiſiones dicerentur factæ eum pupit lo, velſaltem minore, qui bonacommuniaabſ- que iudicis decreto diuidere non poſſunt. l. nõ ſolũm. l. pen. C. de præd. min. adeò vt ipſo iure 14 † nulla ſit extraiudicialis diuiſio facta de rebus, quæ abſque decreto alienari nequeunt. Bald. in 1. 1. C. ſi aduerſ.tranſact. Sed cùm per longum tempus circiter viginti annos, auctor Bartho. poſt allegatas diuiſiones poſſederit domum pro diuiſo, præſumitur inter eum,& fratrem facta legitima diuiſio,& ei locũ, de quo agitur obueniſſe. Glo. Bal. Caſtr. in l. pen. C. communi diuid.& ſolennitates debicas, vt iudicis decre- tum interueniſſe. l. ſi filius. C. de pet. hæred. nam & iure Digeſtorum in agnoſcenda bo. poſſeſsi- one requirebatur iudicis decretum l. 3.§. cauſa cognita. de bo. poſſ.& tamen ex diuturnitats temporis illud præſumebatur l. qui in aliena in princ. verſ. ſed ſi non adierit,& ibi no. Bar. de ac- 15 quir. hæred.& ſi pupillus f hæreditatem ſibi de- bitam longo tempore poſſederit, præſumitur tutore auctore adiuiſſe. Bar. in l. gerit. in fin. de acq. hær.& ad hoc poſſent adduci quæ congerit Felyn. in cap. illud. nu. 5. de præſumpt. Iaſ. poſt alios in lſciendum. nu. 18. de verbor. obligatio- inl. ſi certis annis, num. 17. C. de pact. eASVS VIII. Iulius habuit à Principe verbalem inueſti- turam in feudum de bonis expreſsis ininueſti- tura, quæ bona Princeps quando que poſſede- . rat ur, 8 231 3nn er u „gur cum. d lck. Ium qui e Ah arr ia non oſ ecue .! G 4 n. 4 zetüicz. 15 pn um Mum 6— 5 An ia dlnon= Jol * Linl cumſola icn. um 4.olum. gubn auentionidus. aütan udus acquituf& itraüi quinimo nec F elmj huentione pat f itutlt depact. Kidiſ π³ heri non pq.— alem Sdicerentur t ump dre,quibonat Taiunat, odiniderend ⁴ lunr lij præd min. Seipon lcialis diuiſic dent eo alienarine utRMii nſact. Scd c Tlodg ginti annos!? A DIt nſones poll* It docu- mitur inter ⁸ Aferr ſio,& eiloci= uoat inl.P h Caſtr. inl.pi!. conn —, teGoh f tius C.d Su 006 inagnoſcet= 4u 1.3.G. ludicis decré Æ*„r — dos— relul poke Ouen— n 7 — Bar. ¹0. 13 3 ulle. ⸗ ol ent addt 1 Jnu.j.de ot du anu 18.:e. mau. 18. aum. c §V5 1 1 . X em 4 Aprincſpe V 5 aseX 9 d don, e 6 4 3 21 deur⸗ tes debicas. ſ9 45 Liber T/1II. ratob idlulius intentauit poſſeſſorium iudici- um adipiſcendæ poſſeſsionis contra Annibalé poſsidentem dicta bona opponitur huiuſmo- di poſſeſſorium à lulio intentari non potuiſſe. Quaritur quid iuris. S DO A A A R I Ak. I Po ſeſſorium adipiſcendæ quibus detur. 2 Neg, dominium per inuestiturum verbalem, neq Poſeſſio in inueſtitum transfertur.& num. 7. 3 Facilius conceditur retentio qudâm noua petitio. Empt or ants traditam fibi poſfeſionem non poteſt 4 Ey ſes„ imbpedire, ne tertius in poſſeſſionem mittatur. Emptor ante traaitam ſibi poſefionem non potest agere contra furripientem rem emptam. ◻.. 6 Eſfedtus Verbals inueſtituræ. N propoſita quæſtione Afflict. Modeciſione 299. cenſuit habenti Averbalem inueſtituram compe- 1Gy tere poſſeſſorium adipiſcendæ A contra poſſeſſores, quod tamen neclege, nec ratione probat. Ego autem con- trarium verius eſſe arbitror, nam † poſſeſſori- um adipiſcendæ his ſolùm datur, in quos ſine traditione translatum eſt dominium, vt per ſuc ceſsionem titulo vniuerſali. Baldus in l. incerti. numero duodecimo. C. de interdict.& ob id ex ceptio dominij excludit agentem huiuſmodi poſſeſſorio. Caſtrenſ. in l. ſi de vi. num. 13. de iu- dic. Baldus in dicta. l. incerti, num. 17. præcipuè quando probatio eſt in promptu. Bald. in l. con ſtat. C. quo bon. Verùm Doct. omnes in titulo quid ſit inueſtitura in princ. fatentur per inue- 2 ftituram † verbalem non transferridominium, neque poſſeſsionem in inueſtitum,& ſiverum eſt, quod disit Bartol. in l.z. quo. bo. ſcilicet poſſeſſorium non dari, vbi non datur petitori- um: cùm ob inueſtituram verbalem inueſtito non detur contratertium poſſeſſorem petito- rium, ſcilicet vtilis rei vendicatio. Iſern. in§. rei de inueſt. de re alien. facta, non ei debet dari poſſeſſorium,& ad hoc videturtext. in l.1.§. qui ſuperficiem de ſuperf. vbr dicitur viſum eſtvti- liùs proponere hocinterdictum,& adionem in rem polliceri,& ſic præſupponit tex. ei cui datur poſſeſſoriam illud, dari neceſſariò etiam rei vendicationem:& cui non datur actio in rem, nou dari poſſeſſorium illud,& ſi dicamus poſſeſſorium illud eſſe adipiſcendæ poſſeſsio- nis, qunaſi nondum eſſet facta traditio, vt inquit gloſ. ibi in ver. actiones ſuas, res per illum tex. deciditur contra ſententiam Afflict. quòd ſi di- camus poſſeſſorium illud eſſe retinendæ poſ- ſeſsionis per tex. in§. proponitur ea. l, tex. for- tius repugnat Afflict. Nam ſi ſuperficiarius cui vendita, vel locata eſt ſuperficies,& qui non diſsimilis videtur feudatario, non habet poſ- ſeſforium retinendæ contra tertium prohi- bentem, contra quem non habet actionem in rem, multò mindùs habere debet poſſeſſorium 1 1 CSonſihum VIII. 3 àdipiſcendæ:f Faciliùs enim conceditur reten- tio, quàm noua petitio. I. per retentionem. C. de vſur. Idem ſuadet tex. in d.§. qui ſuperficiem, vbi licet ſuperficiario detur interdictum illud contra dominum prohibentem, non tamen datur contra tertium prohibentem, ſed domi- nus cogitur cedere actiones. Ad hæc ſicutiem- phyteuta inueſtitus ab eccleſia non poteſt ante traditionem agere contra tertium, niſi actio- nes cedantur ab eccleſia. Spec. in titulo de lo- cat. poſtquam verſ.ſi autem emphyteuta, qui non diſtinguit inter petitorium,& poſſeſſo- rium, ita nec vaſallus inueſtitus verbo debet poſſe agere petitorio, vel poſſeſſorio contra tertiumzniſi actiones fibi cedantur à domino, & qui dominus non porteſt cedere poſſeſſori- um adipiſcendæ, cùm id ei non competeret, attento, quòd quandoque habuir poſſeſsio- nem bonorum.§. adipiſcendæ. Inſt. de interd. Prætereâ interdicta adipiſcendæ poſſeſsionis enumerantur in g. adipiſcendæ. In!t. de inter- dict. inter quæ non connumeratur poſſeſſori- um aliquod competens vaſallo, vel emphyteu- tæ inueſtito, ante traditionem,& omnia inter- dicta poſſeſſoria vltra generale nomen, ſcilicet adipiſcendæ, retinendæ,& recuperandæ poſ- ſeſsionis, habent ſpeciale nomen vt vnde vi, quorum bonorum, quod legatorum, Jaluia- num ianterdictum, qua in diuerſis caſibus com- petunt, vnde ſi datur poſſeſſorium adipiſcen- dæ neceſſe eſt, vt illud habeat ſpeciale nomen, ſcilicet quorum bonorum, vel aliud ſimile. Nam iura vbicunqne volunt dari poſſeſſorium interdictum adipiſcendæ, retinendæ vel recu- perandæ poſſeſsionis, exprimunt ſpecialius no- men et vnde vi, quorum bonorum, vti poßside- tis&c.& ob id inſerti fuerunt in corpore iuris ſpeciales tituli cuiuslibet interdicii poſſeſſorij, & quanto lureconſulti aſſerunt dari vtile inter- dictum, exprimunt ſpecialius nomen, vt vtile interdidum Saluianum. 1. 1. de Saluia. interd, vel vtile interdictum quorum bonorum. gl. l. 1. C. quo. bon. ſicuti& quando volunt dari actio- nem perſonalem, exprimunr ſpeciale nomen ex locato, ex empto,& ſimiles. Qua de re in corpore iuris diſtincti fuere tituli contractuũ, ex quibus ſpeciales actiones oriuntur. Verùm ſi conſideremus omnia poffeſſoria adipiſcen- dæ poſſeſsionis, quæ recenſentur in aᷣ adipiſcen dæ. Inſti. de interd.& quorum tituli inſerti ſunt in corpore iuris, nullum egeis poreſt conue- nire illi, qui habuit inueſtituram verbalem, præ cipuè contra tertium poſſeſſorem: nam inter- dictum quorum bonorum, cuius exemplo for- taſsis Afflict. in d. deciſ. dixit huiuſmodi inneſti- to dari poſſeſſorium adipiſcendæ, nec directũ, nec vtile competere poteſt habenti inueſtiturã verbalem, nam præter alia illud datur vniuerſa- li ſucceſſori,& ad vniuerſitatem duntaxat bo- norum Item datur poſt aditam hæreditatem. vel agnitam bonorum poſſeſsionem,& ſic poſt dominium in hæredem translatum. Item datur ſolùm cõtra poſsidentes pro hærede, vel poſſeſ- T 4 ſore⸗ Petri Ant. Anguf in mat. poſſeſſ conſ. ſore. L.1. quo. bo. l. I.& 2. C. quo. bo. Accedat quòd ſi vera eſſet Afflicti ſententia, ſequeretur, quòd ſi poſtprimam inueſtituram verbalem,& ſic poſt acquiſitum inueſtito poſſeſſorium adi- piſcendæ, dominus inueſtiret ſecundum, qui apprehenderet corporal em poſſeſsionem, pri- mus inueſtitus, cui iam erat acquiſitum poſſeſ- ſorium adipiſcendæ,& quod ſibi abſq́: facto ſuo auferri non potuit, intentare poſſet huinſmodi poſſeſſorium contraſecundum, cuius contrari- um ſcripſit Iſern. in d.c.i.num 3. quid ſit Inueſt. vbi Affl. nu. iI. Iſern. in 9. ſi facta in prin. ſi de feu. fuer. contr. Iac. de S. Georg in ſua inueſt. feud. 4 in ver. inueſtiuit. c. prim. Er ſi emptor ſante tra ditam ſibipoſſeſsionem non poteſt pro ſuo in- tereſſe impedire, ne tertius in poſſeſsionem mitratur, Bal. in d. c.I. quid ſit inueſt. nu- 3. mul- tominùs verbo inueſtitus poſt adeptam per a- lium poſſeſsionem debet poſſe contra eum in- tentare poſfeſſorium adipiſcendę, faciliùs enim impediri debet miſsio in poſſeſsionem, quàm 5 facta reuocari,& ſit emptor non poteſtagere contra eum qui poſt emptionem antetradi- tam poſſeſsionem ſurripuit rem venditam. J. eum qui de fur. l. quod ſæpè§. ſi res decontr. emp. Idectos cum. j. ſeq. de pericul.& com. rei vend. neque agere interdicto quod viaut clàm contra eum qui ante venditionem velrem ſibi traditam fecit opus clàmin re empta.l. is qui.§. ſi poſteà quod vi aut clm, multominus inue- ſtitus verbo ante traditionem debet poſſe in- tentare poſſeſſorium contra eum, qui tempore inueſtituræ poſsidebat, Et ſi Princeps qui ali- quando poſſedit non poterat intentare poſſeſ- ſorium adipiſcendæ contra poſſeſſorem.§. adi- piſcendæ. Inſt. de interd, Impoſsibile eſt, quòd illud in inueſtitum transferre per quaſcunque elauſulas potuerit. l. nemo pius, de reg. Iu Hinc Bald.& poſteriores in tit. quid ſir inueſtitura, 6 dum edocent, quos effectus f pariat inueſtitu- ra verbalis, dicunt per eam dari licentiam inue- ſtito, vt apprehendere poſdit poſſeſsionem feu- dipropria auctoritate,& in§. fin. de no. fo. fidel. per illum tex. aſſerunt operari vt inueſtitus poſ- ſit agere contradominum ad tradi ionem feu- di,&lacob-de ſancto Georg. in d. ver inueſtiuit. dum recenſet effectus inueſtituræ verba is,non alios refert, quàm prædictos duos: neque in lo- cis quibus Doct. explicant vires abuſiuæ ſeu ver balis inueſtituræ, vt in d. tit. quid ſit Inueſtit.& in c. I. de contr. inueſt& in d.§. fin. de no. for. fi- del. reperio aliquem qui ſcripſerit abuſiuam inueſtituram parere inueſtito poſſeſſorium a- dipiſcendæ contra quosque: excepto Afflict. in d. cap. i. de contr. inueſt. num. 28. Verùm Do- ctor. quos allegat, id non dicunt. Nam Bald. in cap. cum quis, de reſt. ſpol. in princ.& inRub. de cau. prop. num. 13.& in l. ea lege, nume. i0. C. de cond ob cau. loquitur in caſu ſtatuti continu- antis poſſeſsionem in hæredem,& ſic in ſucceſ- ſione vniuerſali, in qua datur regulariter poſſeſ- ſorium adipiſcendæ etiam circumſcripto ſtatu- to. l.1. quo. bo.& Afflict. in d.deciſ. videtur in hoc fuiſſe deceptus: Nam ex his quæ traduntur per Doct. de ficta poſſeſsione translata per ſta- tutum in hæredem, credidit poſſe argumentari ad inueſtituram verbalem: quod fieri de iure non poteſt, tum quia hæres etiam ante ſtatu- tum poterat intentare poſſeſſorium adipiſcen- dæ, ar inueſtitus nom poteſt agere ad traditio- nem præterquàmt contra dominum, tum quia per ſucceſsioiem vniuerſalem transfertur ipſo iure dominium, quod nonm fit per inueſtituram verbalem,& quamuis lex quandoque transfe- rat poſſebionem ipio iure vt in eaſu I. raptores. C. de epiſcopis& clericis. Principem tam en, li- cet ſit lex animata, impoſsibile eſt᷑ transferre abſque traditione poſſelsionem rei, quæ erat a- pud alium,& quamuis Bald. in cap. eæterùm de 7 iud. ſcripſerit inueſtituram † verbalem opera- ri. vt inneſtitus poſsit agere vtili interdicto adi- piſcendæ: Tamen dictum Bald. velnon eſt ve- rum per ſupradicta, vel neceſſariò intelligen- dum, vtpoſsit agere contra inueſtientem, quòd poſt factam inueſtituram tenetur tradere poſ- ſeſsionem.§. ſi facta. in titulo ſi de feu. fue. con- tr.§. fin. in tit. de no. for. fid. non autem poteſt procedere contratertium, præcipuè qui non poterat conueniri ab inueſtiente huiuſmodi: poſſeſſorio. CASVS INX. Antonius vendidit fundum Iulio: cùm nol let concere inſtrumentum venditionis, Iulius mouit litem, petens ſibi confici inſtrumentũ, quo iudicio pendente orta eſt inter eos lis ſu- per poſſeſsione fundi, aſſerente vtroque ſe poſ- ſidere. Quæritur an pendente iudicio ſuper poſ ſeſsione, ſuperſederi debeat in cauſa confectio- nis inſtrumenti, iuxta. l. ordinarij. C. de rei vend. S P A A NITIV A. 1 Poſſeſſorium retinendæ quando poſſit intentari post intentatum petitorium.— 2 Poſſeſſorium cur prius expediri debeat, concurren tibus ſimul poſſeſſorio,& petitorio 3 Empror poſi traditam hibi rem venditam potest petere hibt confici inſtrumentum ad æternam rei memoriam. KVperſedendum non videtur in cauſa confectionis inſtrumenti, ho) etenim in ea non agitur rei ven- dicatione ad fundum, quo caſu 8 non poſſunt concurrere iudicium rei vendicationis,& poſſeſſorij retinendæ, ſed priùs terminari debet poſſeſſorium. d. ordina- rij. C. de rei vend. nec etiam agitur ad traditio- nem rei venditæ, ſed ad confectionem inſtru- menti, quæpoteſtpetietiam poſt traditionem factam,& Bart. im I. naturaliter.§. nihil commu ne de acquir. poſſeſſ.num. 19. quemcommuni- ter uodnon8t agere ntili—+ dictum Bal. 11 unbi. deie „Wlneceſ ellgr econtrainuet emau Kuram tenetz za eren an tituloſid eu9 G àtor. hd. nof 3mpar ternum, pra cgqun lad inucltiet däummai §VS II lit fundum T cänal mentum ven ean ilG as ſibi confc umch nte otta eſt i ☚νVUki. adi, uferenteſ& meleye dendente iud iupene ridebeat in q odtett ta 1. ordim K ie, Ce AIIIL 1 ende Sunad intentr 4 g perterium. a expeani 4 rneu prio,& e re Tan nus 6 6441 etern 91 nftrumen 8₰4 Liber UII ter approbarunt poſteriores, dixit, vbipetito- rium †& poſſeſſorium retinendæ proponun- tur diuerſis reſpectibus, vt in exemplis ibi tra- ditis per eum, poſt intentatum petitorium poſſe intentari poſſeſſorium retinendæ,& ſu- ⁊ per vtroque procedi,& poſſeſſorium retinen- dæ priùs decidi debet, quàm petitorium, vt ſci- atur quis debeat eſſe Actor,& quis Reus in pe- titorio.§. commodum. Inſt. de interd. Bart. in dict. l. ordinarij. nu. ů. Caſtr. nu. 1. quod non po- teſt conſiderari in propoſito caſu, nam ſiue An- tonius, ſiue lIulius poſsideat, ſemper Iulius in iudicio confectionis inſtrumenti, partes Acto- ris ſuſtinebit,& vbicunque petitorium recipit fomentum à poſſeſsione,& poteſt exerceri à poſſeſſore ſemper concurrit cum poſſeſſorio retinendæ. Ideoq́ue iudicium fam. herciſ.exer- ceri poteſt cum huiuſmodi poſſeſſorio. Bald in 3 dict l. ordinarij. nu. 6. ſed emptor † poſt tradi- tam ſibi rem venditam poteſt petere ſibi con- fici inſtrumentum ad æternam rei memoriam. l. ſicut datam. C. de lib. cau. Bart. in l. ex ea parte in princ. de verb. oblig. Ad hæc ſi conſideremus regulas quæ impediunt concurſum petitorij.& poſſeſſorij quas recenſet Bart.in d.. nihil com- mune, nu. 15. nulla earum in præſenti caſu con- ſiderari poteſt: Nam contraria non ſunt empto rem poſsidere,& petere ſibi confici inſtrumen- tum venditionis ad æternam rei memoriam, licet contraria ſint aſſerere ſe poſsidere,& ven- dicare fundũ, quod præſupponit Reum poſsi- dere. Item petendo confici inſtrumentum non cenſetur lulius renunciare poſſeſsioni, licet a- gens ad fundum rei vendicatione, cenſeatur renunciare poſſeſsioni. cCASVS X. Pendente iudicio coram iudice ad ſignum equi inter Hieronymum,& Iulium ſuper poſ- ſeſsione prædij. Hieronymus adiuit alium iudi cem,& oſtenſo inſtrumento, in quo Iulius aliàs dederat licentiam Hieronymo apprehenden- di poſſeſsionem propria auctoritate, obtinuit à iudice nunciũ, qui aſsiſteret illi intrant i poſ- ſeſsionem: Iulius petit aſſociationẽ,& immiſsi- onem reuocari, opponitur eam(licet indebitè conceſſam)confirmari debere ex eo, quod ſcri- bit Bar. in l.creditores in 5. quæſt. C. de pign. Quæritur quid iuris. S V M A RTIV NM. I Immiſſio conceſſa parte non citata, quando poſſit confirmari,& quando non. 2 Vigore pacti de ingrediend onon poteii quis i⸗ gre⸗ diparte reſctente de facto. Oſſeßio non videtur confirmari W creditores in 5. q. C. de pignor. =p vult immiſsionem † conceſſam parte non citata poſſe confirma- poſſe Hieronymo, nam Bart. inl. (onſchium X. 113 ri, quando immiſſus poterat propria auctorita te intrare, ſed vbi immiſſus non poterat ingre- di propria auctoritate, immiſsio conceſſa par- te non citata, non ſolùům non eſt confirmanda, ſed immiſſus incidit in pœnam l. meminerint. C. vn. vi. Verùm in præſenti caſu poſtquàm res fuerat in iudicium deducta, non poterat Hiero nymus propria auctoritate vigore alicuius pa- cti intrare. Bald. in l. 2. ni. 1ο. q. C. de ſeruit inl. æde. nu. 13. C. loca. in l.1. nu. z. C. de exec. rei iud. Dec.conſil. 400. nu.9.verſ.quartò reſpondetur, Afflict. deciſ. 121.& ſi vigore huiuſmodi aucto- ritatis ſeu pacti de ingrediendo non poteſt 2 †quis ingredi parte reſiſtente de facto. Barto. & alij in dict.l. creditores, non etiam videtur poſſe intrare parte reſiſtente de iure,& medio iudicis. Adhæc Ang. Imol. Alex. nu. 9. laſ. num. 9. in I. à diuo Pio.§.ſi ſuper rebus de re iud. edo- cuerunt practicam, ſi quis ſuſpicetur executio- nem ſententiæ fieri in rebus à ſe poſſeſsis, quod proteſtetur victori, quòd in his rebus non pro- cedatur ad executionem, neque fiat aliqua no- uitas, quia ſunt ſuæ, vel à ſe poſſeſſæ,& ſi execu- tio fieret pendente huiuſmodi proteſtatione, erit nulla,& contrario imperio reuocanda. Vn- de multò magis videtur reuocanda immiſsio, ſeu aſſociatio, aut aſsiſtentia conceſſa poſt mo- tum coram iudice iudicium ſuper poſſeſsione. Accedar quòd non obſtante licentia conceſſa Hieronymo potuiſſe videtur ante apprehenſio nem per Hieronymum factam lulius poſſeſsio⸗ nem retinere,& impedire, ne Hieronymus il- lam apprehenderet, vt in non diſsimili caſu tra dunt Ang.& Alex. in l. hæres cùm debuerat, ad Trebellianum. CASVS X Cum ulianus vellet facere opus quod- dam vt extraheret aquas à flum ine, Laurentius prætendens ſe eſſe in poſſeſsione extrahendi dictas aquas, obtinuit illi fieri præceptum à præ tore, ne opus faceret: Iulianus excipiendo con- tra præceptum, dedit longam ſcripturam, in qua deduxit iura aquarum ad anteceſſores ſuos ſpectare,& nunc ad ſe ſpectare,& eſſe in poſſeſ- ſione extrahendi illas,& petijt inhibitorium reuocari& ſuæ indemnitati prouideri, Repli- cauit Laurentius ſuper poſſeſsione inprimis cognoſcendum,& deducta per Iulianum qua- tenus petitorium reſpicerent, non poſſe cum poſſeſſorio cumulari. Iudex viſitato loco ordi- nauit inſiſtẽdum in præcepto,& ſtatuit Iuliano terminum duorum menſium ad probandum quicquid voluit circa allegatam per eũ poſſeſ- ſionem,& per eum deducta Iulianus ſtatim de- dit capitula, quæ partim petitorium reſpicie- bant, partim poſſeſſorium Oppoſuit Laurérius procedi non poſſe aiſi data legitima petitione-. Item capitula petitorium reſpicere, quod non intendebat cumulari cũ poſſeſſorio,& cauſam poſſeſſorij priùs expediendam. Iudex admiſit capitula cum clauſula, quòd quan. reſpiciebant petitori- DPetri Ant. Ang in mat. poſſeſſ conſ. petitorium intelligerentur ad miſſa ad colo- randum poſſeſſorium, adiectis his verbis, in- tentatum pro parte Iulianitantùm: Ordimatio illa fuit acceptataà Iuliano,& à Laurentio. In proceſſu Laurentius ſemper oppoſuit nolle cu- mulari petitorium cum poſſeſſorio, dedit capi- tula, quæ Iudex admiſitcumſeadem clauſula, qua admiſerat capitula Iuliani, Iudex tandem pronunciauit ad fauores Laurentij in poſſeſſo- rio,& ad fauores luliani in petitorio. JQueritur an potuerit ſuper petitorio pro- nunciare?& exhibetur copia totius proceſſus. S V A M A RTIV M. 1 Poſeſſorium retinende quando poſſit cumulari cum petutonso. 4 2 Agens poſſeſſorio ſummario non poteſt reconueni- ri petit orio. 3 Agenti interdicto retinenda non obſtat exceptio. 4 In poſſeſſorio retinenda licet vterque dicatur A- lor,& Reus, tamen qui primò prouocat dici- tur Actor. 5 Verbum indiffinite poſitum,& neutraliter, com- prehendit ſolum ea quaſunt eiuſdem qualita- 4 tis, cuius ſunt illa qua fuerunt expreſſa. 6 Copula,&, quibus modlis polſit ſture. 7 Verba qnantumcunque generalia reſtringantur ad habilia. 8 Iudex nonpræſumitur voluiſſe facere, quod non pPot erat. 9 Prator poteſt ſuam interlocutoriam interpretari, & declarare. 10 Acta ordinatoria iudici= quomodo non proſint in alia inſtantia. u Acta probatoria nocent, vel proſunt*⁵ folum, qui- bu⸗ nocet, vel prodeſt ſententia. 12 Actor ſi intentauerit iudicium communi diui- dundo, Reus inter ditum vti poſſidetir, ſuper quo prins ſit cognoſendum. 13 Proteſtationibus qui non contradicit illis conſen- rire videtur, 14 Juterlocutoria 4 partibus acceptata facit ius in- ter illas. 15 Sententia ſuper non deductis, velnon petitis in in- dicio est nulla,& num. 19. 16 Sententianon debet contra quenquam ferri, niſi ſit conuictus, vel confeſſus. 17 Resnon poteſt ratione incidentis probationis do- minij adiudicari probanti. 18 Sententia eſt nulla, vbi udex non dat copiam ſe defendendi Reo. N cet in iuribus † incorporalibus XActor possit poſſeſſorium reti- endæ poſſeſsionis cumulare cũ petirorio. Bart. in l. naturaliter.§. .‿ nihil commune in prima combi. de acqui. poſſeſ. tamen quando actor propo- ſuit poſfeſſorium retinendæ, Reus non videtur poſſe proponere petitorium,& facere, vt inui- to Actore ſuper eo cognoſcatur ante deciſam .* 8* ⸗ poſſeſsionis cauſam. Bar. in d.§. nihil commu- ne in 5.combin.vbi loquiturĩ ndiſtinctè, neque diſtinguit inter corporalia,& incorporalia,& hoc calu inquit poſſe intelligi l. incerti. C. de interdict. Et quando poſſeſſorium ab vno,& petitorium ab alio proponitur, non dicitur cu- mulatio, ſed mutua petitio,& reconuentio. Bal. in l.incerti, num. 23. C. de interd. Sed agens 2 poſſeſſorio f ſummariò non poteſtreconueni- ri petitorio. Innoc. in cap.. nu. 3. verſ-item non habet locum reconuentio. de mut. pet. Bart. in l. naturaliter.§. nihil commune. num. 38. Bal. in 3 di. incerti, num. zꝛ1. Ad hæc agenti interdicto retinendæ non obſtat exceptio dominij. Bart. in I. ſi de vi. in fin. Caſtr. num. 14. de iud. Bart, in d.§. nihil commune. nu. 3. comprobarunt alij, quos refert Rip. ibi num. 98. Verùm ſiconuen- tus poſſeſſorio retinendæ poſſet proponere pe titorium,& reconuenire Attorem, exceptio dominij ſemper obſtaret agenti interdicto re- tinendæ: nam cauſa petitorij&poſſeſſorij ſimul eſſent terminandæ ſecundum naturam mutu- arum petitionum. Vnde cum Laurentius in- tentauerit poſſeſſorium retinendæ poſſeſsio- nis, non potuit petitorio reconueniri, neque Iulianus potuit illo inuito reclamante propo- nere petitorium, ſaltem vt ſimul cognoſcere- tur,& terminaretur. Et quamuis Card. in clem. 1. num. õ in fin. de cauſ. poff.& proprie. dicat, ſi Actor intentat poſſeſſorium retinendæ, poſſe ſuſtineri vt reconueniatur de proprietate, per cap. audita. de reſtit. ſpoliat. tamen contra Card. è diametro pugnant, quæ ſcripſere Inno. Bart.& Bald. ſuperiùs allegati.& tex. in d. c. au- dita non probat dictum Card. Etenim in eo tex. N. moleſtabat. T. gerendo ſe pro clerico,& canonico eccleſiæ,& T. agebat contra eum in- terdicto vti poſsidetis,& probabat de eius poſ- ſeſsione,& ad diſcolorandam poſſeſsionem N. ällegabat eum abiuraſſe beneficium, non au- tem dicitur in eo tex. quòd poſtquàm T. ege- rat interdicto vti poſsidetis. N. i ntentauerit petitorium,& ſuper petitorio fuerit admiſſus, minusque dictum Card. probat tex. in cap. licet cauſam de probat.in illo enim actum fuerat ſo- lùm interdicto vti poſsidetis, vt dicitur in fin. tex.& tituli allegabantur ad colorandam poſ- ſeſsionem, Doct. ibi,& Card. ſententia poſfet fortaſsis procedere, ſi reconueniens ſuper pro- prietate fateatur agentem ſuper poſſeſſorio re- tinendæ poſsidere,& ſuper poſſeſsione nolit contendere, vel non prætendat poſſeſsioné,& proprietatis cauſam debere ſimul& vnica ſen- tentia terminari ſecundum reconuentionis naturam, alias eſſet in facultate dominorum turbare legitimos poſſeſſores,& ſiconuenian- tur pro turbatione eos reconuenire ſuper pro- prietate,& non priùs terminaretur cauſa tur- bationis, quàm proprietatis. Et quamuis in 4 † poſſeſſorio retinendæ poſſeſsionis quilibet litigantiũ Actoris& Rei perſonam ſuſtineat. 5. pen. Inſtit. de interd. l.3.§. hoc interdictum du- plex. vti poſsit. tamen is, qui primò prouocat, dicitur Actor.j. in tribus de iudic. ꝑræcipuè quò d 24 2 Vade h orium retine olei etitorio reco inen oinuito recli E u. ultem it lim—nocen Ir Etquamuit E inde aupoſl A A dia ſellorium ret e, da geniatur deg A aaeh it. ſpoliat. tanenn agnant, qux nttelm lisallegui Aden Kum Ead.* IIm ine T. gerendoſe ar eelich, «r. agebat uns ris Kprobab reinspl. lorandam 9, Sonen raſle benenic imn doou- r. quòd poſtan Icah dOGidetis. Nix ectaben petitorio ft=Andmülb uri probat chh 12 gilloenim a— fuern⸗ oGidetis, vI& kut jatt untur ad co adim 3 * Liber IIII. ad ordinationem iudicij. Bald inl!. non cogen⸗ dum.§. in. de procur.& is. qui principaliter de- fendit ſe à iudicio contra ipſum cœpto, licer in conſequentiam perat manuteneri in poſſeſsi- one, dicitur Kei, non Actoris partes ſuſtinere. Barrol. in l.de pupillo.§. ſi procur. de op. nou. nunc. Caſtren in eal.§. qui remiſsionem. Ne- que obſtat&ᷣdiceretur per iudicem ordinatum fuiſſe, vt cognoſceretur etiam ſuper petitorio, cum in confirmatione inhibitorij ſtatuerit ter- minum luliano ad probandum, quicquid vo- luerit circa allegatam per eum poſſeſsionem, & per eum deducta Erenim verbailla,& pere- um deducta, intelligi debent de deductis circa poſſeſsionem. ſeu poſſeſsionis retentionem: nam cùm verbum illud, deducta, ſit indiffinitè 5 †poſitum,& neutraliter, comprehendere vide- tur ſolùm ea deducta, quæ ſunt eiuſdem quali- ratis, cuius ſunt illa a, quæ fuerunt exprefſa. l. fin. §. fin. de trit. vin. vbi not. Bart.& ſic de his quæ poſſeſsionem attingunt. Cumque copula,&, 6 † poſsit ſtare extennus ſecuudum ordinariam naturam copulæ,& declaratiue, ſeu expoſitiue, gl. in õ. primę. ſiquidem in authent. de nup.& in dubio capi de beat ea interpretatio, per quam diſpoſitio caret vitio. Bartol in l..§. nunciatio, numero 25. de op. nou. nunc.& verba ſimplici- ter prolata reſtringantur adid, quod eſt ratio- nis.l. quamuis de in ius voc. Bal. in authen. in- greſsi in prima oppof. C. de ſacroſ. eccl.& verba 7 quantumcunque † generalia reſtringantur ad habilia. l.vt gradatim.§. de muner. Khonor.& Aeheznt zaterprereeiin eum caſum, qui de iure procedere poreſt. I. Gal lbs,5 quidam rectè vbi no. Bal. in 3. norab delib.& poſthum.& Iudex 8 †non præſumatur voluiſſe facere id, quodnon porterat. l.kucius.§. Imperator ad municip.& ante deæiſum poſſeſſorium à Laurentio inten- tarum non portuerit lulianus deducere con- cernentia peritorium„ ad finem vt ſuper his pronunciaretur, ſed duntaxat ad colorandum poſſeſsionem: Terminus ad probanduni circa poſſeſsionem,& deducta per lulianum, velre- ftringendus ad deducta circa poſletsionem, co pulaque,&, interpretanda, vt ſtet declarati- ue, velvbi comprehendat ded ucta circa peti- torium, intelligendus quò ad effectum colo- randi poſfeſſorium. Prætereâ prætor potuit ſu- 9 am Ainter ocutoriam interpretari& declara- re. gloſſ. Barto. numero 4. Bald. num. 9. in l.2. C. de ſentent. ex breui. recit ac etiam reuocare. l. quod iuſsit de re iud. etiam inuitis partibus. Bart ibi. in 7. quæſt.& multò magis ignoranti- bus. l. qui poteſt inuitis de reg. iuris. Cumque deinde capitula luliani quatenus conce teret petitorium, admiſerit ad finem colorandi poſ- ſeſforium, adiectis his verbis intentatum pro parte luliani rantum, cenſetur primam inter- lIocutoriam,& præcipuè in verbis illis per eum deducta, declarauiſſe, vt ſcilicer intelligeretur de deduttis circapoſſeſsionem,& vbi verba illa interpretari poſſent de deductis circa proprie- tatem⸗tamen cùm dominiũ allegari,& termi- (onftuum JI. 4 nus ad probandum circa illud aſsignari botu⸗ erit ad duplicem effectum, ſcilicer ad coloran- dum poſſeſſorium,& adhoc vrſuper proprieta- te cognoſceretur, verba primæ ordinationis declarantur per ſubſequentem interlocutoris, per quam capitula reſpicientia dominium ad- mittuntur 2d effectũü colorandi poſſeſsionem, vt ſcilicet& terminus ad probandum deducta circa dominium, intelligatur ad finem colo- randi poſſeſsionem, vel per ſecundam intelligi tur prætor reuocauiſſe præcedentem- Bart. inl. cum procurator.§.fin. nume. 6. de op. no. nunc. Neque dici poſſe videtur iudicium per Lauren⸗ tium intentatum, fuiſſe terminatum per ordi- nationem prætoris, qua ordinauit inſiſtendum in inhibitorio,& ſtatuit terminum lIuliano ad probandum,& Iulianum deinde tanquam acto rem nouum iudicium incepiſſe. Etenim cùm Laurentius intentauerit poſſeſſorium retinen- dæ poſſeſßionis,& Iudex ſtatuerit terminum aduerſario ad probandum circa poſſeſsionem, non poteſt dici terminata cauſa poſſeſſorij à Laurentio deducti, præcipue cùm ex proceſſu videatur conſtare, Iulianum non nouam ince- piſſe cauſam, ſed à Laurentio cœptam proſecu- tum fuiſſe. Sed etſi cauſa poſſeſſorij per Lau- rentium intentata, fuiſſet terminata per pręto- ris ordinationem, qua ſtatuit inſiſtendum in præcepto.-& lulianus nouum indicium deinde incepiſſet, ſententia tamen ſuper petitorio fuit nulla extribus. Primò nulla præceſsit petitio, & ſecundum ciuitatis ſtatuta in cauſis etiam ſummarijs requiritur qualis qualis petitio, quæ ſcribatur in actis coram iudice competenti præſente vel citato Reo, aut eius procuratore, neque dici poteſt ſcripturam datam in primo iudicio per lulianum, dum contrainhibitori- um excipiebat, loco petitionis ſuccedere, nam etſi in primo iudicio illa ſeriptura data kuiſſet pro petitione, tamen in ſecundo iudicio non potuit ſuper ea fieri ſententia. nam acta ordina 10 torij † iudicij, vt citatio, libelli datio, litis con- teſtatio non proſunt in alia inſtantia, etiam in- ter eaſdem perſonas, quò ad effectus reſpicien- tes inſtantiam, ſiue perfectos, vt quòd dilato- riæ amplius opponi non poßsint, ſine futuros- vt quòd ex his poſsit ad diffinitiuam perueniri Bar. in l.cum lite mortua nume 4. iud. ſol. ma. inl. z. numero12. C. de eden. Ideoque ſuper li- bello dato in vna inſtantia, non poteſt ferri ſen- tentia, in alia inſtantia, etiam inter ealdem per- I1 ſonas, etſi verum eſt, quod † acta probatoria noceant& proſint his, ſolùm quibus nocet vel prodeſt ſententia. Bart. inl. ſæpè. in fin. de re iu- dic. Caſtren. in dict. I.2, numero 13. Alex. nu. 26. C. de eden. multò minùs acta ordinatoria facta in primo iudicio, nocere aut prodeſſe poſſunt Iuliano, cui in ſecundo iudicio non prodeſt ne- que nocer ſententia in primo iudicio lata,& e magis ſcriptura non poteſt vim libelli aut peti- tionis in alio indicio habere, cùm non ſherie renouata eo modo, quo docuit Bar. in l. ſi a té nu. 6. iud. ſol Felin.i in e. venerabilis nu men 12. da DPetri Aut. Ang. in mat. poſſeſſ conſ. de iud. Imò illa ſcriptura ad aliquem finem lu- liano prodeſſe non poteſt, cùm non fuerit in ſecundo iudicio producta. Bat. in d. 9.nihil com mune. nu. 32.Alex. in.ꝛ.in fin. C. de eden Rip. d. §. nihil commune nu. 175- Secundò ſententia ſuper petitorio fuit inualida, nam etſi lulianus potuiſſer à principio petitoriumcum poſſeſſo- rio cumulare, iuxta ea quæ ſcripſit Bart. in d. nihil commune imnt. combin. Laurentiotamen poſſeſſforium deducente,& proteſtante vt ſuper eo ſolo cognoſceretur, non potuit lulianus in- uito Laurentio petitorium proſequi, nam tra- dita per Bart. in d..combin. procedunt ſolům quando actor deducit petitorium& poſſeſſo- rium, Reusverò nihil, vbi verò etiam Reus poſ- ſeſſorium intentet ſuper eo inſtante Reo priùs cognoſcendum. l. incerti& ibi gl. in ver. orta. C. de interd. quæ generaliter& indiſtinetè lo quuntur,& eo caſu vendicant ſibi locum tradi- ta per Bar. in d. 5. nihil commune in 5.combin. vbi non diſtinguendo inter corporalia& in- corporalia, vult priùs ſuper poſſeſſorio cogno- ſcendum,& volenti proſequi petitorium cum poſſefſorio obſtare ordinis rationem. d. lincer ti, hinc glo. in d.l. incerti in ver- orta quam Bar. 12 alleg. in d. 6. combin-cenſuit quòd ſi actor in- tentauerit iudiciũ communi diuidundo, quod eſtpetitorium& Reus deduxit interdictum vti poſsidetis, priùs ſuper interdicto cognoſcen- dum. comprobat Bald ibi nu. 24. ſi poſſeſſori- um ante litem conteſtatam deducatur,& d. gl. eſſe ſingularem dicit Apoſtil. ibi qua ie re cùm quò ad cumulationem petitorij& poſſeſſorij retinendæ æquiparentur iura incorporalia,& corporalia, quando deducitur petitorium fa. her. vel communi diuidundo, Bal. in Lordina- rij. nu. 6. C. de rei vendic. Sicuti ſi poſt intenta- tum huiuſmodi petitorium, quod cum poſſeſ- ſorio retinendæ etiam ſuper re corporali cu- mulari poterat, Reus interdiétum vti poſside- tis deducat, ſuper poſſeſſorio priùs eſt cogno- ſcendum, ita ſi poſt intentatum petitorium ſu- per iure incorporali quod cum interdicto reti- nendæ poterat cumulari, Reus poſſeſſorium huiuſmodi proponat ſuper eo inſtante Reo, in- primis videtur procedendum& pronuncian- dum,& ſià pari procedunt Actor& Keus. I. fin. C. de fruct.& lit. expenſ. neque debet actori li- cere, quod Reo non permittitur. l. non debet. de reg. iur.& Actor qui egit confeſſoria, poteſt deducere poſſeſſorium retinendæ,& ſuſpende- re petitorium. Bar. in d.5. nihilcommunein. combin. in 3. membr.& clariũs Iaſ.ibi,& eſt tex. inl. cum fundũ.. fin. de vi& vi arm. in c.paſto- ralis de cau. poſſ.& propr. Reus quoque deber poſſe deducendo poſſeſſorium retinendæ ſu- ſpendere petitorium ab aduerſario intenta- tum. Cumque exceptio dominij non obſtet in- tentanti interdictum retinendæ poſſeſsionis. ſi poſtquàm Reus qui turbatus fuerat in poſſeſsi- one,& contra illum actum fuerat petitorio& poſſeſſorio retinenldæ, deduxiſſet poſſeſſorium, in 4. combin. inuito Reo proſequi petitorium, exceptio do- minij obſtaret,& liceret dominis legitimos turbare poſſeſſores,& agendo contra eos peti- torio ſimul& poſſeſſorio impedire,vt nonpri- uùs ſuper poſleſsione legitim fpoſſeſſoris,& tur- barione illata, quàm ſuper dominio cognoſca- 3 tur. Cumque Iulianus nõ contradixerit † pro- teſtationibus Laurentij de noncum ulandope- titorium cum poſſeſſorio, illis conſenſiſſe vide- tur. gl. ſi fideiuſſ- in prin. in ver. recuſare. ff.qui ſatisd. cog. cum proteſtatio tendat non ad ob- ligandum lulianum, ſed ad tollendum ius ſi quod habebat cumulandi à principio perito- rium cum poſſeſſorio retinendæ, Ang. Caſtr.& Alex. in d. l. ſi fideiuſſor. Et quamuis contra præ dictam argumentationem videatur obſtare quod ſcripſit Bal. in d. ord. num. 13.S1 petitori- um ab vno,& poſſeſſorium ab altero intente- tur, ſuper eo priùs cognoſcendum quod abſor bet alterum,& quod tradit Saly. in d. l. incerti, nu. 8. ver-aut non vtrunque ab vno tantùm,& verſ.vbi autem contrarietas.ſi ſuper iure incor- porali petitorium ab vno& poſſeſſorium reti- nendæ ab altero deducatur, ſuper vtroque co- gnoſcendum,& quod dixit Abb. in c. audita nu. 3. de reſtit. ſpoliat. ſi poſtquàm Actor egeratpe titorio Reus deducat interdictum vti poſside- tis per modum actionis, erunt duæ mutuæ pe- titiones, neque petitorium excludetur per in- terdictum,& ſi Reus proponat interdictum per viam exceptionis, non debet admitti, quia pri- uilegium petitorij ſuſpenſinum non eſttribu- tum interdicto vti poſsidetis, tamen tradita per Abb.& Salyc. à iure videntur aliena. Etenim aut agens petitorio non aſſerit ſe poſsidere, ſed fatetur aduerſarium poſsidere,& tunc ſuper poſſeſsione non eſt litigandum, aut afſerit ſe poſsidere,& negat aduerſarium poſsidere,& eo caſu videtur deciſum, cauſam poſſeſſorij priùs expediendam. d. l. ordn. d.. in c.§. retin. Inſt. de interd. Idque conuenit æquitati, ne detur occa ſio dominis turbare legitimos poſſeſſores,& agendo poſted petitorio, efficere vt non priuùs ſuper iniuſta turbatione, quàm ſuper dominio cognoſcatur,& Apoſt. ad Bal. in d. I.ord. nu.i3. dicit meliùs ſentire Bar. in d.§.nihil commune. con Tertiò nullitas ſententiæ ſuper. peritorio oſtẽditur, etenim&ſi Iulianus vtrun- que iudicium petitorij,& poſſeſſorij cum ulare, & ſimul proſequi potuiſſet, tamen cùm Iudex probationes partium reſpicientes petitorium admiſerit adiectis his verbis ad colorandum poſſeſſorium intentatum pro parte Iuliani tan- tùm, non potuit ſuper dominio pronunciare, 14 tũ quia ex huiuſmodi interlocutoria, quæ cũ fuerit à partibus acceptata, facit ius inter illas, oſtẽditur poſſeſſorium tantùm fuiſſe à Iuliano intentatum,& declaratur vel verbum deducta poſitum in præcedenti interlocutoria, velad quem finem admiſſa fuerint reſpicientia peti- torium,& aſsignatus fuerit terminus luliano ad probandum circa poſſeſsionem,& per eum & ſuper eo ſolo procedi petijſſet, Actor poſſet 15 deducta,& ſententia f ſuper non deductis in iu- dicio, 7 aoddixit Abb* rudita) Epoſtquim! egern b cu mterdictt a palis nonis, erunt.mmn titoriam excſ ir id s proponat ij=iaunn nondebetadſ a i quin ſuſpenſinum reitnt poßidetis, n m lure videntut lahtean dnonaſſeritſ züietet npoßidere& meln luitigandum tafan aduerfarium erelt m, cauſam A ſocjy ordn. d. kinc;„a lok enit xquitat a ieturo e legitimos or,„ vorio, effich= Nonht Hone quam ſm rdocn Soſt ad Bal..☛ ord ao Bar. in d.9. om tiò nullitas ⁵ ül ir enti iaterſc 2 eru 1 fuerint d= gus tuet. Kpel 4 lag f däu Liber IIII. dicio, vel non petitis eſt nulla.]I.vt fundus. com- partes potuerunt petitorium ſuſpendere vbi fuiſſet deductum,& per interloquutoriam ad- miſsionis capitulorum ſuſpenſum fuiſſet,& ſententia lata ſuper petitorio poſt eius ſuſpen- ſionem eſt nulla, Bellam. deciſ. 98. tum quia 16 †ſententia non debet contra quenquan ferri niſi conuictus ſit, vel confeſſus. c. nos in quen- quam, 2. q.I. Laurentius autem man fuit con- feſſus, neque dici poteſt conuictus, qudd aquæ iura luliano ſpectent, cùm lulianus on poſsit dici ſuper dominio quicquam probauiſſe ad fi- nem obtinendi ſententiam ſuper eo, attento tenore admiſsionis probationum,& ratione 17 † incidentis probationis dominij quæ fit ad iu- ſtificandum, ſeu colorandum poſſeſsionem, nõ poteſt res adiudicari probanti. Bal. in d. l. ordi. nu. II. allegat rationẽ quia probationes factæ in poſſeſſorio non excludunt petitorium. I.1. C. ſi de mom. poſſ. l. fi. C. qui legit perſ-tum quia li- cet controuertant Doct.an valeat ſententia cõ- demnatoria nulla data dilatione ad probandũ: a8 tamen vbi ludex † non dat copiam ſe defenden di Reo, ſententia eſt nulla. Abb. in c. Eccleſiæ S. Marię nu. 12, verſ. quandoq; fertur ſententia cõ- tra citatum de conſtit. Cumq́; capitula Lauren- tij reſpicientia peritorium non fuerint admiſ- ſa niſi ad finem colorandi poſſeſſorium, clariſ- mè conſtat Laurentio non fuiſſe datam copiã defendendi ſe in petirorio. Alia. n. probatio re- quiritur vbi dominium deducitur ad coloran- dum poſſeſsionem, alia vbi deducitur vt ſuper eo cognoſcatur. Bellam. deciſ.9. quemadmo- dum aliud eſt intentare petitorium, aliud iuſti- ficare poſſeſſorium extit. gl. inclem.i. in gl. fi. de cau. prop.& poſſ. Cumò; ordinatio prætoris fa- 19 cta in capitulorum admiſsione fuerit f accepta- ta à Iuliano,& Laurentio non poteſt vlteriùs di ci nulla, nam& vbi inualida fuiſſet, ſaltẽ in vim pacti,& contractus valuiſſet. gl. in l.2. C. com. v- tr. iud. Bart. in l.r. C. qui pro iuriſd.& vbi etiam non fuiſſet expreſsè acceptata, tamen partes nõ reclamando cenſerentur illi tacitè conſenſiſſe, neque contra eam vlteriùs audiri poſſunt.l. fin. quan. app.ſit. l. ab eo. C. quo.& quand. iud. CECAS V S XII. Iulia conuenit Franchinum ad conficien- dum inſtrumentum venditionis prædij, quod ibi à Franchino venditum aſſerebat. Pendente iudicio orta fuit lis inter Iuliam,& Franchinũ ſuper poſſeſsione prætendentibus ambꝑbus ſe poſsidere, Iudex auocauit ad ſe poſſeſsionem, partes auocationi tacitè acquieuerunt, ſudex deinde aſsignato vtrique parti termino ad pro bandum,& factis probationibus, ſeruatis ſer- uandis, declarauit Iuliam manutenendam in poſſeſsione, illiqpoſſeſsionem relaxauit, appel latum fuit ab huiuſm. ſententia, Iudex appella- tionis pronunciauit iudicem indebitè, ac iniu- ſtè relaxauiſſe poſſeſsionem Iuliæ,& Franchi- num reintegrãdum ad poſſeſsionem, quæ ſen- (ouſilium XII. k'f teñtia fuit per alium iudicẽ confirmata,& exe- cuta. Iulia deinde cœpit proſequi corã ordina rio iudiciũ confectionis inſtrumenti. Opponi- tur à Franchino illã nõ poſſe audiri, niſi prùs re- ſtitutis fructibus, expeuſis, damnis,& intereſſe⸗ Qusritur quid iuris,& exhibẽtur proceſſus. F V M M A RTIV Ar. 1 Holiatus dà iudice ſuo quando reſtitui poſſit,& quando non. . 2 Iudex procedendo iudicialiter non dicitur aliquẽ ſpoliare,& contra ipſum non poteſt agi poſſeſſo⸗ rid⁶.. 3 Spoliatum ante omnia eſſe reſtituendum in quibus caſibus fallit. 4 Proceſſum inordinatum non poteſt olterius impu- guare qui contra illum non reclamat. 5 Spolij exceprio quando repellat Actorem,&num. 6 40.7. 1— 8 Ex verbts ſententiæ non arguitur, niſi quatenus ex hus neceſſario infertur. 9 Requiſita vt is qui non ſpoliauit, neq, ſpoliari man- dauit, teneatur tanqudàm ſpoliater. 10 In contradtibus id, quod non eſt geſtum nomine meo, polſum habere ratum in mei præiudici- umſecus eſt in delict is. 3 Nre propoſita nullum videtur al legari poſſe ſpolium, ſaltem vt an Mteomnia reſtituatur. nam ſpolia- tus Tà Iudice ſuo ante appellatio- ☛ᷣ nem ſeruato iuris ordine non re- ſtituitur, niſi appellauerit, vel niſi ex aliqua cau ſa, propter quam ſoleat concedi in integrum reſtitutio,& tunc reſtituitur poſtquàm conſti- terit de iniuſta ſpoliatione, Spec. in tit. de pet.& poſſ.§. quoniam in 2. colu.& ſpoliatus à iudice ſuo iuris ordine ſeruato, non reſtituitur ante omnem cognitionem, Hoſt. in ſum. de reſtitu. ſpol. nu. 2. ver. quando facienda ſit reſtitutio,& ſpoliatus à iudice in iudicio, ſi tanquam violen- ter eiectus petat reſtitutionem, non debetan- te omnia reſtitui, ſed priùs debet inquiti cauſa priuationis, vt ſi inueniatur quòd iure priuaue- rit, confirmetur, aliàs infirmetur, Gem. in c. prę ſentium 7. q.i. in fin.& contra indicem ſpolian- tem non poſſunt impetrariliteræ in forma cõ- muni, ſicut contra priuatum, ſed oportet quòd fiat mentio de cauſa admonitionis, quia Iudex 2 procedendo ludicialiter non dicitur aliquem ſpoliare, ideò contra eum non competit iudici um poſſeſſorium, Abb. in c. dil. eli. nu. 4. de re- ſcrip. Hac ratione gl. in d. c.præſentium in fin. Abb. in c.cùm cauſa, nu. 4. de off del. dixerunt, contra iudicem, qui proccdendo iudicialiter, priuat aliquem poſſeſsione, non poſſe agi poſ- ſeſſorio.ſ.vt ante omnem cognitionem fiat re- ſtitutio, Hoſt.& Gem. vbi ſuprà,& cõtra iniuſtè ſpoliatum a iudice admittitur exceptio domi- nij, vt ſenſiſſe videtur Innoc. in c. ſuper num. 5. ver. exceptio de ren.& apertè ſcripſerunt Ang. in I. ſi quis ad ſe fund. C. adl. Iul. de vi, Afflict. de- 3 ciſ.7. nu.3. Vnde ſi regula quòd t ſpoliatus ante V 8 om nia Detri Au. Ang.in mat. poſſoſſ. conſ⸗ omnia eſtreſtituendus, non procedit in agen- te ſpoliato à iudice in iudicio, multò minùs videtur procedere in excipiente ſpoliato à iudi- ce. Spoliatus. n. agens adreſtiturionem eſt ante omnia reſtituendus in multis caſibus, in quibus excipiens de ſpolio non eſt ante omnia reſtitu- endus. c.. de reſt. ſpo. in o. Et quamuis auocatio poſſeſsionis facta fuerit parte non citata, tamẽ ſi ludex poteſt ob timorem ſcandalorum pro- cedere ad poſſeſsionis ſequeſtrationem, ctiam parte non citata, Bal. in l. aullus C. de ſum. Tein. 1n 1. ord. nu. 9. C. de re. vend. Abb. in c. 2. n u. 12. de ſeq. poſſ.&c. non dicitur tunc inferre vim.& pe- inde eſt ac ſi iudicialiter proceſsiſſet Abb. in c. conquer. n. 7. de reſt. ſpol. Et omni in caſu Fran- chinus non reclamando contra auocationem, videtur illi conſenſiſſe. l.ſi. quan. app. ſit.l. ab eo. C. quo.& quan. in. J.ſi filiusta. abſente ad Mac.& videtur tex. inc. z. de acc. in 6.vbi præſens,& nõ 4 reclamans contra proceſſum inordinatum, non poteſt illũ vlterius impugnare, ex eo quòd ordo iuris non ſit ſeruatus,& Gem. ibi circa fi. no. quòd taciturnitas partium in iudicio habet vim renunciationis exceptionum dilatoriarü eis competentium, etſi poliatus, qui conſenſit aduerſario probanti ſuper proprietate, non po teſt petere, vt ante omnia reſtituatur. c. I. de re- ſtit. ſpol. etiam quòd tacitè conſenſerit Bat. inl. ſi quis ad ſe fun. C. adl. Iul. de vi, multò minas is, qui auocationi poſſeſsionis tacitè conſenſit. debet poſſe agendo, vel excipiendo dicere ſe tanquàm per auocationem ſpoliatum, ante o- mnia reſtiruendum. Et quamuis iudicatum fu- erit iudicem iniuſtè relaxauiſſe luliæ poſſeſsio- nem, non tamenob id fuit pronunciatum ſpo- liauiſſe, aut Eranchinum ſpoliatum fuiſſe: nam ex facto iudicis iniuſto non cauſatur ſpolium, & verba ſententiæ quatenus mandant Franchi- numreintegrari, debent interpretari de reinte gratione, quæ concedi debet priuatis à iudice poſſeſsione iniuſte, qui non habent priuilegia ſpoliatis à iure conceffa. Prætereà ſi quod ſpo- lium ſubeſſe dici poſſet, illud fuiſſet factum nõ 5 à Iulia, ſed à iudice. Verùm ſpolij † exceptio re- pellit actorem in ciuilb. quãdo excipitur de ſpo lio commiſſo ab agente, non autem ſi excipia- tur de ſpolio commiſſo à tertio. c.i.§.i. de reſt. ſpol. in. 5õ.& huiusmodi excep. non vendicat ſi- bilocum contra tertium, ad quem perueneruũt bona, quib. Reus fuit ſpoliatus, Franc. in d c.i. in princ. nu. 4. ver. de exp. autem. Gem. ibi. col. 3. Verſ.ſed quid ſi Reus.& Actor ita demùm ex- ceptione ſpolij repellitur, quando ſpoliauit Re um per vim ablatiuam, vel expulſinam de quib. in c.cùm ad ſedem. de reſt. ſpol. Franc.in d. c.1.§. illum num. z. in fin. Gem. vbi ſuprà. Et licet 6 quis dolosè rem † alterius occupet, contra e- um non competit exceptio ſpolij, niſi ſpoliaue- rit, vel ſpoliari mandauerit, aut ſpolium ratum habuerit. Inn. in c. cum dil. nu. 1. in fi.de or. cog. & niũ poſsit conueniri interdicto vndevi, vel actione bonorum raptorum. Inn. vbi ſuprà. Gem.vbi ſuprà Franc. in d c. z. in prin. nu. 4. Et interdicto vnde vi agipoteſt ſolum contræ eum ipſum, qui vim fecit.l.cùm à te. de vi,& vi ar.& actione bonorum raptorum tenetur is dunta- xat, qui per vim damnum dedit. l. 2. in prin. vbi bo. rap. neq; ſufficit dediſſe damnũ clanm, d. l. 2. §. damnũ eo- tit.& quamuis Inn. in d. c. cũ dil. n. 4aſſerat exceptionem ſpolij cõpetere ſpoliato, cui competit interdictum, vel eondictio ex. c. ſæpè de reſt. ſpol. ſiue exll. quæ ſunt in tit. C. vn. vi, ſiue ex iurib. alijs quæ reſtitutionẽ poſſeſsio- nis præcipiunt,& idem velle videatur Gem. in c. reintegr.3. q. circa med. Cal in c. ſuper ſpol. in 4. ꝗ. de or. cog tamen eorũ ſententiã latè re- felit Abb.in d. c.cum dil. nu. 12. comprobat Affl. dec 19. u. 3.&.& omni in caſu Cald. ſententia ſi intelligererur generaliter, vt. contra quoscun q; datur aliquod remedium ad recuperandam poſſeſsionem, contra eos etiam detur exceptio ſpolij, eſſet contra tex. in d. c. i. de reſt. ſpol. im 6. Nam contra tertium poſsidentem, qui non ſpo liauit, poteſt ſpoliatus agere ad poſſeſsionis re- ſtitutionem, vel condictione. c. ſæpè de reſ.ſpo. vel d cau.reint.& tamen contra tertiũ non po- teſt opponi exceptio ſpolij ab alio facti, vt in eo tex.& traduntCaſt. Alex.& Iaſ. in l. ſi te bonis. C. 7 de iu. del. Adhæc cùm †poſſeßio exiſtens penes iudicem, fuerit cum cauſę cognitione relaxata Iulię, contra illã non poteſt dari exceptio ſpolij. Nam Innoc.in d. c. cùm dil. nu. 1. in fin. ſcrĩpſit, ſi quis incontinenti poſt vim ſibi factam, vim fa- ciat, vel auctoritate iudicis ritè procedentis, nõ competere contra eum exceptionem ſpolij, ſi- curi neque interdictum:& ſi Iudex iudicialiter procedens,& priuans aliquem poſſeſsione, non dicitur ſpoliare, neque actione, aut exce- ptione ſpolij tenetur, multò minuùs pars, cui Iu- dex in iudicio cum cauſæ cognitione auditis,& diſcuſsis iuribus partium relaxat poſſeſsionem penes ipſum iudicem exiſtentem, dici poteſt ſpoliare, aut actione, vel exceptione ſpolij tene- ri,& eo magis cùm non propria auctoritate, ſedà iudicis nuneio aſſociata poſſeſsionem in- trauerit. argumentis eorum, quæ tradit Bar. in I. meminerint, num. 8. C. vnde vi. Neque mouet me quòd deciſum fuerit per duas ſententias Franchinum eſſe reintegrandum: nam ex hoc non fuit deciſum Juliam ſpoliaſſe. Etenim ex 8 verbis† ſententiæ non arguitur, niſi quatenus exhis neceſſariò inferatur. l. ſi ludex de his qui ſunt ſui, vel alie. iur. Bart. in. l. Iul. nu. 5. de cond. ind.& ex eo quòd quis fuerit condemnatus ad reſtitutionem, velreintegrationem poſſeſsio- nis, non infertur neceſſariò vt ſpoliauerit, cùm tertius poſsidens, qui non ſpoliauit, poſsit quã- doque condemnari ad reſtitutionem poſſeſsio nis, imò cùm iudicatũ fuerit iudicem indebitè relaxauiſſe poſſeſsionẽ, videtur etiam pronun- ciatum Juliam non priuauiffeßranchinum pof- feſsione, argu. l. Pomp. 5. ſed ſi is. de proc.. ſi in ter de exce. rei iud. Non etiã obſtat, ſi diceretur Iuliã habuiſſe ratũ ſpoliũ à iudice factũ, accipi- endo poſſeſsio nẽ ab eo. Nã reſpondetur primò 22 iudicem amf wi. cit e 1 mr mate 2 ded andedl u à 1 ediſ dat 4 na anui ln la üa oh cd* um, pel deh squree: t, arretir 1 dlk. — em relle fi 3 damed Cll w'Ca kamer per. 2nce 2i niing2f. a dadictione c Setei tamen contra* ino 10 polijab a1 k nn tAlex& laſiit* boni um fpoſſeſit er ensa u cauſe cogt ⁵ aen onpoteſtdari ioht cum dil nu t Mr icchi poſt vim ſibiſ n, um te ludicis titè ta denthi A neum except ta uſpoli ictum:&ſi li udlcun riuans aliqu moſcbin re, nequeac-. auten tur, multò mi A us cll — ncauſe cogu te taudi artium relau& ſeeior em eviſtentt(dicipt he.vel exceptſ rpolite im nonprop E uccorit 0aſſociata G. Miodeu- Heorum,*☚ adithe⸗ 7.8. C.vnde ſ quemm fuerit per ſenden 1 eintegrand a damel aliam ſpoli= Ftelue non arguitu! de i n prinau- 87— roe vomp.ſ. 1 quat LAlber M1I1f., iudicem non poſſe dici ſpoliauiſſe. Secundò, lu- liam accipiendo à ſpoliatore poſt aliquod tem pus poſſeſsionem tanquam ſuam,& in qua Prętendebat fuiſſe ante auocationem, non poſ ſe dici ratificaſſe aliquod ſpolium,& cò minùs cùm poſſeſsionem, præcedente cauſæ cogniti- one,& partibus auditis,& iuris ordine ſeruato acceperit. Tertiò, Iuliam non potuiſſe ratifica- re ſpolium non ſuo nomine factum, ſaltem vt pſa tanquàm ſpoliatrix conueniri, aut exce- ptione repelli poſsit, gl.& Barto. in l..§. ſed& 9 cum quis in fin. de vi,& vi arm.& ad hoc vt †is, qui non ſpoliauit, neque ſpoliari niandauit, te- neatur tanquam ſpoliator, tria requiruntur, quòd ſpolium ſit ſuo nomine factum, quòd il- lud ratum habebat,& quòd habebat ratum tan quam geſtum ſuo nomine, gl. in d.§. ſed& cum quis, Rip. in l. naturaliter. nu.;1. de acq. poſſ.&li- 10 cet in contractib. f id quod non eſt geſtum no- mine meo poſsim habere ratum in mei præiu- dicium: Tamen ſecus eſt in delictis. Bald. qui rationem aſsignat, in l. non ideò minũs, nu. 25. C. de accuſat.&c. z. 9 7 CASVS XIII. b 6ſ Alids in anno 1488.27. Oct. Illuſt. Ioannes Galeaz Maria Sfortia Mediolani Dux minor cum auctoritate Ludouici Mariæ eius guberna- toris,& parrui fecit donationem inter viuos Ioanni lacobo Vincemalæ pro ſe,& filijs ac de- ſcendentib. maſculis ex linea maſcul. vſque in perpetuum de datio, ſeu conuentione ac redi- tu ſuper datio beſtiarum externarum, Placen- tiæ ſolito exigi per comitem Petrum del Ver- me,& ad Camerã per eius mortem deuoluto, cum clauſula translationis dominij, poſſeſsio- nis:& cum clauſula, quòd ipſe lIoannes lacobus dictum datium, cõuentionẽ, ac reditũ habeat, teneat,& poſsideat quemadmodũ Comes Pe- trus tenebat,& poſsidebat, qui lo. Ilacobus de- cedens reliquit Rodulphum,& Angelum filios, ac Leonem ex Ioan. filio nepotem. Poſt mortẽ Io. Iacobi Rodulphus ſolus nomine ſuo& con- ſortum exigit reditum annuum librarum 490. ab his, qui datia Placentiæ à principe conduxe- rant, vltima erectio quæ exhibetur, eſt de anno 1517. quo tempore ciuitas placentiæ à Gallis tenebatur. De anno 1571. ciuitas Placentiæ per- uenit in dominiũ Sedis Apoſtol. Clemens bon tif. de ann. 15 24. in remunerationẽ pecuniarũ, quas ciues crogauerant in milites defendétes ciuitatẽ per eius breue aboleuit datiũ doanæ, & conceſsit communitati Placentiæ, quod ipſa poſſet exigere datium de beſtijs,& animali. exe untib. territorium Placentiæ pro ſatisfaciendo ciuib.habentib. emolumenta, ſeu venditiones ſuper datijs introitus portarum non extinctis in ipſa ciuitate habitantib.&c. De annor 2 8. deceſsit Rodulph. relicto Io. Iacobo eius filio, ſed qui patris hæreditatem repudiauit, deceſ- ſit deinde Angelus inſtituto hærede præfato Io. lacobo, qui patrui hæreditatem adiuit. Breue Conſihum VIII ns Clem. fuit in anno 1535. per Paulum III. cônfir- matum, ſicq́ dicta eiuitas ad beneficium parti- cularium ciuiũ, qui habebant dictas venditio- nes ſuper datijs introitus portarum, abinde ci- tra mediante dicto titu. datium beſtiarum exe⸗ untiũ ter.placen.locauit,& pecunias inter ciues diſtribui fecit, ex quib. tamen pecunijs cõmuni tas nullum cõmodũ ſentit, cum nihil apud eam remaneat. Annis præteritis præfati Leo,& Ioa. Iacobus dederunt libellũ contra cõmunitatem Placen. quaſi ipſa poſsideat datium, ſuper quo ipſi prętendũt habere ius annui reditus,& quia libellus videtur dubius petitoriũ ne, an poſſeſ- ſoriũ recuperãdæ, an vtrumqꝗ; in eo deducatur. Queſitum fuit, an Vincemalis competat ius contra cõmunitatẽ vel in petitorio, vel in poſ- ſeſſorio recuperandæ,& exhibentur proceſſus- F V M A A R U M. 1 Princepi donant reditumalituius rei quam poſted rransfert in alium, de illa re conuenitur. 2 Verbum vni reſtringitur, ſeu declaratur ab ali. 3 Natura, ſermonis gopulatiui réquirit veritatem omnium. 4 Sequentia récipiunt interpretationem à prace- dentibus. 5 Dominium,& proprietas dicitur etiam iuris an- nui reditus. b 6 Praæſcriptio longi temporis in datijs contra priua- tos ſuſicit. 7 Bona fidetin quibus caſiluu præſumatur. 8 Emphyreutica resſiperueniat adtertium, præaſeri bitur contra directum dominum ſpatio longi eeupos,, 9 Auth. male fidei. C. de præſerip. long. temp. in qui- bus non habeat locunm.. 10 Malafides anteceſſoris non affcit fucceſſörem in pralatura. II Juaraineorporalia amittuntur ex ſolo non vſuper decem annos. 16 Fideicommiſſarius non poteſt agere ob damnum datum haredi, antequam hæreditas ſibi reſti- ruatur. b 17 Heres poteſt agere ad recuperandam poſſeſſio- nem qua teſtator fuerat prinatus. 18 Spoliaria poſſeſſione percipiendi quis dicatur. 19 Dominium aut poſſeſſio ex ſolis inſtrumentis lo- cationum nonprobatur, niſi probetur etiam penſionum perceptio. 20 Solutione annuæ penſionis probatur ſoluentem habuiſſe ab eo cui ſoluitur,& proprietatem eſſe eiuſdem. 21 Incertitudo qua impedit acquiſitions poſſeffionis. 22 Poſſéſſorio recuperanda contra quos agi poſſit pro annuis reditibus. 23 Locarori datur contra tertium ad rem ipſam poſſeſſörium non tamen ad penſionem. V 2 24 F0/2 1 Petri Ant. Ang. in mat. poſſeſ. conſ. 24 Poſſeſſörium ad aunuas penſiones vt dari poſſit quid ſalt em ſit neceſſarium. 25 Ldàpſutriginta annorum aufertur omne Teoms- dium poſſeſſorium. b 26 Remedium Canonis reintegranda durare rrigin ta an. quomodo intelligatur. 27 Iuadeundi durare 30 an. quomodo in elligatur. 28 Indefinita extinctio æquipollet vniuerſali. 29 Verbum ſanctiſſimo, competit ſolum dignitat: pontificali. 30 Conoeſſio facta ſub nomine Romani pontifiois in- telligi debet de dignitate& non de nomine. 31 Dactio dummodò quid importet,& quæ ſit natura modi. 32 Diſpoſitio noua ſit quando aliquidadditur vel di- minuitur in diſpoſitione. 2 33 Datia ſunt de regalibus, neque ſuper eis quicquã àa priuato exigi pot eſt abſq, ſpeciali eonceſſione. 4 Priuilegia excipientis de ſpolio competunt con- tra ſolum ſpoliantem. 35 Tertius poſſidens poteſt impedire executionem ſiue ſit dominus& poſfeſſör, ſiue poſſeſſor tanti. Ontra Vincemalas quò ad peti- cùm donatio ſit non de datio, ſed &☛ de reditu ſuper datio, † datio in commungitatem translato non communitas, ſed princeps ad annuũ reditum conueniri debuit. l. Caius. L. libero in princip. junc. gloſſ. de an. leg. l. fin. in fin. de contrals. emp.. fundi iunc. gloſſ.in verſicu. poſſe de vſu- fruct. leg. neque alia actio contra communita- tem competere poteſt quàm hypothecaria. Caſtren. conſilio 333. libro. i.in nouis, quæ non poteſt, vt exlibello patet, dici intentata, neque intentari potuit niſi priùs excuſſo principe ſeu fiſco. Et licet verba donationis dicant de datio ſeu conuentione ac reditu ſuper datio, tamen vel ſuper donatione tanquam incerta non po- reſt fieri fundamentum, cùm probatum non fuerit, quòd comes Petrus eſſet ſolitus exige- re, Bartol. in I. ſi ſic.§. primo. de leg. primo, inl. legaui. de lib. leg. Spec. Angel.& Alexand. quos refert& ſequitur laſin.3.§. incertum numero 12. de acquirenda poſſeſſ. Rip. lib. Reſponl ſe- cundo capit. 24. vel ſi donationis verba fuerunt declarata ab effectu iuxta id quod tradit Bart. in l. cætera. 5. ſed ſi parauerit de leg. 1. donatio fuit non de datio, ſed de reditu ſuper datio præ- cipuè cùçm ob alternatiuam ‚ſeu, electio eſſet donatoris l. plerunque de iur. dot. Videmus& 2 alibi ſæpè, quòd vnum † verbum reſtringitur, ſeu declaratur ab alio, nam in I. etſi adieci pro ſac. verbum quæſtus poſitum poſt verbum lu- cri reſtringit verbum lucri quod præcedit,& in 1. legata ſecundo reſponſo de ſupell. le. ver- bum ſupellectilem, reſtringiturà verbis ſubſe- quentibus,& inl. cum de lanionis.§. quidam. de fund.inſt. Verba ita, vt poſſedi, reſtringun- tu rà verbis ſubſequentibus,& in l. ſi cùm fun- dum. de verb. ſignifi. Verba illa, ius fundi dete- rius factum non eſſe, reſtringunt verba præce- Atorium primò obſtare videtur, dentia, vti optimus maximusque eſſet, quibus ſunt appoſita. cumque leges prædictæ loquan- 3 tur in ſermone copulatiuo„cuius natura † re- quirit veritatem om nium. l. ſi hæredi plures de cond. inſtit. faciliùs prædicta reſtrictio admitti debet in ſermone altern atiuo, cuius ſufficit al- teram partem eſſe veram: prætereà ſicuti in- compatibilia ſunt legare fundum& vſumfru- ctum eiuſdem. l. ſi Titio fundus de vſufr. leg. ita incompatibilia videntur legare, vel donare da- tium,& reditum ſuper eodem datio. Vnde ſi im legato fundi& vſusfructus eiuſdem, coniuncta reſoluitur in diſiunctam,& vnum duntaxat, ſcilicet vel fundus vel vſusfructus eius debetur. dict. l. ſi Titio. multò magis in donatione non coniunctim, ſed diſiunctim facta de datio ſeu reditu, ſuper datio, vnum duntaxat deberi po- teſt,&licet in eodem inſtrumento quandoque copulatiuè dicatur datium, reditum& intra- tam, tamen copula debet reſolui in diſiun- Gtam. tum ex ratione d. l. ſi Titio. tum quia 4 ſequentia f recipiunt Interpretationem à præ- cedentibus. l. ſi leruus plurium. 5. fin. de leg. 1. & quamuis vbi legatur fundus vel vſusfructus eiusdem, electio ſit in dubio legatarij. l Lucio de leg. 2. In contractibus tamen electio eſt de- bitoris, Bart. dict. l. Lucio, adhæc ſi quando lega tur certa pars reditus, vel certa quantitas exre- ditu non cenſetur conſtitutum ius vſusfructus- J. defuncta§. Sempronio de vſufr. gloſſ. l. ſi quis ita. eo. tit. Bar. in d. l. fundi, multò minùs quan- do donatur certa quantitas ex reditu datij, vel ſuper datio, cenſeri poteſt translatum ius do- minij in datio, licet conſtitutum ſit ius hypo- thecæ, Bart. in l. codicillis.§. inſtituto de leg. ⁊, Neque ob ea verba, cum translatione domi- nij& poſſeſsionis,& ob alia, ita quòd ipſe Iaco- bus,& eius filij& vt ſuprà ipſum datium, con- uentionem, reditum& intratam teneant& poſsideant, quemadmodum comes betrus te- nebat& poſsidebat, poſita in inſtrumento do- nationis, dici poteſt donatum fuiſſe datium. 5 Primùm, quia dominium †& proprietas dici- tur etiam iuris annui reditus. capitu. querelam. in fin. de electio.& poſſeſsio vel quaſi dicitur annui reditus, quando præſtatur ex aliqua re certa,& pro eo datur poſſeſſorium iudicium, Cynus inl. ſi certis annis ad fin. C. de pact. Abb. in capitu querelam. nume. 12. de electio. conſit. 23.Circa princip. lib. ſecundo, Afflict. deciſ. 295. numero 8. Secundò, quia in inſtrumento do- nationis non dicitur ſimpliciter, teneat& poſ- ſideat, ſed relatiuè, ſcilicet prout comes Petrus tenebat. Ideoq; cum non cõſtet, quomodo co- mes petrus teneret& poſsideret. ſ. an datium, an verò reditũ ſuper datio, huiusmodi clauſula interpretanda eſt de illapoſſeſsione, quæ dein- de fuit translata in Vincemalas. l. ſcilicet exigẽ- di annum reditum ſuper datio. rationibus n. pradictis&c. Cumq́; dictio illa, ſeu, non poſsit ſtare augmentatiuè, eſt enim poſita poſt verbu datium, quod eſt pinguius quàm verbũ ſequẽs, ſed videtur ſtare expoſitiuè pro id eſt.vt in Lz.in prin. I do fund 1n 8 ed done d. l. f Ti antinrerpret Ei min uus plurium F3 deb Sntur fundus eli it in dubio!. rijllu didas tamei Iiohh .Lucio, adhæ 1 dus,relcerta S ritaen conſtitutum istru vonio de vſu— Kläg lfundi mulſin aisqa Duantitas ext K dah ri poteſttra: Iimisb et conſtitutt er ius hyf odicillis. ſ.it K. odeth a, cum trat t Ioneca Kobaln, itt en dipelr e ſapra ipſut iun, a itum K intt E tenea, admodum? shem a: poſitain 1 menne xeſt donatut iifecun ninium †&„ aui reditus.— iquent ver dutio 2 e, qurt de ilapoſſ Mias in Nincems tionie im lupet* 8 15 na;digioij* 9 — all ¹ Laber WMII. prin. ad leg. Aquil. ibi quadrupedum vel pecu- dum,& inl. vbi pactum: iuncta glo. in verſi. vel tranſactio: C. de tranſact.& in C. 1.§. verũ ibi. prin cipe ſeu domino temporali. de ſta. reg. in 6. Et omni in caſu cum Vincemalis nunquam fuerit tradita poſſeſsio alicuius datij,& ſic non appãre at donationem aliquam datij ſortitã fuiſſe effe- ctum. l traditionibus. C. de pact. fruſtrà allega- tur donatio datij contra tertium poſſeſſotem, contra quem non tranſit oblig atio perſonalis cauſata ex donatione. d.l. fin. in fin. de contrah: empt, Secundò obſlare videtur pręſcriptio qua driennij, iuncta conceſsiòne Clem. pont. in qua interuenerunt omnia, quæ requiruntur vt di- ſpoſitio. l.benèà Zenone. C. de quadrieu. præ- ſcript. locuni ſibi vendicare poſsit, quæ recenſet Felin in c. quæ in Eccleſiarum nu. 54. de conſti. Franc.Balb.in tract. præſcrip. in ſecunda parte 5. par. q.8. conceſsio fuit facta à non recogno- ſcente ſuperiorem exiſtentẽ in poſſeſsione da- tij,de datio tanquàm proprio concedenrtis ſub- ſecuta traditio, bona fides communitatis,& in qua præſcriptione non requiritur, vt princeps de plenitudine poteſtatis vendiderit vel dona- uerit, Felin, in d. c. quæ in Eccleſiarum num. 39. 6 Obſtat quoq; pręſcriptio longi temporis, quę in datijs cõtraà priuatos ſufficit. I. ſi publicanus. §. fini.vbi Bal.«licitatio. S. earum vbi Bar.& Caſt. de publica. Bald. in c.2. nu.3. quæ ſint reg. Nam poſſeſsionem fatentur aduerſarij, de titulo cõ- 7 ſtat, bona fides † præſumitur primò ex titulo, Bart in l. celſus nu. 17. de vſucap. Secundò pro- pter auctoritatẽ ſuperioris Bald. in l.. nu. 23. C. de fur. tertiò, quia agitur de præſcribenda li- bertate, Abb. in ca. ſi diligenti nume, 21⸗de præ- ſcript. præcipuè cùm per ſex annos antequam Eccleſia haberet datium, Vincemalæ nihil exe- gBiſſent:& ad hoc conuenit quod legimus ſt res femphytheutica perueniat ad tertium præſcri bic ontra directum dominum ſpatio longi tẽ- porisvt poſt alios ſcripſit Franc. Balb. in tract. præſcr. in 4. par. 4. par. q 8.& in terminis noſtris ſcilicet ſingularem ſucceſſorem ad quem per- Uenitres, ſuper qua erat aſsignata annua pen- ſio, vel elocatus cenſus, præſcribere longo tem- pore non actioni perſonali, ſed iuri reali, idem. Bal.in d.trac.in 4. par. 4. par. princ. q. 5.& clarius in 7. q. nu. 4. Neq; dicipoteſt Clementẽ fuiſſe in mala fide, eamq; nocere ſingulari ſucceſſori in præſcriptione longi temporis iuxta auth. ma læ fidei. C. de præſcri. long. temp. nam ponrifex facilè ignorare potuit factum alterius ſ.dona- tionem factam Vincemalis,& cùm iura ſuper datio non poſsint à priuato teneri abſq; ſpeci- ali conceſsione, veriſimiliter credere, datium Doanæ ad ipſum liberè pertinere:& eò magis cùm Vincemalæ nunquàm fuerint in poſſeſsio ne datij, ſed fiſcus ſemper poſſederit, cuius con- ductores Vincemalis annuã penſionem perſol uebant, neq; appareat Vincemalas vnquam in- terpellaſſe pontificem ſeu pontificium fiſcum, & quia vbi agitur de præſcribenda libertate, cõ- muniter tenetur, quòd præſumatur bona fides, à Conſiluum XIII. iu quia præſcrihens habet iüris pręſumptionè pro ſe, debuit enim credere rem eſſe talem, qualis naturaliter eſt, vt ex Cyn tradit Abb. in d. c. ſi di- ligenti nu. 21. Adhæc diſpoſitio d. auth. malæ fi- 9 dei† non habet locum, vbi verus dominus ſeit ius ſuum̃& alienatiònem factam(vt dicitur in eò tex.) neque in mediato ſucceſſore. Bart. in l. Pompon.§.cùm quis nu. II. de acq. poſſ. Caſtre. in d authen:in 4.limita. neque in præſcribente contra actionem Cy, in dict. authen. Aret. in g. furtiuæ in ti.limit. Inſtitu: de vſucap. Item pro- cedit ſolũm vbi præſcribitur contra dominum; non ſi contra debitorem habentem rein hy- pothecatam Atigel.& Caſtren. vbi ſupra, Aret- in dict.ꝙꝗ furtiuæ. in 8. limit. Alexander d. 9.cùm qui num. iz. Neque ſi contra ſolutionem cen- ſus aut penſionis. Balb. in dict. tract. in; par. 4. part. princi. quæſtio. 7. In re autem præſeniti ceſ- ſatum eſt ab actione dominantibus Gallis, qui- bus ſucceſsit Leo Xx. Leoni Adtianus, Adriano 10 Clemens;præter id quòd malà f fides anteceſ- ſoris non afficit ſucceſſorem in prælatura, Abb. cap.z. numero 8. de præſcrip. Iaſo. l. Pompo. 5. c˙ùm quis iumero 27. de acquiren. poſſeſſ. Et a- gitur de præſcriptione iuris& actionis, domi- niumique datij non erat Vincemalarum, lice poſſet dici quòd haberent illud obligatum pro annua penſione, ſecundum Barto. inl. fundus de ann. lega.& agitur de præſcrip. contra ſolu- Ii tionem annuæ præſtationis. Prætereà iura † in- corporalia, vt ius percipiendi annuam penſio- nem amittuntur ex ſolo non vſu per decem an nos.l.ſi partem. quemad. ſeruus amittit. l. corru ptionem. C. de vſufru. Obſtat etiam pręſcriptio longiſsimi temporis etenim non appatet Vin- cemalas quicquam exegiſſe ab anno. is 18. quo temporeè placentia ſuberat Gallis, de ann. 1521. peruenit in dominium Eccleſiæ, ita quòd poſt expulſos Gallos, in quibus ſi fuit aliqua mala fi⸗ des, eà non tranſiuit in Leonem decimum, de- curſi fuerunt anni 31. quo tempore tollitur o- mne ius, ac omnis actio,& licet cõmunitas nõ poſſederit datium per triginta annos, tamen tẽpora poſſeſsiõis Eccleſiæ& cõmunitatis iun- gi debent iuxta. l. Pomponius. 8. cùm quis de ac quir. poſſeſsio. præter id quòd ad præſeriben- iz dam † liberationem ab aliquo iure vel actione non requiritur in præſcribente quaſi poſſeſsio, ſed ſufficit negligentia non vtentis, vel non pe- tentis. Bart. in l. ſicut in fin. Bart. nu. 6. in 2. lect. C. de præſcrip. 30. ann.& præſcriptio longiſsimi malè agunt.Primò quia non fuit probatum de äliqus DPetri Anl. Ang. in mat. poſſeſſ. conſ. aliqua eius poſfeſsione. Secundoò quia non pro- bauerunt ſe hæredes dicti Ioan. Iacobi, imò ne- que potuerunt eſſe hæredes eius, neque exté- ſtamento eius, cùm nullum appareat teſtamen 13 nam ſiue conſideremus † interdictum vnde vi, 14 15 tum, neque ab inteſtato: cùm vt ipſi fatentur in actis, non eſſent nati neque concepti tempore mortis cius. l. ſi Titius de ſuis.& leg. quinimò non etiam probauerunt ſe eſſe ex deſcenden- tibus dicti Io. Iacobi, præter id quòd poſſeſſori- um huiuſmodi non potuit competere deſcen- dentibus, etiam vocatis vigore primæ conceſ- ſoonis, niſi ſint hæredes eius, qui aſſeritur poſ- ſediſſe.j.qui ita.. ſi dam num ad Frebell.& in frà dicetur: ſi verò petunt reintegrari adpoſſeſsio- nem, in quaprobarunt fuiſſe Rodulphum v- num ex filijs Iloan. lacobi, agere non poſſunt: ſiue remedium canonis reintegran. 3. quæſt.i. expreſſum eſt dari eiectis& ſpoliatis, vel quiob iniuſtas cauſas poſſeſsionem amiſerunt. l. 1.§. primo, de vi& vi arm.&in dict. c. reintegranda. veleorum hæredibus. dict. l. 1.§. hoc interdi- ctum hæredi,&c. Nec quicquam facit, quòd poſſeſforium huiusmodi dicatur in rem ſcri- ptum, ideoque tranſire debeat in ſingularem ſucceſſorem, vt cenſuit Soc. inl. rem quæ àno- bis de acquiren. poſſeſſ. Socin. Iun. conſi. 4. lib. 3.& videtur caſus in l. ſi tertius. õ. ſi quis priùs de aqua plu. arc. etenim † actio dicitur in rem ſcri- pta, quia datur contra quemcunque poſſeſſo- rem. l. metum.§. fin.& ibi gloſſ. quòd met. cauf. Iaſo. in S.omnium nu. 6. in§. quædam nu. 21. in- ſtit. de actio. non autem dicitur in rem ſcriprta, quia detur ſingulari ſucceſſori, vel alij non hære di. Hinc actio quòd metus cauſa, quæ eſtin rem ſcripta§. fin. datur duntaxat paſſo metum vel eius hæredi. l. ſi vi. C. quod met. cauſ.& ſi quid factuùm fuit vi aut clàm in fundo meo, propter quod competat mihi interdictum quòd vi aut claàm, quod eſt in rem † ſcriptum, gloſſ. in 13:§. eſt autem de exhiben. ſi fundum vendidero nõ tranſit in emptorem interdictum illud proo- pere facto. l. is qui.§. ſi poſteà quod vi aut clàm. ®ulariter pro damnis datis antequam res transferatur in ſingularem ſucceſſorem, non datur actio etiam in rem ſcripta ſingulari ſuc- ceſſori.l. fin.vbi not. Barto. arb. fur. cæſ. l. ſi ſer- uum de iniur. Bart. in d. l. ſi tertius.§. ſi quis pri- As. nu. õ. cęterùm aſſertum ſpolium fuit factum antequam ius aliquod translatum eſſet in acto res,& in terminis videtur tex. in l. eum qui. inl. ſi vendidero. de fur. vbi ſi res vendita ſurripia- tur antequam dominium per traditionem ſit translatum in emptorem, actio furti quæ datur domino, non tranſit in emptorem, cuius exem plo& actio quæ datuy ad recuperandum poſ- ſeſsionem, quæ datur ratione poſſeſsionis& ſpolij.non debet dari ſingulari ſucceſſori. ſi Au- or poſſeſsione fuit priuatus antequam illa in ſingularem ſucceſſorem tranſiret,& ſicut ſi res quam venditor tenebatur præſtare emptori, ei ſurripiatur, antequam illam præſtet, actio ob violentam ſurreptionem non datur em- ptorit. ſiea res de actio. empt. Ita ſi Rodulphus fuit ſpoliatus iuribus quæ poſt mortem tene- batur reſtituere filio, actio ob ſpolium non de- bet dari filio, ſed hæredi:& ſicuti fideicommiſ- 16 farius † non poteſtagere ob damnum datum hæredi, antequam hæreditas ſibi reſtituatur. d. l. qui ita.. ſi damnum. eadem ratione vocatus vigore conceſsionis non poteſt agere ad ſpoli- um commiſſum contra anteceſſorem,& ante- quam ius ſibi eſſet delatum. Accedat quòd in d.. f priùs. ſingularis ſucceſſor habet actionem pluuiæ arcendæ, non eandem in ſpecie quæ cõ- petebat venditori, illa enim fuit extinctaper venditionem, vt inquit ibi Caſtren. ſed habet actionem pluuiæ arcendæ eandem in genere, ex eo quia actio illa datur ratione dominij, vt exprimit text. quòd cum reperiatur penes ſin- gularem ſucceſſorem produxit nouam actio- nem, vt edocuit Bart: in eo text. Poſſeſſorium verò recuperandæ oritur ex poſſeſsione& ſpo- lio, quæ poſſeſsio cum nunquam fuerit in acto- ribus, non poteſt in eo conſiderari materia ha- bilis ad producendum poſſeſſorium recupe- 7 17 randæ. Cumque f hæres Rodulphi poſsit age- re adrecuperandam poſſeſsionem, qua Ro- dulphus aſſeritur ſpoliatus. l. 1.§. hoc interdi- ctum de vi& vi arm. ſi etiam filius non hæres poſſet agere, duobus eadem actio inſolidum competeret, de quibus erronea videtur Socin. ſententia in dict. l. rem quæ nobis.& Socin Iun. dict. conſi. 4.& rectiùs ſenſiſſe Rip. in cap. ſæ- peè numero 26. de reſtitu. ſpoliat. præterid quòd cum Soc. in d. l. loquatur de eo ſucceſſo- re, qui prætendit cauſam& titulum à ſpoliato, & metitur ius ſuum à iure cauſato in perſonam auctoris:in quibus terminis etiam loquitur text. in dict..ſipriùs, deeiſio Soc. non facit ad rem præſentem, in qua actores non præten- dunt cauſam à Rodulpho, neque propriè dici poſſunt eius ſucceſfores, Baldus in!l diuortio. colum. fin. verſicu. item contra de pigno.&c. ſolu. matr. ſi verò actores petunt reintegrari ad poſſeſsionem in qua aſſerunt fuiſſe Angelum, Joannem Antonium& Leonem, malè agunt⸗ cùm non ſit probatum Angelum filium primi Ioannis Iacobi, cuius Angeli Ioan. Iacobus A- ctor aſſerit ſe hæredem, Leonem& Ioannem Antonium nunquam fuiſſe in poſſeſsione per- cipiendi:nam licet Rodulphus& quidam alij nomine eorum exegiſſent,& poſſeſsio per ſo- cium retineri poſsit.]. communis ſeruus in princ. de acqu. poſſeſsi. tamen eis acquiri non potuit per quen quam poſſeſsio abſque ratiha- bitione. l. com munis ſeruus.§. fin. de acquir. poſſ. quinimò ſi aſſertum ſpolium fuit factum antequam Angelus, Leo& lo. Antonius ratum habuiſſet remedium recuperandæ, illis vel eo- rum hæredibus competere non poteſt, Abb. in cap. cùm veniſſent nu. 6. de reſtitut. ſpolia. Ale- xand. in l. quod meo in princ de acquiren poſ- ſeſſ. num 5. Dec. qui multa adducit conſilo 248. Secundòo non probarunt ſpolium aliquod, ete- nim Abb. in c. querelam nu. az. verſic. quod in- tellige. a ceml enm inne A:— mquttidiCa E. tem produxi 4 Eoritur ens . 1 4 poß te enn d n cum nunquad tinn in eo conſidet N Nen 1 endum polſelt „ lum poſſeßiog En au tpoliatus.l. 1 X n rm. ſi etiam M on dobus eadem † In nüölin uidus erronead Hiurhuu Lrem quæ noi †..œcnh rectius ſenſilſe& inch de reſtitu. a pati 1d.lloquatut*& ſuct cauſam& titi 1ipobh im diure cault Tpercn dus terminis t Rrlqut ius, deciſot— uftan „in qua acto=phas odulpho, ne& fonne 4 eſlores, Bad t düont u. item cont? digmn adores petut negm Aogeb — dle aoe iam 4codo qua aſſerunt um& Leone atum Angelt 2. nus Angeli l edem leot—lOn- 1... 9 aam fuilleinſ Wneh xegiſl 8 4 1 * erul 0Git.l. comſ s. 1 MellI. 1er, em quam pofſelst S ner 1 do 1 U 4 Mertum Neo uun los leoxlo. a ilbn um recuper⸗ ct¹ 4 de fe rre atnd.D-.. dlte, . 3D . 3 n Theres Rodu auen, 88 odu K lobitt, ent,&ſt wh K 1 Tiier I 18 tellige. i8. ex In. dixit quem † ſpoliari poſſeſsto- nê percipiendi itademuùm, ſi penſio fuit petita, & debitor recuſauit non propter impotentiã, ſed propter non voluntatem, ſed nuſquam ap- paret quòd Galli aut Eccle. vel eorum fiſcus fu- erit interpellatus ad penſionem præſtandam, ideoque Vincemalæ videntur cecidiſſe à quaſi poſſeſsione eorum negligentia, neque illis poſſeſſorium recuperandæ competit, yt in ter- nis valdè ſimilibus tradit Socinus in leg. rem quæ à nobis numero octauo in nona queſt. .2. q. de acquirenda poſſeſsioneconſilio 286. col. 8. Tertiò non probarunt communitatem poſsidere datium, etenim ex ſolis inſtrumentis 19 J locationum non probatur dominium aur poſſeſsio. ca. inter dilectos de fide. inſtr. niſi pro berur etiam penſionum perceptio, Barto. inl. quivniuerſas, quod per colonum de acq. poſſ. Cumꝗue pecuniæ quæ exiguntur ab agentibus communitatis, ſtatim numerentur particula- ribus perſonis, neque communitas aliquod commodum ſentiat, non poteſt dici fructus da tij à communitate percipi. l. ſi pro patre.. ver- ſum. de in rem verſ.l. item eorum.§. quod ſi A- ctor. quòd cuiuſque vniuerſ. Quartò Vincema- læ petunt reintegrari aut ad poſſeſsionem datij, aut poſſeſsionem exigendi annuũ reditum ſu- per datio, ſi ad poſſeſsionem datij, malè agunt: cùm non probauerint de aliqua poſſeſsione da tij, ſed duntaxat de poſſeſsione exigendi annu- um reditum ſuper datio, exqua non infertur ad poſſeſsionem datij,& quamuis ex ſolutione 20 annuæ penſionis probetur ſoluentem habu- ... 8.. iſſe ab eo cui ſoluitur,& proprietatem eſſe eiuſ- dem, Bal in! iudicia. n. 2. verſi. ſecundum exem plum. C. de rei vendic.& etiam probetur ſol- uentem poſſediſſe nomine eius cui ſoluitur, Bal. in l. malè agitur nu. ſecundo, verſic. no. dili- genter&c. C. de præſcrip. triginta ann. tamen cùm erdeductis& probatis per Actores con- ſtet, eos qui ſoluerunt, conduxiſſe datium à fi- ſco,& tanquàm fiſci conductores illud exegiſ- ſe,& ſic nomine fiſci tenuiſſe,& fiſcum fuiſſe in poſſeſsione datij non procedit allegata proba- tio ſiue præſumptio, Bart. in l. qui vniuerſas.§. ſi colonus. l. quamuis.. ſi conductor de acq. poſ- ſeſsio. prætereà vbi etiam perceptio annuæ pe- cuniæ probaret poſſeſsionem datij, tamen non poſſet dici probata poſſeſsio certæ partis datij, ideoque nec de aliqua poſſeſsione. 13.. incer- ram de acquir. poſſeſſ. etenim cùm non conſtet quantum comes Petrus eſſet ſolitus exigere, 2rhuiuſmodi† incertitudo impediuit acquiſiti- onem poſſeſsionis. Barto. inl. ſi ſic.§. primo, in fin. de leg. primo in l.legaui. de lib. lega. ltem ob exactionem certæ quantitatis ſuper datio non infertur ad poſſeſsionem alicuius certæ partis datij, nam in fortioribus terminis Barto. in l.2. C. quando.& quibus quar. pars&c. libro 10. dixit ſi filius pro ſua legitima apprehendat 4 poſſeſsionem bonorum patris, nullius partis quærit poſſeſsionem, quia legitima eſt incerta ratione loci, quia pro indiuiſo& ratione quo- (onſilium IAk 214 tæ propter incertitudinem æris alien. compro- barunt laſ.& alij per eum relati dict.. incertam num.& Barto. conſi. 74. incip. Petrus vendidir Bertæ. in caſu quo quidam vendiderat certo precio ſtaria tria clauſuræ à quocunque latere emptor voluerit&conſtituit ſe tenere nomine emptoris, poſteà emit fructus certorum anno- rum dictæ clauſuræ,& ſic emptor exegit cer- tam pecuniæ quantitatem pro fructibus, re- ſpondit ob prædicta ante factam illationem nul lam poſſeſsionem translatam in emptorem, propter incertitudinem per text. in dicto.§ in- certam. Quòd ſiagunt ad recuperationem poſ- ſeſsionis exigendi annuam pecuniam ex redi- 22 tu datij, malè quoque agunt: nam licet pro annuis reditibus agi poſſeſſorio recuperandæ, id tamen procedit ſolùm contra eos, qui ſoliti ſunt ſoluere, non autem contra tertium poſſeſ- ſorem, qui nunquam ſoluit, nam in illo non procedit id, quod dixit Abb. in capit. querelam numero 14. verſicu. ex prædictis. de elect. ſitu pro certare ſoluebas mihi omni anno penſio- nem,& nunc denegas ſoluere, poſſum agere poſſeſſorio, neque id quod ſcripſerunt Innocẽ. & Abb. ibi. eum, qui ſolitus eſt ſoluere, ſi dene- gat, cenſeri ſpoliare poſſeſſorem, hinc Innocen. vbi ſuprà, numero quarto, verſiculo& non ſo- lum contra eum&c. inquit, actionem ad recu- perandam poſſeſsionem annuæ penſionis com petere non ſolùm contra eum, qui ſubtraxit, ſed etiam contra eum, qui ſubtractionem ra- tam habuit vel mandanit,& de tertio poſſeſſo- re rei, ſuper qua præſtabatur annua penſio, ni- hil dicit, imo alibi legimus ſi extraneus poſsi- deat rem emphyteuticam, ob quam dominus ſolitus eſtexigere ab emphyteuta annuum ca- nonem, dominum poſle alio remedio agere contra poſſeſſorem, quàm rei vendicatione ad rem, speculat, in titulo, de locat.. nunc aliqua. quæſtione 56. Bartolus. in l. fina. C. de iur. em- phyteutico. Et quamuis ſi conductor tradat alteri poſſeſsionem rei conductæ, detur loca- 23 tori † contra tertium poſſeſſorium ad ipfam rem, ſcilicet condictio exl. fina. C. de acquiren- da poſſeſsione, non tamen datur contrater- tium poſſeſſorium aliquod ad annuam pen- ſionem, quam conductor ſolitus erat ſoluere, neque condictio ex dicta I. fina. Vincemalis competere poteſt. Fiſcus enim datium Do- anæ Vincemalorum nomine non tenebat,& quod legitur remedium canonis reintegran- daæ, tanquàm in rem ſeriptum, dari contra ſin- gularem ſucceſſorem,& tertium poſſeſſo- rem, procedere videtur duntaxat, quando agi- tur ad ipſam rem recuperandam: ſecùs autem ſi ad annuam penſionem, quam tertius poſ- ſeſſor nunquaàm ſoluit,& ratio videtur, quia propter annuas præſtationes, pro quibus ad- eſt obligatio merè perſonalis, agens poteſt duntaxat petere ſe reſtitui ad eum ſtatum, in quo priùũs erat, vt dicit text. in dicto capitulo, querelam in fine.& clariùs Abb. numero 12. ſed ſtatus exigendi eſt limitatus ad perſo- 4 nam Petri Ant. Anguſ. in mat. poleſ ro nam eius, qui ſoluere ſolitus eſt,& ex eius ſolu- tionibus ineſſe productus,& in perſonam ſol- uentis fundatus, ſiue dicamus ſubiectum eius ſtatus eſſe actus ipſos ſolutionum, ſiue dica- mus eſſe vſum iuris exigendi: etenim& vlus& actus ſemper ſunt limitati ad perſonam ſoluen- tem, ac impoſsibile eſt vt contra tertium, qui nunquam ſoluit, ſtatus ille trauſeat,& ſicuti actio& obligatio ad annuas præſtariones eſt mereé perſonalis nec tranſit contra tertium, vt ſuprà diximus:ita etiam ſtatus ille cxi gendi eſt merè perſonalis, nec contra tertium tranfi- re poteſt, ſecùs vbi agitur ad reſtitutionem fundi, velalterius rei, Juæ in tertiumtrarrſtt, & ſi poffeſſorium huiuſmodi ad annuas præ- ſtationes eſſet reale, ſeu in rem ſcriptum, ſe- queretur quòd ſucceſſor ſolus, in quem res tranſit, teneretur,& is qui ſolitus eſt ſoluere, liberaretur, contra tradita in dicto capitulo- querelam, ideo Roma conſilio 3ut. numero ſe- 24 ptimo in terminis caſus noſtri ad hoc vt poſ- ſeſſorium detur ad annuas præſtationes, præ- ſupponit ſaltem vnicam ſolutionem factam ab eo, contra quem agitur, iden ſenſit Rip. in l.i. §. ſi hæres numero decimo actauo, ad Trebel- lian.& Caſtren. in dicto conſilio 333. libro pri- mo, reſpondit int erminis caſus noſtricontra tertium poſſeſſorem datij aliam actionem non competere quàm hypothecariam. Quintò cùm ab anno1517. actores nihil exegerint la- 25 pſu Ttriginta annorum, ſublatum fuit omne remedium poſſeſſorium. l. ſicut.l.omnes C. de præſcriptio. trigin. annorum. Soci. inl. rem quæ nobis in octaua quæſtio. de acquiren. poſ- ſeſſ. quinimò etiam decem annis extinctum fuiſſe videtur, ſi verum eſt quod cenſuit Fran- ciſcus Balb. in tracta. præſcript. in quarta par- te quintæ par. princip. quæſtio. 24. in fin.& id 26 quod dicitur fremedium Canonis reintegran da durare tringinta annis, Soc. in dict. quæ- ſtio. videtur intelligendum, niſi res quarum petitur reſtitutio, fuerint antè præſcriptæ, ſicu- ti& illud quodlegitur, actionem finium re- gundorum durare triginta annis. l. fin. C. fin. regund. procedere ‚niſi dominio rei antè ſit præſcriptum, glo.& Barto. d. l. fin.& id quòd di- 27 citur †lus adeundidurare triginta annis intel- ligi, vt nom procedat quò ad res hæreditarias medio tempore præſcriptas, ſi vera tradit Pran. Balb. in dicto tract. in quarta part. quartæ part. princ. 19. in fin. num. 7. Tandem datium ſuper quo Vincemalæ videntur exegiſſe annuum re- ditum, fuit per Clementem pontificem aboli- tum:& cùm datium beſtiarum forenſium eſſet pars datij Doanæ,&(vt aſſerunt Actores) con- tineretur ſub datio Doanæx,& pontifex datium Doanæ ſimpliciter extinxerit, negari non po- reſt, quin datium, ſuper quo Vincemalæ præ- tendunt donationem annui reditus,& ſuper quo quandoque exegerunt, fuerit extinctum: 28 † nam indefinita extinctio æquipollet vniuerſa li.& extinctogenere extinguitur quælibet eius ſpecies,& cùm exactiones probatæ per acto- res, ſint ex datio, quod fuit extinctum, reſtitui non poſſunt, vt in ſimilibus terminis reſpondit Dec. conſ. a02. nu. 23. Non obſtat primò, quòd abolitio ſit facta à pontifice ad beneplacitum ſuum, quod finitur morte. c. ſi gratiosè de re- ſcript. in ⁰ Abbh. in c. 2. de præcar. nam reſpon- detur primò diſpoſitionem d. c. ſi gratioseè. ha- bere locum, quando beneplacitunr refertur ad nomen proprium, ſecùs ſrad nomen dignita- 29 tis. Verbum autem, † Sanctiſsimo, conuenit ſol˙ùm dignitati pontificiali, ſi verum eſ quod in ſimilimo caſu tradit Dec.conſ. 108. in termi- nis Gem. in dict. cap. ſi gratiosè colum. 2. verſi- 30 cu. quæro nunquid. vbi vult conceſsionem fa ctam ſub nomine Romani ponrificis, intelligi debere de dignitate, non de perſona,& in text. illo fuiſſe expreſſum etiam nomen proprium. Secundò reſpondetur text. in dict. c. ſ gratiosè procedere in diſpenſationibus odioſis,& con- tra ius, non autem in fauorabilibus. Gem. in d. c. ſi gratiosè col.z. verſicu. ſed pone Rector&c. vbi poſt Cald. prędicta ratione concludit, ſi Re- ctor prouinciæ conferat aliquod officium vſ- que ad ſuum beneplacitum, officium durare e- tiam finito officio concedentis: niſi reuocetur à ſucceſſore. Tertiò reſpondetur Paulum III. ſuc ceſſorem Clementis confirmauiſſe abolitionẽ. Quartò quòd etſi abolitio doanæ diceretur ex piraſſe per mortem Cle. VII. vel Paul.III tamen cùm darium abolitum non ſit renouatum, agi non poſſe contra aliquem tanquaàm poſſeſſorẽ dicti datij: Neque etiam dici poteſt abolitionẽ fuiſſe conditionalem propter illa verba dum- 31 modòCamera&c. nam dictio, f dum modò, im portat non conditionem, ſed modum. l. cum ab eo decontra. empt. Bart. in L quib. diebus.§. Termilius. n. 4.de cond.& demo.& natura mo- di eſt, vt actus fiat, deinde modus implfeatur. Bart. vbi ſuprà nu. 2. Neq; etiã obſtat quòd pon tifex permiſerit communitati, vt exigeret dati- um pro beſtijs territorium placentinum exeun tib. etenim aliud eſt datium beſtiarium exeun- tium, id eſt quę extrahuntur, quod fuit cõmuni tati conceſſum. aliud datium beſtiarum foren- ſium, ſuper quo Vincemalæ habuerunt donati- onẽ.& quandoq; exegerunt annuũ reditum, vt ex Cyn.& Saly. tradit Bertach. in tract. de gabel. 32 im i. mem. 8. part. princ. in 1. q. ad hæc ſit quoti- ens aliquid alteratur addendo vel diminuẽdo, dicitur noua diſpoſitio, l. ius ciuile de iuſt. æiur. præcipuè vbi immutatio contingit circa ſub- ſtantialia. l. pacta conuenta de contrah. emp.& quotiens antiquum datium augetur vel minu. itur, dicitur nouũ, Saly. in l.2. in prin. C. no. vecti gal, multò magis ſi antiquũ aboleatur,& nouũ conſtituatur, dicidebet nouum datiũ: etenim in caſu inficiari non poteſt, quin immutatio fa- cta fuerit.& ſic in immutatione reiperemptam poſſeſsionem eorum, ex quorũ perſona agunt Vincemalæ. l. qui vniuerſas.§. ſi d quod de ac- quir. poſſeſſ. ideò ad eam non poſſe reintegrari. Dec d. conſi,302. n. 23. Neq; in contrariũ facit, Pim petitione cõmunitaris dicatur datium ex vendi- letur ten c e * n enſationibusc O licta rationec- Süd oaferat Aliqud to eimn, 8. 8, 3 placitum offf Ha lun. 0 concedentis R eulrn b do reſpondetut ia alli nisconfrmau oltii abolitio doan E tems m Cle. VII.rel&. KIlum litum nonſittſ um aliquem tanq tn aofels eetiam dicipo t eoeliui ſem propter i dacn nam dictio,† E.molit tionem, ſed a mmlan npt. Bart inl a drde cond.&dem enum „deinde mq anpbe a Neq; etião* qpothn ommunitati, etetch ritorium plac Tumere ſtdatium bet ⅜ ſ cil rrahnatur, qu P itcom ad dacium b E Amimn ncemalehal= Or Gol- cxegeruntal dit Bertach. t kaden, princ in 1.9.1 0 con † mutatio conſ r am datium 24 edtm 1 venditionibus beſtiarũ in Placen.& verbacon- ceſsionis ſint interpretanda ſecundum petitio⸗ nem,& ſic fuiſſe abolitũ datium beſtiarum dun taxat quæ venduntur in Placentino. Etenim re- ſpõdetur primò quòd verba reſcripti ſubſequẽ- tia ſcilicet, poſsittamen communitas&c. ſua- dent contrarium, nam ſi dicamus illaimporta- re conſtitutionem noui datij, ſequitur quòd da tium beſtiarum, non ſolùm quæ vendebantur in placentino, ſed etiam datium beſtiarum quæ exibant agrum Placentinum, fuerit extinctum, aliàs ſi duntaxat datium beſtiarum quæ vende- bantur, fuiſſet extinctum, ſuperflua eſſet noua conſtitutio dicti datij, quòd ſi dicamns illa im- portare exceptionem à generali abolitione, cùm exceptio firmet regulam in caſibus non exceptuatis, neceſſariò eſt dicendum oinne datium beſtiarum, præterquam beſtiarum exe- untium, fuiſſe extinctum, inſuper verba peti- rionis ſcilicet beſtiarum quæ venduntur in bla- centino, declarantur à verbis quæ ſubſequun- tur, ſcilicet quòd doanam appellant. Prætered contra huiuſmodi poſſeſſorium obſtat defe- tus proprietatis(vt ſuprà oſtendimus)& con- tra Iloannem lacobum, quatenus agit tanquam hæres inſolidum Angeli, obſtat, quia non at- tenta diſpõſitione Angeli omnes comprehenſi in donatione ſuccedunt iuxta gradus præro- gatiuam.cap.i.de ſucceſſ.feu. Barto. in l. vt iuſ= iuran.§. ſi liberi de op. lib. adeò quòd dimidia portionis Angeli ſpectauit Leoni,& cui Leoni quò ad poſſeſsionem eius dimidiæ obſtat, quia cùm non ſit hæres Angeli, non poteſt agere ad recuperandam poſſeſsionem, qua Angelus aſ- ſeritur ſpoliatus,& in præſenti caſu ex pluribus admittendæ ſunt exceptiones defectus pro- prietatis contra agentes ad recuperandam poſſeſsionem. Primò quia agitur cauſa annui 33 reditus ſuper datio. Cumque datia f ſint de re- galibus, neque ſuper eis quicquam à priuato exigi poſsit abſque ſpeciali conceſsione, con- tra agentem pugnat præſumptio iuris. c. ad de- cimas de reſtit. ſpol. in 6. cap. 1. de præſcr. in 6. Et quia dicens ſe priuatum penſione præterita, deberet probare de iure ſuo, antequàm pen- ſio præterita illi adiudicetur, etenim in iſto ca- ſu poſſeſſorium à petitorio ſeparari non poteſt, & non reſtituitur poſſeſſorium, quin reſtitua- tur petitorium, cùm poſſeſsio in talibus incor- poralibus haberi non poſsit ſine iure, vt ſcri- pſerunt D. de Rota deciſ. 6. in antiq. Secundò recipiendæ ſunt exceptiones ſuper proprieta- te, quia dominium datij fuit quæſitum com- munitati poſt aſſertum ſpoliumm,& concurrit egligentia aſſerti ſpoliati non petenrtis, Alex. inl. naturaliter§. nihil commune numero 26. de acqui. poſſ. Tertiò quia priuilegium poſſeſ- ſorij recuperandæ, vt non admitrat accu- mulationem alterius cauſæ, habere locum vi- detur ſolum contra ſpoliantem& habentes cauſam ab eo, cap. z2. verſic. verum de ord. co- 34 gai. ſicuti& † priuilegia excipientis de ſpolio competunt contra ſolùm ſpoliantem cap. 1. Conſcium III. 15 verſic. ſtatuimus de reſtit. ſpol. ob id Abb. in e: in literis numero 33. reſtit. ſpoliat. dixit exce- ptionem defectus iuris contra ſpoliatum op- poni poſſe à tertio&c. Vltimò conſiderandum eſt(licet indicaretur contra communitatem) quod iure fieri non poteſt, tamen particulari- bus ciuibus,inter quos conſueuerunt diſtribui pecuniæ, quæ percipiuntur ex datio, ſuper quo Vincemalæ prætendunt ius annui reditus,& qui ſunt in poſſeſsione percipiendi emolumen ta huius datij,& quos procurator communi- tatis nominauit tanquam dominos& poſſeſ- ſores,& petijt citari,& nunquam fuerint citati, ſententia huiuſmodi nihil præiudicaret: ipfi- que poſſent impedire executionem illius. per text. in l. 2. C. vbi in rem actio.& quæ ibi tradit 35 Bar. n. 9. 10. 11.&17.&quia tertius poſsidẽés ſpo- teſt impedire executionem, ſiue ſit dominus& poſſefſor, ſiue poſſeſſor tantùm, Gloſſ. Barto.& Bald. numero primo in l.ob maritorum. C. ne vxor pro mari.& latiùs tradidere Barto. Caſtr⸗ & po ſter. in l.à diuo pio..ſi ſuper reb. de re iud. Neque in actorem transferri poteſt res petita, niſi vt eo iure ſit apud ipſum, quo erat apud Re- um, qui ſuccubuit. l. ſi fini.§. ſi de vectigalibus. de dam. infect.&c. S V MA M A RTIV M. 1 Probatio fit de poſſeſſione Fer vmnicam electionem. 2 In quæren da quah poſſeſſi one iurium mcor porali- um requiritur ſcientia aduerſarij. 3 Dictum hoc, quod ex poſſeſſione deputandi offcia- les, cenſétur aliquis oſſe in poſſeſſione iuriſdicti- onis, tribus modis limitatur. 4 Poſſeſſionem velpræſcriptionem iuris cosreendi ev poſſeſſione Vel præſcriptione iurisdict ionis non znda. 5 Oſhciales œreari poſſunt ab habente ſimplicem iu- risdittisnem. 6 Ex ackibus Jimpliois iurisdictionis non infert ad poſſeſſionem meri& mixts imperij.— 5 Quilibet præſumitur ſeire id quod eſt publicatum in loco. 8 Jura quæ poſſunt Praſtribi etiam ab eo qui non ha- bet titulum. 9 Agens poſſeſſorio recuperande non tenetur pro= FParetitulum.. CASVS XIIII Colligitur ex allegationibus. AS Nter Marchionem& communita 8U tem agitur poſſefforium iudici- Num retinendæ quaſi poſſeſsionis, O) ſcilicet quis debeat manuteneri A in poſſeſsione eligendi findicato- qui ſindicare habeant officiales: qua in re cõmunitas videtur probaſſe de eius poſſeſsiõe, 1 † quæ probatur etiã per vnicã eletionem. Bal. 1.2. in nu. 51. C. de ſeruit. in§.ſi verò vaſallus in tit. quid ſit inueſt:& Affl. ibi num. 2. Dec. conſtſ. 34. 2 Petri Ant. Anguſ. in mat. poſſeſ. conſ. 134. nu. J. Rip. in c. cum Eccleſia nu. 9r. de cauſ. poſſ.& propriet.& ille qui vltimo loco elegit, dicitur eſſe in poſſeſsione. c. cùm Eccleſia ibi vl timò& immediatè&c. de cau. poſſ. Eede. de Sen. conſi. 234. col.3. verſ. ad ſecundũ dum quæ- ritur,& alij quos refert& ſequitur Dec.conſi. 124. Et licet in quærenda f quaſi poſſeſsione iu- rium incorporalium requiratur ſcientia aduer ſarij, Bart. in I.1.& 2. C. de ſeruit. tamen in re præ ſenti non fuit neceſſaria ſcientia Marchionis, cùm non appareat illum antè fuiſſe in poſſeſsi- one, Innoc.in c. bonæ elz. de poſtulat. prælat: n. I. verſi. item de illo.&c. Bal. in I. 2. nu. 17.& 18. C. de acq. poſſ. Rip. in dict. c. cum Eccleſia nu. 64. verſi. tertia declara. de cauſ. poſſ.& propriet. Neque obſtat quòd Marchio ſit in poſſeſsione †deputandi officiales, qui ius dicant, ideoque cenſeri eſſe in poſſeſsione iurisdictionis vniuer ſalis loci,& ſicomnium actuum iuriſdictiona- lium. Innoc. in dict. c. bonæ& clariùs in c. dile- ctus de cap.monac.verſicu. Nam reſpondetur, dictum Iuno. recipere tres limitationes, prima quam ponit Barto. in l.i.§. ſi quis hoc interdi- cto de itin. actuque priua. ſcilicet dummodò ille habeat conceſsionem etiam aliorum actu um factam ab eo, qui haber ius concedendi. Itẽ aſſeruerunt plures, quos refert& ſequitur Alex. conſ.106. nu. 8. verſi.9. quia licet lib.2. Secunda, quam ponunt Cyn. inl.i in fin. C. de emancip. lib. Bald. in d. L.2. nume. 51. C. de ſeruit. Alex. in J. reſtituta numero. 6. ad Trebell. conſil. 69. nu- mero 18. lib. ſecundo, vt ſcilicet procedat in a- lijs actibus. qui ſunt eiuſdem ſpeciei,& eiuſdem rationis& conditionis, qui Doctores apertè ſentiunt quòd actus facti non ſint conſideran- ditanquam iuriſdictionis ingenere, ſed an ſint meri an mixti imperij, an iuriſdictionis in ſpe- cie ſumptæ,& quamuis actus facti ſint iurisdi- ctionis in genere, tamen faciens dicatur in poſ- ſeſsione illius ſpeciei tantùm, cuius ſunt actus facti, aliàs limitatio corrueret, quia vbi actus eſſent mixti imperij vel iurisdictionis ſimpli- cis, dicerentur actus iurisdictionis in genere, & ſic faciens ſemper diceretur in bolion iurisdictionis in genere,& ſic omnium cius ſpecierum, quod eſſe falſum aſſeruerunt Cyn. & alij ſupra allegati. Tertia limitatio, quam ponit ipſe Inno. dummodò alius non ſit in poſſeſsione generalis iurisdictionis, Inno. in dicto capitu.dilectus. numero 3. verſicul.& hoc eſtverum, Alexand. conſilio. 68. numero. 19. libr. ſecundo. Qua de re cùm Marchio non ex- hibuerit aliquam conceſsionem factam ab ha- bente poteſtatem, in qua comprehenſum ſit ius ſindicandi, ſiue eligendi ſindicatores: Cum- que diuerſa ſint& longe ſeparata eligere offi- ciales qui reddant ius habitatoribus loci, quod poreſt facere quilibet habens ſimplicem iu- risdictionem,& ſindicare illos qui reddunt ius. Cumque princeps fuerit in generali poſ- ſeſsione ſuperioritatis& regalium etiam in di- cto loco, non poteſt ex eo quòd Marchio fue- rit in poſſeſsione deputandi officiales qui red- dant ius, dici illum etiam fuiſſe in poſſeſsione ſindicandi ſiue eligendi ſindicatores: ad quod conuenit id quod alibi legimus, ſcilicet ex 4 † poffeſsione vel præſcriptione iurisdictionis non induci poſſeſsionem vel præſcriptionem juris cohercendi. capit. cum contingat de for. comper. Felin. in cap. auditis. numero 17. de præſcriptione,& ex poſſeſsione vel præſcripti- one inftiruendt non induci poſſeſsionem vel præſcriptionem deſtituendi. Abb. dicto capit. cùm contingat numero 32. verſiculo aut ſpe- ſtat eonfirmatio,& ſiue ius deputandi officia- les ſit de regalibus, ſiue non, tamen om niin ca- ſu neceſſe eſt dicere illud eſſe ſimplicis iuris- dictionis: etenim f quilibet habens ſimplicem jurisdictionem poteſt creareſofficiales. J. impe- rium in fin.de urisdict. omn. iud. gloſſ. in l.i. in 6 fin. eo:titulo. Et ex † actibus ſimplicis iurisdi- ctionis non infertur ad poſſeſsionem meri& mixti imperij. Cyn. Baldus& Alexand. ſuperi- uùs allegati,& is qui dicit per actus deputatio- nis officialium, qui poſſunt fieri ab habente ſimplicem iurisdictionem, quæſiuiſſe poſſeßi- onem iuris ſindicandi, debet probare ius ſin- dicandi eſſe ſimplicis iurisdictionis, ſeu eius- dem ſpeciei, cuius& ius deputandi officiales, Soc. in dicto cap. cum contingat. numero 10. ſed etſi Marchio dicatur fuiſfe in poſſeſsione aliqua iuris eligendi ſindicatores, tamen infi- ciari non poteſt, quin communitas dicatur a- depta poſſeſsionem illo ſciente: ex proclama- tionibus enim in loco factis, in quibus conti- netur communitatem elegiſſe in ſindicatores, & admonentur homines ad dandum eorum querelas infra tale tempus, probatur ſcientia Marchionis in dicto loco habitantis.. ſed ſi pupillus.§. proſcribere de in ſtitor. Clem. cau- 7 ſam. de electio.& quilibet præſumitur ſeire id quod eſt publicatum in loco, gloſſ. in cap. primo verſiculo. Et ibi nota. Abb. numerot6. de poſtul. prælat. Iaſ. in l. ſi per errorem nume- ro. 12. de iurisdict. omn. iud. Hinc. Ruyn. conſi- lio. 99. numero 7. ex ſcientia præſumpta ob proclamata auſus fuit aſſerere cucutriſſe tem- pus ad appellandum. Neque verum videtur, quòd in huiusmodi iuribus requiratur titulus, neque ſola probatio poſſeſsionis ſuffieiat, vbi 8 agitur poſſeſſorio iudicio. Nam iura † huius- modi poſſunt præſcribi etiam ab eo, qui non habet titulum.. ſi quis per triginta. ſi de feu. fuer. contr. ergo& ſine titulo poſsidert, aliàs præſcribi non poſſent. cap. ſine poſſeſſ. de re. iur. in 6.& feuda poſſe præſcribi abſque titulo & inueſtitura vltra text. in dicto§. ſi quis per triginta.probat text. in cap. primo de contro- uer. inueſtit. in§. fin. in tit. fi de inueſtit. Docto- res autem, qui dixerunt in regalibus teneri poſſeſſorem oſtendere titulum ſuæ poſſeſsio- nis, loquuntur vbi agitur de dominio& pro- prietate regalium. non autem ſi ſuper ſola poſ- ſeſsione contendatur. cap. ex inſinuatione de procur. cap. im literis de reſtitut. ſpoliat. vbi in beneficialibus quæ non poſſunt obtineri abſ- que nii dicit far erdu qui bol lunt t dan ichonem,„qu s pal andi, debet O niu licis iurisdicti tua us R ius depu Fa ofis ¹ dmconti aA men. dicatur fuiſſ n oſein ndiſindicatot Weit quin commu a diem em illo ſcientt vocmm. loco factis, it Tscr atem elegilſe! dicum homines ad amehu etempus, 1Nue b to loco ⁵ 5l! idere de inſti 3e 1 c quilibet f. mtur atumin loch M. nc Fribinota umen ui inl ſiper* emm omn ind. H ,uftde „ exſcienti lunpu Huit aſſerert iſern m. Nequt um ni tartiu liiuribusre 1 19— 3 rio poſ ſebio e iudicio N. Aa iudic+ du ertt. 4. 4 me ii„ ider, — 31* ſfel. gent. cap. ſ 4 poſſe præcc 9 atex. iadi 4„ ertinca e nn in tie.h 49 Liler IIII 9 que titu. cap. primo de reg. iur. in 6.agens pof ſeſſorio recuperandæ, non tenetur probare ti- —₰½ tulum, imò nec colorare poſſeſsionem ſuam, ſi verum eſt id, quod poſt multa concludit Abb. in dicto cap. in literis numero 23. item eorum dictaprocedunrt quando quæſtio mouetur à domino, id eſt à principe, non autem ſiab alio, quod in beneficialibus aſſeru zerund Baldus nu- mero 4. Caſtren. numero 8. in l. cogi. C. de peti. hæred,& in feudo Afflict. deciſ. 285. numero 8. Boſſ. in tract. crimin.in titu. de principe nume- ro 234.& 235. quinimò& ſi dominus de facto auferat feudum vaſallo, vaſallum agentem ad poſſeſsionis reſtitutionem non teneri probare titulum 2liqneim„ latè diſputando concludit Afflict. in§. illud. numero 34. vſque ad fin. de prohib. feud. alien per Fed. Neque etiam iure cautum reperitur, quòd poſſeſſorium de quo agitur, habeat annexam cauſam proprietatis, & ſic dicatur mixtum,& vbi etiam diceretur mixtum, tamen ſufficeret allegatio tituli& iu- ris præſumpti. Baldus in. numero in fin. C. de momen. poſſeſſ. quod ius præſumptum proba- tur ex poſſeſsione annali cum ſcientia& pati- entia domini cap. primo de contr. inueſtit. Id- que ibi not. Afflict. in princ.& in 6. not.& in tit. de conten int. dom.& valallum de inueſtit. feud. num. 6. CA 8 VS Xv. 4 Conſtitutum quandor non transferat poſ- ſeſsionem. ludicis auctor ritas minus ritè e interpoſita an excuſet à ſpolio. qAn decretum, quòd Doegi defundti con tinuerurin hæredem, com prehendat hæredem forenſem.* Tan decretum prohibens forenſes acquire- re, prohibeat poſſeſsionem in eòs transferri. An alius quàm fiſcus poſsit opponere quòd bona pertineant ad fiſcum. An contra agentem ad recuperandam pof ſeſsionem, poſsit de iure tertij opponi. An detentator ſpoliatus detentione poſ ſit agere ad eintegratione m detontionis. 6 & 7 1 M A 1 F M. 4 3 1 onski⸗ urum collatum g mortem gonst liuenti⸗ eßtinutils. b 2 Padlam de ingrediendo Poes ia auttoritate quan do poſſit exerceri. 3 Auõsloritas data a iudige parte non citata, in ca- Hibus quibus pars non potest ingredi propria audetoritata, non excuſat à Pœæna.. 4 Perſona loquentis non venit in generali ſarmone. 5 Mandatum adlites quando intellig arur reuoca F am. 6 Licentia data de apprehendenao nahacho onem nan nocet concedenti„ quin ilam Poſſi it DnGen id au Etoruate appreb endere. „ Spoliatus auttoritate indicis quando veniat rabi tuendus. 8 Adeptus poſſeſſionem vigore iudicis decreti mi- nus rité interpoßi te, aic atur violentus poſſeſſor. 9 Statutum diſponens non circa peifonas ſed circa resoomprehendit etiam forenſes. 10 Statuta non prodeſſe forenſibius, 2uomodo int elli= 4 AIn. II Statutum quod teſtamentum valoa, eum quin- Se teſtibus, porrigitur ad forenſes. 12 Prohibita ac‿uiſi rrione domian non cenſetur pro- hibita acouiſitio poſſeſſi onis. 13 Dominium rei alienata in forenſem, licet tranſeat in fiſoum, non tamen tranſe t ipſo iure poſſeſſio. 14 Leasſhimpliciter diſponens quod, faciens tale per- dat cauſam, quomodo intelligatur,& quid ſt dicat, omnino perdat, I5 Eerbum omnino zuomodo interpretetur. 16 Exceptio rerulæ Juid speretur. 17 Incapacitas non impedit muiſſionem ned ſi milia. 18 Exceptio quodꝰ bonapertineant ad fiſeum non Po= teſt opponi a⁵ alio quam à fiſco 19 In iudicto reesperande poſfe hai non mlſhar. a⸗ genti exrεοꝑtio defectus dominij. 20 Exceptio ds iure terti etiam quæ ipſo iure ew- cludit non poteſt opponi contra agentem adre- æuperandam poſſeſgianem. 21 In iudicis ſummarijs non poteſt opponi de iure zertij etiam exoluſiuo iuris agentts. 22 Pprædonem ſpoliatum etiam eſſe ereſtituendum. à3 Spoliatum habere interdittum vnde vi, etian countra ſpoliantem de mandato damini. 24 Creditor dicitur poſſidere ptgnus. 25 Aditione hæreditatis confunduntur actiones qua competebant hæredi contra defunttum,& qua caſu non procedat. 26 Detentio alicuius rei& effectus qetentiom ex quo Probetur. 27 Precario ehae, denti vi eieto competit interdi- ctum vnde vi. H 9 D euitandam reſtitutionem poſ- ₰ 8 ſeſsionis domus, de qua agit, quin X dro. Primò conuentiones factæ X de anno inter Hieronymum& Antonium patrem ipſius Alexandri. Secundò atteſtationes, per quas videtur probari Scipio- nem, dum vineret, conceſsiſſe licentiam Ale- xXandro apprehendendi poſſeſsionem bono- rum relictorum ab Hippolita. Tertiò aſſocia- tio conceſſa Alexandro àd iudice. Quartò per mortem Scipionis poſſeſsionem vacauiſſe,& licuiſſe Alexandro apprehendere illam tan- quàm vacantem. Quintò decretum principis quod aſſeritur reddere incapacem luliam fili- am Scipionis. Quorum tamen nullum videtur defendere Alexandrum à reſtitutione poſſeſsi- onis domus, nam quò ad ſuprà allegatas con- 1 uentiones dicitur f conſtitutum, per quod Hi- eronymus conſtituit ſe poſsidere nomine An- tonij quaſi collatum poſt mortem conſtituen- tis fuiſſe inutile, A ngel. in l. quamuis. ſi condu- cor de acquir. poſſeſſ.& vbi fuiſſet validum per mvrtem Hieronymi, amiſſam fuiſſe poſſeſ- fioneni (onhlium AV. 729 &que videntur allegari ab Alexan- Detri eAnt. eAng. in mat. poſſeſſ conſe 1 ſionem per dictum conſtitutum quæſitam.l. ſi de eo..ſi colonus de acquir. poſſeſſ.& fortiuùs per mortem ipſius Antonij. l. qui vniuerſas. S. 2 quòd per colonum eo. titu. Item pactum f de ingrediendo propria auctoritate nom poterlt exerceri, niſi liquidato negotio, ſcilicet an Ale- xander eſſet hæres Antonij,& an domus fuiſſet in bonis Ludouici,& poſſeſſa per eius matren. Bart. in I3. nu. 14. C. de pigno.& adliquidatio- nem erat neceſſaria partis citatio, Barto- dict. l. 3 3. num 15.& auctoritas † dataà iudice parte non citatæin caſibus quibus pars non poteſt ingre- dri propria auctoritate, non excuſat à pœna l. meminerint. C. vnd. vi, neque poteſtconfirma- ri parte citata, Bart. dict. l. 3. nu. 26. Quò ad ſe- cundum ſcilicet licentiam, quæ aſſeritur data per Scipionem, dicitur teſtes non probare, vt latè fuit deductum per alios conſulentes,& vbi dicta teſtium eſſent vera, aliud non probarent quàm donationem, quæ non valuiſſet abſque inſinuatione vltra libras viginti quinque, ſtan- 4 te diſpoſitione ſtatuti. Et inſuper cuͤm in f ge- nerali ſermone non veniat perſona loquẽtis. l. inqui C. de ſol.&promittẽs cõmodare turrim, vel auxiliari contra omnem perſonam non in- telligirur promittere de commodando vel au- xlliando contra ſeipſum, Bald. in l. cùm acutiſ- ſimi nu. 6. C. de fideicommiſſ. in conceſsione huiusmodi licentiæ non venient bona ab ipſo Scipione tunc poſſeſſa. vel in futurum poſsiden da:adhæc licentia apprehendendi poſſeſsio- nem bonorum relictorum per Hippolitam, fuiſſet ſaltem tacitè reuocata,& extincta per apprehenſionẽ poſſeſsionis factam per ipſum 5 Scipionem, nam mandatum fTadlites intelli- gitur reuocari, ſi dominus ipſe compareat in Iudicio. c. ſi quem de procur. in 6. Bart. in l. qui 6 mutuum.§. non ideò manda.& licentia f data. de apprehendendo poſſeſsionem, non nocet concedenti, quin poſsit illam propria auctori- tate apprehendere, maximè antequam is, cui conceſſa eſt licentia. illam apprehenderit, An- gel.& Alex. in l. hæres cum debuerat ad Trebel. Prætereà Alexander, qui poſteâ deduxit ſim- pliciter in iudicio Scipionem cogendum eſſe ad relaxationem dictæ domus, cenſetur renun- ciaſſe dictæ licentiæ. Bald. im l.z2. nume. 29. C. de ſeruit. Quò ad tertium ſcilicet aſſociationem conceſſam à iudice, dicitur, quòd auctoritas iu- dicis procedentis non ritè& nonm ſeruato iuris 7 ordine, non excuſat à ſpolio,& ſpoliatus † au- ctoritate iudicis non ritè procedentis,& ma- ximè parte non citata, ante omnia eft reſtitu- endus. k meminerint. C. vnd. vi.1 fin. C. ſr per vim velalio mo. c. conquerente vbi Abb. nu. 7. de reſtit. ſpol. c. cum cauſa vbi Abb. nu 4.& 5. de 8 off deleg.& adeptus poſſeſsionem Tvigore de- creti iudicis, minùs ritè interpoſiti, dicitur vio- lentus poſſeſſor,& cius poſſeſsio nom poteſt confir mari inſtante ſpoliato, vt poſſeſsio ſib i reſtituatur, Rom. con ſi. 158. num. 6. Soc. in l. iu- ſtè poſsidet. numero 8. de aeq. poſſ.& ſpoliatiis auctoritate iudicis procedentis ordine inris non ſeruato, ante omnia debet reſtitui, Dec. in l. fin. numero 35. C. de edict. diui Adria. toll.& inſuper dicta aſſociatio fuit conceſſa ſolùm pro portione Ludoytci„& antequàm liquidatum eſſet, quanta portioſpectauiſſet Ludouico, non potuit vigore dictæ aſſociationis acquiri poſ- ſeſsio aliqua. l.3.§. incertam de acquir. poſſ.& in caſu mon diſsimili ſcripſerunt Angel. inl. quæ de tota§. incertæ. de acquir. poſſeſſ. Iaſ. dict.. incertam. numero I1. Quo ad quartum, ſcilicet quòd poſſeſsio Scipionis vacauerit per elus mortem,& licuerit Alexandro eam tanquàm vacantem occupare, dicitur quòd mortuo Sci- pione Baptiſta& Iulianus, qui dictam domum nomine Scipionis retinebant, habitis literis Iuliæ, cœperunt eam tenere nomine luliæ, vt ex actis patet,& ſic quæſita fuit poſſeſsio Iuliæ.l. qui vniuerſas.§. quòdper colonum de acquit. poſſ. iunc. gloſſ. in verb. colonum,& vbĩ poſſeſ- ſio non fuiſſet acquiſita Iuliæ per Baptiſtam& 9 Iulianum, tamen virtute decreti de continuan- da poſſeſsione defuncti in hæredem, poſſeſsio Scipionis fuit continuata in Iuliam eius filiam & hæredem. dato quòd ipſa eſſet forenſis: nam decretum de continuanda poſſeſsione defun- cti in hæredem comprehendere videturetiam hæreditatem forenſium, ac hæredes forenſes quò ad bona exiſtentia in territorio, cùm di- ſponat † non circa perſonam hæredis, ſed circa rem ſeu poſſeſsionem bonorum,& ſic proce- dere videtur, ſiue defunctus aut hæres ſint ci- ues, ſiue aduenæ: nam Barto. in l. cunctos po- pulos numero 42. C. de ſum. trinit. aſſeruit ſta- tutum, quòd bona decedentium deueniant in primogenirum, afficere bona ipſa ſiue poſside- antur à ciue, ſiue ab aduena:& beneficio ſtatuti ſuccedere primogenitum etiam forenſem in bonis interritorio exiſtentibus, quinimò eti- amſi ſtatutum loqueretur in perſonam, vti pri- mogenitus ſuccedat vel maior natu omnia bo- na habear, tamen videtur directò diſponere de bonis& eius beneficio ſuccedunt etiam foren- ſes quò ad bona in territorio exiſtentia, vt aſſe- ruit lIac. de Rauen. quem refert& ſequitur Cyn. in dict.l.cunctos numero 42. Quam opinio- nem eſſe magis communem inquit Alexander conſi. i9. numero7 libr. o. illamque reiecta di- ſtinct. Bart. comprobarunt multi quos refert& ſequitur Apoſtill. adconſi. Alexand. 44. libr. 5. numero 42. Idem voluerunt Curt. Iun. conſil. 5. numero 42 verſic. venio ad feprimum, Parr. conſil. 84. numero 44: libr. 1. Alben. conſi.50. numero 9.& licet quandoque legamus ſtatuta to f non prodeſſe forenſibus. Barto.in tract. dere- preſal in 7. q Caſtren. in l. omnes populi im fin. de iuſtit.& iur. Idramen procedit ſolum quan- do fraturum loquitur in perſotram,& tractat de aliquo effectu, quod directò reſpicit perſonam, non autem quando ſtatutum loquitur im rem, vel tractat de aliquo effectu reſpiciente res, quæ ſunt interritorio ſtatuentium, vt poſt Angel. quem allegat& docuit Alben. d. conſil. 50. nu. Swbidefendit ſtatutum Vercellenſe, diſponens quò ar aſ Lincer eande. endienut 1 4 * 1 rczuir do. 1 Lialgg Kidioni— d dern a 4 5. aleunin e edcer al e Auanm,guic zrerinedant, 14 3 umtenerenog 2 rh, Aefita fuit n Awodper clo e 4 1verb. cnug; 5 . quiſita luliz Riha 12 Atinu. „ 1r„. vbe diauata in lak 2 quod ipſacſei cihen tinnandu poſlſ ec dmprehendert Ja Wan mum, achx E fann lentiain territ i an aperſonam hz E ſdan nem bonocuqh bkya ie defunctus a& A1Süht. nam Barto.iſ 4— lah C. de ſum. ti enih. adecedentiu ti enint ticcre bonait apobit baducna.& h; riotan genitum etin egſent exiſtentidu= tmis zuereturinpe Wndh ut velmaiorſ muih idetur direcq à ponsi ſcio ſuccedi imſir territoriocitihts- quem tefert u r Wopll! c. renio⸗* 1 ldri. Sren . Liber IIII. quòd maritus debeat habere dimidiam dotis, aliam dimidiam agnati proximiores, prodeſſe agnatis etiam Forenſibus,& inter alios allegat Anch.& Barba. aſſerentes, quòd ſtatutum pri- uans mulierem adulteram dote,& deferens eã marito, cenſetur admittere maritum etiam Fo- renſem quia principaliter non tractat de per- ſonis, ideoque multò faciliùs ſtatutum loquẽs verbis in rem conceptis,& diſponens circa reni, ſiue eius poſſeſlsionem, prodeſſe debet etiam Forenſibus,& in eos continuare poſſeſ- I1 ſionem, ad quod etiam facit, quia ſtatutum † ꝙ teſtamentum valeat cum quinque tellibus, porrigit ad Forenſes,& ſic Forenſis virtute di- cti ſtatuti poteſt in loco ſtatuti teſtari coram quinque teſtibus. l. 2. quemadmodum teſtam. aper. Bart. in d.l. cunctos. nu. 24. Bal. in l. ſi non ſpeciali num. z2.& 3. C. de teſtam. latè. Iaſ. in d. l. 4 cunctos. in 2. lect. num. 82. Tandem cùm ſuper domo peuderer lis inter Alexandrum& Scipio- nem, non potuit Alex. defuncto Scipione eius poſſeſsionem etiam vacantem occupare,& oc- cupando dicitur attentare,& officio iudicis cogendus eſt ad reſtitutionem, vt latè demon- ſtrarunt alij conſulentes. Quò ad vltimum ſci- licet allegatam incapacitatem ob decretum Principis, dicitur primò, quòd decretum pro- hibet duntaxat ſubditos alienare in non ſubdi- tos,& non ſubditos ſuccedere ab inteſtato ſub- ditis de non ſubditis autem alienantibus in nõ ſubditos non loquitur, præter id, quòd decre- tum huiuſmodi etiam, quòd indiſtinctè loque- retur, non comprehenderet Forenſes,& non ſubditos alienantes in Forenſes, ſi rectè ſenſit Rip. lib. Reſpon. i. cap. 2. nu. 12. Secundõ dicitur, quòd decretum huiuſmodi non impedit poſ- ſeſsionein bouorũ transferri in Porenſes, Bal. 12 in l. 2. in fi. de iuriſd. omn. iud.& prohibita ac- quiſitione dominij, non cenſetur prohibita ac- quiſitio poſſeſsionis. c. quia tua,& c. ſecq. 12. q. 1. —. X X 1 Jaſ(in l.§.ſi vir. nu. 3. de acq. poſſ.& tàm ciuilis quaàm naturalis. Alex. d.§.ſi vir. nu. 13.& quam- 13 uis dominium † rei alienatæ in Forenſem, am- mitteretur,& ipſo iure tranſiret in Fiſcum, non tamen amitteretur poſſeſsio, neque ipſo iure tranſiret in Fiſcum. Bart. in l. cõmiſſa de publi- can.vbi infert ad ſtatuta, quę inducunt rem ipſo iure perdi, vt non porrigantur ad poſſeſsionem rei, ideoque omni in caſu non obſtante huiuſ- modi decreto, Scipio& deinde Iulia potue- runt poſsidere,& lulia agere ad poſſeſsionem qua fuit ſpoliata. Neque diei poſſe videtur Scipionẽ& Iuliam fuiſſe incapaces etiam poſ- ſeſsionis,& prohibitos à decreto poſsidere bona immobilia propter verbum illud, peni- tus, poſitum in decreto, etenim cùm lex ſimpli- 14 citer f diſponẽs, quòd faciens tale quid, perdat cauſam, intelligatur non ipſo iure, ſed vel ope exceptionis, vel per ſententiam, iubemus.§. ſa- nè. iunct. gloſſ. in ver. priuetur. C. de ſacroſ. Ee- cle.& ibi tradunt Barto.& Bald. Verùm ſi dica- tur, omninò perdat, intelligitur ipſo iure, Bal. inl. 1. 9. ſi pecuniam in ſacculo. depoſ. laſiin 1 2. Souſihum IV. 15s num 5. C. de iur. emphyt. Idem ſi dicatur peni- tus perdat. Alex. in Apoſtil. ad Bart. in!. lmpe- rator de iur. Piſc. decretumi addidit verbum, pe- nitus, ad magis demonſtrandum Forenſes fi- eri ipſo iure incapaces, abſque eo, quòd oppo- neretur, vel neceſſaria eſſet declaratio iudicis, non autem ad hoe, vt redderet Forenſes etiam incapaces pôſſeſsionis,& vbi verbum, peni- tus, in re præſenti deberet exponi, id eſt, ſine diſtinctione, ſeu in omnem caſum vt verbum, 15 † omninò, interpretatur. Bartol. in l. ſi cum ex- ceptione.§. quatenus. quòd met. cauſ quæ in- terpretatio magis cõuenire videtur rei præſen- ti, tamen verba decreti aliud non ſignificarent; quàm quòd Forenſis ſit incapax bonorum in- diſtinctè, ſine inomnem caſum, id eſt, ex con- tractu, exvltima voluntate, ex ſucceſsione ab inteſtato,& ex priuilegio, ſed ob id, verbum pe- nitus, non operatur, vt Forenſis eſſet incapax pofſeſsionis, attento, quòd ſub nomine bono- rum non venit poſſeſsio,& aliud ſunt bona, ali- ud poſſeſsio bonorum,& verbum penitus licet includeret omnes caſus, quibus bona in aliquẽ alienantur, non tamen operatur vt ſub verbo bonorum cqmprehendantur ea, quæ aliès non comprehenderentur, quemadmodum& licer 16 exceptio firmet regulam in caſibus non exce- ptuatis, non tàmen facit; vt ſub regula com- prehendantur ea, quæ alids non comprehen- duntur. l. generali. l. vxori,& ibi not. Bart de v- ſufruct. leg. Neque dici poteſt verbum pénitus operari vt in diſpoſitione includatur poſſeſsio per text. in l. fin. in verbo nullum penitus præ- iudieium. C. de acquir. poſ etenim tex. ille pro- bat contrarium, nam in aliquibus caſibus d. l. dominus amittit poſſeſsionem ſecundùm o- mnes;& in alijs ſecundum magis communem opinio, amittit poſſeſsionem ſaltem naturalé, ſed datur actio ad eam recuperandam,& vbi verior interpretatio d. I. fin. eſſet, vt domino nullum fieret præiudicium in poſſeſsione, quia illam non amitteret,& ſic verbum penitus, ex- cluderet etiam præiudicium in poſſeſsioftfe, ta- men adrem præſentem non faceret, nam text. ille in verbis præcedentibus nuſquam loqui- tur de dominio aut bonis, ſed duntaxat de poſ- ſeſsione, ibi poſſeſsionem cuinſcunque rei de- relinquent,& ibi vt locus aperiatur alij ean- dem poſſeſsionem detinere. Vnde nil mirum ſi verbum penitus, comprehendat poſſeſsio- nem, de qua ſola tractabatur, ſed in decreto de quo agitur nuſquam fit mentio poſſeſsionis, ſed duntaxat rerum& bonorum. Tertiò ad op- poſitam incapacitatem ob decretum, reſpon- detur, ſi hæres ſcriptus dicatur incapax, nihilo- minùs mittitur in poſſeſsioné. l. 2. C. de edie. di 17 ui Adr. tolle. vnde † ſi ineapacitas non impedit miſsionem, non etiam debet impedire recùpe- rationem,& multò miĩnùs retentionẽ poſſeſsio 18 nis. Quartò reſpondetur exceptionem, †8 quòd. bona pertineant ad Fiſcũ, non poſſe opponi als alio, quàm à Fiſco. j.his conſequenter.§. ſed a'¹⁴. fam-herciſ.per quẽ tex. Bar. in l. fi. in fi. de couid. X ſin. cAuſ- 19 20 2 — Petri Ant. Anguſ. in mat. paſſ. conſ. ſin cauſ. Bal. in lL.1. in fi. C. in quib. cau. in integr reſtit. non eſt neceſſ. inl. ex facto. F. lulianus de vulg. dixere exceptionem, quòd quis ſit indi- guus, non poſſe opponi ab alio, quàm à Fiſco, cuius exemplo,& exceptio, quod quis ſit Bo- renſis& incapax, non debet poſſe opponi ab a- lio quàmà Fiſco, ad quem bona alienata in Fo- renſem ſpectant, præter id, quòdſi nuiumodi exceptio fada ab alio quàm à Fiſo, non admit- titur in iudicio famil. herciſ. in quo contra a- gentem poteſt ab eo, qui poſsidet hæredita- tem, opponi exceptio defectus dominij ſcili- cet, quòod agens non eſt hæres. l. I.& ibi Bartol- fam. herciſc. multò minùs admitti debet in iu- dicio recuperandę poſſeſsionis, in quo non ob- ſtat agenti f exceptio defectus dominij. d. c. in literis de reſtit. ſpol.& per text. in d. l.his conſe- quenter. Bartol. conſilio 81. incipiente Marti- nus Fornicornis, ſtante ſtatuto, quòd quilibet poſsidens rem immobilem, teneatur infra cer- ta tempora donare illam ſyndico communita- tis, aliàs ſit ipſo iure communis, conſuluirſi is qui nõ donauit ſyndico,& ſic bona eius effecta ſunt ipſo iure communis, agat de turbata poſ- ſeſsione, vel damno dato, non poſſe contra eum opponi de iure Fiſci, antequam bona ſint ablata,& Fiſco incorporata, ideoq́; multò mi- nùs contra agentem ad recuperandam poſſeſ- ſionem debet poſſe opponi exceptio incapaei= tatis,& iuris Fiſci, antequàm bona Fiſco fuerint incorporata, quòd ſi diceretur excluſo per de- cretum Scipione tanquam Forenſt& incapace, bonaad alios proximiores Hippoltæ ſpectare, non autem Fiſco, reſpondetur primo exceptio- nem huiuſmodi prinationis dominij poſſe op- poni duntaxat per eum, in quem dominium fuit tranſlatum,& ſic per alios proximiores Hippolitæ, non per extraneum. Bar. d eonſi⸗ 81. motus per text. in d. l. his conſequenter,& co quod dixit gloſſ. in l.2. ſi ager vectig. vel emphy. &c. Secundôo exceptionem† de iure tertij et- iam quæ ipſo iure excludat, non poſſe opponi contra agentem ad recuperandum poſſeſsio- nem. Caſtenſ. in l. cùm ſeruum eirca fin. verſic. ſi autem non ageretur. C. de ſer. fugit. qui text. in d. l. cùm ſeruum, loquitur de iure tertij exclu ſiuo iuris agentis ipſo iure, ſiue tertius velit, ſi- ue nolit, vt ſentit Bart. in l. 2. de except. re. iu- di.dum allegat illum tex.& exceptionem de do- minio tertij non poſſe opponi contraagentem remedio Canonis ſæpè. de reſtit. ſpol. l.ſi ſocer. §. Lucius. ſol. matr. Rip. in d. c. ſæpè. nu. 50. Ter- tiò in iudicijs ſum marijs non poſſe opponi de juretertij, etiam excluſino iuris agentis. Caſtr. inl ille à quo. 5.ſi de teſtamento. numero 3. ad Trebellian propter quod Ruynus. conſilio 1²9. numero 8.X 9. libro 2. afferuit contra vulga- riter ſubſtitutum petentem ſe immitti in poſ- ſeſsionem ex condictione. l. fi. C. de edict. dini Adrian. tollen. non poſſe opponi de incapacita- te& iure tertij etiam excluſiuo iuris agentis. Neque contra petitam reſtitutioné poſſeßie- nis obſtat, ſi diceretur contra Iuliam incapacẽ 1 dominij obſtare notorium defectum in pro- prietate. c. ad decimas dereſtit. ſpol. in 6. Nam reſpondetur primò, luliam etiam non ſubdi- tam potuiſſe ſuccedere non ſubdito, vt ſuprà 22 fuit dictum. Secundò eriam prædonem † ſpo- liatum reſtituendum. c. in literis de reſti. ſpol.¹. 1.§. qui à me. de vi& vi arm.& diſpoſitionem di c. ad decimas procedere, ſolùm quando conſtat notoriè de dominio ſpoliatori& defectu pro- prietatis in ſpoliato, vt cantant apertè verbait- lius tex.& tradit Abb in c. ſolicitè. nu. 7. de reſti: ſpol.& in d. c. in literis. nu. 10.& nume. 28. in fin. & num. 29. Rip. inl. naturaliter.§. nihil com mu- ne de acquir. poſſ. num. 77. præter id, quod ſpo- 23 liatum habere interdictum vnde vietiam cõ- tra ſpoliantem de mandato domini probare videtur tex. in l.cùm fundum.§. quæſitum de vi, & vi arma. iuncta. l. colonus eod.tit. Tertiò re- ſpondetur exceptionem notorij de fectus pro- prietatis, non admitti contra ſpoliatum lito pendente, officio iudicis attentato reuocari petentem. c. ſi conſtiterit,& ibi not. Ares. de ac- cuſ. Gemi. in d. c. ad decimas. Rip. in d. numero 77 quæ ſententia in non beneficialibus vide- tur receptiſsima, licet in beneficialibus contro- uertant Doctores Abb. quoque inc. conque- rente. nu. 4. de reſti. ſpol. dixit anto reſtitutionẽ non debere diſcuti exceptionem defectus pro- prietatis, etiamſi opponatur à iudice ſpoliante. Fandem Hieronymus maritus Hippolitæ in inſtrumento dotali obligauit eius bona vxori, eaque conſtituit eius nomine poſsidere, per mortem Hieronymi euenit condictio doris re- ſtituendæ,& Hippolita tunc adeundo hæredi- tatem Hieronymi cum beneficio legis& Inuẽ- tarij dixit,& proteſtata fuit ſeappre hẽdere poſ- ſeſsionem bonorũ.& velle etiam poſsidere iu- re creditorũ ſuorũ,& ſic poſſeſsio quam tene- bat Hieronymus nomine Hippolitæ, non fuis extincta per eius mortẽ, cùm ſtatim viro mor- tuo. illa etiam tanquã credurix cam apprebhen- deritI. ti de eo.§. ſi fortè colonus de acq. poſſ. Vnde Hippolita mortua ius crediti& retinendi iure pignoris tranſiuit in Scipionem eius hære- dẽ, eriam Forenſem& prohibitũ acquirere bo- na im mobilia in territorio, tùm ex dipoſitione iuris..in quorum,& ibi not. Bart. de pign. tùům ex exp reſſa diſpoſitione dicti decreti,& qui Sci- pio antequam apprehendidiſſet poſſeſsionem bonorum Hippolitæ hypothecatorum, potu- iſſet ex ſolo iure pignoris, quæ erat penes Hip- politam agere petitione hærediratis contra poſſeſſor es. l.& non tantm de petit. hæred.& ſic vbi etiam Scipio eſſet incapax non ſolum dominij, ſed etiam poſseſsionis bonorum po- ſitorum in agro Piacentino, non tamen fuiſſet incapax iuris poſsidendi bona iure pignoris⸗ 24 creditor f enim dicitur poſsidere pignus.I.§. per ſeruum de acquir. poſf Vnde ſi ĩpſe vel eius hæres poſsidens bona etiam tanquam ſibi hy- pothecata, fuerunt ſpoliati dictis bonis, agẽtes ad recuperandum poſſeſionem, qua fuerunt eiecti, exceptione quòd nõ poſsiderent, repelli non 3 † 4 1„„ . atet „** tner A 1 1—. c. ddecimas. Rig an done in non henci 13 cct inbeneſci&d un 4dd. quoqug väor. pol cixir an en ina exceptionem= um. * mus waritug † Polien obhgauit ei um, aius nomine N er, nieuenitcon ddthr. olita runc adi& beah cum benefci Ahr- 2*„ 14 aatafuit ſeaph! eter K velle etian& cilerei & ſic poſſeſſ umtm 4 vomine Hipp 7 à woaſa orte, cumſta Mito hi. uicrechtrixe pi .[1 forte colod! aca ortuaiuscret ⁵ feulledd uit in Scipio ³ iue & prohibitf— rritocio-tum— poltbel Kibinet. Bat ighe —= KCul Wetu PpPonatur did clm Lale M. redi contra defunctum. J. debitori. C. de pact. Id tamen non procedit in actionibus in rem, ſcilicet rei vendicatione& hypothecaria. Alex. d.l. debitori. nu. 3. Item non procedit confecto inuentario. l. fin.§. in computatione. C. de iur. delib. Quò verò ad lulianum, qui petit reinte- grari ad detentionem domus, qua fuit ſpolia- tus, nulla videtur illi obſtare exceptio, etenim & ſi non probauerit ſe detinuiſſe quamlibet partem domus, tamen cùm probauerit habu- iſſe vinum in cella vinaria, repleuiſſe duas ca- 26 meras ſupellectile, coli fe ciſſe viridarium, fpro- bata dicitur detentio totius domus, tùm exdi- 8 f 25 non poſlunt,& quamuis aditione † hæreditatis confundantur actiones, quæ competebant hæ- lib.3. ſtat. vlt. Et pro qua de 27 ( onſiluium LI. ſpoſitione iuris communis. l.) 722 3. in prin. de acqu- potſeſſ.vbi Bar. nu. 5. Alex. nu. 22. verſi iuxta prę- dicta,&c. tùm ex diſpoſitione ſtatuti placentiz. tentione competit ſpoliato officium iudicis ad recuperandum de- tentionem.l. Attilius. vbi glo. fin.& Bart. de do- nat. l. de vſu.& ibi Bartol. de var.& extr. cognit. gloſl. in l.& non tantùm de petit. hæred. Abb. in c. contingit de donat.& contum. num. 2. Rip. in c. ſæępè. num. 17. de reſtit. ſpol.& etiam con- ditio ex Canone reintegrandæ,&c. Socin. in. rem quæ nobis de acquir. poſſeſſinumero 6. †ad quod conuenit, quia& precariò poſsidenti vi eiecto interdictum vnde vi competit. l. ſed ſi vi, de vi& vi armat. X 2 CONSIL — Tll ſ 5 e Afs 8, S 4 7 7 ſ d S 1 6 I — ₰ b 2 Ded S 3 2. 1* 7. 2 1 3 8S 8 1 4 1n 1 4 2 N 7 EES T 5 1 1=E 0 1— — Sae 2ℳ ( — O 4 ( 3 Exccll. I. V. D. D. Petri Antonij Anguſolæ, LIBER QVINTV S. Atum fuit venenum vxori Anni- balis, quodà marito factum fuiſ- ſe ſuſpicatur mulier, ex nonnullis coniecturis, licet id plenè proba- AA re non poſsit, datum tamen fuiſſe mulieri venenum, probatur duntaxat ex dicto excellentis medici ex vomitu,& ex tumefactio- ne, Verberauit quoque vxorem maritus acri- ter, voluit exinde dare ſexaginta aureos Sem- pronio, vt vxorem veneno necarert, quodex ſo- lius Sempronij dicto probatur. Mulier videns maritum eius vitæ inſidiari, nec tutè poſſe cum co morari, vult perpetuam Tori ſeparationem petere, dotem repetere,& donationem pro- pter nuptias. Quæritur, an de iure facere poſsit,, & præcipuè ſtante ſtatuto, quòd mulier non poſsit diſponere de dote, ſtantibus filijs, prout in caſu præſenti extant,& non ſtantibus filijs,, quòd maritus ſuccedat in totum, ſi mulier an- te maritum perierit. S V M M A RTI V M. 1 Vxor quando iure Caſareopoſſit diuertere, recu- perare dotem,& lucrari donationes propter nuptias,&quid iure Pontificio: 2 Staruta ſtricte ſunt intelligenda,& recipinnt in- terpretationema iure communi. 3 Dos est ipſius mulieris proprium patrimonium. 4 Delictum patris non debet illius perſonam egre- di. 5 Maritus iniuſté vxorem expellens priuatur omni dotis lucro. 6 Maritus quomodo poſſit caſtigare vwxorem& e in vinculis retinere,& num. 8. 7 Tori ſeparatio vt fiat, quid ſufficiat. 9 Peritis in arte credendum eſt. 10 Timor cur probetur ex ſolo timentis iuramen- ro. 4 I Mandatum& tractatus etiam non ſecuto effe- dtu, punitur in crimine parricidi;& veneficij. 12 Cauſa feparationis Tori, reſtitutionis dotis,& donationis propter nuptias,&t Ciuilis. 13 Probationesrerum furto ſubtractarum, qua ſuf- ficiant. — Vre Cæſareo † conſtitutum fuit 4 mulierem à marito vitæ ſuæ inſi- dianti, vel ſe verberibus iniuſté afficienti iuri diuertere poſſe, do- tificio cautum eſt, mulierem, quæ propter ma- riti ſæuitiam tutè cum eo morari nequit, nec illi metuendi remedio cautionis prouideri po- teſt, à marito ſeparandam. c literas in fin. de re- ſtit. ſpol.vbi Abb. nu. 7. dixit, ſi alter coniugum inſidietur vitæ alterius, vt ſivenenotentet eum interficere, ſeparationem Tori inter eos fien- dam. Ildem ſcripſere, Abb. in c. quemadmodum circa fin. de iureiur. inc. x. num. 4. de diuor. Cyn. in d. l. conſenſu circa medium Salyc. in fi. c. de repud.& vbi matrimonium ſeu Torus iure ſe- paratur, dos tota mulieri reſtituenda eſt. c. i.de donat. int. vir.& vxor. præſertim ſi culpa mariti fiat ſeparatio Abb.ibi in princ.& Bald. tradidit inc. i num. 2. vt lit. non conteſta.vbi ſæuitia vel culpa viri fit ſeparatio, dotem illicèò muli eri re- ſtiruendam. comprobat Alexan. in l. z. num. 10- ſolut. matr. Donatio quoque propter nuptias exſoluenda à marito eſt. d. l. conſenſu. Bald. inc. 1. num. z. cuius tamen donationis vſumfructum ſolùm habere debet mulier, ſalua filijs commu- nibus proprietate. d. l. conſenſu. d. 5. cauſas in Auth. vt lic, matr.& au. ex quibus omnibus in b propo- 4. 4 b Setar ex ſoio ima „ 3 4— 99 TTactatus etud s ſeuh Aermme PA 11A 7 renn maus Teri, reſ win roprer auptiu,! Auk- un fure ſuu- Amui ee Crſareo † eutuni ulierem àmal teſun unti, vel ſe ve*☛υ d un cienti iuridit Sepotè n recuperare.Oedatdnn ſucrari.l. côſe N deihe liceat ma.Xt ikictett 6 mulierem, E foptes ecum eo mot necqul nedio cautiot oll 4 randam.c li fo 8 . nu. 7. Cixit conllg terius,vtſi t ns zionem Io ☛ er f ere, Abbanc I diuor ar. iac. nuge ius c. T gedlul urcan ruSIl 1 probatälex. Lng a4tio quod 6— B40 rito elt dc 7 ELitey F. propoſita ſpecie cõcludendum videtur, mulie- rem iure peteréè poſſe, vt à marito vitæ illius in- ſidianti ſeparetur;& dotẽ& donationem pro- pter nuptias recuperet. Cæterùm difficultaté primo facere videtur lex municipalis diſponẽs, quòd mulier diſponere non poſsit de dote ſtã tibus filijs,& quòd noôn ſtantibus filijs maritus ſuccedat in dote, ſi mulier pręmoriatur, ſed pri- müm caput ſtatuti nullo modo repetitionem dotis impedire videtur, vult enim mulierem ſtantibus filijs non poſſe de dote diſponere, ſed † cúm ſtatuta ſtrictè ſint intelligenda. l. 3.9. hæc verba de neg.geſt.& recipiant interpretationẽ à iure communi. J. 1.§. lex Falcidia ad l. Falc. l. ſi ſerui. C. de nox.& ſemper ſint interpretanda, ne quis indebitæ damnum patiatur,& vt minùs lę- dant ius commune quâàm ſit poſsibile. Poct. in 1. fl.. in computatione in fin. C. de iur. deliber. non poteſt exhis verbis dici, prohibitan Tori ſeparationem& dotis Treſtitutionem, quæ eſt ipſius mulieris proprium patrimonium. l. 3.§. ſed vtrum. de min.& quæ ſeparato matrimo- nio abſque culpa mulieris illicò reſtitui debet. d. cap. I. de donat. int. vir.& vxor.& cùm ſepara- to matrimonio maritus non ſuſtineat onera matrimonij ſaltem omnia, fructus lucrari non debet. l. fin. de dol. excepr. l. pro oneribus. C. de iure dotium. Veruntamen arbitrarer non poſſe mulierem diſponere de dote in alias per- ſonas quàm in filios. Nam ſi mulier morte mariti remaneret vidua,& dotem ab hæredi- bus viri recuperaſſet, non tamen de ea poſſet di- ſponere in præiudicium filiorum ſtanteſimili ſtatuto. Bald.in fin. Caſtr. num. 5. Iaſ. nume. 9. in l. maritus. C. vnde vir& vxor. Caſtr. Soc. nu. i3. Rip. num. 7i. in Rub. ſol mat.& delictum patris 4 † non debert illius perſonam egredi. I.ſancimus. C. de pœn. Nec ex patris crimine, vel odio fili- us prægrauari. j. ſi quis in ſuo.§. legis. C. de inof. teſtam. filij autem hoc caſu videntur à patre a- lendi,& ſi mater id petit, apud eam patris ex- penſis, ſ illius facultates id patiuntur.§.illud in Auth vt lic. ma.& au. Authen. ſi pater. C. de di- uor. facto apud quem lib. Secundum quoq; ca- put ſtatuti, quòd non extantibus filijs maritus ſuccedat in dote, ſi mulier præmoriatur non impedit Tori ſeparationem,& dotis repetitio- nem, e enim maritus iniuſtè vxorem expel- lens priuatur omni dotis lucro. Bald. in l 6.ſed ſcimus. C. de lati. lib. toll. etiamſi lucrum defe- ratur expacto vel ſtatuto. Caſtre& Alex. in l.ab hoſtibus. 5. fl.ſolut matrim. Caſt. Alex.Iaſ. Dec. nu. 9. in d. l. maritus. C. vnde vir& vxor,& facta ſeparatione Tori, quæ ſucceſsit loco diuortij, ceſſat omnis ſucceſsio,& omne lucrum inter coniuges ſaltem reſpectu illius, cuius culpa fa- cta fuit ſeparatio. Cyn. Sal. Iaſ.num. 2. verſ.5. fal- lit. Dec. numero 10. in dicta J. maritus per text᷑. qui hoc videtur decidere in l.1 vnde vir& vxor, ad quod conueniunt quæ traduntur in dicta l. ab hoſtibus.§. fin. Sed dubitari poteſt. an in- dicia ſeu probationes, de quibus in themate, ſufficiant ad hoc, vtiure peti poſsit Tori ſepa- Conſiliium J. ratiO,& dotis reſtitutio. Et primò, verberà non videntur ſufficere, maritus f enim caſtigare po- teſt vxorem,& eam in vinculis tenere. gloſſ.c. quemadmodum. de iureiur.& licet non debe- at eam verberare, niſi ob cauſas,ob quas poteſt eam repudiare, tamen ſi eam extra hos càſus verberet, non ſoluitur matrimonium, ſed ma- ritus punitur; vt tantum der vxori, quantum facit tertia pars donationis propter nuptias.. ſi quis autem in Auth:vt lic. matr.& aui. Aithe. ſed nouo iure. C. de repud. Depoſitio quoque medici atteſtantis mulieri datum fuiſſè vene- num, item vomitus& tumefactio,& ſiproba- rent mulieri datum fuiſſe venenum, non ta- men prôobarent, quòd à marito id factum fue- rit, dictum pariter Sempronij dicentis, mari- tum voluiſſe dare ſibi ſexaginta aureos, vt illi- us vxorem veneno necaret; non probat plenè; imô nec illius dictum facere videtur indicium ad torturam. c.l. de confeſſ vbi not. Abb. Cæte- rum cùm in facto præſupponatur mulierem 7 acriter& iniuſtè verberatam, hoc ſolùm † ſuf- ficere poſſe videtur ad Tori ſeparationem. d. J. conſenſu,& licet vir poſsit vxorem caſtigare, non tamen poteſt eam verberare. Abb. dicto cap quemadmodum circa fin. numero 15. glo. c. ſicut alterius. 7. q. i. niſi ex aliqua cauſa,& tunc leuiter& temperatéè. Iaſon. l. miles.§. qui iudi- cari. de re. iud. Felyn. c. cùm contingat. numero 7. de for. compet.& niſi in caſibus, quibus poſ- ſed eam dimittere. gloſſ. d.§. ſi quis autem pro- priam,& quòd ibi ſtatutum legimus, ſi mari- 8 tus verberet vxorem extra hos caſus quibus eam poſſet dimittere, non debere ſolui matri- monium, procedit quando leuiter verberat vir vxorem, non autem quando rigorosè, ſi rectè ſenſit Fely. d. c. cùm contingat. numero 7. vbi inquit. d. Auth. ſed nouo iure. C. de repud. pro- cedere ſolum, quando verbera eſſent leuia. Ex dicto excellentis medici probatur mulieri da- 9 tum venenum, etenim † peritis in arte creden- dum. Bartol. in l.. in fin. princ. de ventr. inſpic- int. conſt. ff. num. 8.& eò magis concurrenti- bus alijs veneni indicijs, tumore& vomitu,& licet ex his non probetur venenum à marito datum fuiſſe, tamen concurrentibus aliquibus coniecturis contra maritum ſatis conſtat mu- lierem iuſtum timorem habere, ne tutum ſit quæ aliäs non admitteretur. I.fin. C. ad legem 3 Cor. 4 DPetri Aut. Ang. in mat. dot. conſ. Cor. de Sicar. Ex dicto Sempronij dicentis T4- tium voluiſſfe dare ſibi ſexaginta aureos, vt il- lius vxorem veneno necaret, licet non fiat ple- na probatio contra maritum, fieri tamen vi- detur ſemiplena, cùm mandatarius non acce- ptauerir mandatum.& adſint aliæ præſumptio nes,& agatur ciuiliter. Cumque in crimine I† parricidij& veneficij ſecundum ius commu- ne puniatur mandatum,& tractatus etiam non ſecuto effectu, ſi verum eſt, quod dixit Barto. in l. 1. Adlegem Pomp. de parricid. Et Sem- pronius deponat de huiuſmodi tractatu& co- natu, non dicitur deponere de remotis à ma- Ieficio, imò de ipſo maleficio. Bartol. tamen ſententiam in dicta l.. multi reprobarunt,& ſi dicatur ex huiuſmodi indicijs veneni, dati non poſſe maritum condemunari pœna legis Pom- peiæ de Parricidijs, qua veniret puniendus, ſi cõ ſtarer eum dediſſe vxorivenenum. l. ad Legem. Pomp. de parric. Reſpondetur ſatis eſſe, ſi oſten- datur, mulierem habere iuſtam cauſam timen- di mortem ſibi inferrià marito, nec remedio cautionis prouideri poſſe. d. c. literas,& videtur text in cap. dixit dominus 32. quæſt. i.vbrita po- teſt peti ſeparatio Tori ob ſuſpicionem forni- carionis, ſicuti ob fornicationem. Prætered li- cet,vt quis puniatur criminaliter, requiran- tur probationes claræ.. fin. C. de probat. Cau- 12 ſa tamen † ſeparationis Tori, repetitionis do- tis& donatisnis propter nuptias non eſt cri- minalis, imò ciuilis. c. tuæ vbi Abb. numero 7. de procur. Et ideò ex pluribus indicijs ſequi poſſet condemnatio. glo. in l.⸗. in prin. in verb. Iegitimis de excuſ. tut. præſertim cùm ſimus in his, quæ ſunt difficilis probationis,& ſecre- tô fiunt, in quibus admittuntur probationes per coniecturas& præſumptiones etiam ta- les, quæ non eſſent ſufficientes ad plenam pro- bationem. Bartol. inl. ſi quis ex argentarijs. 5. penul. de edend ad quod conueniunt quæ ſcri- pſit Alexan. conſilio 53. nume. ꝛ. ſcilicet ad pro- bationem rerum † furto ſubtractarum ſuffice- re probationes per coniecturas, præſumptio- nes& veriſimilitudines,& quæ aliaàs non ſuffi- cerent ad plenam probationem. S V M A4 ARITV M. 1 Mulier quæ non petijt dotem, nac alimenta ab, hæ- redibus mariti, quando non poſjit petere vuras dotis. 1 2 Contractus de intereſſe quanda valeat. 3 Sententia incerta potest fieri, vbi admittitur- certa Petirio. 4 Obligatio ad inter éſſe, quomedo poſlit ſuccedere in obligationibus dandi. 5 Marito mortuo dos conſiſtens in quantitate debet reſtitui infra annum. 6 Diesſubintellectaa lege ita interpellat, houti ex- preſla ab' homine. Colligitur ex allegationibus. (tem neque alimenta ab hæredi- Mhabuit, non poſsit petere vfuras neque alim enta pro tempore præterito. Caſtr. inl. diuortio inprin. num. 6. ſolut. matri poteſt tamen in propoſito caſu petere dotem, inter- eſſe& damna, quæ paſſaeſt ob non reſtitutam debito tempore dotem, nam cùm in inſtru- mento dotali maritus promiſerit in caſu dotis reſtituendæ vxori dotem cum omnib. damnis & intereſſe,& pro his bona hypothecauerit, damna& intereſſe non officio iudicis, ſed iure actionis debentur. l.bi autem.§. qui ſortem de verb. oblig. l.certi condictiovbi glo. in prine. ſr cert pet.& alimenta debita iure actionis etiam pro tempore præterito peti poſſunt.l libertis quos§. ivbi not. Bart. de altm. leg.& alij plures, quos referunt& ſequuntur laſ.& Dec. nu.. inl. de alimẽéris. C. de tranſ. Neque his obſtat, quod reſpondit Alex. conſ. 27. lib. 2. Etenim& ſi taxa- tio certæ quantitatis f pro intereſſe, ſiue à teſta⸗ tore, ſiue à contrahentibus facta, non valerer, quaſ in fraudem vſurarum, tam en ſi teſtator iu. beat ſolui intereſſeel contrahentes conueni- ant vt ſoluatur intereſſe in caſu moræ non ex- preſſa certa quantitate, valet vtraq; diſpoſitio, & debebitur illud intereſſe quod probabitur. Dec. conſ39.nu.5.& quamuis mulier in libello- non expreſſerit quantitatem dam norum& in- tereſſe, neq; etiam in proceſſu probauerit quan titatem intereſſe tamen in huiuſmodi acceſſo- rijs, ſcilicet damnis& intereſſe admittitur libeb lus incertus. Bart. in I.i. in prin. num. 10. Iaſ. nu- 6. deedend.& vbiadmittitur incerta † petitio poteſt fieri ſententia incerta. I. 1.& 2. C. de ſen- ten. quæ ſin. cer. Inno. in c. auditis. num. z. verſi. & ideò dixerunt alij. de procur. vbi Abb. num. 10. Maria. in c. 2. de for. comp. præcipusè in caſu præſenti quo in proceſſu non fuit declaratum, neque actor fuit coactus declarare. Bald. in d. l.2 1n prin& nume. 4. C. de ſenten. quæ fin. cer- quant.& mulier probabit quantitateminter- eſſe in executione ſentẽtiæ. Non etiam obſtat, 4 quòôd in obligationibus f dandi non ſuccedat 6 obligatio ad intereſſe. l.bi autem non apparert-. §- ſi ſeruum in fin. de verb obliga. Nam reſpon- detur in obligationibus dandi, non ſuccedere poſt moram obligationem ad intereſſe extin- ctiuam obligationis dandi, prout contingit in obligationibus facti, ſed benè ſuccedere obli- gationem ad intereſſe in augmentum obliga- tionis dandi. l.2. 0. de vſu.I curabit. l. fructus. C. de actio. emp. Rom. conſ. 51Q q um. 1. Et cùm ] mortuo marito dos confiſtens in quantitate debeat reſtitui infra annum. I.l.§. ex actio. C. de rei vxo. actio.& dies ſubintellectaà lege †ita in- terpellet, ſicut expreſſaabhomine. l.2. C. deiur. Iſi mulier, † quæ non petijt do- 3 bus mariti,& aliunde alimenta dotis conſiſtentis in quantitate, 8 n, 4 4„ 8 1 nalaga I . 9 4 b der, 1 dae,faw ee anehs aia. t „„Kal Lmni dl, non. 3 ie- Ris cong POGh 2 N pro nliſdentis 1 ed. hſem.— prin cnpore Teh * Aum. 5 9)*(4 Moc 6 T 9e lupeten 2 Fllae he 6 Sr. h , dam 1 unaspromi Auih 1 23 ii 71 dotem cu 4 R ua dro his 3 can. * 1§ onz 3 ſe non offcin r .bians0 S ſln „.70 autem. 1 A condact. Nten. . Ban.dene am. ijga equunturlaſ. 4 άα auſt Oon 14 34 onſ.a Jda. E; t Kümu. aus ſprointet ☚e☚ uUh 3 Doris poſterior cau aanteriori credito habenti ex- rahentidus fad.Wu vlurarum, tanl recban Hcelcontrah M conmn ntereſſe in caſt xula Kitate, ralet* fipenn lintereſſe qu Ioddin .& quamuis t rrialbeh uantitatem dit cumi nin proceſſu uentqn tamen in hui mxdiaccl is Kintereſſe kriturbh in L. un prig ta odi diadmittituri*& 1 †pesd atiaincerta.!. C ano. in c. audi— ma nij. de procuj— Adb ie for. comp. e pueuc roceſſunon n ecktxl coactusdeclit ³ lies ge. 4. C'de ſet= zurht obabit qu* temn 3 proba 1. mch —— Liber VL. emphyt. Bart. in l. ſtipulatus in 2. q. de verb. obl. negari non poteſt. mulierem paſſam fuiſſe mo- ram in dote ſibi reſtituenda. cASVs III. „Mulier, pro qua ſocer confeſſus fuerat ac- cepiſſe dote mà Lucio, eamq́; promiſerat reſti- tuere ſub obligatione bonorum, mortuo mari to& ſocero, agit ad dotem contra alterum fili- um ſoceri, tanquam patris hæredem. Tria op- ponuntur, ſcilicet eum non eſſe hæredem, licet patris bona poſsideat. Secundò, dotem fu- iſſe confeſſatam. Tertiò, bona ſoceri deinde fuiſſe expreſsè hypothecata pro dote vxoris rei conuenti. Exhibentur proceſſus,& quæritur, an mulier non obſtantibus prædictis dotem à filio ſoceri conſequi poſsit. S E A᷑ A R7 V M. 1 Eilium poſſidentem bona patris non adire haredi- tatem, quando ex alia cauſa poſſidet, quomodo limitatur. 2 Dotis confeſſio vbicunque est facta extraneo do- tanti acquiritur efficax actio mulieri,& priui- legiata. preſſam hypothecam non prafertur. „Vm fllius omnia patris bona poſ- ſideat, ad æs alienum illius quaſi 3 hares teneri videtur,& licet lega- mus filium poſsidentem † bona M patris non adire hæreditatem, uando ex alia cauſa poſſedit. l.. C. de petit. hæ- red. id tamen ſecundum Cyn. ibi procedit duo- bus concurrentibus, quod filius repudiauerit hæreditatem paternam,& quòd ex alia cauſa poſſederit. Idem vult Angel. ibi, qui ex eo . text. arguit, quòd ſi filius non abſtinuiſſet, pro- bata poſſeſsione bonorum paternorum, pro. bata eſſet immixtio. Secundum autem, quòd ſcilicet ex alia cauſa poſſederità filio probandũ, contra quem eſt præſumptio Odof.& Bald. ibi. Neque dici poteſt eum poſſediſſe iure pigno- ris pro dote vxoris, tùm quia id facere non po- tuit, niſi auctore prætore, tùm quia ex inſtru- mento producto cuiuſdam inuentarij conſtat, tanquam hæredem incepiſſe eum poſsidere, jdeoque ipſe ſibi deinde cauſam poſſeſsionis mutare,& iure hypothecæ dotis vxoris poſsi- dere non potuit. l. ad probationem. C. locati. l. qui bona de acquir. poſſ.& licet inſtrumentum dotale contineat ſolum confeſsionem dotis, tamen cum lapſa ſint tempora opponendi ex- ceptionem non numeratæ dotis, de quibus in 1. fi& Authen. ibi poſita. C. de dote cau. non nu- mer.& renunciatum ſit dictæ exceptioni, per- iade eſt, acſi conſtarct de vera numeratione, Bart. inl. 2. C. de dote cau. non numer. in l. fi. C. qui potio in pign. hab.& vbicunq; dotis f con- feſsio eſt facta extraneo dotanti, acquiritur ef- Conſilium I11. ficax actio mulieri,& priuilegiata. Bal. in l.. nu. 6. C. de priuil. dot.& licet pro reſtitutione do- tis vxoris rei conuenti conſtituta ſit expreſſa hypotheca ſuper bonis defuncti, tamen poſte- rior † dotis cauſa anteriori credito habenti ex- preſſam hypothecam non præfertur, vt tradi- dere Doct. quos recenſet,& ſequitur Rip. in l.x. in prin. ſolu. matri.& quod cenſuit Accurſ. di- ſpoſitionem.l. fin. C. qui pot. in pig. habea non vindicare ſibi locum in dote confeſlata, proce- dit quando mulier in tacita hypotheca vult vti priuilegio prælationis contra alios habentes anteriorem, ſed tacitam hypothecã. Cæterùm ſi dos confeſſata habeat expreſſam& anterio- rem hypothecam, proculdubio ſicut& alia cæ- teris quibuſcunque poſterioribus præferetur. Bal. Nouell. in tract. de dot. in decima parte, nu. 10. verſ. ſecundus caſus. quæ in propoſita ſpecie concludere videntur Reum conuentum tene- ri ad dotis ſolutionem, non obſtantibus tribus exceptionibus propoſitis. CASVS IIII Extat ſtatutum in ciuitate Placentiæ ſub Rubrica de dote,& antifacto lucrandis, cuius copia exhibetur. Maria nupſit Octauiano, cui in dotem dedit libras viginti mille. Maritus con- ſtituit antifactum, ſiue donationem propter nuptias librarum ſex mille, ſecundum formam — ſtatutorum ciuitatis. Deceſsit Octauianus re- licta vxore,& vnica filia infante, quam inſtituit, illique caſu quo decederet in pupillari ætate, ſubſtituit Petrum fratrem ipſius Octauiani. Pi- lia deceſsit in pupillari ætate. ¶Quaritur proprietas antifacti cuius ſit, an Mariæ matris pupillæ defunctæ, an verò Petri ſubſtituti pupillæ, S V M AM AEIV M. 1 Filh præmortui mariti habent proprietatem dona- rionis ante nuptias, vvxor verò vſumfruttum,& quomodo,& quando- 2 Sratuta interpretantur ſecundum ius commune:. 3 Vna pars ſtatuti declarat aliam.— 4 Enius incluſio, eſt alterius excluſio-. 5 Arguià contrario ſenſu, quando in ſtatutis liceat, 6 Dittio, videlicet, reſtringit præcedentia. 7 Numeratio ſpecierum taxationis cauſa, quando intelligatur facta.. Tante pacto, vel ſtatuto, quòd vir 1 M„ mortua vxore lucretur dotem, T)& vxor mortuo marito donatio- 8 9 nem propter nuptias, ſivir mo- AA riatur, ſuperſtite vxore,& filijs, †broprietas dictæ donationis propter nuptias de iure communi aliàs erat tota filiorum, vſus- fructus vxoris. Authentic. vxore. C. de ſecund. nupt. in Authe. neque vir. ex dot. in Rub.& in. 1, verſiproptereà igitur ſancimus. col. 8. qui tex. X 4 proes- „ Petri Ant. Anguſ. in mat. dot. conſ- procedunt, ſiue lucrum deferatur à pacto, ſiue 4 ſtatuto. Bald. in d. Auth. vxore,& in luccelsioni- bus d. donationis propter nuptias ſeruandum erat id, quod priùs per lmperatorem ſancitum fuerat in his, quæ filij lucrantur ob tranſitũ pa- rentum ad ſecundas nuptias.§. illud certum in Auth. neq; vir,&c. Deinde fuit ſtatutum, quòd vxor non tranſiens ad ſecundas nuprias, habeat virilem portionem proprietatis vnà cum filijs. Auth. fi tamen. C. de ſecund. nuptijs§. quia ve- rò. in Authen. vt filij fratram. Vndeſtatutum Placentiæ in prima partevidetur reducererem ad diſpoſitionem. dict. Authen. vxore, ac Rubr. & textus im Authentic. neque vir,&c& debet recipere interpretationem paſsiuam à d. text. L.I.§. lex Falcidia, ad legem Falcid. præcipuè cuͤm textus ille, quò ad diſpoſita in dicto§. il- lud cartum. nom reperiatur correctus,& in- rerpretari, vt minùs deroget iuri communi. c. cùm dilectus de conſuetudine. I. ſi quando- in principio. C. de inofficioſo teſtamento,& ſic vbi exiam ſtatuentes vlteriùs nom proceſsiſ- ſent in ſucceſsione dictæ donationis propter nuptias, id ſeruandum fuiſſet, quod de iure ſeruatur im hiis, quæ filij Iucrantur ob tranſi- tum parentum ad ſecundas nuptias, in qui- bus ſi filij decedant ante matrem, non ſolum vſusfructus, ſed eriam proprietas eſt matris, quemadmodum fuiſſet, ſi nulli à principio ex- titiſſent filij, I. feminæ.§. finali. C. de ſecundis nuptijs, qui reperitur incorrectus. Bartolus in Authentica ex teſtamento in principio. Bal- dus numero ſecundo. in fi eod. titul. Authent. ſed ſi quis. C. eod. titulo.§. quoniam infirmas in Authen. de nupt..hoc autem in Authen. de non eligen. ſec. nub.& Bald. in ſummario. d. Au- then. ſed ſi quis, inquit, quòd debeat lucrari vir vel vxor in caſu non exiſtentium liberorum, debet lucrari, ſi res redeat ex poſt facto ad eum caſum,& quemadmodum ſtatutum, † quòd proximiores ſuccedant, interpretatur ſecun- dum ius commune,& ſic frater vtrinque con- iunctus excludit fratrem ex vno latere tant˙ùm, vt ex Anch.tradit Dec. conſi. 444. numero 16. & ſtatutum, quòd frater conſanguineus exclu- dat vterinum, interpretatur in alijs bonis præ- terquàm maternis, in quibus non præfumitur voluiſſe corrigere ius commune. Caſtr. in Au- then. itaque. C. comm. de ſucceſſ.& ſtatutum, quòd hæres non poõſsit contrauenire geſtis à defuncto, intelligitur niſi confecerit Iinenta- rium. Bal. in I.cuùᷣm à matre. nu. 11. C. de re. vend. & ſtatutum, quòd maritus lucretur dotem exi- ſtentibus filijs, interpretatur ſecundum ius cõ- mune; ita ſcilicet, ve ſt pôſt maritus tranſeat ad ſecundas nuptias priuetur proprietate Bald. in Auth. ex teſtamento. C. de ſec. nupt. nu. ̃. Dec. in l.i. nu. 16. C. de ſec. nupt. Rip. in l. 2. in priucip. nu. 20. ſolu. mmatr. Ita& ſtatutum, poſtquàm di- ſpoſuerat vxorem lucrari antifactum pleno iu- re, mortuo virò abſq; liberis, mandans donatio nem propter nuptias,& antifacti eſſe filiorum quò ad proprietatem, vbi ex viro mortuo ſu- 4 perſint filij, debet interpretari. Ita tamen qiuòd ſi præmoriantur filij. antifactum ſit pleno iure vxoris, prout diſponitur in text. ſupra allegatis. Sed& ſi dubia videri poſſet interpretatio præ- dicta,tamen ex ſequentibus verbis ſtatuti red. ditur indubitata, † nam vna pars ſtatuti decla- rat aliam-I. qui filiabus in prin. de leg. i.& ſequẽ tia declarant præcedentia. l. ſi ſeruus plurium. 9. fin. de leg. 1.& verba recipiunt reſtrictionem& declarationem ab alio verbocuicopulantur.l. ſed adiecit pro ſocio, vndecum ſtatutũ in verſi. hoc videlicet obſeruando, addat mulierem te- neci praſtare idoneam fideiuſsionem liberis prædictis, de reſtituendo ipſis liberis antifactũ, ſeu donationem propter nuptias, ſi contingat eam præcedere liberis prælibatis, apparet ma- nifeſtavoluntas ſtatuentium. quòd vbi filij mo- riantur ante matrem antifactum non ſit reſti- tuendum. Nam cuùm ſtatutum velit mulierem exigere antifactum ab hæredibus mariti,& fi- deiuſsionem præſtandam liberis, cenſetur vel- le, quòd alijs quàm liberis non debeat præſta- ri fideiuſsio. Item cum velit fideiuſsionem præſtandam de reſtituendo liberis ipſis, quod verbum, ipſis, denotat perſonalitatem„& ex- cludit omnes alias perſonas, quæ non ſune de liberis. Item velit fideiuſsionem præſtari de reſtituendo ſub conditione, ſcilicet, ſi contin- gat mulierem decedere priuſquàm liberi præli- bati, manifeſtè vult, quòd ſi contingat liberos priùs decedere quàm vxorem, non ſit facienda reſtitutio dicti antifacti, nam vnius † incluſio eſt alterius excluſio. I. cùm prætor de iudic.& qui de vno dicit, de alio negare videtur. c. nòn- ne de præſumpt.& in ſtatutis arguere † licet à contrario ſenſu, quando ius commune nõ cor- rigitur, ſed conſeruatur. Bald. in l. z2. C. de cond. inler. vel ſaltem caſus, quo liberi prædece- dant, remanet in diſpoſitione iuris, ſecun- dum quod idem ſeruatur in proprietate do- nationis propter nuptias, quam vxor ex pacto velſtatuto lucratur, quod ſeruatur in alijs, quæ filij lucrantur per tranſitum matris ad ſecun- da vota. d.§. illud certum. in Authent. neque vir ex dote,&c. Accedat quòd dictio illa, vi- 6 delicet, reſtringit præcedentia. I. videlicet de Pact. Bartol. in l. I. ad leg. Aqui. hine quamuis dubitari poſsit, an enumeratio ſpecierum Poſita poſt genus ſit facta gratia dubitationis 7 tollendæ, vel gratia taxationis, † tamen vbi- cunque inter genus& ſpecies apponitur dictio videlicet, intelligitur facta enumeratio ſpecie- rum gratia taxationis,& generalis diſpoſitio præcedens reſtringitur ad ſpecies enumeratas. Bar. in I. quæſitum. 5. ſt quis fundum. nu. 15. verſ. aut fuit facta enumeratio ſpecierum cauſa taxa- tionis de fun. inſtru. Sed neque illud omit- tendum, quod ſtatutũ dicit, ſi maritus præmo- riens ex ipſa vxore liberos relinquat, eo caſu vXOr habeat antifactum duntaxat toro tempo- re,&c.& non dicit vſumfructum,& quùamuis deinde addat,& proprietas,& ius habendi& conſequendi ipſum antifactũ, remaneat penes libe⸗ —— — A em cuͤm vellr reliicuendolit 8 n, enorar perſ a 2 Rperſona n, lias perſonas, b 5.** 4 4 eln ndeiußsiot rek condürinne(-, dnone, ſc ½ elere priuſgh Kndeiim. nult, quodſ ci aia ſuim rrorem, cthuoht mtitacti, nam. fuck ufio. l.cum p Ee Lnät de alio negar ⁸ inem Kin ſtatutis nefle quando ius cq tn nelig ruatur. Bald. Iadecn. mcaſus, quo ptatz in diſpoſitioſ t 6, ew ſeruatur in de ierges nuptits. qud t dterhu ur, quod ſeri tæ N4i r tranſitum ☛ w3 ſeu d certum. in t ent let Accedat qud= lioihn it præcedent ad leg. Aqu Ie quue an coumet*⁸ ſecle ft facta gra an ditatl atia taxatiof— os& ſpecies iius rur ſacta enè* Gr onis.& gels d eitur ad pes u, „1 duch gſiquis fun t II 4s entio ſech caudt- 0 er nerato e. luin tru. Sed ne tutü diat, z e liberos— 4Sam dun 5 delunt tamel mam dot Liber V. liberos, tamen declarat, quomodo& qualiter debeat remanere ibi, hoc videlicet obſeruãdo, &c.& ſic perinde videtur, ac ſi dixiſſet antifa- ctum eſſe vxoris, ſed poſt môrtem teneri illud reſtituere filijs, caſu quòo decedat ante il- los,& tunc mulier non dicitur lucrari antifa- ctumpleno iure, quia illud tenetur reſtituere filijs, caſu quo ante illos moriatur. SASVS V. Stat ſtarutum, quòd præmoriente vxore maritus lucretur dotem. Queritur, an id habeat locumR ſi mulier re- linquit filios.9 e SV 4A RIV M. 1 Maritus propter ſatutum lucratur quidem do- tem, ſed extantibus filijs illis ſeruat proprieta- r8,& pro virili porest diſponere de proprietate. ◻☛ Alſtren. Alex.& poſteriores in l. 2 in princ. ſolut. matr. aſſeruerunt, AEem ſtatutum etiam liberis exiſtenti- 8 4 bus locum habere. Quòdſi intel- igatur ſimpliciter& indiſtincté, eſt contra tex. in Authvxore. C. deſec. nupt. in Auth. neq; vir ex do-. proptereà igitur ſanci- mus in Auth. ſi tamen. ude ſec. nup. in§. quia verò, in Auth. vt fil. fratr. qui textus procedunt, ſiue Iucrum deferatur à pacto, ſiue à ſtatuto. Bald. in dicta Auth.vxore. Iccircò ſententia Ca- ſtren.& Alexan. eſt intelligenda ſecundum prę- dictos textus, vt ſcilicet †maritus teneatur ſer- uare proprietatem filijs. dicta Auth. vxore. di- cto.proptered igitur,& poſsit diſponere dun- taxat de virili cum filijs portiòne proprietatis, ſi non tranſeat ad ſecundas nuptias. d. Authe. ſi tamen. d.§. quia verò,& in ſucceſsionibus,& a- lijs acceſsionibus proprietatis dictæ dotis ſer- uanda ſunt ea, quæ legibus ſtatuta ſunt in his, quæ filij ſunt lucrati propter tranſitum ad ſe- cundas nuptias parentum.§. illud certum in Auth. neque vir ex dot.&c. CASVS VI. 1 Annibal deceſsit relicto Baptiſta, Pompeio & Claudio filijs,& hæredibus ex duab. vxorib. Petit Pompeius bonapaterna diuidi. Baptiſta prætendit ante diuiſiones percipere ex hæredi- tate paterna tot bona, quot aſcendunt ad ſum- maternæ. Fratres offerunt diuiſis bonis pro eorum portione ſoluere in pecunia. Quæritur quid iuris. F V M M A RTV M. 1 Actio perſonalis pro d ote extinguitur, ſi fuerit ha- res illius, contra quem habet actionem. 2 Fikus lieres patris, quara iudicio familic hereiſcu⸗ Conſilium V. 72 5 de inprimis percipere debeat dotem ðxo⸗u,ſuᷣs datam patri 3 Aptiſta pro dote maternà habet duas actiones; ſcilicet perſonalem & hypothécariam: Perſonalis pro Wea parte, † pro qua is ſucceſsit pa- tri fuit extincta. l. debitori. C. de p& poteſt ipſe agere contra cohæredes ſolùm pro eà portione, pro qua ſuñt hæredes. 1. j.l.ſi adulta. C. de hæred actio.& licet põſsit a= gere hypothecaria inſolidum ad bona. d. ſ.i. tà- men pro ea parte, pro qua eſt dominus, obſtat exceptio. Bald. in d.l. Qua dè re Bapriſta non poteſtpetere ante diuiſiones dari ſibi bona in ſolutum prô dote matris, ſed quò ad portiones hæreditarias cohæredum, debet contra hære- des actionem perſonalem, vel hypothecariam intentare,& cohæredibus offerentibus ſoluere in pecunia, non poteſt ad bona hæreditaria re- greſſum habere- Et licet filius hæres † patris iu- dicio familiæ herciſcundæ inprimis percipe- ré debeat dotem vxoris ſuæ datam patri. l. ſi fi- lia.§.z.l. ſi maritus familiæ herciſcuundæ. Id ta- men ea ratione fuit conſtitutũ, quia ipſe onera matrimoni ſuſtinet, vt dicitur in dicta l. Et non procedit, vbi matrimonium poôſt mortem pa- tris non duraret. d. l. ſi maritus,& 1. 2. C. familiæ herciſcundæ, l. actione.§. fina. pro Socin. Azo- in ſumma. C. familiæ herciſcundæ, num, deci- moſexto. SV M MA RIV A4. I Prædia in dotem data, h fuerint æſtimata, maritus Aiicitur debitor in quantitate. 2 Fundus quando eſt mariti, vxor vendendo ſmul um marito, intelligitur id facere tanquam fi- deiuſſor illius. 3 Fatificatio non poteſt allegari, nſipræſuppoſita ſcientia. CASVS VII. Exallegationibus colligitur facti ſeries. Omes Antonius erat debitor do- tis in quantitate, † cùm prædia in 9 dotem fuiſſent data æſtimata. J. quotiens. C. de iu. do.& quamuis Wvror& maritus ſimul alienauerint prædia, quæ data fuerant in dotem, non ex hoc fuit extincta actio mulieris ad dotem etiam pro dimidia. Bald.& Saly. in Auth. ſi qua mulier. GC. ad Velleia.& licet Bart. cenſuerit mulierem vendendo,& confitendo recepiſſe precium ſi- mul cum marito præiudicare ſibi in adtione de dote pro dimidia. Idemque aſſeruerit Caſtren. in l. Reos..cùm ir tabulis de duobus Reis. Bal. inl. mater. num. 11. de rei vend. Tam en Barrol. & aliorũ dicta, vbi eſſent vera, procedere poſſe videntur ſolùm in caſu, quo dos conſiſtit in fundo,& quo fundus venditus eſt doralis, nam quando DPetri eAnt. Ang. in mat. dot. conf. quando fundus eſt mariti, f mulier vendẽdo ſi- mul cum marito intelligitur id facere tãquam fideiuſſor mariti, l. vir vxori.§. finali, vbi gloſſa ad Velleianum; Bald in l. 1. numero quarto. C. de duobus Reis. Bartolus in l. Reos. numero primo, in ſecunda columna de duobus Reis. Prætered cùm maritus deinde ex precio reda- ctoex venditione emerit fundum, conſtare vi- detur totum precium ad maritum perueniſſe, quo caſu non procedit Bartoli ſententia, Bald. dicta l. mater,& quamuis maritus emerit no- mine vxoris, tamen ex eo non poteſt dici ſub- lata actio mulieris ad quantitatem dotis. Nam ex huiuſmodi emptione dominium, aut actio non fuit quæſita vxori, cùm nulla interuene- rit traditio aut ceſsio. Baldus inl. ex pecunia. numero ſecundo. O. de iure dotium. ſed mari- to, cui traditus eſt fundus, dominium fuit ac- quiſitum. I. ſi filij. C. de donatione inter virum & vxorem. Neque quidquam facit, quod ex aduerſo dicitur, mulierem approbaſſe huiuf- modi emptionem. Primò, quia non apparet illam habuiſſe notitiam dictæ emptionis,& ratificatio †non poteſt allegari, niſi praſuppo- ſita ſcientia, l. nec ignorans. C. de donario. la- ſon. in l. nec is.§. hæres, numero nono de ac- quirenda hæreditate,& multò minùs appa- ret mulierem habuiſſe notitiam qualitatum emptionis& prædij empti,& ratificatio non inducitur niſi cognitis conditionibus,& qua- litatibus. gloſſ. Alexander conſilio 335.Hnume- ro ſecundo, libro ſeptimo. Secundò, quia etſi mulier expreſsè approbauiſſet dictam emptio- nem, non tamen ex hoc ſublata eſſet vxori a- 4 ctio ad dotem, imò vir pemendo nomine v. xoris,& de pecunia propria dicendo illam eſ- ſe vxoris, cenſetur donare mulieri, vt ex Saly- cet. tradit Socyn. conſilio 65. columna 4. ver- ſiculo 20.& omni in caſu ex ratificatione em- ptionis factæ à marito de pecunia etiam tan- quam dotali non poteſt dici extinctam actio- nem de dote. Tm quia nec per expreſſam dotis reſtiturionem factam conſtante matri- monio extinguitur actio de dote, neq; libera- tur ab ea regulariter maritus gl. in l. z.in prin. ſolu. mat. tùm quia ex huiuſmodi emptione,& ratificatione non poteſt ad plus inferri, quàm permutatio inter virum& vxorem, de dote cõ- fiſtente in quantitate in fundum. Verùm hu- iuſmodi permutatio ita demuùm valet, ſi ſit v- rilis mulieri. l.ita conſtante. de iur. dot. l. ſi mu- lier. l. cm maritus in princ. de pact. dot. Et vbi permutatio fuiſſet vtilis mulieri, tamen euicto fundo mulier poreſt ex ſpeciali dotis fauore in- tentare primam actionem de dote. J. qui res in princ. vbi not. Bart. de ſol. Bart. in l. ſi quis aliam eo. tit. vel contra maritum,& eius hæredes age- re ob euictionem, quod eſt regulare in con- tractu permutationis..1. C. de re perm ut. Qui- bus ſtantibus mulier mortuo viro habuit acti- onem de dote, vel ſaltem euicto fundo poteſt agere ad dotem. d l. qui res, vel ob enictionem d.. ne que ex eo, quòd ipſa poſt mortem ma- riti poſſederit prædia eius nomine empta, dici poteſt præiudicium aliquodilli paratum, nam ſiue retinuerit prædia pro iuribus dotis, iuxta id, quod ſcripſit Baldus in l. penultima. C. de pigno. actio ſiue tanquam permutata cum ma- rito cum dote conſiſtente in pecunia, ſine tan- quam data inſolutum pro dote, euictis prædijs poteſt ipſa& eius hæres agere vel primæua a- ctione ad dotem, vel de euictione, vt ex ſupra- dictis apparet. CASVS VIII. Antonius pro dote Camillæ ſororis dedit marito prædia quædam æſtimata precio ſeu- torum octomille, adiecto pacto, quòd maritus in caſu dotis reſtituendæ, reſtitueret, vel præ- dia, velæſtimationem. Maritus conceſsit ea ad liſellum perpetuum Antonio, ſub annua pen- ſfione ſcutorum quatuorcentum, moritur ma- ritus de anno 1537. filius non vult eſſe hæres e- ius. Anno 1545 filius Camillæ tanquam ma- tris hæres accepit à curatore hæredicaris ma- riti in ſolutum pro completa ſolutione doris ius illud exigendi annuam penſionem ſciade rum quatuorcentum ab Antonio, qui Antér⸗ us recognouit in domihum filium Camillæ. Anno 1552,fllius Camillx agit contra hæredes Antonij ad fictus decurſos à die mortis patris de ducendo omne ius, omnemque actionem ſibi competentem ad didos fictus. Hæredes Antonij replicant à die, quo Antonius reco- gnouit in dominum filium Camillæ eſſe pa- ratos ſoluere, ad fictus verò anteâ decurſos a- ctionem Actori non competere. Quaritur, an hæredes Antonij tueri ſepoſ ſint,& exhibentur allegationes quædam iuris factæ ad fauores actoris. 1 S V M A A RTIV M. I Prædia aſtimata pro dote poſſunt à marito alie- 2 Mtio de dote contra quos detur. 3 Mulier quando poſſit vendicare bona data in do- renn. 4 Priuilegium vendicandi bona data in dotem non tranuſit ad haæredem. 5 Multen non poteſt ſimul exercere omnes adtiones ad dotem. 6 Precium nonſuccedit locorei in iudici& partiou- laribus. 7 RKei ſimatæ non poſunt Peti fructus. 8 uræa hodis etiam prodote non reſtituta probi- bitæ ſunt.— 9 Ea quæ nunquam fuerunt ſub dominio debitoris, non Veniunt ſubpignore creditoris. 10 Frudtus poſt mortem teſtatoris percepti non ve- munt in generali legato Partis bonorum. II Frudtus ex ne pignorata Percepti non cenſentul Prgnorati, niſi expreſse agatur. Frater ote ſtann pr. no cocpletg K iones nd annuzm— 4 cura entum ah Anto d= uüAn 5 domidum 2 1r C 35 Camill agit te raheae us dccunos 1 Dnäöſn me lus, omne zticr em ad didos&. en int a die, quo m haium inum ülium(in le eh dfictus verò à decuk non compet= n hæredes Ant fracwerici tur allegation aaduni f MARIE. ta pro dote e ☛ manui rfrA de 1 4 4 3 nſii vendes e udun aic eudi bord— in auta de*. Smul exen ne. 4 neereit ichuh acredit ocores aicu b Tant peti ☛☚. / avf Pert— —, 904'u⸗ prod veru9 2 inirdi 1 A. recA x. V,0 N recn— 1 ℳ 77 rcep aarreE TOA 3 * A 1 b en, Liber V. SNO) ius liuelli ſcutorum quatuorcen- 8 1— vel itimatio in caſu dotis reſti- tuendæ redderetur, ideoque electio erat ma- riti, gloſſa in J.l. 7.exactio in verſiculo reſtitu- endis. C. de rei vxo. actio. Baldus in l. quo- tiens numero tertio. C. de iu. dor. quod regu- lare eſt.l. plerunque de iu. dot.& potuit mari- tus † prædia alienare abſque mulieris conſen- ſu. Rom. in lJ. æſtimatis. numero 12.& 13. ſoluto matrimonio& alienando videtur eligere æſti- mationem. Caſtren. dictal. æſtimatis in fin.& huiuſmodi æſtimatio in dubio facit emptio- nem. Imo. ibidem numero tertio. Vnde nulla videtur mulieri. aut illius hæredi competere a- dtio ad fictus decurſos, antequàm Antonius gecognoſceret in dominum hæredem Camil- læ. Nam aut agere volunt condictione ex J.]. C. de iur. emphy. vel actione ex locato, quæ ſunt actiones perſonales.§. appellamus Inſtit. de a- ction..primo. Inſtit. de oblig. quæ ex cont.& dantur his ſolùm. qui contraxerunt,& eorum — Hibus aut ceſsionarijs, ideoque non com- 9 JSEnt Camillæ aut filio, qui non ſunt hæredes mariti,& quibus non fuit ceſſum ius exigendi fictus pro tempore præterito, aut volunt age- re actione de dote, iuxta l. ſi marito.§. fin. ſolu- to matrimonio,& actio de dote, † quæ eſt actio exſtipulatu.. fuerat luſtit. de actio. cùm ſit per- ſonalis, datur ſolùm contra maritũ, vel eius ha- redes, non autem contra rertium poſſeſſorem, vel contra debitores hæreditarios. l.3. C. de acti. & obliga. Quòd ſi prætendunt agere rei vendi- carione pertext. inl. in rebus. C. de iu. dot. Re- 3 ſpondetur primò, mulierem ſolùm poſſe † vé- dicare bona data in dotem, quando conſtat re- liquas facultates mariti non ſufficere ad do- tis reſtitutionem. Azo in ſumma. C. de iu. dot. nu. 32. gloſ.2.& Bald. nu. 8. in d. l. in rebus. Barto- in Authent. ſiue à me. C. ad Velleia. In re autem propoſita dos integra fuit reſtituta,& ſic appa- ret bona ſuffeciſſe ad dotis reſtitutionem. Se- cundò, vbi res æſtimata datur in dotem adeò, quòd electio eſt mariti ſoluere rem, vel æſti- mationem, ſi res à marito alie natur, non poſ- ſe Amuliere agi rei vendicatione. Comenſ-in d.l. æſtimatis, maritus enim alienando cenſe- tur eligere æſtimationem. Caſtren. in d.¹. Ter- tiò, reſpondetur priuilegium vendicandi bona 4 † data in dotem non tranſire ad hæredem. Bar. inl. Neſennius.§. ſi fundum de re. iud. quæ ſen- tentia videtur indubitata, quando maritus a- lienauit in tertium, Rip. in leg. i. num. 37. ſolut. matrim. Quartò, licet mulier ſoluto matrimo- nio habeat actionem de dote, rei vendicatio- nem,& hypothecariam. d. l. in rebus,& c. eas ta- men † ſimul exercere non poteſt. Bald. ibi. nu- mero 2. verſ.& aduerte,&c. vt& legatarius, cui actio ex teſtamento, rei vendicatio,& hypothe- caria competit. l.1. C. comm. de leg. vna earum contẽtus eſſe debet. J.cùm filius.. varijs de leg. Rater Camillæ non dedit in doté aCtum eſt, vt à marito vel prædia, 88 e ſed prædia ipſa æſtimata,& — Conuſilium VIII. 726 2. Ideoque cùm muller ſiue hæres eius elegg rint actionem perſonalem contra hæredita- tem mariti,& dotem à curarore hæreditat i* acceperint, rei vendicationem, vel hypotheca- riam contra tertios poſſeſsores amplius inten- tare non poſſunt. Quintò, dicitur rei vendic a- tionem dari mulieri ad res ipſas datas in co- tem, d. l. in rebus. In dotem autem luerunt data prædia, non autem fictus, velius exigendi illos, neque poteſt dici ius exigendi quotannis ſcutos 400. quaſi precium ſucceſsiſſe loco præ- 6 diorum, nam in iudicijs † particularibus, ve eſtrei vendicatio precium non ſuccedit loco rei. Bart. in Rub. ſolut. matrim. numero 20. Ial. inl. ſi eum ſeruum. num 4. ſi cer. pet. Sextò re- ſpondetur, quòd vbi eriam rei vendicatio com- peteret contratertium ad prædia, non tamen cõpeteret ad fructus antè perceptos, tùm quia text. in d. L. rebus. quatenus concedit rei vendi- cationem, loquitur ſolù m de re ipſa data in do- tem,& non poteſt extendi vltra expreſſa in ea 7 lege, Angel. ibi, tùm quia † rei æſtimatæ nõ poſ= ſunt peti fructus. Textus enim in. ſed& notiſ- ſimi. l. Vn. C. de rei vx. actio. vult id, quod dici- tur fructus vltimi anni, quo durauit matrimo- nium, debere pro rata diuidi, l. diuortio- ſoluto matrimo.procedere in rebus inæſtimatis tan- tùm, ex quo etiam text. in. exactio eal. intel- ligendus eodem modo videtur, vt ſcilicet mari- tus, vel hæres tencantur ad fructus immobiii- um non æſtimatorum, veràm æſtimatorum ad vſuras, quæ vſuræ † hodie etiam pro dote non reſtituta prohibitæ ſunt. Barto. in l. in inſulam. §. vſuras ſoluto matrimonio, præter id, quòd vſuræ æſtimationis peti non poſſunt contra tertium poſſeſſorem, qui ad æſtimationem conueniri nequit. Neque etiam mulier, ſeu illius hæres poſſunt agere ad fictus officio iu- dicis deſeruiente rei vendicationi, de qua in d. I. in rebus, tùm quia ſi non datur rei ven- dicatio, non etiam porteſt dari officium iudic is ei deſeruiens, tùm quia non reperitur, quòd per officium aliquod mercenarium in actioni- bus ſtricti iuris, vt eſt rei vendicatio petantur fructus& alia acceſſoria, verùm id ſolùm repe- ritur in actionibus bonæ fidei. Bartolus in leg 1. numero 12. deiuriſdict. omnium iudicum. Tum quia per receptionem ſortis ſublata eſ- ſent remedia ad fictus antè debitos,& alia ac- ceſſoria. l. f. vbi latè Iaſon. numero quarto poſt Bartol. ibi. de eo quod cert. Io. I. 4. C. dep oſ.& quamuis in inſtrumento dotali per ſtipulatio- nem à marito promiſſum ſit intereſſe, tamen cum huiuſmodi promiſsio facta ſit à marito, non poſſet vigore diciæ promiſsionis agi ad intereſſe contra tertium, qui ex promiſsione alterius conueniri non poteft. l. ſt pater,& ibi notat Bald. C. de do. pro. Prætereà alind eſt pe- tere fictus, aliud intereſſe,& quamuls in iu- dicio vninerſali de dote fructus poſt dotem ſolutam peti poſſunt, dicta l. ſi marito.&. fina. tamen actio de dote contra tertium poſſeſſo- rẽ, vel contra debitores hæreditar ios intentari 5 Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. Volun. gonſ non poteſt. Non etiam poſſunt peti fictus præ- dicti ſub prætextu alimentõörum vxorl debito- rum poſt mortem mariti, etenimm ulier, quæ non petijt dotem,& ſic hæredes non fuerunt in mora non poteſt petere alimenta, vel vlu- ras pro tempore prærerito. Caſtren. in l. diuor- tio. in princ. numeèro ſexto. Alexand. numero 23. ſoluto matrimonio, quòd ſi hæredes fue- runt in mora, non tamen mulier alimenta vel vſuras ab alio, quàm ab hærede mariti petere poteſt. Neque etiam Camilla, aut hæres eius agere poſſunt ad fictus maturatos poſt morts mariti ante recognitionem prædictam, quaſi. vxori hypothecatos, cui omnia bona prælen- tia& futura mariti, prodote, ac pro dam nis& 9 intereſe fuerant obligata, nam ea, f quæ nun- quam fuerunt ſub dominio debitoris, non ve- aiunt lub pignore creditoris. l. 1.§. cuùm prædi- um, vbi ita ſummat Salyc. de pign- ſed fiesus poſt mortem mariti percipiendi nunquam fuerunt, vel eſſe potuerunt mariti. Caſtre. con- ſilio 214. verſiculo ſecundo. principaliter. l- 2. in nouis, imòô nec dicti fictus fuerunt aut dici poſſunt res hæreditariæ mariti. l. iubemus in princip. C. ad Trebellian. in l. fideicommiſ- ſariam.§. primo ad Trebellian. Caſtren. in. Pap.§. vnde ſi quis. numero ſecundo de inoff. to teſtamen. Er ſicuti in generaſt legato † partis bonorum non veniunt fructus poſt mortem teſtatoris percepti. l. ſi quis bonorum. de leg. primo. Neque infideicommiſſo vniuerſali o- mnium, quæ ex hæreditate, bonisuùe teſtatoris ad aliquem peruenerint. l.hæredes mei in prin. ad Trebellian. l. quòd his verbis de leg. tertio. Itanec in generali, aut vniuerſali hypotheca bonorum venire debent. Adhæc gloſſ. mag. in J. aſsiduis. C. qur pot. in pign. cenſuit quæſita per hæredem ex bonis debitoris non comprehen- di in hypotheca, de qua in illalege, quod Bald. ibi num ero ſexto,& Angel. in fin. ſequuntur,& extendunt adexpreſſam hypothecam,& ad bo- na quæſita hæreditati iacenti, quæ non poſſunt dici bonadefuncti. l. 3.§. hæc verba. de negoc. geſt. Cæterùm difficultatem facere videtur, nam licet quæſita per hæredem, vel hæredi- tatem exbonis debitoris, non veniant in hy- potheca, id tamen intelligitur, niſi ſint acceſ- ſoria ad bona debitoris. Baldus in l. Paulus de pignor.Item fructus naturales perceptiper hæredem ex bonis debitoris veniunt in hypo- theca, ſecùs induſtriales. Barto. in d. l. aſsid. An- gel. in d.]. Paulus. Item quæſita per hæredes ex bonis mariti per naturalem acquiſitionẽ ſunt hypothecata vxori, ſecùs in quæſitis aliunde, vt per negociationem. Cyn.& Salyc. nume. 5. in d. l. aſsiduis, Saly. in d. l. Paulus. Bald. in l.vbi ad- huc. nume. 20. C.deiur. dot. vbi dicit ita debere intelligi tradita in d. l. aſsiduis,& quæſita na- turaliter ex bonis debitoris per vniuerſalem ſucceſſorem ſunt hypothecata. Angel. in d. l. Paulus. g.ſi mancipia. Ex quibus videtur infer- ri, cum fictus percipiendi poſt mortem mari- ti ſint acceſſorij ad directum dominium, quod erat hypothecatum,& cùm abſque induſtria, vel negociatione hæreditatis, vel eius curato- ris ſint hæreditati quæſiti, comprehẽduntur in hypotheca conſtituta vxori pro damnis,& in- tereſſe. Sed reſpondetur fictus, ſeu penſiones, qui dicuntur fructus ciuiles, qui nonex re, ſed propter rem percipiuntur. Bar. J.** diuerſo cir- ca pr. dere. vendic non poſſe diei fructus natu- rales, imò Bartolum ponere, tanquam diuerſas ſpecies, in d.l. ex diuerſo,& omni in caſu magis dici fructus induſtriales, quàm naturales. Aret. conſi. 1, 9. numer. 9. Prætereâ text. in d. l. Paulus vult ad hoc, vt quid ven iat in obligatione, quòd dicatur ex bonis debitoris, licet autem fructus & partus dicantur ex re,& bonis debitoris, quia ex bonis ipſis proueniunt. Vſura tamen, cui gl.& Caſtre. inl. fructus de rei vendic. æqui- parant penſionem non dicitur peruenire exre, ſed propter rem. Barto, in l. ſtipul. iſta§. ſi ſtipu- ler. in 5. fall. de verb. oblig. Iaſon. inl. ſi ita ftipu- latus.§. Chriſogonus nu 4 eo. iic. Et licet poſt- quàm cœpit competere actio ad penſionem, vel vſuram, dicantur in bonis. l. rem in bonis, de acq. rer. dom. tamen pro tempore decurſo poſt mortem mariti, nunquam marito actioad fictus competijt, ſed& præallegatæ ſeribenti- um deciſiones nõ ſatis iure probantyr. Etenim Ii jura volunt fructus exre pignorat perceptos non cenſeri pignoratos, niſi expreſsè agatur d. 1.I.§.cùm prædium de pig l. potior.§. ſi de futu- ra qui potio. in pign.& c.& melior text. in. ſi fundus.§. interdum. de pign. vbi lIudex debet condemnare Reum conuentum, interdum ad fructus pendente lice perceptos, quia ad fru- ctus præteriti temporis non poteſt condemna- re, niſi extent prædia cum fructibus pendenti- bus ſecundum expoſitionem gl. qui tex. in pri- ma parre eſſet ſuperfiuus. In ſecunda non poſ- ſet procedere, ſi fructus rei hypothecatæ cen- ſerentur hypothecati,& text. in I. 3. C. in quib. cauſ.pign tac.&c. neceſſariò videtur intelligen- dus de fructibus pendenrtibus,& tex. in d.l. pPau- lus. 6. ſi mancipia de ancilla, quæ tempore obli- gationis erat prægnans,& hoc voluit Ang in d Fcm prædium. nume. 1. vbi inquit id, quod dicitur ftuctus venire in obligationem, etiam- ſi non exprimatur, procedit in fructibus pen- dentibus in fundo tempore obligationis, fru- ctus autem futuri veniunt in obligatione, d de eis exprimatur. Idem ſenſit gloſſ. in dicto §. ſi de futura, quæ in caſu huius textus requi- rit fructus eſſe ſatos,& partus conceptostem- pore obligationis. Et ſi diceretur licet fructus rei hypothecatæ nõ veniant in obligatione tei- veniretamen debent in obligatione bonorum futurorum, nam poſtquàm ſunt perceptià de- bitore, ſunt in bonis eius. Reſpondetur, fictus percipiendos ante mortem mariti veniſſe in obligatione bonorum futurorum, quia fue- runt in bonis debitoris aliquo tempore, perci- piendi autem poſt mortem nullo tempore in bonis mariti fuerunt. Tandem cùm directum dominiũ,& ius exigendiannuos fictus ſir trans- latum ——— 4 12* I 115 Non 1 6 1. ennn— 3 in!. N Lrn⸗ uctus det 2& em non dicitu 4 Rtur in bonis. 11 amen pro te T en vihnunquam a pan „ ed& præalll Es ſain 0 auisiurepro an än tus exte pigs* heran dratos, niſie zagan. mdc pig 1.p0 iem dign.&c.& m Rtatä lum. de pign. t duch um conuentu: sterdmt elice percept auiadh nporis nonp occems din cum fr 1 genten poſitionem& ltexung derRuus. In ſt m ànoh fructus rei h dn gecauecs ecati,& text. Cno Heceſlariô ii— intele dendentibus mnlt de ancllla, q**σ qapotec rgnans,& M luit Aw nume. 1. vh d poitib nire in oblig i Djem edl 114. 1 5 3 ur, procecle cide ret Ob o tempore 2kad— ditoris aliq · 1₰ olt mottem n and r runt. 1 1 d an igendia9 ſedin* 1 b Liber V. latum per curatorem hæreditatis in vxorem,& ſic confuſione extincta ſit hypotheca, quò ad illud. l. ex ſextante.§. Latinus de except. rei iu- dic. lege neq; pignus de regulis iuris. Sequitur, quòd etiam extincta ſit, quò ad acceſſoria, quæ non poſſunt ſtare in obligatione ſine principa- 2 li,& ſic quò ad fictus, de quibus agitur, qui prin- cipaliter dici non poſſunt hypothecati, ſed ſo- luͤm veniſſe in obligatione, tanquam acceſſo- ria ad ius exigendi annuos fictus,&c. An mulier nupta amittat propter adulte- rium bona ſua. S V M AM A RTIV M. 1 Mulier nupta poteſt habere patrimonium tripli⸗ cus generis. 2 Malier obadulterium amittit dotem. 3 ELeximponens pænamprinationis debet reſtringi, non autem extendi. 4 Maritus per adulterium quam pænam patiatur. n Vlier nupta † habere poteſt pa- trimonium triplicis generis. Pri- 9— mum dotem, quæ eſt in dominio Mh mariti. l. doce ancillam. C. de rei vendic. Secundum res parapher- nales, quæ dicuntur res traditæ tacitè vel ex- preſse marito extra dotem,& earum maritus eſtlegitimus adminiſtrator,& res permanent in dominio mulieris.l. fi. C. de pact. conuent. Tertium bona extra dotem, quarum admini- ſtrationem ſibi retinuit, quia illas marito non tradidit, vel quaſi Bartol. Bald. Caſtr.& alij inl. maritus. C. de procur.& f ob adulterium amit- tit dotem. l. conſenſu. C. de repu. capit. plerun- que de donat. int. vir.& vxo. Idem in rebus pa- raphernalibus cenſuit gloſſ.& Abb. ibi Fely. in c. paſtoralis. de iudicijs. nume. 5. Iaſ. in l. 2. nu. 6. Rip. nu.. ſolut. matri.& in Rubr. de iudic. nu. 12. Verùm quò ad bona paraphernalia ſenten- 3 tia gloſf Abb.& aliorum videtur erronea, tùm quia in dicto c. plerumque verbum dotalitium non poſsit interpretari pro bonis parapherna. libus, vt aduertit Abb. ibi, ſed importet dona- tionem propter nuptias, ſequitur, quòd id lege cautum non reperitur. j. illam. C. de coll ibi ex eo, quòd nulla conſtitutio,&c. l. diſſentientes. C. de repud. ibi nulla iuris conſtitutio,&c.& pœna priuationis non habet locum, niſi idle- ge ſit expreſſum.l. at ſi quis.§. diuus de religio. J.3.§, non perpetuæ. de ſepulchro violato. 5. cùm igitur, verſic. ſicut enim patres,&c. in Auth. de non eligen.&c. tùm quia argumentandum nõ videtur à dote,& donatione propter nuptias ad bona paraphernalia. I. ſi ego.§. dotis de iure dotium, lege de his. C. ds donatio- inter virum & vxorem,& lex f imponens pœnam priuatio- nis debet reſtringi, non autem extendi cap. ſta- tutum de elect. in ſexto,& regulariter odia ſunt 4 4 5 y⸗ 2 Conſilum IA. 12 reſtringenda. l.cùm quidam de liberis,& p̃oſt- humis. Reg. odia. de regulis iuris in ſexto;& rei præſenti non poſſunt conuenire aliqui ex caſi- bus, in quibus Doct. quandoque dixerunt, legẽ pœnalem extendi. imò diſpoſitio d. c. plerunq;. quæ vult mulierem adulteram non poſſe re- petere dotem, nõ videtur poſſe conuenire bo- nis paraphernalibus; quæ ſempetr manent in dominio vxoris, prætereà † maritus ob adulte- rium non patitur pœnam amiſsionis aliorum bonorum ſuorum, ſed duntaxat reſtitutionis dotis,& amiſsionis donationis propter nupti- as. l. conſenſu.. ſi verò cauſam. C. de repud. Vn- de abſurdum videtur, quòd mulier ob eandem cauſam patiatur pœnas amiſsionis aliorum bo- norum, quàm dotis,& iurium donationis pro- pter nuptias. Quò verò ad tertium genus pa- trimonij mulieris nuptæ, indubitatum eſt, il- lud propter adulterium non perdi. CASVS X. Teſtator legauit vxori dotem ſuam,& iura dotis ſuæ, mulier repetit dotem, quam aliter probare non poteſt, quàm per verba teſtamen- ti quod exhibetur. 7Quaritur, an obtinere poſsit,& vbi etiam videatur D. V. intentionẽ vxoris non eſſe fun- datam, rogamus illam, vt velit amore Dei ſcribere aliquas rationes in eius fauorem, ad hoc vt accordium, quod tractatur, faciliùs con- cludi poſsit,& mulier q. vxor viri diuitis, quæ re verà dedit dotem, non remaneat in totum in- dotata. S V A AM A RIV M. 1 Maritus ſi leget vxori dorem non expreſſa certa Jquantitate, niſi mulier probet quantitatem, ni- hil petere poteſt. Oppohitum tuetur. nu. 4. — 4 2 Bronomen adiectum incertæ rei inducit conditio- nem. 3 Cauſam dotis eſſe priuilegiatam, quomodo intelli- Latn, 5 jncertitudo non vitiat legatum, aut promiſſionem dots. 6 Dos proprie dicitur etiam ſoluto matrimonio. 7 Pariaſunt tradore,& promittere. 8 Confeſſio emiſſa in vltima voluntate, aut probat, 2 dqut qiſponit. 9 Dotis fauore quid operehtur verba enuncidtiua inter alios prolata- 8 te, vel non tacta relatione ad ali 2. tem, cùm ſit adiectum, incertæ rei, ſeu quanti- X tati 4 Petri Ant. Angu. in mat. Aot. conſ. tati inducit conditionem. l. nuper de leg. 3.& ſic ea dos videtur legata, quæ à muliere data probabitur, vc in eo text. ad quod facit, quod legimus defectum debiti monſtrati quantita- te nomexpreſſa facere deficere ſubſtantiam le- gati.. ſi ſic.. ſi nihil, vbiita in compendium re- digit Bart de leg. i. Idem etiam videtur decide- re tex. in l. fin. C. de ſenten. quæ ſine certa quan- titate. quem Bart. ita in compendium redigit, licet cauſa † dotis ſit priuilegiata intelligitur ſi conſtat de dote, aliàs Reus debet abſolui,& prę- ſupponit, quòd in eo textu Iudex haberet pro certo dotem fuiſſe datam, tamen erat incertum quanta eſſet dos,& ideò non valet ſeutentia, tum quia lata non præcedentibus legitimis probationibus, tum quia incerta& num 5. re- ſpondendo ad op. l. cùm poſt.§. gener. de iu. dot inqait, dos promiſſa intelligitur ſecundum vires patrimonij,& reliquas circumſtantias, ta- men ſententia non facit præſumi nec traditio- nem nec promiſsionem, de qua non apparet, & nu. 8. quærit an dos, quæ non apparet data, poſsit repeti,& reſpondet, quòd non, nec ali- quid ad rumbum facere prælumptionem iuris communis dandarum dotium, quia non eſtv- niformis. Et ex his præcipuòè text. in d. l. 3.& d. k fiu. C. de fal. ca. adiet.&C. arbitror hæredem mulieris fruſtrà agere, præcipueè cùm omnes tec.& Doct. dum aſſerunt ircertitudinem non vitiare dotem, loquittur in dotis promſsione, feuconſtitutione, non autem vbi agitur de re- petitione dotis, cuius certa quantitas non ap- Paret. Pro muliere † tamen ſeu illius hærede, v- binon obſtarent prædicti duo tex. multa diſpu- tando adduci poſſent, pro qua argumentatur Rip. in Rab. ſol. matrim. num. 5ů1. ſicuti promiſ- ſio dotis incertæ certificatur iuris præſumptio- ne. ita traditio, quæ eſt promilsionis execttio debert præſumi facta ſecundum facultates,& di- gnitatem, ex quo infert Rip. ſi probaretur in roceſſu dotem fuiſſe datam, licet non conſta- ret quid datum ſit. iudicem poſſe condemnare Reum ad certam quantitatem dotis, habitore ſpectu addignitatem,& facultates coniugum, & reſpondet ad text. in d.l. fin. C. de ſenten. quæ ſine cer. quant. Idem probatur ex eo, quod di- cit Bartolus in dicta l. fi. ſcilieet ſententiam ibi fuiſſe nullam, quia erat omninò incerta, nam judexpronunciauerat, quod bona fide accepi- ſti, ſolue. Si autem dixiſſet, condemno te ad re- fſtitutionem dotis, quia conſtat eam te habu- iſſe, licet non declaretur quantitas, valeret ſen- tentia, Ccut in peritione hæreditatis ſequitur AHgel. ibi,& Alexand. in Rubrica ſolut. matri- monio, numero 31. Et quamuis dos in execu- tione ſententiæ eſfet certificanda. Caſtren. in d. L. fin.vt eſt regulare in iudicijs vniuerfalibus,& generalibus. Bart. in J.2. C. eo tit. de ſenten. quæ fine cert. quant. Barto.& alij in I. I. de edend. in princ. tamen certificaretur præſumptiuè pro- bando facultates& dignitatem coniugũ. Rip. in d. Rub. nu. 51. Idem ſuadet quod dixit Bald. in d.l. fin. nume, vbi quærit, an teſtamentum in quo legarur dos incerta poßsit non exprèfſaæ quantitate petita exequi. KReſpondet, quòd lu- dex declarabit. I. ſi filiæ de teg 3.& licet petitum non ſit in libello, quòd iudex declaret, poterit tamen& debebit declarare, quia hoc tacitè im- eſt.& Ial. in I. ſi ſic.§. ſi mihii. nu. 8. de leg. i. imjquit legatum dotis etiamſi non eſſet expreſſacerta quantitas, valere, quia incertitudo † non vitiat legatum, aut promiſsionem dotis. l. cùm poſt. §. gener. de iur. dot.& Doct. vbique exclamant incertitudinem non vitiare dotem. Bart.& po- ſteriores in J. ita ſtipulatus, magna de verb. ob- lig. in 4.0p. Quòd ſi diceretur prædicta proce- dere impromiſsione dotis nondum conſtitu- tæ, vel in legato pro dote, in quibus terminis lo- quitur text, in d. l. ſi filiæ de leg. 3.& in d.§. ge- ner.& non videntur procedere vbi agitur de dotis reſtitutione ſeu repetitione, vt ſuprà fu- it dictum. Reſponderi poſſe videtur, ſi incerti- tudo non vitiat promiſsionem vel legatum do- tis ſpeciali priuilegio dotis, cùm priuilegia fint vt plurimùm circa repetitionem, hinc di- citur in Rubr. ſolu. matrim. quem. dos pet. de- inde in nigro ſtatim adducitur, dotis cauſa ſem per& vbique præcipua eſt,&. Sicuti conſtito ,„ dote alids data, vel legata vxori debet dari repe- titio nõ obſtante incertitudine. Et ſi non obſt. incertitudiue valet legatũ, quando maritus ha- bens vxorem indotatã, legat ei dotem, vt poſsit aptiùs nubere, multò magis valere debet, ſi le- gat dotem vxori dotatæ. cùm primo caſuvxor de lucro, ſecundo verò de damno certet, arg.l. 6 fin. C. de codicill. Accedat, quòd dos † propris dicitur etiam ſoluto matrimonio, maximè an- requàm ſit exacta.l etiam dirempto de fun. dot. & probatur in KRubr. ſolut. matr.& haber priui- legia dotis, vtper Doctores omnes in d. Rubr. & ſtatuta loquentia de dote, in ea locum ſibi vendicant. Caſtrenſ. in d. Rub. nu. 2. quem ſecu- ti ſunt poſteriores ibi,& in I.i. C. vnde vir& vx. Quòd ſi etiam teneamus opinionem aſſerenti- um non eſſe quicquam ſpeciale in dote, cùm ea poſsit certificari ex dignitate& facultate con- ugum. Ita poſſe videtur ex iuris præſumptione declarari, quanta dos data fuerit, ſicuti quanta dari debeat,& ſi iuris præſumptiõe certificatur promiſsio dotis, idem videtur in traditione, cùm ſ paria ſint tradere,& promittere, I. fin. C. ad leg. Palcidiam. Legimus& alibi, quòd priui- legium couceſſum doti, vt bona ſubiecta fidei- commiſſò poſsint alienari pro conſtituẽda do- te, Auth. res quæ. C. com. de leg. vendicant ſibi locum, eriam in dote reſtituenda. gloſſ.& Doct. in d. Auth. res quæ. Quòd ſi diceretur prædicta poſſe procedere, vbi conſtaret dorem aliquam fuiſſe daram. Reſponderi poſſe videtur conſta- re in præſentrcaſu de dote data ex verbis teſta- toris, quib. legat vxori dotem ſuam,& iura do- tis, etenim ea verba probant contra teſtatorem Reius hæredem. l. Publfa. 9.fin. depo. l. optimã. C. decontt. ſtipulario.& vel Probanddgean ullie eS10 d dls 1 4 4 citcr repetin du marrim quf 1 incertitudin X Iwoaat uto matrimo Lletiam diret cdetma ubr. ſolut. mal 2 bermn rDoctores O ta indit tia de dote,* locunt enCin dRub. 1emis sibi,Kinkl.1† dentk deumus opin tm naſer quam ſpecial iote cii ex dignitate t ultare ideturexiut 2 uwptt dos datafue cutiqu- uris præſum cenit „idem vidc tradi radere, Kpré rete l b Legimus&: Rcnach m dothvt bo 88 talienaripré 9 Ccom. de! afa- dote einu E 3 3 3 Quòd ſid= uue ad bonkan Ema un 1 di ude dote da 4 „xoridotecd nr ba proban 46 5 alax⸗ Ipobuſ ar paraio.&„ — Siain.a 8 Liber V. fuiſſe datam, vel inducunt legatum dotis. 1.. C. de fal.cauſ. adiect. leg. vbi Bald. inquit, quòd cõ- feſsio emiſſa in vltima † voluntate aut probat, 9 aut diſponit, præter id, quod fauore dotis † ver ba enunciatiua, etiam inter alios prolata indu- cunt probationem plenam) vel ſaltem ſemiple-⸗ nam, ex qua mulieri deferendum eſſet iuramẽ- tum in ſupple mentum probationis: Bar. conſ- 123.,incip. factum ſic ſe habet Titius,&c. Quòd ſi videretut mulierem, ſeu illius hæredem alio non apparente ad dotem agere non poſſe, ta- men negari non poteſt; cùm maritus eſſet di- ues, mulier verò ſine dote, quin præmoriente marito, quarta bonorum mariti ad eam ſpecta uerit.§. quia verò legem dudum poſuimus in Authen. vt lic. ma.& Au. in Authen. prætereà, C. vnde vir& vx.& cùm huiuſmodi quarta per- tineat ex diſpoſitione legis.d.. quia verò. Dec- in d.Auth. prætereà, numer. 2. verſic. nunc verò prædicta concluſio,&c. tranſmiſſa fuit ad hære- dem mulieris, etiam illa defuncta ante agnitio nem, ſeu acceptationem, vt comprobari po- teſt ex his, quæ tradunt Caſtrenſ. num. 6. Alex. numero 6. laſon. numero 6. in l. cùm antiqui- oribus. C. de iur. deliber.& latiùs Iaſ. in l. ſi ar- rogatos. num ero 1. de adopt. In huiuſmodi ta- men quarta imputarentur legata mulieri facta d. Auth. prætered. 4 CAS VS XI. Pater habens duos filios, fecit mandatum generale cum libera in procuratorem adtra- ctandum matrimonium inter vnum ex fllijs& Lauiniam,& ad illud firmandum cum illis pa- ctis,& conditionibus, quibus concordare po- terit,& ad faciendum quaſcunque promiſsio- nes opportunas, vel neceſſarias. Procurator fir- mauit matrimoniũ,& accepit promiſsionem ſcutorum octomille pro dote,& promiſit ſpõ- ſæ ſcutos mille pro donatione propter nupti- as. Pater contracto matrimonio recepit dotem nurus, quo mortuo, cùm filius vellet inprimis deducere dotem vxoris, item donationẽ pro- pter nuptias. Alter ex filijs dixit promiſsio- nem donationis propter nuptias à procura- tore fieri non potuiſſe,& omni in caſu nullam deductionem ratione huiuſmodi donationis fieri debere nunc, cùm nondum venerit caſus conſtituendi illam. Quaritur quid iuris,& exhibetur inſtru- mentum mandati, necnon& inſtrumentum dotis,& donationis propter nuptias. S V M 4 d=n, 1 Verba debent intelligi ſecundum ſubiettam ma- tertꝛam.. 2 In mandato generali ea maximè comprehendun- tur quæ ſolita ſunt. 3 Conceſſb aliquo omnia videntur conceſſa, hine quibus id explicari non poteſt,& cum quibus actus facilius ewpeditur- 82 Conſiliium I. 4 4 Procuydtor ad aliquam rem poteſt in goniracta illius rei apponere conſueta.. 5 Donatio propter nuptias&ſt contrattui diuei: us à Hhimplici donätione: 6 Nemo in neceſſitatibiis liberalis dicitur. 7 Atandatum cum hbera,& quòd poſſit facere ide, duoòd ipſe dsminui idem eſt. 8 Dos& donatio propter nuptias iure communi no- mine,& ſubſtantia non difrerunt,& æquis paſe Hibus ambulant. 9 Donatiopropter huptias debet eſſ apud eu, apud quem ſunt onera matrimonij. 10 EFrater veniens ad ſucceſſionem patris vna õum Fratre tenetur conferre donationem propter nuptias, quam pro eoõ pater in iphius vxorem contulit. 2 Erba cùm †debeant intelligi ſecũ & dum ſubiectam materiam. j. ſi vno in prin. vbi Bart. locat. l. ſi ſtipula- LVW tus de vſur. Verba mandati ad tra- Mctandum matrimonium, item ad illud nrmandum cum illis pactis,& conditio- nibus, quibus concordare poterit;& propte- reà faciendum quaſcunque promiſsiones,& obligationes neceſſarias,& opportunas, intel- ligi debere videntur de promiſsionibus,& ob- ligationibus, quæ reſpicient matrimonium, vel eius connexa, aut dependentia,& præcipuè dotis conſtitutionem, quæ ſecundum commu- niter accidentia infirmando matrimonio in- teruenire ſolet. Nam in mandato † generali ea maximè comprelienduntur quæ ſolita ſunt, I.vel vniuerſôrum de pignor. act. l. quòd ſi no- lit.§. quia aſsidua de ædil. edic,& vbi ſermo varijs modis interpretari poteſt, is ſenſus ac- cipitur, qui rei gerendæ aptior eſt. I. quoties idem ſermo de reg. iur. Et cùm conceſſo ali- quo, fomnia videantur conceſſa, ſine quibuis id explicari non poteſt I. 2. de iuriſdict. om. iud. X omnia quæ ex eo ſequuntut. l. quoties. C. de iud.l. ad rem. I. ad legatum de procurat.& ea cum quibus actus faciliùs expeditur. l.penulti- ma de vſufruc. Cumque dos donationem pro- pter nuptias mereatur, Authen. dos data. C. de donat. ante nupt.& vbi vxor conſtituit dotem, maritus donationem propter nuptias conſti- tuere teneatur. l.ex morte,& Authen. æquali- tas. C. de pac conu. intelligitur factum manda- tum faciendi promiſsiones,& obligationes pro donatione propter nuptias, quæ eſt neceſ- ſaria, vel ſaltem opportuna ad contrahendumi matrimonium,& dotem conſtituendam,& li- cet gloſſ. in d. Authen. æqualitas. dicat diſpoſi⸗ tionem illius tex. d conſuetudine ſublatam̃, id tamen intelligitur, vbi apparet de conſuetu- dine contraria iuri communi, alids vendicat fibi locum iuris communis diſpoſitio. Abb. c. fin. nu. 12. de donat. inter vir.& vx.& conſuetu- do cùm ſit facti probari debet. gloſſ. in l. 1. C. quæ ſit lon. conſue. vbi not. Bald. Et dato, quòd in aliquo conſuetudo contraria eſſet iuricom- muni in eo ſolùm, in quo appareret de contra- 2 ria con- — 4 Petri Ant. Anguſ. in mat. dot. conſ. ria conſuetudine, diſcedendum à iurecommu- ni, in alijs nequaquam. Bar. l. 1.§. hoc interdicto de itin. actuq́; priu. Quòd ſi in loco eſſet coniue tudo conſtituendi donationem propter nuúpti- as, res eſſet magis indubitata. Nam 8 Procura- tor † conſtitutus ſimpliciter ad vendendũ rem, poteſt in contractu venditionis apponere pa- cta eriam pœnalia, ſi conſueta ſunt apponi. Bal- . l12 Sollte & Ang. in l.benè à Zenone. C. de quadr. præſcr. & oratores habentes ſimpliciter mandatum ad faciendum pacem, poſſunt apponerepœnas contrauenienti, quia id exconſuetudine ſoli. tum eſt. Abb. in c. 2. de prec.& hoc exornari poſſet exhis, quæ accumulat Iaſon. in l. certi condictio. 5. ſi num mos ſi cet. pet. in l.vt liberis. C. de coll Fely. in c cùm M. de conſtit. Nec ob- ſtat ſi dicatur, Procuratorem habentem gene- rale mandatum, etiam cum libera non poſſe donare l. filiusfam. in princ. dedonat. l. contra luris Ciuilis. 5. fin. de pact. vbi latè Iaſ. poſt ali- 0s. Nam reſpondetur hic non agi de donatio- ne mera, ſedde donatione propter nuptias, quæ f eſt ſpecialis contractus diuerſus à ſimpli- cidonatione,& in quo requifita in donatione nequaquam requiruntur. Authe. eò deeurſum. C. de donat. ante nupt. Et quæ cùm fiat ob cau- ſam non eſt propriè donatio. l.. in fi.l. Attfius Regulus de don. ſed potiùs quædam permuta- tio. Rip. l. ſi vnquam. nu. 25. C. de reuoc. donat. præcipuè cuùm etiam contineat vtilitatem do- nantis, qui donat, vt contrahat matrimonium, & dotem recipiat. Rip. d. l. ſi vnquam. num. 26. Kex ea habito reſpectu ad dotem, reſultare vi- detur contractus ab vtraque parte obligatori- us. Do et des, vel facio, vt facias, de quibus inl. naturalis de præſcript. ver.& fiat ex neceſsi- tate legis volentis conſtitui donationem pro- pter nuptias, vbi dos conſtituta eſt. d. Authent. dos data, nemoque †in necelsitatibus libera- lis exiſtat. l. rem legatam de adim. leg. Adhæc cùm Procurator habuerit mandatum genera- e cũ libera, † idem enim importat cum libera, quòd poſsit facere idé, quod ipſe dominus. ald. in l. ſi procurat. C. de procur. Dec. conſil. 02. nu. 9. potuiſſe videtur facere donationem propter nuptias, quemadmodum poteſt facere nrn actum de non petendo ob cauſam. l. reſcriprũ. —— 0 & 2 ρ — e 5 2 ſubeſt iuſta cauſa. d. l. filiustam. de donat. laſ. 42 C A⸗ ptionem clarum videtur donationem propter nuptias fuiſſe puram, ſed reſtitutionis promil ſionem fuiſſe collatam in diem incertam, quili- cet nondum venerit, tamen marito dos& do- natio propter nuptias ſunt aſsignandæ, etenim reſtitutio, de qua in inſtrumento ſolùm reſpi- cit caſum ſoluti matrimonij,& ideò vbi matri- moniũ durat, res permanet in diſpoſitione iu- ris cõmunis. l. ſi extraneus de cond. ob cauſ. Iu- re autem f cõmuni dos& donatio propter nu- ptias nomine,& ſubſtantia non differunt,& æ- quis paſsib. ambulant. l. cùm multæ. C. de don. an nup.& quamuis dominium donationis pro- fin.& ibi not. Alex.& Iaſ.de pact.& donare, v- 1.l. contra iuris.§. fin. nu. 7. Quò ad aliam exce- pter nuptias ſit in dominio vxoris. Authent. res quæ. C. com. de leg. gl.in Auth. donationé. C. de- ju. do. ſicut& res dotalis eſt in dominio mariti. J. doce ancillam. C. de rei vend. Famen maritus non tenetur actualiter tradere vxori donatio- nem propter nuptias. g.§. fi. in A uth en. de nol elig. ſec. nub. imò vſustructus dictæ donationis eſt mariti. gl. in§. eſt& aliud. Inſti. de donat. Ab. c. F. nu. 12. de donat. in 6.& vx.& donatio pro- pter nuptias, ſubijcitur oneribus matrimoni, ſicut& dos. Abb in c. per veſtras. nu. 12. de don. int. vir.& vx. Ideod; cùm dominium donatio- nis propter nuptias ſit vxoris, ſed vſusfructus mariti,& cùm donatioff propter nuptias debe- at deſeruire oneribus matrimonij, apud eum eſſe debent, apud quem ſunt onera matrimo- nij. argumentol. ſi is qui.§. ibi dos de iur. dot. Quamobré quouſq; pater ſuſtinuit onera ma- trimonij filij, iuſtè apud eum fuere dos& dona- tio propter nuptias, nunc autem cùm filius mortuo patre onera matrimonij ſuſtineat, 2- pud eum dos& donatio propter nuptias eſſe debent. Illud tamen adnertendum, quòd fra- 10 ter † veniens ad ſucceſsionem patris vnà cum fratre, tenetur conferre donationem propter nuptias, quam pro eo pater in ipſius vxorem contulit. l.vt liberis. C. de coll ſiue ab inteſtato, ſiue ex teſtamẽto ſuccedatur, niſi pater expreſ= sè prohibuerit collationem. Auth. ex teſtamẽ- to. C. de collat. quę collatio fit in unc modum, ſcilicet ſi promiſſa tantùm eſt donatio propter nuptias, debet facere liberari fratrem pro por- tione hæreditaria. l. 2. C. de coll. ſi verò ſoluta eſt, tantò minùs debet accipere. l. dotis. C. eod. titul. CASV S XII. Antoniis ciuis Ferrarienſis& Patauinus, bona in vtroque territorio habens, contraxit Ferrarix matrimonium cum Leonora, à qua accepit inter alia in dotem bona quædam æſti- mata poſita in territorio Berrariæ, illam duxit Patauium, vbi ambo vſque ad mortem habita- uerunt,& defuncti funt. Antonius primòo⸗ Leo- nora pòſt. Queritur, ſi agatur de reſtitutione dotis, quæ ſtatuta ſint attendenda,& an Leonora, quæ mortuo viro vidua continuauit habitationis domicilium batauij, ligata fuerit ſtatutis Pata- uij,& maximè quodã ſtatuto prohibente mu- lierem diſponere de dote in præiudicium filio- rum, cùm Ferrariæ in hoc res remaneret in ter- minis iuris communis. S V M M A NRIV M. 1 Mulier quamdin nupta eſz diciturincola ciuitatis 2 E idua dicitur eſſein matrimonio mariti,& rett- net mariti domicilium,& ibi debet dotem ext- gereſecundum ſtatuta allius loci. 3 biforum Juis fortutur ibidem ſtatutis ligatur. 4 Prohi= 4 d 23. Il. n One 0 1 u.ll 1 a „ tru. 1 LcA dusd de tlud la ⸗ accesionem irng erre donap ³π deon V: bateri iumg Cdecol= inhh uccecatur,& gegg laronem. nala. 1 8 r OHatlo ht!. 1.eocur tantüm eſte fa omm ere liberarifi 12.C. de cqt aoſin det accipen Itsla 5VS 1 § Ferrariet! ePxcaube erritorio hi cmh, gium cum= or i dotem bot α tamt rorio Ferri E llam du ovique ad Dem hu unt. Antot fimäli — doge deb atur de re ione di jenda& onolog nut*⁵ abttato p„ Ne mn Dt 3 jiciumt Uenm V n hoctest ☚ ſrerm Liler V 4 Prolibitio comprehendens ſubaitum etiam extra territorium facientem. Dos ſine matrimonio eſſe nequit. 6 Fbi concurrunt locus briginis,& locus habitatio- His, locus domisilij habitationus attendendus in- primui videtr. 7 Domicilia duo vt quts habeat requiritur æqualis habitatio in vtroque loco. 8 Bona in dotem data æſtimata eficiunt maritum debirorem tantum quantitatis. / Vlier † quamdiu nupta eſt dicitur 4 b incola ciuitatis mariti. I. fin.§. ij- dem reſcripſerunt mulierem. a col. libro 10.& ſortitur forum atque dignitates ex perſona viri. l. fin. C. de incol. librõ decimo. l. mulieres. C. de dignit. lib. 1z.& amittit domi. cilium originis quò ad ea, propter quæ ſubtra- heretur à ſeruitijs mariti, ideò non poteſt vo- cari ad munera, vel iudicia. Barto. dict. l. Iidem reſcripſerunt, Alexand. in l. cùm quædam pu- ella in prine. numero 4. de iuriſd. omn. iud. Et vidua † dicitur eſſe in matrimionio mariti. j. fin. C. de bo. mater.§. ſoluto in Auth. de nupt.& re- tinet domicilium mariti.J. filij.§. vidua ad mu- nicip.& priuilegia quæ viuente eo habebat. l. quotiens. C. de priuil. Schol lib. 12. l. cùm te. C. de nup.& exigere debet dotem in loco, vbi vir habuit domicilium. l. exigere de iudic.& circa dotem exigendam,& ea quæ poſt contractum matrimonium eueniunt, attenduntur ſtatuta domicilij mariti. Barto. dictal. exigere, Bart.& poſteriores in l.cunctos. C. deſum. trin. Felyn. in capitulo primo, de ſponſa. in ſecunda con- concluſ. etiamſi cauſa ageretur alibi, quàm in domicilio mariti, vt in loco originis propriæ vel pateruæ, vel etiam in communi patria, Co- men. conſilio 72.& text. in dictal- exigere, do- micilium intelligit de domicilio habitationis. Alex.dictal. cùm quædaàm puella. nume. 11. Iaſ. 3 dictal. cunctos. nume. 25. in prima lectu. †& vbi forum quis ſortitur, ibidem ſtatutis ligatur, vt ex Innoc.& alijs pleriſque tradit Dec. in c. Ec- cleſia ſanctæ Mariæ. nu. 6. de conſt. in c. 2. nu. 27. de iudic. Ex quibus in propoſita ſpecie conclu- di videtur Leonoram, quæ à marito Patauium tranſducta fuit,& Patauij vidua vſque ad mor- tem permanſit, forum& ciuitatem ex perſona viri ſortitam patauij fuiſſe,& vſque ad mortem retinuiſſe,& ſtatutis Patauij ligatam fuiſſe,& dotem ab ea, vel eius hæredibus Patauij, peten- dam,& circa dotem exigendam,& ea, quæ poſt contractum matrimonium euenerunt, ſtatuta Patauij attendenda, licet Ferrariæ cauſa agita- retur. Neq; obſtat. quòd contractus donatio- nis dotis, qui obſtante ſtatuto Patauino aſſeri tur inualidus, Mediolani factus fuerit, etenim cùm ſtatutum inhabilem reddat mulierem,& prohibeat diſponi de re, id eſt dote.& huiuſmo 4 di prohibitio ſit inducta fauore filiorum, t cõ- prehendit ſubditum etiam extra territorium * b municip.& eiuſdem ciuis. Barto. Conſiium II. 129 facientem,& extenditur ad bona vbicunq; po- ſita. Bar. d. lcunctos populos. nu. 32:& ſequun- tur poſteriores ibi Alex: conſ. 41. li./& alij rela- ti per Dec.in 1.fi.de iuritd: omn: iud. num. 13: Ic- circò Ro. conſ. 39. reſpondit; ſtante ſtat. Regij prohibente mar. legarè vxori, ſi vir leget vxori, licèt alibi teſtetur,& alibi ſita ſint bona, non va- lere legatũ. Nec etiam obſtat, ꝙ ſtatutum cùm loquatur de dote, videatur intelligendũ in nu- pta,dos f enim ſine matrimonio eſſe nequit.j⸗ 3. C. de iur. dot: etenim: d..3. procedit ſolùm, v- bi matrimoniũ nunquã fuit contractüm, ſẽcùs vbi matrimonium fuit contractum, licet dein- de ſolutum. vt videre eſt ex Rubr. ex l. 2. ſol.: ma. exl. etiam. de fun. dota. Qua de re ſtatutum, de quo agitur, viduam comprehendere, tradidere Bal. Caſt. Iaſ. Dec. in l.t. C. vn. vir& vxo. Caſt. A- Iex. Soc. Rip. iſi Rub: ſolu. matr. quorum ſenten- tia in caſu præſenti maximè procedit, quo Leo. nora dotem non exegerat. Cæterùm difficulta⸗ tem magnam facit, vir erat etiam ciuis Ferrari- enſis,& Ferrariæ partemi bonorum ſuorum& domicilium habebat,& Ferrariæ contractum fuit matrimioonium.& datãà dos, quo caſu nõ vi- detur habere locum diſpoſitio d. l. exigerè, imò locus contracti matrimonij,& eius ſtatuta in- ſpicienda. Caſtr. in d.l exigere. Fely. in d. c.i. de ſpon. nu.ꝛ8. Dec. conſ. 283. num. 9.& eò magis, cùm bona in dotem data in territorio Ferrari- enſi ſita ſint, quo caſu non procedere diſpoſiti- onem d. l. exigere aſſeruerunt plures relati per Dec. d. conſ. 283. nu. 11. ad quod conuenit quod ſcripſit Abb. in c. dilectus filius. ꝛ2. de reſcrip.vbi quis habet duo domicilia, licet vnum ſit princi- palius altero, attendi minùs principale, ſi in eo bonnasele quib. agitur, ſita ſunt, comprobat Dec. d. nume. ii.Reſponderi poſſe videtur, quòd etſi Caſt. velit maritum poſſe conueniri in loco cõ- tractus ad dotis reſtitutionem, quando alia ra- tione ſortitur ibi forum,& ſic quòd maritus nõ eximatur à foro, in quo antecon tractum pote- rat conueniri, non tamen vult, quòd circa dotẽ & eius luerum attendi debeant ſtatuta loci cõ- tractus, in quo alia ratione, quàm contractus poteérat conueniri. Item vult mulierem poſſe conuenire maritum in loco contractus, non aũt quòd mulier teneatur in dicto loco conue- nire, argum. l. non quicquid de iudic. quamuis Fel. abſque lege& ratione prædictaà dubitando affirmet,& ſi Caſt.& Fel. dictum i ntelligatur, vt ſi vir in loco matrimonij contracti haberet do- micilium originis, vel alia ratione ſortiretur fo- rum, in loco autem, ad quem vxor ducta fuit,& in quo vidua perijt, domicilium habitationis quò ad lucra dotis,& alia dotem reſpicientia, attendi debeant ſtatuta loci contractus, minuùs rectè fenſiſſe videntur, tùm quia& hoc caſu mi- litat ratiò text. in d.j.exigere,& alia ſcilicet, quia in eum locum videtur collata ſolutio, tùm quia 6 Tybi concurrunt locus originis.& locus habi- tationis, Iocus domicilij habitationis inprimis attendendus videtur. Alex. in d. l. cùm quædam puella in prin. nu- uI.& latiùs conſ. 160.li.3. inci. 3 Ex DPetri Ant. Ang. in mat. dot. conſ. ex inſpeione ſtatuti. laſin d. l. cunctos num. 25. in I. lect.& latiùs in l. ſi arrogator de adop. num. 48.& ſcripta per Alex. d. conſil. 100, deci- dere videntur rem præſentem, nam præſuppo- nit ciuem Florentinum, qui Floreontiæ forum ſortiebatur, ſed domicilium habitationis Bo- noniæ habebat„contraxiſſe matrimonium cũ Florentina, eamq; Bononiam duxiſſe, ſi agatur de dote reſtituenda, ex pluribus oſtendit ſta- tuta Bononiæ attendenda. Quòd ſi iatelligatur Caſt.& Fel. ſententia in eo, qui habebat duo do- micilia habitationis, vt ſentire videtur Fely. ta- men f vt quis habeat duo domicilia, equirtitur xæqualis habitatio in vtroque loco. l. Labeo. J. allumptio.§. Iurisprudentibus ad muni. quod difficile eſtl. eius.. Celſus ad municip. In re au- tem præſenti præſupponitur virum tempore contracti matrimouij,& pòôſt vſque ad mortẽ habitaſſe Parauij,& licet vir tempore contra- cti matrimonij habuiſſet duo domicilia, tamen cùm poſt contractum matrimonium ipſe& v- xor vnum tantùm cõtinuaſſent,& in eo ambo perierint, illad ſolm videtur debere attendi rationibus prædictis,& quia diſpoſitio d. l. exi- gere eſt fundata ſuper præſumptione, quia v- xor ad domicilium viri itura erat, vt exprimit tex.& quia in eum locum videtur collata ſolu- tio. Ang.& Caſt. ibi,& actus qui ſequitur decla- rat intentionem præcedentem§. pauonum. In ſtit. de re. diuiſl. ſed& Iulia.§. proinde. ad Ma- cedon. Bart. in l. cætera.. ſed ſi parauerit num. 3. de leg. i. Prætereà quod ſcripſit Caſt. in d. l. exi- gere, videtur intelligendum, quando matrimo nium diſſoluitur in loco contractus, vt ibidem ſenſit Angel.& ipſe Caſtren. dum allegat l. ſi v- xor eo. tit.& dum dicit, quòd poterit conue- niri etiam tempore legationis, ſicque præſup- ponit caſum dotis reſtituendæ euenire duran- te legatione, Fel. etiam in d. c.1. fundat deeiſio- nem ſuam ſuper d. Bal. in l. hæres abſens de iud. qui nihil dicit de hoc,& idem Fel. dubitat de fuo dicto. Neque prædictis obſtat, quòd bona in dotem data ſint in territorio Ferrariæ ſita, etenim † cùm data fuerint æſtimata, maritus eorum dominium conſecutus quant itatis ve- luti precij debitor factus eſt. l. quotiens. C. de iu. dot.& ſic perinde habendum, ac ſi de quan- titate Leonoræ debitaageretur, negari tamen non poteſt, quin res habeat difficultatem ma- ximam. EASV s. XIII. Petrus promiſit dare luliam ſororem in v- xorem Honofrio, cui& Notario ſtipulanti no- mine ſororis promiſit dotem certæ quantita- tis, contracto matrimonio cum muliere. Ho- nofrius deceſsit. Iulia ſecundò nupſit Franci- ſco, publicata fuere bona betri, mulier petit à Fiſco dotem à fratre promiſſam Hon ofrio pri⸗ mo coniugi,& ſibi- Ex parte Fiſci duo opponũ- tur. Primò non conſtare mulierem contraxiſſe matrimonium cum Honofrio,& deò veſolu- tam eſſe conditionem, ſub qua frater promiſie dotem. Secundò opponitur, mulieri nullam a- Gionem aduerſus Piſcum fratris ſucceſſorem competere, ſed debere contra Honofrij hære- des agere. 4 Quæritur quid iuris. S V M M A R ILV M. 1 Matrimonium quibus probare poſſi 1. 2 Ajlnes quando poſſint vel non poſſint eſſe tetes. 3 Teſtis pro vxore fratris viuentis nullus pot est eſſe, ſecus tamen eſt ſi eſiciatur vidua. 4 Promiſſione fratris dotem promittentis videtur ipſoiure parta muſteri actio. 5 Pariaſunt dare dotem& promittere. 6 Pater& frater tenentur dotare filiam& ſororem. 7 Promiſſione dotis facta afratre inducitur abſolu- ta doudtio. 8 Bona tranſeunt in Fiſcum cum onere ſuo. 9 Saluto matrimonio dominium quarumoungque rerum dotalium,& actiones inſo iure tranſe- unt in uxorem. Iſcus videturteneri addotemlu- liæ exſoluendam, quam frater, g cuius bona fuere publicata, pro- miſit, etenim ex teſtibus produ- ctis probatum videtur matrimo- nium inter Iuliam& Honofrium,& primò tres teſtes, †primi deponunt Honofrium,T& luliam ſemper ſe inuicem habuiſſe vt eoniuges,& pro talib. ab omnibus habitos fuiſſe,& de hoc famã publicam inter vieinos fuiſſe. Exquib. videtur adeò probatum matrimoniũ, quòd onus pro- bandi contrarium transfertur in Reũ. Innoc. im e. veniens. nu. 4. de verb. ſign. Bart. in l. ſi vxor. ſi ea de adult. Felyn. in c. illud. nu. 12. de præſum- & præſertim concurrente dotis inſtrumento, vt videtur caſus in d. c. illud in fin. Nam& Bald- in cap.ſeries. num. 4. de teſt. cenſuit, ex inſtru- mento dotis probari matrimonium præſum- ptiuè, dummodò faciat mentionem de matri- monio contracto vel contrahendo. Fely. dicto cap. lud num.. Sed& cæteri teſtes ſecundò& tertiò producti id probant, cùm deponant ſe fuiſſe præſentes eo tempore, quo matrimoniũ per verba de præſenti contractum fuit, ſecun- dum Eccleſiæ ordinem cum aurei annuli im- poſitione, qui ſunt conteſtes,& alter de alteri- us præſentia teſtatur. Nec obſtat, quòd duo vel tres fnt affines, nam hactenus ſupereſt ſuffici- ens numerus. Prætereà licet affines † in cauſa criminali non admittantur,& ideò nec videan- tur admittendi in cauſa matrimoniali. Dec. cõſ 133-quia& ipſa eſt magni præiudieij, cùm tra- tetur de ſtatu perſonæ. Caſt. Alex. laf. in l.z. de iureiur. Nos tamen non ſumus in eauſa matri- = moniali, nec agitur de perſonæ alicuius ſtatu, nec quiſquam inuitus afſeritur in coniugem, ſed eſt cauſa merè pecuniaria, in qua affines ſunt idonei teſtes. Spec. in tit. de teſti. 5. j. verſic. In Ciuili verò,& verſi. ſed nu nquid agnati. Bart. im l. qui teſtam ento do teſtam. Caſt. in. fi. C. de probat. —y— deturtene P otern roluendam E uten donafuereg mn erenim er umh robatum vid Kari A Honoftiu9 8 avom onunt Honol.2 Klu habuiſſet ⁵ deln dabitos fuiſſe: Shocku nos fuiſſe. I,vim urimoniũ, EmG ranstertur it ³ lanaen erb. ſign. Ba 5 mof inc.illud.nſ E eptei urrente dot x itumemn .c. illudinft 1n&k- 4. de teſt. ca erntk ari matrimd pteln lciat mentie* demm. el contrahe fehyjh 1& cæteri ti e ecunc robant, cili polunt empore, q. trmoi nti contrac mdidſn m at k=ünulil gem cu 3. p onteſtes,&t l dedl — 14 02 . Nec obſti dcle 1 n hactenus eſt 1 xerei licet 4 ☛ ttantur A—. rincu Sec ila Liber V. probat. licet ineidenter probandũ ſit matrimo nium, quodincidenter in iudicio deductum fa- eilius probari debere videtur, ſicuti& domini- um in iudicio incidenter deductũ. Bar. l.pen. de cond. inſt. Affines etiam quandoq; admittun- tur in cauſa matrimoniali, Spec. in tit. de teſt. 5. I. verſi. quartò fallit. Prætereà ſuſpicio, quæ poſ- ſet oriri ex affinitate, purgatur per alios teſtes, vt ex Ang.tradit Dec.d. conſ. 133. Tandem ſi atfi⸗ nis non eſt intra gradũ, in quo non cogitur te- ſtimonium dicere contra affinem, de quo inl. lege Iulia deteſt. 3. q. c. ſi teſtes. verſi. lege Iulia. Poteſt ettam pro affine teſtimonium dicere. Abb. c. cùm oporteat. nu. 3. de accuſ. VItimus& penultimusteſtis licet fuerit affinis Iuliæ, tamẽ diſſoluta eſt affinitas per mortem Honofrij: l. cui eorum. 5. affinitates, vbi Bart. de poitul. quo 3 caſu Bal. in d. 5.affinitates, vbi dixit, licet † quis non poſsit eſſe teſtis pro vxore fratris viuentis, ſecùs tamẽ ſi efficiatur vidua,& vt alios effectus ceſſare recenſet Iaſ. inl. ſicut autem de re iud. Vnde cùm de matrimonio conſtet, videtur et- iam conſtare, ius irreuocabile fuiſſe quæſitum Iuliæ ex promiſsione. l. I.§. accedit. C. de re. vx. act.& quia contracto matrimonio ſecuta eſt cauſa, propter quam dos fuit promiſſa. l. ſi dona turus de cond. ob cau. Sed& mulier contra Pi- ſcum obtinere debuit, licet nullum fuiſſet ma- trimonium contractum cum Honofrio, nam uamuis reſoluta fuiſſet promiſsio, quò ad fra- trem Iulię.& Honofrium. J. ſi extraneus de cõd. cau. dat, tamen quò ad fratrem& Iuliam quò ad effectus, qui reſpiciunt fauorẽ mulieris, licet matrimoniũ non ſit ſecutum, conſeruatur mu- lier in iure dotis quæſitæ. l. 2.§. fi. de priuil. cred. Nam(Præter id, quòd Notarius ſtipulatus eſt 4 pro muliere) ex promiſsione † fratris dotem promittentis, videtur ipſo iure parta mulieri actio l. 1.§. accedit. C. de rei vx. actio. vhi extra- neus dans dotem, cenſetur mulieri in totũ do- narenon aũt ius aliquod ſibi reſeruaſſe,& cùm paria † ſint dare dotem,& promittere. l. fi. C. de do. promiſſl. fi. C. adl. Falci. text. ille loquens in dante procedere videtur etiam in promitten- 9 te. gl. Bar.& Bald. ibi, Dec. conſ. 35. nu. 4. verſi.& in propoſito,&c.& ſpeciale eſt in dote, vtex contractu inter alios celebrato mulieri abſenti in dote data vel promiſia ius quæratur. d.§. ac- cLedit. l. fi. in priu. C. de iu. do. Bart. conſi. 123. in- cip. factum tale. Dec. d. conſi. 35. nu..& in huiuſ- modi tacita donatione, non requiritur partis præſentia Bart. in J. creditores in fi. Alex. in l.z. nu. 5. Iaſ. nu. 5. C. de pact. Caſt. in l. ſi cum dotem in princ nu. õ. Alex. nu. 15 ſolut. matri. Nec ob- ſtat, quòd ſi ſecutum nõ fuiſſet matrimonium, reſoluta fuiſſet dotis promiſsio facta à fratre tauquam extraneo. Barto. inl. ſi cum dotem in prin. nu. 7. ſol. matr. Dec. d. conſ.35. nu. 5.§. præ- ſtantiſsime Docto. Nam reſpondetur, ſicut pa- ter f tenetur dotare filiam. l. qui liberos de ri. nup. d. l. fi. C.de do. promiſſ. Ita etiam frater te- netur dotare ſororem ex eodem patre natam-. l.cùm ꝓplures.§. penul.de admin tut. Bart. in l.i⸗ Conſilium X/ Ik. d nu. 12. Alex. nu. 23.& ibi ſequunturpoſteriores ſolu. matr.& multò magis in caſu noſtro, cùm exſtatutis loci feminæ non ſuccedant, ſed de- beant dotari. Vnde ſicut ſi pater det, vel promit tat dotem pro filia, inducitur abſoluta donatio, ſine ſequatur matrimonium, ſiue non. d. l. fi. C. de do prom. l.ex morte. C. de pact. conuen. laſ. in! frater à fratre. nume 44. verſic. 4. fallen de condictio. indebit. ea ſola ratione, quia pater tenebatur filiam dotare, Decius in dicto conſi- lio 35. nu. 3. verſic. nec prædictæ concluſioni,& 7 clariùs nu. 6.& nume. 9. Ita etiam ſi frater, †qui tenetur dotare ſororem,& iure communi& municipali det vel promittat dotem pro ſoro- re, induci debet abſoluta donatio. Qua de re eum fratęer teneretur ad dotem promiſſam,& obligatione legali,& ſtatutorum loci debitam, Fiſcus, qui ſucceſsit in locum fratris, ad eãdem teneri debet, bona f enim tranſeunt in Fiſcum cum onere ſuo. l. Vn. C. pœnis Biſc. cred. præfer. lib. 10. l. recuſare.. ſed ſi Fiſco ad Treb. late Rip. in l. ex facto.. ex facto. nu.· ad Trebel. Nec do- tem promiſſam hæres, vel alius ſucceſſor fratris minuere vel mutare poſſet. l. ſ ego.. ſi res. C. de iu. dô, Auth. ſed quamuis. C. de rei vx actio. quæ iura licet loquantur in dote data, etiam proce- dunt in dote promiſſa. Iaſſin. filiam legatorũ- C. de leg. num. 4. Dec. dicto conſi 33. nume. 4.& num. 8,& etiam quòd frater ipſe potuiſſet mi- nuere, non tamen poſſunt ſueceſſores. Dec. d. conſr 35. num. 5. verſi. poſtremò,& num. 8. verſ. poſtremò dato. Adhæc licet Iulia viuo Hono- frio nullam habuiſſet actionem cõtra fratrem, mortuo tamen Honofrio agere poteſt contra fratrem, vel illius ſucceſſores. Nam hæredes Honofrij non tenentur reſtituere dotem Pe- tro fratri, ſed mulieri, Bald. d.§. accedit numer. 1ſed dotem reſtituere non tenentur, qᷓ nõ rece- perũt,& ſatis eſt, quòd actio, quæ Honofrio ad- uerſus fratrem vxoris competebat, reſtituatur mulieri,& licet non appareat de aliqua ceſsio- ne facta mulieri ab hæredibus mariti, tamen ipſo iure translata eſt adio in mulierem, nam ſoluto matrimonio dominium † quarumcun- que rerum dotalium,& adtiones ipſo iure trã- ſeunt in vxorem. l. in rebus. C.de iu. do. Rip. l.i⸗ num. 36. ſolu. matrim. SGSV Mt AXIV 1 Mulier ſi dedit dorem neo ſili fuit conſtituta doua= tio propter nuptias, fucto diuortio non poteit Petere eam ſibi conſtitui vt lucretur. 2 Dotem conſtitutam tenere, etiam quod non con= e hatur donatio propter huptiaa. 3 Vxor quando poſſit velnon poſſit lucrari donati= onem propter nuptias. DPDeatri Ant. Ang. in mat. dot. conſ. Xpropoſito themate duæ oriun- Itur quæſtiones. Prima, an conſti- tuta dote à parte mulieris, intelli- XW propter nuptias ex parte viri. Se- cunda, an mulier, quæ licet conſtituerit,& pro- miſerit dotem certæ quantitatis viro, nonta- men eam ſoluit, velnumerauit, mortuo mari- to, debeat lucrari donationem propter nupti- as. Circa primam gloſſ. in Authen. dos data: verſi. exactio. C. de donatio ant. nup. aſſeruit. ſi- mulier dedit dotem, nec fuit ſibi conſtitutæ donatio, facto diuortio non poſſe petere eam ſibi conſtitui, vt lucretur, ad quod videtur text- inl. cùm multæ.§. ſi igitur. C. de donat. propter nupt. qui præſupponit dotem conſtitui abſque donatione propter nuptias, ſed deinde poſſe maritum facere donationem propter nuptias, quod facere ſuperuacuum foret, ſi dicta dona- tio eſſet ipſoiure conſtituta. Idem ſenſit glo. in Authiæqualitas. C. de pact. conu. quæ vult dotẽ fconſtitutamtenere, etiam quòd non conſti- tuatur donatiopropter nuptias, quòd ſi dona- tioipropter nuptias non intelligitur conſtituta ipſo iure licet ſit conſtituta dos, indubitatum eſt mulierem donationem aliquam propter nuprtias lucrari non poſſe. Sed quòd conſtituta dote ex parte mulieris, ſit etiam conſtituta do- natio propter nuptias, ipſo iure ex parte viri, voluere Azo.& gl. 1. in fi.& Cy. in Auth. dos da- ta. C de donat.ante nupt. Bart. in Auth. de æq. do. in prin. nu. 4.& in. ſi conſtante in prin. nu. 76. ſolut. matr.& videtur verior ſententia, quæ tamen videtur procedere duntaxat in dote da- ta, in qua loquitur text. in d. Authen. dos data, Azo.& alij ſupraà allegati. Quò ad ſecundam& ſimalieri, quæ dotem promiſit, ſit expreſsè fa- cta donario propter nuptias, tamen † ſi dotem conſtitutam non ſoluit, donationem propter nuptias lucrari non poteſt,& ſi ſoluit dotem pro parte, pro ea tantùm parte lucrari debet donationem in Auth. de non elig. ſec. nub. 5. fi. in Auth. ſed quæ. C. de pact. conuen. in 9. fin. in Auth. vt ex act. inſt. do.& in Auth. dos data. C. de donat. ant. nup. CASVS XV. FLiuia plura habens bona, nupſit Marco Antonio, cui partem bonorum in dotem de- dit, Marcus Antonius cum vxore cohabitans fructus etiã ex bonis vxoris non dotalibus per- cepit. Idem vnà cum vxore vendidit nonnulla bona dotalia, item quædam ex bonis vxori, nõ dotalibus,& ambo ſcilicet vir& vxor precium recepiſſe fuerunt confeſsi. Mortuo Marco An- tonio ſuper duobus contenditur. Primum, an fructus bonorum non dotalium duranrema. trimonio percepti, ſint vxori per hæredes mia- riti reſtituendi, Secundum, an precium reda- ctum exvenditionibus bonorum ſit integrum vxori reſtituendum. Queritur quid iuris. d gatur etiam conſtituta donatio pſere. S D A RI V M. 1 Fructus rerum non dotalium, quando& quomodo reſtituendi ſint vxori ab hæredibus mariti. 2 Fructus naturales& induſtriales qui ſint. 3 E. xor de bonis dotalibus venditis a marito& vxo. re, cenſetur recepiſſe dimidiam precij. Maritus& vxor ſiſimul vendant quid iuris erit. 5 Pater ch filius ſi ſimul confiteatur recepiſſe dotem, quilibet tenetur pro dimidia. 8 Irca primũ res deciditur per Bar. V es& Alex. qui multorum opiniones 1 / Gonſ lib. cdnſ.Gs Ib.a.üifrn⸗ 2 9 xoris, ac extãt deberi mulieri, quòd ſiconfum- pti ſunt fructus induſtriales non eſſe vxori re- ſtituendos, naturales verò magnos ſic, quate- nus maritus ex eis factus eſt locupletior, quin- imò tex. in l. pen. C. de pact. conu. videtur velle, quòd maritus poſsit indiſtinctè conuertere in communes vſus ipſius, ac vxoris reditus bono- rum paraphiernalium& idem etiam quò ad naturales ſentire videtur Alexan. in d. l. pen. nu. 3.& 4.& in d. conſi. 63. numer. 7.& Pract. Pap. in for. lib. quo mulier agit ad dotem in verſi. tan- quam bona. numero 6. qui dixit, maritum non teneri ad reſtitutionem fructuum naturalium, ſi de voluntate expreſſa, vel tacita vxoris, eſſent in promiſcuum vſum conuerſi, in quo tamen quò ad naturales nonnulli contrarium ſcri- Qui autem dicantur † fructus natura- les,& qui induſtriales tradit Bart. in l. ex di- uerſo de rei vendic. Baldus inl. pro oneribus. C. de iu. dot.& ex dictis eorum colligitur, fru- ctus naturales dici, quos natura nulla, aut modica hominis induſtria producit, vt po- ma& ſimilia. Circa ſecundum quò ad bona dotalia vendita †per maritum& vxorem, qui confeſsi fuerunt recepiſſe precium Caſtren. in I. Reos.§.c˙m in tabulis de duo. Reis, dixit mu- lierem cenſeri recepiſſe dimidiam precij, ideò pro oa quantitate illi dotem repetenti obſta- re exceptionem, comprobauit Bald. in l. ma- ter. numero vndecimo. C. de rei vendicat. Con- trarium cenſuere Bald.& Salyc. in Authentic. ſi qua mulier. C. ad Velleian.& plures alij. ea potiſsimum ratione, quia dos nonpoteſt con- ſtante matrimonio reſtitui vxori, niſi in caſi- bus, de quibus per gloſſ.& Docto. in l. ſecun- da, ſoluto matrimonio.& extra nos caſus reſti- tuendo maritus non liberatur. Quò verò ad alia bona, quæ erant propria vxoris obſtare abſque dubio videtur vxori exceprio. Primò, quia ratio prædicta ſcilicet marirum non poſ- ſe conſtante matrimonio reſtituere dotem,& ſi eam reſtituat non liberari, præterquàm in caſidus de quibus inl. ſecunda, in princip. ſolu- to matrimon. non ve ndicat ſibi locum in bo- nis non dotalibus. Secundò, quia ſicut ſi mari- tus& A ler uimut S 99 ü aa 88 pſius, ꝛc rxot en 9 3 lum. Kide„ w iüetut Alen 1. lhu 16, aumer.) Dan T a git addo M nſeliu 6 quidit imm, nem fruct AM aran dnehan 81 f aon um conuet om nonnulli C M ium m dicantur rtwum riales tradit cia lat c. Baldus in 1 X 0n dictis eoru e lgtnt. 1, quos 1 Banuh lace ſtria t V r lecund der maritut uen ecepiſſe pri u Cab dul, de du ⁴³ schin piſſe dimi praii jüt k dotem p efedtii omproban dd. jalt mo. C. del? dical Bald 4. K53— Auth 4 ad Velleiu lares ne,qui dd 4 u — reſtitui 5 Hüh q. de duo. Reis. Caſtrenſ. in dicta! Liier V tus& vxor ſimul donent rem, quæ erat in totũ mariti, cenſetur maritus conſenſiſſe, vt etiam pro parte vxoris dominium transferatur. Bal. inl. ſi liqueat. C. de inoff. donat. Alexand. in l. ſi 4 conſtante.§. ſi vxor ſoluto matrimon. Ita†& ſi maritus& vxor ſimul vendant, cenſetur vxor conſenſiſſe, vt etiam pro parte mariti fiat ven- ditio, quo caſu ſolùm ſupereſt ſibi actio ad pre- cium, ſecundum tamentradita per Bartol. in!l. quæ dotis ſoluto matrimonio. Tertiò videtur caſus in dicta l. Reos.§. cùm in tabulis. Neque obſtat ſi diceretur præſumi pecuniam totam ad maritum perueniſſe, niſi contrarium probe- tur iuxta Authent. ſi qua mulier. C. ad Vellelan. Nam reſpondetur primò textum illum non loqui in marito alienante bona vxoris, ſedin marito obligante ſe creditori, cui mulier conſentit. Secunds, ſi precium ex venditio- nibus redactum, fuit expenſum in communes vſus, præſumi ad vtrumque, ſcilicet maritum & vxorem perueniſſe. gloſſ. in l. vir vxori. 9. fin. ad Velleian. Terriò, ſi mulier& maritus cum iuramento renunciauerunt omni legum auxi- lio, mulier beneficium dicta authen. allegare non poreſt, Bald. in l. antiquæ in fin. C. ad Vel- leian. Caſtren. in dicta, Authen. ſi qua mulier. num, 2z. Adhoc facit, quod in fortioribus ter- minis ſcripſere Bald.& Imol. in l.ſi cum dotem. §. tranſgrediamur. ſoluto matrimon. Sipater 5 †& filius ſimul confiteantur recepiſſe dotem, quemlibet teneri pt dimidia,& regulariter vbi plures ſe principaliter obligant,& ſi pecu- nia peruenit ad vnum ſolùm, is tamen qui di- cit pecuniam ad alium perueniſſe tenetur id probare. Bartol. in l. in duobus.§. vbi duo in 7. .vIr vXOrI. S. ritus vel eius hær edes vfuras aliquas ſeu inter- fin. cuius exemplo& is qui ex duobus Reis cre. dendi, vt duobus venditoribus dicit pecuni- am totam ad alterum perueniſſe ‚ id tenetur probare, arguere enim licet à Reis debendi ad Reos credendi. Bartol. in!. Reos. uumro9. de duobus Reis. cCa sV XVI. Antonius promiſit gedero pro dote filiæ, ſcutos nouem mille,Gur um tres mille nume- rauit, alios ſex mille promiſit ſoluere ili linc ad annos ſex,& promiſit Pro alimentis hliæ, Conſilium IVI. n S IL M M A4 44 V AM. 1 Maritus quando poſſit certum qnid annuum Oro- miſum pro Tote petere,& num. 2. 3 I uræ ſaut Permuiſſa de ure Cuiutli. 4 DiſPoſitio tex. in ſin. S.ꝓrætered. C.de iur. dor. vr locum ſibi vendicet, tria ſunt neceſſaria. 5 Cehanté cauſa& ratione finali, debet æcſure effe⸗ tus conſummandus. Ariæ ſunt Doctorum ſententiæ, NSh dat dilationem ſocero ad Ldotem 4 iliæ ſoluendum,& ſocer promit- MWMN itcertum quid annuum genero duauce dilatione, verùm cuicunque ſenten⸗ tiæ adhæreamus, quò adrem præſentem ma- eſſe annuum promiſsum petere nõ poſſe viden tur, nam ſi ſequamur opinionem Io. Andreæ in c. ſalubriter de vſur. quam ſecuti fuerunt Card. & Ant. de But. ibi. Soc. conſ. 129. Laur. Rodulph. in tract. de vſur. q. 53. res erit expedita. Quòdſt adhæreamus ſententiæ Abbatis ibidem aſſe- rentis maritum † poſſe certum quid annuum promiſſum, donec ſoluatur ei dosspeterteita demuͤm, ſi ſolitus ſit negotiari vel ponere pe- cuniam apud mercatorem, quod comprobat Alex. conſi. 41. num. 9. lib. 5. res pariter erit ex- Peaite Cùçm maritus non eſſet ſolitus negotia- ri, vel ponere pecuniam penes mercatorem, ꝙ ſi verior eſt ſententia Bart. in l. in inſulam.§. v- ſuras ſol. mat. vt ſ. licita ſit huiuſmodi conuen- tio,& maritus certum quid annuum promiſ- ſum poſsit petere non vt vſuras, ſed vt intereſ⸗- ſe, id eſt, quatenus expẽdit in vxorem, quod et- iam voluere Caſt. in d. 9. vſuras, Bal.& Ang. in!. genero. non tantum, de neg. geſt.& alij quos refert& ſequitur Alex- in d.§.vſuris. qui atteſta- tur id cõmuniter teneri,& eomprobauit conſ. 119 nu. 4. 1demd; cenſuit Bat. Nouellus in tract. de dot. in 7.par. par. priuilitertio, vbi conclu- & oneribus matrimonij à genero ſuſtinendis, ſoluere interim quotannis Fener ſcutoster- centum, incipiendo primam ſolutionem illinc ad duos annos, ante completos dictos duos an-⸗ nos deceſsit mulier,& maritus vigore ſtatuto-⸗ rum lucratus fuit dotem, deinde& ipſe poſt ali- quot annos deceſsit,& in teſtamento legauit Iulio creditum dotis. Quaritur, an pro tempore decurſo poſt mortem mulieris maritus, vel eius hæres aut legatarius poſsint petere tercentum aureos an- nuos durante tempore dictorum ſex annorũ, & in facto præſupponendum, quòd maritus non erat ſolitus negociari. dit maritũ poſſe vſuras promiſſas pro dote non ſoluta petere, quatenus non excedant onera matrimonij. Cuͤm in re propoſita mortua vxo- re antequàm veniret tempus ſoluendi aliquas vſuras, ſeu certũ quid annuũ, maritus non poſ- ſit dicere vel allegare aliquid expendiſſe pro v- Xore mortua, vel onera matrimonij aſcendere ad ſummam an nuam promiſſam, ſequitur ne- ceſſariò, quòd neq; vſuras aliquas vt intereſle poſsit petere. Adſieri m ſequenda eſſet ſen- tentia Alexandri in conſ. 108. Caur. confil. 179. Ambrof. de Vignate i in tract. de vſur. numero decimo Parko; aſſerentium conuentionem fprædictam valere ſolùm in caſu, quo nulla da- ta ſit ſocero dilatio ad ſoluendum, cùm in præ- ſenti caſu data ſit ſocero dilatio ad ſoluendum, res eſſet contra maritum deciſa. Adhæc Do- ctores magis communiter afferuerunt huiuſ- modi conuentionem eſſe licitam ob rationem text.& glo. in d. c. ſalubriter, ſcilicet quia huiuſ- modi promiſsio vſurarum eſt ex cauſaoneroſa, anlicita ſit conuentio, qua gener Petri Ant. Anguſ. in mat- dot. conſ. & propter onera matrimonij, quæ maritus ſu- ſtinet, vnde vbi non adſunt onera matrimoni)j, ibi non poteſt locum ſibi venditare prædicta communis opinio, quod exalijs ſuaderur. Nam & licet de lure Ciuili vſuræ f eſſent permiſſæ, ta- men maritus, cui promiſſæ erant vſuræ dotis, à ſocero conſequi non poterat vſuras dotis non ſolutę, niſi ſuſtineret onera matrimo nij. l in in⸗ ſulam.§. vſuras,& ibi in Ssummario not. Bart. Bald. Ange.& Caſtren. Et ad hoc vt diſpoſitio 4 text. f. in I. fin. 5.prætered. C. de iur. dot. locum- ſibi vendicaret, tria erãt neceſſaria, ſcilicet, pro- miĩſsio dotis, contractio matrimoni,& ſuſten- tatio onerum matrimonij. Bald. in d.§. præ- tereà in princip.verſicu. nam tria,&c. Alexand. conſ. 73. num. 9. lib. 5. Vnde& ad hoc vt hodie vſuræ ſeucettum quid annuum promiſſum pro dote nom ſoluta petũpoſsint, eadem tria debent eſſe neceſfaria,& ſi Socer mortuafilia promiſiſ- ſet vſuras.ſeu certum quid annuum marito dã- ti dilationem ad ſoluendum dotem promiſ- ſam, quam maritus vigore ſtatuti fuerat lucra- tus, proculdubio huiuſmodi conuentio eſſet illicita, ideoque extingui debet, cùm peruene- rit ad eum caſum, à quo incipere nonpoteſt. l. exiſtimo in fi. princ. i. pluribus..& ſi placcat de verbor. oblig.præcipuè cùm promiſsio& eius cffectus nondum eſſet conſummatus, quia filia 4—=— A³☛, d N deceſtit anteq́ᷓ ſoluerentur,& etiã anteꝗᷓ veni- ret tẽpus ſoiuendi vſuras. Bart.in d.. item ceſ- ſante cauſa& ratione finali, † propter quam promiſsio huiuſmodi vſurarum eſt valida, ceſ- ſat effectus conſummandus. l. 2.§. fi.& ibi Bart. de donat.& ſic ceſſante cauſa& ratione ſuſten- tationis onerũ, ceſſaredebet effectus conſum- mandus, id eſt, ſolutio vſurarumprotempore futuro.& eò magis, quia in re propoſita vſuræ ſiue quid annuum fuit promiſſum expreſsè pro ſuſtinendis oneribus matrimonij,& ſie ratio finalis promiſsionis eſt ſuſtentatio onerũ ma- trimonij. Tandem Bald. in Rubr. C. de vſur. nu. 5.Specu.& Feder. de Sen. quos refert Alexan. in d.§. vſur. ſcripſerunt, ſi maritus, qui petere poterat vſuras dotis non ſolutæ, accipit pecu- niamab amico,& ei cedit creditum dotale, ceſ- ſionarius nõ poterit petere vſuras, quia in ceſ- ſio nario ceſſat ratio extorquendæ vſuræ, ſcili- cet onera matrimonij,& Abb. in d. c. ſalubriter. numer. 4. dixit diſpoſitionem illius text. volen- tis fructus fundi darti pignori pro dote, non eſſe imputandos in ſortem, non procedere in hærede„ qui non ſuſtinet onera matrimoniij, ideò in re propoſita nullo iure hæres mariti, vel is, cui credirum dotale relictum eſt, pete- re poſſe videtur annuos ſcutos tercentum pro- miſſos marito. CONSL- 2 8 . 1 248 5521 8 5 AS. — 1 8 . ☛ 3 4 . d 3 A, 2 1 ☛ 2* 4.—— = 3„ S — NM 4 EE,A. 33 WM⸗ ₰ 1 2 S 7. 8 — 8 ceſanecz 1 ceſſared A. deg, — n idn nf rna Dnb 5. dm te 1 . eſt lue. den m Bald. inR ei . de Len. J eyſu. . erunt, ſim n d cds nonſo! zule diceditcred a tern petere 1 b 66 ao exordu 1n 1onij,& Abd, b* poſitionem, 2n.. „— Lex im dotale re f et, anuos ſcutod 1= rdunn res Dn 2 Se 8 2— 2 — u eaa Eſtator in teſtamento ita dixit, lnſtituo hæredem lulium filium meum,& poſt eũ, illius filios ma- (culos. lulius adiuit patris hæredi- tatem. 82 ſuam. Sen n AIV. I Diclio hæo,& poſt eum inſtituo, quem ſenſum ha- beut, G num. S.655. 2 Cognatis relinquere, idem eh quod relinquere 9 gnationi,& tamen primd admusſi non grauan- tur alijs reſtituere. 3 Dicti hæo, deficientibus propinquis, quomodo ſit interpretanda. 4 Declaratio verborum. I. heredes mei.§. fi.ad Se- natuſ. Trebell. 5 Werbum inſtituo non ſmulbonorat ν grauat. & Verbum inſtituo relatum ad filtum& ad filios fi- lip quid operetur. 7 Verbum inſtituo est direct um& Ciuile. S 51 Irca propoſitam quæſtionẽ Do- Sul ctores diuerſimodè conſuluerüt, hnemo tamen ſententiam ſuam A lege, velconcludenti ratione pro- 4 bare videtur. Ego verius eſſe ar- bitror, filium filij inſtituti eſſe vocatum dun- taxat per vulgarem ſubſtitutionem, hæredem- que filium poſt adiram hæreditatem non eſſe 2 aliquo onere reſtitutionis grauatum. Id enim inprimis ſuadet text. inl. fin. C. de verb. ſignifi. 1 ibi, vt †poſt eos,& liberti veniant,&c. nam in co text. propinqui poſt conſequutum legatum 1 g 1 3 8 S 1 4 6 D 3 6. X D— 8* 7 1 1 72,„ 21 7 4 S 4 A 6 4 8 „ K 2 non intelliguntur grauati reſtituere libertis. Veruͤm liberti admiſsis Ppinquis ſunt excluſi, quod etiam ſenſit Caſt. ibi, nu. 6.& 7. Idẽ probat tex. in l..§. poſt ſuos,& in l. z. in prin.& g.j. de ſu- is& legit. qui tex. quatenus dicunt poſt ſuos vo cari conſanguineos,& poſt conſang. vocari a- gnatos, interpretantur, i. ſi ſuus veſconſangui- neus non extabit tempore mortis, vel non ſuc- cedet,& nullo modo ſignificare poſſunt, vt ſui poſt aditam hæreditatem teneantur reſtituere conſanguineis, vel conſanguinei agnatis, eandẽ ſententiam comprobat tex. in l. cum ita.§. in fi- deicommiſſo, de lega. 2. in verbis illis poſt eos omnes extinctos,&c. quæ verba ſecundum ve- rum ſenſum(quicquid ibi ſcripſerit Caſtr.) in- terpretanda videntur, vt alij quàm nominati admittantur ita demùm, ſi nominati morian- tur, antequàm cedat dies legati, vel fideicõmiſ- ſi,& ſic cenſentur vulgariter ſubſtituti nomi- natis, non aũt per fideicom. Comenſ. ibi. nu. 4. verſi. hõcvidete,& verſi. item vidiſtis,& in l. pe- to.§. fratre. nu 4. in repet deleg 2. Comprobat Soc. inl. ſi cognatis. nu. i7. de reb. dub. Apoſtil. adconſi. Alex. 26. nu. 13. lib. 3. qui ſenſus ad d. 5. in fideicommiſſo comprobari videtur ex eo, quòd text. ille vult poſt nominaros admitti e- os ſolùm, qui erant de familia teſtatoris, tem- pore quo is moritur. Verùm ſi nominati intel- ligerentur poſt eorum mortè grauati reſtitue- reſequentibus, admitterentur etiam hi, qui no erant de familia tempore mortis teſtatoris, dummodò ſint de familia tempore euenientis conditionis,& ſic mortis nominatorum. l.in- teruenit de leg. praſtan. Idemque confirmat tex. inl. ſi cognatis de reb. dub. vbi † idem eſt relinquere cognatis,& relinquere cognationi, & tamẽ hi, qui primò ſunt admiſſi ad ſegatũ re- lictum, cognatis non intelliguntur grauati reſti tuere ſequentibus, imò aliquo ſemel admiſſo. cæterl Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conf. cæteri cenſentur excluſi Socin. ibi num. 5. in fi. verſi.ſed iſta omnia. Et prædictam interpreta- tionem ſuadet etiam text. in dicta l. fin. C. de verb. ſignif. vbi ad fideicommiſſum relictum familiæ, vocantur perſonæ ibienumeratæ,& tamen in eo textu is, qui primò fuit admiſſus, noncenſetur grauatus reſtituere ſequentibus, 3 vr ſuprà fuit dictum,& verbum, 1 deficientibus propinquis, imeotextu interprerandum eſt, id eſt, ſideficiant antequàm ad fideicommiſſum admittantur. Legimus& alibi, ſcilicet in l. hære⸗ des mei.fin: ad Trebellia. verba illa, deficien- 4 te† gradu nepotum, interpretari, id eſt, ſi defi- ciant nepotes ante quàm fideicommiſſum con ſequantur,& in J.ſi Titius& Seius de hæred. in- ſtiru. Verba, alteroq́; eorum mortuo ſignifica- re ſi mortuus fuerit ante adeptam hæreditatẽ. Adhæc in propoſito caſu filium inſtitutum non cenſeri poſt aditam hæreditatem grauatum a- liquo onere reſtitutionis, comprobari poſſevi- detur pluribusrationibus. Primò impoſsibile videtur, quòd idem verbum ſcilicet inſtituo Thonorer filium,& eundem fideicõmiſſo gra- uert,& licet quandoq; legamus inſtiturionem, & vulgarem fubſtitutionem poſſe vnico verbo fieri. Caſtr. in l. Gallus.§. quidanmrrectè de lib& poſthu. nu. 7. non tamen vnico verbopoteſt fi- eri inſtitutio,& fideicommiſſaria ſubſtitutio- & quamuis Caſtr. in d.§. quidam rectè. num. g. velit, ſi teſtator inſtituat fratrẽ& eius liberos, liberos cenſeri ſubſtitutos fratrii etiam per fi- deicommiſſum eius, tamen ſententia commu- niter reprobatur, vt alias ſæpiùs oſtendi. Secun- 6 dò, idem verbum † inſtituo, relatum ad filium & filios filij, debet omnes eodem iure, ſcilicet vel directo, vel obliquo vocare. l. iam hoc iure de vulga. l.2. C. de impub. Tertiò, ſubſtitutio de- bet potiùs interpretari, vt ſit directa, quàm vt ſit obliqua. c. ſi pater de teſtam. in 6.& vt facta fuerit de nepotibus iuxta conſilium Galli, de quo inl. Gallus.§.z. de lib.& poſthu. Quartò, verbum inſtituo, f eſt directũ Ciuile, vnde cùm poſsit importare directam ſubſtitutionem filio nolente, vel non valente ſuccedere, nullo mo- do poteſt trahi ad fideicommiſſum. l. verbis ci- uilibus de vulga. Quintò, ſi teſtator dicat, Fiti- um inſtituo, Iulium ſubſtituo, vulgaris tantùm ſubſtitutio inducitur. l.vxorem§H. Seium de le- gato. 3.1. Lucius.§. filiam ad Trebellian. Barto. in l. Centurio. nu. 31. de vulga.& faciliùs ſi dicat fr- lium inſtituo, nepotem ſuv ſtituo, dicta. l. Gal- lus.§.. Vnde †& ſi dicatur filium,& poſt eum nepotem inſtituo, nepos cenferi debet dunta- xat vulgariter ſubſtitutus. Nam cùm vulgaris ſubſtitutio dicatur ſecunda inſtiturio,& fubſti- tutus vulgariter dieatur inſtitutus in 2. grad. l. r. imprim de vulg, teſtator dicendo filium meum. & poſt eum. ipfius filios inſtituo, aliud noluiſſe viderur, quàmè facere primam& ſecundam in- ſtitutionem, ſiue primum& ſecundum gra- dum inſtitutionis.& ſic inſtituere filium,& ſub- ſtituere filios filij. Neque obſtat, ſi dicatur ver- bum poſt, importare tractum temporis,& ſic fideicommiſſariam ſubſtitutionem inducere. 9 Bart. in!centurio. num. 32. de vulg. † Nam re- ſpondetur primò, verbum poſt, in caſupræſen- tilicet denotet ordinem ſucceſsiuum, non ta- men ſiꝑnificare tractum temporis interinſti- tutionem fllij,& inſtitutionem filiorum ſuo- rum, vr probãt textus ſuperiùs allegati,& max. in l. fin. C. de verb. ſignifi. vbi verba illa poſt eos, & libertiveniunt, non ſignificanttractum ali- quod temporis inter propinquos& libertos,& in I.1.§. poſt ſuos,& inl. 2. in princ. vbĩverbum poſt, non denotat tractum temporis inter ſuos & onſanguineos, neque inter conſanguineos & agnatos. Secundõò, vbi dictio poſtſignificaret tractum temporis, reſpondetur, quod& ſi ad hoc, vt inducatur fideicommiſſaria ſubſtitutio. requirantur verbadenotantia tractum tempo- ris, vt dixit Bart. in dicta l. centurio, non tamen omniaverba, quæ poſfunt ſignificare tractum temporis, inducunt fideicommiſſariam ſubſti- tutionem, nam verbum. gradatim, non impor- tat fideicommiſſum. l.j. Q.gradatim vn. cogn.& verba ordine ſucceſsiuo non important neceſ- ſariò fideicommiſſariam ſubſtitutionem, ſed quandoq; inducunt ſol˙m vulgarem. Caſtre.& poſteriores in l. Gallus.. quidam rectè de lib.& poſth..* 4 CASVS II. Gabriellegitimauit Ioannem Mariam fili- um naturalem, adiecta in legitimatione clau- ſula, ſalua vltima voluntate patris. Decedens inſtituit hæredem vniuerſalem Ioannem An- dream, Ioannem Mariam inſtituit in quibuſdã bonis, quæ poſſunt eſſe duodecima pars bono- rum ſuorũ,& quandocũq; decederet ſine filijs, voluit illa peruenire in Ioannem Andream. Mortuo Gabriele, deceſsit Ioannes Maria fine filijs, inſtituto hæredeextraneo. Ioannes Andre as agit ad fideicommiſſum ex teſtamento Ga- brielis. Opponit hæres Ioannis Mariæ, quam- uis lo. Maria nullam in bonis patris petere po- tuiſfet legitimam potuiſſe tamenbonarelicta pro legitima retinere, idemq́; hæredi illius li- cere ob id, quod reſpondit Dec. conſi. 257. ſci- licet filium legitimatum cum clauſula, vt ex te- ſtamento non ſuccedat, niſi im partibus,& por- tionibus, quæ patri videbuntur, ſihæres inſti- tuatur,& fideicommiſſo poſt mortem ſuam grauetur, licet nullam legitimam petere potu- iſſet, poſtquàm tamen hęres inſtitutus fuit, poſ- ſe eam retinere. Quæſitum fuit quidiuris. S V e A NI r M. r Onus fideicommiſſi ab ipſo vſque principio ſacceſe honem afficit,& tantò minus reliltum videtur. 2 Plus dieitur non ſolum re ſed qualitate& cauſa, Gnum II. 3 Teſtator vbicunque poteſt alio teſtamento extin- fuere, quod primò reliquit alicui, poreſt eundẽ fideicommiſſograuare. b— 4 Pater 8 tuntſolum en(t. Gallas ſquit c 48 VS timauit loat= Min adiccta in leſ t rrioret voluntate g Dat im vniuerſal x nanncu a Mariam in a einqun at eſſe duod i ipanse indocũq; d= tetlixi enire in lo tan antr le, deceſsit t fes Mmè redcextran- unfest zmmiſſum 6 ke= amem thares loat E 3lare g am in doni— Spen 7, potuilſct ibomns aere, idem! ed i reſpondit= coaliſ matum cut llulam9 cedat, niſi tidut tri videbuf tν libets ommiſſo F Notten llam legiti P en umen heres dunsn itum=u Welitum „MA . wrinci 7 as& 7 untonss 1 /6 ur 304 ℳ* „ 21 epate 49 ona Liber LI. 4 Pater non tenetur quicquam relinquere filio legi- timato hoc modo, ſalua vltima voluntate. 5 Miles poteſt priuare filtium etiam in legitima.& numero 12. 6 Legitimatus qua conditione non poſſit ſuccedere ab inteſtato patriſuo. 7 Retentio& acquiſitio quando eodem modo impe- diatur. 8 Teſtator videtur cogitare illud qusd lex diſponiti 9 Priuatio præſupponit habitum. 10 An filio relinquatur minus legitima,& anre- lictis filio adijciatur aliquod onus, diſferunt. N fellit Alciatus in Rubr. de lib.& 5 Le)) pPoſt. ex eo, quia onus † fideicom- ꝙ miſsi ab ipſo vſque principio ſuc- 8 uph 8„ 4 12. Soö ceſsionem afficit; vt tantominùs —— relictum videatur. l. I,§. ſi hæres percepto fun- do. ad Trebell. Ideoque aduerſus voluntatem defuncti ſuccedere videtur qui plus capit quàm 2 ſibi ſit relictum,& plus non ſoluùm diciturre, † ſed etiam qualitate,& cauſa.§. plus autem In- ſtit. de act.& is, qui non poteſt petere, non po- teſt etiam retinere. l. amplius non peti. rem. rat. hab. ſicut& qui rei dominus non eſt,& i- deò eam vendicari non poteſt, contra agentem Publiciana, licet agens dominus non ſit, exci- pere non poteſt. l. pen. 1 fin. de Publicia. Ego quoque non rectè conſuluiſſe Decium arbi- tror, ſi generaliter intellegatur, vbicunque le- gitimatio limitata eſt, vt non ſuccedat niſi in eo. quod patri placuerit, vel cum ſimili clauſu- la. Etenim pater poſt inſtitutum filium ita legi- timatum, poteſt aliud teſtamentum conden- do,& alios inſtiruendo, irritam omninò red- dere inſtitutionem,& relictum filio ita legiti- maro factum, vt fatetur Decius ibi,& clariùs 3 conſil. 264. Verùm † vbicunque teſtatorpoteſt alia vltima voluntate extinguere, ſeu extingui facere id, quod alicui teſtamento dari iuſsit. poteſt etiam eundem fideicommiſſo grauare, & in fideicommiſſo venit omne id, quod teſta- mento reliquit. l. quidam teſtamento.. fin. de leg..I. l. ſi fundum per fideicom miſſum. 5. fin. de leg. i. iunctis his quæ tradunt Accurſ. Bart.& Iaſ in d. fin. Caſtren. numer. 9. Iaſſ numer. 16. in l. cohæredi.§. cùm filiæ de vulg. aſſerentes, quòd ſicuti pater per ſubſtitutionem pupillarem po- teſt auferre hæreditatem, ac etiam legitimam filij hæredibus filij: ĩta poteſt eos per fideicom- miſſum grauare etiam in legitima filij,& in fi- deicommiſſo ab hærede pupilli filij relicto, cõ- prehenditur etiam filij legitima. Secundò, cùm 4 pater f non teneatur quicquam relinquere fi- lio ita legitimato: negari non põt, quin filius ita legitimatus hæres inſtitutus habeat omnia te- ſtatoris iudicio, non autem legis prouidentia. Ideò per fideicommiſſum in omnibus per pa- trem grauari poteſt,& in fideicom miſſo ab eo relicto omnia includuntur. J. ſi arrogator de a- doptio.I.ſed ſi ſic.de lega. 3. Tertiò, ſententia Decij ſi generaliter intelligatur, vt propoſitæ Conſilium II. quæſtioni conuenire poſsit; repugnat derbis e- iuſdem, inl. precibus numer. 24. verſic. ſed in milite. C. de impub. vbi inquit, cùm † miles poſ ſet priuare filium etiam legitima iur. cod. l. fin. C. de inoff. teſtam. in fideſcommiſſo iniun cto ſimpliciter à milite, includi etiam legitimam ex natura vniuerſalis relicti. nec conſiderari fa- uorem retentionis; quia non agitur de iure ab- ſolutè quæſito, ſed eſt ius reuocabiliter quæſi- tum ex voluntate teſtatoris, quæ totum facit: quibus accedat quod ſcripſere Alex. conſil. 187. Curt. ſen. conſi. 73. numer. 6. verſic. cùm igitur &c. Mart. Lauden. in trac. de legitim. num. 65. Rædidam Decij Sententiam re- 6 ſ. legitimatum cum clauſula, f quòd ex teſta- mento ſuccedat duntaxat in partibus, prout pa tri placuerit; non ſuccedere ab inteſtato. Legi- tima autem eſt quota eius, quod quis ab inte- ſtato eſt habiturus. l. Pap.. quarto de ino. teſta. Authen. nouiſsima. C. eo. tit.& debetur his ſo- lùm, qui ab inteſtato ſuccedunt. Bald. in l. ma- ximum vitium. numer. 22. C. de lib. præter. Ne- que Decij ſententiam tuetur id, quod reſpon- dit Bened. Cap. conſil. 1. nam per ſtatutum, quo cauebatur mulierem non poſſe venire ad ſucceſsionem, nec impugnare teſtamentum contra voluntatem teſtatoris; data fuit patri poteſtas priuandi filiam legitima, ſolùm quan do prætextu legirimæ filia vellet impugnare te- ſtamentum patris: vbi verò filia poteſt conſe- qui legitimam, abſque eo, quõd impugnaret teſtamentũ patris:res remãeret in diſpoſitione iuris communis. arg. l. ſi extraneus de cond. ob J cau.& ſic obligatio relinquendi, aut dimitten- di dictam legitimam durat, vbi filia poteſt eam conſequi abſque eo, quòdimpugnet teſtamen tum patris, prout quando fuit inſtituta,& poſt mortem grauata. Capræ quoque ſententia fundatur maximè ſuper eo, quòd filia erat pro hibita petere legitimam contra filios, nepotes & alios de familia teſtatoris,& in co caſu fi- lia, ſeu illius hæredes non volebant retinere le- gitimam contra filios inſtitutos, cùm nulli ſu- pereſſent, ſed contra Eccleſiam, cui bona erant reſtituenda. Et ſic voluit Capra non eſſe prohi- bitos filiæ hæredes retinere legirimam, non ea ſola ratione, quòd prohibitus petere non pro- hibeatur retinere; ſed etiam quia non adeſſent requiſita à ſtatuto: aliàs minùs rectè ſenſijſſet Capra:etenim vbi acquiſitio procedit ſolum ex teſtatoris iudicio,& nõ ex aliqua neceſsitate le- 7 gis, † eadem facilitate impeditur retentio& acquiſitio. d.l. quidam teſtamento. 5. fin. Minùs que pro opinione Decij facit, quòd pater in- ſtituendo eum vt filium, tractauerit vt filium, ita etiam ſubſtituerit ei vt filio,& ſic vt poſſet deducere ea, quæ filij deducere ſolent: quia te- 3 ſtator † viderur cogitare illud, quod lex diſpo- nit. Bald. in l. precibus in vlt. chart. C. de imp. & ideò non præſumitur filium in legitima gra- uaſſe; nam ad hoc reſpondet ipſemet Decius in d.I. precibus num. 24. Soc. in I. Centurio num. 21. de vulg. ſ. in fideicom miſſo iniuncto à patre filio inſtituto, includi etiam legitimam, Lex e- nim ehe—ꝰ ᷣ———————☚——————⅛ 4 4 Petri eAAnt. Ang.in nim deducit onus dicti fideicommiſsi de le- gitima.I. quoniam de prioribus. C. de inoff. te- ſtam. quod non eſſet, niſi fideicommiſſum cen- 9 ſeretur iniunctum etiam in legitima. † Priua- tio enim præſupponit habitum. 1. decem de verb. oblig. Sed& ſi vera eſſent tradita per De- cium, ad rem facere non videntur. Nam vt in- quit ipſe, in caſu ſuo legitimatio ſolùm erat li- mitata ad effectum, vt querela tollatur,& teſta- mentum impugnari non poſsit:& in caſu Ca- præ& Decij vbi filia& filius poterant conſe- qui legitimam, abſque eo quòd impugnarent teſtamentum, ſtatutum non loquebatur, nes legitimatio limitata reperitur,& ideò res in terminis iuris remanet, vt ſcilicet pater tenea- tur relinquere, aut dimittere legitimam: ſed le- gitimatio de qua agitur non eſt limitata ad ef- fectum ſol˙ùm, ne teſtamentum per querelam infringatur. ſed indiſtinctè Hmitata eſt, vt ſalua ſit Gabrielis vltima voluntas: quod intelli- gitur non ſolùm, vt teſtamentũ non rumpatur; ſed etiam vt omninò eius voluntas ad effectum perducatur,& vt legitima ali qua retineri non poſsit, quæ contra voluntatem teſtatoris de- ducitur,& retinetur in teſtamento Pagant c. Raynaldus in fin de teſtam Rip in l. centurio numer. 48. de vulg. Prætereà in caſu Decij le- gitimatio erat ſoluùm limitata caſu. quo relin- queretur filio legitimato mianus legitima in uantitate, vt patet ex verbis legitimationis, vt ſuccedat in partibus& portionibus, prout patri placuerit,& ſi minus legitima relinqui contingat, non admittatur ad ſupplementaum legitimæ, nec querela inofficioſi agere poſsit. roLonge autem differunt † an filio relinquatur minus legitima in quantitate, quo caſu olim dabatur querela, ſed per L.omnimodo. C. de in- 1 off teſtamn inductum fuit, vt non poſsit agi que- rela. ſed ad ſupplemẽtũ legitimæ: an adijciatur aliquod onus aut aliqua conditio relictis filio: quo caſu non habebat locum ſuppletio. d. l. o- mnimodo, nec querela.& ideò perl. quoniã in prioribus, ad id prouiſum fuit, vt huiuſmodio- nera& conditiones reijciantur iplo iure dele- gitima. Bald.& poſteriores in d. l. quoniam in prioribus,& præter id quòd verba legicimati- onis in partibus& portionibus&c& ſi minus legitima&c. reſpiciunt ſolùm quantitatem in caſu Decij, nullo modo dici poreſt legitimatio- nem limitatam etiam reſpectu qualitatis, cùm eſſet limitata ſolùm ad effectum(vt inquit i- pſe)ne ſuplemẽtũ legitimæ peteretur, aut que rela inofficioſi ageretur. Cæterùm vbi adijci- atur bonis relictis filio onus, conditio aut di- latio, nec poteſt agi ad ſupplemẽtum nec que- Ir rela intentari. Et licet alids æquiparentur † plus aut minus quantitate, tempore aut modo. 9. plus inſtit. de actio. nou tamen licet exte ndere legem, aut aliam diſpoſitionem volentem poſ- ſe relinqui filio minus legitima in quantitate ad caſum, quo relinquitur minus tempore modo aut qualitate, d.l. omnimodo. Bald. Caſt. &. laſ. in dict.l. quoniam in prioribus:& ſi hos mat. Ult. volunt. conſ. caſu tantùm locutus fuit Decius, prædicta rati- ocinatio videtur facere meliùs pro illo, quàm ea quæ ipſe adducit. In re autem præſenti legi- timatio indiſtinctè limitata fuit„‚tàm reipectu qualitatis, quàm quan titatis: dum in ea dicitur, falua vltima voluntate. Etenim Doctores ind. I. quoniã in prioribus. præſupponunt legem li- mitantem, aut tollenten indiſtinctè ſucceſsio- nem, operari,& vbi relinquitur minus legi- tima in quantitate,& vbi relinquitur minus qualitate. Tandem loquitur Decius, quando fi- Rus eſt inſtitutus hæres vniuerſalis,& fundat ſe inter alia ex his, quæ tradidere Angel.& Alex. in I.precibus. in gloſſ. fin. C. de imp. aſſerentes, 12 licet † miles iure Codicis poſsit grauare per fi⸗ deicommiſſum filium etiam in legitima, in du. bio non intelligi grauaſſe in legitima: ex quo arguere voluit, quòd& in caſu ſuo, licet pater potuerit priuare, vel etiam grauare filium in jegitima, non tamen in dubio debet intelligi grauare. Cæterùm præter id quod contra Ang. & Alexan. ſententiam tenuere plerique ſum- mæ auctoritatis, Bartol. in dict. l. precibus. nu- mero octauo. Dec. numer. 24. Soc. dict. l. cen- turio. numer. z1. hoc rei præſenti nõ conuenit. Siquidem vbi apparet militem voluiſſe graua- re filium etiam in legitima, in fideicommiſſo jure Codicis comprehenditur etiam filij legi- tima, ſecundum receptiſsimam ſententiam laſ. in dict. l. precibus. numer. 17. Dec. numer. 24. Rip. poſt alios inl. centurio numer. 45. Cum- que teſtator reliquerit filio ita legitimato mi- nus legitima, vel ſolam legitimam,& eum fidei commiſſo conditionali grauauerit, apparet clara illius volunras volentis grauare filium e- tiam in legitima:& ipſe ſicut miles potuit illum legitima priuare. Cumque teſtator inſtituen- do eum in minori quantitate, quàm ſit legiti- ma, fideicommiſſo grauando,& adijciendo conditionem, quòd caſu quo vltra bona ſibi le- gata. moueret aliquam litem hæredi, eſſet pri⸗ uatus bonis ſibi legatis,& omni beneficio ſui teſtamenti, non tractauerit eum vt filium: qui non poreſt priuari legitima; imò debet habe- re integram legitimam,& abſque onere vide- tur. quòd nec eum vt filium grauare, aut eum legitimam aliquam retinere voluerit; cùm a- lioqui inutile fuiſſet grauamen,& conditio pri⸗ uationis in teſtamento appoſita, quod teſtato- rem facere voluiſſe non eſt præſumendum. l Titia cum teſtam.§..1. Mæuius in princ. de leg. 2. Alex. l.ſi domus. in princ. numer. 5. de lega.¹- CASVS III. Antonius fuit inſtitutus hæres vniuerſalis Apatre, cum onere ſoluendi ſingulo año libras duas mille imperialium Franciſco filio teſta- toris,& fratri hæredis inſtituti,& eius filijs ma- ſculis:& in dictis libris duabus mille fuit inſti- tutus,& tacitatus Franciſcus, Petit Franciſcus à fratre, vt caueat ſibi de ſoluendo annuo lega- to iuxta diſpoſitionem l. 1.& per tot..tit.vt leg. no. ca durelngui ate, K bi. emle Krdirel 1pr 1 8 Tres niuer dertruüiere *A⁵ Soflin 46. m prrieridq e ntiam tenuei! c.numer. 24 d oc reipraſci t emn Paret militet Wien in legitima, Konn mprebendit tenfhh teceptiſima*2 eninl s. numer. eauma. al centuriot&(. Jueru flioit lunn ſolam legitit. Keunt 1 f 1 „ ionali gra at, u 1 as rolentis relmn Kipſe ſicut à Totun Cumquet tiniin an quantitat aſtch iſſograuan dads dcaſuqud is boufi liquam litet rddhh egatis,& 9 Aa eereie rractiuerit* nt8m i legitima& Ve ttimam,&z P uu m vt Rlium r znrea tiger? Ilerlhel⸗ — condu t tin dedh 1Ri Baniol. in di cäd 1 erital dit Liber VI b no cauca. Aliâs petit ſe mitti in poſſeſsionem bonorum, quæ fuerant teſtatoris per tit. vt in poſſ. leg.feu. fideicommiſſorum ſeruandorum cauſa eſſe liceat. Quæritur, an ad cautionem præſtandam iu- re cogi poſsit Antonius à fratre. & V M NM A RTIEV AT. 1 Hares cuiuſcunque ſit dignitatis,& quaruncun- que facultatum, cogitur cauere lagati nomi- nercum limitatione. 2 Extenſio in correctorij neque ex identitate neque ex maioritate rationis licita eſt. 3 Lex noua diſponens ſuper vno ex æduibaratisin materia in qua æquiparantur intelligitur di- hHonere etiam ſuper alto.& numer. 5. 4 Lex quando dicatur correctoria& quando limi- tatorid. 6 Auth. ſed cam teſtator. Cad!. Fale. limitatur ſe- cundum diſpoſitionem. l. iubemus.§. in ſupradi- ctis. C. ad I rebell. 7 Herer inſtitutus in re certa quando habetur lo- colegatarij,& quando loco hæredis.& 8. Idetur Antonium nonteneri ca- uere fratri, de præſtando ſua die, 397 annuo legato: licet enim hæres cuiuſcunque ſit dignitatis,& N quarumcunque facultatum, co- e. I. t.§. 1.vt lega. nom. cau. ſiue le- tio eo tit, id tamen à Zenone imp-limitatum fnit, vt filij primi gradus, præſerti m quã do ſunt aſtricti legato vel fideicommiſſo præſtando fratri, non teneantur ſatiſdare de legato præ- ſtando. l. iubemus.§. in ſupradictis. C. ad Tre- bell.& tradunt ibi Bartol. Caſtren. Odofr. in figuratione caſus,& in text. in verſic.vnde no- to,& Sal. in primis verbis. Gloſſ.& Odfr. inl. cum Archimedoram in fin. C. vt in poſſeſſ. lega. gloſſ.in Authen. contra rogatus in verbo expo- net. C. ad Treball.& ibidem Bartol.& clariùs Odof. in 2. col. in verſi. vel dicas verius,& quam- uis textus in dict.l iubemus, loquatur in fidei- commiſſo conditionali, tamen in materia cau- tionis legatorum præſtandæ æquiparatur le- atum& ſideicommiſſum purum, velex die, velconditionale, d. l. hæc ſtipulatio cum J. ſeq. prætereâ licet relictum factum Franciſco pro primo anno ſit purum, pro ſequentibustamen eſt conditionale. adeò vt moriente Franciſco ſine filijs maſculis, non tranſmitteretur ad hæ- redes. l. ſi in annos de ann. leg. Neque obſtat ſi dicatur tex. in d. l. iubemus loqui in fideicom- miſſo vniuerſali, quando ſcilicet frater tenetur reſtituere hæreditatem, vel illius partem fratri: ſed hic agi de relicto particulari, quod licet ſit relictum titulo inſtitutionis, cùm tamen ſit de rebus habetur loco legat. l. quotiens. C. de hæ- red. inſt. Ideò d.l.iubemus. cum ſit correctoria iuris antiqui diſponentis generaliter fructus Conſiltum III. 534 iudicio teſtatoris perceptos in Trebellianicam imputari.l. in fideicommiſſaria ad Trebell.& quemuis hæredem cogi cauere de legatis præ- ſtandis. l.l. in prin. vt leg. no.&c.& loquatur in fideicommiſsis vel legatis vniuerſalibus, non debere extendi adrelicta particularia, cum imp. in fin. illius l. prohibeat extenſionem,& 2 cum in correctorijs † neque ex identitate, ne- que ex maioritate rationis non ſit licita exten- ſio gloſſ.& Doct, in Authen. quas actiones. C,. de ſacroſ.eccl.& multominùs cum magis fauo- rabilia videantur fideicommiſſa& legata vni. uerſalia, quàm particularia: etenim fideicom- miſſarius vniuerſalis cogit hæredem etiam in- uitum adire. l. quia poterat ad Trebell. Parti- cularis verò minimè. l. nã quod.§. fin. eo. tit. l. ſ quis omiſſ. ff. ſi quis omiſſ. cauſ. teſt.& in quar- tam, quæ detrahitur contra fideicommiſſari- um vniuerſalem iniputanturaccepta quocun- que titulo: in quartam verò quæ derrahitur de fideicommiſsis particularibus, imputantur ea ſolm quæ iure hæreditario capiuntur. l. in quartam adl. Falcid. Reſpondetur enim in ma- teria cautionis legatorum ſeu fideicommiſſo- rum præſtandæ æquiparari legatum ſeu fidei- commiſſum vniuerſale legat o ſeu fideicom- miſo particulari d. l. hæc ſtipulatio, d. l. cum 3 Archimedoram, ideò legem † nouam diſpo- nentem ſuper vno ex æquiparatis in materia. in quæ æquiparantur, intelligi diſponere etiam ſuper alio l. ſi quis ſeruo perſuaſerit cum gloſſ. C. de furt.& ſer. corr. iunct. l.vt tantùm de ſeruo corr. Neque verum videtur d. l. iubemus eſſe 4 correctoriam. † Lex enim dicitur correctoria, quando corrigit in totum vel in parte I. anti- quam, ſed quando non corrigit, ſed diſponit non procedere in certo caſu, non dicitur cor- rectoria ſed limitatoria, vt poſt Doct. in l. ſi cõ- ſtante in princ. ſol. matr. apertius declarat Pon- tanus inl. ſciendum. numer. 45. de leg. i.& in limitatorijs licita eſt extenſio ex identitate ra- tionis, præcipuè in his, quæà lege veteri æqui- parantur. c. cum delecta vbi not. Abb. de confi. vt. vel inut. latè poſt alios Rip. in l. ſi conſtante, numer. 78. ſol. mart Et vbi eſſet correctoria lex, 5 †tamen noua corrigens in vno ex æquiparatis in materia, in qua æquiparantur, intelligitur corrigere& in alio. lIaſ. Authen. quas actiones nu. 29. C.de ſacroſ.eccl. ſaſ. in I.2. nu. 32. Rip. nu. 21. de J. l. Rip. d. l. ſi conſtante nu. 69. Neque ob- ſtat, quòd imperator in d. l. in fin. prohibeat il- lam extendi: nam ſecundum Caſtrenſem in prin. d. l.ubemus, finis illius l. refertur ad ipſos liberos grauatos, vt non habeat locum niſi in liberis primi gradus,& ideò extendit ipſe text. dicentem in Trebellianicam fructus non impu tari: quando filius eſt grauatus reſtituere fratri vel filio, vt etiam procedat ſi ſit grauatus reſti- tuere extraneo. ſequuntur plurimi, quos refert & comprobat Rip. in l. in fdeicommiſſariam nu. 20. ad Trebell. maior enĩm ratio dictat, vt fi- lij ſint priuilegiati. quando ſunt grauati reſti- tuere extraneo, quàm cum fratribus vel filijs “ Zz 32 gra- o, Petri Ant. Ang. mat. Vlt. volun. conſ. grauantur reſtituere:& textus ille dum inquit. quæ diximus de quarta retinenda non per re- ditus, ſed per ipſas res hæreditarias,& de ſatis- datione fideicommiſſorum concedenda, non oportere produci vlteriùs quaàm in his perſo- nis& caſibus, quorum eſt facta mentio. Ver- bũ illud& caſibus, refertur ſolùm adid, quod dixerat de ſatisdatione fideicommiſſorũ con- cedenda, quam dixerat concedendam in duo- bus caſibus, vt non concedatur contra filios primi gradus, vltraillos duos caſus, vt exponit Odofr. ibi, quando ſcilicet teſtator voluit ſariſ- dare, vel quando pater rogatus reſtituere filio tranſit ad ſecunda vota,& exponere conce- dendapro remittenda, eſt exponere album in nigrum:& ſi fideicommiſſario vniuerſali iura magis fauent,(vt ſuprà fuit dictum)& hære- ditates honeſtiore titulo,& pleniori honore tribuuntur, l. filium.§. ſed ſi portio de leg. præ- ſtan. ſequitur, quòd ſi frater non tenetur caue- re fratri pro fideicommiſſo vniuerſali, multo- minùs teneatur pro particulari. Vltimò ſecun- 6 dum communem ſententiam per † d. l. iube- mus. diſponentem filium rogatum reſtituere hæreditatem fratri, non computare fructus in quartam, etiam iubente teſtatore, limitatur& reſtringitur diſpoſitio Authen. Sed cum teſta- tor. C. adl. Falcid. diſponentis teſtatorem poſſe prohibere Falcidiam,& ſecundum commu- nem etiam Trebellianicam, vt non procedat in liberis primi gradus: quibus teſtator non po- teſt prohibere Trebellianicam, ſecundum ſen- tentiam Bald Caſtr. Sal.& aliorum, quos refert & ſequitur Iaſ.in d.l. Marcellus. nu. 53. Dec. con. 81. nu. z. in 1. Rip. nu. 52. de leg. I. Si ergo per d. J. iubemus, quatenus loquitur de detractione quartæ Trebellianicæ fienda de rebus hæredi- tarijs, licet loquatur in fideicommiſſo vniuer- ſaliztamen limitatur& reſtringitur. l.poſterior ſcilicet. d. Authen. Sed cùm teſtator. quæ loqui- tur de Falcidia, quæ detrahitur de ſingularibus legatis, vt non procedat in liberis primi gra- dus. Quantò magis per d. l. iubemus, dum vult in fideicommiſſo debendo à filio primi gradus fratri, ceſſare cautionem legatorum ſol uendorum, debent reſtringi& limitari iura an- tiqua diſponentia, hæredem cogi cauere lega- tarijs,& fideicommiſſarijs de ſoluendis legatis vel fideicommiſsis. vt ſcil. non procedant in liberis primi gradus, grauatis fideicommiſſo ſiue particulari, ſiue vniuerſali debendo fratri, vel filijs ſuis. Præter id quòd Franciſcus non vi- 7 detur in totum legatarius. etenim licet † quò ad actiones hæreditarias hæres inſtitutus in re certa habeatur loco legatarij. d. I. quotiens. C. de hæred. inſtit. in multis tamen habetur loco hæredis. Nam hærede vniuerſali repudiante, i- ſe in totum ſuccedet.l...ſi ex fundo de hær. inſtit& ideòBartol. in d. l. quotiẽés,& in l. ex fa- 8 cto de hæred. inſtit. dicit, quòd inſtitutus in re certa, non eſt neque hæres vniuerſalis, neque legatarius: Sed eſt tertia ſpecies, quæ appella- tur inſtitutus in re certa, ſequuti fuere com- muniter alij ibi.Et licet text. in d.ſ.iubemus. 6.. loquatur de ſatiſdatione ſeruandorum fidei- commiſſorum, intelligitur tamen de ſatiſda- tione de præſtandis fideicommiſsis, aduenien- te die vel conditione, Odofr.& alij ibi. CA 8 V S IIII. ¶ Auguſtinus ſolutus ex Iulia ſoluta ſuſcepit filiam. Auguſtino mortuo, lulia aliam filiam ex presbytero ſacerdote ſuſcepit: quam hæredem vniuerſalem inſtituit, nulla facta mentione de filia ex Auguſtino ſuſcepta. Quæritur, an aliquo remedio filia ex Au- guſtino poſsit quicquam ex bonis maternis conſequi, quæ aſcendunt valorem ſcutorum duomille, S V M M A RTITV M. 1 Præteritio matris vel maternæ lineæ babetur pro erhæredatione. hos olime ſecus nunc. 2 Filius vel filia naturalis licet non contra patris, poteſt tamen contra matris teſtamentum ve- nire. 3 Filia ex presbytero dicitur incestuoſa,& tales nou poſſunt ſuccedere etiam matri. 4 Parentes tenentur alere filios ſpurios ex æquitate Canonica. limit. nu. 5. 5 Filiæ ſpuriæ ſi aliquid detur pro dote, illud non po- terit tranſmitti ad hæredes. lib.& filijs à matre præteritis da- turales non poſsint venire contra teſtamentũ patris. gloſſ& Bartol. J.1. in prin. de bon. poſſeſſ. contra tabul. Poſfſunt tamen venire contrate- ſtamentum matris. l. ſi ſuſpecta.§. I. de inoff.te- ſtam. glo.& Doct. in. ſi qua illuſtris. C. ad Orfi. Bartol. d. l.1. de bon. poſſeſſicontra tabul. Vnde ſi filia naturalis fuit à matre præterita abſque cauſa, videtur teſtamentum eſſe nullum,& fi- liæ competere ius dicendi teſtamentum nul- lum, vel ei dari querelam, ſi expreſſa aliqua cau ſa fuit præterita:& poſſe videtur tota matris bona petere à filia ex presbytero hærede ſeri- 3 pta. Nam filia f ex presbytero dicitur inceſtu- oſa. Gloſſ. Baldus.& Caſtren. in l.z2. C. de Epiſc. & cleric.& filij nati ex coitu damnato, vt ince- ſtuoſi; non poffunt ſuccedere etiam matri: Authen. ex complexu. C. de inceſt. nup. Glofſ. & Docto. in§. nouiſſimè inſtit. de Orf.& de fi- lio vel filia ex presbytere tradunt Gloſl.& Abb. nu. 13. in. c. tanta, in c. per venerabilẽé. nu. 32. ex- tra, qui filij ſint leg. Abb. in c.cùm haberet. nu. 4 de 2 d batur querela. l. filiam. l. cum fili- um. C. de inoff. teſtam. hodie autem præteritio matris ſine cauſa facta reddit teſtamentum i- pſo iure nullum.§. aliud quoque. in Authen. vt 2 cum de appell.cogn.Et licet filius, † vel filia na- ‿ — AAS — A tinom al. 2. Omortuo ſait B 42 8 ttri 1 Weme. Hof m./6, 4 natur en con- . vtero dicitur ing huh cedere enamm. nrur aſere ſuos texennn 4 1 I. Iv.( 2* 44uid detur B= Ilum mur ad bered rteritio matt.d umna dex olim hah& fppei datione. ſ.fi deeuin *& filijs àma 3 mriüt nurquerela. Tnund teſtam. hodit npten afacta redd ta amelmm §. aliud qug daute ceti* à freltu- oen. Btlicet à fct sint venire c thn artol L.inp donnt ſſunttamet See corm ris.. ſi ſuſpeſ ulcel 1 t inl. ſ qua E on. polſeſſſ ta atone uit à matre— erluu Aaamentuc! Ktamentuch aeuu 1 a 1lg 5 d d. vel matern A luueh acel Durx pullm Liber V. 7. 2. de eo qui duxit in matr.&c. Gloſſ& Bartol. in Ffin. in Authen. qui. mo. na. eff. ſui. Bar. ia l. ſin crica princip. de his quibus vt indig. Bald. cla- riùs in l. eam quam. nu. 25. C. de fideic. Et reli- cta huiuſmodt filijs, remanent apud venientes ab inteſtato. l.i. vhi Bald.& l. 2. C.de natu. lib. l. non intelligitur in princ. de iu. fiſc. Bartol. in J. hæreditas. numer. 1. Bald. nu 6. C. de his qui vt indig.& filia ex Auguſtino, quæ eſt naturalis, & nata ex coitu à lege non damnato ab inteſta- to matri ſuccedit. Fᷣvulgo.Inſtit.de ſucceſſ.co- 4 gnat. Cæterùm cùm ex æquitate † canonica, 1 Fatentes teneantur alere filios ſpurios, c. cùm aberet vbi Abb. numer. 5. qui filij ſint legit.& que ad quant itatem ſufficientem pro alimen- tis, vel filiæ pro dote, Bart. in Auth ex comple- au. C. de inceſt. nup. in d.. fi. de his qui vt indig. numer. 7. Sequuntur multi quos refert,& com probat Dec. in c. Eccleſia ſanẽtæ Mariæ. numer. 30. de conſtit. Videtur, quòd relictũ à matre fi- liæ ex presbytero, valeat vſque ad quantitatem ſufficientem pro alimentis:& licet Doctores ſuperiùs allegati loquantur, quando relinqui- tur ſpurijs, expreſſe pro alimentis, vel pro dote: tamen ſi in teſtamento matris adeſt illa clauſu- la, valeat omni meliori modo&c. videtur vale- re pro alimentis vſque ad quantitatem ſaffici- entem pro eis, vt relictum ſuſtineatur omni meliori modo, quo poteſt, Bald. tamen ind. Authen. ex complexu cenſuir id, quod dicitur, parentes debere alere filios ſpurios, procede- 5refin ſpurijs ſimpliciter, uon in inceſtuoſis. Sed & ſi valeret relictum filiæ ex presbytero vſque ad quantitatem alimentorum, mortua filia nõ tranſiret ad hæredes etiam filios, non ratione proprietatis, in qua non valet relictum, necra- tione vſusfructus pro alimentis: quia cum vita finiuntur. l.cum hi.§. ſi vni de tranſact Bald. in l. eam quam. numer. 41. C de fideico. imò Abh. in conſil 115. lib. 2. defendere conatur, quòd ſi 6õdetur, f vel legetur aliquid filiæ ſpuriæ pro do- te, mortua filia non tranſmittitur ad hæredes filiæ, etiamſi ſint filij ipſius. cAsVvs v. Teſtator inſtitut is duobus filijs,& Ludoui- 1 Pater vel mater poſint relinquere filio ſpurio vſ co nepote ex filio præmortuo eos inuicem ſub Kiituit, caſu quo aliquis eorum decederet ſine filijs maſculis:& mandauit fem inas ex ſe per lineam maſculinam deſcendentes condecen- ter dotari. Nepos poſt aui mortem dedit do- tem duabus ſororibus,& multis annis pòôſt de- ceſsit ſine filijs maſculis. Hæres nepotis in re- ſtitutione Hdeicommiſsi vult detrahere dotes à nepote ſororibus datas. Fideicommiſſarius verò prætendit dotes eſſe cum fructibus com- penſandas. Quæritur, quĩid ĩuris:& exhibetur copia teſtamenti. z legata: Conſinum IIII. 95 A M ARIV. 4 1 Legata ſimpliciter relilta eximuntur de fidei- ommiſſo vniuerſals& quomodo. 2 Filius grauatus fideicommiſſo quid non cenſetur grauatus reſtituere. 3 Heresgrauatus vltra vires hæreditarias quod de- eſt ſwpplet, ex fruct ibus iudicioteſtatoris perco-⸗ tls. 8 4 Temauer cum proponeretur. quid diſponat. 5 Debitum pro dote nunquam cenſetur fuiſe in fi- deiucommiſſò. 6 Teſtator grauando bæredem vltra virss, cenſe- tur etiam grauare de fruttibus. 7 Heæredemnon lucrari fructus pendente conditio- ne fideicommiſſi exorbitat a iure. 8 Legatis Sonis& ſubſtantia teſtatoris intelligere dAdelbemus deducto ære alieno. 9 Fructus percepti poſt mortem teſtatoris non di- ecnntur res hæreditariæ. 10 Fructus non debent compenſari in legitima. lue conſideremus legatum dotis factum à teſtatore omnibus eius 42 deſcendentibus feminis, ſiue conſideremus eundem iure ob- ligatum fuiſſe ad dotandas deſcen 1. 4 dentes; crediderim dotes ſolutas è fideicom- miſſo deducendas: nam quò ad primum lega- ta † ſimpliciter relicta eximuntur de fideicom- miſſo vniuerſali, tanquam ſpecies à genere,& tanquam pars à toro,& remanet fideicommiſ- ſum in reſiduo:l. qui quadringenta& ibi not. Caſtren. numer. 2.& numer 4. ad Trebell.& ſicuti dos data, vel promiſſa filiæ non cadit in v- niuerſale fideicom miſſum. l. à filia in princ. ad Trebel. ita nec cadere debet dos filiæ vel nepti & ſi filius grauatus † fideicommiſſo. nunquam cenſctur grauatus reſtituere id, in quo officio iudicis tenetur dotare filias, Bart. in d. là filia. multò minùs poteſt cenſeri graua- tus ad reſtituendum id in quo ex teſtatoris ex- preſſa diſpoſitione tenebatur dotare ſorores: maximè in re præſenti, qua teſtator diſpoſuit, quòd bona hæredis decedentis abſque deſcen- dentibus maſculis, vadant ad dotandum quam- libet deſcendentem illius feminam, vſque ad concurrentem quantitatem. Reſiduum autem perueniat in deſcendentes ſuos maſculos: ex quo verbo reſiduum apparet voluiſſe teſtato- rem in fideicommiſſo comprehendi, niſi quod vltra dotes ſupereſſe poſſet vt in ſimilimo caſu dixit Bartol. in l. Marcellus.§. quidam liberis. in 3 fin. ad Trebell. Et licet † hæres grauatus vltra vires hæreditarias, id, quod deeſt; ſupplere de- beat ex fructibus iudicio teſtatoris perceptis. J. ita tamen.§. hæres ex aſſe ad Trebell. vbi Bar- tolus. Caſtren.& Alex. ita in compendium re- digunt.& not ibidem Alexan. numer.z. verſi- culo item not& numer. 4 verſi. item not. quòck licet hæres&c. in quib. terminis loquuntur te- xtus inl. cum pater. Titio de leg.z. in l. quod 4 3 de — PDetri Ant. Anginmat. Ult. volun. conſ de bonis uod auus ad leg. Falcid. inl. filius fam.. apud Marcellum de leg. i. inl. imperator §. ſi centum,&§. cùm quidam de leg. 2.& inl. ſcribit Celſus ad Trebell. non tamen iure cau- tum reperitur, quòd vbi legata,& fideicom- miſſa non excedunt vires hæreditatis, teneatur hæres ſoluere legata non annua ex fructibus, vel fructus cum legatis ſolurtis compenfſare, ne- que etiam poteſt dici iura dicentia hæredem grauatum primò deducere quod ſibi debetur. J. irritum. l.in imponenda. C. adl. Falc. l. ſi debi- tor ad leg. Falcid. declarari per alia iura, de ſup- pletione ex fructibus loquentia. Nam prima procedunt ſiue hæres grauatur vltra vires hæ- reditatis ſiue non, ſecunda autem ſolùm quan- do hæres grauatur vltravires hæreditatis. Ca- ſtren. quoq; in l. deducta.§. qui poſt. cauſa ſi fi. ad Trebell. inquit, hæres non rerinet quod ſol- uit pro vſuris, ſed compenſat cum fructibus, quod autem pro ſorte, ſic,& vbi legatorum& æris alieni petitio præuenit fideicommiſsi re- ſtitutionem, non teneri hæredem reſtituere, niſi quod ſupereſt deductis legatis& debitis,& ſicuti ſorores Ludouici etiam nuptæ ſi non fu- iſſent dotatæ vel ab alio quàm ab hærede, Aui dotem habuiſſenrt, poſſent petere dotem ab A- uo legatam. l. cum pater.. pater certam vbi no. Bal. de leg. 2. Iaſ. in I. huiuſ. J. cum pater. iiu. 23. de leg. primo, Ita& Ludouicus qui ſoluit do- tem legatam ab Auo, potuit ſemper deducere ex hæreditate Aui, quantum ſoluit pro dotibus legatis,& illud ius ad hæredem tranſmiſit. leg. quanquam. C. adl. BPalc.& in ſimilimo caſu poſt glo. tradit Bald. in Authen. contra qui rogatus numer. 9. Ad Trebell.& cùm dos fuerit legata 4 non poteſt allegari†tex. in l. mulier.§. cum pro- poneretur ad Trebell. qui non habet locum, quando dos eſt data vel promiſſa, ſed ſolùm quando filia volebat ſe dotare de bonis ſubie- ctis fideicommiſſo. Caſtr. in l. à filia in prin. nu. 2. circa fin. ad Trebell. quod etiam voluit gloſſ. in d.§. cùm proponeretur. Quòd ſi conſidere- mus dotes, tanquam æs alienum teſtatoris, qui illas dotare tenebatur, Deciſum eſt à Caſtr. in d.l. deducta.§. qui poſt circa fi. Alex. nu.z. verſ. pone hæres.& hæredem grauatum fideicom- miſſo ſi ſoluit æs alienum teſtatoris, eueniente conditione fideicom. non tenere compenſare fructus iudicio teſtatoris perceptos, cum ære alieno teſtatoris ex ſoluto. Et videtur caſus in eo tex. Nani ſi hæres compenſat fructuscum v- ſuris, ergo non cum ſorte ſoluta,& ſi hæres co- actus ſoluere ſortem. non poteſt retinere vſuras ſortis ſolutæ, ergo ſortem ipſam retinere po- teſt, quod comprobatur:& licet Bartol. in l. fi. de vſufr. leg. cenſuerit vſufructuarium omnium bonorum teneri ad onus æris alieni, id tamen à poſterioribus ferè omnibus reprobatum fu- it, quos recenſet Iaſ. in l.-. in prin. in 2. lect. nu. 12. ad Trebell. quorum opinio tueri non poſ- ſet: ſi hæres regulariter teneretur compenſare fructus cum ære alieno ſoluto,& ad hoc viden- tur text. in l.i.& 2. C. ad Trebell. quæ iura indi- ſtinctè loquentia non poſſunt recipere inter- pretationem à. ff. loquentibus ſoluùm quando hæres grauatur vltravires,& cum teſtator eos qui decederent poſt pupillarem ætatem, graua- uerit reſtituere bonaipſius teſtatoris: ex fidei- 5 comm. deducitur æs alienum,& † debitum pro dote nunquam cenſetur fuiſſe in fideicõm. d. 6. cùm proponeretur, nec me mouent ea quæ in contrarium adducunt ad demonſtrandum æs alienum compenſari cum fructibus. Namtex. in l. Lutius. 5.quæ marito de leg. 2. loquitur, vbi teſtator legat hæreditatem alterius quæ ad ſe peruenerat. Quod legatum licet dicatur parti- culare.: l. cogi. 9. Sed& ſi miles ad Trebell. in eo tamen comprehenduntur fructus ab ipſo teſtatore percepti non conſumpti, nec in ſepa- rato habiti. l.cum pater.5. filia de lega. ſecun- do.& multò magis percepti tempore teſta- menti, qui augent hæreditatem. Caſtren. ibi, fructus autem ex quibus ſolutum æsalienum, cùm fusrint verſi in vtilitatem hæreditatis non videntur conſumpti, nec habiti in ſeparato ab hæreditate. In præſenti autem in fideicommiſ- ſo non comprehendebantur fructus aliqui e- tiam extantes ab hærede percepti. l. quod his verbis de leg. 3. l. in fideicommiſſariam. l. mu- lier.. ſi hæres. l. hæredes mei in prin. ad Trebell. Ideò compenſatio de qua in d.§.quæ marito in eaconſiderari nequit. Eodem quoque modo reſpondetur ad tex, inl. cùm filius.. Lucio de leg. 2. quem Caſtr. ita in compendium redi- git, ad illum cui legatur vniuerſitas iuris, perti- nent commoda& incommoda quæ reperiun- tur durare, ideoque licet Bart. in§. quæ marito dicat, creditores dimiſſos de fructihus non ve- nire incomputatione, non loquitur ſimplici- ter, ſed addit in legato hæreditatis, ſicque de- ciſionis illiug text. non eſt ratio, quia fructus debeant regulariter compenſari cum ære alie- no ſoluto, ſed quia in legato de quo in eo text. comprehendebantur etiam fructus non con- ſumpti, qui cum verſi eſſent in vtilitatem hære- ditatis, cenſentur durare, Et cùm, vt ſuprà dixi, id quod dicitur in l. quod de bonis. quòda- uus& alijs ſuprà allegatis, ſcilicet fructus perce- 6 riam ad Trebell. teſtator † grauando hæredem vltravires, cenſetur etiam grauare in fructibus. d. I. Imperator.§. ſi centum. vel mandare vt fructus compenſet cum debito. d..quòd auus ad præſentem caſum allegari non poſſunt.& maximè leges quæ loquuntur de eo, quod de- betur ipſi hæredi grauato. Cùm arguere non li- ceat à credito hæredis ad creditũ extranéi. d. l. Imperator.§. ſi centum, vbi legatarius agnoſ- cens legatum tenetur ad rem propriam etiam maioris valoris, non tamen tenetur ad alienam quam precio legato redimere non poteſt, gl. i- bi in ver. propriam. idem probat textin l. ſed ſi nõ ſeruus ad leg. Fal. in l. generaliter. ſi quis a- alie- dexquidus ſoll 2 rflin tilitatet 2 in fdeicog E im- brrcdesmeiſ Ei ailn nio de quain Lemmn nequit. Eode Non lter, ial. cut Kgſlm aſtr. itain ci unn legaturniu iudr 1 & incomm upa que licet Bat tn„qumn »dimullos do e ibum niione, non uig legato har is ſchn at. non eſt t x& iquu lirer compe M umri nininlegatg ono antur ctiam ur ü Dhlg . 1 verſi eſſent lttatenä rdurare Et Etſin nlquodde G ll allegatis,ſci d rudug 1 1 olr teſtator uu euretiamg reln eurenamd del E Sloe let cum de S po mam, Alex. ibi num z. Liber V1. Hienũ. de ſideic. lib. in.. inſt. de ſing. reb.per fi⸗ dcicommiſrelict.& tex. in l.vnum ex familia.. 7 ſi rem de leg. 2.& cum hæredem † non lucrari fructus pendente conditione fideicomniiſsi perceptos, exorbitet à iure d. l. in fideicommiſ- ſariam& alijs ſuprà allegatis, non debet exten- di vltra caſus à iure expreſſos. l.ſi verõò. S. de viro 8 ſoſ. matr. Præcipuè cum legamus bonaf& ſub- ſtantiam teſtatoris intelligi deducto ære alie- no,& æs alienum ſoluendum eſſe bonis hære- ditatis l. fin g. ſin autem æs alienum. C. de bon. quæ lib. fructus autem poſt mortem teſtatoris 9 percepti †uon dicuntur res hæreditariæ. l. iube mus in prin. C ad Treb. Caſtren. in l. Pap. 9.vnde ſi quis, numer. ſecundo, de inoff. teſtam. Et ſi fructus percepti ab hærede pendente conditio- ne ſideicommiſsi non compenſantur cum ex- penfis melioramentorum factorum ad perpe- tuam rei vtilitatem. l. domos. vbi Caſtr. num. 4.de lega. r. multominùs debent compenſari cum expenſis factis in ſoluendo ære alieno, ad quod magis arctatur hæres, quàm ad meliora- menta. Et ſi verum eſtvnum quod præſupponi videtur, in loco eſſe ſtatutum, quòod ſtantibus maſculis, feminæ non ſuccedant, ſed debeant dotari, quo caſu dos non debet eſſe minorlegi- tima. Sal. in Auth. res quæ in 2. no.& alij relati per laſ. numer. 28. C. com. de leg. cùm Dos ſuc- 10 cedat loco legitimæ.& in legitima † fructus non debeant compenſari, ſi ſorores non habu- erunt in dotem plus quam eſſet eorum legiti- ma, etiam quòd ipſæ percepiſſent fructus, non imputarent in dotem, neque haberet locum. rex. in d§.cum proponeretur, qui procedit ſo- lùm quando filia vult dotem detrahere vltrale- gitimam,& in eo quòd detrahit vltra legiti- C A S v. S VII.. Alexander inſtituto hærede vniuerſali fi- lio infante, vxori legauit per hæc verba, volo quòd vxor mea ſit& eſſe debeat domina& vſu- fructuaria omnium bonorum meorum, donec & quouſque filius meus exceſſerit ætatem an- norum 14. etiam quòd interim ad ſecundas nu- ptias tranſiret;& paulo poſt eidem legauit per hæc verba. Item ſaluis præmiſsis volo, quòd v- xor mea donec& quouſque filius meus exceſ- ſerit ætatem annorum 14. ſi caſta& honeſta vi- xerit, vel aliàs& ſecunda vota, vt ſupra tranſie- rit, habeat& habere debeat, vt ſuprà plenum verum& integrum vſum fructum omnium bo- norum meorum,& caſu quo d. filius meus æ- tatem anno. 14. exceſſerit, eo in caſu dict am v- NXorem meam viduam non exiſtentem priuo & priuatam eſſe volo dicto vſufructu dicorum bonorum meorum,& mando illi dari per hæ- redem meum dotem& iura dotis ſuæ, filius de ceſsit in infantili ætate poſt mortem patris. ꝗ Quæritur an vſusfructus vxori relictus ſit extinctus:& vbi non ſit extinctus vſque ad quod tempus duret.& exhibetur Copia teſta- menti.. Conſihum VI. pg S V A A A R TL V M. 1 Teſtator ſ leget vſumfruttum Vxori donec filius Perucencerit ad 4. ann. quid iuris fi ante mori⸗- atur filiuu. 2 Verba hacdonec Jilius meus exceſſerit 14. annun quidinducant. ¹ Conditio a, poſita logato fauore filij facto. hipro- Pter caſum deficiat, deficit& legatum. 4 Actus& eius reſolutioa pari procedunt. 5 Legatum quando cenſeatur fattun ſub contraria gonditione.& nu. 8. 6 Legatum quando tranſmitli potert ad hæredem, & quando non. 7 Conditio negatiua dicttur impleta quambprimum gertum est conditionem aſirmatiuam impleri nonpolſe. 4 3. 4— 4 4 4 9 Pacicipia quæ non ponuntur abſolutè, ſed regun- tur ſicuti alij caſus, quid importent. 10 Werba hac donec vxor morata fuerit cum filijs quid importent. I1 Wufi ultum vxori cum hiberis relitum mortuu filiſ integrum habet ipſa Vwor. b 7 RKobanda veritate præſentis quæ- 1S ſtionis, duo diſcutienda ſunt, Pri- mum an vſusfructus legatus per hac verba lego vxori meæ vſum- 22 Dd fructum plenum&c. omniuam bouerum meorum, donec& quouſque filius meus exceſſerit decimum quartum annum, fi- lio in pupillari ætate m oriente, extinguatur, an duret vſq; ad tempus quo filius exceſsiſſetdeci- mum quartum annum, an verò vſq; ad vitam mulieris extendatur. Sccundum, præſuppoſito vſumfructum durare debere vque ad tempus quo filius exceſsiſſet decimum quartum annũ, an in præſenti caſu ex aliquibus alijs in teſta- mento ſcriptis dici poſsit, vel extinctum eſſe vſumfructum morte filij, vel ad vitam vxoris extenſum. Circa primum res diciſa videtur per text. inl. ambiguitatem. C. d. vſufr. in princ. iun- ctis his quæ dando exemplum ad illum tex. di- xere Odofr. Cyn. Bal. Saly. Caſtren. Fulgo. quĩ ⁊ clarius cæteris loquitur, ſiteſtator † leget v- ſumfructum mulieri donec filius peruenerit ad14. annos, filio, antequam perueniat ad de- cimum quartum annum, moriente, vſusfru- ctus durat vſque ad id tempus, quo filius ad 14. annum perueniſſet, Idem tradunt Caſtren, nu. 4. Iaſ. in prin. in l. ſi cui.§. hoc legatum de leg. 1. 2& ratio eſt(vt dicunt ipſi) quia verba illa † do- nec filius meus exceſſerit decimum quartum annum, quæ reſpiciunt extinctionem vſusfru- ctus, inducunt diem non conditionem aucto ctiõi vſusfructus. Cæterũ circumſcriptis extin- ritatib. de ſtricto iure defendi poſſe videtur, v- ſumfructum modo prædicto legatum, morte filij impuberis ad vitam vxoris extenſum fuiſ- ſe. Nam clarum eſt legatum vſusfrucus eſſe urum, non conditionale, vt fatentur omnes in dict. l. ambiguitatem, Caſtten. conſilio. 451. in 1.& dictiones illæ donec& quouſq́ue, cùm ſint appoſitæ ad limitandum vſumfructum 3 4 lega- Petri eAnt. Anain mat. Ult. volunt. conſ. legatum, vtvſque ad pubertatem filij duraret, noôn iaducunt conditionem ſuſpenſiuam le- gati, ied pariunt conditionem extinctiuam le- gati, ſicque faciunt conditionalem extinctio- nem vſusfructus, Bartol. in l.1. numero decimo quinto in tertio membro de conditi.& demo. & eſt tex.& ibi no. Odofre. inl. 4. de ſeruit. cum adiectæ ſint diei certæ, ſ.ſi dies quando dies leg. ced.vbi dicitur dies incerta eſt veluti cum pu- bes erit, quæ habetur pro conditione. l. dies in- certus. de cond.& demonſtr. Et verba illa do- nec filius meus exceſſerit 14. annum inducere conditionem non diem extinctioni vſusfru- ctus, probatur in 1. ſi Titio quando dies leg. ced. in J. ſi ita ſcriptum de man: teſt. in. ſi cui.§. hoc legatum de leg. i. in lI. non putabam de cond.& demonſt. quæ conditio cm euanuerirt, filio ante decimam quartum annum moriente, e- uanuic etiam extinctio vſusfructus. Et vlreriuùs extingui non poteſt viuente vſufructuaria, vt eſtrext. in d. l. ambiguitatem.§. ſin autem, vbi vſusfructus relictus, donec filius teſtatoris re- manſe it in furore, vel reſipuerit, filio antequã ad ſanam mentem reuertatur decedente, vſus- fructus ad viram vſufractuarij extenditur,& quemadmodum ſi deceſsiſſet mater ante im- pletos à filio quatuordecim annos, extinctus eſſer vuſsfr. ita humanum eſt, extendi ad vſu- fractuarij vitam, ſi antè deceſſerit filius, vel cõ- ditio extinctionis defecerit. d.lambiguitatem. in fin. cuius tex. deciſionem non ſolùm de hu- manitate, ſed etiam de ſtricto iure procedere oſtendit Fulg. ibi,& ſicuti † conditio appo- ſita legato facto fauore filij, ſi propter caſum de ficiat, deficit& legatum.l illis libertis in fin. de cond.& demonſt. ita& conditio appoſita fauo re filij extinctioni vſusfr. ſi morte filij deficiat, ceſſare debet extincto vſusfr.& ſicuti legatum factum cum Titius peruenerit adi4. ann. an nullatur& euaneſcit, Titio ante 14 annum de- cedente. d. i. ſi ita ſcriptum. d. l. ſi Tirio. Ita& ex- tinctio vfusfructus appoſita à teſtatore, cum filius exceſserit 14. annum, filio ante 14. annum moriente, deficere& annullari, ſeu pro non ap- poſita haberi debet, cùm à pari procedant a- tus& eius reſolutio. l. ab emptione de pact. &licet d. l. ſi ita ſcriptum& aliæ ſuperiùs alle- gatæ loquantur vbi dies pubertatis apponi- tur cum dictione cm, Idem tamen eſt, quòd in dictione donec. Bartol. d.l.t. numero 26. de conditio& demonſtratio. Bartol. quoque in d. J. ſi cui.5.hoc legatum de leg.. diſtinguit: aut ap ponitur tempus ſmpliciter,& non facit condi- tionem, quia certum eſt euentum: aut apponi- tur cum aliquo euentu, vt certa alicuius ætate, & facit conditionem, quia dubium eſt de illo euentu,& Rap. Com. ibi inquit not. tempus certæ ætatis honorati,& ſic quòd poteſt non venire facere conditionem, Nec refert an tem- pus certæ ætatis adijciatur honorato vel gra- uato ſecundum communem. Iaſ. d.§. hoc lega- tum quicquid ibi voluerit. Bart.& licet Doct. in d. ambiguitatem nitantur concordare illum text. in princ. cum iurib. præallegatis, eo quòd tex. in l. ambiguitatem loquatur in legato, cu- ius extinctioni ſit appoſitum tempus certę æ- tatis, ad iura præallegataloquuntur vbi téẽpus certæ ætatis adijcitur legato, Ex hoc non reddi- tur ratio differentiæ, quare tempus certæ æta- tis facere debeat legatum conditionale, extin- ctionem verò legati in diem, imò pugnat id quod legitur eiuſdem naturæ eſſe actum& re- ſolutionem eius. d J. ab emptione; Neq; verba tex. in d.l. ambiguitatem videntur neceſſariò intelligenda, vt Docto. præallegati interpre- rantur, imò verba tex. magis conueniunt exem plo, quòd ponunt ibi Accur.& Ang. quodlon- gè diuerſum eſt à caſu noſtro,& his rationi- bus antequam vidiſſem Doct. præallegatos in d.l. ambiguitatem, tranſiui in eam ſententiam, vt legatum vſusfructus quaſi defe ctaconditio- ne extinctionis perpetuò duraret, pro quavi- detur conſil. Caſtren. in fortioribus terminis conſ. 451. in prin. incip. legatum prædictum. ꝗ Præſuppoſito tamen legatum vſusfructus vxori donec filius exceſſerit decimum quar- tum annum, filio ante decimum quartum an- num motiente, vſque ad id tempus durare, quo filius 14. annos expleuiſſet, à qua opinione pro- pter tot auctoritates difficile eſſer diſcedere: Secundò diſcutiendum eſt, an in præſenti caſu exalijs in teſtamento ſcriptis dici poſsit vſum- fructum, vel morte filij extinctum, velvſque ad vitam vxoris extenſum, in quo crediderim v- ſumfructum ad vitam vxoris ex alio capite de- beri, Nam teſtator deinde ademit ſimpliciter vſum fructum vxori ſub conditione, ſi filius ex- 5 ceſſerit decimum quartum annũ ex quofcen- ſetur vſumfructum ſub contraria conditione, ſcilicet ſi filius non excederet decimum quar- tum annum, denuò ſimpliciter legare. l. ſi lega- tum purè de adim. l, aliquando de conditi.& dem. quod legatum, licet conditio ademptio- nis defecerit, tamen conſideratur tanquam conditionale, ſub ea contraria conditione non tanꝗᷓ purum. d.l. ſi legatum, vbi ſi legatum purè adimatur ſub conditione, videtur ſub contra- Gria conditione datum:& ideò legatario † inte- rim moriente nõ tranſmittitur ad hæred. quòd ſi conſideretur tanꝗ́ᷓ purũ tranſmitteretur. ad i- dem eſt tex. in l. ſi poſt mortem§. fin. de leg.i. i- taq; in propoſito caſu vſusfructus quaſi etiam poſteà ſimpliciter relictus ſub conditione ſi fi⸗ lius non exceſſerit decimum quartum annum, filio ante 14. annum moriente fuit purificatus. 7 Nam conditio †uegatiuadicitur impleta ꝗ; pri- mum certum eſt conditionem affirmatiuam impleri non poſſe. l. in illa. l. ita ſtipulatus ma- gna de verb. obli.& ideò quaſi purus& ſimplex ad vitam mulieris debetur. Nam impletacon- ditione perinde eſt ac ſi purè relictus fuiſſet. l. ſi pupillos de conditi. inſtitu. l.ſed ſi de ſua. 5. final. deacquirenda. hæred. Et quò ad caſum noſtrum hoc in terminis aſſeruerunt Accurſi- us, Dynus, Alber. Imolenſis Comen. Caſtr. A- ret. — 4 46, Lat en. in kor otn 2. 1 Atotamen lep n. wſu Muus exceſſerit lnan o ante decit t aumn 2.vſns 2144 V ui Aque adid ti& Iiduns expienig- ern expleuiſſet ¹ 8 1Ynlok Kates dictic eraler ienA 2 Kiendnmelt, mzeuc mento ſcripti Toßd orte nlijextit a i,wlin ctenſum, in& edicen vitam vxor lochi 4 3 1 nor deinde ¼ ¼=t ümhis .— 7 9 Kortlub condM e dilw am quartum 1 rexquc non exceder ta imung nuò ſimplici* eel im. l. aliqud Pcout tum, licet ci oacem amen conſt?=3ul un beacontrat üine legatum," egatuhn ilegatum, mditione," otlida atum:&ide* raxiof9 tranſmitti A lherüf nꝗᷓ purũ tt 2. he poſt mor a dn. 4 calu 1ſos=squn 1* adtok it decimul 2 tant om motiet t tnu woatiuadit aeg conditioſ 3 ün elinilu uaſ K ideò qu N 1 beuo ebetot. lr r 5 ctus Aidul aiss da. erech nis 1 4 rmiais ¹ Cu leuſts 1s zmoledl adren ne e ng Liͤber VI. Conſinum VI g? ret. Ang. Alex.& Iaſ inl. ſi mihi& tibi g.in lega- 9 ditionem aliquam, nam participia † quæ 8 tis de leg. 1. aſſerentes ſi legatum † primò adi- matur purè, ſecundò ſub conditione, cenſeri denuò legatum ſub contraria conditione,& licet nonnulli eorum diſtinxerint, tamen quò ad terminos caſus noſtri omnes conſentiunt: ex quo& in re præſenti vſusfructus primò a- deptus in diem, ſecundò ſub conditione, cenſe- tur denuò ſub contraria conditione, ſcilicet ſi filius non exceſſerit 14. annum legatus, ſicq; ex poſteriori legato ſimplici,& adimpleta condi- tione purificato, perpetuò mulieri debetur, ad quod conuenit quod ſcripſit Bartol. in l. pater fam. nu. 4. de hæred. inſtit. Si teſtator aliquem * inſtituat,& eum ſub conditione exhæredet ine odem teſtam ento, cenſetur ſub contraria con- ditione inſtituere: Adhæc ſi legatum adimatur ſub alia& alia conditione, nouiſsima adem- ptio eſt ſpectanda. d..in legatis, ex quo& in no ſtro caſu, cùm ademptio vſusfructus ſit primò facta in diem, ſecundò ſub conditione, ſecun- da ademptio, ex qua inducitur legatum ſub contraria conditione, ſpectanda,& licet ſecun- daademptio conditionalis eſſet facta inconti- nenti: cùm tamen fuerit facta ſub commemo- ratione præcedentiũ cum illa dictione, dicto v- ſufructu&c. cenſetur facta animo reuocandi præcedentem ademptionem in diem. l. non ad ca. de cond.& demon.&-quamuis eſſet facta abſque commemoratione præcedentium, ta- men& vltima ademptio valeret. ex qua in- ducitur ſimplex legatum vſusfructus ſub con- traria conditione. d. I. non. ad ea. Alex. in d.§. in lagatis. Et omni in caſu non poteſt negari, cùm vſusfructus deberet reſolui ſub conditione ſi fi- lius exceſſerit 14. annum, quòd ſub contraria conditione, ſcilicet ſi nõ exceſſerit, debebat du- rare, vt docet Caſtr. in d. conſil. 451. lib. 1. mor- tuo ergo pupillo, conditio ſi exceſſerit, defecit, & alia ſub qua legatõ debebat durare, eſt facta neceſſaria& infallibilis,& ſic vſusfructus per- petuus eſſe debet. Caſtren. dicto conſilio.. Præ- tereà cùm legatum vſusfructus ſit purum,& ea verba donec filius meus&c. reſpiciant extin- ctionem vſusfructus, Doc. in d. l. ambiguita- tem; dicendum neceſſariò extinctionem vſus- fructus fuiſſe ad diem,& ſub conditione ad di- non ponuntur abſolu té, ſed reguntur ſicut alij caſus, ſi ſunt præſentis vel præteriti temporis, non faciunt conditionem etiam tacitam, Bar. inl.. numer.35. de cond.& demonſtra.& teſta- tor priuando vſufructu vxorem non viduam ex iſtentem, caſu quo filius exceſſerit 14. annum, cenſetur ſub coutraria conditione legare vxo- ri non viduæ exiſtinti. Accedat quòd teſtator circa finem teſtamenti mandauit vxorem non moleſtari aliquo modo, etiam occaſione vſus- fructus per dictum hæredem ſeu vt ſuprà, quæ verba, ſeu vt ſuprà, non poſſunt ad alium referri quaàm ad ſubſtitutum, ex quo videtur voluiſſe, vt vſusfructus duret etiam poſt mortem filij. qua erit admiſſus ſubſtitutus. Et legatum vſus- fructus per hæc verba lego vxori meæ vſumfru- ctum&c. donec filius meus exceſſerit deci- mum quartum annum, cuùm ſit purũ(vt ſuprà diximus) ex mente Docto. in d. l. ambiguita- tem. non poteſt hic conſiderari id quod quan- doq; legitur de conditione mixta deficiente ob caſum, inl. in teſtamento, ſecunda de con- dit.& demonſtra. in l.1. C. de leg. in l. annua. de ann. leg. nec quærendum an legatum fuerit fa- ctum fauore filij an legatarij.vt morte filij non expiret, in I. illis libertis de conditio& de- monſtratio. Nam Rap. Cum in d.l.illis libertis vult text. illum ſuper quo fundatur diſtinctio, an legatum ſit factum fauore legatarij, proce- dere in legato conditionali& annuo ſolm,& conditio illa morandi, intelligitur vt quolibet anno quo morabitur, habeat legatum,& per mortem filij deficiat pro annis ſequentibus. vbi filij fauore factum eſt:ſi verõ fieret vnum le- gatum puta centum, ſilegatarius morabitur cum filio, moriente filio exiſtit conditio legati, & debetur tunc legatum. l. cum tale in princ. de cond.& demonſt.& legatum de quo ſuprà, Præter id quòd non fuit aliqua mixta conditi- one ſuſpenſum, fuit etiam vnicum. l. Damnas. de vſufruct. lega. ſed ad tempus. l. ſi pater. C. de vſufr. Neque legato vſusfructus, de quo agitur, cõueniunt, quæ ſæpè reſpondit Decius, vt con- ſilio. 52 6. 537.& 621. vt clarè apparet ex dictis per Doct. in d.l. ambiguitatem,& Dec. vbique loquitur in legato cõditionali annuo,& in quo em, ſcilicet donec filius meus exceſſerit 14. an- 10 conditio diuiditur, ſiquidem ea verba, donec † num. Qua de re cùm ſit certum, mortuo filio conditionem ſub qua extingui debet vſusfru- ctus euenire non poſſe, licet poſsit euenire di- es qua filius expleuiſſet 14. annum, defecta eſt & euanuit extinctio vſusfructus, iſq́; ad vitam mulieris extenſus fuit. d.l ambiguitatem§. ſin autem, facit tex. in l. ſi quis ita hæres ſcriptus, iunctis his quæ ibi diſcribit Ang. de acquir. hæ- red. inl. 4.§. fin. de cond.& demon. inl. in illa. in I.hoc iure de verbo. obl. Qua de re nos eſſe non in primo ſed in ſecũdo membro. tex. in d. l. am biguitatem, vbi mortuo filio& defecta condi- tione vſusfructus ad vitam mulieris extendi- tur: Neque prædictis obſtant, eaverba viduam non exiſtentem, ctenim non faciunt con- vxor morata fuerit cùm filijs, cum ſint appoſita ad inchoationem vſusfructus, faciunt legatũ cõ ditionale. Bar. d. l.1. nu. 15.de cond.& demon.& dicitur annuum legatũ. gl. l. ſi ita ꝗs legauerit, de cond.& demon.& pro annis ſequentib. ſem per eſt conditionale. I. ſi in ſingulos de an. leg. & initio cuiuſq; anni cõditio legatarij inſpicit᷑. J. cũ in annos de an. leg.& in eo cõditio illa mo- randi diuiditur. l. pater Seuerinã.§. fi. de cond. & demonſt. vbi not. Alber. ſi maritus leget vx- ori alimenta,ſi ſtaret cum filijs, ſi noluit ſtare primo anno, poteſt pœnitere,& ſtando pro an- nis ſequentibus percipere alimenta,& ſi lega- tus eſſet vſusfruct. vxori ſimpliciter, itaq; eſſet vnicũ legatum.d.l. dãnas de vſufr.leg. ſub con- ditions Petri Ant. Anginmat. Ult. volun. conſ. gitione ſi morabitur cum filio, moriente filio impleretur conditio. d. l cum tale in prin. Rap. Com. in d.ſ. illis libertis; Ideoque dicta per Dec. co caſu non procederent,& vbicunque vnicum eſt legatum& vnaconditio, dato, quòd muli- er pluribus annis morata eſſet, quandocunꝗq; per eam ſtaret, teneretur reſtituere fructus eti am tẽéporis præteriti; Rap. Com. ibidem, ſicq; ſeriptaà Dec.procedere ſoluùm poſſunt in lega- tis conditionalibus annuis, in quibus conditio diuiditur; In caſibus quoque quibus reſpondit Dec. legatum erat ſub conditione nulla die ad- iecta, quo caſu deficiente conditione defuit le- gatum. Verùm ſi dies legato conditionali ad- iecta fuiſſet, non procederent tradita per Dec. nam dies omninò expectanda eſſet. l. publius.§. Titia vbi not. Soc I. ſi ita legatum ſit. vbi no. gl. & Bart. de cond.& demon. I. ſi ita ſcriptum de manum. teſta. l. ex his verbis. c. quando di. leg. ced. l.vxori vſũfructum Villæ. de vſuf. l.& quam uis in legato de quo agitur adiecta ſit cõditio, ſi mulier caſtè& honeſtè vixerit vel ad ſecunda vota tranſiuerit: tamen cùm ea non ſit mixta, & talis quæ morte filij deficiat, imò vxore ante mortem filij ſecundò nubente ſit purificata, non efficit vt in ea poſsit procedere diſtinctio. d.. illis libertis, vel tradita per Decium in con- ſilijs,& ea quæ ſcripſit Dec. eo minuùs in legato de quo agitur procedere poſſunt, cum nulla ra- tione dici poſsit factum fauore filij, præcipuè ſi attendatur diſtinctio. Caſt. in d. l. illis libertis, nec mulier ſit grauata ſtare cum filo,& alia plu- ra ſint vxori legata;& præcipuè dos duplicata finito vſufructu, quæ nõ poſſunt dici fauore filij relicta, neque obſtat quòd vſus fructus ſit le- gatus mulieri copulatiuè cum filio, quæ copu- latiua mortuo filio verificari non poſsit. Nam Ir reſpondetur in legato f vſusfructus vxori cum liberis, mortuis leberis vxorem habere inte- grum vſumfructum. l. ſi mulieri cum liberis de vſufr.accreſ.qui tex.expreſſe loquitur etiam eo caſu, quo teſtator voluit matrem ita frui, vt li- beros ſecum habere fruentes, nec quicquam facit quòd teſtator mandauerit filium alendũ penes matrem, Nam ex hoc conditio nulla fuit iniecta legato,& ad plus inferri poteſt, vel quòd filius grauatus ſit alere ſe penes matrem, vel quòd filio à matre relicta ſint alimenta, quo caſu licet filius deceſſerit, nũ ideò minùs rema- net apud matrem vſusfructus. l. pecuniæ de adi. leg l. ſi quis Titio, l. Iul. de leg. 2. Tandem cla- rum eſt, teſtatorem magis dilexiſſe filium quã ſubſtitutum. Ideò abſurdum eſſet& contra vo- luntatem teſtatoris, vt vſusfructus ad ſubſtitu- tum citiùs perueniat, quàm perueniſſet ad fi- lium ſi vixiſſet l. Publius. 5. Titia de cond.& de- mon. imò ſicut vſusfructus annuus legatus ſub conditione fauore filij, defecta ob mortem fi- lij cõditione, expirat d.j. illis libertis, ita R extinctio vſusfructus ap- poſita fauore filij, eo mor tu expirare de- beret. CASYV S VII. Hieronymus inſtituit hæredem vniuerſa- lem lulium,& reliquit vxori vſumfructum o- mnium bonorum ſuorum. ¶Queritur, ſumptis funeris ad quem perti- neant, an ad hæred. an verò ad vſufructuariam. & V A A A R I E A. 1 Impenſa funeris eſt æs alienum dotis. 2 Impenſam funeris ex hæreditate deduci antequã aliud ſoluatur. .. 7 7„ C. 7 7. 3 4 3 Legitima filij intelligitur deducto ære alieno& Fnneris impenſa. Ex hæreditate ſoluitur æs alienum,& in reliqus mulier vſufi uctuaria habet ſumfructum. deduci, vt æs alienum,& inl. Pap.§. quartade in 3 off.teſtamen. quartam, id eſt legitimam † filij intelligi deducto ære alieno& funeris impen- 4 ſa. Ex hæreditate †quoque ſoluituùr æs alienum, & in reliquo mulier habet vſumfructum. l.vſu- fructu bonorum ad leg. Falcid. l. fi. 5. ſin autem æs alienum. vbi Caſt. C. de bo. quæ lib. Dec. con. 48. circa fin. quicquid ſcripſerit Bartol. inl. fi. de vſufr. leg. cuius opinio communiter reij- citur. Ex quibus videtur impenſas factas in fu- nere, inprimis ex hæreditate ſoluendas,& reſi dui vxorem habituram vſumfructum.— CASV S VIII Lutiuscondidit teſtamentum, in quo le- gauit Titio omnia bona ſua mobilia:item præ- dia quædam. Poſt teſtamentum dedit pignori nonnulla ex bonis mobilibus,& alienauit non- nulla ex prædijs. Queritur, an teſtator dando pignori, vel alienando cenſeatur reuocaſſe partem lagati. R V M M A RTIEV M. 1 Legatum per pignoris dationem non cenſetur fu- iſſe reuocatum. limitatur nu. 2. 3 Legatum an per alienationem rei legatæ cenſcatur ademptum. 4 Alienatio quando dicatur ex neceſſitate facta,& ruando non. Quòd 1 mtehn, 4„ ire/ 1. laiuu 4 Bu Tre. efractaariahas i dn tulo impenſan 1— er hereditate, H An uone. C. dde i Smh nuentarij& t 11 litate, quim 4 ½ I ellegataris, ta2 en impenlam m dr enu 7, factamabh aum lienum,&in& ,n tmm to xre aliene rrüm cefquoqueſ ui aller habet ſ in rucm guartam, ide 4 n adleg. Falt I. ſlan Caſt. C. de bé t uicquid ſcri in zurnl aius opinio uunle sridetur im u Sfät er hrreditat † endät bituram vſu t Jiun SVS NI lidit teſtam a n,iich iabonaſud läiref ſtteſtamel t 1 edty is mobilb, N. lenun mtelkator 12) n urt cuocd= Ude temh Liber VI. Vodad res pignori datas, tes non videtur habere dubium, deberi Titio legatario, easque hæredem teneri liberare, nec per † pignoris „dationem cenſeri reuocatum in te vel ex voluntate id fiat, ſed indiſtinctè nõ cen ſeri ademptum legatum. Idem vult Bart. inl. rem legatam. numer. nono. de adim. leg. Quod 2 3 limitatur † primò niſi eſſet pignorata pro tanto quantum valet:tunc enim æquiparatur vendi- tioni. l. qui habebat de leg. 3. Bar. d.l. rem lega- tam in fin. niſi ex veroſimilibus coniecturis appareat. quòd neque eo caſu teſtator voluit re uocare. Caſtren. in d. I. qui poſt. nu. 5. Secundò niſi probetur teſtatorem dando pignori vo- luiſſe adimere,& reuocare legatum, Iaſ. d.§.ſi rem, onus tamen probandi incumbet hæredi, Nico. de Neap. ibi. Circa prædia verò alienata† diſtinguendum eſt, an ex voluntate, vel ex ne- ceſsitate rei familiaris ſint alienata, vt primo caſu non debeatur legatum, quaſi peralienati- onem ſ. re tradita emptori,& recepto precio. I. prædia.§.liberto de fun. inſtr. Bald.& Caſtr. in inde redimat, niſi legatarius probet nouam vo- conditione, ſimea erunt.. ſtichum qui meus e- d. J. qui poſt. nu.:. etiam quòd teſtator eam de- luntatem teſtatoris. l. cum ſeruus de adim. leg. Si verò ex neceſsitate facta eſt alienatio, debe- tur legatum l. rem legatam de adim. leg. in l. fi- deicommiſſa.§. ſi rem de leg.niſi legata ſint ſub 4 rit. de leg 1.& † alienatio non dicitur ex neceſ- ſitate facta, licet ſit facta titulo non lucratiuo, ſi facta ſit propter alind quam ob neceſsitatem rei familiaris. Bart. in d. I. rem legatam. num.. alienatio tamen facta titulo oneroſo præſumi- tur facta ex neceſsitate rei familiaris, niſi con- trarium probetur ab hærede, Por in d. 9. ſi rem in gl. ſuper verbo elienauerit:& regulariter is qui dicit teſtatorem mutaſſe voluntatem, pro- bare debet.l.eum qui de proba.l. Lutiuùs.§.pen. de leg.z. cASVS IX. Auguſtinus Pauerus de Fontana inſtituit quatuor nepotes ex fratre,& nepti ex eodem fratre aureos mille legauit, Hæredes iſtitutos inuicem ſubſtituit, caſu quo aliquis eorum de- cederert ſine filijs,& ſi omnes decederent ſine filijs ſubſtituit quoſdam alios de familia:& illis præmorientib. eorum filios maſculos. Deinde prohibuit detractionem Falcidiæ& Trebellia- nicæ, item prohibuit omninò vt in perpetuum bonorum immobilium, iurium, iuriſdictio- num,&honoran tiarum ipſiusalienationem distractionẽ& conceſsionem& omnemactũs cõtractum fieri per ſupraſcriptos hæredes in ſi- mul vel diuiſim, ex quo actu& contractu ſe- queretur alienatio ipſorum bonorum, neque in vltima voluntate neque inter viuos ſeu quo- uis alio modo, quia idem teſtator dixit& affir- mauit ſuæ intentionis firmiſsimum eſſe pro- poſitum: quòd dictabona immobilia, Iuriſdi- ctiones& honorantiæ remaneant& conſeruen tur in domo& familia nobilium de Fontana, quòd ſi conrafieri contingat per ipſos hæredes vel aliquem eorũ, tunc pars contrafacientis ſeu cõtrafacientiũ applicetur acquieſcenti ſeu obe- Conſiltum I. pP dienti ſeu acquieſcentibus& obedientibus ha ic prohibitioni, qui illa in ſe retineant ſub pro- hibitione prædicta. Supereſt vnus duntaxat maſculus, abnepos vnius ex inſtitutis, Petrus Maria, bona nonnulla quæ fuerant teſtatoris reperiuntur apud eos, qui non ſunt de familia teſtatoris, ſed abnepotes alterius ex inſtitutis, qui ex Lucia cius filia deſcenderunt, Et quæ- ritur an iure fideicom miſsià poſſeſſoribus vin- dicari poſsint. Et exhibetur copia teſtamenti. S V M M ARIV M. 1 Fideicommiſſum ſimplex ex probibitione aliena- tionis extra familiam inducitur inter cos do fa milia.& num 2. 3 Doctores legendo videntur magit veritatem pro- ſoequi quam conſulendo. 4 Prohigitus alienare poteſt relinquere cui vult in familia, etiam vlterioris gradus& num. 6. 5 Verba hac te rogo fili vt pradia quæ adte perue- nerint pro tua diligentia diligat,& curam e- orum habeas quid importent. 7 Prohibitio alienationis vbi eſt valida,& teſtator adijciat cauſam, inducitur ſimplex fideicom- miſſum etiam poſt mortem. 8 Prohibitio alienandi abſque alia cauſa eft nulla, nec ex ea hæredes cenſentur inuicom ſubſtituti. 9 Prohibitio alienadi quando cenſetur veſtita.& numero 10. I1 Ea qua in continenti fiunt videntur ineſſe. 12 Verbum voluntas verificatur etiam in tacita. 13 Succedens ab inteſtato dicitur ſuccedere ex taci- ta voluntate defuncti. 14 Werbo alienationis venit etiam patientia rem præſcribi. 15 Alienatione ſimpliciter prohibita intelligitur rohibita alienatio ex teſtamento. 16 Conſenſus non indacit obligationem neque a- ctionem. 17 Praſeriptio decurſa contra proximiorem nou nocet ſequenti in gradu. 18 Vocatus ex duplici iure, ſi eſt excluſus ab vno, poteſt adire ex altero. 19 Ke⸗ probhibita alienari quando poſſit pre ſeribi. Onſideratis verbis teſtamenti vi- detur ex prohibitione alienati- —donis junctis verbis ſequentib. 78K inductum fuiſſe fideicommiſſum 22 non ſoluͤm in caſum alienationis, ſed 2 8— 2 1ese Beed eest B. 2 M3 8 1K Re e 2 6 Cͤͤͤͤͤ—ö———ö—e—————ö—GCGGGGf߆ Petri eAnt. Ang. in mat. Ult. volun. conſ. ſed etiam in caſum mortis, vt ſcilicet quilibet ex inſtitutis& ſubſtitutis decedens teneatur relinquere bonain familia. Quod erit clarum ſi verum eſt id. quod voluere Com.& Caſtr nu. 2. inl. qui Romæ.§. cohæredes de verb. obligat. aſſerentes ecprohibitione †alienationis extra familiam induci ſimplex fideicom. inter eos de familia: quod vltra adducta per eos videtur probari inl. vnum ex familia.§. ſed ſi fundum verſicu. quòd ſi talia. de leg. ⁊. vbi facta prohibi- tione per hæc verba, Peto ne fundus de familia exeat, nemo ex familia conſequi poteſt fun- dũ niſi interpoſitis cautionib. fundũ cùm mo- rietur, ſi nõ in familia cũ effectu relinqueretur, reſtitui, ex qua neceſsitate cautionis apparet ꝑ verba, de quib. in eo tex. inductum fuiſſe fidei- com. de reſtituẽdo fundũ in familia poſt mor tẽ, aliàs ſatis fuiſſet cauere de nõ alienando, Idẽ ꝓbat tex. in l. is qui complures. de. l. 3. vbi teſta- tor petierat ne fundus quem tribus libertis le- gauerat de nomine ſuo exiret, quærebatur pri- mus exlibertis decedens, cui teneretur relin- quere partem ſuam, an vtrique alteri ex his qui in legato coniuncti eſſent, an vero poſsit eam & alij colliberto relinquete, dicitur in text. ſatis eſſe, etſi alij colliberto relinquat, ex quo vult clarè tex. quòd moriens teneretur relin- quere vni ex collibertis,& ſic per illa verba pe- to ne fundus de nomine meo exeat, eſſe iudu- ctum fideicommiſſum etiam poſt mortem, quod etiam probant verba ſequentia text. uibus dicitur ſi ille moriens nulli ex colli- bertis dediſſet partem ſuam fundi, omnes col- libertos fideicommiſſum petere poſſe, ergo a- derat fideicommiſſum in caſum mortis, aliàs admiſsi fuiſſent venientes ab inteſtato, non aũt colliberti ex fideicommiſſo,& Bartol. ibi in 2. opp. inquit, quòd per illa verba, peto ne fundus exeat de nomine meo, teſtator videtur relin- suere familiæ. In præſenti quoque caſu adeſſe Adeicom miſſum de reſtiruendo etiam poſt mortem, conſtabat, ſi verum eſt quod Bart.& poſt eum clariùs Com.& Caſtr. ſcripſere in d. §. cohæredes, ſi teſtator prohibeat bona aliena ri adijciendo cauſam vt in familia relinquere- tur, adeſſe fideicom. etiam poſt mortem, quod vltra ipſos probari videtur inl. peto. 5. fratre de leg. 2. vbi teſtator dixerat, peto, ne domus alie- netur, ſed vt in famillia relinquatur, dicitur in tex. ꝙ is de familia qui ex fideicõm. petit do- mum, tenetur cauere de reſtituenda poſt mor- tem domo in familia, quæ cautio nullo iure fu- iſſet neceſſaria, niſi in eo text. adfuiſſet fidei- cõm. etiam poſt mortem, Idẽ probatur in ſeq. verbis tex.ſi domus ad exterum quenꝗᷓ; per- uenerit, fideicommiſsi petitio familiæ com- petit, non diſtinguendo an domus perueniat ad exterum per contractum vel ſucceſsionem ex teſtato vel ab inteſtato, Idem probat text. inl. pater filium ad leg. Falci. vbi teſtator filio. ex quo tres habebat nepotes fidei illius comiſit ne fundum alienaret,& vt in familia eum re- linqueret, dicitur in fin. illius tex. quòd filius decedens erat neceſsitate obſtrictus filijs eum relinquendi, ex quo neceſſariò ſequitur, quòd per verba, de quib. in eo text. inductum fuerat fideicommiſſum etiam in caſum mortis. Pro rædicta quoque ſententia videtur text. inl. cùm pater.§. libertis in fi. de leg. 2. vbi teſtator qui legauerat prædium libertis, petijt ne id a- lienarent, ſed in familia libertorum retine- rent, ſi vnus vel plures alienent, dicitur in eo text. quid iuris,& in fin. addit ſinemo vendide- rit,& nouiſsimus ſine liberis vita deceſſerit, fi- deicommiſſi petitio non ſupererit, ergo ſi de ceſſerit cum liberis, liberi poterunt petere fi- deicommiſſũ, quod non poteſt intelligi de fi- deicom miſſo in caſu alienationis, cùm tex. præ ſupponat neminem alienaſſe; intelligendum igitur de fideicõ. in caſum mortis,& Caſtr. i- bi nu. 4. verſi. ex hoc infero. expreſſè vult, quòd inter libertos in eo tex. non ſolùm adeſſet fi- deicommiſſũ in caſum alienationis, ſed etiam poſt mortem,& cum Bart. in d.§. cohæredes. dando exemplum ad eius dictum alleget. dict. §. fratre, non poteſt dici eum loqui in alio caſu quàm in eo qui ponitur in d.9. fratre,& cùm de inde alleget tex. in auth. res q. C. com. de leg. nõ poteſt negari quin ſenſerit de fideicõm. poſt mortem. Verùm ſi fortè p̃dicta pro quib. ſunt aperti tex. non viderentur admittenda quaſi à cæteris non recepta; Interminis tamen p̃ſentis teſtamenti adeſſe fideicommiſſum etiam poſt mortem, decidunt Aret. numer. 12. verſ. vbi aũt teſtator, qui prohibuit alienari,& Soc. num. 19. 2 in d.§. cohæredes, aſſerentes ſi teſtator † pro- hibeat ſimpliciter bona alienari,& non dicat extra familiam ſed adijciat cauſam, quia vult il- la in familia conſeruari, induci ſimplex fideicõ. etiam poſt mortem, quam ſentẽtiam ex plurib. comprobarunt,& ſecundum quam ex facto re- ſpondit ſępè idem Soc. conſi. 249. lib. 2. col. 9. verſicu. Tertia difficultas,& conſil. 43. nu. 7.& conſi. 57. in princ. libr. 3. Et licet idem Soc. con- trarium reſponderit conſi. 22 7. tamen cùm le- gendo † vbi non ſperabat maiorem auri quan- titatem, tenendo vnam opinionem, quàm ali- am,& etiam conſulendo ſæpiùs tenuerit pri- orem ſententiam, credendum quòd illam pu- tauerit veriorem, Præter id quòd omne fun- damentum Soc. in dict. conſilio. 227. conſiſtit ſuper tex. in d.§. fratre, qui neceſſariò probat contrarium vt ſuprà diximus,& quamuis pro- 4 hibitus † alienare, poſsit relinquere cui vult in familia etiam vlterioris gradus. l. filiusfa.§.cùm pater. de lega. i. non tamen ex hoc infertur non adeſſe fideicõ. de reſtituendo poſt mortem in familia, neque ex hoc dici poteſt prohibitum alienare poſſe relinquere alicui qui non ſit de familia, præter id ꝙ in præſenti caſu ceſſat hæc difficultas. Nam vbique vocantur à teſtatore proximiores, prædictam Aret.& Soc. ſenten- tiam latè defendit Dec. conſi. 2z.& conſ. 8. vbi reſpondet ad ea quæ contrarium ſuadere vide- bantur,& præcipuè ad id quod plerique dixere prohibitum alienare extra familiam poſſe re- lin- -— i lderssder 1 3³ en quodnon ſen mcalualie rl erhocinfero. V 3 in co tex. ne ⸗ 1 n caſum alie au & cum Bart.* 25 6 6 dlum adeius altg Poteſt dici eu a1 lühn iin auth res D mt i quin ſenſeri äecit um litortepo e we aviderentur i Iratza ceptus Interi Erama eſle fideicom t in eiu dunt Atet. ni uelt dohibuit alieſ.xm les, aſſerent id Kaſ iter bona al uu, Auui ſedadijciutſ umqumn aſeruari ind t omlatt rtem, quam ſt ruman „„& ſecundu. meis em Soc. cot?.olbal difficultas, l t nc libr.a. Etl ,bemso- anſi. 1 aderit conſi. M medch aſperabat I Aeman dovnamop iem qu doſulendo ſ ⁴ teulen m, credend tar do 1 1 m, DPreter ¹ 0m, 1 in did. coi N a— ſfratre, qd N 1er 2 M are,pobit te 4 1. 1 1 tceroris gr4 a. ier nontamen! 6 b de reſtitue t ohh er hocdich 7 iaquere 7 u. I1a nn iaſnelda d dd 8 nio non ſi di . ſ ut 1 3 1 8 ulponiturin.,d. dirg Liber VI. linquere venientibus ab inteſtatò qui non ſint de familia per text. inl cum pater.§. cum inter. de leg.ꝛ.Idem cenſuit conſi.2 45. n. 6.& 7.&vltra Dec.reſponderi poteſt ad tex. in d.. cum inter. quod ſcilicet in eo tex. filius libertæ erat colli- bertus,& ſic de familia teſtatoris. l. fin. C. de ver. ſign.& dubitabatur an cùm eſſet natus velcon- ceptus in ſeruitute, deberet conſiderari tan- quam filius& hæres, ſicque in totum ſuccedere in portione matris, au verò tanquam colliber- tus nulla habita rarione quòd eſſet hæres vnà cum cæteris collibertis in viriles ad fideicom- miſſum admitti, qui ſenſus probatur per tex. in ea I. volo,& inl. Lucius.. fin. eo. tit. vel dubi- tabatur idem quod in d. l. is qui complures an ſcilicet liberta poſſet relinquere prædium vni tantum de familia cui velit, an verò teneretur relinquere omnibus,& deciditur filium hære- demlibertæ poſſe retinere prædium,& ſic liber tam poſſe relinquere cui vult de familia, ideò non ſine ratione text. dicit hæredem libertæ fi- lium&c.Et licet ipſe Dec. conſi. 287. nu. 12. te nuerit conitrarium, non tamenl reſpondet adea quæ alibi in contrarium adduxerat,& pro opi- nione Aret.& ſequacium vltra tex in d. 9. fratre, & in d.. libertis& in d. verſic. quòd ſi talia.& in d. l. is qui complures quos omnes ſuprà induxi- mus, eſt caſus in authen.de reſtitu. fidei.§. ma- nifeſtum, vbiteſtator in codicillis reliquerat proaſtium nepoti ſuo,& prohibuerat eius alie- nationem ſimpliciter, adijciens cauſam pro- pter quod volo idem proaſtium permanere per omnia& perpetuare in mea familia, eue- nit caſus quòd mater vnius ex deſcendentibus in pupillari ætate defuncii, volebat filio ſucce- dere ex pupillari ſubſtitutione in proaſtio, op- ponebatur de prohibitionealienationis, dici- tur in eo tex. matrem admittendam non ob- ſtante prohibitione, quia prohibitio non ex- tendebatur ad illum impuberem exiſtentẽé in quinto gradu. Ex quo vult text. ꝙ ſi prohibitio duraſſet in perſona impuberis defuncti, quòd mater obſtante prohibitione non potuiſſer ſuccedere, quamuis eſſet hæres legitima filij, I- deoque neceſſariò per nudam prohibitionem alienandi, adiecta cauſa quia volo&c. fuit indu- ctum fideicommiſſum etiam poſt mortem, ſci- licetde reſtituendo in familia, aliàs mater tan- quam hæres legitima fuiſſet admiſſa non ob- ſtante fideicom miſſo in caſum alienationis, cu- tus conditio minimè fuiſſet impleta. Ad idem videtur tex.in l. fideicommiſſa.§. hæc verba de leg. 3 vbi teſtator dixerat te rogo fili, Tvt prædia 5 quę adte peruenerint pro tua diligẽtia diligas, & curam eorum habeas, quæ verba cùm non contineant cauſam nec perſonam cuius con- templatione teſtator velit curam prædiorum haberi quaſi nudum præceptum, nullius mo- menti ſunt, vt dicitur in I. filiusfa.§. diui. de leg. 1. ſi deinde adiecit cauſam huiuſmodi conſilij ſeu pręcepti/ſcilicet vt poſsint ad filios tuos per Senire, adiectio illa cauſæ non ſolùm inducit teſtamentum præcepto nudo, velfideicommil- Conftiun, IEA. ſum in caſu contrauentionis: ſ. vbi prædia ne- Sligantur,& cura illorum non habeatur, ſed in caſum mortis fideicom miſſum continet,& ob ſſſ“ 3 prædictos tex. omnes ego veriſsimum arbitror 6 quòd prohibitio f alienandi extra familiam, toris, cuius appellatione veniunt liberti. d. l. cũ : 6 vel vt in familia relinquatur; vel quia volo in fa- milia conſeruari, ſemper inducant fideicõmiſ- ſum etiam in caſum mortis, non tamen quòd moriens teneatur reſtituere proximiori, ſed quòdteneatur relinquere in familia cui velit d- l. filiusfam. cum pater de leg. 1. d. l. is qui com- plures de leg. 3. d. l. pater filium adl. Falcid.& ſi nulli relinquat proximiores admittãtur,& hac ratiõe in d§.cum inter. liberta potuit relinque- re fundum filio, qui& ipſe erat de familia: nam quicquid dixerit glofſ. ibi. verbum familiæ in eò tex.videtur intelligendum de familia teſta- pater.§.fidei hæredum. l. fin. C. de verb. ſign. qui ſequuntur conditionem ciuitatemque manu- mittentis. l.2. C. de municip.& orig. lib. 10. l. aſ- ſumptio. 5. fin. ad municip. Cæterùm circumi- ſcriptis omnibus prædictis receptiſsima eſt o- mnium ferè ſententia, vbi prohibitio † aliena- tionis valida præcedit, teſtator adijciat cauſam, quia vult bona conſeruari in familia, induci ſim plex fideicommiſſum etiam poſt môörtem, ea ratione quia cum prohibitio eſſet valida, ſequẽ tia verba quia vult&c. non poſſunt cenſeri ad- iecta ad cõualidandam prohibitionem, ſed ſo- lùm ad inducendum ſimplex fideicom. Vnde ſi inre præſenti demonſtrabitur prohibitionem alienandi fuiſſe validã, etiam nõ adiectis verbis illis, quia idem teſtator&c. res erit extra omne dubitationem. Id autẽ ex pluribus oſtenditur. † Primò quia prohibitio alienandi fuit facta fauore cohæredum& aliorum ſubſtitutorum, & ex cauſa fauoris eorũ fuit veſtita,& licet glo. inl. filiusfam.§. diui in verſic. eos,& ibi Doct. communiter velint, †prohibitionem alienandi factam etiam pluribus hæredibus abſq; alià cau ſa eſſe nullam, neque etiam hæredes cenſeri in- uicem ſubſtitutos,& reprobent gloſſ.& Imo. in l. codicillis. F inſtituto deleg. 2. quialiter dixe- runt, fundant tamen ſe ex eo, quia per huiuſmo di prohibitionem hæredes non ſunt tacitè in- uicem ſubſtituti. Qua de re cùm in præſenti ca- ſu hæredes inſtituti eſſent inuicem ſubſtituti,& ſic ceſſet ratio Doct. ceſſare etiam debet eorum 9 ſententia,& prohib itio † alienandi ſubſequens ſubſtitutionem reciprocam, fauore ſubſtituto- rum facta.& eorum fauore veſtita videri deber. Nam& rex. in d. 7. diui in ver. hæredibus ſuper quo potiſsimùm conſiſtit fundamentum Doct. loquitur, vbi plures hæredes ſunt ſimpliciter prohibiti alienare non autem vbi ante prohibi tionem eſſent inuicem poſt mortem ſubſtituti. Qua de re Iaſ. in d.. diui num. 19. in i. lectura,& .rina.præſupponere idetut, quòd'bihare- des eſſent reciprocè ſubſtituti, prohibitio alie- nandi fauore ſubſtitutorum cenſeatur facta& valeat abſque alia cauſa,& de hoc videtur caſus in l. Lucius.§.pluribus. iuncta gloſſ. ad Trebell. 4 vbi — , ee 8 10 Petri eʒAdn. Anguſ. in mat. vlt. volunt. conſ. vbi prohibitio alienandi etiam nuda fuitvalida, quinprohibiti alienare fuerunt expreſsè inui- cem poſt mortem fubſtituti. Præter id quod in re præſenti quemadmodum probibitio Falci- diæ& Trebellianicæ ſtatim præcedens facta fu- it contemplatione ſubſtitutorum, eadem con templatione factavideri debet prohibirio alie- nandi illi coniuncta,& vt † prohiditio alienan- di valeat, ſufficit quòd adſit cauſa tacita, gloſſ. in I. quotiens. la prima. C. de fideicom. laté Alex. in d. S. diui in princ. Rip. nu. 4. Secundò licet pro- hibitio fuiſſet nuda, tamen erat valida, nam ob reciprocam ſubſtitutionem præcedentem bo- na tanquam ſub conditione ſubiecta reſtituti- oni non poterant irreuocabiliter alienari. l. fin. §. ſed quia noſtra,& authen. res quæ. C. comm. de leg. Ideoque prohibitio etiam nuda de non alienando rem à iure alienari prohibitam, va- let,& operatur nepoſsit alienari etiam in ca- ſum permiſſum.. ſanctiſsimas in authen. de a- lien.& emph. Bald. in l. voluntas nu. 9. C. de fi- deicom.& alij relati per Rip. in d.§. diui. nu 23. qua de re cùm prohibitio alienandi eſſet veſtita à canſa fauoris ſubſtitutorum, veltanquam fa- cta ſuper re ſubiecta reſtitutioni,& ſic à iure prohibita alienari, etiam nuda fuerit valida, Verba illa quia idem teſtator dixit&c. non poſ- ſunt videri appoſita ad conualidandum prohi- bitionem de ſe validam, ideò fideicomm. fim- plex induxerunt. Tandem cùm teſtator in caſu contrauentionis ſtatim vocaturus eſſet proxi- miores obedientes, omni in caſu etiam non adiectis illis verbis, quia idem teſtator dixit&c. prohibitio futura erat valida, ideò non ad ali- 6 um finem ea verba, quia idem teſtator&c. poſ- ſunt cenſeri inſerta prohibitioni, quam teſta- tor ſtatim veſtiturus erat, niſi ad inducendum fideicommiſſum etiam poſt mortem,& clau- ſula quia idem teſtator dixit& c. non poteſt re- ſtringi ad caſum alienationis, in quem teſtator ſpecialiter prouidit. I. doli clauſulãà de ver obli. 11 1. ſanctio de pœn. Cumque ea, † quæ incõtinen- ti fiunt, videantur ineſſe. l. lecta ſi cer. pet.& pri- us adtum videatur, quòd in continenti poſteà ſubſequutum fuit. c.officij vbi no. Bald. num. 2. de electio.& paria ſint aliquid fieri ante vel in continenti poſt. I. Pomp. 5. rati de procur. iunc. gloſſ. l.& quod fit in continenti, poſt dicatur ſi- mul fieri, gloſſ. inl. quærebatur in ver. ſimul.& Barto. numero 4. de teſtam. milit. Nihil inter- eſſe videtur an clauſula, quòd ſi contra fieri con tingat&c. in qua in caſum contrauentionis vo- cantur proximiores, poſita fuerit ante clauſu- lam illam, quia idem teſtator dixit&c. an verò incontinenti pôſt. Vltimò licet prohibitio alie- nandi tanquam nuda fuiſſet inualida,& verba illa quia idem teſtator dixit& affirmauit&c. inducerent duntaxat veſtimentum nudæ pro- hibirioni:tamen ex verbis teſtamenti inficiari nequit ſũbeſſe fideicommiſſum, etiam in ca- ſum mortis. Nam teſtator prohibuit bonaalie- nari, neque per vltimam voluntatem, neque inter viunos ſeu quouis alio modo, per quæ ver- ba cenfetur prohibita alienatio per contradũ⸗ per ſucceſsionem exteſtamento, acab inteſta- 12 to. Nam verbum † voluntas verificatur etiam in tacita. l. 2. 5 voluntatem vbi not. Iaſ. nume. 5. 33 fol. matri.& ſuccedens ab inteſtato † dicitur ſuccedere ex tacira defuncti. l. conficiuntur. I. ſi quis cum nullum. de iur. cod. l. ſi Titio.§. ficuri 14 vbi multa Iaſ. de leg.i.& ſicuti verbo aliena- tionis inter viuos venit etiam tacita alienatio, quæ it patiendo præſcribi l. alienationis ver. de verb. ſignifi. Ita& verbo alienationis per vl- timam voluntatem venire debet alienario per tacitam vltimam voluntatem. ſ. ſucceſsionem ab inteſtato,& licet alienatio per ſucceſsionem ab inteſtato non diceretur prohibita per illa verba, neque per vltimam voluntatem, neque inter viuos, omninò tamen cenſeri debet pro- hibita per illa verba, ſeu quouis alio modo, ete- 15 nim cùm prohibita ſimpliciter † alienatione intelligatur prohibita alienatio ex teſtaméto. d. l. peto.§. fratre, vt verba aliquid operentur prohibita alienatione per vltimam voluntaté inrer viuos ſen quouis alio wodo, intelligt debet prohibita exiam alienatio per ſucceſsio- nẽ ab inteſtato. Qua deè re cùm in præſenti quæ ſtione taſtator deinde in caſum contrauentio- nisvocauerit proximiores, fequitur neceſſariò, quòdillos vocauerit nõ ſolùm in caſum aliena- tionis inter viuos, ſed etiam in caſum morris. ſ. vbi prohibitus alienare decedat relicto ſucceſ- ſore vel exteſtamento, velab inteſtato, qui non ſit de familia. Et cùin in præſenti caſu inſtituti & ſubſtituti nõ eſſent de liberis teſtatoris,& ſic in eis non poſsit habere locum diſpoſitio l. cũ auus de cond.& dem. nõ poſſunt ad fauores de- ſcendentium Luciæ adduci, quæ tradit Soc. cõſi. 227. col. pen.& vlt. pręter id. quòd illa etiã facilè ſubuerti poſſent. Et ſtante quòdprohibitio alie nandi induxerit ſimplex fideicom. præſcriptio faltem longi téẽporis contra actorẽ allegari ne- quit: nam licet nonnulli, vt Cro- in d.. Diui. nu. 148.Cenſuerint hæredes eorü, qui conſenſerunt alienationi nõ poſſe etiam ex ſua perſona reuo- care alienationẽ rei prohibitæ alienari, illud ta 16 men nomeidetur verũ: conſenſus t enim nõ in- ducit obligationé, gloſſ.l. Lucius ſolu. matrim. neq; actionem, quia quiconſentit non contra- hit, ſed potiùs dicitur pati, Bal. in l.cùm remalie nam. n. 7. C. de leg.& hęredes ex proprio iure re uocantes nõ dicũtur conuenire facto defuncti, qui conſentiendo minimè ſe obligauit, gl. Bat. & Alua. in§. hoc quoq; de ſucceſſ. feu& nõ diſsi- mili ratione Rip. in d.§. diui nu. 16. cenſuit præ- 17 fcriptionem f decurſam contra proximiorẽ nõ nocere ſequenti in gradu, etiam quòd ſit hæres proximioris,& vbi dictũ Cro. eſſet verũ, proce- dere nõ videtur, vbi adeſt fideicom. de reſtituẽ- do etiã poſt mortẽ. Tunc enim etiã ipſemer qut conſenſit, poteſt reuocare eueniente caſu fidei- com. debiti poſt mortem, ſi conſenſus non eſt præſtitus præſente emptore: ſi rectè ſenſit Caſt. in d.I eum pater. 5.libertis. u. 4. verſic. ex hoc infero de leg.2. quod etiam cenſuit Socin. Heert 8 nOn —— ————————,— —— 2—— Srer. de, tyerda atione per 4 quouis Mo deriam alienz 2 Qudere cä i deinde incat orimiores ſg a r uerit nõ ſolul I fünas 8 ſedetiam e umn 3 85. a lNenare dece— ldo n entoyelah a tout rcum in pra Ea abus ſſent de lideſ a au habere loci apofmt dem. nõ pof faum eir adduci.q adt ſu t.pręter id q llacttt Etſtante Kobii ſimplexfido e alt oris contra& ales onnulli,vt.α.⁴ u xredes eoriè ſontla etiam e tx erloun reiprohibit ⁸ narjill „erüconſo K.2 enlnl ,g10ſlLd Eolu ne ain quicon- gur pati, 4 144 48&* 1 1 olt „X& herede 7*. „ cocdel tur conucl— cloce air.g . I aul,: n. 11 emptors* elber 4△ s 13 „lberti 1 tzocs nodetum 2 2 lconl t rsol c- a cumtt non alleget Caſtren. in conſil. 43. num. i6 libr.3. 18 vbi inquit eum, qui dupliei † iure ad fideicom- miſſum vocari poterat, ſcilicet in caſum aliena- tionis,& in caſum mortis, ſi det licentiam alie- nandi, excludi ſolùm à primo iure ſcilicet de- bendo in caſum alienationis. non autem à ſe- cundo Ad quod etiam facere videtur quod le- gimus filium excluſum præſcriptione triginta annorum d iurè adeundi ex teſtamento, poſſet intra alios triginta annos adire ab inteſtato. Bal. in l. licet. C. de iur. delibe. Prętereà id, quod 19 dicitur rem † prohibitam poſſe præſcribi lon- po tempore, vbi poſsidens habet titulum à non prohibito, iatelligi poteſt duntaxat in fidei- comm. in caſum alienationis, in quo per aliena tionem euenit conditio fideicommiſsi: vel ibi ſubeſt fideicmm. etiam in caſum mortis, vt poſt euentum conditionis incipiat pręſcriptio. Nam ante euentum conditionis,& ſic mortis, indiſtinctè non poteſt longo tempore præſcri- bi. Caſtren.in l. fin..ſed quia noſtra. C. comm. de leg. nume. 7. verſic. aduerte tamen&c. in illis verbis contra illum, qui agere poſſet,& ſic poſt euentum conditionis&c.& Paulò inferiùs in illis verbis,&loquor de præſcriptione longi té- poris,& de illo qui agere potuit&c.& limita- tio, quam dat Caſtr. ad ſuperiora, in illo verſic. aduerte tamen, non refertur adomnia præce- dentia, ſed ad id duntaxat, quod dictum fuerat bona ſubiecta reſtitutioni non poſſe præſcribi etiam poſt euentum conditionis. Et vult Caſtr. quòd ex titulo habito à non grauatò etiam an- te euentum conditionis, poſsit poſt conditio- nem exiſtentem longo tempore præſcribi, non autem vt poſsit vllo modo ante purificatam conditionem præſcribi: conditio autem fidei- commiſi ſimplicis, ex quo agitur, non euenit, niſi poſt mortem patris,& patrui Actoris. CAS VS X. Titius, habens inter alia bona quædam, quæ grauatus erat reſtituere Caio, caſu quo de- cederet ſine liberis, fecit nonnulla meliora- menta in reficiendo ædificia collapſa,& repa- rando ruinoſa:& teſtamento legauit ominiacre dita Iulio, quæ habebit tempore mortis,& de- ceſsit ſine liberis. b 4 Quaritur, an ius melioramentorum ad le- gatarium pertineat. S V M A A RTV M. 1 Creditor ex facultate excipiendi, ſæu retinende non poteſt quis dici. 2 Condictio incerti non datur ad melioramenta. 3 us melioramentorum no eſt creditum teſtatoris. 4 Credere dicimur vbi alienam fidem ſequimur- Ro expenſis melioramentorum N in caſu præſenti hæredi Titij com- petunt duo remedia, exceptio, ſeu retentio contra petentem fidei- 1 ð commiſſum,& condictio incerti 5.— ₰ Conſilium X. 2 caſu quò reſtituat fideĩcommiſſum nulia facta retentione. l. domos cum duabus. ll. ſeq. de leg. 1.I. qui exceptionem.§. ſi pars de cond: indeb. 1 Quò adprimuúm † ex facultate excipiendi ſeu retinendi non poteſt quis dici creditor l. credi- tores de verb. ſignif. vbi ob naturale debitum, ob quod non datur actio, ſed retentio, non di- citur quis creditor,& probat text. inl. ſi in areà de cond indeb. Quò ad ſecundum ſclicet con- 2 dictionem incerti, illa f non datur ad meliora- menta, nec ad expenſas pro illis factas: ſed ad re traditionem tantùm fideicomm. reſtituti reti- nendi pro expenſis melioramentorum, gloſſ.& Bart.in fin.in d.g.ſi pars. Caſtren. in d. l. domos. nu. 2. in fi. Eaq́; non oritur ex aliquo facto Titij, grauati facientis melioramenta: Tunc enim da retur actio negotiorũ geſtorũvel in factũ, vt in- quit Bart. in d..ſi pars, ſed oriri videtur ex facto hæredis ſoluentis fideicommiſſum, nulla facta retentione, quaſi plus debito ſoluerit,& ex qua ſi contractu ſoluentis plus debitô.§. item is cui quis per errorem. Inſtitu. de oblig. quæ ex qua. contr. Qua de te cùm nulla detur actio ad meli- oramenta ipſa, vel eorũ æſtimationẽ. item cùm incerti condidtio, quæ datur ad retraditionem fideicomm. non poſsit dici nata tempôore mor 9 tis Titij, cùm non oriatur, niſi facta reſtitutio- ne fideicomm. non deductis expenſis meliora- mentorum,& oriatur ex facto hæredis eius ſol- uentis abſque deductione melioramèntorum: Non videtur dici poſſef ius meliorãmentorum fuiſſe creditum teſtatoris. Accedat quòd tex. in l. quod ſi nulla de leg. 1.& in dict.§. ſi pars. in illis verbis, quaſi plus debito ſoluerit, videntur vel- le, quod expenſæ melioramentorum minuant debitum fideicõm. ſicuti& legimus in l. quod dicitur de impen. in re.do.&c. Quod ſi verum eſſet, Titius, ſeu hæres diceretur tantominùs debuiſſe, non autem aliquid ei deberi ob meli- oramenta. Credere f quoque dicimur, vbi alie- nam fidem ſequimur. j.i. ſicett. pet. Titius au- tem non videtur poſſe dici alicuius fidem ſecu- tus. Et omnis obligatio oritur ex conttactu, vel quaſi, ex debito, vel quaſi, quorum nullum vi- detur conſiderari poſſe quò ad Titium& fidei- commiſſarium. d. J. ſi in area de condictio. inde- bit. Prætereà cùm Titius tempore quò fecit me lioramenta,& vſque ad mortem, eſſet pleno iu- re dominus, non poteſt dici eum fuiſſe credito- rem ſui ipſius. l. Vrannius de fideiuſſ. Et cum fi- deicommiſſarius nullum haberet ius, niſi poſt mortem Titij, nullo modo conſiderari poteſt eum fuiſſe debitorem Titij tempore mortis eius. CASVS XI. fᷓ Statuto Cremenſi cauetur, quòd nulla mu ſier aſcendens ſuccedat deſcendenti exiſtenti- bus agnatis vſque ad ſeptimum gradum, niſi in vſufructu eius portionis, quam eſſet habitura de iure communi. Alio ſtatuto cauetur, quòd agnatus maſculus vſque ad ſeptimum gradum 2 2 excludat Petri eAnt. Ang. in mat. Vlt. volunt. conſ. excludat omnes mulieres, ſaluo quòd ſi defun- ctus, vel defuncta habuit ſororem, ſoror ſucce- dat ſecundum diſpoſitionem iuris communis. Thomas deceſsit relicta matre, ac duabus ſoro ribus,& nonnullis agnatis intra ſeptimum gra dum. Quæritur, an ſorores ſolæ ſuccedant, an ve- ròô cum illis& mater admittatur. S V A M A RITI V M. I Beneficiamalterius alteri prodeſſgé& num 2. 3 Statutum, quod exiſtentibus agnatis mater non Iccedat, auomodo intenpretetur. ( Ropoſita quæſtio decidi videtur N per Barto. in I.1.§. qui habebat de côtra. tab. vb ſtante ſtatuto, quòd ſoror non ſuccedat fratri, exiſten- ris communis fratrem ex vno latere tantùm excludit, authen. defuncto. C. ad Tertull. deci- dit Barto. excluſo fratre conſanguineo à matre iuxta dict. authen. defuncto. ſororem vtrinque coniunctam vnà cum matre ſuccedere ſecun- dum diſpoſitionem iuris communis ldem ſcri- pſit Bal. dict. in l. ſi quis filium numero 10. C. de 1 inoff teſtam. Ex † quo videtur, quòd in propo- ſita ſpecie licet mater excludatur ab agnatis, ta- men cum adſint ſorores quæ excludunt agna- tos, matrem vnà cum ſororibus ſuccedere de- bere, ſecundum iuris communis diſpoſitioné, ſicut& in caſu Bart.& Bal. licet ſoror exeludere tur vigore ſtatuti à fratre conſanguineo, tamẽ cùm adeſſet mater, quæ excludebat fratrem cõ- ſangumeum: ſoror vtrinque coniuncta vnà cũ matre ſuccedit,& hoc in terminis propoſitæ quæſtionis tradidit Anchor. in c.. circa fin. de conſt. quem refert& ſequitur Alex. in L. illam. C. de collat. in conſi. 1⁷ nu. 9. lib. 2. ſtante ſtatu. to, quòd exiſtente patruo mater non ſuecedat, ſicontingat extare patruum, matrem& ſoro- rem vtrinque coniunctam, quæ excludit patru- um: mater cum ſorore ſuccedit ſecundum ius commune, non patruus, quia caſus iſte non fu- it prouiſus à ſtatuto, quod comprobari poteſt exeo, quod voluit Bal. in l. quicunque nu. 11. C. de ſer. fug. Iſi ſit ſtatutum, quòd exiſtente pa- truo, auus maternus non ſuccedat, ſi extet auus 2& auia, auum admitti cum auia † beneficio a- uiæ, quæ patruum excluſit:& in caſu ſimilimo quæſtionis propoſitæ matrem vnà cum ſorori- bus admitti ob prædictam Anchor.& Bal. ſen- tentiam, reſpondit Dec. conſilio 71. præter id. quod caſus decidi videtur, per text. in I.2.§. ſi ſit conſanguinea ad Tertul. quem inducit Afex in 3 d. l. illam.&ſtatutum † quòd exiſtentibus agna- tis mater non ſuccedat, interpretari debet de agnatis ſuccedentibus. l..§. ſed ſi ſint ſui. ad Ter tull. Accedat quòd ſtatutum de quo in Thema- te, vult ſororem ſuccedere etiam exiſtentibus agnatis ſecundum diſpoſitionem iuris, ergo v- nà cum matre ſi mater aderit. d. authen. defun- cto. Et dato(ſine veri præiudicio) quòd mater tanquam excluſa ab agnatis non poſſet ſucce- dere, vt cenſuit Caſtren. in d. l. illam nu. 9. quem reprehenditAlex. ibi tamen ad portionem, quę iure cõmuni ſpectaſſet matri, non ſorores ſed a- gnati excludentes matrem eſſent admittendi Caſtren. in d. l. illam. ſficque omnr in caſu ſoro- res Thomæ non poſſunt in plus admitti ad hæ- reditatem fratris quàm in duobus trientibus, Ideoque mater poſſet dicere quò ad ſorores lr- beras ædes habere. CASV. S XII. Teſtator inſtituit filium hæredem, quenr prohibuit aliqualiter, aliquo modo, vel quęſito colore vendere, alienare, translatare vel obli- gare bonaà ſe relicta ſine conſenſu duorum ex tutoribus aut curatoribus, donec ipſe filius per uenerit ad ætatem 32. annorũ,& ſic aliter fieret. voluit omnem venditionẽé, alienationem, traus lationem vel obligationem eſſe nullius vatoris, Filius ante impletum trigeſimum ſecundum annunm deceſsit inſtituto hærede extraneo. J Quæritur an iure id fecerit,& an hæredis extranei inſtitutio ſit valida. S V M M A AR IL V M. 1 Probhi bitio alienandi quando ſit nulla,& quando valeat, et nu. 2. 3 Prohibitus poteſt fauori ſuo renunciure. 4 Prohibitio de non alienando ſine alicuius licentia non extenditur adadlum testandli. 5 Diſͤpoſitio legis& teſtatoris æquiparantur. 6 In caſum alienationis alius ad reuocandum ad- mitti non poteſt nißi apſé filius. KRohibitio falienandi quaſi nuda MN à cauſa& à perſona, cùm nemo W in caſum alienationis ſit vocatus, F videtur nulla. l. filiusfami.§. diui 29 Dö deleg.. Et licet quandoque ſuf- fi acita cauſa Docto. in d.§. Diui in 1. not.& prohibitio alienationis facta fauore imbecilli- tatis prohibiti valeat. Caſtren. inl. Titio cen- tum in princ. de cond.& demonſtr.& præceptũ factum minori, ne alienet, non poſsit eſſe veſti- tum, niſi fauore minoris. Bal in l. quotiens elr. nu. 4. C. de fideicom. tamen hæc in præſenti pro hibitione vſque ad ætatem 32. annorum neque- unt conſiderari, niſi appareat filium fuiſſe mi- nùs induſtrium. d. l. Titio centum& niſi cauſa eſſet expreſſa. Caſtr. d§. diui nu. 4. Iaſ. in lectu. nu. 35 in 2. n. 7.& quamuis cauſa prohibitionis dicatur ſufficiens, vbi perſona aliàs prohibita ꝓhibetur alie nare, ſi tamẽ perſona aliâs nõ eſt ꝓhibita, præceptũ dicitur nudũ, niſi adſit perſo na vocata in caſum alienationis. Bal. d. l. quoti- ens. n. 9.& ideò cũ filius nõ eſſet ꝓhibitus à iure vſque — ASVS A tuitfum 8 er aliquom 22 lienare, tra 4 letaſine conſt noribus, dod a 131annorü, 2 aditioné alie 2 dnn Sitionem ell 2 uh rum trigelin t eaud ſtituto hære ah dare id feceriſi a 5 dft rallda. A 411 4 jutud⸗ 1 auori ſso ren r. alienando ſd Ke aulen ad altum! ☛ etarorurt ntew. 9 A 44— nun 3 „.* 8 - e 244 17 1 ditio faliet quuin a&dperſoh, um ſam alienat Ealto ur nulla.1.&* 11mis 21. Etlicet. Gocre co ind. Knnlal- ois iäat M. icben vſque ad ætatem 32. annorum alienare, nec quis quam in caſum alienationis ſit vocatus, prohii- bitio teſtatoris videtur nuda: præcipuè cùm Bar.in d.5.Diui.ſcripſerit, ſimplicem prohibiti- onem non valere, quo minùs prohibitus cùm erit perfectæ ætatis poſsit alienare,& in dict. l. quotiens. C. de fideicomm. dixerit quando pro hibitio fit ſolum fauore prohibiti, præceptum dici nudum niſi alius in caſum alienationis ſit vocatus,& ſecundum laſ. in d.§. diui. nu. 1. pro- hibitio continens ſolâm fauorem prohibiti, quaſi conſilium, poſsit ſperni. l. cum pater. 5. 2 mando-: de leg. 2.& Prohihitus † poſsit fauori ſuo renunciare.l pen. C. de pac. niſi ſit pupillus qui fauori ſuo renunciare nequeat. Caſtren.& Eulg.in d. l. quotiens,& licet quandoque lega- mus prohibita alienatione vſque ad certam æ- tatem, non poſſe fieri alienationem etiam pro legitima. Doct. inl. filijs matrem. C. de inoff. te- ſtam. idtamen procedit præſuppoſita validita- te prohibitionis quæ ſit veſtita, vel à cauſa vt fa- cta pupillo, vel minori vel aliàs minùs indu- ſtrio expreſſa ratiõe imbecillitatis ingenij, velà perſona, vt quia aliquis ſit vocatus in caſum ali- enationis,& in his terminis loquitur Tho. Fer- rat. in contrarium allegatus cautel. 35. loqui- tur enim in prohibitione alienationis vſque ad 25. annum,& in caſu quo alius in caſum aliena- tionis erat vocatus,& Ruy. conſi. 76. nu. 6. vol. 2. dum vult prohibitionem alienandi factam filijs ante quàm iunior perueniſſet ad 25. an- num, nõ valere, niſi alius in caſum alienationis 3 ſit vocatus. Adhec prohibitio vel fuit nuda, Tvel ſolo fauore filij& ratiõe eius imbecillitatis ve- ſlita, quo caſu prohibitio ad hæredis inſtitutio- nem non extenditur. Bald. n. in l. ea lege nu. 12. C. de cond. ob. cau. inquit, vbi prohibita eſt ali- enatio, vt contra alienantis imbecillitatem pro uideatur, non cenſeri prohibitam hæredis in- ſtitutionem: Ideoque minorab alienando pro- hibitus poteſtteſtari.l. Aurelius..fin. de lib. leg. & Salicet. in ead. l. num. 17. verſi. quæro quidam donauit dixit, ſi quis donet rem minori cum pacto ne illam alienet ante ætatem vigintiquin que annorum. Minore mortuo ante ætatem vi- gintiquinque annorum, quilibet hæres ex te- ſtamento& legatarius in ea ſuccedet, quia alie- natione interdicta ob ætatis imbecillitatem, non cenſetur ea interdicta quæ fit per hæredis .*. 41*.. 3. 1 4 inſtitutionem. Prætereà † prohibitio de non a- lienando ſine alicuius licentia, non extenditur ad actum teſtandi. Alex. conſi. 59. nu. 6. volum. 3.& prohibita alienatione ſimpliciter. i. in cer- tas perſonas, vel extra certas perſonas, non cen ſetur prohibita hæredis inſtitutio. l.i. de fund. dota.I. quædam de acquir. rer. dom. Bar. l. peto. §. fratre de leg. 2. in I. ſi ita quis.§. ea lege.& ibi comprobarunt lmol. Caſtren.& poſteriores de verb.·oblig.& quamuis Bar. dicat hanc conclu- ſionem non conuenire vltimæ voluntati, in quaprohibitio ſimplex tanquam nuda non va- Iet. dict..diui. tamen ſi in re præſenti prohibi- tio valuit, in ea militabit coneluſio Bar.& eùm̃ Cuſllum YII. 121 5 diſpoſitio †legis& teſtatõris æquiparétiit:. di- ſponat in authẽ: de nupt: ſicut ſimplex alienan- di prohibitio legis non comprehendit hæredis inſtitutionem. d. l.. l. ex hoc edict.§. alienari de alien. iud. mu. cau. fact. ita nec ſimplex teſtato- ris prohibitio. Cæterùm difficultatem facère videntur verba generalia, aliqualiter, aliquo modo&c. ſed præter id quòd ea verba non poſ- ſunt operari contra tot communes regulas. ſ. quòd prohibitio alienandi facta vt prouidea- tur imbecillitati alienantis, non extenditur ad actum teſtandi, Item quòd alienatio interdicta ſine licentia tertij, non comprehendit hæredis inſtitutionem, quæ ab alieno arbitrio pendere non poteſt: Item quòd ſimplex prohibitio alie- nandi non comprehendit hæredis etiam extra- nei inſtitutionem, non obſtantibus verbis ma- gis generalibus,& in fortioribus terminis ad- eſt conſi. Angel. 57.& Alex. 25 5.in 2. volum.& omnia quæ adducit Alex. in prædicto conſil. ad caſum noſtrum conueniunt,& quamuis laſ. in d.§. diui in 2. lect. nu. 14l. reprobet Angel.& mu- tet ſententiam, in eo quod conſuluerat Paduæ, tamen ſi rectè aduertatur, reprobat in eo ſolo quod Angel. dixit teſtatorem non poſſe expreſ- sè prohibere hæredi, ne extraneum hæredem inſtituat in bonis à ſe relictis, quod ſequutus fuerat ipſe Iaſ.conſil. o.& conſil. 120. in 1.& ad hoc ſol˙m reprobandum tendunt omnes ra- tiones quibus mouetur Iaſ. Quatenus autem Angel.& Alex. aſſeruere ſimplicem prohibitio- nem alienandi per verba generalia non com- prehendere hæredis inſtitutionem, Iaſ. illos nõ reprobat, nec eius rationes cõtra id quicquam faciunt, omines enim loquuntur in prohibitio- ne alienandi extra familiam,& ſic extra certum genus perſonarum, neque laſ facit aliquod fun damentum ſuper verbis generalibus,& abſque illis indubitatum ſimplicem alienandi prohi- bitionem non comprehendere hæredis inſti- tutionem: Argumenta quoque laſ in d.§. diui. nil faciunt ad confutanda ea quæ ipſe ſcripſit in præallegatis conſi. niſi inquantum dixit teſta- torem non poſſe prohibere ne hæres extrane- um inſtituat, licet fortaſs is Iaſ. conſilia alijs ra- tionibus infringi poſsint. Nec me mouet quod tradit Cro. in d.. Diui. num. 112. dum reprobat Angel. Cro. n. non vidit Angel. necAlex.à fron- te,& format quæſtionem in prohibitione alie- nandi extra familiam,& ſic extra certum genus perſonarum: quo caſu clarum eſt prohibitam hæredis extranei inſtitutionem Barto. d.. fra- tre, nec contrarium aſſeruerunt Angel.& Ale- xand. qui loquuntur in ſimplici prohibitione, rationes quoque Cro. quæ ſunt eæędem cum ra- tionibus laſ. nihil faciunt ad prõbandum in ſimplici prohibitione, per verba generalia com préhendi etiam extranei hæredis inſtitutioné. Tradita per Soc. conſi. 25. non faciunt adrem, nam loquitur in prohibitione aliénandi extra deſcendentes,& ſic extra certum genus perſo- narum,& quod ſcripſit Aret. in l. Pannonius.§. Rei perduellionis non poteſt ſtare, vult. n. accu- 2. 7 ſatum Potri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volunt. conſ ſatum crimine Læſæ Maieſlatis non poſſe habe- re hæredem, quia alienatio eſt illi interdicta per verba generalia, quod omninò falſumeſt.l. fin. C. ad l. lul. maieſt. Tandem ſi prohibitio non eſt veſtita à cauſa fauoris filij,tanquàm nuda eſt nulla, quòd ſi cenſeatur veſtita fauore filij ob æ- tatis imbecillitatem, non extendirur ad actum 6 teſtandi vt ſuprà diximus,& in caſum † aliena- tionis, alius ad reuocandum admitti non po- teſt quàm ipſe filius.Bart. d.§. Diui nu. 4. laſ.im prima lectu. nu. 35 in 2. nu. 42.& ideò ſi filius vel jn vita vel im morte altenaſſet, cum quisquam alius non ſit vocatus in caſum alienationis, ipſe folus, cuius fauore facta eſt prohibitio, admit. tetur ad reuocandum. b CEAS8 VS XIII. TPater inteſtatus deceſsit relictis pluribus filijs,& inter eos Vrſina filia quæ à fratribus do- rata,& matrimonio copulata fuit. Elapſis quin- quaginta annis Vrſina(quæ nunquam immi- ſcuerat ſe hæreditati paternæ)vendidit Iulio o- mne ius, quod haberet ſuper hæreditate patris. Agit lulius ad ratam portionem hæreditatis, quæ Vrſinæ mortuo patre ſpectare poterat. Quæritur, an iure id facere poſsit. & V M M A AT E M. I Tus adleundi patervanrhæreditatem aufertur pua- tio 3 Goannorum. b 2 Exoluſi Vt filii quando poſſint adire vt agnati 3 Iu⸗ acgreſcendi ita habet locum ab inteſtato ficut ex teſtamento. Ius accreſcendi excludit ſucceſſörium edictum. 5 Paria ſunt quòdaliquis ſit excluſus ratione repu- diationis, vel perlapſum rempo ris. 6 Fbilex præſumit aliquem eſſe in mala fide, talis preſumptio nonpor æſt allegari poſt 3 0. annos. Vlius videtur repellẽdus, eteninr Oh ius fadeundi, ſeu immiſcendiſe hæreditati paternæ, quod Vrſinæ Acomperebat, ſublatum eſt, tem- AAAAporetriginta annorum.I.licet. C. de iu. denb.vbi Docto.& in II. C. quan. non pet. Par. Et quamuis filij excluſi à iure adeundi vel ſe immiſcendi tanquàm filij. poſsint intra alios triginta annos adire tanquàm agnati, Bal. in d. 2 l.licet in 4. q.& poſteriores ibi. Idtamen † pro- cedit duntaxat, quando filius eſt ſolus hæres,& non habet fratres cohæredes, vt ſenſit ipſe Bal. dum inquit excluſus transuerſalibus&.& cla- riùs exprimunt Ang.& Iaſ. num. 5. in d. l.licet,& ratione comprobatur. Nam filius excluſus à primo capite vnde liberi, ita demùm poteſt ſuc cedere tanquam agnatus, ſi eſt ſolus in gradu liberorum, aliâs extantibus alijs filijs,& ex ca- pite liberorum ſuccedentibus, no poteſt filius rempore excluſus à primo capite vnde liberi, ſuccedere ranquam agnatus, ſed portio, à qua tempore eſt excluſus, tan quam vacaus accreſcit alijs qui tanquam liberi adiuerunt hæredita- te m.§. admonendi, Inſtit. de hæredi. ab inteſt. gloſſ. in l.§. ſed videndum de ſucc. ed. gloſſ. r. Barto. in prin. laſ. nu. 20. verſi cirga. glo. Dec. num. 8. in l.. C. quando non pet. par. Soc. conſſ. 63.vol. I. Et cum Bal. ad comprobationem ſuæ concluſionis in d. l.licet, alleget text. in d. l.1. 6. ſed videndum de ſucc. ed. intelligendus eſt ſe⸗ cundum terminos illius text.& gloff. ſcilicet quando non aderant alij, qui ſuccederent ex ca- pite liberorum. Neque obſtat, quod ſcripſit De. in l. z. num. 8. C. quan. nom peten. par. nam Dec. quidem inquit, quòd filij ſuccedentes ex ſecun do capite, tanquam legitimi, excludunt alios extantes in gradu legitimorum, ſed non dicit, quòd excludant alios extantes in gradu libero- rum, imò contrarium affirmat ipſe paulò infe- riùs,& in 2 lect. in fin.& idem voluit gloſſ.& alij 3 omnes ibi. Ius † quoque accreſcendi ita haber locum ab inteſtato, ſicut ex teſtamento. l. ex du obus.§. l.de acquir. hæred. l..§. ſi nemo ad Ter. Alex. d. l. En. 12. Dec. num. 16. in 2. lect. Iaſ. in l. 4 re coniuncti num. 113.& 217. de leg 3.& ius † ac- creſcendi excludit ſucceſſorium edictum. l. me- minimus vbi Bald. in fin. C. de leg. hæred. Alex. nume. 10. Jaſ. nu. 24. Dec. nu. 10. in d. l.i. Filia au- tem volẽs ſuccedere tanquam agnata ſuccedit per ſucceſſorium edictum. l.i. per totum de ſuc- ceſſ ed. Neque etiam in çontrarium facit, ſi di- catur non poſſe aliquem etiam tempore lon- giſsimo præſcribere cum mala fide. cap. fin. de præſcrip.& fratres Vrſinæ fuiſſe in mala fide, cùm ſcirent portionem bonorumpaternorum ſpectare ad ſororem. Etenim reſpondetur ius adeundi ſeu ſe immiſcendi hæreditati paternæ, quod Vrſinæ, mortuo patre, competebat, non fuit à fratribus præſcriptum: nec per præſcri- ptionem illis acquiſitum, ſed fuit tempore 30. annorum extinctum, Caſtr. in d. l. licet,& poſt- quàm longiſsimo tempore extinctum fuit, Pportio illius deficiens accreuit ipſo iure fratri- bus, qui hæreditatem patris adiuerant, veleo- rum ſuccefforibus, ac ſi Vrſina nunquam fuiſ- ſet in rerum natura, vel hæreditatem paternam repudiaſſer. l. 1.§.quibus de ſucceſſo. ed. I. 1. C. quan non pet. par.& ſic non admittuntur fra tres tanquam præſcripſerint: ſed quia ex tacita repudiatione inducta ex lapſu temporis exclu- ſa fuit Vrſina. Paria f enim ſunt, quòd Vrſina fuerit excluſa ab hæreditate paterna per repu- diationem vel per lapſum temporis, vt iure ac- creſcendi ſuccedant fratres. d. l.1.§. quibus,&§. ſed videndum de fucceſſ. edid.& ideò non con. ſideratur bona, vel mala fides poſſeſſoris. Soc. d. conſ. 63. col.3. verſi. nec etiam&c. Balb. in tract. præſcrip. in 2. par. 3. par. q. 13. in fin. Lapſus enim termini excluſionem& tacitam repudiatio- nem inducit. l.i.vbi nota. Bald. in5 not. C. quĩ 6 admi pręter id quòd vbi lex † præſumit aliquẽ eſfe in mala fide, huiusmodi præſumptio non poteſt allegari poſtz0. annos. Bar. inl. fin. in fn. C. vn. vl. CASVS v ta:a V 13.Ka1). delt, a. En acceſſoriam Decc. nu. io id T. l e tanquam a K ck dictum.1 pet cice mmgontrari miſc. Juem etiam Wew. e cum malat inne Vrünæ fuil grautt nem bonorul& crou 2. Eenim 1 Decu iſcendihæred is uem, a0 patre, com, Dd criptum: ni.— paec ſirum, ſedfu 8*poxen n,Cattrind Ni Ah tempore e aim ui as accreuiti ceim. m patris aci nce acli Vrſna! m ü. „elhrreditd E dernmn bus de fucq 1 Kſic nonad † irtat nonaaq ioſerint: ſeſ Teutun A aaexlapluth A Be fenim ſun dis apſut— fanes4. d 18* 15. alades pq 8 dian cetiam& 14 nee in ſse 3 m K& kicl t(¹ n004. iitalll jyer le 1 1 — . 6 . ala. m da.C.deleg arie Liber CASVS VI. XIIII. Teſtator habens Seiam vxorem,& filiam, inſtituit filiam hæredem vniuerſalem, deinde voluit, quòd ſi ex ventre Camillæ alij nuptæ (quæ cum teſtatore velut concubina habira- bat)prægnantis, naſceretur filius maſculus: is poſthumus eſſet hæres pro medietate, ſiue eſſet filius teſtatoris, ſiue non: cum hac conditione, quòdſi is poſthumus quandocunque ſine filijs decederet, in eius mediate ſuccederer Antoni- us,& ita eum ſubſtituit vulgariter, pupillariter & per fideicommiſſum. Si verò ex ventre Ca- millæ naſceretur femina, legauit ei millle li- bras&c.& voluit teſtamentum valere, omni meliori modo. Natus eſt poſthumus quivi- uit. Quæritur primò, an ipſe ſuccedere poſsit. Secundò præſuppoſito quòd non, anadillius medietatem admitti debeat Antonius ſubſti- tutus. b S V AM A 4 21 V Af. 1 Peſthumus alienus iure institui poteſt,& quomo- do. 2 Clauſula heæc,& valeat omni meliori modo. quò valere pot eſt, quid operetur. 3 2 teſtamentis ſemper debet fieri interpretatio vt adltus ſuſtineatur. 4 Vulgarir ſubſtitutio conceprain caſum mortis f- Iij extenditur ad caſum incabacitatis,& quan- do nou. num. 5.& nu. 12- 6 Caſus voluntarius ſpecificè impleri debet. 7 ulbſtitutio concepta in caſum vnius temporis, no extendirur ad caſum alterius remporis. 8 Subſtitutus poſthumo, ſi poſthumus moriatur in pupillari ætate, non nato poſthumo, an admit- ti debeat. 9 Ferléa fuéſtituo hæc vulgariter&c. quidimpor- tent. 10 Fideicommiſſum poteſt ex mente teſtatoris taci- te induci. II Subsſtiratio diretta verbis expreſſis fieri debæt. 13 FRfcus aufert ab indigno nonabincapacec. K 8 Oſthumus f alienus iure inſtitui N poteſt.l. penult. de leg. 1.. poſthu eh mus. Inſtit. de leg.&lnſti. de bon. 2 i quis inſtituat poſthumum ex: quæ alij nuptaſit, inſtitutionem(eò quòd turpis ſit) nullam eſſe. l. ſi quiĩs poſthumos.§, de lib.& poſthu id tamen intelligitur, quando inſtituit vt ſuum: ſecùs ſi vt alienum. glo.& Bar. ib. Iccircò in propoſita ſpecie, cùm poſthumus ſit etiam inſtitutus, vt alienus, videtur, quòd in- ſtitutio valeat,& quamuis dictum ſit, ſiue ſit fi- lius meus, ſiue non,& tanquam filij inſtitutio inualida ſit, tum quia turpis. d.L ſi quis poſthu. §.z. tum quia poſthu. natus ex duobus coniu- 8 8 g poſſeſſ. in princ.& licet legamus, Conſiium LIII. 2 in teſtamento adeſt clauſula, f per quam teſta- tor voluerit teſtamentum valere omni meliori modo, Inſtitutio ſuſtineri debet tanquam facta „de alieno: præter id quòd ſemper in teſtamen- 3 tis ea debet fieri interpretatio, vt †actus ſuſti- neatur. l. quotiens de reb. dub. Pręſuppoſita ve- rò incapacitate poſth. quæritur, an adillius por tionem debeat admitti ſubſtitutus, qui vocatus fuit ſub cõditione ſi naſceretur filius maſculus, X in pupillari ætate, vel aliàs quandocunq; ſine liberis decederet,& quia hic ſolùm agitur de vulgari ſubſtitutione, deciſio ab eo pendet, an vulgaris ſubſtitutio concepta in vnum caſum, extendatur ad alium. Etenim ſubſtitutus voca- tus eſt, ſi poſthu. maſculus naſcatur,& quando- cunq; ſine liberis decedat, poſth. autem maſcu- lus natus nõ decelſsit, ſed incapax reperitur, an prædicta ſubſtitutio ad hunc caſum extẽédatur, & quod extendi debeat, ſuadet tex. in l. Gallus- 4§.& quid ſi tantùm de lib.& poſthum. vbi vul- garis ſubſtitutio concepta in caſum mortis filij extenditur ad caſum incapacitatis. ſ. aquæ& i- nis interdictiõis,& per illum tex. no. ibi. Doc. nn tes othen conceptam in vnum caſum ex- tendi ad alios ſimiles. Secundò videtur caſus in Ifin. C. de inſtit.& ſubſtit. vbi ſubſtitutio facta poſthumo ſi non naſcatur, extenditur ad caſum quo naſcatur,& decedat. Ideoq́;,& econtrà ſub ſtitutio facta poſthumo ſi naſcatur,& moriatur ſine filijs, debet extendi ad caſum, quo non na- ſcatur, vel natus incapax ſit. Prætereà iſta ſubſti- tutio, ſi poſthumus deceſſerit, videtur de neceſ- farijs, ad vulgarẽ ſubſtitutionem, vel ſaltem ad effectum ipſius, ad quem requiritur neceſſario, iaſtitutum non eſſe hæredem.l.poſt aditam. C. de impu.& alijs ſubſtitut.& ideò porrigi de- bet ad caſum ſimilem, qui ſit de neceſſarijs ad vulgarem, vt incapacitatis,& ſufficere quòd per æquipollens adimpleatur, eò, quòd teſtator ſo- lùm cogitauerit, quòd adſit effectus ſcilicet quòd poſthumus maſculus non ſit hæres, Bart. & poſteriores in d.§.& quid ſi tantum, Soc.in l. I. de vulga. nume. 13 in 8. limit.& pro hac ſenten ria decidere videntur omnes deciſiones„quas ponit Iaſ in dict. L.i. de vulga. num. 24. vſque ad numerum 30.& quæ adducit idem Jaſ. conſilio 203.& quæ ſcribit Dec. conſi. 227. num. 9. verſi- 3. principalirer vſque ad fin. Prædicta tamen re- torqueri,& alia in contrarium adduci poſſe vi- dentur, Et primõ tex- in d. 9.& quid ſi tantùm, vbi ſubſtitutio concepta in caſum mortis non comprehendebat caſum ignis& aquæ interdi- ionis, niſià Scæuola per ſuppletionem diſpo- ſitio Galli ad eum caſum extenſa fuiſſet, Secun- dò tex. in d. l. fi. C. de inſtit.& ſub. vbi ſubſtitutio concepta in caſum, ſi poſthumus non naſcatur, non extenditur ad caſum, quo natus impubes decedat, quando ſupereſt perſona prædiledaà teſtatore. Iccircò Bar. Imo. Caſtren. in l. ſi ma- ter.§.i.de vulg. Soc. in d. l.⁊ nu. 13. in 4. limita. de vulg. Iaſ.ibidem nu.31. Alex. conſi. 1. vol. 1. Qu. 12. gatis, vt ſpurius,& adulterinus eſt incapav. Au- 5 Soc. conſi. 77. nu. 6. lib. 3. dixere vulgarem † ſub- then. ex complexu. C. de inceſt. nup. Tamen ſi ſtitutionem conceptam in vnum caſum non a 4 extendi Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volunt. conſ. extendi ad alium, quando perſona prædilectaàã teſtatore excluderetur, præcipuè vbi de prædi- lectione conſtat exſerie teſtamenti. Rip. d. l.1. num. 97. in propoſito caſu, ſi fieret extenſio, ex- cluderetur filiateſtatoris, quæ& regulariter præſumitur prædilecta,& quæ ex ſerieteſtamen ti, cùm hæres vniuerſalis fuerit inſtituta, appa- ret prædilecta,& licet caſus, ſi poſthumus natus decedat ante aditam hæreditatem, ſit de neceſ- é ſarijs ad vulgarem, caſus f tamen ſi decedat ſine filijs legitimis quò ad vulgarem, eſt voluntari- us, ideoque ſpecificè impleri debet, Soc. in d. l. 1. num. 13. in 8. limitat. verſic& per prædicta his diebus conſului.& conſil. 140.& conſil. 218. cir- ca fin. ideò cùm nondum euenerit ille caſus. ſubſtitutus ex vulgari admitti non poteſt, ſicu- ti nec ex fideicommiſſaria. Prætereà ſubſtitutio 7 Tconcepta in caſum vnius temporis non exten ditur ad caſum alterius temporis. I. ſi ita quis.& ibi Bar. devulg. Qua de re gl. inl. ſi mater.§.. de vulg.ſexipſit ſubſtitutionem ita conceptam, ſi me viuo filius meus morietur, non extendi ad caſum quo poſt mortem hæreditate non adita decedat,& ideò in caſu pręſenti ſubſtiturio facta in tempus mortis poſthumi, non videtur poſſe extendi ad tempus quo viuat,& pro hac ſenten- tia decidunt quæ tradit Ale: conſ.l. vol.. nu. 10. vſque ad nu. 16.& præcipuè quæ ex Ang. ſcribit num. 14& 15.& quæ adducit Soc. d. conſi. 4 0.& conſi. 218. c. fin. vbi ex pluribus oſtendit vulga rem ſubſtitutionem factam in caſum quo inſti- tutus deceſſerit ſine filijs, non extendi ad ca- ſum, quo cum filijs decedat, licet non ſit hæres, ex Old. tradit Dec. conſi 427. num. z. præter ide quid in re propoſita in caſum quo non maſcu- lus, ſed femina naſcatur, eſt facta ſpecialis pro- uiſio,& ideò neutra earum prouiſionum debet extendiad caſum quo nullus poſthumus naſca- tur. Anch. d. conſ.z5 6. ergo nec etiam àd caſum quo naſcatur,& non decedat, fed incapaxſit,& cͤm ſubſtitutus vocetur ſub duplici condi- tione, ſcilicet ſipoſthumus maſc. naſcatur, etſi quandocunq; ſine liberis decedat, ficuti vt ſub- ſtitutus admittatur, debet impleri conditio natiuitatis(vt ſuprà diximus) ita etiam im- pleri debet conditio mortis. l. ſi hæredita. plu. de condict. inſt.& quia æqualis earum deber fi- eri determnatio. l. 1am hoc iu. de vul. Neq; etiã obſtare videtur ſi dicatur per illa verba vulg. &c. exprimi caſus impotentiæ verbis generali- bus, acſi dictum eſſer, ſi hæres non eſſet,& ideò admitti ſubſtirutum quocunque modo hæres poſthumus non ſit. Reſpondetur. n. verba generalia vulgar.&c. eſſe collata in ca- ſum, quo ex ventre naſcatur poſthumus nafc. & in pupi. ætate, vel alidàs quandocunq; decedat ſine liberis,& ideò cæteros caſus eſſe omninò tacitos, vel penitus excluſos. Riꝑ in d. l.. nu. 96. de vul. pro quo& illud facit, nam conditio, ſi ſi- ne liberis deceſſerit, appoſita in compendioſa facta per verba communia, quæ continet vulga rem, refertur tàm ad vulgarem, quàm ad fidei- comm. Soc. inl. cum auus, nu. 19.& 20.de com. 10&dͥem. Et licet fideicommiſſum † poßit ex mẽête teſtatoris tacita induci, l. cum prop. de le- gat.2 cum co. Secus tamen eſt in ſubſtitutione & quæ idem Soc. ponit conſi. 259.& conſi. 77. II †directa, quæ verbis expreſsis fieri debet. l.vel lib. 3. nu. 6. vſq; ad finem,& quæ ex Pet. de Anch. & Old, ſcripſit Dec. conſi. 394. in prin. Ang. quo- que inl. ſi pater filium de vulg. per illum text. dixit vulgarem ſubſtitutionem conceptam in vnurn caſum non porrigi ad caſum ſibi oppoſi- tum nec ad c aſum diſsimilem, Bar.& poſterio- res in d.§.& quid ſitamen, dum reſponder adl. commod de lib.& poſth. exquovidetur, quòd nec ſubſtitutione concepta in calum mortis debeat extendi ad caſum vitæ, oppoſita. n.& diſsimilia ſunt mors,& vita. Neq; obſtare huic g ſentẽtiæ videtur, quòd ſubſtitutus poſthumo, ſipoſthumus moriatur in pupill. ætate non na- to poſthumo, admitti debeat. Bald in d. l. fin. C. de inſt.& ſubſt. Im. in l. ab exhær.§. fin de leg. r. Ial. in d. l.1. de vul, nu. 28. Dec. conſi.?22 nume. 3. ver.& in propoſito noſtro verificatur,& con- ſili. 238. num. 3. Nam reſpondetur prædictam deciſionem eſſe dubiam vt inquit Soc. in d. l. r. nu. 13. inz limit.& contrarium reſpondiſſe Pet. de Anc. conſi. 356.& ex Fulg. conſi. 49.& Cor- neo Maria. Soc. iun. conſi 169. nu. 8. lib. 2. Secun dò reſpondetur in propoſita quæſtione ſubſti- tutionem nullo modo porrigi poſſe ad caſum quo poſthumus maſc. non naſcatur, etenim poſth. maſculus inſtitutus eft ſub conditio- ne ſi naſcatur, ideoque illo non nato deficit conditio inſtitutionis,& defecta prima in- ſtitutione, deficit& vulgaris facta poſthumo, vt ſing. l. ſi pater fil. de vul. Bal.]J.1.§. pro ſecundo. nu. 3. C. de cad. tol. Caſt. l. Tit. Seio.§. Seia de le. 2.SOc. d. conſi. 40. Dec. conſi. 211.& ex his rati- onibus ego faciliùs tranſirem in eam ſententi- am, vt ſubſtitutio in re propoſita extendi non poſsit ad caſum incapacitatis, niſi reperirem Ang. conſi 204. in fin. reſpondiſſe contrarium, qui tamen nullam rationem adducit,& niſi Mar. Soc. iun. conſi. 1ο⁶. in prin. reſpondiſſet in 12 terminis noſtris, ſubſtitutum † ex vulgari ad- mitti ſtante incapacitate inſtituti qui fenten- tiam ſuam ex pluribus comprobare nititur, quia tamen ea quæ ipſe adducit neceſſariò con⸗ cludere non videntur, dubius ſum. Nampri- mum, ſecundum tertium,& quartum argu- mentum parùm ergere videntur,& quinto ipſe idem Maria. conſii⁶9 in 2. reſpondit contrari- um, idque ex pluribus comprobat, octauum verò in re præſenti contra ſubſtitutum retor- queripoteſt,& ipſe Soc. iun. vt reſpondeat ei quod diximus, conditionem, ſi deceſſerit ſin e liberis, quò ad vulgarem, eſſe voluntariam,& ideò in ſpecie implendam,& vt reſpondeat h is quæ ſcribit Soc. d. conſi. 140.& 218. multùm ſe inuoluit, Iccircò ego pro nunc aliud non dix e- rim, niſi rem ſummoperòè eſſe dubiam,& pluri- macontra ſubſtitutum adduci poſſe. Pro eo ta- men maximum fundamentum facere, quę ſeri- pſit Ang.& in clarioribus terminis Marian. Soc. iun 1 4 ch edet! 4 tre nalcatur 1 nn excluos.N= 1lun. e. 1 illud taclt.n fachn. ni, appoſita; npcui mmuni, q tinen Ards — adrulgned= na um auus, nu docm Pdeicomm i fak cita induci Muprohse as tamen et Mblituma dis expreßi ldebe! erul. Bal.- o kem Caſt.l. Tit. ☛ ſ.enth „Dec. conf. exthe tranftrem? m far oinre prop a ixeni capacitatis itepelt iin teſponꝭ Tontm rationem Ket, b d106.in ptſ a donls ſubſtitutun? uln 4. acitate inſſ Esqul eis ridus com& de MI a eſſarb- eipſe dduc n elan b tur, dubius A tertium,. videt& Glnn cgere * 169 in.rc Slitcun — aditionel* trru garem, Hnta ſendem& n mub be E n 1 M 90 ro nuh 4 — derseſt* 4 nopete en e hoch tum addn argii H tut — quim 069 Liher V. 227. iun. Etſi quæratur an ſtante incapacitate inſti- tuti, Piſeus excludat ſubſtitutum propter id, quod ſcripſit Bar. in d. l.i de vulg. nu. 2 6. Reſpon detur quòd non,& tradita per Bart. procede 13 re in eo, qui ſit indignus, †à quo fiſcus aufert, non autem in eo qui ſit penitus incapax, vt ſpu- rio, vel adulterino. Soc. ibi. nu. 30. Rip. 155. Ex teſtibus probatur Philippum præſente filio,& acceptante confeſſum fuiſſe, quòd An- dreas pater moriens ſibi mandauit vt reſtitue- ret Iulio dotem Beatrixinæ, illamq́ue promiſit reſtituere. Quæritur, an lulius Phil ippum ad ſolutio- nem prædictæ dotis cogere pobsit. S Vr. M A RIV M. I Fideicommiſſum ex confeſſione hæredis probatum videtur.— 1 2 Toſlibus non eſt opus, nec alia teſtamentaria ſole- nitato, vbi àa teſtatore electa eſt fides heredir. 3 Fideicommiſſa non poſſe peti ex voluntate minns Folenni, quandonon habeat locum. 4 Legatum debetur quando legatur tanquam cre- ditori, licet ille nan ſit oredlitor. enn Xconfeſsione hæredis † probatũ 3 2 658 3„ 4 5„. 8 videtur fideicommiſſum ad fauo- 2 res lulij. l. non intelligitur.§. taci- ta. juncta gl de iu. fiſ. Item ſucce- AE dit, id quod per illum tex. not. Iaſ. inl. fin. num. 14. C. de fideicomm. ſcilicet, vbià 2 teſtatore f electa eſt fides hæredis, ibi non eſſe Opusteſtibus, nec alia teſtamentaria ſolennita- te. d. l. fin.& in§. fin. Inſt. de fideicomm. hæred. 3& quamuis fideicommiſſa f non poſsint peti ex voluntate minùs ſolenni. l. ſi veritas. C. de fidei. comm. id tamen non procedit vbi duo con- currunt, quòd teſtator noluerit ſolenniter te- ſtari,& quòd voluerit eligere fidem hæredis, Iaſ. in d.l. fin. nu. 13. quæ ambo in re præſenti con currere videntur, Item ex minuùs ſolneni vo- luntate debentur fideicommiſſa, quando hęres ſoluit illa, vel foluere promiſit. d. l. ſi veritas.& 1.2. iuncta gl. eotit. facit tex. in l. fin. C. ad leg. Fal cid. in l. non dubium.§. illud. iuncta gl. C. de te- 4 ſtam.& †vbi teſtator legat quantitatem cer- tam per ſe, vel per relationem ad aliud alicui tanquàm creditori, debetur legatum etiã quòd ille non ſit creditor. l.z. C. de fal. cau. l. ſi credi- tori.l. ſi ſic legatum.§.i. deleg. primo. CASVS XVI. Sebaſtianus annor5 5. per inſtrumentum publicum diuiſit bona ſua inter filios,& portio nem ſuam cuique aſsignauit per publicum in- ſtrumentum, mortuo patre filij qui erant duo, & filij filiorum poſſederunt bona iuxta diuiſio- Conſilium XII. 123 nunc anno ³547. alter ex nepotibus Sebaſtiani dicens diuiſiones eſſe inæquales,& ideò ſe vel- le bona auita de nouo diuidere. Quæxritur quid iuris? b S V A A A RTV M. 1 Dini io facta A patre inter liberos habet vim inſti= tutionis,& eſt ſeruanda licet ſit imperfelta. 2 Schedula manu patris ſcripta valer tanquam te- ſtamentum nuncupatiuum. e Eruanda omnino videtur aui diui 3 3 W S ſio, ſecundum quam hactenus illi ſeſſa fuere, etenim ſeriptum legi- mus diuiſionem †à patre inter li- beros factam habere vim inſtitutionis,& ſer- uandam eſſe. l. quoties. C. fam. erc.& diuiſionẽ patris teſtati, vel inteſtati inter liberos etiã im- perfectam valere. l.inter omnes. C. fam. erc.& in fortiorib. terminis traditum eſt, ſi in capſa 2 patris reperiatur † ſchedula ſcripta manu pa- tris, velà Notario, aut alio de patris mandato cõtinens diuiſionem inter filios, ſtandũ eſſe illi ſcripturæ tanquam teſtamento nuncupatiuo. Bal.& Iaſ.in authen. quod ſine. C. de teſta. nec prætextu inæqualitatis infringi poſſe videtur di uiſio à patre facta, cm pater dinidendo bona poſsit aſsignare maiorem partem vni, quàm al teri,dum tamen cuique legitimam relinquat. l. pParentibus vbi tradunt Doct. C. de inoff.teſta. præter id, quod etiam vbi diuiſio patris non va- let, Iudex tamen in diuiſionib. ſequi debet vo- luntatem patris defuncti.J.filij. C.fa. erc. (C4A 8 V F XVII. Quaæritur an bonis à teſtatore prohibitis, alienari, vocatus ad fideicom miſſum in caſum alienationis ſit etiam vocatus in caſum delicti, & ſic alienationis factæ delinquendo. & V MA M A RII M. 1 Publicatis bonis prohibitis alienari euenit conditio ſub qua vocatur aliquis in caſum alienationis. 2 Res prohibita alienari fauore alterius, non potest etiam alienari per delictum.. 3 Delinquens in loco delitti contrahere videtur. N‿ Idetur bonaAà teſtatore prohibita Gexpreſsè alienari, confiſcatis bo- nis Marchionis ad ſolum maio- /rem etate ſi pectare, nam publica- GMtisbonis † prohibitis alienari e- uenit conditio alienationis, ſub qua maior æta te vocatur. J.Imperat. de fideicom m. lib. iuncta. l. cum quidam eod.tit.& cum vocetur in caſum alienationis ſolus maior ætate, alij admitti non poſſunt,& prohibitus alienare contrahendo, non etiam poteſt alienare delinquendo, vt per tex. in d. l. Imper. inquit Socv. in l. Marcell.§. res nes paternas per annos viginti vnum, inſurgic 2 quæ. nu. 4 ad Trebel.& res prohibita alienari fauore Dhy us bonaaà filijs,& nepotibus poſ- 1☛☛ — ehc. Be3= M. BAei eeBi ö uJuJ—ͤͤ—. 3—ÿcf— Petri eAnt. Ang. in mat. vlt. Volunt. conſ. fauore alterius, non poteſt etiam alienari per delictum. Bar. in l. ſi quis in tantam nu. 12. C. vn- de vi, vnde multò magis vocatus in caſum cu- iuſcunque alienationis,& omnis actus, ex quo poſſet ſequi alienatio, cenſeri debet etiam voca tus in caſum delicti, ob quod bona confiſcan- 3 tur, præcipuè cumetiam † delinquens in loco delicti contrahere videatur glo. ini. omnem de iud. Neque obſtat ſi diceretur appellatione ali- enationis non cõprehendi neceſſariam aliena- tionem, l. alienationes fam. herc. l. peto.§. præ- dium de leg.z2. Alienationem autem quæ fit per bonorum confiſcationem, non eſſe voluntari- am, Alex conſi. 23. lib primo, num. 7.& prohi- bitum alienare, poſſe alienare ex cauſa neceſſa- ria cauſata etiam facto ſuo, ſaltem durante eius vita, d. l. peto. 5. prædium. Nam reſpondetur quod text. in d. l.cumquidam in prin.& in d.. Imperat. quo ad hoc vt dicatur purificata con- ditio inducta ex prohibitione alienationis, æ- quiparant alienationem,& bonorum prohibi- ticonfiſcationem. Item Doct. vbiqueaſſerunt, ſtante expreſſa prohibitione alienandi, fidei- commiſarium admitti ſtatim, ac bona prohi- bitipublicantur, nec delinquentis mortem ex- ectari naturalem. Rip. in l. filiusfam.§. Diui. n. 47. de lega.&prohibitum alienare fauore alte- rius, non poſſe etiam alienare per delictũ. Bart. d.I. ſi quis in tantam, præter id, quod licet bona ſubiecta fideicom miſſo poſsint alienari ſæpè ex cauſa neceſsitatis, vt per Doc. in auth. res quæ. C. comm. deleg. non tamen poſſunt alienari ex cauſa neceſsitatis proueniente à delicto, Salyc. Ang. Caſtr. in d. authen.& eſt communis opi- nio, vt ibitradit Iaſ.num. 20.& ſic diuerſa deci- dunt in cauſa neceſſaria, de qua in d.§.prędium, & in cauſa neceſſaria ex delicto proueniente, ideoq́ue argumentari non poteſt de tex. in d. 5. prædium ad caſum præſentem. CASVS XVIII. Maritus legauit Antoniæ vxori domum vltra dotem, Antonia vendidit eam patri in cu- ius erat poteſtate precio conuento, conuenit tamem quòd ipſa teneret domum, nec eam tra dere tenetur, niſi ſoluto precio, deinde Anto- niaceſsit creditũ illud fratri in poteſtare eius- dem patris conſtituto: Deceſsit pater relicto hærede filio. Antonia deinde& ipſa mortua eſt, ſuo conditoteſtamento in quo inſtituto hære- de fratre inter alia ita cauit. Itenr lego,& præle- go dicto hæredi meodomum meam cohæren- tia tam&c.& grauo dictum hæredem reſtitue- re eam filio ſuo primogenito maſculo, itaque dicta domus perueniat ſucceſsiuè de primoge- nito in primogenitum ex dicto fratre meo,& caſu quo frater meus moriatur ſine filijs maſcu lis„volo quòd dicta domus mea perueniat in Antonium conſobrinum meum,& ſucceſsiuè in eius primogenitum& primogenitum pri- mogeniti&c. Deceſsit frater abſque filijs. Quæritur, an ad Antonium domus iure fi- deicommiſsi ſpectet pleno iure, an verò ius ſo. lùm quod Antonia habet. S V A M A RTIV M. 1 Pater non poteſt a filio emere rem peculij aduenti- tij& quando poſſit& nu. 3. 2 lIuramentum inrerpoſitum in contractu à iure communi reprobato nihil operatur,& quando operetur num. ꝙ. 5 Dominium rerum mobilium non transfertur in emprorem niſi precio ſoluto vel habita fide de 60 6 Pronvmen meum adiectum certo corpori legata &verbo præſentis temporis, non facit conditio- nem ſed demonstrationem. 7 Falſa demnſtratio vitiat legatum. 8 Relitta per fideicommiſſum valent ſi fuerint r eli- cta coniuntæ perſonæ, licet ignorentur eſſé ali- ena: 9 Siteſtator habet vſumfructum in re&illam læger, cenſetur ſolum vſumfrultum legaſſe. 10 potheca quandoque ex poſt facto poteſt eſſe ſi- nme principali. 11 Teſtarorem cenſeri legare ſolum ius, quod habet, limitatur, niſi aliud appareat de eius volunta- re. 12 Hipe, un vt actus ſuſtineatur ſemper facien- da eſt. b 13 Foluntastestatoris totum facit in vltimis diſpo- ſitromibus. 14 Voluntas ſola attenditur in fideicommiſis. 15 Foluntatem ex coniecturuis colligi ſuficit. [Duertendum inprimis, an vendi- tio facta à filia patri valuerit, nam Barro. inl. frat er à fratre de cond. ind. num. 50. ſcripſit patrem non AX poſſe emere à filio rem aduen- titij peculij, in qua ipſe habet vſumfructum, nã cum ſit eorum legitimus adminiſtrator, ſe Au- tore emere non poteſt. l.i. vbi Bart. de auth. tut. niſi palam,& bona fide. i præſentibus conſan- guineis, vel iudice emeret, addit Bart. quòd for tè non contraheretur naturalis obligatio, ex quo infertur, quòd cum bona, quæ mulier ha- buit à marito dicantur aduentitia,& in eis pa- ter habeat vſumfructum. l. r. cum ll. ſeq. C. de bon. quæ lib ſi emptio palam,& bona fide facta non ſit, fuiſſe inualidam,& iuramento conua- lidari non potuiſſe, etenim præſuppoſito quòd non eſſet contracta naturalis obligatio, vt ſub dubio ſcripſit Barto. res clara eſſet, ſed& præ- ſuppoſita naturali obligatione iuramentum 2 † interpoſitum ſuper contractu à iure commu niĩreprobato nihil operatur. l. non dubium C. de leg.& ſicuti ſi filius abſque conſenſu patris alienaret bona aduentitia, alienatio eſſet nulla, etiam interueniente ſiuramento. Gloſſ. Bald. Ange.& Caſtr. in l. fin.. filijs autem. C. de bon. quæ lib. Bald. in l. 2. col. 36. de iureiur. ita nec iu- ramento confirmari debet interueniente pa- tris conſenſu, vetùm minùs legitimo argumen to. l. — mugwes u uud apparea a ui altuſaffineal L- der un ers mtam faci mitj enditur inſd&-uſſ tonietturu ca a jar. dendum inſ t isanei a afliapa 7 iuerii deinlfrater a ecem dum. zo. ſcn arrenu cemere à! Gomaun ipſe habet/ e uämm. emus admi Kitohſel geſt.«.u.ybil eaur fde.i præi t SCo,h emeret,add 1 t putt tur natural e bo cumbona ſWle tio palam,— em, Kid Na3tc —, entitiꝛall E ol R 1 AM¹0! ce zuramer( 46 2 Slis Ne fia.ns†. iasc col 9 Liber VI. tol. non putauit. 5. non quæuis de contratab. l. 4§. condemnatum de re iud.& licet plurimi contrarium voluerint, communior tamen eſt 3 ſententia, contractum † factum à filio, patre ad ſuam vtilitatem conſentiente, non valere, Dec.con. 279. qui plurimos pro vtraq́; parte ad ducit,& licet Doct. fre quentiori calculo aſſe- ruerint donationẽ inter patrem& filium iura- mento confirmari,& contractus inter patrem 4& fillum f iuramento conualidari latè oſtendat Alex. confi. 20. lib. 3. omnes tamen quos ego vi- derim loquuntur vbi pater qui poteſt liberè di ſponere de bonis ſuis donat filio, vbi verò filius qui non poteſt alienare bona aduenritia ſine conſenſu patris. d.§. filijs autem. donat velven- dit patri, uon reperio aliquem dicentem dona- tionem vel venditionem iuramento confirma ri, excepto quòdAlex. in d. conſi. 20. loquitur in diuiſione,& data venditionis inualiditate, in- dubitatum eſt dominium domus remanſiſſe pe nes malierem,& eam potuiſſe pleno iure lega- re, ſed& licet venditio aliquo iure valida fuerit, tamen cùm precium non fuit ſolutum, nec ha- bita fides de eo,(nam cùm mulier volueritte- nere domũ quousq́; ſibi ſatisfieret de precio, clarum non habuiſſe fidem de eo) dominium domus in emptorem nonfuittranslatum, ſicut 5 nectransfertur f dominium rerum mobilium in emptorem, licet tradãtur niſi precio ſoluto, vel habita fide de eo.§. venditæ, inſt. de re. diuiſ. 1 procuratoris.§.planè ver. ſed ſi dedi de trib.& ex ſolis contractibus absq́; traditionibus domi nia rerum non transferuntur. l. traditionibus. C. de pact.& cùm domus eſſet adhuc in domi- nio mariti, ſed actione perſonali ex empro de- beretur hæredi, ſuccedit quod legimus ſiteſta- tor leget rem à ſe hæredi debitam valere lega- tum,& rem totam deberi. l. vnum ex familia.. ſed ſi ab vno, vbi Bar.& idem Bar. in ea lege.§. ſi rem de leg. 2. Nec quicquam facit ſi diceretur obſtare illud verbũ meam, ex eo quod legimus ſiteſtator leget reni, quam habet communem cum hærede totam deberi. Bar. d.§. ſi rem, ſita- men legato adiectum ſit pronomen meũ pars hæredis non debetur. Bar. in l. ſerui electione. 5. cum fundus nu. 3. Caſtr. in fin. Ang in prin. Iaſ. nu. 20. e leg. i. Imol. d..ſi rem, Reſpondetur. n. terminos eſſe diuerſos, nam vbi res eſt commu nis cum hærede, non poteſt dici totateſtatoris, ideoq; per illud verbum meum legatũ reſtrin- gicur ad illud quod erat teſtatoris, at vbi res ali. quaactione perſonali eſt debita hæredi, dicitur tota teſtatoris,& in eius dominio,& ideò ſi te- ſtator leget ſeruos ſuos, veniunt etiam hi, qui bona fide poſsidentur,& qui pignori dati ſunt. I. ſeruos de leg.3.& econtrà argẽto legato quod ſuum eſſet, non venit id quod alij creditum eſt. 1. Quintus.§. arg. l. ſcribit de au.& arg. l. cred. n. dominium in debitorem translatum erat. I. z. ſi cer.pet. Præſuppoſito tamen validam fuiſſe emptionem& dominium in emptorem,& em ptoris hæredem tranſiuiſſe, adhuc domus ex fi- deicommifſo vendicari,& multò magis à poſ- Conſcium. IVIII. 6 ſidente rerineri poteſt, nam pronomen †me- um, adiectũ certo corpori legato,& verbo præ- ſentis temporis non facit conditionem ſed de- monſtrationem. l. nuper vbi Bart. de leg. 3. falſa 7 autẽ demonſtrato † non vitiat legatũ. l. demon ſtratio falſa de cond.& demonſt. Qua de re lega tũ deberi nõ obſtante illa falſa demonſtratione tradit Alex. in d. ſerui. electione.§. cum fundus fi.& licet aliàs diſtinguatur, an teſtator ſciuerit domum eſſe alienam, vt legatũ debeatur, an ve ròô ignorauerit, vt nõ debeatur. 5. nõ ſolùm Inſt. de leg.tamen vbi legatur vel per fideicom relin quitur res hæredis indiſtinctè valet& debetur legatum. l. ynum ex familia§. ſi rem de leg. 2. prę ter id ꝙ in propoſita ſpecie ex eo ꝙ apparet te- ſtatricè alie naſſe domũ, probatur eam ſciuiſſe oꝓpdomus erat aliena. l. quanquã adVelleia. gl. in I. ſi res obligata de leg. I.& cũ ſit per fideicom. 8 Trelicta cõiunctæ perſonæ deberetur, licet teſta trix iꝑnoraſſet alienã. l. cũ rem alienã. C. de leg. X& vbi legatur res aliena hæres tenetur eam redi mere ſi poteſt, aliàs ad æſtimationem. d. 6. nõ ſo lùm, cùm autem in re præſenti domus ſit hære- dis,& poſsit eã dare, nõ poteſt ſolui æſtimatio, & præſuppoſito quòd teſtatrix nullũ ius habet in domo, res eſt omnino clara: nã habens detẽ- tionẽvel poſſeſsionẽ nõ videtur legando ad poſ ſeſsionẽ vel detẽtationẽ tantũ reſtringere lega- tũ, licet alias quis cenſetur legare ſolu tus, quod habet, vt ex Bal.& Imo.- tradit Alex. in l. domus. §. fin. in prin. Iaſ nu. 10. de leg. 2. Cæterùm duo in contrarium adduci poſſe videntur, Primò quod teſtatrix(vt ex inſtrum. venditionis appa- ret)reſeruauit ſibi ius vtendi& fruendi domo, quousque precium ſibi ſolueretur,& ideò ſuc- 9 cedit, quod legimus ſi teſtatorfhabeat vſumfru ctum in re,& leget rem, cenſeri ſolùm legaſſe ius quod habet. l. quod in rerum.§. i. de leg. qui text. procedit non ſolum quando legatur vſusfructus, ſed etiam quando legatur fundus vel res ipſa. Caſt. ibi in prin. Alexa- in 1. col. ver. tamen ad illũ tex. Secundò quòd teſtatrix habe bat ius pignoris& hypothecæ in domo pro pre cio, cũ reſeruauerit ius tenéẽdi domũ quousq; preciũ ſibi ſolueretur,&cũ emptor obligauerit omnia bona ſua pręſentia& futura pro obſerua tione cõtractus,& cũ venditor poſsit retinere quaſi pignus rẽ quã vẽdidit, vbi nondũ preciũ recepit. I Iul..offerri de act. em.& ideò teſtatri cẽ cẽſeri legaſſe ius illud pignoris vel hypothe- cæ, ſi nullu aliud ius habuit. Ale. in d. l. ſi domus. §. fi. in 5. fall. Iaf. nu. 15. Verũ ad primũ reſponde- tur, primò nõ poſſe dici quòd teſtatrix vendide rit ſolam proprietatem, nam cũ vendiderit do- mum; intelligitur vendidiſſe,& proprietatẽ& vſumfructum I. ſi alij de vſuf. leg.& cùm hæres mulieris habiturus eſſet idé ius quousq́; preciũ ſolueretur, nõ videtur poſſe dici mulierẽ retinu iſſe vſumfructũ, qui morte fructuarij finit ur.&. finitur. Inſt. de vſufr.& illa verba vti frui nõ fue- runt appoſita in inſtruméto, vt cõſtitueretur v⸗ ſusf. ſed ad denotandũ ́; venditrix poſſet liberè detinere domum, absq́; aliquo impedi ento empto⸗ * Petri Aut. Anguſ. in mat. vlt. Volunt. conſ. emptoris, Secundò ad primũ reſpondetur tex. in d.l. quod in rerum.§. loqui ſoluùm quando le- gatur vſusfructus, vt apparet ex verbistext. ſin autem teſtator habens vſumfructum leget fun- dum ſimpliciter, cenſetur legare fundum, non autem illud ius ſolùm quod habebat, Aut. de But. in ca. paſt. de don. quem refert Alex. in d. l. quod in rerum,& quem ſequitur idem Alexan. conſi. 9. 15. lib. 2.& idem ſentit Iaſ. in d. l. quod in rerum.§..in fin. Tertiò, Imo. Comen.& A- ret. in dicta l. quod in rerum aſſeruerunt contra Bartoiſrteitator habens vſumfructum veroſi- militer ſciens illurn morte ſua finiturum leget vſumtfructum, non cenſeri legare ſolùm ius quod habet imò nouum vſumfructum,& ideò mulrò magis volunt quòdſi teſtator leget fun- dum non cenſeatur legare ſolum ius quod ha- bet, imò ipſum fundum, idem vult lImo. in di- cal vnum ex familia. 5.ſed ſi fundum, Quam ſententiam Alexander in dict. l. quod in rerum dicit eſſe veram,& licet contrariam appellet magis communem,& eam tueri conetur, con- cludit tamen articulu eſſe diſputabilem,& ipſe met diſt. conſi.9-num. i5.ſequitur& confirmat Imo.& Comen. ſententiam, quam etiam tenu- it Bart. in l cum pater.. cum pater de leg. ſecun do, vbi poſt Dyn. inquit, valere legatum rei fu- turæ alienæ poſt mortem teſtatoris,& ibi com- probat Imo. idem voluit Bart. in ea lege. pater filiæ, aſſerens ſiteſtator habens ius in re tranſi- rurum adalium poſt mortem ſuam leget rem, deberi æſtimationem, idem vult Jaſ in dictal. quodin rerum.§. primo in fin. Quartò daro quòd opinio lImol. Comen.& Aret. non eſſet vera, tamen in re præſenti alia ratione domus Antonio vigore legati tora debetur, cùm non ſit legata purè. in quibus terminis loquiturtex. in dictal quod in rerum, ſed legatum ſit colla- rum imtempus incertum mortis hæredis. dicta l.vynum ex familia.§. ſed ſi fundum ſecundum ſenſam Rayn. quem referunt Imol. ibi, Alexan- der in dictal. quod in rerum circa fin. Iaſon. nu- mero quarto, in quo text. teſtator rem quæ morte eius erat tranſitura ad alium, legauit, non purẽè ſed in tempus mortis primi legatarij, quo res amplius non erat futura ſua, ſicut& in re præſenti teſtatrix legauit domum Antonio nonmpurè ſed in tempus mortis hæredis, quo- ius oliquod vſusfructus non erat am plius futu- rum ſaum. Qua de re ſicut in dicto§. ſed ſi fun- dum valet legatum,& debetur res ipſa vel æſti- matio, ita imre noſtra valuit legatum,& exeo debetur domus ipſa, quæ cùm præſtari poſsit non deberur æſtimatio. dicto§. non ſolùm,& hoc videtur mihi forte fundamentum. Ad ſe- cundum obiectum de hypothheca ſeu iure pi- gnoris reſpondetur, cuͤm mulier ceßsiſſer ius agendi adprecium, ſicque non eſſet amplius creditrix, imò creditum& ius agendi confuſi- one extinctum eſſet, cùm ceſsionarius ticulo vniuerſali ſucceſsiffet hæredill. 1.§. ſi debitori ad I. Falc. l. Vrannius de fideiuſſ. non poteſt dici a- pud mulierem fuiſſe hypothecam,&ælicet hypo 10 theca t quandoque ex poſt facto poſsit eſſe ſi ne principali, Bart. I. fideiuſſor obligari in prin. de fid eiuſf idtamen in re præſenti conſiderari nõ poteſt, cùm mulier ceſſerit omnes& quaſcunq; actiones ad precium quomodocunq; ſibi com. perentes. Prætereà etſi ceſsio non fuiſſet facta, vel fuiſſet inualida, cùm teſtatrix non purè lega uerit domum Antonio, ſed in euentum mortis hæredis, quo tempore illud ius hyp. confuſio- ne omnino fuiſſèt extinctum, domus. n. non potuit pro eodem hærede apud eundem eſſe hyp. d.l. Vrannius, neceſſariò ſequiturvt domus ipſa cenſeatur legata,& ipſa debeatur. d.§. ſed ſi fundum. quem ſuprà induxim us. Tandem id I1 quodlegitur teſtatorem † cenſeri legare ſolum ius quod habet, lim itatur, niſi aliud appareat de voluntate teſtatorisyt latè oſtendit Alex. d. cõ- ſil. 20. nu. 16. lib. 20. Iaſ.in d.]. quod in rerum.§.1. nu. 4. quòd autem teſtatrix in re propoſita vo- luerit domum ipſam non ius aliquod legare, ſeu per fideicommiſſum relinquere, manifeſtè apparet, cùm Antonium grauet eam reſtiruere filio ſdo primogenito,& ſucceſsiueè primogeni tũ alijs primogeniris, huiuſmodi auté reſtitu- tio per tot gradus fierinonpoteſt, niſidomus ipſacenſcatur legata. ius. n. detentionis,& hy- pothecæ poterat quandocunq; extingui ſoluto precio,& cùm eſſet inſtitutus debitor. ſ.hæres emptoris, ius quodcunque mulieri competens confuſione erat extinguendum ſtatim mortua teſtatrice d. l. Vran.& ideò cùm legatum, ſeu fi- deicomm iſſum relictum Antonio,& primoge niris foret inutile, niſi teſtator cenſeatur legaſ- ſe domum, credendum eſt domumfuiſſe lega- 12 tam ſemper f. n. facienda eſt interpretatio, vt actus fuſtineatur. I. quoties de reb. dub.& præ- ſumptio, ne actus ſit inutilis, ſuperat om nes a- lias præſumptiones, vt ex pluribus oſtendit la- tè Dec.conſi. 77.& conſi. 289.& licet Iaſ. in d.l. ꝙ in rerũ..dicat præ ſumi potiùs nullitatem a- ctus quàm quod teſtator voluerit grauare hæ- redem ad redimendum,& maiorem eſſe præ- ſumptionem, quòd teſtator noluerit grauare hæredem ad redimendum, quàm curare de va- liditate actus: Tamen cum domus ſit hæredis non poteſt allegari illa præſumprio quòdteſta- tor noluerit grauare hæredem ad redimendũ, 13 d.. ſi rem. Et cum in vltimis † diſpoſitionibus voluntas teſtatoris totũ faciat. l. ex facto de hæ- rArec inſtit.& in ffideicõmiſsisſola voluntas at- tendatur. l.pen de leg..& potiùs quàm verba. l. cum virum. C. de fidei& hoc procedat etiam quò ad verba impropria. Bar. in t ambig. de reb. dub.& ſufficiat † voluntatem ex coniecturis col ligi. cũ proponeretur.]J. qui ſolidum.§.i. de leg. 2. ex diſcurſu teſramemi facilè erit oſtendere coniecturas, ex quibus appareat mentem teſta- tricis fuiſſe, domum ipſam perpetuo fideicom- miſſo ſubijcere. S V M M A RIV M. I Teſtes varij, vel contrarij non probant. 2 Dictum hocs licet reſtium vnus plus dicat, quàm — —— aronium gra 2 4. 5, hululſ urin zus herlnong 8e üi (Jr s.n.d n, uodcunquen 1 icana teringuendh tmen an.& ideo ci Cuma 4 relictum Antn rm ſendum eſt quiuta faciendaeſſ rta rl. quoties d& dubt as fit inutilis t.i ratorm mes,texp* Sokt .„Kconſ. 21 ☛ ketll tpræ ſumip t itulin Iteſtator d= grun gendum,& a tem d au0d teſtaté tm uert mendum, ⁸ curact Tamencun ostm lapreſ 2 oqritr Liber VI. alius, non ſunt contrarij, quomodo intelligi- 3 Multum diſfert, an verba etiam enunciatiua ſint de praterito, an de futuro: 4 Haereditatus aditio,& repudiatio ſola voluntate nuda fiunt. 5 Teſtamenti quando non cenſetur reuocatis. 6 Verbum volo iunctum infinitiuo in vitimuis volun- tatibus non diſponere. b 7 Teſtamentum imperfectum, quia teſtator morte prauentus non potuit perficere, etiam inter li- beros non valet. 35 8 Voluntatus reuocatoriæ declaratio, quid requi- rat. 8 9 Teſtes ſingulares multominun probant, quam v- nuts. 10 Teſtamentum imperfett um eſt, quod primum non tollit. It Probatio niſi ſir concludens fit interpretatio con- ra probantem. 12 Di ſpoſitio. ſancimus. C. de teſta. vt locum habe- at, quid requiratur. 3 Tractat. de reuocatione teſtamenti,& ex allegationibus colligitur facti ſeries. X proceſſu non videtur probata reuocatio voluntatis Franciſci, etenim ſolùm ſuper quinto, ſe- xto, ſeptimo,& octauo teſtibus eri poteſt fundamentum. Hi autem contrarij, vel varij videntur, vel non ali- udprobant, quàm voluntatem faciendi) aliud teſtamentum. Nam primus& ſecundus depo- nunt Franciſcum dixiſſe, Non voglio che'l ſtia coßi, perche non ſta bene,& voglio che la mia rob- ga vada à chi dee andar di ragione. Quæ verba idem videntur ſonare, ac ſi dictum fuiſſet, nolo teſtamentum ſtare, quia volo inteſtatus dece- dere. Octauus autem dicit„ Non voglio che'l ſtia coſi,& ne voglio fare vn'altro,& voglio che ia mia robba vadaa chi dee andar di ragione. Idẽ videtur dicere ſeprimus, multùm autem dif- fert, an dicatur nolo teſtamentum valere, quia volo inteſtatus decedere, an verò volo teſta- mentum factum non valere, ſed aliud facere, etenim prima verba conuocatis ſeptem teſtib. dicta etiam non concurrente decennio, teſta- mentum tollunt, ſecunda verò nequaquam, niſi alio teſtamento perfecto. Bar. in I. ſi iure de leg. 3.& alij plures quos recenſet Alex. in l. ſan- cimus. num. ↄ. C. de teſtam. Iccircò prædicti te- ſtes vt varij f vel contrarij non probant. l. eos. de falſillosque aliter ſuſtinere non poſſumus, niſi dicamus teſtatorem dixiſſe,& quòd nole- bat prius teſtamentùm valere,& quòd volebat aliud facere,& bona relinquere his ad quos iu- re peruenire debent,& adducamus illud, teſtes 2³ †licet vnus plus dicat quàm alius, non eſſe con- tamen per ea aolo téſta trarios, vt ex Ant. de Butr. in c. I. de off. deleg. y re, f non debet cenſeri inducta 2⸗ Sonſilium IIX. igf ſcripſit Dec. conſ. Ioo. num: 6. quod tamen di- ctum in teſtibus teſtamentarijs locum ſibi ven- dicare non videtur; vt poſt alios quos refert, tradit Iaſ.in l. cùm antiquitas: num: 10:C. dete- ſtam. vel meliùs dicamius, cùm octaui teſtis vér- ba ſint clara Franciſcum dixiſſe, Non võglio che'l ſtia coſi,& ne voglio far' vn' altro. Quinti au- tem teſtes verba dubia, dum ſimpliciter dicũt Non vogliò che ſtia coſi,& voglio che la robka,&c. Etenim intelligi poſſunt; vel quia võlebat in- teſtatus decedere, vel quia volẽbat aliud teſta- mentum facere, ne quintus& ſextus videantur contrarij aut varij ab octauo, interpretãda ſunt eorum verba, vt Franc noluerit priùs teſtamen tum ſtare,& bona ſua peruenire ad eos, quos iu re debent. quia aliud teſtamentum facerèe vo- lebat,& illis relinquere. cap. cù mi tii. de teſtib. quo ſtante cum ſecundum teſtamentum non- fecerit, primum remanet.§. exeo. Inſtit. quib. mod. teſtam infirm. Sed nec primi& ſecundi teſtium depoſitiones aliud videntur inducere, quam voluntatem in fururum reuocandi, nam aduertendũ videtur teſtes non deponere Fran- ciſcum ſimpliciter dixiſſe, nolle priùs teſtamé- tum ſtare, ſed nolle ita ſtare, quod idem̃ eſt, ac ſi dictum eſſet, nolle teſtamentum aliâs factũ va- lere modo& forma, quo conditum erat, ſicque velle illud mutare, quæ mutatio nouam teſta- menti factionem requirit. l. hæredes palaàm ſi quid poſt, de teſtam.& ſi conſiderentur verba Iaſ.poſita in d.l. ſancimus in vitima col. verſic 2. limita videntur eſſe eadem de quibus in pro- ceſſu. Prætereà etſt Franciſcus ſimpliciter di- xiſſet, nolle priùs teſtamentum ſtare, non tamẽ dici poteſt eſſe eadem verba quæ ab Imperat. prolata fuere in d.l. ſancimus, etenim Impera- tor vtitur verbis præteriti temporis. ſ. non vo- luiſſe priùs teſtamenrum ſtare. In propoſito autem caſu verba ſunt præſentis, quæ ex pro- prietate verborum denotãt futurum, multùm autem differt, † an verba etiam enunciatiua, ſint de præterito, an de futuro. Dec. conſil. 159. nu.& ideò de vno ad aliud inferri nequit. vulg. iuribus. Accedat quòd Franciſcis(vt deponuùt primus& ſecundus teſtis) quando in extremo vitæ conſtitutus tentauit condere teſtamentũ dixit, Voglio prima reuocare& reuoco,&b. Ex quo coniẽctura colligi videtur, quòd quando ſol˙ùm dixerat. Non voglis ohe ſtia choſt, Tunc non reuocauir; aliàs etiam tunc dixiſſet, Non Vvoglio che ſtia coſi& lo reuoco,&c Præter id, quòd fruſtratorium fuiſſet reuocare id, quod iampri- 4 dem reuocauerat. Adhæc hæreditatis aditiot& repudiatio ſola voluntate nuda fiunt.§. penult. Inſt. de hær. qual.& differ. Tamen magis com- muniter ſcriptum legimus, ſi hæres dicat nolo adire, non induci repudiationem ‚præcipuè ſi fortuitò& ad nullius interrogationem id di- cat, Doct. in l. qui ſe patris. C. vnde lib. ergò li- cet ad reuocandum teſtamentum ſufficeret nuda voluntas declarata,& curſus decennij, tamen per ea verba. nolo teſtamentum ita ſta- reuocatio, ſicut .1 b non ⅓⅛⅓ 868—-G-ö-—,—,— 2———————— 2—————————.———. —— en—21.—õ——*———— 2—ſſͤſſͤſͤ non inducirur prædicto caſu repudiatio hære- ditatis, quæ nuda voluntate declarata ſit. Nec obſt. tex. in d. l. ſancimus, ibi. n.(et ſuperiùs dixi- mus)ſunt verbade præterito,& adduci poſſenr omnia, ex quib. magis communiter Doct. con- 6 cludunt† verbũ volo iunctũ infinitiuo in vlti- mis voluntatib. non diſponere, de quo latiſsi- mè per ſcri. in l. ſerui electione im prin. de leg.i. Nec me mouent quæ in contrariũ adducuntur, nam dum conantur oſtenderedeliberatam vo- luntatẽ reuocandi ex ſæpiùs iterata declaratio- ne extra propoſitum laborare videntur, licet. n. exadductis per eos probaretur deliberata vo- luntas in fut. reuocandi, non tamen probatur tunc facta reuocatio. Nec ex huiuſmodi delibe- rata voluntate in futurum reuocandi inducitur reuocatio de præſenti, nec exea limitatur quod legitur, non ſufficere teſtatorem voluiſſe, niſi diſponat præter id, quòd omnes teſtes(exce- Ptis 5.5.7.& 8.)lunt ſingulares, nec per eos vllo modo geminata voluntatis declaratio proba- tur. l. iuriſiurandi. C. de teſtibus,& cùm de di- uerſis actibus deponant, ſimul iungi neque- unt, ſicut& cùm confeſsio extraiudicialis per duos ſaltem teſtes probari debeat, ſivnus de- ponat de vna confeſsione, alius de alia, nõ poſ- fſunt ſimul iungi ad probandam confeſsionem extraiudicialem, gloſ. in l. fin. C. fam. herciſ. Bar. inl. fin. de quæſt. Ant. de Butr. in c. licet ex qua- dam. de teſti.& quamuis probarent, omues fe- rè deponunt BEranc. dixiſſe veile ſe teſtamentũ prius factum mutare,& aliud tacere, ſecundus in prin. tertius in fi. 2.& 14. Quod ſecundum te- ſtamentum cum non ſecerit, licet conſtaret de deliberata voluntate illud faciendi, primum tamean firmum rem auet.5 ex eo. Inſt. quib. mo. teſt. infirm. Super teftamento inchoato,& non pertecto nullũ videtur poſſe fieri fundamentũ, 7 etenim teſtamentu f imperfectum, quia teſta- tor morte pręuentus nõ potuit perficere etiam inter liberos nõ valet. Iaſ. poſt alios quos refert inl. hac conſultiſsima.§.ex imperfecto. C. de te- ſta. nu. 2. inter quos teſtamentum coram duob. teſtibus valet,& ſola patris voluntas declarata abſq; iuris ſolennitate ſuſtinetur. d. 6. ex imper- fecto. Ex quo patet ſolutio ad id, quod dicitur teſtamentum nullum,& inualidum declarare voluntatem teſtatoris. Nam ſt inter liberos, in- ter quos ſufficit voluntatis ſola declaratio nihil operatur, non etiam operari debet in repræ- ſenti, licet in ea ſola voluntas declarata,& cur- 8 ſus decennij ſufficerent. Prætereâ cùm ad †de- clarationem voluntatis reuocatoriæ requiran- tur teſtes tres. d.l. ſancimus, nihil operari po- teſt reuocatio coram duobus teſtibus facta. A- lia etiam ſolutio extrahi poteſt ex Dec. conſil. 176. nume. 4. neque viderur adduci poſſe illud, quæ non proſunt ſingula multa iuuant, ſiqui- dem cuͤm quælibet probario reuocationis vi- deatur in ſuo eſſe imperfecta, primò multi te- 2 ſtes ſingulares, qui minùs probant, quàm v- nus, vt ex Bal. Dec. conſ.310. in fin. voluntas re- uocandi primum& faciendi aliud teſtamentũ, Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſl quæ non facto deinde teſtamẽto nihitprodeſt. Lquidam cùm filium de hæred. inſtit. imperfe- + 1o dtum fteſtamentum, quod primum nontollit- d.. ex eo. per duos ſolum teſtes probatur in eo facta reuocatio ad quam tresteſtes concurren- te decennio ſunt neceſſarij. d. l. ſancimus, non poſſunt ſimul iungi ad plenè probandum fa- ctam reuocationem. Bald. in l. ſi quis ex argen- tarijs.§.1. de edendo, cum his quæ accumulat 11 Iaſ.in l. admonendi. num. 253. de iureiur.& † niſi probatio ſit concludens, fit interpretatio con- tra probantem licet agatur de materia fauora- bili, vt ex Alex. ſcripſit Dec. conſi. 321. numer.5. Tandem& ſi quintus, ſextus, ſeptimus& octa- uus teſtes probarent, Pranciſcum tunc reuo- caſſe teſtamentum aliàs ab eo conditum, non tamen ſufficerent, etenim ad hoc, vt diſpoſitio 12 †d. l. ſancimus locum ſibi vendicare potsit, re- quiritur teſtes eſſe rogatos,& ſi non ſunt roga- tinon ſufticiunt. Angel. Aret. in§. ex eo. Inſſit. quib. mod teſt. infirm. Prædicti autem teſtes fortuitò adfuere, præter id, quòd cùm non di- cant, ſe fuiſſe rogatos ad reuocationem, non præſumuntur rogati. Cyn. Bald.& cæteri in d. l. hac conſultiſs ima in prin. Bar.& poſteriores in l. ſciendum de verb. obli.& licet Doct. quos ego nunc viderim in d.l. ſancimus, non exprimant, an ſit neceſſarium teſtes in eo text. eſſe rogatos, id tamẽ præſupponere videntur, nam dum per illum text limitant tradita per Bart. inl. ſi iure de leg. 3.vbi ſcripſit, ſi quis conuocatis ſeprtem teſtibus, dixit nolleprius teſtamentum valere, per hoc non tolli primum, vt exceptio ſit de re- gula, iuxta l. nam quod liquidæ. 5. fH.de pen leg. & regula Bart. loquatur in teſtibus rogatis, er- iam in reſtibus rogatis intelligere videntur ex- ceptionem, nempe deciſionem d. l.ſancimus. CASVS XX. Ioanncs, qui exteſtamento Theodo rrgra- uatus erat reſtituere quædam bona Io. Iacobo, caſu quo ipſe Ioannes decederet ſine filijs ma- ſculisillacue prohibitus erar alienare, decedés ſine filijs inſtituto hærede præfato Io. lIacobo, legauit matri vſum fructum per hæc verba, iure inſtitutionis,& alids omni meliori modo,&c totum& integrum vſumfructum omnium bo- norummeorum per me relinquendorum. Quaritur, an in legato comprehendantur bona, quæ Ioannes prohibitus erat alienare,& quæ tenebatur poſt mortem ſuam reſtituere hæredi,& exhibetur teſtamentum Theodori. & Teſtamentum loannis. & 7 M A A TE N M. 1 Legato vſufructu omnium bonorum as alienum Föluitur ex hæreditate,& in reliquo legatarius habéet vſumfruttum. 2 Fideicommiſſum debitum hæredi conuumeratur inter as alienuim teſtatoris. — Warent, Frang 2 tam alis 25. t —* ent,erenim a0* elleroguos, 1 4 b um teltes mei eleng ar 4 1 Ponere videl a anän 4 r. 7 g anttraditag dnl püt, ſi quis q Ba eau nolle prius teſ atuna „ rogatis intell*& videuu npe deciſon&lſuma ASVSE- aicrteſtame dr hecien uere quxdat a lorWu annes deceſ-netii ohibituscr 4nare co hrrede olo * 4. 1 umfructum txcſel Mids omnitt efimod um vſumfrd t oOmab n Per me le 08 prot von morte 4 detur teldd 10 nloannlé. 4 ar nun, o 82 7 8 ujuus e rrts. Fratsn. auu 4 ra zurd 4 1 d liprimum, eKoſtt m quodliqui idem oquaturin ti uam nde Liler VI 3 Hares,& legatarius in re propria grauari poteſt. 4 Marer inſtituta in bonis filij, non cenſetur inſti- tuttu in illis, qua filius prsbhibitus erat aliena- e. 5 Interpretatio in inſtitutiome lata fit, ſecus in loga- I4. 6 Legatum rei hæredis quando dæloat, ſi teſtator le- get eam vti ſuam. 8 7 Pronomen iſtud meorum adiectum incerto cor- pori,& verbo futuri temporis quid importet. 8 Iura,& adtiones ipſo iure tranſeunt in ſecundum fideicomnuiſſurium.. 9 Fideicommiſſum particulare ipſo iure tranſit in egatariunä. 10 IZ. Iiuufructus omnium gonorum legatus etiam fu- tura comprehendit. II Arguere liget de augmento ad diminutionem. 12 Fundi appellatione venit proprietas,& vfusfru- 13 Dittio mea, vel menm in diſpoſitione vniuerſali, non reſtrin git vniu erſale diſboſirum u A quo— modo intelligatur, vide num. 14. 15 Pronomen meorum quando denotet dominium, vel quaſi. 16 Teſtatorlegans omnem ſuam ſupellectilem com- prebendit etiam aliena pignori acepta. 17 Serui cum in teſtamento deſoribuntun hi deſi- gnart videntur, quos paterfamilias ſeruorum ſuorum numero habuerit. 18 Prohibita alienari, qwomodo intelligatur, quod in vniuerſali obligattone omnium bonorum no Vveniant,& num 19 20 Probibita alienari in vniuerſali legato vſusfru- tus omnium bonorum comprehenduntur. Onſultatio preſens dubia, nam le- S 8 48 8 num ſoluitur ex hæreditate,& in reliquo lega- tarius habet vſumfructum. Caitre. in I. fin.§. ſin autem æs alienum. C. de bo- quæ lib. Iaſ. in J.i. in prin. in 2. lectura. num. 12. ad Trebel. quicquid dixerit Bart. in l. fin. de vſufruct. leg. Fideicom- 2, miſſum f autem debirum hæredi connumera- tur inter æs alienum teſtatoris. l. in imponéda. L.irritum. C. ad leg. Palcidiam, vbi Caſt. inquit, quem non poſſe teſtari de bonis, quæ grauatus eſt reſtituere,& ſicuti legata parte hæreditatis, deducitur inprimis quod hæredi debetur. l. ab omnibus.§. fin. de leg. I. ita& legato vſufructu omnium bonorum teſtatoris, debet inprimis deduci id, quod hæredi debetur. Secundò vide- tur caſus in l.vxor patrui. C. de leg. attenta præ- cipuè interpretatione Caſt. qui vult text. illum procedere etiam quando proprietas eſſet hæ- redis,& teſtator habens vſum fructum in re il- lam legauit, vt cenſearur tantummodò legaſſe ius quod habebat. Tertiò per tex. in l. cùm pa- ter.. fidei tuæ de leg. 2. in l. Lucius. 5. maritus ad Trebellian. nam ſicuti in d.§. fidei vxor grauata S 2 i gatum vſusfructus non extendi adh 83 Soonſihum X X. 124 reſtituere per verba vniuerſalia geminata, quic- quid quoque nomine de bonis teſtatoris adeã Ppuenerit,& in d.§. maritus iuſſa reſſiruere quic- quid teſtator illi legaſſet, non cenſetur iuſare- ſtituere dorem illi prælegatam ea ratione quia dos potiùs reddi quam dari videatur, ita in præ ſenti quæſtione hæres grauatus præſtare vſum- fructum omnium bonorum teſtatoris, nõ de- bet cenſeri grauatus præſtare vſum fructum bo norum à teſtatore relictorum, ſed hæredi ex anteriore teſtamento debitorum, cùm illa po- tiùs reſtitui quàm dari videantur hæredi.& eò magis, quia dos non minuùs erat in dominio te- ſtatoris, quàm bona ſubiecta fideicommiſſo. J. doce ancillam. C. de rei vendi.& quemadmodũ Thæres in re propria grauari poteſt. l.vnũ ex fa- milia.§. ſi rem de leg. 2. Ita& legatarius. l.impe- rator..ſi centum,& g. cùm quidam de leg. 2. idé ſuadet text. inl. qui vxori. 5.-. de au& atg. leg. v- bi in fideicommiſſo om nium, quæ ex teſta- mento advxorem peruenerant, non compre- henduntur ea, quæ propria mulieris fuerant,& in teſtamento illi relicta,& ob prædicta iura vi- detur tolli id, ſuper quo præcipuè poteſt ſe fun- dare mater vſufructuaria, nempe bona eſſe hæ- redis vel hæredi debita, de quibus teſtator po- tuit diſponere vti de re ſua. d.5. ſi rẽ, etenim ex eo non infertur, vt ſub generali vel vniuerſali diſpoſitione bonorum teſtatoris comprehen- dantur. Quartò, videtur in terminis conſi. Dec. 4 378. vbi in caſu quo † filius inſtituerat matrem in bonis ſuis, reſpondit non includi bona pro- hibita alienari, allegat Bart. in l. codicillis..in- ſtituto de le.z. Bal. in l. 1. C. quæ res pig. obl. poſſ. propter quæ Parif. conſi. 7ã. num. 9. lib. i. dixit in inſtitutione non includi bona ſubiecta fidei- commiſſo, fed ea ſolùm, de quib. teſtator pote- rat liberè diſponere. Quòd ſi verum eſt, ac in in ſtitutione †in qua lata fit interpreratio. l. in te- ſtamentis de reg. iur. appellatione bonorũ te- ſtatoris non veniunt prohibitaalienari, multò minuͤsnon comprehéduntur in legaro, in quo ſtricta fit interpretatio.] num mis de leg. z. Dec. in d.kin teſtamentis. Ad haæcBar. in l. cùm pa- ter.§. cum pater de leg. 2. dixit, legatum rei ſub- jectæ reſtitutioni valere vt legatum rei alienæ, tempore teſtamẽéti vel futuræ alienæ poſt mor- té teſtatoris, ergo ſiteſtator leget bona ſua per ſe relinquenda vel eorum vſumfructum, non includunturin legaro bona reſtitutioni ſubie- cta, quorum legatum valet ſolum vti rei alienæ, non vti rei propriæ,& quamuts † legatum rei hæredis valcat etiamſi teſtator leget eam vt ſu- am. d. l. vnum ex familia.§. ſi rem, id tamen pro- cedit, vbiteſtator legat in ſpecie rem hæredis, P— ſileget quis ſimpliciter equos ſuos, vel bona ſua, nullibi reperietur, quòd comprehendantur 7 bona hæredis. Accedit pronomev illud f meo- rum, cùm ſit adiectum vniuerſitati bonorum, & ſic incerto corpori, item verho futuri tempo ris. ſ.per mie relinquendorũ, inducit condictio- nem& taxationem, vt ea demum comprehen- dautur, quæ per teſtatorem in bonis relinqué- b 2 tur, l. Petri Ant. Anguſ. in mat- vlt. volun. conſ. tur.. nuper de leg.3. ſed bona de quibus agitur 12 appellatione † venit proprictas,& vſusfructus. cùm vel poſt mortem loannis ipſo iure tranſie- rint in hæredem, tùm quia ipſe ſaltem quò ad portionem Pomponij, cui loannes iure fidei- com. ſucceſſerat, eſt ſecundus fideicommiiſſari- us, in quem iura& actiones ipſo iure tranſeũt. J. fi. C. ad Treb. tùm quia inſtitutio Ioannis,& fideicommiſſum illi à D. Theodoro iniunctum fuit particulare, quia de certis bonis. l. quoties. C. dehæred. inſt.& quia de hæreditate alterius quæ adteſtatorè peruenerat. l. cogi.§. ſed ſi mi- les ad Treb. Bar. in l. cùm filius. 5. Lucio de leg. 2. )cuius † dominium ipſo iure tranſit in legatari- um. l. à Titio de fur. vel ſaltem eſſent debita hæ- redi, ideó; hæredis appellari poſſent. l. ſi me& Titium. ſi cer. pet. l.ſi pecuniam. C. de neg. geſt. non poſſunt dici per Ioannem in eius bonis re- licta, vt in ſimilimo caſu tradit Caſtre. inl. 2. nu. 6. C, de inoff. donatio.& eſt caſus in l. pater fili- um in fin. princip. adl. Falcid. Cumque prono- men meorum ſit adiectum verbo futuri tem- poris, ſcilicet, per me relinquendorum, non po- teſt allegari id, quod legitur in l. ſtita de aur.& arg. leg.feq; dici illa in legato includi, quæ tem pore teſtamenti erant teſtatoris, quicquid de illis contingat. Item cùm ſit adiectum vniuer- ſali diſpoſitioni, ſcilicet omniũ bonorum, com- prehendit etiam futura. Bar. d. l. ſi ita nu. 4.& in 10 legato † vſusfructus omnium bonorum veni- unt etiam futura. Bar. vbi ſupra. Qua de re quẽ- admodum legatũ vſusfructus augetur ex poſt quæſitis teſtatori, ita& minui debet ex his, quę II alijs deinde deberi incipiunt, nam † de augme- to ad diminutionem arguit Iureconſ. in l. ſi ex toto in princ. de leg. i. Comprobatur ſeprimo hæc ſententia, ex his quæ ſcribit Bar. in I. ſticho. num.. de vſuf. leg. in 1.& 2. membro, nam ſicuti habens vſumfructum finitiuum, eius morte le- gando vſumfructum, intelligitur legare ſolm ius quod haber, ita& habens bona quorum ius morte teſtantis extinguendum erat, legans o- mnium bonorum vſumfructum, quò ad ea in- telligitur legare ius quod habet,& ſicuti habẽs vſumfructum in legando rem, intelligitur lega re ſolùm ius quod habet, ita& habens bonain alium poſt mortem tranſitura, legando omnia bona vel eorum vſum fructum, intelligi debet legare ſolùm ius quod habet. Bar. enim in d. l. ſi ita nu. 4. æquiparat legatum omnium bonorũ, & legatum vſusfructus omnium bonorum, ne- que coniunctionis perſonæ vlla videtur haben- da ratio. d.l vxor patrui. d. l. ſticho in verſ. nepo- tibus ſuis.vbi Bart. num. 5. Bal. in l.habitatio. C. de vſufru. Iaſ. in d. I. quod in rerum. nu.3. neque obſtare videntur quæ ſcripſit Com. conſil. 84. lib. 2. Primò, quiacontra illum pugnant quę di- xit Caſtre. in d. l.vxor patrui, Secundò, quia ad- ducta per eum non procedunt, vbi in legato ad- iecta eſt dictio meum. Bal. in l. cùm filius.§. do- minus de leg. z2.& poſteriores in I. ſerui elect. 5. fi. de leg.I. Tertiò, quia tex. in d.§. dominus, ſu- per quo eſt præcipuum fundamentum Com. loquitur caſu, quo teſtator legat fundum, cuius I. ſi Titio fundus de vſufru. leg. nim irum ſi in le- gato comprehenditur etiam vſusfructus, qui e- rat hæredis, ſed in caſu de quo agitur appellatio ne bonorum teſtatoris, non veniunt bona hæ- redis. Tandem in fideicommiſſo omnium bo- norum, vel quicquid ex bonis teſtatoris ad hæ- redem peruenerit, non veniunt fructus ab hæ- rede poſt mortemteſtatoris percipiendi, quia non dicuntur hæreditarij, niſi de his fiat ſpecia- lis mentio. l. ꝙ his verbis de leg. 3. l. in fideicom- miſſariã. I.hæredes mei in prin. ad Treb. ex quo videtur, quòd nec in legato vſusfruct. omnium bonorum teſtatoris debeant venire bona poſt mortem teſtatoris hæredi reſtituenda, niſi de his fiat ſpecialis mentio cùm non dicantur hę- reditaria. Cæterùm& pro contraria ſententia, ſcilicet eriam bona prohibita alienari,& hære- di inſtituto ex teſtamento D. Theodori debita in legato comprchendi, non leuia fundamen- ta ſe offerunt, etenim in vniuerſali diſpoſitione 13 †dictio mea, velmeum, non reſtringit vniuer- ſale diſpoſitum, vnde ſi dono gregem includũ- tur etiã capita aliena, quæ ſunt denumero gre- gis. Bal. in l.1. nu. I. ver. vlt. no. de ſta. hom. ſequi- tur Alex. in l. grege, in fi. de leg. 1.& in vniuerſa- li diſpoſitione dictio meum non ſolùm deno- tat dominium, ſed quicquid tenetur de facto, vt ſi dicat teſtator, lego omnia bona meal. cogi in princ. ad Trebel. verba ſunt. Bal in Rub. C. de verb.ſig.nu.5. Verùm vbi legãtur omnia bona. vel vſusfructus omnium bonorũ, diſpoſitio eſt magis vniuerſalis, quàm generalis. Barto. in l. ſi ita. nume. 4. verſ.vel. verius de au.& arg. le. Ideò verbum meorum non reſtringit vnauerſale le- gatum,& in eo includũtur etiam aliena,& quæ de facto à teſtatore tenebantur,& multò ma- gis ea quæ ſunt propria teſtatoris, licet alij fub condictione debita,& ex hoc tolli videtur id. quod ſuperiùs dicebatur per tex. in l. nuper de leg. 3. Nam text. ille procedit, vbi pronomen meum adijcitur rei particulari. Bar. in l. Quin- tus§. arg. nu. 10. de au.& arg. le. non autem vbi adijcitur vniuerſali diſpoſitioni, in qua necre- ſtrictionem, nec taxationẽ inducit, fi vera ſunt quæ dixit Bal. in locis ſuprâ alleg.& idem ſenſit Bar. in d. l. ſi ita. nu. 4. dum aſſeruit, vniuerſalem diſpoſitionem non reſtringi ad ea, quæ ſunt tẽ- pore teſtamenti, verùèm trahi ad futura,& ex prædictis colligitur etiam reſponſio adtex. in l. qui habebat in prin. de leg. 3. vbilegans omnia prædia quæ poſsidet in Syria, nõ cenſetur lega- re ea, quæ pignori aceeperat, etenim eo in text. pronomen mea erat appoſitum non in vniuer- ſali, ſed in generali diſpoſitione, nam Bar. in d. l. ſi ita. inquit, diſpoſitionem eſſe generalẽ, ſi dico omnes res meas, quæ ſunt in talt villa. In gene- rali autem diſpofitione pronomen meum re- ſtringit Bald. in d. I.. de ſtat. hom.& non veni- unt niſi propria. Bal. in d. Rub. C. de ver. ſig. qui loquitur in caſu quo teſtator dixit, lego omnes ſeruos meos, velomniapondera mea, quòd ſi ad prædictum fundamentum ſuper vniuerſali diſpone- —— pcyp———ͤ————„—„„ 3 1 1 1 di deetan, n 8 mcan 1 1 n niaae dohng Kaiternai Dn aen adondt uh woh ciun e a n riai 49 edez nencele as 3merinprin T ein c Alegeco 1 2. h dkOrn dedeant 1 1 Oklz hareci rent on menrio, cumt 3 1 daaprohidna n enn eng 1Fcr. vlt. no. d 1d mn cgein h. deleg ge, in a deleg 5 AMllle dictio meum ¹ dwime kcd l 1 anid 3 2 4 1* Auld käein 4 or.lego omnit Wrela del verbaſunt Noe r 1*. crum rbilegaã amahn omniam bon&. poßn e quam gend t Tandn vel. verius de 1 non reſtrin merit ncludütureti Mrem ig ore tenedmnt. maddr propria teſta iicati dita, Kex he 3 iidtm ſicebatur per** Lch t ille proced prohuul erei particula L knlC 4— ſ deau.& urg— uäne Aali diſpoſituſ& qun taxationé ¹* „nri 4 Kllene ocis ſupri xducel u. 4. dum af on reſhingt Iquxl 1, verum trt . 4 01 1 turctiam ta 1. 1 1 0 6 Kimn. de leg ei adet inéyri 6. iacceperas 2= ng erat eppoti r ipolii; alidipol- eu ane 1 4 doftionef u hg „qut ſant nt. a oftione pr— L 11 deſta R. A Ban. Kslef zuo teſtatq es cloml. 1 et undamcdt 2l Ss na Wüe Liber VI. diſponere diceretur, licet in legato gregis inclu Conſitum ILA. procedere, quando teſtator dixit totum; vel o- dantur etiam aliena capita, in ſolutione tamen i7 mne Quartò, cùm † ancillæ ſuæ, vel ſerui in te- legati non veniunt capiraaliena. l. z2. in fi. de rei vẽd.& tradit Iaſ.inl.ſi grege de leg.i. nu.5. ideo- que nec in præſtatione vſus fructus omnium bo norum teſtatoris venire aliena, velalij poſt mor tẽ reſtituenda, nam quod poſt mortem teſta- toris eſt alij debitum, poteſt eo tempore alienũ dici.I. ſi pecuniam vbi gl. C. de neg. geſt. l. ſi me 14& Titium ſi cer. pet. † Reſpondetur, quòdtamẽ ſecundum laſ. in d.l. ſi grege, legato grege veni- unt in pręſtatione,& ſolutione etiam aliena ca- pita, in caſibus quibus legatum rei alienæ valet. in re autem præſenti ex duob. legatũ rei alienæ valeret. brimò, quia factũ coniunctæ perſonæ. l. cùm alienam. C. de leg. 2. quia de re hæredis. in I.vnum exfamilia. 9. ſi rem, vel debita hæredi; de qua idem iudicatur. Bart. d. 5. ſi rem,& in l. 18 vt in caſu propoſito. Neque obſtat, quòd † in v- cùm filius.§. dominus de leg. z2.& licet prono- I5 men meorum denotet dominium, vel quaſi. l. 7 Quintus.. argento. I. Quintus Mutius in prin. de au.& arg. leg. id tamen procedit, quando ad- ijcitur ſubſtantiuo generis ſubalterni, vt veſtes meas, vel argentum meum. Bart. in d.§. arg. nu. 6. ſecùs autem ſi adijciatur vniuerſali diſpoſitio ni. Bal. in d Rub. C. de ver. ſig. num. 5. præter id, quòd resprohibita alienari dicitur pleno iure mea. Bal. in l. vol. C. de fid. Secundò, pro eadem ſententia videcur caſus inl.legata.§. fin. de ſup. 16 leg. vbi ſi teſtator Tleget omnemſſuam ſupelle- ſtamento ſcribuntur, hi deſignari vidẽtur quos paterfamil. ſeniorum ſuorum numerò habue- rit, idem in omnibus rebus, quas ſuas quis le- gauerit. l.cùm ancillæ. cum I. ſeq. de leg. 3. ſed cla rum videcur, ꝙ loannes habuit bona, de quorũ vſufructu agitur, in numero bonorum ſuorũ, & cùm bona, quæ Ioannes erat prohibitus alie- nare dicerentur pleno iure ſua. Bald in l. vol. C. de fideic. in legato vſusfructus omnium bonòô- rum ſuorum fuerunt comprehenſa. l. ſeruos in princ. de leg 3.& prædicti. text. 5 in d. l. cùm an- cillæ.& in d. l. ſeruos, qui loquuntur in legato ſimplici,& indefinito ancillarum, vel ſeruo- rum ſuorum, fortiùs procedere debent, vbi in legato adiecta eſt vniuerſalis dictio omnium, niuerſali obligatione omnium bonorum non veniant prohibita alienari. Bart. in l. codicillis. .inſtit. de leg. 2.& eadem ratione in vniuerſa- li vſufructu omnium bonorum venire non de- beant, æquiparantur enim hypotheca,& vſus- fructus conſtitutio. l. fin. C. de reb. al. nam re. ſpondetur, quòd res prohibitæ alienari nõ poſ- ſunt hypothecari. d. l. fi. Bar. in l. in quorum de pig. Ideò non veniunt in generali, vel vniuerſa- li bouorum obligatione,& eadem ratione non venirent regulariter in vniuerſali vſufructuo- mnium bonorum, inſtituto hærede alio, quàm ctilem, comprehenditur etiam aliena pignori 19 illo, cuius fauore facta eſt probibitio. † Verùm accepta, quæ in vſu teſtatoris voluntate debito- ris erat, quòd ſi illud eſt in generali diſpoſitiõe, in qua pronomen meum reſtringit, multò ma- gis in vniuerſali legato, ſub verbo omnium bo- norum meorum debent comprehendi ea, quæ erãt teſtatoris,& quæ, licet alteri poſt eius mor- tẽ eſſent reſtituenda, tamen de voluntate Theo dori erant in vſu Ioannis, qui pendente condi- ctione fideicommiſsi dicirur percipere fructus ex iudicio teſtat. l. mul. hæres, verſ. alia ad Tre- bel.Idem quoq; ſuadet tex. in l. cùm fil. 9. dom. de leg. 2.vbi ſi teſtator leget fundum, in quo ipſe proprietatem, hæres vſumfructum habeat, hæ- res tenetur præſtare fundũ pleno iure, non re- prohibitus alienare, ſi inſtituat eum, qui in ca- ſum alienationis ad fideicommiſſum vocatur. poteſt legare cui velit bona prohibita alienari. J. filiusfam.§. cùm pater de leg. 1.& ſicuti Ioan- nes durante eius vita poterat præſtare matri vſumfructum bonorum prohibitorum alie- nari, dem etiam poteſt poſt eius mortem ſi in- ſtituat hæredem eum, ad quem bona erant per- uentura durante eius vita. l. vnum ex familia. 5. ſed ſi fundum, verſic. quòd ſi talia de leg. 2 Bar. inl. peto.§. prædium in fin. eodem titulo, ideò cum inſtituto hærede eo, ad quem bona erant peruentura, poſsit teſtator legare,& vſumfru- ctum conſtituere in bonis prohibitis alienari, tento vſufructu, ex quo videtur, ꝙ etſi teſtator 20 in vniuerſali legato † vſusfructus omnium bo- leget vſumfructum omnium bonorum ſuorũ, inter quæ nonnulla ſint debita hæredi, hæres eneatur præſtare vſumfructum illorum etiam, quæ aliàs futura erant propria ipſius. Et quem- admodũ ſi teſtator leget rem, in qua hæres ha- betpartem, in legato venit etiam pars hæredis. Caſtr. in d.§. dominus, ita& legendo vſum fru- ctũ omnium bonorũ, inter quæ nonnulla erant debita hæredi, in legato comprehendi illa etiã debent. Erſi diceretur obſtare verbum meum, vt dixere Barto. num. 3.& poſteriores in l. ſer- ui eleſtione. 5 fi. de leg. 1. Reſpondetur illud, ꝙ ob verbum meum aſſeruit Bart. vbi ſuprà limi- tatur per eundem Bart. nu. 4. verſ. item hæc lex. vt non procedat, vbi legato adiecta eſt dictio v- niuerſalis totum vel omne, nam Bart. limitat tex. illum in quo aderat pronomen meum non norum comprehendi debent etiam prohibita alienari, quaſi ceſſet ratio, propter quam in v- niuerſali hypotheca non comprehenduntur,& ex his apparet quæſtionem eſſe dubiam, ego ta- men in priorem ſententiam inclino, quam ve- riorem arbitror, præcipuè ob quatuor funda- menta priori loco adducta, quibus non videtur mihi poſſe reſponderi. CAA JVS XXI. a Mater tutrix vnà cum infantibus. quorum nullus excedebat tres annos, adiuit hæredita- tem patrui infantium, poſt infantiam pupilli vnà cum tutrice illam repudiauerunt, non pe- tita reſtitutione in integrum. b 3 4ua⸗ 8⁹ Quaritur, an id facere potuerint,& ob hu- iuſmodi repudiationem ab oneribus hæredi- tarijs ſeexemerint. S V M AAF M. E Infans quando cum auctoritate tutoris poſfit adi- re hareditatem. 2 Tutrix ſola potest adire hæreditatem, quam in- fant es vbi exceſſerunt infantiam, poſſunt aucto re tutrice repudiare. 3 Bonorum poſſeſſio, quomodo ag nita nomine infan- ius per tutoreim perfette acquaratur infanti. 4 Diſferentia& onuensehtia inter infaurem„ G furioſumquò ad tranſfmilſionem, vel aditionem hæreditatis. 5. Infans nonprohibetur quin poſtea poſlit adire, vel Fepudiane hæreditatem, vel amiſſam, veladi- alm A tutove.. 6 Melins eſt intalta iura infantis ſeruari, quam poſt vulneratam cauſam remedium quærere. 7 Puberes,& impuberes immiſcentes ſe hæreditati paternæ, quomodo poſſint poſtea ab illa ſe ad,i- 4 Hnene. Pfuiſſe nulla, licet enim quandoq; legamus † infantem cum aucto- ritate tutoris poſſe hærediratem AA adire. l. feruo inuito.§. ſi pupillo ad Trebellian. Gloſſ.& Doctor. in I. pupillus ſi fari de acqui. hæred. id tamen procedit in in- fante qui habeat aliquem intelleqtum, vt quia ſit ſex annorum. Caſtren. in d.. ſi pupillo in fin. & inl. potuit. numer. z. C. de iur. delib. Alex in d. l.pupillus num.5.& in l. bonorum. numer. 9. C. qui adm. x licet† ſola tutrix hæreditatè adi- uiſſet, qunod facere potuit. I. infantis. C. qui ad- mit. l. ſi infanti. C. de iu. del. infantes tamen vbi exceſſerunt infantiam, tutrice auctore potuiſſe videntur illam repudiare. Nam Dec. in d.. in- fantis. nu. 6. verſ.& iſta concluſio dixit id, quod dicitur bonorum † poffeſsionem agnitam no- mine infantis per tutorem perfectè acquiri in- fanti, procedere ſol˙ùm quò ad effectum tranſ- miſsionis, alids inuito non acquiritur bonorũ poſſeſsio. I. 3. C. inuito de bon. poſſeſſ.& text. in dl. infanti loquitur clarè quò ad effectumtranſf miſsionis,& ficuti furioſus vbi exceſsit furo- rem poteſt repudiare hæreditaten ipſt tem- pore furoris delatam,& per curarorem adi- tam. l. fin.§. ſin autem in furore. C. de cura. tu- rio. Ita& infans vbi exceſsit infantiam deber poſſe vnà cumtutore repudiare hæreditatem per tutorem tempore intantiæ aditam,& licet Ditio facta ab infantibus videtur 9 4 4 differétia ſit inter furioſum. †& infantem, quan do decedunt in infantia, vel furore quò ad tranſ miſsionem hæreditatis eorum nomine per tu- torem ſeu curatorem aditæ. Gloſſ.& Doct. in d. Linfantis,tamen quando tutor, vel curator adh- iuit hæreditatem pro infante, vel furioſo- do- nec viuunt, nulla inter eos eſt differentia. lIaſ. in d. l. infantis, num. 2. verſic. ſecundus caſus eſt Petri Ant. Anguſ., in mat. lt. volan. coufl & furioſus, ac infans videntur æquiparari, quò— ad quærendam illis hæreditatem per patrem. veltutorem, licet non quo adtrantmiſsionem. Alexand. in d. l. ſi infanri. num. 6.& ſicuti quam⸗ uis ſolus petere poſsit bonorum poſſeſsionem delatam pupillo, tamen fi pupillus poſteà velir poterit repudiare, Fulg. inl. bonorum. numer. 2. verſi. quare autem non poſsit. C. qui admitt. ita licet iolus tutor infantis potsit adire, tamen poſted ſi velit debet poſſe infans repudiare. Ad 5 hæc ſicuti fnegligentin patris& tutoris non ad. euntis hæreditatem intanti delatam, non obeſt infanti, quo minùs ipſe deinde adire illam poſ- ſit. l.1. de bon. poſſ. fur. ac infan. delat. ita etſi tu- tor adeat, non debet infanti nocere, quò mi- nùs ipſe am deinde repudiare poſsit,& cùm. fauore infantis, ac eius hæredum fuerit indu- ctum, vt tutor poſset adire hæreditatemilli de- latam, vt in d.l ſeruo inuito. 5. ſi pupillo, in ver- ſiculo ſubueniendum,& inl. lancimus in prih- eipio. C. ad Trebellianum, id non dtbetin eius odium retorqueri, vt ſeilicet inuitus eriam poit infantiam eogatur eſſe hæres,& oneribus hæreditarijs obligetur, nec quidquam facit, ſi diceretur, infantem poſt infantiam poſſe pete- re reſtiturtonem in integrum aduerſus aditio- 6 nem tutoris, nam longe † meliùs eſt, intacta jura infantis ſeruari, quàm poſt vulneratam cauſam remedium per reſtitutionem in inte- grum quęrere. h. fin. C. in quibcau. in integ. reſt. non eſt neceſſ. Et licet gloſſ. Bart. Caſtren. Ale- xand.& Iaſ.in l.impuberibus deacquire hæred. velint, quod ſi impubes adeat hæreditatem cũ. auctoritate curatoris, ſit neceſſaria illi reſtitu- tio in integrum, tamen non loquuntur in in- fante, qui nullo modo adire poteſt, præter id. quod text. in dicta l.impuberibus,& inl. neceſ- farijs, eodem titulo indiſtincte volunt impu- berem f etiam poſtquàm ſe immiſcuerat hæ- redi arrpaternæ poſſe abſtinere, puberem ve- rò ſi ſe immiſcuerit non poſſe abſtinere, niſt per reſtitutiõem in integrum, nec diſtinguunt, an immixtio facta fuerit cum tutoris vel cura- toris auctoritate, an verò ſine,& idem velle videtur textus in l.z. C. ſi tu. vel cur. qui dum in iam facto pubere adeunte hæreditatem,& vo- lente poſteà repudiare, requirit peti reſtitu- tionem in integrum, præſupponere videtur, ſe- cus eſſe in impubere adeunte etiam eum tu- toris auctoritate, nam textus ille pofitus ſub Rubrica ſi tut. vel cur. vt conueniat Rub. vide- tur intelligendus de aditione facta cum inter- uentututoris velcuratoris, vt vult Gloſſ.ibi in. verſiculo adijſtis,& idem velle viderurtext. in l. ex contractu de re. iud. vbi text. dicit, Tutores poſt aditionem abſtinuiſſe pupillum ab hare- dirate paterna, nec facit mentionem de aliqua reſtitutione in integrum.& ſic præſupponit id facere potuiſſe, licet Gloſſ.& Doctor. ibi præ- ſupponant pupillum abſtinuiſſe per re- ſtirutionem in inte- grum. CASVS —„ 7. adum inl. O ert, ut ſeiſig K. 1 gatur eſſe h len aln untegrum 11 u um lauge a. töuud nari, qpam p cunang um per reſtitt WMimun an. Ciin quid 3 ks „— tlicet gloſl. lben. npuberibus m iireh pudes adeit as dinn tocis, lit neci tu nth tamen non antnui nodo adire, prri- 3 al.im pube 4einlnt alo indittind Luotimn. Soſtouäam ſcit gſcuentb poſſe abſtin 2udern erit non poſ a iete, i in integrum— iſtinaun afueritcum& ab war 2, an vero ſi c ilen t 1..C. ſi tu. 1= OB. don eadeunte hi R8 Iten odiare, req 2 dellle- um, præ up Wrriden 1 bere adeun 1m 4 „nam textt 1 polte . Nrh.* cur. vt comſ üh re iud di 6 w' niſe e Ochnun— mde? cc facit mel tegum à T or * — Liber VI. Bergontius condidit teſtamentum in quo bona ſua fideicommiſſo inter eius deſcenden- tes ſubiecit. Filij Bergontij vnà cum matre tu- trice(cùm moleſtarentur ab Auguſtino aſſe- reute ſe creditorem magnæ ſummæ pecunia- rum vigore cuiuſdam inſtrumenti) compro- miſerunt in duos nobiles, qui condemnaue- runt pupillos ad quandam pecuniarum ſum- mam,& ad dandum pro illa in ſolutum bona quædam, Mortuis filijs Bergontij, nepotes ex eis petunt vigore teſtamenti auiti bona data in ſolutum Auguſtino. 4 Qaritur, an idiure facere poſsint. S V At M1 A N I v M.. 1 Fideicommiſſari gompronuſſum,& inde ſequura feruare tenentur.& num. 4 2 Pactum alterius quando prodeſſe& nocere poteſt alterz. ee 3 Solurtiones,& liberationes ante reſtitutam hære- dlitatem factæ ab hærede ratæ ſunt habendeæ. 5 Hencs grauatus fideicommiſſo tenetur de his o lum, in quibus commiſit dolum, vellatam cul- — †. 4 2 ₰ℳ 4 6 Filius grauatus onere fideicommiſſi oſque ad ſum- mam legitimæ poteſt alienare. Gentes ex fideicõmiſſo auito re- „h pellendi videntur, etenim filij Do 4* mini Bergontij potuerunt cum Xcreditoribus paternis compro- AX mittere, ſicuti potuerunt alia fa- cere, quæ concernunt adminiſtrationem hære- ditatis, Fideicommiſſarijque compromifſfum, & inde ſequura ſeruare tenentur. J.cùm hære- ditas ex fideicommiſsi cauſa. iuncta gloſſ.& ibi annotant Caſtrenſ. Ang. Iloan. Imol.& Alex. ad Trebel. ſequitur Socyn. in l. 1 nu. 6. C. de pact.& Io. Bapt. Peruſ. in tracta. de arbit. in ſecundo lib. cap. 16. in fin. Boer. deci. 175. in prima par. num. 6. quod comprobatur, nam pactum † factum cum eo, qui iuſtè poſsidet hæreditatem, vt quia eſt inſtitutus ſed grauatus de reſtituendo, vel eſt hæres iaſtitutus filio emancipato præteri- to, velexhæredato, antequàm teſtamentum rumpatur per querelam, vel contratab. prodeſt & nocerei, ad quem deinde hæreditas perti- net.l.ſi poſt.vbi not. Caſtre. de cenſtit. pec. Bar. inl. ſi tibi. 5. cùm poſſeſſor de pact. in J. ſi actio- nem. C. de pact. Item ſolutiones †& liberatio- nes ante reſtitutam hæreditatem factæ ab hæ- rede omninò ratæ ſunt habendaæ. l. ante reſti- tutum de ſolut. Quod in præſenticaſu facilius procedere videtur, nam compromiſſum fuit ſuper aſſerto debito teſtatoris, de quo appare- bat inſtrumento publico, ideoque negari non poteſt, quin bona fide fuerit factum, tranſactio 4 † autem(cui compromiſſum æquipararur)fa- cta bona fide, vt quando fit ſuper re dubia ab his qui liberam habent adminiftrationem à Conſiltum XXII. 124 Domino, ſeu ſucceſſoribus, ſeruanda eſt. in I. præſes. C. de tranſact. vbi Doctor.& tradit Dec. inl.pactum curaroris. C de pact. Cumque hæ- res f grauatus fideicommiſſo teneatur de his ſolùm, in quibus commilir dolum vellatã cul- pam. l. mulier.§. ſed enim ad Trebell. in re præ- fenti, nec dolus nec lata culpa hæredum Ber- gontij allegari poteſt, ſtante inſtrumento facto inter Bergontiũ& Auguſtinum,& ad hoc con- ueniunt, quæ congeſsit Paris. conſi. 25. numer. 28. lib. 2. vbi ex pluribus& auctoritatibus& ra- tionibus aſſeuerat rem ſubiectam fideicommiſ ſo, quæ non extat penes hæredem, non eſſe re- ſtituendam, nec venire in reſtitutione fideicõ- miſsi vniuerfalis, ſi culpa non poſsit imputari hęredi, quòd illã diſtraxerit,& quod legimus, ſt hæres ignorans rem fideicommiſſo ſuppoſi- tam,& ſic abſq; dolo alienet, ab emptore auo- cari non poſſe, verùm ſatis eſſe fideicommiſſa- rio dari id, quod ad hæredem ob huiuſmodi a- lienationem peruenit. j. fi.§. f. de leg. ⁊.& quod traditut hæredem poſſe alienare in præiudiciũ fideicommiſſarij, ſ neceſsitas famis, vel redem- ptionis perſonæ ipſius hæredis vrgeat, dummo- dô huiuſmodi neceſsitas nõ prouenerit ex do- Io, vel culpa hęredis. Bart. in l. quemadmodum. nu 6. C. de agr& cen. lib. u. Rom. inl. Marcel- Ius.. res quæ. colu. 2. ad Trebell.& alij relati per Iaſ. in Auth. res quæ. nu. 20. C. com. de leg. Sed& illud videtur non abſurdè dici potuiſſe, filijs Bergontij debitam fuiſſe legitcimam in bonis 6 patris,& vſque ad ſummam legitimæ potuiſſe alienari,& primò alienata imputari in legiti- ma,& licet deinde filij Bergontij alienauiſſeut vltra legitimam, tamẽ reuocari ſolum poſſunt illæ alienationes, quæ poſtremò facta fuerunt, & ſic poſtquàm alienata fuerat integra legiti- ma, non autem illæ, quæ factæ fuerunt ante- quàm conſumpta eſſet integra legitima. Alie- natio autem bonorum, de quibus agitur, non poteſt non fuiſſe facta antequàm legitima eſ- ſet conſumpta.— CASVS XXlIkI. Antonius in teſtamento legauit conſortio miſericordiæ Mediolani omnes ſuas mercanri⸗ as,& omnia eius credita,& grauauit legatarium nonnullis legatis,& inter alia loluere quotan- nis Petro nepori ex filio teſtatoris& eius de ſce dentib. florenos 300. in certis terminis,& volu- it, ꝙ conſortiũ teneretur infra ſex menſes à die mortis ſuæ acceptare legatum, cum proteſtatio ne de exequendo contenta in eius teſtamento, & ipſo conſortio non aceeptante cum prædica proteſtatione, voluit legatum mercium ſpecta- re officio pietat is pauperum Chriſti. Ipſo acce- ptante cũ prædicta proteſtatione de executio- ne mandando prædicta deſcripta,& ordinata, vt ſuprà, maximè reſpectu dictorum florenorũ 300.Deinde inſtiruit hæredem prædictum pe- trum, cui etiã à legatario mereiũ legauerat flo- renos300. annuos,& caſu quòo decederet ſine b 4 liberis, Detri Ant. Ang. in mat. vlt. volun. conſ⸗ nberis, voluit hæreditatem peruenire in con- ſortium miſericordiæ ipſo acceptante prædictũ legatum,& ipſo non acceptante, in illos qui ac- ceptauerint, hac lege,& condictione, quòd te- nerentur ſingulo anno ſoluere Katharinæ flo- renos3oo. Conſortium acceptauit legatum mercium cum proteſtatione de exequendo contenta in teſtamento prout de iure,& non a- liter. Deceſsit Petrus hæres abſq; liberis, cõſor- tiũ repudiare vult ſubſtitutionem,& illa repu- diata prætẽdit nonteneri ad ſolutionem flore- norũ tetcentũ, quotannis relictorũ Katharinę. a.Quxritur, amid iure facere,& ſolutionem annui legati Kkatharinæ fact repudiando, fidei- commiſſariam ſubſtitutionem factam Petro- hæredi euitare poſsit. 1. F V M M A RILV NM. r Hares inſtitutus cur etiam prælegata ſunt relicta, potest conſequi legata,& repudiare hæredita- tem, idem de ſubſtituto. 2 Inſtitutus idemq, fibimet ſubſtitutus, poteſt omit- tere inſtitutionem,& agnoſcere ſubſtitutionéè, œx non tenebitur ad relictain inſtitutioné. 3 Diſereta ſunt iura legatari,& eius qui ſubſtitui- rur hæredi vniuerſali, quamuis ambo in eun- dem deueniant 4 Vbi iura duarum perſonarum conſolidantur in perſona vhius, poteit ille vnius id, quod poterant illi duo. 5 Verba hæc, cum hac lege,& condilttione quid im- portent. 6 Teſtator cenſetur cogitare id, quodlex diſponit. 7 Teſtator ſi mandet ſolui omnnia ſua debita, de qui- bus intelligendum ſit. 8 Promuſio de non moleſtando vſufructuarium non comprehendit cafßius, quiluus de iure poteſt mo- leſtari. to, quid operetur. 10 Mandatum de nonpetendo in Vltimis volunta- tibus intelligitur de iure non de facto. 11 Dictio, vt ſupra, facit relationem præcedentium æum'omnibus ſuis qualitatibus. 12 Indefintta quandôo non æquipollet vniuerſali. 13 Verba debent intelligi ſecüdum naturam actus, ſuper quo interponuntur. 14 Verba ſunt intelltgenda ſecundum qualitatem perſonænad quam referuntur. I5 Impugnans voluntatem teſtatoris ab omni com- modo teſtamenti eſt repellendus, quomodo in- telligatur. 16 Legatarius non poteſt vltra vires ſus logati cogi ad ſolutionem relictorumaà ſe. 17 Debitum greditorihi legetur inutile eſt legatum. 18 Quando agi poſſit ad implendum modum. repudiare hæreditatem. l. qui fili- W abus.§. fin. J. filio pater. de leg. i.. apud Cellum.§. ſi quis ex vncia de except. do. l. Prorteſtatio de exequendo contenta in'teſtamen- Raditum legimus hæredem inſti- D turum, ſcuietiam prælegata ſunt relicta, conſequi poſſe legatum,& 2 3. cum reſponſo. C. de leg.& legatarium qui filio teſtatoris ſubſtitutus fuerat, poſſe acceptare le- gatum,& eueniente caſu ſubſtitutionis illam repudiare: Caſt. in l. qui patri. nu. 9. Alex. nu. 10. de acqu: hære. Alex. in l. quidam elogio, num. 4. Iaſinu., verſi. nunc limit. C. de iur. delib. ac hæ- redem †eundemꝗ; ſubſtitutum poſſe omitte- re inſtitutionem& agnoſcere ſubſtitutionem. I..§. ſi proponatur. ſi quis omiſſ cau. teſta.& o- mittendo inſtitutionem non teneri ad legata relicta à gradu inſtitutionis, vt poſt alios quos recenſet tradit Iaſ. in l.licet imperator, in fi. de leg. r. quæ in propoſita ſpecie concludunt con- ſortium, quod acceptauit legatum eueniente caſu quo ſubſtitutũ fuit hæredi, poſſe repudia- re ſubſtitutionem, etſi repudiet non teneri ad legata relicta à gradu ſubſtitutionis, quod& a- lia ratione ſuadetur, nam diſcreta ſunt iura le- gatarij& eius, qui ſubſtituitur hæredi vniuerſa- li, quamuis ambo in eandem perſonam deue- niant, vtde tutore eodemꝗue legatario inquit tex. in ltutorem de his quib. vt indig.& vbi iura 4 †duarum perfonarũ conſolidantur in perſona ₰ A vnius, poteſt illevnus id, quod poteräãt illi duo, attenta origine. l. ſi mihi& tibi in prin. de l. 1.v- bi no. Bart. in prin. Iaſ. in 4. no. nu. 14. quade re ſicuti in vno fuiſſet factum legatum,& alius hæ redi ſub condictione ſubſtitutus, legatarius po- tuiſſet acceptare legatũ, ſubſtitutus verò hære- di repudiare ſubſtitutionem, ita& licet idem ſit legatarius,& hæredi ſub condictione ſubſtitu- tus, deber poſſe legatum acceptare,& euenien- te condictione ſubſtitutionem illam repudia- re, qua repudiata nulli dubium, ꝙ non poteſt cogiad implendum modum ſubſtitutioni ad- iectum verbæenim illa †œum hac lege& con- dictione inducunt modum. l. ea condictione. C. de reſcind. vend. vbi Bald. l. Męuia de ma. teſt.l.cùm res vbi Bal. C. de don. cùm enim flo- reni eſſent ſoluendi Katherinæ poſt emolumẽ- tum ſubſtituto quæſitum,& poſtquam ſubſti- tutio ſortita eſt effectum, dicitur modus non condictio. Bar. nu. I. in fi. Caſtr. nu. 3. inl quibus dieb. 5. fi.de cond.& demonſt. Alex. conſ. 102. in prin. lib. i. Cumq́; legatarius poſsit conſequi le- gatum& repudiare fubſt itutionem, niſiteſta- tor expreſſerit, vel manifeſtiſsimè probetur in- tellexiſſe, aut euidens ſit eius voluntas, ꝙ nolue rit legatarium haberelegatum, niſi etiam ſub- ſtitutionem acceptet.l. fed etſi non. l. quid ergo de l.i. inpræſenti caſu dici non poteſt teſtatorẽ expreſsiſſe, aut euidenter apparere, ꝙ noluerit conſortium haberelegatũ, nifi acceptaret fub- ſtitutionem. cùm legatum fuerit purum, fubſti tutio aũt condictionalis, qua etiampotiſsimũ ratione licet teſtator voluerir conſortium ita demùm admitti ad ſubſtitutionem, ſi acceptat- ſet legatum, nomtamen inferri poteſt, vt etiam voluerit itæ demùm admitti ad legatum purũ, ſideinde acceptaſſet ſubſtitutionem condictio nalem. Neq; obſtat, ꝙ teſtator grauauit legata- rium inacceptatione legati facere proteſtatio- nem de exequendo contenta in teſtamento,& b cuͤm 1 Madaſabſuni i e Tur nam ditre † na uiludlütuirur. an oimn candem fe codemquc Sroie chis qulb.t nün aru coaſolida tren asid quod; 5a.he La mh mthictibi K. Lbeln —** ſettactum legz Kaiut one ſubſtitutu 3 laun legzrü, ſubſtit as edir litutionem it Stiüen tedi ſud cond a ε ſäbht egatum acceg acelet ſtitutioned lunxuh a nulli dubid æ anut am modum cutiodis milla fcum geäc. at modum. aslctor ad. vbi Bald 8 auden Ba. C. dedo re leunt adi Katherina Omolu. uxſitum,&! Fam ſui- Kcctum, dis K.rodäan ar. in fi Caftr ixs in aui A&demonſt. 3 anlaa legatarius ſ= Ollam re lubſtituti d üit manifeſtiſg t ro 6 dens fit eius ⁵ 1ept. un etlam 4 erelegat deleled 3 „zeu tet.fedett 2n caſudici po¹ erclen 4 1. nleg⸗. gpotis ionaS, quf otg in laſiin 4.n0. rme Liber Vä c˙ùm indefinita æquipolleat vniuerſali. 1. ſi plu- rib. de leg. 2. perinde eſſe ac ſi grauaſſet ad exe- quendum omnia contenta in teſtamẽto,& ſic ad acceptandum ſubſtitutionem,& ſoluendum etiam relicta à gradu ſubſtitutionis. Nam reſpõ 6 detur primò, teſtatorem T cenſeri cogitare id, quod lex diſponit Bal. in l. precibus. nu. 44. verſ- nam,&c. C. de impub.& in dubio diſponere ſe- cundum ius. Bald. in l. cùm patrem. C. de cond. inſer.& alij relati per Dec. conſ. 25 7. nu. 2 ver.& hoc idem confirmatur. Ideoq; videri grauaſſe conſortium ad faciendam proteſtationem de exequendo illa, quæ de iure exequi tenebatur, & adhoc conuenit quodlegimus, ſiteſtator 7 † mãdet ſolui omnia debita ſua, intelligi de de- bitis ad quorum ſolutionem teſtator& hæres de iure cogi poterant, ideoq́; non comprehen- dere debita præſcripta, vel alia quib. obſtat ex- ceptio. Caſtre. in l. ſi is.§. Flauius. nu. 2. de ſoluti. in hſi creditori, nu. 8. de leg. 1. Quæ Caſt. deciſio infert, vt licet teſtator dixiſſet omnia contenta in teſtamento, tamen comprehenla fuiſſent ea dütaxat, ad quæ legatarius de iure cogi poterat. 8 Et ſicuti promiſsio de non moleſtando vſufru ctuariũ, vel fideicõmiſſarium non comprehen- dit caſus, quib. de iure poteſt hæres illos mole- ſtare Bal. in l.1. nu. 13. C. de vſufr. Iaſ. in l. actionẽ nu. 4. C. de proc. ad quod multa accumulat Eel. in c. cauſam quæ. nu. 19. de reſcript.& nonnulla in c. in pręſentia. nu. 3. de probat. Ita& proteſta- 9 tio de exequendo contenta in teſtamento, quam mandat fieri teſtator, comprehendere nonũ debet caſus, quos de iure faciens proteſta- tionem nõ tenetur exequi. Ad quod etiam cõ- uenit, quòd quandoq; legimus mandatum, de 10 non petendo † in vltimis voluntatibas intelli- gide iure non de facto. l. licet vbi no. Bar. vt le- ga. no. caue. Caſt. in l. mulier. nu. 3. de cond. inſt. Secundò reſpondetur, verba illa de exe quendo contenta in præſenti meo teſtamento declara- ri per inferiora, quibus teſtator mandando fie- ri huiuſmodi proteſtationem per eos, quos ſubſtituebat conſortio, inquit de exequutio- ni mandando prædicta deſcripta& ordinata, vt ſuprà, maximè reſpectu dictorum floreno- rum tercentum prædicti valoris,&c. ſingulo anno ſoluendorum per dictos terminos. Ex quibus verbis apparere videtur teſtatorem voluiſſe in præcedentibus comprehendere duntaxat ca, quæ ſuperiùs deſcripta& ordina- I1 ta fuerant,& ſi diceretur dictionem f illam, vt ſuprà, facere relationem præcedentium cum omnibus ſuis qualitatibus, vt ex Bartol. tra- dit Dec. conſilio 182. numer. 3.& ſic operari, vt verba illa prædicta deſcripta ordinata,&c. referantur ad omnia contenta in teſtamento. 12 Reſpondetur † indefinitam non æquipollere vniuerſali, vbinon eſt eadem ratio omnium contentorum ſub vniuerſali, vt ex Dy. ſcripſit Barto. in d. J. ſi pluribus, in præſenti autem caſu diuerſam eſſe rationem in relictis à conſor- tio tanquam legatario, qui legatarius in acce- ptatione legati tenebatur facere proteſtatio- (onſilum XXIII. 9 nem,& in relictis à conſortio, tanquam ſub- ſtituto ſub condictione hæredi, vt ex ſupradi- ctis apparer, ideoque indefinitam illam, ſcili- cet, contenta in præſenti meo teſtamento, vel non æquipollere vniuerſali, vel ſaltem dubi- um eſſe, an æquipolleant. Quo ſtante qua- ſi dubia per inferiora declarantur. l. qui fllia- bus in princip. de leg. primo. præter id, quòd verba illa prædicta deſcripta& ordinata non poſſunt referri ad omnia contenta in teſta- mento, ſed duntaxat ad ea, quæ iam deſcri- pta& ordinata fuerant. Nam quemadmo- dum dictio, ſupraſcripta, refertur ſolùm ad præcedentia. l. I.§. hoc edicto de poſtu. eo- dem modo ad præcedentia ſolùm referri de- bent verba prædicta deſcripta,&c. Accedat, quòd teſtator in ſpecie voluit, vt fieret pro- teſtatio de exequendo legatum dictorum ffo- renorum tercentum, ſub quibus verbis non comprehenduntur floreni legati Katharinæ poſt mortem hæredis, de quibus teſtator non- dum dixerat,& ſicuti teſtator in ſpem no- minauit legatum florenorum præcedens, ita nominauiſſet ſubſequens, ſi voluiſſet conſor- tium ad illud omninò arctari. Tertiò reſpon- 33 detur † verba debere intelligi ſecundum na- turam actus, ſuper quo interponuntur. l. ſi vno- loca. l. ſi ſtipulatus de vſur.& ob id etiam ſunt improprianda. laſ. in l.1. numero octauo, qui ſatiſd. cog. Ideoq́; ſi locator promittat non ex- pellere conductorem, promiſsio non ſe ex- tendit adcaſus, quibus conductor de iurè po- teſt expelli ex natura contractus, vt ſi ceſſa- uerit à ſolutione penſionis. l. quæro, 9. inter locatorenrlocationis, cuius exemplo& pro- teſtatio de exequendo contenta in teſtamen- to, fienda à legatario in acceptione legati, debet interpretari ſecundum naturam legato- rum,& reſtringi ad onera iniuncta legato, & ad quæ acceptans legatum cogi poterat, I- 14 tem verba † intelligenda ſunt ſecundum qua- litatem perſonæ, ad quam referuntur. J. ple- num.§. equitij. de vſu& habit.& propter id in- terpretãtur etiam in caſum improprijſsimum. Iaſ. l. 1.§. bonorum, numero 21. ad Trebellian. Ideoque& proteſtatio de exequendo conten- ta in teſtamento, debet interpretari ſecundum qualitatem perſonæ, ad quam referuntur, ſci- licet legatarij, qui acceptando legatum, tene- tur exequi ea ſola, quæ legato ſunt iniuncta, & licet deinde hæredi ſit ſubſtitutus,& ab eo tãquam ſuÄbſtituto legata relicta ſint, poteſt ſub- ſtitutionem repudiare, qua repudiata cogi nõ poteſt ad implendum modum ſubſtitutioni adiectum. Non etiam obſtat ſi diceretur con- ſortium repudians ſubſtitutionem fideicom- 15 miſſarium impugnare † ſupremam teſtatoris voluntarem, ideoque ab omni commodo te- ſtam enti repellendum. l. ſi patroni.§. qui fidei- commiſſariam verſicu. ſed nec illud ad Trebel- lian. Nam reſpondetur text in d.§. qui fideicõ- miſſariam. procedere ſolùm quando per repu- diationem hæredis teſtamentum omninò de- ſtruitur, oooͤͤͤ ͤͤͤͤͤͤöͤöͤͤöͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤ ————ÿ —— 8 —————õõõ—— 8 ————— —————— DPetri Ant. Ang. in mat. vlt. volun. conſ ſtruitur, vt quando ſolus eſt inſtitutus, quo re- pudiante(cͤm nemo ſit qui exteſtamento adi- re poſsit) omnia in teſtamento contenta cor- ruunt. Bar. in d. l. qui filiab.§. fin. Bart. circafin. Caſ& laſ. nu. 12. in d. l. filio pater, quod in prr- ſenti caſu nequit allegari, cùm iam pridem adi- ta fuerit hæreditas& ſoluta legata, neq; enim ſi is, cui fideicommiſſum condictionale eſt reli- ctum, eueniente condictione illud repudiet, te- ſtamentum corruit, imò nec legata à ſubſtitu- to relicta, c2ùm bona remaneant apud hæredem grauati cum ſuo onere. l.j. 9.pro ſec. C. de cadu. toll. Minùs obſtare videtur, ſi diceretur, cùm le- gatarius abſque vlla proteſtatione teneatur ad. onera ſibi iniuncta, ſupetfluam& inutilem Lore proteſtationem, quam teſtator fieri mandauit. 16 Nam reſpondetur primò, cùm legatarius † nõ poſsit vltra vires ſui legati cogi ad ſolutionem relictorum à ſe, iuxta I. Imperator de leg. 2. ah 1 ³◻ tollendam facultatem conſortio allegandi le- gatum mercium non ſufficere ad onerum ſo- lutionem, cùm negocia mercium ſoleant eſſe vtplurimúm implicita, teſtatorem mandaſſe huiuſmodi proteſtationem fieri. Secundò re- ſponderur, quemadmodum ſiteſtator leget 17 † creditori id, quod ei debet, legatum eſt inu- tile,& nihil operatur. l. ſi creditori de leg. I. Ita ſi mandet legatarium facere proteſtationem de exequendo ea, quæ tenebatur, proteſtatio eſt inutilis,& nihil operari deber,& cùm teſta- tor voluerit fieri proteſtationẽ de exequendo, maximè reſpectu dictorum florenorum,&c. ad quæ conſortium acceptans legatum abſq; vlla ptoteſtatione cogi poterat, apparet eum volu- iſſe fieri proteſtationem etiã inutilem. Cumꝗ; onus ſoluendi Katharinæ annuos florenos ſit adiectum non legato, ſed ſubſtitutioni,& in vim mõdi vt ſuprà diximus, non poteſt dici ffo- renos præſtari debere ab acceptante legatum, etiam quòdnon acceptet ſubſtitutionem, et- 18 enim iure cautũ non reperietur, quòdad fim- plendum modum agipoſsit, niſi poſtquam di- ſpoſitio, cui modus annexus eſt. ſortita eſt ef- feum,& niſi contra eum, qui diſpoſitionem modalem acceptauit,& ex eaemolumentum 2 fuit conſequutus, vt patet ex his, quæ tradunt Barti& poſteriores in d. l. quibus diebus.§. fin. CAs VS XXIIII. a Poſt ſupraſcriptas allegationes Iudex mo- uit nonnulla dubia, quibus fuit reſponſum vt infrà. S V M M A RT Vy A. 1 Repudiantem hæreditatem non poſle conſequi!e- 3 gatum, quando verum ſit. 2 Verba teſtataris inteliigenda linpliciter non ſe- oundum quid,& per prius non per peſteriss. 3 Teſtator hi dicat contentus ſis tali re pro ommi- bus, quæ in teſtaments reliqui de qutbus intel- ligatur. 4 5*— ⸗* 4 1 4 Harewpoſt quam adijr ex inſtitutione non potest quando zue repudiare ſubſtitutionem eucnien- te ca ſu ſut ſtitutionus. 5 Pus accreſcendi non poteit habere locum in Kga- ... tarioneque obltgatio, quæ per aditionen hære- ditatis contralntur. 6 Werba hæo cum hac leye& dondittione quid i- Portént. 7 Modus quid ſis. 8 Teſtator hi dicat,& pro parte tuafs contentus centum aurels, hæc ſant retiuenda de portione hibi reltèta. . 3... 9 Ke u,nen, quos cum æst ſine coputa reſtringeie, vel doclarat precedentia. 10 EL. pracedit legatum himple,& ſequituir inſtt- tutio ,oudiét io adiecta inſtitutioni non cenſo- tur epetita in legato. ³⅜ Iſpoſitio I. filio pater. quatenus Gh vult fllium qui repudiauit hære- n ditatem, non poſſe conſequi lega- tum, quando apparet teſtatorem id voluiſſe, videtur procedere quã- do legatum& inſtitutio ſunt pura,& quando hæres non fuerat conſequutus legatum tempo re quo repudiat hæreditatem,& hæres repudi- ans hæreditatem priuatur legato, quando ma- nifeſtiſsimè probatur teſtatorem id intellexiſ- ſe, vel euidens ſit eius voluntas. l. ſed ſi nõ alids. L. quid ergo de leg. i. quæ manifeſta aut euidens voluntas in re præſenti nõ apparet ex eo, quòd teſtator voluerit legatariũ promittere de exe- quendo contenta in teſtam. Nam vltra ea, quæ latè ſcripta ſunt ab alijs, ſ.verba illa intelligẽda dehis quæ legatarius tenebatur exequiĩ,& in- terpretanda ſecundum naturam legati& per- ſonam legatarij, in quẽ confertur diſpoſitio& omni in caſu reterri duntaxat ad ea, quæ ſuperi- uͤs continentur, idque oſtendi ex inferioribus verbis teſtamenti, quibus 1. legatario non ac- ceptante legatum relinquitur deputatis offi- cio pauperum Chriſti, ipſis acceptantibus, cum predicta proteſtatione de executioni mandan- do prædicta deſcripta,& ordinata&c. neq; prę- ſumitur teſtator voluiſie diuerſam proteſtatio- nem ſieri à deputatis offic. pauperum quàm à conſortio. Dicitur verba teſtatoris intelligé- da ſimpl. non ſecundum quod.l. hoc legatum. de leg. 3.& per prius non per poſterius. l. hæc verba vbi multa accumulat laſinum. 3. de vulg. & ſic de his quæ ſimpliciter& purè continebà-= tur in teſtamento,& quæ legatario immedia- tè iniuncta erant, non autem de his quæ ſub condictione mortis filij,& à ſubſtituto relicta erant,& quemadmodum ſi teſtator dixerie hæredi vel legatario, contentus ſis † tali re, pro omnibus quæ inteſtamento reliqui, intelligi- tur de relictis purè, non autem de his, quæ ſub condictione mortis filij erane relicta. l. Paulo Callimacho.§. PDompeius. de leg. 3.& de his quæ vniformiter erant relicta. Barto in l. fdeicom- miſſa.§. ſi quis ica de leg. 3. Ita ſi iubeat legatariũ in acceptatione legati promittere de esequen- do contentain teſtamento, interpretari debet de contentis purs,& vniformiter non in caſum morts Aem non oll 4* 1, Guando ap ee oluiſſe, rig— e Muuſſe, ridetur 0 kenn Utttutio funt g. 4 „—* 4 4 onſequutus K.d deredittem. 1eign apruuatur lega nänn 1 datur teſtatore t At teius roluntas S8 knidh 8.u 1 manm teula rri 1 rrlentinö apg e chn elegatariü prq iectt ain teſtam. N icmag ad alijs. ſ. erd I ncli rius tenedard t u, K indum natun rmitg in qué confe tuipoin erriduntaxat= beühr. ldque oſtend& afeinug 1„quidu 1 Erdoheht m relinquitu nrsck hriſti iptis ach Mittböjan .““ ripta,& ordit c.en 41 one de* imnen- eu 6 volulne 1 tars Oinc. 9* nm dun 5 4 3. r arrerbaf tel 2Sme zum and 11« leon⸗ cundul 9 ul „ 4 4NA orius non l 4 V der 4— amulat! 1 1.). 3 — 10„& qut 7 his 2 at, non auté 1 ortis flij.& — teſtamenq au non aus 1 ——— ortis hiln er4 2 dedt dampeius.de 2 gteil 6 834* B 1— ntre. enka ade les 3.„. eel legatif— xcilam 1 poſsit æquipollere vniuerſali. edire afotetn Je ituton b iherr Vä.. mortis filij& difformiter. Præcipuè cùm in re præſenti non adſint verba generalia vel vniuer- ſalia,& cùm ſubſit diuerſa ratio, indefinita non Prætered cùm claufula, quòdteneantur acceptare cum pro- teſtatione, de exequendo contenta in teſta- mento, ſit poſita pro executione teſtamenti nõ debet ampliare diſpoſitionem Clem. 1. in fin. de præben. vbi Imol. not. in 2. not. neque effi- cere, vt legatarius teneatur ad ea, ad quæ aliâs non tenebatur.. Quòôd verò dicitur inl. ſed ſi plures.§. filio, & quod ibi tradit Iaſ. in 2. no. non conueniunt rei de qua agitur, in qua legatum mobilium,& hæreditas teſtatoris non fuerunt ſimuliunctæ, & non vendicat ſibi locum rario illius tex. in his verbis, iuncta enim cœpit eſſe hæreditas,& licet 4 hæres poſtquam adijt ex inſtitutioneè nõ poſ- 7 (ounſihum XXIIII. lecta diſpoſitioni, eum, qui honòratur, aggra- uans in tempus perfectæ diſpoſitionis, Bar. inl. quib.§. Termilius. nu. I. de con.& dem. neceſſa- riò infertur, quod per eainiungitur grauamen, non legato iam antè facto, ſed ſubſtitutioni in caſum, quo fortiatur effectum. Et ſicuti ea ver- ba adiecta legato in ſuperiori parte teſtamenti, qua grauat conſortium, ad-foluendum mille ducentum florenos Katharinæ, operantur vt Onus dicatur adiectum legato, vel ſaltem reſpe- ctu legati mercium, ita& adiecta ſubſtitutioni operari debent, vt onus dicatur ſubſtitutioni, vel ſaltem reſpectu ſubſtitutionis adiectum, et- enim vna pars teſtamenti, declarat aliam,& præ cedentia declarant ſequentia. Et quamuis teſta- tor reliquerit eoſdem florenos Katha. quos re- liquerat Petro.& ſubſtituit Katharinam Petro, ſit quandoq́; repudiare ſubſtitutionem eueni- ente caſu ſubſtitutionis, vt in caſu l. qui patri de acqui. hæred. l. quidam elogio. C. de iur. de- liber. idtamen non procedit in legatario, qui poteſt indiſtinctè acceptare legatum,& eueni- ente caſu ſubſtitutionis illlam repudiare. Caſt. in l. qui patri. nu. 9. de acq. hæred. In legatario 5 Tenim non poteſt habere locum ius accreſcen- di, de quo in d.l. qui patri in fin. neq; obligatio quæ per aditionem hæreditatis contrahitur. Caſtren. vbi ſuprà. Neq; contra conſortium in re præſenti adduci poteſt quod traditur in l. ne- minem cum I ſeq. de eg 2. legatarium non poſ- ſe alterum ex duob. legatis quod habet onus an nexum, repudiare. Nam diſpoſitio illius text. procedit, quando intereſt hæredis propter Fal- cidiam, aliàs ſi non fieret præiudicium hæredi in halc.poſſet legatarius repudiare legatum ſer- ui. Caſt. in d.l. neminẽ verſi. cauſa. l. duob. Item text. ind. I. neminem cum ſeq. loquuntur in duob. legatis, hic autem agitur de legato& in- ſtitutione ſeu ſubſticutione,& deciſum eſt inl. filio pater, in l. qui filiabus.§. fin. poſſe legatum acceptari,& hæreditatem repudiari, quæ leges in d. legato,& ſic tranſtulerit legatum à Petro in Katharinam, tamen non ex hoc inferri po- teſt, vt illud voluerit eſſe onus legati mercium, ruͤm quia legatum factum betro, moriente illo ſine filijs, extinctum fuit,& legatum factum Katharinę fuit aliud& diuerſum legatum. Tum quia teſtator tranſtuliſſe diceretur legatum nõ ſolùm ab vno legatario ad aliñ ſed etiam ab eo, qui dare iuſſus erat, ſcilicet legatario merciũ, vt alius, ſcilicet ſubſtitutus filio det. I. transla- tio de adim. leg.& licet ſubſtitutio non ſortire- tur effectum, tamen à legatario amplius deberi nõ poteſt. l.& ſi transferant. de adim. leg. Cuq; teſtator legauerit Kathar. florenos annuos, il- lamq; tacitauerit, vt nihil aliud poſſet petere ab hæredibus Abiatici, neq; ſuper bonis Abiatico relinquendis cenſetur voluiſſe florenos annuos petiexbonis Petro relictis, quemadmodum& ſi teſtator f aliquo hærede inſtituto, perierit, vt pro parte ſua ſir contentus centum aureis, illa centum ſunt retinenda de portione illi relicta. J. peto in princ. verſicu. quid ergo de leg. 2. vbi verba annui legati Katharinæ relicti eſſent du- bia, an à legatario mercium vt legatario, an ve- loquuntur in repudiante hæreditatem, ne one- ribus hæreditarijs implicetur. vt exprimit text. & Bal. in d.l. qui filiabus.;. fi. inquit, vtilem eſſe deciſionem illius text. quia fortè hæreditas eſt nultùm implicita. Neque dici poteſt, onus an- nui legati Katharinæ relicti fuiſſe impofitum legato mercium, non ſubſtitutioni, nam con- trarium oſtendunt verba teſtatoris, dum dici- rur ſubſtituo& nomino hæredes vniuerſ.cum 6 haclege& condictione, † nam verba illa cum hac lege,&c. idem important ac ſi dictum fuiſ- ſet cum hoc onere. l. nihil, vbi Barto. de coniu. cum eman. lib.& per ea iniungitur onus ſubſti. tutioni,& illi in quem confertur ſubſtitutio.. cùm res. C. de donat. vbi ea verbaadiecta dona- tioni onerant donatariũ ob donationem,& l. ea condictione. C. de contr. empt. vbi Bald. in- quit, quòd ita verba ſonant, quòd pacta ſeruen- tur,& onera ſubeantur. Cumq; dicta verba in- ducant modum. Bal. in d. l. cùm res,& in d. l. ea 7 condictione& modus † dicatur moderatio Id- ròô vt ab hærede eſſet relictum, Iudicandum fo- ret onus fuiſſe, vt hæredi impoſitum. l. acce ptis in fi. ad leg. Falcid. ybi Bar. I. ſi ſeruus.. qui Mar- garitam de leg.i.Et cùm in teſtamento dicatur, cum hac lege& condictione, quòd ipſi de dicto conſortio, quos nomino hæredes, eo caſu& non teneantur& debeantur,&c. Illud relati- uum, quos, † cùm ſit ſine copula reſtringit, vel declarat præcedentia, vt ſcilicet hi teneantur ad legatum annuum Katharinæ, quos hæredes no- minat. Bart. in l. omnes populi in prin de iuſtit. & iur.& eos duntaxat cenſetur teſtator graua- re, qui erunt hæredes. l. qui plures de vulga. in fin.& vbi † præcedit legatum ſimplex,& ſequi- tur inſtitutio, condictio adiecta inſtitutioni nõ cenſetur repetita in legato. l. filium. vbi not. gl⸗ & Bart. quan. di. leg. ced. Idem quando lega- tum tit ab vno gradu inſtituro ab alio Barto. in auia de cond.& demonſt. b (49vS — — Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. CASVS AXXV. Antonius Beatrici vxori legauit per hæc verba, lego Beatricivxori vſumfructum bono- rum meorum exiſtentium in Valle Curoni, ita tamen, vt dotem ſuam petere non poſsit,& ſi dotem petet vel exiget, tunc& eò caſu illà pri- uo,& priuatam eſſe volo dicto legato vſusfru- ctus. Beatrix vſumfructum legatum per multos annos ſecundum viri teſtamentum percepit, illa mortua hæres eius petit dotem, quam An- tonius Beatrici debuerat. Opponitur petere- non poſſe, ſaltem, niſi priùs reſtitutis vel com- penſatis cum dote& intervſurio dotis fructi- bus, per Beatricem vigore legati perceptis. JQueritur quid iuris. S V AM M ARITIV A. 1 Debitor legans creditori in qubio, non cenſetur le- gQare animo compenſandi. 8* 2 Teſtaror cum non vult vxorempetere dotem à ji- lis, inducitur fideicommiſſum liberationis. 3 F erba hæc, itatamen, inducunt modum. 4 Qui non ſeruat condictionem appoſitam legato, viderur vſque à principio fuiſſe malæ fides poſſéſſör, adeoq, ad fructus perceptos tenetur, C num. 12. 5 Heres hæredis petere non poteit, cum legamus pro hibito hærede petere. 6 Exceptio doli datur contra quoſeunque ſucceſſo- res excepto emptore,& eo qui emptoris Vices ſuſtinet. 7 Actiones perſönales dantur in heredes, 8 Legatarius contrafaciens modo, vel illum non im- plens, prinatur legato. 9 Verba vt nihiloperentur, quando toleratur. 10 Cauſam quæ reſpicit fauorem legatari non ar- ctare legatum. Ir Caſus omiſſus remanet in diſpoſitione iuris com- munis. . S Icet debitor † legans creditori, imf 5 X dubio non cenſeatur legareani- mo compenſandi. l. creditorem ☛ᷣde leg. 2.& in dubio legatum vxo- X‿ᷣ̊ ri, non intelligatur animo com- penſandi cum dote. l.i. ↄ.ſciendum. C. derei vx. actio.tamen cùm legato vſufructu teſtator ad- iecerit, ita vt vxor dotem petere non poſsit, clarum eſt Beatricem, vel legato vel dote de- buiſſe eſſe contentam. d.§. ſciendum,& ſi poſt acceptum legatum egiſſet ad dotem exceptio- 5 4 . — ne repellendam fuiſſe.l tutor de lib. ſeg. l.2. in fi. C. de his quæ ſub. mo. nec etiam vſuras dotis pe- tere potuiſſe. I. non ſolùm. 2.§. I. de lib. leg. Et cùm teſtator † noluerit vxorem petere dotem à fllijs, inductum fuiſſe fideicom miſſum libera- tionis,& ideò filios agere potuiſſe contra Boa- tricem, vt liberetur à dotis obligatione. I. quod mihi de lib. leg. l. ſicreditoris. C. de fideicomm. Bar. in I. 4.§. nunc de effectu num. 2. de lib. leg.& cùm ea verba † ita tamen,&c. inducant modũ. Llibertas.§. hac ſcriptura de manum teſt. Bar. in J. quibus diebus.§. fi. nu. 4.de condi.& demon. Beatrix tenebatur cauere de modo implendo. d. l. quibus diebus.§. fi.& de reſtituendo legatũ cum fructibus, caſu quo contrafecerit. Authen. cut relictum. C. de ind. vidui. toll. vel aecepto ferre dotem. l. Mutianæ de cond.& demon.& licet non cauerit, tamen ad modum implen- dum cogi poterat, vel officio iudicis. d.§. hac ſcriptura. l. liberto.§. Lucius. de au. leg. vbi ca- ſus, vel actione exteſtamento. d. l. 2. C. de ijs quæ ſub. mo. vel hæres poterat legatum repetere, d. §. Lucius. l. quidam de vſufr. leg. cum fructibus, acſinon fuiſſet quicquam relictum. d. Authen. 4 cui relictum. Is enim qui non † ſeruat condicti- 1 5 onem, vel modum appoſitum legato, videtur vſqueà principio fuiſſe malæ fidei poſſeſſor. I- deoq́; ad fructus perceptos,& qui percipi po- tuerunt tenetur. Bal. Caſtr.& Iaſ. d. Auth. cui re- lictum& contra petentem dotem opponi po- teſt exceptio dolo mali. d. l.tutor. d. I. 2.& quã- uis tex. in d. l.2. in fi. dicat exceptionem compe- tere vſque ad quantitatem legati, tamẽ cùm ſe- cundum Caſt. recipiat interpretationem ſecũ- dum diſtinctionem traditam inl. Imperator. de leg.z.& in eaſu præſenti quantitas cum quanti- tate non conferatur, ſed mulier accepto vſufru· ctu grauata ſit non petere dotem, vt plurimùm conſiſtentem in prædijs datis in dotem ineæſti- matis, in totum à dotis petitione repellenda videtur, maximè cùm videatur grauata vel do- tem non petere, vel vſum fructum reſtituere. Caſtr.d.l. Imperator..ſi centum in fi.priuando enim legato vſusfructus, videtur grauata, vt re- ſtituat. argumento eorum, quæ ſeripſere Bart. inl. paterfa. teſtamento de hær. inſtit. Caſt. in J. I. C. de his quæ pœn. no.& cum tex. in d.l. tutor. minori ætatis ſpeciali beneficio concedat, vt quod legati cauſa percepit, reſtituere poſsit, diuerſum maioribus eſſe innuit, idem autem importare videtur, quòd reſtituat legatum, vel .. quodpatiatur exceptionem vſque ad quantita- tem legati. Et cùm legamus † hærede petere prohibito, nec hæredem hæredis petere poſſe. 1.2.l. ſi quis in teſtamento delib. leg. Sicut Bea- trix, quæ legatum agnouerat, dotem exigere nonpoterat, ita nec hæres eius ad quem plus iuris, quàm ipſa haberer, transferre non potu- it,& licet pana impoſitaà teſtatore Beatrici pe- tenti dotem, nontranſeat ad eius hæredes. Bar. conſil. 214. incipit Andreas Martini, poſt Bald. Alexand. num. 4. laſ.num. 3. in l fin. C. de hæred. inſt. tamen exceptio de quain d. l.tutor.& in d. 1.2.& d. l. imp. item actio ex teſtamento de qua in d. I. quod mihi,& d. l.2. Item officium iudicis de quo in d..hac ſcriptura,& d.§. Lucius, Item repetitio ſegati ob non impletum modum, de quo in d.. Lueius ind. l. quidam,& in d. Auth. cui relictum etiam contra hæredes tranſire vi- dentur, exceptio f enim doli datur cõtra quoſ- cunqueſucceſſores, excepto emptore& eo, qui emptoris vices ſuſtinet, l.apud celſum.§. ſiquis autem , 2 —õ—— h.dicat exceg a0 andtatem leg⸗ 1; cipiatinterpr a. Sinem Neſenti quand atur, ſed malit 2 S ofih on petere dotſ cum * prxdijs datis h i dotss peti a craxk cum riden emadt e, vel vſamfn Nanüm aor. ſ. ſi cent ciguna vun fructus, ride— to corum, q pecek mentode ha ⁴ kCil œn. no.&cut 8 dlut eciali benem cucett ſa percepit, Keunfu ribus eſſe int x idem unt eur, quôdrel t legrnn, ceptionem Tuqum cum legam recege. xredem hæſ xers amentode.cS Kial mpoſtaité T. Jaſdam; Ie p riotara d e g ac ſcriptul paur dmin 7 Liber VI. autem ex cauſa de excep. dol.& actiones perſo- nales in hæredes dantur. l. actionum genera in princ. iunct. gl. de act.& oblig. vt exteſtamento actio eſt.. noſtra iun. gloſ. in verſ. per actiones perſonales. inſt. de leg.& condictio, ſine cauſa. d. l. actionum genera in prin.§. appellamus inſt. de actio. Neque obſtat ſi dicatur, cùm prouiſio hominis faciat ceſſare prouiſionem legis. l. ma- ritus. C. de procura.& vnius incluſio alterius ſit excluſio.l.cùm prætor de iud.& teſtator cẽ- ſeatur ſe conformare cum diſpoſitione iuris. Bart. l. hæredes mei.§. cùm ita ad Treb. teſtato- rem imponendo pœnam vxori dotem petenti receſsiſſe ab alijs remedijs, eaq; hæredib. com- petere noluiſſe, præcipuè cùm ſimul cum pœ- na concurrere nequeant. Nõ enim potelt quis pœnam exigere& petere, vt ſtetur conuentis, velagentem exceptione repellere. l. reſcriptũ. §. ſi pacto quo pœnam de pac. l. apud Celſum. õ. Labeo de excep. do. l.cùm proponas C. de trãſ- act.& teſtatorem per oppoſitionem pœnæ no- uaſſe& ſuſtuliſſe legatum liberationis, vel ob- ligationem de non petendo dotem,& Bea- trice dotem petente prælegatum liberationis transfuſum eſſe in pœnam priuationis vſus- fructus.l...item ſi ita ad leg. Falc. l.l. de pe. leg. Bald. inl. I. numer. 33. C. de his quæ pœn. no.& præcipuè ſublatum eſſe officium iudicis, quod tanquam extraordinarium cum pœna concur- rere nequit, Bald. d. l. 1. numer. 35. ideoq́; cùm Beatrici agenti ad dotem ſola pœna obſtaret, & pœna in hæredes non tranſeat, nihil hæredi- bus Beatricis dotem petentibus obſtare. Nam reſpondetur, c˙ùm de iure † legatarius contra- faciens modo, vel illum non implens, priuetur legato. d. Auth. cui relictum,& d.§. Lucius. taci- téè inerat, vt Beatrix dotem petens priuaretur legato vſusfruct. Qua de re illius expreſsio ni- hil debet operari.l.3. de leg. I. Et hoc caſu tole- ratur, vt verba quicquam non operentur, vt ex Io. And. ſcripſit Alex. conſi.33. lib. i. num 9.& vbi conceditur quod iure communi compete- bat, verba nihil operantur. Gem. c. ſi bapa. in prin. col. fi. de priui. in 6. allegat tex. in c. quia in cauſis de procur. Secundò reſpondetur peenam priuationis appoſitam fuiſſe fauore filiorum, ideoq; in eorum odiũ retorqueri non poſſe. l. quod fauore. C. de leg in damnũ aũt reffectere- tur, ſi cætera quæ contra matrem vel eius hære- dem petentem dotem competebat, eſſent ſub- lata,& ſimili caſu toleratur, vt verba potiùs ni- 10 hil operentur. Ex Bald. Dec. conſi. 232. in fin ad quod conuenit quod legimus cauſam, f quæ re- ſpicit fauorem legatarij non arctare legatum. l. 3 vbi Bar. de adim. leg.& licet modus reſpiciens commodum legatarij, non impleatur, nihilo- minùs legatum deberi. l. Titio centum in prin. de cond.& demon. Tertiò reſpondetur, quòd licet teſtator ademerit legatum Beatrici dotem petenti, tamen& officio iudicis eam compelli ad implendum modum& legatum, ab earepe⸗ ti potuiſſe.d.. Lucius,& iccircò etiam agentẽ exceptione repelli. Minus obſtare videtur, ſi di- Conſilium IXV. 7 catur B eatrici, ſi peteret dotem, tunc& eo caſu fuit impoſita pœna, quæ dictio tunc,&c. deno- tat extremitatem temporis, quo dos petere- tur. l..de cond.& demonſt.& reſtringit diſpo- ſitionem ad expreſſa tantùm, vt ex aliorũ fen- tentia tradit Dec. conſi. 22 7. num. 1.& conſi. 314. num. 5. Quapropter cum pœna incurrat ſolùm tempore, quo dos petitur, pœna verò loquatur de priuatione vſusfructus tantm, nec de fru- ctibus perceptis ante petitionem dotis quic- quam diſponat, nec adſit aliquod verbum re- trotrahens priuationem adtempus teſtamen- ti,vt dictio ex nunc, dici nullo modo poſſe Bea- tricem, ſi dotem aliquo tempore petijſſet, pri- uandam fuiſſe fructibus antè perceptis. Qua de re nec hæredem dotem petentem in pœnam priuationis fructuum, anted per Beatricé per- ceptorũ incidere debere. Reſpõdetur etenim ex hac ratiocinatione quidem ſequi, vt Beatrix non fuerit priuata fructib. ante petitionem do- tis perceptis, ſed quòd fructus antè percepti II fuerint legati nõ rectè inferri, imò caſum Jeo- rum, quaſi omiſſum remanere in diſpoſitione iuris communis. l. ſi cum dotem in princip. ſo- lut. matrimon. l. ſi extraneus de cond. ob. cau. præcipuè in re noſtra, ne pœna priuationis ap- poſita in fauorem filiorum reflectatur in da- mnum,& ſimili arg. ita reſpondet Dec. con- ſil. 232. nu. 8. qui latiùs loquitur, ad quod opti- mè conueniunp, quæ ponit idem Dec. in l.. de off. eius, num. 37.& nu. 47. Iure autem commu- 12² ni legatarius † contraueniens modòô, retrò de- claratur priuatus,& vſque à principio videtur fuiſſe prædo,& tenetur reſtituere legatum,& fructus ex eo perceptos. d. Authe. cui relictum, vbi Bald. Caſt.& laſ.& vbi quis grauatur in plus quàm accepit, habetur etiam ratio fructuum, d. I.Imperator. 5.cùm quidam de leg. 2.& in exce⸗ ptione, de qua in d. l. 2. C. de his quæ ſub. mo. comprehendi videntur etiam fructus à legata- rio percepti. CAsSvs XXVI Antonius Lombardus ciuis Placentinus, habens filios maſculos, ſciens nullos alios vltra ipſum,& eius filios eſſe de familia Lombardo- rum in ciuitate blacentiæ, niſi Chriſtophorum & Ioannem fratręes, quos ſolos tanquam agna- tos& propinquos habebat& tractabat, licet neſciret quoto gradu ſibi eſſent coniuncti, in- ſtituit filios hæredes, illosq́; inuicem ſubſtituit caſu, quo aliquis eorũ decederet ſine filijs ma- ſculis,& quandocunque omnes decederent ſi- ne filijs,& deſcendentibus maſculis, voluit bo- na ſua non poſſe tranſire in feminas, nec in ex- traneos, ſed remanere in agnatione, familia& caſana illorum de Lombardis. Deceſſerunt o- mnes filij teſtatoris abſque filijs maſculijs,& ſic venit caſus fideicomm. vocantis familiam& a- gnationem illorum de Lombardis. Quaritur, an Chriſtophorus& Ioannes ad C fidei- Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. fideicommiſſum admitti debeant, licet proba- re non poſsint, ſe eſſe ſaltem deci mo gradu cõ- ſanguinitatis teſtatori vel filijs coniunctos. S V M A A RTIV M. 1 Familia vbi in teſtamento vscatur vel proſapia, qui cenſeantur iure Vocati. 2 In fideicommiſſis ſola voluntas teſtatoris attendi- tur. 3 Mens teſtantis ex eius conſuetudine colligitur. 4 Teſtator non praſumitur facere ſubſtitutionen IXS. 5 Filius naturalis regulariter in feudo non ſuccedit. 6 Diſpoſitio quando in aliquo verificari non potest interpretanda, vt aliquo modo ſuſtineatur. 7 Familiæ vbi aliquid relinquitur, non videtur ne- ceſſarium probare gradum conſanguinitatts, ſedagenti ufficiat nom en illius familiæ 8 Verbum familiæ latius patet, quam verbum pro- pinquiis. I ſialiàs f vbi in teſtamento voca- tur familia, agnatio, vel proſapia teſtatoris, cenſeantur vocati hi dũ taxat, qui de Iure Ciuili ſuccedere poſſunt,& ſic qui ſunt intra deci- mum gradum,& ideò agentes ad fideicomm. probare tenerentur gradum conſanguin.& eſ- ſe de propria linea teſtatoris, ſi vera ſunt, quæ latè ſcribit Dec. in conſilio 321. Tamen cùm † in fideicomm. ſola voluntas reſtatoris atten- datur. l. in conditionibus, primum locum de cond.& demonſtr. etiam quæ ex coniecturis colligitur, l. cùm proponebatur de leg. 2. Cum- que in propoſito caſu teſtator& actores inui- cem tractarent ſe vt agnati. Cumque teſtator feiret in ciuitate Placentiæ non adeſſe alios vl- tra ipſum& eius filios, qui nominarentur de Lombardis quàm agentes, videtur poſſe dici in ſubſtitutione, de qua agitur teſtatorem ſen- ſiſſe de illis, nam mens † teſtantis ex eius con- ſuetudine colligitur. l. ſi ſeruus plurium.. fin. de leg. 1.l. penul. in prin. de adim. leg.& ea ſemper capienda eſt interpretatio, ne diſpoſitio redda- tur iautilis. l. quotiens la 2. de reb. dub.& teſta- tor † non præſumitur voluiſſe facere ſubſtitu- tionem inanem. l. Titia cum teſtamento.§. Lu- cius deleg 2. Bart. in l. cùm ſeruus de leg. 1.& in terminis non diſsimilibus caſui noſtro videtur text. in l.fundus, qui de fun. inſtru. vbi in legato fundi cum inſtrumento, quod regulatiter intel ligitur de inſtrumento teſtatoris, venit etiam inſtrum entum coloni, quando teſtator in fun- do nullum habuit inſtrumentum,& melior text. in l. hæredibus.§. fin. ad Trebel. vbi condi- tio, ſi ſine liberis, intelligitur de naturalibus, ex veroſimili mente teſtatoris, quando grauatus naturales ſolm habere poteſt,& ad hoc con- ueniunt, quod dixit Bald. inl. eam quam. nu- mer. 39. C. de fideicommiſſ. Si Dux Sabaudiæ concedat feudum alicui pro ſe ac filijs procrea- tis& procreandis,& omnes ſciebant illum non habere filium procreatum, niſt quendam na- turalem, is ſuccedat in feudo, ex quo de alio nõ poteſt intelligi conceſsio Ducis, licet t natura- lis in feudo regulariter non ſuccedat,§. natura- lis ſi de feu. fuer. contr.& quòd cenſuerte Bald. in prin. Iaſ. nu. 8. in l. ſi quis poſthumos. in prin. de lib.& poſthum. in inſtitutione poſthumi comprehendi ſpurium legitimatum& adopti- uum, quando teſtator alios poſthumos habe- 6 re non poterat, vt quia erat clericus in ſacris conſtitutus,& quod dixit Felyn. in capitu. pri- mo. numero 7.& 8. de reſcript. licet in priuile- gijs verbum filijs non verificetur, in adopti- uis, tamen ſi in alijs † non poſſet verificari, comprehendit etiam adoptiuos,& ea quæibi ad id accumulat,& quod in fortioribus ter- minis ex Angel.& Imol. tradit Alexand. in l.z. in principio de lib.& poſthum. fi lego equum morellum,& nullum habeam equum morel- lum, ſed vnumalbum duntaxat illum in lega- to venire. Prætereàd vbi legatum † vel fidei- commiſſum relinquitur familiæ, non abſque ratione dici poſſe videtur, non eſſe neceſſari- um probare gradum conſanguinitatis, ſed ſuf- ficere quòd agens retineat nomen familiæ,& appelletur de illa familia per text. in I. fin. C. de verbor. ſignif. vbi ad relictum familiæ, poſt parentes, liberos& propinquos, vocantur ge- ner, nurus,& poſt eos liberti,& tamen cum li- bertis, qui fuerant ſerui teſtatoris non videtur ſubeſſe gradum aliquem conſanguinitatis,& quò ad libertos idem tradit text. in l. cùm pa- ter.§. ſidei hæredum de leg. 2.& liberti ſequun- tur conditionem, ciuitatemò; manumitten- tis. l.2. C. de municip.& orig. lib. 10. Vnde ſicuti cenſentur vocati poſtalios liberti, quia retinẽt nomen familiæ, quamuis non ſint conſangui- nei, ita& alij qui nomen familiæ retinent, vi- deri debent vocati, licet non ſint in aliquo gra- du conſanguinitatis, Tradita autem per Dec. videntur procedere, quando relinquitur pro- pinquis vel proximiorib. tunc enim cenſentur excluſi hi, qui non ſunt propinqui,& quòd ver- bum familiæ f latiùs pateat qudàm verbum pro- pinquis, apparet ex d. l. fin.& d. l. cùm pater.§. penult. CASVS XXVII. q Stat ſtatutum in ciuitate Laudæ, quòd fra- ter coniunctus ex vno latere tantùm ſuccedat fratri, vnà cum fratre vtrinque coniuncto. Item aliud ſtatutum, quòd nulla aſcendens ſucce- dat deſcendenti exiſtentib. agnatis intra quar- tum gradum, niſi in vſufructu portionis, quam de iure habitura erat. Ludouicus ciuis Placen- tinus habitans Placentiæ, in qua in ſueceſsio- nib. attenditur ius commune, habens bonain terri. Placentiæ,& alia in terri. Laudæ, pro quib. oneribus erat allibratus in ciuitate Cremonæ, & cum ea onera ſoluebat, obijt relicta Maria ſe- cunda vxore,& duob. filijs ex ea. Item Cæſ. ſilio L* 1 1.. nia tamilia pe Se nla ant. vhr adrei Ime 1 01 1 1 1 amin, SA 4 ros& propine O ocan „ ³ olt cos liderti ³emπ 5 dant ſerui teſſ&e Sa alquem coſie Sintm zidem tradit teinla dumdeleg Menin — em, ciuitate umma nicip.& orig&.*. Vutt ti poſtalios eaqui quamus rtcong zui nomenſ t nteiu tati licet not N iuaip; tatis, Tradi& femacl dere, quan dqutus imiorib. td! eim elt don ſunt pro widü acius pateat K* we-don dcxd..ün. cn Liber VI. ex prima vxore. boſt mortem Patris,& aditam per filios hæreditatem deceſsit vnus ex filijs ſe- cundi matrimonij Placentix. Quæritur in bonis exiſtentibus in territo. Laudenſi; quis ſuccedere debeat, an mater& trater vtrinque coniunctus attento iure com- muni, an verò ambo fratres attentis ſtatutis Laudæ. 3 F V A M A RIV M. 1 Statuta illius rerritorij quò ad bona exiſtentia in aliquo territorioiſunt atrendéda,& quomodo. 2 Statata loquentia in perſonã, quò ad ſucceſſionem non comprehendunt Forenſes, etiai, quò ad bo na ſita in territorio ſtatuentium,& nu. 3. 4 Qub adbona ſita in adiquo territorio ſunt atten- denda ſtatuta illius loci. Primo genitus qui non eſt deloco ſtatuentium, non Potest perſtaiutum habilitartä. 6 Locus rerum quærendarum inſpici debet. 7 ſdem operatur öppoſitum in oppoſito, uod propo- Ftum in propoſito. 8 Forenſis non ſubiens onera Leneficio ſtatuti ad- mitti non valet. ☛ Ipræſupponamus Ludouicũ fuiſ- ſe Laudéſem, ſicq́;& vxorem, quæ Ih dounec vidua exiſtit, ſequitur fo- h X rum viri& filios eſſe Laudenſes, res non habet dubium, † quò ad bona cxluencia in territ. Laudenſi, attenta ſta- tuta Laudæ,& fratrem conſanguineum ſucce- dere, vnà cum fratre vtrinque coniuncto,& matrem exiſſen. fratribus non ſuccedere, præ- terquàm in vſufructu portionis, quam de iure communi habitura erat. Bart. in l. cunctos po- pulos. nu. 42. in 6. ꝗ. C de ſum. trin. quem quò ad hocpoſteriores oinnes ſequuntur. Quòd ſi Ludouicus vxor& filij non ſunt Laud. imò quò ad ciuitatem Laudæ Forenſes, quæſtio anceps & dubia. Bar.æin d. l. cunctos populos. nu. 42.& 26. cenſuir, †ſtatuta loquentia in perſonam& habilitantia vel inhabilitantia ad ſuccedendũ, vt talis ſuccedat vel non ſuccedat, non compre- hendere Forenſes, etiam quò ad bona in territ. ſtatuentium ſitazcomprobarunt Mart. Lauden. in tract.de primog.q̃. 29.Franc.de Ramp.inter conſilia Cald. in tit. de teſtam. conſi. 34. incip. ſtatuto Ferratienſi,& in terminis ſtatuti Me- diolan. excludentis matrem à ſucceſsione filij jaté diſputat Sign. de Homod. conſ. 167.& tan- dem concludit ſtatuto non obſtante matrem ſuccedere filio etiam in bonis ſitis in territorio Mediolani. Idem in ſimili ſtatuto excludente filiam, ſcripſit Anchar. conſi. 169. in fin.& inter- minis caſus noſtri quo frater deceſsit in loco originis, neque habuit domicilium Laudæ, tra- dit Salyc. in d. cunctos. nu. 14. verſ. ſi verò iſte Lucanus,& ſecundum prædictam Bar. ſenten- tiam in caſu ferè eodem cuùm præſenti, latè re- ſpondit Alex. con. 44. lib.5. qui multas rationes & auctoritates adducit, quæ omnes in propo- Conſilium XXVII. Ifz ſita q. concludunt, ſtatuta Laudæ excludentia matrem à ſucceſsione filij, non comprehende- re matrem quæ nõ eſt Laudeuſis,& multò mi- nus ſtatuta excludentia fratrem vtrinque con- iunctum, Aparté ſucceſsionis,& habilitantia fratrem conſanguineum, ad ſucceſsionem fra- tris vnà cum fratre vtrinq; coniuncto compre. hendere Forenſes, quod etiam comprobatur ex his, quæ tradidere Bart.& poſteriores in d. j. cunctospopulos, in 3. q. aſſerentes, ſtatuta † ha⸗= bilirantia; vel inhabilitantia perſonam non cõ- prehendere Forenſes. atg. l.j. in f. de tut.& cur da. ab his,&c.& ex eo, quòd ex Bal. dixit Ancha. in c. ide conſt. q. 12. verſ. eſttamen dubium. ſta- tutum non poſſe habilitare vel inhabilitare Fo⸗ renſem etiam quò ad bona exiſtentia in territ. ſtatuentium. Sed contrarium ſcilicet, quò ad 4 †bonaſita in terr. Laudenſi attendenda eſſe ſta- tuta Laudæ, velle videtur Bal. in d. l. cunctos. nu. 17. qui tamen cùm alleget Bart. videtur intelli- gendus ſecundum tradita per Bar. ſcilicet quan do Baro ille erat Anglicus& Longobardus,& in terminis ſtatuti exeludentis matrem Anch: in c.i.q. 12. verſi. quæro iuxta prædicta de q. tali ſtätuto, vbi inquit etiam in Forenſe, quò ad ſuc- ceſsionem inteſtati indiſtincte atrendendum locüm, in quo bona ſunt ſita, quam ſententiam magis communem inquit Alex. conſi. 19. nu.. lib. 6 eamque tenuiſſe Iac. de Ra. Cyn. Guigl. de Cun.& Ray. eandẽ ſequitur Alber. Bru. in tract. quòd ſtantibus maſculis,&c. articulo 6. in 1. q. eamq́; aſſerit communiter tenuiſſè antiquos,& reſpondeèt ad ea, quæ in contrarium adducun. tur,& veram appellat Carol. Moli. in add. ad d. conſi. Alex. 44. dicens Alex. peſsimè conſuluiſ- ſe, ſecundum quam etiam conſuluit Lud. Go- zad. conſil. 19. Hanc tamen ſententiam Alber. Bru. vbi ſuprà numer. 3.& numer. 21. vult pro- cedere duntaxat, quando is qui vult exclude- re, beneficiò ſtatuti admitti, eſt ciuis loci ſta- tuentium, aliàs ſi eſſet Forenſis, néc onera in lo- co ſtatuentiũ ſubiret, beneficio ſtatitoruin vti non poſſet. Caſt. in l.omnes populi de iu.& iur. idem ſentire videtur Signo. in d. conſi. 167. col. pen. verſi. venio ad tertium, vbi in ſuo caſu fun- dat ſe inter alia, quia ſcilicet is qui volebat ſuc- cedere propter ſtatittum erat Forenſis,& colu. 3. verſic.& I. circa 1. vbi inquit, primogenitum † qui nôn eſt de loco ſtatuentium; non poſſe per ſtatutum habilitari, vt in totum ſuccedat, & re vera in q. Anchar. in c. 1. is qui ſuccedere volebat beneficio ſtatuti, erat ciuis loci ſtatuẽ- tium, quæ Bru. ſententia ſi eſt vera, propoſita quæſtio remanet abſque difficultate, vt ſcilicet frater conſanguineus Forenſis,& qui non ſu- bijt onera cum ciuitate Laudæ, non poſsit vti beneficio ſtatuti excludentis matrem, neque ſtatuti admittentis illum, vnà cum fratre vti in- que coniuncto,& licet Socin. conſi. 192. videa- tur reſpondiſſe patrium FPorenſem beneficio ſtatuti excludere matrem, tamen in eo ca- ſu defunctus habebat domicilium in loco ſta- tuti, ſuper quo facit potiſsimùm fundamen- C 2 trum, e Petri Ant. Anguf in mat. vlt. volun. conf tum, præterid quòd opinio Soc. videtur dubia, tuͤm quia obſtant d. Signor. ſupra proximè al- legata tùm quia Socin. fundat ſe ſuper deciſ. Bart. in d.llcunctos populos q. 7. verſi. ſed poſ- ſet dubirari, quia loquitur in caſu quo non ſo- fuùm teſtator led etiam filius qui ſequitur ori- ginempatris, erat Anglicus, quòd non erat in caſu Soc. quo patruus ille non habebat domi- cilium Mantuæ. Præſuppoſitatamen opinione antiquorùm Anch.& Molin. vera,(quod nunc non affirmo) reltrictio prædicta Bru. videtur mihi ſummoperè dubia, nam rationes potiſ- fimæ, quibus innititur opinio Anch.& ſequa- 6 cium funt, quia f inſpici debet locus rerum ac- quirendarum. Bal. in d. I. cunctos populos. nu- 17. Et quia ſtatutum non diſponit de perſonis⸗ fed deipſis rebus,& ſic. quibuſcunque verbis Ioquatur, ligat omnes quò ad res in ſua dictio- ne ſitas. Garol. Mol.& Alb. Bru.»bi ſuprà. quæ rationes vebdicant ſibi locum ſiue ciuis ſiue Forenſis ſit ille, qui beneficio ſtatuti ſuccede- te intendit,& ſiſtatutum, quatenus excludit matrem vel fratrem vtrinque coniunctum,ex- elndit etiam orenſes ſecundum Anchar.& an- liquos ea xatione, quatenus includit fratrem coniuncum ex vno latere tantuͤm, vel agna- tos iuxta tradita per Barto. in l. 1.§. videndum. nu.2. ad Tertullian. debet eriam includere Fo- renſes, vt qui ſentit commodum, ſentiat etiam incom modum& idem operetur † oppoſitum in oppoſito quod propoſitum in propoſito, éontrariorum eadem fit diſciplina. In conten- tioſo tamen iudicio faciliùs obtineretur con- tra kratrem conſanguineum„ qui ex ſtatutis Laudæi innititur„ tum quia contra illum ſtat Bar.&pſurimorum aliorum deciſio, tùm quia contrariam Anchar. ſententiam in terminis reſtringit Albertus Brun.& idem voluiſſe vi- detur dignor.t ſcilicer Forenſis non ſubiens onera, ben eficio ſtatuti admitti non valeat. 64 S V S XXVII SPerrls⸗& Angelus anno 1525.emerunt à lo- anne prædia quædam precio ſcutorum octo- centum, quæ deinde locauerunt ad nouem an- nos venditori, cum pacto, quòd quandocungq; qurãte locatione placuerit Petro& Angelo ar- ctare loannem, ad redimendum prædia eodem precio, quo empta fuerant, facta priuùs interpel- latione g de enunciatione per mẽſem ante, ipſe Ioannes tęneretur face ere redemptionem. De annO1528. Pet. condidit teſtamentum in quo inſtituto hæredevniuerſali fratre, legauit An- gelo per hæc verba. ltem lego Angelo ex ſcutis ſexcentum, quos debeo habere dloanne ſcu- tos quatuorcentum, reſiduum quod eſt de ſcu- tis ducentum periplum Angelum exigi volo& mando à dico loanne,& dari& diſpenſarivo- lo hoc modo, videlicet ſcutos vigintiquinque vnicuique pediſſequarum, ſcutos quinquagin- ta conufentui ſanctæ Mariæ de Nazarcth,&a- lios ſcutos centum in maritandis tot puelli 8. 3 & reliquit Angelumexequutorem tefaments oſt nonnullos annos deceisit Petrus pauld ante finitam locationem nulla facta declara- tione voluntatis, neq; intimatione aut denun- ciatione, quòd vellet arctare loannem ad redi- mendum, Angelus occupauit prædia empta& locata, eaque inſol lidum ad ſe ſpectare con- tendit, ſcilicet, dimidiam vigore emptionis, ali⸗ am dimidiam vigore legati prædicti,&c. Quæritur quidiuris„& an recté ſenſerint hi, qui pluribus rationibus reſpondiderunt, ad Angelum prædia in totum ſpectare quorum allegationes ibentuf⸗ S V AM M A NITE Ar. 1 Tabaua Rleget id aodA T irzus debor deinde exi- at debitum, exting uitur legatum,& nu. 8. 2 Condritia legati quæ erat 2 oſibilis facto teftatos ris, ſi fiat ampeſi ibilis, Aeſicit legatum. 5 3 Alblatiuus abſolutus indacie goadiclisnen, ue impleri debet in forma eeyela 4 Emptio rei propriæ non ſubhiſtit. 5 Mvoptio in ſblutum æquiparatur en⸗nieu. 6 EFictio non poteit cadere ſuper impoſſibili de iurss 7 Teſtaron teganda id quad es debetiur cenſetur ke- vaneaitoncm non rem debitam. 3 Ff Ncaſu propoſito crediderim Ane 99 gelum prædia pro Porrone quæ erant dülaroe ris iniuſtè detinere⸗ Nam ea non fuerunt vllo modo- ‿ lagata, nec quicquam pro Ange- lo facit, quod ex vaduerfo dici videtur, reſtato- rem legafe precium, quod pròô tedemptione prædiorum debebat loannes, ideoque prædia, quæ loco precij remanſerunt penes teſtaro- rem, legatario deberi. Nam iure defendi non pofſe videtur teſtatorem ſenſiſſe de pecunijs, quas Ioannes debiturus erat in caſum, quo pla- cuerit teſtarori& Angelo arctare illum ad re- dimendum, tum quia loannes illas tempore teſtamentinon debeat, argum, I. ſi ita. de au.& arg.& ad plus Ioannes non poterat dici quic- quam debere, niſi ſub condictione, qus none- rat omninò extitura. I. ſi ita ſcripſiſſet de ĩegar. 2. Tuùm quia ſummalegata noif conuenit ſum- 8 mæ, quam debiturus erat Ioanes in caſum præ- dicum. argumento eorum, quæ in non diſsi- mili caſu tradit Alex. in l. cum quo.§. fin. ad leg. Falc.& verbailla, quos habere de beo, determi- nãtia& de monſtrantia ſcutos ſexcentu, debent æqualiter illa determinare, vt ceilicet intelli. gantur de ſexcentũ ſcutis eodem modo debi- tis. Neque obſtare videtur id, quod dicitur Io- annem aliud non debuiſſe. Primò quia negati- ua hæc, cùm ſit fundamentum intentionis le- gatarij, abilloprobanda videtur. Bart.& poſte- riores in l. in illa de conſti. pecu. Secundò, quia cùm omni in caſu Ioannes non eſſet debiturus, niſi ſcutos quatuor centum, ſicque appareat te⸗ ſtatorem aram eſup n tit cadere ſper a nda. auade 8 em zon rem ded caſupropoſit I len) lum prædia g anttettatoris am ea non ſu gata, nec qaif is aduerſo dich cium, quod tenpi edat loannel Hiueſag j remanleru t es teut lcbeti. Nam en ekaän clkarorem ſet leon editurus erat mau & Angeloan 1e lon um quia loaff Setenn dcbeat. argi. Ia dannes non a täaf ſilub condis D gun⸗ zcura. kfita ſetcet nmalegaa d ruruns etulo! entocorum ☛ Alexinlcu 1. quos häbet trantis cuc d cterminae 2hd atü ſcutisec San deturid g are rideru 1 ru 11 1 1 oadebulte rtob’ puedit ain LAbe. ſtatorem voluiſſe facere legatum inutile ſaltẽ pro parte præſumi debet, quod etiã inreliquo inutiliter voluerit legare, arguendo à parte ad totum. l. quæ de tota de rei vendic.& à conte- xtu eiuſdem legati:. l. ſi ſeruus plurium. 9. fin. de leg.i. Prætereà dato ſine veri præiudicio, quòd expreſsè legatum fuerit, vel ſaltem in legato comprehenſum id, quod ſub condictione de- beat ſeu debiturus erat Ioannes, tamẽ cùm de- fecerit condictio, quia teſtator& Angelus non voluerunt arctare Ioannem ad redimendum, legatum fuit extinctum. l. cùm illud.§. 1. quan. dies leg. ced. l. 1. in fin. de cond.& demonſtrat. & quemadmodum ſiteſtator † leget id, quod Titius debet, deinde exigat debitum, extin- guitur legatum. l. ſi ſic.§. t. de leg. 1.l. non quo- cunque.§. qui Caium cod. titu. niſi legatarius probet teſtatorem aliud ſenſiſſe. gloſſ.& Bart. inl. fideicommi.§. ſi rem de leg.;3. Ita ſi noluerit implere condictionem, ſub qua Titius erat de- biturus, extingui debet legatum, niſi legatari- 8 G4 us probet teſtatorem aliud ſenſiſſe, quemad- modum ſi † condictio legati, quæ erat poſsi- bilis, facto teſtatoris fiat impoſsibilis, deficit legatum. l. cùm tale.. falſam condictionem de cond.& demonſt. Ita ſi facto teſtatoris deficiat condictio, ſub qua loannes debiturus erat, de⸗ ficere etiam debet legatum eius quod Ioannes debet,& ad hoc viderur caſus in l. videamus de liber. leg. vbi legatarius quis dicitur propter ſpem,& ſpe extincta extinguitur legatum. Ne- que dici poteſt. condictionem ſub qua loannes erat debitor, fuiſſe impletam, ex eo, quòd teſta- tor legando. dicatur, voluiſſe Ioannem arctari ad redimendum, etenim ad implendam con- dictionem requirebatur, quòd& teſtator& An gelus vellent arctare Ioannem ad redimendũ, & ex verbis pacti,& quia Ioannes non videtur potuiſſe inuitus cogi ad redimendum partem ſolam. Bar. in I. ſi quis aliam. in fi. prin. de ſolut. in l. qui vſumfr. num. 4. devſufr. lega. Item ne- ceſſaria fuit declaratio voluntatis,& intimatio ſeu denunciatio per menſem anté, nam ablati- uus †ille abſolutus, ſcilicet facta priùs denun- ciatione inducit condictionem, quæ impleri de bet in forma expreſſa,& qua non impleta dici non poteſt eueniſſe condictionem, ſub qua lo- annes erat debitor. Adhæc ex huiuſmodi lega- to alia actio non potuit competere legatario contra hæredem, quàm vt cederet actiones cõ- tra Ioannẽ. l. ſi ſic.§. t. de leg.i.nec pecunias ali- quas ab hærede potuit legatarius petere. Jaſ. in d.§.=. num. 4. Vnde multò minùs potuit petere aut occupare bona hæreditaria. Neq; ad rem facit. quod ex aduerſo dicitur Iloannem cenſeri dediſſe in ſolutũ teſtatori prædia pro illa quan- titate, qua redimere tenebatur, ideoque rem inſolutum acceptam legatario præſtandam. Bal. in l. qui pôſt. nume. 12. C. de lega.& text. in I pater inter. de adim. leg. in l. qui ſolidum. 9.r. de leg. 2. Etenim cùm non appareat Ioannem fuiſſe interpellatum ad redim endum,& ſic eue- niſſe condictionem, ſub qua ipſe erat debitor- * A³ Conſilium I/X. 23 Cumque prædia eſſent pleno iure teſtatoris, S&e quò ad dominium,& quò ad poſſeſsionem 3& 4 emptio † rei propriæ non ſubſiſtat. I. neque pi- 5 gnus de reg. iur.& acceptio † in ſolutum æqui- pararetur emptioni. l. elegãter in prin. vbi not- Caſtren. num. 2. de pigno. actio. l. ſi prædium in fin. C. de euict. Barto. in l.i. 6. cùm prædium. nu. 6 6. de pigno.& fictio † non poſsit cadere ſuper impoſsibili de iure. gloff in I. talis ſcriptura in ver. vniuerſa. de leg.i. Bal. in c. cum conſuetudi- nis. numer. 4. de conſuet. ſtatutum eſt allegare huiuſmodi fictionem dationis in ſolutum præ- cipuè ante factam redemptionẽ, in qua requi- rebatur eadem ſolennitas, quæ& in emptionè. 1. 1. in fin. C. quando li. ab emp. diſ. l. ab emptio- ne de pact.& ſi admitteretur huiuſmodi fictio, concurrerent ſimul plures fictiones; prima ꝙ; teſtator voluerit arctare Ioannem ad redimen- dum, ſecunda, ꝙ Ioannes redemerit, tertia, e proprecio redemptionis prædia redempta de- derit in ſolutum,&c. Et ex hoc tolluntur omnia de re ſubrogata loco pecuniæ,& econttà, quæ ex aduerſo allegari videntur, prætor id, quòd er- iam ſpecialiùs ad ea reſponderi poteſt,& primò dictum Bald. in d. l. qui poſt numer. 12. videtur dubitabile,& contra illud pugnat id, quod per illum text.ſcribit Iaſ.in d. J. ſi ſic. 9.. nume 4. ſci- 7 licet teſtatorem † legando id, quod Titius ei 8 debet, cenſeri legare actionem, non rem de- bitam, ex quo neceſſariò ſequitur, quòd lega- tarius necrem debitam, nec aliam lôoco eius ſubrogatam, ſed duntaxat ceſsionem actionũ petere poſsit,& contra Bald. facit tex. in d.§.. qui indiſtinctè vult † exact. debiti facta à teſta- tore, extingui legatum, niſi contrarium voluiſ- ſe teſtatorem probet legatarius. glo. d. l. fidei- com miſſa.. ſi rem,& contra argum. Bal. de pe-⸗ cunia exacta& recondita in arca, videtur gl. in d..ſi rem. in ver. pro depoſito, quæ vult text. il- lum non procedere, vbi teſtator non habuiſ- ſet pecuniam pro depoſito,& licet Bald. rectè ſenſiſſet, tamen ipſe loquitur in caſu quo teſta- tor ex neceſsitate cauſatiua accepit rem in ſo- lutum, quia aliter non poterat exigere debi- tum, quod in præſenti caſu allegari non poteſt, Item loquitur Bal.de eo, quod peruenit ad te- ſtatorem ex interitu actionis legatæ, ſed in pro- poſito caſu prædia nôn peruenerunt ad teſta- torem exinteritu actionis legatæ, cùm antè eſ= ſent teſtatoris, præter id, quòd cùm datio in ſo- lutum neque vera, néeque ficta ſubſit, nihil ad rem Bald. ſententia. tex. quoq; in d. l. pater in- ter. de adim. leg. non facit ad propoſitum. Nam (præter id quod nôn poteſt dici prædia verè vel fictè empta ex nomine legato) in eo tex.debe- tur filiæ pecunia, ſcilicet, trecenta ex prædijs, nõ autem prædia, text. in fin.& gloſſ. in ver.vt in ea. Ad hæc loquitur in legato percipiendo ex quadam vniuerſitate, ſcilicet negociatione, in qua precium ſuccedit loco rei,& contra l. ſi rem& precium. de petit. hæred. l. Imperator.§. fin. de leg. z2. nil mirum, ſi ex prædijs emptis de-⸗ bentur trecenta, ſicuti debita fuiſſent ex illa ne- e3 gociatio- ¹ 1 5 3 3 5 ½ 1 4 4 8 4 4 4 1 4 4 43 DPetri Ant. Ang. in mat. vlt. Volun. conſ. gociatione, text. autem in d. l. qui ſolidum.§.1. Ioquitur in caſu quo poſt mortem teſtatoris res legata aufertur per Principem hæredi reſti- tuto precio, cumque dominium rei legatæ tranſierit ipſo iure in legatarium à morte te- ſtatoris. l. à Titio de fur. precium rei, quæ erat in dominio legatarij, ad legatarium ſpectare æquum eſt. Ex quibus in propoſito eaſu conclu dendum videtur Angelum non potuiſſe, neque poſſe prædia aliqua prætextu legati petere aut occupare, quinimò nec actionem ad pecunias contra hæredem habuiſſe, ſed duntaxat ad ceſ- ſionem actionum iuxta tex. in d. l. ſi ſic.§.i. CASVS XXIX. Octauianus Cremonenſis inſtituit Camil- lum Nepotem, ex fratre hæredem pro ſemiſſe, & Syluium ac fratrẽ nepotes ex alio fratre pro alio ſemiſſe, qui Camillus tunc dicebarur ban- nitus à ciuitate Placentiæ, in qua tamen non erat deſcriptus inter bannitos, deinde placen- tia dominio Mediolani fuit adiecta, Camil- lusque ſtatim à Cæſareo locum tenente obti- nuit gratiã delicti, quod imputabatur commi- ſiſſe in agro Placentino, poſteà teſtator inſcius gratiæ, timens ne Fiſcus auferret hæreditatem Camillo, reuocauit inſtitutionem Camilli,& inſtituit hæredes vniuerſales, Syluium& fra- trem,& mandauit, quòd vbicunque Camillus eſſet capax, illi darent dimidiam hæreditatis,& quem Camillum eo in caſu, ex tunc pro vt ex nunc hæredem inſtituit,& coram hæredibus etiam expreſsit cauſam mutatiõis, ſcilicet, quia timebat, ne Camillus eſſet incapax,& Fiſcus au- ferret hæreditatem Camillo relictam,& man- dauit illis, vt reſponderent Camillo etiam de fructibus, Idque Syluius vnus ex hæredibus te- ſtatoris facere promiſit. Cauſa mutationis te- ſtamenti non eſt clarè expreſſa in teſtamento, ſed vltra coniecturas, quæ ex teſtamento col- liguntur, probatur per tres teſtes, dicentes il- lam audiuiſſe exprimi à teſtatore tempore conditi teſtamenti. Item mandatum ex pro- miſlo de reſtituendo fructus non continetur in teſtamento, ſed probatur per tres teſtes conteſtes. Camillus abſens mortuo teſtato- re ſtatim per nuncium interpellauit Syluium, an vellet illi relaxare dimidiam hæreditatis cum fructibus, qui reſpondit quòd ſic, idque per duos teſtes conteſtes probatur. Deinde Camillus ſtetit per multos annos abſens à ci- uitate Cremonæ, Reuerſo fuit reſtituta dimi- dia hæreditaris. Quæritur, an etiam fructus omnes poſt mortem reſtatoris ex ſemiſſe reſtituto perce- pti Camillo reſtituendi fint. & V M NM A RTIEV NM. 1 Bannitus ab aliqua ciuitate intelligitur etia Lan- nitus a locis, qui poſt bannum adijcinntur ci- uit atl. 2 Bannitus ſecundum diſpofitionem iuris cemmunts non ammittit ius ſuccedenal. .. X 3 7 oſtatorn ſi creden, aliquem incapacem cum ſit. capax, quem prius inſtituerat, condat altud te- ſtamentum, valebit primaà inſtitutio. 4 Declaratis voluntatis poteit fieri a teſtatore co- ram duobuss teſtibus. 5 Verba hæc inſtituit hæredem, ſunt verba diretlan ciuilid. 6 Frudtus ab harede percepti poſt diem fideisom- miſſi cedentem ſunt reſtituendi. 7 Reſtitutio verbalis poteßt fieri per nuncium& e- piſtolam. 8 Fructus poſt moram ſunt réſtituendi. 9 Teſtator vbi vult fructus reſtitui illi ſunt reſti- tuendi. 10 Sn fideicommiſſis ſola teſtatoris voluntas atten- Aitur. II FVoluntas teſtatoris probatur per duss teſtes. 12 Probatio per duos teſtes, qwod hæres aliquid fa- cerée promiſerit teſtators, vales. Amillus tempore ſecundi teſta- menti, non videtur fuiſſe inca- Send pax ſucceſsionis patrui, Primòô, S quia nec placentiæ nec alibi in do RA minio Mediolani erat deſcriptus inter bannitos,& dato quòd antequàm Placẽ- tia adiungeretur dominio Mediolani fuiſſer bannitus à eiuitate Placentiæ, tamen ex hoc nõ erat incapax in ciuitate Cremonæ, Bannitus etenim à Ciuitate Placen. non videtur banni- tusà ciuitate Cremonæ, licet Placentia effcia- tur eius Principis, Nam Docto. in caſibus, qui- bus volunt bannitum † ab aliqua ciuitate& comitatu intelligi etiam bannitum à locis quĩ poſt baunum adijeiuntur ciuitati vel Comita- tui, vt Nell. in tract. bann, in 1I. par. ſec. te mp. q. 56. fundant ſe ea ratione, quia augmentum ſe- quitur naturam& qualitatem reicui adijcitur, quæ ratio in præſenti caſu procedere non po- teſt, quo nec ciuitas Cremonæ, nec dominium Mediolani adiunctum eſt Placentiæ, ſed Placé- tia acceſsit dominio Mediolani. Secundò, Ca- millus non erat incapax Cremonæ, quia habue- rat gratiam ab IIluſtriſ. Locum tenente Cæſ. Cumque Conſtituriones Mediolani nunqtunam receptæ fuerint placentiæ, gratia effectum ſor- tita eſt ſtatim abſque alia Senatus interinatio- ne. TertiOò, quia plerique ſenſere, bannitum T qui poteſt impunè offendi, non amittere ius ſuccedendi ex teſtamento velab inteſtato, ſe- cundum diſpoſitionem iuris communis, etiam in locoà quo eſt bannitus. Bar. in l. certa forma, nu. 7. C. de iure Fiſc. lib. 10. Nell. in tract. bann. in I. parte primi temp q. 37.& 38. Alexand. in l.1. nu. 4. C. de hæred. inſſit.& confi. 26. lib. i.& alij quos refert& ſequitur Rip. in l. ex facto.§. ex fa- ECto. nume. 15. ad Trebell. quæ ſententia videtur magis recepta licet contrariũ aſſeruerint Caſt. in d. l.1. C. de hæred. inſt. in fi.& alij, quos refere & ſequitur Iaſ. ibi. nu. 6. Quo ſtante cùm ex ſe- cundo teſtamento Odtauiani,& clariùs ex at- teſtatio- — ¼ Tror te ,, (n. SrA fg atan, 1 A milles tempo rän dendi, non iig E i arſucceſsionig ½ n ua nec blacem 1 aäh naio Mediclat to chn & duoquod en ar dominio Heuüt ate Placentix, trn ehn cinitate Cret t ,Wuuu te Placcn. no 5 remonæ licet um lutho s.Nam Doch Miſdog nitum f b dum gietiam dan atlchu ſciantur eiu MCant ad. bann. in! Ereeg ratione, qui un nerun. Kqualitaten iacſei rſenti caſu pi 2r ſe talg Itas Cremoc Ex domui- actum eſtllt a nſeclun inio Mediol ennddd ncapax Cret* quiabe⸗ lultril rpenrel auitur Rip. 3 55 u„ l Trebell duf cun coatrarl E dat Kere K red intt inf dinu. 6. G bs 10 Odauug en Liber VI. teſtationibus conſtet Octauianum reuocaſſe inſtitutionem Camilli,& feciſſe ſecundum te- ſtamentum, † quia credebat Camillum eſſe in- capacem, qui erat capax, ſubſiſtere videtur in- ſtitutio Camilli in primo teſtamento facta.. fi. de hære. quamuis hiteſtes non ſufticiant ad te- ſtanientum vel codicillos, ſutficiunt tamen ad probandum declarationem voluntatis& cauſæ ob quam teſtator inſtitutionem Camilli re- uocauit. Nam declaratio † voluntatis poteit fi- eri à teſtatore, etiam coram duobus teſtibus gl. & Doc in l.hæredes palam.§.ſi quid poſt. de te- ſtam.& voluntas teſtatoris probatur per duos teſtes. Bald. in l. quamuis. C. de impuber.& alij, &c. Et huiuſmodi falſa cauſa, quam ſi non cre- didiſſet veram, teſtator ſecundũ teſtamentum non feciſſet, vitiaret etiam legata. l. demon- ſtratio.§. quòd autem de cond.& demonſtr.& ſi probari poteſt coniecturis, quòd teſtator fecit legatum ob aliquam cauſam, aliàs non legatu- rus. Barto. in d.§. quòd autem. nu. 14. multò ma- gis per tres teſtes conteſtes deponentes id au- diuiſſe à teſtatore tempore reuocationis pro- bari debetteſtatorem reuocaſſe inſtitutionem Camilli ob aliquam cauſam, aliàs non reuoca- iecturam. Bal. in d.l. quamuis. Et dato ſine veri præiudicio, quòd reuocatio primæ inſtitutio- nis ſubſiſteret, tamen Camillus in ſecundo te- ſtamento videtur directò inſtirutus propter il- la verba f inſtituit hæredem, quæ ſunt verba di- recta ciuilia,& ad obliquum trahi non poſſunt, præcipuè cum exiſtente Camillo tunc capace, vt directa operari potuerint. l. verbis ciullibus vbi gloſſ.fin. Bar. num. 4. Caſtren. nu. 7. de vulg. & cùm non ſit contra voluntatem teſtatoris, quòd Camillus ſtatim haberet dimidiam. Ca- millus tanquam cohæres ſtatim videtur admiſ- ſus. d.J.verbis ciuilib.& quamuis Camillus ad- mitti poſſet duntaxat iure fideicommiſsi, ta- mea ſitempore teſtamenti erat incapax, fideic. fuit purum. Cumò; Camillus ſemper fuerit ab- ſ ſens à dominio Mediolani,; fructus ab hærede 7 percepti poſt diem fideicom. cedentem,& ſic poſt mortem teſtatoris videntur reſtituendi, ſi verum eſt quod dixit Rip. in l. fideicom. nu. i0. ad Treb. Præter id, quòd cùm ex duobus teſtib. conſtet Camillum per nuncium,& literas per- 10 Conſillum IXII. vVI4 deicom. dilata ſit, fructus ei ſunt reſtituendi. l. ſ ita relictum.§. Pegaſus. de leg. 2. l. in fideicom. 9. cùm Pollidius de vſur. Neque dicipoteſt iura illa non procedere in fideicomm condidtiona⸗ li vel in diem incertã, nam in d.§. Pegaſus fidei- com. fuerat relictũ impuberi, cùm erit pubes, quod dicitur relictum in diem incertam. l. ſi di- es quan. dies leg. ced.& dies incertus pro con- dictione habetur,& in d.§. cùm Pollidius fidei- com. erat relictum, cùm certam ætatem puella compleuiſſet, quod eſt condictionale,& lega- taria ante illam ætatẽ moriente, non tranſmit- titur ad hæredes. l. ſi cui in prin.&§. I. de leg. 1. I- tem deciſum eſt, vbi †teſtator vult fructus re- ſtitui, eos eſſe reſtituendos. d. l. in fideicom miſ⸗ ſariam. Extribus autem teſtib apparet teſtato- rem voluiſſe etiam fructus reſtitui. Cumq; in f- deicom miſsis † ſola teſtatoris voluntas atten- datur, illaq; totum faciat. l. in condictionib- pri- mum locum. de cond.& dem.& ſufficiat volun tas quæ ex coniecturis colligitur. l. cùm propo- II nebatur. l. qui ſolidum.§. i. de leg. 2.& duo Tte- turus. Pręcipuè cùm duo teſtes ſufficiãt ad pro- bandum voluntatem teſtatoris& faciunt con- ſtes probent voluntatem. Bald in d. l. quamuis, multò magis attendenda voluntas, quæ vltra alias coniecturas probatur pertres teſtes depo nẽtes audiuiſſe id exprimi à teſtatore tempore conditi teſtam. Accedat ꝙ cùm teſtator in fide hæredum poſuerit,& vnus ex hæredibus pro- miſerit fructus reſtituere, vt deponunt prædi- cti teſtes, quò ad eum qui promiſit, res eſt in- 12 dubitata, licet huiuſmodi fpromiſsio probare- quiſiuiſſe à Syluio ſtatim poſt mortem teſtato- toris, an vellet reſtituere portionem hæredita- tis,& ipſe reſponderit quòd ſic, quò ad ipſum videtur facta reſtitutio f verbalis, quæ fieri po- teſt etiam per nuncium& epiſtolam. l. reſtitu- ta in prin. ad Trebell.& qua facta fructus indi- ſtinctè ſunt reſtituendi. Bart. in d. l. in fideicom. nu. 4. Caſtre. nu. 2. vel ſaltem per huiuſmodi in- terpellationem extraiudicialem Syluius fuit in mora conſtitutus. gl. l. qui Romæ.§. cohære- des in ver. teſtato de verb oblig.& poſt moram 8 † fructus ſunt reſtituendi. d. l. fideicom. Sed etſi Camillus fuit incapax.& fideicomm. condi- Stionale, tamen cùm fauore Camilli ſolutio fi- „ tur ſolumper duos teſtes in Il. fi.& ibi no Jaſ. nu. 17. verſi. extra gloſſ.& nu. 18. C. de fideicomm. 8- eò magis cùm eriam poſt mortem teſtatoris idem promiſerit nuncio Camilli, vt atteſtan- tur duo teſtes,& ex minũs ſolenni voluntate debentur fideicommiſſa, quando hæres illa ſol- uit, vel ſoluere promiſit. I. ſi veritas. l. 2. 1uncta gloſſ. C. de fideicommiff. b CASVSXXX. &.† Maritus inſtituit hæredem vxorem in v- ſufructu omnium bonorum, illa ſtante in vi- duitate,& poſt eius mortem inſtituit fratrem ipſius teſtatoris hæredem. Vxor accepit vſum- ſnerum d per nonnullos annos eo fuit gauiſa, deinde nupſit. Quxritur, an mulieris vſusfructus ſit ex- tinctus,& an bona ad fratrem ſtatim perueni- re debeant. 3 & IL M M A RTIEV M. 1 Lægatum ſub condictione, ſ filij morte patris effi- ciantur ſui iuris, valet, etiamſi peremancipa- tiowem ſui iuris fiant. 2 Verba hæd, illa ſtante in viduitate, quid importét. 3 Alind eſt relinquere vwori donec ſteterit, aliud ſi Vererit in viduitate. .. X.. 7ä. 4 Condictio cum eſt in non faciendo, tunc habet lo- tum Murttana cautio. 1 c 4 Teſta- f»f⸗ DPetri ednt. Ang in mat. vlt. Volun. conſ- = Eſtatoris fratrem poſt tranſitum mulierisad ſecunda vota, ſucce- G. 17 1 H dere,& bona illi relaxanda, ſua- ,.. 2 2 dere videtur text. in l. ſi itaquan. ₰ ſui iuris debetur, ſi ſilij per emancipationẽ fiant ſui iuris,& caſum noſtrum poſt longam diſpu- tationem decidunt Bartol. in Authen. hoc lo- cum. numer. 10. C. de ſec. nupt. Ioann. Andr. in add. Specu. in Rubr. de ſec. nupt. Caſtren. Ale- xand.& laſ. 8in l. ſi mater. C. de inſtit.& ſubſtit. Alexand conſil. 130. lib. z. aſſerentes, ſi teſtator vxori leget, donec vidualem vitam ſeruauerit, & poſt eius mortem ſubſtituat Titium, mu- liere ſecundo loco nubente, Titium ſtatim ad- mitti. Cæterùm in propoſita quæſt. contrari- um reſpondit Alex- conſi. I1n lib. 2. ego prædi- ctam Bar.& aliorum cõcluſionem crediderim procedere in terminis, quibus loquuntur, ſcili- cet in legato facto mulieri, donec ſteterit vi- dua, alio inſtituto hærede vniuerſali, idautem quod dixit Alex. d. cõſi. Iir. eſſe verum caſu, quo teſtator inſtituiſſer mulierẽ in vſufructu donec ſteterit in viduitate, alio nominſtituro hærede, niſi poſt mortem mulieris, ſed in terminis ca- ſus propoſiti,& in eo quo conſuluit Alexan. d. conſi- IIr. quo teſtator inſtituit mulieres in v- ſufructu illis extantibus viduis, cum muliere tranſeunte ad 2. nuptias deficiat condictio in- ſtitutionis,& perinde ſit, acſi mulier non fuiſ- ſet inſtituta, vt infrà demonſtrabitur, inſtit- tus poſt mortem mulieris illa tranſeunte ad ſécunda vota, ſtatim erit hæres ſolus. I. 1.§. ſi ex fundo de hæred. inſti. arguendo de re ad tem- pus. Bar. in l. miles ita.de teſt. mil.& quia ſi id eſt in inſtitutione ex die certa. l. hæreditas de hæ- red. inſtit. multò magis in die incerta. l. qui ex filio in prin. eo. tit. Bar. in d. l. hæreditas.& cen- ſebitur vſque à die mortis teſtatoris fuiſſe hæ- res. l. hæres quandocunque de acquir. hæred. Iccircò in caſu Alex.& præſenti crediderim mu- lierem, non ſolum ad relaxationem bonorum, ſed etiam ad reſtitutionem fructuum percepto 2 rum teneri, etenim † verbailla, ſtante in vidui- tate important condictionem,& idem ſonare videntur, acſi dictum fuiſſet, ſi ſteterit in vidui- tate. I.à teſtatore de cond.& demonſt. quo caſu mulier volens vſumfructum, tenetur præſtare cautionem de reſtituendo bona,& fructus caſu quo nubat,& vbi ſecundas nuprias ineat, tene- tur reſtituere bona& fructus, acſi nihil fuiſſer relictum. l. cùm filius.§. qui Mutiana deleg. a. l. hæres meus§. qui poſt de cond.& demonſt Au- then. cui relictum. C. de ind. vid. toll.& male vi- detur ſenſiſſe Alex. in d. conſi. iI. dum præſup- ponit huiuſmodi inſtitutionem eſſe ad diem,& lõgè faliud videtur, relinquere vxori, donec ſte terit, aliud ſi ſteterit in viduitate. Nam primo caſu relictum eſt purum, ſed extinguẽdum ſub condictione. l. 4. vbi no. Odofr. de ſeruit. Bar. in d. I.l. num. 15. in tertio membro de cond.& de- monſt. Caſtr. in l. ambiguitatem. C. de vſufru. condictione, ſi filij morte patris efficerentur & dicitur relictum annuum. l.legatum deanm leg. ideoq́; fructus percepti, antequàm mulier ſecundò nubat,& ſic extinguatur relicttum, ſunt mulieris. Secundò eſt condictionale, cum- b 1 dies leg. ced. vbi legatum f ſub: 4 que condictio † ſit in non faciendo, ſcilicet, ſi nom nupſerit in ea habet locum Mutiana cau- tio. d. I. hæres meus.§.quamuis,& muliere tran ſeunte ad ſecundas nuptias deficit condictio, & non ſolum res, ſed etiam fructus percepti reſtituendi, acſi nihil fuiſſet relidum. d. Auth. cui relictum. d.§. qui Mutiana,& d.§. qui pôſt, hinc Caſtrenſ.in l. fin.§. fi. C. de ind. vid. diſtin- guit tres modos legandi,& conſtituit diffe- rentiam, an legetur Viduæ ſub condictione, ſi non nupſerit, an verò donec vidua ſteterit, vt ſcilicet primo caſu mulier nubens teneatur re- ſtituere rem fructibus, acſi legatum nunquam fuiſſet factum, Sccundò verò non reſtituat fru- ctus præteritos. CAZSVS XXXI. Teſtator inſtituit Titium,& ſi contingat Ti- tium committere delictum aliquod, propter quod bona veniant confiſcanda, illum priua- uit eius hæreditate, quàm eo caſu voluit deue- nire in filios Antonij. Opponitur huiuſmodi fideicommiſſum non valere, quali factum in fraudem Fiſci. Quaritur quid iuris. R L M MA A ANTIV M. 1 Fideicommiſſum iniunctum hæredi, fi contigerit e- ius bona publicari, valet. 5 2 Argumentum valet de contractibus ad vltimas Voluntat er. 3 Reus poſt deliétum cõmiſſum poteſt facere actus, per quos impediantur bona acquiri Fiſco. 4 Teſator potest inſtituere bannitum incapacem ſub conditione cum erit capax. 5 Leges diſponunt generaliter poſſe fideicommiſſa relinqui, achæreditatem adimi, velin alium trangferri nomine panæ. 6 Argumentum quando valeatà poteſtate legis, ad pateſtatem teſtatoris. 7 Bona ne tranſeant in Eiſeum per legem poteſt im- pediri. 8 Foluntas teſtatoris primo inſpicitur in vltimuis di- ſhoſitionibus. 9 Fiſcus licet ſit fauorabili, ob id tan en alis iniuſta- tta fieri non debet. ſdi ſub condictione, ſi contingat g eius bona publicari, valere ſuadet AE) tex. in l. ſed ſi mors. de dona. inter E vir.& vx.& id quod decidunt Bal. in l pen. nu. 33. verſi quidam timens. C. de exe- quut. rei iud. Iaſ in Auth. ſi qua mulier. nu. 31. C. de ſacr. Eccl. Nam ſiue dicamus donationem, de qua in eo text. eſſe cauſa mortis, illa æquipa- ratur legatis& fideicom. I. ſenatus de donat. . cau ant cfiſcund t am are,quameocJ ia atonij. Oppod näuhd nnon zalele, 1 ““ 4 4* 8 IIEiANc! um b4 upen. f AMef. dalet de coutr iulum. an cimuſam Nimau e dar:n. ſanas A Aſ infuere Sa⁴ Arinahun wr Cwanchhs f geuerauter 312 aimii 1 41 errdraten d eM1h e Farc. „dalkat Kateelgt NAO 4ℳ 4 Ab 89 71 Tarorir. 9 . xr in Fiſcan ⁵*'f 7 „1 eri rino 4 um ,2 1 Liber VI. cau. mor. in prin. ſiue dicamus eſſe donationem inter viuos, argum. valet † de contractibus ad vltimas voluntates. l. ſeruum filij.§. eum qui chirographum de leg.i. pro eadem ſententia vi- detur text.in l.cùm quidam de iure Fiſc. Nam ſi poſt delictum t commiſſum Reus poteſt facere actus, per quos impediantur bona acquiri Pi- ſco.vt in eo tex. multò magis teſtator ante deli- um ab hærede cõmiſſum poteſt facere diſpo- ſitionem, per quam impediantur bona tranſire in Fiſeum,& ſicuti ille qui non vult acquirere, non dicitur fraudare. I. quòd autem de his quæ ia frau. cred. Ita neq; teſtator qui non vult bona ſua acquiri Fiſco, dici poteſt facere in fraudem Fiſci, ſaltem vt fraus habeatur in conſideratio- nedlege.& licet Doctor. in l. poſt contractum de donat. velint donationem factam ab eo, qui volebat delinquere, quaſi in fraudem Fiſci fa- cia ſit, reuocari, tamen loquuntur in eo, qui co- gitauit committere ſpeciale aliquod delictum, quochin teſtatore non poteſt præſumi, neque quòd voluerit hæredem delictum certum com mittere, imò priuando hæredem in caſu quo delinqueret, voluiſſe videtur illum à delinquen 4 do cohercere. Prætereâ teſtator † poteſt in- 5 ſtituere bannitum etiam incapacem ſub con- dictione, vel intempus quo erit capaxl. in tem- pus de hæred. inſtit. ex quo etiam videtur poſſe inſtitutum priuare,& hæreditatem ad aliud transferte ſub condictione, vel in tempus quo inſtitutus erit bannitus& incapax. Cumq́; hu- iuſmodi priuatio non valeat iure directo, ope- rabitur fideicomm. Bartol. in! paterfam. teſta- mento de hæred. inſti. Adhæc leges † generali- ter diſponunt, legata ac fideicomm. relinqui ac hæreditatem adimi, vel in alium transferri poſ- ſe nomine pœnæ, id eſt, ſi hæres aliquid fecerit vel non fecerit. l.i. C. de his quæ pœn. no.§. fin. Inſtit deleg. Ideoque& fideicomm ab hærede relinqui, vel hæreditas adim& in alium tranſ- ferri poteſt in caſum, quo hæres delinquat,& 6 eius bona publicentur, Argumentum † quo- 7 8 que à poteſtate legis ad poteſtatem teſtatoris valet, ſaltem quò ad prohibitionem alienatio- nis rerum ſuarum. l. fin. C. de reb. alien. non a- lien. per legem † autem poteſt impediri, ne bo- na tranſeant in Piſcum. Autuen bona damna- torum. C. de bo. dam& regulariter valet diſpo- ſitio teſtatoris, per quam bona eius prohiben- tur transferri in certas perſonas. l. codicillis. de ann. leg.& fid.& in vltimis † diſpoſitionibus vo luntas teſtatoris primò inſpicitur. l. in condi- ctionibus de cond.& demonſtr.& totum facit. Lex facto. magna. de hæred. inſtit.& quilibet in re ſua moderator eſt& arbiter. l. in re manda- ta. C. de mand.& rebus ſuis legem imponere poteſt. l. quotiens. C. de donat. quæ ſub. mo.& licet Piſcus † fit fauorabilis, ob id tamen alijs iniuſtitia fieci non debet. c. ex tenore de for. compet. præcipuè cùm traditum ſit, non de- linquere eum, qui in dubijs contra Fiſcum pro- nunciauerit l. non puto de iur. Fiſci. ideò gloſſ. & communiter Docto. interpretati fuere text. Conſilium XXII. y, in. filinsfam.. diuid. de leg.a- in illis verbis, ne- que Fiſeo, vt loquatur in fiſco creditore,& ſen- ſus Ripp. diſtinguentis, an prohibitio fiat in fraudem Fiſci an non, viderur contra tex in J. Imperator de fideicomm. liber. qui indiſtinctè vult prohibitionem alienandi factam à teſtato- re impedire, ne bona tranſeãt in Fiſcum,& cùm texr in d.. diui. ſub vna determinatione ponat creditores& Fiſcum, debet eos æqualiter de- terminare& diſponere, quòd ſicuti prohibitio alienandi indiſtinctè nõ nocet creditoribus te- ſtatoris, ita indiſtinctè Piſco non noceat, quod procedere non poteſt in Fiſco prætendente ius ob delictum hæredis. d.l. Imperator, ideoq́; ne- ceſſariò in Fiſco creditore intelligi debet. CAS VS XXXII. Teſtator inſtituto Petro filio pupillo,& ta- citatis filiabus dixit, ſi betrus filius meus, tàm in pupillari ætate, quàm poôſteà quandocun- que decederet ſine hilijs, ad vtramque filiarum mearum perueniat, vſque ad ſummam ſcuto- rum ſex mille ex bonis meis,& reſiduum bo- norum meorum perueniat in Lucium& Ioan- nem,& eis deficientibus ſine filijs, perueniat in Aemylium, ſi tunc viueret, ſin autem in eius fi- lios, qui tunc eſſent, quos eo in caſu hæredes v- niuerſales inſtituo ſeu ſubſtituo vulgariter, pu- pillariter,& per fideichmmiſſum. Deceſsit pe- trus in pupillari ætate. Quxritur, an ſubſtitutus ſuccedat ex pupil- lari, an verò ex fideicommiſſaria. S V A A 4 RI I. 1 Subſtitutio compendioſa fata filio impuberi per verba communia regulariter valet vt pupilla- ris, filia in pupillari ætate decedente, poſtea vt fideicommiſſarinM. 2 Subſtitutio fideicommiſſaria vtraque erit, enus Nt ſubſtitutus in certa portione per verbum ob- liquum,& alius in reſidua per verbum com- mune. 3 Relatiuum refertur ad proxima non olſtante, qudòdadiettaſint alia verba‚ſcilicet, ex ſupra- dictis omnibus,& num. 4. 5 Ferbum pluralis numeri& ſingularis, quid ope- Tentur. 6 Per dictionem item non cenſetur in ſecundo le- ato repetita condictio in primo poſita. 7 Jubſtitutio facta pupillo per verba communia Juando valeat iure directo intra pupillarem A. ktat om. 2 Vamuis regulariter † ſubſtitutio compendioſa facta filio impube- ri per verba communia valeat, vt ti caſu eſſe omni tempote ſideicom. plura ſua- b gene, vresueexerdes e a n m— DPetri Ant. Ang.in mat. Vlt. Volun. conſ. dent. Primum teſtator dixit, ſi filius meus taàm in pupillari ætate quàm aliâs quandocunque, &c.& ſic videtur eo modo fubſtituere, ſi dece- dat in pupillari, quo ſi decedat poſt. Seccundum deciſio Rip. in l. Centurio. numer. 178. verf. ſe- cùs autem dicendum,&c. Tertium id, quod in dictal. Centurio dixere Bartol. num. 41. Rip. num. 177: verſ.tertia concluſio, ſcilicet, ſi vnus ſit † ſubititutus in certa portione per verbum obliquum,& alius in reſidua per verbum com- mune, vtranque ſubſtitutionem cenſeri fidei- commiſſariam, quia teſtator nõ grauando ſub- ſtitutum, per verbum commune cenſetur vo- luiſſe durare ius primi hæredis,& quia ver- bum commune recipit interpretationem ab aliquo, vt comprobando ſententiam Bartol. tradit Alexand. conſilio 121. numero 4. libro 3.& comprobarunt alij quos refert,& ſequi- tur Apoſtill. ibi,& licet in re præſenti ſubſtitu- tio filiarum in certa quantitate ſit per verba communia, ſcilicet perueniat, tamen æquipa- ratur obliquæ, etenim verbum commune ad- iectum certæ quantitati continet ſubſtitutio- nem fideicommiſſariam im illa quantitate. Bar. in d. l. Centurio. numero 33. Quartum, quia vna pars teſtamenti declarat aliam, vnde ſicuti ver- bum perueniat præcedens ſubſtituendo filios in certa quantitate importat fideicommiſſa- riam ſubſfitutionem,& verbum perueniat ſub- ſequens ſubſtituendo Aemylium, importat fi- deicommiſſariam, eandem importare debet idem verbum poſitum in ſubſtitutione Lucij,& ſi verbum commune recipit interpretatio- nem ab obliquo, poſito in eadem ſubſtitu- tione, vt dixere Bartol.& Alexand. ſuperiùs al- legati, multò magis in re præſenti verbũ com · mune, ſcilicet perueniat, poſitum in ſubſtitu- tione filij debet recipere interpretationem ab alijs duobus verbis perueniar poſitis in eadem ſubſtirutione. Neque obſtare videtur, quòd ex aduerſo dicitur, ſeilicet per clauſulam illam, quos eo in caſu hæredes vniuerſales inſtituo ſeu ſubſtituo vulgariter, pupillariter,& per fideicommiſſum, Lucium& Ioannem, eſſe pu- pillariter ſubſtitutos, nam relatinuum illud, quos, debet referri ad proxima, ſcilicet filios Aemylij tantùm, gloſſ. Inſti. de re. diuiſ. in prin. in verſiculo quæ ex varijs,& qualitas illa, ſcili- cet vulgariter pupillariter,&c. quæ adijcitur verbo determinato per relatiuum, quos reſpi- cit duntaxat proximum antecedens non o- mnia præcedentia. l. à filio.. final. de alim.& ci- bar. leg. vbĩ clauſula quæ viua præſtabam, reſer- tur taſſtùům ad cibaria,& veſtiaria proximè præ cedentia, non autem ad libertos,& Bar. ſum- mando illum text. inquit relatiuum quis, vel qui, limitat ſuum antecedens, non omnia præcedentia. Qua de re Barto. inl. Centurio. numero 25. ſcripſit, ſi teſtator dicat, volo quòd bona mea vendantur,& precium diſtribuatur inter pauperes, quorum electio fiat per meos fideicommiſſarios, relatiuum quorum, referri ſolum ad pauperes, non ad omnia pręcedentia, & ad eoſdem ſolùm referri verba per meos fi- deicommiſlarios, ideò fideicommiſſarijs datã ſolum pauperum electionem, non diſtributio- nem, adidem eſt text. in l.l. 5.deinde de poſtul. vbi relatium qui,& clauſula per relatiuuum de terminata refertur duntaxat ad proxima †non adomnia præcedentia, nom obſtante, quòd ad- iecta eſſent alia verba, ſcilicet ex ſupradictis o- mnib. quæ omnia præcedentia comprehende- re videntur, nec obſtat text. in I. hæres me- us.§. vxori de leg. 3. nam in eo text. relatio fit adomnia præcedentia propter verbum vniuer- ſale omne. Bar. ibi,& in l. Plautius de aur.& arg. leg. Prætereà ſicuti relatiuum, qui tunc eſſent proximè præcedens, refertur ſolùm ad filios Aemylij, ita& relatiuum ſtatim ſubſequens ad filios Aemylij duntaxat referri debet. Adhæc non eſt dubium per illa verba poſita poſt᷑ ſub- ſtitutos Lucium& Ioannem,I& eis deficienti- bus,&c. quæ habent tractum temporis, quòd Aemilius ac eius filij non ſolùm cenſentur ſub- ſtituti filio, caſu quo Lucius& Ioannes non ex- tarent tempore mortis filij, ſed etiam cenſen- tur ſubſtituti eiſdem, caſu quo poſt mortem filij decederent ſine filijs, Verùm ſi clauſula, quos eo in caſu,&c. referretur ad omnia præ- cedentia,& verbaeo in caſu exponerentur, id eſt, morris filij, ſequeretur, quòd Aemylius ac eius filij cenſerentur duntaxat ſubſtituti filio in caſum mortis filij, non autem Lucio& loan- ni decedentibus ſine flijs poſt mortem filij, contra expreſſa verba præcedentis ſubſtitutio- nis. Accedat quòd teſtator ſuperiùs recen- ſuerat non vnum ſolùm caſum, ſed plures, pri- mum mortis filij, ſecundum mortis Lucij& Io- annis ſine filijs, tertium non exiſtentiæ Aemy. lij tempore mortis Lucij,& Ioannis,& non ſo- lum reſtituerat filio, ſed etiam Lucio,& loan- ni. Ideoque ſiteſtator voluiſſet clauſulam quos eo in caſu, referri ad omnes ſubſtitutiones præcedentes dixiſſet, quos his caſibus. gloſſamn J. cum ſ́lio in verſicu. relictis de vulgar.& cum clauſula eo in caſu, tauquam ſingularis nume- 1i(ſalua ratione recti ſermonis) poſsit dunta- xat referri ad vnum ex caſibus præcedentibus, in dubio referri debet adproximum, rationi- bus præadictis.& eſt text. in l. Plautius de auro & argento legato. Et ficuti verbum † pluralis numeri operatur, vt cenſeatur ſubſtituta per- ſona, quæ aliàs in ſubſtiturione facta per verbũ ſingulare fuiſſet excluſa, vt in caſu quem ponit Bartol. in l. fin. ad Trebellia. ita& verbum ſin- gularis numeri, ſcilicet eo in caſu, debet ope- rari, vt ſubſtitutio ad vnum caſum reſtringa- tur, licet aliàs ad plures potuiſſet extendi,& quemadmodum in l. ſi idem cum eodem. 9. fin. de iuriſdictione omnium iudicum, verbum eorum, quod non poteſt comprehendere o- mnes perſonas ſuperiùs nominatas, refertur ad proximiores,& in dicta I.1. 7. deinde,&. e- um de poſtulat. verbum ex ijs refertur ad pro. ximiores, ita& in re præſenti verba eo in caſu, referri debent ad caſum proximiorem, præci- pus afljnonſolit 20 quoluacius&. mortis ülij, † aac aldem, caſug 1 t üne dlis, 1 icen äc retenrern nnin ¹ ſequeretur,h enturduntaru tertium nonſ Kiürten tis Lucij,& tn. Kroad allio,ſed etid 1To⸗Klu Aator roluif Keo ſdeman cerri ad omd alicwion uuſſet, quosi 0⁵gdl rſicu. relictis:g.dal ie, tanquam Falunsaun rectiſermot 6tc umex caſb E ccdat debet adpc E imm eſt text in! us 4. do. Et ficuti t emſh ar, vt cenſez tu „„ n n ſubltitutiq dune excluſt,t 1 ben Tnella fedm d Trebelluſ u F ſcilicet eo d4 auoad mun teutei V ad lares n:ochn one— Cheut „votelt 4* ri gon po*. . s 96 u ruus 11 Jche 1r dicta!— nerdam ex Aaaud 8 1 3 6 7 Libler VI. puè cùm omnes caſus præcedentes compre- hendere nequeant. Neque dici poteſtverba teſtamenti ſi Petrus filius meus,&c. vſq; ad il- lam clauſulam, quos eo in caſu,&c. eſſe vnam duntaxat orationem. Nam cùm quæliber ſub- .... 4 1 2 4 ſtitutio habeat verbum principale, ſcilicet, per- ueniat,& perfectam orationem, dicuntur plu- res orationes, hinc dixit Bart. inl. repetendis de leg. 3. verſi. 3. caſu,&c. Si teſtator dicat, lego Ti- tio decem ſub conditione. Item Seio lego cen- tum, dici duas orationes perfectas, ideoque per dictionem † illam Item, non cenſeri in 2. lega- to repetitam conditionem,&in fortioribus terminis idem Bart. in l. Diuus Adrianus de re. iud. num er. 4. verſic. aut quis hoc dicit in diuer- ſis orationibus,&c. dixit diuerſas orariones eſ- ſe, dico teſtes falſum dixiſſe,& eos fuiſle cor- ruptos, veldico eos falſum dixiſſe. Item dico e- os fore corruptos. Quamobrem relatiuũ quos ad perſonas in proximiori oratione nomina- tas,& verba eo in caſu ad caſum in proximiori oratione contentum faciliùs referri debet, vt in ſimilibus terminis tradit Caſtrenſ. in l. inter- dum. nu. 30. de hæred. inſt. Tandem † ſubſtitu- tio facta pupillo per verba communia, ita de- mum valet iure directo intra pupillarem æta- rem, ſi omnibus perſonis, quibus facta eſt cõ- ueniat. c. ſi pater. de teſtam. in 6.& ſubſtitutio facta pluribus perſonis intelligitur facta in e- um caſum, qui omnibus conueniat. l. quamuis. C. de impub. l. iam hoc iure§ ſed ſi alter. vbi not. Bar. in fi.de vulg. eriam quòd in ea eſſet fa- cta mentio pupillaris ætatis. Alexand. in l. in te- ſtamento in fin. Iaſ. uumer. 4. C. de teſtam. mil Rip. inl. centurio. numer. 121. in l. Lucius. num. 8. de vulg. Qua de re cùm in præcedentibus te- ſtaror ſubſtituiſſet non ſolm filio, ſed etiam Lucio,& Ioanni caſu quo decederent ſine fi- lijs, quibus poſt adeptam hæreditatem non potuit ſubſtitui aliter, quàm per fideicommiſ- ſum.§. extraneo. Inſt. de pupil. clauſula quos eo in caſu,&c.& ſi referretur ad omnia præce- dentia, tamen non obſtante verbo pupillari- ter, eam tantùm ſubſtitutionem comprehen- dere poſſet, quæ omnibus perſonis, quibus fit ſubſtitutio, conueniret,& ſic vulgarem ante acquiſitam hæreditatem,& fideicommiſſari- am pôſt. b CASVS XXXIII. Statutum eſt in ciuitate Mediolani, quòd maritus non poſsit relinquere vxorivltra quar- tam bonorum ſuorum. Item aliud ſtatutum, quòd in teſtamentis teſtator nominet hære- dem nomine proprio. Mauritius infirmus fecit ad ſe vocari Notarium,& interrogatus à No- tario quid vellet. Reſpondit, Io vogho fare la mia vlrima volonta. Notarius replicauit, Dice- te. Tunc dixit Mauritius, Jolaſcio herede la Si- gnora Anna mia mogliere. Et Notarius attento ſtatuto ciuitatis, Dixit: Elbiſbgna che nominate 3 7 7 ⸗.. 2„. 4 vno herede. Reſpondit Mauritius: 7o laſcio à — „ 8„ (onſcium XXXII. mia mogliere tutto quello che poſſo,& laſcio ducen- to ſcudi l'anno a mio fratello. Notarius dixit:&ie- te coutento nominare herede Giulto fioliuol del S. Antonio? qui erat infans. Mauritius ſubſtitit, deinde reſpondit, quòd ſic, tunc Notarius iuit in aliud cubiculum, vt ſcriberet teſtamentum, pradicta probantur per ſexteſtes, qui fortuitò adfuere, inter quos ſunt Notarius,& duæ mu- lieres. Paulò pôſt Notarius redijt in cubicu- lum Mauritij. habens in manibus teſtamentum ſcriptum, in quo continebatur in priacipio ſcriptum. Cuͤm mors,&c. Ideò ego Mauritius,&c. Hoc IN nomine Domini. Anno,&c. meum præſens teſtamentum nuncupatiuum, &c. facio quod volo valere iure teſtamenti nũ- cupatiui,& ſi eo iure non valeret, volo,&c. va- lere,&c. iure codicillorum, vel iure donationis poſt mortem, quam feci,& facio tibi Notario ſtipulanti,&c.& aliàs volo valere omnibus me- liori modo iure,&c.& lego magnificæ D. Annæ vxori meæ omne& totum id, quod poſſum ei relinquere de bonis meis. Item fratri meo du- centos aureos annuos toto tempore vitæ ſuæ. In omnibus alijs bonis meis mobilibus,& im- mobilibus iuribus& actionibus, inſtituo mihi hæredem ore proprio nominando lulium fili- um,&c. Notarius recitauit vulgari ſermone te- ſtainentum coram teſtibus,& quando perue- nit ad inſtitutionem dixit teſtatori: Dicete c meé dicoio. Et ita Notarius,& teſtator expreſ- ſerunt vulgari ſermone inſtitutionem,& teſta- torà Notario interrogatus, an ſecundum te- norem recitatorum diſponeret, reſpõdit quòd ſic, Tunc mulier Damigella vxoris inſurrexit,& dixit, ISignore non dice coßi,& vuollaſciare tutto il mobile alla Signora. Et cùm Notarius dixiſſet nonnulla verba verſus Damigellam, interro- gauit iterum teſtatorem an eſſet contentus re- linquere Ialium hæredem mobilium,& immo bilium, Teſtator reſpondit: Iolaſcso tutto quello che poſſo à mia mogliere,& laſcierò herede che pare- raà me. Tunc Notarius diſceſsit,& noluit eſſe rogatus,& omnibus fuit præſens vxor, hęc pro- bantur per ſeptem teſtes,& Notarium. Verum eſt, quòd duo tantùm exprimunt ea verba vlti- mòô dicta: Jo laſcio tutto quello che poſſoa mia mo- gltere. VXxor vigore prædictorum petit quar- tam partem bonorum Mariti. Quaritur, an iure petat. S V M M A RITIV 4„„ 5 4 3 3 I. Voluntas vltima teſtatoris, ex uo probari poſſit. 2 Volnntas Vltima in genere datur. 3 T ſtes eſſe rogatos non est neceſſe in omni vlrima voluntate, excepro teſtamento. 4 Diſpoßitio teſtatoris quando cenſeatur perfelka. 5 Ex imperfecto teſtamento nitul potest peti. 6 Teßtatorhi conuocatis ſeprem teſtibus aicat, nola meum teſtamentum valere,an inducatur Feuocatia teſtamenti. Ex Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. h Xplurib. in propoſita ſpecie fun- jdatavidetur vxoris intentio. Pri- mô Notarius,& quinque alij te- 92” Mſtes atteſtantur, maritum dixiſſe Notario, quòd volebat condere vltimam ſuam voluntatem,& deinde quòd inſtituebat vxorem hæredem. Tertiò, quòd relinquebat vxori quicquid poterat, ex quo ſo- I 82 1 Wr 1 1o0 f probata videtur vitima voluntas, ſeu di- ſpoſitio. Caſtrenſiconſilio 307. numero tertio, vbi reſpondit ad textum in l. fideicommifſſa. §. quotiens de legatis tertio, qui videtur vel- le contrarium,& licet Caſt enſ. præſuppo- nat Notarium,& teſtes fuiſſe rogatos, lo- quitur tamen in probando teſtamento. Cæ- terùm vxori ſatis eſt probare aliquam vltimam voluntatem, quæ vel vt codicillus, vel vr vlti- ma voluntas in genere, ſuſtineatur, nam& 2 datur vltima † voluntas in genere, l. hac con- ſultiſsima.§. penultimo. C. de teſtamentis, gloſſa in I. filij. C. familiæ herciſcundæ,& in 3 qualibet † vltima voluntate, excepto teſtamen- to non requiritur teſtes eſe rogatos. l. finali, in fine. C. de codicill. dicta l. hac conſultiſsima.§. penult.& mulier admittitur in teſtem. gloſſa in dict.] fin. ad fin. in l. qui teſtamento.§. muli- er, vbi Bartol. de teſtam. Iaſ. in d. l. hac conſul- tiſsima in prin. num. S. Cumq; ex dictis teſtium non appareat teſtatorem diſtuliſſe perfectio- nem teſtamenti, ſeuvltimæ voluntatis, vſque- quo Notarius fuiſſet rogatus& publicaſſet. I- tem cm deponant teſtatorem loquutum fuiſſe per verba diſpoſitiua, s. Io laſcio herede mia moliere,& laſcioà mia mogliere tutto quello che poſſo. Contra vxorem nihil obſtant, quæ tra- dit Dec. conſ. 159. Secundò, vxor videtur meliùs fundatam habere intentionem ex vltima vo- Iuntate poſt recitata per Notarium,& appro- 4bata per teſtatorem, quæ poſtquam tota fuit lecta coram teſtatore, qui etiam inſtitutionem proprio ore pronunciauit,& deinde interro- gatus ſecundum tenorem recitatorum diſpo- nere dixit, fuit perfecta Bar. in l. ſi quis, cum nu. 2. de teſtam. in qua ceſſant omnes difficultates, quas diſputant Docto. in l. iubemus. C. de teſta. Nãrecitatio& interrogatio fuit facta per No- tarium publicum, ad id ab ipſo teſtatore adhibi tum,& cui teſtator antè dixerat voluntatem ſu- arn eſſe talem. Vnum duntaxat dubitationem mouere poteſt. ſ.huiuſmodi diſpoſitionem,& vltimam voluntatem fuiſſe imperfectam, tùm quia Notarius de illa nõ fuit rogatus, tùm quia pœnituiſſe videtur teſtatorem inſtituti hære- dis, neque alios inſtituit, licet dixerit ſe inſti- 5 tuturum quos volet. Ex imperfecto † autem te- ſtamento nihil peti poſſe l. ſi quis, cùm de teſta. I.ex ea ſcriptura eo. tit. Verùm quò ad primum, nihil intereſt Notarium non fuiſſe rogatum, dummodò teſtibus probetur, teſtatorem enũ- ciauiſſe& declarauiſſe voluntatem ſuam vlti- mam. l. Lucius de teſtam. mil. l. hæredes palàm. in princip.de teſtam. Alex. conſi. 105. numer. 5. libr.5. Cumque agatur de probatione fienda 8 non per inſtrumentum ſed per teſtes, etiam Notarius poteſt in teſtem adduci. Barto. in d. l. Domicius de teſtam. Quò ad ſecundum reſpõ- detur, poſtquam teſtator enunciauerat volun- tatem ſuam,& ore proprio nominauerat hæ- redem,& ſic poſt perfectam vltimam volunta- tem ſuam, interrogatus deinde, an contentus eſſet inſtituere hæredem lIulium mobilium& immobilium, reſpondendo per illa verba, 1ola- ſciero herede chipareraamé. Non viderur reuo- catum teſtamentum vel inſtitutio. Nam in for- tioribus terminis Barto inl. ſi iure. deleg. 3. di- xit, ſi teſtator † conuocatis ſeptem teſtibus di- cat, nolo meum teſtamentum valere, vel me pœnitet illud feciſſe, nõ induci reuocationem teſtamenti, niſi concurrente decennio, com- probat Iaſ. in l. ſancimus. numero 15. C. de te- ſtam. qui etiam addit, quòd ſi teſtator dicat, no- lo teſtamentum ſtare eo modo, quo conditum eſt, vel volo illud mutare, etiam concurrente decennio, non induci reuocationem,& ad hoc adduci poſſent(ſi vera ſunt) quæ tradit Alexa. conſil. 73.& 74. lib. i. ad demonſtrandum teſta- mentum fuiſſe perfectum, licet teſtator poſt inſtitutionem hæredis, legata facta,& rogatos teſtes ad Notarium dixerir, Teneti coſi,& non fate altro ſinoa dimane. Et dato, ſine veri præiu- dicio, quòd ex probationibus factis, vel fiendis conſtaret teſtatorem pœnituiſſe inſtitutionis Iulij, eamque reuocauiſſe, tamen vxori debe- tur relictum, etenim cuùm teſtator † receſſerit nonꝗà tota præcedenti diſpoſitione, ſed à capi- te inſtitutionis Iulij, vltima eius voluntas in cę- teris remanet, argumento l. alumnæ.§. qui fili- as de adim. leg. laſ. in d. l. ſancimus. nu. 15. Cum- que duo teſtes deponant teſtatorem dixiſſe, 7o laſcio tutto quello che poſſoaà mia mogltere,& la- ſciero herede chi parerà a me. Conſtat teſtato- ris voluntatem non fuiſſe reuocandi relictum vxori factum, ad declarandam enim volunta- tẽ duo teſtes ſufficiunt. gl. in l. hæredes palàm. §. ſi quid poſt. in ver. poſſe. de teſtam.& volun- tas teſtatoris probatur per duos teſtes. Bald. in I. quamuis. C. de impub.& ſi vxor fuit& ipſa hæres inſtituta, pro illa eſt caſus in I. 2. de his, quæ in teſt. delen. Etenim ſicuti ſi poſtcondi- tum teſtamentum in ſcriptis, teſtator inducat, & cancellet nomen alicuius ex hæredibus, ni- hilominùs valet teſtamentum quò ad alios co- hæredes, ita ſi poſt inſtitutos plures in teſtamẽ- to abſque ſcriptis, teſtator reuocet inſtitutio- nem vnius, teſtamentum quò adalios ſtare de- bet. Quòd ſivxor fuit legataria pro illa eſt ca- ſus in d. l.2. in fin.& in I. 3. eod. tit. nam ſicuti ſi teſtator poſt perfectum teſtamentum in ſcri- ptis, inducat nomina hæredum, tamen legata in eo relicta ſuſtinentur, ita ſuſtineri debent, ſi poſt perfectè declaratam ſuam voluntatem, te- ſtatorem pœniteat hæredum inſtirntorum, vel eorum inſtitutionem reuocet,& ſi diceretur in d. J.2.Iegata debentur, quando bonadeueniunt in Fiſcum, ſed in re præſenti teſtator non præ- ſumitur iudicaſſe iadignum infantem, qui nul- lum cri- IIcKIe 1 ke,, 4 n0 und 11 dn 1 ni, duli coacarr 1 Acurren 31 lanc 8 nes. 1 1 4 5 Aidit qaod an. um ſdar tän 2 1 mod mutare d n. 3 . duhh. 8 n nduci reuoc n * rium dixerit, ⁸. as,n Laane. Et dat enm b probationibi Sd auiht. Korem pœnit FNukm reuocauifſe, t xr wonah etenim cum irfncth cedenti diſpo& in tii lulij,yltima E luntan argumentol a. ſat. Jal. in d.l lane rnglt deponant ceu Gl aelo che po*ον μνuien ſ 1 wera a e Dturh non fuiſſen Wadnhha ad declarand ur im our b 48 ſäciunt. gl.. eiGhs ““ cr. poſſe. d.2³ m.SM 3,s at orobaturperi dkesd de impub.& t Nüunt 4, pro ula eſt 0 nlah 7. Etenim ☛ üpolc 42* 1 mia ſcript Korn he 3 1ao t teſtament Lou oſti ſtututq au : teſtatot— amentumq B 4 Jue. 3 rleol 1— T0l vrot tuſt eον4,☚☛ρ vanid „ 11.ei p n an.! uc perte 4 1 nael b r nomum here 1 p 11 9 nenturyit duru *„ lu 4 2 1. ſ rent naredut ſcicl uon e 4 3 V uis⸗ 4. 303 oll „dencur,qr2— e cde rrſen 1 22 7 dr addem F unn 1heredws legat 5 K-kicddo 1 zde, V. jum erimen committere potuit. Ideoque nec in fiſcum bona deuenire,& ab eo legata deberi poſſunt. Reſpondetur in d. l.2. egata deberi eti- amà venientibus ab inteſtatòo, vt cenſuit Pet.& ex pluribus comprobant Bal.& Caſtr. quòrum ſententiam ſequitur Ang in d. l. 2.& commu- nem appellat Comen. nume, 6. verſi. Pet. dixit, quòd in legato vxori faciliùs procedere vide- tur, in quo non ſolùm adeſt tacita confirmatio reſultans ex pœnitentia inſtitutionis, quam ponderant Doctor. in d. l.2. ſed etiam ſubeſt ex- preſſa confirmatio probata per duos teſtes; aſ- ſerentes teſtatorem dixiſſe in vltimis verbis; Iolaſcid tutto quello che poſſo amia mogliere,& la- ſeiero hærede chi pareraa me. Et qui duo teſtes ſuf ficerent ad probandum voluntatem, ac volun- tatis declarationem, vt ſuprà diximus. Præter id, quòd ex dictis per teſtatorem, quando ex- plicuit voluntatem ſuam vltimam Notario ſa- tis ſuperque, apparet teſtatorem ferè inuitum ceonſenſiſſe vt hæres nominaretur ille ihfatis. Vnde non alia pœnitentiæ cauſa fuiſſe videtur. niſi quia teſtatori videbatur infans ille indi- 1 nus, qui in ſua hæreditate vxori præferretur,& Hockdon tam requirunt, quòd verè quis ſit in- dignus, quàm quodateſtatore indignus repu- tetur. Prætereà, ſi reuocata fuit inſtitutio Iulij, cùm alius non fuerit ſcriptus hæres vniuerſalis, verbum illud † Iolaſcio, quod idem ſonat acver- bum relinquo adiectum verbis importantib. vniuerſitatem bonorum ſcilicet, tutto quello che poſſo,&c importat inſtitutionem gl.in l.his ver- bis in princ. de hæred. inſtit. Sicque vxor dici- tur hæres vniuerſalis,& præſuppoſito quòd v- xor fuerit legataria,& nemo inſtitutus fuerit hæres vniuerſalis, huiuſmodi tamen diſpoſitio fuit valida,& interpretabitur codicillus non te- ſtamentum. l. fin. de iu. codicillor, Neque hu- iuſmodi voluntas& diſpoſitio dici poteſt im- perfecta, tùm quia contrarium præſumitur: tùm quia conſtat quòd teſtator pro tunc aliud diſponere non intendebat. Bal. Comẽ. I3mol. in d.l. ſi quis cum, ad quod conuenit quod in ſimi li reſpondit Caſtr. Conſi. 137.lib. 2. in prin. licef teſtator in teſtamento dixerit, velle quantum ad conſanguineos cogitare, an eis vellet quic- quam relinquere, tamen teſtamentum quò ad diſpoſita in eo dicitur perfectum,& vbicunque non apparet quòd teſtator pro tunc aliud di- ſponere voluerit, diſpoſitionem dici perfectam vult Aret. in J. ſi teſtameentum. C. de inſt.& ſub- ſtit. ſub con.&c.& clariùs explicat Mar. Ant. Nat in rep.§. ex imperfecto. I.hac. conſultiſsi- ma. C. de teſtam. n. 144.& tex. in d.l. ſi quis cum. procedit ſolùm quando conſtat, quòd teſtator volebat alios tunc nominare,& non pôruit vt vt in eo text.in verſi. conſtaret,& tradidere ibi glo. Bar. Caſtren. Bal.& Imol. nu. 9. ex eo autem quòd teſtator poſt relictum factum vxori de o- mni eo quod illi relinquere poterat,& poſt le- gatum annuum fratri relictũ, dixerit, Iolaſéierò hærede chi pareraà me, nõ in fertur, quòd teſtator voluerit alios tůc nominare, imò potiùs, quòd * Conſlium IXXIIII If võluerit inſtitutiõnem eorum; quævxori relin quere non poterat, in aliud tempus differre: CAsSVS XXXIIII. ( Gibertus inſtituit Scipionem,& legauit Annibali ſtaria viginti frumenti ſoluẽda illi ſin- gulo anno in feſto Sanctæ Mariæ menſis Augu- ſti, donec Scipio dederit illi ſcutos centũ. Mor- tuo teſtatore Scipio per nonnullos annos per- ſoluit annuum legatum, eo defuncto hęres eius vult dare legatario centum ſcutos,& liberare ſe ab annuapræſtatione frumenti. Quaritur an Annibal cogatur inuitus acci pere pecuniam? S V M At A RIV t. 1 Verba hæc donec dederit, quid importent. 2 Facultas implendi conditionem non tranſit ad ha⸗ redes. 1z. in tertio memb. de conditio.& demonſtra. Per mortem autem Scipionis cõditio, ſub qua annuum legatum frumenti poterat extingui, facta eſt impoſsibilis, ſeu defecit,& legatum vi- detur factum perpetuum. l. ſufficit de condicti- oOne indebit. l. generali.§.duas filiãs de vſufruct. leg.l. ambiguitatem.§. ſin autem in furore. C. de vſufruct. cuius text. deciſionem non ſolùm de æquitate, ſed etiam de rigore procedere, in 2 quit Fulg.ibi. Facultas T enim dandi ſcutos cen tum,& implendi conditionem, ſub qua annu- um legatum poterat extingui; non tranſiuit ad hæredes Scipionis.¹.à teſtatore de cond.& de⸗ monſt.&c-. CASVS XXXV. Teſtator inſtituit Cæſarem hæredem, lega uit Matthæo famulo modios tres frumenti ſol uendos ſingulo anno in feſtosanctæ Mariæ Au- guſti, donec Cæſar ſolueret libras quinque cen tum dicto Matthæo. Mortuo teſtatore Matthæ us interpellauit quotannis Cæſarem ad ſoluti- ouem annui frumenti, cumq́; Cæſar nunquam voluiſſet ſoluere, Matthæus mouit iudicium,& petijt annuũ frumentũ prô quatuor annis de- curſis poſt mortem teſtatoris: Opponitur à Cæ ſare frumentum quaſi vſuram librarum quin- quecentum peti non poſſe. Quæritur an huiuſmodi exceptio obſtet? SV A AAEE. I Verba haæo donec, poſma in legato faciunt ilud con- duitionale. b. 2 Legata nõdicuntur, quæ poſita ſunt in eondit ione. Miror, ͤéͤééééf——·———— „ gſſjÿ, — Petri Aut. Ang in mat. vlt. valunt. conf d ti conſuluerint legatarium in ,/h propoſita ſpecie nullum frumen h tum petere poſſe quaſi vſuras, in- 2 2⸗ nitentes exeo quod ſcripſit Bart. in l.2. de his quæ pœ. no. in l.z.§. fin. de ann. leg. Axet. conſilio 152 Jaſon. in repetitione. l. cunct. populos numero 29. C. de ſumma Trinic. Nam etſi Bart. ſententia indiſtinctè vera eſſet,& rectè ſenſiſſet Aret. quod minimè crediderim(vt ali- às conſulendo oſtendi(tamen non conueniret propoſitæ quæſtioni in qua teſtator non fecit duo legata, vnum librarum quinque centum, aliud annui frumenti donec ſoluerentur pecu- niæ, in quibus terminis loquuntur Barto.& A- ret.ſed fecit vnicum legatum purum,& ſim- plex annui frumenti,& voluit illud reſolui, ſeu extingui ſub conditione, ſyhæres dederit lega- 1 tario libras quinquecentum, Etenim verba jil la donec&c. non reſpiciunt legatum frumen- ti, ſed eius extinctionem, illamq́ue faciunt con- ditionalem. l. 4. de ſerui. Bartolus in l.. numero 15. in tertio memb. de cond.& demonſt. Cum- 2 que tea quæ poſita ſunt in conditione non di- cantur legata. l. ſi quis ſub conditione dando- rum. ſi quis omiſſ. cau. teſtam. pecuniæ poſitæ inconditione extinctionis legari annui non di- cuntur legatæ, neque eas legatarius petere po- teſt. I1deoque frumentum non poteſt dici reli- ctum pro vſuris pecuniarum, quæ non erant le- gatæ,& peti non poterant. Tandem cum lega- tarius non poſsit petere libras quinque cen- tum, quæ(vt dixi) non ſunt legatæ, ſinon etiam poſſet petere annuum frumentum, legatum eſſet inutile„& legatarius nihil poſſet conſe- qui. CASVS XXXVI. Teſtator legauit Caio mille, quæ confeſſus eſt in teſtamento,& iurauit præſente Caio re- cepiſſe ab illo: poſt quatuor annos fecit alind teſtamentum in quo reuocauit primum: Teſta tore deinde mortuo Caius petit ab hæredibus mille, tanquam ſibi debita ex mutuo, ad quod probandum inducit confeſsionem teſtatoris iuratam præſente eo factam in teſtamento. Op ponitur ab hæredibus confeſsionem fuiſſe i- mulatam, quaſi teſtator fecerit illam, non quia eſſet verè creditor, ſed vt faceret legatum irre- uocabile, idque ex nonnullis probare nitun- tur. Quæritur an contra præfatam confeſsio- nem admitti debeat exceptio prædictæ ſimula- tionis,& an huiulmodi exceptio obſtet Caio agentiꝰ & F M M A RTTV M. 1 Exceprio fictionis an contra confeſſionem pecuniæ receptæ opponi poteſt, etiam poſt biennium. 2 Exceptio ſimulationis vbiſuccedit loco exceptio- nus non numeratæ pecunia quantum duret. Tror, quòd tres famoſi lureconſul 8 3, Eceptio dolt quæ regulariter A perpetud non da tur ultra bienuium ob pécuniam non numera- tam. 4 Simulatio diuiditur in tres artioulos 5 Simulatio quæ proprie ſit. 6 Quandoque ſimulatus contractus valet, quando vnus contractus transfunditur in alii, et uu. 8- 7 Exceptio ſimulationis quando obſtet,& num. 9- 10 Simulatus contractus, Vr dicatur, quid requira- tur. d Ropoſita quæſtio decidi videtur ex eo, quod tradidit Io. Fab. inſt. r diſtincte, aſſerens contraf con- S= leſsionem pecuniæ receptæ op- poni potſe exceptionem fictionis etiam poſt biennium, Verum Fab. ſententia videtur du- bia; nam conſtitutum eſt eum qui confeſſus eſt recepiſſe pecuniam mutuam elapſo tempore legitimo, id eſibiennio,& creditore in queri- moniam minimè dedudo, debitum omnimo- do ſoluere compelli. l. ſi intra. C. de nonnume- rata pecunia, quòd ſi poſſet opponere ſimula- tionem, non compelleretur omnimodo ſolue- re,& gloſſ. in l.l. C. plu. val. quòd ag. limitat text. illum diſponentem in contractibus veritatem præualere ſcripturæ,& ſimulationi, vt non pro- cedat in obligatione literarum poſt bienniume adducit d. l. ſi intra. ex quo vult, quòdin ob liga- toliteris,& confeſſo recepiſſe pecuniam mutu am, veritas non præualeat ſimulationi poit bi- ennium: ideoque nec is exceptione ſimulatio- nis vti poſsit,& Bal. in d. 1.1. nu. 2 ſcripſit quan- do quis confitetur in inſtrumento, vel ſcriptu- ra priuata, recepiſſe pecuniam mutuò, verum eſt illum eſſe confeſſum, licet verum non ſit il- lum accepiſſe pecuniam mutuò,& allegari non poteſt materia illius tituli, id eſt ſimulatio, ſed exceptio, de qua inl ſi ex cautione. C. de non numerata pecunia,& inl. ſi ſub ſpecie in fin. C. de poſtul. inquit, exceptio non numeratæ pe- cuniæ propriè loquendo, non eſtexceptio ſi- mulationis, quia inter partes per chirographuũ verè contrahitur, licet efficacia non ſit illi con- tractui niſi poſt biennium,& vbi †exceptio ſi- mularionis ſuccedit loco exceptionis non na- meratæ pecuniæ, tantum durat, quantum exce ptio non numeratæ pecuniæ, d. j. ſi ſub ſpecie. 3 Bal. in d. J. in fin. C. plus val.& exceptio † doli- quæ regulari ter eſt perpetua, non datur vltrabi ennium ob pecuniam nõ numeratam. Io. Fab. in d. nu. 9. Vnde Fabri deciſio,vel dubia, vel ſal- tem reſtringenda ad cafum, quo loquitur Fab. quando ſcilicet in veritate nihil agebatur, vr in eo quieonfitebatur non ſpe alicuius cauſæ futu Iæ, neque cauſa parandi actionem creditori, ſed vt videtur oneratus ære alieno, vehob ali- quam ſimilem canſam, quæ eſt proprie ſimula- tio. Bar. Bal.& Caſtr. in l. empt. de aqua plu. ar- cen.& de qua ſenſiſſe non videntur glo.& Bal. in d.I. C. plus val. ſuperiùs allegati, namtitulus ille loquitur de ſimulatione de vno actu ad ali- um, delit. oblig. nu. 9. verſie. quid ſiim cram ad. ſent.. rutumeſt eum aum mutuam g ſdiennio, 1 an ne deduda ded un apelli..ſ intra nhn guodſi poſſet of Oeint ompellereturot Arai Cpla alqud 1 tem in contrad 7d in turr Aſimulat g rioneliterarus Wimm tra equorult 22 düh teto tecepiſſe mmm prrualeat im Madpa ue necis exceg& cimum Bal ind.nd ℳ gätgs eurin inſtrumg Nocllg diſſe pecuniad e5, nn afeflum, licet n nob ecuniam matu S kanum 3 2 1 lius ttruk ide Lro d mainlſexcad Cdem nin Kial. ſ d M ieunl it, exceptio 7 a nend oquendo, 46 ₰ acefan aiater pardes lrd i. Ucet effcaci i⸗ ttilu diennium,& Ahc tcdit loco exc i ld N,rantum dur* Vhn ratæ pecuniæ bi 1 a. C. Plus d. 1 reſtperperus w uſaparal 5„ w qur. au u9 Cahr ilenn 1 do neratu ere 1 Nereis Liber V. um, vel de perſona ad perſonam. Bal. in d. l. em- ptor,& non poteſt vllo modo procedere Fab. ſententia in eo qui in veritate aliquid agebat, licet caderet in aliam obligationis ſpeciem, cui non obſtat exceptio ſimulationis. Bar. in l. Lu- cius in fin. depo. Quo ſtante deciſio Fab. non videtur conuenire propoſitæ quæſtioni, in qua teſtator volens facere legatum irreuocabile.& parare actionem legatario irreuocabilem, fe- cit confeſsionem mutui recepti, etenim cum 4 fimulatio † diuidatur in tres articulos. Bal. in d.. quando teſtator confitetur pręſente lega- tario,& iurat accepiſſe pecuniam mutuam, ſi id fateatur cauſa faciendi legatum irreuocabile non poteſt dici, quòd partes reuerâ nihil vel- 5lent agere † quæ eſt propriè ſimulatio, de qua loquitur tex. in l. nuda. de contr. empt. in l. ima- ginariade regul. iur. in l. emptor. de aqua plu- uia arcen. Barrol. in l. poſt contractum de do- natio. Nam teſtator voluit facere aliquid, id eſt legatum irreuocabile. Non etiam videtur alle- gari poſſe, ſimulationem de perſona ad perſo- nam, de qua in l. acta in l. ſiquis. C. plus val.&c. in l.cum propria in l. multum interelt. C. ſiquis alt. vel ſibi,& quamuis adeſſet ſimulatio de vno contractu ad alium, de qua inl. emptione. C. plus val. in l. ſi ex precio. C. ſicer. petat. Bald. in dicta l.I. numero quarto, verſiculo ſecundo, Caſtren. in l. fin. C. plus val.& ſic de legato irre- uocabili ad confeſsionem mutui:tamen gloſſ. &L Baldus in dictal. ů. C. plus val. ſuperiùs allega- ti ſenſerunt contra confeſsionem mutui rece- pti, non poſſe opponi huiuſmodi ſimulatio- nem. Prætereà, cum id, quod agebatur, ſcilicet legatum irreuocabile, eſſet inualidum eo mo- do, quo agebatur, ſed validum alio modo, valet id, quod ſimulatur. l. Lucius depoſ. vbi Bartol. 6 Tinquit, quando vnum agitur,& aliud fimula- tur, quandoque illud quod agitur in veritate eſt validum,& tunc illud, quod ſimulatur valet, quia vnus contractus transtunditur in alium. l. fingularia. ſicertum peta. l. ſiex precio. C. ſi certum pet. quandoque illud quod agitur eſt inualidum eo modo quo agitur, ſed validum certo modo. vt in eotext.& tunc valet, quod ſi- mulate agitur,& in fin. eiuſdem l. ſubdit, exce- 7 ceptio † ſimulationis obſtat quando in ver ita- te nihil agebatur, vel agebatur aliquid inuali- dum, vel turpe: ſecùs ſi in veritate aliquid age- batur, licet caderet in aliam obligationis ſpeci- em,& Caſtren. in d.l fin. num. 4. ſcripſit inter- dum id, quodagitur, non poteſt valere eo mo- do, ſed quodam alio,& tunc valet quod ſimu- latè concipitur, allegat d. l. Lucius,& idem Caſt. paulò infrà addit, vbi debitum ex vna cauſa fin g gitur, f deberi ex alia per modum habilem ad transferendum vnum debitum in aliud, inſpi- citur quòd ſimulatè agitur. l. ſiex precio. C. ſi cert.pet.d.l.ſi ſub ſpecie.C. de poſtul.& Bart. in d.l. ſi ſub ſpeeie in fin. aĩt, quando promittitur ſpe futuræ cauſæ poſteà non ſecutæ: tamen alia cauſa in inſtrumento exprimitur, vt in eo text. vel prætextu alicuius cauſæ præteritæ vel præ- (onfiam YNXVI. 6 9 ſentis turpis, vel inhoneſtæ: illa eſt f vera exce- ptio ſimulationis, ſed ſi debitum ex vna cauſa honeſta, promitteretur ex alia cauſa, non ob- ſtaret exceptio ſimulationis,& idem per eadẽ ferè verba tradit Ang. in ead. l.& Bal. in d. l. ſi ſub ſpecie, nu.3. ſcripſit, tunc contractus eſt ſimula- tus, quando prætextu vnius cauſæ celebratur fi- guraliter, non eſſentialiter, ſed quando prætex- tu cauſæ non expreſſæ alia cauſa exprimitur, ſi cauſæ illæ ſic ſe habent, quòd vna æquipolleat alteri, hæc non eſt ſimulatio. d. l. ſi ex precio. I- deò biennio concluditur ius excipiendi. Vnde cum teſtatorvolens facere legatum irreuoca- bile, confeſſus fuerit accepiſſe mutuum, ſiue le- gatum irreuocabile, quòd verè agebatur, vale- ret, confeſsio quæ ſimulabatur valet, quia non deficit ſubſtantia obligationis, vt dicitur in d.l. ſi ex precio,& quia confeſsio mutui recepti,& promiſsio de reſtituendo per ſtipulationem eſt habilis ad transferendum legatum in contra- ctum irreuocabilem, ſiue legatum non valeret, vt irreuocabile eo modo quo agebatur, ſed va- lere poſſet alio modo, valet id quod ſimulatur, ſcilicet confeſsio mutui, quæ æquipollet obli- gationi, ſeu legato irreuocabili. Cumque con- feſsio non ſit facta ſpe cauſæ futuræ quæ non ſit ſecuta, neque prætextu alicuius cauſæ præteri- tæ, vel præſentis turpis, vel inhoneſtę, inſpicien- dum eſtillud, quod ſimulatur, neque allegari poteſt exceptio ſimulationis,& ius excipiendi contra confeſsionem biennio concludi debet, & elidi alijs exceptionibus, quibus poſſet exce- ptio non numeratæ pecuniæ. Illud addendum, contractum non poſſe dici ſimulatum, niſi vtra que pars conueniat, vt ſit ſimulatus Bald. in d. l. to 1. num. i5.& ad hoc †vt contractus dicatur ſimu latus, debere probari id actum à principio in- ter contrahentes,& ex eo, quod ex poſt facto fieret, non reddi contractum ſimulatum. 1. 4. 9. ſi ab ignoto de manum. Bald. in l.. in 10. q. nu. 19. C. ſi ſer. ext. Iaſ. Inſt. de actio.§. item ſi quis num. 8. Qua de re vbi in propoſito caſu admit- ti poſſet exceptio ſimulationis; oporteret pro- bari connentum fuiſſe à principio ab vtraque parte, quòd confeſsio teſtatoris eſſet fictitia,& imaginaria. b cASVS XXXVII. Teſtator inſtituit hæredes Lucium,& An- tonium eius nepotes ex fratre, ac eorum,& vtri uſque eorum deſcendentes.& ſi alter eorum decederet ſine filijs maſculis, ſubſtituit ſuper- ſtitem,& caſu quo neùter ex dicto Lucio,& An tonio, ſiue eorum, vel alterius eorum deſcen- dens, ſeu deſcendentes maſculi ſuperfuerint, vl timo eorum ſubſtituit Hoſpitalé in omnibus bonis ſuis. Lucius,& Antonius adiuerunt hære ditatem: Lucius reliquit Scipionem filium, An- tonius reliquit Petrum, qui petrus deceſsit abſ- que filijs inſtituto hærede extraneo. Quæſitum eſt, anad bona teſtatoris quæ peruenerunt in Antonium,& pôſt in petrum, d 2 Scipio rWMy⸗—y“yßõ“+ͤͤééééééééé᷑4ά±ꝑs G ęnEpr„npé·p¶◼— G tee.aee DPotri eAnt. Ang.:in mat. vlt. volun. conſ. Scipio vigore prædictorum verborum, velali- cuius eorum admitti poſsit? — S V M M A RIV M. I Verbum inſtituo eſt diretum ciuile,& Verbi hæ- res quæ non poſſunt importare ſideicommiſſum. 2 Teſtator vbi inſtituit fillum& nepotem ex eo ne- posadumittitur ſolum in caſum vulgaris. Vulgaris ſubſtitutio expirat per aditionem. 4 Filh filiorum poſiti in conditione,& grauati, non genſentur ex teſtamento vocati. 5 Fideicommiſſum reciprocum quando ex ſubſtitu- tione cenſeatur factum,& quando non. 6 Filios filiorum ſi poſitiſſint in conditione,& graua- ti, cenſeri ex teſtamento grauatos, vnde inter ipſos eſt fideicommiſſum reciprocum. s X verbis, quibus teſtator inſtituit 9/Lucium,& Antonium, ac eorum, Mrtes,&c. deſcendentes Lucij cen- redes, non autem cenſentur Lucius,& Antoni- us grauati per fideicommiſſum ad reſtituen- dum poſt mortem ſuam corum deſcendenti bus, vt eſt receptior ſententia contra Caſtren. quam tenuere Comen. num. 7. verſi. Item cùm teſtator filio, Alex.& Aretin. in l. Gallus.§. qui- dam rectè de lib.& poſthum. Alex. conſi. 13.& 14. lib. 4. Socyn. conſi. 113. lib. I. conſi. 104. lib. 3. nume. 10. Dec. confi. 205.& alibi ſæps, Rip. inl. hæredes mei§. fin. n. 9. quæ in præſenti caſu fa- ciliùs procedere videtur, quo teſtator locutus eſt per verba directa ciuilia, ſcilicet inſtituit hæ redes, nam verbum inſtituo † eſt directum ci- uile. l.I.vbi not. Bal.& alij de vulg. Item verbum hæres eſt directum ciuile glo. inl. verbis ciuili- bus de vulgar. Bart. in l centurio num. 13.& nu- mero 43. de vulg. quæ non poſſunt importare fide icõ miſſum. d.l. verbis ciuilibus,& in forti- bus terminis tradunt Doct. in dict. l. centurio dum volunt ſubſtitutionem factam à Ppagano per verba directa ciuilia poſt pubertatem eua- neſcere. Qua ratione Are. in d.§. quidam rectè 2 dixit, vbi teſtator † inſtituit filium,& nepotem ex eo indubitatum eſſe, quòd nepotes admit- tantur ſolùm in caſum vulgaris,& Dec. conſil. 253.inquit, vbi inſtitutio, vel ſubſtitutio eſt fa- cta per verba directa, nullo modo procedere opi. Caſtr. cumque in caſu Alex. d conſi 13.& So cyn conſil. 113. Hieronymus cui facta fuerat ſub ſtitutio, eſſet teneræ ætatis,& Dec. conſi. 205. loquatur in ſubſtitutione facta pupillo,& in conſi. 253. in caſu quo ille qui fuerat inſtitutus ipſe,& ſui, non habebat filios, præſupponunt tradita per eos procedere etiam quòd iaſtituti non haberent filios tempore teſtamenti, quamuis contrarium cenſuerit Bald. conſilio 3 305. lib. 3.& vulgaris † ſubſtitutio, per quam de- ſcendentes inſtitutorum erant vocati, per adi- & vtriuſque eorum deſcenden- tionem hæreditatis factam à Lucio& Antonio, expirauit. l. poſt aditam. C. de impub. Secunda quoque ſubſtitutio, in qua ſi alter inſtitutorum decederet ſine filijs maſculis, ſubſtitutus eſt ſu- perſtes, euanuit, cùm ambo reliquerint filium maſculũ.I non eſt ſine liberis de ver. ſignifi. l.1. C. de cõd. inſer. Quò verò ad aliam parté, in qua teſtator in caſu quo neuter ex inſtitutis ſiue eo- rum vel alterius eorum deſcendens ſeu deſcen dentes ſuperfuerint, vltimo eorum ſubſtituit hoſpitale in omnibus bonis, licet deſcendẽtes ex inſtitutis ſint poſiti in conditione, non tamẽ cenſentur vocati ex teſtamento ſecundum re- ceptiſsimam opinionẽ gl. in l. Lucius de hæred. inſtit. neque ex eo, quòd ſint grauati, quia vlti- mo eorum eſt facta ſubſtitutio, intelliguntur 4A ex teſtamẽto vocati. Si verum eſt, quòd filij † fi- liorum poſiti in conditione,& grauati non cen ſeantur ex teſtamento vocati, vt contra Bar. ſeri pſerunt Alex. n. 93. Iaſ. n. 57. in l. cẽturio de vulg. Alex. conſi. 219. n. 2. lib. z2. allegantes alias aucto- ritates,& dicentes eſſe cõmunem. Et licet quan 5 do ſubſtitutio † eſt facta pluribus inſtitutis ab vltimo eorum,& in toto inter inſtitutos intel- ligatur factum reciprocum fideicommiſſum. l. Titia Seio. 5. Seia libertis de leg. 2. Secùs tamen eſt, quando ſubſtitutio facta eſt vltimo ex plu- ribus poſitis in conditione, vt poſt Imolen. inl. centurio de vulg. cenſuit Alex conſi.. num.. verſi. modo ſic.& num. 6. lib.i. Socyn. in d. l. hæ- redes mei..cum ita, num. Rip. numero 29. ad Trebell. Socyn. conſi. i13. in fin. lib. i. conſi. 249. col. 4. verſi. aliquando& ſecundo lib. 2. Idem quando ſubſtitutio eſt facta ab vltimo ex pluri- bus partim honoratis, partim poſitis in condi- tione, Rip. vbi ſuprà. Nec quicquam facere vi- detur, quòd deſcendentes inſtitutorum in pri- ori parte teſtamenti, qua inſtituit Lucium,& Antonium, ac eorum deſcendentes ſint voca⸗ ti’ nam ſubſtitutio vulgaris, per quam ipſi fue- runt vocati, per aditionem inſtitutorum expi- rauit,& à pleriſque traditum eſt, ſi filij in priori parte teſtamenti ſint diſpoſitiuè vocati,& in a- lia poſiti in conditione, licet grauati ſint, non cenſentur per verbaconditionalia honorati,& ſi diſpoſitio per quam ſunt vocati non haberet locum, non valet grauamen eis iniunctum,& ſubſtitutio intelligitur eis facta eueniente ca- ſu. quo reperiuntur honorati,& quo contigiſ- ſet eos ſuccedere prout vocati fuerant in prio- ri parte,& haberent hæreditatem ex diſpoſiti- one teſtatoris. I. qui plures in fin. de vulg. Co- men conſi. 119. incip. teſtator inſtituit nume. 2. verſi. cuius gratia vſque ad fin. Alex. conſi. 24. num. 5. verſi. modo.& num. 6.& 7 lib. 3. Alexan. conſi. 91. nu. 5. verſi. modo ſic. l.l. Soc. conſi. 104. num. 5. lib. 3.& conſi. 116 nu. 2. eo. lib. Dec. conſi. 205. nu. 8 verſi.& iſta de plano procedunt,& la- tius conſi. 291. nu. 6. verſi. his præmiſsis vſque ad fin.& clariùs conſi. 84. num. 6. verſi. nom ob ſtant&c. Par. conſi. 44. num.. lib. qui in termi- nis ferè caſus noſtri conſuluit contra inniten- tes ex fideicommiſſo. Quòd ſi verior eſſet eotum — 2 ei fa pur Zt Lintoto inter A ir invcunich rie alidertisdele 4. Vrn titutio fadae tven conditi tione np Dwn 8 Ccnlu RAlex 1hn, Lnum.§.lib.. Scnüb Rita, aum. Rig d onl coafi. nz. int Giaria, 1 — uando& ſecu Lz. 1 to eſt factaah tnloeyn oratis, partim oiinen pra. Nec quf 1 endentes int d vnül. enti, quaialtt IRucmm;! oru im deſcen 2 ſen. io rulgaris, nijits aditionem in 42 nnch 3 we traditum„Jjinpi aGat di pol 11. au Li Arione, lices 12 uilcka erbacondit 1,0 vori quam! ſunt vd on ä et gran aame e iuäin aitur eis l4 gecien cur! rhononat oconi — ting 8 ocs 2 1 — achi sia. 1,0! quip hure urt nci teſu w 122 u vſque iid 1A 5do-Rnam. i er wodoic 1 eco 16 nu att 1 uot, laefun ,ea au. 6 vertl. 1 er99 2. M:. rerd 4 conl 04 jjote 4.44, l oſbi coalule ſel Sol nwilb. 5 b ag „ 821. aaft 44.num. min 6 eorum ſententia, qui aſſeruere ffilios filiorum, ſi poſiti ſint in conditione& grauati, cenſeri ex teſtamento vocatos, quam lecgunti fuere Bar. in d. l. centurio nu. 37.& alij plures, quos retfert, & ſequitur Rip. ibi. num. 166. non abſurdè poſ- ſet dici per ſubſtitutionem factam in omnibus bonis ab vtimo ex pluribus inſtitutis, ſeu ſub- ſtitutis eſſe inter inſtitutos, ſeu ſubſtitutos inductum reciprocum f fideicommiſſum. dict. l. Titia Seio.9. Seia libert. de leg. 2. sicque Pe- trus,& Scipio inuicem reciprocè ſubſtituti di- cerentur,& mortuo Petro ſine liberis maſculis Scipio admitteretur. CA S VS XXXVIII. Antonius inſtitutis filijs,& factis inter eos ſubſtitutionibus in hunc modum diſpoſuit,& ſi contingeret omnes deſcendentes meos per lineam maſculinam procreatos decedere, ita quòd nullus ex de ſcendentibus meis maſculis, & per lineam maſculinam procreatis, ſuperſit, ſubſtituo filios maſculos Petri olim fratris mei nepotes meos,&eorũ liberos maſculos: quos nepotes& eorum liberos inuicem ſubſtituo dicto caſu vulgariter, pupillariter,& per fidei- commiſſum: deceſſerunt omnes deſcendentes teſtatoris maſculi,& Per lineam maſculinam procreati. Quæritur, qui li iberi inepotum teſlaroris cenſeantur vocati.& quomodo,&an nepotes, & liberi nepotum cenſeantur grauati reſtitue- re liberis eorum. Sᷓ V At 2 4 4 1 V M. 1 v5 b plures vocantur per nomen colloctiuum, apti comprehendere perſönas in diuerhis gradibus exiſtentes, cenſentur vocati ordine ſucceſſiuo, & quomodo. 2 Sefluan breuiloqua fasi⸗ per he⸗ verba, vos imnuicem haſkitzun, non continet Haenand. 5 ariam ſubſtitutionen. 3 Teſtator ſi dicat, talem ſubſtituo, non compen- ailoſa,ſed vulg aris ſubſtitutio inducitur. 4 Familiæ quando ſi Dnahe rlegatur, qui ſint voca- i.& num. 6. 5 Aliud eſt relinquere putri 0 liberis enpulatiud, aliud relinquere familiæ. 7 Filij non qicuntur vocati ex eehauear⸗ ad hdei- commiſſum ſi quis ſubſtituat filio ſub conditio- ne,ſidecederelt ſine liberis. 8 Clauſala codicillaris quid operari Poſſi 2 9 Paria Iunt appon ere clauſulam codicillarem, 6 relinquere à Veni iu abinteſtato. 10 Clauſula codicillaris quid operetur. I1 Vulgaris ſubſtitutio poteſt fieriin legatis,& fidei- commiſſis codicillis. 12 Verba hac ſubttituo nepotes,& eorum liberos in- vicem vulgariter pupillariter,& Dan ſideicom miſſum, quidi importent. 13 Natipoſi mortem testatoris nou vocantur in ſas ſtitutione conditionalt,& reciproca. 1 caſuumn XXXVI 119 T ſi receptior ſit ſententia vbi plu res †vocantur per nomen colle- ctiuum, aptum comprehendere 5 perſonasi in diuerſis gradibus ex- iſtentes, vt eſt verbum liberos, cenleri vocatos ordine ſucceſs iuo. Comen. in l. cum ita. in fideicommiſſo, num. 4. verſi. ego dixi de legat. 2. Com. in l. Gallus.§. quidam re- ctè numer. 7. verſi. hæc tamen defenſio. Socyn. Auwm. 4·& alij quos refert,& ſequitur Iaſ. num. 7. de lib.& poſth. id tamen non videtur pro- edore wn vocantur liberi alterius, quàm te- ſtatoris. Nam relinquere cognatis,& relinque- re liberis æquiparantur, vt ex Anc. Ang.& mol. tradit Alexa. conſi. 184. numeroz. confi. 219 in fin. lib. 2. Verùm in relicto facto cognatis alte- riùs quàm teſtatoris, omnes cenſentur copula- tiuè vocati, Bar. in d. I. ſi cognatis in fin. de reb. dub. comprobarunt Socyn. in d. l. ſi cognatis. num. 32.& alij, quos referunt,& ſequuntur A- lex. in d.§. quidam rectè numero 7. Iaſi num. 28. quod ſi verum eſt, in propoſita ſpecie liberi ne- potum cenſerentur copulatius cum nepoti- bus vocati, quo caſu alij non poſſunt ad fidei- commiſſum cõditionale admitti, quàm hi quĩ erant in rerum natura ſaltem tempore eueni- entis conditionis ‚per mortẽ omnium deſcen- dentium teſtatoris. l. interuenit de leg g. preſtan. IJ. cum pater. 5. hæreditatẽ de leg. 2. Soc. in d.l.ſi cognatis, numero 5.& num. 30. Sed etſi com- munis ſententia indiſtincte procederet,& in re præſenti liberi nepotum ordine ſucceſsi- uo dicerentur vocati, quod verius arbitror, id tamen intelligeretur in caſum vulgaris ſub- ſtitutionis, vt ſcilicet primo nolente, vel nõ va- lente ſuccedere, ſequens admittatur, non autẽ vt poſtquàm fuerit admiſſus, cenſeatur graua- tus reſtituere ſequenti. Comen. in d. 5. quidam rectè nu. 7. ver. item cum teſtator filio,& eius li beris: quicquid ibi ſcripſerit Caſtren. cuius ſen- tentiam reprobarunt, Alex. in d.§. quidam re- ctè. Dec.conſi. 205.& alibi ſæpè, SOc. conſi. ir3. lib. I. conſi. 104. nu. 10. lib. 3. quamuis in d.§. qui- dam rectè relinquat cogitandum, idem contra Caſt. ſcripſitRip. in J. hæredes mei.§. fin. n. 9. ad Trebell. Apoſtill. in addit. ad con. Alex. 24. nu. 5. lib. z. qui contra Caſt. allegat duo conſilia Ber- trand. idem ſenſit Alex. conſi. 1o5. num e. 3. lib. r. conſi. 185. num. 24. verſi. prætered ſi primi liberi 19. lib. 2.& hanc eſſe communem omnium ſen- tentiam, inquit Socyn. iun. conſi. 18 0 nu. 53. lib. 2. Hinc Ruy. conſi. 92. lib.ꝛ2. in caſu quo teſtator inſtituerat filios,& poſt eorum mortem voluit bona deuenire ad deſcendentes eorum, rectè defendit, quodlicet primi deſcendentes, qui reperiuntur extare tempore mortis filiorum, intelligantur vocati per fideicommiſſum, ta- men vlteriores non cenſentur vocati, niſi in ca- ſu quo primi nollent, velnon poſſent ſi ſuccede- re:& primi deſcendentes non cenſentur graua- ti reſtituere ſequentibus; idem in non diſsimi- li caſu defendit in conſi. 99. nu. 6.& conſi. 100. nu. 3. eo. lib. 2. Et licet Crauet. conſi. 22, conſu- d 3 luerit S Petrt eAnt. Ang. in mat. Vlt. Volunt. conſ. luerit contrarium, tamen communis ſententia illi repugnat,& contra Crauet. vrgent, quæ ſcri pſerunt Alex. con. 13.& 14. lib. 4. Soc. d. conſi. irz. vbi ſubſtituto Hieronymo ſilijs& nepotibus, quamuis in filijs,& nepotibus nulla adeſfet ne- ceſsitas ſubſtituendi, ſicuti neque aderat in ſu- is, In caſu Crauet. tamen defenditur filios& ne potes non eſſe ex fideicom miſſo poſt Hierony- mum, ſed duntaxat eX vulgari vocatos. Cumq; inter nepotes& liberos eorum in propoſito ca ſn nullus ſit appoſitus temporis tractus, im poi⸗ ſibile videtur, quòd liberi cenſeantur per fidei- commiſſum ſubſtituti nepotibus. Etenim hac ratione Iureconſultus in l. iam hoc iure. de vul- 2 ga. dixit† ſubſtirutionem breniloquam factam per hæc verba, Vos inuicem ſubſtituo, noncon tinere fideicommiſſariam ſubſtitutionem,& id clariùs tradidit Bar. in l.2. C. de impub. in l. Lu- cius, num. 20. de vulg.& eadem ratione Bart. in J. centurio. numer. 32. de vulg. ſcripſit ſi teſtator 3 † dicat, ralem ſubſtituo, non compendioſam, ſed vulgarem ſubſtitutionem induci. quod a- ertè probat tex. in l.vxorem.§. Seium de leg. 3. inl. Lucius.. liam ad Trebell. Neque rationes quibus innititur Crauet eius opinionem tuen- tur,& primò tex. in l. cum ita 5. in fideicommiſ- ſo,& in l. pero. 5. fratre, de leg 2. ſuper quibus ipſe facit potiſsimum fundamentum. Nam in d.§. in fideicom miſſo, ad relictum factum fami- liæ, proximiores vocantur ſemeltantùm,& alij poſteâ his ſuccedentibus,& mortuis nõ admit- runtur, quicquid ibi ſcripſerit Caſtr. quem re- fellit Apoſt. ad conſi. Alex. 26. num. 13. ver. com- muniter lib. 3. qui ſenſus apertè ſuadetut per tex. in d.I. ſi cognatis, vbi idem eſt, legare cogna tioni& legare cognatis,& tamen ſi legatur co- gnatis, non venit legatum de vno in alium, ſed Primis ſuccedentibus ſequentes ſunt excluſi. Soc. in d.l. ſi cognatis num. 15. in fin. verſi. ſed iſta dicta,& candem interpretationem ad d. 5. in fideicom aifſfo comprobat tex. in l. fin. C. de verb. ſig. vbiad legatum relictum familiæ vo- cantur perſonæ in eo tex. enumeratæ,& tamen primò admiſsi non cenſentur grauati reſtitue- re ſequentibus, vt velle videtur text.& ſenſit Caſtren. ibi num 6.& 7.& contra Caſtren. do- cuit Comen. in d.. in fideicommiſſo, nume. 4. verſi.hoc videte,& ver. Item vidiſtis, aſſerens 4 quando ſimpliciter relinquitur familiæ, voca ri proximiores,& alios poſteà his mortuis non admitti, quia relictum eſt ſemel tantùům fami- liæ. Ideo fufficit, quòd ſemel verificatum ſit le- gatum,& idem Comen. in d.§. fratre. in rep. nu. 4. ſcripſit ſi teſtator leget familiæ, vocantur pro ximiores,& poſſunt alienare,& verba, poſt eos extinctos, poſita in d.§. in fideicommiſſo. quæ in contrarium ponderat Caſtren interpretan- da videntur de extinctis viuo teſtatore, vel ſaltẽ antequam cedat legati, ſeu fideicom miſsi dies, nam poſt illos vocat eos, quĩ primo gradu fue- runt ex nomine, id eſt familia teſtatoris, tempo re quo moreretur. Verùm ſi his, qui primò fue- runt vocati, cenſeretur facta ſubſtitutio fidei- commiſſaria, poſt eorum mortem admitteren tur ad dictam ſubſtiturionem etiam hi, qui eſ- ſent in familia tempore quo conditio illius pu- rificaretur l. interuenit de leg. præſtan. Cumq; tex. vocet proximiores, niſi defunctus ad vlte- riores voluntatem ſnam extenderit, præſuppo- nit poſt eos, qui eſſent proximiores tempore- mortis teſtatoris, nem inem eſſe vocatũ, quod eſſet falſum ſi proximiores poſt eorum mor- tem eſſent grauati reſtituere ſequẽtib. Eodem modo interpretatur text. in d.I. fin. C. de verb. ſignific. in verbis illis, de ficientibus propinquis &c. vt. ſadmittantur gener,& nurus, quando propinqui non ſuperſunt tempore quo cedirt fideicommiſsi dies, non autem vt propinquis ſuccedentibus gener& nurus per fideicommiſ ſum quaſi iniunctum propinquo poſt eius mor tem admittantur, neque quòd proximior in- telligatur grauatus reſtituere ſequenti, vt ſuprà fuit dictum. Legimus& inl. hæredes mei. 5. fin. ad Trebell. verbum deficiente gradu nepotum, interpretari, ideſt, ſi deficiant nepotes ante- quam fuerint admiſsi ad fideicommiſſum,& in l. Scæuola. 5 fin. ad Trebell. verbum vnoque eo- rum mortuo interpretatur, ſecundum Caſtre. ibi, id eſt ſi moriatur ante adeptam hæredita- tem.t vbi etiam in d..in fideieom miſſo pro- ximiores admitterentur ordine ſucceſsiuo per fideicommiſſu m, quod nullo modo verun ar- bitror, tamen tex. ille ad rem non faceret, nam tunc reſponderi poteſt adillum textum,& ad d. 5§. fratre. Primò, quòd aliud f eſt relinquere be- tro,& liberis copulatius, aliud relinquere fami liæ, vt ſenſiſſe videtur Bart. in d.§. quidam recté num. 4. verfi. non obſtat. l. peto&c. Soc. d. conſi. 113. col. pen. verſi. ad iſta omnia,& conſi. 73. nu. 17. verſi. ſed poſito lib. 4. Secundò, reſponderi poreſt ſecundum Comen. in d.§. in fideicom- miſſo, num. a. verſi. ego tamem puto.& num. 4. verſi.ſi autem legauit&c.textus illos debere in telligi non quando familiæ fuit relictum ſim- é pliciter, ſ tunc enim vbi illi de familia ſemel a- depti ſunt fideicommiſſum, non habet locum alia ſubſtitutio. d. l. ſi cognatis, ſed quando fami liæ fuit relictum cum adtectione, vt in familia relinqueretur, vt exprimit tex. in d. 5. fratre, ad quem optimè cõuenit hæc reſponſio. Idem ſen tit Soc. in d.l.ſi cognatis. num. 17.& hoc caſu Io Anton. Rub. in d.§. quidam rectè, num. 64. dixit procedere id, quod tradit Socyn. in d. conſi. 73. num. 17 lib. 4. Cætera Crauet. fundamenta fa- ciliùs tolli poſſunt, etenim quamuis ſubſtituen do aliquem& liberos, teſtator oſtendat affecti- onem adliberos, non ex hoc tamen inducitur fideicommiſſum, nam& ſi quis † lubſtituat fi- lio ſub conditione ſi decederet ſine filijs, oſten- dit affectionem ad filios filij,& maiorem, quàm ad ſubſtitutum,& tamen non dicuntur ex teſta mento ad fideicommiſſum vocati, ſecundum receptiſsimam ſententiam, gloſſ in l. Lucius de hæred. inſtit. neque bona eſt argumentatio, li- beros eſſe vocatos ordine ſucceſsiuo, ergopes fideicommiſſum. Nã& ſi quis inſtituat filium, & ne- Mer rer Kur ₰— . z 1=n onobitat lpeſ ccdm ſi adiſtaomd orin tto lib. 4. Sec K tepuu mComen. id t lütemm erſi egotame νεm. egauit Kc.tex endäetä ando familie F*⁴ Ldun enim biilli i luent commiffum, abetbe Alſcogmti 2 Wncor cum adiectit 3 tinm wexprimitte&n ſtlan uenit hrct Sltn Snud hoccal A;A 4* u! 3 cognatién *. 4 1 A.quidamt H Fum 649 aodtradit 5d 8 n 4 8 e 11 era Craus S men Crtera C güi Mcdrn 9 ant, etenm q p a berosteftato. 8. voner, e ldei 2 43 4 um& EIrr. 5 um*[ Fißot ne l decede 1 . 1 1 n 3dshosn, 1 ue⸗ „4 4„ 1 nl9 4,K tme! 2 dcu Auf 8 un ommilum 3lluse Liber VI. & nepotem. ex eo neposcenſetur vocatus ordi ne ſucceſsiuo non per fideicommiſſum, ſed per vulgarem. Doc in d.l. Gallus in princ.& quam- uis nepotes ex fratre,& eorum liberi ſint per fideicommiſſum ſubſtituti deſcendentibus te- ſtatoris, non ex hoc rectè infertur, vt etiam li- beri nepotum intelligantur per fideicommilſ- ſum ſubſtituti nepotibus, cum inter nepotes, & eorum liberos non adſit aliquod verbum im portans temporis tractum,& ad id etiam re- ſpondet Comenſi. in d. quidam rectè numer. 8. dicens, quòd ordo charitatis indicat eſſe vul- garem quæ poteſt fieri in fideicommiſſo ſicut in inſtitutione. l.vt hæredibus de leg.2. nec du- biũ eſt quòd excluſis nepotibus liberi vocãtur, non autem debet eſſe grauamen nepotum, quia conditio non reſpicit perſonam ſuam, ſed deſcendentium teſtatoris,& ſic eſſent diuerſæ ſubſtitutiones,& diuerſis perſonis,& fideicom miſſaria facta nepotibus ſine adiectione tem- poris,&ſine vlla expreſsione quò ad eos, neque ob clauſulam codicillarem poteſt dici nepo- tes,& eorum liberos vocatos ordine ſucceſsi- uo per fideicommiſſum vt perſæpè oſtendit Dec. in l. precibus, num 18. C. de impub. conſi. 105.291.& 394. Rip inl hæredes mei. 5. fin. num. 9. ad Trebell.& Crauet. in d. conſi. 22. fruſtrà co- natur reſpondere rationibus Dec. præcipuè il- 8 lis ſcilicet, quòd dicitur † œlauſulam codicilla- rem facere, vt ſubſtitutio valeat iure fideicom- mißi, procedere in compendioſa,& clauſulam codicillarem appoſitam ad confirmationem contentorum in teſtamento non poſſe efficere vt quis vocatus ſir per fideicommiſſum in caſu in quem ex teſtamento neque directo, neque per obliquum erat honoratus. Nam paria 9 † lunt apponere clauſulam codicillarem,& re- linquere à venientibus ab inteſtato. I. ex teſta- mento. C. de fideicommiſſ. Bart. in l.i. in 5. quæx- ſtio. de iur. codic. Verùm ſi teſtator grauaſſet venientes ab in teſtato reſtituere in certum ca- ſum hæreditatem nepotibus& eorum liberis, nepotes non intelligerentur grauatireſtituere liberis, ſediſticenſerentur duntaxat vocatt in caſu quo nepotes nollent, vel non poſſent ſuc- cedere ſecundum Doct. præallegatos, ergo i- dem eſſe debet facto teſtamento,& oneratis haæredib adiecta clauſula codieillari,& ſi conſi- deremus iura de hac materia loquentiall. ſi fra- rer. C. de fideicomm. ſubſtitutus in ea lege non conſequitur fideicommiſſum, niſ in caſu quo ex teſtamento erat vocatus.& in l. Scæuola ad Trebell. ſubſtitutus directò in codicillis non conſe quitur iure fideicom mitsi, niſi id in quo fuit expreſsè vocatus,& non ſolum Crauet. in d. conſi.& Cur. in con. 48. ſed etiam longè à ve- rò aberraſſe videntur hi, qui inl, centurio de vulg. deridentes Dec. cenſuerunrt ſiteſtator di- car Titium inſtituo,& Sempronium ſubſtituo adiecta in teſtamento clauſula codicillari, Sem pronium dici Titio per fideicommiſſum ſubſti tutum,&hi qui in. ſi frater. C. de fideicom miſſ. inl. Lucius de vulg. dixere, ſubſtitutionem reci — Conſihum XXXVIII. 160 procam, vt hæredes meos inuicem ſubſtituo, continere fideicommiſſaria inter hæredes ſub- ſtitutionem, vbi in teſtamento ſit eadem clau- 10 ſula. Nam clauſula † codicillaris operatur ſo- lùm, vt iure fideicommiſsi debeatur id, quod iure directo eſt relictum,& non efficit, vt quis ſuccedat in plus, quàm ex teſtamento ſuccede- re poſſet, Bar. in l.. in I1. q. de iure codic. Bald. con. 17 0. in fi. li.5.& poſt Dec. in d.l. precibus. n. 18. conſiderat Rip. in d.l. hæred. mei.. fin. nu. 9. & clauſula codicillaris non debet plus operari, quàm ſi teſtator feciſſet codicillos,& verba po- ſita in codicillis non debẽt plus operari, quàm in teſtamento. Verùm ex pradictis ſubſtituti- Honibus, ſubſtitutus ex teſtamento nihil poſſet conſequi poſt adeptam per Titium, vel per co- hæredes hæreditatem. l. iam hociure de vulg.& volunt omnes in d.l. centurio,& in d.l. Lucius. etſi teſtator in codicillis Titium inſtituiſſet,& Sempronium ſubſtituiſſet, licet hæreditas co- dicillis dari non poſsit: tamen ex benigna in- terpretatione venientes ab inteſtato cenſeren- tur quidem rogati reſtituere hæreditatem Ti- tio,& vbi Titius nollet vel non poſſet illam ha- bere, cenſerentur grauati reſtituere illam Sem- pronio. l. Scæuola ad Treb. non autem dicere- tur Tirius poſt adeptam hæreditatem grauatus illam reſtituere Sempronio,& eodem iure ſi teſtator in codicillis hæredes inſtituiſſet& eos inuicem ſubſtituiſſet, venientes ab inteſtato in telligerentur grauati reſtituere hæreditatem hæredibus ſcriptis cuilibet pro dimidia,& vbi alter nollet vel non poſſfet portionem ſuam conſequi, intelligerentur grauati reſtituere to- tam alteri, non autem alter cohæredum intel- ligeretur poſt adeptam per eum hæreditatem, grauatus eam aliquo tempore reſtituere cohæ- redi l. 8 cæuola ver. quòd ſi inuicem ſecundum interpretationem Caſtr. ibi ad Trebell. neque ſubſiſtere videntur ea, quæ tradunt Soc. in con- fil. 6. lib. 3.& alij tenentes contrariam ſententi- am dum ponderant verba illa clauſulæ codicil- laris, ſi non valet vel non valebit&c. valeat&c. Etenim quamuis ſubſtitutiovulgaris euaneſcat per aditionem primi hæredis, tamen conditio illa, ſi non valet, vel non valebit, non dicitur pu- rificata, neque ob id poteſt dici ſubſlitutionem non valere,& aliud eſt, quòd diſpoſitio non va- leat, aliud quòd expirauerit, vel caſus illius de- fecerit,& ſi vera eſſet argumentatio Soc. ſeque- retur, quòd ſi teſtator aliquem ſub conditione inſtituiſſet haredem, adiecta in teſtamento clauſula huiuſmodi codicillari, quamuis defice ret conditio, tamen inſtitutus ſuccederet per fideicommiſſum. Item ſequeretur, quòd vbĩ primus hæres adiuiſſet,& ſic vulgaris expirauiſ- ſer, locus ſtatim eſſet fideicom miſſariæ,& ſub- ſtitutus vulgariter quò ad effectum eſſet poti- or primo inſtituto,& licet Soc. in d. conſi. 6. co- netur reſpondere huic rationi, tamen eius re- ſponſiones nihil valent,& nullo modo cõueni- unt propoſitæ quæſtioni, neq; contrariam ſen- tentiam probant tex. in d. l. ſi frater,& quę tradi d 4 dere -“* B 4 — Petri Ant. Ang. in mat. vlt. volunt. conſ⸗ dere Fulg.& Caſt. ibi. Nam quò ad textum ſe- cundum glo.& Bart. factum fuit in eo caſu ex- preſſum fideicommiſſum. Fulg. verò& Caſtr. loquuntur in ſubſtitutione quidem facta per verba directa. ſed cum quib. erant annexa ver- ba denotantia tractum temporis, vt ſi filius me us deceſſerit intra vigintiquinque annos, talis ſit hæres. Bald autem. Ang.& Caſt. in l.verbis ci- uilib. de vulg. dum aſſerunt clauſulam codicil- larem efficere, vt in ſubſtitutionibus verba di- recta quæ potuerunt operari iure directo, tra- hantur ex tempore ad fideicõmiſſum. loquun- tur in compendioſa, præter id, quòd eorum, ver ba ſi generaliter intelligantur, non videntur probari lege, vel ratione. Nam in dl. Scæuola quam Bal. allegat, ſubſtitutio pupillaris directa erat facta in codicillis,& ſic nunquam potuit va lere iure directo,& in d. l. ſi frater. C. de fideicõ. quam Caſtren. allegat erat expreſſa fideicom- miſſaria. ſecundum gl.& Bart. ibi,& ſecundum interpretationem Caſt. ſubſtitutio vſque à prin II cipio erat nulla poſt 14. annum: tandem † vul- garis ſubſtitutio poteſt fieri in legatis,& fidei- commi ſsis. l.vt hæredibus de leg. 2.& ſic etiam in codicillis, in quibus legata,& fideicommiſſa dati poſſunt,& ſubſtitutus vulgariter in fidei- commiſſo, quò ad primum fideicommiſſum, dicitur vulgariter ſubſtitutus, ſed quò ad hære- dem, vel venientes ab inteſtato, dicitur ſubſti- tutus per fideicommiſſum,& hæreditatem di- citur capere iure fideicõ miſsi. Caſtr. in d.l. Scæ- uola. Bar. inl. quamdiucirca fin. de acquir. hæ- red. Vnde cum ſubſtitutiones prædictæ ſ. Sem- pronium ſubſtituo, vel eos inuicem ſubſtituo, factę eriam in codicillis poſsintvalere, quęlibet vt vulgaris facta Titio, vel cohæredi, ſeu vni ex primis vocatis nolenti, vel non valenti ſuccede re ex codicillis, non poteſt trahi ad fideicom- miſſum, vt. ſ. Titius poſt adeptam hæreditatem intelligatut grauatus cam reſtituere Sempro- nio, velvnus ex cohæredib. alteri cohæredi. gl. & Bart. in d.l. Scæuola. Quo ſtante quod in pro- poſito caſu liberi nepotumm licer ſint ſubſtituti deſcendentib. teſtatoris per fideicommiſſum, tamẽ nepotibus cenſentur ſubſtituti duntaxat vulgariter. i. in caſu quo nepotes non poſſent, vel non vellent ad fideicommiſſum admitti:cla rum eſt non poſſe dici vocatos, niſi eos qui tem pore euenientis conditionis fideicommiſsi. i. mortis omnium deſcendentium maſculorum teſtatoris fuerunt in rerum natura,& quò adli beros ſolùm vbi nepotes non potuiſſent, vel non voluiſſent ad fideicommiſſum admitti, vt latè oſtendit Alex. d. conſil. 3 nu. 4.& conſi. 14. nu. 5.& 6.& nepotib. vel aliquibus liberis ſucce dentib. ſequentes ſunt excluſi. l. poſt aditam. C. de impub. Alexan. d. conſi. 13. nu. 7.& 9. Nec me 12 mouit, quod teſtator †deinde nepotes,& eo- rum liberos inuicem ſubſtituerit vulgariter, pu pillariter,& per fideicommiſſum: etenim eos ſolum intelligitur inuicem ſubſtituere, quos deſcendentib. ſuis ſubſtituerat. ſ. qui ſupereſ- ſent tẽpore mortis vltimi ex ſuis deſcendentib. & qui fideicommiſſum cõſecuti fuiſſent,& quò ad liberos in caſu quo nolentibus vel non va- lentib. nepotibus ſuccedere, ipſi ſucceſsiſſent. l. qui plures in fin. de vulg. latè oſtendunt Com. conſi. 119. incip. Teſtator inſtituit nu.. verſi. cu- ius gratia vſq; ad fin. Alex. conſi. ꝓ= nu 5. verſi. oſtenditur lib. i. conſi. 24 nu. 5. verſi. modo rede undo,& numero 7& 8. libro. 3. Socyn. conſilio 104 numero 5. lib.3. conſi. ¹6. numero z eo. lib. Dec.coſi. 205. nu. 8. verſi.& iſta de plano conſil. 291. verſi. his præmiſsis vſq́; ad finem,& conſi. 384. nu. 7. verſi. non obſtant, Apoſt. ad d. conſi. Alex. 24. 1i.3. Ruy. conſi. 1or. nu. 6.& 7. qui loqui tur in caſu quo inter filios inſtitutos,& filios fi- liorum erar facta reciproca ſubſtitutio,& reci- proca ſubſtitutio intelligitur in caſu quo omni bus perſonis conueniat. liam hoc iure de vulg. c. ſi pater de teſtam. lib.6. Verùm nepotes teſta- toris non poſſunt dici ſubſtituti per fideĩcom- miſſum filijs aut liberis: Ideoq́; nec filij, aut libe ri nepotib. vt in ſimilimo caſu argumentatur Bar. in l. Lucius. n. 8. de vulg. Soc. conſi. 69. n. 3. li. 3. Ruyn, conſi. 101. n. 7. li.z.& per reciprocam illam ſubſtitutionem nepotes, vbi ipſi ad fidei- commiſſum eſſent admiſi, intelliguntur inui- cem ſubſtituti,& vbi nepotes non potuiſſent, vel non voluiſſent poſt mortem vltimi ex de- ſcendentib. teſtatoris per fideicom miſſum ſut- cedere liberi nepotum: hi. ſ. qui ad fideicõnmiſ- ſum iniunctum deſcendentibus teſtatoris, fuiſ- ſent admiſsi, intelliguntur inuicem ſubſtituti, nullo autem caſu nepotes liberis, neque liberiĩ nepotibus dici poſſunt per fideicõ miſſum ſub- ſtituti, vt in ſimili ſpecie ſubtiliter defenditsoc. d. conſi. 69. circa princ.& d. conſi. 104. lib. 3. cir- 12 ca princ. Illud non omitrendum, quòd † in ſub- ſtitutione conditionali. ſ. poſt mortem omniũ deſcendentium teſtatoris, ac etiam in recipro- ca ſubſtitutione, de qua in themate, pleriq; ſen ſere non vocari natos poſt mortem teſtatoris. Alex. conſi. 219. circa fin. lib. z2. Soc. conſi. 73. nu. 27. lib. 3. Idque latè defenditRuyn. conſi. 112. lib. 2. nu 12. quam tamen ſententiam ego minuùs ve ram arbitror vt alids conſulendo latè oſſendi. CA SVS XXXIX. T Aloyſius inſtituto hærede Ferdinando poſt nonnulla legata in teſtamento dixit. ltem vo- lo, quod dictus Ferdinandus hæres meus det,& ſoluatälfonſo mille ducatos vel quotannis 40. ducatos: Ferdinandus per duodecim annos ſol uit 40. ducatos quotannis, deinde ceſfauit per decem annos, licet ſæpiùs ab Alfonſo fuerit in- terpellatus ad ſoluendum dictos 40. ducatos annuos. Alfonſus petit in iudicio Ferdinandũ condemnari ad decies quadraginta ducatos Ppro tempore præterito,& in futurum ad ſol- uendum quotannis quadraginta ducatos Op- ponit Ferdinandus teneri dantaxat ad mille,& in his imputanda ea quæ quotannis per duo- decim annos ſoluit. Quæritur quid iuris? SAM- Focal. 7 Kloinrelli 1ll.101. n. li pecic ſubti imi aprinc& dc) alhn ¹ onomitrend Enddfnt irionali..p— Erttnmm. ſteſtatoris, as N innn de quainthi Ha pkist naros poſt m riichn circa fin. ib. à ⁸ onlgn nte defenditht& Vouümmd amen ſentendt eo W 4 alils conſulef G teolehl 5VS XE gituto hæred in teſtamen ferdinandus— 512— 4* 98 1 0n. nille ducate li Hmac unduspeta-— celal 3 id Ht len *— Liber V 1 S V M MA A RIV M. I Fara de natura eſt multiphicatio obligarionis. 2 Legati alternatiui electio eſt æredis, helegerit „ dnum, non poteſt demum variarse,& nu.. „„*... 3 Vſurarum in fraudem quæa pœna videatur adie- cta in contractibus. 4 In vltimis voluntatibus valet rehclum nomine pæn, nec pœæna praſumitur infraudem vſura- Fum. 3 3 5 3— 0.— &☛ Ropoſitam quæſtionem decidit 7 4 2) F Bald. in l.1. in 3. q. nu. 38. C. de his * 7,. 4. IN quæ pœnæ no. ſcribens ſi teſtator JF mandauit hæredi vt mihi daret S. 4 4. 8 mille, velcentum quolibet men- ſe in vita mea, potero petere centum quolibet menſe, quia non eſt vſura, ſed legatum alterna- tiuum, cùm non poſsit peti vnà cum mille: de r natura enim vſuræ † eſt multiplicatio obliga- 2 tionis non alternatio,& in propoſito caſu quo teſtator dixit volo, quòd hæres meus det,& ſol- uat&c, electio legati alternatiui †eſt hæredis, Glo.& Bart. in l. Lucio de leg. 2.& ſi ipſe elegit ſoluere 40. annua, non portelt variare, neque vlteriùs ſoluere mille. l. huiuſmodi. 5. ſi ſtichum de leg. I.l.ſtatu liberum.§. ſtichum de leg. 2. 1l. apud Aufidium de opt. leg. Vnde ſi poſtquam hæres elegit ſoluere 40. annua, non poteſt ipſe amplius ſoluere, nec legatarius petere mille, neque vllo tempore mille peti, aut deberi poſ- ſunt imòô legatum mille euanuit, nonpoteſt conſiderari vſura eius, quod non debetur, ne- que vllo tempore peti poteſt. Neque prædictis obſtare videtur id quod ſcripſit Bart. in l.3.§. fin. de ann. leg. in l.2. de his quæ pœn. nom. Etenim Bart. ſententia licet ſit communis non tranſit abſque difficultate, eam refellit Caſtren. in d. l. 2. numeroz. in l. cunctos populos, nume. 14. C. de ſumm. trin.& contrarium detendit Ro. con- ſil. 5. col.5 verſi. quin in pœnis adiectis in vl- tima voluntate. Alc. J. par. 5. c. 20. Apoſt. ad con- ſil. Alex. 27. li. 4.& Bar. ſententia non videtur ſu- ſtineri poſſe, niſi in term inis quibus loquitur tex. in d. l.3.§. fi. de ann. leg. ſuper quo vbique ſe fundat Bar. ſ.quãdo teſtator exprimit relinque re certũ aliquid annuũ pro vſuris, donec quan- titas legata præſtetur. Nã tex ponit duo dicta, primũ generale. ſ.ſi cuicerta quantitas legetur, & quò ad præſtetur in ſingulos annos certũ ali- quid, veluti vſuras iuſſerit teſtator præſtari, lega tũ valet.Secundũ eſt limitatoriũ præcedentis, Nã quia lureconſultus poſuerat exemplũ in vſu ris, reſtringit, vt quòad vſuras, eatenus valeat le gatũ, quatenus probabilẽ modũ vſurarũ nõ ex cedit, ex quo innuit quòd ſi teſtator iuſſerit præ ſtari aliud annuũ quàm vſurã, indiſtinctè valeat neq; tex.ille vult pœnã per dinumerationẽ tem poris appoſitã, eſſe vſurã: licet id ſcripſerit Bart. in l. cũ ſtipulari de verb.obli. imò præſupponit, quòd pofsit certũ aliquid annuũ præſtari,& ta- 3 men nõ ſit vſura,& quãuis in cõtractib. ſimilis pœna videatur adiecta in fraudẽ vſurarũ.l. Iuli. 5. idẽ Pap. de act. emp. l.cũ allegas. C. de vſur.l.pe / 5 (onſtium XXXIN. 10] cuniæ. l pœnã de vſur. tamẽ ſecùs videtur in vltt 4 mis † voluntatib. in quibus valet relictũ nomi- ne pœnæ.§. fi. Inſt. de leg. l.1. C. de his quæ pœæn. no.propter ꝙ Bal.inl. rogaſti.§. ſi tibi in vlt. col. verſi. ſed nunquid pœna. dixit in vltimis volun- tatib.pœnã nõ præſumt appoſitã in fraudẽ vſu- rarũ. Itẽ deciſio Bar. in d.l. 3.§. fi. nõ poteſt proce dere, niſi in caſu quo loquitur tex.& Bar. ſ quan do teſtator vellet ſolui annuũ quid, ſaluo rema- nente priori legato: aliàâs ceſſante ſeu extincto præcedẽti legato, non põt cõſiderari eius acceſ ſoriũ. i vſura,& fortaſsis etiã, niſi quãdo legata- rius põt arctare hæredẽ ad ſolutionẽ præceden- tis, aliàs legatarius neq; principale relictũ poſ- ſet conſequi aut petere, neq; annuum. Et in his terminis ſ. quibus annuũ quid erat relictũ pro fructib. dotis,& mulier poterat arctare hæredé ad ſolutionẽ dotis,& volebat conſequi annuũ relictum, ſaluo principali credito dotis, conſul. Anchar. con. 93·cõprobauit Alex. conſi. 27. 1. 4. In propoſita verò quæſtione neq; quadraginta annua ſunt relicta pro vſuris mille,&legatarius non poterat arctare hæredẽ ad ſoluendũ mille, neq; vult conſe qui annua quadraginta ſaluo re manéte legato mille, imò prætendit illud fuiſſe extinctũ per electionẽ factã ab hærede de ſoluẽ do quadraginta annua,& legatũ mille neq; pe- ti, neq; ſolui ampliùs poſſe: Nec me mouet, ꝙ Aret. con. 151. refellat ſentẽtiã Bal. in d. l..& cõ- ſuluerit in nõ multũ diſsimilib. terminis, legata riũ, qui nõ poterat cogere hęredẽ ad ſolutionẽ quinq; centũ legatorũ, non poſſe petere annua quadraginta relicta pro fructib. dictorũ quinq; centũ, donec hæres illa ſolueret, tũ quia Are. re fellit Bal. duntaxat quando centũ annua ſolue- rẽtur propter mille retẽéta, vt in caſu illo quo te ſtator mandauerat ſolui 40. pro fructib. 500. quæ fuerant legata,& in re præſenti 40. annua non ſunt relicta pro fructib. mille: tũ quia malè videtur cõſuluiſſe Aret. Neq; reſpondet his, quę in contrariũ adduxerat,& quæ longè magis vr- gent, quàm ea ſuper quib. fundat conſiliũ& cõ- trariũ Aret. ſenten. defendit, Soc. in d. l.2. de his quæ pœ. no. vbi etiã dicit noluiſſe conſulere cõ tra legatariũ,& poſtquàm cauſa Florentiæ fue- rat ventilata, fuiſſe in curia ad fauores legatarij indicatũ. Idẽ Soc. con. 41. li.4.&& ſequitur Rip. inl. nemo poteſt n.. de leg. I.&cõtra Are. illud 5 nõ parũ vrget, nã † ſiue legatarius, ſiue hæres ha beat electionẽ petẽdi, vel ſoluẽdi quinq; cẽtũ, vel 40. annua iux. tradita per. gl. in l. Lucio de le. 2.& elegerit petere, vel ſoluere 40. annua nõ po teſt amplius variare. d. l. ſtatu liberorũ.§. ſtichũ. d. l. apud Aufidiũ. Vnde nõ põt cõſiderari vſura quinq; centum, quæ nec peti, nec ſolui amplius poſſunt:& ſtante Aret. ſentẽtia, vbi electio eſſet hæredis, legatarius neq; ſemel quinq;centũ, ne q; quotãnis quadraginta petere poſſet,& omni in caſu rationes quibus mouetur Aret. præſenti quæſtioni non poſſunt applicari. In qua non po teſt dici cõſtitutus nouus reditus à dante pecu- niam in perſonam recipientis. Neque teſtator dixit quadraginta annua ſolui pro frudibus b mille, Petri Ant. Anguſe in mat. vlt. volunt. conſ. mille,& poſtquam hæres elegit ſoluerere qua- draginta annua, non poteſt vlteriùs liberare ſe ab annuo relicto, ſoluendo mille, imò per ele- ctionem ſolutionis annui legati extinctum fuit legatum mille. CASV KS XL.. ¶ De duobus quæritur, Primò an legatum domus cum ſupellectilibus maſſaritijs,& o- mnibus mobilibus in ea exiſtentibus compre- hendat mobilia, quæ teſtator poſt teſtamen- tum volens ire Romam ex domo habitationis tranſtulit in domum legatam, vt ibi manerent donec rediret è Roma, Secundò, an ceſsio,& li- beratio facta per hæredem expreſſa ratione, quiacredebat legatarium nihil ſepenes habere ex dictis bonis:& quia comperierat ea omnia deberi legatario, obſtet hæredi, conſtito, quòd legatarius penes ſe illa habebat,& quòd legata- 8 rio non debeantur. S V M M A AIEV AM. 1 Legatum rerum quæ ſunt in aliquo loco non con- tinere quæ poſted illata ſunt. 2 Ceſſio,& liberatso facta ob falſas cauſas, vel eſt nul la, vel ſcinditur remedio condictionis ſine cau- 3. 3 Condictio indebiti,& condictio ſine cauſa concur rere videntur. 4 Indebitum non ſolum quando quid ſoluitur poteſt condici, ſed etiam quando promittitur. 9 Võ ad primum, in legato non cõ- hprehendi mobilia, quæ poſt teſta- hmentum kuerunt illata in do- Kmum, decidere videturtex. inl. Vin,§. i. de leg. 2. per quem Bar. inl. ſi ita. numero 4. de aur.& argento. ſcripſit in 1legato fomnium rerum, quæ ſunt in tali villa, non contineriea quæ poôſt illata fuerunt. Cum- que tempore mortis teſtatoris caſu reperta fu- erint in domo,& illata non fuiſſent, ibi vt per- petuò remanerent, nõ videntur in legato com- prehendi etiam, quòd in illo adeſſent verba fu- turi temporis.l ſi fundus. l. ſi ita de leg. 3. Quò z ad ſecundum, cùm ceſsio †& liberatio facta fu- erit ob falſas cauſas, quarum altera continet er- rorem facti, altera iuris, vel fuit ipſo iure nulla, vt ſi facta eſſet per ſimplex factum l.ſi cum te. de pact. vel vbi facta eſſet per acceptilationem,& valuiſſet, reſcindi poteſt prætextu erroris, reme dio condictionis ſine cauſa, glo. inl. ſi obliga- tum. C. de ſolut.gloſſ. Bar. num. 20. Caſtren. nu. 3. in d. l. ſi cum te,& condictionis indebiti. Bald. 3 in dict.l.ſi obligatum, concurrere fenim viden tur condictio indebiti,& ſine cauſa, Azo in ſum ma. C.de condicti. indeb. numero 3. nam& ſo- lutum ob cauſam de præterito fallam, quæ ſi eſſet vera, pareret obligationem,& propter quam cauſam ſoluens credebat teneri ad ſol- uendum, repetitur l. eleganter in princ. de con dict. indeb. Gloſſ.& Caſtren. in l. dominus eod. rit. Caſtren.& Iaſon in l. in ſumma eo. tit.& non 4 ſolùm † quando quid ſoluitur, poteſt quaſi in- debitum condici, ſed etiam quando promitti- tur. l.3. de cond. ſine cau. vel quando debitor li- beratur. l. ſi quis accepto de cond. ob cau. glo. in d. l. ſi obligatum, glo. Bar.& alij in d.l. ſi cum te. Et ſi tranſactio,& ceſsio fuit facta dolo lega- tarij, qui perſuaſit aduerſarijs, nihil ex prædictis bonis habere penes ſe,& hæredi agenti ad bo- na opponatur exceptio conuentorum, poterit replicari de dolo, vbi prima actio non ſit extin- cta, vel agi de dolo, vbi prima actione quaſi ex- tincta agi non poſsit. l. ſub prætextu. vbi gloſſ. Bar.& alij. C. de tranſactio. CASVS XII. q¶ Teſtator inſtituit Bartholomæum,& Ro- chum filios maſculos hæredes, filiam in certa pecuniæ quantitate inſtituit, deinde ita dixit: Item volo, quòd nulla filia femina naſcitura ex dictis filijs meis,& eorum ſucceſſoribus poſsit hæreditare bona mea, ſed volo bona mea in per petuum remanere in filijs maſculis. Deceſsit Rochus relictis duobus filijs maſculis, demùm deceſsit Bartholomæus ſine filijs. Quæritur an filij Rochi vigore alicuius fi- deicommiſsi admitti poſsint ad bonateſtato- ris Bartholomæo obuenta. S V A RTIV. 1 Verlba hæc, volo bona mea remanere in filijs ma- ſaulis, inducunt fideicommiſſum. 2 Appellatione jiliorum compr ehenduntur nepo- te5. 3 Voluntas teſtatoris in vltimis voluntatibus inſpi- cienda. 4 Sed aduér ſatiua quid operatur. X pluribus in propoſita quæſtio- ne ſuaderi videtur, nepotes teſta- toris ex filio vocari ad fideicom- milſum: illudque inductumper ea verha, † volo bona mea rema- nere in hilijs maſculis. l.& hoc modo de leg. 1.3. fideicommiſſa..hæc verba.l. Pamphilo in prin. de leg.z. 2 ₰ Primõ quia † appellatione filiorũ compre- hẽdi vidẽtur nepotes.J. filij. l. iuſta l. liberorũ.§. ſed quòd Papirius de verb. ſign. licet non ex ſo- la proprietate vocabuli.l. quòd ſi nepotes de teſt. tutel.& ob id in vltimis volũtatibus, vbi te- ſtator honorat filios, vel eos vocat, comprehen di nepotes, magis communiter receptum vide tur. Bar. in l.liberorum nu.5. de verb. ſignif. ſa- cundum quam ſententiam latè conſuluit Alex. conſi. 37. li. 6. conſi. 5.& conſi. 26. lib.3. Soc. conſ. 14. lib. I. eamque eſſe communem air Iaſiinl. Gallus.§. inſtituens, num. 22. de li.& poſth. Dec. conſi. 91. nu 5.& faciliùs videtur procedere in q. propoſita. in qua diſpoſitio eſt collata in futurum ASVS I nſitnitBanad„ 4 aculos brcdes, 8i u 8,&corumſucc aumen ſcdrclot Sotn nere in Fllijs maſd Sduobus flljß m olomrus ſine liſ an fliſRochi iig 2 is dmitii pobin? M ATIIA ab fona mea ras Svifhm Er! deicmm„ſͤ dueram cemyr wwn tteritin vliimis: Rxiu— ud quidoperatmr — (pluribus inpre e e ſuaderi ridett EN M5 niſum: illudq Luber VI. futurum euentum,& veroſimiliter poterat eſ- ſe dubium, an tunc extarent filij vel nepotes. Imol. in d..inſtituens. Alexa. in d. conſi. 37. nu. 12.d conſi. 26 nu. 7.& facta fuit ab aſcendente. Fran. Accur. quem ſequuntur Soc. d. conſil. 14. Alex. dicto conſi. 26. uu. 6.& quamuis Soc. con ſil. 152. Alex. con. 1.lib I. Dec conſi. 95. conſulue- rint contrarium, tamen opinio Bar. videtur re- ceptior concurrenctibus alijs coniecturis, vt quando verbum filij profertur in plurali inde- finitè, non reſtringendo ſe ad certas perſonas puta ſcriptas, ſed conferendo in genere futu- rum euentum,& agitur de commodo nepo- tum, nec ſequitur abſurdum,& maximè quan- do verbum filij addicur ad augendum& con- tinuandum gradus ſubſtitutionis, vt tradit A- poſtil ad d. conſilium Alexan. primum volum. 1. quæ omnes coniecturæ in propoſito caſu ad- eſſe videntur. SSecundò quia etſi quæſtio aliàs ſit dubia, tamen in re præſenti clara viderur teſtaroris 3 †voluntas, quæ in vltimis voluntatibus totum facit. Nam teſtator excluſit filias filiorum& eorum ſucceſſorum.Vnde excludendo filias fi- liorum videtur velle, vt bona conſeruentur nõ ſolùm in filijs maſculis ipſius teſtatoris, ſed eti- am in filijs maſculis filiorum. Tertiò quia verbailla remanere in filijs ma ſculis neceſſariò interpretanda videntur de fi- lijs maſculis filiorum. Nam paulò antè teſtator dixerat, volo quòd nulla filia naſcitura ex di- ctis filijs meis poſsit hæreditare bona mea, ſed volo quòd in perpetuũ bona mea remaneaut in filios maſculos, nam vna pars teſtamenti de- clarat aliam,& præcedentia declarant ſequen- tia,& aduerſatiua illa, Sed volo, videtur repete re qualitatempræcedentium. Alex conſi. 99. u. 9. li. 7.& operatur vt ſequentia debeant intelli- gi de eodem genere de quo ſuperius tractatum eſt, Alex. conſi. 1 8. num. 17. lib. 6. Dec. conſi. 561. num. 3.& ſic cùm præcedentia excludant filias feminas filiorum, ſequens clauſula aduerſatiua includens& vocans filios maſculos, intelligi debet de filijs maſculis filiorum,& hoc vlti- mum multum mouet me: quo circumſcripto res eſſet apud me dubia valdẽ. C A 8S VS XLII. Georgius inſtituit Petrum filium hæredẽ, & quandocunque decederet ſine filiis, ſubſti- tuit Lucretiam, Iuliam& Iſabellam filias ſuas,& poſt illas earum,& cuiuslibet earum filias. Mor tuo Georgio deceſsit Lucretia relicto Mario filio. Deinde Petrus abſque filijs. JQuæritur an Marius vnà cum lulia& Iſa- bellaad ſubſtitutionem admittatur. S V A RI V A.. 1 Nepotem ex filio defuncto nonſnccedere vna cum atr ο. 2 Idem ſtatuendum de ſubſtitutione facta copulati- uc quod de facta alternatius. 3 Filiæ testatoris vocata ſubnomine proprio prafer- Conſiium XLII. 162 7: debent filijs, harum vocatir ſub nomine ap- pellatiuo. (X verbis teſtamenti Marius non videtur vocatus quoufſque ſuper- ſunt aliquæ ex filiab. teſtatoris. J. bæredes mei§. fin. ad Trebell. vbi A Comen. q. decidere videtur, dum vult iu eo tex. nepotem †ex filio defuncto non 2† 12 4 868 ſuccedere vnà cum patruo, idem ſuadet tex. in l. cum pater.. pen. de leg. 2.& quod reſpondit Alex. conſi. 30. nu. 2. lib. 2.& quamuis prædicta 2 loquantur in ſubſtitutione † facta alternatiuè per dictionem vel, tamen idem videtur in ſub- ſtitutione facta copulatiuò. Caſtr. nu 2. Rip. nu. 3 7·in d.§. fin. Secundò quia filiæ f teſtatoris voca tæ ſub nomine proprio, præferri debent filijs fi- liarum vocatis ſub nomine appellat iuo. l. cum ita.. in fideicommiſſo de leg 2.& in ſimilimo caſu reſpondiſſe videtur Alexan. conſi. 30 lib. z. Dec conſi. 480. nume. 1I. Cur. Iu. conſi. 22. Ruy. conſi. 127.& conſi. 152. lib. 3. CaAasvS XLIII. IVir teſtamento cauit, lego vxori meæ vſum- frucrum prædiorum meorum exiſtentium in territorio S. Georgij, quæ ad maſſaritium colir Antonius. Hæres vult vtAntonius maſſarius re- ſtituat ſibi frumentum& alia blada, quæ illi tra- diderat teſtaror pro ſeminãdo, manſura penes eum vſq; ad finem maſſaritij, quaſi vſus fructus horũ ad vſufructuariã non pertineat. Vxor ve- rò prætendit horũ vſum fructũ ad ſe pertinere. Quaritur quid iuris. S k d A A R I. D M. 1 E ſufi uttus fiumenti destinati proſemimando præ dio vſufructuaria deberi videtur. 2 Seminai ium quid ſit. 3 Lægatum& venditio vſufructus fundi comprehè- dit etiam vſumfz ultum inſtrumenti fundi. 4 Jnſtrumentum fundi continet etiam frumentum repoſitum ſerendi cauſa. T Susfructus † frumenti deſtinati X . ariæ deberi videtur. l. item ſi fun- NG di.§. ſeminarios de vſufruct. in DADõM quo text. verba illa ſeminarios ctuum, quæ deſtinata eſt pro ſeminando vt ſen- . hataci Prolern ſit Accur.& expreſsè no. Ang ibi,& Barto. in l. quæſitum.§.. de fun. inſtr. qui ſenſus aptior vi- detur, quamuis quem dat Budęus in annot. vo- z lens quòd ſeminariũ T in eo tex. intelligatur de loco ſubacto. in quo ſemina vitium aut arborũ panguntur:vt cùm ad certam quantitatem ex- creuerint, In vinetum vel arbuſtum transferan tur. Nam cum Ilureco. ſeminarium appellet in- ſtrum. fundi, de alio videtur ſenſiſſe quã de ipſo agro, in quo ſemina vitiũ aut arborũ pangun- tur, aliud eſt. n. fundus, aliud inſtrum. fundi. Ad 3 hac in legato †& venditione vſusfructus fundi cõprehenditur etiã vſusfructus inſtrum. fundi. l.ſed ſi quis. C. proprietatis de vſufru. Barto in 1. 2. ℳ 8— ——ÿ— pro ſeminando prædio vſufructu- fructus, videntur intelligenda de ea parte fru- —ſqKXRRAO“ir Petri eAnt. Ang. in mat. ſt. Volunt. conſ. 1.2.§. dotes de fun. inſtru. in l. z2. circa fin. C. de verb. ſigni.& Bal. ibi nu. 2. inquit, vſufructuario debentur inſtrumenta. quę non debentur pro- 4 prietario, ſub nomine autem inſtrumentif fun dicontinetur etiam frumentum, quod ſepoſi- tum eſt cauſa ſerendi.l. quæſitum in princ. ver- ſic. item nonnullis. de fun. inſt,& ſi legato vſu- fructu fundi dominus proprietatis uon poteſt amouere boues aratores de agro. Bald. in d. l.. C. de verb. ſignifi. Angel. in d.l. item ſi fundi ſu- per verſt ſeminarios, non etiam debet poſſè a- mouere ſemina,& ſi emptor fructuum lacus, qui redigitur ad inſtar vſufructuarij& condu- ctoris, debet habere vſum etiam nauis, quam dommus habebat in lacu ad piſcandum. Bald. vbi ſupra multò magis vſufructuarius fundi de bet habere vſufructum ſeminum, quę dominus depoſuerat in manibus colonorum cauſa ſe- rendi. CAS VS XLIIII. ilius minor annis viginti, quem pater te- ſtamento prohibuerat alienare vſque ad vige- ſimum ætatis ſuæ annum, deliquit,& bona eius fuere publicata. Quæſitum fuit an in prohibi- tione ſit comprehenſa legitima,& an ſubſtitu- tio in caſum alienationis etiam legitima filij ſit à fiſco relaxanda. S V A RrV M. 1 Legitima quando in prohibitione alicnandi facta à patrè oomprehendatur,& quando non- 2 Bona condemnati prohibiti alteuare perueniunt Hubſtituto aliſque detractione legitimæ. Vamuis in prohibitione † alie- 8 K. nandi facta à patre in teſtamen- o to regulariter non comprehen- O/ datur legitima, tamen quando GLTprohibitio elienandi fit filio vſ- que ad certam ætatem, receptior videtur opi- nio, quòd includatur in prohibitione etiam le- gitima, quaſi prohibitio fauorem, non odium filij contineat. l filius matrem vbi Bar.& Bal. C. de inoff. teſtam. l. cum ex filio in princ. de vulg. vbi Bart. nu. 2. Comen. in l. filiusfa.§.diui. de le- ga. primo, vbi Iaſo. in lec. in fin. in Rep: num. 17. Cro. nu. 17. Ferrat. caut. 35. Dec, conſi. 442, num. 28. Alcia. in tract. de præſumpft. ini. regu.§. ſe- cundo infertur num. tertio. Bero. q. 87. licet A- ret.& alij quidam ſenſerint cõtrarium: quæ ſen- tentia ſi vera eſt, legitima filij, qui tempore te- ſtamenti ac delicti erat minor viginti annis, vi- detur comprehenſa in ſubſtitutione,& omnia . 2 † quę condemnatus àpatre habuit ex teſtamen to patris, relaxanda ſubſtituto abſque detracti- one legitimæ. CASVSF L. V. a Bernardinus inſtituit Ioſephum filium hæ redem,& caſu quo decederet ſine filijs maſculis ſubſtituit Bartolom æum: Ioſephus viuens alie- nauit legitimam& Trebellianicam,& deceſsit relicta vnica fillia b Quaæritur an id quod ſi upereſt ex bonis Ber nardini poſsit alienari pro illa dotanda. V A A A RI V A. 1 Pater grauatus deicommiſſo alienans legitimam, & Trebellianicam, an praiudicet ſibi& filijs, vt ex reliquo non poſſit dotem dare. 2 Bond ſubiecta fideicommiſſo poſſunt pro dote alie- b ndari. 3 Id quod fuit neceſſarium pro dote filiæ vel neptis nunquam videtur alienatum. ꝓ Ropoſitam quæſtionem decidit. d Iaſ.in auth. res quæ in fin. C. com, iudicare ſibi& filijs, vt ex reliquo nec dotem da re, nec donationem ptopter nuptias conſtitue- re poſsint, allegat Caſtr. qui de filijs nihil dicit, Hanc Iaſ.ſententiam ego valdè dubiam,& con- trariam veriorem arbitror, Nam doct. omnes dicunt, bona reſtitutioni ſubiecta ea ratione poſſe pro dote conſtituenda alienari, quia a- ſcendens qui fideicommiſit, ſi viueret cogere- tur ad dotem conſtituendam deſcendenti: quæ ratio procedit etiam quod pater filiæ legitimã conſumeret, nam ſi Bernardinus viueret, ob a- liquod Ioſephi factum non poſſet liberari ab obligatione dotandi neptem,& hac argumen- tatione in ſimili caſu vtitur Dec. conſi. 519. nu. 3-Cur. iun. conſi. 59. n. 6. Prætereà deſcendentes 2 †haberent hoc beneficiũ à lege, vt bona ab eo- rum aſcendente fideicomm. ſubiecta, poſsint pro eorum dote alienari. d. auth. res quæ, vnde illud facto patris non videtur poſſe aufer- ri.I. arrogator. de adop. ſicuti nec alienatio aut delictum patris nocet filio in feudo, ad quod filius ex pacto& prouidentia primi ac- quirentis vocatur. Adhæc ſi ob alienationem patris filia non poſſet alienare pro dote bona ab auo ſubiectareſtitutioni, fruſtratoria red- detur diſpoſitio d. authen. res quæ, nam quouſ- que ſupereſtlegitima, reliquum non poteſt a- lienari. d. authen. res q. verſi. ſed ſi liberis,& poſt alienatam leg. nec alienans nec eius poſteri poſſent pro dote alienare,& cum legitima non cadat in fideicomm. ſi filius erus, quialienauir legitimam non poſſet pro dote alienare fidei- commiſſo ſubiecta ab Auo, nunquam proce- 3 deret d. authen. diſpoſitio. Tandem id † quod fuit neceſſarium pro dote filiæ vel neptis, nun- quam videtur fuiſſe in fideicommiſſo. l. mulier. §.penul ad Trebell. Bart. in l.à filia. n.3. ad Tre- bell. Quod ſi non fuit comprehenſum in fidei- commiſſo, non poteſt prohiberi alienatio pro- pter fideicommiſſum. 3 Sr- lalin authres 8 eleg zdi w 1 8 b tum üdeicomg h niman& in nstextelit H.n ddemptopter e an een(altr. quiſ N ut entlam cgorald ake 4 * a reſtitutioni (aan otandinepten eean — 1.lüſy! 6.9.n 6. Pret e ſente cbeneficiü ilt-'ont dc deicomm 2 San ce alienari.d.à lSquat atris non ii 2 oſ dr. deadop. Srtcii datris nocet D kaln, da8o& prot„ l hm ⁵ Labe, 17. S V AM M A RTI V M. Priuatio hæreditatis in caſu delicti fieri poteſt. 2 Indefinita æquipollet vniuerſali. Verbageneralia ſunt generaliter intelligenda. 4 Vulgaris ſubſtitutio nonporeſt habere locum, ni- fante aditam hæreditatem. 5 Jnſtitutio fatta de peſtbumo naſcituro poſt mor- tem, trahitur ad poſthumum natum in vita. 6 Fideicommiſſum relictum filijsa matre poſt mor- tem patris debetur etiam viuo patre, ſi fili eancipentur. „· IHr fideicommiſi= ratio reſtringit dictum. 8 Katio quæ mouit teſtatorem vbi eſt generalior dicto, deolarat dituum. 9 Leæx ſpecialis, cuins ratio eſt generalis, eſt genera- liter intelligenda.. 10 Bona non poterunt alienari facta prohibitione expreſaalienandt, abſque alia prouiſione teſta- TorH. 1 II Verba in dubio ad teſtatorem referri debent. 12 Heres ſcriprtus dicitur priuatus à teſtatorei licet hereditatem nunquam poſſederit. 13 Prinatus eſto& exhæres eſto, idem eſt, idque eti- am dalet cum extraneo. 14 Verbum relatum ad diuerſa tempora partim propris partim impropris intelligi. 15 Deßalſe videtur qui non poſſédit. CA5 CI XIL.VI Colligitur ex allegationibus. Eſtator deficientibus omnibus S deſcendentibus, ex eo inſtituit heredem vniuerſalem dominum H Iohannem Baptiſtam,& in eo- dem teſtamento inſtitutos& ſub- 1 ſtitutos † exhæredauit ſeu priuauit in caſu quo commiterent delictum, propter quod bona venirent publicanda: quæ exhæreditatio ſeu pri uatio fieri potuit,& hæres ſcriptus videtur in- ſtitutus ſub contraria conditione. Bartol. in J. paterf. de hæred. inſt. num. 4. in l. quidam cum filium. numer. 6. Caſtr. numer. 4. laſ-numer. 17. de verb. obl.& verba conditionis delicti& pub- licationis bonorum ſunt generaliter intelli- genda, ſiue ante mortem teſtatoris, ſiue poſt, ante aditam hæreditatem, ſiue poſt delictum committatur& bona publicentur: Primò quia 2 indefinita † æquipollet vniuerſali. l. ſi pluribus 3 de le. 1.& verba gñalia ſunt generaliter intel- ligenda.l.§.& generaliter de leg. præſt. Secun- do quia conditio delicti, bonorum publicatio- nis& contraria ſunt tales quæ etiam viuo te- ſtatore impleri poſſunt. l.z2. iuncta gl. l. hæc con- ditio de cond.& demon. l. ſi quis hæredem. C. de inſtit.& ſubſtit. iunctis quæ ibi ſcripſere Ca- ſtr. numer. 3. Alex. in princ. Tertiò quia cum e- tiam vulgariter in caſum delicti ſubſtituerit,& vulgaris ſubſtitutio non poſsit habere locum, niſif ante aditam hæreditatem. l. poſt aditam. C.de impub neceſſariò infertur, vt priuatio in caſu delicti vendicet ſibi locum etiam in deli- Cto cõmiſſo ante adeptam hæeeditatem. Quar- Conſiluum ILVI. 16„ tõò quia ſub eodem contextu verborum ſubſti- tuit, ſi contigerit ſubſtitutum ſeu ſubſtitutos decedere ſine filijs, vel intrare Religionem, vel cõmittere delictum. Et maximè, cũ primæ cõ- ditiones, ſcili. mortis, ſine filijs maſ.& ingreſ- ſus monaſterij interpretent᷑ etiam de morte& ingreſſu viuente teſtatore,& ante quæſitam per grauatum hæreditatem, Tertia quoque, ſcili- cet, delicti& publicationis bonorum debet in- terpretari etiam de delicto viuente teſtatore & ante quæſitam hæreditatem commiſſo,& quamuis verba conditionis non eſſent genera- lia,& ex proprietate verborum non compre- henderent caſum delicti commiſsi& publica- tionis bonorum ante adeptam hæreditatem: tamen ex menteteſtatoris lubſtitutio etiam ad 5 eum caſum trahi deberet, nam& inſtitutio † facta de poſthumo naſcituro poſt mortem, tra hitur ad poſthumum natum in vita.l. fi. C. de 5 poſthu. hær. inſt.& † fideicommiſſum à matre relictum filijs poſt mortem patris eorum, de- betur ex præſumpta voluntate matris etiam vi- uo patre, ſi emancipantur ab eo. l. mulier in pri- ad Trebell.& tranſlatio fideicommiſsi de pri- mo fideicommiſſario in ſecundum ſub condi- tione, ſi primus decedat priùs quam fideicom. in eius perſona habeat effectum, vendicat ſibi locum expræſumpta mente defuncti, ſiue pri- mus decedat ante diem fideicommiſsi ceden- tem, ſiue poôſt,& ſic etiam poſt ius fideicomm. quæſitum primo. l. quidam ita in principio ad Trebell.& cùm hæreditas teſtatoris, vbi de- lata fuiſſet bannito tempore mortis defun- cti, potuiſſet à quocunque occupari, vt ſcripſe- re Alev.&. Iaſ. in l.i. in fin. C. de hæred. inſt. ne- ceſſariò expreſſa ratione teſtatoris, qui voluit bona eius perpetuò conſeruari in inſtitutos& ſubſtitutos, dicendum eſt teſtatorem voluiſſe etiam in caſum delicti commiſsi eo viuo priua- re inſtitutos,& vocare ſubſtitutos: Nam in fidei 7 commiſsis Tratio reſtringit dictum. l. cum pa- 8 ter.§. dulciſsimis. de leg. 2.& vbi † ratio quæ mouitteſtatorem eſt generalior dicto, decla- rat dictum. l. pater filium.§. fundum de leg. ter- 9 tio,& lex † ſpecialis cuius ratio eſt generalis grãliter eſt intelligẽ nda. Bar. in l. reg.§. fi. de iur. & fact. ignor.& vbi ratio eſt generalis, fideicõ- miſſum non poteſt dici limitatum tempore, ad quod multa adducit Par. conſ.25 numer. 28. lib. tertio. Quòd ſi diceretur ſtanteſexpreſſa prohi- bitione alienando bona non poſſe à quocun- que occupari.l. Imperator de fideicommiſlib. & ideò ſuperfluum fuiſſe prouidere modo præ- dicto in caſum delicti commiſsi viuo teſtatore. Reſpondetur quòd facta † prohibitione ex- preſſa alienandi abſque alia prouiſione teſta- toris, bona non poterant confiſcari. d. l. Impe- rator de fideicommiſ. lib. Rip. in l. filiusfam.6. diui. numer. 47 de lega. l. ideoque eadem rati- one ſuperuacuum fuit facere ſpecialem proui- ſionem caſu quo inſtituti aut ſubſtituti delin- querent, vnde cum illam fecerit, præſumendũ quod in vtroque caſu facere voluerit. cum in 1 e vtroque Petri Ant. Ang. ma vtroque militet eadem ratio,& eò magis cum verba teſtatoris vtrique caſui conueniant, vnde ſiue dominus Iohann. Baptiſta dicatur inſtitu- tus ſub conditione, ſi non delinqueret,& bona eius publicarentur, ſiue inſtitutus purè, ſed pri- uatus& exhæredatus ſub conditione, ſi delin- queret,& bona eius publicarentur,& huiuſmo di conditio viuo teſtatore euenerit, non vide- tur diſputandum, an do. Io. Bap. ꝗtempore duo teſtator deceſsit nullis relictis deſcendentibus exeo erat bannitus,& cuius bona per nonnul- los antè fuerant publicata, eſſet capax hæredi- tatis teſtatoris: quia& ſi fuiſſet capax erat exiæ redatus ſeu priuatus ſub conditione, quæ ex- titerat ante mortem teſtatoris. Verùm ſicuti priuatio erat facta etiam in caſum quo domi- nus Io. Baptiſta delinqueret viuo teſtatore, ita & diſpoſitio, quòd bona adeum reuertantur, vbi habuerit gratiam à principe, intelligi debet etiam vbi eſſet reſtitutus contra condemnati- onem factam viuo teſtatore, ſeu ob delictum commiſſum viuo teſtatore. ſicque dominus lo- hannes Baptiſta per ea verba teſtamenti, ita ta- men quòd vbi gratiam principis recuperauerit vel recuperauerint&c. intelligitur vocatus eti- am in caſu quo eſſet reſtitutus contra conde- mnationem ob delictum commiſſũ viuo teſta- tore&c. Neq; obſtare videntur ſequentia ver- ba teſtamenti, quibus dicitur ſtatim& in con- tinenti dicta bona quibus priuati vel priuatus fuerit recuperent vel recuperet. Ita quòdreuer- tantur& ſint penes eum vel eos in omnibus& per omnia his, lege, conditione& onere, qui- bus anted erant, quæ verba videntur vocare duntaxat eos, qui bona habuerunt,& ob deli- cta& bonorum publicationes illa amiſerunt &c. Nam reſpondetur teſtatoremloqui de pri- uatione, quam ipſe ordinauerat paulò antse, ibi ſtatim& in continenti priuati& quilibet eo- rum priuatus ſit,& ita eos& quemlibet eorum IIpriuo&c. Etenim verba in dubio ad teſtato- rem referri debent. Bartol. inl. cum teſta- 12 mento de aur.& argen. leg.& hæredem † ſcri- ptum etiam extraneum dici priuatum,& pri- uari à teſtatore, licet hæreditatem nunquam poſſederit, Bartol. Caſtren. Iaſiin dictal. qui- I3dam cum filium,& idem † eſt dicere priuatus e- ſto, vel exhæres eſto. l.3. C. de lib. præter.& hu- iuſmodi exhæreditationem ſeu priuationem poſſe fieri etiam extraneo qui fuit hæres ſcri- ptus. Bartol. Caſtren.& Iaſ. vbi ſuprà&c. Item verba illa quibus anteà erant, cum referant᷑ ad diuerſa tempora, videlicet tempus vitæ teſta- toris, vbi priuationis conditio eueniat viuente teſtatore,& tempus poſt mortem, vbĩi priuati- onis conditio eueniat poſt mortem,& ade- ptam hæreditatem, debent diuerſimods intel- ligi, ſcilicet, anteà erant propriè& effectu, quan do conditio priuationis euenerit poſt mor- tem& aditam hæreditatem,& impropriè, ſed ſpe ac potentia, quando conditio priuationis euenerit viuoteſtatore. Eodem modo verbum recuperent& recuperet, ib reſtitutus ad gra- t. Vlt. volun. conſ. tiam Principis fuerit priuatus poſt mortem teſtatoris,& adeptam hæreditatem intelligen. propriè, vbi verò conditio priuationis viuo teſtatore euenit impropriè, ſenſus eſt vt bona reuertantur& ſint re& effectu penes reſti- tutum cum his legibus, conditionibus& one- ribus, quibus erant penes cum in potentia& ſpe, vbi conditio priuationis euenerit viuo teſtatore,& quibus erant actu, vbi priuationis conditio eueniat poſt mortem& quæſitam hæ reditatem. Legimus& inl. pater Seuerinam.§. 14 conditionum de condit.& demonſtratio. fver- bum tutelam relatum ad diuerſa tempora di- uerſimodè intelligi, partim propriè, partim impropriè,& in 1.2. de offi. procon. verbum manumitti, relatum ad diuerſas perſonas, quò ad aliquas propriè, quò ad aliàs impropriè po- ni,& in l. certi condictio in prin. ſi cer. pet. ver- ba non potero agere, quò ad conditionem pro priè, quò ad diem improprie, ſtare,& in l.i. C. quando ciuil.&c. verbum actio propriè& im- propriè poni,& ſi teſtator inſtituit filium& ne- potes, exeo verbum inſtituit relatum ad fili- um importat inſtitutionem, relatum ad ne potes ſubſtitutionem. Caſtren. inl. Gallus.§. quidam rectè numero ſptimo. de lib.& poſthu. 15& quamuis deſijſſe f non videatur, qui nec in- cepit. I. Titio vſusfructus in prin. de cond.& de- mon. tamen quandoque luriſconſulti dixerunt deſinere pertinere, quod nec cœpit pertinere. 1.3.§. deſinere vſufr. quemad. cau.& verbum perimit interpretati ſunt. i. conſiſtere non per- mittit. gl. in l. conditio. de verb. oblig. CASVS XLVII. Teſtator inſtituit Bernardinum& Barto- lomæum filios, Katharinam filiam certa pecu- niæ quantitate iuſsit eſſe contentam:& voluit quòd ſi alter dictorum Bartholomæus aut Ber- nardinus decederet abſque filijs maſculis, ſu- perſtes mortuo ſuccedat. Bern. relicto Ioſeph. filio,& Bartholomæus relicto filio Iulio deceſ- ſit, deinde mortuus eſt Ioſephus relictis duab. filiab. Iulius agit contra filias Ioſephi.& petit bona relicta per Ioſephum quæ fuere teſtato- ris, vigori teſtamenti& fideicommiſsi, de quo ſupra. 1 Quæritur an id iure faciat. & V M M A RTIUV MI. 1 Subſtitutio facta ſub conditione euaneſcit eueni- ente conditione. 2 Appellatone filiorum quando nunquam veni- antnépPotes. 3 Prohibitio altenandi facta filjs non extenditur aa nepotes. 4 Reciproca ſubſtitutio facta inter filios non exten- ditur ad nepot es. 5 Præmoriens non poteſt tranſmittere ad filios ſpem Jideicommiſſi conditionalis. 6 Teſta- 1 Kero Pere gudz 1 addiemi 2 ⁵ orerdumiatt mt 8 . m 3 Runonem.(al rellG. te numeroſſptit Lcatn deiijle tnon ſ He an orfusfrudusin 1 aquandoqueld dhn minere, quodu a teen e vlutr. quem h ann rpretati unt.i Mccxm Lconditio.des&αρ 4 A48VS n rinſtituit Bert Hemtht 0s Xatharinan IT neran te ußit eſſe c εα mmεμ digorum Bar Daur deret abqd e nan Cedel 8** o ſncceca. J Ertull wolulocn nolomæusrell ortuus el lot A rlüst 5 90 nn ait contra f a pül — wee n perloſephum un derer 9 amenti& 3 imie Ann ar anidiureld ⁸. * A „ ℳ M418 „A anc“ „af⸗ 2lcundt un „drtut. 4 guran 24 Liber VI. ₰ Teſtator excludens ſororem e. inſtituens agna- tos remotiores, ſriſti decedant ſine hærede ma- ſõulo, cenſentur velle bona remaere in familia. 9 Iror quòd propoſita quæſtio in 4 dubium reuocetur: nam de iure indubitatum videtur, quòd neq; miſsi onere grauatus; neq; filius Bartholomæiad aliquod fideicommiſſum voca tus, etenim quò ad primum, cùm † ſubſtitutio facta Bern.& Bartholomæo, fuerit ſub condi- tione, ſi decederent ſine filijs maſculis.& Bern- ardinus reliquerit filios maſculos, ſubſtitutio illi facta euanuir, quicquid de filijs maſculis de inde cuenerit. I. ex facto.. ſi quis autem,& ibi not. Caſtren. ad Trebell. comprobarunt plures quos ibi recenſet Ripa. numero quinto, onus- que fideicommiſsininiunctum Bernardino& Bartholomæo ſub nominibus proprijs, quo ca- ſu appellatione filiorum nunquam veniunt nepotes. Bartol. in l. Gallus.§. inſtituens. de lib. & poſthu. non poteſt extendi ad filios eorum. Nam& in fortioribus terminis prohibitio †a- lienandi facta filijs ſub nomine appellatiuo nõ extenditur ad nepotes.§. nos igitur, vbi gloſſ.in verſicu. in Authen. de reſtit. fideicommiſſ. Bar. numer. 20.& alij relati per Alex. numet. 25.inl. filiusfa.& diui. de leg. I.& vbi agitur de onere in- iuncto filijs, appellatione tiliorum non veniunt nepotes. Bartol. in l. liberorum numer. 5. de verb. ſignifi. quem in hoc ſequuti fuere poſte- riores omnes,& reciproca † ſubſtitutio facta inter filios. non extenditur ad nepotes vt ſcri- bit Dec. conſi. 465. numer. 10. Quò verò ad ſecundum per reciprocam ſubſtitutionem factam caſu. quo alter Bernar- dinus& Bartholomæus decederet ſine filijs maſculis, in qua ſubſtitutus fuit ſuperſtes, ex eis filius Bartholomæi nullo iure cenſeri poteſt vo catus: nam is qui ex inſtitutis erit ſuperſtes cenſetur nominatim ſubſtitutus. 9.inſtit. de ex- cuſ. tuto. ibi ſuperſtites, Dec. conſi. 79. in princi- pio,& † præmoriens non potuit tranſmittere ad filios ſpem fideicommiſsi conditionalis. l. 1. g. ſin autem. C. de cadu. tollen. vbi Bald. nu. 5. Bar.& poſteriores inl.l. C. de his, qui ant. apert. tab.& alij relati per Alex. conſi. 165. numer. 4. lib.5.& in fortioribus terminis ſubſtitutos non eſſe filios filiorum, reſpondit Soc. conſi. 77. nu. 6.& 7. lib.3. Dec. conſi. 465. in princ. vſque ad nu- merum decimum. Nec me mouet quòd filij Bartholomæi poſiti in conditione cum illa qualitate maſculis, ſecundum nonnullos vide- antur ex teſtamento vocati. Nam contrarium magis receptum eſt, vt voluere Docto. quos re- cenſet Ripa in l.i. numer. 8. C. de pact.& in l. cen turio num. 162. de vulg. Non etiam mouet me quòd teſtator tacitauerit propriam filiam, quæ coniectura iuncta cum præcedenti videtur o- perari vt poſiti in conditione cenſeantur voca- ti. Rip.in d. l.x. num. 9.& in d.l. centurio. num. 164 5 pè in caſu quo teſtator excluſerat ſororem I filius Bernardini fuit fideicom- AI. Conſiuum LLIVII. 164 A Primò quia in fortioribus terminis nem- „& inſtituerat agnatos remotiores,& ſi inſtituti decederent ſine hærede maſculo, voluit, quòd bona deberent remanere in ꝓpinqores de pa- rentela ipſius teſtatoris. Reſpondit Alex conſi. 139. libr. 6. ſi inſtituti decedant cum filijs mal- culis, qui maſculi deinde moriantur abſque fi- lijs maſculis, ſubſtitutos, ſcilicet proximiores de parentela teſtatoris non admitti,& rationes quibus mouetur Alex. ad rem præſentem opti- méconueniunt. Secundò quia opinionem Ri- par. de qua ſuprà multis rationibus confutat Soc. Iun. conſi. 177. numer. 10. per tres col. lib. 2. cuius rationes non refero, quia videri poſſunt & rectiùs videtur ibi ſenſiſſe Soc. quàm fecerit confi. 19. libr. i.vbi contrariam opinionem ſe- qui videtur, non tamen diſputando. Tertiò quia dato. quòd filij maſculi inſtitutorum po- ſitorum in conditione dicerentur vocati, vbi teſtator excluſit propriam filiam, tamen cen- ſerentur duntaxat vocati ad portionem reli- ctam patri eorum, non autem ad portionem relictam cohæredibus patris. Soc. in l. hæredes mei.. cum ita in principio, ad Trebell. Rip. in d. l.t. numer. II. im fin.& in d.J. centurio. numer. 166. in fin. in quibus terminis etiam loquitur Soc.lun.in d. conſi. In præſenti autem caſu filius maſculus Bartholomæi non petit porri- onem bonorum relictam eorum patri, ſed por tionem relictam cohæredi patris. CASVS XIVIII. Teſtator inſtituto fratre hærede reliquit vxori vſumfructum om nium bonorum,& Bar tholomææ puellæ legauit prædia quædam ſal- uo vſufructu vxoris,& mandauit hæredi, quòod non moleſtaret vxorem in dicto vſufructu:ne- que cautionem aliquam ab ea peteret ſub pœ- na priuationis hæreditatis, vxor dum frueretur omnibus bonis, vendidit prædia relicta Bartho lomęæ tanquam eſſent propria ipſius, Defuncta vxore poſt nonnullos annos Bartholomęa con- uenit hæredẽ ad prædia legata,& obtinuit ſen- tentiam ad ſui fauores, à qua fuit appellatum: Pendet cauſa appellationis. b Quaritur an iuſtè petierit,& confirmanda ſit ſententia. S V ARTIV. 1 Legatum de re aliena fattumà teſtatore ignoran- e illam eſſe alienã nõvalet,& quo caſavaleat. 2 Ignorantia in teſtatore praſumitur. b 3 Legatum rei quæ oſt hæredis valet, etiamß lega- rum fiat ab ignorante. 4 Legatum rei alienæ non valet de iure canonico. 5 Hares poteſt dare rem legatam vel eius aſtima- ionem. 6 Haeresſi res legata non hit in eius poteſtate ad quod teneatur. 7 WMufructuaria quando poteſt apprehendere na- e 2 turalem Petri eAnt. Ang.in mat. vlt. volunt. conſ. zuralem poſſe onem inuito hærede. 8 Vſufructuaria tenetur cauere hæredi& hæres le- gatario. 9 Cautio non eſt praſtanda niß petatur. Egatum † de re aliena factum à teſtatore ignorante illam eſſe a- S lienam non valet, etiam quo ad ſtimationem, niſi fiat coniun- AA B perſonæ vel alij, cui teſtator aliãs eſſet legaturus. l. cum alienam. C. de leg. 2§. non ſolùm inſt. de leg.& ignorantia t in teſta- tore præſumitur. l. verius. de proba. d.§. non ſo- Iùm, vnde ſi prædia legata non erant teſtatoris ſed vxoris,& ſic aliena, niſi probatum fuerit te- ſtatorem ſciuiſſe prædia eſſe aliena, vel legata- riam eſſe in perſonis quas recenſent Doc. in d. l. cum alienam. nullo iure legatum deberi vide- tur,& quamuis re aliena legata, hæres teneatur tradere poſſeſsionem quæ erat penes teſtato- rem, gloſſ. in d. l. cum alienam; in fin tamen id in præſenti caſu non poteſt allegari quo ex diſ- poſitione teſtantis poſſeſsio prædiorum fuit tranſlata in vxorem, cui vſusfructus omnium 3 bonorum fuit legatus,& quamuis legatum t rei quæ eſt hæredis valeat, etiam ſi fiat ab igno- rante. l.vnum ex familia 9. ſi rem de leg. 2.& i- dem poſſet dici de legato relicto à legatario de re legatarij, tamen eo caſu legatum non ab hæ- rede ſed ab vxore vel eius hæredibus eſſet pe- tendum. l. Imperator.. ſi centum de legat. ſe- 4 cundo. Accedat quòd de iure f canonico lega- tum rei alienæ nullo modo valere videtur, ſi 5 8——8 6 4 1— K— verum eſt quod in cap. filius de teſtamen. per il- lum tex. cenſuit Abba.& gloſſ. in d.l. cum alie- nam, quam ſequuti fuere Alexand.& Iaſo. ibi, & diſpoſitio, dict. cap. filius aſtringit omnes quos etiam aſtringit ius canonicum. Abba. ibi. fAd hæc hæres non poteſt præciſè † cogi ad dandam rem, ſedpoteſt dare rem vel æſtimati- onem. d.§. non ſolùm. l. non dubium. 9. fi.l. qui concubinam. 5. fin. de lega. tertio,& quando hæres non poſsidet rem, legatarius non poteſt petere rem, ſed debet petere vt hæres redimat & det.vel ſi non poteſt redimere, det æſtimatio- nem. gloſſ. Bartol. numer. quarto, in d. l. cum a- lienam,& quamuis Caſtren. in d. l. cum alie- nam, in principio dicat rem peti poſſe, tamen id videtur contra tex. in d.§. non ſolùm: nam ſi hæres alternatiuè cogitur redimere rem,& e- am tradere, vel ſoluere æſtimationem, ſequitur quòd res ſimpliciter peti non poteſt, aliàs ſen- tentia ferenda eſſet diuerſa à petitione. Quòd ſi prædia legata erant teſtatoris, ſi hæres poteſt ea dare quia ſint in eius poteſtare, tenetur tradere é legatario: ſin autem † non ſint in poteſtate hæ- redis abſque eius culpa, non poteſt ad aliud te- neri, quàm illa perſequi ſumptibus legatarij, vel ad cauendum de reſtituendo legatario, ſi in eius poteſtatem peruenerint. l. cum ſeruus. l. cum res. l. ſi ſeruus de leg. primo, iunctis his quæ ibi tradiderunt glo. Bar.& poſteriores. in re au- tem præſenti nulla culpa videtur poſſe impu- tari hæredi, attento quòd teſtator legauit vxori vſumfructum,& mandauit hæredi quòd 7 non moleſtaret vxorem in vſufructu,& ſic v- xor etiam inuito hærede potuit apprehendere naturalem poſſeſsionem propria authoritatc. Lhæc ſires.vbi not. Ang. de rei vendicat. Iaſo. in I. non dubium. C. de leg. numer. 4. vnde ſi dum naturaliter poſsideret, rem in alium tranſtulit, nulla videtur poſſe hæredis culpa conſiderari. Cumque legatum eſſet relictum poſt mortem 8 vxoris vſufructuariæ,& ſic vſufructuaria tene- retur cauere hær. de vtendo,& reſtituendo fun- do arbitrio boni viri,& hæres teneretur caue- 9 re legatariæ. l. fin ſi cui plusquam per I. Falci.& † cautio non ſit præſtanda, niſi petatur. J. 1.§. 1. quo. leg. videtur legatariæ imputandum, quòd nõ petierit cautionem præſtari. Qua de re ſiue prædia legata eſſent vxoris ſiue teſtatoris, ma- lè videtur contra hæredem iudicatum. CASVS XLIX. Hannibal teſtator inſtituit Ioſephum, Ba- ptiſtam, Iohannem, Franciſcum,& Iacomi- num nepotes ex fratre hæredes, deinde fecit ſubſtitutiones in hunc modum, ſi aliquis eo- rum decederet ſine filijs maſculis, tunc& eo ca- ſu tali ſic moriente ſeu talibus ſic morientibus ſuccedant alij ſuperſtites ſeu alius ſuperſtes,& eueniente calu quo Ioſephus, Baptiſta, Iohan- nes, Franc.& Iacominus decederent abſque fi- lijs maſculis: tunc& eo caſu dictis Ioſepho, la- comino, Baptiſtæ& Ioan. Franciſco ſuccedant &ſuccedere debeant filij Antoniæ,& ita eos ſubſtituit vulgariter pupillariter& per fidei- commiſſum. Ioſephus primò, deinde Baptiſta deceſſerunt ſine filijs. Poſteà Io. Franciſ.& ipſe mortuus eſt relicto Petro filio ſuperſtite, qui poſt aliquot annos deceſsit inſtituto Iacomino hærede: qui Iacominus inſtituit hæredem Lau- rentium/filij Antoniæ, ſubſtituti agere volunt ad bona, quæ fuere Hannibalis vigore dicti te- ſtamenti. 8 Quæritur quid& quantum exbonis teſta- toris ad eos ſpectet. S V M M A RTIV M. 1 Subſtitutio euanéſcit conditione deficiente, ſus qua facta fuerat. 2 Onus iniunctum hæréediſub nomine proprio non e- greditur eius perſonam. 3 Clauſula hæc, tunc& eo caſu, quid operetur. 4 Subſtitutus in tota hæreditate duobus, in caſu quo ambo decederent ſine filijs, nullo modo ad- mittitur ad portionem pramorientis qui reli- quit filios.. 5 Reciproca ſubſtitutio inter inſtitutos facta exclu- aitt /ubſtitutum. 6 Subſtitutio cum eſt falta copulatine, in cuiuſcun- 5 perſona eueniat conditio, admuttitur ſub- ſtztutiss. 7 Fubſtitu- aurionen pral i 5 du eſlent morit zu un mutrahareden bm A8VS alteſtator iall u 3 dunnem, Fran 45 äm 3ex fratre hæt at dant e in huncmq aiüm retſine hlijsma ts unn driente ſeu tali nare ijluperſtites ſe Ia ſic alu quo loſeph Kanibit lacominus d' sentth tunc& cocali ſt blofh ptiſtr& loan. e chüm debeant flijſ Enie, in Uguiter pupil ſ. Eei loſephus priſ c iiceln ne Rlijs. Poſt& Emal 1 clicto Petro 5 pete annos deceßi Nrdtobnn acominus inl vumriel Antonie, ſal maiugrn rfuere Hanni t Liber III. 7 Subſtitutus non admittitur cueniente conditione in perſona vltimi,& quomodo. b 8 Jnreciproca ſubſtitutione, ſi dixerit teſtator, de- cedentibus omnibus ſine filiis, ſubſtituo Caiuum, portiones cohaæredum ſunt reſtituendæ Cauo. Iij Antoniæ ſubſtituti ius aliquod SOP prætendere non poſſevidentur, in g bonis à teſtatore relictis Iohan. Ln Franſciſco iure inſtitutionis vel 2ſubſtitutionis reciprocæ, cuius conditio euenit in perſona Ioſephi& Baptiſtæ. 1 Etenim ſubſtitutio †facta Io. Fran fuit ſub con- ditione, ſi decederet ſine filijs maſculis, quæ cõ- ditio defecit: cùm Io. Franciſcus reliquerit fili- um maſculum, qui ſuperuixit patri. l. ex facto.§. ſi quis autem ad Trebell.& licet filius Io. Fran- ciſci deinde abſque filijs deceſſerit, ſubſtitutio- nitamen locus non eſt. l. cum vxori. C. quan. di- es leg. ced. Caſtren. in d.. ſi quis autem numer. ſexto.& alij complures quos refert& ſequitur Ripa. ibi numer. primo,& hoc exclamat perſæ- pè Dec.in conſilijs. conſil. 63. numer. 2. conſil. 218. numer. 6. 269. numer. 13,& alibi ſæpè: quod in præſenti caſu facilius procedere videtur, cũ hæredes inſtituti grauati fuerint ſub nomine proprio, ſcilicet ſi loſephus Iohan. Pranciſco,& Jacomino ſuccederent ſine filijs maſculis, tunc & eo caſu eidem loſepho Io. Franciſco,& Iaco- mino ſuccedant& ſuccedere debeant filij An- toniæ&c.& †onus iniunctum hæredi ſub no- mine proprio non egreditur eius perſonam, nam legata quæ relicta ab inſtituto cenſentur repetita, à ſubſtituto. l. licet Imperator de lega. primo, ſi relinquantur nominatim ab hærede expreſſo nomine proprio, nõ cenſent᷑ repetita à ſubſtituto. l. ſi plures de leg. 2. Bartol.& poſte- riores in d. l.licet,& prohibitio alienandi quæ iniuncta hæredi comprehendit hæredem hære- dis. l. pater filium.§. lulius Agrippa de leg. 3. ſi fi- at hæredi ſub nomine proprio, non cenſetur fa- cta hæredi hæredis. Bartol. in l. Lucius.§. Sem- proniæ de leg. 3. comprobarunt communiter Doct. inl. filiusfam. 5. diui. de leg. primo, vbi Rip numer. 110.& cùm in ſubſtitutione adſit 3 clauſula illa f tunc& eo caſu, quæ videtur limi- tare ſubſtitutionem ad caſum formaliter ex- preſſum, vtex Anchar. tradit Dec. conſil. 227. numer. I.& alibi ſæpè,& filij Ioannis Franciſci poſiti in conditione, cùm non eſſent ex teſta- mento vocati, ſecundum receptiſsimam ſen- tentiam gloſl. in l. Lucius de hæred. inſtit. non poſſunt dici grauati. l. ab eo. C. de fideicom.& quò ad rem præſentem, videtur caſus inl. hære- 4 des mei.. cum ita ad Trebell. vbi ſubſtitutus † in tota hæreditate duobus, in caſu quo ambo decederent ſine filijs, nullo modo admitritur ad portiõem præmorientis, qui reliquit filios, & licet Petrus filius Iohan. Franciſci inſtituerit Jacominumz tamen cum is fuerit liber ab o- mni fideicommiſſo,& bonaillius peruenerint adlacominũ, non ex ꝓuidentia Annibalis pri- Conſilium XLIX. miteſtantis, ſed ex diſpoſitione Petri, non po- tuit ſuper his lacominus à primo teſtatore gra- uari, l. ſed ſic de leg. 1. 1. ſi arrogator de adopt. Non etiam videtur, quòd filijs Antoniæ ius a- liquod exteſtamento Annibalis competat in bonis per Annibalem re lictis Ioſepho& Bapti- ſtæ, qui deceſſerunt ſine filijs, ſuperſtite Iohan- 5 ne Franciſco& Iacomino. Etenim reciprocat ſubſtitutio inter inſtitutos facta excludit ſub- ſtitutum. l. Titia Seio.§. libertis de leg. 2. Verùm cum ſubſtitutionis conditio euanuerit in per- ſona vnius exprimo defuncti, ſcilicet Io. Fran- ciſci qui reliquit Petrum filium,& euenerit in perſona lacomini vltimò defunçii non ſine ra- tione dubitari poteſt, an filij Antoniæ admit- tantur ad portionem laco mini. Qua in re cùm 6 ſubititutio † ſit facta copulatiue, ſcilicet, ſi Ioſe- phus, lo. Franc. Ilacominus& Baptiſta deceſſe- rint ſine filijs, in cuiuſcunque perſona eueniat conditio, admitti videtur ſubſtitutus. l. Lucius. §. Caio ad Trebell. l. fin.§. filium de leg. 2. quæ le- ges etſi loquantur in ſubſtitutione facta ſimpli- citer, tamen Bartol. in l. hæres mei. 6. cum ita ad Trebell. numer. 5. æquiparat, quòd ſubſtitu- tio fiar ſimpliciter vel per copulam. Quòd ſi e- tiam æquipare mus ſubſtitutionem factam co- pulatiuè, vt ſuprà,& factam collectiuè, vt ſi am- bo vel omnes&c. æquiparant Ang. numer.z.& numer 10. verſi. cùm autem ſubſtitutio. Imol. numer3z. verſfi. ſi autem ſubſtiturio fideicom- miſſaria. Alex. numer. 24. Rip. numer. 138. in d. § cum ita, Idem videtur quò ad rem præſentem dicendum. nam Bartol. in d.§. cum ita in fin. cenſuit ſubſtitutione fideicommiſſaria facta pernomen collectiuum, ſcilicet ſi vterque vel omnes, exiſtente conditione in perſona vnius, ſubſtitutum ex proprietate ſermonis excludi. ſed ex mente teſtatoris admitti, quando non ſupereſt perſona, quæex præſumptavoluntate defuncti ſubſtiturum excludat, quam ſenten- tiam communiter approbarunt poſteriores ibi & in l. pen. C. de impub.& quod adrem præſen- tem videtur caſus in d.. cum ita& Doct com- muniter ibi,& in d.l. pen. dum conantur con- cordare illos duos tex.& aſſerunt in d. l. pe. ideò ſubſtitutum admitti ad portionem vltimi, quia non ſupererat perſona quæ ex præſumpta men- te excluderet ſubſtitutum,& in dicta§. cum ita. conditionem defeciſſe in perſona primi, & eueniſſe in perſona vltimi, ſed in dict. leg. penul. ſupereſſe fratrem, qui ex præſumpta mente patris teſtantis excludit ſubſtitutum,& in eo tex. conditionem eueniſſe in perſona pri- mi, declarando vt per Bartol. Caſtren.& Alex. in d.I. penult. Quòd ſi diceretur ſubſtitutos non eſſe vllo modo admittẽdos ob id, quod ſcripſit Angel. ind.§. cum ita circa fin. ſcilicet ſubſtitu- 7 tum † non admitti eueniente conditione in perſona vltimi etiam de æquitate, quando non eſt ſubſtitutus in tota hæreditate, ſequi viden- tur Imo. ibi numer. 3. in fin. Alex. numer. 24.& ob id quod cenſuit Caſtren. in d. 5.cum itainfi. dum vult, ſi nõ habet locum ratio illius textus, e 3 quòd Petri Ant. Ang. in mat. Ult. volun. conſ. quòd ſi teſtator voluerit ad ſubſtitutum perue- nire partes præcedentium non admitti ſubſti- tutũ, ẽt conditiõe eueniente in perſona vltimi, ad quod facit tex. in d.§. cum ita in ver. omnem hæreditatem, reſponderi poſſet Caſtren- in d.§. cum ita in princ.& in fin. velle quòd ſi teſtator voluit ad ſubſtitutum deueniſſe portiones præ- cedentium, caſu quo conditio extaret in perſo- na omnium, ſubſtitutum admitti ad portio- nem vltimi, caſu quo in eius perſona ſolůùm e- ueniat conditio,& eodem modo intelligen- dum eſſe Angel. is enim, quando conditio eue- nic ſolùm in perſonavltimi, negat ſubſtitutum admitti, quando eſt ſubſtitutus in portione vl- timi, quod etiam explicat Alex. confi. 167: num. 9. lib.5. Verùm in præſenti caſu teſtator voluit eueniente conditione in perſona omnium, ſuſtirutum admitti ad portiones omnium. Tandem in propriis terminis caſus propoſiti ſubſtitutos excludi, tradit Rip. in d.§. cum ita nnmer. 148.& 149. iunctis his quæ ſcripſitnum. 143. vbi refellit ſuprà dict. Bart.&aliorum ſen- tentiam,& vult conditione exiſtente ſolm in perſona vnius ſubſtitutum excludi, etiam quan do ſunt inſtituti extranei,& ſic conſiderari non oteſt perſona, quæ ex præſumpta mente ex- cludar ſubſtitutum: quæ ſententia& ſi fortaſsis de ſtricto iure ſit verior, eam tamen pro nunc affirmare non auderem. Et præſuppoſito, quòd filij Antoniæ ſint admittendi ad portionem la- comini, dubitari poſſet an ad ſubſtirutum per- uenire debeant non ſolùm bona, quæ lIacomi- pus habuit iure inſtitutionis, ſed etiam quæ ha- buit iure ſubſtitutionis reciprocæ ob mortem Ioſephi& Baptiſtæ: in quorum perſona purifi- cata fuit cõditio ſubſtitutionis reciprocæ. Qua in re Rip.in d.§. cum ita. num. 2. ex mente plu- rium quos allegat, ſcripſit, ſi teſtator pluribus g inſtitutis, †& inuicem ſubſtitutis, dixerit ſi o- mnes deceſſerint ſine liberis, ſubſtituo Caium, portiones cohæredum eſſe reſtituendas Caio, quæ ſententia communis eſt, Vnde cum teſta- tor dixerit ſi loſephus, Io Franc. Baptiſta lIaco- minus deceſſerint ſine filijs, eidem Ioſepho, Ba- ptiſtæ, Iohan. Franc.& lacomino ſuccedant& ſuccedere debeant filij Antoniæ, In ſubſtitutio- ne videtur veniſſe etiam quod ad lIacominum vigore ſubſtitutionis reciprocæ deuenit. CASVS L. JAn quando& quomodo ex prohibitione alienandi factaàâ teſtatore, inducatur fideicom- miſſum. P M M A R I I A. 1 Sententia hae, peto ne fundus exeat de familid, guomodo intelligatur. 2 Liberti dicuntur de famiilid teſtatoris,& fequun- rur illius conditionem& ciuitatem. Familiæ relinqui videtur per hac verba, petone fundus exeat de nomine meo. 4 Prohibitio alienationis fundi inducit fideicommiſ ſum, etiam in caſum mortis. 5 Prohibitio ſimplex alienandi adiectæ cauſa quiæ volo eyyc. quid operetur. 6 Prohibitus alienare non tenetur relinquere bona roximiori, ſed cui velit de familia. ; Prohibitus alienare hinull relinquat, tunc admit runtur proximiores. 8 Libertus liberts teſtatoris non venit ſusb nomins libertorum teſtatoris, poteſt ramen ſub nomin⸗ familiæ. Wecaer 3 Vicquid à cæteris traditum fue- ſrit, ego facta per teſtatotem pro- hibitione alienandi valida, duo Lreſtator dixerit, nolo alienari ex- tra familiam, ſiue mando ne de familia exeant, ſiue vt in familia relinquantur, ſiue prohibeo alienari vt in familia relinquantur, vel quia vo- lo in familia cõſeruari, ſemper induci fideicom miſſum, non ſolùm in calum alienationis, ſed etiam in caſum mortis. Motus primò per text. in l.vnum ex famil. 5. ſed ſi fundum. verſic. quòd 1 ſitalia de lega-2.vbi facta prohibitione per thæc verba, peto ne fundus exeat de familia, aliquis ex familia vigore prædictorum verborum non poteſt conſequi fundum niſi præſtita cautione, fundum, cum moreretur, ſi non in familia re- linqueretur, reſtitui: ex qua neceſsitate cautio- nis apparet per verba illa, peto ne fundus de fa- milia exeat, inductum eſſe fideicommiſſum de relinquendo poſt mortem fundum in familia, aliàs fatis fuiſſet cauere de non alienando. Se- cundò per tex. in l. is qui complures de leg. 3. vbiteſtator petierat ne fundus, quem tribus li- bertis legauerat, de nomino ſuo exiret. Quære- batur cui primusex libertis decedens tenere- tur relinquere partem ſuam, an vtriqui velal- teri ex his, qui in legato coniuncti eſſent, an ve- rò poſsit eum& alij colliberto relinquere, dici- tur in eo tex. ſatis eſſe,& ſi alij colliberto relin- quat ex quo vult text. quòd moriens teneretur relinquere in nomine& familia teſtatoris, de 2 cuius † familia liberti dicuntur. l. fin. de verbo ſignif. l.cum pater.. fideicom. hæredum de leg. 2.& cuius conditionem ciuitatemque ſequun- tur. l.2. C. de mun.& origin. liber. 10.& ſic indu- ctumeſſe fideicommiſſum de reſtituendo poſt mortem in familia, quod etiam oſtendunt ſe- quentia verba text. quibus dicitur ſi libertus moriens nulli partem ſuam relinquat, omnes collibertos fideicommiſſum petere poſſe, ex quo neceſſariò ſequitur, quòd in eo caſu adfu- erit fideicommiſſum etiam in caſum mortis- aliàs admiſsi fuiſſent venientes ab inteſtato, non autem colliberti ex fideicom miſſo,& Bar- 3 tol. ibi in 2. oppo- inquit, quòd per illa † verba. peto eoos *n dirnde a edn Nurdurorreris dum Lreſtatorditeri en er inemncon n reliaquan em amillareliaq te wimn coleruari ſem t ulan alolumincaluſ M mm am mottis. M- e mim famil ſſedüift aci a a.rbi ſactapr 11 ne ae fundus excà Sulha gore przdictot Erthom nifundum ni& iaan moreretut, ⁸ratmuh reltitui: exqu itat er rerba ille,— W lodue adodum eſſe& Imaihr poſtmortem iniim ſercauere de denanlh er.inl. Bsqui c rrrs g ctierat ne tuc aunris ernt. de nomia d. Iitt E 3 berti E Gedte imusex liber H. delbe ere partem ſut igu u in legato cot 1 „ ilbenot (is eſſe,&i Ildent rult text. quo m anomine& 9 u 9 aliberti dici* du adiionem Ci Mai origid.— 9 mun.& ε1 ſituen icommilſum= ⸗ amilia, quod 4 mrüb — uibu 4 7 da ten. aud 3 aa n vartem ſual* e 19 paft jſla cele 4 ideicommi adi r10 ſeqoltul 4 zuf IM dum etiat dun nmutlu 5 8 llberuen e ollider wit, el Vicmiidien in, nerint, pro tua diligentia diliga aiekend a& ali collibe S aquen TLih,] peto ne fundus exeat de nomine meo, teſtator; videtur relinquere familiæ. Tertiò per tex. inl. peto.§. fratre de leg. z. vbi teſtator petierat, ne domus alienetur, ſedvt in familia relinquatur, vult text. quòd proximior de familia ita de- mùm ad fideicommiſſum domus admittatur, ſi paratus ſit cauere de domo reſtituenda in fa- milia, quod interpretari debet de reſtitutione poſt mortem,& quæ cautio nullo iure deberert præſtari, niſi adeſſet fideicom miſſum etiam Poſt mortem, idem probant ſequentia verba tex. ibi ſi domus adexterum quandoque per- uenerit, fideicommiſsi petitio familiæ compe- tit, non diſtinguendo an domus peruenerit ad exterum per contractum vel ſucceſsionem ex teſtamento, velab inteſtato. Quartò per tex. inl. pater filium ad leg. Falcid. vbi pater inſtitu- to filio, ex quo tres habebat nepotes, fidei illius commiſit † ne fundum alienaret,& vt in fami- lia eum relinqueret, dicitur in fin. tex. quòd fili- us decedens erat neceſsitare aſtrictus filijs eum fundum relinquendi, quod neceſſariò infert, verba de quibus in eo tex. induxiſſe fideicom- miſſum etiam in caſum mortis. Quintòper tex. in l. cum pater.. libertis in fin. de leg. 2. vbi te- ſtator, qui legauerat prædiũ libertis, petijt ne id alienarent, ſed in familia libertorum retine- rent, ſi vnus vel plures alienent, dicitur in eo- tex. quid iuris,& in fine, ſi nemo vendiderit,& nouiſsimus ſine liberis vita deceſſerit, fidei- comiſsi petitio non ſupererit, ergo ſi deceſſerit cum liberis, liberi poterunt petere fideicom- miſſum, quod non poteſt intelligi de fideicom- miſſo in caſum alienationis, cùm tex. præſuppo- nat neminem alienauiſſe, vnde neceſſariò intel- ligendum de fideicommiſſo in caſum mortis,& Caſtren. ibi numer. 4. verſic. ex hoc infero. ex- preſſè vult, quòd inter libertos in eo tex. adeſſet fideicommiſſum, non ſoluùm in caſum aliena- tionis, ſed etiam poſt mortem. Sextò per text. inl. fideicommiſſa.. hæc verba de leg. 3. in quo ea verba, te rogo fili, vt prædia quæ ad te perue- K Sas,& curam eorũ habeas, vt poſsint ad filios tuos peruenire, indu eunt fideicommiſſum, non ſolùm vbi prædia negligantur, ſed etiam in caſum mortis. Vlti- moô per tex. in 6. manifeſtum in Authen. de reſt. fideicommiſſum.vbi teſtator Cinodicillis reli- querat proaſtium nepoti,& prohibuerat eius alienationem ſimpliciter adijciens cauſam, propter quod volo eundem proaſtium perma- nere per omnia,& perpetuare in mea fami- lia, euenit caſus quòd mater vnius ex deſcẽden- tibus mortui in pupillari ætate volebat filio ſuc cedere ex pupillari ſubſtitutione, opponebãtur de prohibitione alienationis, dicitur in eo tex. matrem admittendam, non obſtante prohibi- tione, quia prohibitio non extendebatur adil- lum impuberem exiſtentem in quinto gradu, ex quo vult quòd ſi prohibitio durauiſſet in per ſona impuberis, mater obſtante prohibitione non potuiſſet ſuccedere, quamuis eſſet hæres legitima filij,& ſic neceſſariò etiam vult, quòd 4 4 Conſiltum L. 10 per ſimplicem prohibitionem † alienandi, ad- iecta cauſa quia volo&c. inducatur fideicom- miſlum de reſtituendo in familia etiam poſt mortem. Neque contrarium probat tex. in l. cum pater.§. cum inter. de leg. 2. propter quam Doct. plurimi aſſeruerunt, prohibitionem ali- enandi extra familiam, inducere fideicommiſ- ſum duntaxat in caſum alienationis,& legiti- mum hæredem, qui non ſit de familia, poſſe in bonis alienari prohibitis ſuccedere,& male. Nam in eotex. filius libertæ erat collibertus, vt & in§. volo, ea l.& in l. Lucius.§. fin. eo. tit.& quic quid dixerit gloſſ. ibi verbum familiæ videtur interpretandum de familia teſtatoris, de qua dicuntur liberti. dict.] fin. C. de verb. ſign. dict. l. cum pater.. fidei hæredum,& dubitabatur idem, quod in d..volo,& in d. 1 Lucius.§. fin. an ſcilicet filius libertæ conceptus in ſeruitute ſuc- cederet mairi in totum tanquam filius,& eti- am dubitabatur idem, quod in d. 1 is qui cũplu- res, an ſcilicet liberta teneretur relinquere præ- dium omnibus de familia, an poſſet vni tantm relinquere,& deciditur filium hæredem libertæ poſſe retinere prædium,& ſic matri ſuccede- re tanquam filium,& libertam potuiſſe relin- quere cui velit de familia, ideoque non ſine ra- tione text. dicit hæredem libertæ filium. Secun- dum quod in prædicta materia arbitror veriſ- fimum eſſe, ob prohibitiõem alienandi de qua ſupra, indnci fideicommiſſum non dereſtitu- endo proximiori de familia, ſed de reſtituendo 6 cui velit de familia,& prohibitum † alienare, non teneri relinquere bona proximiori de fa- milia, ſed poſſe relinquere cui velit de familia, ſiue proximiori, ſiue non,& ſi nulli relinquat, proximiores admitti. Primum ſcilicet poſſe re- linquere cui velit in familia, probant text. in l. filiusfami. cum pater. de leg.. in d. l. is qui cum plures in dict. l. pater filiam verſicu quia in po- teſtate ſua habuit pater.&c.& in dict. 6. cum inter. ſecundum ſenſum quem proximè dedi- mus in d. l. vnum ex familia.§.i. verſic. eodem vel diſpari gradu&c. Ideò tex. in d. verſic. quòd ſi talia.& in d.§. ſi fratre volunt, præſtari cautio- nem de reſtituendo in familia, non autem de reſtituendo proximiori. Secundum autem ſci- 7 licet ſi prohibitus † alienari nulli relinquat; proximiores admitti, probat tex. in d. l. is qui cumplures& d. l. peto.§. fratre.& hac ratione in d.§.cum inter. filius libertæ collibertus& hæres matris potuit retinere fundum prohibitum a- lienari, quia& ipſe erat de familia,& liberta poterat relinquere cui velit de familia,& ea- dem ratione quia ſcilicet liberti dicuntur deno mine& familia teſtatoris,& prohibitus aliena- re extra nomen ſeu familiam, poteſt relinque- re cui vult de familia, mihi videtur quòd textu. in leg. pater filium.§. duobus de leg. 3. quicquid ibi ſcripſerint gloſſ.& Bart. ſit intelligendus vt Eros& colliberti non admittantur ad fideicõ- miſſum, quia Areſcuſa liberta Stichi erat de no- mine& familia Stichi,& per conſequens etiam teſtatoris: quia Stichus tanquam libertus e 4 eras 8 Petri Ant. Angin mat. Dtt. erat de familia teſtatoris,& verbum non conti- neri in eo tex. videtur interpretandum, ſcilicet non contineri in teſtamento, Et vt hæres& col- liberti ex cauſa fideicommiſsi partem fundi ab hærede Stichi petere poſsint,& quamuis liber- tus † liberti teſtatoris non veniat ſub nomine libertorum teſtatoris. l. Modeſtinus de ver. ſig. non tamen ſequitur, quin veniat ſub nomine familiæ teſtatoris, quod videtur latius quàm verbum liberti. d. 1 fin. C. de verb. ſign.&. Ex quibus in propoſita quæſtione crediderim prohibitum alienare non poſſe poſt mortem relinquere bona eius legitimo hæredi, ſed tene- ri ea poſt mortem relinquere vni ex faniilia, poſ ſetamen relinquere cui velit de familia, etiam non proximiori. CASV S L I. q Teſtator inſtituit fratrem hæredem, Iulio legauit ducentos ſcutos,& vxori reliquit vſum- fructum omnium bonorum. 6¶. Quæritur, vſusfructus ducentorum lega- torum Iulio ad quem pertineat. S V M MARIVT M. 1 Treſtator ſi vni fundum alij vſamfruclum einſdem leget, vſiufructus inter legatarios communica tur. W 7... 1 2 Jdem eſt in legato quantitatis quod in legato fun- di. „Onſtitutum eſt ſi teſtator † vni tundum, alij vſumfructum eiuſ- Oae dem leget, vſumfructum inter le- atarios communicari.l. ſi alij de n lufr. leg. vbi autem teſtator vni fundum, alteri verè vſumfructum omnium bonorum leget, Doctor. in varias ſententias i- nere. Nam Bal. inl quotiens. C. fam. herciſ. nu. 5. cenſuit per ſpeciale legatum generali dero- gari,& legatarium fundi conſequi debere fun- dum cum integro vſufructu: ſequutus fuit Sa- lic. ibi& Aret. inſt. de vſufr. 5. primo. Verùm Bart. in l. Sempronio in fi. prin.& in. fin. in fin. de vfuff. leg. cenſuit legatarium fundi,& lega- tarium vſusfructus omnium bonorum con- currere in vſufructu fundi. ſequitur Alex. conſ. 56. numer. 2. libr. z. Prac. Papien. in formalibel. quo. vx. agit ad dotem& vſumfrudtum. in verſ donec vitam vidualem&c. nu. 5. verſi.& ſi for- taſſe. Angel. Aret. in tract. de teſtan. in glofſ. 44. numer. 7. Ruyn. conſi. 95. nu. 19. lib. a. quæ ſen- tentia videtur magis recepta. Qua attenta vi- detur quòd& in propoſita ſpecie vſusfructus pecuniarum legatarum debeat communicari inter vxorem& legatarium,& vxor dimidiam, legatarius dimidiam vſusfructus habeat, nam 2 idem † eſt in legato quantitatis, quod in legato fundi l.ſi tibi decem millia de vſufructu. ca re quæ vſu conſum. volun. conſ. CA S V. S LII „Teſtator inſtituit Alexandrum filium, ei- uſque filios& deſcendentes maſculos& legiti- mos&c. Alexander ſucceſsit patri. Queritur, an is intelligatur grauatus reſti- tuere bona patris filijs& deſcendentibus ſuis &c. maximè cùm in teſtamento ſit clauſula Co- dicillaris. S V M M A RIEV M. 1 Teſtator quando inſtituitfilium& deſcendentes, ipſi deſcendentes ſolum admittuntur per vul- garem. . 2 Fdeicommiſſum ob clauſulam Codicillarem nen inducitur. 3 Vocati eodem modocenſentur, quando omues ſub eodem verbo inſtituo, ſunt vocati. Iſ,, quando quis inſtituit vel ſub- ſKituit Titium& eius deſcenden- tes, præſuppoſita receptiore ſen- eentia, ſcilicet deſcendentes vo- cari ordine ſuceſsiuo, diſputent Docto au deſcendentes intelligantur ſubſtitu tiordine ſucceſsiuo per vulgarem tantùm, id eſt, in caſu quo Titius nolit vel non poſsit ſuc- cedere, an verò etiam per fideicommiſſum, id eſt, vt Titius cenſeatur poſt mortem grauatus reſtituere eius deſcendentibus. Qua in re con- ſulendo bis ego latè defendi priorem ſenten- rtiam: tamen quando teſtator †inſtituit filium & deſcendentes, quos tenebatur inſtituere ex neceſsitate præciſa vel cauſatiua, ne. ſ. filio præ- moriente teſtamentum rumperetur, omnes ſentire videntur, deſcendentes filij admitti duntaxat per vulgarẽ, id eſt caſu quo filius no- lit vel non poſsit ſuccedere, gloſſ.& Bart. inl. Gallus.. quidam rectè de liber.& poſth. vbi Ca ſtren. numer. ↄ. licet in ſuperiori caſu aſſeruiſ- ſet deſcendentesadmitti ordine ſucceſsiuo eti- am per ſideicommiſſum, vt ſcilicet Titius poſt- quàm ſucceſsit, cenſeatur grauatus poſt mor- tem reſtituere eius deſcendentibus: tamen in q. propoſita fatetur opinionem gloſſ.& Bart. indiſtincte veram,& deſcendentes filij teſtato- ris admitti duntaxat per vulgarem, ſcil. in caſu quo filius teſtatoris inſtitutus nolitvel non pol ſit ſuccedere. Item Soc.ibi. numer. 6. Alex. conſ. 24. numer. 5. lib.3. vbi Apoſtill. in addit. ſcripſit. omnes communiter in id conuenire. Idem aſ- ſeruit Dec. in conſi. 84. Qua de re cùm Alexan. ſucceſſerit patri, ſubſtitutio vulgaris, per quam deſcendentes poterant admitti, euanuit. l. poſt aditam. C. deimpuber. Neque ob clauſulam 2 Codicillarem, ſcilic. † ſinon valet vel non valebit&c. poteſt dici filios filiorum ſubſti- tutos patri per fideicommiſſum, vt aliàs con- ſulendo latè oſtendi: quibus addi poteſt, quòd vbiDoct.qui contrarium dixerunt, recte ſenſiſ ſent, tamen ipſi& quæ adducunt, loquuntur in caſu quo teſtator expreſſam ſubſtitutionẽ inter eum 1 1 IM 42 1 Ia, Mun endene, Aan 9 8. , cenſent. † 6 4 4— 2 verbe f 10, ſun 20 —„* ’5 9„puandog he dha ttuit Iitiug tei tes draſuond... tespreſuppg K gin tcntii. Ciler ada, cllics 2 latenn cari ordineſ denchn dcſcendentes im IT1mis acceßiuo per u immg quo Tuius noliſ uh rerò etiam per oumin ascenſcatur pof Erima eius deſcendentt Er'wite 1 zego late defeg † Nenkt n quando teſta a ctmd ates, quos ten&. im 65 e(en prrciſa velcal ä eſiih cſtamentum † rent, M entur, deſcen Fa bu er rulgaré, id 4= od d— n dobit ſuccedet& lälu * dhd dam recte deſ ⁵ potm g 9. licet in uj E laü mntes itti d luri coa iſſum, 7 t ⸗ct lun ir ccnſeatur 1l untaxat pers n nua küür eut Lier vI eum quiaſſeritur grauatus,& eum qui aſſeritur ſubſtitutus, vt Titium inſtituo, Sem pronium ſubſtituo, vel hæredes inſtituo, eoſque inuicem ſubſtituo,& non videntur conuenire terminis propoſiti caſus, quo teſtator filium& corum eſcendentes inſtituit,& ratio differentiæ m a- nifeſta viderur, Nam cùm teſtator ſub eodem 3 conſtuctu verborum, imò ſub eodem Tverbo inſtituo, vocet filium& deſcendentes, cenſeri debet omnes eodem modo id eſt directo vel per ffideicommiſſum„ vocare. l. iam hoc iure. de vulga. Cumque quò ad filium, verba prædi- cta in teſtamento importent directam inſtitu- tionem, in Codicillis verò fideicommiſſum in- iunctum venientibus ab inteſtato, Idem& non aliud denotare debent quò ad deſcendentes fi- lij. Cumque verbum inſtituo etiam in Codicil- lis poſsit inter filium& deſcendentes operari directam ſubſtitutionem id eſt vulgarem, quæ poteſt fieri etiam in fideicommiſſo. l. vt hære- dibus de leg.2 non poteſt trahi ad fideicom- miſſum, vt ſcilicet filius poſt adeptam hæredi- tatem intelligatur grauatus eam reſtituere de- ſcendentibus, gloſſ.& Bartol. in l. Scæuola. ad Trebell. Tandem impoſsibile videtur quòd v- num& idem verbum, ſcilicet inſtituo ſiue in teſtamento ſiue in Codicillis alio non adito honoret filium,& eundem fideicommiſſo gra- uet,& abſurdum eſt quòd vigore clauſulæ Co- dicillaris deſcendentes filij plus conſequantur, quàm conſequi poterant ex teſtamento: nam clauſula Codicillaris operatur ſoluùm vtiure fi- deicommiſsi debeatur id, quod directò eſt re- lictum,& non efficit vt quis ſuccedat in plus quam ex teſtamento ſuccedere poſſet. Bart. in I.. in iI. quæſtione de iu. cod. Bald. conſi. ⁷0. in fin. lib.⸗. Dec. in l. precibus. numer. 18. C. de im- pub. ex teſtamento autem non vocantur poſt adeptam per filium hæreditatem. CASVvS L.Z III. Teſtator inſtituit Iulium ſilium hæredem vniuerſalem, Filjam Margaritam in certa quan- titate, in qua eam tacitauit,& plus petere pro- hibuit, in teſtamento appoſita fuit clauſula, ſi non valet vel valebit iure teſtamenti, valeat iu- re Codicillorum, filius deceſsit viuo patre re- lictis filijs ex ſe, de quibus teſtator nullam in te- ſtamento fecit mentionem. Margarita petit dimidiam bonorum patris, quaſi ob mortem hæredis inſtituti res ſit redacta ad cauſam inte- ſtati. Quæritur an iure petat. S y M AIV M. 1 Teſtamentum quando ſit eaducum& nullum. 2 Clauſula Codicillaris quid operetur. 3 Filia in re certa,&y alio in vniuerſali inſtituto, cum probibitione, filiæ de plus petendo, quomo- do dicatur prohibita. Conſilum LIII 4 Probhibitus plus petere ex teſtamento, ſt etiam prohibitus Ab inteſtato. (N nam teſtamentum eſt non mo- 764 5 do caducum † quò ad inſtitutio- 1 ☛☛Qꝗ nem, ex eo quia hæres inſtitutus deceſsit ante teſtatorem. I.1.9. pro ſecundo. C. de cadu. toll. ſed etiam nullum, præteririone nepotum. k poſthu. de iniuſt. rup. poſthu. inſt. 2 de exhæred. liber. Et clauſula † Codicillaris o- peratur vt venientes ab inteſtato cenſeantur ſcripti hæredes.¹iconficiuntur.§..de iur. Codi- cill. Margaritaq; vna ex hæredibus ab inteſtato cùm prohibita ſit petere plus eo, in quo fue⸗ rit inſtituta, videtur grauata reſtituere reli- quum cohæredibus ab inteſtato.. peto in prin. &§.. de leg. 2.& decidere videntur Cur. ſen. conſi. ⸗4ꝗ in fin. Angel. conſi. 148. nu.2. verſi. vn- de dici poteſt& fortè non malè.& Salyc. inl. quotiens numer. 14. C. de hæred inſt. verſic. i- 3 deò 2. reſpondeo&c.& qᷓuis filia inſtitutafin re certa alio inſt. hær. vniuer.& prohibita plus pe- tere, intelligatur prohibita fauore hæredis v- niuerſalis,& ideò decedente hærede ante teſta- torem vel aditam hæreditatem prohibitionis cauſa ceſſet,& filia totum conſ equatur. Bartol. nu. 9. Bald. in fin. Caſtren. cauſa princ. Imolen. col. 2. verſic. vlterius. Bald. inducit&c. in l. quo- tiens.§.ſi duo de hæred. inſtituen. tamen id non poteſt conuenire propoſitæ q. Primùm quia ſtante elauſula codicillari, teſtator cenſetur vo- luiſſe prouidere non ſolùm filio inſtituto, ſed etiam venientibus ab inteſtato. Barto. in d.§⸗ſi duo in vltimis verbis. quo caſu omnes in d.§. ſi duo aſſerunt deficiente vel repudiante ſcripto hærede vniuerſali, non habere locum ius ae- creſcendi ad fauores hæredis inſtituti in re cer- ta, ſed rem ad inteſtati cauſam reduci. Secun- doò quia Docto. loquuntur in teſtamento vali- do ex quo hæreditas iure directo deferri& a- diri poſsit,& licet in propoſita q. teſtamentum ſuſtineatur in vim Codicillorum,& ſic Marga- rita poſsit iure fideicommiſsi petere id, in quo fuit inſtituta:tamen in fideicommiſſo quod ſoluùm poteſt peti vigore Codicillorum.§. Co- dicillis autem inſt. de Codicill. non vendicat ſi- bi locum diſpoſitio I.I.§.ſi. ex fundo. Imolen. in d. l.ſi ex fundo. in 5. col. in 5. limit. verſ.item ad- uerte,& clauſula Codicillaris operatur ſolùm, vt iure fideicommiſsi debeatur id quod dire- o fuit relictum. l. quærebatur.. vtrum de te- ſtam. mil. Bart. in l.⁊ in n. q. de iu. cod. bona au- tem relicta filio inſtituto, non fuerunt vllo mo- do relicta Margaritæ: Vnde ſi Margarira fuiſſet ſimpliciter inſtituta in re certa,& non prohibi- ta plus petere, nõ aliud poteſt ob elauſulam Co- dicillarem petere ab hæred. ab inteſtato, quàm id, in quo fuit tacitata, ob prohibitionem au- tem plus petendi, ipſa cenſetur grauata reſtitu- ere cæteris venientibus ab inteſtato, reliquum eius quodad eam pertineret ex ſucceſsione pa- tris inteſtati. d.l. peto. Ad quod conuenit quod ſcri⸗ —. Petri Ant. Ang.in ma ſcripſit Ang.conſil. 304. numer.2. verſi. in con- 4 trarium ſcllicet, quamuis † inſtitutio hæredis vniuerſalis incapacis eſſet inualida:tamen ſi in teſtamento adſit clauſula Codicillaris, proxi- miorem hæredem ab inteſtato inſtitutum in re certa,& prohibitum plus petere, eſſe etiam ab inteſtato excluſum. CASVS LIIII. q Teſtator legauit Lodouico per hæc verba, lego Ludouico nepoti meo domum&c. cum am dicta domus vendatur,& precium depona- tur penes Vincentium, qui illud traficare ha- beat in honeſtis negocijs,& qui Vincentius te- neatur dare dictum precium cum omnibus e- molumentis dicto Ludouico, cum primùm per uenerit ad ætatem annorum viginti, Qui Lu- douicus de eis diſponere valeat ad ſui libitum. Teſtator viuus vendidit domum, deinde illam redemit. Quaæritur an eo mortuo Ludouicus poſsit legatum conſequi. S V M MA RTIEV M. 1 Precium alicuius rei quando legatur, ſicet illa res vendatur, non tamen legatum eſt ademptum. 2 Effectu porius quam modus inſpicitur. 3 Teſtator quando mandat aliquid vendi,& pre- gium alicui dare, intelligitur per hæredem. Vm Ludouico legatum videatur 3 † precium domus,& emolumen- ta ex eo percipienda, per aliena- Itionem domus legatum non vi- detur ademptũ. l. Lucius. i. de leg. 2.& ibi Bald.& Caſtren. Bart. in! rem legatam numer. 6. de adim. leg. Bald. Angel. Caſtr.& laſ. inl. qui poſt. C. de lega. Neque dici poſſe vide- tu rin propoſita quæſtione legatam fuiſſe do mum ideoque diſtinguendum, an voluntariè an verò ex neceſsitate factaſit alienatio.. fidei- 2 commiſſa.§. ſirem de leg. 3. Primò quia effe- ctus potiùs quàm modus inſpicitur. I. ſi mater. & ibi no. Bald. C. de inſt.& ſubſt.& quemadmo- dum in legatis attenditur perſona, in quam e- molumentum legati confertur, non illa ad quã verba diriguntur.3. ſeruo legato. 5. ſi teſtator. l. ſi ſeruus legatus.§. qui Margaritam de leg.1. l. fideicommiſſa.. interdum de leg.3. ita arguen- do de perſonis ad res. I. qui plures de vulg. Bar. in l. miles ita. in princ. de teſtam. milit. inſpici magis debet res quæ adlagatarium peruenire debet, quàm medium ſeu res ex qua prouenit res quælegatario danda eſt. Secundò quiateſta- tor adiecit, cum hac lege& conditione quòd domus vendatur&c. Quæ verba licet denotent modum. l. Mæuia de manum. teſtam. l.2.§. fin. hac lege& conditione, quòd poſt mortem me- t. UVtt. volun. conſ. de dona.tamen in re præſenti cùům, antequam legatarius habeat legatum, domus debeant vendi, importare videntur conditionem. l. quæ ſitum de cond.& demonſtr. Bartolinl. quibus diebus.. fin. numer. é. eo. tit.& dato quòd de- notarent modum, tamen domus non poſſet à dominol. udouico peti, niſi præſtita cautione ge modo implendo. d.§.fin.& quamuis huiuſ- modi præceptum videatur continere ſolam v- tilitatem legatarij: tamen cm legatarius eſ⸗ ſet minor,& voluerit teſtator prouidere imbe- cilli ætati,& vt non poſſet de legata pecunia diſ ponere ante vigeſimum ætatis annum, valet j. Titio centum in princ. in ſecundo reſponſo⸗ de cond.& demonſtr.& ibi Caſtren. Quinimò non ſine ratione dici poſſe videtur, quòd do- mus non dicatur legata, neq; legatarius illam petere poſsit. ſed duntaxat, vt domus venda- tur,& de precio fiat iuxta voluntatem teſtato- ris. Nam cùm teſtator non dixerit debere ven- di per legatarium, ſicut dictum fuit in d. I. Titio centum in princ. neque expreſſerit per quem velit domum vendi: onus illud cenſetur iniun- ctum hæredi. l. ſi ſeruus legatus.§. qui margari- 3 tam deleg. primo, nam& †f quando teſtator mandat aliquid vendi,& precium alicui dari, intelligitur per hæredem, vt in ſimili caſu tra- dit Bartolus in l. centurio numer. 24. de vulg. Si tamen alienatione extinctum fuiſſet lega- tum per redemptionem factam à teſtatore non reconualeſceret. l. cum ſeruus de adim. le- gat. S V A AM A RI V A. I Verba hac adueniente caſu quid importent.& nu. G. 2 Fubſtitutus ſecundo admittitur, dummodo con- ditio euenit, ſub qua fuit ſubſtitutus.& nu 7. 3 C onditio quæ tacite ineſt habctur pro non ap- oſitd. 4 In dubio quid cenſeatur relictum ab hærede. 5 Conditio quæ tacité ineſt legatonon facit ipſum le. gatum concditionale. 8 Voluntas teſtatoris attenditur quando tranſiuit in diſpoſitionem. 9 Voluntas teſtatoris quando eſt manifeſta, recedi- tur àproprietate verborum. 10 Subſtiturio collata in vnum tempus non porrri- gitur ad aliud. 11 Subſtitutio collata in vnum caſum non porrigitur ad alium, vbi perſona ſubſtituti variatur. CASVS I. v. Colligitur ex allegationibus. Ke Ropoſitam quæſtionem contræa N monaſterium decidit Caſtr. in!l. Le)F quamdiu. 3. de aquirenda hæredi- rate. numer. 7. verſiculo, ſecùs ſi S eſſent talia verba&c. vbi cenſuit quodſi fuit inſtitutus pupillus,& pupillo Ti- tlus Wione dici pofe reclohatiuua im teſtator non a rrum ſicut didh Eräg Princ. neque ei m vendi onu i H. diſiſcruuslegt Eig drendi,& Sendat er heredem, it ult lienatione extt ir luktx edemptionem Hanim aaleſccret l. cut 2 Sdem adsenentt c4 R Ien ſecundo adat umnt E; 29 244 2 rtA.O 344 1ACf inel a w n1 M cerleatern düleu as' IAte? ineſt 4 12 nfarnſt 1 aru tfes a uunb 2 Duujaj Liber V]. tius ſubſtitutus:& ſi Titius hæres erit pupillo,&e ſine liberis deceſſerit, ſubſtitutus Seius, Titio ante pupillum mortuo non admitti seium, quia ſcilicet verba ſubſtitutionis Seij mon poſ- ſunt continere vulgarem ſubſtitutionem„quæ non habet locum poſt aditam hæreditatem, idem& magis in terminis propoſitæ quæſtio- nis conſuluerunt Cor. conſil. 199. libr. 2. A- lex. conſil. i. lib. 1. Neque contrarium ſuadent ea quæ in d. l. quamdiu tradit Bartol. numer. 10. Nam Barto. loquitur in ſubſtitutione facta per hæc verba, quandocunque Titius deceſſerit, ſubſtituo Sempronium, in quibus contmnetur vulgaris ſubſtitutio, per quam vocatur Sem- pronius, in caſu quo Titius non poſsit ſuccede- re. Bart. in l. centurio de vulga. numer.& ſuper eo duntaxat, quòd ſcilicet adſit vulgaris ſub- ſtitutio, facta Titio, fundat ſe Bar. maximè dum inquit, quòd ſecundus gradus quò ad Titium eſt vulgaris, quò ad pupillum eſt pupillaris, Bald. etiam in d. l. quamdiu circa fin. Angel. nu. 8. Caſtren. numer. 7. verſic. contrarium tamen &c. ſequendo. Bar. ſententiam non alia ratione innituntur, niſi quia ſubſtitutio facta Titio in caſu Bart. eſt eriam vulgaris, ſcil. in caſu quo Titius non poſsit vel nolit ſuccedere,& in his terminis ſcilicet quando vltima ſubſtitutio cõ- tinet etiam vulgarem, loquuntur omnes ex ad- uerſo allegati. Verùm in re præſenti verba illa, poſt deceſſum verò Iſabettæ vxoris meæ adue- niente caſu, quo omnia mea bona perueniant in Iſabettam, licet contineat fideicommiſſari- am ſubſtitutionem, in caſu quo Iſabetta poſt a- deptam hæreditatem moriatur, non ramen poſſunt continere vulgarem, ſcilicet vt intelli- gatur facta ſubſtitutio vulgaris Iſabettæ, ſcili- cet in caſu quo nolit vel non poſsit ſuccedere in omnibus bonis, imò verba prædicta expreſ- ſè repugnant vulgari ſubſtitutioni, quæ non po teſt fieri poſt adeptam hæreditatem. Qua dere Apoſt. ad conſi. Alex. conſi. j.lib.. numer. 6. in ap. incip. reſpondeo&c. inquit, quod ſi in caſu Bart. Sempronius fuiſſet ſubſtitutus ſub condi- tione,& eo caſu quo Titius fuiſſet hæres, Titio non exiſtente hærede, omninò defeciſſet ſub- ſtitutio Sempronij cuius dicta in terminis rem 1 contra monaſterium decidunt. Nam verba† adueniente caſu&c. idem important quòd ſi veniet caſus&c. vel ſub conditione ſi veniet ca- ſus&c. Neque obſtat, ſi diceretur, ſubſtitutio facta katharinæ fuit fideicommiſſaria. Item ſe- cunda ſubſtitutio facta Iſabettæ fuit fideicom- miſſaria, vnde licet primum fideicommiſſum, ad quod fuit vocata Iſabetta, defecerit, tamen bonaremanent apud hæredem cum ſuo onere. 1.1.§. pro ſec. C. de cad. toll. Bart. in d. l. quam- diu. in vltimis verbis Soc. conſil. 52. in fin. verſi. quartus caſus&c. Nam reſpondetur primò quòd dictum Bart. eſt intelligendum, quando ſecunda ſubſtitutio continet non ſolùm fidei⸗ commiſſariam, ſed etiam vulgarem, quò ad pri mum ſubſtitutum,& ſic ſecundò ſubſtitutus eſt etiam vocatus in caſu quo primo ſubſtitutus Conſiium LV. 154 non ſuccedat, vt exprimunt Bald. Angel.& Ca- ſtren. in d.l. quamdiu,& in his terminis loqui- tur Caſtren. conſil. 152. Dec. dicto conſil. 427. Cur. Iun. conſi. 83. qui conatur oſtendere in ca- ſu ſuo adfuiſſe vulgarem. Soc Iun. conſi. 42. lib. I.& conſi. i14. eo. lib. quividentur in ſimiii caſu conſuluiſſe pro ſecundo ſubſtituto. Secũdò re- ſpondetur dictum Bart. neceſſariò intelligen- 2 dum, vt ſecundo fſubſtitutus admittatur, dum- modo conditio. ſub qua eſt ſubſtitutus, euene- rit, vt videtur caſus in l.qui habebat de vulga.& quamuis Dec. conſi. 247.humer. 9. verſic. non obſtat allegata&c. Hpro ſecundo. qui loquitur quando prima ſub- ſtiturio ſeu prim um legatum vel fideicommiſ- ſum eſt quaſi caducum: quia primus legata- rius vel fideicommiſſarius deceſsit viuo teſta- tore, licet velit legatum& fideicommiſſum quaſi caducum remanere apud hæredem cum onere ſuo, non tamen vult vt hæres vel ali us, a- pud quem remanet huiuſmodi legatum vel fi- deicommiſſum, teneatur, ſi deficiat conditio- ſub qua onus fuit primo legatario vel fideicom miſſario appoſitum, vel ſecunda ſubſtitutio fa- cta.& contrarium ſuadet tex in l. cum pater.§. ab inſtituto de leg. 2. vbi licet legatum ſub con- ditione relictum veniat præſtandum ab alio quàâm hærede, non tamen venit præſtandum, niſi eueniente conditione, ſub qua fuerat reli- ctum ab hærede,& quod ſcripſit Bartol. in l. pe- culium.. fin. de leg.. ſcilicet ſi teſtator grauat hæredem, vt reſtituat per fideicommiſſum poſt mortem ſuam,& hæreditas veniat ad venien- tes ab inteſtato, in caſibus quibus tenetur ad præſtandum fideicommiſſum, non tamen te- nentur niſi inſtituto moriente: quorum exem- Plo& ſi fideicommiſſum relidum à ſubſtituto quandoque ſit præſtan dum ab hærede, tamen non videtur præſtandum, niſ purificata con- ditione, ſub qua fuerat relictum à ſubſtituto. 3 Neque obſtat ſi dicatur conditionem illam, ſcilicet caſu quo bona omnia teſtatoris ad Iſa- bettam perueniant, tacite ineſſe,& ideò habere Pro non appoſita J. ſi Titio.. quædam quan. di- es. leg. ced. glo. in J conditiones de cond.& de- monſt. tum quia conditio dicitur tacite ineſſe, quando legatum vel fideĩcommiſſum alis va- lere non poteſt, vt in 13. de leg. I. fideicommiſ- ſum verò ad quod monaſterium eſt vocatum, Poterat valere, etiam quòdin teſtamento non adeſſent illa verba adueniente dicto caſu&c.& vbi bona non deueniſſent ad Iſabettam„dan- dum fuiſſet ab hærede, † à quo cenſetur in du. bio relictum.l. ſi ſeruus legatus.⸗ qui Margari- tam de leg.primo. Tum quia ſi adiecta non fu- iſſent illa verba, adueniente caſu&c. verba illa poſt deceſſum comprehendiſſent non ſolum fideicommiſſariam in caſu quo bona ad Iſabet- tam perueniſſent, ſed etiam vulgarem in caſu quo bona ad Iſabettam non perueniſſent: qui caſus excluditur per conditionem illã adueni- ente caſu&c.& yᷣbi verba reſtiſtunt vulgari fub. ſtitu- ſcripſerit contrarium ta men eius dicta non videntur vera. nam texn —. * 66—— Petri Ant. Angin mat. Dit. volun. conſ. Ritutioni, non vendicant ſibi locum tradita er Bartol. in d. l. quamdiu. Caſtren. Alex& alij fuprà allegati: Tum quia ſi pluribus inſtitutis conditio ſi vnus ex eis erit hæres, lego&c. non dicitur tacitè ineſſe,& facit legatum conditio- nale. l.ſi Titio. 5. fin. quan. di. leg. ced. Bar.& po- ſteriores in 1.3. in 2. opp. de leg. i. multò magis duobus inſtitutis ac inuicem ſubſtitutis condi- tio, ſi bona ad vnũ perueniant volo&c. non po- teſt dici tacitè ineſſe, ſedlegatum conditiona- 5le facere debet. Quartò quia condirio quæ ta- citè ineſt legato vel fideicommiſſo, non facit legatum conditionale, quantum ad effectum tranſmiſsionis,& ſi legatarius decedat penden te huiuſmodi conditione, tranſmittit legatum ad hæredem, ſed quò ad natiuitatem actionis, facit legatum conditionale,& niſi eueniat con- ditio, non nalcitur actio. gl.& Bar. in l. item qui- a.§.1.de pac. Alex. in l.3. numer. 3. Rip. 32. de leg. I. Vnde omni in caſu actio non poſſet compe- tere monaſterio, niſi impleta conditione præ- dicta. Neque obſtat quòd ſubſtitutio facta in caſum quo bona omnia peruenirent ad lſabet- tam, porrigi deberet ad caſum quo bona ad e- am non perueniant, vt ex pluribus in ſimiica- 6 ſu ſcripſit Dec conſi. 427. Nam verba illa ad- ueniente dicto caſu&c. excludere videntur o- mnem extenſionem, vt de clauſula, tunc& eo caſu, tradidere ſæpiùs Doct. Kom. con. i3r incip. prima dubitatio Dec. conſi. 273. numer. z. verſi. & prædicta& conſi. 433. numer. 6.& verbum di- to caſu efficit, vt ad caſum præcedentem vi- deatur ſubſtitutio reſtricta. Ruy. conſi. 103. nu. 5. vt etiam de verbo ſupraſcripti, tradit Bartol. inl. quiliberis.§. hæc verba de vulg. accedente præſertim dictione, vt ſuprà, quæ facit relatio- nem præcedentium. l. item quæritur.§. idem Julianus. loc. Bartol. inl.i.§. ex hoc edicto de poſtul.& omni in caſu in condit. etiam neceſſa- ria, non fit extenſio ad caſum diſsimilem ex- preſſo. Bart. in l. Gallus.§.& quid ſitantum, nu. 3. delib.& poſthu.& caſus, quo bona non perue niant adlſabettam, eſt longè diſsimilis condi- tioni, ſi bona ad Iſabettam deueniant. Tertiò reſpondetur Bar. in d.l. quamdiu in fin.& tex.in I.. nu.§. proz. C. de Toll. neceſſariò debere in- telligi, quando poſt mortem primi ſubſtituti euenit conditio, ſub qua facta erat prima ſub- ſtitutio, quæ deinde ob mortem ſubſtituti ef- fecta eſt caduca, vt cenſuerunt Ful conſ. 14 in- cip. in 9. propoſit. Ruin. conſi. 182. numer. 5.& 5. lib. 2. Alcia. in l. cohæredi in princ. numer. 10. de vulg.& idem ſentit Alex. conſi. 59. numer 9. Qua de re Anchar. conſil. 137.1n caſu quo teſta tor, filio inſtituto præmoriente, ipſi teſtatori ſubſtituerat eius filium,& ſi filius teſtatoris& liberi filij decederent ſine filijs, ſubſtituerat pauperes domicellas, quia filius teſtatoris ſu- peruixerat patri,& relinquerat filium, licet fi- lius filij deinde deceſſerit ſine liberis: reſpon- dit pauperes domicellas non poſſe admitti, qua 7ſi effecta conditione ſ primæ ſubſtitutionis. per 2 quam ſilio inſtituto ſubſtituti erant ipſius filij. & in his terminis, ſcilicet, quando euenit con- ditio primæ ſubſtitutionis loquuntur Docto. excell allegati. Et quamuis Caſtren. conſi. 410, libr. i. in nouis. numer. 6. ſcripſerit, ſecundum ſubſtirutum poſſe petere ſideicommiſſum ab hærede, licet conditio primæ ſubſtitutionis de- fecerit per tex. in I. 1.§. ſin autem aliquid. C. de caduc. toll.tamen eius ſententia repugnat Au- thoriratibus prædictis,& illa attenta, ſequere- tur, quòd hæres teneretur præſtare ſecundo id, quod poterat cogi ad præſtandum primo,& quòd ſecundus ſubſtitutus ſurrogatus loco pri- mi eſſet melioris con ditionis, quàm primus,& quòd hæres grauatus ſub conditione, eadefe- ateneretur,& contrarium ſenſit idem Caſtr. conſil. 1σ2.lib.primo, ſententia tamen Caſtr. in d. conſil. 410. procedere ſolum, vbi conditio primæ ſubſtitutionis defeciſſet viuente primo ſubſtituto, cenſuit Ruin. conſil. ii3. numer. 1I. 12. &13.libr. z per text. in d.§. ſin autem in verſic. ſuperſtite. Qua de re cm in propoſita q. non poßiit conſiderari ſubſtitutio aliqua vulgaris per quam monaſterium dicatur vocatum in ca ſu quo ad Iſabettam non peruenirent bonate- ſtatoris: Cumque defecerit conditio ſub qua monaſterium fuit ſubſtitutum Iſabettæ,& eti- am conditio ſub qua Iſabetta fuit ſubſtituta Katharinæ, nullo iure defendi poſſe videtur monaſterium ad bona teſtatoris admitti poſ- ſe vigore ſubſtitutionum prædictarum. Necme mouet ſi diceretur ſubſtitutionem factam in caſu quo Katharina decederet ante lſabettam, &bona ad Iſabettam deueniant, debere ex præ ſumpta mente teſtatoris extendi ad caſum quo decedat poſt mortem Iſabettæ,& bona ad Iſa- bettam non deueniant. 8 Nam reſpondetur † voluntatem teſtato- ris attendi, quando tranſiuit in diſpoſitionem I. quidam cum filium vbi not. Bald. de hæredit. P inſtit& propter † voluntatem ita demùm re- cedi à proprietate verborum, quando eſt ma- nifeſta. L. non aliter de legat. tertio. l. Labeo.. Idem Tubero de ſup. lega. non autem ſi ſit du- bia.J. ſi alij de vſufructu. lega& vbi voluntas eſt manifeſta, ita demùm debere attendi contra proprietatem verborum: quando verba ſal- tem ex larga& impropria ſignificatione con- ueniunt, Bartol. in l.in ambiguo de reb. dub. dum oppo. de d.l non aliter,& clariùs Caſtr. numer. 3. qui ſcripſit vbi verba teſtatoris non poſſunt adaptari ad vnũ ſenſum quod quo mo- do non debemus ſecundum illum iudicare, licet apud nos veroſimile ſit, quòd teſtator de illo ſenſerir,& deinde nume. 4. infert ad caſum non diſsimilem propoſitæ q. idem tradit Alex. in I.3. C. delib. præter. ad quod conueniunt quæ in non diſsimili q. tradit Dec. conſi. 291. num. 6. In re autem præſenti verba illa, adueniente caſu quo bona deueniant in Iſabettam,& Ka- tharina decedat ante Iſabettam, nullo modo neque propriè neque impropris poſſunt con- uenire caſui, quo bona non perueniantad Iſa- bettam,& quo lſabetta moriatur ante Catha- rinam unA K 5 & en ladeir * 5 12.Bd.p r.. 4 2 u △ Coatrariu d pertem ind an le. Wadere cim 3 unn oaliderari ſabſui Oiun nmoanaſteriumdi ndan lläbetaamnong 1 3„ 1— Cumqpe defecd 1 rmtan labſtitt 2 1 den dirio ſad qua lia ⸗ü ar, nullo iure d a fatt numad bona ts EMsn 4 †*. 5 ladſtitutionum xron! diceretur ſabſt aumi Xacharinadece Sru uuxlk- dlübcttam deu de’ers 8 4 acnteteſtatorts Meidan voſtmortem lſal t. Adau oadeucniant. reppondetur Statge i uando tran ts dhds dum flium b Wält prietate rerbq t gn non diiter de Mennn bero de ſup.leg d ante- dee netu. 1r aedh J. areui K e Alell .ando ibertd de vutructu. — gopter † roluf ndgt 1 10 II Liber II. rinam,& fideicom. dicitur odioſum,& in dubio pronunciandum fideicom. non ſubeſſe,& ſub ſtitutio † collata in vnum tempus non porrigi- tur ad aliud. l.ſi ita quis de vulg& pro poſſeſſo- re.. cõmodum.inſtit. de interd. præter id quod ex voluntate teſtatoris non fit extenſio ad ca- ſum oppoſitum expreſſo. Angel. in d. l.1.§. ſub- ſtituere. in l. pater filiam de vulga.& ſubſtitutio collata f in vnum caſum non porrigitur ad ali- um, vbi perſona ſubſtituti variatur, vt ex mol. tradit Soc. in L.I. numer. 3. verſi. 2. de vulg.& ad hoc adduci poſſent quæ latè aecumulat Soc. in d. l.1. de vulg. nu. 13. in 8. limit. Dec. conſi. 39 4. vbi defendit ſubſtitutionem factam filijs præde cedentibus ipſi teſtatori non porrigi ex verbis aut ex mente teſtatoris, ad caſum quo ſilij dece- dant poſt mortem patris,& quæ ponit idem Dec. conſ 89. vbi ex plurib. reſpondit fideicom. iniunctum filio decedenti ſine filijs maſculis, & habenti filias, non poſſe porrigi etiã ex men- te teſtatoris ad caſum quo filius decedat ſine fi- lijs maſculis& feminis. Quòd ſi diceretur fauo re piæ cauſæ ſubſtitutionem conceptam in vnũ caſum porrigi debere ad alium. Rom. in auth. ſimiliter in 30. ſpeciali in vlt. voluntate. C. ad!l. Falc. Reſpondetur id non poſſe procedere in præſenti caſu, Primò quia ſubſtiturio reſtricta eſt ad caſum expreſſum, vt in non diſsimili ſpe- cie& in pia cauſa ſubſtituta tradit Dec. conſilio 293.num.z. Secundò ob defectum conditionis cauſæ piæ ſecundo loco ſubſtitutæ ſcripſerunt Anchar. d. conſi. 37. Dec. conſi. 433. nu. 6. Ruy. conſi. 182. num. 5.& 6. lib. 2.& multa accumula- uit Parr. conſi. 86. au 75. lib. 2.& conſi. 74. lib.3. Necme mouent qua ſcripſere Ruy. conſi. 83. lib. 2. Soc. Iun. conſi. 90. lib. I. nam quò ad Ruy. ex eo potiſsimùm nititur quia in eo caſu mo- lendinum cenſetur relictum ab vxore, quod nõ videtur verum, præterquam in caſu quo bona ad illam perueniant, alias cenſetur iniunctum hæredi. l.ſi ſeruus legatus. 5. qui Margaritam de leg. i. neque tex. in l. codicillis in prin. de vſufr. lega. probat. molendinum cenſeri relictum ab vltimo, etenim in eo tex. fundus ideò cenſetur relictus recip. ab vltimo ex legatarijs deceden- te, quia legatarij erant priùs inuicem ſubſtitu- ti,& vltimus erat ſubſtitutus in toto. vt docuit Rip. in dict.l. hæredes mei.§. cum ita. numero 26. ad Trebell Prætereà conditio dicitur in- eſſe quando legatum vel fideicommiſſum abſ- que illa non poteſt valere. vt in caſu dict. I. 3. de leg. 1.I. ſi Titio.§. quædam quando dies leg. vel fid.ced. Verùm fideicommiſſum relictum monaſterio, in caſu illo fuiſſet validum, etiam quòd in teſtamento non adeſſet verbum illud poſt.&c.& ſi vxor deceſsiſſet non poſt ſed ante alios nominatos, fideicommiſſum fuiſſet debi- tum ab hærede vel à fideicommiſſarijs t. voca- tis,& ratiocinatio Ruy. procederet ſi teſtator expreſsè mandauiſſet fideicommiſſum præſtari ab vxore, non autem vbi imperſonaliter locu- tus eſt, quo caſu cùm plures eſſent inſtituti& ſubſtituti, conditio ſi vxor poſteà decederer, 1 8 (onſcium LVII. 169 non inerat, vt ſuprà fuit dictum.& omni in caſu conditio quæ tacitè ineſt, licet non impediat ſtransmiſsionem, impedit tamen natiuitatem actionis,& in conditione etiam neceſſaria non fit extenſio ad caſum diſsimilem. Rationes quo que quibus innititur Soc. Iun. dict. conſilio 90. non concludunt, etenim in eo caſu onus cen- ſetur iniunctum monaſierio in caſum, quo mo- lendinum ex diſpoſitione teſtatoris ad illud deueniret,& ſi non habet locum diſpoſitio, per quam monaſterium fuit vocatum, non etiam habet locum grauamen, vt in non diſsimili ꝗ. tradunt Comen, conſilio 119. numero. verſi- culo cuius rei gratia. Alexand. conſilio. 24. nu- me. 5. verſi. modo redeundo.& nu. 7.& 8. lib. 30. S V AM M A RIV M. 1 Haæredes instituti in rebus certis, alio non ſêripto hærede vniuerſali, totum conſequuntur,& ſunt hæredes inſolidum. 5 2 Verbum relinquo quod eſt commune, declaratur rattone adiundti. CaAasvs IvI. Colligitur ex allegationibus. Aeredes † inſtituti in reb. certis (alio non ſcripto hærede vniuerſa- litotum conſequuntur,& ſunt hæredes inſolidum. l. 1.§. ſi ex fun 1 G do. l. ex facto. magna. de hæred in ſti. Idem ſi hæredesinſtituti in vniuerſa hæredi- tate, repudiauerint, vel deceſſerint ante teſtato rem veladitam hæreditatem, prout in re præ- ſenti deceſsiſſe proponitur. Ang. in d. 6. ſi ex fun do in prin. Caſt. in fin. Bar. Sal. Ang. Caſt. Alex.& Iaſ in L. quotiens. C. de hæred. inſtit. Bar.& Bal. in di. l. ex facto.& quamuis vni ex inſtitutis in re certa eſſet plus relictum quàm alteri, tamẽ ſunt hæredes æquis portionib. l. quotiens.§. ſi duo. l. ſi alterius. l. ex facto. la grande. de hæred. inſti.& licet diſpoſitio.d.. ſi ex fundo. procedat ſolùm quando inſtit. in re certa eſt facta per verba di- recta ciuilia. Ang ibi tamen in re præſenti, cùm teſtator dixerit lego,& iure inſtitutionis relin- quo, non videtur poſſe dubitari, quin dicatur facta inſtitutio per verba directa: nam cùm ſint appoſita ſimul verbum commune. ſ. relinquo, & directum ciuile. ſ.iure inſtitutionis, perinde, 2 ac ſi ambo eſſent directa ciuilia: Nam ̃ verbum relinquo quod eſt eommune, declaratur ratio- ne adiuncti.l. ſi ſeruus plurium. de leg. primo, quod in ijſdem terminis ſcripſit Bal. in l. precib. nu. 43. C. de impub. CASVS L.LVII. Teſtator Iuliam filiam inſtituit in certa quantitate, Petrum, Ioſephum,& lohannem Franciſcum inſtituit hæredes vniuerſales,& ſi vnus vel duo decederent ſine filijs maſculis, ſub f ſtituit ——— Petri Ant. Anæuf' in mat. vlt. volunt. conſ. ſtituit ſuperuiuentes vel ſuperuiuentem ex dictis hæredibus& eorum filios maſculos, ad- ditis his verbis, ita quòdà prædicta fucceſsione excludantur omnes alij qui venitent vt matres fratresvterini, quia intentio mea eſt, quòd bona ſemper remaneant in domo, progenie& caſata illorum de Tumbaldis, exc! aſis omnib. qui venirent ad ſucceſsionem p rædicam, ſi præ ſens legatum non eſſet. loan. Branc, reliquit fili- um, qui deinde mortuus eſt abſque filiijs, poſteà deceſſere Ioſephus& Ioannes Francticus. Quxæritur an filia teſtatoris bona quæ fue- rant, patris petere poſsit vigore prædictarum ſubſtiturionum. S V AM A A N2IIT M. 1 Nupta dicitur de domo& progenie. 2 Ratio generalior præcedentibus ampliat præce- dentia. d, ſprro probilitina cum præcedit, verba ſimpli- 3 Diſpoſitio prolubttiud Cump lit, p citer ſubſequentia intelligi debent mn caſum quo contra prohibitionem fiat. 1 COe NLeps quæſtio& contra filiam vr h gere videtur, quò ad portionem relictam lIoan. Franciſco. omnis gis locus eſt ſubſtitutioni. l. cum vxori. quan. qies leg. ced. Caſtren. in dict.§. ſi quis ita.& alij quos ibi recenſet Rip nume. primo: Quò vero ad alios, fubſtituti ſunt alius vel alij ſuperui- uentes, per quę verba non poteſt dici vocata lu- lia. Vnum duntaxat eſt, quod pro lulia facere pobit, ſcilicer verba illa, quia mens& intentio ipſius domini teſtatoris eſt, vt ſua hæreditas ſemper permaneat& redeat in illos de domo, t ca verba quia intentionis&c. non cenſetur vo- Iuiſſe inducere nouum fideicom. ſed amputare viam: per quam impediri poſſet bonatranſire ad ſubſtitutos,& in ſimilibus terminis tradit Soc.in l. ſi cognatis nu. 18. de reb. dub. quod ma ximè oſtenditur ex verbis ſequentib. ſi excluſis omnib. qui venirent ad ſucceſsionẽ prædictam, ſpræſens legatum non eſſet. ex quib. apparette ſtatorem appoſuiſſe ea verba, quia intẽtio mea &c. ad finem duntaxat, vt præcedentis ſubſtitu- tionis poſſent effectũ ſortiri, vt etiã conſiderat Alex. in d. conſi. 59. in fin.& in non diuerſo caſu ad rationem conſeruandi bona in agnatione adiectam in teſtamento poſt prohibitionẽ alie- nandi, reſpondit Ruin conſi. 89. nu. 22. lib.ꝛ. S r 4 RIV M 1 Perſanaloquentis non inducitur in generali ſermo- z0. z Ratio renunciationis reſtringit ilam. 3 Filia renunciaus heæreditati patris viuentis nau excluditur niſi adſit perſona, quæ ex praſum- pta mente deſundti excludar renunciantem.— 4 Filia dote accepta an excludatu a lucte ſione cui renunciauit. Rapudiatio quando non obſit filijs. CASVS LvIII. Colligitur exallegationibus. — noõ videtur ob eam excludi ab hæ- ſermone non includitur perſona loquentis. J. nuiæ, fratrum& ſororum, tamen reditate fratris, cui facta fuit renunciatio defun I&ti ſine teſtamento. Primùm quia † in generali 7 progenie& caſata illorum de Tumbaldis&c. I Nam lulia † etiam nupta dicitur de domo& progenie.. item vetuſtas. Inſt. de hæred. quæ ab inteſtat. detfer. l.voluntas. C. de fideicommiſſ& ibi nota. Bald& Caſtren.& ratio illa. quia mens 2& intentio&c. cùm ſit generalior præceden- tibus, ampliat præcedentia l. regula§. pe. de iu. & fact. igno. l. cum pater.§. dulciſsimis de lega. ſecundo,& inducit fideicommiſſum inter eos de domo, Barto. in l. pater filium.§. fundum de lega.tertio. Verùm videtur huic poſſe reſpon- deri. primò verba illa quia intentio&c. intelli- gi debere in caſibus quibus erant factæ præce- dentes ſubſtitutiones, vt in non diſsimili caſu ſcripſit Alexand. conſilio 59. numero 21. libro 3. 3 Secundò cùm † præcedat diſpoſitio prohibiti- 2 inquiſitio C. de folutio. Secundò quiaf ratio re nunciationis reſtringit illam. l. cùm videtur.. duciſsimis de leg. 2.&liat l. regula.. penul. de iur.& fact. igno. ratio aute m propter quam facta fuit tenunciatio, exprimitur in inſtrumen to. ſquia renuncians habuit à fratre libras ſex- mille, quas pater in teſtamento ei reliquerat: quæ ratio non erat ſufficiens adefficiendum, vt ſoror renunciaret hęreditati fratris,& verba illa fratrum& ſororũ videntur appoſita ex conſue- tudine Notariorũ, non autem ex mente partiũ: cęùm partes non haberent alios fratres aut ſoro res quàm ſe ipſos. Ad hæc etſtin renunciatione includeretur etiam hæreditas fratris, cui facta fuit renunciatio, tamen ſi dicamus huiuſmodi renunciationem dici repudiationẽ ex eo, quòd ua. ſ.ab huiuſmodi ſucceſsione exciudantur o- mnes alij, qui venirent vt matres& fratres vteri ni: Verba ſimpliciter ſubſequentia, intelligi de- bere in caſum, quo contra prohibitionem fiat, facta ſit de iure, nondum quæſito. Caſt. in l. ſi a- ctionum. C. de pact. in l. pactum quod dotali. C. de eollat. cùm frater deceſſetit nullis deſcendè- tib. nulloq; fratre aut alia ſorore relictis, ſoror d. J. pater filium.§. filium& ibi not. Bart.& ſic in caſu quo perſonæ excluſæ vellent ſuccedere ſi- mul cum ſubſtitutis vel ante eos,& teſtator per per renunciationem non excluditur, nam& fi- zlia †f renuncians hæreditati parris vigentis non excluditur, niſi adſit perſona, quæ ex præ- ſumpta TexrW zanindacis 3 MTiahtann, reſtr ing. bereduani.„ e eya pun Sa ando van sf! ter,nuf adft per are de ur 77 exelu tercpta ar exelua . 48VS L. “ igitur exallega Ina T Beatrix fe Kanuch ne fratri de oh t tucin hereditate paf tselbii aie, fratrum umu nõ ridetur ob xacludt- es cui facaafuit trcitbt nento. Primät& fingm includitur po bqu je ſolutio. Seci uufm, reſtringitillaf— muiten igno. ntio auf W tWhuns anciatio, erpri imminlm ancians habuit 2 te lbn oner in teſtanl 7 rit verat ſufficien 8 liel lrethetedtas t 3 taelch leg..Xamplit*d uahft aretheredia corũ videntur iorä nonaurt umena dccirepuf 2. Crs nen b Liber LI. ſumpta mente defuncti excludat renuncian- tem, argumento l. tale pactum.§. fina. de pact.& ideò non excluditur, ſi pater nullos relinquat filios maſculos, ſed ſolùm feminas etiam quod illæ non renunciauerint, Bal. conſi. 43 7. lib.i. ſe- quitur Dec. con.371.& 433.& 506.& daro quòd excluderetur, ab alijs ſorôribus quæ non renun ciauerunt, vt tradit Alex conſili. 29. lib. 3. Parr. conſi. r. nu. 55. lib. 1. non tamen excluditur ſe- cundum omnes, quando pater nullos reliquit filios. Ang. conſi. 5 2. incip. Ziliolus Sali. in l. pa- ctum quod dotali. C. de coll.& alij quos refert „& ſequitur barr. d, conſi. 41.& conſi. 3. lib. 3win fi. & ad hoc conuenit quod tradit Corn. con. 291. lib 4. brætereà& ſi Beatrix eſſet excluſa ab hæ- reditate fratris ob repudiationem, tamen cùm non adſint aliqui in eodem gradu quo ipſa e- rat, proximiores per ſucceſſorium edictum ad- mittuntur. l.i.§. quibus de ſucceſſ. edict. Proxi- miores autem ſunt filij Beatricis. Quod ſi dice- retur hoc caſu filijs obſtare id quod dixit Bal. in 2.q.& comprobarunt alij plures in d. l. pactum 4 quod dotali.ſ.cum Beatrix renunciauit † acce- pta dote videri ſucceſsiſſe,& excludi non tàm vigore renunciationis, quàm ſucceſsionis, ideo que filios eius ſuc cedere non poſſe, Reſponde- tur primò Beatricem nihil accepiſſe pro hęre- ditate fratris, cui renunciabat, ſed quicquid ac- cepit accepiſſe pro omni eo& toto quod poſſet petere in hæreditate patris& matris: Secundõ reſpõdetur poſita opinione Bal. pro vera, quam tamen refellit Imol. in l. qui ſuperſtitis de acqui ren. hæredi. Nepotes non poſſe ſuccedere in ca ſu prædicto, quando extant alij qui fuiſſent ſuc- ceſſuri vnà cum Beatrice, vbi illa non repudiaſ- ſet,& ſic alij cohæredes Beatricis, ſed quando non extarent aliqui ex prædictis, ſed duntaxat 5 alij agnati inferioris gradus, tunc f†repudiatio illa non obeſt filijs ex ea. Caſtren. in l. qui ſuper- ſtitis nu. 3. verſi.& hoc ſi extant de acquir. hæ- red.& quamuis idem Caſtren. in ead. l. nume. 4. verſi.& prædicta vera etiam&c. velit ſuperiùs per eum dicta non procedere: quando filia re- nuncians accepit aliquid pro ſua portione, ta- men huiuſmodi limitatio refertur ad primum eius dictum, ſcilicet quando filia deceſsit viuo patre, non autem ad id quod dixerat in d. verſi. & hoc ſi extant, aliàs malè diceret. Nam ſi filia renuncians non poteſt ſuccedere, eſt neceſſe quod alij ſuccedant,& licet Bar. in l. ‧.§. pen. de bo.poſſ.con. tab.in 4. q. dicat filium, qui repudi auit aliquo accepto pro ſua portione facere par tem& alios excludere, tamen ipſe declarat ſe vt.ſ.faciat partem in computatione legitimę.& impediat ſuccedere eos, qui ex ſtatuto de quo dixerat in 1. ꝙ prohibentur ſuccedere ſtantibus maſculis. Quod ſi dicamus huiuſmodi renunci ationem eſſe meram donationem factam fra- tri,&collatam in tempus poſt ius quęſitũ, exeo quòd facta ſit fratri ſtipulanti pro ſe& hæredib. vt defendere conatur Ruin. conſi. 98. lib.z. nu. 15.16.17.18. minùs erit dubiu m, quòd Beatrix poſsit ſuccedere fratri, ſicuti ſuccederet in alijs . onſilium LVIII WFo bonis ab ea fratri donatis. Nam& ipſa compre- henditur in donatione facta pro ſe& hæredib. vt dixit Corn. d. conſi. 291. nu. 9.& 10. Casvs klx. * Decreto principis cauetur, quòd poſſeſsio defuncti per eius mortem vacare non dicatur, ſed continuetur& continuata intelligatur in eius hæreditate,& de hæreditate in hæredem, quò adomnem effectum, licet nõ ſit aualiter apprehenſa, ne per quenquam hæreditate ia- cente apprehendi poſsit,& ſi quid in contrari- um actum ſit, nullius ſit roboris& momenti i- pſo iure. Alex. teſtator inſtituit Paulum filium hæredem,& poſt eius mortem ſubſtituit de- ſcendentes eius maſculos,& caſu quo filius& deſcendentes omnes maſculi decederent, ita quòod nullus deſcendens maſculus,& perline- am maſculinam ex ipſo teſtatore adeſſet, voluit bona ſua peruenire in filios Petri fratris,& eo- rum filios maſculos, quibus dedit auctoritatẽ apprehendendi poſſeſsionem bonorum pro- pria auctoritate. Poſt mortẽ teſtatoris Paulus hæres per multos annos poſſedit bona patris, deinde deceſsit relicto ex ſe lulio filio maſculo, qui patris hæreditarem adiuit,& per multos an nos bona paterna& auita poſſedit, deinde mor tuus eſt relicta filia, quæ poſſeſsionem om nium bonorum à patre relictorum apprehendit. Deinde filij Petri propria auctoritate intrarunt poſſeſsionem bonorum relictorum ab Alexan, lulij filio ſeu eius agentibus reſiſtentibus. Quaritur an de iure. 3 S V M AM A AIV. 1 Legatarius quando ex licentia fili dataà teſtato- re poſſit apprehendere poſſeſſionem rei legatæ. & nu. 4. 4 2 Poſſe capere propria authoritate,& iure directa ſuccedere idem eft. 3 Teſtator non poteſt facere vnum hæredem ad tempus,& alium poſt tempus iure direito. 5 Vigore pactide ingrediendo propria authoritate appoſiri in contractu,non potest quis ingredi parte de facto reſistente. 1 6 Contractus& vltima voluntas quò ad conceden- dam auctoritatem apprehendendi propria au- ttoritate à pari procedunt. 6 7 Poſſéſſio potett per legem inſo iuretransferri. 8 Iu contractibus non poteſt renunciari aut deroga ri legi prohibitoriæ. 3 9 Poſſeſſio quatenus contit in facto non poteſtſta- tuto impediri,& quid poſſit fatutum in ipſa. 10 Voluntas teſtatorus ſeruanda est prolege. I1 Lexgeneraliter loqués debet generalirer inteligi. 12 Statutum quando non exc:pit aliquem caſum, non debet Iudex excipere. 13 Verbum praciſum operatur vtäà decreto non poſ⸗ fit vllo modo recedi. 14 Dominium facilius tranifertur& aquiritur Tuum poſſelſio. bit sp,e f 2 kicgei. — 5 — Petri Ant. Ang in mat. olt. volunt. conſ. ldeicommiſſarius in propoſita α μ☚̈ 1 ſpecie non videtur potuiſſe pro- pria auctoritate apprehendere poſſeſsionem: Nam licet legatari- 1 us †& fideicommiſſarius ex licen tia ſibi aataâ teſtatore poſsint propria auctori- tate apprehendere poſſeſsionem rei legatæ, ta- men id videtur duntaxat procedere in legato puro, cuius dominium tranſit in legatarium à morte teſtatoris: nam in his terminis loquitur tex inl. Titia cum teſtamento.§. 1. dé lega. 2. ſu⸗ per quo ſolo fundata eſt communis Doct. con- cluſio, quæ intelligenda eſt ſecundum leges, quas Doct allegant. Bart. inl. non ſolùm.§.libe- rationis de lib. ſeg.& in fideicommiſsis vniuer ſalibus poſt tempus vel ſub conditione relictis nullo modo locum ſibi vendicare poteſt. Nam 2 poſſe capere f propria auctoritate,& iure dire- Ro ſuccedere, idem important. Bar. in d. l. Ti- tia cum teſtamento in prin in l.centurio, num. 27. de vulg. ſed poftquam primus hæres effe- Aus eſt hæres, alius non poteſt ex aliqua defun- cti diſpoſitione iure directo inſtitui aut ſubſti- tuià Pagano.. extranedinſt. de vulg.& teſtator 3 †non poteſt facere vnum hæredem ad tempus, & alium poſt tempus iure directo I. hæreditas exdie de hæred. inſtitu. Ideoque neceiconce- di, quòd poſsit propria auctoritate capere,& circa auctoritatem apprehendendipropria au- Koritate exteſtatoris diſpoſitione, Doct. æqui- parant legatarium ſeu fideicom. particularem, & Hideicommiſſarium vniuerſalem, Ang.& A- Iex. in! Paulus ad Trebel. Prætereà in caſibus 4 quibus ſubſtitutus aut legatarius † poteſt pro- ria auctoritate apprehendere poſſeſsionem, id facere poteſt ſolùm quando poſſeſsio eſt va- caus, non ſi ab hærede primo, vel hærede hære- dis ſit apprehenſa, vt poſtßulg. tradit laſ.in l. pre cibus.n. 9. in fin. C. de impub qui aſſerunt, quòd ſi pupillus decedat poſt aditam patris hæredi- tatem,relicta matre, quæ bona tanquam hæres ab inteſtato filij apprehendit, ſubſtitutus pu- pillaris, qui aliàs poterat propria auctoritate apprehendere, habet neceſſe petere de mani- bus matris, comprobat Parr. conſi. 54. lib.3. nu. 532.& ſi vigore † pacti de ingrediendo propria auctoritate appoſiti in contractu, nonpoteſt quis ingredi parte de facto reſiſtente. Bart. inl. 3. C de pig. in lectu. numero 4A:in repet. numero 18. non etiam debet legatarius ſeu fideicom- miſſarius, hærede, vel hæredis hærede poſsiden te& reſiſtente, apprehendere poſſeſsionem vigore auctoritatis ſibi à defuncto conceſſæ, à 6 pari enim procedunt contractus& vltimavo- luntas, quò adconcedendam auctoritatem ap- prehendendi propria auctoritate. Bart. in d. 1.3. numero 9. Prætereàd Andr. Tiraq. in tract. de conrin. poſſ in ſeptimaparte in3. declarat. in- quir, quòd moribusG allicis non admitteretur, yr teſtator poſsit legatario concedere faculra- tem apprehendendi propria auctoritate rem jegatam, exiſtente ſimili conſuetudine ſeu de- creto,& quamuis ipſe nihil adducat,& huius- modiſententia videatur dura: tamen videtar poſſe ex nonnullis comprobari nam ob huius- modi decretum, poſfeſsio rerum defuncti nun quam vacare dicitur, etenim per legem rpoteſt oſſeſsio ipſo iure transferri. l. raptores. C. de epiſco.& cleric Bald. inl. traditionibus in fl. C. de pact.& huiuſmodi licentia, poffeſsione non vacante,& multò minùs hærede poſsidente,& de facto reſiſtente exerceri non poteſt, vt ſuprà- diximus. Quamobrem idem Tiraq. in d. tract. in 2. part. in 9. declar. cenſuit, exiſtente huius- modi decreto, ſubſtitutum directò non poſſe propria auctoritate apprehendere. Bar. quoq; in l.z. in rep. numero 9. C. de pignor. æquiparat contractus& vltimas voluntates, quò ad dan- dam facultatem apprehendendi propria au- Goritate, ſed in contractibus † non poteſt re- nunciari aut derogari legi prohibitoriæ. gloſſ. inl. prima. C. ne fideiuſſ. do. neque legi ſtatuta- riæ negatiuæ vel procedenti ad annullationem actus. vt ex Ioan. Andr. Alb.& Bald. tradit Iaſo. inl. nemo poteſt in a. lect. nume. 42. de leg. pri- mo, ideoque nec in vltima voluntate videtur derogari poſſe decreto aut ſtatuto prohibenti poſſeſsionem rerum defuncti apprehendi per alium, quàm per hæredem,& quamuis poſſeſ- 9 ſio f quatenus conſiſtit in facto, non poſsità ſtatuto impediri. l.prima.. ſi vir de acquir. poſ- ſeſsi.tamen quòd adiuris effectum, poteſt ſta- tutum facere, quòd poſſeſsio, quæ auctualiter fuit translata, habeatur pro non tradita. Bart. in d.§.ſi vir in princ.& licet voluntas teſtatoris 10 †ſeruanda ſit pro lege.. diſponat. in authen. de nupt. nontamen poteſt facere, quin leges in ſuo teſtamento locumhabeant. l. nemo poteſt de leg. primo. Neque obſtat ſi diceretur ſtatuta recipere interpretationem paſsiuam à iure communi. J. ſi ſerui. C. de noxal.& ideò ſicuti ius commu- ne diſponens, legatarium non poſſe propria auctoritate apprehendere rem legatam, inter- pretatur, niſi à teſtatore ſit ei data licentia: ita & decretum mandans poſſeſsionem continua- ri in hæredẽ,& non poſſe per alium apprehen- di, interpretari debere, niſi defunctus eonceſ- ferit facultatem alteri apprehendendi poſ- ſeſsionem,& ſie decretum intelligendum, niſa defunctus aliter diſponat: nam reſponde- tur, Primò verba decreti eſſe generalia& con- tiauare poſſeſsionem, quò ad omnem iuris effectum,& diſponere, quòd non poſsit per quenquam apprehendi,& annullare quicquid I1 in contrarium fuerit factum, lex †f autem gene- raliter loquens debet generaliter intelligi. l. pri ma.§& generaliter de lega. præſt. Cumque eius verba funt vniuerſalia& negatiue concepta, comprehendunt omnia etiam inſolita, Caſtre. conſil. 170. libr. primo columna ſin.& quando 12.. 4 † ſtatutum non excipir aliquem caſum, neque debet ludex excipere Bal. in l. in fraudem. 5. fin. de teſtam. milita.& eò magis, cùm non reperia- tur aliud decretum limitans aut reſtringens de- cretum prædictum. gl. in l. de precio. de public, glo. drel brocedenti 1 Dan. Andt. Alb. ½ S g ae necia vtim an de decteto aut 1a n W 15Dun. Net 4. 1 deeſt inz. lect. 1 aeth n rerum defum t i ie aperberedem, nun us confiſtit in 4 G voni quôdadiuriset 2u at diri.l prima. 1i am e,quôdpoſſesi rah 4, hadcatur pri a tratinl princ.& licet Aanth pro lege Kdiſſ Erinath nen poteſt fac ountz tolocum habe † u'emo b bſtat ſi dicere i c noxal. Kided E= lüSconn „, legatarium Nrpolehn prehenderet rrzm ateſtatore 4 44 lran b 1ri emchnt mandans poſf 5 Kvoapollep um ni debere, nit a hctubeh gem alterl 39— cdecretum ⁵f 4 liter diſponas— as 1½ x erbadecteuẽ t ompen csionem, 1nui 4 100pos donere. 8 —* 1 I n fuerit factut 8— 4 de t J'tens ens deder* 1 ce⸗ iter delegi 22 erſala& 8* a dend den oem paſbiuat 4econ prehenſa, vt ſuprà diximus. Luber VI. glo.& Bar. in l.3. de off. procon. in l. quamuis de in ius voca imo in eodẽ diſponatur, quòd illud intelligatur prout iacet, ſit præciſum,& nullã 13 recipiat diſtinctionem, nam verbũ † pręciſum operatur, vt à decreto non poſsit vllo modo re- cedi. Bal. in J.2. nu. 5. C, de execu: rei iud& dictio nes præciſæ comprehendunt omnes caſus. Bar. inl. ſi cum exceptione§. quatenus. quòd metus cauſ.Secundò reſpondetur ſicuti ſtatutum pro- hibens forenſem acquirere bona in ciuitate, in telligitur etiam quòd teſtator aliter diſponat, & relinquat bona forenſi. Bar.& poſteriores in l apud Iulianum.§. conſtat,&l. ſeq. de leg.i. ita & ſtarutum prohibens poſſeſsionem apprehen di per alium quàm per hæredem, interpretari debęt etiam quòd teſtator aliter diſpoſuerit: nam ſi teſtator non poteſt contra prohibitio- nem ſtatuti transferre dominium rei legatæ. Bart. vbi ſuprà. multominus debet poſſe trans- ferre poſſeſsionem vel ius apprehendendæ poſ- 14 ſeſsionis: cum †dominium facilids transfera- tur& acquiratur quàm poſſeſsio. l. cum hære- des de acqui. poſſ.& ſi legi ſtaturariæ negatiuæ vel procedenti ad annullationem, Teſtator nõ poteſt renunciare aut derogare, vt ſuprà dixi- mus, non etiam poterit derogare ſtatuto ſeu decreto prohibenti poſſeſsionem apprehendi per alium quàm per hæredem,& annullanti, quicquid in contrarium fuerit factum. Tertiò reſpondetur, quòd communis illa interpreta- tio. ſ. niſi teſtator dederit legatario auctorita- tem apprehendendi propria auctoritate, pro- cedit ſolùm quando poſſeſsio vacat, non auté vbi eſt per hæredem vel hæredis hæredem ap- CASVS LX. Annibalinſtituit Iulium filium hæredem, & ſi deceſſerit ſine liberis, voluit eius bona per- uenire ad Antonium patruelem: Julius fuit in- quiſitus quaſi animo deliberato interfecerit hominem, abſens&contumax fuit habitus pro confeſſo,& condemnatus in amputationẽ ca- pitis, bonaque eius confiſcata, bannitus& in li- bro bannitorum deſcriptus fuit. Quaritur an Antonius fideĩicommiſſum exteſtamento Annibalis petere poſsit. S V AM M A R TI y A. 1 Subſtitutus non eſt vocatus nifi poſt mortem natu- ralem buanniti. 2 Bannitus non habeturpro mortuo, quia potest ac- qutrené et alia facere.&quando poſſit Pio mon- tus haberi. nu. 3. 1 4 Conditio illa, ſi deceſſerit, per bannum non eſt ve- rificata: ſic in quibuſdam alis caſibuus. 5 Mors ciuilis quando eundem producat eſfectum quem naturalis,& quando non. 6 Bona ſubielta fideicommiſſö quando poſſint tran- Hire in extraneum. 7 Legatarioante grauatum moriente, logatum non transmuittitur. 15 ℳ% 2 C onſilium L.A. 1 e—* vVWbſtitutus non videtur vocatus, — niſi poſt mortem naturalem ban- 9 S niti. I. ſtatus.§. Cornelio de iu. fiſ. I. 75 9 cum pater.§. bęreditatem de lega. 2.1.— e.§. in inſulãe. 2.I. ex ea parte.§. in inſulã de verb. oblig. l.ex facto ad Trebell. l. intercidit de con- di.& dem. l. ſed ſi mors. de donat. inter vi.& v- xor. Bald. in l.cum acutiſsimi nu. 10. C. de fidei- com. Ang. in l. Pap.§.meminiſſe. nu. 4. de inoffi. 2 teſt. Neque videtur bannitum † haberi pro mortuo, nam poteſt acquirere. l. ſi tibi manda- uero.. is cuius. mand. poteſt ſuccedere ex teſta to& ab in teſtato, quando hæreditas defer- tur de iure communi, ſecundum ſententiam Bar. in l. certa forma nume. 7.C. de iu. fiſ lib:1. Nell. in tract. ban. in 1. par. pri.temp. q 37.& 38. Cyn. Bar. nu. 3. Bal. nu. 14. Ang. in prin. Alex. nu. 4 in l.I. C. de hæred. inſtit. Alex. conſi. 26. lib. i.& alij, quos refert& ſequiturip. in l. ex facto.. ex facto nu.15. ad Trebell. retinet patriam poteſta tem Nell. vbi ſuprà. q. Bal. Ang.& Alex. in. ſi cũ ; dotem. 5. ſi patri ſolut. matr.& alia, quæ recen- ſet Rip. in dicto§. ex facto. qſ Sed& ſi bannitus †9 haberetur pro mor- b tuo:& amitteret ea quæ ſunt iuris communis, quò ad territorium à quo eſt bannitus, vt cen- ſuerunt Caſtr.& Iaſ. in I.. C. de hæred. inſtitu. 4 non tamen obid inferri poſſet per f bannum, purificatam eſſe conditionem illam ſi deceſſe- rit: Nam& deportati iure communi habentur pro mortuis. l. i.§ fin. de bon. poſſ. cont. tab. J. ſi necem§.deportatos de bo. liber, amittunt o- mnia quæ ſunt iuris ciuilis. I. quidam ſunt ſerui. de pœn. non poſſuntfacere teſtamentum. l. 1.9. hi qui de leg.3.neq; eis legari poteſt.l. ſi. depor- tati eod. titu. amittunt patriam poteſtatem. c. cum autem inſti. quib. mo. ius patr. poteſt. ſol. & filius deportati ſuccedit in locum patris,& primum gradum, quò ad auũ l. i. 9. pen. de conr. tab. l. ſi qua pœna& ibi not. Bal. de his qui ſunt ſui velalien. iur.& tamen per deportationem non verificatur conditio, ſi deceſſerit, d. ll. Ne- que mouet me, ſi dicatur, cum legitima ex di- ſpoſitione decreti debeatur filijs bannitorum, haberi pro mortuo. Bald in authen. inceſt. C. de inceſt. nup. Alexand. in dicto.. ſi patri, Nam re- ſpondetur primò dictum Bald. eſſe intelligen- dum, quando filij capiunt iure ſucceſsionis; ſe- cùs ſi iure reſeruationis. Rip. in d.§.ex facto in fin. In re autem præſenti decretum reſeruat fi- lijs legitimam, quam vult non comprehendi in publicatione. Secundò ex eo non eſſe verifica- tam conditionem illam, ſi deceſſerit:nam& de portatus habetur pro mortuo,& filijs deporta- ti de iure communi conceditur certa portio. l. prim, de bon. dam& l. fin. C. de bon. dam.& ta- men per deportationem non verificatur con- ditio, ſi deceſſerit: Neque dici poteſt bannum operari eundem effectum, quem mors natura- 5 lis:nam mors † ciuilis dicitur producere eun- dem effectum quem naruralis, vt tradunt Cyn. & Baldus in l. Deo nobis. C. de epiſcop.& cier. quando reſultat per omnia idem effectus circa f rem ——— ——* e-½—....G—“ petri Ant. Anzuf in mat. vlt. volunt. conſ. rem de qua agitur, vt in diſſolutione matrimo- nij, quod ita ſoluitur per ingreſſum monaſte- rij, ſcuti per mortem naturalem,& in alijs ex- emplis relatis per Iaſo. in l. ex ea parte. g.in in- ſulam. de verborum obligatio. Item, dicitur 0- perari eundem effectum, quando poſt mortem ciuilem fruſtrà expectatur mors naturalis: Ve- r˙æm idem effedus non reſultat circa fideicom- miſsi reſtitutionem ex banno, quiex morte na- turali& fruſtrà non expectatur mors naturalis rauati, dicto§. Cornelio, dictal. intercidit Bald. in dictal. Deo nobis. Non etiam mouet me quòd bona ſuppoſita fideicommiſſo, non tranteant in extraneum, ideoque nec in fiſcum 6 nam bona † ſub conditione ſuppoſita reſtitu- tionitranſire poſſunt in extraneum pendente conditione,& apud eum remanere, donec e- ueniat conditio fideicommiſsi.l. fina.§. ſin au- tem. C. communia. de legat. Neque reſponſio quam Socin. conſilio. 92. colu. prima, dat ad tex. inlexea parte.5 in inſulam. alioſque fupe- riùs alleg. ſubſiſtit, etenim verba illa cùm mo- rieris, vel poſt mortem, relata ad grauatum fa- 7 ciunt legitum conditionale,& legatario f ante grauatum moriente, legatum non transmitti- tur..hæres meus cùm morietur de cond.& de- monſtr.I. ſi cum hæredes, quan. dies leg. ced.& Jureconin d.l. cum pater§. hæreditate. in caſu quo teſtator rogauerat filium reſtiruere hæredi tatem, cum moreretur inquit conditionem fi⸗ deicommiſsi ante mortem filij hæredis non exiſtere,& ſic vult per ea verbacùm morere- tur, induci fideicommiſſum. CASVS LXI. Lazarus de anno 1537. deceſsit inſtitutis Camillo& Guidone eius filijs,& inter eos fa- ctis ſubſtitutionibus, prohibuit eius bona alie- nari,& in caſu alienationis, voluit eos, quorum contemplatione facta erat prohibitio, poſſe propria auckoritate apprehendere poſſeſsio- nem alienatorum,& exnunc conſtituit& tene re& poſsidere nomine eorum quos ſuccede- re volebat, quicquid fuerit alienatum, cuius te- ſtamenticopiatransmittitur. Deannor560. deceſsit Camillus relictis pluribus filijs, deinde de anno 15 64. defunctus fuit Guido inſtituta vxore hærede inter eos qui aſſerunt ſe filios Camilli,& nepotes Lazart,& qui prætendunt ſe vocatos ex teſtamento Lazari ex vna,& vxo- rem Guidonis ex altera: contenditur ſuper poſfeſsione bonorum per Guidonem tempo- re mortis poſſeſſorum:& quilibet prætendit debere etiam non citato aliquo immitti& ma- nuteneri in eorum poſſeſsionem: Vxor vigore teſtamenti Guidonis,& decreti de continuan- da poſſeſsione defuncti in hæredem, cuius co- pia transmittitur: Alij verò ob teſtamentum Lazari. Quæritur quis immittendus& manute- nendus ſit in poſſeſsione. S V M M A RIV M. 1 Pyrobatio de dominio non poteſt in continenti ferâ. œnm qui prætendunt ſe eſſe fideisommiſſarios, non ſunt nominati in teſtamento teſtatoris. 2 Legata rius vel fideicommiſſcerius quando poteſt eæ ncentia hili data à teſtatore apprebhendere poſe ſeſſionem propria auctoritate& nu. 5. 13. 3 Poſſe capere propria anctoritate,& iure direðle ſuccedere, idem important. 4 Teſtator non poteſt facere vnum hæredem ad ten pus& alium poſi tempus iure directo 6 Poſſeſſio poteſt perlegem ipſo iure transferri. Contrattuum&õ vltimarum voluntatum æui- paratio& diſſimilitudo. 3 Statutum poteſt facere, quõd poſſéſſio quæ actua- liter fnit translata habeatur pro non tradita. 9 Defunttus non potest facere quuin leges in ſuo te- Ktamento locum habeant. 10 Teftaror praſumitur velle ſe conformare cun diſpoſitioné iuris& ſtatutorum. II Poſſeſſio apprehenſa per alium qudm per hæredæ quando eſt prorſus inualida. 12 Poſſeſſio rei incertaæ acquiri non poteſt. 14 Conſtitutum oollatum poſt mortem conſtituen- tis non poteſt transferre poſſeſſionem. 15 Conſtitutum eollatum poſt mortem conſtituentis quando retrotrabitur ob hac verba, exnune pro vt ex tung. 16 Fictio maximée translatiua de tempore ad tem- pus non cadit ſuper reperempta, ne⸗que fit in præiudicium iuris älteri quæſiti. I7 Verba hec, ex nunc pro vt ex tunc,quam vim bæ beant. 18 Conditioin fideicommiſſis conditionalibus nun- quam retrotrahitur ad tempus teſtamenti vet mortis. 19 Poſſeſſio non acquiritur abſque animo acquiſiti= onis. 20 Morsteſtatoris& poſeſio intermedia primi hæ redis impedit ratibabitionem, quæ non pot est fieri, niſi poſſidente conſtituente. 21 Fueicommiſſa rij negligentes in recuperanda poſ= foſſione amittunt omnem poſſéſſionem. b 22 Fictio non potest plus operari quam veritas. 23 Locator non poteſt expellere colonum propria auctoritate. 146. in I. volu. Dec. conſi. 467. Pa- 4Oh riſconſi. 41. lib. 1. qui in caſu quo ASNA fideicommiſſarius apprehende- rat poſſeſsionem, defendunt hæredem defun- cti reſtituendum ad poſſeſsionem bonorum hæreditariorum, quæ per fideicommiſſarium occupata fuerant,& quamuis Ruyn. confilio 27. lib 5. contrarium defendat, eius tamen ra- tiones non ſubſiſtunt, maximè dum vult exce- ptionem dominij obſtare agenti poſſeſſorio, vigore decreti de continuanda poſſeſsione, Tuùm quia de iure communi contrarium eſt ve rius. Tùm quia ſtatutum Placentiæ. 65. in ter- 810 Liber VI b tate habeatur& intelligatur poſſeſſor vel quaſi omnium bonorum, rerum& iurium, quæ de- functus tenebat& poſsidebat vel quaſi, tempo- re quo deceſsit, nulla relatione dominij vel alia »quauis exceptione impediente vel obſtante, preæter id quòod cùm hi, qui † prætendunt ſe fi- deicommiſſarios, non ſint nominati in teſta- mento teſtatoris facientis fideicommiſſum, non poteſt de dominio eorum probari in con- tinenti. Dec. conſi. 420. nu. 18. verſi. 2. reſponde- tur&c.& d. conſi. 467. numero 12. in fin.& nu. 13:& pariter rationes, quibus Ruyn. nititur pro bare decretum, quòd poſſeſsio defuncti conti- nuetur in hæreditate, non valere, ſunt minimè ver V. 7—2 2 4acbeat 8. concludentes. Cumque decretum ſit vſu rece- A oe pareft ſac fruftra ſ liditate diſi .— ptum, fruſtrà nunc ſuper eius validitate diſpu- 42 Fo F* A—. 4 2 0. n babaansn atur: neque in præſenti ſpecie in contrarium Fcemrnr vele b quicquam facit, quòd teſtator dederit fidei- une iurs G fads. commiiſſario licentiam intrandi poſſeſsionem pyrebenſ per al e m propria auctoritate, eueniente caſu alie- nationis. Nam reſpondetur primò, id 2 quodlegimus, legatarium †& fideicommiſſa- rium exlicentia ſibi data à teſtatore, poſſe ap- prehendere poſſeſsionem propria auctoritate: procedere in legato vel fideicommiſſo puro,& quod debetur ex eodem teſtamento, ex quo hæ res ſcriptus prætendit apprehendere poſſeſsio- nem,& cuius dominium tranſit in legatarium à morte teſtatoris:In quibus terminis loquitur ne rer ſauinuand mMeerteacgun 1 3 rm celatam. wmid „. Nfef frarsferren X 4 9 8 4 an calstum doſt min retratrakuur 5 Zh,a * 4. N erme tranilatius 2 pruus cadit ſsperrepes&r, un cian, atteri 8 I per quo ſolo fundata eſt communis Doctorum cexuuac prout A uma concluſio, quæ intelligenda eſt ſecundum le- ges, quas Doctores allegant, Bar. in J. nõ ſolm. §. liberationis de lib. leg.& in fideicommilsis vniuerſalibus poſt tempus vel ſub conditione relictis nullo modo locum ſibi vendicare po- rr, 3 teſt. † Nam poſſe capere propria auctoritate,& 5 iure directo ſuccedere, idem important: Bart. 1.e eſl Anusn in d.l. Titia cum teſtamento in princ. inl. cen- karaes G Slel e turio nu. 27. de vulga. ſed poſtquàm primus hæ- edit ratrbabutss c unh 5 „ deirommiſſi⸗ d untin tratrabitur ad&tfun b res effectus eſt hæres, alius non poteſt ex aliqua 9 3 11 iaeute cet. rent 88 ehperauu 2ue: 81 v9 Inittunt omed d Wnen. b et nlaepes amumt 8* 1 4 iuun/ 1 8* r N 7 4 defuncti diſpoſitione iure directo inſtitui aur ſubſtitui à pagano., extraneo. Inſtit. de vulg.& 4 teſtator † non poteſt facere vnum hæredem ad tempus,& alium poſt tempus iure directo. l.hæ reditas ex die de hæred. inſtitut. ideoque nec ei concedi, quòd poſsit propria auctoritate cape- ane.. re.& text. in l. filiam fratribus, ac Doctt. ibi ad „Nümilicaſu er afcel b Trebell. Barto.& alij in. fin. C. de. edict. d. Adr. Ru dn(d 3 tc toll. S&c. dum diſputant„au fideicommiflatius ariam co cui vniuerſalis ſit legitimus contradictor ad impe- 140 mrro uiid diendum, ne hæres ſcriptus mittatur in poſſeſ Nnconf. 41. ppr ſionem, loquuntur in fideicommiſſario, cui re- ädeicommi. ecdeus lictum eſt fideicommiſſum in eodem teſtamen 1 delend 4 bolc to, in quo hæres, qui petit mitti in poſſeſsio- po 1* nem, eſt ſcriptus: non autem de illo fideicom- rrum, qux pe Nen miſſ. qui prætendit fideicommiſſum 88 teſta- ean&qut N w mento alterius iam multis annis defuncti, ideo dera un delet 1d que dum loquuntur de auctoritate data fidei- ar n 2 0¹ 7 commiſſario à teſtatore apprehendendi pro- ſadattn Mg 5 pria auctoritate, intelligendi † ſunt in eo fidei- omimn) ut 1 Ag commiſſario, cui relictum eſt fideicommiſſum eu de tl 4 ure com 11 tio expreſsè diſponit, quòd hæresadita hæredi- tex. in I. Titia cum teſtamento.§.i. de leg. 2. ſu- Conſiiun LI. 172 in eo teſtamento, ex quo hæres ſcriĩptus vult mitti in poſſeſsionem,& vbi iure communi res poſſet videri dubia, tamen ſtante decreto de continuanda poſſeſsione defuncti in hæredem, videtur clara. Nam ob huiuſmodi decretum poſſeſsio rerum defuncti nunquam vacare di- Scitur, etenim † per legem poteſt poſſeſsio ipſo iure transferri.raptores. C. de epiſ& cler. Bal. in l. traditionibus in fin. C. de pact.& huiuſmo- di licentia, poſſeßione non vacante, exerceri non poteſt, vt poſt Fulg. tradit laſ. in l. precibus. numero 9. C. de impub.& multominuùs poteſt exerceri parte reſiſtente. Bart. in l. 3. C. de pig. numero 4. in lect.& numer. 18. in rep. Prætereà 7 Bart. in d. l.3. æquiparat † contractus& vltimas voluntates, quò ad dandam auctoritatem ap- Prehendendi propria auctoritate, ſed in con- tractibus non poteſt renunciari aut derogari legiprohibitoriæ, gloſſiin l.prima. C. ne fid. do. neque legiſtatutariæ negatiuæ vel procedentis ad annullationem actus, yt ex Ioan. Andre. Al- ber.& Bald. tradit Iaſ. in l. nemo poteſt in ſecun dalectu. numero 42. de lega. primo. Ideoque neq; in vltima voluntate videtur derogari poſ- ſe decreto aut ſtatuto prohibenti poſſeſsionem rerum defuncti apprehendi per alium quàm perhæredem,& quamunis poſſeſsio, quatenus conſiſtit in facto, non poſsit à ſtatuto impedi- ri.l. prima. ſi vir. de acquir. poſſeſſ. tamen quò ad iuris effectum, poteſt ſtatutum † facere, quòd poſſeſsio quæ actualiter fuit translata, ha beatur pro non tradita. Bar. dict.. ſi vir. in prin. hinc non meritò Iaſ. conſi, 85. lib. 3. ex pluribus defendit apprehenſionem poſſeſsionis factam per alium quàm per hæredem, ſtante decreto noſtro, eſſe nullam,& non parere effectum poſ- ſeſsionis:& quamuis voluntas defuncti ſeruan- da ſit pro lege§. diſponat in aucten. de nuptijs, 9 non tamen †poteſt facere, quin leges in ſuo te- ſtamento locum habeant. l. nemo poteſt de leg. primo,& And. Tiraq in trac. de contin. poſſeſſ. in 6. parte in 3. declarat. inquit, quòd moribus Gallicis non admitteretur, vt teſtator poſsit le- gatario concedere facultatem apprehenden- di propria auctoritate, exiſtente ſimili conſue- 10 tudine. Prætereà teſtator præſumitur voluiſſe conformare ſe cum diſpoſitione iuris&ſtatu- torum. Barto. inl. hæredes mei.§. cum ita nu- mero 4. ad Trebell.& verbateſtatoris recipiunt interpretationem reſtrictiuam à ſtatuto, etiam contra vim& proprietatem verborum, vt poſt alios, quos refert, tradit latè Rip. ibi num. 75.& ſic verbateſtatoris dantis fideicommiſſario li- centiam apprehendendi propria audoritate, ſunt interpretanda de apprehenſione licita& non prohibitaà iure velà ſtatutis. Verùm ex decreto de continuanda poſſeſsione&c. alij I1 †omnes præterquàm hæredes ſunt prohibiti à decreto apprehendere poſſeſsionem bono- rum defuncti,& apprehenſa per alium eſt pror ſus illicita& inualida, vt latè oſtendit Iaſ. d. con ſilio 85. Item, debent intelligi, quando certa eſtres, cuius poſſeſsionem vult poſſe legata- 4 rium S 4 4 —⁵.11a ——— —-—yõõ———V—— Petri Ant. Ang. jn mat. vlt. volunt. conſ. rium aut fideicommiſſarium apprehendere: Nam ius intrandi propria auctoritate non po- teſt exerceri negotio non liquidato. B ar. d. I. ter 12 tia nume. 14.& rei † incertæ non poteſt acquiri poſſeſsio. l.tertia.. incertam de acquir. poſſeſſ. Verùm cum ſolutum fuerit ab hærede æs alie- num teſtatoris, pro quo ſoluendo potuerunt alienari bona teſtatoris, non obſtante eius pro hibitione. l. filiusfa. 9. diui de leg primo-& dedu cenda ſit legitima filij hæredis, cui nullum gra- uamen potuit imponi. l. quoniam in priori- bus. C.·de inoff.teſtament.& Trebellianica, quę ſecundum magis communem ſententiam non poteſt prohiberi liberis primi gradus: Item detrahi ante reſtitutionem fideicom miſsi de- beat& ſoluta per hæredem legata particularia. Incertum eſt quid cadat in fideicommiſſo,& ad hôc conuenit quod ſcripſit Bar. in l.ſecunda. C. quan.& quibus quarta pars debeatur lib. 10. ſcilicet filium pro ſua legitima non poſſe pro- pria auctoritate occupare poſſeſsionem, quia non debetur ſibi ſimpliciter& determinatè in qualibet re, cùm debeatur deducto ære alieno, Fneſcitur quantum ſit,& ſiin grediatur, nul- lius partis poſſeſsio ei quæritur, quia incerta eſtlegitima, ratione loci& quotæ, comproba- runt Bald. Aret.& Alexand. quos refert& ſequi tur laſ.in dict.. incertam num. 10. Tandem ad 13 hoc vt† huiuſmodi licentia intrandi propria auctoritate dataà teſtatore poſsit exerce ri, re- quiritur partis citatio. Bald. conſili. 234. incip. veritas in 3. volum. laſ. dict conſi. 146. Tirad. in tract. de contin. poſſeſſ. in 10. declaratione 2. par. numero 4. ad quod conuenit id, quod ſcri- pſit Barto inl. tertia numero 26. C. de pigno. dum vult. licet quis ex pacto habeat auctorita- tem intrandi poſſeſsionem bonorum debito- ris, Iudicem tamen non debere dare licentiam jntrandi, niſi parte citata,& omni in caſu, cùm perſonæ aſſertorum fideicommiſſariorum non ſint nominatæ in teſtamento D. Lazari,& non conſtet, bona, quæ teſtator ille mandauit, poſſe apprehendi propria auctoritate, eſſe illamet, quæ fueruntà domino Guidone relicta, adli- quidationem requiritur citatio partis& datio libelli. Bar. in dict...3. num. v.& licet poſsit quis dare auctoritatem ingrediendi etiam non fa- ctaliquidatione. Bart. dict. 3. num. 16. tamen loquitur Bar. non facta liquidatione quantita- tis,& præſupponit quòd eſſet liquida perſona volentis ingredi,& res, quam volebat ingredi, quia& perſona&res eſſent nominatæ in inſtru- meuro. Neque etiam vigore conſtituri, de quo in teſtamento, in quo teſtator in caſu alienati- onis conſtituit ſe poſsidere nomine eorum, quos ſuecedere volebat, poſſunt fideicommiſ- ſarij prætendere ius aliquod in poſſeſsione, aut aliquo modo impedire continuationem pol- ſeſsionis in hæredem: etenim conſtitutum 14 †f collatum poſt mortem conſtituentis non po- tuit transferre poſſeſsionem. Angel. in l. quam. uis.§ ſi conductor. de acquir. poſſeſſ. Cumque fuerit conditionale. ſ. ſi fiat alienatio ante exi- ſtentiam conditionis, non potuit transferre poſſeſsionem. l. qui abſenti.§.. de acquitẽ. poſ- feſſ.&cumtempore exiſtentis conditionis con- ſtituens eſſet iam pridem defunctus,& poſſeſ- ſio reperiretur in alium translata, tunc per con ſtitutũ teſtatoris transferri nõ potuit,& quam uis conditio quandoque retrotrahatur adtem pus, conditio nonpotuit retrotrahi in præiudi- cium eius, cui res ſeu poſſeſsio fuit medio tem- pore quæſita. Barto. in L. quotiens in fin. de no- uat. in l.ſi is qui pro emptore num er. de vfucap. Dec.in l. contractus in 6. limit de reg. iur.& tempus exiſtentis conditionis fuit inhabile ad transferendum poſſeßsionem, reſpectu poſſeſ- ſionis, quæ reperitur extincta vel penes alium, etiam reſpectu perſonæ conſtituentis quæ non poteſt ampliùs poſsidere, quorum alterum ſuf ficeret ad impediendum conditionem re- trotrahi. Bart. d. l. quotiens in fin. Neque obſtat quòd teſtator conſtituerit ſe poſsidere ex nunc &c.& plerique dixerint conſtitutum collatum poſt mortem valere,& retrotrahi ad tempus cõ tractus, vbi in eo ſit appoſita clauſula, ex nunc prout ex tunc. Nam reſpondetur primò con- trarium tenuiſſe Comen.& alios, quo refert Ii raq in ſuo tract. de conſtit. in ſecunda limit.3. par.&omni in caſu prædicta ſententia, ideſt. cõ- 15 ſtitutum †collatum poſt mortem conſtituen- tis retrotrahi ob illa verba, ex nunc prout ex tunc, procedit, modò extrema ſint habilia.& poſſeſsio alteri non ſit medio tempore quęſita. Dec. conſi. 247, colu. fin. comprobat Rip. in l.r. de pigno. numer. 6. quorum ſententia videtur, quò ad rem pręſentem, comprobari poſſe: nam 16 fictio † maximè translatiua de tempore adtem pus non cadit ſuper re perempta.l. neceſſario. quòd ſi pendente de per& com. rei ven. Barto. in dict.. is qui pro emptore nume. 53 neque fit in præiudicium iuris alteri quæſiti. Barto. in J. Gallus.§.& quid ſi tantùm numero 14. verlic. quæro pro declaratione de lib.& poſthu.vbi Jainum. 120. vnde cum teſtator non poſsit face re, quin leges habeant locum in ſuo teſtamen- to, non etiam debet poſſe facere vt poſſeſsio Domini Lazari teſtatoris perempta fingatur, vſque ad diem teſtamenti translata maximè in præiudicium poſſeſsionis medio tempore per longiſsimum tempus penes alium exiſtentis. Secundò ad verba illa ex nunc reſpondetur in præſenti caſu adeſſe duntaxat verbum ex nunc, 17 † quod non videtur habere eandem vim quam habeant verba ex nunc prout ex tunc, vt vide- rur caſus in clem. prima de conceſſ.præben. vbi verbum extunc non reſpicit tempus actus, ſed exiſtentis conditionis, neque retrottahit di- ſpoſitionem ad tem pus actus, quod etiam de verbo ex nunctradit Gemin. in cap.dudum co- lum. prima verſi. quæro de effect. de præben. in 6.& etiam quando dicitur ex nunc prout ex tunc, tempus præſens trahitur ad futurum,&ſic diſpoſitio confertur in tempus futurum. ſexi- ſtentis conditionis. Bald. in aucten. contra cum rogatus in princ. C. ad Trebell. Alex. confi. IIt. num. —— umpoſſebioneg e pertareninc 2 *2 Perlonz con 4 1 8 impeciendum an. 44 4 2. ddlquotiensit egei wcoaſtitneritſe e de dixerint con a anc nlere,& retroſ Nt nco it appoſita i,n c. Nam repot teem te Comen&† oſaon ct. deconſtit, 1 e ua acaluptrdicaſ f a pott m cock lob illarerda, an mem lt, moddeut Eriatbät erinoaſitmedi&, orea 7,colu. Hn. cot& natkihi *½ 4„ 5 4 4 4 mer. 6. quoru t=ntan reſentem. com Gripua nêtranslatiuaſ pport ſuper te pete a necti 4 p. entede per& αwenh ipro emptore Hlt ·miaris alteriſ.ri iu aid ſi tantum ſENoEs leclaratione d ⁸ itpoi 3 decum teſti t 490 kcü b oteln hubeant locu 2 4 am debetpoll A eſtyc ari teſtatotis mreſtawenti 9 Am ſebionis t 1pol n tempus pe„Aondd luc ebo er — 0 1 1 4 41095 ge oaahnee em. e icn prat techo Lher, 8 probat. Tempus autem exiſtentis conditionis in re præſenti eſt prorſus inhabile adtransfe- rendam poſſeſsionem per conſtitutum D. Laza ri, Accedat quòd cùęm in fideicommiſsis T†con- ditionalibus conditio nuſquam retrotrahatur ad tempus teſtamenti vel mortis. Bar. in d.. ſi is qui pro emptore nu. non etiam videtur retro- trahi conſtitutum additum fideicommiſſo con ditionali. reg. acceſſorium de reg. iur. Tertiò reſpondetur, dato quòd clauſula illa, ex nunc Prout extunc, conditione exiſtente, in re præ- ſenti retrotrahat conſtitutum& translationé poſſeſsionis ad tempus actus.( teſtamenti, vt velle videtur Barto. in l. ſi ita ſtipulatus fuero ſi Titius. in princ. Alex. conſi. 8, numero 6. verſi- cu. confirmatur hoc&c. lib.z ob id non poſſent fideicommiſſarij allegare aliquam polſeſsio- nem vigore dicti conſtituti: nam tempore a- ctus& ſic teſtamenti& tempore mortis teſta- toris, ipſi non erant in rerum natura,& ſic poſ- ſeſsionem acquirere non potuerunt: Cumꝗque ambo extrematempora ſcilicet actus te ſtamẽ- ti& exiſtentis conditionis conſtituti ſint inha- bilia, nam tempus actus eſt inhabile ad trans- ferendam poſſeſsionem in eos qui non erant in rerum natura, tempus exiſtentis conditio- nis eſt inhabile reſpectu rei ideſt poſſeſsionis quæ eſt perempta, vel penes alium,& reſpectu Pperſonæ conſtituentis qui reperitur mortuus, nullo iure dici poteſt, prætenſos fideicom miſ- ſarios poſſeſsionem aliquam vigore dicti con- ſtituti acquiſiuiſſe. Quartò reſpondetur vbi eti- am fideicommiſſarij fuiſſent in rerum natura tempore conſtiturti, ramen cum non eſſent præ ſentes teſtamento, non potuit eis quæri poſ- ſeſsio ſaltem ante ratihabitionem: Nam poſ- 19 ſeſsio † non acquiritur abſque animo acqui- 20 rendi. l. tertia in princ. l. quemadmodum deac- quir. poſſeſſ.& mors f teſtatoris ac poſſeſsio intermedia primi hæredis impedit ratihabiti- onem, quæ non poteſt fieri, niſi poſsidente con ſtituente. l. bonorum rem. rat. hab. vbi Bar. l. ne⸗ ceſſariò. J. quòd ſi pendente de pericul.& com. rei vend. Alex. in l. quòd meo in prin. num 4.& 5. de acquir. poſſeſſ. Dec. in d.l. contractus in 5. lim. Tiraq in tract. de cõſt. in tertia par.30. lim. Prætereà dato, quòd conſtitutum in re præſen- ti, ſtante clauſula illa, ex nunc, retrotraherur ad tempusteſtamenti, tamen cum deinde Guido poſſederit per viginti ſeptem aunos tanquam dominus& poſſeſſor, neque ipſi vnquàm con- ſtituerit poſsidere nomine alicuius, non poreſt dici poſſediſſe nomine fideicommiſſarioruml. qui vniuerſas.§. quòd percolonum. 1. ſi d ceo.9. ſi fortè colonus. de acquir. poſſeſſ.& fideicom- 21 miflarij f negligentes in recuperanda poſſeſsi- one, amiſiſſent omnem poſſeſsionem. Bar. in d. §. ſi fortè. Neque obſtat ſi diceretur conſtitutũ fuiſfe conditionale,& ex eo non fuiſſe transla- tam poſſeſsionem, niſi quando euenit condi- tio. ſ. alienationis,& ideò non poſſe dici negli- gentes in recuperanda poſſeſsione, quam non- — num. 23. lib. 6. Felin. in c. licet cauſam num. 6lde Conſilium LNI. J73 dum quæſierant. Nam reſpondetur, cùm tem- pore exiſtentis conditionis conſtituens non poſsideret, ſed primus ſucceſſor ſiue hęres eius, impoſsibile eſt, quòd per conſtirutum illud pol ſeſsio exiſtens tempore euenientis conditionis penes alium tranſcat in aſſertos fideicommiſ- ſarios,& quamuis conditio retrotraheretur ad tempus teſtamenti,& ſic fingeretur vſque à die actus teſtamenti translata poſſeſſorio, tamen neceſſe eſt etiam dicere pofſeſsionem, quæ fin- gitur translata vſque à die teſtamenti, fuiſſe de- inde per mortem conſtituentis,& perlongam poſſeſsionem hæredis& ſucceſſorum prorſus a- 22 miſfam, nam fictio f non poteſt plus operari quàm veritas. Tandem cùm prætenſi fideicom miſſarij non ſint nominati in conſtituro, non poteſt dici de illorum poſſeſsione in continen- ticõſtare, vt ſuprà fuit dictum. VItimò vbi quis Prætendit poſsidere vi alicuius conſtituti, non poteſt propria auctoritate eijcere poſſeſſorem: 23 etenim †locator non poteſt expellere colonũ propria auctoritate. l. colonus. l. cum fundum de vi& vi arm.& multominuùs alium, cui con- ductor poſſeſsionem tradiderit: ſed contra co- lonu,& eius hæredes prodita ſunt à iure poſſeſ- ſoria remedia. ſ.l. ſi quis conductio. titulo. C. lo- cat.& contra tertium conditio ex l. fin. C. de ac- quiren. poſſeſſ. in quibus requiritur ordo iudi- clarius. cASVS LXII qlulia teſtamento cauit, inſtituo mihi hære- des Petrum Paulum, Ruffin um,& Laurentium, & ipſis vel altero eorum mihi præmortuis, eo- rum& cuiuſlibet eorum liberos maſculos. Et ſi contingeret berrumbaulum decedere abſque liberis maſculis, volo quòd hæreditas meaper- ueniat in Laurentium& Ruffinum ſi vixerint, & ſi non vixerint in eorum liberos maſculos,& eidem decedenti ſubſtituo dictos Ruffinum& Laurentium,& ipſis præmortuis eorum liberos maſculos:ſi verò contingeret Ruffinum& Lau- rentium decedere abſque liberis maſculis: Vo- lo quòôd ſuccedat Petruspaulus ſiue eius liberi maſculi, Poſtteſtatricem deceſsit Perruspau- lus abſque liberis, deinde Laurentius abſque li- beris, tertiò Ruffinus relictis duobus filijs ma- ſculis hæredibus. 11 Quaritur an filij Ruffini ſint grauati reſtitue re eorum filijs maſculis bona quæ fuerunt lu- liæ,& vbi alter eorum decedat ſine liberis ma- ſculis, an ſit grauatus reſtituere alteri, veleorüũ liberis maſculis. SVy M M A RIV 1 Teſtamenti pars vna declarat alteram. 2 Adauerſatiuæ natura eſt repetere qualitatet præ- cedentis caſus cui aduerſatur. 3 Subſtitutio deficit deficiente conditione ſud qua aliqui ſunt ſubſtituti. 4 Fulga- X Petri eAnt. Anug.· in mat. vlt. volun. conſ. 4 Vulgaris ſubſtitutio poteſt fieri etiam in fidei- commiſſis. 5 Præcedentia recipiunt interprétationem a ſequen 1 ibus 4 Iror quòd ſuper propoſito caſu d dubitari contingat, nam liberi Ruffini& Laurentij ſunt quidem IKcommiſſum, ſed ſub conditione, re mortis betripauli, nam quemadmodum verbum illud ſi vixerint, neceſſariò eſt inter- pauli, ita& verbum illud ſi non vixerint, de- bet interpretari, ſi non vixzerint tempote mor ĩtis Petripauli, Tùm quia vna fpars teſtamenti declarat aliam: Tùm quia natura aduerſatiuæ 2 †eſtrepetere qualitates præcedentis caſus, cui aduerſatur. Baldus inl. omnes populi numero 20. verſiculo. item vnum caput ſtatuti, Alexan. J.ſi filius à patre numero 6. deliber.& poſthum. &in terminis ſubſtitutionis factæ per iſta ver- ba, ſi autem non ſuperuiueret, ex Corn. quem allegat, trad. Socc. Iun conſi. 83. numero 15.lib. primo, Vnde cum tempore mortis Petripauli 3 viuerent Ruffinus& Laurentius, defecit † con- ditio ſub qualiberi eorum erant vocati,& per conſequens etiam ſubſtitutio liberorum. l. 1.§. ſin autem aliquid ſub conditione. C. de cadu. tollen.& in his terminis ſcribit Dec. conſilio 420-numero 20. Soc. Iuni conſilio. 180. nume- 10 39. lib. ſecundo, neque iure dici poteſt pro- pter verbum illud ſi non vixerint, liberos Ruf- fini& Laurentij eſſe ſubſtitutos per fideicom- miſſum eorum parentibus: nam verba illa ſi nõ vixerint, ſunt duntaxat appoſita ſubſtitutio ni factæ Petropaulo,& tempore mortis Petri- pauli conditio illa vel deficit vel exiſtit, neque tradum aliquem temporis poſt mortem Pe- tripauli,& admiſſos Ruffinum& Laurentium continent,& hoc comprobant, quæ ſcripſit Anchax conſilio 236. qui in caſu, quo, deficien- tibus omnibus filijs inſtitutis, ſubſtitutus erat Benedictus,& ſi Benedictus non veniret neque exeo extarent filij, ſubſtituti erant pauperes Chriſti, defendit verbailla, ſinon viueret, in- telligi tempore mortis filiorum teſtatoris,& ideò ſi Benedictus viuat,& ad hæreditatem ad- mittatur, non cenſetur grauatus aliquo fidei- commiſſo,& quæ ſcripſit Abb. conſilio 40. lib. primo. qui in caſu quo teſtator, deficientibus omnibus eius deſcendentibus, ſubſtituerat Federicum,& ſi dicto tempore non extabit, eius filios.& caſu quo Federicus& eius filij non extarent, ſubſtituerat Leonellum: Reſpondit quòd ſi Federicus adiuit hæreditatem, licet de- inde ſine filijs decedat, non poſſe Leonellum aliquo iure admitti,& quæ latè adducit Soci. Iun. dicto conſilio. 180. lib. ſecundo qui in caſu quo teſtator, inſtitura vxore, ſubſtituerat Ka- tharinam,& ea non ſuperſtite eius filios, defen- dit verba illa non ſuperſtite intelligi tempore AP ſubſlituti Petropaulo per fidei- mortis vxoris,& ideo Katharina ſuperſtite tempore mortis, euaneſcere ſubſtitutionem de filijs Katharinæ factam: Vnde liberi Ruffini Laurentij per ea verba ſi non vixerint, non poſſunt dici eorum parenribus ſubſtituti, niſi vulgaricer& in caſu impotentix zid eſt, quo pa- rentes non viuant,& ſic non poſſunt ſuccedere, 4 quæ vulgaris † ſubſtitutio poteſt fieri etiam in fideicommiſsis. l.vt hæredibus de leg. ſecundo, & in re præſenti liberi, quò adeorum parentes, dicerentur vulgariter ſubſtituti, ſed quò ad be. trumpaulum, dicerentur ſubſtituti per fidei- commiſſum. vt docet Caſtren. in l. Scæuola. ad Trebell. Quòd ſi etiam teſtatrix, quandocun- que decederent Ruffinus& Laurentius, ſubſti- tuiſſet eorum liberos maſculos, tamen liberi eſſent quidem ſubſtituti Ruffino& Laurentio per fideicommiſſum, ſed inter ipſos liberos non cenſeretur facta aliqua ſubſtitutio fidei- commiſſaria, cùm inter eos non adfit aliquod verbum importans tractum temporis:& quam uis verbum liberos collectiuum operetur, vt li- beri cenſerentur vocati ordine ſucceſsiuo, ta- men id intelligitur per vulgarem ideſt,vt pri- mis liberis nolentibus vel non valentibus ſuc- cedere, ſequentes admictantur, non autem vt poſtquàm priores ſucceſſerunt, cenſeantur grauati reſtituere eorum parentibus, vt con. Caſtren.&communis opinio, quam tenuerunt Comen. inl. Gallus.§. quidam rectè numero ſeptimo. verficulo, item cum teſtator filio Soc. confilio uz. lib. primo conſilio 104. lib. tertio quamuis in dicto g. quidam rectè reliquerit co- gitandum. Dec. conſi. 205.conſilio 253.291. Rip. inl. hæredes mei, 5. fin. numero 9. ad Trebell. Apoſtill. ad conſilium Alexand. 24. numero?. lib. tertio, qui loquitur in ſubſtitutione facta de fratre& eius liberis: quod etiam ſenſit Alexan. conſilio 05. numero3. lib. primo conſilio 185. numero 24. verſicu. prætereà lib. ſecundo,& hanc eſſe communem omnium ſententiam in- quit Soc. Iun. conſilio. 180. numero 52. lib. ſecun do. eandem ſequitur Ruyn. confi. 92. vbi loqui- tur in caſu quo teſtator inſtituerat filios,& poſt eorum mortem ſubſtituerat deſcendentes ma ſculos ex eis,& conſilio ⁹. numero 6. conſilio 100. numero tertio lib. ſecundo, qui loquitur in caſu quo teſtator interinat quædam perue- nire ad nominatos eorumque filios& deſcen- dentes maſculos inſtitutos. Alciat. conſilio z0t. numero 8. Alben. conſilio 29.& hi tantù nmlibe- ri cenſerentur vocati qui eſſent in rerum natu- ratempore mortis Ruffini& Laurentij. dict. l. interuenit,& latè oſtendit Alexand. conſilio 13. numero 4.& conſilio 14. numero 5.& 6. lib. 4.& aliquibus liberis ſuccedentibus ſequentes eſ- ſent excluſi. Alexand. dict. conſilio 13. numero 7.9&. Ruyn. dict. conſilio 9v.& 10. præter id quòd verba illa ipſis præmortuis, ſunt ablatiut abſoluti, quemad modum etiam ſunt in præce- denti parte ibi, ipſis vel altero eorum mihi præ- 5 mortuis, nam præcedentia f recipiunt inter- pretationem à ſequentibus,& vna pars teſtam. clara —————„ . 4. 4 Cet(al ealr 1 4 4 WModſlerumic⸗ m ſadtmn N lwauſſam, ſca rerur ſaca dian , cuͤmintereg Foctans tracum alideroscoleain entur rocaiora e em 2 ctün Srds e 0⁹ 1 A 44 kelugitur per ru 2 le nolentidus welſ n.. 1* 4 4— dcntes admittag a nadn 1 Prioces ſuccelſſ Na, cnt „ 4 Muecte cocum 4 communlsopid&. Wtu 1 rhculo, temcü& act 1 8 . ld. primocoi Iopr dico ſ. quidamn= teu Dec. conſi. 105 4 0 Smci.ſ. fin. nud. 3. àk donflium Alc E a um uiloquitur in ſſ F Iwoxxt 2 slberü: quod ta ſeuhit „numeroz. lib 1 docaui verficu. prad b. eal mmunem omt— 9. 1 k. n.confilio. 30.* 110 auiturRuyd Wigſt al n Aflo Sſcenter rd qi dan. fliosdt I ““ uoteitarorint tem lubſtituet „K coafilio 9„ otertio lib ſeq, aror interi t 4l7 2 8*‿* inatos coruf ulos inſtituto 4 Uden coallh ocati quls rut vO dg. — inteu aure 1 hi tuns- emortis R IL aude 1„ 5* ldetis dace S lat⸗ — 8 exand. üt— Kle. —* 1— — 1. nl dunes a. Gle 1s FI 2n aip, n tun A ¹ll4 4 oduc— ng uemd. D eib ipus nel e kch . 11 9 1 1 0 84 ) Liber V I. elara declarat aliam dubiam,& ſunt interpre- tanda id eſt mortuis ante diem fideicomm ce- dentem,& ſic ante Petrumpaulum, cui ſubſti- tuti fuerant, vt in terminis ſimilibus ſcribit A- lex. conſilio 17ã0.lib.5. Ruyn. conſilio 102. nu. 5. & 6. lib./& in fortiori caſu defendit goc. Iun. d. confilio 180. num. 3. lib. 2. vbi in caſu quo teſta tor inſtituta vxore, poſt mortem vxoris ſubſli- tuerar Karharinam,& ea non ſuperſlite, eius fi- lios, defendit Soc. filios Katharinæ non cenſeri fubſtitutos Karharinæ perfideicommiſſum, ſed duntaxat vxori in calu quo Katharina non vi- ueret tempore mortis vxoris, cuius ſententia faciliùs in re præſenti procedere debet, in qua teſtator non dixit ipſis mortuis, ſed ipſis præ- mortuis, quæ dictio prædenotat antecedenti- am ideſt quòd mortui ſint ante illam cui erant fubſtituti, aliter enim præcedentiam non po- teſt denotare, præter id quòd& ſi dictum fuiſ- ſet, ipſis præmortuis, id intelligi debèretanté Petrumpaulum, vel adeptam eius hæreditatem quod vltra adducta per Soc. Iun. in gict. conſil. confirmaturper text. in! hæredes mei.. fin. ad Trebell. vbi verbailla, deficiente gradu nepo- tum, interpretantur, id eſt ſi deficiant nepotes antequam fuerint admiſii, idem ſuadet text. in l. Titius& Seius de hæred. iaſtit. vbi verbailla altero mortuo intelliguntur mortuo ſcilicet ante teſtatorem veladeptam hæreditatem,& propter hoc ſolent Notarij inſtrumentis adde- re verbum quandocunque decedat, quodte- ſtator in his verbis& eidem ſic decedenti&c. non voluit facere nouam ſubſtiturionem, ſed clariùs exprimere pręcedentem: Ideoq́ue ſicu- ti verbailla ſi non vigerint, intelligenda ſunt id eſt ſi non vixerint tempore mortisbetripau- li, ita& illa verba, ipſis præmortuis, ſunt inter- pretanda, ideſt præmortuis ante betrumpau- lum. Ad hæc cùm teſtator in ſequenti ſubſtitu- tione facta Laurentio& Ruffino non lubſtitu- erit per fideicomm. liberos parentibus, non etiam præſumendum quòd id voluerit facere ina ſubſtiturtione facta betropaulo: cùm in cæte- ris inter eos& eorum liberos ſeruauerit æqua- litatem. Quò verò ad ſubſtitutionem factam Laurentio& Ruffino illa verba ſiue eorum li- beri, operantur quidem vt liberi ſint per fidei- comm. ſubſtituti Ruffino aut Laurentio,& cen- ſeantur vocati ordine ſucceſsiuo, ſed quò ad eorum parentes in caſum vulgaris tantùm. i. vbi parentes nollent vel non poſſent ſuccede- re, non autem vt parentes cenſeantur grauati reſtituere illis. l. cum pater.. pen. de leg. z2.j. pet. §. fin. ad Trebell. Soc. conſi. 11 3. lib.-. Rip. d. 5. fin. uum)5. b CASVS LXIII Antonius in eius teſtamentò inſtitutis fili- js haredibus prohibuit bona alienari extra de- ſcendentes ſuos, quia volebat ea perpetuò con- ſeruari in eius poſteris.& alienantes priuauit, Iulius filius Antonij alienauit contra prohibi- Lonfilium X 3 1 AA tionem teſtatoris, defuncto lulio. Antonius Iu- lij filius adiuit hæreditatem patris, neque inuen tarium confecit. Queritur an poſsit vigore teſtamenti auiti reuocare alienata à patre yltra legitimam eius. S V M AM A RTI V AM. I Alienaus rem prohibitam alienari pſe non poteſt reuocare.. 2 Alienationem reuocare quando liceat, 3 Aclio quæ detur contra eum qui emit rem prohi- 'ltam alienari.. 4 Aelio in rem requirit dominium in agente. Emensbona fide rem alteri rehictam in caſi eui- Kionis agit adintereſſé contra venditorem. 6 Alienatio in praindicium fideicommſſi non va- lotl. 7 Alenans rem ſulbiectam fideicommiſſo perſonali- or obhigasm. 8 Filios hæreder eius qui alitnauit rem prohibitan alienari non poſſe reuocare alienationem,& num. 9 13.— 10 Adbenario feudi valet in præiudicium vendentis. II Factum illius quis impugnare non pPoteſt, ex qua BPorſona lucrum ſentit. 12 Heres non poteſt impugęnare faltum defuntti li- mitatur num 14. 15 Filio& patrono quando liceat reuocare alienata a patre& liberto& 16. —— Homas Gram. deciſi. 93. in ſimili quaſtione aſſeruit alienationem eſſe inualidam,& poſſe ab alie- h nante& eins hærede reuocari, b=Quod ego minimè verum eſſe Icrediderim: Nam quò adeum, † qui alienauit, obſtat, quia alienatio non videtur inualida, quò ad ipſum. l. quotiens r. C. de fideicom m.J. nihil.. omnibus de leg primo Cumque huius-9 modi alienatio non potsit infringi, ſiomnes vocati in caſu alienationis, vendiderint vel ven- ditioniconſenſerint. dict.l. quotiens dict.§.o- mnibusin fin. ſequitur neceſſariò, quòdialie- nans non poteſtalienata reuocare. Quòd eti- am probat text. in l. cum pater.. libertis de leg. 2. vbi is, qui alienauit partem ſuam reiprohibi- tæ alienari, non poteſt reuocare partem alie- natam per alios, quia alienando perdidit par- tem ſuam, ex quo inferri videtur quôdlongè minùs polsit reuocare partem, quam ipſe alie- nauit, arg. authen. multò magis. C. de ſacroſan. eccle.& licer is qui alienauit contra prohibitio- nem legis, admittatur quandoque ad reuocan- dum vt in l. iubemus. C. de ſacroſan. eccle. ta- men rationes quibus in eo caſu mouentur Do- cto. rei præſentinon conueniunt, etenim dici 2 non poteſt alienationẽ reuocari fauore † pub- licæ vtilitatis, propter quam Bartolus in dicto. §. lanè numero. aſſeruit, licere venire contra alienationem à ſe factam, neque etiam poteſt fieri reuocatio nomine Eccleſiæ, vel alio quàm proprio ipſius alienatoris, nec pari- ter .. Petri Ant. Ang in mat. vlt. volun. conſ⸗ ter dici poteſt nullum ius acquiſitum emptori poſsit alienationem kenocare dtenig m pactum, ſaltem quò adalienationem, vt dictum fuit ſu- uòd venditor non te weatur eeuictione, pati- prà, quas duas rationes conſiderauit Baldusin turexceptionem venditori connento ob remn dicto§. ſanè. numero primo verſic. 4.&c. Præte⸗ euictam, non autem actionem a enoea dum 3 rcâ contra eum, † qui emit rem prohibitam a- alienationem. J. enpotem§. vrimo de⸗ io. lienari, non poreſt dari alia actio quàm rei ven- emp..ſi fundum ſciens. C. Leni io. ü ratres dicatio. l. fin. 9.ſed quia noſtra. C. comm. deleg. C.com m. vtr. iud. Quò verò ad hæredem alie⸗ Cumque alienans alienando perdar partem, nantis contra Gramm.vltra textum in l.cum à quam alienauit. d.§. libertis, In caſuque Gram. matre. C. de rei vend.& concord. eſt tex. in l. fili- & præſenti, teſtator priuauerit alienantes do- usfam.§. cum pater de leg. 1. vbi tex dum vult minio bonorum, non poteſtalienanti compe- filios exhæredatos à patre, qui alienauit fundũ 4 tere actio in rem, † quæ requirit dominium in contra prohibitionem teſtatoris„Poſſe petere agente. l. in rem. de reivendic. Neque mouet fideicommiſſum,& ſic reuocare alienationem: me id, quod dixit Caſtrenſis in l. fin.§. ſed quia velle etiam videtur, quòd filij inſtituti id facere noſtra numero ſecundo. C. commun. deieg. non poſsint,& glo. ibi in verbo exhæredatos, dum vult in eo textu venditionem non valerc Bald. Ang.& Caſtren. expreſse dicunt, filios hæ- in præiudicium vendentis,vtteneatur adinter- redes eius, qui alienauit, non poſſe reuocare a- eſſe, etenim Caſtren. dictum ſuum neque lege; lienationem ſin caſu illius tex. quo pater filio neque ratione probat,& contra illud eſt textus haærede inſtituto fideicom miſerat, ne fundum 5 in ea l.. fin. verſicu. fin. vbi emens † bona fide alienaret,&vt in familia relinqueret, idem pro- rem pureè vel ſub conditione relictam alteri in bat text. in l.vnum ex familia.9. ſed ſi vno deleg. caſu euictionis, agit ad intereſſe contra vendi- 2.& idem ſcripſit Rip. in l. filiusfam.§. diui, num. torem,& quod dixerunt Angel. in l. cum vir 116 de leg i. verſic. ſed ego dubito&c. Ad hæc numero 4. Caſtren. numero4. de vſucap. ſi ma- ſidominus rei venditæ ſuccedat venditori, ritus vendat fundum dotalem, quem lex pro- confirmatur venditio indiſtinctè, quantum ad hibet alienari. I. lex Iulia& per totum titu· effectum excipiendi, ſi lræres non confecit in- lum de fund. dot. venditionem valere inpræiu- uentarium, Caſtrenſis d.l. cum vir, numero 8. dicium mariti, eumdue obligart ad traden- verſiculo 2. caſu, quantum ad effectum&c. Bal- dum,& de euictione, ſi emptor fuit ignorans. dus in dicta l.cum à matre in 2. notab. Prætereà idem etiam ſuadet text. in dicto§. ſed quia no- feudum à lege prohibetur alienari,& ſi alie- ſtra, in eo enim paſtquàm Imperator dixerat, netur abſque conſenſu domini, alienatio eſt nonlicere hæreſſialienare ea, quæ purè vel in inualida,& alienans feudum amittit, cap. im- diem certam ſuntrelicta alteri, aſsignat ratio- perialem in principio. de prohibit. alien. per nem, quiaſatis abſurdum& irrationabile eſt Feder.& ſi alienetur cum domini conſenſu, alie rem, quam in ſuis bonis purè non poſsidet, natio non valet, non conſentientibus agnatis, eam poſſe ad alios transferre, Quæ ratio non ad quos feudum quandoque eſt reuerſurum in infert, vtvenditio non valear in præiudicium titulo de alien. feu. pat. in princip.& tamen Bal. vendentis, adeò quòd non teneatur ad inrereſ- numero 14.& 20. Aluar& Præpo: in F.hoc quo- ſe. Etenim illa procedit in qualibet realiena 9 que de ſucceſſ.feud. ſcripſerunt factum † patris quæ venditur, cuius tamen venditio valet in feudum illegitimè alienantis, nocere filio, ſi pa præiudicium vendentis,& vendens tenetur ad tris ſit hæres,& Iſern. Aluarot.& Præp. in cap. I. intereſſe. Prætereà textus in verſicu. quòd ſimi- de alien. feud. pat. dixerunt agnatos, qui non liter æquiparat alienationem rei purè vel in di- conſenſerunt alienationi feudi antiqui debiti em certam relictæ,& rei ſub conditione legatæ eis ex pacto,& prouidentia concedentis, ſi alie- poſt exiſtentem conditionem legati,&tamen nautis ſint hæredes, non poſſe feudum aliena- in ſecundo caſu non eſt dubium re euictaven- tum reuocarè,& Afflict. in capitulo I. numero ditorem teneriadintereſſe,& textus in dicto 4an agn. vel fil. inquit, filium hæredem patris 6§. ſed quia noſtra vult alienationem t non vale- non poſſe contrauentre geſtis per patrem in re in præiudicium fideicommiſsi, quia per eam feudo expacto,& prouidentia, niſi conficiat in- non transfertur dominium,& fideicommiſſa- uentarium, quod etiam aſſeruerunt Alexand. rius non obſtante alienatione poteſt vendicare conſilio 124 libro 4. Dec. conſilio 185. Cur Iun. rem ſibi relictam, non autem vult contractum tractat. feud. in 4. par. numero110. Ruyn. con- ipſum alienationis eſſe nullum, tanquam fa- 10 ſilio 25. numero 10. libro. 2. † Alienatio enim ctum contra legem, adeò quòd exeonon oria- feudi valet in præiudicium vendentis,& exilla 7 tur actio perſonalis, imò alienans Tobligatur oritur actio ex contractu Bald. in dicto cap. im- perſonaliter. Baldus ibi circa fin.& quamuis perialem in fin. princ. Quinaimò& ſi venditor textus in eal.§. emptor&c. velit emptorem ſcientem poſſe agere duntaxat ad precij reſti- tutionem, exeotamen inferri non poteſt ad omnes alienationes rerum ſuppoſitarum re- ſtitutioni, præter id quòd erſi in eo caſu em- ptor ſciens agere poſsit duntaxat ad precium re euicta, non tamen inde ſequitur, vt vendens non teneatur de euictione, vt quia id ſit conuen tum, vel quia emptor ſciebat rem eſſe alienam, hæres tamen non poteſt etiam ex proprio iure reuocare alienata per defunctum, licet enim tunc non repellatur exceptione illa, quam de euictione tenet actio,&c. repellitur tamen mn alia ſcilicet ex qua † perſona quis lucrum ſentit, ¹ atren eipre zem quialienauit no 1A Afmcals ilus: Kato deicomm tin familiarelin namerfamiu pit Rypinlſlig maui n vrüͦc. ſed ego d gieh 4 tei wndier ſut Hemd renditio indiſt 5 fuma tipiendi, ſi fereſ W nim Cuttrenſisd.l. c fum ala,quantumad ab- cum dmarrein ram ze prohidetural to, 3ü conſenſu dom ä kem alienans feudut tatich, rincipio. de pn ſt ln enetur cum dot camai ſct. pon conſen&un 4 um quandoqut rim a. feu.pat. in pri N unai 110. Nuar&Dr dſw Tfeud ſcripſer aumiſt imè alienanti erned 1 3 K&lſern. Aluard ealch 1 pat. dinerum wun ealienationi te t. ims Lprouidentiac Prelu 1 credes, vonpq* us e.& Afflict. im an Fl. iaquit,glic 1 d mauenure 8 ldro 4. Dec. 1 We in 45u. eu K. crolo. m. un * rriudicium ſoch g contractu 4w Sa ptioc. Stith ur deemdiode Se eſu emptor cied 2 eapon Pone, — er det, Ih, ſienarif e. 1. 7 ur e elut enet aeo, e gu 1 C. de iur. delib.& alia, ſcilicet hæres †non po- lo inretueri poſſunt,& contra eas pugnat text. Luer VI fentit, eius factum impugnare non poteſt. Bal. in d. l. cùm à matre nu. z.& nu. 7. Caſtr. in l. fl. g. in computatione. nu. verſi. Tertius caſus,&c. teſt improbare factum defuncti. Caſtren. in d.j. cùm à matre nu. 3. limitationes autem, quæ per Gramm. in d. deciſ. dantur ad prædictam con- eluſionem, ſcilicet, hæredem non poſſe impu- gnare geſta per detunctum, partim non funt veræ, partim ad rem non faciunt. Quarta enim & quinta, vbi generaliter intelligantur,& eo modo, quo intelligere videntur. Iaſon. in con- filio infrà allegan.& Gram mat. in d. deciſ nul- inl. ſi dotem.. ſi pater ſol. mat. vbi ſi pater exi- gat dotem filiæ, filia ſi patris ſit hæres, doté exi- gere,& geſtis à patre cõtrauenire impeditur,& text. videtur velle vt id procedat etiam, quòd fi- lia non percipiat tantum ex hæreditate, quan- tum erat in dote, quam pater filiæ relinquere tenebatur. Item cõtra eas pugnat id, quod ſub- tiler diſputat Bal. in d. l. cùm à matre. nu. 3. vſq; ad num. 5.& id, quod dixere gl. Bar. Caſtr.& po- ſteriores in d.§. in computatione. ſi pater alie- 13 net †bona aduentitia filij,& quæ filio relinque- retenebatur, filium hæredem abſq; inuentario non poſſe reuocare alienationem,& quod ſu- prà dixi mus de agnatis, quòd ſi alienantis ſint hæredes abſq; inuentario, non poſſunt contra- uenire alienationi feudi ex pacto,& prouiden- tia, quòd defunctus agnatis hæredib relinque- re tenebatur. Et quamuis Bar.& Ang inl. ſi pa- ter. C. de inoff. donat. per illum tex. dixerint, hę- redem non poſſe contrauenire facto defuncti, quando non habet totum id, quod defunctus illi relinquere tenebatur. Bar. in l.2. C. ſi quid in frau. patr. numer. 6. dixerit, hæredem non poſſe 14 venire contra factum defuncti, niſi factum † ſit in fraudem ipſius hæredis, vel& melius id eſſe verum in eo hærede, qui ex hæreditate dicitur lucrari; ſecùs in eo, cui hæreditas erat debita, tamen quò ad tex. in d. l. ſi pater. illa nõ videtur probare dictum Bart. nam quatenus loquitur de donatione facta filio in poteſtate, illa fuit in- ualida etiam quò ad præiudicium donatoris, qui eam poterat reuocare intotum. l. donatio- nes, quas parentes. C. de dona. inter vir.& vxo- rem, vnde cùm donatio eſſet inualida,& dona- tor poſſet eam reuocare,& quatenus excedit le gitimam debitam alteri ſilio, non eſſet confir- mata morte. Nil mirũ ſi filius hæres contraue- nir donationi, cui& defunctus poterat contra- uenire. Quatenus verò text. loquitur de dona- tione facta filio emancipato, quæ à prineipio valuit, filius eam reuocat remedio inofficioſæ donationts, non tanquam hæres. Quò verò ad tex. in d. l. C. 2. ſi quid in frau. pat ratio illius tex. videtur ea, quam ponit Iurecõſ. in l. ſi patronus. 5. patronum.& 9. ſeq. ſi quid in frau. parr. gl. in d. 1 ſi patronus, ſcilicet, quia patronus in eo caſu bo. poſſ.con. tab. petere nõ poteſt, nam vbi pe- tere poteſt bon. poſl. con. tab. ſi adeat hæredi- ratem liberti, non poteſt reuocare alienata per Souhlum LXIII libertum. d.l. ſi patronus in prin. Prætereà filio 15 †& patrono non permittitur indiſtinctè reuo- care alienata à patre, velliberto, ſed filio dona- taduntaxat in diminutionem legitimæ,& li- berto ſolùm quatenusalienatio eſt in præiudi- cium legitimæ portionis. d. l. ſi pater, dictal. 2. Ideod; id non debet trahi ad exemplum, adeò vt fiat generalis regula. Qua de re Baldus in d.l. ſi pater,& in d. J.2. fequi non voluit dictum Bar- toli, ſed ipſe in d. l.2. num. 2.& in dictal. ſi pater, numero 9.& Caſtren. nu. 3. aſsignant aliam ra- tionem ad illos text. ſcilicet, quia obligatio ex contractu, de quo in his text. non tranſit contra filium aut patronum, quæ Bald.& Caſtr. ſenten- tia cõprobari videtur ex proximè dictis. Quam obrem ſententia Bart. vt poſsit de iure proce- dere, omninò eſt reſtringenda ad terminos, in quibus loquĩtur, ſcilicet in ſucceſſore in legiti- ma,& ſic in ſuccedente in eo tantùm, quod de- functus tenebatur ei relinquere,& quando fi- lius contrauenit donationi, per quam diminu- ta eſt eius legitima,& libertus contrauenit cõ- tractibus factis in præiudicium eius portionis, quam libertus tenebatur ei relinquere,& in ca- ſibus expreſsis à iure, non aurem debet extendi ad hæredem vniuerſalem ſuccedentẽ in omni- bus bonis, neque ad alios caſus, quàm in reuo- catione donationis, per quam diminuta eſt le- gitima filij,& reuocatione alienationis factæ, ad priuandum patronum portione, quæ ei de- bebatur in bonis liberti, etenim in ſucceſſore omnium bonorum, non militat ratio, quam ponit Bald. in d. 1 ſi pater,& dicta l. 2.neque ea, quam ponit in dicto ⅛. in computatione, neque etiam id, quod dicit Bart in dicta I. 2. num. 6.& 7.& quamuis filius eſſet hæres duntaxat in le- gitima. non poſſet tamẽ alienationi factæ à pa- tre de bonis ipſius filij contrauenire pro con- currenti portione legitimæ, gloſ.8in d. l. cùm à matre. quam ſequuti fuerunt cõmuniter Doct. in dicto§. in computatione reprobantes gloff. 1.*„ 1—. 3 ibi. Quo ſtante dictum Bart. non faceret ad ca- ſum, ad quem ilium allegat laſ. conſil. 64. lib. 3. colu. 3. verſi. nec œhſtat,& conſi. 160. in fine, lib. 4. non etiam faceret ad caſum quo loquitur Grammat. neq; id ad quod inducit Caſtrenſ. conſi. 4 48. lib. 2.& in caſibus quibus conſulurt Iaſon.& quo loquitur Gramm ſi filius non vo- 16 luiſſet eſſe hæres, ſed ſuccedere ſolùm in his, quæ defunctus tenebatur ei relinquere exte- ſtamentis, vel inueſtituris maiorum, potuiſſet abſque dubio reuocare ex iure proprio allena- taà patre. Ang. quoque in d. l.2. vult eum, qui eſt hæres titulo non lucratiuo, poſſe ita demùm impugnare geſta per defunctum, ſi confecit inunentarium, aliàs ſecus, quod ſi verum eſt, di- cta Bart. nihil prorſus Iaſ& Gramm. inſeruirét. Prima autẽ, ſecunda,& tertia limitatio Gram. ad rem præſentem non faciunt, c˙ęm alienatio ſit valida in præiundicium venditoris, vt ſuprà fuit dictum,& alienans obligetur perſonaliter. Bald. d I. fI.6. fi.verſ.& hæres non confecerit in- uentarium,&c. 2. CASVS —— 1 hhoo — . 4 1. 6— 4 — ͤhohooͤhͤhͤoͤͤͤoͤſͤſͤhh Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. CASVS LXIIII. Bonifacius teſtamento ita diſpoſuit,&c. Inſtituo hæredes meos vniuerſales Anniba- lom, lulium,& Raynaldum filios meos ma- ſculos, Luciam& Katharinam filias meas in- ſtituo in mille ſcutis, quibus volo, quamlibet earum eſſe tacitam& contentam proomni eo & toto,&c. Etſi aliqua ex dictis filiabus dece- dat ante matrimonium carnale vel ſpiritua- le, illi& illis ſic decedenti ſubſtituo dictos fi- lios meos maſculos& eorum, ac cuiusliber eorum filios legitimos& naturales. Item vo- Io, quòd ſi quis ex dictis filijs meis maſculis de- ceſſerit abſque filijs legitimis& naturalibus, quòdalius vel alij filij mei maſculi,& eorum ac cuiuslibet eorum filij legitimi& natura- les ſuccedant,&c. Defuncto Bonifacio prædi- cti tres filij maſculi, inter ſe bona paterna di- uiſerunt, deinde poſt nonnullos annos, An- nibab deseſsit relicta vnica filia pupilla. Iulius & Raynaldus mouerunt litem contra eam, pe- tendo vigore dicti teſtamenti portionem bo- norum Bonifacij obuentam Annibali dedu- ctis deducendis, quaſi purificata ſit in Anni- bale conditio illa, ſi deceſſerit ſine filijs legiti- mis& naturalibus. Opponit tutrix pupillæ di- ctam conditionem defeciſſe, ideoque pupil- lam abſoluendam. Quærirtur quid iuris. S V AM ARTIP 1 Pater non dicitur ſine liberis, cui vnus filius velfi- lia egt. 2 Maſculinum compleltitur femininum. nu. 6.& J.limit: ſecundum aliquo:. 3 Filiæ comprebenduntur ſub nomine filiorum in te- ſtamentis. 4 Pnlegatis fit ſtriftainterpretatio. b 5 Jdem qus ad effettus iuris videtur eſſe, quod quid At ex propretate verbi, vel ex interpretatione, aut extenſione legis ſoriptæ. 8 Hareditas aui desijt eſſe poſt aditam hæreditatem, E incipit eſſe patrimonium fili. 9 Proximior quando eet exoluſus,& alter admiſſiuus, non est inconueniens, quod rematior teſtatori, ſed proximior illi, qui eit admiſſius, ſuccedat.& 7. ua 82 1 0 II Argumentari non licet ab excluſione hilic, adex- oluſionem nepris. 12 Filia ſi fit inſtituta in certa quantitate, filius in vniuerſorhlia filij nonprobibetur ſuccedere pa- tri. 13 Comectura quæ ſumitur ab excluione filiæ nen ſulcit ad exclufionem neptis. 14 Teſtamenti pars vna declarat aliam. 15 A ratione conſeruandi bona in familia ad exclu- Hionem neptis, quando non liceat arguere. 16 Argumentum à ſtatuto ad teſtatorem ad neptis excluſionem non valet. 6 S liura.& leges ſcriptas attédamus, ACGSres videtur clara pro nepte, pro qua videtur caſus in l. non eſt ſine 3 b liberis de verb. ſignif. vbi non di. 8 citur/ eſle ſine liberis, cui vnus fi- lius hliaue eſt,& in l.hæredibus.§. fin. ad Treb. vbi fideicommiſſum relictum à filia ſub con- ditisne, ſideceſsiſſet ſine liberis, non debetur ſi filia decedens relinquat filiam,& in l.. C. de cond. inſer. in l. iubemus in princip. iuncto g. ſin autem ad Trebell. vbi conditio, ſi deceſſerit ſine liberis, deficit relicto nepote ex filia,& inl. Lucius.;.fi.de leg. ſecundo, vbi ad fideicommiſ- ſum à legatarijs relictum filijs ipſorum admit- titur filia,& in l. quiſquis de verb. ſignific. vbi in iaſtiturione vel fubſtitutione ea verba, quiſ- quis mihi filius aut filij, etiam filiam conti- nent,& in l. cùm Auus. de condition.& de- monſtration. in l. generaliter.§. cùm autem. C. de inſtitution.& ſubſtitution. vbi ſi filius vel alius deſcendens ſit grauatus reſtituere, ſi de- ceſſerit vel poſt mortem, ſubintelligitur alia conditio, ſcilicet ſine liberis, quæ conditio ſub- intellecta euaneſcit, ſi grauatus decedat cum fi- lijs, vel filiabus nepotibus, aut neptibus, dicto §. cùm autem, l.cùm acutiſsimi. C. de fideicom- miſsis. Idque procedit etiam, ſi teſtator ſubſti- tuerit vnum ex filijs. Baldus d. l. cùm acutiſsi- mi, numero quinto, per tex. in dicta l. cùm a- uus,& verba illa ſine filijs, quæ tacitè inſunt, ex- preſſa non debent aliter interpretari, quàm modo quo inerant. l.3. de lega. primo. l. candi- tiones quæ extrinſecùs. l. ſi Fitio.§. quædam de conditione,& demonſtrat. Quòd ſi rationes legum conſideremus, erit pariter pronepte iu- dicandum. Etenim maſculinum † complecti- tur femiininum. I. 1. I. pronunciario in princi- pio.l. iuſta de verborum ſignificatione,& in te- 3 ſtamentis † ſub nomine filiorum comprehen- duntur filiæ, dictal. quiſquis. I. ſi quis ita dixe- rit deteſtam. tutel. l. ſi ita ſcriptum ſit delegat. ſecundo, etiam in legatis, J. qui duos. J. ſeruis legatis. de legatis tertio. In † quibus fit ſtricta interpretatio, l. nummis de legaris tertio. Et quamuis dici poſſer, id eſſe ex interpretatio- ne iuris. d.I. iuſta, vel per extenſionem legis, di- cta hpronunciatio, in verſiculo porrigitur. non ex proprietate verbi. Barrto. in dicta l. I. de ver- borum ſignificatione. Tamen idemt quò ad effectus iuris videtur eſſe, quòd quid ſit ex pro- prietate verbi, vel ex interpreratione, aut ex- tenſione legis ſcriptæ. Nam quòd per interpre- tationem legis ſcriptæ, aut extenſionem caue- tur, lege ipſa cauert viderur. l.& ideò,& ibigloſ- de legib.& quòd per præſumptiones legis pro- batur, perinde eſt, acſi per liquidiſsimas proba- tiones probaretur.gl. in I. ſi tutor petitus. C. de adminiſtrat. tut.& quod probatur ex conie- cturis legum, id eſt, quas lex ſcripta inducit, vel expreſsè approbart, dicitur euidenter apparere. Ilicet Imperator de lega. primo,& interpreta- tio Iureconſ. de qua in I. ſi is qui ducenta.§. fin. de rebus dub,& alialmperatoris, de quain I. penul- —— 1 beris,. uneſcit.— b Dus nepotibus, au; nLcumacutibin; e proceditetiam er Slijs. Baldas. quinto, perte. 5 illaſinc glijs qu Eur lebent alter int ani, gerant. lz deleg c clla atrinſccus.ſi Iſ ED qua &demonſtrat.&. lümn deremus. eritpa ⁵ roxn Ctenim maſculi t x com —. 4 um. L. L pronu n o uh verborum ſign omeli ud nomine füid N rommke diGal quiſquis.uüns tutel.lſi itaſci aeltcct uum inlegatis! Tal guis tertio. la Pwi Lnumms de de tenn ci poſfet, id eſſ w la relpet ert N ſenls cinio- in verlic Su te verbi. harto- 2 1u 9 Liber VI. 1 penultima. C. de verborum ſignificatione& a- lia, de qua in dicta l. generaliter in principio. idem operantur in iure, ac ſi alternatiua in ijs caſibus haberet proprie vim copulatiuæ,& poſt interpretationem Pap. in dicta l. cùm auus. ſub- ſtitutio facta filio, ſi deceſſerit, perinde habea- tur ac ſià teſtatore expreſſum fuiſſea ſine libe- ris,& poſt interpretarionem VlIp. ad verbum ſciente poſitum in edicto prætoris, de quo in I' ait prætor in princ. de his quæ in fraud. cred. idem videtur quò ad materiam eius edicti, ac ſi proprietas verbi id importaret,& poſt exten- ſionem Imperatoris, de qua in dictal. cùm acu- tiſsimi,& dicta I. generaliter.§. cùm autem. idẽ eſt in his, ad quos fuit facta extenſio quod in filijs,& extenſio facta ad conſtitutionem diui Marci, de qua in l. iam hoc iure. de vulg. idem operatur, ac ſi proprietas verborum conſtitu- tionis id importaret. Præter id, quod textus in dicta l. iuſta non dicit, quòd appellatione filij veniat filia per interpretationem, ſed quòd ſicut continetur filia, ira per interpretationem continetur nepos,& ſic verba illa iuſta inter- pretatione, referuntur ad nepotem non ad fi- liam, imò cùm textus ille,& in l. ſi quis ita de teſtament. tutel. vtantur verbo contineri, vide- tur, quòdid ſit ex proprietate. Bartolus in l. cui eorum de infam. Quod etiam ſuadet textus in dictal. quiſquis. vbi in inſtitutionibus,& ſub- ſtitutionibus verba filius,& filij, etiam filias continent. Si verò auctoritatib. ſcribentiũ in- nitamur, receptior Doctor. ſententia videtur pro nepte, pro qua reſpondit Alexand. conſilio 38. libro ſexto. Corneus conſilio 230. libro ter- tio. Socynus conſilio 182. libro ſecundo, vbi lo- quitur etiam ſtante ſtatuto, excludẽte neptem à ſucceſsione. Curtius ſenior. conſi. 44.& con- filio 63. Iaſon. conſilio 42. libro ſecundo, Ludo- uicus Bologn. inter conſilia Alexand. 52. libro quarto. Currius iunior. conſilio 49.& conſilio 163. numero decimo Ruynus conſilio 03. num. 16. libro ſecundo. Apoſtill. ad dictum conſili- um Alexand. 52. libro quarto,& conſilio 38. li- bro ſexto, qui dicit Pulg.& alios qui contra ne-⸗ ptem confuluerunt, peſsime loquutos, contra quos etiam eſſe communem opinionem oſten dit Curtius ſenior. dicto conſ. 63. nu. 5. verſ. po- ſtremo. Neq; mouent me ea, quæ in varijs con- filijs addux erunt hi qui contra neptem conſu- luerunt, Caſtr. Fulg. Andreas Sicul. inter conſil. Alexand. Socyn. iunior. conſ. 168. lib. ſecundo. 6 Etprimo, quòd in materia f differenti maſcu- linum non concipiat femininum, ideḿ; vbi teſtator diſcretè loquitur de maſculis,& femi- nis. Bald. in l. in multis de ſtatut. hominum,& vbi teſtator filios maſculos hæredes inſtituit, ſfeminas autem in dotibus, ſeu certa quantita- te, rem verſari in materia differenti, teſtato- remque diſcretè diſponere de maſculis& fe- minis. Etenim reſpondetur ex hoc inter nepo- tes,& neptes ex filio rationem aliquam diffe. rentiæ non poſſe reddi, maximè in re præſenti. Quamuis enim teſtator fecerit differentiam intet filios& filias ipſius, non tamen fecit illam inter filios& filias filiorum inſtitutorum,& ra- tio illa, quòd expreſſum facit ceſſare tacitum, & quòd maſculinum non concipit femini- num, ybi teſtator diſcrete loquitur de maſculis & femiais, procedit, quò ad ea, quæ fuerunt diſcretè expreſſa, vt in præſenti caſu filij& filie teſtatoris,& in his terminis loquitur Baldus in l.in multis,& legibus quas ipſe allegat, ſcilicet in l. ſi ita ſcriptum de liberis,& poſthumis. in l. Clemens patronus. de hæreditate inftituen. Iaſon in l. ſi quis id, quod. numero decimoter- tio de iuriſdictione omnium iudicum. Curtius ſenior. conſi. 51.num. duodecimo. Non etiam obſtat, quòd vbi conſtat de morte † defuncti, ſub maſculino non continetur femininum. l. Lucius.. quæſitum, de legatis tertio,& de volũ- tate teſtaroris in re præſenti, quòd ſcilicet vo- lnuerit verbailla, nullis relictis filijs, nõ compre- hendere fem.& reſtringi ad maſcu. conſtare ex eo, quòd proprias filias excluſit, cùm non ſit ve- riſimile teſtatorem plùs dilexiſſe neptes, quàm filias, lege ſi viua matre. C. de bon. mater. Nam reſpõdetur, vbi etiam per ſuperexiſtentiam ne- Ptis dicatur defecta conditio, ſi filius deceſſerit ſine filijs, non tamen ſequitur ex eo, quòd teſta⸗ tor plus dilexerit neptes, quàm filias. Etenim per ea verba, ſi filius deceſſerit ſine filijs, nepo- tes ex filio non cenſentur vocati ex teſtamen- to, ſecundum receptiſsimam ſententiam gloſſ. inl Lucius de hæredi. inſtituen. Ideoque non poteſt dici neptes, quæ non ſunt vocatæ exte- ſtamento, fuiſſe magis dilectas, quàm filias, quiĩ bus inteſtamento certa quantitas fuit relicta. Quod ſi diceretur conſiderandum eſſe id, quod poteſteuenire, quia ſcilicet bona poterant per- uenire ad neptes per ſucceſsionem ex teſtamẽ- to, velab inteſtato filij, replicatur poſſe etiam euenire, quòd bona perueniunt ad ęxtrane- um ex teſtamento filij, etiam vbi is relinquet et filios maſculos. d. l.. C. de cond. inſer. Cum hi non dicanrur ſubſtituti. gloſſ. dicta l. Lucius,& tamen nemo dixerit teſtatorem magis dilexif- ſe extraneum, quàm filios maſculos filiorum, & bona teſtatoris eo caſu non dicuntur deue- nire ad neptes ex facto teſtatoris, ſed ex facto patris, qui vel expreſsè ei reliquit in teſtamen- to, vel tacitè decedens inteſtatus. l. conficiun- tur. de iu. cod.& dicitur habere ex perſona pa- tris‚ in cuius locum ſuccedit non ex perſona aui,& tanquam bona patris, non tanquam bo- na aui. Nam poſt aditam † per filium hæredi- tatem deſijt eſſe hæreditas aui,& incepit eſſe patrimonium filij, gloſſa in l. 1. 9.veteres de ac- quir. poſſ. Quod etiam conſiderauit Alexand. conſilio 38. numero II. libro ſexto,& Curt. Sen. in conſilio 44. numero 20. verſiculo ſexto,&c. num. 21.& ratio ex aduerſo allegata procedere videtur ſoluùm, quando agitur de ſucceſsione Vnius, quo caſu non cõuenit, quòd remotior ſit melioris conditionis, quàm proximior,& ideò vbiad ſucceſsionem defuncti cõcurrerent filia & neptis ex filio præmortuo, non eſſet conue- 2 miens, DPetri eAAdnt. Ang. in mat. vlt. Vvolun. conſ. niens, quòd neptis eſſet melioris conditionis quàm filia, vt in caſu ſtatuti, quòd exiſtentibus maſculis, filia non ſuccedat contra Bal. tradunt Fulg. Alexa.& Iaſon. in l. 2. C. de in ius vocan.Sed 9 quando p proximior eſt excluſus à ſucceſsione ex diſpoſitione legis vel teſtatoris,& alter ad- miſſus, non eſt inconueniens, quòd remotior teſtatori, ſed proximior illi, qui eſt admiflus ſuccedat, argumentol. z.§. ſed ſi ſunt ſui& co- rum, quæ ibi not. Bart. ad Tertul. Ideò ratio ex aduerſo allegata procedere videtur, quando perſona remotior coniungitur defuncto per perſonam excluſam, vt in hlijs filiarum exelu- ſarum, vt in non diſsimili quæſtio. diſtinguunt Caſtrenſis numero octauo,& numero uono, & Alexander numero ſeptimo, inl. illam. C. de collatione.& in his terminis loquitur text. in l. ſi viua matre, quæ vult nepotem ex filio præmortuo eſſe non debere melioris conditio nis in bonis auiæ, de quibus tractat, quàm foret filius ſi viueret,& Baldus in l. maximum viti- um, numero ſecundo. C. de libe. præter. vbi concludir, excluſa filia à ſtaturo propter maſcu los, cenſeri excluſam neptem ex ea, verùm in re reſponſiones nihil valent,& facilè ſubuerti poſſunt,& omni in caſu rei præſenti conue- nire non poſſunt. In qua non apparet teſta- torem tacitauiſſe filias magis gratia conſer- uandi bona perpetuò in agnatione, quàm ex eo, quiaillas dotauerat,& licet neptis poſsit dotari, velex legitima patris, velex bonis ſup- poſitis fideicom miſſo, non tamen inferri ob id poteſt, quòd dicatur ab auo dotata,& ab excluſione, ſeu inſtitutione, in certa quan- It titate filiarum, † inſtitutis filijs maſculis hære- I præſenti quò ad filium, agitur de hæredirate te- ſtatoris, cui ipſe vellet ſuccedere iure fideicom- miſsi. Quò verò ad neptem teſtatoris,& fili- am defuncti, agitur non de hæredirate teſta- toris, ſed de hæreditate filij teſtatoris,& patris ipſius neptis, cui ipſa ſuccedit ex teſtamento, vel ab inteſtato. In qua hæreditate ipſa non di- citur concurrere cum patruo, velamita, cum filia pręferatur fratri& ſorori,& quò ad patrem nepris, per quem ipſa coniungitur teſtatori,& ſi defecta dicatur conditio ſubſtitutionis, non tamen neptis diceretur melioris conditionis, quàm filia teſtatoris. Tùm quiacùm mortuo teſtatore,& deinde filio patre neptis, quò ad neptem, agatur de hæreditate non aui, ſed pa- tris, non dicitur neptis eo caſu eſſe melioris cõ- ditionis, quàm filia in hæreditate aui& iuris eſt ordinarij, quòd filia ſit melioris conditionis in hæreditate, quàm ſoror,& poſtquam filia fuerit ex diſpoſitioneteſtatoris excluſa ab eius 10 hæreditate, †& admiſſus filius teſtatoris, non eſt inconueniens, quòd filia filij proximior fi- lio, ſed remotior teſtatori ſuccedat,& filia re- manear excluſa,& videtur caſus in l. qui fili- um.§. Sabinus ad Trebellianum. Idque non prouenit ex diſpoſitione teſtatoris, qui non vo- cauit neptem, ſed ex diſpoſitione l. quæ vocat proximiorem ad hæreditatem filij defuncti, tùm quia omni in caſu teſtator in portione re- licta filio cenſetur plùs dilexiſſe quamcunque filij poſteritatem, quàm cæteros deſcendentes ipſius teſtatoris, dicta l. cùm auus, dicta l. cum acutiſsimi. Accedat quòd ſubeſſe videtur ra- tio, quare teſtator tacitauerit filiam, ſcilicet, ob certam quantitatem illi relictam pro dote, quæ non militat in nepte, cui nihil fuit reli- ctum,& quamuis Socynus iunior. conſilio 168. numero 42.& numero 4z. libro ſecundo conetur reſpondere huic rationi, tamen eius 8 dibus, arguſnentari non liceread excluſionem neptis ex filio, ſuadet textus in dicta l. qui lili⸗ um.§. Sabinus ad Trebellianum,& vbi id li- ceret, ſequeretur, quòd vbi teſtator ſimplici- ter inſtituifſet filios maſculos hæredes vniuer- ſales, filias autem feminas in certa quantita- te, deſcendentes feminæ ex maſculis omnes eſ- ſent excluſæ,& prohibitæ ſuccedere patribus earum. Etenim militat ſe mper ratio. d. l. ſi viua matre,& quod non eſt veroſimile teſtatorem minùs dilexiſſe filiam, quàm neptem. Verùm etſi filia f ſit inſtituta in certa quantitate,& fi- lius in vniuerſo, tamen ſlia filij non prohibe- tur in totum ſuccedere patri, dicto§. Sabinus. Qua de re Caſtr. in l.z. C. de condition. inſert. in fin. atteſtarur noluiee amplius conſulere contra neptẽ, licet contra eam aliàs conſuluiſ- ſet,& tacitarionem filiarum, quæ ſola in re præ- ſenti poteſt contra neptem altegari, non eſſe coniecturam ſufficientem ad efficiendum, vt conditio ſubſtitutionis factæ filio, ſcilicet, ſi de- ceſſerit ſine liberis, dicatur eueniſſe etiã, quòd filius reliquerit filiam, aſſeruerunt Alexand.& alij ſuperiùs allegati,& Socy. conſilio 227. co- lumna fina. verſiculo ſecundo, quod videba- tur libro 2. Decius conſilio 287. numero 1I.& Doctores, qui contrarium conſuluerũt, omnes ferè loquuntur in caſibus, quibus alia plura concurrebant vltra tacitationem filiarum, prę- ter id. quod neque eorum dicta de iure ſubſi- ſtunt,& Socyn. iunior conſilio 168. libro 2. vbi conſuluit contra neptem, fatetur coniecturam 13 † quæ ſumitur ab excluſione, ſiue inſtitutione filiarum in certa quantitate, non ſufficere ad excluſionem neptis. Non etiam in præſenti caſu dici poteſt verba illa, nullis relictis filijszex teſtatoris mente reſtringen. ad maſculos, ex eo, quòd teſtator qui adiecit qualitatem maſculi- nitatis in inſtitutione vniuerſali, ſcilicet inſti- tuendo hæredes vniuerſales filios maſculos,& etiam in ſubſtitutione reciproca, ſcilicet ſub- ſtituendo alios filios maſculos,& eorum filios legitimos,&c. Et etiam in ſubſtitutione facta filiabus decedentibus ante matrimoniũ, qui- bus ſubſtituit filios maſculos,& eorum filios, 14 cùm f vnapars teſtamentideclaret aliam, I. qui filiabus in principio de leg.primo. Nam ex hoc in contrarium argumentantur Anan. conſilio 22. Anchar. conſilio 4. Alexander dicto conſi- lio 38. Curt. ſen. dicto conſilio 63. numero 15.& 16.& latiſsimè Curt. iun. dicto conſilio 163. nu- le. z1. verſiculo quia omiſſus,&c. ſcilicet, quòd ſi teſta- wod non eſt cro eliam, quam g. inttntuta in cen n, erlo, tamenſilia t t un luccedere parxri 1 aktr. ial.,.C. de a cioun tarur noluilſe à Ne ns eMKetcontracat ſa cuh donem hlarum, ann contra neptem.1h, m. ſuthcientem à Neendn ttitutionis facia Itlla eris, dicatur etelin rit filiam, aſſert Ntm allegant,& Soch Mom erſiculo ſecunſ odis Necius confilio Euncw- contrarium c d tur in cafibus, txos luſt trltratacitatid& elum, peque corum d deint „a unior conſ ldor 3 atra neptem. ar ab excluſiot erta quantitaté&— neptis. Non ind cverba illa,nſ ntereſtringen e t quiadiecit q dirutione voldh des wiuerſalc 5 19 MKtitutione fec os filios malc- — — — — — — Toluar V7 ſiteſtator voluiſſet verba illa, nullis relictis fi- lijs reſtringi ad maſculos, id expreſsiſſer, quem- admodum expreſsit in inſtitutione vniuerſali, & Creciproca ſubſtitutione,& coniecturam prę- dictam non eſſe attendendam contra neprem, vltra Docto. præallegatos aſſeruit Curt. iunior. conſi. 49.& 156. Socy. iunior. conſ. 3. nu. 42. con- ſilio 29. numero. 1². conſ. 10o. numero 20 libr. t. vbi atteſtatur, id communiter teneri,& conſil. 170. num. 29. flibro ſecundo,& latiſsimè con- ſilio 13. libro 3. Ruyn. conſilio 93. num. 16. con⸗ ſilio 152. numero 6. libro 2. Non etiam †à ratio- ne conſeruandi bona in agnatione argumen- tari poteſt ad excluſionem neptis, quando ra- tio prædicta non reperitur expreſſa à teſtatore. Bart. in l.liberorum. nu. 12. deverborum ſigni- ficat. Bald. in l. ſi defunctus, num. 3. C. de ſuis& legit. Alexand. conſi. 97. num. 12. verſi. nec ob- ſtat vltimum. lib. ſecundo. Decius conſ.315. nu- mero ſexto, verſiculo prætereà,&c. Et licet Bal- dus inl. maximum vitium, numero ſeptimo, verſiculo, ſed iſta ratio Bartol.&c. refellat di- ctum Barto. in dictal. liberorum. quando cer- ta eſt ratio licet tacita, quia poteſt argui ex ea tanquam ex finali cauſa,& tunc eſt certa, quan- do ſola ipſa poteſt reddi, cui ſententiæ Baldi cõ- ſonat, quod dixere Gloſſ. Bald.& Caſtrenſ. in. quamuis. C. de fideicommiſſ. ſcilicet, vbi vnica ratio aſsignari poteſt, in lege haberi perinde, ac ſi expreſſa eſſet, tamen in dubio non præſumi- tur, quòd vnica tantùm ratio poſsit reddi,& id allegans tenetur probare. Saly. inl. ſi ſerui. C. de noxal. Alexan. in l. ſi conſtante in princ. nume. 5. verſic.ſed quid ſi petenti ſoluto matrimonio. Iaſon. in Authent. quas actiones, numero 22. verſic. quid erit ſi vnus aduocatus,&c. C. de ſa- ſacroſan. Eccleſ.præter id, quod in caſu propo- ſito non poteſt dici, teſtatorem diſpoſuiſſe con- tenta in teſtamento duntaxat ratione conſer- uandi bona in agnatione: aliàs inter deſcendẽ- tes maſculos inductum eſſet perpetuum fidei- commiſſum. Non etiam ſubſiſtere videtur con- 16 tra neptem argumentatio à ſtatuto ad †teſta- torem exeo, quòd ſtatutum excludens filiam, exiſtentibus filijs maſculis, cenſeatur etiam ex- cludere neptem ex filio, vt contra Bald. ſcripſe- runt Fulg.& Alexan. in l.2. C. in ius vocan. quo- rum ſententia videtur communiter recepta. Etenim Bald. Caſtre.& alij in dicta l. 2. formant q. in ſtatuto diſponente, quòd extantibus filijs maſculis filia femina non ſuccedat. Qua in re ſi præſupponamus filium, id eſt, patrem neptis mortuum ante eius patrem, in quibus termi- nis procedunt rationes, quas contra Bald. alle- gant Fulg.& Alexa. in dicta l. 2. res non facit ad caſum noſtrum. Si autem præſupponamus auũ deceſsiſſe ſuperſtite filio,& deinde filiũ ſuper- ſtite filia ex ſe, tunc argumentum retorquetur, etenim frater filij,& patruus neptis vigore ſta- tuti prædicti non excludit neptem, id eſt, fili- am fratris, à ſucceſsione patris ſui, vt optimè oſtendit Iaſon. in dictal.2.& Curt. ſenior. dicto conſil. 44. nu. Nam cùm non extent filij maſculi (onfium LXIIII ig⸗ exvltimo defuncto,& ſic non poſsit verifica- ri qualitas à ſtatuto requiſita, ſcilicet exiſtentia filiorum maſculorum, non poteſt locum ha- bere diſpoſitio ſtatuti. Bartolus in I. 1.§. quod autem ait prætor, ne quid in flum. publ. ex quo infertur, quòd diſpoſitio teſtatoris excludens à ſucceſsione ipſius filias feminas propter filios maſculos, non excludit neptem ab hæreditate filij,& patris ipfius neptis. Sicuti& ſtatutum exeludens filiam ab hæreditate patris, non ex- cludit eam ab hæreditate fratris, in qua repe- riuntur bona, quæ fuerant patris, vt aſſeruere Doctor.quos recenſet Iaſon. vbi ſuprà. Decius conſilio 265. numero tertio, conſilio 433. nu- mero tertio, præcipuè cùm in re præſenti ratio dotationis,& relicti facti à patre filiæ non pro- cedat in nepte, cui nihil fuit relictum, præter id, quòd& ſi ſtante teſtamento, de quo agitur, filius deceſsiſſet ante teſtatorem relida filia, non poteſt ab excluſione filiarum inferri ad ex- cluſionem neptis, I. ſi quis filio. in principio de iniuſt. rupt.&c.& teſtamentum eo caſu eſſet inualidum.§. poſthumorum. Inſtit. de exhæred. liber. quod non eſſet, vbi neptis fuiſſet expreſ- sè excluſa. 3 CASVS LXV. Gulielmus teſtamento ita cauit, Inſtituo Antonium filium meum hæredem, in vſufru- ctuomnium bonorum meorum,& poſt eius mortem, inſtituo hæredem vniuerſalem, Ge- orgium nepotem meum ex dicto Antonio,& quoſcunque liberos naſcituros ipſi Antonio, X decedentibus omnibus liberis meis maſcu- lis, ſubſtituo pro dimidia Lanſarotum fratrem meum, ſitunc vixerit,& ſitunc non vixerit, eius liberos maſculos.& c.& pro alta dimidia ſubſti- tuo Io. Anton. nepotem meum fl. q. Stephani olim fratris ſi tunc vixerit, ſin autem tunc non vixerit eius liberos maſculos,& c. Et ſi dicto Là- ſaroto non adeſſent filij maſculi, vt ſuprà, volo quòd omnia bona meaperueniant in d. Io. An- tonium,& eius liberos, vt ſuprà. Item volo, ꝙ ſi contingeret decedere omnes maſculos de li- nea mea,& Antonij ilij mei, ac deſcenden. ab eo,& deſcendentium ab ipſo Lanſaroto,& Io. Antonio, quòd poſt mortẽ vltimi maſculi,&c. ex deſcendentibus, vt ſuprà, omnia meabona, tàm mobilia, quàm immobilia, diſtribuantur ad pias cauſas,& deinde addidit, prohibeo di- ctis hæredibus meis, alienare aliqua bona mea, quia finalis intentio mea eſt, vt bona mea per- ueniant& remaneant in liberos maſculos, de li nea mea de pulia, prout ſuprà ordinaui, defun- cto Antonio& Georgio abſq; filijs, loannes Antonius tanquam illorum hæres bona per e- os relicta ſiue partem eorem tenuit vſq; ad eius mortem,& deceſsit abſc e filijs legitimis,& naturalibus inſtituto hærede extraneo. Julius nepos ex filio Lanſaroti agit ad bona omnia Gulielmi vigore teſtamenti eius, quaſi Ioan. Antonius grauatus fuerit fideicomm iſſo con- b g 3 ditio- d— —— 2— — oooh—— 3 ———— Petri Ant. Anouſ. in mat. vlt. volun. conſ. ditionali, quod inductum fuiſſe prætendit ex dugbus. Primò, ex ſubſtitutione facta de pia cauſa in omnibus bonis mobilibus& im mobi- libus, poſt mortem vltimi ex deſcendentibus ipſius taltatoris Lanſaroti fratris,& Ioannis An tonij nepotis. Secundò, ex prohibitione alie- naundi, eiusque conditionem fuiſſe purificatam * per mortem lo. Antonij ſine filijs,& iuſtitutio- nem hæredis extranel. % Quæritur, an lure agat. S V M M A RII M. 1 Fideicommiſſum reciprocum quando inter hære- des vellegatarios inducatur. 2 Certaæ res non comprehendunt iura,& altiones. 3 Ab vltimo, velpoft mortem vltimi, an fit idem. 4 Fideioommuſſum reciprocum per ſubſtitutionem fattam, in tota hereditate poſt mortem pluri- um inſtitutorum non indncitur inter eos,& quando inducatur num. 13. 5 Oauu imperfonaliter iniunctum cenſetur iniun- lum haredi. 1 6 Subſtitutio fideicommiſſaria quòd fiat poſt mor- emn omnium inſzitutorum,& quod fiat vltimo differt.& num. 7. 8 Subſtituta non cenſetur illaperſona, licet ex præ- ſumpta mète teſtatoris excludat ſubſtitutum, ſed ſuccedet ab inteſtato. 9 Jubſtarutus poſt mortem omnium inſtiturorum, quomod dadmittitur ad ſubſtitutzonem. 10 Subſtitutio quando inducatur ex conzecturis. II Subſzitatio reciproca in quo caſu intelligatur. 12 Expreſſum facit ceſſare tacitum. 14 Argumentari àa digreſſione ad plures gradus ad reciprocum fideicommiſſum non poſſe. 15 Grauamen alicui iniunctum, quando non valcat. 16 Dittio dittis in teſtamento quid operetur. 17 Eideicommiſſarius non dicitur proprie heres. 18 Prohilitio alienandi, quæ eſt ſtrictè intelligenda facta hæredibus, non comprehendit fideicom- miſſaui i. ⁵. 19 Linea quæ propriè dicatur. 20 Vertba de ſtirpe mea hignificant deſcendentes. 21 Dictio, prout, Juid operetur. ((Wahh quæ fuerunt Gulielmi ex eius te- DTho ſtamento,& ſubſtitutione condi- h† X tionali, cuius conditionem eue- niſſe dicat per mortem Antonij, & deticientiam omnium deſcendentium ma- ſculorum teſtatoris, procul dubio iuſtè agit. Quòd ſi agit ad omnia bona quæ fuecunt te- ſtatoris, quaſi Ioan. Anton, grauatus fuerit fi- deicommiſlo, cuius conditio fuerit purificata per deceſſum Ioannis Antonij abſque liberis, nullo iure agere videtur, nam erſi iure ſit deci- ſum, vbi ſubſtitutio f fideicom miſſaria eſt facta ab vltimo ex pluribus hæredibus vel legatarijs, & in tota hæreditate, vel toto legato, induci in- ter hæredes vel legatarios reciprocum fideicõ- miſſum. l. Titia Scio.§. Seia libertis de leg. 24 Id IIulius agit ad dimidiam bonorũ 3 tamen procedit in terminis, quibus Ioquitut tex. in d.§. Seia,& ſie duobus concurrentibus, quòd ſubſtitutio fiat in rota hæreditate vel lega to,& ab vltimò moriente- In re autem præſen- ti ſubſtitutio fuit facta in bonis mobilibus& immobilibus,& ſic incertis rebus, quæ non comprehendunt iura& actiones. I. quam Tu- bero. 5.fi depecul Bar in l. centurio de vulg. nu. 274vbi ſcripfitſubſtitutionem factam in omni⸗ bus bonis mobilibus& immobilibus non eſſe vniuerſalem, ſed in certis bonis. Item facta fuit non ab vltimo, ſed poſt mortem vltimi quo ca- ſu non procedere diſpoſitionem d.§. Seia con- faluerunt Soc. conſ. io 42. nume. ↄ. lib. 3. Rip. int. hæredes mei.§.cùm ita. nu. 23. ad Trebell. Neq; dici poteſtidem eſſe, dicere f ab vltimo, vel poſt mortem vltimi, etenim contrarium ſuadet tex. in d§. Seia iuncta.I. codicillis in prin. de vſufru. leg. Nam primo caſu indubitatum eſt onus fi⸗ deicom miſsi eſſe iniũctum legatario. d.§. Seia. In ſecundo verò eſt dubium. d.l. codicillis,& li- cet etiamin eo tex. fideicommiſſum intelliga- tur relictumà legatario, id tamẽ earatione fit, quia legatarij priùs erant inuicem ſubſtituti ex quo& in hæredibus aliud eſt, relinquere totam hæreditatem abvltimo, tunc enim vltimus dũ- taxat eſt grauatus, aliud poſt mortem vltimi, quo caſu niſi priùs hæredes ſint inuicem ſubſti⸗- tuti, quilibet cenſetur grauatus in portione ſua. l. fin.§. filiam de leg. 2. l. Lucius.§. Caio ad Prebell. Neque etiam dici poſſe videtur, quòd 4 idem ſit ſubſtituere poſt mortem plurium ho- noratorum,& ſubſtituere poſt mortem vltimi- Nam primo caſu vno ex honoratis mortuo, ſta- tim admittitur ſubſtitutus. d.§. filium,& d.§. Caio. niſi ſuperſit perſona, quæ pręſumatur ma- gis dilecta teſtatori. l. pen. C. de impub. tradunt Bart.& magis communiter poſteriores in d.l. pen.& in l. hæredes mei.§. cùm ita ad Trebell. Secundo verò caſu non admittitur ſubſtitutus, niſi omnibus defunctis. l. cedere diem deverb- ſignif.& vbi etiam idem eſſet ſubſtituere poſt mortem omnium,& poſt mortem vltimi, ta- men reeeptior eſt ſententia † per ſubſtitution? factam in tota hæreditate poſt mortem pluri- uminſtitutorum, non induci inter eos recipro- cum fideicommiſſum, quam tenuere Alex. cõſ- 91. libr. 1. in l. pater filiam.§. duobus ad l. Falc. num.z. verſi. potes facere tres caſus in d§. cùm ita in princ. Socin. conſ.11z. lib. 1. 104. lib.3. Rip. in d.§.cùm ita numer. 2. Scuer. Cur. Sen. Gerar. Crauet.& alij quos recenſet,& ſequitur atte- ſtando de communi Alber. conſil. 31. vbi ſigit- latim reſpondet ad ea, quæ in contrarium ac⸗ ducit Pariſ. conſil. 42. libr. 2. idem cenſuit Alc. in quodam conſi. inſerto inter conſilia Alber- coafi.2. Ruyn. con ſil. ³4. numer. 10. verſ. quin- imõ lib.3. Iaſ. conſil. 4r. in primo volumine ean- dem ſequi videtur Socyn. iun. conſi. 177. nu- mero i9 lib. I.& pro hac ſententia videtur tex. in d.§. filiam. vbt legatarij erant grauati poſt eo- rum mortè reſtituere quicquid illis fuerat reli- Etum,& tamen inter eos nõ inducitur recipro- cum 3 umo caſn lndud verd eſſdadium eoter ſdeicog u atleguano idn r Uprüsernnt in„h rechdus aliudeiſ ee ua n abytimo, tum r um auntus, liud po Wt pruus hrredesl a iccnt det cenſerur gr anm lum de leg. z1. Nas( weeriam dici Mdex tituerepoſt mâ Weplun & ſubſtituere Imen caſurnoexhot t amama tur ſubſtitutus.uunk —=:um Knotill pen. C padn communitet A IlOres gredes mei. ſ. ⁴☚ nallt* ocaſanon adu 2 b defunctis.l. q diemth erium idem e dkttnet nium,& poſt Sem in oreſt ſcntenti lübtm ca hrreditate norter. ram, nonindu 4 -„ iueres mmiffum, qua 4 dater Rliam. potes facere 261 h. Idd- onſi inferto G mn corff. 34 ₰ dlucs coafi rin ia oi Ggerur Socn. e ät⸗ ſdetu r0 dac 1— ur „ 12 letui Aaibi⸗ b etttuete dui ex s⸗ 1 ereoit 2—ist . 04. S ocin. coo u 2 ur 4e . Liber VI. eum fideicõmiſſum,& quamuis teſtator in eo tex- grauauerit omnes legatarios ob verbumil- Iudreſtituatis, propter quod Soc. in d.§. cùm ita.nõ cenſuit induci reciprocũ fideicõmiſſum, tamen pluribus hæredib us inſtitutis, non vide- tur poſſe dari probabilis differentia inter verbũ poſt mortem veſtram reſtituatis,& vetba poſt morté veſtram reſtitui volo. Nam etiam f onus imperlonaliter iniunctu m, cenſetur iniunctum hæredi. iſi ſeruus legatus.§. qui Margaritam de leg. I.& ſic per verba illa reſtitui volo, inttelli- guntur hæredes, quilibet partem ſuam reſtitue- re grauati,& in d.§. filiam, verbum reſtituatis operatur vt onus cenſeatur impoſitum legata- rijs, quod aliàs cenſeretur impoſitum hæredi. d.l. codicillis in prin. Prætered longè aliud eſt, 6 ꝓꝙ ſubſtitutio f fideicom miſſaria fiat poſt mor- tem omnium inſtitutorum, aliud quod fiat vl- timo. Nam primo caſu ſubſtitutus vocatur ad portiones omnium. Caſt. in l. qui duos. num. 3. de vulg Alex. conſ. o. num. 5. verſ.& hoc etiam libro 1. ſed in ſecundo caſu ſubſtitutus vocatur ad portionem vltimi tantuùm. l. eum qui nouiſ- ſimus. ad Trebell. l. vel ſingulis vbi Bar. de vulg. Caſtre. in l. ſi pater impuberes circa fin. de vulg. Item primo caſu defunctis omnibus admitti- 7 tur ſubſtitutus per fideicommiſſum, etiamſi non appareat quis primò,& quis vltimò de- ceſſerit. d.l. qui duos. Secundo verò caſu non. d. J. eum qui nouiſsimus. Vnde non videtur poſſe dici paria eſſe ſubſtituere poſt mortem omni- um,& ſubſtituere vltimo, ſuper quo potiſsimũ fundauerunt ſe hi, qui aſſeruere per ſubſtitu- tionem fideicommiſſariam factam in omnib. bonis poſt mortem plurium inſtitutorum, in- duci inter eos reciprocum fideicommiſſum. Neq; illorum ſentenriam probat tex. in d. l. co- dicillis in princ. Nam ſi conſideremus legarum fundi, in eo legatarij erant expreſsè inuicẽ ſub- ſtituti, quòd ſi conſideremus legatum habita- tionis in eo tex. non dicitur, quod legatarij cẽ- ſeantur inuicem ſubſtituti in habitatione, neq; quòd habitatio inſolidum pertineat ad ſuper- ſtites,& ratio quare fideicommiſfum non de- beatur Reipub. pro parte decedetium, eſt, quia cùm Reipub. ſit relicta proprietas, quæ nõ po- 9 teſt intelligi relicta niſi ab hærede, cumq ue le- gatarijs ſola habitatio, non autem proprietas eſſet relicta,& ſic vnicum ſit fideicom miſſum, quod reſpicit vnicum effectum, ſemel tantùm cedit dies eius,& ibi tradit Bartol.& vbi in eo text habitario inſolidum ſpectaret ad ſuperſti- tes, id nõ eſſet vi alicuius tacitæ ſubſtitutionis, ſedob ius accreſcendi, ſeu no decreſcendi. l. i. in fin. de vſufru. accreſc. Neque etiam contrariam ſententiam tuetur tex. inl. qui duos de vulg. v- bi ſubſtitutio facta à patre duobus filijs impu- beribus ſub conditione, ſi ambo decedant, cen- 10 ſetur facta vltimo, ſi diuerſis temporibus dece- dant. Etenim text. ille loquitur in pupillari fa- cta filijs, inter quos cenſetur teſtator voluiſſere ſeruare ius legitimæ ſucceſsionis d..pen. C. de impub.& in d. L. qui duos. ſubſtitutio cenſetur Conſilium L facta ab vltimo ex neceſsitate, nam pupillaris directa nõ poteſt fieri ex die. l. hæreditas ex die. de hæred inſtit.& ſic ex die mortis amborum non poteſt fieri à primo qui moritur antè mor- tem amborum, vnde neceſſariò, vt actus valeat, intelligitur facta ab vltimo,& ideò vbi ceſſat prædicta ratio, vt quia filij ambo ſimul pereant, cenſetur facta ambobus, vt in eo text. in princ. Accedat quòd in re præſenti, quando teſtator voluit grauare vltimum, id expreſsit, ſcilicet, inter eius nepotes ex filio, ex quo videtur, quòd ſi idem voluiſſet facere inter alios nominatos in teſtamento id expreſsiſſet. I. 1.§. ſin autem ad deficientis. C. de cad. toll.& ita in ſimili ca- ſu argumentatur Dec. confil. 599. num 6. Cra- uet. conſi. 161. num. 8. Adhæc ſi conſideremus Docto. qui cenſuerunt ſubſtitutionem factam in tota hæreditate poſt mortem plurium inſti- tutorum, inducere fideicommiſſum recipro- cum inter inſtitutos,& maximeè Soc. conſ. 77. lib. i.& conſ. 249. Soc. Iun. 308. Par. conſ. 4². lib. 2. Cur. Jun. conſ. nI. loquuntur in terminis lon- gè diuerſis à propoſito caſu, nempe quo agitur de inducendo fideicommiſſo reciproco inter liberos teſtatoris. Vnde Socin. conſ. 2 49. col. 6. inquit, ſubſtitutio † facta poſt mortem omni- um non videtur facta ab vltimo, niſi ſit perſo- na de liberis teſtatoris,& ſuper hoc potiſsmè fundat ſe Par. in allegato. conſ. 42. Vnde cum in re præſenti non agatur de inducendo fideicõ- miſſo reciproco inter liberos teſtatoris, ad rem non faciunt tradita per Doct pręallegatos, præ- ter id, quod neque eorum dicta de iure ſubſi- 8 ſtunt. Nam † etſi aliqua perſona ex præſumpta voluntate teſtatoris excludat ſubſtitutum, non tamen ob id cenſetur ſubſtituta. l. cùm auus de cond.& demonſtr. iuncta gl idem in ea, quæ ex- cludit ſubſtitutum expreſſa eiuſldem diſpoſi- tione. gloſſ. in l. Lucius de hæred. inſtit.& huiuſ- modi dilectio operatur, vt teſtator cenſeatur reſeruare ius legitimæ inter eos ſucceſsionis.] vel ſingulis de valg.& huiuſmodi perſona ſuc- cedit non ex teſtamento, ſed ab inteſtato. l.qui duos de vulg. l. pater filiam.§. fin. ad l. Palc. gloſſ. d. l. cùm auus,& d l. Lucius,& in ſubſtitutione † facta poſt mortem omnium, operatur vt ſub- ſtitutus, qui vno defuncto aliàs admitteretur ad eius portionem d. l. fl.§. filium. d.§. Caio. non admittitur niſi omnibus defunctis. l. pen. C. de impub& tunc etiam admittitur tanquam ſub- ſtitutus cuilibet in eius portione, non autem quaſi alter alteri fuerit ſubſtitutus. Alex. conſi. 17Snum. 18. lib. 5. Ruyn. conſ. 18. num. 1o. lib. 5. Cumque dilectio,& mens teſtatoris, eo caſu ſit tacita& præſumpta, non videtur ex ea ſe- qui poſſe aliud tacitum& præſumptum, nam ſeruitus ſeruitutis non datur, neque fictio fi- ctionis,& ſubſtitutio † inducitur ex coniectu- ris.l. cùm proponeretur de leg. ⁊2 quando con- jectura ſumitur ab eo quod reperitur expreſ- ſum. l. Gallus. F. quidam rectè. delib.& poſtha. ĩbi. vt eo caſu valeat qui ex verbis colligipoteſt. l.ſi alij de vſufru. leg. Bal. in cap. z. requiris. nu. t. 8 4 deappel. „ Petri Ant. Ang. in mat. vlt. volun. conſ- de appel. in L.1. nu. 10. C. de ijs, qui an. aper. tab. & ſumpta ab eo, quod eſt in mente retentum nihil operatur. Bal. in cap. mandatum. nu. 2. de reſcript. Qua de re prædictam Par.& aliorum ſententiam etiam, vbi agitur de inducendo fi- deicõmiſſo reciproco inter liberos teſtatoris. non immerito refellunt Socyn. d. conſil. 104. Rip.d.·.cùm ita. num. 27⸗Alber.& Alc.vbi ſu- praà. Prætered redeundo ad caſum propoſitum 1I ſubſtitutio reciproca non poteſt intelligi, niſi in caſu quo omnibus perſonis conueniat. l. iam hoc iure. de vulg. l. in teſtamento de te- ſtam. milit. verùm per ſubſtitutionem piæ cau- ſæ poſt mortem vltimi,&c. loannes Antonius non poteſt dici ſubſtitutus Lanſaroto, aut eius liberis, cùm his antè fuiſſet expreſsè ſubſtitu- 12 tus. Nã expreſſum † facit ceſſare tacitum l. cùm ex filio de vulg.& ſubſtitutio reciproca non re- fertur ad eas perſonas, quibus eſt ſpecialiter fa- a ſubſtitutio. l. cohæredi.§. qui patrẽ de vulg. Ideod; nec Lanſarotus, aut eius deſcendentes poſſunt dici Io. Antonio ſubſtituti, vt in ſimili- mo caſu ſeripſit Bart. in l. Lucius. nu. 8. de vulg. Ruyn. conſ. oi. nume. 7. lib. 2. ex quo etiam in- ferri videtur, quòd& ſi verior eſſet ea ſentẽtia, quòd per fubſtitutionem factam in tota hære- ditate poſt mortem plurium inſtitutorum, in- ducatur inter inſtitutos reciprocum fideicom- 13 miſſum, tamen ea † necéſſariò ſit reſtringenda ad ſubſtitutionem factam poſt mortem inſti- tutorum, vel aliàs vocatorum in eodem gradu, in quibus terminis loquitur text. in d.§. Seia,& exprimit Alex. in l. ſi pater impub. nu. 3. verſic. exprædictis colligi poteſt de vulg.& non vide- tur poſſe extendi ad caſum, quo ſubſtiturio fit etiam poſt mortem plurium, qui ſunt in diuer- ſis gradibus vocati, etenim vocati in primo, vel ſecundo gradu non poſſunt dici reciprocè ſub- ſtituti vocatis in ſecundo, veltertio gradu. I- deoque inter omnes vocatos in teſtamento nõ poteſt dici adeſſe reciprocum fideicommiſ- ſum, cuùm illud omnibus perſonis conuenire non poſsit. Qua argumentatione vtitur Socyn. conſ. 69. nu. 3. lib. 3. Par. conſ. 44. nu. 30. libr. 2. ex quo ctiam infertur ex eo, quòd teſtator digre- diatur ad plures gradus ſubſtiturionum, non poſſe argui, reciprocum fideicommiſſum inter nominatos in teſtamento fuiſſe factum, imò contrarium neceſſariò ſequi. pra ter id, quodà 14 digreſsione † ad plures gradus, non poſſe argu- mentari ad reciprocum fideicommiſſum, ſcri- bit ipſe Par. conſ.72. nu. 34. lib.3. Adſunt inſuper vrgentes coniecturæ, ꝓ teſtator noluerit gra- uare Io. Antonium aliquo fideicommiſſo. Pri- mum ſubſtituit Iloannem Antonium,& eius li- beros Lanſaroto, vbi non adeſſent eiĩ filij maſcu- li, ex quo videtur negaſſe facere ſimilem ſub- ſtitutionem loan. Antonio. J. cùm prætor de iud. Secundum liberi Lanſaroti ſunt vocati du- taxat ad portionem relictam Lanſaroto,& in caſu quo tempore mortis omnium deſcenden- tium teſtatoris Lanlarotus non viueret,& ſic non poſlet ſuccedere. Qua de re ſi teſtator no- luit in portione relicta Lanſaroto ſubſtituerè per fideicommiſſum liberos eius, multò mi- nùs credendum, quòd eos voluerit ſubſtituere Io. Antonio,& cm non grauauerit loan. An- tonium ad reſtituendum liberis eius, quos vo- cauit duntaxat in caſum quo loann. Anto- nius non ſupereſſer tempore mortis vltimi ex deſcendentibus ipſius teſtatoris, multò minuùs eſt credendum, quòd voluerit grauare Io. An- tonium ad reſtituendum liberis Lanſaroti. VI- timò ponderanda ſunt verba ſubſtitutionis piæ cauſæ, quibus teſtator deficientibus omnibus deſcentibus de linea mea,& Antonij filij,& o- mnibus deſcendentibus ex Lanſaroto,& Ioan. Antonio poſt mortem vltimi, voluit omniabo na ſua mobilia,& immobilia diſtribui ad pias — cauſas,& ſic pia cauſa non fuit ſubſtituta poſt mortem loann. Antonij, vel Lanſaroti, ſed poſt mortem deſcendentium. Vnde per verba qui- bus non eſt facta ſubſtitutio Ioann. Antonio, & Eanſaroto, neque mors eorum eſt poſita in conditione, nullo iure dici poteſt inter eos fa- ctum reciprocum fideicommiſſum. Prætereà ſubſtitutio expreſſa, per quam vocatur piacau- ſa. non videtur facta deſcendentibus, id eſt, de- ſcendentes non cenſentur grauati, ſed primus hæres ſub conditione mortis omnium deſcen- dentium. Alexan. conſi. 105. num. 4. lib. i.& vbi grauamen cenſeretur iniunctum deſcendenti- bus Io. Antonij& Lanſaroti, intelligeretur in- junctum in caſu, quo dicti deſcendentes ſunt vocati,& contingeret eos ſuccedere, prout à te- ſtatore fuerunt vocati. ſ. vbi tempore mortis, omnium deſcendentium teſtatoris non ſuper- fuiſſent lIoan. Anton.& Lanſarotus,& vbi con- 15 ditio ſub qua ſunt vocati deficeret,& diſpofi- tio per quam ſunt vocati, non haberer locum, non valeret grauamen eis iniunctum. Com. conſil. 119. nume. z2. verſic. cuius rei gratia Alex. conſil.o. numer. 5. verſic. oſtendit lib. i. conſil. 24. numer. 5. verſic. modò redeunt. libr. 3.& A- poſtill. ibi. vnde ſub eadem conditione intelli- gi deberet facta tacita ſubſtitutio reciproca in- ter deſcendentes. I. cùm pater.§. ab inſtituto de leg. 2. Cumque conditio expreſsæ ſubſtitutio- nis euanuerit, quia bona non deuenerunt ad deſcendentes lo. Anto.& ſic expreſſa ſubſtitu- tio facta defecerit, ſequitur vt etiam defecerit tacita ſubſtitutio,& ſic tacitum fideicommiſ- ſum,& ita interminis propoſiti caſus argumẽ- tantur Alex. conſ.202. lib. 7. Par. conſ. 72. nume. 54.lib.3. Ex prohibitione quoque alienandi nõ poteſt dici inductum aliquod fideicommiſ- ſum ad fauores d. Iulij. Nam prohibitio fuit fa- cta dictis hæredibus, qui erant filius& nepotes 16 ex filio, ex dictio illa f dictis, operatur vt per- inde ſit, ac ſiprohibirtio eſſet facta hæredibus ſub nomine proprio. Bartol. in l. qui liberis.§. hæc verba de vulg.& non extenditur ad hære- des hæredum. Rip. in l. filiusfam.§. dini. num 3. 17 de leg. I.& fideicommiflarius ſiue † ſubſtitutus per fideicommiſſum, non dicitur propriè hæ- res. l. poſtulante.. pen. ibi loco hæredis ad Tre- bell. l. 3 1 me Arnt I nn, A pu auſ non 2 4 Ann 44.. 3 en Arronieſ mad Kendentium. Vi S 4*. ſe a ludſtiturig 10]¹ 8 d0, neque mor on 4 II * 4 2 nullo ure dicig 2 rn rocum adeicom rh epre⸗ ſaper qud er ded tur facta deſcend Ia deicen Ir v ü non cenſenturd. l. acenſentn 3 an ſim onditione mortl ainin Dlelone mortt iumen erun conſi. o⸗, ntlha oleretur iniun tuu ſeſcad onif& Lanſarotl Erillgern 4 44. cau, quo dicii Eae adenas unt vocati. ſ. 7i Mopoten 8 Kendentium ᷑ Vnoda n. Anton.& Lan H. Kte zaſuntroczi erch 6 nſunt vocati, EM beretle “ aue conditio 6 α gt, quia bona 7 Slo Anto. à FMn cerit, ſequitt tamd „ Hdelco utio, R Hc tI re fdt, monll 1 pen unte. 1 AK erainn d jebebeln „ Liber VI. bell. l. ſi filius verſ. quemadmodum quòd cum eo,&c. l. ſi hæres ab eo verſ. vice hæredis ad Tre- bell..reſtituta. Inſtit. de fideicom. hæred. verſi. 18 quaſi hæredis,& ſic prohibitio † alienandi, quæ eſt ſtrictè intelligenda facta hæredibus non cõ- prehendit fideicommiſſarios. Prætereà prohi- bitio eſt facta ſolum fauore liberorum, vt o- ſtendũt verbailla, quia finalis intentio mea eſt, vt bona mea remaneant& peruenianrt in libe- ros maſculos de linea mea de pulia, nam linca 19 †propriè dicitur quæ eſt ſurſum& deorſum. 20 Soc. conſ. 33. lib.3. num. 8.9.& 10. Dec. conſ.379. nume 4.& 5. maximè in materia ſtricte inter- pretanda, vt eſt prohibitio alienandi,& cùm verba f de ſtirpe mea, ſignificent deſcendentes. Bald. in l. ſi quis in ſuo. num. 2. C. de inoff. teſta. idè videtur de verbis linea mea. Accedat quòd teſtator in alia parte teſtamenti appellatione lineæ meæ intellexerit duntaxat de eius deſcẽ- dentibus,& vna pars teſtamenti declarat aliam. J. qui filiab. in prin. de lega..& ſic ratio,& cauſa prohibitionis reſtingit prohibitionem adlibe- ros teſtatoris, l. cùm pater.§. dulciſsimis de leg. Lanſaro- tus. Stepha- Magda- nus. lena. lulius quatuor quatuor òG—L ſorores. fllij. CASVS LIXVI. Defuncto Lanſaroto, Gulielmo,& Stepha no. filijs Antonij, Magdalena fecit ceſsionem& renunciationem fratri de omni hæreditate,& ſucceſsione aſcendentium& tranſuerſalium, etiam quæ in futurum ab inteſtato deferretur in ampliſsima forma, cuius inſtrumentum ex- hibetur. Paulò poſt deceſsit Stephanus eius fra- ter relicto lulio& quatuor filiabus, Antonio fuit bonis interdictum, eiusque cura, decreta primoò lo. Antonio, qui eam ſuſcepit,& inuen- tarium confecit, deinde dicta cura fuit decre- ta Georgio filio, qui viuo patre deceſsit inſti- tuto hærede pro dimidia parte, pro alia dimi- dia Io. Antonio. Qui Io. Antonius bona per Ge orgium poſſeſſa apprehendit,& inuentarium confecit tanquam hæres ex eius teſtamento, in quo inuentario deſcripta ſunt plura ex bonis deſcriptis in alio inuentario facto per eundem. Antonius ſuperuixit filio per plures annos,& viuens poſſedit nonnulla bona. deinde deceſsit inteſtatus, poſt cuius mortem Io. Antonius poſ ſedit omnia, quæ Antonius viuens tenebat, in- ter quæ adſunt quædam bona, quæ nõ ſunt de- ſcripta in inuentario facto de hæreditate Geor- Conſilium LXDV. 9 2. Adhæc etſi verba illa de linea mea de pulia, comprehenderent etiam liberos fratrum te- ſtatoris, tamen prohibitio alienandi,& cauſa illi adiecta non inducerent nouam ſubſtitutio- nem, imô reſtringerentur ad perſonas ſuprà vo catas,& caſus ſubſtitutionum ſuperiùs factarũ ob ſequentia verba, prout ſuprà ordinaui,&c. 21 Nam dictio † prout relata ad aliquod de præ- terito, de quo conſtet, limitat,& reſtringit a- ctum ad diſpoſitionem, ad quam fit relatio.J. edita. C. de eden. Bart. in extraua. ad reprim. in verb. prout. Dec. con. 63.& ſic in re præſenti ver- ba illa, prout ſuprà ordinaui, limitant prohibi- tionem alienandi,& cauſam prohibitioni ad- iectam ad ſubſtitutiones, quas ſuprà teſtator fe- cerat,& hoc in terminis prohibit. alienandi ad- iecta ratione, quia intentio,&c. ſeripſit Alexa. conſi. 59. numer. 21. verſ. non obſtat,&c. lib. 3.1- deoque prohibitio alienandi,& cauſa prohibi- tionis limitata ad ſuprà ordinata, prodeſſe non poteſt liberis Lanſaroti, niſi in caſibus, quibus ſuprà fuerant ſubſtituti, nuſquam autem fue- rant ſubſtituti Ioanni Antonio. Anto- nius Guliel- Stepha- mus. nus. Ant. de cuius Io. Anto- hær. agitur. nius. Grego- rius. gij. poſt aliquot annos deceſsit& ĩ pſe inſtituto hærede filio adoptiuo, Iulius agit ad bona quæ erant Antonij& Georgij, quaſi Antonius ſuc- ceſſerit filio,& Io. Antonius nunquam adiuerit hæreditatem Antonij,& ipſe Iulius ſit hæres in- ſolidum Autoni virtute ceſsionis& renuncia- tionis factæ per Magdalenam patri ipſius acto- ris. Ex parte hæredis Io. Antonij, opponitur Io. Antonium adiuiſſe hæreditaté Antonij, quod ex pluribus conatur probare, quæ colliguntur ex ꝓceſſu. Item opponit Julium ex iure ceſſo patri per Magdalenam nullo modo poſſe eſſe hæredem Ant. exhibentur proceſſus. Quæritur quid iuris. S V M A A RTIV. 1 Smmixtio probatur probara poſfeſſione bonorum, vVel habitatione domuns patris. 3 2 Declaratio voluntatis adeuntis quo titulo adeat, quid operetur. b 3 Haereditas rota ſi delata ſit, acquiritur aditione Ppartis. 4 Aaltio hæreditatis ex quibus probetur. 5 Poſſeſſia Petri Ant. Anguf in mat. vlt. volun. cony. 5 Poſeſſio probatur, ſi vnus teſtis dicat vidiſſe quem poſſidere per vnum annum, alius per altum. 6 Heredis inſtitutio in integrum ad adeundam hæ- reditatom, quando dari poſſit. 7 Inſtrumentum ex quibus praſumatur falſum. 8 Repudiatio fatta de hæreditate viuentis est in- ualida. 9 Matre exoluſa per renunciationem, quando cen- ſeantur etiam eius filij exeluſt. 10 Spes poteſt cedi. 11 Spem in hæareditate viuentis, quis non dicatur ha bere. 1²2 Spes de hareditate vinentis, non potest in coutra- um deduci. 13 Hereditas defunctinon adita non potet tranſ- mitti nec cedi. 14 Pactum de ſuccedendo in hæræditate viuentls h- n eius conſenſu nan valeat. 15 Pactum ſuper hæreditate incertæ perlönæ viuen- ri, quomodo valet. 16 Ius accreſcendi in donatarium, ceſſionarzum, vel emptorem hæreditatis non tranſit. 17 Hereéditas delata, ſed non adita, non tranſmitti- tur. 18 Iniudicium venire non potest, quod po⁵t iudici- um acveptum acoidit ſed alia interpellutione opis éſt. 19 Aditio licet poſſet retrotrabi, non ſic poteſt ceſſio vel renuncidtis. 20 Rei vendicationem ſi quis intentat quid opus ſit. 21 Actio petitionis hæreditatis fandatur ſuper poſ- ſeſſione defundti,& titulo ſucceſſionis hære- Ais. 22 Defundtus non potuit plus iuris in altum trans- ferre, quaàm inpſé haberet. XHe⸗ Vllo iure agere videtur Iulius, Et- Benim dubium non eſt tempore mortis Antonij neminem fuiſſe proximiorem Antonio, quàm Io an. Antonium,& nõ apparet Ma- 2 niliam Lanſaroti, quę erat in pari gra- du adiuiſſe hæreditatem Antonij, res erit clara pro Reo conuento. Aditio autem Io. Anto. in- primis probatur ex eo, quòd Io. Antonius poſt mortem Antonij, poſſedit bona, quæ fuerunt Antonij,& quæ antè non poſsidebat, vt ex pro- ductis apparet, per quam poſſeſsionem videtur probata aditio, cùm dicta bona poſsiderià Io. Antonio non potuerint citra ius,& nomen hę- redis licitè. I. pro hærede,§.. de acquir. hæred. Bart. inl. gerit, eo. tit. num. 20.& 24. verſ. quæ- dam ſunt in quibus,&c. quam rem in terminis decidunt Bart.& Ang in l. r. C. de repud. hæred. dicentes probata † poſſeſsione bonorum, vel habitatione domus patris probari immixtio- nem,& Bald ibidem nume. z. Caſtren. nume. 2. aſſerentes, ſi filius poſt mortem patris occupa- uit poſſeſsionem domus, quam viuo patre non habitabat, videri id feciſſe vti hæres,& tex. in d. I.1.& clariùs Cyn. voluit ad hoc, vt per poſſeſ- ſionem bonorum defuncti non præſumatur aditio, probanda eſſe duo, ſcilicet repudiatio- nem,& quòd poſſedit ex alia cauſa,& Bald. inl. 1. num. 32 C. qui admit. ſcripſit, qui poſsidet vi- detur adire, niſi negatiuam probet ſcilicet, ſe alio titulo poſsidere. comprobat Alex. conſil. z. num. lib. z.& idem Bal.in l.2. eo. tit. quem ſequuti fuerunt poſteriores, dixit etiam quòd flius abſtinuiſſet à bonis paternis, tamen ſi pof- d2 ſideat rem paternam abſque titulo„induci re- uocationem abſtentionis. Neque obſtat, quòd loan. Antonius declarauerit † voluntatem ſu- am in contrarium, quòd ſcilicet apprehende- bat bona, tanquam bona Georgij, idque pro- bari ex inſtrumento inuẽtarij hæreditatis Ge- orgij. Nam reſpondetur huiuſmodi declara- tionem poſſe operari duntaxat, quò adactus apprehenſionis,& poſſeſsionis bonorum, quæ in inuẽêtario hæreditatis Georgij deſcripta fue- 3 runt,& quò ad actus quib.- fuit adiecta declara- tio,& nullo modo poſſe extendi ad bona, quæ nõ ſunt in inuentario deſcripta, neque ad actus ſimpliciter,& nulla adiecta proteſtatione poſt mortem Antonij factos. l. ſi vnus.§. anteomnia de pact. j. at ſi quis. 5. plerique de religio. Barto. in l. non ſolùm.§. morte. nu. 16. de op. no. nun- ciat.& quamuis aditione partis f tota hæredi- tas, ſi delata ſit, acquiratur. l.1.l. ſi ſolus deacqu. hæred. non tamen infertur, quòd lo. Antonius ex eo, quòd poſt mortem Georgij,& tanquam hæres Georgij apprehendit vnam vel plures exrebus Antonij, apprchendendo poſt mortẽ Antouij poſſeſszionem bonorum per Antoni- um relictorum, maximè non deſcriptorum in inuentario, dici debeat apprehendiſſe ea, tan- quam hæres Georgij, imò præſumitur appre- hendiſſe tanq hæres Anto. d. kI.&. C. de repu. hære. Secundò Io. Antonium adiuiſſe hæredita- tem, probatur ex eo, quòd exegit credita Anto- ni)j, ſcilicet, annuum reditum librarum 300. qui 4 erat in bonis Antonij, ex qua exactione pro- batur aditio. Bart. in l. frà fratre. numer.3 8. de cond. ind. Bal. in l. non hoc. num. j. verſ. ſi autem non erat repudiata. C. vn. cogn. Item ex ſolutio ne æris alieni Antonij. l. 2. vbi not. Bart.& alij. C. de iur. del. Tertiò ex aſportatione nonnuHorũ bonorum mobilium, quæ probantur poſt mor tem Antonij ex domo Antonij apportata ad domum Io. Antonij,& de eius mandato, quod non potuit licitè fieri citra ius,& nomen hære- dis, de qua deponũt primus& ſecundus reſtes, & quamuis vnus deponat de exportatione la- terum, ſeu tabellarum, alius autem de exporta- tione capſæ nuncupatæ banchalis, cathedræ,& lebetis, tamen probant, quemadmodum fiv- nus teſtis dicat quẽ percepiſſe fabas, alius per- cepiſſe dicat frumentum, probant poſſeſsionẽ. Bald. in l. actor. nume. 4. verſi. ſimile. C. de pro- batio.& ſi vnus † dicat vidiſfe quem poſsidere per vnum annum, alius per alium, probant poſ 4 ſeſsionem. gloſl. in l ob carmen.§. f. de teſtibus, præter id, quod teſtes ſingulares probant actus ſucceſsiuos, ex quibus inducitur aditio hære- ditatis, ſi verum elt quod ſeripſit socyn. conff. 295, col. ——— re 1 „feponderur N ie OGle 1 onis, oleßig 1 1 dn. Pmotte nuſ. am iht, acquiratur-.Iäusn amen inkertur lo n 4 83 Poftmorten G 2 Amg ſ 81j apprehend d roaij, apprehed Nohpoln letzionem boc en per in am, maxime rerpon liccidebeat apg Milüſeen Georgij, imò mg Ihrrcs Antod ⁵ 10 10 lo. Antoniut un iletu arexco, quòdo; ediult 1.„a aauum redituf& Iuum)ju A 1 „ AMon 4 mknon! wodinta. C. 1 Antonij.1.h c1 antt omel at prim Guts⸗ 4 11 71.2 abellarum,Wj— * 5 f. roue perceg 3 t ob . A. 7 ru aentulh e nige. 3 .“ — 4 aor aume4 1 8 uem * 4 2 d 1 n 21 1 vls dic 4 npuo 1 hoc. Na-edg 1 0 Liber VI. 295. col.3.& cùm in re præſenti deponant de fa- to proprio, magis probare videntur: Quartò, ex declaratione voluntatis facta per Io. Anto- nium, de qua deponit primusteſtis, qui depo- nit audiuiſſe Ioan. Antonium dicentem, quòd ipſe erat hæres Antonij, cum quo videtur con- cordare ſecundus teſtis, qui deponit audiuiſſe Io. Antonium dicentem, ſe eſſe proximiorẽ An tonio defuncto. Vltimò, ex declaratione volũ- tatis Io. Anto. facta per eius hæredem, qui po- teſt declarare quo animo defunctus fecerit a- ctus, ex quibus poteſt induci aditio. Bar. in d. l. gerit. num. 21.& 24. Sed etſi non conſtaret Io. Antonium adiuiſſe hæreditatem Antonij, ta- men cùm ſtante teſtamento Georgij, demen- tia patris,& bonorum interdictione, Io. Anto- nius habuerit probabilem cauſam credendi, bona ad ſe ſpectare ex teſtamento Georgij,& deceſſerit infra tempus, infra quod poterat adi- re hæreditatem Antonij, hæredi † eius reſtitu- tio in integrum ad adeundam hæreditatẽ An- tonij dari debet.l. Pannonius de acquir. hæred. qui text.licet loquatur in abſentia,tamen pro- cedit etiam in ignorantia. l. qui duos in prin. de reb. dub.& in probabili dubitatione. Caſt. in d. l. bannonius. nume. 8.& quòd ius petendæ re- ſtitutionis tranſmiſſum fuit etiam ad ſecũdum hæredem. argumento eius quod tradit Bar. in d. I. qui duos. num. II. Cæterùm etſi Io. Antoni- us non adiuiſſet hæreditatem Antonij,& hæres 7 eius eſſet excluſus ab omni iure adeundi, tamẽ Iulius ad hæreditatem Antonij agere non poſ- ſet, primùm, quia adſunt proximiores Anto- nio, ſcilicet Magdalena, neque lulio competere poteſt actio vigore ceſsionis& renunciationis factæ à Magdalena lo. Stephano patri actori, de anno 15 23. Primùm, quia cùm inſtrumentum in actis exhibitum, ex lectura ſubſcriptionis ap- pareat eſſe exemplum extractum ab originali, & non inueniatur aliquod originale inter ab- breuiaturas Notarij, quæ fuerunt in actis pro- ductæ, ex quarum inſpectione probatur huiuſ- modi negatiua. l. Titiæ textores. de leg. I. J. ſi bi- næ de iniu. rup.& in terminis inſtrumenti Cor. conſi. 19i. lib I. Rip. l in illa. nu. 32. de verb. ob- lig. non probat Authen. ſi quis in aliquo. C. de Conſchum LXVI. ℳo tinere pactum de non ſuccedendo,& meram repudiationem hæreditatis Antonij, ex eo, ꝙ dicta hæreditas nondunn eſſèt quæſita Magda- lenæ. Caſtr. in l. ſi actionem num. 2. C. de pact. inl. pactum, quod dotali num. 8.C. de collat. 8 huiuſmodi repudiatio † facta de hæreditate vi- uentis fuiſſet inualida. l.is poteſt de acquir: hæ- red.& non impedit Magdalenam mortuo An- tonio ſuccedere: l. qui ſuperſtitis de acq. hæréd. & vbi repudiatio ſit valida aliud non operatur. quàm quod Magdalena ſit excluſa,& proxi- miores ad ſueceſsionem Antonij admittantur. I.l.§. quibus de ſuc. ced. Verùm fuit probatum extare ſorores ipſius Iulij,& filios Magdalenæ qui ſunt in pari gradu, præter id, quod actor nõ egit ex iure fundato in eius perſona, ſed ex iure ceſſo per Magdalenam Neque obſtat ſi dicatur 5 †excluſa per renunciationem Magdalenæ ob certam dotem acceptam, cenſeri etiam exelu- ſos filios ex ea, ob id, quod dixit Bal. in l. pactũ, quod dotali in a. q. C. de collat. Nam reſponde- tur, poſita op. Bal. pro vera, quam tamen refel- lit Imol. in d. l. qui ſuperſtitis, nepotes in caſu Bald. ita demúm excludi, quando extant alij, qui fuiſſent ſucceſſuri, vnà cum matre quæ re- pudiauit. Caſt in l. qui ſuperſtitis. num 3. verſ.& hoc ſi extabant de acquir. hæred. etenim ius ac- creſcendi facit ceſſare ſucceſſorium edictum. Quòd ſi dicamus renunciationem continere ceſsionem ſpei, ſiue iuris ſuccedendi Antõnio, 10 quod ſpe competebat, nam& ſpes † poteſt ce- eden.& ibi Bal. Secundum, quia inſtrumentum † illud eſt ſuſpectum de falso, nam cõtinet mul- tas clauſulas vltra ordinarium ſtatum Notari- orum Placentiæ,& eſt diuerſum ab alijs inſtru- mentis renunciationum de quibus idem No- tarius fuit rogatus,& inſolita arguunt ſuſpicio- nem falſitatis. Bald. in l. ſi quis ſub conditione. in fin. de cond. inſtit. diuerſitas autem à ſtylo.& alijs inſtrumentis Notarij fuit probata, ex in- ſpectione inſtrumentorum factorum ab eodẽ Notario ſuper renunciationibus mulierũ, quæ repertę ſunt inter abbreuiaturas Notarij,& pro ductæ ac regiſtratæ in actis,& diuerſitas à com- muniſtylo Notariorum Placentinorum proba tur ex lectura Muſsinæ, ſeu formularij inſtru⸗ mentorum ciuitatis placentiæ. Tertium, quia ſi dicamus inſtrumentum renunciationis co- di.l.ſpem. C. de donat.& huiuſmodi ceſsionem fuiſſe collatam in tempus poſt ius quæſitum,ex eo, quòd facta ſit fratri ſtipulanti pro ſe& hæ- redibus, vr defendere conatur Ruyn. conſ.9. num. 15. 16.17.& 18. lib. r. huiuſmodi ceſsio non potuit quicquam operari, nam quis non dici- I1 tur f habere ſpem in hæreditate viuentis. 1 poſt emancipationem.§.. de lib. leg. l... ſi mpube- ri de coll. bon. Bar. in d. l. fin. in fin.& huiuſmodi 12 ſpes f non poteſt in contractum deduci. l. qui- dam.§. fin de donat. d. l. fin. vbi not. Bar. in fin. 13 Bald. num. 3. C. depact. Adhæc † ſi hæreditas de- functi non adita non poteſt tranſmitti. I. 1.. in nouiſsimo. C. de cad. roll.& ſic neque etiam ce- di. lex pluribus, de adminiſt. tut. Dec inl ſi e- mancipata in 2. lect num. 33. C. qui adm. niſi per ceſsionem,& donationem induceretur in ne- ceſſariam conſequentiam aditio, vt in caſu quẽ tradit. Caſt. in l. pactum ‚quod datali. num. 8. C. de collatio. multò minũs hæreditas viuentis, quę adiri non poteſt, tranſmitti aut cedi poteſt. Prætereà cùm non fuerit probatum, Antoniũ fuiſſe præſentem, huiuſmodi ceſsio& donatio, 14 tanquam pactum f de ſuccedendo in hæredita- te viuentis, abſque eius conſenſu non valuit.l. fin. C. de pact. Gemin. in capitulo. quamuis, co- lumna penultima verſiculo, ſed pone quòd fi- lia,&c. de pact. in ſexto: Are. in dicta. qui ſuper- ſtitis. de acquirenda hæred. Alexand. in j.ſtipu⸗ latio hoc modo concepta. de verborum obli. FPation. num er. 12.& alij, quos refert& ſequitur Decius inl. pactum, quod dotali. nu. in ſexta limitat. ——,— — 8 8 3 1 — 2* „.. 4. 8 1 2* 4 7—. 4 — ———-—— 5 * ——— —= Petri Anr. Anguf. in mat. vlt. volun. conf. ſimitat. C. de collatio. Neque me mouet ſi di- 19 ſine veri præiudicio, quòd aditio † poſſe tretror⸗ „catue valere † pactum ſuper hæreditate incertæ perſonæ viuentis. 1.3. 5.de illo. pro ſocio,&ten im text. ille procedit in pacto ſuper hæreditate in- certæ perſonæ viuentis, certo modo diſponen- da, poſtquam erit acquiſita Bart. d. l. fi. aum 17. pactum autem ſuper iure ſuccedendi perſonæ viuenti indiſtinctè non valer, ſiue ſit de ſucce- dendo. l. pactum quod dotali-C. de pact. l.licet. C. de pact. hæred. C. de pact. conuen. d. I. qui- dem. 5 fin. de donat. Bart. d.l. fi. nu. 10. ſiue ſit de non ſuccedendo.. is poteſt. l. qui ſuperſtitis de acquir. hæred.j. pactum, quod dotali. C. de col- lario. Ad hæcper pactum, de quo in d.§. de illo. ipſa ſpes non communicatur, nec in ſocietate ponitur, neque in ſocium traastertur ius ade- undi vel ſuccedendi, etiam poſtquam hæredi- tas erit delata, ſedremanet penes eum cui de- fertur. Bart. in l. is poteſt. nume. 5.de acquiren. hæred.& ob illud non datur ci, cui fit pactum, actio contra tertium, ſed duntaxat inter ipſos paciſcentes, vt docuit etiam Ruyn. dicto con- filio 8. Tandem vbi ceſsio fuiſſet valida in do- 16 natatium, ſeu ceſsionarium, † tranſiuiſſet ius duntaxat ſuccedendi pro portione, quæ ſpecta- repoterat Magdalenæ, non autem ius accre- Kcendi, ſeu portio, quæ excluſo Ioan. Antonio cohærede accreſcere poterat, quæ non etiam tranſit in emptorem hæreditatis, ſècundũ ma- gis communem ſententiam Doctor. quos re- tert Iaſon. in l. re coniuncti. de legat. 3. numero 125.& 141. Et ius ad portionem. quę ſpectare po- tuiſſet Magdalenæ, non potuit loan. Stephanus I7 tranſmittere ad hæredes. Nam ſi Thæreditas delata, ed nom adita, non tranſmittatur, dicto §.in nouiſsimo. multò magis hæreditas viuen- tis, neque adita, neque delata, poreſt tranſmit- ti,& ſi loan.Stephanus non potuit tranſmitte- re ad hæredes ſpem ſiue ius in ſpe, quam ipſe eꝝ propria perſona habebat in hæreditate Anto- nij, non etiam debuit poſſe tranſmittere ſpem, ſiue ius in ſpe ad dictam hæreditatem ceſſam per Magdalenam,& ſi Magdalena, vbi mortua Iu iſſet viuo Antonio, non poterat tranſmittere ad hæredes ſpem ſuccedendi Antonio, nullo iure dici poteſt, quòd ius tranſmittendi d. ſpẽ ad hæredes potuerit in alium transferre. l. ne- mo plus iuris. de regulis iuris. Vltimò, vbi Ioan. Stephanus ſpem ceſſam tranſmittere potuiſſet adhæredes, tamen lulius agens nom eſt hæres inſolidum, cùm habeat plures ſorores ex eodẽ patre,& quamuis exhibeat inſtrumenta renun- eiationum factarum ipſi Iu lio à ſororib. tamen vnum ex his fuit factum viuente adhuc Anto- nio,& contra illud obſtant omnia ſuperiùs ad- ducta circa renunciationem factam à Magdabe- na, aliud fuit factum poſt litem motam,& non 18 poteſt in iudicium † venire, quod poſt iudici- um acceptum accidit, ſed alia interpellatione opus eſt. l. non poteſt de iud. Neq; mouet me, quòd aditio hærediratis quandocunque facta retrotrahatur adtempus mortis defuncti. l. hæ- res quandocunque de acquir. hæred. nam dato præſenti iudicio ſuccübere deberet. trahi, non tamen poteſt retrotrahi ceſsio,&c renunciatio facta à ſorore. Sed nec omit- tendum, quòd vbi lulius agens eſſet proxi- mior,& hæres ab inteſtato Antonij, tamen in Etenim Rintentauit rei vendicationem, nou poteſt ob- z0tinere, †᷑ cùm non proba uerit de dominio ſuo- velAntonij, quod neceſſariò probandum eſt ab agente rei vendicatione. I. in rem. de rei vendi- catione quòod ſi intentauit petitionem hæredi⸗ tatis, non etiam poteſt obtinere, cùm non ſo- lom non probauerit Antonium poſſediſſe tẽ- pore mortis, imòé in libello fateatur contrari- 21 um. Nam actio † petitionis hæreditatis funda- rur ſuper poſſeſsione defuncti,& titulo ſucceſ- ſionis hæredis. Bart. in l. hæred. in fin. Bald. nu. 4. verſic.& ideò dicunt Ang. in fin. C. de petit. hæred.& quomodo ad ea, quę non poſsideban- tur per defunctum, hæres poteſt duntaxat in- 22 tentare actiones, quas poterat defunctus, † qui non potuit plus iuris in alium transferre, quàm ipſe haberet. d. l. nemo plus iuris.& quamuis contra debitorem defuncti ex contractu detur petitio hæreditatis, quæ non competebat de- functo. l. etiam. 5. fin. cùm L. ſeq. de pet. hæred. id tamen procedit ſolùm, quando debitor præ- tendit ſehæredem. l. ſi debitor. eod. titulo, alidàs contra debitorem, qui non contendit ſe hære- dem, datur actio ex contractu. Angel. inl. ſed vtrum. eod. tit. CASVS LXVII. SAn,& quando nati poſt alienationem rei Ateſtatore prohibitæ alienari, admittantur ad reuoeandum alienata. b F F M M A RTIE Ar. I Audtoritas contractus non poteſt conuelli. 2 Fideicommiſſum oonditionale ex prohibitisne ær lienationis inducitur. 6 4.„ 3 Verba hac, cum moreretur, faciunt fideicommiſ- ſum conditionale.— 4 Conceptos poſt enentum conditzonis, non ſucte⸗ dere in fideicommiſſo çonditionali.& nu. G. 5 Paria ſunt relinquere cognatis,& relinquore ⸗ beris. 7 Ius quæſitum vni ex purificata à conditione per alienationem, non poteſt acquiri alteri eodem tempore,& in fin. 8 Alternatine ſufficit alteram partem eſſe veram, E nRunm. 11. 9 Dominium einſdem rei non potest eſes penesduos inſolidum. b IO Ius primo fideicommiſſario quæſitum non poteſt abſoue eius facto auferri. 22 Dodtor reſtitutus non habet enndum lIscum in collegio, qæem antos habobat. Fulgoſ don diot den Weo dicunt Ad 4 omocoadea cn K unchum, h 8 ua un oen n Pbsiurisin aiug k.6.1. nemo p un orem defuncig 3 a ar, qur do daah an Pho. cum! Pepek eduſolum ou äin redem.ſidebitq e inu rorem. quinon odten acio excontr ni . ASVS Up ¹ uando nati pof itaumm ohibitx alienat& itan alienata. pantrallu nars ar fersutien— winducitar. 95 am wererefur. N ſün itindſe. wertan. pait eue 0 acn? AN 974* 8 ℳ reut? cegs — Liber VI VlIgoſ.& Iaſon. in l. quoties. C. de fideicommiſſ. Rip. I. filiusfamil. [H. diui. numer. 17. de legat. primo, ſcripſere, natos poſt alienatiõem rei prohibitæ alienari, poſſe eam reuocate: quæ ſententia procedere ſolùm po- teſt duobus concurrentibus. Primò, quòd nati poſt alienationem ſint vocati non ſolum in caſum alienationis, ſed etiam in caſum mortis alienantis,& admitti velint mortuis alienanti- bus, quaſi tunc purificata conditione fideicom- miſsi, non autem quaſi ex fideicommiſſo puri- ficato per alienationem. Secundò quòd tem- pore alienationes nullus adeſſet, cui ius& actio ad reuocandum quaæri potuerit. Nam quò ad primum, vbi adeſſet fideicommiſſum duntaxat ex capite alienationis, quamuis nullus adeſſet tempore alienationis, qui poſſet reuocare: ta- men nati poôſt, non videntur poſſe admitti. Pri- mo quia ſi omnes qui tempore alienationis ſu- perſunt, conſentiunt alienationi, nulla ſupereſt petitio fideicommiſsi.j. nihil. 5.omnibus de leg. 11. Et autoritas contractus non poteſt conuel- li.l. quotiens. C. d. fideicomm. quæ eſſent falſa, vbi natus pôſt admitteretur ad petendum fidei- commiſſum,& reuocandum alienationem. Se- cundo quia nati poſt, non reperiuntur eſſe in rerum natura tempore purificatæ conditionis fideicommiſsi. l. eum qui de cond.& demonſt J. interuenit. de leg. præſtan. Etenim ex prohi- bitione † alienationis inducitur fideicomiſſum conditionale, ſ.ſi ſequatur alienatio. Bart. l. pa- ter filium. 9. Filiam de leg. 3. idem probat. tex. in l.cum pater.. hæreditatem, el primo. de leg. 2. vbi ad fideicommiſſum relictum ab aliquo, cuͤm is moreretur admittuntur hi ſolum, qui ſunt in rerum natura tempore mortis grauati 3& ſic exiſtentis conditionis. Nam verba illa † cùm moreretur, faciunt fideicom miſſum con- ditionale. l. hæres meus.§.l. de cond.& demon- ſtra. ad quod etiam conuenit tex. in l. Paulus el 2. de bon. liber. vbi nepos conceptus poſt mor- tem aui liberto aui ſuperſtite, admittitur qui- dem ad ſucceſsionem liberti, quia tempore mortis eius reperitur in rerum natura. Ad ſuc- ceſsionem verò Aui non admittitur, quia tem- pore mortis eius,& ſic quo defertur hæreditas non erat in rerum natura. Hinc prodijt Deciſ. Io. Andr. in add. Spec. ſuper Rub. de teſtam. verſ. item Lambertinus. aſſerentis in caſu quo teſta- tor filio hæredi vniuerſali ſubſtituerat vnum ex filijs Titij, quem ipſe hæres elegerit, natos poſt mortem filij non admitti, quia non erant cin rerum natura, tempore quo ſubſtitutio cœ „ pit habere effectum,& Caſtr. in conſil. 16. nu. ⸗. lib.. latè defendit conceptos † poſt euentum conditionis, non ſuccedere in fideicommiſſo conditionali,& Soc. iun. conſi. 174. num. 29. lib. 2. ſentit. quòd nati poſt alienationem admit- tuntur ita demùm, ſivocati ſint poſt mortem alienantis,& veniant ex fideicommiſſo purifi- cato per mortem:& hac ratione ſuccedunt in Conſinum LXVII. b reentis Bald. inl. ſi in perſona num. 3. verff.& no- ta. C. de fideicomm. Dec. in Rubr. C. de ſucceſſ- feudis etiam nati poſt mortem primi acqui- 741 edic. quia ſ.cenſentur vocati poſt mortem præ- cedentium,& ſic, dum modò ſint in rerum na- tura tempore quo ffeudum illis aperitur, ſuc- cedunt,& in his terminis, ſcilicet quando ſub- eſt etiam fideicommiſſum in caſum mortis lo- quitur Soc. in conſilio. 51. numer. 40. lib. ſecun- do, vt patet ex his quæ ponit numer. 41. aliàs tradita per eum ſuſtineri non poſſunt,& quam- uis Ruy. conſ. ꝛ2. nu. 10. lib. z2. etiam in fideicom- miſſo relicto deſcẽdẽtibus in caſũ alienationis defendere conetur, admitti natospoſt aliena- tionem, ſi de voluntate teſtatoris appareat&de eius voluntate apparere, quando reliquit po- ſteris aut deſcẽdentibus vel naſcituris quando- cunque, tamen eius dicta non ſubſiſtunt, niſi re- ſtringantur, ad terminos prædictos. Idque quod dixere Soc.& Ruyn. vbi ſupra. ſ. quando teſtator reliquit purè deſcendentibus vel libe- ris, admitti natos poſt mortem teſtatoris, vide- tur contratex. inl. ſi cognatis de reb. dub. Nam 5paria † ſunt relinquere cognatis& relinque- re liberis, vt ex Ancha. Ang.& Imol. tradit Alex. conſi. 184. numer. 2. conſ. 219. in fin. libr. 2. Nam Soc.in d. Iſi cognatis numer. 27. ex mente Bart. iaquit, quando relictum factum eſt cognatis familiæ deſcendentibus vel liberis, includi e- os qui reperiuntur tempore mortis, non au- tem qui pôſt naſcuntur,& numer. 30. inquit, in 6 relicto facto f cognatis familiæ, velliberis non includi natos poſt mortem teſtatoris, quod li- mitat in fideicommiſſo conditionis, in quo ſa- tis eſſe in rerum natura tempore euenientis conditionis. d. l. interuenit. Secundò limitat, ni- ſi appareat de mente teſtatoris, quòd voluerit admitti etiam natos poſt mortem, ex quo ma- nifeſtè patet Soc.in d.l. ſi cognatis ſenſiſſe ex eo ſolo, quòd vocati ſunt liberi aut deſcendentes, non conſtare de mente teſtatoris, quòd volue- rit admitti ad relictum purum natos poſt mor- tem,& ad relictum conditionale, natos poſt conditionis euentum. Quò ad ſecundum ſi 7tempore † alienationis ſupererat alius, qui eſ- ſet vocatus,& cui quæſitum fuerit ius ex condi- tione purificata per alienationem, idem ius non potuit deinde alicui acquiri etiam ex con- ditione purificata per mortem alienantis, vt vi- detur tex. inl. cum pater.. libertis de legat. ſe- cundo. In quo textu aderat fideicommiſſum non ſoluͤm in caſum alienationis; ſed etiam poſt mortem. Caſtren. ibi numero quarto, ver- ſiculo ex hoc infero,& tamen textus præſup- ponit, quòd facta alienatione ius quæritur alijs abſque eo, quòd, moriente poſted alienante, i- dem ius in alium transferatur, idem ſuadet tex. in l.peto.§. fratre eodem titulo, vbi textus ad- mittit proximiores alternatiuè, ſed ſi hæres fun dum vendiderit, vel extero hærede inſtituto deccſſerit, cumque † alternatiusè, ſufficiat alte- ram partem eſſe veram, ſequitur quòd vno tan- t˙ùm caſu admittantur proxmiores:& ſic vbi ad. miſsi fucrint facta alienatione, non poſsint vl- terius Petri Ant. Angin erius aliqui admitti poſt mortem alienan- tis. Item textus ille vult quòdis, qui admittitur facta alienatione, reneatur cauere de reſtituen- do domum in familia, ſcilicet poſt mortem. l.v- nam ex familia. 9. ſed ſi fundum. verſiculo, quòd ſi taliaeodem titulo, vel fortè etiam poſt alie- nationem. gloſſ in dicto. 9. fratre in verſiculo re- ſtituturum, quod eſſet falſum, ſi natus poſt ali- enationem poſſet mortuo alienante petere fi- deicommiſſum, Idque eriam optimis rationi- bus videtur comprobari. Nam cùm ex aliena- tione fuerit quæſitum ius ad bona, his qui tunc erant in rerum natura, non poteſt ex eo teſta- mento ius alteri acquiri ad eadem bona, donec 9 durat ius primi, tum quiaf dominium eiuſdem rei non poteſt eſſe penes duos inſolidum. I. ſi 10 vt certo. 5. ſi duobus. commod.& ius primo fideicommiſlario quæſitum, non poteſt abſque eius facto auferri. l.fin. de pact. Tum quia quan- do ex prohibitione alienandi, inducitur fidei- com miſſum in caſu alienationis,& in caſu mor- tis, ad hoc vt habeat locum ſubſtitutio, non re- quiritur quòd eueniat vterque caſus, ſcilicet a- lienationis& mortis, ſed ſatis eſt, quòd alter ex his contingat.§. fratre ibi. ſi domum alienaue- rit, vel extero hærede inſtituto deceſſerit. Et vbi II† quis grauatur ſub duabus conditionibus al- ternariuè, ſivna ex dictis conditionibus eueni- at, debetur fideicom miſſum. l. ſi hæredi plures. de conditio. inſtitu.& licet eueniat deinde alia condirio, fideicommiſſum non debetur ite- rum, ad idem conuenire videtur tex. in l. 2§. primo, de decur. vbi is qui remouetur ab ordi- ne decurionum adtempus, licet finito tempo- re ipſo iure ſit decurio: tamẽ ſi interim in locũ eius alter ſit electus, debet expectare quò ad lo- cus vacet.& magis conuenire videtur id, quod 12 1bi dixit Bart. ſed ſi Doctoresfaliqui de ciuitate expellantur,& poſted reſticuantur, non recupe- rant locum eorum in collegio, ſicollegium eſt plenum,& non recuperabunt primum gradẽ, vt tanquam antiquiores præferantur, ſed habe- buntur vt quidam de nouo venientes: ex quo videtur, quòd multò magis, ſi alicui tanquam proximiori tempore alienationis fuerit dela- tum ius fideicommiſsi, licet deinde nouus ho- mo naſcatur proximior alienanti, tamen nullo caſu excludat eum tanquam proximiori tem- pore alienationis ius fideicommiſsi fuit dela- tum. ſed expectare debet, vt per mortem vel ali. enationem fideicommiſſum ſibi deferatur.& prædicta com probari poſſunt ex his, quæ ponit Caſtren. conſi. 16. lib. 2. Alexan. conſi. 6³. num. 4. lib. 4.SOc. in conſil 113. lib. I. colum. z. Alc. inl. pronunciatio de verbo. ſigni. Alben. conſ. 106. CASVS LXVIII. a Franciſcus de anno 1480. inueſtitus fuit à principe de feudo pro ſe& deſcendentibus maſculis. Octauianus, Scipio,& Cæſar filij Franciſci de anno 1720. alienarunt cum do- mini conſenſu dictum feudum. Alienationi &=* 4* 84 5 8 1 S S mat. vlt. volunt. conſ. non conſenſerunt Antonius filius Cæſeris, ne- que Franciſcus filius Octauiani ambo tunc im- puberes. Antonius Cæſaris filius de anno 1558. mortuo Cæſare refutauit dictum feudum Fran ciſco filio Octauiani, qui Franciſcus fecit ſe hæ- redem patris abſque beneficio inuentarij:de- inde volens reuocare alienationem dicti feu- di, mouit litem contra hæredes emptoris de an no 1560.& cum de anno 1564. obtinuiſſet len- tentiam contra ſe, Iulius dicti Franciſci filius æ- tatis annorum viginti viuente adhuc Franciſco atre de anno 1565. mouet litem contra hære- des emptoris, vt reuocaret alienationem dicti feudi reſtituto vel non reſtituto precio, iuxta diſpoſitionem iuris maximè textus in§. Titius el primo, ſi de feudo fue. contr. Quæritur an iure agat. S V M M A RI UV M. 4 1 Filium neque viuo neque mortuo patre poſſe reuo- care feudum alienatum à patre. 2 Remotiores non admittuntur quouſque proximio- res adſunt. 3 Ex prohibitione alienationis facta aà teſtatore, is cuius fauore facta eſt probibitio, intelligitur vocatus ſub conditione ſi ſequatur alienatio. 4 Ius uccedendi morientibus ab inteſtato non tran- ſit in oos, qui tempore mortis nonſunt nati ne- que concepti. 5 Ius propter feudum alienatum, in quor tranſcat. 6 Conceptos poſt alienationem non po²ſe feudum re- uocare. 7 Nati poſt alienationem quando admiti poſſint. 8 Alud eſt vendere aliud vendenti conſentire, 9 Alenata reuocare non poteſt qui alienauit contræ prohibitionem teſtatoris, poteſt tamen qui con- ſentit. Ex ing. Ii tius. el primo. ſi de feud. & s fuer. contro. ſecundum ſenſum Ia- Rcobi de Bel. Bald.& Petr. de Cre- G mona. quos refert Afflict. ibi nu- ASmero 12& 13. decidit † filium ne- que viuo, neque mortuo patre, poſſe reuocare feudum alienatum à patre, præſuppoſito ta- men quòd interpretatio aliorum aſſerentium, filium poſſe feudum à patre legitimè, i. cum do- mini conſenſu alienatum reuocare, reſtituto precio: ſi Actor agit quaſi aperto ſibi feudo per mortem anteceſſorum malè agit, cùm adhuc viuat eius pater, fi verò agit quaſi feudo ſibi a- perto per alienationem cum domini conſenſu factam, nullo iure agit. Primò quia adeſt pater 2 actoris provimior alienanti,& quouſque † pro- ximiores adſunt, remotiores non admittuntur. c. primo, an ille qui interfe, fra.& c. primo, de natu. ſucceſſ.& proximitas conſiderat ur reſpe- ctu vltimi poſſeſſoris, per cuius mortem, alie- nationem, aut delictum feudum adalium de- uoluitur. c. 1. verſic.&& hoc eſt quod dicitur &c. de natu. ſucceſſ. feud.& per alienatiorem huiuf- 4 ce tendo ſn 9 ae(Ood 4 Nur amiare zeg. Ne re ehwe Nor⁵ a 94 3 3 4 4 AlAn endtuns ei var a muttuatur 1 4. flone alenariom Kuie avore 7alls„ A'a nrein *o corahtore un rA jertibusa d tonna as fempere nert M mm radum dlleratd,„uutha — 1 92 † 44cAlenen Wiun 1 endere alud vdent erſenn vorare von poteſt ruun onen feſfaterz, Dnun. 4 4 8 Trin Titios Trafci Er L ſ.Titius.6 1 V ſwer contro. ſec aſenl cobt de Bel. Bat— rn. K mona quost 2 füd. 4 merota Kl3 a füiu — 41 1 4 vetic. 1 1 4* ilt 1 ell 1 6* 5 1¾ 1 8 39“““ 5 4 3 4 4 „ 1 2 8* 2* 5 huiuſmodi feudum fuit apertum filio alienan- tis. d.§. Titius. Secundò Actor malsè agit, quia cùm tempore alienationis non eſſet natus ne- que conceptus, non potuit ſibi locus fieri per dictam alienationem. Nam quemadmodum 3 ex prohibitione † alienationis factaà teſtatore, is cuius fauore facta eſt prohibitio, intelligitur vocatus ſub conditione, ſcilicet ſi ſequaturalie- natiꝑ. Bart. in l. pater filium.§. filium de leg. 3. Ita ex prohibitione alienationis feudi factad le- gefauore filiorum vel agnatorum, intelligun- tur filij vel agnati vocati ſub conditione, ſcilicet ſi ſequatur alienatio. Vnde non poſſunt eſſevo- cati alij, quàm qui tempore euenientis condi- tionis, ſcilicet factæ alienationis reperiuntur in rerum natura. l. eum qui de condi.& demon- ſtratio. l. interuenit. de lega. præſtan. l. cùm pa- tar.§. hæreditatem. de legat. ſecundo,& ſicuti 4 ad ius † ſuccedendi morientibus ab inteſtato quodà lege defertur, non admittuntur hi qui tempore mortis non ſunt nati neque concepti. J. Titius de ſuis& legit. Ita ad ius quod filio à le- ge defertur propter patris alienationem in feu- do à patre alienato admitti debent duntaxat hi, 5 †qui tempore alienationis reperiuntur in re- rum natura. Adhæc qualitas illa de qua in dicto §. Titius, ſcilicet filios maſculos non habens,& alia ſcilicet, filios maſculos haberet, adiectaver- bo conceſſerit, debet adeſſe tempore conceſsi- onis. l. ſecunda de auro& argento leg. Bartol. in I. ex facto. in principio, de vulg.& ibi latè Ripa. numero 29. Hinc licet prædicta non allegat Iſer. in dicto§. hoc quoque columna vltima, inquit, ſed mortuo alienante vel conſentiente oportet quòd tunc habeat agnatum viuentem, alias feu dum rediet ad dominum:& Afflict. in c. primo, 6 numero 12. an agna. vel filius ſcripſit, † conce- ptos poſtalienationem non poſſe feudum ali- enatum reuocare, idem tradit in õ. hoc quoque. numero 8o.de ſucc.feud.quæ ſententia videtur veriſsima: quando concepti poſt alienationem volunt reuocare viuis alienantibus, quaſi pera- lienationem feudum ſit ad ipſos deuolutum. neque obſtat quod dixere Fulgoſ.& Iaſ.in l. quo tiens. C.de fideicommiſſ.ſcilicet etiam poſt na- tos poſſe reuocare rem ſubiectam reſtitutioni alienatam:& idem de feudo ſcripſit Dec. conſi. 468. numero 28. Nam id procedere poteſt dun- taxat duobus concurrentibus. Primò quòod na- ti pſt vocati ſint non ſolùm in caſum alienati- onis, ſed etiam in caſum mortis,& admitti ve- lint mortuis alienantibus, quaſi purificata con- ditione fideicommiſsi per mortem, non autem ſi velint admitti ex fideicommiſſo purificato peralienationem. Primùm quia tempore eue- nientis conditionis& ſic alienationis non re- periuntur in rerum natura. Secundò quia ſi omnes qui tempore alienationis ſuperſunt, conſentiunt alienationi, nulla ſupereſt petitio fideicommiſsi.l. quotiens.§. omnibus de lega. primo,& authoritas contractus conuelli non poteſt. l. quotiens. C. de fideicommiſſ. quod eſ- ſet falſum: ſi nati pòſt admitterentur ſtatim ad 5 1 N Canfilum LXVIII 4⸗ „reuocandum. hinc Socin. Iun. conſif. 74. nume mero 29. lib. ſecundo. ſentit, quòd nati poſt a- lienationem admittantur, ita demùm ſivocati ſint poſt mortem alienantis,& veniant ex fidei- commiſſo purificato per mortem. Secundo procedere poteſt dictum Fulgo.& Iaſo. ſolùm quando omnes qui tempore alienationis erant in rerum natura, conſenſerunt alienationi,& ſic quiſquam non potuit vocari tempore alie- nationis, vt latè oſtendit Alben. conſil. 106.& in his terminis, ſcilicet quando filius vult reuoca- re alienationem feudi, quaſi ad ſe deuoluti per morrem patris,& tempore alienationis, non fuit ius quæſitum alijs, ioquitur Præpa in§. Titi-, us colum. tertia, verſic. quæro quid ſitempore. Dec. dicto conſil. 468. numero 28. In re autem præſenti Actorvidetur velle reuocare alienati- onem, quaſi feudum ſit ad ſe deuolutum, non per mortem patris, qui adhuc viuit, ſed per a- lienationem,& tempore alienationis quam fe- cerunt Octauianus auus actoris& fratres, ade- rat pater actoris,& Antonius Cæſaris filius, qui- bus peralienationem apertus fuit tunc locus, & quamuis pater actoris fuerit hæres alienan- tis,& ſic non potuerit reuocare alienatum feu- dũ; tamen ex hoc non infertur, vt ob alienatio- nem factam ab auo apertus ſit locus actori, ſed neceſſariò illi expectanda eſt mors patris,& tunc locus erit apertus non ob alienationem, ſed ob mortem præcedentiũ,& in his terminis loquitur Iſer. Aluar.& Præpo, in§. hoc quoque. de ſucceſſ. feudi, dum dicunt, natos poſtaliena- tionem feudi, admitti, mortuo alienatore, ad feudum alienatum: neque mouet me ſi dicere- tur patrem actoris adeundo hæreditatem a- lienantis cenſeri alienauiſſe& actoré, tanquam filium poſſe reuocare. dicto. Titius. Nam re⸗= ſpondetur quòdlicet hæres adeundo cenſeatur approbare geſta per defunctum,& non poſsit eis contrauenire,& agens exceptione repella- gtur, nontamen dicitur ipſe facere,& aliud † eſt vendere,& aliud vendenti conſentire. l, aliud 9 eſt vendere. de verbo. ſignific.& licet is qui a- lienauit contra prohibitionem teſtatoris non poſsit reuocare alienata perl. cum pater.§. li- bertis. de lega. ſecundo. tamen is qui conſenſit alienationi non prohibetur reuocare. Bartol. ibi numero quarto, vbi tamen actori compe- teret ĩus reuocandi alienationem reſtituto pre- cio, competere ſolùm poſſet pro portione quæ tempore alienationis ſpectabat auo,& nullo iu- re agere poſſet ad portionem ſpectantem ſeu quæ ſpectare poterat fratribus aui. Nam quò ad portiones quæ ſpectabant fratribus aui, a- ctori non poteſt competere actio, tum quia ad- ſunt deſcendentes ex eis: tum quia actori non poteſt competere actio quò ad eas portiones vti filio, ſed ſoluùm vti agnato, quo caſu expe- ctanda eſt mors alienantis& proximiorum. d. §. Titius. Neque actio competere poteſtactori ex refutatione feudi, facta ad Antonio filio Cæ- ſaris. primùm quia facta fuit refutatio ad bene- ficium Franciſci patris actoris, ſecundò quia h 2 actor 8 24 Vetri Ant. Angin mat. vlt. volunt conf. ador non eft proximior illi, qui fecit refutatio- nem:ſed pater cùm præcedit. 12 V MARITV MN. 1 Legatune non poteſt ab hærede compenſari cum es quod teſtator debebat legatærio., illitie 2 Rehttum animo compenſandi quando disatur. CASVS LXIX. Colligitur ex allegationibus. = Egatum † non poteſt ab hærede compenſari cum eo quod teſta- tor debebat legatario l. fi vxor-. C. de bon. Authen. iudicum poſ- — A ſiden. l. creditorem. de legat. ſe- cundo& maximè cum eo quod debebatur ra- tione adminiſtrationis. l. ſi ab eo. C. de nego. geſt. niſi relictum ſit animo compenſandi. I. ſi compenſandi. C. de hæred. inſtitu.& dicitur re- a lictum † animo compenſandi, quando teſtator id expreſsit. Iaſo. dicta l. ſi cõpenſandi, vel quan- do voluntas teſtatoris compenſare volentis e- uidenter apparet. d. l. creditorem. quibus ſtan- tibus, marito, cui vxor reliquit liberationem in ampliſsima forma ob omnieo, quod poſſet pe- tere ratione adminiſtrationis bonorum ipſius, velaliter ſalua manet actio integra ad pecunias pro extinguendo ære alieno vxori per eum ante adminiſtrationem bonorũ ſolutas. Neque Oobſtat tex. in l. ſi cùm dotem.§. ſi pater ſoluto matrimon. in Authen. prætereâ. C. vn. vir.& v- xor. vbi legatũ imputatur in id, ad quod defun ctus tenebatur legatario. Etenim loquuntur in debito ad quodteſtator tenebatur ex diſpoſiti- one legis, nõ autem exaliquo contractu vel qua ſi, Bart.& alij in d. Authen. præterea. CASV I LX xX. An ſideicommiſſarius teneatur ſtare loca- tioni factæ per grauatum. S p A M ARIV r. 1 Mulier ſoluto matrimonio tenetur ſtare locationi fundi dotalis. 8à Sangularis ſucceſſor qui ſuccedit per quandam pra uationem& abnegationem, non tenetur ſtare colono. 3 Quaſita per haredem velcontra hæredem non tra ſeunt in fideicommiſſarium. 4 Actiones quæ tranſeant in fideicommiſſarium. Fdeicommiſſarius inuitus non ſuccedit. 6 Proprietarius non tenetur ſtare locationi fattæ as vufructuario.. 7 Hares locatoris reſtituendo fideicommi)ſo poteſt petere à fideicommiſſario cauere de conſeruan- do ipſum indemnem à condultors. 3 Maritus nonaliter cogitur reſtituere vxori fun- dum, qudàm ſi illa causatur at indemnitats. Ideicommiſſarium teneri ſtare lo. cationi factæ per grauatum, deciũ dit ex Ruyn. Alber. in l. poſtulante S nu. 4. ad Trebel. motus ob id quod Gecidit gloſſ. inl. diuortio in verſ. rtertia pottio. ſol. matr. ſ. mulierem † ſoluto ma. trimonio teneri ſtare locationi fundi dotalis, quia in ea fit tranſlatio ex neceſsitate: quam Al- ber. ſententiam minimè veram crediderim. E- tenim contrarium vult Bald. inl. ſi filio. 9. ſi vir in fin. olu. matri. dum inquit, eum qui ſuccedit zn domiaio eius, qui habebat plenam admini- ſtrationem reſpectu Rei, ſed non reſpectu ſuc- ceſſoris, non teneri ſtare calono, contrarium e- tiam ſentit idem Bald. in l.diuortio in prin. ſol. ₰ ₰„* 8 g Bn * mat. nu-i. verſ. ex prædictis collige, vbi vult fin- 2 gularem † ſucceſſorem, qui fuccedit per quan- dam priuationem&abnegationem, non tene- ri ſtare colono indiſtinctè:In eo verò qui ſucce- dit per quandam tranſmiſsionem diſtinguit in- ter voluntarium& neceſſarium. Fideicommiſ- ſarius auté dicitur ſuccedere in dominio eius, qui non habebat liberam adminiſtrationem re ſpectu ſucceſſoris,& dicitur ſuccedere per quan dam priuationem& abnegationem hæredis, ſicuti& in caſu l. ſi quis domum.§. 1. loca. Præ- 3 tereà quæſita † per hæredem vel contra hære- dem non tranſeunt in fideicom miſſarium. I. cum hæreditas ad Trebell. quam ita in com- pendium redigunt Ang.& Imol. ibi,& hæ acti- 4 ones †9 ſolùm tranſeunt in fideicommiſſarium. quæ in bonis teſtatoris fuerunt. I. qui ita.§. ſi damnum ad Trebell. non autem quæ ex contra- ctu hæredis oriuntur. l. ſi hæres pecuniam. ad Trebell. qua de re& contra fideicommiſſarium tranſire poſſunt hæ actiones& exceptiones, quæ defuncto vel contra defunctum compete- bant, non autem quæ ex contractu hiæredis or- tæ ſunt.& differentia quæ fit inter ſucceſſorem neceſſarium& voluntarium, non viderur iure probari,& omni in caſu, quicquid dixerit laſ. in j. diuortio. in prin. ſolu. matri. res videtur tranſ- ferri ex neceſsitate, quando adeſt neceſsitas ab vtraque parte, vt in muliere& marito. Nam ſoluto matrimonio vir tenetur retrodare,& vx- or tenetur retroaccipere fundum dotalem;& in adiudicatione, quæ fit per iudicem diuiden- tem, quæ dicitur neceſfaria.. ſi pignori. fa. herc. 5 fideicom miſſarius † autem inuitus non ſucce- dit, ideoque ex eius parte non poteſt dici ne- ceſſarius ſucceſſor,& contra Alber. videtur ca- ſus inl. ſi quis domum. 9. I. locat.vbi locat. pro- 6 prietarius † non tenetur finito vſufructu ſtare locationi factæ ab vſufructuario,& quod dici- tur id procedere quia vſufructuarius non habet plenam adminiſtrationem, non videtur iure probari. Nam durante eius vita quò ad fructus. idem poteſt vſufructuarius, quod hæres graua- tus fideicommiſſo. Crediderim tamen condu- ctorem poſſe agere contra hæredem locatoris. 7 d. l. ſi quis domum.§.l.& ob id hæredem † loca- toris, ſi locatio bona fide factafuit, poſſe in reſti tutione fideicommiſsi petere à ſideicommiſſa- vo ancam tranſmibi 2 mium K neceſan en dicitur ſaccedet u bedar lideramal ii elloris,& dicitur da vonem K adneg Sänſa auſi quis dom e ta f per 5» ranſcunt in f itas ad Tredell. digunt Ang.& mtranſeuntint Kenih teſtaroris fut Sih Trebell nona Mettan oriuntur l. fi Mxcun dere& 5*»Lmnit ſant hæ action o vel contrade tnumcn tem qurxexc A rri 1. ter & voluntariu 1 bie fferentin quz moiin cdu. q üu in olu. mal. prin. olu 1 e CLiber II. rio caueride conſeruando ipſum indemnem à conductore. l. cùm hæreditas ex fideicommiſ- ſi cauſa Trebell. Nam& ſi mulier ſoluto matri- monio velit expellere eum, cui maritus loca- uerat fundum dotalem, conductor licet non poſsit excipere contra mulierem: tamen po- teſt agere ad intereſſe contra maritum,& ob Sid maritus † non aliter cogitur reſtituere vxori fundum, quàm ſi illi caueatur de indemnitate I.ſi filio. 9. vir. ſol. ma. vbi ita declarant Bart.& Caſtren.. ee e n. b CASVS LNXXI. ¶ Dominus Lancillotus inſtituit D. Io. Fran. & poſt mortem domini Io. Franciſci ſubſtituit Baptiſtam& Gottofredum: vxori reliquit lega- ta annua,& ſi dictus hæres ſiue dicti hæredes nõ tradiderint& ſoluerint dicta legata, priuauit e- os hæreditate, quam voluit eo caſu peruenire ad vxorem, paulò poſt mortem teſtatoris eui- ctta fuit pars hæreditatis, propter quod fructus bonorum non reperiuntur ſufficere ad ſoluti- onem annui legati:& inſuper fuerunt motæ li- tes aliæ notabilis importantiæ contra hæredé, propter quod non ſoluit annuum legatũ, licet ad eius ſolutionem fuerit interpellatus:obtulit tamen facere quantum res fructuũ hæreditatis deductis deducendis paterentur,& facere o- mnia ad quæ tenetur,& etiam ſoluere ex corpo ribus hæreditarijs, vbi id declaretur fieri debe- re. Agit mulier contra dominum Io. Franc.& ſubſtitutos, quaſi ceciderint ab omnicommo- do teſtamenti,& hære ditas ad eam pertineat, exhibentur proceſſus. Quaritur quid iuris. b S V M M ARTV NM. 1 Annua legata debent ſolui ex reditu. 2 Reditus fundi, ſi non ſufficiat, non tenetur legata- rius ad integram præſtationem. 3 Legati alimentorum ſoluendqum ex fructibus, nec proalimétis ſoluendis debet védi propristas. Alimenta legata quando debeantur integra. SAIA3 5 Fdeicommiſſum relittu inpœnã quando debetur. 6 Ferba hacihhinontradiderit, quem ſenſum habe- ant. 7 Frultus non ſufficere ex quo probetur. 8 Cauſa quælibet iuſta veliniuſta excuſat à dolo. 9 Cauſa iuſta litigandi excuſat à mora.* 10 Dolus mota controuerhia ſuper hereditate pra- jumitur in hærede ſi ſoluat, II Pæna caducitatis vt euitetur ſufticit etiam obla- nuo verbalus. 12 Exhæredarz ex facto alterius non debet alius. 13 Subſtiruris quando cenſetur impoſitum eſſe onus ſoluendilegatum. 4 14 Prinatiopraſupponit habitum. 7 1 Roveritate quæſtionis propoſitæ 14 Ntria ſunt diſcutienda. Primò an le- A N. gatum annuum de quo agitur, Eolui debeat ex fructibus annuis, an verô ex corporibus hæredita- * Gma LrI 1 74 rijs vbi reditus non ſufficiunt. Secundò an&f deberet ſolui ex corporibus, hæres, qui illud nõ ſoluit, inciderit pœnam priuationis. Tertiò vbi hæres inciderit pœnam priuationis, an qui fu- erunt ſubſtituti non poſt mortem hæredis,& i- Ppſi inciderint eandem pœnam,& ſic hæreditas peruenire debeat in vxorem. Circa primum res videtur deciſa per tex. in l. liberti. 5.1. de ann. 1lega.vbi dicitur decem f annua legataab eo, cui teſtator legauerat fundum, eſſe legata ex redi- tu per tex.& Caſtr. ibi ac Alex. in l. maritum. 5. fi. ad leg. Fal. vbi ſi legat fundus,& legatarius gra- uatur in annuapræſtatione, debet attendi redi- 2 tus non valor fundi:& ideò ſi reditus ffundi nõ ſufficiunt, non tenetur legatarius ad integram præſtationem, neque poteſt dicere is, cui reli- cta eſt annua præſtatio, vt vendarur fundus pro ſoluenda annua præſtatione, quia videtur teſta- tor voluiſſe, vt illa præſtetur de reditibus bono- rum. quod etiam ſcripſit Alex. in l. diui ad Fal. nu. 6. à plerisq; etiam ſcriptum eſt legata annua ſoluenda eſſe ab hærede ex fructibus,& teneri vſufructuarium omnium bonorum ſoluere il- laex reditibus annuis. Sal. in l. fi.. ſin aute m æs alien. C. de bon. ꝗᷓ lib.. Iaſ. in l.. in prin. in 2. lect. nu. 16.& 17. ad Treb. eamq; eſſe comunem ſen- tentiã aſſeruit Soc. Iuni. conſ. ο9. nu. 27. conſi. 3 115. nu. 10. lib. 1. Item traditum eſt legatum †a- limen. ſol. eſſe ex fructib. l. Imperator in fi.& ibi no. Caſt. nu. 8. ad Treb.& pro ſoluendis alimen tis legatis non poſſe poni manum ad proprie- tatem. l. qui bonis,& ibi not. Angl. de ceſſ. bon. Ang. in l. Neſennius.. fi. de re iud. Bar. inl, cùm aliementa. de alim.& cib. lega. Ang. Aret. in tra. de teſtam. gl. 45. nu. 4. Imò.& ſi pecunia legetur ad aliementa, mens teſtatoris videtur, vt ali- menta præſtentur ex quæſtu& lucro, quod per cipitur expecunia l. diui in prin. ad l. Falc. Neq; in repræſenti hæredem teneri ad annua legata etiam quòd fructus bonorum ad illa non ſuf- ficiant.ſuadet tex in l. Lucius de alim.& cib. le- 4 ga. Nam& ſi in eo tex. debeantur integraf ali- menta, etiam quòd ex fundo non percipiatur tantum quantum requiritur ad alim enta:Id ta- men ea ratione fuit deciſum, quia verba illa obligatos eis&c. fuerint appoſita poſt perfe- ctum legatum,& ſic non gratia taxationis, ſed demonſt. l. quidam teſtamento in prin.& ibi de clarat Bar. d. l.1. Paulo Callimacho. 9. fi. de lega 3. Idque ſenſit tex. in d.l. Lucius. in vltimis ver- bis,& Bar. ibi& latiùs inl. inter ſtipulantem§. ſacram de ver. oblig. nu. 6.& diſpoſitio. d. l. Lu- cius videtur neceſſariò intelligenda, dum mo- dõò exalijs bonis percipiantur fructus ſufficien- tes ad alimenta. Bar. Ang. Caſtr. ſuperiùs alle- gati.& probat tex. in l.legatum.§.i. de an. leg. in I. ex eo. de tri. vi.& ole. in l. Firmio in prin. quan. di. leg. ced. quo ſtante, quòd ſcilicet legatum ſit ex fructibus ſoluendum, ſuccedit quòd cùm hæres non potuerit itlud ſoluere ex fructibus qui non ſufficiebant ad ſummam annui legati, pœnam aliquam incurriſſe non poſsit. Nam † quando fideicomiſſum relinquitur in pœnam h 3 hare⸗ Petri Ant. Ang. zumat. Ult. volun. conſ. hrredis, fi non fecerit tale, quòd ita demùm debetur fideicommiſſum, ſihæres potuerit fa- cere& non fecerit. l.pater Seuerinam in. cond. & demonſt, vbi Bar. inquit, vbi non eſt omninò debitum, ibi non eſt pœna. Prætereà verbailla 6̃ tſi non tradiderint&c. ſunt intelligenda, ſi fu⸗ crint in mora tradendi.j. ſi pœnam, quando di- es leg.ced verùm ſi fractus non fufficiunt ada- limenta, mora non poteſt conſiderari in hære- 7 de. Quòd autem fructus non ſufficiunt ad le- atum annuum, probatur ex inuentario bono- rum. Bar. Ang. Caſtr.& Iaſ. in 1.fi. ſ.licentia. C. de iur. delib.& etiam abſq; inuentario huiuſmodi negatiua probatur ex eo, quod hæres dicit, tan- tum eſſe in bonis, qui vult dicere plus eſſe, id de bet probare, gloſſ.& Bar. in l. cuùm de leg.de pro- bat. Circa ſecundum vbi legatum annuum ex corporibus hæreditarijs eſſet ſoluendum: ta- men hæres pœnam priuationis non poteſt in- curriſſe. a Primò quælibet cauſa † iuſta vel iniuſta ex- cuſat à dolo.i.igitur..poteſt de lib. cauſ.& cau 9 ſa iaſta †litigandi excuſat à mora. gloſſ. in l. vi- num ſi cert. petat. Verùm cùm ſaltem non poſ ſit negari, quin articulus prædictus ſit dubius in iure, apparet hæredem habuiſſe iuſtam cauſam ſe defendendi,& ſi conſilium duorum Docto- rum, vel vnius excellentis, præbet iuſtam cau- ſam litigandi. Bar. inl. in bonorum. nu. 4.de bo. poſſ. Bal.& Iaſ. in l. iuris ignorantia. C. qui ad- mitti. multò magis tex. in d. l. liberto.§. j. in d. l. maritum. 5. fi. in d. l. diui& in d. l. Imperator.& dicta Saly. laſ. Soc. Iun.& aliorum ſuperiuùs rela- ta debẽt cauſare iuſtam cauſam litigandi. Huic ſuccedit quòd legimus inl. qui ſine dolo malo. de regu. iur.& inl. ſi quis ſolutioni devſur.& ſi error iuris dubij excuſat,& cauſat bonam fi- dem etiam aptam ad præſcribẽdum. Abb. in c. de quanta nu. 12. Felin. nu. 27. de præſcr. multò magis excuſare debet à pœna,& cauſare bo- nam fidem ſufficientem ad excuſandum à mo- ra, dicta l. qui ſine dolo malo. d. l. ſi quis ſoluti- 10 oni. Secundò, quia mota † controuerſia ſuper hæreditate, non potuit hæres ſine dolo præſum pto ſoluere legatum ex bonis hæreditarijs, non præſtita cautione. l. dolo. adl. Falcid. I. in frau- dem. C. de lega. Tertiò quia hæres ſemper ob- tulit facere omniaad quæ tenetur,& ſoluere an nuum fictum non ſolùm ex fructibus, ſed eti- am non corporibus hæreditarijs, vbi id decla- m retur per iudicem,& ad euitandam † pœnam caducitatis, ſufficit etiam oblatio verbalis. l. ac- ceptam.j.ſi per te. C.de vſur.licet ad conſequẽ- dam liberationem requiratur depoſitio. Cyn. in l.2. in ſecunda oppo. Ang. nu. ſexto. C. de iur. emphyteu. Circa tertium: Indubitatum vide- tur ſubſtitutum, cuius ſubſtitutionis conditio nondum euenit, non poſſe dici incurriſſe pœ- nam caducitatis, ex eo quòd hæres non ſoluit. Nam teſtator præſumitur voluiſſe conformare ſe cum diſpoſitione iuris communis,& nõ præ- fſumitur voluiſſe facere id, quod non poterat, 12& ex facto † alterius nemo poteſt hæreditati al- ligari aut exhæredari.l. fam. de hær. inſt. Ptered verbateſtamenti, ſi non tradiderint, interpre- tantur, id eſt, ſi fuerint in mora tradendi,& ſicu 33 tif onus ſoluendi annuum legatum cenſetur impoſitum ſubſtitutis in caſu, quo hæreditas ad cos dcueniat,& contingat eos ſuccedere. Comen. conſ. 119. nu.3. verſ. cuius rei gratia, A- lex. conſ. 24. lib. 3. nu. 5.& ibi Apoſt. ita& priua- tio ob non ſolutum legatum debet cenſeri in- junctum eis, in caſu, quo hæreditas ad eos de- ueniat, nã ante non põtdici in mora, cùm antè legatum ab eopeti non poſſet. l. ſi pupillus de nego. geſt. Cumq; teſtator vſus fuerit verbo 14 priuautt,& priuatio Tpræſupponat habitum. l. decem de verbo. oblig. cenſetur contuliſſe pœ- nam priuationis in caſum quo hæreditas ad e- os perueniſſet,& ſubſtituti in caſu quo hæres moriat, cenſentur ẽt ſubſtituti in caſu quo hæ- res aliter priuetur. l. Gallus..& ꝗd ſi tantùm. de li.& poſth. ad quod conuenit id quod ſcripſe runt Caſtr. Alex. laſ. in l. ſi mater. C. de inſt. Si te ſtator inſtituit vxorem donec caſta& honeſta ſteterit,& ad ſecundas nuptias non tranſierit. & poſt eius mortem ſubſtituit Titium, muliere defuncta, ſubſtitutum admitti. Nam intentio teſtatoris fuit, quòd ad ipſum perueniat hære- ditas, poſtquam deſinit in perſona mulieris. CASVS LxXII. Colligitur ex allegationibus. J Quamcunque partem teſtamenti confi- deremus. F& V AM A A. R I E M. 1 Teſtator ſi dicat inſtituo filios meos& filiorum meorum vſque in infinitum deſcendentes, quo- modo iſti cenſeantur vocati. 2 Filios flj inſtitutos ex neceſſitate præciſavel cau- ſatina, eſſe vocatosper vulgarem. 3 Verbum inſtituo eſt directum ciuile. 4 Teſtator cenſeturſubſtituiſſe adinuicem deſcen- dentes in caſu quo per vnlgurẽ fuiſſent admiſſi. Subſtitutio reciproca non cenſctur facta, niſi in caſu quo omnibus perſõonis conueniat. 6 Subſtitutus per fideicommiſſum ob elauſulam Co dicillarem aliquis non dicitur. 7 Clauſula Codicillaris nihil operatur, vbi non& voluntas teſtatoris. 2 Clauſula Codicillaris nonplus operatur, quam ſi teſtator feciſſet Codicillos. 9 Subſtirutio vulgaris potéeſt fieri atiam in legatis & fideicommiſſii.ʒ 10 Subſtituti vigore clauſule Codicillaris non poſ- ſunt plus conſequi, quàm ex teſtamento. I1 Vocati ſub eodem verbo inſtituo, eodem iure di- cuntur vocati. is VIlum videtur ſubeſſe fideicom- miſſum, ad quod infans filius de- functi videatur vocatus, tanquam patri ſubſtitutus: nam per ea ver- ba † inſtituo Fabritium& Cæſa- s meos& quoſcunque filios maſ- culos 5 8 . 192 tn worem dg Hr.ath dlecundas nuf a utu dortem ludſit mimn Atututum adt Ta ann „qudd adipſt, Mun am deſiaitin aands ASVS EAn gitur erulet ad — 4 1 aque partet 8 ment 9. M A cat inſtitue e uu Oue min Aſeun enſcantur à& nutas ex nec X Terjcn recatoper Da raa fdred ul aetar, 25f 1 N lmuni 214uiper D l neuprec⸗ 13 r/K uribur der/ mum der sideicom A*uti 5Aduu 1ℳ. 4„„„1 1 raur, Asculε⁸ 4 Aert. eeN „ todeur 44 culdr 1 X 1 . 91C6. eciſe ri 41un” * c 1. nifum, 4 Lauber. enlos legitimos,& ex legitimo matrimonio procreatos, filiorum meorum maſculorum in ſtitorum vt ſup.& eorum liberos& deſcenden- tes maſculos in infinitum&c. Filij& deſcendẽ- tes inſtitutorũ videntur vocati ordine quidem ſucceſsiuo, ſed per vulgarem ſoluùm ſubſtituti- onem, ſcilicet in caſu quo præcedentes nollent vel non poſſent ſuccedere, vt contra Caſtr. vide- tur receptior ſententia, quam tenuere Comen. in l. Gallus.§. quidam rectè. nu. 7. verſ.item cùm teſtator filio,&. Soc. conſ. u13. lib. i. conſil. 104. lib. 3. quamuis in dicto. quidam rectè. relique- rit cogitandum Dec.conſ. 205. conſ. 253. conſ. 291. Rip. in l.hæred mei. 9. fi. nu. 9. ad Treb- Apo. in add. ad conſ. Alex. 24. nu. 5. lib. 3. Idem ſenſit Alex. conſ. 10. nu. 3. lib.1. conſ. 185. nu. 24. verſ. Præterea. lib. 2.& hãc eſſe cõmunẽ omniũ ſentẽ tiam inquit Soci. Iun. conſ. 18o. nu.53. lib. I. ean- dem ſequitur Ruy. conſ. 92. nu. 5. conſ.99. nu. 6. conſ. ο0. num. 3. lib. 2. Alc. conſ. 201. nu. 8. quib. ſtantib. non eſt curandum, quòd Bald. Caur.& Cur, Iun. contrarium conſuluerint. Prætereà s quando teſtator, †inſtituit filium& deſcenden- tes, quos tenebatur inſtituere ex neceſsitate præciſa vel cauſatiua, omnes conſentire viden- tur, liberos filij eſſe duntaxat vocatos per vul- garem, vt fatetur Caſt. in g. quidam rectè. nu. 6. Soc. nu. 6. Alex. de conſ. 24. nu. 5. vbi Apoſt. ſcri- pſit, omnes in id cõmuniter cõtrauenire. Idẽ aſ ſeruit Deci. conſ.84. quæ ſententia in re præ- ſenti facilius procedere videtur, qua teſtator lo g quutus fuit per verba directa. ſ.inſtituof quod eſt directum ciuile. J.j. vbi no. Bal. de vulg. quòd B₰̈. non poteſt importare fideicom miſſum. l. ver- bis ciuilib. de vulga. qua ratione Aret. in d.§. quidam rectè inquit, vbi teſtator inſti. filium& nepotem ex eo in dubitatũ, quòd nepotes ad- mittantur ſolùm in caſum vulgaris,& Dec. cõſ. 253.& 291. inquit, vbi inſtitutio vel ſubſtitutio eſt facta per verba directa, nullo modo proce- dere op. Caſ.& in his terminis ſ. in inſtitutione facta per verba directa non loquuntur Bald. Caur.& Curt. Iun. in conſilijs ex aduerſo allega- tis, Vnde cùm Cæſar,& poſt eum Alex. Iunior ſucceſſerint, vulgaris ſubſtitutio expirauit. Non etiam videtur infans patri ſubſtitutus per ſe- quentia verba.ſ.Item volo, quòd ſi aliqui ex di- ctis filijs meis vel quicunque ex eis deſcenden- tes maſculi deceſſerint ſine filijs maſculis&c. tunc ſubſtituo ſuperſtites ſeu ſuperſtitem&c. ſeu eius liberos& deſcendentes maſculos&c. Nam cùm Cæſar reliquerit Alexandrum, Alex- ander infantem, huiuſmodi ſubſtitutionis con ditio defecit, vel ſaltem quò ad portionem ob- uentam Cæſari, adhuc non fuit purificata. Non etiam videtur poſſe dici, filios& deſcendẽtes fi- liorum poſitos in conditione adiecto verbo maſculis, eſſe ſubſtitutos: cùm in contrarium ſit receptior ſententia.Rip.in l.centurio. num. 162. Non etiam videtur poſſe dici ex eo, quòd ſubſtitutio eſt facta etiam deſcendentibus maſ- eulis filiorum, dictos deſcendentes cenſeri ex teſtamento vocatos, vt cenſuit Bartol. inl. cen- Gonſihum LXNII. 14G turio numer. 37. de vulga. tum quia contra Bar. eſtcommunis ſententia Iaſ. ibi numer. 56 tum quia ſubſtitutio cenſeretur facta deſcenden- tibus in caſu, quo ipſi ex vulgari ſucceſsiſſent. J. qui plures de vulg. Ruyn. conſil. oi. numer. 6.& 7. lib. z. Neque per alia verbaſ.& cos omnes in- uicem ſubſtituo infans videtur per fideicom- miſſum ſubſtitutus patri. Nam † teſtator cen- ſetur ſubſtituiſſe ad inuicem deſcendentes in caſu, quo per vulgarem fuiſſent admiſsi. d.l. qui plures. Comenſ. conſil. 119. numer. z. verſicuius gratia. Alex. conſil.9r. verſ. oſtenditur. libr. pri- mo conſil. 24. nume. 5. verſic. modo redeundo. & numer. 7.& 8. lib. 3. Soc. conſil. 104. numer. 5. conſ. 16. numer.. lib. 3. Apoſt. in add. ad d. con- ſil. Alex. 24. Dec. conſi. 84. Ruyn. d. conſil. 101. 5 Adhæc ſubſtitutio freciproca non intelligitur facta, niſi in caſu quo omnibus perſonis con- ueniat. I. iam hoc iure de vulga. Verùm filij te- ſtatoris non poſſunt dici ſubſtituti eorum de- ſcendentibus. ſ. vt pater cenſeatur ſubſtitutus filio, per ea verba, eos omnes inuicem ſubſti- tuo: ideoque neque nepos aut alij deſcenden- tes poſſunt dici ſubſtituti eorum patribus:vt in ſimilimo caſu argumentatur Barto. in l. Lucius numer. 8. de vulg. Soc. conſil. 69. numer. 3. lib. z. Ruyn. conſil. ioi. numer. 7. Neque ob clauſulam õ †Codicillarem dici poteſt infantem fuiſſe ſub= ſtitutum patri per fideicommiſſum, vt latè o- ſtendit Dec. inl. precibus. numer. 18. conſil. 205. & alibi ſæpè Rip. in l. hæredes mei..n num.. ad Trebell. Ruyn. conſil. 159. numer. 23, lib. 2. Maria. Soc. conſil.180. numer. 78. in 2. Alben. conſil. 29.& aliàs ego latè oſtendi.& Caur. ac. Cur. Iun. qui contrarium aſſeruerunt non re- ſpondent fundamentis Dec.& maxime rationi 7 illi, quòd † clauſula Codicillaris nihil operatur, vbi creditur voluntatem teſtatoris non adeſſe, & in re præſenti ſecundum communem opini- onem, per illa verba, inſtituo vel ſubſtituo fili- um& eius deſcendentes, non præſumitur men- tem teſtatoris fuiſſe, vocare deſcendentes in caſu quo filius ſucceſsiſſet, aliàs in teſtamento inducta cenſeretur fideicom miſſaria ſubſtitu- S tio. Prætereà clauſula † Codicillaris non poteſt plus operari, quam ſi teſtator feciſſet Codicil- los. Verùm ſi teſtator in Codicillis grauauiſſet hæredem reſtituere hæreditatem filio& eus li- beris, liberi cenſerentur duntaxat vocati ad fi- deicommiſſum in caſu, quo Titius nollet vel non poſſet conſequi fideicommiſſum, vt pro- bant ratiões per Doctores præallegatos addu- 9 Ctæ, Cumque ſubſtitutio † vulgaris poſsit ſieri etiam in legatis& fideicommiſsis. l.vt hæredi- bus. de lega. 2. Sequitur vt poſsit etiam fieri in Codicillis, in quibus legata& fideicommiſſa dari poſſunt,& ſubſtitutus vulgariter in fidei- commiſſo, quamuis quò ad primũ fideicõmiſ- ſariũ dicatur vulgariter ſubſtitutus, tamen quò ad hæredem,& venientes ab inteſtato, dicitur ſubſtitutus per fideicommiſſum,& hæreditatẽ capere iure fideicommiſsi. Caſtr. in l. Scæuola. ad Treb. Bar. inl. quamdiu, 2. circa fi. de aquir. h 4 hæred. Petri Ant. Angiin mat. vlt. volunt. conſ. hæred. Cumque ſubſtitutio deſcendentium in- ducta per verbailla, inſtituo filios& eorum de- ſcendentes, potuerit etiam in Codicillis valere vt vulgaris, non poteſt vllo modo trahi ad fi- deicommiſſum. Gloſſ.& Bar. in d. l. Scæuola ad 10 Trebell.& ſubſtitutit vigore clauſulæ Codicil- laris non poſſunt plus conſequi quàmex teſta- mento conſequi poterant. Bart. inl. prima q. I1. de iu. cod. Bald. conſi. 170.lib.. Dec. in l. pre- cibus nu. 18. Rip. in dicta l. hæredes mei.. fi. nu. 9. ad Trebell. Verùm in caſu præſenti ſubſtitu- tus ſecundum communem ſententiam ex te- ſtamento non poteſt ſuccedere poſt adeptam per primum hæreditatem. Docto. verò in con- trarium allegati nõ loquuntur in terminis, ne- que probant eorum ſententiam. Parr. conſ. 4r. lib. 2. non paobat communem eſſe contra Dec. &c hi quos ipſe& alij allegant.ſ. Fulg.& Caſtren. in Il. ſi krater. C. de fideicomm. non dicunt id, ad quod allegantur, præter id quod Par. loquitur in caſu, quo ſubſtitutio erat facta per verba de- notantia tractum temporis:& in his tetminis etiam loquitur Rip. in lI. ex facto. in prin nume. 3. ad Trebel.& in caſu quo ſubſtitutio erat facta per verba directa,& nunquam potuit valere iu- re directo. Soc. conſil. 12. nu. 16. lib.3. loquitur in ſubſtitutione poſt mortem,& ſic habente tra- ctum temporis. in l. Gallus.§. quidam rectè in fin non decidit, ſed dicit cogitata:& loquitur in ſubſtitutione facta per verba directa, quæ nunquam potuit valere iure directo,& in conſ. 6. lib. 3. loquitur in caſu quo conſtabat dereci- proca ſubſtitutione:& quo teſtator expreſsè hæredes inuicem ſubſtituerat:& licet velit fili- os vnius eſſe ſubſtitutos alteri filio teſtatoris, non tamen vult quòd per ca verba inſtituo fi- lium& deſcendentes, filij cenſeantur ſubſtitu- ti patri per fideicommiſſum:& in his terminis loquitur etiã Rip. in d.l. Lucius. Præter id, quòd iuri conſona non videntur ea quæ tradunt Soc. in d.conſil.õ& alij tenentes contrariam ſentẽ- tiam, dum ponderant verba illa clauſulæ Codi- cillaris. ſ.ſi non valet vel valebit&c. valeat&c. Etenim& ſi ſubſtitutio vulgaris euaneſcat per aditionem inſtituti, tamen conditio illa, ſi non valet vel non valebit, non dicitur purificata, ne- que eb id poteſt dici ſubſtitutionem non vale- re, ſed expiraſſe, ſiue caſum eius non eueniſſe,& aliud eſt quod diſpoſitio nõ valeat, aliud quòd expirauerit, vel caſus illius non euenerit,& ſi ve ra eſſet argumentatio Soc. ſequeretur, quòd ſi teſtator aliquem inſtituiſſet hæredem ſub con- ditione, adiecta in teſtamento clauſula Codicil- lari, quamuis deficeret conditio, inſtitutus ta- men admittetur iure fideicommiſsi, quod o- mninò falſum eſt:Item ſequeretur quòd vbi ex- piraſſet vulgaris ſubſtitutio, ſtatim eſſet locus fideicommiſſariæ,& ſic ſubſtitutus vulgaris in effectu eſſet potior inſtituto, neque intentio- nem Soc. probant ea, quæ ipſe allegat. Nam in ..ſi frater. C. fideicomm. erat facta expreſſa fidei commiſſaria. ſecundum gloſſ.& Bart. ibi Caſtr. verò& Fulg.ibi loquuntur in ſubſtitutione cõ- endioſa, cui inerant verba denotantia tra. tum temporis.ſ.ſi filius intra viginti quinque annos deceſſerit, Accedat quòd ea quæ exad- uerſo adducuntur, loquuntur in caſu, quo teſta tor fecit expreſſam ſubſtitutionem inter eum, quiſaſſeritur grauatus,& eũ, qui aſſeritur ſubſti- tutus: vt Titium inſtituo,& Sempronium ſub- ſtituo, vel hæredes meos inuicem ſubſtituo,& non videntur conuenire terminis propoſiti ca- ſus, quo teſtator dixit, filios& eorum deſcendẽ tes inſtituo,& ratio differentiæ manifeſta vide- I1 tur. Nam cùm verba illa f inſtituo filios meos & eorum deſcendentes, ſub eodem conſtructu verborum, imò ſub eodem verbo vocat filios& deſcendentes, debnet omnes eodem iure ſ.di- recto vel obliquo vocari. l. am hoc iure deſyul- ga. Cumque quò ad filios importent in teſta- mento directam inſtitutionem, in Codicillis verò fideicom miſſum iniunctum hæredibus ab inteſtato, idem& non aliud denotare debent quò ad deſcendentes filiorum,& impoſsibile videtur, quòd vnum& idem verbum ſ.inſtituo honoret filios,& eoſdem fideicommiſſo gra- uet: quæ ceſſant, vbi teſtator filios inſtituit,& deſcendentes ſubſtituit, vel hæredes inuicem ſubſtituit. CASVS LXXIII. Impugnatur quoddam teſtamentum qua- ſi non ſit probatum. F V M M A RTIE M. 1 Teſtamentum non valet vli non eſt numerus to- ſtium requiſitus. 2 Teſtis vnus non poteſt inualidare teſtamentum, hidicat Notarium erraſſe, velrem aliter narret. & nu. 3. 11 4 Inſtrumento nulla fides hab'etur, ſi duo teſtes non deſoripti in inſtrumento contradicant. 5 Teſtis ſecunda depoſitio quando tollat velnon tol lat vires primæ depoſitionis. 6 Taeſtimonium illius qui dicit ſe dixiſſé falſum teſti monium, nullo modo eſt admittendum. 7 Iudici in articulo mortis dicentis tuliſſe fallam ſententiam nõ creditur in præiudicium partis 8 Notario aſſerenti inſtrumentum a ſe confectum eſſe falſum non creditur. 9 Teſtis licet per ſecundum dictum conuincatur de Falſõ quò adſe, nõ tamẽ ad præiudicium partis. 10 Veriſimilius illud eſt quod conſonat iurz com- muni& naturali æquitati. 11 Teſtis ſuper probitate deponens non probat ni- h aſſignet rationem ſui dicti. 12 Teſtator preſumitur voluiſſe teſtamentum& non Codicillos facere. 13 Teſtamentum imperfectum ratione voluntatis, uia de ea non conſtat, nonſuſtinetur per clau- ſulam Codicillarem. 1n 14 Præteritio nepotis reddit inualidum etiam te- ſtamentum inter liberos. 15 Priuilegia data teſtamento, facto inter liberos, Juando habeant locum. 3 1 16 Te- leſcendende. m ſab eoden 15 an tes„dednerom 22 dat Aquorocni! un ed 4 de qudad fic n,nn ectam inſtituti deis ommicluminit 3 ldem& nonal ba 4 tendentesfilig m 4 d mum&idi euh 08,& eoſdem Higani Sant, witeſti 1cuk es ſubſtituit, 1 4 elen ASVSE.m utur quoddi a& men ſinonſit prq H v M MAIS an ren valet ucfum mauitus. ven poteft in Xurenſa taruum errd mäm rul fdesl&eι fuuus nirftrumen 2— zuen. ra⁴ dεν 22 nalui 1” rims deroſ er n 1lhas ui 4 Aurſfiuj uoꝗ modeJ. iitruim 1 rriculo worts Dnunij nicreditu uuuru grenti infru& 4ec non credut per ſecundun A8 nem 40 /6,15 tam 9 1 uus ulad 4ℳ7 W Vſuuu aaturas ☛κα„ „ aluate4 97 1 4 1 2 ts Tefamemtum factum adinterrogationem altos rius quando valeat. BXNre praſenti agitur de proban- K88 8..— Ado, quòd teſtamentum fuit factũ, 5 en diſpoſitionem& volunta- tem teſtatoris, ideoque neceſſa- * 2 rij ſunt ſeptem teſtes, Bart. in J. tùm proponeretur de leg. z. Bald. inl. z2. in pri- ma opp. Iaſ. nu. 5. C. de bon. põſſ. ſec. tab. Vnde Antonius neque ex inſtrumento teſtamenti, ne que ex atteſtationibus ſe fundare poteſt. Nam quò ad inſtrumentum vnus exteſtibus deſcri- ptus iminſtrumento parte citata in iudicio ex- aminatus contradicit teſtamento,& eo ſublato ⁊ non remanet † numerus teſtium ſufficiens ad teſtamentum: quo caſu fides inſtrumento non eſt adhibenda. gloſſ.& Bar. in l..§. ſi quis neget. quemadmodum teſtam. ap. comprobant alij quos refert Feli. in c. cm Iohannes numero 5ᷓr. de fide inſtrument.& qui teſtis videtur optim? probare: nam teſtis dicens interfuiſſe teſta- mento, ſed aliter fuiſſe ſeriptum, quàm actum, probat. Bart in d.§. ſi quis neget. nu. 10.& ſite- 2 ſtis † dicat, Notarius errauit, quia non audiui- mus hæc verba, probat negatiuam. Bald. in hæc ſententia. num er. 6. C. de ſenten. quæ ſine cer. Liber VI Conſahum LXX II. † bus modis, inter quos non eſt caſus quando ſe- cundum dictum eſt cum tormentis. Prætereà etiam inter eaſdem perſonas,& in eadẽ inſtan- tia ſecundum dictum eum tormentis non præ- ualet primo poſt publicationem, Barrol. in d.. ſed ſinegauerit. Vnde multò magis ſecundum dictum inter alias perſonas in alia inſtantia non eitato eo, in cuius fauorem eſt redditum pri- mum dictum, licet in tormentis deberet præ- ualere primo poſt ſententiam ſuper eo latam. Ad hæc tortura non videtur purgare vitium per 6 iurij. Nam iura dicunt indiſtinctè teſtimoni- um eius, qui dicit ſe dixiſſe falſum teſtimoni- um, nullatenus admitten. c. ſicuti de teſtib.& Abb. ibi in 3. notabili indiſtinctè ait, non credi teſti, qui poſt depoſitionem dicit ſe corruptum fuiſſe, quòd ſi admitteretur cum tortura, malè diceret tex. in verb. aliquatenus,& ſub generali diſpoſitione, qua habilitantur teſtes criminoſi, periurus non videtur habilitatus, niſi de eo fiat ſpecialis mentio. gloſſ. in c. per tuas in verſ. a- dulterij,& ibi not Abb. nu. 12 de ſimonia,& li- cet criminoſus emendatus de crimine, non re- pellaturà reſtimonio, periurus tamen emenda. tus repellitur. c. teſtimoniũ de teſtibus,& teſti etiam in articulo mortis conſtituto dicenti ſe quan. Felin. in c. cùm Iohannes. nu 5ů1. verſicu. 7 tuliſſe falſum teſtimonium, vel iudici †in arti- exprædictis, etiam quòd non reddant aliam ra- tionem Fel.in c.tertio loco nu.. de probat. imò g ad inualidandum teſtamentum † ſufficit quòd vnus ex teſtibus in eo deſcriptis ré aliter narret, vt poſt alios quos recenſet, tradit Ruyn. conſ. 8. nu. 14. lib. 4. cui accedit dictum alterius teſtis de ſcripti in teſtamento, qui& ipſe in ſubſtantia teſtamenti contradicit inſtrumento, nam di- cit defunctum non nominaſſe aliquem hære- dem. Prætereà etſi nullus ex teſtibus deſcripris in inſtrumento contradiceret teſtamento: ta- 4 men cùm duo non deſcripti contradicant in- ſtrumento, fides omnis tollitur, Bart. d.. ſi quis neget. nu. 12. Et quamuis præfati cum iuramen- to in iuducio deinde contrariũ depoſuerint:ta- men primo dicto ſtandum. Gloſſ. Abb. num.. Felin. nu. 4. c. cùm in tua de teſtib. Neque obſtat duòd ſecundum dictum fuerit eriam cum tor- tura. Primò quia cùm ſecunda depoſitio fuerit non cum actrice, neque ea præſente, aut citata: ſedinter alias perſonas,& in alia inſtantiaad di- uerſum finem tendente, indiſtincteè non vide- ad cauſam, in qua prima fuit facta. Nam Bartol. inl. eos. de falſis. Abb. in c. cùm in tua num. 9. de teſtibus, quando volunt ſecundum dictum eum tormentis præualere primo, quod fuit ſine tormẽtis, loquuntur expreſſè inter eaſdem per ſonas,& in eadem inſtantia,& in eodem caſu loquitur Bart. inl. ſi poſtulauerit.§. ſed ſi ne- Eauerit de adult.& in his terminis loquitur tex. In d.ſ.ſed ſi negauerit. Bald. in l. 2. num. 3. C. de adult. Alex. conſil. 63.lib. primo,& ideò Felin. in d. c.cùm in tua numer. 4. facit regulam, quòd quando teſtis dicit vnum in vno iudicio, aliud in alio, attenditur primum: Idque limitat duo- culo mortis dicenti tuliſſe falſam ſententiam, non creditur in præiudicium partis. Bartol. in l. ſi quis in graui.§. ſi quis moriens ad Syil.& No- 8 tario †aſſerenti inſtrumentum à ſe confectum eſſe falſum, fides non adhibetur. Caſtren. inl. Seia. per illum tex. ad Velleia. quas deciſiones non reperio limitari in caſu, quo teſtis, iudex vel Notarius deponeret in tormentis,& licet † per ſecundum dictum teſtis conuincatur de fal- ſo, quò ad ſe, non tamen ad præiudicium par- tis. d. c. ſicuti, Feli in d. c. cùm in tua numero 4. Accedat quòd præſenti in tormentis fuerint in- terrogati contra ſe,& alios: quo caſu debilior videtur confeſsio cum tormentis quàm ſine, ſi rectè ſenſit Bart. in l. 1.§. quæſtioni de quæſtio- nibus. 1 b 8 Conſiderata inſuper hora mortis, non eſt veriſimile, quòd paulò ante mortem defunctus fuerit in ſano ſenſu,& idoneo ad teſtandum, Item cõſiderato quòd valdè amabat nepotem, vt fuit probatum in actis, non eſt veriſimile quòd eum voluerit præterire,& à bonis ſuis ex- z turtſecunda depoſitio tollere vires primæ, quò1 Ocludere,& veriſimiliùs † etiam dicitur id quod iuri communi conſonat, Inn. in c. auditis. num. 4. Abb-num. 15.de præſumpt.& quod conuenit naturali æquitati. Baldus in Authen. omnes pe- regrini.in fi. C.com. de ſucceſf. concurrit etiam confeſsio extraiudicialis Notarij, de qua depo- nunt duo teſtes. Item ſuſpicio contra Notari- um, exco, quòdaliâs fuerit imputatus& habi- tus pro ſuſpecto, quòd commiſerit falſum in ro gandis teſtamentis, quod eſſe ponderandum ſcripſit Bal. in l. quotiens.§. ſed ſi nõ in corpore. de hær. inſt. Neque dici poteſt probatum eſſe, il- lum eſſe virũ probum:tum quia teſtes Antonij dicunt eum eſſe Notarium legalem,& quòd . credi- 4 3 4 Petri Ant. Angiin mat creditur eius inſtrumentis, non autem dicunt, uòôd ſit bonæ vocis, conditionis& famæ, vel quòd ſit vir probus:& omni in caſu quẽ eſſe vi- rum probum, non percipitur ſenſu corporis, 11 ſed iudicio intellectus: ideò teſtis ſuper Tpro- bitate deponens, non probat, niſi aſsignet rationem dicii ſui, Inno.& poſteriores inc. cau- ſam de teſtib. Bart. inl. ſolam. C. de teſtib.præ- ter id quòd cum teſtes actricis deponant de ſpe- ciali crimine, de quo fuit imputatus Notarius; præualent teſtibus Antonij deponentibus in genere: Curt. in tract. de teſtib. conclu.. Tan- dem exijs quæ ponit Fulg. conſ.79. col. pen.& vlt.vbi defendit in eo caſu teſtamentum, cui v- nus ex teſtibus deſcripſit contradicebat, facilè dijudicari poteſt in re præſenti, teſtamentum aliquo modo defendi non poſſe. Neque ſuſtine ri poteſt teſtamentum in vim Codicillorum, 12 tum quia teſtator † præſum icur voluiſſe teſta- mentum, non Codicillos facere. l. non Codi- cillum. C. de teſtam. tum quia neceſſarinm fue- rat, vt teſtator id expreſſè diceret l. ſin.( de Co- dicillis& teſtes eſſent rogati ad Codicillos, idq; ſcirẽt.l. qui teſtam.. fi. de teſtam. tum quia te- 13 ſtamentum † imperfectum ratione voluntatis, quiade ea non conſtat, non ſuſtinetur per clau- ſulam Codicillarem. Bart inl.j. de iure Codi- collorum. numer. 8. tum quia non ſupereſt nu- merus teſtium ſufficiens ad Codicillos. Non e- tiam defendi poteſtvtteſtamentuminter libe- ros, nam præteritio f nepotis reddit inualidum etiam teſtamentum inter liberos, Spec. in tit. de inſt. ed. 5.cqmpendioſæ. verſic. quid ſi pater habens tres filios. Cyn. in Authen. nouiſsima. C. de inoff. teſtam. Ruyn. in conſi. 15. nu. 16.lib. 1 2.& caſu quo teſtator vnum exliberis faciat hæ- redem, cæteros autem legatatios, teſtamentum non ſuſtineri vtteſtamentum inter liberos, ad- mittit Boër. in deciſ. 240. ex aduerſo allegat.& 15 priuilegia data f teſtamento facto inter libe- ros, locum habent, quando pater habens plu- res liberos, in fauorem omnium diſponit: ſe- cùs ſi in fanorem vnius tantùm. Rom. conſ. 179. col. 5. verſi. z2. quod& poſito. Quòd ſi Antonius vellet inniti atteſtationibus,& probare teſta- mentum per teſtes, nullo modo obtineri po- teſt. Nam ſi videantur teſtes examinati in iudi- cio, adſunt tantummodò tres, qui deponant defunctum feciſſe teſtamentum contra duos, quorum obſtant exceptiones in actis oppoſitæ. VItimò non videtur omittendum, quòd& ſi gloſſ. inl. iubemus. C. de teſtam. in verb. que- 16 madmodum, voluerit teſtamentum † factum ad interrogationem alterius, valere, id tamen reſtringitur per Cyn ibi in teſtatore non valde grauato,& qui poterat de omnibus articulatè loqui, comprobat Rip. in l. prima.§. ſi quis ita de verb.oblig.& lib. reſponſa. c.1r. Item reſtringi- tur quando interrogatio fit ab eo, qui teſta- mentum prias ſcripſerat de mandato defuncti: ſecùs autem ſi Notarius non ad inſtantiam de- functi, ſed alterius ſcripſit, deinde interrogauit Bal.& Iaſ.in d. l. iubemus. Caſtren. in l.haccon- 1 + . vlf. volunt. conſ. ſultiſsima. ſ. at cum humana. C. de teſta. Rom, in conſil.0. Cro. in l.i.§. ſi quis ita. nu. 8.de verb. oblig. Laur. Calca. conſi. 91. Ruyn. conſ. 8. lib.z. Caur. conſi. 117. Apoſt. ad conſ. Alex. 12. lib. pri- mo. Verùm ſiconſiderentur omnesteſtes, ex ijs conſtat Notarium accerſitum non à teſtato- re ſed ab alio. ltem teſtamẽtum fuiſſe ſcriptum dictante alio.Item teſtatorem fuiſſe ſummope- rè grauatum,& in extremo mortis articulo conſtitutum. 3. S V M M A RTTE AM. 22 egitimati per ſubſequens matrimonium in qua- ZLunque diſpoſitione, veniunt appellatione eæ ler gitimo matrimonionatorum.& nu. 4. 4 2 Sequens matrimonium purgat omnem maculam. 3 Diſponentes videntur voluiſſe ſe conformare cum aiſpoſitione iuris.& nu. 10. 5 Legitimati per reſcripti dicuntur legitimi Eʒna- nl turales. 6 Præſumptio nobilitatus tollitur per aliam præſum? ptionem. 7 Præſumptio nolilitatis quando nihiloperetur. 3 Teſtator vbi expreſſe mandat quem legitimari poſt eius mortem, non eſt neceſſaria cuinſque ci- tatio. 1112 9 Legitimationem velalium actum non retrotrahi in præiudicium alterius, quomodo intelligatur. I1 Verba teſtatoris recipiunt interpretationem paſ⸗ ſiuam à iure communi. 5— 12 Arguere licet acotraclabus ad vltimas voluntates, CASVS LXXIIIIW patet ex allegationibus. Egitimatos †per ſubſequens msa- e trimonium in quacunque diſ- poſttione venire appellatione le- „Sgitime natorum, vel ex legitimo AAAT matrimonio procreatorum, ſua- det tex. inl. cum quis. in fine, ibi ex ijsdem mar trimonijs. C. de natural. lib. vbi tam legitima- ti per ſubſequens matrimonium, quàm nati poſt contractum matrimonium, appellantur procreati ex ijsdem matrimonijs, idem probat tex. in c. cum in cunctis. de elect. vbi diſponitur quem non poſſe eligi in Epiſcopum, niſi procre F atus ſit ex legitimo matrimonio,& tamen legi- timatus per ſubſequens matrimonium poteſt eligi in Epiſcopum„gloſſ. in c. innotuit. in ver- ſic. coniugata eo. tit.& appellatione legitimè natorum, velde legitimo matrimonio natorũ comprehendi legitimatos per ſubſequens ma- trimonium, aſſeruerunt Abb. in d. c. innotuit. num. 17. verſic.& ex prædictis, Imo. numer. 13, Anto. de Butr. num. 18. Abb. in c. tanta. numer. 7. qui fil. ſint legit. Ant. de Butr. in c. per vene- rabilem qui fil. ſint legit. num. 16. verſic. in con- trarium, quia videmus&c.& numer. 17. ver- ſicu. quid ſi dixerit ſine filijs legitimè natis&. Caſtren. inl. fin. C. de his qui ven. ætat.&c. in J. ſi ita quis.§. is cui in fin. de leg. 2. conſil. 180. numer. 5. lib. primo&c. Dec conſil. iʒ.colvlt. Rip-inl. ex facto.§. ſi quis rogatus.numer, 47, b 4 1 4 ndltaund vVi exyreſe nua⸗ nrten un- aun inen ve 2 nm. dcum alteris A nun aterureeipius N yaaa wrecemmuri eacitrallubs iman ASVSE m aret exalleg Miba Egitimatos jüüim rimonium t iem poſitione i apela grimè nat. lzeleit matrimoni T Mxam um quis inſ ⁵ ¹ alit de natural- Al ung duens matri un d um matrin m,! isdem mat h ia cunctis:+. 1 ſeeligiin! E pa umo matr.o, 1 udſequens— gloſ h At lain de legicim Saa 5 beh L iade e r, Imo- cKexb 1Acun maum Sauc legie 8 3 3 tle 1nune 3 demust= un Liher v] ad Trebell. in l. ſi vnquam. in32. q. C. d. reuo- donat. Par. conſi. 3. numer. 40. conſil. i5. num. 7. lib. 2 Crot. in l. Gallus.§.& quid ſi tantùm nu. 82. de lib.& poſthum. laſ. conſil. 168. lib 4. num. 6. Boër deciſ. α9. numer.5 Idemꝗue voluerunt Iſer. numer. 8. Mar. Lau. verſ. aditio. Præpoſ. nu. 4. Afflic:in 5. not. numer. 25. in§. naturales. ſide feu.fue. contro.qui Feudiſtæ contra Bal. ex plu- ribus defendunt legitimatum per ſubſequens matrimonium ſuccedere in feudo accepto pro filijs legitimè natis, vellegitimè deſcenden- tibus. Tres autem rationes adducuntur vltra 2 text. ſuprà allegatos. Prima quia † ſequens ma- trimonium purgat omnem maculam. gloſſ. c. tanta. qui fil. ſint legit. gloſſ. in d. c innotuit. in verho coniugata. Iſer Lau.& Affl. in d. 5. natura- 3 les. Secunda quia † diſponentes videntur ſe vo- d uiſſe conformare cum diſpoſitione iuris. Caſt. in d. l. fin. Dec. d. confi. 153. Tertia quia legitima- tio per ſubſequens matrimonium retrotrahi- tur ad tempus natiuiratis ſiue conceptionis quò ad omnes iuris effectus. d. c.tanta& ibi Ab. numer.7. Afflict. d.§. naturales. numer. 10& nu. 25. ex quibus indubitanter crediderim pet- ſimè conſuluiſſe Alex. conſil. 5. lib. 7. Kuin. conſ- 93. lib. 3.& alios qui eorum ſententiam ſequu- * 6 onſilium ATXNX 7. 7174 tis. Vnde cùm verba prædicta ſatis operentur ſ.excluſionem legitimati per reſcriptum, non pPoteſt ex his inferri ad excluſionem legitimati per ſubſequens matrimonium. Et quamuis Ru- yn. d. conſil. 93. conetur reſpondere huic fun- damento, eius tamen reſponſiones ad rem non faciunt. Nam dato, ſine veri præiudicio, quòd regulariter verba illa, legitimis& naturalibus prolata à nobili, non comprehenderent legi- timatos ꝑ reſcriptũ, ſtamẽ id nõ ꝓᷣcederet in re præſenti: in qua teſtator erat naturalis& legiti- matus per reſcriptum:& in qua hæredes inſtitu tierant naturales& legitimati per reſcriptum, quo caſu verba illa legitimis& naturalibus pro lata ẽt à nobili, comprehendunt legitimatos per reſcriptum ſecundum omnes. Nam Decius iu c. in præſentia nu. 43. verſi. vlt. etiam. de pro- bat. dixit, quando teitator erat naturalis, ſubſti- tutus ſub conditione, ſi quis deceſſerit ſine libe- ris exeluditur à naturali,& gloſſ. in l. generali- ter.& cum autem in verſ. ſobole in fin. C. de inſt. & ſubſtit. cenfuit in caſu prædicto naturalem ex naturali excludere ſubſtitutum,& Rip. in l. ex facto.. ſi quis rogatus. num. 13. ad Trebell. ſcri- pſit, ad conſiderandã voluntatem teſtatoris, an in ſubſtitutione ſenſerit de naturali, conſideran ti fuerunt. Cumque rationes prædictæ proce-& dam eſſe qualiratẽ grauati,& præſumptio † no- 4 dant, † ſiue dicatur legitimè, aut ex legitimo matrimonio natis, ſiue dicatur legitimis& na- turalibus& de legitimo matrimonio procrea- tis: videtur quòd vtroque caſu procedat prædi- cta concluſio, ſcilicet quòd etiam appellatione bili atis tollitur per aliam præſumptionem, Ang quem refert& ſequitur Alex.d. conſz. nu. 19. verſ. non obſtat. II.&c. vbi vult, quòd ſi teſta- tor etiam nobilis deficiente linea maſculina hæ redis vniuerſalis ſubſtituat fratrem naturalem, filiorum legitimorum& naturalium, ac de legi- 7 præſumptioné † nobilitatis nihil operari,& ſub timo matrimonio procreatorum veniant le- gitimati per ſubſequens matrimonium, vt aſ- ſeruic Apoſt. ad d. conſil. Alexan. quintum,& quamuis Decius conſil. 155 in fin. videatur hoc caſu aliud ſentire,& Ruyn. d. conſil. 9 numer. 15.& 16. expreſſè defendat per verba prædicta ex cludi legitimatos per matrimoniũ ſubſequens: tamen ratio geminationis, qua potiſsimùm innituntur, nõ videtur adeſſe, etenim cùm lon- gè aliud denotent verba illa legitimis& natu- ralibus, aliud verba de legitimo matrimonio procreatis, non poteſt dici ſubeſſe verborum geminationem, præcipuè cum verba vltima, ſci licet ac de legitimo matrimonio procreatis, ſint magis ſtricta,& reſtringant ſignificatum præcedentium: prætereà vbi etiam poſſet dici adeſſe geminationem, tamẽ cùm verba vltima ſeilicet& de legitimo matrimonio procreatis operentur magnum effectum, abſque eo quòd excludant legitimatos per matrimonium ſub= ſequens, non debẽt extendi ad eorum excluſio- nem contra diſpoſitionem iuris, etenim per il- la verba filijs legitimis& naturalibus compre- s henſi erant legitimati † per reſc iptum, qui di- cuntur legitimi& naturales, Caſtre. in d. l. ſi ita quis.. fi. de le 2.& alij quos referunt& ſequun- tur Alex. conſil 2. num. 13. lib. primo, Alex.& Iaſ in l. generaliter.§. cùm autem. C. de inſtit.& ſubſtit. hi autem excluduntur à verbis ſubſe- quentibus. ſ. ex legitimo matrimonio procrea- verbis prædictis comprehendi legitimatos per reſcriptum: In re autem præſenti teſtator defici ente linea hæredis vniuerſalis, ſubſtituit allos e- ius filios naturales legicimatos per reſcriptum: & dato etiam quòd verior eſſet illa opinio.(ad hoc vt legitimatus per reſcriptum excludat ſubſtitutum ſub conditione, ſi quis deceſſerit ſine filijs legitimis& naturalibus, neceſſariam eſſe citationem ſubſtituti ad legitimationem: quam tenuere Alex. conſ. 94. nu.ↄ lib. primo,& alij plures quos refert& ſequitur Soc. inl. Gal- lus.§.& quid ſitantùm nu. 30. Iaſ. nu. 13 9. de lib. * & poſthu tamen ex hoc inferri nõ poteſt, quòd ſub verbis legitimis& naturalib as non com- prehendantur legitimati per reſcriptum. Ete- nim quòd citetur, vel non citetur ſubſtitutus, immutare non poteſt vim& ſignificationem verborum:præter id quòd prædicta communis opinio non videtur carere difficultate: Nam ra- tiones allegatæ per Doct. ad probandum, quòd legitimatus per reſcriptum excludat ſubſtitu- tum modo prædicto, procedunt ſiue citetur ad legitimationem ſubſtitutus, ſiue non. Et ſi legi- timati per reſcriptum cõprehenduntur ſub ver bis prædictis à teſtatore prolatis, nõ videtur per legitimationem cuiquam fieri præiudicium:vt dixit Aret in l. Gallus§. ſi eius. de lib.& poſthu. Item attenta deciſione Bart. in d.§.& quid ſi tantuͤm numer. 14. in fin. propter quam mo- ti fuerunt Docto. ſequeretur, quòd non ſolùm citatio, Petri Ant. Anginmat. vlt. volunt. conſ. citatio, ſed etiam conſenſus ſubſtituti eſſet ne- ceſſarius, vt rectè conſiderauit Iaſ. ind.§.& quid ſi tantum nu. 140. Et ſententia Ancha.& alio- rum requirentium citationem ſubſtituti in le- gicimatione per reſcriptum, ſtare non poteſt dum ſententia Caſtr. Alex. Iaſ.& aliorum, volen- tium appellatione legitimi& naturalis venire legitimaros per reſcriptum,& neceſſe eſt, vt al- tera ſit falſa: nam teſtatot᷑ per dicta verba legi- timis& nacuralibus ſenſiſſe videtur, etiam de le- gitimatis per reſcriptum: ſi hi dicuntur legiti- mi& naturales: Ideoque non poteſt. negari, quin dicatur voluiſſe naturales poſſe poſt eius mortem per reſcriptum legitimari: verùm vbi 8 † teſtator expreſſe mandat quem legitimari poſt eius mortem, nõ eſt neceſſaria cuiuſquam citatio. Bart. vbi ſuprà, quem poſteriores com- muniter approbarunt, ideodue idem eſſe de- bet, vbi tacitè de eius voluntate apparet. vt ſcri- pſit Iaſ. vbi ſuprà. Neque in re præſenti poteſt dici ius alicui fuiſſe quæſitum medio tempore inter natiuitatem& matrimonium:& ideò le- gitimationem non retrotrahi ad tempus nati- uitatis in præiudicium iuris alij quæſiti, c. quam uis de reſcript. in 6. nihil enim iuris amplius. comprobat Franc. vel Alexander tempore ma- trimonij, quàm competeret tempore natiuita- 9 tis,& quod dicitur † legitimationem vel alium actum non retrotrahi in præiudicium aliorum, intelligitur de præiudicio ſuper iure quæſito medio tempore inter extremum, à quo, extre- mum ad quodactus retrotrahitur,& in his ter- minis loquitur Bartol. in d. l. Gallus. c.& quid ſi tantùm. in l. fiis qui pro emptore. de vſucap. dum tractat. de fictione tranſlatiua de tempo- re adtempus:& in his etiam terminis loquitur 10. Andre quem ſequitur Alex. d. conſi. 5 nu. 5. lib.. de quo tamen dubitat Caſtr. in§.& quid ſi tantùm:& ſi huiuſmodi præiudicium attende- retur, nunquam per ſubſequens matrimoni- um poſſet quis legitimari poſt mortem teſta- toris in præiudicium illius, qui erat vocatus ſub conditione, ſi filius decederet ſine filijs, vt tra- dunt Alex. in J. ſi quis poſthumos in prin. de lib. & poſthu. laſ. inl. ſed eſt quæſitum. nu. 11. eo. tit. Neq; etiam videtur impediri retrotractio legi- timationis, ex eo quòd verba teſtamenti refe- rantur ad natiuitatem veram non fictam, vt aſ- ſeruit Ruyn. in conſil.92. numer. 16. verſicu. nec debet attendi&c. Nam cùm legitimatio per ſubſequens matrimonium retrotrahatur, quò ad omnes iuris effectus ad tempus natiui- tatis, vt ſcripſerunt D. ſuprà allegati, legitimati vt ſuprà dicuntur vſque à tempore natiuitatis verè fuiſſe legitimi,& ſi eſſet concludens Ruy- ni ratio, ſequeretur quòd etiam quando fuit duntaxat dietum legitimè, vel de legitimo ma- trimõio natis, nõ retrotraheretur legitimatio. neque comprehenderetur legitimatus per ſub ſequens matrimonium: cuius contrarium de- cidit gloſſ. in d. c. innotuit. iuncta diſpoſitione textus in d. c. cum in cunctis: idemque com- muniter aſſeruerunt D. ſuperiùs allegati. Neq; admittenda videtur diſtinctio, quam ad euitan dum tex.in d. c. cum in cunctis. faciunt Moder- ni quidam, conſulentes pro contraria opinio- ne, vt..diſtingui debeat inter diſpoſitionem le- is,& diſpoſitionem hominis: Vt primo caſu appellatione legitimè natorum, comprehen- dantur legitimati per ſubſequens matrimoni- um: Secundo verò non, quam diſtinctionem videtur feciſſe etiam Alex. d. conſi. 5. lib. 7. ete- nim huiuſmodi diſtinctio non probatur autho ritate, vel ratione. nam Anto. De Butr. in c. per venerabilem, quem Alex.& nouiſsimi allegant id non dicit, ſi rectè videatur,& nulla fufficiens ratio diuerſitatis poteſt allegari inter diſpoſiti- ouem hominis,& diſpoſitionem legis: imò ra- tiones ſuprà dictæ, quibus Do. communiter cen ſuerunt appellatione legirimè natorum com- prehendi legitimatos per ſubſequens matri- monium, ſcilicet quia huiuſmodi legitimatio tollit omnem maculam, retrotrahitur ad tem- pus natiuitatis,& diſponens cenſetur ſe voluiſſe conformare cum diſpoſitione iuris, ita proce- dunt in diſpoſitione hominis, ſicut in diſpoſi- tione legis, Dodiores, qui cenſuerunt appellati- one natorum legitimè venire legitimatos per ſubſequens matrimoniũ, loquuntur pro maio 10 ri parte in diſpoſitione teſtatoris,& teſtator † in dubio cenſetur diſponere ſecundum ius. l.z. & ibi not. Bald. in fin. C. de cond. inſert,& con- formare ſe cum diſpoſitione iuris vel ſtatuto- rum. l. Gallus§. quidam rectè de lib& poſth. v- biBald in 3.& 8. notab. Bart. in l.hæredes mei, g. cum ita. nu. 4.& ibi comprobarunt poſterio- Ir res ad Trebell. Et verba teſtatoris recipiunt interpretationem paſsiuam à iure communi, id eſt interpretantur ſicuti verba iuris commu nis. l. ſi ita fuerit ſeruis in fin. de manu. teſtam. in J. ſi quis legauerit ſecunda de leg.. l. qui filium in fin. ad Trebell. l.cùm quidam verſic. quemad- modum enim&c. C. de verb. ſigni Idem vide- mus in verbis contractuum. Bar. J.vxorem. 5. te- 2 3 12 ſtamento el 2. de leg. 3.& † arguere licet à con- tractibus ad vltimas voluntates. l. ſeruum filij. ſ. eum qui chirographum de leg.j. S V A A A RTV M. 1 Appellatione filiorum non videntur includi nepo- teg. 2 Subſtitutio vnulgaris per aditionem expirat. 3 Verbum inſtituo eit directum ciuile,& non po- teſt importare fideicommiſſum. 4 Alind eit quod inter inſtitutos adſit reciprocum fideicommiſſum„aliud quod nepos vel abnepo- tes ſint grauati reſtituere eorum filis. 5 Poſiti in conditione& grauati quod cenſsantur vocati per fideicommiſſum, quomodo intelliga tur. 6 Fucaris ſusſtitutto poreſt fieri etiam in hideicom- miſſis. b 7 Prokibitis zlienandi facta hæredi conlprehendit hæredem hæredis. 8 Verbum qictis, quam habeat vim. 9 Exten- 1 ecum dipo M in Poftlone hof In dmn Dodores,, 1 ermn. „ um leguummeſ„ Arume i legin 5 marrimonit 1T anpoltione †Jr IS 4ſ 4 enſetur dipq etons Sad. in in.C2 endliuk cum diſpoſſ iumu lus ſ. quidam* deld „&. notab es iulha du 4. Aibicq&r daun dcll. Et verd& Motbt ſonem pas mdineg dretantur ſic& Ibaüutd gerit ſeruis it un emam auerit ſecun as legrli im Ac. C. m efgrils is contractu A Jar.unn — ade leg.. 4◻ unn ltimas roliteslim rographuf*☚ ν* F M M ge Kberum— derum vul raru= tunend v „furuo eit 1.,νQ☛. gr rere ⁴eich 122 1 1 ten 4 93 au 80A Me— 81 6 n, 44 vdathu 12 7 4 5 41 0ℳ: 9— atizu 1 w 4 „, Lunm,— 5 n 4 34 fiste, 3 40 4 „ereds. aum 57“u 39 4 1 III 4— meu 3 rittust d91 Ana 13 Prolibitus alienare extra agnationem& paren- 5 § Extenſio nunquam fit depeſona ad perſonam. 10 Prohibitio alienandi facta jiljs non extenditur ad nepotes. II Katio generalis quando anmpliet diſpoſitionem. 12 Diſpoſitio prohilbitiua vbi præcedit,& alia himpli- citer ſequiturz intelligitur ſequens ſub conditi- one, ſt fieret contra prohibitionem. telam, non prohibetur alienar'é in ſororem eti- am nuptam extra agnationem. 14 Nati poſt alienattonem quando poſſint admitti ad reuocandum. 15 Dominus rei vendita ſi fucoedat venditori quo- modo confirmetur venditio. 16 Ius ſuperueniens actori poſt motam litem non pro deſt ad agendum jed nouo iudicio opus eſt. 17 Exceptio quam atidõ faeilius Aasu„,.. 18 Dos debita deſéendenti oſi loco æris alieni. 19 Ilud quod eſt neceſſarium pro dote deſcendentis, cenſetur nunquam fuiſſé in fideicommiſſò. 20 Limitatio quantitatis dotis facta A teſtatore debet intelligi rebus ſic ſtantibus. CASVvS LXXV. Colligitur ex allegationibus. NEN D hoc vr agens ad fideicommiſ- N ſum ex teſtamento Ioannis ſeni- 4 N oris, obtinere poſsit: tria ſunt ne- commiſſum adeſſe: einſque con- ditionem ad fauorem agentis eueniſſe, Secun- dum bona fuiſſe in bonis fideicommiittentis. Tertium bona petita eſſe de his, ſuper quibus factum fuit fideicommiſſum, quorum neu- trum videtur probauiſſe Actor. Nam in teſta- mento nullum ſubeſſe videtur fideicommiſ- ſum, cuius conditio poſsit dici purificata ad fa- uores actoris. Etenim per ea verba inſtituo Io- hannem Nicolaum& quoſcunque eius filios, t appellatione filiorum f non videntur includi nepotes, vt in ſimilimo caſu defendit Soc. con- ſilio to4. lib.3. præcipuè cùm in alia parte teſta- menti teſtator fecerit mentiònem de liberis, ſi verum eſt id, quod ſcriptum reperitur inter conſilia Soc. conſilio 152. colu. 2. verſi. inſuper &c. comprobauit Cur. Iun. conſilio ur. nume- ro 7. verſi. conſtat&c. Et cùm inſtitutio ſortita fuerit effectum in perſona filij. Barto. inl. libe- rorum. numero ¹8. de verbo. ſignifi.& in caſu quo teſtator inſtituerat Antonium& eius fili- os, tradit Ruyn. conſilio 78. lib. ſecundo Præte- reà vbi etiam per verba prædicta vel alia cenſe- rentur inſtituti omnes deſcendentes Iohan. Nicolai: tamen hidicerentur inſtituti dunta- xat in caſu, quo Ioannes Nicolaus non eſſet hæ- res,& ſic vulgariter ſubſtituti Ioanni Nicolao, 2 quæ † ſubſtitutio per aditionem Ioan. Nicolai expirauiſſet, vt eſtreceptior ſententia contra- Caſtren. quam tenuere Comen. in 1. Gallus.§⸗ quidam rectè numero 7. verſi. item cùm teſta- tor filio. de liber.& poſthum. Soc. conſilio 113 ceſſariò probanda. Primum fidei⸗ Conſfiium LXXV. libr. primo conſilio 104. libr. 3. Dec. conſilio 205.253.291. Rip. inl: hæredes mei§. fin. ad Tre- bell.&poſt. ad conſi. Alex. 24. num. 5. liba: idem ſenſit Alex. conſi. 105. num. 3. lib:I.& hanc eſſe cõmmunem omnium ſententiam inquit Soc. iun: conſilio 180, nu. 52: lib. 1. eandem ſequitur KRKuyn. conſi. 92. nu. 5. conſi. 99. nu. 6. conſi. 106: num. z. lib.z. Alben. conſi. 29. Alc. conſi. 2 01. hu: 8. Et quæ ſententia eſt indubitata, quando teſta tor inſſituit filium,& deſcendentes, quos tene- batur inſtituere ex neceſsitate præciſa; vel cau- ſatiua, vt fatetur Caſtr. in d.§. quidam rectè. nu. 6.806. u. 6. Alex. conſi. 24. nu. 5. vbi Apoſt. ſcri- pſit, omnes in id cõcurrere, idem aſſeruit Dec: conſi. 38 4.& quæ ſententia in re præſenti facili- us procedere videtur, qua teſtator loquutus eſt 3 per verba directa. ſ.inſtituo †quod eſtdirectum ciuile. l.1. vbi not. Bald. de vulg.& non poteſt importare fideicommiſſum. l. verbis ciuilib. de vulg. qua ratione Aret.in d.§. quidam rectè in- quit, vbi teſtator inſtituit filium,& nepotem ex eo, indubitatum, quòd nepotes admittũtur ſo- lùm in caſum vulgaris,& Dec. d. conſilio 253.& conſ. 29 ‧. vbi inſtitutio, vel ſubſtitutio eſt facta per verba directa, nullo modo procedere opp. Caſt.& in fortiorib. terminis Alex: conſil; 13.& conſi. 14.lib. 4. Soc. conſi. t3. defendunt; ſubſti- tuto Hieronymo filijs,& nepotib. eiuſdem, in quib. nulla aderat neceſsitas ſubſtituendi, filios & nepotes Hieronymi non cenſeri ſubſtitutos Hieronymo per fideicommiſſum, ſed duntaxat per vulgarem, licet filij teſtatòris dieantur ſub- ſtituti per fideicommiſſum. Et quamuis teſtã⸗ tor inſtituerit Ioan. Nicolaum,& quoſcunque filios naſcituros, non tamen ob illud verbũ na- ſcituros, ſubſtitutio dicitur habere tractũ tem- poris ſucceſsiuum inter Io. Nicolaum,& eius filios. Nam Dec. d. co. 291. loquitur in caſu quo teſtartor inſtituit frattem& filios natos,& naſci turos. prætered quãdo teſtator inſtituit aliquẽè, & eius deſcendentes, indubitatum quod veni- unt deſcendentes nati,& naſcituri,& nihilomi nùs ſecundum communem ſententiam hi cen- ſentur vocati ſoluùm in eaſu vulgaris,& ſi verbũ naſcituros diceretur importare tracdtum tem- poris inter Io. Nicolaum,& eius filios, ſeque- retur quòd natis filijs, quaſi purificata conditi- one ſtatim admitterentur filij.& ſic Io. Nicola- us filius teneretur illis reſtituere hæreditatem, que madmodum admittuntur ſtatim eo mor- tuo. quando dictum eſt poſt mortem; vel ſi de- ceſſerit: quæ communis ſententia, ſcilicèt filios Io. Nicolai eſſe ſubſtitutos Io. Nicolao dun- taxat vulgariter, in caſu propoſito faciliùs lo- cum ſibi vendicat. Nam teſtator paulò infrà fi- liabus deſcendentibus ante matrimòonium ſub ſtituit Io. Nicolaum,& eius filios,& quoſcun- que poſthumos maſculos ipſius teſtatoris; in qua ſubſtitutione clarum videtur, filios Io. Ni- cõlari vel eſſe ſubſtitutos vnà cum Io. Nicolao, que madmodum& ſubſtituti ſunt poſthumi: vel eſſe ſubſtitutos in caſum, quo Io. Nicolaus tion poſſet ſuccedere: Et ex verbis teſtamenti . 4 quibus Petri Anut. Anguf. in mat. vlt. volunt. conſ. quibus teſtator fecit ſubſtitutionem fideicom miſſariam reciprocam, inter Iohannem Nico- laum&poſthumos ipſius teſtatoris, non poteſt inferri, vt nepotes vel abnepotes voluerit ſub- ſtituere per fideicommiſſum filio: etenim lon- 4 gè faliud eſt, quòd inter inſtitutos adſit reci- procum fideicommiſſum, aliud quòd nepotes vel abnepotes ſint grauati reſtituere eorum fi- lijs, Soc. in l. cum auus col. pe. de cond.& demõ- ſtr. Cur. Iun. conſi. 43. Neque mouent me con- jecturæ adductæ ad probandum agentem eſſe vocatum ex fideicommiſſaria ſubſtitutione,& inprimis dicitur verum non eſſe, quòdteſtator filios Iohannis Nicolai, aut aliorum filiorumin aliqua parte teſtamenti grauauerit, licet graua uerit Iohannem Nicolaum& alios ipſius teſta- toris filios. Secundò dicitur receptiorem ſen- tentiam eſſe exeo, quòd ſubſtitutio ſit factafili- js filiorum, eos non ceuſeri per fideicommil- ſum vocatos, quam tenuere plurimi quos re- fert& ſequitur laſinl centurio. nu 56. de vulg. Apoſt. adconſi. Alex. 64.lib. 5. Ruin. conſi. 10¹. num. 4.conſi. 130. nu.57. lib. 2.& vbi verior eſſet ; ea ſententia quod ſ. poſiti in conditione,& . grauati cenſeantur per fideicommiſfum voca- ti, illa tamen reſtringitur ad eos, qui nullo mo- do ſunt expreſsè vocati, ſed ſunt duntaxat poſi- ti in conditione: Etenim vbi filij filiorum ſunt in vna parte teſtamenti diſpoſitiuè vocati, in a- lia poſiti in conditione, licet grauati ſint, non cenſentur per verba conditionalia vocati,& ſubſtitutio intelligitur eis facta in caſu quo re- erirentur vocati,& quo contingat eos ſucce- dere prout vocati ſunt,& ſic filij Io. Nicolai vbi eſſent grauati, cenſerentur grauati in caſu quo bona ad eos perueniant ex ſubſtitutione vulga- ri facta Iohan. Nicolao, Comen. conſi. 119. nu. z2. verſi.cuius rei gratia, Alex. conſi. 9l. verſi. oſten- ditur lib.. conſil. 24. n. 5.verſi. modo redeundo, & num. 7.& 8 lib.3. Soc. conſi. 10 4. nu. 5. conſi. 116. nu. 2. lib. z. Apoſt. ad dictum conſi. Alex. 24. Dec.conſi. 384. Ruy.conſi.96. nu. 6. lib.2. Neque etiam filij Io. Nicolai dici poſſent per fideicom miſſum ſubſtituti patri ex eo, quia poſiti ſunt in conditione cum qualitate maſculinitatis, vt aſ- ſeruit Guido bap.& quidam alij. Etenim com- munis opin. eſt in contrarium, Rip. d.]l cent. nu. 162. Neque dici poteſt eoſdem ſubſtitutos per fideicommiſſum patri ex eo, quod teſtator di- greſſus fuerit adplures gradus ſubſtitutionũ(vt aſſeruit Anc.) Nam ſententiam Ancharani refel lunt Alex. conſi. 18t. lib. 2. Soc. d. coſi. 104.& 116. lib. 3.& in l. cũ auus, col. pen. de cond.& demon ſtr. eamꝗque eſſe phantaſiam,& ab omnib. repro bari, inquit Apoſt. ad conſi. Alex 64. lib. 5. Ean- demq; quò ad effectum inducendi fideicõmiſ- ſum, per quod filius dicatur ſubſtitutus patri, re fellit etiam Cur.iun. con. 43. nu. 9. Prætereâ vbi filij Io. Nicolai hæredis poſiti in conditione cen ſerentur ſubſtituti Io. Nicolao per fideicom- miſſum, non tamen ij filij cenſerentur grauati reſtituere poſt eorũ mortem deſcendentib. eo- rum,& vbi dicti deſcendentes poſſent dici ali- quo modo vocati, cenſerentur vocati in caſum quo filij Io. Nicolai non poſſent, aut nollent ſuc cedere,& ſic licet Io. Nicolao eſſent ſubſtituti per fideicommiſſum: tamẽ filijs Io. Nicolai di- 6 cerentur vulgariter ſubſtituti, nã vulgaris † ſub ſtitutio potelt fieri etiã in fideicõmiſsis. l.vt hæ- red. de leg.a.& in ſpecie docuit Caſt. in l. Scæuo la ad Trebell. quæ vulgaris ſubſtitutio euanuiſ- ſet ex eo, ꝙ filij Io. Nicolai fuiſſent admiſsi, vt in ſimilimo caſu argumentatur Ruy. conſi. 92. li.z. n 5.& hi tantùm filij filiorumſeſſent vocati, qui tempore mortis lo. Nicolai eſſent in rerum na- tura,& vbi filij lo. Nicolai non voluiſſent, vel nõ potuiſſent admitti, vt latè oſtendit Alex con. 13. nu 4.& conſi 14. nu. 5.& 6. lib. 4. Non etiam vi- detur agens ſubſtitutus exverbis prohibitionis alieunandi, etenim teſtator prohibuit præfatos hæredes ſuos alienare. Verùm hi qui dederunt in dotem, licet eſſent abnepotes teſtatoris, non tamen fuerunt hæredes illius, neque in eius te- ſtamento vocati, vnde neque cenſendi ſunt, quòd fuerint grauati ab eo, imò neque grauari potuerunt, licet bona ad eos, aliter quàm ex diſ poſitione teſtatoris, perueniunt. l. ſed ſi ſic de leg 3.vbi Bar. Et quamuis fuiſſent vocati per vulgarem, ſcilicet in caſu quo lo. Nicolaus non eſſet hæres, tamen vbi etiam eſſent expreſsègra uati, onus cẽſeretur illis iniunctum in caſu quo ex vulgari ſuccederent,& bona ad eos ex diſpo- ſitione teſtatoris deuenirent, ſcilicet bona quia Io. Nicolaus filius non ſuccederet. Comen. A- lexand.& alij ſuperiùũs allegati,& licet prohibi- 7 tio falienandi facta hæredi comprehendat hæ- redem hæredis, Bart. in l. filiusfam.§. diui, num. al. de le. I. tamen non conſtat eos, qui dederunt in dotem, fuiſſe hæredes hæredis:& omni in ca- ſu cùm prohibitio ſit facta dictis hæredibus, il- 8 lud verbum † dictis reddit prohibitionem per- ſonalem. Bart. inl. qui liberis.. hæc verba de vulg. Rip. dict. 5. diui. numer. itt. Neque illa ver- ba, item ad hoc vt perpetuis temporibus bona mea conſeruentur in agnatione mea&c. exten dunt prohibitionem ad alias perſonas, quàm ad hæredes vocatos in teſtamento, tum quia 9 extẽſio nunquam fit de perſona ad perſonam, etiam ex veroſimili mente detuncti, vt ex Arer. tradit Dec. conſi. 211. num. 5. conſi. 218. num. 9. 10& prohibitio alienandi † facta filijs non exten- ditur ad nepotes. S. nos igitur Auth. de reſti. fid. Bar. inl. filiusfam.§. diui. num. 2 0. de leg. I. Tum II quia ratio † generalis ampliat diſpoſitionem, quando diſpoſitio procedit,& ratio ſequitur, in quibus terminis loquitur Bar. inl. pater filium. §. fundum, de leg. 3. Si verò ratio præcedat licet generalis,& ſubſequatur diſpoſitio particula- ris, per ſpeciem videtur derogatum generi. Bar. in l. quæſitum§. fin. num. Il. verſi.z2. caſu princi- pali,& num. 15. verſi. ſi præcedat legatum gene- ris de fun. inſtr. tum quia cùm defecerit condi- tio ſubſtitutionis vulgaris, per quam ſolam hi qui fecerunt datum pro dote, poterant dici vo- cati onus omne illis etiam expreſse iniunctum euanuit, Comen.Alexand.& Ruyn ſuperiuùs allegaib d. den donaade t a orts. perd a l kquamd n cet in caſu q& Nab menietin eteha „ creturills in amaa cederent,&b M decha A*s deucnire t.« Kceba lius non ſuch f(n perus alle aelcan ltadahrred er predeu s Bart. in l. ff m ſci en non cont tee Squt ſchrredesk=*&om ditio ſit facti isbactn dictis reddit biriors inl. qui lil m ſ kher „digi. num r Neauei ocwtperpetii nporde entur nagn e mea rionem ad: M erols allegati,& in terminis non diſsimilibus à caſu præſenti reſpondit Alex. conſi. 59. nu. 9. lib. 3.& in hoc eodem caſu Ruyn. conſi. 1*9. n. 9. Neque obſtat ſi diceretur per ſequentia verba, quia vo- lo bona meadeuenire in poſteros loan. Nico- laum,& Bernardum, iuniores qui fecerunt da- tum in dotem, fuiſſe ſubſtitutos patri, qui erat nepos teſtatoris,& ſic prohibitionem alienan- di factam quibuſcunque hæredibus, compre- hendere etiam Ioan. Nicolaum,& Bernardum iuniores tanquam ſubſtitutos patri. Nam re- ſpondetur verba prædicta reſtringi per verba ſequentia ſ.prout ſuprà ordinaui,& ſic voluiſ- ſe videtur teſtator bona deuenire ad eos poſte- ros. quos ſuprà vocauerat,& ſecundum modũ, ſecundum quem vocauerat, vt ſcripſit Alex. d. conſi. 59. nu. 21. verſi. non obſtant illa verba&c. Prætereà vbi Ioan. Nicolaus,& Bernardus iuni- ores fuiſſent per ea verbavocati, eſſent dunta- xat vocati in caſu alienationis factæ ab alijs. l. pa ter filiũ..filiam, de leg. 3.vbi Bart. inquit, quòd E vbi præcedit † diſpoſitio prohibitiua,& alia ſim pliciter ſequitur, intelligitur ſequens diſpoſitio ſub conditione, ſi fieret contra prohibitionem. Cumque non appareat bona de quib. agitur an tè fuiſſe alienata ab aliquo ex prohibitis,& tem pore alienationis Io. Nicolaum,& Bernardum fuiſſe proximiores, non fuit purificata condi- tio fideicommiſsi, per quod lli ſuccedere po- tuiſſent,& ſic multò minuùs poteſt dici illos pro hibitos alienari id, quod ad eos non deuenit ex diſpoſitione defuncti:& vbi prohibitio compre henderet etiam illos qui dederunt in dotem, ta men ex verbis teſtamenti non diceretur indu- ctum fideicommiſſum, niſi in caſum alienatio- 13 nis.& prohibitus † alienare extra agnationem, &parentelam non prohibetur alienare in ſo- rorem. l. voluntas. C. de fideicomm. etiam nu- ptam extra agnationem. Bal.& Caſtr. ibi. maxi- me in re præſenti, qua teſtator appellatione a- gnationis,& parentelæ voluit comprehendere eriam feminas deſcendentes ex eius liberis ma- ſculis, dum inquit, ſi contigerit ex eis naſci ali- quas feminas retinentes nomen parentelæ: ad hoc fideicommiſſum quod inducitur ex aliena tione eſt conditionale,& hi tantùm admittun- tur, qui tempore alienationis exiſtunt. Bar. inl. pater filiũ. ſ.filiã de leg. 3. Vnde vbi per alienatio nem factam pro dote fuiſſet purificata conditio fideicommiſsi, Actor qui non erat natus, neq; conceprus tampore alienationis non poteſt a mitti, ſed ius fuit quæſitum his, qui erant in re- rum natura tempore alienationis,& ſic exiſten tis conditionis. l. interuenit de leg. præſt. l. eum qui. de cond.& dem. Et licet Fulg.& Iaſ. in l. quo 14 ties. C. de fideicom.dixerint, natos † poſt alie- nationem adm itti ad reuocandum, tamen id poteſt procedere ſolùm duobus concurrentib. Primò, quòd nati poſtalienationem ſint vocati non ſolùm in caſum alienationis, ſed etiam in caſum mortis,& admitti velint quaſi purificata conditione per mortem. Etenim ſi tempore a- ſienationis non erant in rerum natura, nullo Conſilium LXXV. 88 modo admitti poſſunt ad fideicommiſſum per alienationem purificatum, d. l. interuenit. j. cũ pater.§. hæred. de leg. 2.& quia vbi omnes qui tempore alienationis ſuperſunt, conſentiunt a- lienationi, nulla ſupereſt petitio fideicommiſ- ſi.l. nihil.§.0mnib. de leg. 1. l. quoties. C. de fid. quod eſſet falſum, ſi nati pòſt indiſtinctè poſsẽt reuocare. Secundò, quod tempore alienationis nullus adfuerit, cui ius fuerit quæſitum, vt docu it Alben. conſi. 106.& quia ſuper hoc aliàs latè ſcripſi, vlteriùs non inſiſto. Sed&vbi dici poſſet ſubeſſe fideicommiſſum aliquod, tamen Actor hæres patris& patrui, qui fecerunt datum in do tem, cum nullum confecerit inuentarium, non poteſt alienata per eosdem reuocare etiam ex iure proprio. l cum à matre. C. de rei vend. l. ſi vend. C.de reb. al. non al. in l. Seia de euict ſi ab eo. C. de lib cau.& in terminis rei prohibitæ a- lienari eſt caſus in l. filiusf.§. cum pater de leg. I. vbitex. dum vult filios exhæredatos à patre qui alienauit fundum, contra prohibitionen teſtatoris poſſe petere fideicom miſſum,& reuo care alienationem: velle etiam videtur, quòd fi- lij inſtituti id facere non poſsint,& gl. ibi in ver. exhæredatus. Bal. Ang.& Caſt. expreſsè dicunt filios hæredes eius, qui alienauit, non poſſe re- uocare alienationem in caſu illius text. quo te- ſtator filio hærede inſtituro fidei eius commiſe rat, ne fundum alienaret,& vt in familia relin- queret, idem vult Rip. in l. filiusfa.. diui. n. 1t⁰. de legat.i. verſi. ſed ego dubito. Quod etiam ſua 5 deri videtur, quia ſi fdominus rei venditæ ſuc- cedat venditori, confirmatur venditio indiſtin⸗ ctè, quantum ad effectũ excipiendi ſi hæres non fecit inuentarium. Caſt. in l. cum vir, nu. 8. caſu quantum ad effectum de vſucap. Bal. in d.l.cum à matre in 2. notab. Neque in contrarium facit, quod ſcripſit Dec.conſi. 445. nu.56. Id enim eſt contra leges prædictas,& contra id quod ſeri- pſere Bald. Alua.& Præpoſ. in§. hoc quoque, de ſucceſſ. feud. ſ.factum patris feudum illegitimè alienantis nocere filio ſi patris ſit hęres,&quod dixerunt Iſer. Alua.& Præpo. in c. ů. de alien. feu. pater. ſcilicet agnatos qui non conſenſerunt a- lienationi feudi ex pacto,& prouidentia ſi alie- nantis ſunt hæredes, non poſſe feudum aliena- tum reuocare, quas concluſiones latè defen- dunt, Alex. conſi. 124. lib. 4. Dec. con. 185. Cur.in tract feud.in 4. par. nu. 110. Ruyn. conſi. a5, nu. 10. Iib. z2. Text. autem inl defuncto. C. ſi quid in fraud. patron.& inl. fin. de euictio. quòs alle- at Dec. loquuntur in diuerſo caſu, vt p̃atet ex fi quæ ibi ſcribunt Doct. dum opponaunt del. ſi ab eo. C. de lib. cau.& de d.l. ſi venditrici,&alia ratio quam adducit Dec. eſt falſa, vbi Manfre- dus ille fuiſſet alienator, etſi alienauiſſet igno- rans eſſe feudum, eo tamen caſu tenetetur ad intereſſe emptori.. ſi vaſallus. ſide feud. fuer. contro. Ex quibus etiam conſtare videtur non ſubſiſtere ea quæ ſcripſit Thom. Gram. dec 93. contra quam deciſionem ego alias latè ſcripſi. Nec quidquam facit quod dicitur ex capite pe- titæ reſtitutionis in integrum aduerſus aditio- 1 2 nem / Petri Ant. Ang in mat. vlt. volun. conſ- nem hæreditatis ſuccurrendum Actori. Nam realiqua arte liberare, Caſtren. conſilis tertio reſponderur primò reſtitutionem in integrum decimo libro. Decius conſilio 376. nume roſe- non kuiſſe petitam ſecundum formam requiſi- cundo. Præter id, quòd ſicuti teſtator in re præ- tam à iure, ſcilicet auth. ſi omnes. C. ſi min. ab ſenti conſtituit dotem condece ntem attenta hæred. ſe abſtin. item Actorem non probauiſſe qualitate illius temporis, idem videtur volu 12 ſe læſum exaditione: quod erat neceſſarium. ſe fieri per cius poſteros. Caſtrenſ. diet§.cuùm Caſt. d. auth. ſi omnes num. 3. Adhæc reſtitutio 20 proponeretur,& limitatio †quaatitatis dobis priùs peti,& obtineri debuit antequam agere- facta à teſtatore debet intelligi rebus lie ſtanti. tur, quia ante reſtitutionem actio non compe- bus. l. quod Seruius de condictio. ob cauf. tit hæredi ad reuocandum alienata per eum, cu ius eſt hæres,& reſtitutio poſt motam litem pe CASVS LXXVI. 1 tira, ac etiam obtenta non prodeſt, tum quia 2 V ic ius ſuperuen iens Aori poſt motam litem, Statuto Placentiæ cauetur: interfectores non prodeſt adagendum, ſed nouo iudicio o- vel conſcij mortis alicuius, tàm ipſi qnàm eo- pus eſt. l. non poteſt videri de iudic. tum quia ſi rum deſcendentes abo mni ſuccelsione defun- 1 exceptio non datur minori læſo ante obtentã cti interfecti perpetuò excludantur. Item alio. ä reſtirutionem in integrum. l. exceptiones 2. in ſtatuto cauetur, ſi vxor moritur ante mari- c fin. de excep. gloſſ. 8in J. nec non.. exemploex tum abſque liberis ex ipſo, maritus lucretur a quibus cau. ma. neque replicatio glo. in. i nam dotem: ſi verò relinquat liberos ex dicto viro- der & poſteà.§. ſtminor de iureiur. mulrominus habeat ipſius dotis vſumfructum,& proprietas 1* G 17 poteſt dari Actio, etenim faciliùs †datur exce- dotis,& ius exigendi illam, remancat libero- la ptio, quàm Actio. l. inuitus.§. cui damus rereg. rum ex dicta vxore mortua relictorum. lulius a iu. præter id, quòd conſtare videtur ex inſtru- habens vxorem,& filium exea, interfecit vxO- 45 mentis productis, Actorem exhæreditatibus rem, non apparente legitima cauſa occiſio- eorum, qui fecerunt datum in dotem, perc-- nis. 4b piſſe tantum quantum eſt valor bonorum, de Queritur in dote vxoris interfectæ, quis 1 8 quibus agitur. Quò verò ad ſecundum, neque ſuccedat, an filius, an verò frater mulieris. 12 ex inſtrumentis,& alijs ſcripturis productis, 1 8—* neque ex atteſtationibus teſtium ex parte A- F V. M AM 4 RI K4ä4. b 1 ctoris productorum vllo modo poteſt dici pro 1 batum, bona de quibus agitur, fuiſſe in bonis I Filios matris à patre occiſe exoludi a ſueceſſione l Iohannis teſtatoris: neque etian dici poteſt matris. b conſtare bona prædicta eſſe im locis,& territo- 2 Statutum generaliter,& indiſtintté loquens, eo- 1 t rijs, quorum locorum bona teſtator ſubiecit dem modo eſt intell'gendum. 1 2 prohibitioni alienationis, ſuper quibus latiſsi- 3 Verba, Cy ratio ſtatuti in quibus vendicant ſibi 1I me,& optimè ſcripſerũt alij cõſulentes. Tandé locum, in eiſdem procedit illius diſpoſit io. vbi etiam ſubeſſet fideicõ miſſum ad fauores A- 4 Prinatio ubicunque ponitur alegulatore: præſup- 17 ctoris, conſtaretq́; bona fuiſſe in bonis teſtato- poonit habitum. b ris,&eſſe poſita in locis, quorũ bona ſunt prohi 5 Ablatum ab indignoapplicatur fiſeo,& huius ra- bita alienari, tamẽ potuerunt alienari pro dote tio. I. conſtituenda deſcendenti perlineam maſculi- 6 Statutum debet aliud continere vltra ius commu 1 er nam ipſius teſtatoris, fecundùm qualitatem Ve— 3 4 perſonæ mulieris,& mariti, authen. res quæ. C. 7 Rateo alicuius rei habetur pro æxpreſſa cum alia r comm. de leg. cuius diſpoſitio procedit ino⸗ non poteſt reddi. z mnibus deſcendentibus, quos teſtator, ſi viue- 8 Starustum priuans filios ob delittum patris, licet 147 ret, dotare teneretur, Bald. ibi numero 12. Caſt. ſit contra ius diuinum, naturalem aquitatem,, num. 8. verſi. poteſt etiam, Bartol. in l. à filia ad Cp ius ciuile, tamen valet.. Trebellianum. Caſtrenſis inl. mulier.§. cum 9 Lex quantumcunque dura eſt ſeruanda. proponeretur. numero ſecundo, eodem titu- 10 Statuta quando non recipiant interpretationem 3 lo, ac etiam procedit in deſcendentibus non Aiure communt. b 4. natis neque conceptis, viuente teſtatore, vt. 11 Dos etiam à batre mulieris profecta ad filios illuuis. contra Angel defendit Ruin. conſilio 89. nu- mulic ris ſpectat ex generali conſuetudine. 5 mero 41. libro ſecundo, diſpoſitio quoque tex. 12 Verbum remaneat zwid denotet. 3 in dicta authent. videtur locum ſibi vendicare, 13 Verda hac, cum ſno robore durare, quid impor- 3 etiam quòd teſtator reliquerit certum quid tent. ü 18 pro dote deſcendentibus feminis, nam fdos 14 Statuta debent interpretari ſecundum proprie- 5 debita deſcendenti eſt loco æris alieni. dictal. tem verborum,& vt minur derogent iura 5 19 àfilia. Et id quod eſt neceſſarium † pro dote de- communi. r ſcendentis, cenſetur nunquam fuiſſe in fidei- 15 Retentionis,& reſcruationis nue ſt natura 11 commiſſo. Bartalus dictal.à filia.& aſcendens, 16 Appellatione ſucceſſionis de vniuerſali zutellgi- V 1 qui ſi viueret, teneretur ad dotandam deſcen- rar. 4 18. t den 5 m, iuxta leg. obllgän ur.§.lege. de action. 17 Mater duæ non petit tutorem filio pupillo, que- I 5 & obligation. non poteſt ſe ab huiuſmodi one- modo excladatur à leato, velfideicommiſt. „ 1 1 1dotu rfumfs 4553 Aged I m 3⁸ 4 Mlan 1 mner. 7rore morta e an ec, Xliume eri Parente leoi u 4* leg Tr rin dott o ih llus, an rerd Mrula A M 4 l n 14 atre ecci Wh cradter, C Wlahn etnteltres vent ratus ſtatutit& wtemn eiſdem proced A dpu . rxn ue pontt ☛ Kun mun. * Irls 7o app X'iere m erAad cotl vulrtus * 3„— ag Fer Aters d Tpr 4 t 4. s do⸗ 4— m pen 19 lAnan,* 4m 4 7 ca*e 1ℳ+— Mer vonrec ☛ F nNI. A⸗ 30 Qlen P. 2 Dec.conſilio 525. reſpondit filios †occiſoris,& occiſæ à ſucceſsio- ne matris excludi: quæ ſenten- AANA tia licet dura,& inhumana videa- tur, tamen de ſtricto iure pluribus rationibus, quò ad ſtatutum Placentinum, comprobari vi- 2 derur. Primùm quia ſtatutum † loquitur gene- raliter,& indiſtinctè, ideò generaliter,& indi ſtincté eſt intelligendum. l.de precio de public. L1.§.& generaliter de lega. præſtan.& ſic ſiue de- ſcendentes ſint in pari, vel in priori gradu cum occiſore, ſiue in poſteriori, ſiue iungan- tur perſonæ occiſæ medio occiſoris, ſiue aliter, 3& cum in his omnibus vendicans ſibi locum verba,& ratio ſtatuti procedere etiam debet illius diſpoſitio. l. 4.§.toties. de dam. infect. Se- cundò ſtatutum æquè principaliter excludit deſcendentes occiſoris prout ipſum occiſorẽ. Nam verbum excludantur determinans occi- ſorem,& eius deſcendentes, debet illos æqua- liter determinare. l. iam hoc iure de vulga. oc- ciſor autem excluditur etiam quòd eſſer filius, & in priori gradu ſucceſsionis. Tertiò, ſtatu tum vtitur verbo excludantur,& vbicunque 4 †priuatio ponitur à legislatore, præſupponit habitum. l. decem. vbi not. Bartolus numero octauo de verborum obligat.& ſic ſtatutum præſupponit deſcendentes fuiſſe ſucceſſuros interfecto,& verbum ſucceſsione intelligi de- bet de immediata.l. qui liberis.§. hæc verbade vulga. vel ſaltem verbailla vniuerſalia, ab omni ſucceſsione, comprehendunt quamcunque ſucceſsionem ſiue mediatam, ſiue immedia- tam. Quartò, ſi ſtatutum reſtringatur ad de- ſcendentes, qui ſunt in poſteriori gradu, quàm occiſor, nihil operaretur, quia vbi filius eſt in poſteriori gradu, excluditur à ſucceſsione perſonæ occiſæ, etiam ex diſpoſitione iuris communis. l.1.§. fin. de bon. damn. Barto. inl. prima. in princ. ſi quisaliquem teſta.&c. Ne- que dici poteſt ſtatutum etiam eo caſu ſatis o- perari, cùm de iure communi excluſo aliquo non cenſeantur excluſi deſcendentes ex eo. Bal. inl. ſi quis inceſt, in fin. C. de inceſt. nupt. ybi per illum text. aſſeruit ſtante ſtatuto, quoòd fili- us occidens patrem ab eius ſucceſsione exclu- datur, nepos ex eo, ſi non eſt culpabilis in mor- te. ſuccedet. Etenim reſpondetur, quòd in ca- ſu dictæ l. ſi quis inceſt. bona defuncti non ap- plicantur fiſco,& in eodem caſu, quo ſcilicet bona defuncti non auferuntur per fiſcum, lo- quitur Baldus ibi. Nam cum ſtatutum exclu- dat filium occiſorem, non poteſt is adire: ſic- que nec bonailli per fiſcum auferri. Nam cùm hæreditas occiſori ipſo iure non deferatur, non pertinet ad fiſcum, I. ſipater de hæred. in- ſtitu.& cùm ſit excluſus à iure ſuccedendi⸗ per illum non aperitur via fiſco, ſed alijs ſueceſ- ſoribus. l. z2.§. videndum ad Tertullianum. Et cùm in eius perſona non cadat hæreditas, quia neque re, neque ſpe ſuccedit, nihil poteſt ab eo extorqueri per fiſcum, quia regula, quæ dicit Coyſlium LXXVI Nſimili caſu in ſtatuto Peruſino. 5 †quod aufertur indigno, applicatur fiſco. l. Pa- pinianus.§.meminiſſe. de inofficio. teſtamen- to, fundatur in ratione, quæ dicit turpia lucra ab hæredibus extorquenda. l, in hæredem. de calumniat.& vbi ĩpſo iure non ſuccedit, nihil poteſt extorqueri, verba ſunt Baldi inl. hære- ditas, numero ſexto. C. de his quibus vt indig. lure aurem communi occidens eum cui erat ſucceſſurus, non excluditur ipſo iure à ſucceſ- ſione, imò ſuccedit,& actiones hæreditarias in- tentat. l.his conſequenter.§. primo. familiæ her- ciſcundæ. Baldus in l.eam quam, numero deci- mo. C. de fideicommiſſ. Sed hæreditas tan- quam ab indigno aufertur. l. indignum de his quibus vt indig. Baldus in dictal. hæreditas in fin.& applicatur fiſco. l. Lucius de iur. fiſc. J.fin. §. fi. de bon. dam n. Bart, dicto§. fin. Bald.dictal. eam quam. Hac ratione Cynus in dictal. hære- ditas in fin. Bald us in dicta l. eam quam, nume- ro 10. verſic.& idem eſt ſi filius&c. dixerunt, fi- lio patrem occidente, alios venientes ab inte- ſtato,& in ſpecie nepotem non ſuccedere, ſed bonaà fiſco vendicari,& in his terminis loqui- tur text.& ibi Bartol. in dicto§. fin. Bartolus in dicta l.i. ſiquis aliquem teſt.&. Quòd ſiius commune aliquem à ſucceſsione, vel lucro ex- cluderet, ipſo iure alij venientes ab inteſtato ſuccederent. l. ſi ab hoſtibus.§. primo. ſoluto matrimonio, vbi quia maritus occidens vxo- rem priuatur ipſo iure lucro dotis,& ſic fiſcus non poteſtillam auferre marito, vt indigno, ſuccedunt in dote hæredes mulieris, vt com- muniter aſſeruerunt Doctores ibi: Ideoque iu- re communi occiſor ſuccedit. dictal. his con- ſequenter, ſed fiſcus vt ab indigno aufert. dicto §. fin. dict.l. Lucius, ſicque deſcendentes in po- ſteriori gradu ſucceſsionis exiſtentes excludun tur,& ſi diceretur, ergo& in re præſenti, occi- ſore per ſtatutum à ſucceſsione excluſo, deſcen dentes exiſtentes in poſteriori gradu, ſuccede- rent, vbi non eſſent à ſtatuto expreſsè excluſi,& ſic ſtatutum aliquid operatur, ſcilicet excluſio- nem eorum licet non excluderet deſcendentes paris, vel prioris gradus, replicatur, quòd oc- ciſor,& deſcendentes poſterioris gradus iure communi re ipſa erant excluſi, quia ſcilicet bo- na auferebantur per fiſcum, qua de re abſque a- liquo ſtatuto ſatis erat prouiſum, ne bonaad 6 eos peruenirent. Vnde vt † ſtatutum contineat aliquam excluſionem vltra ius commune, de- bet generaliter intelligi, vt verba ſonant. Vlti- mõ negari nonpoteſt, quin ea verba ab omni ſucceſsione comprehendant etiam ſucceſsio- nem ex teſtamento,& vbi deſcendentes ſoli ſunt inſtituti, in qua ſucceſsione non poteſt di- ciocciſorem eſſe priorem in gradu ſucceſsio- nis, cum ipſe non ſit vocatus in teſtamento. Qua de re ſi excluduntur deſcẽdentes qui ſunt in priori cauſa ſucce ſsionis ex teſtamento, idẽ eſſe debet in deſcendentibus qui ſunt in priori cauſa ſucceſsionis ab inteſtato: tandem ratio ſtatuti videtur ea fuiſſe, vt homicidijs obuiare- 7 tur, quæ ratio fhabetur pro expreſſa, cum alia 1 3 non Detri Ant. Ang in mat. vlt. volun. conſ. non poßsit reddi. gl. inl. quamuis. C. de fidei- ſpectat ad filios tanquam hæredes,& ideo ſi nõ com.& quæ militat, ſiue deſcendentes ſintin ſint neredes., ndi 4 Mostersdes Bale ial ꝛdof priori gradu ſucceſsionis. ſiue non: Vnde ſi quis dos a Paree nde ſtatutum 1acenrieum lllpe turil defuncta vxore ſuperſtitibus filijs conſpiret in nens, quòd ſi vxor ante maritnmmoriaturſ ne aute mortem patris, fratris aut alicuius agnati, vel liberis, maritus habear vium ru um Aüntarar tuto cognati vxoris defunctæ, vt hæreditas perueni- dotis,& proprietas ipfius kemaneas iberorum Epe at ad ipſius filios: clarum videtur attentis ver-&c. non intelligitur per ea ver rpropricra5 4 8 coul bis,& prædicta ratione ſtatuti, filios conſpiran- maneasliberorneanum lus li ttcare; e rum: tis non poſſe defuncto ſuccedere ſicque etiam ius ex diſpo nion iuris com nuiss is com⸗ coal in re præſenti filium occiſoris non poſſe matri petens, quò a proprietatem otis, con erua- Jla occilæ ſuccedere&c. Neque obſtant, quæ tra- 12 re. Nam Tverbum remaneat proptie denotat, auum dit socyn. conſilio 124. lib. 3. nam de iure non vtres ſtent ſicuti antè erant, non autem nouam am 8 ſubſiſtunt, quamuis enim † ſtatutum priuans actionem, vel nouum ius. l. ſi cum ante vbi Bar- b een filios ob delictum patris, eſſet contra ius diui- to. C. de don.an nup.l. prætor.§, primo in verſi. b con. num, naturalem æquitatem,& ius ciuile, tamé remaneat iunct. gloſl. ibi, de collat. bon. L tale ni eſt validum, vt fatetur ipſe Socyn.& probat tex. pactum.. fin. vbi gloſſ. Ang.& Caſtrenſis ſuper 4 in l. quisquis.§.). C. adl. Iul. Maieſt. in c. vrg. de ver: remaneret de pact. Et quemadmodum ver un hæret. legimus& alibi valere ſtatutum, quòd 13 ba fcum ſuo robore durare, vel ſuum robur 6 fllius teneatur ad debita patris, licet nõ ſit hæ- obtinere, important non dationem nouiiuris, 4 res. Bal.in l. dotis ſuæ, num. 2. C. de iu. dot. com- ſed conſeruationem iuris competentis- 1. o- 4 probarunt Anc. Imol.& Alex. quos refert,& ſe- mnes,& ibi not. Ang. C. de præſcript. trig. ann. l. 14 9 quitur Dec. dict. confili. 525.& lex † quantum- ſcripturas,&ibi not. Angel. C. quipotio. in 1 cunque dura ſeruanda eſt. l. proſpexit qui& pign. hab. Ita& verba illa, proprietas remane- e 1 quibus.& vbi non diſtinguit, neque nos diſtin- at&c. denotant conſeruationem iuris libero- 5 vuere debemus. l. ſ verò.§. de viro ſol. matr.& rum in proprietate dotis, non autem datio- hein haturum non reſtringitur ad effectum, ne quis nem noui iuris, vel nouæ actionis in dote,& li- d. 1 indebitèé priuetur lucro, d.l.proſpexit, Bar. inl. cet verbum remanere quandoque denotet mn omnespopuli, num. 56. de iuſt.& iu.& c˙ëm ver, donationem, vt in dicta l. ſi cum antè. ſecun- oln ba nt clara, non admittitur diſputatio ſuper dum vnum ſenſum,& in caſu quem ponit Gui. b voluntate. l. ille, aut ille.§. cum in verbis deleg. papa deciſio. id tamen non eſt ex proprietate dar 3.I. continuus.§. cùm ita. de verb. oblig. l. ancille. verbi ſed propter ſubiectam materiam, in qua an C. de furt. Vnde licet aliàs ſtatuta recipiant in- aliud denotare non poſſunt, attento quòd nul- dm terpretationem paſsiuam Aiure communi. l.]. lum ius antè competebat ei, ad quem refertur lt §. lex Falcidia adl. Falcidiam. l. fin. 5. in compu-, verbum remaneat: dua de re cùm ſtatuta debe- 1 tat.& ibi not. Do-to. C. de iur. deliberan. tamen 14 ant interpretari f ſecundum proprietatem ver- in 10 f id non procedit, quando verba ſtatuti repu- borum. l.).§. is qui nauem de exercit.& vt mi- d. gnaut huiuſmodi interpretationi. Qua de re nus derogent iuri communi c. cum dilectus.: de n n ipſemet Socyn. videns cauſam illam non poſſe conſuetudine: Cumque circuitus inutiles ſint 1 aliter defendi inquit, rem ſaltem eſſe dubiam, euitandi,l. dominus de condictione indebiti, &in dubio miciorem partem eligendam. Ve-& id, quod meum eſt, non poſsit amplius fieri 4 rùm ſtantibus verbis ſtatuti res non poteſt dici meum. l.& an eadem.§. actiones de except. rei 2 dubia. Neque etiam obſtat, quod ex aduerſo di, iudic. Ideoque ſtatutum non polsit dare filijs 2 citur, verba illa ab omni ſucceſsione, compre- proprietatem dotis maternæ, niſi priùs illam hendere bona duntaxat, quæ titulo ſucceſsio- ab eis auferat, ſeu illos priuet, cumque ſtatu- nis, ſeu hæreditario acquiruntur, dotem autem tum quatenus loquitur de marito, vtatur ver- 1 in re præſenti deferri filijs ex prouidentia L5. bo lucretur, ex quo oritur præſumptio, quòd 9 ſtatuti. non autem titulo ſucceſsionis, vtde cuùm in liberis vtatur alio verbo, ſcilicet rema- 4 quarta debita impuberi arrogato tradit Bart. neat, non velit deferre lucrum aliquod filijs: in rep l.ſi arrogator de adop. num.o laſinume. ſtatutum eſt interpretandum, vt voluerit reſer- 14.item ſtatutum comprehendere ſolum ſuc- uare proprietatem dotis, non autem illos pri- 41 ceſsionem vniuerſalem, vt in ſimilimo caſu tra- 15 uare, eamque deinde eisdem dare, natura f au- A dit Ruyn. conſi. 86. num. 13. lib. 5. dotem autem temretentionis,& reſeruationis eſt, ius com- 5 deferri per ſtatutum tit. ſingulari, vt delucro petens reſeruare, non autem ampliare aut de 4 dotis delato marito tradunt Barto. vbi ſupra. nouo dare. l. ſi quis legauerit de leg. 1.& poſt a- 4 Bald ibidem num. 5. verſi. 2. opp. Iaſ.num. 15.& lios quos referunt Ruin. conſilio 99. numero 18. Alex conſi. 15°. num. 7.lib. 2. Nam reſponde 10-libr.. Caur. conſilio 144. numero 15. Quibus a tur primò, quòd mortua ſine liberis vxore, nul-. ſtantibus filij, defuncta matre ſuperſſite patre, lo extante pacto, vel ſtatuto de lucranda dote, ſuccedere videntur in proprietate dotis, ex di- 11 dos non ad maritum, ſed ad hæredes vxoris ſpoſitione iuris communis,& ſic iure hæredi- 11 tranſit. l. 1.. illo proculdubio. C. de rei vx actio. tario,& tanquam hæredes matris, non autem 11 I1&extantibus filijs dos fetiam a patre mulieris titulo ſingulari,& virtute ſtatuti, quod non di⸗ 11 profecta ad filios ſpectat, ex generaliconſuetu- citur dare filijs ius aliquod nouum in proprie- 1 dine, de qua inl. dos à patre. C. ſolu. matrim.& tate dotis maternæ, ſed non adimere ius eis cõ- petens, 65 digoſ Ane D del erdepas. ue tu rodote dorars porant don da Tenn eonem iuris,* eAng Cden See tidinot. Ang 18 d Lrerdailz, an int conſeruni Zine letate dotis, tn tent 8 4 1 vrelnouxad He iih remanere qu erlekh „Nindictal] e ant ſum,&inca Pup id tamen n0 ann ter ſubiectan ierum enon poſſunt& atot dmpetebat eſ uenn ler quade t E2 tans ifſecundun en tieur qui nauem u k aricommun Cendla Camque ci Kasinnit minus de co tt logeui am cſt, von N cmhls adem. ſ.ac En ceech ſatutum t InDſttn dotis matert& üprie ſeuillospr untre ktgh Liler Vä. Perens„ideod; caſu non procedunt deciſiones art. num. 8. laſ. nu. 15.& 18. in l. ſi arrogator. de adop. Alex. conſi. 150. lib. 2. etenim hiloquun- tur in ſtatuto, quod defert lucrum doris, filij autem non lucrantur proprietatem dotis à ſta- tuto.l.fin. C. de codicill. ſed illa non priuantur, & pro hac ſententia decidere videntur Comen. conſilio 48. Ang. conſilio 81.& 83.& alij, quo- rum allegariones& ſubſcriptiones ſunt inter conſilia Ang. conſilio. 82. Et quamuis ipſi lo- quantur in ſtatuto vtente verbo ſuccedat tan- tum, rationes tamen per eos allegatæ proce- dunt etiam in ſtatuto loquente per verbum remaneat,& præcipueè rationes adductæ in dict. conſilio Ang. 81. 82.& 83.& maximè ratio rela- ta in conſilio 81. colu. 2. veſi. 3. quia iſta prouiſio &c.& alia relata conſilio 82. verſi. probatur eti- am quartò&c. quas non refero, quia videri poſſunt, imò longè maior ratio videtur in ver- bo remaneat, quod non importat dationem noui iuris, quando refertur ad eum, cui ius an- tè competebat. Secundò reſpondetur quòd etiamſi proprietas dotis deferretur filijs ex diſ- poſitione ſtatuti, tamen filius diceretur illam habere iure ſucceſsionis, licer particularis, vt de quarta debita filio arrogato tradunt gl. Bal. numero 7. Caſtren. nume 6. inl. cùm antiqui- oribus. C. de iure deliber.& licet appellatione 16 †ſucceſsionis intelligatur de vniuerſali. l. quæ- dam. g. is autem de eden. tamen per verba illa ab omni ſucceſsione, occiſor& eius filij exclu- duntur etiam à ſucceſsione, quæ defertur titu- lo ſingulari. l. ſciant. C. de legi. hæred. l.omnem. C. de Tertul. iunctis his, quæ ibi tradit Baldus numero 1I. Caſtrenſis. numero 3. in fin. dum vo- lunt ex diſpoſitione illarum legum, matrem † quæ nôn petijt tutorem filio, excludi etiam à legato& fideicom miſſo relicto à ſubſtituto pu pillari, quod etiam ſenſerunt Cyn. in dict. l. o- mnem verſi. tu dic&c. cum inquit, mater per- dit relicta ab ipſo pupillo tanquã de bonis ipli- us pupilli, ſed non relicta ab alio de bonis pro- prijs ipſius relinquentis,& Bar. in d. l. ſciant in fin. qui reprobata op. gloſſ. quæ diſtinguebat inter fideicommiſſarium particularem,& ſub- ſtitutum vniuerſalem, dicit tex. illum procede- re de ſubſtitutione directa, per quam pupillo ſucceditur, meritò nonpetentes tutorem pupil lo, ea priuantur, tex. verò in l. fin§. ſi verò qui pe tant tut.loqui in fideicommiſſaria, per quam ſucceditur defuncto,& tanquam de bonis de- functi capitur, contra quem fideicommiſſarius non deliquit, ideò ea non priuatur,& ſic vult Bart. quòd non petentes tutorem pupillo pri- uentur indiſtinctè relictis ſibi debitis tanquam de bonis pupilli, ſiue titulo vniuerſali ſiue par- ticulari, idq́ue cõprobari videturper tex. in d. J. fin.. ſi verò maritus. qui videtur ſolùm con- ſeruare matri ea quæ ex alieno iudicio ſ. ex te- ſtamento patris& eius hæred. debentur,& ſic velle matrem excludi non ſolùm à ſucceſsione ab inteſtato, ſed etiam à fideicommiſſo vel le- gato ſibi debito extabulis pupillaribus,& ſic ex Coafinum LXXVI vo teſtamento filij, ideò Bal. in d. l. ciant, dum aſſe rit non petentes pupillo tutorem, non priuari ſingularibus legatis, debet intelligi de legatis relictis in primis tabulis, non autem de relictis in pupillaribus: ex quibus confundi videntur quæ tradit Ruin. d. conſi. 86. nu. 3. Tertiò reſpon detur quòd ſtatutum pariter excludit occiſo- rem,& eius deſcendentes, vt ſuprà fuit did um: Vnde cùm occiſor excludatur etiam à ſucceſsi- one ſingulari. l. indignum. de his quibus vt in- dignis, Bald. in l.hæreditas, nu. 6. C. de his quib. vt indig.& etiam à lucro dotis, quod virtute pa- cti, vel ſtatuti facere poterat. j. ſi ab hoſtibus.. ſi vir vxorem. ſolut. matrim. eodem iure,& de= ſcendentes debent excludi à ſucceſsione ſingu- lari,&lucro dotis, quod virtute ſtatuti habe- re poterant:& ſi diceretur, quòd occiſor non excluditur à ſucceſsione ſingulari per ſtatu- tum, ſed ex diſpoſitione iuris communis, de- ſcendentes autem ex diſpoſitione iuris com- munis non excluduntur à ſucceſsione particu- lari, replicatur, quòd occiſor ex diſpoſitione iuris communis excluditur à ſucceſsione vni- uerſali& particulari, deſcendentes autem qui ſunt in priori gradu, nullo modo excluduntur, ſcilicet neque à particulari, neque ab vniuerſa- li ſucceſsione: vnde cùm ſtatutum quò ad ex- cluſionem æquiparat occiſorem,& deſcenden- tes, ſequitur quòd ſicuti occiſor ex diſpoſitione iuris excluditurà ſucceſsione vniuerſali,& par- ticulari, ita& excludantur deſcendentes exdiſ- poſitione ſtatuti. CASVS LXXVIIT. ILicet ſuper propoſita quæſtione conſulue- rint ad fauores ſubſtituti, Curt. iunior. conſilio 141. Decius conſi. 99. Ruyn. conſi. lib. 2, adeò vt eorum ſcriptis nihil addi poſſe videatur:tamen precibus clientis commotus, non potui& ego aliquid ſuper ea non ſeribere. S V M M A RTVY M. 1 In teſftamentis quid induoant hec verba‚ſedvſqus in inſinitum volo bona mea permanere in di- Ctos filios meos eorumque liberos. 1 2 Alienandi ex ſimplici prohibitione adietta cauſa, quia vult bona conſeruari in familia, an indu- catur fideicommiſſumabſolutum. exiſtimetur verior ſententia. 4 Verba hac, te rogo fili, vt prædia quæ ad te peruene rint, pro tua diigentia dilgas quid importent. 5 Worba hæcpeto ne fundus de familia exeat, quo- modo fidencommiſſum inducant. 11 6 Appellatione familiæ veniunt etiam ibertti. 7 Paria ſunt aliqua fiert ante, vel in continenti poſt. 8 Teſtamenti vna pars deblarat aliam. 9 Ditio, ita,&ſt declaratiua,& reſtrictiaa prace- dentium. 10 Dictio, ex, deuotat cauſam proximam,& imme- diatam. 3 Doctorum pro vtraque parte conſulentium quæ 1 4 11 Di- 5 4 ———————— K Petri Ant. Ang iamat., vlt. volunt. conſ. 11 Ditio vt ſupra, vltimo loco poſita, facit relatio- nã ad proxima,& cu eſt ſine copula reſtringit. 12 Dittio alus, quid denotet- 13 Teſtamenti verba quæuis deb'ent limitari„Ere- ſtringi ad limites voluntatis teſtatoris. Bona hon poſſunt dici con eruari in agnatione 14 poſſunt 1 9 peradoptiuos, cum pſi non tranſeant in agna- tionem adoptantis. 15 Adoptatiab auo materio improprie dicuntur a- gnari. 16 Altus facti in vltima voluntate declarantur ex actibus teſtatoris inter viuos fatti.ʒ 17 Voluntas teſtatoris probatur ex is quæ duxit, vel fecit extra teſtamentum. 18 Teſtator nonpreſumitur elegiſſè viam per quam poſſunt impugnari ſua iudicia, 19 Senſus dictionis ſeu,& vel. 20 Subſtitutio recipit inrerpretationem ab inſtitu- tione. 21 Verbum primogenitus non competit adoptiuis. 32 Prius,& poſterius non eſt dare, in is quæ vno con textu fiunt. 23 V erbum plu TA determinans debet æqualiter de- terminare.— 24 Adoptio non facta apud acta, neque per Nota- rium actuarium rog ata non valet. 25 Multum intereſt, an quid ponatur in conditio- nesan in diſpoſitions. b 26 Teſtatorem voluiſſé naturalés P0 ſe legitimari obi conſtatscitationou eſt ueceſſaria. . 27 A doptari ab' duo muaterno qui probibeantur. 1 28 Adopriuus in fendo non poteſt ſuccedere. e . A 4 Senn Xprohibitione alienationis bo- he. 4 0 norum iunctis his verbis, ſed vſq; a in infinitum †volo ea permane- 46 2 8. re in dictos filios meos. edorum- Eque liberos maſculos tantuͤm le- gitimos, vel legitimatos, inductum videtur fi- deicommiſſum ſimplex ad fauores filiorum,& liberorum legitimorum,& naturalium, vel le- gitimatorum, vt ſcilicet quilibet ex inſtitutis,& fubſtitutis etiam decedens teneatur relinque- re bona filijs,& liberis teſtatoris legitimis,& na turalibus, vel legitimatis. l.peto.§. fratre, de leg. 2. quamuis Soc. conſilio 227. tex. illum in con- trarium alleget, nam exillo textu ille qui petit fideicommiſſum, tenetur cauere ſe reſtitutu- rum familiæ domum, quæ reſtitutio intelligi- tur, cùm ipſe moreretur. l. vnum ex familia.§. ſed ſi fundum.verſi. quod ſi talia in fin. de leg. 2. idem probat tex. inl. pater filium, ad 1.Falcid. vbi inſtituto filio, ex quo teſtator tres habebat nepotes.fidei illius commiſit ne fundum alie- naret,& vt in familia eum relinqueret, dicitur in fine illius tex. quòd filius inſtitutus decedens erat neceſsitate aſtrictus filijs ſuis eum fundũ relinquendi,&in l. filiusfamiliàs.§. cum pater de leg.i.vbi is cuius fidei fuerat commiſſum, ne fundum alienaret,& vt in famillia relinqueret, moriens tenetur relinquere vnide familia, ex quo ſequitur, quòdper verba de quibus in illis text. quæ videntur eadem cum vetbis fidei- commiſsi præſentis, inductum erat fideicom⸗ miſſum etiam in caſum mortis, Idem ſuadetur in l.cum pater..libertis de leg. 1. vbi Caſtr. nu. 4. Ver-ex hoc infero. vult, quòd inter libertos in eo text. adeſſet fideicommiſſum non ſolùm in caſum alienationis, ſedetiam poſt mortem,& per text. prædictos videtur præſentem caſum eſe diuerſum ab eo, quem diſputant Doct: inl. ui Romæ. S.cohæredes de verb.oblig. an, ſcili- 2 cet ex ſimplici prohibitione † alienandi adie- cta cauſa, quia vult bona conſeruari in familia, inducatur fideicommiſſum abſolutum: in quo tamen Aret. in dict. 5. cohæredes, numero 12. verſiculo vbi autem teſtator qui prohibuit alie- nari, Soc. nume. i9. aſſeruerunt, induci ſimplex fideicommiſſum etiam poſt mortem, quam ſententiam ex pluribus comprobauit idem So- cyn. conſi. 249. lib.z. col. 9. verſi. tertia difficul- tas, conſi. 23. nu. 7. in prin. lib. 3.& licet idem S0- cy. confi. 227. contrarium reſponderit; tamen 3 cum †legendo,& etiam conſulendo ſæpiùs pri orem ſequutus fuerit ſententiam: credendum, quòd illam putauerit veriorem, præter id, quod omne fundamentum Socyn. in d. conſi. 227 eſt ſuper textu in d.9. fratre, qui probat ne- cefſariò contrarium: prædictam Aret.& Socyn. ſententiam latè defendit Dec. conſil. 23.& 38. vbi reſpondet ad ea, quæ contrarium ſuadere videbantur, maximè ad text. in L. cum pater§. cum inter. de leg. 2. ad quæ reſponderi meliùs poſſe videtur, quòd ſcilicet in eo text. filius li- bertæ erat collibertus,& dubitabatur idem ꝙ in d. l. is qui complures, an ſcilicet liberta tene- retur relinquere prædium omnibus colliber- tis, ſeu omnibus de familiateſtatoris, de qua dicuntur liberti, d. l.cum pater-§. fidei heredum 1. f. C. de verb. ſigni.& ſequuntur conditionem manumittentis. l.z.C. de mun.& orig. lib. 10. I. aſſumptio.. fin. ad mun. an verò poſſet vnitan- tm cui vellet relinquere,& deciditur filium hæredem libertæ poſſe retinere prædium,& ſic libertam potuiſſe relinquere prædium cuiĩ ve- lit in familia: ideoque non ſine rarione text- dicit, hæredem libertæ filium, idem cenſuiĩ t con ſilio 245⸗nume. 6.& 7.& quamuis ĩipſemet Dec. conſi. 28 7. num. 12. tenuerit contrarium, nonta men reſpondet ad ea, quæ alibi in contrarium adduxerat:& pro opinione Aret.& ſeq. vltra text. ſuperiùs adductos videtur caſus in authen. de reſtitutione fideicommiſsi.§. manifeſtum, vbi aderat prohibitio ſimplex alienandi adie- ctaratione, quia volebat bona perpetuare in familia, præſupponit text. quòd ſi prohibitio ſe extenderet ad perſonam impuberis defuncti, mater obſtante prohibitione non poſſet ſuc- cedere,& ideò neceſſariò vult, quòd per dictam prohibitionem inductum fuerit fideicommiſ- ſum etiam in caſum mortis, aliàs mater tanquã hæres legitima ſucceſsiſſet, non obſtante fidei- commiſſo in caſum alienationis, cuius condi- tio minimè eueniſſet. Pro eadem ſententia vide tur tex. in l. fideicommiſſa. 6. hæc verba de leg. 3. 4 vbiteſtator dixerat, Te rogo fili, † vt prædia quę . a 38 8 ne. 19. e un eun en e uplaridus w 1b 4. com rie 7 n.a.CO.9..i uch au.).in prin lih u de) laprin.ld 8 coatrarium t Od 0. Leti⸗ 4 dam cog 2To. Stuertt ſenten m ti Latauertt zeri e,m andamentum 2 nig tertuin d.fra eeigah arium prædid grakh te deſendit N G. Aln tadea, quxc Wrinte navimè adtet Ni n leg,2. ad qux N Wa quod ſcilica antenc lidertus,&d I cnui 8 4 mplures, an ¼ Au lben ere prædium tmoual dusde familt rtorbi i,d.lcumpa niceig ſgni.&ſequi ta couim 4.la.C. det Katoig aad mun. a Teofem relinquere, vaütri nz polſe reti ruim iſſe relinnques amma deoque d enaim Alibertefliu d. Rce .6.&7.& qd cröiper 1 ADOriu n n. tenuertt dAr * i Iincoar. 4 7 kproopln iuus addudosid 2! ..„. m. deicomd leu Lbitio i ll ohibitt ¹ es uid roleb4 d u9 4 Nf r lbI 3 pponittei- berude 1 aam I olibit KA 0 erlo 2 bers necen dum aa tl 9 miaducut e öut . m ort E 9 um mor oblet— — ccesslle* 4 wud, am alien η½ r — ſer Pro ℳ uc wenllle* ciel 3 — 1 c riens teneatur relinquere proximiori: Liber VI. adte peruenerinr pro tua diligentia diligas,& curam eorum habeas, quæ verba, cùm non con tineant cauſam, neque perſonam, cuius con- templatione velit teſtator curam prædiorum haberi, quaſi nudum præceptum, nullius ſunt momentti. l. filius fa. 5. diui. de le..ſi deinde ad- iecit cauſam huiuſmodi conſilij, ſeu præcepti, veluti vt poſsint ad filios tuos peruentre, adie- ctio illa cauſæ non ſolùm inducit veſtimentum præcepto nudo, vel fideicommiſſum in caſum contrauentionis, ſed etiam in caſum mortis. Idem in fortioribus terminis probat text. in d. I.vnum ex familia. 5. ſed ſi fundum, verſi. quòd ſi talia de leg.⁊.& in d.lis qui complures de leg. 53. vbi per ea verba, pero f ne fundus de familia exeat, hæres decedens tenetur relinquere fun- dum in familia,& ob prædicta quicquid ſcri- pſerint Doct. indubitatum mihi videtur, prohi bitionem alienandi, vel extra familiam, vel vt in familia relinquatur, vel quia volo conſerua- ri in familia, ſemper inducere fideicommiſſum etiam in caſum mortis, non tamen quòd mo- ſed quòd teneatur relinquere cui velit in familia. dict§.cum pater, dict I. is qui complures,& ſi nulli relinquat, proximiores admitti: qua rati- one in dict..cum inter.liberta potuit tundum prohibitumalienari de nomine familiæ relin quere filio hæredi, qui& ipſe erat de nomine familiæ,& verbum familiæ in eo tex. videtur in- é telligendum de familia † teſtatoris, cuius appel latione veniunt liberti. l. fin. C. de verb. ſig. d. l. cu˙ùm pater.. fſidei hæredum, prætered Doct. qui volunt ex prohibitione alienarionis iuncta cau ſa, quia volo bona remauere in familia, induci fideicommiſſum duntaxat in caſum alienatio- nis, fundãr ſe ea ratione, quia illa verba volo&c. ſatis operantur, ſi veſtiant prohibitionem aliàs nudam, verùm vbi verba prædicta, ſcilicet, quia volo remanere in familia, ſunt adiecta prohibi- tioni, alids validæ, omnes fatentur inducere fi- deicommiſſum etiam in caſum mortis. Qua de re cùm in propo ſito caſu teſtator adiecerit,& ſiquis eorum contrafecerit&c.& expreſſerit perſonas quas ſuccedere volebat in caſum alie- nationis, clauſula illa, ſed volo&c. eſſet prorſus ſuperflua, ſi non induceret fideicommiſſum e- tiam in caſum mortis. Cumque ea quæ incon- tinenti videantur ineſſe, l. lecta. ſi cer. pet.& pri- ùs actum videatur, quod incontinenti poſteà ſubſequutum fuit:cap.officij vbi not. Bal. num. 7 2. de off. deleg.& paria ſint aliquid fieri ants, vel incontinenti poôſt. l. Pomponius.§. rati. iun- cta gloſſde procur.nihil intereſſe videtur, an clauſula, ſi quis eorum contrafecerit, in quain caſum contrauentionis vocantur proximio- res.ſit poſita ante clauſulam illam, ſed in infini- tũ volo&c. an incontinenti pôſt. Accedat quòd clauſula illa, ſed in infinitum volo,&c. non po- teſt reſtringi ad caſum alienationis, in quem teſtator ſpecialiter prouidit. l. doli clauſula de ver. oblig l. ſanctio de pœn. Neque obſtat id, ſu- per quo ſolo fundare ſe videntur aduerſarij, ſci- Conſilium LXNXVII„r licet, quòd ſi in ſequentibus partibus teſtamen ti‚ teſtator inuicem ſubſtituit filios,& eorum li⸗ beros, in caſu quo alter eorum,& omnes eius filij& liberi maſculi naturales,& legitimi, velle gitimati, aut legitimi tantm decederent. Nam reſpondetur primò illa verba videri falso poſt perfectum teſtamentum appoſita. nun- quam enim reperiuntur in corpore, ſed vel in margine addita, vel interlineata: Vnde huius- modi aditio debet vitiari, non vitiare, vt alias laté demonſtratum fuit in allegationibus fa- ctis circa hoc ſolům, quæ videri poſſunt. Præte- reâ verba illa legitimis tantùm, ex clara mente teſtatoris non poſſunt interpretari de adopti- uis expluribus. Primò, quia neque in prima parte ibi filios legitimos, ſeu legitimatos, in- terpretantur de adoptiuis, ſed de legitimatis,& 8 †ynapars teſtamentideclarat aliam,& filius le- gitimatus dicitur legitimus§. liceat jbi. nihil à legitimis differentes. in auth. qui. mo. nat. effic. legit. Bart. in l. ſi is qui pro emptore, n 29. de v- ſucap. Bal. in l. nuper. C. de natu. lib. Alex. conſi. 2. lib.I. nu. 10. Secundò, quiateſtator in prohibi tione alienãdi excludit adoptiuos. Tertiò, quia deinde in reciproca ſubſtitutione dicitur ita, quòd nullus maſculus, vtſuprà ex eo,&eius libe ris vt ſuprà ſupereſſet,& in ſubſtitutione fadta poſt mortem omnium deſcendentium dicitur ita, quòd nullus maſculus, vt ſuprà e«dictis libe ris meis naſciturus ſupereſſet: eten m clauſulæ illæ ſunt poſitæ ad declarationem præcedenti- 9 um:nam dictio †ita, quæ eſt declaratiua,& re- ſtrictiua præcedentium. c. cum M. de conſtit. Soc.conſi. 49. col. 2. declarauit, de quibus libe- ris teſtator ſenſerit in præcedentibus,& reſtrin git illa ad legitimos& naturales, vellegitima- tos, nam adoptiui non poſſunt dici ſupereſſe, vel naſciex filijs, velliberis maſculis teſtatoris. Item verba ex eo,& ex dictis filijs meis reſtrin- gunt diſpoſitionem ad eos, qui immediatè ſu- pererunt, vel naſcentur ex filijs inſtitutis, vel eo to rum liberis maſculis: nam dictio ex, denotat cauſam proximam,& immediatam. l non dubi um. C. de legibus. Bar. in l. 1.§.ex incendio, de in cend, ruin. naufr.& ſic excludunt eos qui me- diante filia femina ſuperſunt,& naſcontur ex fi- lijs inſtitutis. Cumque teſtator dixerit in ea- dem ſubſtitutione, ſi dicti filij mei, eorumque & meorum liberi maſculi naturales,&legitimi, vellegitimati, ſeu legitimi tantùm omnes de- cedlerent ſine filijs legitimis, vel legitimatis, vt I1 ſuprà maſculis, vt ſuprà&c. illa dictio, Tot ſupra, vltimo loco poſita, facit relationem ad proxi- ma, Bart. in I.I.. hoc edicto de poſtul.& cùm ſit ſine copula reſtringit, vt de relatiuo qui, tra- dit Bartolus in l. omnes populi. de iuſt.& iu.&s proximè poſuerit in conditione duntaxat le- gitimos, vellegitimaros, Verba, nullus maſcu- lus vt ſuprà, neceſſario ſunt interpretanda de maſculo legitimo,& naturali, vellegitimato. Et cęm teſtator poſt illa verba ſine liberis, no- minauerit duntaxat legitimos,& naturales, vel legitimatos, colligitur expreſſa eius voluntas, . b de Petri eAu. Aug-in mat. dlt. Volun. conſ- de quibus liberis ſenſerit, præcipuè cùm dixe- rit ſine alijs naturalib.& legitimis, vel legitima 12 tis: nam didiio illa, † alijs, denotat, quòd præce dens nominatio filiorum ſimiliter intelligatur de naturalib.& legitimis, vel legitimatis, cap- fin. in verbo,& alij mendicantes, de pact. in 6. Alexand. conſi. 34·nu. 2. lib. i. conſi. z04·num. 4. lib. 2. Quartò in teſtamento apparet manifeſta mens teſtatoris conſeruandi bona in agnatio- ne, dumprohibet alienationem bonorum, ad- jecta cauſa,& in caſu contrauentionis vocat proximiores ratione agnationis, dum excludit feminas ab eius ſucceſsione:dum deficientibus omnibus ſubſtituit proximiores de agnatione 33 ſua: ideò quæcunque † verba teſtamenti de- 14 1 bent limitari,& reſtringi adlimites voluntatis teſtatoris: quæ totum facit. l.ex facto, agran- de circa medium de hæred. inſtit.& ratione conſeruandi bona in familia dicti teſtatoris. J. cum pater. 5. dulciſſ. de leg. z.& cùm bona Tnon poſsint conſeruari in agnatione per adoptiuos, ui non tranſeunt in agnationem adoptantis. §. ſed hodie, Inſtit. de adopt. verbateſtamenti non poſſunt de his interpretari,& licet adopta- ti ab auo materno, tranſeant in familiĩam& a- gnationem adoptantis, tamen rimpropriè di- cuntur agnati.. per adoptionem Inſtit. dele- git. agna. ſucce.& cùm appellatione adoptiuo- rum regulariter venĩant omnes adoptiui, vel omnes debent comprehendi, vel omnes ex- 16 cludi. Quintò ex actibus teſtatoris Tinter viuos declarantur actus fadi in vltima voluntate. l. vxori.5.fin.vbi not. gloſſ.& Bart. de leg.3.& vo- 17 luntas teſtatoris t probatur ex his, quæ dixit vel fecit extra teſtamentum. Bart.in l. z. in prin. in q. 5. prin. verſi. quæro ex quibus præſumitur voluntas numero 40.de vulga-Alexan. conſilio 100. in 3. volu. Teſtator autem habebat non- nulla bona feudalia, pro quidus ipſe acceperat inueſtituras proſe,& filijs legitimis& natura- libus,& ipſis non exiſtentibus pro legitimatis, & quæ bona feudalia non poteratrelinquere alijs, quàm nominatis in inueſtitura,& volun- tas non præſumitur mutata. l. eum quĩ de pro- bat.& in facto proprio non præſumitur igno- 18 rantia,& teſtator f non præſumitur elegiſſe vi- am, per quam poſſunt impugnari ſua iudicia. l. ſi miles de teſta.milit. Qua dere verba, legiti- mis tantùm, vt conueniant mentiteſtaroris, ſunt interpretanda pro legitimatis,& verbum, legitimatis,& verbum legitimis ſunt accipien · da pro ſynonymis, quemadmodum& pro ſy- nonymis poſuit eain primainſtitutione, qua inſtituit filios legitimos ſeu legitimatos,& quemadmodumiilla dictio, ſeu, in inſtitutione poſita inter verbum legitimos,& verbum legi- 19 timatos, ſtat expoſitiuè ſeu declaratiuè, vt& in c.x de ſtat. regul. inõ. ibi principe ſeu domino temporali, ita& in ſubſtitutione videtur ſtare 20 expoſitiuè. Subſtitutio †enim recipit interpre tationem abinſtitutione. I.1. C. de impub.&o- dem modo viderur ſtare dictio, vel, poſita inter verbum legitimatis,& verbum legitimis, nam dictio veh aliquando ſtat expoſitius. l.z. in prin. adl. Aquil. ibi quadrupedum vel pecudum, inl. vbi pactum iunct. gloſſ in verb. tranſactio. C. de tranſactio.& dictio taxatiua tantùm videtur ap- poſita habitaratione ad legitimos& naturales. Tandem vbiverbum, legitimis, eſſet interpre- tandum de adoptiuis, tamen de alijs non poſſet interpretari, quàm de natis ab aliquo ex agna- tione teſtatoris,& adoptatis ab alio eiuſldem agnationis, nam ꝑrædicta verba declarantur ab illis verbis, ita quòd nullus&c.& reſtringuntur adlegitimos tantùm, qui tamen eſſent nati im- mediatè ex corpore alicuius deſcendentis à te- ſtatore maſculi: etenim alij adoptiui dici non poſſunt naſci ex filijs aut liberis teſtatoris, ne- que immediatè ex eis ſupereſſe. Verùm imme- dtatè vocat teſtator proximiores de agnatione ſua, quæ verba ſunt intelligendade agnatione propria, non autem impropria.l. non aliter de leg. 3.& de agnatione naturali, non de ciuili. l. 1. de his qui ven. xta.&c. Cumque feminas ex- cluſerit, naſcendas ex filijs,& liberis maſculis, multò magis cenſendus voluiſſe excludere fili- os filiarum etiam adoptiuos, arg. j. ſi viua. C. de bon. quæ lib. Sed quò ad bona, quæ prælegauit primogenito maioris filij, res videtur clarior: z1 nam verbum † primogenitus, neque ſecun- dum proprietatem, neque ſecundumcommu- nemyſum loquendi, conuenit adoptiuis:& quamuis teſtator vocet filios etiam legitimos primogeniti, non tamen vocat primogenitum legitimum tantùm, cumque nullus natus ſit primogenitus ex maiore filio, non etiam po- teſt dici ſuperfuiſſe filium legitimum tantùm ex ipſo primogenito. Accedat, quòd cum ado- ptati fuerint vno contextu tres nepotes ex filia copulatiuè,& qui omnes in inſtrumento de- terminantur ab eodem verbo, non poteſt in eis 22 conſiderarialiquis primogenitus: nam † in his quæ vno contextu fiunt, non eſt dare prius, aut poſterius. l. lecta, verſi. dicebam. ſi cer. pet.& co- pula æquè principaliter,& æqualiter copulat.l. Titiæ textores.§. I. de leg. i.I. ſi cui de fun. inſt.& 23 verbum, f plura, determinans debet æqualiter determinare. J. iam hoc iure. de vulg. Sed dato ſine veri præiudicio, quod verbo, legitimis tan- t˙ùm, comprehenderentur adoptiui quicunq;, tamen nonaliudiaferri poteſt, quàm quòd a- doptiui fuerint in conditione poſiti ex quo ſe- cundum receptiſsimam ſententiam non poſ- ſunt dici ex teſtamento vocati,& caſus quote- ſtator relinquat filios adoptiuos, tanquam 0- miſſus in reciproca ſubſtitutione, remanet in diſpoſitione præcedentis partis teſtamenti, in qua excluduntur adoptiui,& ex quaadmiſſus fuit Actor decedente patruo cum filijs adopti- uis. Ad hæc& ſi adoptiui expreſsè fuiſſent voca 24 ti exteſtamento, tamen adoptio de qua agi- tur fuit inualida, cùm facta nõ fuerit apud acta, neque perNotarium actuarium rogata.l. fin. C. 8 de adoprio. l. in fraudẽ. 5. quoties de iu. fiſ. Bart. inl. cum ſententiam. C. de ſent. etiam quod de conſenſu partium facta fuiſſet, Bal. in l.repet. n. 2. C. ³— adde lex.col ptio 90 caia nd di gl. deuoda gumat Aobconc peiil bedima giwatl dodit dcool 15gbo mualb colln toric te⸗ qud 90. Gonge nrirge unm & 8 35—— 8 ———————“ — — — — lei antlde 1e Ne er eis ſoper ku 1 taor proimi en V 1 be am adoptiuos iiu cd ad adbon 2 pan maiors fili, N N awa fprimogemtg. urn atem nequeſe au mon haendi, conve iaican tor vocet tlic i8 Nta dontamen ro amogn aum, cumq́ t aluu er maiore ſili tis deim nilſe flium k at umm genito. Accedi. Moam nocontextut e⸗potaei qui omnesi i umen deodem veth m. gporit —— ai: unft ertuunt nof äerepin a zerſidiceh Trarpal acipalitet,& urkran Lde leg 3 tetu 1, determid Srdaah Linm hocia H. 1,e dicio quodi aunr ccdentepurn* hie 7 aotluler odegh 4P 0 5 9e 1 MUE SI Ol t I B 2e AAl atat adopes e— 9 au K os gg T. kuie eau teaca aaid— Ann, Liler V 2,O. de epiſc.& cler. inl. teſtam. C. de teſtam. A- lex. conſi 2 13. nu. 3.& 7. lib. z, prætercd dicta ado Prio non videtur nocere ſubſtituto. Primuùm quia non fuit citatus. l. nec ei.. eorum in princ. vbi gl.l. nam ira diuus. ff. e adop. nam& licet ſecundum magis communem ſeutenrtiam le- gitimatus excludat eum, qui ſubſtitutus fuerat ſub conditione, ſi inſtitutus decederet ſine fili- js legitimis,& naturalibus, tamen quando ad legitimationem non fuit citatus ſubſtitutus, le gitimatio illi non præiudicat, nee à legitimato excluditur, ſi verum eſt quod ſcripſere Anchar. in conſi. 326. circa primum quæſitum,& alij plu res, quos referunt& ſequuntur Alex. conſi. 94. nu. 9. lib.. Soc. in d. 5. quid& ſi tantum. nu. 30. conſi. z51. col. 10. verſi. ſed præmiſsis&c.& à legi timatione ad adoptionẽ arguunt Rom. in con. 194:verſi. quartò dubitatur in d. l. Gallus in.§.& quid ſi tantùm, Alex. in conſi. 25.& 6.& in con. 94. vol. l. Soc. conſi. 251. col. 10. vol. 2. Dec.conſi. 55.Col. 1& 4.& conſi. 284. col. pen. Neq; obſtat, quòd ſi pater in teſtamento diſponat filium de- berepoſteius mortem ad huiaſinodi legitima tionem nemo ſit citandus. Bar. in d.§.& quid ſi tantum nu. 14.& teſtator ponendo legitimos in conditione videtur velle hæredes poſſe filios egitimos ſibi facere,& ſic adoptare. nam re- ſpondetur, quòd Bar.& poſteriores loqui viden tur in caſu, quo teſtator diſpoſuit certam perſo nam debere legitimari, eamq; in teſtamento 25 expreſsè vocauit. Et multum intereſt, †an quid pPonatur in conditione, an in diſpoſitione. l.ſi quis ſub conditione. ſi quis om. caul. teſta.& an teſtator quid ſpecialiter fieri mandet, an ve- rò in genere. Bar. inl. alio de alim.& cib. jeg. nu. 18. Prætereà in ſubſtitutione facta ſub conditi- ons, ſi inſtitutus deceſſerit ſine filijs legitimis, & naturalibus, legitimati per reſcriptum ſecun 12 Conllum LXXVII ⸗ tio de teſtamento paterno,& ſubſtitutione ab adoptante notitiam habente l. ſed ſi hac..pa⸗ tronum. de in ius voc. vbi arrogatio facta de li- berto, qui tacuit ſe libertum, non præiudicat in ribus patroni, nam& in legitimatione debere fieri mentionem ſubſtituti, alids legitimatio- nem illi non præiudicareaſſeruerunt, Alex. con ſilio 67. nu. 7.& in fi.& conſi. 94. nu. 9. lib. 1. Soc, d. conſi. 251. col. i0. verſi. conßrmatur&c. ad hec in legitimatione facta per patrem, facienda vi- detur mentio filiorum legitimorum,& natura lium. Alex. conſi. 25. nu. 7.1ibror. Socy. in d..& quid ſi tantùm, nu. 9 Jaſ. nu. 102. Dec.conſi. 85. nu. 8. Rip. in l. ex facto, nu. 49. de vulg.& eorum etiam in arrogatione fienda eſt mentio. I. nec ei.ſ. in. de adopt. quibus filijs pater poteſt præ- iudicare excepta legitima. Vnde videtur, quòd multò magis fieri debeat in legitimatione,& adoptione mentio ſubſtituti, cui grauatus præ- iudicare nullo modo poteſt. VItimò etſi in a- doptione ſeruata fuiſſent ſeruanda, tamen ſia- doptati erant illegitimi, ex eo, quòd eorum pa- rentes(vt ab Actore aſſeritur)eſſent in tertio at- 27 finitatis gradu coniuncti, non f potuere ab auo materno adoprari. l.legem Anaſtaſij. C. de nat. lib.§.adoptionis in auth. qui. mo. nat. effic. ſui. Idem enim videtur eſſe de nepotibus illegiti- mis ex filia adoptatis, quod in filijs illegitimis. l. fin. vbi gloſſ. in verb. adoptiuus. C. de natu. lib. & quamuis parentes eorum obtinuiſſent quan dam diſpenſationem contrahendi matrimoni- um, tamen auctoritas diſpenſandi conceſſa Vi. cario epiſcopali præſumi poteſt falſa, cu˙m non reperiatur regiſtrata apud officium ſummi pœ nitentiarij,& ſic diſpenſatio videtur inualida, neque potuiſſe conſtituere coniuges, vel alterũ eorum in bona ide, vt alids dictum fui t. Quò ve rò adbona feudalia, res videtur indubitata ad dum maxgis receptam opinionem excludunt 28 fauores actorum:ham Tadopti uus in feudo nõ ſubſtiturum ſub conditione, ſi inſtitutus deceſ ſerit ſine filijs legitimis,& naturalibus, Caſtr. in J. ſi quis ita.. fſin de leg. 2.& alij quos referunt. Alex.& laſ. in l. generaliter.§cum autem. C. de inſt.& ſub.& tamen vt legitimatio præiudicet ſublſtituto, requiritur eius citatio, ſi vera eſt Anch.& Soc. ſententia. Vnde ſi ponendo in con ditione legitimos,& naturales, quorum appel- latione ſecundum communem ſententiam ve- niunt legitimati per reſcriptum, cenſetur volu- iſſe teſtator naturales per reſcriptum legitima- ri, vel communis opin. Caſt. Alex.& Iaſ. non eſt vera, vel ſentent ia Anc.& Soc. ſtare non poteſt. 26 Etenim † vbi conſtat teſtatorem voluiſſe natu- rales poſſe legitimari, citatio nõ eſt neceſſaria. Bar.& poſteriores omnes in d.§.& quid ſi tan- tùm,& adoptio ad quam ſubſtitutus non fuit citatus, videtur eò minùs præiudicare ſubſtitu- to: cùm vbi citatus fuiſſet, dictam adoptionem de facili impedire potuiſſet, cùm adoptati non eſſent ex deſcendentibus maſculis à dictis filijs teſtatoris inſtitutis, qui ſoli videntur poſiti in conditione. Secundò, adoptio non videtur præ iudicare ſubſtituto, cùm nulla facta fuerit men põt ſuccedere.§. adoptiuus, ſi de feu. fue. contr. Rin inueſtituris feudalibus vocantur legitimi & naturales,& his deficientib us, legitimati. F EV r A F AL. 1 Inſtiturus hac conditione, ſnon commiſerit doli- ctum,& exbæredatus ſub contraria conditio- ne, quando,& qualſis ſit hæres. 2 Exharedatio non confirmabilts in vita filij eſtin- nulida. 3 Man datum ex-pirang morte Qandantis expiras etiam Vltimo vitæ ſpiritu, 4 Conditio quæ non potest adimpleri vltimo vitæ ſpiritu, quando habeatur pro impleta. 5 Verba teſtatoris ſunt intellgenda in eum caſum, qno de iure procedere poſſunt. 6 Filio inſtitutoſub conditione poteſtatiua hodiie va let teſtamentum. 7 Conditio etiam poteſtatiua reijcitur quò ad legi- timam. 8 Pendente conditione bona remanen Penes insti- kutumn. 4 9 Semel hareinon porelt dchnere elle herer. TCASVS Petri Anut. Anguſ. in mat. vlt. volunt. conſ. CASVS LXXVIII. Colligitur exallegationibus. Ilius † inſtitutus à patre ſub con- ditione, ſinon commiſerit deli- Gum, propter quod hona eius publicarentur,& ſub contraria GU conditione exhæredatus, non po tuiſſe videtur ante impletam conditionem in- ſtitutionis fieri hæres, neque vltralegitimam ſibi debitam iure naturæ hæreditatem patris tanquam hæres exteſtamento, vel ab inteſtato pleno iure poſsidere: ideoque eueniente caſu quo delinquat, fiſcus tanquam filij ſucceſſor non poteſtex eius perſona Trebellianicam de- ducere, imò quaſi defecta conditione inſtitu- tionis filius,& fiſcus eius ſu cceſſor teneri vide- tur ad reſtitutionem fructuum perceptorum A filio, iuxta. l. hæres meus.§.qui pôſt. de cond.& demonſtr. Neque obſtare videtur, quòdexhæ- redatio † huiufmodi, quaſi non confirmabilis in vita filij, ſit inualida.l. ſi ita.. fi. de lib.& poſt- hum. Nam reſpondetur primò cum in re præ- ſenti filij inſtituti modo prædicto habeant co- hæredes, ſcilicet filias inſtitutas in certa quan- titate, exhæredatio eſſet valida etiam, quòd expreſsè fuiſſet facta poſt mortem filij. l. fin. ſe- cundum primam lec.& ibi not. Bart. num 3. de cond. inſtit. Barto. in dict. j. ſi ita..fin. Secun- dò ad hocvt exhæredatio valeat ſatis eſt, quòd filius in vitapotuerit eſſe hæres, vnde cm con. ditio illa. ſi non commiſerit delictum, videatur poſſe impleri vltimo vitæ ſpiritu, quom oriens non poteſt delinquere, exhæredatio videtur confirmabilis in vita filij, neque ſubſiſtere vi- derur quod ex aduerſo dicitur, quem in vltimo vitæ ſpiritu poſſe delinquere, puta ſi antè feciſ- ſet mandatum ad delinquendum,& mandata- rius in vltimo vitæ ſpiritu mandantis delin- quat. Nam quemadmodum f mandatum ex- pirat morte mandantis. l. mandatum. C. mand. non quaſi reuocatum, ſed quaſi ceſſet volun- tas, Bart. in l. more, numero 17. de iuriſd. om. iud. ita& expirare debet mandãte in vltimo vi- tæ ſpiritu conſtituto, cùm eo tempore ceſſet cius voluntas. gloſſ. fin. inl. fin. quan. di. lega. ced. Neque ad rem facit text. in d.l. fin. de cond. inſtit. dum vult conditionem illam, ſi decem dederit poſſe per alium etiam vltimo vitæ ſpiri- tu impleri. Etenim quis poteſt pro alio abſque mandato ſoluere. l. ſoluendo deneg. geſt. Ad hæc vbi etiam conditio prædicta non poſſet im- pleri in vltimo vitæ ſpiritu, tamen ſi filius præ- ſtet eautionem Mutianam, conditio poteſtati- ua, quæ non poteſt impleri f vltimo vitæ ſpiri- tu. habetur pro impleta,& hærediras à ſilio adi- ripoteſt.l. Mutianæ de condit.& demonſt.& in huiuſmodi aditione, ſiue immixtione intelli- gendæ forent coniecturæ allegatæ ad demon- ſtrandum voluntatem teſtatoris fuiſſe, vt filius immiſceret ſe bonis paternis: nam teſtator een ſetur conformare ſe cum diſpoſitione iuris, Bart. in l. hæredes mei.. cùm ita. nu. 3. ad Tre- bell.& † verba teſtatoris ſunt intelligenda in eum caſum, quo de iure poſſunt procedere. l. Gallus..quidam rectè,& ibi not. Bald. inz. not. de lib.& poſthum. Vnde cùm filius implere po- tuerit conditionem,& non impleuerit, hæres fuiſſe non poteſt. Prætereà exhæredatio in re praæſenti non fuit neceſſaria, cum etiam hodie 6 † filio inſtituto ſub conditione poteſtatiua te- ſtamentum valeat.l. ſuus quoque. de hæred. in- ſtit. etiam, quòd condirio non poſsit impleri vjtimo vitæ ſpiritu, Bart. ibi num. 3. Imolen. inl. fin. num. io.de cond.inſti.Ideoq́; nihil intereſt, vbi exhæredatio facta fuiſſet inualida. l.1.§.& vt pleniùs. C. de rei vx. actio. Conditio autem de qua agitur, videtur pote ſtatiua, nam& condi- tio ingrediendi m onaſterium, vel nubendi, di- citur poteſtariua. Com en. in l. fin. nu. 3.de cond. inſt.& eò magis conditio, de quaagitur, vide- tur poteſtatiua, quia non fuit ſimpliciter dictũ, ſinon commiſerit delictum, quo caſu fortaſsis poſſent procedere rationes ex aduerſo allega- tæ, fed fuit additum propter quod bonaveniãt publicanda: etenim longsè faciliuùs eſt abſtinere ſe Adelictis, propter quæ bona veniunt publicã da, qudàm ab omnib. delictis. Videmus& alibi, quòdlicet conditio, ſi non nupſerit, in virgine reijciatur, non tamen reijcitur conditio, ſi non nupſerit Titio.l. ſed ſi hoc. cum l. ſeq. de cond.& 7 demon. Neque mouet me, quòd conditio f eti am poteſtatiua reijciatur quòo ad legitimam.l. quoniam in prioribus. C. de inoff. teſtam.& ſic ſaltem reſpectu legitimæ potuerit filius ſe im- miſcere: etenim erſi filius ſtatim habuerit legi- timam, eamꝗq; apprehendere potuerit, tamen quò ad reſiduum, cùm datus fuerit ſubſtitutus, expectari debet conditionis euentus, quæ ſi de ficiat, hæreditas vadit ad ſubſtitutũ, ſin autẽ exi ſtat, accreſcit filio abſq; noua cognitione. Caſt. in d.l. ſuus quoq; in prin. nu. 3. Imol. in d. l. fi. de cond. inſt. nu. 12. verſ. aduerte tamẽ quia&c. qui 8 addit, quòd pendente conditione † bona rema nent penes inſtitutum,& hoc modo, vt. ſ.pendẽ te conditione inſtitutionis omnia bona rema- neant penes filiũ inſtitutũ, intelligi poſſent con iecturæ allegatæ ad demonſtrandũ voluntatem teſtatoris fuiſſe, quòd filius immiſceret ſe,& fru eretur bonis paternis, ex quo Caſt.& Imo. dicto tolli videntur potiſsima fundamenta ex aduer- ſoadducta. N⁸ am etſi exhæredatio fuiſſet inuali- da,& conditio inſtitutionis, de qua agitur eſſet mixta tamen ſecundum receptiorem opin. gl. Bar.& aliorum in d.l. fuus quoq;& in l ſi pater. C. de inſt.& ſubſt. huiuſmrodi cõditio adiecta in ſtitutioni reijeitur de legitima,& teſtamẽtũ va- let,& ſic filius potusſfer quò adlegitimã ſe im- miſcere ex teſtamento, quò ad reſiduũ verò ſta rer in ſuſpẽſo, donec cõditioexiſtat, vel deficiat. Caſt.d. n3.& bona interim remanere debuerũt penes filium inſtitutũ, Imo d verſi. aduerte&c. & defecta conditiõe inſtitutionis, ſpectant ſub- ſtieuto iure directæ ſubſtitutionis vulgaris,&ſic experſona filij Trebellianica ab eius fucceſſore detrahi —— dofacaſtileri eren m acio.( p eturpoteſtania. 8 mon aſterium, 3 ai ar Comenialn 4 1 ascondiiio, deo 1— 1 * quianonfuitſig e leritdelickum, 1 L 1 4 4 dere rationes er ml 5 — e ütum propterqg n caim longefacli Seh opter qur donan gin mnid. delicts. Vi: ditio ſinonnupi atin tamenreicciture vohli Lſedühoc cum! Peenll emouetme. quò Hatoße reijciatur qudò à nnl doribus.C. deinq ndi lleginme potus 3sxn- detfflius ſtatim Eran apprehenderep 11 m u, cum datustu Ii ttn conditionised Tri radit adſubſti Naui lioabſq; nouad M- ds iaprin.nu;.! O dli a verl. aduerteti rukkl ndeute conditiſ Seoum ditutum&hoci Bctlhe zaſtitutionisod* lü inſtitutuint 3 u Liber VI. detrahi non poteſt. Tandẽè cùm dolus, aut mo- ra ſui cuiquam prodeſſe non debeant, ſi inſtitu- tus ſub conditione conſiſtente in non facien- 2 do, qui præſtitit Mutianam cautionema iuxtal. Mutianæ. de cond.& dem.& deinde non paruit conditioni, tenetur reſtituere bona omnia& fructus. l. hæres meus.§. qui poſt Mutianam de cond.& dem.& habetur perinde ac ſi non eſſet hæres. d. Auth. cui relictũ. C. de ind. vid. tol. mul-⸗ tô magis hæres ſub huiuſmodi conditione in- ſtitutus, qui non præſtita dicta cautione appre- hendit poſſeſsionem bonorum, ſi non pareat conditioni, debet cogi ad reſtituendum bona, & fructus. Neq́; obſtat, quòd is, qui † ſemel fuit hæres:non poſsit deſinere eſſe hæres etenim ad. id reſpondetur, quòd in re præſenti filius nun- quam fuit hæres vltra legitimam,& vbi fuiſſet hæres, vt quia præſtitiſſet Mutianam cautioné, reſpondetur ad obiectum, de quo ſupraà, dupli- citer per Soc. in d. l. Mutianæ. nu. 171.& prima e- ius reſponſio comprobatur ex eo, quod ſeripſit Bal. in Auth. hoc amplius in 1. opp. C. de fidei- com. præter id, quòd ſi etiam hæreditas in hu- iuſmodi caſibus diceretur auocari, tanquam ab hærede, vt ſentire videntur Bart.& Comenſ. in d. l. Mutianæ, tamen cùm auoc etur ex diſpoſi- rione legis ob non ſeruatam voluntatem teſta- toris, Trebellianica deduci non poteſt. d. Auth. SFE M M A RTy M. 1 Sulſtitutio fabta de proximiorubas intellgendah de proximioribus grauato. 2 Propinqui dicuntur hi, qui vocantur ad ſucceſſio- 3 nem de lurs Ciuiutkt. 3 Allus ex quibus induvitur poſſeſſio, debent proba- rium. b 6 Epiſtola repræſentat perſonam nominantis,& ide poperatur, ac ſi Verba eius praſentia fuiſſent 5 Prolata.. 7 Confeſſio fatta parte abſente non praiudicat. 8 Probare quaſi poſſéſſionem, Juando non ſuficiat. 9 Poſſeſſörium, niſiiurispraæſumptione ſit probatum, non ſuſficit in deciſöriu8. 10 Sub verbo parente, Jui comprebendantur. 11 Probatio non coneludens neceſſariöò nihilreleuat. CASVS LXXIX. Colligitur exallegationibus. Vamuis ſubſtitutio facta de pro- imioribus intelligẽda ſit de pro- rimioribus grauato. l. cùm ita.. 8 Confſilium LXXNIX. 192 detur poſſe obtinere, niſi probet ſe eſſe in gra- du proximitatis ſucceſsibili, id eſt, ſaltem in de- cimo gradu. Propinqui enim dicuntur hiʒ qui vocãtur ad ſucceſsionẽ de Iure Ciuili. l.1. C. vn- iſſent prolata.l. ſi procuratorẽ. verſ. veluti præ- k ſentis Petri Ant. Anguf. in mat. vlt. volun. conſ. ſentis procuratorẽ de procur. quæ ſententia ſua 7 deri videtur etiam ex eo, quia confeſsio f facta abſente parte non præiudicat. l. certũ:§. ſi quis abſente de confeſl. Et ex actu facto ſine meo mandato me abſente, non acquiritur mihi poſ- ſeſsio. l.communis ſeruus.§. proc. de acq. poſſ. Tertiò dicta Bar.& aliorum in d.l. non epiſtolis. non videntur prodeſſe actori, quia in deciſorijs non ſufficit huiuſmodi quaſi poſſeſsio, ſi recte ſonſit Bal. d. c. per tuas. nu. 4. verſ. Cy. tamen di- oit;&c.& vbi ius circa perſonas, ſiue qualitas perſonæ allegatur principaliter, vel etiam inci- denter incauſa, in qua paratur plenum præiudi 3 cium, nõ† ſufficit probare quaſi poſſeſsionem. Babin!l. non ign. nu. 9. verſi. aut allegatur,&c.& ver. ſi verò incidenter,&c. C. qui accu. nonpol- ſunt,& vbi agitur de ſucceſsione, quis debet ꝓ. bare fe talem, neq; ſufficit probare quaſi poſ- ſeßionem, niſi probetur aliud adiuuans, vt ma- trimonium, vel cobabitartio,& alia veriſimilia 9 coaiuuantia, quia in deciſorijs † petirorij non ſafficir poſſeſſorium, niſi iuris præſumptione ſit probatũ Bal.loquens de modo probandi filia- zionem. conſ. 180. lib. 3. prætered vbi etiam pro- bara eſſet quaſi poſſeſsio aliqua,& in re præſen- ti ſufficeret quaſi poſſeſsio, non tamen pofffet dici probata quaſi poſſeſsio eius proximitatis, quæ requiritur ad fideicommiſsi cõſecutionè, 10 gtenim ſub verbo parente † de quo deponunt teſtes, comprehenduntur etiã coniuncti ex la- tere matris, aut auiæ paternæ vel maternæ, itẽ comprehenduntur legitimati per reſcriptum. §.lic. in Auth. quib. mod. nat. eff.leg. Nam legi- timatus per reſcriptum agnaſcitur nedũ patri, ſed etiam alijs. Alex. conſ ¹39. li.1.& alij quos re. fert Ruy. conſi. 95. nu. 8. lib. 5. comprehendun- tur etiam adoptiui.5. per adopt. inſti. de legit. agn. ſucceſſ. qui omnes à ſubſtitutione de qua 1r agitur, ſunt excluſi,& probatio non conclu- dens neceſſariò nihil releuat. l. nõ hoc. vn. cogn. Et ihn dubio fit interpretatio contra probantẽ etiam in materia fauorabili, tandẽ etſi probata eſſet quaſi poſſeſsio eius proximitatis, quæ re- quiritur ad conſecutionem eius fideicomimſsi, de quo agitur,& quaſi poſſeſsio ſufficeret, tamẽ cùm ex actis conſtet fuiſſe in rerum natura ali- os proximiores defuncto& teſtatori quàm ſit actor,& non fuerit probatum de morte illo- rum, non videtur fundata actoris intentio, vt poſt alios docuit Rip. in l. ex facto.§. ſi quis au- tem. nu. 9.& 10. ad Treb. Neq; vlla videtur ha- benda ratio teſtium dicẽtium, actorem ſolùm eſſe exconſanguineis velpropinquis, nam hu- iuſmodi atteſtatio haber incluſam negatiuam, ſcilicet quòd nulli alij adſunt, ideò non probat. c. cùm Eccleſia,& ibi not. Inno. in verſi. negati- uam. Abb. nu. 29. verſ. ex quo not. de cauſ. poſſ. & propr. Bar. in I.. in princip. nu. t. ſi quis iuſd. non obtemp. niſietiam non interrogatus red- dat rationem, ſcilicet quòd nulli alij adeſſe poſ ſent, quin ipſe ſciret. Barto. in I.. 7. hoc interdi- cto de itin. actuque priua. Bald. in l. cùm hi. 5. nihil. de tranſact. SV r RATE. 1 Proxvimiores ſi teſtator liberis ſubſtituat ſemelad- miſſi, non tenentur ſequentibus reſtituere,&. num. 6. 2 Propinquorum appellatione veniunt propinqui gradatim. 2 3 Verba teſtatoris ſunt interpretanda eo moödo, qus interpretantur verbà légis. * 4 Subſtitutus per hideicommuiſſutm ad hoc, vt vnus venſeatur alteri, nebeſe est, vt ſit aliquod ver- bum denonans tractum temporis. 5 Vulgarls ſubſtitutio inducitur, ſi teſtator dicat nalem ſubſtituo,& non fideicommiſſaria. 7 Cosnatis legare,& legare cognationi idlem est,- primis cognatis ſuccedentibus, cæteri ſuni ex- ebuß 8 Ferba, deficiente gradu nepotum, quomodo in- terpretentur. 9 Proximi alicuius qui dicantur. 10 Teſtatonh hmpliciter aicat proximiores qui ne telllgantur. Colligitur ex fine allegationum. eI teſtator deficientibus eius de- ſcendentibus ſubſtituat † proxi- V miores ſuos, admiſſos ſemel pro- „ rimiores non teneri reſtituere Aſequentibus, probari videtur lege, ratione& auctoritate. Lege per text. in 1. ſi cognatis. de rebus dub. nam ſi relinquatur fi- deicommiſſum cognatis vel cognationi, vt in eo tex proximiores in gradu cenſentur primò vocati.l.peto..fratre. de leg.2.l.cùm ita.. in fi- deicommiſſo. eo. titu. Barto. in d. l. ſi cognatis. num.z.& tamen proximioribus ſuccedentibus ſequentes ſunt excluſi. Soc. ibi. num. 15. in fin. verfi. ſed iſta omnia. quod Socin. dictum com- probatur optima ratione, etenim in eo tex. ad- mittuntur hi ſolm qui erant nati, vel conce- pti tempore teſtamenti vel mortis, quod eſſer falſum, ſi proximior ſemel admiſſus teneretur reſtituere ſequenti, tunc enim admitti deberẽt etiam hi, quitempore euenientis conditionis, ſub qua ſunt vocati, id eſt, mortis primi admiſ- ſi reperiuntur nati. l. interuenit. de lega. præſt. Et quamuis text. in d. l. ſi cognatis. loquatur in fideicommiſſo puro, tamen quò ad effectum, t primus proximior admiſſus teneatur poſt mortem reſtituere ſequenti, nihil intereſt, an primus vocetur purè, an verò ſub conditio- ne, idem probat tex. inl. fin. C. de verb. ſignif. vbi Fulg. num.5. not. quòd Tappellatione pro- pinquorum veniunt propinqui gradatim,& Pprimò veniunt proximiores,& tamen in eo tex. propinqui ſemel admiſsi non intelligun- tur grauati reſtituere ſequentib. ſed admittun- tur ſequentes ſolùm in caſu, quo proximiores nolint vel non poſint ſuccederc,& proximio- ribus admiſsis cęteri ſunt excluſi. Caſt. ibi. nu. 6. &X. ——— lteſtator deß 8f cendentibus n miores ſuos, E nimiores no equentibus, oi siturerfne al bam mf 8 nctoritate. I Nattin tedus dud. d m cognatisſ niores in gra Kfrarre. det t co titu. Baſ t. en proximid-ücct 1 rSailton ſolum qulet m excluſi.§0 omnia. quod jmaratione, eſtamenti vé EM t, Gl onimiorlem empore eu ise r tr delt, Eo 5pän cati id eſt,—₰½ 5 delg A etut 2.* ed veniunt 10— aT prou 1 ewel ¹0— iillöre. nenti,tunce 1a lmüni 1 cnl bw e 5 5 Liber VI. b & 7. Ratione aũt probatur prædicta concluſio, nam verba† teſtatoris ſunt interpretanda ed modo, quo interpretantur verba legis. l. ſi ita fuerit ſeruus, in fin. de manum. teſtam. I ſi quis legauerit de leg.1. Verùęm verba legis vocantis proximiorem ad ſucceſsionem ‚vt inſtit. de le- git. agnat. ſucc. in princ. inl. Iureconſultus in prin. de gra. cogna.& in l. 2.§. hæreditas de ſuis & legit. interpretantur, non vt proximus poſt adeptam hæreditatem teneatur reſtituere ſe- (onllum LXNXNX.„z gerentur grauati poſt eorũ mortem reſtituere ſequentibus, admitterentur etiam hi, qui non erant de familia tẽpore mortis teſtatoris, dum modo ſint de familia tẽpore eueniẽtis condi- tionis,& ſic mortis nominatorum: d. l. inter- uenit de leg. præſt. Cumq́; tex. vocet proximio- res, niſi defunctus ad vlteriores voluntatem ſu- am extenderit, præſupponit poſt eos, qui erant proximiores teſtatori, neminem vocatum, qui ſenſus ſuadetur etiam per tex. in d.l. ſi. cognatis⸗ quenti, ſed yt proximiore nolente vel nonva- 7 vbi idem † eſt legare cognatis& legare cogna- lente ſuccedere, ſequens ſuccedat. I. 1.§. proxi- mus.& 9. ſeq́.&§. gradatim. vn. cogn. I. 1. 9. ſi in- tra,&§. quib. de ſucceſſ. ed.l. meminimus.. ſuc- ceſsio. C.de ſuis& legit.. placebat. inſti. de leg. agn. ſucc. l.1.& 2. C. de ſucc. ed. Prætereà inter 4 †proximiores non adeſt aliquod verbum de- notans tractum temporis, quod neceſſariũ vi- detur, vt vnus cẽſeatur per fideicom,. alteri ſub- ſtitutus, qua ratione Iureconſultus in l. iam hoc tioni,& tamen primis ſuccedentib. ſequentes ſunt excluſi, vt ſuprà dictum. Idem comproba- ri videtur per tex. in d.. f. C. de verb. ſign. vbi li- cet in legato facto familiæ admittantur grada- tim perſonæ ibi enumeratæ, tamen text. ſentit, quòd vno ad legatum admiſſo, cæteri ſint ex- cluſi,& verbum, deficientibus propinquis, in eo tex. interpretatur, id eſt, ſi deficiant antequã ad legatum admittantur. Legimus& alibi inl. iure de vulg.cenſuit ſubſtitutionem factam per 8 hæredes mei.§. fin. ad Treb. verb um, † deficien- hæc verba, vos inuicem ſubſtituo, non conti- nere fideicommiſſ. ſubſtitutionem,& clariùs id tradit Bartolus in l. 2. C. impub. in l. Luci- us. numero 20. de vulg.& eadem ratione, ſi teſtator † dicat, talem ſubſtituo, non fideic. ſed vulgaris ſubſtituo inducitur. l.vxxorem.§. Seium de leg.3. l. Lucius.§.pater puerum,&§. filiam ad Treb. Bar. in l. Cent. nu. 32. de vulg. Abſurdum quoque videtur, quòd verbum ſubſtituo pro- ximiores honoret illos, ac etiam fideico. grauer Doct. etiam non mediocris auctoritatis in hãc ſententiam iuere, Comen. in l. cùm ita.§. in fi- deico. de lega. 2. num. 4.& in terminis propoſi- ta q. contra Caſt. proximiore ſemel admiſſo ali- os excludi aſſeruit Apoſtil. ad conſ. Alex. 26. li.3. nu. Eiuſdem ſententiæ eſſe videntur onines hi, qui in caſu quo teſtator ſubſtituat Titium& 9 deſcendentes, cenſuere deſcendentes eſſe ſub- ſtitutos ordine quidem ſucceſsiuo, ſed in ca- ſum vulgaris,& vbi Titius vel deſcendentes ad- mittantur, eos non cenſeri grauatos aliquo fi- deicommiſſo, quicquid ſcripſerit Caſtre. in d.§. quidam rectè. cuius ſententiam reprobarunt Alex. ibi. Dec. conſ. 205.& alibi ſæpè, Soc. conſi. 113. lib.i. conſ. ο4. nu. 10. lib. 3. Rip. in l. hæredes mei. 5. fi. nu. o. ad Treb. Idem communiter te- neri inquit Socin. Iun. conſi. 180. num. 5. lib.z. 10 Idem tuetur Ruyn. conſil. 92. lib. ſecundo, vbi in caſu, quo teſtator inſtituerat filios maſculos, & poſt eorum mortemn voluit bona peruenire ad deſcendentes ex eis, defendit deſcendentes, quos primò contingit ſuccedere, non cenſe- ri grauatos reſtituere ſequentibus, idemque reſpondit conſi.99.& conſ. io0. eo. lib. Neque tex. in d. 5. in fideicom miſſo. in verbis poſt eos extinctos, quem in contrarium ponderat Ca- ſtren. probat eius intentionem, etenim ſunt interpretanda de extinctis viuente teſtatore, vel ſaltem antequam cedat dies legati vel fidei- commiſsi. Nam tex. vult poſt nominatos ad- mitti eos, qui ſunt de familia teſtatoris tempo- re quo is moritur. Verùm ſi nominati intelli- te gradu nepotum, interpretari, id eſt, ſi defici- ant nepotes antequam fuerint admiſsi,& in l. Scæuola.§. fI. eo. tit. Verbum, vnoq́; eorũ mor- tuo ſecundum Caſtr. interpretari, id eſt, ſi vnus eorum moriatur ante adeptam hæreditatem. Neq; in contrarium facit id, quod reſpondit Anch. conf. 27. col. 3. verſ. poſtquam igitur,&c. Etenim Anch. vult quidem, quòd propinquio- ribus repudiantibus, ſequètes in gradu admit- tantur,& ſic ſequentes in gradu eſſe vulgariter ſubſtitutos, ſed non vult ꝙ propinquiores poſt adeptum fideicommiſſumn teneantur reſtitue- re ſequentibus, præter id, quod Anch. ſententi- am ſuam non probat lege aut concludenti ra- tione, quæ tamen videtur optimè probari per leges& rationes ſuperiùs adductas. Sednec 6- mittendum, quòd † cùm proximi alicuius di- cantur hi ſolum, qui ſunt nati vel concepti tẽ- pore mortis eius. l.I.§.ſi qui proximior vn. cog. I. Titius de ſu.& legit.& teſtator poſt mortem omnium deſcendentium ſuorum ſubſtituerit proximiores ſuos, propter verbum ſuos, cen- ſentur võocati ſolùm hi, qui erant nati vel conce- ptitempore mottis teſtatoris. Bald. conſil. 377. lib. 3. 10. Bapt. des. Seuer- in ſubſcriptione ad conſ.vlt. Soc.. vol. Ruy. conſ. 4. li.z. Tiraq. in tract. retract. lign.. 1. gl. 9. nu. 86. Quòd ſi †te- 4. 4. 8 4.... ſtator ſubſtituiſſet proximiores ſimplieiter, in- telligerentur vocati proximiores non teſtato- ri, ſed grauato, id eſt, vltimo deſcendentium de- cedenti, dicto§. in fideicommiſſo. verſi.& qui ex his,&c. c. 1.de na. ſucceſſ feud. circa fin. verſi. & hoc eſt quod dicitur,&c. Soc. in d 1. ſi cogna- tis in pen.q.& eſt communis ſententia. 1 Legitimatio fadta ad inſtantiam patris ſine con- fenſu aui Valet ird, quod legitimatus poſſit ſue- cedere patjri.& nu. 8. 1 2 Lex vbi non diſtinguit, neque nos diſtinguere de- bemuus. —— 9ene—— 3 *₰ 6* Detri eAnt. Ang. in mat. vlt. volun. conſ- 3 Legitimati per reſcriptum conſequuntur ius le- . ₰.... 4— gitimationis à principe, ius verò ſuitatis& ſue- —..- ceſſionis a patre. 4 Legitimatio facta ab Imperatore do plenitudine 4 poteéſtatis valet aſque patris conſenſfu. 5 Legitimatiu non eſfisitur ſuus hæres patre, qui non onſénſit. 5 Legitimari aliquis potest& non tranſire in ali- cuius poteſtatem. 7 Legitimatioinfantis ſtatim valet, non tamen in- fans ipſe redigitur in poteſtatempatris, niſ maior faltus ratificauerit legitimationem. CASVS LXXXI. Colligitur ex allegationibus. = Ropoſita legitimatio † adinſtan- ℳ tiam patris abſq; aui con enſu fa- 28 cta valere videtur, ita vt legitima- 35 tus dicatur legitimus,& patri ad 2 cuius petitionem facta fuit legiti- matlo, ſuccedere poſsit, nam text. in tit. qui- bus mod. nat. effic. legi.& in tit. quibus mod. nat. effic. ſui. non diſtinguũt, an is, qui petit filium ſuum legitimari, ſit paterfamilias, an ve- rò filiusfamiliàs,& † vbi lex non diſtinguit, neq; nos diſtinguere debemus. l. deprecro. de Publicia imò tex in 9. ſi quis igitur ex qualibet, ver. ſi quidem pater aut auus offerat,&c. loqui- tur etiã in eo legitimato, qui vltra patrẽ haber auũ,& tex. in l. coniun. C. de nat. lib. in prin.& in §.filium verſi. ſancimus in Auth. quib. mod. nat. eff.ſui, vult nepotem oblatum curiæ à patre he- ri legitimũ ſucceſſorem patris, nõ aui, aut alio- rum aſcendentiũ,& ſic nepotẽ poſſe legitimari quò ad patrẽ abſq; aui conſenſu, ſed huiuſmodi legitimationem non operari quò ad auum,& in§.diſcretis. ver. ſi verò filios non habuerit,&c. loquitur de illo qui habebat aſcendentes& fili- os naturales,& præſupponit diſpoſita in eod. tit. procedere etiam in eo, qui habet patrem vel auum,& filios naturales, quos legitimari intẽ- dit,& hæc ſentẽtia videtur comprobari optima 3 ratione, ete nim filij † legitimati per reſcriptum conſequuntur ius legitimationis, id eſt, vt ſint legitimi nonà patre, ſed à principe ſolo. Ius verò ſuitatis& ſucceſsionis conſequuntur à pa- tre.§.ſit igitur licentia ver. ſi verò ſolummodo, &c. in Authe. quib. mod. nat. effic. legi.& in 9. ſi verò is, qui ſolũ modo,&c. in Auth. quib. mod. nat. eff. ſui. Vnde licet deficiat cõſenſus aui, non tamen deficit ius legitimationis, ſed deficit ius ſuitatis& ſucceſsionis, quò ad auum qui non conſenſit,& adhoc cõueniunt quæ ſeripſit Soc. conſ.95 col.vlt.vbi dixit, filium non habere be neficium legitimationis à patre, ſed à principe, & à patre habere conſenſum, quo mediante a- gnaſcitur patri,& acquirit ſpem ſuccedendi,& habilitationem ad honores& dignitates habe- reà Principe mediante legitimatione, quam ad dictum effectum facere potuiſſet Princeps er- iam patre non conſentiente. Vnde accedente patris eonſenſu, conſequitur ab eo, quòd agna- ſcitur patri,& habet ſpem ſuccedẽdi. Hinc Co- men. conf. 116. circa medium. Curt. Iun. conſil. 157. nume. 29. dixere, vatere †legitimationem factam ab Imperatore de plenitudine poteſta- tis abſq; patris conſenſu,& Ant Roſell. in tract- de legitim. in titu. de cauſ. materi. legitimatio- nis. nu. 7. ſcripſit, ſi pater ſit furioſus vel mortu- us, poſſe filium abſq; patris conſenſu facere ſe legitimari,& iura legitimorum conſequi, ſed non conſequi vt ſit ſuus patri,& num. 10. aſſe- ruit auum poeſſe impetrare legitimationẽ pro nepote naturali ex filio legitimo abſq; conſen- ſu filij, ad hoc vt nepos dicatur legittmus quò ad auum, ſed non ad hoc vt dicatur legitimus patri,& ita vt ſcilicet legitimatus † non fiat ſuus hæres patri qui non conſenſit, procedũt ea, quæ ſcripfit Dec. conſ. 33 8. Legimus& alibi, quòd ſt filius adoptet aliquem in nepotem ex flio, va- lere adoptionem, ſed ſi filius non conſentiat. mortuo patre adoptatum non fieri ſuum hæ- redem filio. l. cùm nepos. I. ſi quis nepotem cum l. ſeq. de adoptio.& quamuis Ruyn. conſi. 70. nu. 4.& conſ. 71. nu. 2. lib. 3. afferuerit. legiri- mationem à patre filiofamiliàs, abſq; aui con- ſenſu impetratam non valere etiam quò adpa- trem, tamen ratio qua innititur Ruyn. non vr- derur cõcludens, etenim tex. in§.& generaliter quib. mod. nat. effic. ſui, licet requirat conſen- ſum vel ratificationem filij, ea ratione, ne filius inuitus redigatur in poteſtatem, non tamen re- quirit ad validitatem legitimationis, quòd le- gitimatus tempore legittmationis tranſeat in poteſtatem eius, adcuius petitionem fit legi- timatio, imò plures patent caſus, in quib. valet 6 legitimatio,& legitimatus efficiturflegitimus, & tamen non tranſit in poteſtatem alicuius, vt in caſu quem ponit tex. in 9. ſi verò is, qur ſolum modo,&c. in Auth. quib. mod. nat. effic. ſui, ſci- licet quando filius legitimatur poſt mortẽ pa- tris ex voluntate patris. Item legitimatio † in- fantis ſtatim valet,& infans ſtatim fit legiti- mus, nõ tamen redigitur in poteſtatem patris, niſi mator factus ratificauerit legitimationem. Bald. conſ. 146. incip. titu. principis Achayæ. nu. 8.lib.. ſequitur laſ. conſ. 125. nu. 2. verſi. ſed præ- miſsis,&c. Dec conſil.3 67. numer. 4. verſi. 2. re- ſponderi poteſt, Socin. Iun. conſ. 97. nu. 21. lib. 2. pro qua ſentẽtia videtur caſus in l. nonnunquã &l. ſeq. de adop. Item legitimartio facta abſque conſenſu patris valet,& legitimatus conſequi- tur iura legitimorum,& tamen non tranſit in poteſtatem legitimantis. Ant. Roſell. d. num.. Prætered& in legitimatione impetrata à patre abſq; conſenſu auipoteſt procedere. text. in d. Hegeneraliter, nam mortuo antepatrem auo, le gitimatus incidere poteſt in poteſtatem legiti- mantis, ideò omnes alij, qui pro eadem parte conſuluerunt, fafsi fuerunt filium in eo eafu fu- iſſe factum legitimu m, quòd ad patrem, vt ait Ruyn. conſi. 71. in prin. lib. 22.& clariùs Soc. in ſubſcriptione quam fecit ad d. conſi. Ruyn. num. 27.& nu. 40. Et inſuper in ꝑropoſiro caſa . Comes aun—: talgaen m in. atqpeatum: 5 d cum nepos. Doͤm adoptio. Lgr u r dun Dal Thnu a.lib. ie un Datre fliofamt eiſge nam non raler ae gan ratno qua inni 82 nn ens er enimtet D ann i ethc. ſui, lich en üamn carionem üli A r Me, acurin poteſta tn ontm iratem legiei n npore! legit in 4Q us, adcuius Ea ah Nurespatent ⁸0. nh legitimatus*ninfesr tranſt in poti ⁵⅜mai ponittex in, 1 — quib m teitt asjegitim 1rotun e epan Itt? t timel ralet,& ini⸗ m uth n redig tur 1 t eſtuenx ausrat aicauc! iimur gincip.titu. ⁴ Jch arla(conſ. Pe. veis cconfihzö7. e e 4 l 1 3n, er rimom, r 8 68 8 — aprio id; f 5.ELunl 240k. m fec 9‿ b . ql 1! 4., ““ Liber VI. b Comes Palatinus habere videtur poteſtatem legitimandi, etiam quòd legitimatus non tran- ſeat in poteſtatem patris, quia poteſt legitima- re infantes furioſos,& mente captos. ltem po- teſt legitimare filios mortuorum aut furioſo- rum& mente captorum,& ſatis eſt quòd adſit voluntas alterius, ſcilicet, vel filij legitimandi, in poſſeſsione bonorum ranquatm hæres son. vel parentis petentis legitimationem, vt ſonãt verba priuilegij. Prædi icta concluſio, ſcilicet, ꝙ legitimatioi unpetrataa patre filiofamilis ſine 8 conſenſu aui valeat, †quò ad patrem impetran- tem, facilius procedere videtur, ſi impetrans legitim ationem habeat bonavſusfructus, quo- rum ad patrem non pertineat, etenim cùm illa poſsit filius abſq; patris conſenſu alienare.l. fin. §. filius autem,& ibi not. Caſtren. C. de bo. quæ liber. in Authen. vti liceat mat.& au. in prin. vbi not. Bart. nullum per legitimationem fit auo præindicium, ex quibus inferri videtur, quòd in propoſito caſu legitimatus ſit hæres patris,& tinuari debeat. ₰ V. A1 1 A R 4 Vv M. 1 padum ſaun eo qui iuſté poſſi de⸗ hæreai- tatem nocet,& prodeſt ci, ad Duen hæreditas pertiner. 2 Solutiones& liberationes faute ab harede ante re- 8 Teſtator inſtituens filios er nepotes intelieue — Fiitutam bæreditatem omninòo ratæ huu, ha⸗ bendeä. 3 Grauatus fideicommiſſ, potest Hn ehabieit⸗ rebtitutioni compromittere, jideioommiſſa- rich compromisſum,& inde Feeuta ſeruare te- nentur. 4 Tutor, curator,&alz Deedeauoe Veuet licet gerant ren penitus abenam, tranſi ere poſſunt in re dubia. 5 V. Salh ſuper feudo tr anſgere poteſt, 22 domi- b nus ſi ills feudum aper, arur, tenetur ſtaretraäſ= actioni. é Alienario fattæ agrauato Rdeicommiſſo quanao valet, idemi in fꝛudatario. 7 EV oluntariè compr omittere non didentur vli ta- quam aſſines coguntur aliqui vgens ſtatuti ad compromittendum. inſtituiſſè ordine ſucceſſiuo. 9 0 icialis capiens bannitum, cur non aenſeaaba, raæmium ſtatuti. 10 Judicis loco ſuccedit is, in Dui æonponele- titurr. 11 Hæxe grauatus reſzituere tenetur A his ſo- lumpin quibus commiſit dolum vel latam cul- pam. 3/ 12 Alienatio factaab herede ignorante rem ſubi- b ctam eſſe fideicommiſſò valet. 13 Bona fides in tranſigente enan vli Auliu est litis euentus. 14 Fraus in praæiudicium filiorum ao: praſumitur 3 in auo vel patre. 15 Dos vbi conſtituitur à Peneleup er tenhaun c0- perens. Conſilium LXXXII. 19† 16 Bona fides in tranſigente, quando probari poſſit. 17 Alienatio facta pro recuperandis bonis reſtitu- tioni ſubiectis, dicitur ex cauſa neceſaria G.ſi- ne fraudo. 1 8 aheaan coutradtum occaſone feudi 2- Jolnendum per ſucce ſores in Feudo. 19 Exeſarie foluere cogitur impenſa pauie ab hærede in reſubiecta fideicommuſſo. 20 Pater quando ſtipuletur fiio vi filio. 21 Verbum baredibus quandoque ene,P ean pro filijs, ne diſpoſitio ſi inutilir. 22 Pnte⸗ quando paciſcitun filio,& pałtum potet auobus modis interpretari, debet capi ea inter pretatio, vt actus non’ſit inutili. b 23 Kelictum, quod alias ceuſetur Factum contem- Platione filijp, non cenſetur eius contemplatione Factumi ſiin perſonam fülij eſſet inutile. 24 Werba ſemper debent éesaneuanu. di aliquid operentur. 25 Appellatione ſmeceſbpris Venit etiam heeceſſor Angularis, quò ad hoc vt ſibi detur ius en eihi. endz. 26 V ſufructuarius aaue domum eteuneiur lo- ecare tanquam vſufructuarius. 27 Pater conſtituens doten filia intell Witur conſti- — tueretanquam pater. 28 Verbum libers intelligitur ſecundum ſubiectam materiam, G& co reſpedtu Juo profertur. 2 9 Lerba regulariter debent int ellig: eo eEetlv, quo prolata ſunt. 3 0 Statutum prohibitiuum in rem, vt quia probi- Heat rem alienari, habet aenn. vbauee⸗ fiat alienatio de re. 31 Dnehuftie aaeand fuctam rem eonprebendir Juoſcunque ad quos res deuenit, ſecui in n prohi- buitione Perſonali. 32² 0 auſa prohibitionis, quòd heikuae quis non debe- at moleſtari occahione Vnnuder ane. Haune. do extendat prohibittionem. 33 8 eſſio iurium ſibi oompetentium 6 oeendenni- us quid includat. 34 Promuſſi io de non contrauemiend, aheRe renun- ciationi ſequitur eius naturam. 3 Verbum deſcendentibus impliciter dbasan hi mpliciter eſt Wne hese,uin.& nonſecundum quid. 36 Reſtitutioi in integrum proueniens ex 2a0, præ- Ctorts in rem concepto, 2 imperſonaliter loquẽ= te, datur contra tertium poſſeſſörem. 37 Interdittum quod vi aut clam contra quemcun- que poſſidentem datur, ob prohibitionem fa- ctam primo poſſéſſori. 38 Remedium quod ex aliqno pacto reſultansin rem Koriptum cenſetur, contra quoſtunque compe- tere debet. 39 Pattum quaſi meieReoes manus proſcui veen rem penes quemcunque vadat. 40 Verbum trangferatur est commune ſicuti repo- nant perueniat& ſimilia,& diretto ſenſm has ſunt accipienda. 41 Conſtitutum quando aaest: in aliqua re vltra pa- tum executiuum contra Seen, exer- ceri poteit, b K 3 4² Cor- Detri eAut. eAng. in mat. Plt. volun. conſ-— 42 Condictiones quæ dentur contra quoſcunq, poſe ſelſores. CASVS LXXXII. Longa facti ſeries, verùm illius ſubſtan- tia ex allegationibus col- ligitur. 2 Actum factum cum eo, qui iuſtè polsidet hæreditatem, vt quia eſt W inſtitutus,& grauatus de reſtitu- endo, vel eſt inſtitutus emancipa- L So to filio præterito vel exhæredato, antequam teſtamentum rumpatur, nocet,& prodeſt ei, ad quem hæreditas pertinet. l.ſi poſt. vbi not. Caſtr. de conſt. pecu. Bart. in I. ſi tibi.5. cùm poſſeſſor. depact. in l. ſi actionẽ. C. de pact. 2 item †ſolutiones& liberationes factæ ab hære- de ante reſtitutam hæreditatem omninò ratæ ſunt habendæ. l. ante reſtitutam. de ſolu. Graua- 3 tus † quoque fideicõmiſsi, poteſt ſuper re fub- iecta reſtitutioni cõpromittere, fideicõmiſſa- rijq́; cõpromiſfum,& inde ſequuta ſeruare te- nentur.l. cùm hæreditas. ad Treb.& ibi Caſtre. Ang. Imol.& Alexa. ſequitur Soc. in l., nu. 6. C. depact. Io. Baptiſta Peruſ. in tract. de arbitr. lib. 2. Cap. 16. in fin. Boër. deciſ. ⁷§. nu. 6.& vbicunq; res ſit dubia, grauatus poteſt tranſigere. Ang. 4 Imo.& Alex. in d.l. cùm hæreditas,& in-tre du- bia tutor, curator,& alij adminiſtratores legiti- mi, licet gerant rem penitus alienam tranſige- re poſſunt. l. ſi pignori.5. fi.l interdum.§. qui tu- telam. de fur. l.præſes. C. de tranſact. l. pactũ cu- 5 ratoris,& ibi tradunt Doct. C. de pact. † vaſallus quoque ſuper feudo tranſigere poteſt.& domi- nus, ſi illi feudum quandoque aperiatur, tene- tur ſtare tranſactioni.§. ſi vaſallus de beneficio. 86 ſi de feu. fuer. contr. dum modo id ſine fraude fiat. cap.i. de contr.int.vaſ.& al.de benef.& vbi- que Bald.& Bart in tit. de prohibi. feu. alie. per Fed. in prin. num. 17.inquit, valere tranſactionẽ factam bona fide,& ſine fraude, vt in re verè dubia,& lite incerta,& inter alia poteſt tran- ſigere dimittendo feudum apud poſſeſſorem. Bald. in d c. i. de contr. int. vaſ.& al.&c. circa fin. vbi etiam vult eum, qui ex cauſa tranſactio- nis dimittit rem apud poſſeſſorem, non dici alienare per tex. inl. ſi pro fundo. C. de tranſact. comprobat Alex. conſi. 41. lib. 6. num. 2. cui ta- men d. Bal. repugnat id, quod tradidit Bart. inl. 6 nulli. de tranſact. Et grauatus † fideicommiſ- ſo.licet nõ poſsit alienare in præiudicium fub- ſtituti.l.fin..ſin autem. C. comm. de leg.tamen vbicunque ad alienätionem deuenitur ex a- ctu iudiciali, ob iudicis ſententiam tenet irre- uocabiliter alienatio etiam in præiudictũ ſub- ſtituti. l.ex contractu de ré iud. l. 1.§.denuncia- re. de vent. inſp. l. ſi ſuperatus..r. verſic. atquin. de pign. Barto. in l. in diem de aq. plu. arcen& eſt communis ſententia, quam tenuere plu- res, quos refert& ſequitur Rip. in l. filiusfam. §.diui. num, 6õ0. de leg. t. Idemq; eſt in feudata- rio, vt ſententia contra eum lata noceat domf- no, ad quem feudum poſt reuertitur.§. fi vaſal- lus de beneficio, ſi de feu. fuer. contr. c. i. de cõt. 7 int. do.& al.de benef. Et † quando aliqui tan- quam affines poſſunt cogi vigore ſtatuti ad cõ- promittendum, non videntur voluntariè com- promittere.l.velle non creditur. de reg. iur.& actus non dicitur voluntarius, quando fit ab eo, qui poteſt coęi, Bal. in l. nouiſsimè quòd fal. 8 tu.& teſtator inſtituẽs † filios& nepotes, intel- ligitur illos inſtituiſſe ordine ſucceſsiuo in caſu neceſsitatis. l. Gallus.§. quidam rectè de lib.& 9 poſth.& officialis †capiens bannitum non cõ- ſequirur præmium ſtatuti, quia non volunta- riè, ſed ex neceſsitate officij videtur feciſſe. Bar. 10 in 1.3.§.vtrum. ad Syl.& † is, in quem ob neceſsi- tatem ſtatuti compromittitur, ſuccedit in locũ 11 iudicis. Bar. in l. fI. C. de iud. Hæresq́; † grauatus ſubſtitutione tenetur ſolùm, in quibus cõmifit dolum vel latam culpã. l. mulier.§. ſed enim ad Treb. ideoq́; poteſt alienare, ſi neceſsitas famis. vel redemptionis perſonæ ipſius hæredis vrge- at, modo huiuſmodi neceſsitas non prouene- rit dolo vel culpa hæredis. Bar. inl. quemadmo- dũ. nu. 6. C. de agr.& cenſ. Rom in l. Marcellus. §. res quæ in 2. colu ad Treb.& alij relati per Iaſ. in Auth. res quæ. nu. 20. C. comm. de leg.& vbi res ſubiecta fideicõmiſſo, non extat penes hæ- redem, non eſt reſtituenda ab hærede, neq́; ve- nit in reſtitutione fideicommiſsi, ſi culpa non poteſt imputari hæredi, quòd illam diſtraxerit. d§. ſed enim. l deducta.. ante diem verſ. deniq;. eod. tit. l. domos de lega. I. Et ſt hæres ignorans 12 †rem reſtitutioni ſuppoſitam,& ſic abſque do- lo alienet, ab emptore auocari non poteſt, ve- rùm ſatis eſt fideicommiſſario dari id, quod ad hæredem ex huiuſmodi alienatione peruenit. J. fin.§. fin. de leg. ſecundo. Quæ in præſenti cau- ſa concludere videntur, lacobum non ſponte, ſed ex neceſsitate ſtatuti compromiſiſſe,& ſen- tentiam arbitri, tanquam iudicis nocere qui- buſcunque ſubſtitutis,& omni in caſu lacobum & Vldericum potuiſſe tranſigere ſuper lite du- bia,& dimittere partem bonorum apud poſſeſ- ſores,& teneri fideicommiſſarios ſeruare tranſ⸗ actionem ſine fraude ſuper lite dubia aut re in- certa facta. Neque fraus aut dolus in Iacobo& Vlderico compromittentibus& tranſigenti- bus conſiderari poteſt, tm quia fraus vel bo- na fides tranſigentis iudicanda eſt ſecundum 13 ſtatum cauſæ,& vbi † dubius eſt litis euentus. præſumitur bona fides in tranſigente. Bald. in d. c.1. de contr. int. vaſ.& al. de benef nu. 3z. Tum quia tranſactiones factæ fuerunt ab auo& pa- 14 tre, fin quibus fraus in præiudieium filiorum non præſumitur. l. iſti quidem. quod met caufſ. & de quibus lex adeò confidit, vt eis det admi- niſtrationem bonorum filij. l. fi. C. de bon. ma- ter.& eius nomine abſq; iudicis decreto tran- figere valeat. Azo in ſumma. C. de tranſact laſ- 15 in l. præſes. C. de tranſact.& vbidos † conſtitui- tur à patre, ſemper cenſeatur competens. Dee: conſ. 26. nu. 2. vbi alia ſimilia accumulat, Tùm quta „ A 1 nfez. 1tum.„— Kp„ tan Liber V.. Leen s d d quia cùm lacobus& Vldericus deinde mouiſ- 3polun keſg Srs ſent litem,& aduerſarij poſsiderent, non po- d cogin n än 8 teſt dici, quòd lis fuerit fictitia,& contra la- 4 5 Arttentu d de cobum vrgebat teſtamentum Bartholomæi * credh n Siccamilicæ,& excellentium Docorum con- 9, WWantar. 3u ſilia, ex quibus res vel clara contra lacobum& Aadanle Abit VIldericum, vel ſaltem dubia reddebatur, tùm imeſcha a hu luia aduerfarij omnia poſsidebant. lacobus ve- mſtiriſcond 1a rò nihil, quod cauſam lacobi& Vlderici durio- Sae e n 16 rem faciebat,& ex eo † non leuis probatio bo- Nic Fr næ fidei in tranſigente inſurgit, Bald. in d. c.i. de contr.&c. Et quialis per multos annos duraue- rat,& difficilis erat bonorũ recuperatio, cùm oſſeſſores eſſent potentes,& quò ad lacobum ipſe nihil ferè habens,& non minor fuiſſet im- penſa in recuperando bona dimiſſa Nicolao& Antonio Paulo, quàm vtilitas in recuperando. Barto. in l. mediterraneæ. C. de ann.& trib. lib. 10. Dec. in l.pactum curatoris in 4. limit. C. de pact.& quemadmodum ſi Iacobus alienaſſet am culpi 1mo. Doteſtalienare] 2t Dasperſonriin ſe aimodi neceſi 1 lpa bærcdis Bi n. tagr XceuRd. colu ad Treb t ur. nc.:0. C. cd M dcicömiſo, ag 8 treſtituendad verſicu. Item ſumptus litis. de tutel.& ratio di- nihil haberet, dimiſiſſet penes poſſeſſorem par tem bonorum reſtitutioni ſubiectorum, vt r e ter retur, ex qua modum ſuſtinendi litem contra done fideicom Nitaih b 13 alios haberet,& ſi æs alienum † contractum riheredi quò t dtm occaſione feudi eſt exſoluendum per ſucceden- dedacta ſ. ant Miwitn tes in feudo. Iſern. in c.. in princ. in tit. an. agn. 8sde lega l. ia, 19 vel fil.& impenſa facta ab hærede in re fideicõ- miſſo ſubiecta, fideicommiſſarius ſoluere co- gitur. l.domos de leg. i. ita& obligationem cau fatam occaſione recuperandorum bonorum fideicommiſſo ſubiectorum, ſubſtituti ſeruare Adebent, vel ſaltem recuperationem partis re- probare,& illam primis poſſeſſorib. reſtituere. oni ſuppoſttat&. mptote auoc i deicommiſſat H di iuſmodi ali ⁵ g.ſecundo. 1. ndentur. lac EMc nee ſtatuticot Ne n tanquam il ſtitutis,& of t: potuiſſe trant re partem bo 1 euentus magis videbatur tempore conuentio- lum& Vldericum, aderat ſententia Regij Se- natoris, vigore cuius opponebatur exceptio li- tis finitæ,& VIdericus conueniebatur ad reſti- tutionẽ datorum lacobo,& ad octo mille lib. ad quarum pecuniarũ ſolutionẽ per duas ſen- tentias condemnatus. Quib. accedit confirma- tio ſummi pontificis derogantis iuri primoge- ſtaude ſuperſ bus que ſraus 2 Nf apeomicten e ir nitorum, tàm natorũ quàm naſcendorũ, ſuper templatione factum, ſi in perſonam filij eſſet r poteſt, tut Pcito qua latè ſcripſerunt alij qui in cauſa conſulue- 24 inutile. Bart. in I. f. C. de vſufru.& verba † ſem- zgentis malg Prügas runt. Neq; ſubſiſtit id, quod ex aduerſo dicitur, per debent interpretari, vtaliquid operentur. Kbi fdud e mnne in ſententia arbitrorum, tranſactionib. accon⸗ I. hac tege de contrah. empt. ¹ ſi quando de leg. — na fdes I Eiui firmatione Pontiſicis, comprehendi ſolùm de- primo. Bald. in Rubr. C. de contrah. empt. in. int uR edan ſcendentes lacobi, Stephani& Vlderici, qui eſ- ꝗq. lccircò dici non poteſt, quòd cùm in d. lau- opes ictr ü* ſent eorum hæredes, nam quò ad Laudum latüů do filentium imponatur poſteris& ſucceſſori- aus in. inter Comitem Iacobum& Ioannem stepha- bus, ad hoc vt ſilentium intelligatur impoſi- * dui l 7 num exvna,& Comitem Nicolaum& Antoni- tum, requiri non ſolàm quòd ſint poſteri, ſed tnt. onl 1 zet um Paulum ex altera, in eo ſtatuitur, Comitem erxiam quòd ſint hæredes. Bar. in l. vt iuriſturan- ſexadeo t—54 89 Nicolaum& Antonium Paulum poſſe diſpone di. 5. ſi liberi. de oper. nam aliter diſpoſitio eſſet donofun 1 8 re de bonis Sarmati, quæ apud eos remanſerũt inautilis, cùm hæredes etiam teneantur ſtare zmine 1e, era, tanquam de bonis proprijs,& nulli primoge- geſtis per defunctum,& ne diſpoſitio ſit inuti- 470 nſac fng nituræ prælegato& vlrimæ voluntati Comitis lis, interpretanda ſunt, vt copula& augeat& zetrand rpess 4 b b k 4 del(cen- myercenta uuus b d ias. 7 pro ſuſtinenda lite, †& recuperandis bonis re- ſtitutioni ſubiectis, diceretur alienatio facta exX cauſa neceſſaria,& ſine fraude. l. 1.§. ſi pupillus ſtrah. Ita& neceſſaria videtur alienatio, ſi cùm aliam partem ſine impenſa ſtatim conſeque- l. cùm quæreretur deadmi. tut. Et dubius litis num factarum inter Comitem Antoniũ Pau- 4 onſilium LXXNXII. 194 Alberti obnoxijs,& imponitur C omiti lacobo R eius filijs,& præcipuè præfato Comiti Ioãni Stephano eius primogenito filio,& deinceps eorum poſteris& fucceſſoribus perpetuum ſi- lentium occaſione primogenituræ, ſeu præle- gati& vltimæ voluntatis quondã Comitis Al- berti, ita vt deinceps Comes Nicolaus& Anto- nius Paulus, eorum&́; poſteri,& datũ& cauſam ab his habentes, moleſtari non poſsint cauſa& occaſione dictæ primogenituræ ſeu prælegati, & vltimæ voluntatis dicti quondã Côomitis Al- berti, quib. verbis ſtantib. cùm primogenitura ſpectare poſſet deſcendentib. Comitis Iacobi& Ioannis stephani, non tanquam hæredibus. ſed tanquam deſcendentibus, ſilentiũ videtur illis impoſitũ, tanquã deſcendentib. non tanquam hæredib. Iacobi, nam Bar. in l. quod dicit de ver. ob. inl. ſi tibi.. ſi pact. de pac. nu. 9. Caſt. n. 9. Iaſ. 20 nu. 12. dixerunt, vbi pater † ſtipulatur filio ſuper his, quæ nõ poſſunt pertinere ad filiũ, niſi vt fi- liũ, vt ſunt operæ libertorũ, videtur ſtipulari vt filio,& eſt tex. in l.vt iuſiur.§. ſi liberi de ope. lib. vnde& cùm primogenitura poſſet ſpectare po- ſteris lacobi& Ioannis Stephani folm vt po- ſteris, non vt hæredib. infertur vt ſilentiũ impo ſitum poſteris Iacobi ſuper primogenitura, in- telligatur illis tanquam poſteris non tanquã hæredibus Iacobi impoſitum,& ſicuti in caſu. l. auus de pac. pater intelligitur pactus filio vt hę- redi, quia filius aliter, quàm hæres teneri non poterat. Bar. in d. l. in fi. Ita& in præſenti caſu ſi- lentiũ intelligi debet impoſitũ poſteris Iacobi, vt poſteris, quia aliter quàm vt poſteri ad præ- legatũ& primogenituram admitti non pote- rant,& ſicuti quãdo pater paciſcitur filio,& pa- ctum non poteſt prodeſſe filio, niſi vt filio, in- telligitur paciſcivt filio. d.l. auus, ita cùm pactů non poſsit prodeſſe his, ad quorum fauotes fit, niſi intelligatur ſilentium impoſitum deſcen- dentib. vt deſcendentibus, debet ea fieri inter- pretatio, ne inurile ſit, præcipuè cùm& quan- 21 doq; verbum, † hæredibus, interpretatur pro filijs, ne diſpoſitio reddatur inutilis. l. ex facto. 5. 22 fin. ad Treb.& quando pater † paciſcitur filio,& pactum poteſt duobus modis interpretari, de- bet capi ea interpretatio, vt actus non ſit inuti- lis.l. quotiens de reb. dub. Bald. in d.§. ſi pactus. 23 nu. 5.& relictum †quod aliâs cenſetur factum contemplatione filij, non cenſetur eius con- 25 26 teneri non poterat,& cùm f vſufructuarius lo- Petri Ant. Anguaf. in mat. vlt. volun. conſ deſcendentibus tantùm, ac hæredibus tantùm intelligatur impoſitum ſilentium,& ſufficiat, quòd ſint vel liberi, vel ſucceſſores. Bar. in l. Gal lus§. etiam ſi parente. nu. 6. Bald. nu. 2. verſic.. quæro de lib.& poſthu. Et in non diſsimili ſpe- cie tradit Alex. conſi. 120. lib. i. Adhæc appella- tione ſucceſſoris venit etiam ſucceſſor ſingu- laris, quò ad hoc, yt ſibi detur ius excipiendi. l. etiami de iureiu. Alex. in l. quædam.§. nihil. nu. 3. Iaſ. nu. 6. de eden. ideoque vt contrariorum ſit eadem diſciplina,& quòd operatur propoſitũ in propoſito, idem operetur oppoſitum in op- poſito, appellatione lucceſſoris, debet compre- hendi etiam ſingularis, quò ad hoc, vt contra eum detur exceptio. Prætereà vbi dici poſſet in re præſenti impoſitum ſilentium poſteris, qui eſſent ſueceſſores, cùm ſilentium imponatur occaſione primogeniturę. Verbum, ſucceſſori- bus, interpretari debet de ſucceſſoribus inpri- mogenitura, nam ſi non ſuccederent inprimo- genitura, res eſſet abſque vlla prorſus dubita- tione,& cùm poſteri non poſſent aliter mole- ſxare Antonium baulum, quàm ſi ſuccederent in primogenitura, ſilentium impoſitum po- ſteris& ſucceſſorib.occaſione primogenituræ, interpretari debet de ſucceſſoribus in primo- genitura, ſicuti& in d. l. auus. pater intelligitur pactus filio vt hæredi, quia aliter quàm vt hæres cans domum, intelligatur locare tanquam v- ſufructuarius. l. ſi quis domum.§. penult. loca. 27& pater † conſtituens dotem filiæ intelligatur conſtituere tanquam pater, licet eſſet curator 28 filiæ. l.perfectitia.§. fin. de iur. dot.& † verbum liberè intelligatur ſecundum ſubiectam mate- rium,& eo reſpectu, quo profertur. c. 2. de feu. 29 †& regulariter verba debeant intelligi en re- ſpectu, quo prolata ſunt Pec. cõſ. 283. nu.i. Ver- bũ, ſucceſſoribus, prolatum reſpectu primoge- lium. 5. fundum de leg. 3. Bald. in l. voluntas. nu.. 11.C. de fideicommiſſo, tandẽ in ſequenti parte inſtrumenti dicitur,& caſu quo per deſcenden- tes præfatorum Comitum Iacobi lo. Stephani, & Fran. mouericontingat,&c.& ſic loquitur ſimpliciter de deſcendentibus, nec qualitas illa ſucceſſoris cenſeri põt repetita in hac parte, in qua continetur diuerſa oratio, ſiue contineat aliam diſpoſitionem per ſe principalem. Barto. inl. ſi ita ſtipulatus.§. Chryſogonus. num. 4. ſiue contineat aliam diſpoſitionem, tendentem ad alium effectum per ſe, licet acceſſoriè ad pri- mum. l. ſi ita quis in princ. de verb. oblig. Bart. d. num. 4. verſi. aut talis qualitas. Quò verò ad tranſactiones initas inter Comitem Vldericũ & Antonium Paulum, ſi verba contrahentium conſidere mus, Comes Vldericus ceſsit omni iuri, rationi, actioni, quod ipſe Com. Vldericus & eius deſcendentes habere poſsit vigore pri- mogenituræ,& teſtamenti Comitis Alberti,& quorumcunque iurium competentium& ſpe- ctantium ipſi Comiti Vlderico,& ſuis deſcen- 33 dentibus,& quemadmodum 7† ceſsio iurium ſi- bicompetentium includit pactum& promiſ- ſionem, quòd ipſe non petet. l. cùm mota. C. de tranſact.l. qui Romæ.§. duo fratres, vbi Bart. in 5. q æquiparat remiſsionem iuris,& promiſsio? nem de non contraueniendo occaſione illius iuris, ita& ceſsio iurium competens deſcen- dentibus etiam vigore primogenituræ, inclu- dere debet promiſsionem, quòd deſcendentes non petent vel contrauenient vigore primo- genituræ, neque præſenti conueniunt, quæ tra- dit Bald. in l. qui ſe patris. num. 1I. C. vnd. lib. Nã Bald. loquitur in caſu quo pater ſimpliciter re- nunciat, vel renunciat& promittit non contra- uenire, quæ tenunciatio intelligitur de iure cõ- petenti pſi renuncianti,& non comprehendit ius extraneorum, imò nec filiorum. Bart. conſ. nituræ, interpretari debet de ſucceſsionibus in 34 72. num. 3. verſi. prætereà,& promiſsio f denon primogenitura. Quodapertiùs oſtendũt infe- riora verba, ſcilicet ita, quòd Nicolaus& Anto- nius Paulus, eorumq́; poſteri,&c. nullo modo inquietari moleſtari valeant occaſione primo- genituræ ſeu prælegati,& vltimæ voluntatis di- cti quon. Alberti, nam verbailla reddunt pro- hibitionem realem, ſcilicet, occaſione primo- genituræ,& comprehendunt quoſcunque oc- caſione primogenituræ agentes, quemadmo- 30 dum& ſtatutum † prohibitiuumin ré, vt quia prohibeat rem alienari, habet locum vbicunq; fiat alienatio de re. Bart. in l. cunctos populos. 3u num 32. C. de ſum. trin.& prohibitio f alienan- di facta in rem comprehendit quoſcunque, ad quos res deuenit. l.peto. 5. fratre de leg. 2. Pro- hibitio verò perſonalis ſecùs. Bar. d g. fratre. nu. 2. verſi-venio ad 4. Caſtren. in l. voluntas in fin. 32 C. de fideicom.& † cauſa prohibitionis, ſcilicet quòd non poſsint moleſtari occaſione primo- genituræ, ampliat& extendit prohibitionem ad limites rationis,& ſic vbicunque occaſione primogenituræ poſsit fieri moleſtatio. l. cùm pater.§. dulciſsimiis. de leg. 2. Bart. in l. pater fi- contraueniendo adiecta renunciationi ſequi- tur eius naturam. l. ſi ſtipulatus de vſur. Sed in caſu præſenti expreſsè renunciatum fuit iuri etiam deſcendentium,& ex dicto Bal. ſi rei præ- ſenti conueniret, coneluderetur quòd filij Co- mitis Vlderici, etiam quòd eſſent hæredes, poſ- ſent contrauenire, quod pluſquam abſurdum eſt. Si verò conſideramus confirmationem Põ- tificis, in ea ſilentium imponitur ſimpliciter, ſeu indefinitè deſcendentibus VIderici ſuper bonis ibi expreſsis, ita quòd ipſi etiam vigore primogenituræ, ad illa vllo vnquam tempore agere nequeant, quæ verba excludũt quoſcun- que deſcendentes, vt ex ſuperioribus apparet. Neque verbum illud præfatis efficit, vt poſt ver bum deſcendentibus ſubintelligatur verbum ſucceſſoribus, nam in confirmatione primò fit mentio de deſcendentibus. Com. VIderici in narratiua ibi, ac omni iure, quod idem VlIderi- cus& ſui deſcendentes,& paulò pôſt ibt Vlde- rici verò& eius deſcendentium præfatorum, deinde in reſcripto ibi, Vlderici verò& deſcen- dentium præfatorum, adeò quòd verbum de- ſcenden- tamel tibus riusp ribus faeri verd cedc tera ſcel ger o 49 pri ri tra dul rü, tel tr. le nigore ptimog müsionem, quc contrauenient præſenti com ſepatris.num. Liber V.. ſcendentibus prædictis poſitum in impoſitio- ne ſilentij refertur ad deſcendentes, quos ſuprà 35 ter nominauerat,& verbũ, deſcendentib. rfim- pliciter prolatũ, ſimpliciter eſt intelligendum non ſecundum quid. l. hoc legatũ. vbi not. Bart. de leg. 1.& quamuis etiam ſuperiùs dixiſſet con uentiones debere obſeruari à ſucceſſorib. Co- mitis Antonij Pauli,& Comitis VIderici, non tamen exhoc reſtringitur verbum deſcenden- tibus ſuperiùòs,& verbum deſcendentibus infe- * SLuſilum LXXAXII. 197 tu poſſeſsionis. Cumꝗ; bona fuerint adiudica- ta& relaxata Iacobo& VIderico pro omni eo, quod ipſe& eius deſcendentes in bonis dimiſ- ſis penes Nicolaum& Antonium Paulum pe- tere poſſent. Cumq́; pacta ſint expreſsè facta ad præcauendum contra futuras moleſtationes deſcendentium lacobi& VIderici, eadem æqui tas, quæ datur contra lacobum& Vldericum, ſubeſt etiam contra eius deſcendentes poſsi- dentes bona, lacobo& VIderico relaxata. Ie ris poſitum, imò cùm poſt verbum ſucceſſo- 38 deoque remedium † ex huiuſmodi pacto re- ribus additur verbum prædictis,& ſuprà non fuerit dictum, niſi de deſcendentib. ſimpliciter verbum illud, prædictis, reſtringit verbum ſuc- ceſſores, quod pluribus modis interpretari po- terat ad ſucceſſores ſanguinis, ſcilicet ad de⸗ ſcendentes, non autem reſtringit verbũ deſcẽ- dentes ad eos, qui eſſent ſucceſſores, præter id ꝙvt ex ſuperioribus apparet, verbum ſucceſſo- ribus interpretandum eſſet de ſucceſſoribus in primogenitura. Sed etſi aliqua ratione dubita- ri poſſet, an potuerint Iacobus& Vldericus tranſigere ſuper iure deſcendentium, tamẽ in- dubitatum videtur, quò ad poſſeſsionem bono rũ, quam Nicolaus& Antonius Paulus, ex ſen- tentia Regij Senatoris relaxauerint, potuiſſe tranſigentes in eius traditione, quam voluerũt legem, etiam in præiudicium Juorueuncue. apponere,& poſſeſſoria reme inprimis contra Comitem Honorium compe- tit actio ad poſſeſsionem, ex pacto appoſito in ſententia Regij Senatoris, quod cùm factum ſit ſuper poſſeſsione, quæ petitur, actio ex eo pro- ueniens in rem ſcripta cenſeri,& contra quoſ- cunque competere debet. Caſtren. in l. ſi terti- us.§. ſi priùs de aq. plu. arcen. Cumque verba pacti ſint imperſonalia,& in rem concepta, ſcilicet poſſeſsio transferatur, Ita quòd an- te omnia reponatur, actio ex huiuſmodi pacto in rem ſcripta cenſeri,& contra quoſcunque competere debet, cùm pactum ſit in rem con- ſultans in rem ſcriptum cenſeri,& contra quoſ- cunque competere debet. Bart. d.. ſi priùs nu- mer.. Apoſtil. ad conſil. Alexan. 10. lib. primo. numer. ſecundo.& id quod quandoque legitur pactum de ingrediendo propria auctoritate, non poſſe exequi contra tertium non haben- tem cauſam à contrahente“, non videtur ob prædicta poſſe procedere, quando pactum eſt in rem conceptum. Item non videtur poſ- ſe procedere, quando expreſsè cautum eſt, vt pPoſsit exequi contra tertios, vel quando expri- muntur aliqui contra quos id exequi volunt, vt in re præſenti vbi expreſſum eſt, poſſeſsionem transferri à deſcendentibus Iacobi& Vlderi- ci contrauenientibus, in Comitem Nicola- um,& Antonium baulum, ſeu eius ſucceffo- res. Accedat quòd huiuſmodi pactum, quaſi 1a contra quoſ- 39 pactum † iniectionis manus, de quo inl. Titi- cunq; expactis inter eos factis competere. Et us. de ſeruis export. in l. ſi quis ſub hoc. de cont. empt. proſequi poteſt rem penes quemcunque vadat. Bart.& Bald. in l. ſi quis ſub hoc. de contr. empt.& huiuſmodi pactum appoſitum ſuper re ſua, afficit eam, vt poſsit auferri à quoli- bet poſſeſſore& ſucceſſore, vt ex facto ſuc- ceſſoris auctor incidat in pœnam. Bald. in d. I. Titius de ſer. export.& quamuis, vt quis poſsit vti iniectione manus, requirerentur verba directa, quod Barrol.& alij in l. 3. C. de pign. nuſquam requirunt, tamen in præſen- ti caſu adſunt verba ſi non directa, ſaltem com- munia,& quæ ad iudicem aliquem non re- ceptum, vt de interdictis inquit text. in l. 1.§. 40 feruntur, nam f verbum transferatur eſt com- 36 interdicta de interd. nam& † reſtitutio in in- tegrum proueniens ex edicto prætoris in rem concepto,& imperſonaliter loquente inl. 1. de minor. tanquam in rem ſcripta datur cõ- tra tertium poſſeſſorem.l. in cauſæ.§. interdum 37 de minor.& ob prohibitionem † factam primo poſſeſſori datur interdictum, quod i aut clam, contra quemcunque poſsidentem. l. ſemper in princip. l. competit.§. in ſumma. Quod vi aut clam, quia edictum prætoris ex quo oritur il- lud interdictum, eſt conceptum in rem. l. 1. in princ. Quod vi aut clam,& ob metum ab vno adhibitum datur actio contra quoſcunq; poſ- ſeſſores, quia verba edicti prætoris, ex quo ori- tur adiio, ſunt in rem ſcripta.l. metum.§. fi. iun- ctal. j. quod met. cauf in princ.& omni in caſu competere debet contra deſcendentes Iacobi, cům in laudo Regij Senatoris expreſſum ſit, quòd deſcendentes Jacobi contrauenientes nullum ſentiant commodum ex laudo reſpe- mune, Arer. inl. cùm ex filio. de vulg.& ver- bum, reponant, videtur cõmunne, vt de verbo perueniat, remaneat, reuertatur, ſcripſit Barto. in l. centurio circa fin.& comprobarunt alij de vulg.& in potentiori,& ſic directo ſen- ſu accipienda. l. 1.§. is qui in perpetuum. ſi ag. vectig. vel emph.& iunctis illis verbis ante o- mnia, habent vim omninò directam, vt de verbo pleno iure ſcripſit Bald. in Anthen. hæc vſus præſtatio. C. de ſacroſanct. Eccleſ.& de ver- bis omninò, liberè,& alijs pleriſque tradunt. Iaſo. in d. l. centurio. numer. 63. Rip. numero 182. Cum ſententia arbitri laudum& trans- lationem poſſeſsionis factam in Iacobum& filios annullet ſeu reſoluat caſu, quo deſcen- dentes lacobi moueant litem, ius exceptio- nis etiam ex pacto ingrediendi propria aucto- ritate debet contra quoſcunque competere, Bar. in d. l.z. C. de pigno. num. 24. ad quod faci- unt quæ aliâs diximus de vendente cum pacto legis ———— ᷣσ 5 Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. legis commiſſoriæ,& addictionis in diem, vel eum pacto quòd ſi donatarius alienaret, eo ipſo reuertatur ad alienantem, vel cum pacto retro- uendendi,& omni in caſu, cùm poſſeſsiobono- rum eſſet Nicolaij& Antonij Pauli, qui erant in paciſica illorum poſſeſsione tempore laudo- rum ac emologationum, pactum ſuper trans- latione poſſeſstonis appoſitum, dicitur appo- ſitum ſuper re Nicolai& Antonij Pauli, ideod; debet contra quoſcunque poſſe exequi, vt de pacto apprehendendi propria auctoritate tra- dit Salyc. in I. 3.& præcipuè contra Comitem Honoriãũ, qui videtur iniuſtus poſſeſſor,& nul- lam exceptionem legitimam habere, cùm poſ- ſeſsionem propria auctoritate nõ potuerit ap- prehendere aliquo iure. Præter id, quòd quò ad poſſeſsionem videtur Comes Honorius ha- bere cauſam à lacobo& Vlderico, nam ſi poſ- ſeſsio non fuiſſet Iacobo& Vlderico relaxata, non potuiſſet Comes Honorius illam appre- 41 hendere tandem cuùm † in re præſenti vltra pa- ctum executiuum adſit conſtitutum, procul- dubio contra quemcunque exerceri poteſt. Bart. in d I.3. nume. 25. Competit etiam ad poſ- ſeſsionem condictio ex canone reintegranda, ex duobus.Primò, ob clauſulas conſtitutorum. J. fin. C. de acquir. poſſeſſ- Bald. in Rubr. de con- traft.empt. num.16. Tiraq. in tractat. de conſtit. in ſecunda par. in tr. ampl. quæ conſtituta ſunt pura,& emologationesac conuentiones, qui- bus dicta conſtituta fuere appoſita, ſunt puræ, quamuis trauslatio poſſeſsionis,& pactum in- jectionis manus ſeparatim factum à cõſtituto, it conditionalis, quòd non videtur inconue- niens, nam& alibi idem ferè legimus in l. cùm hic ſtatus.§. ſiue autem de donat. int. vir.& vxo. Secundò competit condictio ex canone rein- tegranda, quia cauſa propter quam Comites Nicolaus, Antonius Paulus,& Gaſpar relaxaue- runt poſſeſsionem, redacta eſt ad non cauſam, vt vltra alias adductas reſpondit Caur.con. 299. lib. ſecundo. contra quod remedium ex cano- ne reintegranda non poteſt Comiti Honorio, neque exceptio aſſeri eius Notorij dominij, neque aſſertæ eius iuſtæ poſſeſsionis, quaſi ha- buerit auctoritatem apprehendendi illam pro- pria auctoritate, vt optimè demonſtrarunt alij conſulentes, quorum ſcriptis addi poſſe vide- tur, cùm nulla vnquam facta fuerit reſtitutio alicui primo fideicommiſſario, actiões aliquas non potuiſſe tranſire ſine reſtitutione in Co- mitem Honorium, aſſertum primum vel ſecũ- dum fideicommiſſarium. Bart.& Caſtren. inl. pen.§. fin. ad Trebell. ſaltem niſi priùs appareat de contumacia hæredum obligatorum ad re- ſtitutionem, vt dicitur in eo tex. Competit et- iam contra Comitem Honorium aſſerentem poſsidere titulo prælegati lucratiuo condictio 4² ex æquitate. l. ſi me& Titium. ſi cert. pet. †.& cõ- dictio Triticaria, quas cõdictiones cõtra quoſ- cunque poſſeſſores dari in terminis decidunt Bart. in l. ſi coloni, C. de agr.& cenſ. Alex. conſ- 92. nu. 6. lib. 5. Caur. d. conſ. 299. vol. 2. F V A A AIE M. 1 Legatarins& non hæres petere debet diſcuſſionem bonorum. 2 Onus probandi legatario agenti, non hæredi con- uento regulariter incumlbit. 3 Onu⸗ petendiſpectat legatario agenti ad legatum cui opponitur de lege Falcidia, vt fiat calcula- tio bonorum. 4 Differt multum, an agatur de acl ione quærenda, an aliter. 5 Probare tenentur, quanda exhibetur inuentari- um, legatarij, decentes plura bona eſſé in hare- 6 Negatio hæredis redait rem duliam ad commo- dum negantis. 7 Hares quando non conſtituatur in mora foluendi legata. 8 Hares excipiens reditus hæreditarios non ſufficere ad ſolutionem annus legati, non tenetun ali- quid oſferre legatariæ totum petenti. 9 Caducitatis pœæna vt euitetur ſola oblatio est ſuf- ficiens,& ad purgandam moram. 10 Oblatio ſola ſuſficit in iudicio ad quærendam a- Ctionem. CASVS LXXXIII. De duobus quæritur. 3 Rimò, an hæres cum beneficio le- gis& inuentarij, qui conuentusà muliere, cui relictum erat annu- non ſufficiunt ad ſolutionem dicti legati, tene- retur petere liquidari quantitatẽ redituũ hæ- reditariorum, an ſcilicet eſſent ſufficientes. Se- cundò, an oblationes factæ per hæredem de ſoluendo, quatenus vires redituum pateren- tur,& etiam de corporibus hæreditarijs, vbi ad id teneri declaretur,& de faciendo omnia ad quæ tenetur, quicquam operentur,& exhiben- tur proceſſus. Circa primum videtur non hæredem ſed legatariam † debere petere diſcuſsionem bo- norum. l.2. C. de vſur.& frut. leg. ibi. certum diem vobis præfiniet, quod verbum, Vobis, re- fertur ad legatarios, ad quos etiam refertur verbum, Vos, paulò antè poſitum,& Angel.ibi in princ. expreſsè vult, quòd legatarij in eo tex. peterent calculationem bonorũ fieri,& Caſt. ibidem inquit, quòd hæres qui opponit de lege Falcidia, habet iuſtam cauſam nonm ſoluendi le- gata,& niſt offeratur ſatiſdatio, vel pronuncie- tur, legi Falcidiæ Iocum non eſſe, hæredemnon conſtitui im mora, quòd ſi ante dictam ſenten- tiam hæres non conſtituitur in mora, ſequitur quòd onus faciendi pronunciare non incum- bit hæredi Reo conuento, ſed legatario agenti. & qui ———————— vexs rednu her 4 1 Men ana aa 1 Taauud. era t eutetut aenng 4dpagen dun 2 4*crm iadicn ih SVSIMR e duobus qur n imò an hæres an s inuentari e: uliere. cui re, nlegatum, oh Wag tus bonorug adſolutionei Tb Eut quidari quant Erim! anſciliceteſè t ean duuriones fad e nenus vites t mu ecorporibus im netur,& de iocomm mum /idet 4 b 1— 61 lebere peter e bic de vfar. At es ſc trbniet quo 3 in f arnrios: 3c e at it,qud perel Ebie &⅜ qui vult conſtituere hæredem in mora. Ne- que in re præſenti contra hæredem allegari po- teſt id, quod dixit Bald. in l. ſi reſiduum. C. de diſtrac. pign. dum allegat text. in l. ſtatu lib. ra- tionem reddere,& in I ſeruus ſi hæredi. 5. fin. de ſtatu lib. Neque quod dixit Alexand. in l. ſi mora in 3 fall. ſolu. matrimo. dum allegat Bar- tOl. in l. pen. de diſtrac. pign. numer. 4. nam re- ſpondetur, quod text. in d. l. reſidaum& Bal. ibi ac Bar. in d.l. pen. loquuntur in debitore qui volebat per ſolutionem liberare pignus,& ac- quitere ſibi actionem pignoratitiam,& text. in d. J. ſtatu. liber. Io quirur in ſeruo, qui per red- dirtionem rationis volebat ſibi acquirere li- bertatem, ideoque& debitori& ſeruo ſpectat Onus petendi calculationem. Sed in re præ- ſenti agitur de actione per diſcuſsionem bo- norum,& calculationem quærenda non hære- LMher I/,“ Lopftan LEXXNXIII 194 gatariam ad faciendum ſieri diſcuſsionem bo- norum, quæ apud eum erant, non poteſt dici, quòd conſtaret reditus bonorum eſſe ſufficien- 6 tes. Etenim negatio † hæredis reddit rem du- biam. Bart. in l. poſtrem. de tranſact. ad com- modum negantis Barto. in l. non ſolùm. 5. quiĩ alieno. no. de procur.& quò ad hoc vt veritas ventilari deberet. Bald. in l. non ſolùm§. quia- lieno. colum. ſecunda. verſic. ego reſpondeo a- liter.&c. de procur. cùm ſit facta in iudicio, In- noc. inc. venerabilis. numer. ſecundo. verſicu. nec obſtat ſi dicatur de cenſibus. Et cùm in re præſenti non poſsit dici probationes eſſe ma- nifeſtas contraid, quod negando aſſerebatur, imò pro negatiua adeſſent acta& ſententia cõ- tra hæredem lata,& ſi ſtante dubio an locus ſit 7 Falcidiæ, hæres etiam quòd poſsideat f omnia di, ſed legatariæ, ideoque non hæredi, ſed lega- tariæ ſpectat onus inſtandi apud Iudicem ‚vt fieret diſcuſsio bonorum, nam& regulariter *2. †legarario agenti, non hæredi conuento onus probandi incumbit. I. veriùs. de probat.& ad hoc conuenit, quod alibi traditum eſt lega- 3 tario f agenti ad legatum, cui opponitur de lege Balcidia, ſpectare onus petendi, vt fiat cal- culatio bonorum. d. l. 2. Legimus& alibi mul- 4 tum † intereſſe, an agatur de actione quæren- da, an aliter. Bart. in l. qui Romæ.. Seia de ver- borum obligation.& inl. pen. de diſtract. pign. numer. 4. Prætereà hæres probauit quantita- bona teſtatoris, antequàm ſit facta calculatio, & pronunciatum locum non eſſe Falcidiæ, non conſtituitur in mora ſoluendi legata l. in fidci- commiſsi. in princ. de vſur. d l. 2.& ibi Caſtren. C. de vſur.& fruct. leg. multò magis ſtante du- bio an bonorum hæreditariorum reditus ſuf- ficerent ad ſolutionem annui legati, hæres non poteſt conſtitui in mora, niſi priùs fiat diſc uſ- ſio& calculatio bonorum,& pronuncietur re- ditus eſſe fufficientes. Quò ad ſecundum, vide- 8 rur hæredem ſt excipientem reditus hæredi- tem, primò dicendo tot eſſe bona,& legata- ria dicens eſſe plura, debuit id probare, gloſſ. in l. cùm de lege. de probat. Bartol. in l. ſi con- ſtante in princip. numer. 7. ſolut. matrim. Se- 5 cundòô exhibendo † inuentarium, quo caſu le- gatarij dicentes plura bona eſſe in hæreditate, tenentur id probare. I. fin.§. licentia. C. de iur. delib. vbi not. Barto.& Caſtrenſ. in primo not. Nonobſtat quòd ex inuentario appareat redi- rus bonorum fuiſſe ſufficientes ad ſolutionem annui legati,& ex productis velprobatis non conſtet de allegata euictione, ſaltem quæ alle- gari poſsit, etenim licet appareat de ſenrentia ſuper euictione, tamen agi non poteſt ob rem euictam, niſi etiam appareat rem fuiſſe abla- tam. l. habere licere. de euict. Nam reſpondetur primò tex. in d. l. habere licere. loqui in em- tarios non ſufficere ad ſolutionem annui le- gati, non teneri aliquid offerre legatariæ to- tum petenti, neque conſtitui in mora ali- qua, niſi legataria offerret acceptare id quod cxbonis percipiebatur.] qui ſolidum in prin- cip& ibi not. Bartol.& Caſtren. de lega. ſecun- do. Caſtren. in d. l.2. C. devſur.& fruct. legat. Et omni in caſu cùm res non eſſet liquida, hæres non potuit conſtitui in mora,& ſatis fuit ob- latio de ſoluendo, quatenus reditus hæredi- tarij deductis deducendis patiuntur. gloſſ. in l. obſignatione. C. de ſolut. Bald. inl. acceptam. numero 10. C. de vſur. in l.. num er. 5. C. ne lice. ter. prouoc. Item † ad euitandam pœnam cadu- citatis ſola oblatio fuit ſufficiens. I. Celſus in fi. de arbitr. gloſſ. in d. I. acceptam,& licet obla- tio ſola non ſufficiat ad acquirendam actio- nem, ſutficit tamen ad purgandum moram. prore agere volente de euictione,& non pro- cedere, ſi emptor non agat, ſed excipiat contra venditorem petentem precium, tunc enimpo- teſt excipere non ſolùům antequàm res aufera- tur, ſed etiam ante ſententiam, ſi euictio immi- neat, quia lis ſit mota. l. ſi poſt perfectam. C. de 10 euict. gloſſ. inl. qui rem. eo. tit. Hæres autem nõ agit ob bona hæreditaria euicta, ſed excipit cõ- tra legatariam agentem ad annuum legatum. Secundò reſpondetur, cùm hæres diceret re- ditus non eſſe ſufficientes ad ſolutionem annui legati,& allegaret bonorum partem fuiſſe eui- ctam,& eorum poſſeſsionem fuiſſe ablatam, alias lites fuiſſe motas,& dictarum litium ne- ceſſarias expenſas,& interpellaret dictam le- Bartol. in d.I. pen. de diſtract. pign. n umer. 4. al- legat text. in l. ſi ſeruum.§. ſequitur de verbor. obligat. Hæres autem hic non agit de quæren- da ſibi actione aliqua per oblationem, ſed de euitanda mora& pœna priuationis, Item †in iudicio ſola oblatio ſufficit etiam ad quæren- dam actionem. Barto. in. ſi rem,§. fin. de pign. actio. in d.l. pen. de diſtract. pign. Bald. in l. inui- cem. C. de compenſat. Et vbicunque Reus re- cuſat accipere, oblatio verbalis ſufficit. Bald. in d.l. I. nume. 5. C. ne lice. ter. pro. Caſtre. in l. qui KRoma. in princ. de verb. oblig. Alexa. inl. ſi mora, ſolut. matrim. num. 5. Verſic. quinto, iuſ- ſit,&c. F V M. Petri Ant. Anguſ. in mat. vlt. volun. conſ. S V M M A RTIV M. 1 C um teſtamentum aui, decedente aliquo ex filis, vocat ſuperſtates, eo caſu non veniunt filii præ- mortuorum. 2 Fihj nominati ſub nominé proprio præferri de- bent filijs filiorum vocatis ſub nomine appella- tiud. 4 3 Appellans prætendens appellare ratione qualis qualis præindicij quando debet appellare. 4 Executio quando per appellationem interpoſi- tam à tertio impediatur,& quando non,& num. 6. 5 Contradictio non eft modus transferendæ poſ- ſæſſiontis, vel impediendæ miſſionis Reo polii- dente. 7 Executio habet duaspartes& quomodo. 8 Appellatio non fit a pœna iuris ſeu impoſita a Ju- dice ſecundum diſpoſitionem iuris. 9 Appellatione interpoſita nil innouandum eſſe, quomsdo intelligatur. 10 Ratione qualis qualis præiudicij ſatis eſt petere, & obtinere, declarari, ſententiam ſibi non præ- indicare. b CASVS LXXXIIII. Colligitur ex allegationibus. S‿ſs Epos Angeli ex fratre appellans& R opponens ſe excutioni ſententia- 1 rum latarum ad fauores luliæ cõ- (SS tra Angelum, tanquam vnà cum Angelo ſubſtitutus ab auo Hercu- x li patruo in bonis poſſeſsis per Angelum,& ſu- ²2 4 per quibus fuit iudicatum, non videtur audi- endus. Primò, quia ex teſtamento per eum ex- hibito, non conſtat de aliquo fideicommiſſo ad t eius fauores purificato, nam teſtamentum †a- ui decedente aliquo ex filijs, vocat ſuperſti- tes, quo caſu non veniunt filij præmortuorum. 1. hæredes mei.§. cùm ita ad Trebellian. Dec. la- tè. conſi.79.& per ea verba, ſin minùs eorum, & cuiuslibet eorum filij, filij filiorum non vi- dentur vocati, niſi deficientibus omnibus fi- lijs, tum per text. in d. l. hæredes mei.§. fin.& inl. cùm pater.§. pen. de leg.2. Tùm quia filij 2 †nominati ſub nomine proprio præferri de- bent filijs filiorum vocatis ſub nomine appel- latiuo. l. cùm ita.. fideicommiſſo de leg. ſecun- do. Et in ſimilimo caſu reſpondit Alexan. con- ſilio 30. lib. ſecundo. Dec. conſil. 480. num. tr. prætextu autem fideicommiſsi conditionalis nondum purificati, non eſt quiſquam audien- dus, volens impedire translationem bonorum à grauato in alium. l. Statius.§. Cornelio. de iur. Filc. l. fin.. ſed ſi ſub conditione. C. commu. de leg. hinc. Bald. in Auth. ei qui. num. 60.de bon. auct. iud poſsid. inquit, quòd res ſuppoſitæ re- ſtitutioni ſub cond. poſſunt effici pignora præ- ☛æ toria.Prętereà clarũ eſt, quòd ſe ntentia lata cõ⸗ tra Angelum non nocet cohæredi, ſiue conſub- ſtituto. I. ſæpè, de re iud.& cohæres ab ea ap- pellare non poteſt, niſi ex iuſta cauſa..à ſenten- tia in princ. de appella. vbi text. dat exemplum iuſtæ cauſæ, quæ vt præſupponitur in facto, al- legari non poteſt in re præſenti,& inſuper vbi appellans prætendat appellare ratione qua- lis qualis præiudicij, debuit appellare ante- quàm ſententia tranſiret in iudicatum contra victum, ſi rectè ſenſit Caſtren, in I. ab executo- re.. alio. num. 3. verſic.& ideò puto,&c. de ap- pellat. Sed& vbi appellari poſſet in propoſito caſu, tamten appellatio non impediret execu- tionem contra victum poſsidentem bona, ſu- per quibus fuit iudicatum, quod inprimis ſua- det tex. in c. cùm ſuper de re iudic. vbi per ap- pellationem interpoſitam à tertio impeditur executio, ſi per eam fiat præiudicium appellan- ti circa poſſeſsionem, vt quia ipſe eſſet in poſ- ſeſsione, vel poſſeſsio vacaret alioquin, id eſt, ſi non fiat appellanti præiudicium circa poſſeſsi- onem, quia poſſeſsio ſit penes victum, appella- tio tertij non impedit executionem ſententiæ, Idq; ſenſit Innoc.dum ſæpiũùs vult tex. illũ, qua- tenus mandat differri executionem procede- re, dummodò Oueten. Epiſcopus eſſet in poſ- ſeſsione, vt declarat. num. 3. verſi.& hæc quidẽ. & num. 6. verſic. pro ſe autem,& verſi.& dum- modo,&c.& num. 8. verſi. ſed hæc debet eſſe pe- titio,& num. 9. verſic. ſi verò. Auth. non erat in poſſeſsione, cuius verba inferiora, ibi, vel dic melius,&c. quod etiam tunc,&c. videntur in- telligenda, tunc ſcilicet, quando poſſeſsio va- cat, aliàs directò repuguarent præcedentibus. Bald. quoque. numer. i. inquit, quòd in eo text. monaſteriũ erat in poſſeſsione ſeruitutis, quò ad Epiſcopum Oueten. Ideoque Innoc. in c. ve- niens. ſecundo. de teſtibus. num. j. dixit, in caſu illius text. tertium ſe opponentem execution ſententiæ,& in continenti probantem de iure ſuo, ita demùm impedire executionem ſuper re petita, quando poſſeſsio illius vacabat, aliàs ſi poſſeſsio eſt penes victum, tertius nullo mo- do poteſt impedire executionem. Idem aſſeru- erunt Bart. in ¹. à diuo pio.§. ſi ſuper rebus. de re iudic. Bart. Bald. Ang.& Caſtren. in l. pen. de pe- tit. hæred, Bart. in J. ſi proluſorio.§.. de appella. vbi diſtinguit tres caſus,& in tertio ſcilicet, quã do tertius venit pro impedienda executione, ſe remittit ad tradita per eum in d. 5. ſi ſuper re- bus. Felyn. in d. c.cùm ſuper. num. 7. verſ. tertia concluſio. Hinc Bald. in l.conſentaneum. num. 25. C. quomo.& quand. iud. inquit, contradi- ctio fnon eſt modus transferendæ poſſeſsio- nis, vel impediendæ miſsionis Reo poſsidente, & in marg. in ver. executio ſententiæ. numer. 8. 5 ſcripſit, quando fit † executio in re iudicata, tertius oppoſitor qui non poſsidet non audi- tur,& in d. cap. cuùm ſuper. nu. z. inquit, quando tertius contradixit ratione proprietatis, non impeditur executio ratione poſſeſsionis,& nu. 7 12. dixit, executio f habet duas partes, vna quæ elt oſſebio ſtpene in Aimpedit eꝛccu ao gu noc. qum ſepii a diffeni exect 5Oucten. Epilt clarat aum z. r. iic.pro ſe autei i dum.& verf. ſei 9.verſic. ſi verq a cuins verba i t zuod etiam tu. ne ſcilicet, q in 80 repugnare 4 aumcr.). inqt nOueten. ldet a .de teſtidus, anidi num ſ oppo n in— 97 um impedite u. V am impe 9 dt acdat ndopoſebid u hpeues victunj 2 uul ullens ttres calus& 2ierc „ ro imp eeee nit pro im egit b 4 64 rqui doat om uhe uum du execat. uri amn Liber VI. eſt iuris, quia ius dominij transfertur, vel vſu- capiendi ius,& iſtam impedit tertius ex pro- prietate veniens, alia quæ eſt facii, id eſt, nudæ poſſeisionis,& iſtam non impedit, niſi contra- dicto poſſeſſorio,& Alex. in l. ſæpè. nu. 69. verſi. item fallit. limitando regulam illam, ſententia lata contra vnum non præiudicat alij, inquit: Item fallit quò ad præiudicium tale videlicet, quòd transferatur poſſeſsio in alium, qui fortè durior eritaduerſarius mihi, quàm eſſet pri- mus poſſeſſor, quò ad hoc præiudicat mihi ſen- tentia. c. cùm ſuper ex eo. quod intellige quan- do apud victum erat poſſeſsio,&c.& quòd ap- pellatio tertij non impediat executionem cõ- tra victum poſsidentem rem, ſuper qua fuit iu- dicatum, videtur caſus in l. is à quo. de rei ven- dic.& inl. penult. de petit. hæred. quæ leges cùm generaliter& indiſtinctè loquantur, generali- ter& indiſtinctè debent intelligi,& ſiue ille competitor appellet à ſententia lata pro com- petitore, ſiue non. Et differentia, quam Apoſtil. ad Abb. inc. veniens. deteſtib. Par. conſ. 107. nu. 122. 1ib. r. conſtituunt inter tertium, qui com- paret pro ſuo intereſſe, ad impediendam exe- cutionem rei iudicatæ, in tertium qui appellat, vt primo caſu non impediatur executio, ſecun- Bartol. in d.l à ſententia numero octauo. Fe- lyn. in d. c. cùm ſuper. nume. tj. Neque obſtat, 9 † quòd pendente appellatione nihil ſit inno- uandum. I. z. nil. noua. Etenim reſpondetur id pProcedere inter ipſos ſcilicet appellantem& appellatum, non autem reſpectu aliorum, I. creditor in princip. mand. vbi hoc not. gloſſ.& Bald. Non etiam obſtat, quòd Innoc. in c. ve- niens de ſponſal. cenſuerit mulierem, quæ fue- rat ſuperinducta à viro. poſſe poſt ſententiam latam pro alia muliere contra virum appella- re,& executionem ſententiæ impedire, nam reſpondetur, quòd in caſu illius textus, muli- er quæ ſe opponebat, erat in poſſeſsione viri, velſaltem nulla earum erat in poſſeſsione viri, & ſic poſſeſsio vacabat, quibus caſibus ſcilicer quando tertius appellans eſt in poſſeſsione, vel poſſeſsio vacat, poſſe impediri executio- nem, cenſuerunt Doctores ſuperius allegati. Neque etiam obſtat textu. in c. ſuper eo. de of- 4 fic. de leg. etenim in eo. text. nemo erat in poſ- ſeſsione beneficij, de quo agebatur, imò Epi- ſcopus erat in poſſeſsione generali inſtituendi Præſentatos à patronis, vnde nil mirum, ſi ap- pellatio Epiſcopi impedit, ne quis abſque eius do verò ſic,& quam ſentire videtur Abb. in d. c. veniens. non probatur iure,& ratio, qua moue- tur Inno.in d. c. veniens, ſcilicet, quia vbi devno poſsidente poſſeſsio in alium transfertur, non poteſt dici deteriorari, quantum ad poſſeſsio- nem, conditio poſsidentis,& illa, quam alle- gat Bartol. in d.§. ſi ſfuper rebus. ſcilicet, quia non intereſt tertij comparentis, quòd poſſeſ- ſio ſit magis penes vnum quàm alium, proce- dunt, ſiue tertius comparens appellet, ſiue nõ, imo in caſu d. l. is à quo,& d. l. penult. non vide- tur poſſe appellari, ad effectum impediendi di- ſpoſitionem dictarum legum. Nam à pœna †iuris ſeu impoſitaà iudice ſecundum diſpoſi- tionem iuris non appellatur. l. antepen. de ver. ſignifi.& appellatio contra diſpoſitionem le- gis, conſuetudinis, vel ſtatuti non eſt admitten- da. c. quia nos. vbi no. Abb. de appell.& ſi ex per- petuo edicto aliquid decernatur, id quò minùs ſiat, non permittitur appellare. I. fI. de appel. re- cip.prætereà Innoc. in d. c.cùm ſaper. nume.t. inſtitutione mittatur in poſſeſsionem benefi- cij. Et ex his minùs verum videtur id, quod ſcri- plerunt Abb. in d. c. veniens. nume. 7. verſi. quid autem, Felyn. num. u1. de teſtib. Fel. in d. c. ſuper eo. in princ. ſcilicet poſt ſententiam ſuper poſ- ſeſſorio recuperandæ latam poſſe tertium cõ- parere,& deducendo de iuribus eius impedire reſtitutionem, etenim ſt id generaliter intelli- gatur,& ſic etiam victo poſsidente, repugnat his, quæ ſcripſerunt Docto. in locis ſuperius al- legatis,& rationes per Abba Fely& alios ad- ductæ, procedere videntur duntazat in eo, qui comparet ante ſententiam, in quibus terminis loquitur Innoc. in d. c.veniens de ſponſ. quate- 4 verſic.& interim. inquit, pendente cauſa appel- lationis ſuſpenditur execurio. in quantum O- ueten. præiudicat, in alijs autem non differtur ſententia,& eo. num. in fin. inquit propter ap- pellationem Oueten. in nullo releuabitur cau⸗ ſa monaſterij, imò quantum ad ipſum man- dabitur ſententia executioni,& Bartol. in d. 1. ſententia. numer. 8. dixit, appellatio tertij primum victum non releuabit, ex quo vel- le etiam videntur, quòd per appellationem ter- tij, executio contra Reum poſsidentem non differatur,& diſtinctio quam facit Innoc.& a- lij, ſcilicet an tertius ſciuerit cauſam agi, an nõ, procedit quò ad hoc, vt primo caſu tertius non poſsit appellare à ſententia, quæ tranſiuit in iudicatum contra victum. Secundò verò ſic, nus vult mulierem ſuperinductam poſſe dedu- cere nonnullas exceptiones. Et in his terminis, ſcilicet in comparente ante ſententiam oquũ- O tur Alexand. numero 33. Rip. numer. 80. in l. Haturaliter.§. nihil com mune. de acquiren. poſ- efl.& alij per eos allegati,& in his terminis lo- quitur text. in l bona ſides depoſ. Tandem ap- pellanti †ratione qualis qualis præiudicij ſatis eſt petere& obtinere declarari ſententiam ſibi nõ præindicare. Inno. in d. c. cùm ſuper in prin. Caitren. in d. 5.alio. nume. 3. Angel. in l. ſi ſuſpe- cta. in princip. num. 4. de inoff. teſtam. Vnde cùm executio ſententiarum non impediat hu- iuſmodi declarationem, non debet impediri per appellationem ratione qualis qualis præiu- dicij,& licet per executionem fiat idem quale quale præiudicium, quod fit per ſententiam. Bal.in d. c.cùm ſuper.tamen ſicuti effectus qua- lis qualis præiudicij oriens ex ſententia ſuſpen- ditur per appellationem, ita etiam ſuſpen- ditur effectus præiudicij orientis 1 ab executionc. 1 e. —-— ☛ᷣ — 5 Petri Ant. Anxuſt in mat. vlt. volun. conf S V M M A RTITE M. 1. Sententia inter alios lata nocet alis,& quando non,& num. 3. 2 Citan dos eſſe eos duntaxat, qui principaliter lædi poſſunt, non autem qui in conſequentiam. 4 Tus ali quod non dicitur competere in ſubſtitutio- nibus,& logatis oonditionalibus ante euentum conditionis, ideoq́, huiuſmooi ſpes non tranſ- mittitur ad hæredes. CASVS LXXXV. Colligitur ex allegationibus. lcet ſententia† inter alios lata alij non noceat. l. ſæpè de re. iud. ſen- tentia tamen ſuper teſtamento lara contra hæredem ſcriptum, nocer ſubſtituto& legatarijs. l. cauſa. de inoff. teſtam. l. ſi patroni. denunciare. de ven. inſpic. Ideoque glo. in l. de vno quoque. de re. iud. Bartol. in l. in diem. de 2 aq. pluu. arcen. dixere † citandos eſſe eos dun- taxat, qui principaliter lędi poſſunt, non autem qui in conſequentiam, imò dictas ll. procede- re ſiue ſubſtitutus,& legatarij ſciuerint caufam agi, ſiue non, cenſuit Alexan. in d. l.ſæpè. nume. 3 82.& nume 110. à prædicta regula, † ſcilicet, ſen- tentiam latam contra hæredem nocere ſubſti- tuto& legatarijs, excipiuntur tres caſus, pri- mus, ſi ſententia ſit lata per colluſionem. Secũ- dus, ſi abſente hærede,& cauſam non defenden- te. Tertius, ſi lata ſit per iniuriam,& hæres vi- ctus appellare potuerit,& non appellauerit. l. ſi feruus plurium.§. primo. de leg. primo. d.¹. qui repudiantis.§. fin. d. l. à ſententia.§. ſi hæres. J. ſi proluſorio. per totum. de appel.& licet Alex. in d. l.ſæpè. numero 82.& Docto. in d.§. Diui. di- cant, legatarios& ſubſtitutum poſſe infra de- cem dies à die ſcientiæ appellare à ſentẽtia, quæ tranſiuit in iudicatum contra hæredem vel gra- uatum eorum, tamen dicta videntur reſtringen da ad prædictos tres caſus, idque velle videntur leges prædictæ,& maximè d. I. à ſententia,& d. I. ſi proluſorio,& vbi generaliter intelligantur, vt ſentire videntur Docto in d.§. Diui, omnt in caſu videntur reſtringenda ad ſubſtitutiones& legata, quorum dies ceſsit, nam in ſubſtitutio- 4 nibus †& legatis conditionalibus ante euen- tum conditiouis non dicitur ius aliquod com- petere, ideoq; ſpes huiuſmodi non tranſmit- titur ad hæredes. I.I.§. ſin autẽ aliquid ſub con- ditione. C. de caduc. tollen. CASVS LXXXVI. 3 Theodorus inſtituit Ioannẽ Iacobum me- potem ex lulia filia, deinde dixit, Item voluit ꝙ bona prædicta tranſeant in eius primogenitu, & deinde eiuſdem primogeniti primogeni- tum,& ita gradatim vſq́ue in finem rectæ lineæ primogenitorum, qua deficiente vocauit ſe- cundogenitum& eius lineam, qua ꝑrorſus de- ficiente, vocauit tertiogenitum,& ſic ſucceſsi- uè. Poſteà ſubſtituit per hæc verba,& linea re- cta maſculina ipſius filiæ meæ, per quemcun- que caſum ſublata, ita quòd ex eius linea maſcu lina nemo maſculus legitimus& naturalis, ac ex legitimo matrimonio natus reperiatur ſu- perſtes vel futurus poſthumus, tunc& eo ca- ſu primogenitus, ſeu maior natu maſculus pro- ximior ipſius teſtatoris ex eius familia& agna- tione, ac eius deſcendẽtes primogeniti, ac pri- mogenitorum primogeniti, vt ſupraà. ſecundo, tertio,& in infinitum reliquorum ipſius teſta- toris proximiorum maior natu, ac eius nati primogeniti,& primogenitorum primogeni- ti, ſeu maiores natu ſecundo, tertio,& in j nfini- tum vt ſuprà modis, formis& conditionibus, quibus ſupraà, ſuccedant& ſuccedere debeant, & ita eos ordine ſucceſsiuo, ac modis& formis, de quibus ſuprà, inſtituit& ſubſtituit vulgari- ter, pupillariter& per fideicommiſſum,& c. de- ceſsitq́; de anno 1531. relictis d. Io. Iacobo Pom- ponio nepote ex fratre,& Ioanne filio q. Pauli Camilli fratris pomponij,& etiam tribus alijs agnatis in remotiori gradu, ſcilicet, Io. Firmo Franc.& altero Io. Iacobo,& qui tres erant in pari gradu coniunctti teſtatori, ſed eorum ma- ior ætate erat Io. Firmus. De anno 1540. deceſ- ſit Põponius nullis relictis filijs, De anno 1549. deceſsit Ioannes nullis relictis filijs. De anno 1557.·deceſsit Io. Firmus, relicto inter alios fili- os Georgio primogenito. De anno 1567. deceſ- ſit Io. lacobus nepos ex filia& hæres Theodori. Queritur, quis in hæreditate Theodori potiora iura habeat vigore dictæ ſubſtitutio- nis, Franciſcusne, an verò alter lo. Iacobus, an Georgius filius Ioan. Firmi,& exhibetur copia totius teſtamenti. S V A M A RI V Ar. 1 Nati vel concepti poſt mortem teſtatoris non poſ- ſunt dici proximi ipſius teſtatoris. 2 Proximiores, non adicctis his verbis rpſius teſtato- rus intelliguntur vocati proximiores eius, cui ſir ſubſtitutio. 3 Nati poſt mortem teltatoris, quando ad fideicom- muiſſum admittantur,& nu. 2 0. G 25. 4 Terba bac, proximior ipſius teſtatoris, quos vo- cent,& quo ordine.& num. 5. 6 Verba teſtatoris interprertanda ſunt eo modo, qua interpretantur verba legis. “ 2 7 Verba legis vocantis proximum ad ſuccelſionem, quomod ointerpretentur. 8 14 1 16 17 18 21 22 1 * de ucccſsino, a f Aim d1, iaſtituit& Heng ſer Kperüdeicq mimhh 20 z relictise Wlodols verfratre, Klq Maloqk Pomponij,& t rües otiorgradu, Miabln lo. lacobo,& en niuni teſtatd eqrmn lo.Firmus. De Antjftt ullis relictis e:uaal, ac nullis relt tas Dau lo. Firmus, ref at trid rimogenito. ua)Iſt ncpos exflia 3 sI r, quis in hi Hu daden nigor tt' üi 4 gqe, an vero;— h— as loan. Firmt aeuibeuce 8 CLiber VI 8 Vt quis tanquam proximior iꝑſius teſtatoris poſe fit ſuccedere, quid requiratur. 9 Lr quis ſuccedat tanquam ſuus quid requiratur. 10 Er quis tanquam proximior ab inteſtato ſucee⸗ qdat, quid requiratur. 11 Succeſorium edictum de perſona in perſonam ho- die etiam in agnatis habet locum. 12 Néposſubintrat locumpatris, quando agitur de ſucceſſione aui. 13 Primog enitus eius ad quem ſpectabat fideicomiſe Jum ſed præmortui ante delatum hibi fideisom- 2 muiſſum, Juomodo ſuccedat in fideicommiſſum. 14 E erbum deſcendentes eft aptum comprehende- e plures perſonas in diuerſis gradib exiſtentes. 15 Tæſtator ſi poſt mortem hærédis ſubzſtituat ali- Juem& deſcendentes eins, quomodo cenſean- rur deſcendentes ſubſtituti. 16 Eſfectus vuſgaris ſusſtitutionis. 17 ſus fideicominiſſi oonditionalts, ad quem poſſit tranſire,& ſus ſubſtitutioni⸗ vulgarts, quare ad hæredes non tranſeat.& num. 19. 18 Subſtitutus ſubrogatur in locum eius, cui facta eit ſubſtitut:o. 21 Empbyteuſinſi quis accipiat pro ſe, filis& nepo- ibus, comprehenduntur etiam poſt gçoncepti. 22 Fncertitudo legatæ rei alind operatur,& incerti tudo penſonæ legatarij, aliud. b 23 Dißuncta poſita inter perſonas quibus legatur, a- lind denotat, quam poſita inter res quæ legan- tur. b b 24 Res quando legantur per nomen collettiuum, in legato veniunt etiam futura.“ 26 Verbum, poſtert, comprehendit omnes poſterosin infinitum ſic& verbum deſcendentes. 27 Ena pars teſtamentideclarat aliam. SWN:eps quidem propoſita quæſtio, Dſed veriùs videtur lIoannem Fir- mum,& eins deſcendentes fuiſſe vocatos, priuſquàm Franciſcum X& alterum Io. IJacobum,& ſic Io. Firmo defuncto ante cedentem fideicommiſ- ſi diem Georgium filium lo. Firmi ad bona Theodori ex eius teſtamento admittendum, nam verbailla, primogenitus ſeu maior natu maſculus proximior ipſius IIluſtr. d. teſtatoris, &c.admittunt eos duntaxat ex propinquis, qui tempore teſtamenti vel mortis teſtatoris e- rant in rerum natura,& verba ſequentia, ſcili- cet, reliquorum ipſius Illuſt. d. d. teſtatoris pro- ximior maior natu,&c. ſunt interpretanda de his qui eodẽ tempore extabant. Etenim † nati velconcepti poſt mortem teſtatoris non poſ- ſunt dici proximi vel proximiores teſtatoris.l. 1.§. ſi quis proximior. vn. cogn. l. Titius. l. item prætor de ſu.& legit.& in terminis fideicõmiſ- ſi, ad quod teſtator vocauerat proximiores ſu- os, aſſeruerunt Bald. conſi. 477. lib. 3. in nouis comprobarunt Alex. conſi. 14. nu. 15. lib, 4. Io. Baptiſta de ſancto Seuerino, in ſubſcriptione ad conſilium Socini. 152. lib. 1. Ruyn. conſi. 64. lib. 3. nu. 5.6.& 7. Tiraq. in trac. retract. Lignag. §.I. glo. 9. nu. 86. præter id, quòd teſtatoremin 7 Conſinum LXXNXVI. 205 ſubſtitutione facta hæredi voluiſſe ſub verbo proximiores, vel proximioruũ, comprehende- re duntaxat eos, qui tempore teſtamenti vel mortis ipſius, eſſent in rerum natura, ex eo pa- tere videtur, quia quando voluit vocare eos, qui extarent tempore euenientis conditionis, vel id expreſsit, vt in ſubſtitutione facta Pom- ponio,& Ioanni, vel vocauit proximiores ſim- pliciter, vt in ſubſtitutione facta de deſcenden- tibus Ioan, Iacobi hæredis, per quod verbum 2 † proximiores non adiectis his verbis ipſius te⸗ ſtatoris,&c. intelligerentur vocati proximio- res non teſtatori, ſed ei cui fit ſubſtitutio. j. cùm ita. ſ. in fideico. de leg. ꝛ. verſi.& qui ex his,&c. e. I de nat. ſuc. feu. verſi.& hoc eſt quod dicitur, &c. aſſeruerunt Soc. in 1. ſi cognatis in pe. q. de reb.dub.& alij plurimi, quos refert Soc. Iun. conſi. 126. lib. i.& admitterentur † etiam nati& concepti poſt mortẽ teſtatoris, dummodò ſint in rerum natura, tempore quo fideicom m. dies cedit. l. cùm pater. 5.hæred. de lega. 2. l.interue- nit. de leg. præſt. Cumq; in propoſito caſu ver- bum illud, primogenitus ſiue maior natu re- ſtringatur à verbis proximior ipſi teſtatori, qui- bus iungitur& copulatur. vt in. ſed etſi adijcia- tur per Soc.& in. legata. 2. reſpon. de ſup. leg. in l. cũm de lanionis. 5. quidam. de fun. inſtr- ſicut 4 verba † illa proximior ipſius teſtatoris, vocant ordine ſucceſsiuo eos, qui erant in rerum na- tura,& ſic propinqui tempore mortis teſta- toris. Bald.& alij ſuperis allegati, vt ſiis, quie- rat in priori gradu proximitatis teſtatori, ſit primò vocatus ipſe,& eius delcendentes,& qui erat in ſecundo gradu proximiitatis, ſit ſecundo loco vocatus ipſe& eius deſcendentes, vt infra dicetur, ita& vt verba poſita ſub vnica deter- minatione pariter determinentur,& pari mo- do conſideren tur, verba illa primogenitus ſiue maior natu, debent conſiderari ſecundum té- pus mortis teſtatoris, vt ſcilicet is, qui erat pro- ximior vel ex proximiorib.& maior natu tem- pore mortis teſtatoris, ſit primò vocatusi pſe& eius deſcendentes,& qui poſt eũ erat proximi- or teſtatori& maior natu ſit ſecundo loco ĩpſe & eius deſcendentes vocati. Neq; ropter ver- bum illud in infinitũ, dici poteſt ſub verbo pro- ximiores ipſius teſtatoris comprehendi eriam eos, qui non aderant tompore mortis teſtato- ris, etenim verbum illud,& in infinitũ, primo loco poſitum refertur ad gradus deſcendenti- um primogeniti,& ponitur augmentatiuè ad verba illa, ſecundo, tertio,& in infinitum,&c. Idq́ʒ clarjùs apparet ex verbis paulò poſt ſequẽ- tibus, ibi, ſecundo, tettio,& in infinitum vt ſu- prà,& vbi etiam verbum in inſinitum determi- naret verbum proximiores ipſius teſtatoris, ta- menob id hi, qui non erant nati tempore mor- tis teſtatoris,& ſic non erant proximi teſtato- ris, non dicerentur vocati, ſed verbum illud in infinitum poſſet operari, vt proximi céſeantur omnes gradatim vocati etiã, ſi adfuiſſent mille proximi teſtatoris, vt& in g.& vnũ hominem. inſtit.de hæred,. inſtit. vel yt propinqui reſtato- „ tis Petri Ant. AAnguf. in mat. vlt. volun. conſ. ris etiam vttra decimum gradum eſſent voca- ti, vt in ſimili q. ſcripſit Socin. inter couſil. Cur. Sen. conſilio 40. Alben. conſilio 51. numero 7. 5 Et in propoſito caſu proximiores † teſtatoris intelliguntur vocati gradatim& ordine ſuc- ceſsiuo, ſcilicet vt primò admittatur magis proximus, deinde ſequens in gradu. I. peto.§. fratre de leg.2.l.1.§. gradatim. vn. cog. l. fin. C. de 9 verb.ſignif.& ibi not.Fulg.nu.. Et licet cõtro- uertant Doct. an proximior ſemel admiſſus te- neatur reſtituere ſequentibus, tamen indubi- tatum eſt, ſequentem in gradu eſſe vulgariter ſubſtitutum exiſtenti in primo gradu, vr ſcili- cet proximiore nolente vel non valente ſucce- dere, ſequens admittatur. d. l.ſi. d.l. cum ita 9. in tate agitur, d. l..§. ſi quis proximior. vn. coꝑ.d. l. item prætor. cum l. ſeq. de ſu.& legit. tamen facto teſtamento non requiritur, quòd fit pro- ximior tempore mortis, verùm ſatis eſt, quòd ſit proximus tempore quo certum eſt, nullum ex teſtamento hæredem eſſe. l. 2.§. interdum cũ §. ſeq de ſu.& legit..proximus inſti. de leg. agn. ſucceſſ.& licet ad hoc vt quis ſuccedat tanquã ſuus, ſit neceſſarium, quòd ſit natus tempore mortis,& quòd teneat primum locum.§. ita demuͤm, inſtit. de hæred. quæab inteſt, tamen ſatis eſt, quòd teneat primum locum tempo- re quo certum eſt, hæredem ſcriptum nolle velnon poſſe adire. l. ſeripto. vn li.§. eum au- tem inſtit.de hæred. quæ ab inteft.&c.& quam- 6 fideicommiſſo. nam verba t teſtatoris interpre 10 uis adhoc vt quis t ranquam proximior poſſet tanda ſunt eo modo, quo interpretantur verba legis. I.ſi ita fuerit ſeruis. in fi. de manum. teſta. 7.1. fi quis legauerit. 2. de leg. i. Verùm verba † le- gis vocant proximum ad ſucceſsionem. vt in- ſtitut. de leg agno.ſucc. in princ.& in§. I. verſic. non tamen,& in§. ſi plures in l. Iureconſultus in princ, de grad. cogna.& in l. 2.§. hæreditas. de ſuis& legit. interpretantur, vt proximiore no- nullo condito teſtamento fuccedere, olim eſſet neceſſarium, quòd eſſet proximior tem- pore mortis eius, de cuius hæreditate agitur. d. Kproximus, tamen ſiproximiori non erat de- lata hæreditas, poterat ſuccedere etiam is, qui non tempore mortis, ſed tempore quo defer- tur hæreditas, reperitur proximior. d. l. item prætor.§ 1. Bart. in. qui ſe patris. nu. 5.verſ. lItenr lente vel non valente ſuecedere, ſequens ſucce- 11 opp-de l. item prætor,&c.& hodie rcùm etiam dat. l.1.§.proximus,&§. ſequen.&§. gradatim. vn. cog. l. l.. ſi intra,&§. quibus. de ſuceeſſ. ed. 1.1.& ſecunda. C. de ſucceſſ. edict. l. memini- mus.§. ſucceſsionis. C. de ſuis& legit. 5. place- bar inſtitu. de legit. agna. ſucceſſ& ad hoc con- ueniunt quæ tradit Anchar. conſilio 27. inci- pien. non ſeruato ordine. columna tertia. vbi facta ſubſtitutione de duobus antiquioribus de domo,&c. reſpondit, primis antiquioribus repudiantibus, fideicommiſſum ad ſequentes deuolui. Qua dere in propoſito caſu Pompo- nio& loanne nolentibus, vel non valentibus ſuccedere, ſequens in gradu proximitatis tem- pore mortis teſtatoris,& ex pluribus in eodem gradu tunc exiſtentibus, ſcilicet Ioanne Fir- ia agnatis habeat locum ſucceſſorium edictum de perſona in perſonam.§. placebat. Inſtit. de legit. agna. ſucceſſ. ad hoc vt quis ſuccedar tan- quam proximus agnatus, ſatis eſt, quòd fuerit natus vel conceptus tempore mortis eius, de cuius hæreditate agitur,& quòd ſit proximior tempore quo repudiante vel defuncto ante a- ditam hæreditatem illo, qui tempore mortis erat proximus, hæreditas ad ſequentem defer- tur. d.. placebat, quod& olim in bonorũ poſ- ſeſsione erat conſtitutum. l.i.. ſi intra.&§. qui- bus.de ſucceſſ ed. l.i.& 2. C. de ſucceſſ. edi. Er quamuis inre præſenti lo. Firmus maior natu ex his qui ſequebantur in gradu Pomponium & Ioannem, deceſſerit& ipſe ante delatum mo, Franc.& altero Ioan. lIacobo, maior natu, 12 ſibi fideicommiſſum, tamen † primogenitus qui erat Io. Firmus, cenſetur exiſtente condi- ex eo deſcendens ſuccedit non tanquam ſub- tione fideicom miſsi vocatus, ſcilicet quaſi ſub- 3 intrans in locũ patris, id enim fit ſolùm f quã- ſtitutus hæredi per fideicom miſſum,& quaſi ſubſtitutus Pomponio& Ioanni valgariter, vt in ſimili caſu docuerunt Bart. circa fi. Ang. nu. 8. inl. quamdiu. 2. de acquir. hæred. Caſtren. in l. Scæuola. num. 4. verſ.& ſic quò ad pupillum. ad 8 Trebel.& licet ad hoc vt quis tanquam proxi- mior ipſius teſtatoris poſsit ſuccedere, ſit ne- ceſſarium quòd ſit natus vel conceptus tempo- re mortis teſtatoris. d. I. i-§. ſi quis proximior vn. cogn. non tamen eſt neceſſarium quòd tem- pore dictæ mortis teneat primũ gradum. d.l. fi. d.. in fideicommiſſo, alias ſequeretur quòd re- pudiante vel defuncto poſt mortem teſtatoris, do agitur de ſucceſsione aui vel aliorùm aſcẽ- dentium.§. cùm filius inſtit. de hæred. ab inteſt. vel patrui carnalis.§. reliquum in Auth. de hæ- red. ab inteſt. Barto. in l. poſt fratres. C. deleg. hæred. Neque ex perſonæ patris, nec ex iure tranſmiſſo à patre, cui fideicommiſſum non fuit delatum. Barto in I. i.§. ſi ſit nepos. de coll. do. in l. 1. 9. ſi ſit filius. de coniun. cm emancip. lib.ſed ex propria perſona,& tanquam expreſ- 8è vocatus& ſubſtitutus hæredi teſtatoris per fideicommiſſum,& Ioanni Firmo patri vulga- riter, vt in ſimili caſu tradunt Barto.& Angel. in d. I. quamdiu. 2. de acquir. hæred. Is enim vo- & ante adeptam hæreditatem ¹llo, qui exiſtit in 14 catus per f verbum deſcendentes aptum com- J. gradu, nullus alius poſſet ſuccedere, quod eſt contra d.5. in fideicõmiſſo,& alios textus ſupe- riùs allegatos, ad quod conuenit, nam quamuis ad hocvt quis ſuccedat tanquam proximus a- gnatus, ſit neceſſarium, quòd ſit natus vel con- ceptus tempore mortis eius, de cuius hæredi- prehendere plures perſonas in diuerſis gradi- bus exiſtentes, intelligitur vocatus, non ſimul cum Io. Firmo, ſed ordine ſucceſsiuo. Comen. in d.§. in fideicom. nu. 4. verſ. ego dixi,&c. Co- men nu 7.Soc. nu. 4.& alij quos refert& ſequi- tur laſ. nume. 27. in l. Gallus. 5. quidam rectè. de lib.& jib. all de catic vtſci ſeatu con vulg⸗ lente i rece tem tes el antul autet Caltr dam biſe 10,8 Roy pol doc 1 auldo i 5 hered 98 4 1 ouin Juxadint„ Tun ftanquam N 0 teſtanennd 2 ahi um ndd eſer. ds dech us hert* mnen ſiproumi 5 4 3 poterat(ucred daat lucced 1d mort, ſed tem won milquiſeparn lh Pertos Ac.Aho aimen den locum ſucce ondah perionam. ſ.pl e lktt cceſſ.ad hocit actru dus agnatus, ſan e wain Meptus tempon ih Peui ate agitur,& q* iH goua repudiante vel toldon catem ülo, qui tam un „hareditas adt uptenth at, quod& olit it omoii onſtitutum.l. näſ Ted.t. Ka. C. N aclel perſenti lo-H Wmuüin ucbantur in g iH omhM ecellerit& i Sit ter zmiſſum, tam dr moge zens fucceditſ Nonum cup tris, iden nuns dccebione ¹u Nv lanmn iu—— 1 ed d am flius inftit u enals ſ. reliqu 4 Burto.inl. P0 1 9 que ex perloc 1aSn parre, cui 6 5 Barto inl.„, d e Ft Slius- ecot 4 unc . cinperlona 1 teur 4 udlururus 12 am X loant 2 ml. 4 1d. nd ade acc Spul — zeicet · c3 nerdome 9 2¹“ — atelbgich N ual ates ie gSo no ſcd ordim n mmo,e e om.Dd.†— zrttel 4aA † uut Soc. 0 4 nu C f.. Liber VI. lib.& poſthu.& quamuis controuertant Doct. an deſcendentes in ſimili caſu intelligantur vo- cati ordine ſucceſsiuo etiã per fideicõmiſſum, vt ſcilicet pater poſt adeptam hæreditatem cẽ- Conſilium LXXXVI. 2⁰1 conditionale tranſmitti ad hęredes, quando te- ſtator vocat aliquem& hæredes eius, aſſeruit Bal. in l. ſi pater. nu. 19. in 4. q. C. de inſt.& ſubſt. in l.. nu. ꝛ2. C. vt actio. ab hæred.&c. Et in propo- ſeatur grauatus reſtituere filio, tamen omnes 20 ſito caſu deſcendentes † maiores natu ſiue ve- conſentiunt eſſe vocatos ordine ſucceſsiuo per vulgarem, ſcilicet vt patre nolente vel non va- lente ſuccedere, deſcendés ex eo ſuccedat, imò Ṽ receptior ſententia eſt, ſi teſtator f poſt mor- tem hæredis ſubſtituat aliquem& deſcenden- tes eius, quòd deſcendentes regulariter cenſe- antur ſubſtituti patri'vulgariter tantùm, non autem per fideicommiſſum. Quam contra Caſtr. tenuere Com.& Alex. in l. Gallus.§. qui- dam rectè. de lib.& poſth. Dec. conſi. 205.& ali- bi ſæpè. Soc. conſi. xiz. lib.i.conſ. 104. li. 4. num. 10. Rip. in l. hæredes mei.§. fin. nu. 9. ad Treb. Ruy. conſi. 92. lib. 2.& alibi ſæpè. Et ſi teſtator poſt mortem hæredis ſubſtituat Iulium,& quã- docunque Iulius deceſſerit, ſubſtituat eius de- ſcendentes, deſcendentes Iulij cenſentur ſub- ſtituti Iulio non ſolm per fideicommiſſum, ſed etiam vulgariter,& ſic non ſolùm in caſu quo lulius poſt adeptum fideicommiſſum de- cedat, ſed etiam in caſu quo Iulius nolit, vel non poſsit conſequi fideicommiſſum. l. preci- bus. C. de impuber. Bar. in l. centurio. nume. 32. Rip. num. 146. de vulg. qui alios adducir. Qua 16 de re vulgaris ſubſtitutio, quæ facit ceſſare ius accreſcendi.l.z..ſi duo de bon. poſſ. ſec.tab. quod ius accreſcendi eſt potentius ſucceſſorio edicto. l. meminimus- 5. ſucceſsionis,& ibi not. Bald. de legit.hæred. facit etiam ceſſare ſeu ex- cludit ſuccedentes ex ſequenti gradu,& quam- uis ad hredes non tranſeat ius fideĩicommiſsi conditionalis. l. in perſonam. C. de fideicom. neq; ius ſubſtitutionis vulgaris. l. qui plures hæ- 7 redes. de vulg. vtrunque f tamen tranſit ad hu- juſmodi ſubſtitutum. l. 1.. ſin autem ſub condi- tione. C. de cadu. toll.l. quamdiu. ꝛ7. de acq. hær. 181. ſi Fitius. l.cohæredi in prin. de vulg. nam ſub- ſtitutus ſubrogatur in locum eius, cui facta eſt ſubſtitutio. l. cùm ex filio.§. fi.de vulg.& voca- tur ad omne id, ad quod vocaturille, ſi viueret, cui eſt ſubſtitutus.Alex.in d.l. cohæredi in prin. Et licet Franciſcus,& alter Ioan. Iacobus ſint& ipſi ſubſtituti vulgariter Ioan. Firmo propter verbum proximiores, vt ſuprà fuit dictum. ta- men deſcendentes maiores natu ſunt illis præ- ferendi, tùm quia magis ſpecialiter nominati. d.. in fideicommiſſo, tùm quia fuerunt ſubſti- tuti immediatè poſt maiorẽ natu. d. l. cùm pa- ter. 6.penu. de leg. ꝛ. l. hæredes mei.§. fi ad Treb. Et in fimilimo caſu ſenſerunt Abb.conſi. 85. nu. I. lib. l. Alex. conſ. 4. lib. 4. nu. 14. Soc. in d. l. ſi co- gnatis. num. 5.& alij proximi cenſentur vocati duntaxat in caſu, quo deficiat maior natu& e- jus deſcendentes. l.cùm in teſtamento in princ. de hære inſt. l. quidam. l. ſi mater.§.i. de vulg.& non poſſunt admitti, niſi excluſis vel deficien- tibus omnib. priore loco ſubſtitutis, id eſt, ma- jore natu,& eius deſcendentibus. d.l. quamdiu. niant ex propria vocatione, ſiue ex iure tranſ- miſſo, ſatis eſt, quòd ſint in rerum natura tem- pore euenientis conditionis, licet ſint nati& concepti poſt mortem teſtatoris. l. cùm pater. S.hæreditatẽ. de leg. 2.l. interuenit. de leg. præſt. vt in ſubſtitutione facta de filijs Titij ſcripſit Io. Andr. in add. Spec. in Rub. de teſtam. verſi. item Lambertinus,&c. Et in ſubſtitutione facta de maiori filiorum Corneliæ tradit Roma. conſi. 43 8. nu. 10. ver. quò ad quartum articulũ. Quod etiam aſſeruerunt Caſt. conſi. 16. nu. lib.. in nouis. Alex. conſi. 26. nu. 14. lib. 3. conſi. 13. num. 4. lib. 4. Soc. in d.l. ſi cognatis. nu. 30.& in conſi. 113. col. 3. verſi.& tenendo hanc partem lib. 1. Et quamuis Alexan. conſi. 219. circa fin. lib. 2. SOc. conſi. 73. nu. 2 ½lib. 4. ſcripſerint, natos& con- ceptos poſt mortem teſtatoris non admitti ad fideicommiſſum cõditionale, etiam quòd ſint nati& concepti tẽpore eueniẽëtis conditionis, eandemq́; ſententiam latè defendat Ruy. conſ. 112.lib. 2. tamen contra eos ex diametro pugnat tex. in d.l. interuenit. in verbis illis,& placet ſuf- ficere in ea neceſsitudine tunc eſſe, quando di- es legati cedit,& in l. Paulus.§. paulus el 2. de bo. libert.vbi Paulus Iureconſ.declarat reſponſum Iuliani lureconſulti, de quo inl. item prætor. de ſuis& legit. vt habeat locum duntaxat, quò ad legitimam hæreditatem,& bonorum poſſeſ- ſionem petendam,& quod dixit Bartol. in d. l. 21 item prętor, ſcilicet ſi aliquis f accipiat emphy- teuſin pro ſe, filijs& nepotibus, comprehendi etiam poſteà conceptos, quod& in feudo ſcri⸗ pſit Bal. in l. ſi perſona. num. 5. C. de fideicomm. legesq́;, rationes& auctoritates, quibus prædi- cti innituntur, non probant eorum intentio- nem, etenim Alex. allegat tex. in l. fin.§. hoc eo- dem valente,&c.& Cyn. ibi. C. de verbo. ſignif. & Cyn. nihil dicit, text. autem non probat. Nã æquiparatio, quam facit tex. ille, eſt ſolum, quò ad hoc legatum relictum familiæ admittantur perſonæ ibi enumeratæ, ſiue legatum ſit purũ, ſiue conditionale. Soc. verò in d. conſi. 73. alle- gat Imo. in c. indicante. de teſtam. vbi Imol. nu. 21. loquitur in legato puro. Secundo Soc. alle- gat text. in d. l.cognatis. qui pariter loquitur in legato puro, cuius dies cedit tempore mortis teſtatoris. Doctores etiam, quos Ruyn. allegat, nihil dicunt de hoc,& tex. in d. l. cùm ita.. in fi- deicommiſſo. loquitur in fideicommiſſo puro tàm reſpectu proximiorum quàm nominato- rum,& argumentatio quam Ruyn. facit de re- bus legatis ſub conditione ad perſonas, quibus ſub conditione legatur, non eſt concludens, maximè in legatis. l ſ domus.§. in pecunia.verſ. 22 alia enim eſt conditio,&c. deleg. I.& †aliud o- peratur incertitudo rei legatæ, aliud incertitu- do perſonæ legatarij. I. ſi ita ſcriptum ſit. de leg. 19 d. l. hæredes mei.§.fin. Præter id, † quòd fideico. 23 1. iuncta. l. ſi fuerint. de reb. dub.& aliud deno- . b 1 3 tat diſiun- —— 4 24 Petri Ant. Auguf. in mat. vlt. volun. conſ. cat diſiuncta poſita inter perſonas quibus lega- tur, aliud poſita inter res quæ legantur. l. penu. 24 C. de verb. ſignif. Et omni in caſu quando f le- gantur res per nomen collectiuum, vt grex.pe- culium, in legato veniunt etiam futura. l. grege deleg. I. l. peculiũ. de leg. z. Bar. l. ſi ita. nu. 4. de au.& arg. leg.& incrementum ſaltem naturale quod poſt mortem teſtatoris euenit. l.deniq;.§. vtrum. de pecu.leg. Ruy. quoq; fruſtrà conatur euitare dictum lo. And. ſuprà allegatum, vt qui- libet facilè poteſt iudicare. ſi dicta lo. Andr. re- ctè coſſſiderentur.text.etiam in l. cùm pater. 5. hæreditatem de leg. 2. dum vult admitti eos, 25 † qui vixerint tempore euẽtus conditionis, lo- quitur generaliter& indiſtinctè, ideoq́; gene- raliter& indiſtinctè debet intelligi, id eſt, ſiue nati ſint& concepti viuo teſtatore, ſiue põôſt. Tandem Ruyni ſententia vbi eſſet vera, omni in caſu non poteſt procedere, quando teſtator v- titur verbo poſterorum. ſi rectè ſenſit Bart. d. l. 26 item prætor, quia ſcilicet verbum, † poſteri, cõ- prehendit omnes poſteros in infinitum. l. Iure- conſultus.5. parentes de grad.afnin.& ſic neque etiam quando vtitur verbo deſcendentium, quod comprehendit omnes deſcendentes in infinitum, vt in Authent. de hæred. ab inteſt. in princ.& multò minuùs ſi teſtator vocat deſcen- dentes in infinitum, quo caſu Ruy. conſi. 22. nu. 10. lib. 2. reſpondit(& iudicio meo malé) ad fi- deicommiſſum conditionale admitti natos& conceptos poſt euentum conditionis,& quòd teſtator voluerit deſcendentes primò vocato- rum ſuccedere in caſu, quo primò vocati non extarent tempore euentus conditionis, vltra quod illos expreſsè vocauit, ex eo videtur con- ſtare, quia deficientibus legitimis, voluit ſuc- cedere baſtardos proximiores ipſius teſtatoris, vel trahentes originem à baſtardo,& his defi- cientibus voluit, quòd femina primogenita vel eius deſcendentes, videlicet maior natu ſucce- derent, nam verba illa, vel trahentes originem à baſtardo, aliud non important, quàm quòd baſtardo nolente vel non valente ſuccedere, trahentes cauſam ab eo ſuccederent,& idem denotant verba illa, femina primogenita, vele- ius deſcendentes,&c. d.l cohæredes mei.§. fi. ad Treb. d. l. cùm pater. 5. pen. l ſi fundum ſub con- ditione.§.his verbis. de leg. 1. Barto. in d.§. qui- dem rectè nume. 4. verſi. nec obſtat. l. cùm pa- ter Fpen.&c.& ibi comprobarunt poſterio- 27 res,& vna† pars teſtamenti declarat aliam. l. qui filiabus. de leg 1.& verba teſtamenti dubia declarantur à ſequentibus& præcedentibus. l. ſi ſeruus plurium.§. fin. de leg. I. Item clarum videtur, quòd ſi ex Ioanne filio Pauli Camilli ſupereſſet filius maſculus, is eſſet omnibus prę- ferendus, licet Franciſcus& alter Ioannes lIaco- bus eſſent in pari gradu proximitatis teſtatori, & maiores natu,& hoc earatione, quia Io. tan- quam proximior teſtatori& primogenitus pa- tris ſui ipſe& eius deſcendentes erant vocati priuſquàm Io. Firmus, vel Franciſc. alter Io. Ia- cobus, vnde& eadem ratione, cùm loan. Fir- mus, tanquam ex tribus proximioribus maior natu eſſet.ipſe,& eius deſcendentes vocati pri- uſquam Franciſcus, alter Io. lacobus, mortuo ante grauatum Io. Firmo, debet Georgius pri- mogenitus lo. Firmi præferri Franciſco& alte- ri Io.lacobo,& c. Neq; obſtat, ſi diceretur quo- 28 uſque ſupereſt † aliquis ex his, qui primò no- minati ſunt, ſcilicet proximis teſtatoris, deſcẽ- dentes proximiores præmortui non admitti. primò per tex. in d. lhæredes mei§. fI. vbi Co- men.q. decidere videtur, dum vult in eo. tex ne- potem ex filio defuncto non admitti vnà cum patruo. idem ſuadet text. in d. l. cùm pater.§. penult.& quamuis prædictaloquantur in ſub- ſtitutione facta alternatiuè, tamen idem vide- tur in ſubſtitutione facta copulatiuè. Caſtrenſ-. in d. 5. fin. num. z. Rip. nu. 7. ſecundò quia pro- ximi teſtatoris tanquam ſpecialiter nominati præferri debent deſcendentibus eorum nomi- natis in genere. d.. in fideicom miſſo. Nam quò ad primum, reſpondetur quòd text. in d.§. fin. & in d..penul. loquuntur, quando teſtator vo- cauit ſimul plures perſonas certi generis, ſiue in certo gradu exiſtentes, vt filios, deinde plu- res alios alterius generis, ſiue in alio gradu exiſtentes, vt nepotes vel propinquos aut co- gnatos ordine ſucceſsiuo, quo caſu donec ex- iſtunt aliqui ex exiſtentibus in gradu primò vocatorum, alij non cenſentur vocati, quinimd? in d.§. fin. teſtator aliquibus ex filijs nolenti- bus, vel non valentibus ſuccedere, ſubſtitunt expreſse alios filios propter verbum illud, vel vntex eis. Sedin re præſenti teſtator deficiente linea hæredis non vocauit ſimul plures perſo- nas in eodem gradu exiſtentes, ſed vnum dun- taxat ex pluribus proximioribus, ſcilicet, ma- iorem natu,& poſt proximiorem maiorem natu, vocauit& ſubſtituit immediatè eius de- ſcendentibus(vt ſuprà fuit dictũ) adeò quòd deſcendentes proximioris maioris natu ſunt priùs nominati& vocati quàm alij proximio- res. Eodem modo reſpondetur ad text. in d. §.in fideicommiſſo, præter id quòd textus il- le,& exemplum quod dant ibi gloſſ. Bart. Ca- ſtren.& alij, loquuntur in nominatis ſpeciali- ter, nomine proprio. Verùm in re præſen- ti Franciſcus,& alter Ioan. Iacobus non poſ- ſunt vllo modo dici ſpecialiter ſiue proprio nomine nominati, imò deſcendens primoge- nitus proximioris maioris natu videtur ma- gis ſpecialiter nominatus. S V A M A RIE. 1 Filia enſtituta à patre in re cerra,& prohibitæ plus petere, potett petere emphyteuſin, quæ ad ipſam mortuo patre ſpectabar. 2 Werba pluspetere quam vim habeant,& num. 3. d 6, 4 Verbum de bonis idem importat, quod verbum de hæreditate,& nu. ac 10. 7 Verba —- Nares perſonasc we du euiſtentes, an rius generis, G Nnepotes veloa. 1 euccetsino, qt N6 er cuiſtentidus m um Un noncenſentu Hwigun ettatot aliquida o ue mlentidus ſucc 34, chi graduexiſtent ier dus proximior uscila,t & poſt proxit Win aun & ſudſtituit in aen ntei ſupräfuit Hi ated proximiotis 1 b n ai& vocati qu mijhtun modo reſpot 10 aür loquuntur ingd a her nioris maort 44 rnominatus. 12 Bonaintellzguntur deducto ære alieno. dd tem 8 Empbyteutica bona G& alia qua iure domimi ſpe- KAant ad filium, non dicuntur in are alienote- ſtatoris. 4— „ Tendens bæreditatem poteit id, quoda teſtatore fibi debebatur retinere,& ſi non retineat, re- petere. 2 11 Falius prohibitus plu: petere, poteit petere dotem maternam, volquid ſimile. 13 Filius prohmbitus pluspetere inteligitur prohibi- tus fauore hæredis, ficuti onus imperſonaliter iniunctum intelligitur iniunctum hæredi. 14 Werbu petere hignificarproprie actionem in rem. I5.salienum, iura actiua& paſſiua comprehen- duntur ſub nomine hæreditatis. 3„. X 4. 16 McCtio perſonalis cum dirigatur contra perſonam non potest intentari contra ſingularem ſucceſ- ſorem. 17 Aliud eft ius ſuper bonis, aliud ſuper perſonus. 18 Lis quando dicatur moueri ſuper Lonis. 19 Filius renuncians hæreditati patris non cenſetur renunciare fendoneque emphyteufß. 20 PLerbum bona in contractu non denotare ſucoeſe ſionem, neque continere iura actiua& paſſiua. 21 Verbum ſubſtantia eſtidem quod verbum bona. 22 Maritus ſi conſtituat vvori quartam in omnis bus bonis ſuis, non cenſetur conſtituiſſe ſuper feudis. 233 Dominium feudi& emphyteuſis non eit hæredi- 24 Filius renuncians hæreditati patris vel hæredi- tati,& bonis, non cenſetur renunciaſe doti ma- tern. CASVS LXXXVII. Quaſtio colligitur exallegationibus. (5 Ropoſita quæſtio duas continet „N queſtiones. Prima quid in diſpo- P litione teſtatoris prohibentis fi- lium inſtitutum in re certa plus 4— 2 2 2 2 — 9 . 3 4 5 quæſtio videtur diuidenda in duas. Prima, an filius prohibitus vt ſuprà petere poſsit feudum emphyteuſin vel alia bona, quæ ad ipſum ſpe- ctant, alio iure quàm hæreditario. Secunda, an poſsit petere dotem, vel aliquid aliud, in quo pater eſſet obligatus filio. 8 Circaprimum, Bar. in l. vt iuriſiurandi. 5. ſ liberi. nu. 6. de ope. lib. cenſuit filiam † inſtitutã à patre in re certa,& prohibitam plus petere de bonis patris poſſe petere emphyteuſin, quæ ad ipſam mortuo patre ſpectabat, licet non eſſet hæres patris, quia verba, plus † petere non poſ- ſit, debent intelligi iure hæreditario, non autẽ eo iure, quod habet filia vt hæres. Idem noluit Bal. in l.liberti libertæq́; nu. 25. C. de oper- libe. ea ratione, quia verba prædicta non obſtant pe- Liber V 7 Feréa declarantur ab alio verbo cui copulantur. Sonſilium LIXNXVII. 202 W petere de bonis ſuis. sSecunda, quid in diſpoſitione inter viuos, vt quando fili- us renunciat hæreditati vel bonis patris. Prima tenti ex alia cauſa,& in l. quoniam nouella. nu. 9.C. de inoff. teſtam. vbi adducit aliam ratio- nem, ſcilicet, quia bona intelliguntur deducto Rre alieno. l.ſubſignatum.§. bona de verbo. ſi- gnific. idem ſenſit Bald. in I. ſi adulta. C. de hæ- red. actio. vbi allegat meliorem rationem, ſci- licet, quia vbi non eſt obligatio, ſed quidam ordo ſuccedendi, ibi non cadit compenſatio, 3[& verba, plus petere non poſsit, non habent alliam vim quàm compenſationis. hæc ſenten- tiavidetur veriſsima, non quidem ea ratione, quia bona intelligantur deducto ære alieno, 4 etenim in q. præmiſſa verbum, † de bonis vide- tur importare idem, quod verbum de hæredi- tate, vt infrà dicam, ſed alijs rationibus, per Barto.& Bald. allegatis. Hanc deciſionem limi- tat Angel. de Aret in tract. deteſta. in verbo& iuſsit,& c. vt nõ procedat, quando teſtator pro- hibuit plus petere de bonis& hæreditate,& vult eo caſu filium non poſſe petere emphy- theuſin, neque feudum, cum Angelo tranſire videtur Dec. in Auth. prætereà. nume. 13. C. vn. vir.& vxor. Prædicta limitatio non videtur ve- ra, nam rationes quas allegant Bart. in d. 5. ſili- beri. Bal. in d. I. ſ adulta,& in d I. liberti. proce- 5 dunt vtroque caſu, etenim appellatio † bono- rum denotat vniuerſitatem quandam,& ius ſucceſsionis, ſicut& verbum hæreditatis. l.bo- I. cùm de lanionis. 5. quidam. de fun. inſtrum. —— 3 3 He. le eHde seArAaces e „. — Potri eAnt. Ang. in mat. Plt. Volun. c onſ. teſt repetere.j.ſi is qui de cond.indeb. ldem de eo, quod ob mortem teſtatoris eidem cœptũ eſt deberi. l.2. 6. cùm quis debitori. de hæred. vel act.&c.& is qui grauatur reſtituere partem hæ- reditatis,& ſic prohibetur eam partem retine- re, poteſtetiam ex ea parte quam reſtituere gra uatur, retinere id, quod ſibi debetur. l. ab omni- bus..fi. de leg.j. per quem text. videtur limitari text. in d. l. ſi quis ſeruum.§. fin. vt ſcilicet non procedat in eo, quod debetur grauato, quia il- jud deducitur ex legato ſeu fideicommiſſo hæ- 10 reditatis. Qua de re, verba bonis& hæredita- te, ſimul iuncta veluti ſynonyma,& idẽ ſignifi- cantia non videntur plùs operari, quàm ſi alte- rum tantùm fuiſſet prolatum, quod etiam vi- detur probare tex. in d. l. cogi. 9.1. ibi quicquid ex hæreditate bonisũe meis peruenerit,& in§. ſed ſi miles. verſi.& quamuis.&c. ibi hæredita- tem bonad;.&c. Quod etiam voluit Dec. conſ. 25. nu. 12. verſ. tertiò principaliter. vſque ad fi. vbi in caſu quo teſtator prohibuerat legatarios plus petere in& ſuper bonis ac hæreditate, de- fendit eos poſſe petere fideicommiſſum debi- tum exalio teſtamento, ex bonis à teſtatore re- lictis. Et prædicta ſententia faciliùs procedere videtur in feudo, rationibus, de quibus infrà, &c. Quò ad ſecundam quæſtionem primæ par- 11 tis, filium f prohibitum à patre plus petere de bonis ſuis, vt ſuprà, poſſe petere dotem mater- nam vel aliud, in quo pater eſſet filio obligatus, cenſuit Bar.in d.5. ſi liberi in fi. motus ea ratio- 12 ne, quia † bonaintelliguntur deducto ære alie- no,& per text. in l. prætor.§. emancipati. de col. bon.vbi is qui tenetur conferre bona ſua, de- ducit ac retinet dotem vxoris, comprobauit Bal. in d.l. quoniam. nu. 9. Hæc ſententia vide- tur veriſsima non ea ratione, quia bona intelli- gantur deducto ære alieno, ſed alijs rationibus ſuperiùs allegatis. Prædictam deciſionem limi- tare videtur Bald. in d. I.ſi adulta. C. de hæred. actio.& in d. l.liberti. nu. 28. vt procedat, quan- do fuit dictum non poſsit plus petere de bonis, Sc.ſecùs ſi ſimpliciter fuit dictum, plus petere non poſsit,& vult quòd per illa verba tollantur obligationes deduci in iudicio, ſeu vigore illa- rum agi, ita etiam impedire poſſunt domima deduci in iudicio,& vigore illorum agi, quin- 14 imò cùm verbum, Tpetere, ſignificet propriè actionem in rem. l. actionis verbo. de actio.& oblig.l.pecuniæ.§. actionis de verb. ſignif. ma- gis verè& propriè ea verba impedire videntur actiones reales quàm perſonales. Secundò prę- dictam Bart.& Bald. ſententiam limitat Ang. de Aret. in d. ver.& iuſsit, vt non procedat, vbi te- 15 obligationes non dominia, quæ Bald. ſententia non videtur vera. Nam quando vnus ex inſtitu- tis vel aliter honoratis iuſſus eſt à teſtatore eſſe contentus aliqua re, intelligitur eſſe iuſſus ad com modum hæredum vel cohæredum, J. peto in prin. de leg. 2. l. Paulo Callimacho.§.. de leg. 13 3, Vnde in re præſenti f filius prohibitus petere puls, intelligitur prohibitus fauore hæredis, quemadmodum& onus imperſonaliter iniun- tum, cenſetur iniunctum hæredi. l. ſi ſeruus le- gatus§. qui Margaritam. de leg. 1. ſic cenſetur prohibitus petere ab hærede,& ex bonis hære- ditarijs, vt dixit Bart. in d.§. ſi liberi,& differen- tia quam facit Bald. inter obligationes& do- minia, non videtur vera, etenim licet ea verba, plus petere non poſsit, non tollunt dominia, non etiam tollunt obligationes, quæ certis dũ- taxat modis tolluntur, de quib. Inſtit. qui mod. toll. oblig.& ſicuti verba prædicta impediunt ſtator prohibet plus petere de bonis ac hære- ditate ſua, idem aſſeruit Guid. Pap. deciſ. 93. ea ratione, quia appellatio hæreditatis continer debita& credita. l. hæreditatis appellatio. de verb. ſignif.Idem ſcripſere Ruyn. conſil. 79. nu. 8.lib. z. Bero. conſil.3 7. num. lib. i. moti ex co, quod dixit Bal. in d. l. liberti libertæq́;. nu. 28.& quia æs alienum licet non ſit in bonis, tamen eſtin hæredirate,& ſub nomine hæreditatis æs alienum& iura actiua& paſsiua comprehen duntur. l. nihil aliud de verb. ſignif.l. hæreditas. de reg. iur. Hæc limitatio non videtur iuridica, ijſdem rationibus, quibus dixi filium ita pro- hibitum poſſe petere emphyteuſin,& quia li- cet verbum, hæreditas, contineat iura actiua& paſsiua, tamen ad id quodà teſtatore ſibi debe- batur, filius non agit iure hæreditario, neq; ad illud vti hæreditarium,& Apoſtil. ad d. deciſio- nem Guid. Pap. illam reprobat,& vult idem eſ- ſe, ſiue dicatur de bonis, ſiue de bonis& hæredi- tate, ea ratione, qua ſemper intelligendum eſt, quòd non poſsit petere de bonis ſiue rebus pa- tris, quæ ſunt in ipſa hæreditate,& quia in rei ve ritate nihil amplius afferre poteſt nomen hæ- reditatis, quàm haberet defunctus tempore mortis,& quò ad hoc idem importat appella- tio bonorum,& appellatio hæreditatis. l. bono- rum appellatio. de verb. ſi. Bar. quoq; ſententi- am in d.5.ſi liberi in fi. limitat Bald. in d. l. quo- niam nouella. nu. 9. in fi. vt non procedat, quã- do teſtator prohibuit filium plus petere ſuper bonis ſuis,& dos matris eſt in quantitate, ea ra- tione, quia ſiue agatur perſonali ſiue hypothe- caria, dos dicitur peti ſuper bonis. Idem aſſeru- it Pract. Pap. in forma libelli quo petitur hære- ditas ex teſta. in verb. in omnibus. nu. 5. Sed& hæc Baldi& Papie. ſententia non videtur iuri conſona, nam ſiue dicatur de bonis, ſiue ſuper bonis, idem videtur,& ratio Bal. non fundatur lege aut ratione,& non videturvera, ctenim quando agitur actione perſonali, non videtur poſſe dici, quòd aliquid petatur ſuper bonis, 16 tùm quia actio perſonalis dirigitur non con- tra bona, ſed contra perſonam,& ideò non po- teſt intentari contra ſingularem ſucceſſorem. in quem tranſeunt bona. l. fin.§. fi.de contrah. I7 empt. t˙ùm quia aliud eſt ius ſuper bonis, ali- ud ius ſuper perſonis. c. Eccleſia ſanctæ Mariæ. de conſtit. ibi ſuper Eccleſijs, vel Eccleſiaſticis 18 perſonis, tuùm quia lis dicitur † moueri ſuper bonis, quando mouetur ratione proprietatis vel poſſeſsionis bonorum. l.à Diuo pio. 9. ſi ſu- per rebus de re iud. iuncta gl.8in verb. fiat. Et cõ- tra Bald. “ Liber VI. tra Bald.& Papien. conſuluit Dec. d. conſil. 42f. nu. 12. verſi.3z. principaliter. vſq; ad fi. qui tamen loquitur in caſu quo agebatur, non ad quanti- tatem ſed ad ſpeciem. 4 de Quò ad lecundam partem propoſitæ q. dAkdd„Bart. Bald. Angel.& Caſtren: inl. item videndũ. e 19 g. fi.de petit. hæred. dixere, filium t renuncian- der tem hæreditati patris, non cenſeri renunciare . Ra feudo, neq; emphyteuſi, pro qua ſententia vl- dema Gi tra adducta per eos videtur tex.in d.l.ſi is qui. de cond.indeb.vbi vendens hæreditatem, non cẽ- ſetur vendere illud, quod defunctus ſibi debe- cadild renunciatum ſit bonis, ſcripſerunt Spec. in tit. 3uldlbe: de loca. q. 6. earatione, quia feudum& em- dn he 11 phyteuſis dicuntur in bonis vaſalli vel emphy- une Fnan ſt teutæ.§. rei. in tit. de inueſt. de re. alien. fa. iun- ie, Klud nom cta l.xem. in bonis.de acquir. rer. domin. com- Kluraactima haf ialidde ed 6 indeb. nu. 4.& ſuper vſib. feu.nu. 45. Dec. conſ. lxclimitario non. 3 89. in fin. Ferra. cautel. 37. Pet. Gerar. ſing. 89. „dn uiwch N pere m —. feu. fuer. contr. Ruy. conſi. 116. nu. 5. lib.:2. Præ- enacid quoditd a dictæ limitationi repugnat deciſio Bar. in d.§. ſi doazgit ure dare liberi, dum vult filium prohibitum plus petere, udun Kah poſſe petere emphyteuſin, etenim non videtur utmum, KApc S poſſe aſsignari ratio differentiæ inter prohibi- P.lam reproda id tie de donis,fued Go him miſsionem de non petendo plus,& verbũ bo- de, qusſemper i eumt na, in huiuſmodi renunciatione videtur deno- Sitpetere debo Tei rhu, tare idem, quod verbum hæreditas. Quòd ſi inipſahrreditat unn- 20 diceretur f verbum, bona, in contractu non de- nplius afferrey ar onad notare ſucceſsionem, neque continere iura a- aim haberet de uu ctiua& paſsiua. l. mulier bona. de iu. dot. Barto. dim haberet de austa— adhoc idem it uqt in l.z de bo. poſſ. cont. tab. Caſtren in d. l. ſi quis Oht Bäln ſeruum.§. fi.de leg a. Reſpondetur primò, quòd Kappellatiohi Pot 8 1efbncri vn ddverb f Ia Arumn vbi contractus fit ſuper bonis defuncti vniuer- Derctn. Tlat ſaliter vel indefinitè, idem importat verbum, deriin f. limitat Wendlg 1nu. 9.infi vnd M echg gohibuit flium axelf dos matriscſtid am anan de agatur perſot ilatmut turpetiſuperd’ ren 3 aforma lidellit Heccdln aa verb in omd Melſ Papie. ſentent wüe üue dicatur d d ldetur,& ran0 en ne, Rbonice 2 uit ar a8ioneſer perdi miles. verſic.& quamuis,&c. ſi fiat ſuper bonis eius, qui habetur vel habebatur pro mortuo, vt 7 bat. Prædictam deciſionem non procedere, ſi A Conſium LXXNXVII 223 quando lex vel ſententia ludicis publicat bona alicuius, vel Princeps donat bona publicata., Princeps bona. de verb. ſignif.& diſpoſitio d.i. mulier, loquitur& procedit ſolùm in diſpoſi- tione ſuperuiuentis, vt quando quis dat in do- tem, vel donat omnia bona ſua, vel quando vo- lens ſuccedere confert bona ſua. I. 2.§. illud. de coll. bono. Secundò reſpondetur, vbi in huiuſ- modi renunciatione verbum, bonis, intelliga- tur deducto ære alieno, ſequctur, quòd renun- ciatio intelligetur facta bonis deducto ære alie- no,& ſic in ea non comprehendetur emphy- teuſis, neq; alia filio renuncianti debita,& præ- dicta faciliùs procedere videtur in feudo. pri- mõ per text. in§. quoniam verò. in Auth. de ex- hib.& introd. re. in. quia verò legem. in Auth. vt lic. ma.& au. vbi cauetur, vxorem inopem ha- bere quartam partem in bonis mariti, quod probat Iaſ.in l. ſi non ſortem.§.libertus. de cõd. 21 verbum, ſubſtantia, videtur idem, quod ver- bum bona. d. l. nam quòd.. fin. d. l. cogi. in prin. & tamen vxor non habet quartam feudorum. Duran.in tract. de art. teſt.in titu.de acquir. hæ-. fin. in tit. de inueſt. de re. alie. fa. vbi Afflc. in 1. red. caut. 10. Affl. in õ. in generali. nume. 27. ſi de ²² not. inquit, ſi maritus † conſtituat vxori quar- tam in omnib. bonis ſuis, non cẽſetur conſtitu- iſſe ſuper feudis. Neq; mouet me ratio per Do- ctores allegata, ſcilicet emphyteuſin, vel feu- dum eſſe in bonis vaſalli velemphyteutæ. Nam reſpondetur primò, quòd etiam dicuntur eſſe tionem de non petendo plus,& pactum ſeu ꝓ- 23 in hæreditate, licet dominium illorum non ſit hæreditarium. Ang. in d.l. item videndum.. fin. Secundò reſpondetur, quòd attenta huiuſ- modi ratione prohibitus à teſtatore plus pete- re de bonis ſuis, cenſeretur prohibitus petere etiam feudum& emphyteuſin, quod omnes negant. Et prædicta concluſio videtur procede- re etiam in caſu, quo filius renunciat hæreditati & bonis, etenim ratiões ſuperiùs allegatæ pro- cedunt etiam hoc caſu. Et ijſdem rationib.& maximè per tex. in d.. ſi is qui. de cond. indeb. bona, quod verbum hæreditas. d. l. cogi.. ſed ſi 24 filius f renuncians hæreditati patris, vel hære- ditati& bonis, non cenſetur renunciauiſſe do- ti maternæ. cONSI. —oööoö ——jjjjj————y— 8 8 RIA F — e SORVM IN EVDORVM, Excell. I. v. D. D. Petri Antonij Anguſolæ, LIBER SEP TIMVS. CASVS IJ. Amillus fuit inueſtitus à Rege de feudo nouo pro ſe& deſcenden- tibus maſculis, cum clauſula inſan htiquum feudum,& vt ſeparet na- ᷣ᷑ turam feudi auiti& proauiti, de- cedens reliquit Annibalem, Baptiſtam& Ioan- nem filios, omnia ſua bonainter filios in teſta- mento diuiſit,& Annibali totum feudum aſsi- gnauit ſeu prælegauit,& prohibuit filios pete- re vltra diſpoſita per eum ex bonis& hæredita- te,& in ſpecie ex iurisdictione& feudo Anni- bali prælegato,& petentes priuauit hæreditate & bonis ſuis. Mortuo Camillo filij hæredita- tem eius adiuerunt,& bona patris poſſederunt iuxta diuiſionem in eius teſtamento factam. Rex inueſtiuit Annibalem ſolùm de iuriſdicti- one& feudo præſentibus alijs fratribus conſen- tientibus,& promittentibus non contraueni- re, deſcendentes Annibalis iam annis 60. re- periuntur in poſſeſsione feudi. Deſcendentes ex Baptiſta& Ioanne, qur eorum ſunt hæredes prætẽdunt iuriſdictionem,& feudum pro por- tione ad ipſos ſpectare, quaſi in feudo, in quo ius illis fuerat acquiſitum ex prouidentia pri- mi concedentis, neq; Camillus, neque eius fi- lij ipſis præiudicare potuerunt, deſcendentes verò Annibalis prætendunt Camillum de feu- do, tanquam nouo potuiſſe diſponere ſaltem inter eos, qui ſunt vocati in prima inueſtitura. Item ſtante inueſtitura facta in Annibalem cũ conſenſu fratrum promittentium de non con- traueniendo, item poſſeſsione continua per annos ſexaginta nullum ius deſcendentibus Baptiſtæ& Ioannis competere. ¶ Quaritur quid Iuris. I M M A RTIV M. 1 Feudum nouum quod nam ſit. 2 Pater an poſſit vni ex filijs prælegare feudumno- num àſé acquiſitum,& num. 3. 4 Pater non potest renunciare in præiudicium filio- rum feudo nouo quæſito proſe& liberis. 5 Ex ſtipulatione facta a patre proſe& deſcenden- tibus Ius& actio quæſita eſt ſibz& filij. 6 Pater ex interuallo non poteſt paciſcendo praiu- dicare filio. 7 Pater nonpotest minuere Ius quahitum filio ipfius patris facto. 8 Feudum quod eſt alicuius qualitatis naturaliter, & quod eſt ex patto, æquiparatur. 9 Fratres conſentientes feudum inueſtiri alteri fra- tri amittunt lus in feudo. Io Alienatio paterni feudi valet in proximi agna- tum, Vel vlteriorem conſentientibus proximis agnatis.& nu. 18. declaratur. I1 Filins renuncians feudo, non nocet nepoti ex eo etiam poßt mortem aui conc'epto. 12 Conſenſus non inducit obligats onem nec actio- nem. 13 Patris conſenſus quando noceat filj,& quando non. 14 Filij poſſunt habere fendum, licet non ſint hæredes patris. 15 Promiſſio de non agendo in his, quæ non tranſmit- tuntur ad hæredes, quomodo ſit int ellig enda.& num. 16. 17 Promiſſio de non contraueniendoadiecta renun- ciationi ſequitur eius naturam. 19 Filij ur quid luris. F M M42 wem„uad namſth iſe em er hun a . νννν&ꝙ eteſt reuunciare 9ane ſugftepf ame fau⁴⁴ν atre T allu quaſſta; erualo non pete 4 .* rr mirsere Aniii 7-o.* er„allo,4h Nd. Ferx, 1 u ſennenta feudd urt Iu in fexde. ater 2 rud 14 aderurem ca deunene 3 8 „13 4eclen A . 1 e nciuni 72d, 1NX 1M 1 f— F m nul ad eſl alicviu; intris Liber VII. 1 Filij adeuntes hæreditatem in nulla re poſſunt eo- rrauenire teſtamento. 20 Succedentes non debent eſſe meliori conditione, quùm fuerint illi, Juibus ſucceſſerunt. 21 Atio omnis triginta vel quadraginta annus tolli rur,& quomodo,& in quibus limitatur. 22 Prohibitioni de plus petendo vbiadiecta est pxæ- na priuationis hæreditatis, non extenditur ad pæredes heresum. 1 23 Prohibitio alienandi iniuncta haredi, non com- prehendit hæredes heredis. cet feudum de quo agitur, quò S ad Camillum,cùm ipſe illud ac- quiſiuerit, † fit feudum nouum. 3 8 c.I. qui teſtes ſint neceſſarij,&c. RMcapitul. primo. de ſucceſl. frat.& vni quàm alteri poſſe pręlegari. Bal. in§.& quia. num. z. de his qui feu. da. poſl. comprobarunt alij, quos recenſet Alex. coſi. 12. numer. 3. lib. 5. Præpoſ. in c. Imperialem. nume. 7. de prohib. feu. alien. per Fed. pro qua adduci poſſunt ea, quæ ponit laſ. in l.2. num. 207. C. de iur. emph. Rip. lib. Reſponſ.3. cap. 16. Affli. in c. primo. nu. 17. de alien. feud. pater.& à pluribus traditum ſit vaſallum conſentiente domino irrequiſi- tis filijs,& in eorum præiudicium alienare poſ- ſe feudum, quod ipſe pro ſe& liberis accepe- rat, Iſern. in c. i. 5.& ſilibellum. num. 7. de alie. feud. patern. Iſern. in§. Titius in fi. Præpoſ. Qin prin. ſi de feud. fuer. contr. Caſtrenſ. conſil. 179. num. lib. 1. Alex. conſi. 2 8. in prin.& num. Ii. lib. 5. Rip. l. in quartam. nume. 179. ad l. Falcid.& a- lij quos refert Dec. conſ. 239. nu 5. verl. venio ad 3 tertium dubium qui loquũtur in emphyteuſi. Plures tamen aſſeruiſſe videntur patrem f non poſſe aſsignare vni filiorum feudum, quod ipſe accepit pro ſe& filijs. Barto. per illum text. in I.vt iuriſiurandi.. ſi liberi de oper. liber. Angel. inl. item videndum. 5. nunc videamus. de petit. hæred. Bald. in c. Imperialem. nu. 15. de prohib. feu. alien. per Feder.& alij quidam, quos ibi re- fert Præpoſ. ſequitur Alex. conſ. 8. lib.3. num. i5. Eamque eſſe veram& communem ſententiam inquit Apoſtil. ibi, quæ multos adducit,& ma- ximè Alexand.& Deci. in multis locis, multi etiam cenſuerunt, patrem non poſſe alienare huiuſmodi feudum. Bald. in§. hoc quoque. nume. 4. de ſucceſſ.feud. Bald. Ang.& Caſtren. inl. apud Iul.. ſi quis alicui de leg. t. aſſerentes †patrem non poſſe renunciare in præiudici- um filiorum, feudo nouo quæſito pro ſe& li- beris,& hanc videri magis communem opi- nionem aſſerit Alexan. ibi, licet dicat ſe tunc nõ decidere, comprobarunt multi, quos referunt Alex. conſi. 89.& 106. lib. 4. Dec. d. conſilio 239. & licet res non ſit ſine difficultate, vt inquit Curt. in tracta. feud. in 4. par. numero 131.& numero 144. Tamen pro parte negatiua, ſcili- cet, patrem non poſſe alienare, neque vni filio- rum prælegare feudum, quod ipſe accepit pro Conſchum I. 20G1 ſe& liberis, videtur textus in tit. de ſucceſſ. feu. in princip.& in d..& quia vidimus, qui voluit indiſtinctè filios æqualiter ſuccedere in feu- do, nulla diſpoſitione defuncti in hoc manen- te,& pro eadem videtur text. in l. cùm maritus in fin. de pact. dotal. vbi mulier, quæ pacta eſt dotem ſuam reddi fratri, non poteſt teſtamen- to tollere ius fratri quæſitum,& licet in eo tex. frater etiam ipſe eſſet ſtipulatus, tamen& in re præſenti Camillus ſtipulatus † eſt pro de- ſcendentibus, ex qua ſtipulatione ius& actio quæſita eſt filijs, Bartol. in l. item prætor de ſuc.& legit. ſaltem vtilis. l. quodcunque.§. ſi quis ita. de verborum obligat. l. pater pro filia. C. de pact. con. etiam quod mater ſtipulerur emphyteuſin, vel feudum pro filio. Barto. in I. quod dicitur in fin. de verborum obligat. vbi aſsignat rationem, quia ſcilicet ſtipulatio inter- ponitur ſuper re, quæ futura eſt ſtipulantis ra- tione vtilis dominij. Pro eadem ſentenria vi- detur text. in l. verò Procuratori.§. ſed ſi quis ver. alia cauſa. in l. aliud de ſolutio. vbi ſi ſtipu- latus fuero decem mihi aut Titio, non poſſum prohibere promiſſorem ſoluere Titio,& in I. 1. §.ſi ſeruus communis. de ſtip. ſeru. vbi ſeruus communis duorum mutuans pecuniam vni- us eorum, non poteſt ſtipulando eam alteri, tollere actionem domino pecuniæ, fado ipſi- us quæſitam.& in l. fin. de pact.vbi debitor non poteſt in præiudicium fideiuſſoris, renunciare exceptioni facto ipſius debitoris quæſitæ fide- iuſſori,& in l. cùm à ſocero. C. de iur. dot. vbi Bartolus not. patrem f ex interuallo non poſ- ſe paciſcendo præiudicare filio, pro eadem vi- detur text, in Authe. lucrum hoc. C. de ſecund. nupt. vbi parentes in lucris quæ deferuntur fi- lijs ob tranſitum eorum ad ſecunda vota,& ſic ob factum iplorum, non poſſunt præferre v- num ex fllijs alteri, ſed omnes æqualiter admit- tuntur. Idem probat text. in l. ſi c3ùm dotem. 5. 4 1 pater. ſol. mat. quem allegat Barto. in d.§. ſi 7 Überi, vbi † pater non poteſt minuere ius in actione de dote quæſitum filiæ, facto ipſius pa- tris. Prætereà in re præſenti filij& deſcenden- tes Camilli non tam videntur habere feudum à Camillo, quàm à Rege inueſtiente. Bartol. in I. mortis cauſa capitur. de donat. cauſ mort.& in d.§. ſi liberi. Bald. in I. liberti. nu. 27. C. de op. libert. Prætereà feudũ fuit Camillo conceſſum, ita vt eſſet auitum& proauitum, ſicqᷣue aſſum- pſit qualitates auiti feudi, ſecundum receptio- rem ſententiam, Bald. Mart. Laud.& Præpoſ-ſin d. c.primo. de alien. feud. pater. Aluar. in§. his verò.de ſucceſſ.frat.& grad. ſucced&c.in c.pri- mo. circa fin. de vaſallo decrep. ætat.& in am- bobus locis Præpoſ. Alexan. conſ. 30. num. 7. li. primo. conſilio primo. num e. 26.lib. 5. lacob. in ſua inueſt. feud. in verb. Nobiles,& c. in fin. Dec. conſil. 185. nume. 7.& conſil. 94. num. 3. verſic. & in præſenti inueſtitura dicitur,&c& alij plu- res, quos refert& ſequitur Curt. in tracta. de feud. in 8. ꝗ. primæ part. num. 8. Quæ ſenten- tia, quicquid in contrarium ſcripſerint Oldra. & Caſt Petri Ant. Anguſ. in mat. feudorum. & Caſt. videtur comprobarĩ per tex. in 9. ad fili · as.de ſucceſſ. fra.& grad. ſucce. in feud.& in tit. de ſucceſſ.feud.in princip. qui text. æquiparant 8 † quòdfeudum ſit alicuius qualitatis naturali- ter, vel ex pacto. Qua de re attento tenore in- ueſtituræ non potuiſſe videtur Camillus vni fi- liorum prælegare feudum, ſed cùm alii filij 9 †Camilli conſenſerint Annibalem, cui præle- gatum fuerat feudum, inueſtiri à domino de illo, amiſiſſe videntur ius, ſi quod in feudo ha- bebant.. Titius. ſi de feu. fue. contr.§. prætered. quib. mo. feud. amitt. per quem tex. Bald. ibi,& Mart. Laud. dixerunt, ſiconſuetudo ſit, quòd primogenitus ſuccedat in regno,& ſecundo- genitus primogeniti conſenſu inueſtiatur, erit Rex. Etlicet feudum ad omnes filios æquali- terpertineat, tamen ſialter ex filijs conſen- tit inueſtituram fieri in ſolum fratrem, ſolus frater inueſtitus habebit feudum, Bald. quo- que inl. fin. C. de ſuis& leg. ſcripſit, fratrem poſ- ſe facere præeligere alium fratrem in feudo,& 10 ipſum ſolum inueſtiri,& ſicut alienatio f pa- terni feudi valet in proximum agnatum vel vlteriorem conſentientibus proximis agna- tis. c. primo. de alien. feud. pater. ita conſenti- entibus, vel poſteà ratum habentibus, vel te- ſtamentum approbantibus reliquis filijs, vide- tur prælegatum feudi Annibali, factum à pa- ere validum eſſe, quod pro indubitato ſcripſe- re Bald. in d. c. Imperialem. num. 15. Præpoſ. nu. 7. Verum ſimplex conſenſus filiorum Camil- li eorum deſcendentibus non obeſſet, nam fi- m lius † renuncians feudo, non nocet nepoti ex eo etiam poſt mortem aui concepto, Bald. l. ſi perſona. C. de fideicommiſſ. Mart. Lauden. in„. hoc quoque, de ſuccefl. feud.& conſenſus a- gnati proximioris nequaquam præiudicat a- gnatis etiam tunc non natis, nec conceptis, Aluar. d.. hoc quoq;. In feudis enim veniunt etiam concepti poſt mortem primi acquiren- tis. Bart. in l. item prætor. de ſu.& legit. Bald. in d.. ſi perſona. num. 5. Dec. in Rub. C. de ſucceſ. ed.& renunciatio patris de feudo præcipuè an- tiquo conceſſo pro accipiente& liberis, nõ ob- ſtat filio. Bald. Angel.& Caſtr. in d. I. apud Iul.. ſi quis alicui. de leg.I. Alex. conſi. 89. nu. 12. lib. 12 4. conſenſusque f non inducit obligationem, gloſſ.l. Lucius. ſol. matri. Iaſ.l. quotiens. C. de fi- deicomm. nec actionem, quia qui conſenſit nec contrahit, ſed potiùs dicitur pati, Bald. in l.cùm rem alienam. nume. 7. C. de legat.& conſenti- ens fimpliciter alienationi feudi filijs indiſtin- ctè non præiudicat,& filij eo caſu reuocantes, non dicuntur cõtrauenire facto patris, qui ſim- pliciter conſentiendo ſe minimèé obligauit, gloſſ. Bald. Aluar.& Afflict numero 58.in d.§. hoc quoque. Quòd ſi fratres non ſolùm con- ſenſerunt, ſed etiam obligauerunt ſe, vt quia promiſerunt de non contraueniendo, patris 13 † conſenſus nocebit filijs, ſi patris ſint hære- des, tunc enim factum patris impugnare ne- queunt. Bald. ibi Curt. in tract. de feud. in 4. par. num. 150. Quod tamen intelligendum vi detur, ſiconſentientes promiſiſſent non con- trauenire pro ſe& filijs, aliès, ſi promiſsio etiam pro filijs facta non eſſet, filij quamuis hæredes patris non impediuntur contrauenire, quia ex nouo iure agunt poſt mortem patris. Bald. inl. qui ſe patris. numer. II. C. vn. liberi.& licet pro- mittens non contrauenire, intelligatur etiam promiſiſſe pro hæredibus. I. ſtipulatio iſta in princ. verſicu. ſed ſi ſe. deverbo. oblig. cum alijs adductis per Dec. conſi. 213. nume. 8. ſicut& ſti- pulans vel paciſcens intelligitur pro ſe& hære- dibus. l. ſi pactum de prob. I. ſi neceſſarias. C. de vendendo. de pigno. act. Id tamen locum ſibi 14 vendicare non videtur in feudo, † quod filipha- berepoſſunt, licet patris non ſint hæredes, A- lexand. conſ. 13. num. 7.& 18. num e. 12. lib. 5. Ad quod facit quod ſcripſere Bald. nu. 12. Caftr. nu. 3. in l. cùm mota. C. de tranſactio. promiſsio- I nem de non agendo †in his, quæ non tranſmit- tuntur ad hæredes, reſtringi ſolùm ad perſo- nam promittentis, non autem hæredum, niſi expreſsè dictum fuerit de hæredibus,& licet contra id, quod ſeripſit Bald. in d. l. qui ſe patris. multa obſtare videantur, nam idem Bald. in d. §.hoc quoque indiſtinctè ait, vbi pater obligat ſe, filium(ſi ſit hæres) non poſſe impugnare geſtaper defunctum,& contra Bald. videatur textus inl. ſi cum dotem. 5. ſi pater. ſolut. matr. Vbi ſi pater, cui actio de dote communis eſt cum filia. l...1. ſoluto matrimonio, exigat do- tem filiæ,& ſi non promittat filiam non con- trauenturam, filia tamen, quæ dotem iure pro- prio, etiam non hæres patris poterat exigere. d.§.1. quatenus capit ex teſtamento parris, do- tem exigere,& geſtis per patrem contraueni- re impeditur,& text. in l. ſi venditrici. C. de re- bus alien. non alien. in l. Seia de euict. vbi is qui ex perſona propria poterat vendicare aliena- ta à defuncto, ſi alienantis ſit hæres, agens ex- ceptione repellitur,& tamen in text. nulla fit mentio, quòd defunctus promiſiſſet de non contraueniendo pro hærede,& contra eun- dem videtur melior textus inl. filium. de libe. cauſ. in l. ſi ab eo. C. de lib. cauſ. in quibus non præſupponitur patrem promiſiſſe de non con- traueniendo pro filio,& tamen filius qui alio iure quàm hæreditario, poterat ſeruum pro- prium in ſeruitutem vendicare, ſi patris fit hæ- res, ad obſeruanda geſta per patrem compel- litur, licet inualida,& in his nulla euictionis ad- eſſet obligatio, nec vlla actione pater aut hæ- res patris ad ea cogi poſſet, libertas enim ſeruo alieno inutiliter datur. l. ſi ſeruus lega- tus.§. ſi ſeruus alienus. de leg. primo.. fi non proprietatem. C. de his qut à non dom. man. Per quæ iura videtur etiam confundi decla-⸗ ratio Alexand. ad d. l. ſtipulatio iſta. in princip. nam in his nulla aderat expreſſa promiſsio de non contraueniendo,& tamen obligatio, qua tenebatur defunctus adobſeruanduro quę geſ- ſerat, tranſit in filium hæredem etiam ſuper re- bus, quæ alio iure quàm hæreditario habere po- terat, vt eſt actio de dote,& ſeruus proprius fi- lij, tamen ———— 16 ij ,t. uenc Alium neatu. ſuper ſpecta cte tet uite tiat al nonc ni, al dantt Bald. fll. ret iuraf V prete Koa ram bus 18 quo 6 clie alie dil ced reſ cur 5-Aam. 7.¼ 4 80◻ enen l dum fverit deh 4 vod lerpſt Bad. deut 1 rendeantur n Mapaie ne ndiſtinct at lit heres noc 2 m kunctum,& cog 1 d cum dotem. ſ.i M C.olutomatr gaheig tnon promitu i nuoa n.fliatamen, qt Hmimg non hares patt Fente uscapit ex teſta eut &geſtis perg ren r, Ktext. inl.ſi onalc d alien. in!. Sei 2bö.ti dropria potera Sxis 1urn 0„fialienantis pellitur,& tan mrenn uod defunctus vrillade endo pro hære s dome „mcliortextus Truum. 1 Deo. C de lib. th qudd tur patrem pra ſrtem d pro filio,& ewüläd Drreditario, de KAun enit Reh veh runum m. fem Go8 ruanda gelaß aidin aualida,&in 1 1 n dotem.ſ.i ionn cuiactio de d auunu a lpundi aterut Liber VII. 16 lij, tamen † pro reſolutione videtur diſtin- guendũ, an quis faciat cõtractum vel quaſi, aut alium actum obligatorium, de cuius natura te- neatur de moleſtia illataà quacunque perſona, ſuper feudo ex pacto& prouidentia, vel aliare ſpectante ad hæredem,& tunc hæres indiſtin- cté teneatur obſeruare, quo caſu videntur lo- qui text. contra Bald. allegati, an verò conſen- Conſilium I. 205 Annibalis ſunt hæredes eorum, qui teſtamen- tum Camilli approbarunt, illiuſqque hæreditati ſe immiſcuerunt, non poſſunt ſeparare hæredi- tatem filiorum Camilli ab hæreditate Camilli. l. ſed ſi plures.§. filio. de vulga. nec recuſare poſ- ſunt, quod defuncti eorum authores recuſare non potuerunt. l. cùm hæres de diuerſ. præſcri. Ipoſtulante. ad Trebell. l. ſi quis.§. fin. de aquir. tiat alteri facienti, vel renunciet& promittat 20 hæred. neque † melioris conditionis debent non contrauenire conſenſui aut renunciatio- ni, aut promittat non agere,& eo caſu proce- dant tradita per Baldum in d.]. qui ſe patris, per Bald.& Caſt. in d. l. cum mota,& Alex. in d. con- fil. renunciatio enim non videtur extendi ad iura filiorum, Bartol. conſil. 72. numer. ʒ. verſic. 17 prætereà,& promiſſio † de non contrauenien- ſto adiecta renunciationi, ſequitur eius natu- ram.. ſi ſtipulatus de vſur. Neque deſcendenti- bus Annibalis quicquam prodeſſe videtur id, 18 quod legimus, alienationem † feudi factam à fratre in fratrem perpetuò firmam eſſe.§.& ſi clientulus. de alien. feud.& feudum paternum alienari poſſe in proximiorem agnatum. c..& ibi Docto. de alien. feud. pater. Etenim id pro- cedit reſpectu conſenſus domini, non autem reſpectu filiorum alienantis. Cæterùm& cir- cumſcripto filiorum Camilli expreſſo conſen- ſu, alia ratio videtur poſſe tueri deſcendentes Annibalis: etenim præſupponitur filius Camil- liillius hæreditatem iuxta formam teſtamen- ti adiuiſſe, iccircò geſtis per eum contrauenire nequeunt. l. cum à matre. C. de rei vend. l. quæ à patre. C. de teſta. mil.& ſi filij approbant teſta- mentum patris, valet aſsignatio feudi factavni ex filijs, Bald. d. c. Imperialem. numer. 15. Etv- 19 bipater † filios hæredes inſtituit,& ipſi hæredi- tatem acceptarunt, non poſſunt teſtamentum impugnare,& prælegato feudi vel emphyteu- ſis, vni filiorum facto parere tenentur, Bal. inl. 1. C. per quas perſ. nob. aquir. ex Iſer.& Roman. tradit Præpoſ.in d. c. Imperialem numer. 7. A- lexand. conſi. 29. num er. 7. verſic. ſi tamen dicti hæredes lib. 5. Rip. lib. Reſponſ. 3. cap. 16. num. 5. pro quibus faciunt quæ tradidere Bald. Alua. & Præpoſ. in dict. S. hoc quoque. factum patris feudum illegitimè alienantis nocere filio, ſi pa- tris ſit hæres,& quæ ſcripſere Iſern. Aluar.& Card. Alexan. in cap. primo. de alien. feud. pa- ter agnatos, qui non conſenſerunt alienationi feudi antiqui debiti expacto prouidentia con- cedentis, ſi alienantis ſint hæredes, non poſſe feudum alienatum reuocare,& quod dixere Accur.& Bar. per illum tex. inl. ſolutam. 9. ſolu- tã de pig. actio. hæredem adeuntem hæredita- tem videri habere rata omnia geſta per defun- ctum,& quod legitur teſtatorem poſſe legare rem hæredis ſicut propriam.§. non ſolùm. In- ſtit. de leg.& hæc vendicare locum ſibi viden- tur, etiam confecto à filijs inuentario, quate- nus vltra legitimam ad eos peruenit pèr ea, quæ ſcripſere Præpoſ. numer. 3. Aluar. circa fin. in d. 5. Titius.& calriùs exprimit Alexan. dicto confili.0, lib. 6. Vnde ſi deſcendentes fratrum eſſe, quàm hi fuerant, in quorum ius ſucceſſere. l. in his.. non debeo. de reg. iur. nam& hæres haredis primi teſtatoris dicitur hæres. 1. fin. C. hæred. inſtit.& in terminis tradit Alexand. dict. conſil. 29. numer. 7. verſicu. ſi tamen dicti hæredes vol. 5. vbi loquendo de inualida diſ- poſitione teſtatoris, qui ordinauerat antiqui- orem ſolùmdebere adminiſtrare feudum, in- quit, hæredes inſtitutos habentes notitiam continentiæ teſtamenti, immiſcendo ſe in hæ- reditate validare in præiudicium ſuum,& eo- rum qui eſſent hæredes ipſorum, diſp oſitio- nem teſtatoris aliàs inualidam. Et quamuis deſcendentes Annibalis iam annis ſexaginta ſint in quaſi poſſeſsione iurisdictionis ſecun- dum formã teſtamenti Camilli,& inueſtituræ in Annibalem conſentientibus fratribus factæ, 21& triginta vel † quadraginta annis omnis actio toflatur. I. ſicut. l. omnes. C. dẽ pᷣraſcriꝑ. lon- giſſ. tempo.& eo tempore feuda præſcribun- tur aduerſus quoſcunque vtile dominium præ- tendentes, præcipuè quando dominus ſcit. 6. ſi quis per triginta. ſecundum ſenſum Afflict. ſi de feud. fuer. contr. Abb.& alij in c. ad audien- tiam. de præſcript. Id tamen eos tueri poſſe non videtur, nam præſcriptio non currit in præ iudicium agnatorum ſequentinm, Aluar. dict. §.hoc quoque, circa fin. Afflic. dict.. Titius. nu- mer. 8. prohibita enim alienatione in agnato- rum præiudicium, cenſetur etiam prohibita præſcriptio. l. alienationis. de verb ſigni.& non valẽti agere nõ currit præſcriptio. l. fi. C. de an. præſ.& ſi ꝑacta contractus& conſenſus vaſalli circa feudum non nocent his, ad quosteudum cuandoque reuerſurum eſt(vt ſuprà diximus) multominus nocet negligentia.. quid ergo,& ibi no. Bald. de inueſt. de re alien. fact. hinc in feudo conceſſo pro accipiente& liberis, Andr. de Iſern& Afflict. num ero 19. in d.§. quid ergo, decidunt præſcriptionem contra patrem de- curſam non obeſſe filijs,& alijs ad quos poſt mortem eorum feudum peruenire debet,& præcipuè non natis non currit tempus, Dec. conſil. 395. in fin.& quamuis Cur. ſen. conſil. 82. num. 4.& 5. nonnulla adducat, quæ probare vi- dentur præſcriptionem contra quoſcunque decurſam, ea tamen procedunt in feudo hære- ditario, in quo ipſe loquitur, imò cùm ſimplex conſenſus agnati conſentientis alienationi feudi, non obſit illius filio etiam hæredi, non etiam obeſſe videtur filio etiam patris hæredi præſcriptio contra patrem decurſa, quod et- iam in non diſsimili caſu cenſuit Rip. in l. filius fam. 5. Diui. numero 116. de legat. primo, licet m ſſern. 1 eee————— ——————— — 3 keeh Sr ee Kc le ÿÿÿÿÿ——————— ———————. 4 d 8 8 ö 8.“ 4 —jjjſͤͤn Petri Ant. Ang. in mat. feudorum. Iſern. in d.. quid ergo, videatur loqui ſolùm in filio& agnato, qui non ſint hæredes. Cæterùm quamuis filij fuerint à Camillo prohibiti pete- re aliquid ratione feudi,& petentes hæredita- te priuati, huiaſmodi tamen prohibitio,& pri- uationis pœna perſonam filiorum egredi,& ad eorum hæredes tranſire non videtur: nam licet hæres hæredis primi teſtatoris dicatur hæres. 1. 22 fin. C. de hæred. i nſtit. Vbif tamen prohibitio- ni de plus non petendo eſtadiecta pœna priua- tionis hæreditatis, ad hæredes hæredum exten- dinon videtur. l. multa de cond.& demonſtr. Baldus inl. fin. in 23. q. C. de hæred. inſtit.& licet aliäs pœna tranſiret ad hæredem hæredis, ta- men ſi priuationis pœna iaiuncta eſt hæredi- bus, ſub nomine proprio ad corum hæredes non trauſit, Barrol. conſil. 214 incip. Andreas Martini, comprobarunt Alexand.& Iab in dicta 1. fin. C. de hæred. inſtit. Iaſ. in l. ſi quis filium.§. 23 fin. de aquir. hæred. Alibi. etiam legimus †f pro- hibitionem alienandi iniunctam hæredi, non comprehendere hæredem hæredis. I. ſicut.§. penul. quibus. mod. pig. vel hypo. ſol. l. pater fi- lium. ſ. lulius Agrippa. de legat tertio. Bartol. in. filiusfam. 9. diui numero de legat. primo. tamen ſi prohibitio fiat hæredi ſab nomine proprio, non cenſetur facta hæredihæredis. Bartol. l. Lucius.§. Semproniæ. de lega. tertio. & prohibitio alienandi facta filijs nontran ſit ad nepotes&c.§. nos igitur& ibi gloff. in Authen. de reſtit. fideicomm. CAsVvSs I1. Bartholomaæus habuit inter alios tres fi- lios Petrinum, Sanguinolum& Baſsianum. Petrinus& Sanguinolus de anno 1451.inueſti- ti fuere in feudum à Franciſco Sfortia. primò de loco Somaliæ pro ſe& deſcendentibus maſ- culis, adiecto pacto quòd fratres inueſtiti al- ter alteri ab inteſtato ſuccederent,& quòd poſ- ent facere eam partem Balsiano eorum fratri quam vellent. Ex Petrino nati fuere Vgo& Ba- ptiſta. Ex sanguinolo Oliuerius. Ex Baſsiano lohannes Antonius. de anno 1495. cum Ludo- uicusSfortia creatus fuiſſet Dux Mediolani, O- liuerius& Iohannes Antonius præſtiterunt il- ſiiuramentum fidelitatis,& inueſtituram ſeu recognitionem feudi ab eo acceperunt: cuius prima matrixtenoris infraſcripti eſt. In Nomi- ne. D. N. J. Chriſti, anno natalis eius 1495. Indi- ctione tertiadecima, die Veneris vigeſimo ſe- to Iunij. Illuſtriſsimus& Excellentiſsimus d. D. Ludouicus Maria Sfortia, Angelus Dux Me- diolani& c. per enſis nudi traditionem,& cum cæteris ſolennitatibus opportunis inſtituit ma gnificum d. C. Iohannem Matthæum Atten- dolum pro ſe& nomine fratrum ſuorum, pro quibus de rato promittit in feudum nobile& gentile de caſtris, terris& iurisdictionibus, Sancti Angeli Laudenſis, cum pertinentijs ſu- is, Olegij Nouarienſis,& Oleuani,& Sareto Comitatus Papiæ cum alijs exemtionibus& conceſsionibus, iuxta formam extendendam dé conſilio dominorum deputatorum ducali- um lurisconſultorum. Ipſe verò dominus Co- mes Io. Matthæus genu flexus pro ſe& nomine quo ſupraà, tacta manibus proprijs imagine cru- cifiui Domini Noſtri leſu Chriſti ſuper mifſſali in manibus prælibati llluſtriſi domini, domini Ducis ſtipulantis& recipientis pro ſe& Illu- ſtriſ ima dicta Beatrice Heſten. duciſſa Medio- lani eius chariſsima conſorte,& filijs eorum hæ redibus& ſucceſſoribus in ducatu Mediolani præſtitit& præſtat fidelitatis& obedientiæ iu- ramentum, iuxta formam vtriuſque fidelitatis, tàm ſcilicet nouæ quàm veteris, cum renuncia- tionibus& prouiſionibus apponiſolitis: Comi tem lohannem Antonium de Somalia pro feu- dis Orij Laudenſis, Liueraga cum caſinis& terri torijs fuis. Item pro parte ſua feudi Somaliæ, & Caſtri noui de Roncalia,& montis Oldrati luxta diuiſiones cum eius conſanguineis: Co- mitem Oliuerium de Somalia pro feudis ad e- um ſpectantibus&c Actum&c. quæ reperitur extenſaab eodemNotario in ſorma valdè lata, & in ca inter alia adeſt clauſula iure antiqui feudi, item alia clauſula, infraſcripti tenoris. Eatamen lege, quòd decedente altero ex præ- fatis Cõitibus Oliuerio& Io. Antonio, nec nõ ipſis Vgone& Baptiſta Comitibus eorum con ſortibus, vel altero alio vel alijs ſine filijs maſcu lis legitimis& deſcendentibus vt ſuprà,& de legitimo matrimonio& vt ſuprà alius& alij ſu- perſtes& ſuperſtites ſuccedat& ſuccedant, al- teri vel alteris decedenti ſeu decedentibus ſine filijs vel deſcendentibus maſculis& legitimis, & de legirimo matrimonio natis vt ſuprà. De anno 1497. Vgo nomino ſuo& Baptiſtæ fra- tris præſtitit iuramentum fidelitatis Ludouico, & feudi inueſtituram accepit, cuius prima ma- trix eſt tenoris infraſcripti. In Nomine domini Noſtri Ieſu Chriſti, Anno natalis eius 1496. Indictione quarta de- cima, die vigeſimo ſecundo Martij, Illuſtriſsi- mus Princeps,& Excellentiſsimus d. D. Ludoui cus Maria Sfortia, Angelus Dux Mediolani&c. ibi præſens,& pro tribunali ſedens per enſis nudi traditionem,& cum cæteris ſolennitati- bus debitis inueſtiuit in feudum magnificum equitem dictum Iacobum Antonium de San- toVitali ibi præſentem pro ſe& filijs& deſcen dentibus maſculis& legitimis,& de legitimo matrimonio, lineaq; maſculina natis& naſcitu ris, deloco Fontanellatæ cum villis ſuis,& pro dimidia Belfortis cum pertinentijs ſuis eo modo& forma,& cum his conditionibus quæ apponentur per dominos Conjſiliarios Excellen. S. adid ſpecialiter deputatos. Se- quitur iuramentum fidelitatis. Item dictum Comitem Vgonem de Somalia pro ſe,& Comi Baptiſta eius fratre vigore mandati pro feu- is Somaliæ, montis Oldrati,& Caſtri noui de Roncalia diæœceſis Laudenſis. Item&c. actũ&c. De anno Aà ür quam ſen 4 4 oamonidua emaͤntoniumä ae hn 4 .. 4 ** wide Roncaliu, 2 a 1 ücalu, 1 s. e cum eiosc Ahe na Lerit de 9„ udasäc Actun ver odem Notuio i Mian ter alu adeſt ca huem naa cdauſula, ir ar pim de. quoddeced auttm 1 us Oliuerio& lc a Wio ⸗& Raptiſta Con heemm altero dliovel; isfeilhe „& deſcendenti ſunt 3 rtmonlo&n a luoi perſtites laccet Sauwacta s decedentiſci adblendu tendentibus m ui&begu- do matrimoni tu tbm Veouominol HeFin aramentumf tsölut Rituram acceg tH 5pun risiafraſcripti 8A jespt ridul 4 .A 5 4 deis tum lacobum 4 au 4 7. m dr 2 4 8 diprrſenten 915 bi 1* daſculis&es, asau aum z0 lincac h 4 Fontmela 2 LSLaiber 1. De anno. 551. vertente lite inter Sfortiam ne- potem Baptiſtæ ex filio Actorem,& Alfonſum nepotem loannis Antonij ex filio Reum con- uentum ſuper portione feudi, quæ fuerat Vgo nis, Petranigra ſecretarius ſenatus Mediolani, non citato nec monito Sfortia, re participata cum Abbatibus Notariorũ Mediolani, prædi- ctam inueſtituram in Vgonem factam exten- dit ſub forma ſimili extenſæ inueſtituræ Oliue- rij& loannis Antonij,& inter alia inſeruit clau- ſulam infraſcriptam: ea tamen lege, quòd dece- dente altero ex præfatis comitibus Vgone& Baptiſta, nec non Oliuerio& Ioanne Antonio Comitibus corum conſortibus, velaltero alio vel alijs ſine filijs maſculis& deſcendentibus vt ſuprà, alius ſuperſtes& ſuperſtites ſuccedat,& ſuccedant alteri vel alteris decedenti ſeu dece- dentibus ſine filijs& deſendentibus maſculis& legitimis,& de legitimo matrimonio natis, vr ſupraà. Negat Sfortia extenſionemillam iure fieri potuiſſe. Ex aduerſo eam tueri conatur Alfon- ſus. Quæſitum fuit quid iuris?& exhibetur co- piaambarum inueſtiturarum,& allegationes quinque Doctorum factæ pro ſuſtinenda hu- iuſmodi extenſione. S V M M A RTV AM. 1 Faſalli defuncto Principe tenentur petere inueſti- turam feudi,& fidelitatis iuramentum offer- re. / 23 Indutta ad confirmationem non debent operari Aliminutionem. 3 Renouatio inueſtituræ&' priuilegij non tollit ve- Lerd zurd. 4 Contractus renouari videtur ſecundum formam prioris. 5 Forma inueſtituræ antiqua in præiudicium terti mutari non pot eſt. 6 Sapiens non poreſt omiſſum addere, ſed ſölum im- Pplicitum ſub expreſſô declarareä. 7 Noua inueſtitura non facit feudum deſinere pa- 1 ternum. 8 EFeudum antiquum vt poſſit fieri nouum, quot re- quirantur. 9 Verba ſunt intelligenda ſécundum naturam a- Turs ſuper quo interponuntur. 10 Verba etiam generalia præcipue mandati non referuntur ad extraordinarid. It Verba contrabentinm rTedipiunt limitationem à dAliſpoſitionc iurls conamunis& ſtatutorum. 12 Voluntas teſtatoris etiam ex coniecturis collecta attendatur. 13 In contractibus verba interpretantur ſecundum conſuetudinenm. 14 Sn contrattibus omiſſum habetur prõ omiſſö. 15 Proteſtatio declaratoria voluntatis facta in a46- ſentia partis nihil operatur. 16 Incontractibus diſpoſttum in vno ex borrelatiuis hHon cenſetur diſpoſitum in altero. 17 ſn contrasli bus ditta inter ali quvs perſonas non genſentuf epetita inter alias. Conſiliium II. 5 206 18 Verba hac cum conditionibus quæ apponenturà Tali quid importent.“ 19 BParia eſſe quid fieri ab initio vel evpoòſt fatto,ſi ab initio pactum de faciendopræceſſtt. 20 Clauſula plura determinans debet æqualit er de= terminare. 21 Atus qui ſe quitur declarat intentionem præce- dentem. 22 Princeps non præſumitur velle præiudicare iurs euiusquam, necquenquam grauare in iureſuo. 23 Principis intentio talis præſumitur gqualis eſt ſeri- ptæ& naturalis rationis. 3 24 Per inutilem contractum venditionis non rece- „ aum ahuseb,, 25 Kelatio zutelligitur facta cum ſais qualitatibus. 26 ſuterpretatio, quæ à conſuetudine diſponentis, à ſolito regionis,& contextu inueſtiturarum ſu- mitur, optima eſt. 27 A ſeparatis non licetarguere. 28 Fadtum füper principali non extenditur ad ac- ceſſoria.. 29 Liquidum quando ex duobus inſtrumentis ali- quid fiat; quod ex vno non erat. 30 Leges correitoriæ non poſſunt extendi etiam ex maitoritate rationis. 31 E xtenſio in diſpenſationibus non eſt licita, etiam ad caſum habentem in fe maiorem rationem. 32 Pactum quöd fratres inueſtiti alter alteri ſucce- dat, quomodo interpretetur. 33 Stylus Notarij non probatur ex vnicoactu. 34 Stylus Notarij vanus non eſt attendendus. 35 Præſumptio ſumpta ex ſtylo quomodo poſſit tolli. ⸗Vre feudorum cauetur, defuncto 3 forincipe, vaſallos teneri petere Ninueſtituram feudi,& iuramen- 74 h tum fidelitatis offerre, in titu. 4AS.A 4 quæ ſit prima cauſ. benef. amitt. in princ.& in cap. primo. quo temp. mil& licet iura præallega.& textu. in cap. primo. qui teſt. ſint neceſſ.& in§. prætered ſi quis infeudatus &c. de prohib. feu. alien. per Feder. appellent inueſtituram illam, quæ fit à ſucceſſore domi- ni de feudo antè quæſito: Doctores tamen aſſe- runt illam non eſſe propriè inueſtituram, ſed veterum confirmationem, eanique pro vete- rum confirmatione interpretantur, Andr. de Iſern.& Aluar. in d. cap. primo. per quos fiat in ueſt. in prin. Iſern. in dicto cap. primo. qui teſt. ſint neceſſ. numero 4&in tit. quæ ſit prim. cauſ. benef. amitt. in princ. Aluar. in cap. primo. quid ſit inueſt.numero ſecundo.& latiùs Afflict. in §. Sancimus numero 39. quo temp. mil.& inue- ſtituram veteris feudi exponit, id eſt confirma- tionem, Iſern. in titu. de cap. cor. numero3. Afflict. deciſ. 404 numero tertio. Qua dere cum Vgo& frater tenerentur petere à Duce Ludouico tanquam ſacceſſore domini inueſti- turam feudi,& illi præſtare iuramentum fide- litatis, non ad alium finem, alio nõ apparente, præſumi poteſt facta recognitio, niſi vt fratres facerent ea, ad quæ de iure tenebantur: quo ſtante in extendendo huiuſmodi abbreuiato, m 2 nihil Detri eAut. Ang in mat fendorum. nihil addi poteſt, quod ſit contra naturam feudi,& generalem conſuetudinem recogni- tionum, quæ fiunt à ſucceſſoribus principis, Docto. l. Gallus.§. idem credendum. de liber.& poſthu. in cap. cum P. tabellio. de fid. inſtrum. nec aliquid quod tendat in derogationem an- 2 tiquarum inueſtiturarum, quia † inducta ad confirmationem non debent operari diminu- tionem.l. legata inutiliter. de adim. leg.& re- 3 nouatio † inueſtituræ& priuilegij non tollit vetera iura. cap. quia intentionis. de priuil.& noua inueſtitura non habet immutare natu- ram antiquæ. cap. primo, de vaſall, decrep. æta. Afflict. in titu. de conten. int. dom.& agn. de in- ueſt. feud. numero 34.& contractus renouari 4 † videtur ſecundum formam prioris, Barto. in J. ſi mihi& Titio. numero ſeptimo de verbo. 5 oblig. Baldus inl.legem. C. loca. †& forma in- ueſtituræ antiqua in præiudicium tertij muta- ri non poteſt, Baldus in l.i. numero 31. C. quan. non peten. par. etiam quòd ſapientes aliqui fu- iſſent electi adextendendas inueſtituras, Bar- to. in l. illa inſtitutio: numero /. de hæred. inſtit. Iaſon. poſt alios in l. ex ea patte. in prioc. de ver- bo. oblig. nam ſapiens † non poteſt omiffum addere, ſed ſolùm implicitum ſub expreſſo de- clarare, Baldus inl. captatorias. C. de teſtam. milit.& inter cætera non poteſt addere nouas perſonas non contentas in abbreuiato, Baldus inl. executorem. numero decimoſeptimo. ver ſicul. ſi autem diceret cautela. C. de execut. re. iudica. etiam quòd nouæ perſonæ venirent ex natura contractus, Alexand. conſilio vigeſimo octauo. numero ſexto. libr. ſecundo. Et cùm moriente Vgone frater ſolus ſuaceſſurus eſſet. in cap. primo.. his verò deficientibus. de ſuc- ceſf fra.& quouſque aliquis ex deſcendentibus Petrini patris Vgonis ſupereſſet, transuerſales ad feudum à petrino acquiſitum, vel quod Pe- trino obuenerat, admirti non poſſent, cap. pri- mo de nat.ſucceſf.feud. cap. primo.§. his verò deficientibus. de ſuccefl.fra. Et decedente Oli- uerio, Vgo& Baptiſta in capita ſucceſſurt eſſent &c§. ſi verò neque fratres. in Authen. de hæ- red. ab inteſt. Bartol. inl. poſt conſanguine- os..hæreditas in fin. de ſuis& legit. Baldus inl. ſecunda. numero 4. verſicu. cæterùm. C. de ſu. & leg. Mart. Lauden in dicto cap. primo de ſuo- cefſ-fra. Iacobi. de Sancto Georgio in inueſti- tura feud. in verbo. præſentes& recipientes. numero decimotertio. verſicu. vnde concludi- te in iſta materia&c. non potuit in extenden- da recognitione prædicta addi aliquid, per quod ſucceſsio feudi immutaretur, vel immu- rata dici poſſer. Quòd ſi dicatur feudum fa- ctum fuiſſe nouum,& ideò cum nullus alteri ſucceſſurus eſſet. cap.primo de benef.fra.potu- iſſe dari formam ſuccedendi: Reſpondetur feu- dum non dici nouum, quod de nouo concedi- tur, dummodò quandoque fuerit conceſſum. gloſſ. c. quæcunque 25. q. 1l. in verb. nouum,&ex prioribus inueſtituris conſtaret feudum Vgo- nis fuiſſe antiquum, vel faltem pateruum-cap. primo. de ſucceſſ. fra. verſicu. quod ita inteſli- gendum,& noua inueſtitura non facir feu- dum deſñinere paternum, Bald. in l. fin. numero quinto in fin. C. de ſu.& legit. Et vbiduo fratres ſimpliciter inueſtiuntur de feudo paterno, v- nus alteri ſuccedit. c. primo.§. ſi duo fratres. de feu. Marc. c.i. in prin.de fra. de no. benef. inueſt. 8 Et licet feudum † antiquum fieri poſsit no- uum:iura tamen tria ad id requirunt. Primòo, quòd feudum pruùs renuncietur in manibus domini,& ideò Salyc. in l. peculium.§. penult. de pecul. dixit, quibuſcunque verbis vtatur princeps, feudum non fieri nouum, niſi priùs vaſallus eo priuatus ſit. Secundò, quòdagnati conſentiant. Tertiò, quòd fiat inueſtitura tan- quam de nouo feudo, cap. i. circa fin: an fil. vel agna. cap. 1. circa fin. de eo qui fec. fin. agna. de feud. pater. Qua de re Dec. conſilio 53. ex Caſtr. ſcripſit, vbi apparet de antiqua inueſtitura, ſe- quentem inueſtituram præſumi factam de feu- do tanquam veteri,& feudum non dici no- uum, niſi quando in inueſtitura id exprimitur- quinimò& feudum, quod pater renunciauit domino, vt de eodem filius inueſtiretur, dici- tur remanere antiquum. ca. i. de vaſall. decrep. æta. Neque obſtat, quòd dux inueſtierit Vgo- nem eo modo,& forma,& cum his conditio- nibus, quæ apponentur per confiliarios ad id deputatos, ideoque conſiliarios potuiſſe exten 9 dere:nam cùm verba † ſint intelligenda ſecun- dum naturam actus, ſuper quo interponun- tur. l. ſi ſtipulatus de vſur.& propter hoc etiam debeant impropriari. Iaſon. in J.1. numer. 8. quĩ 10 ſatiſd. cogan.& fverba etiam generalia præci- 11 puè mandati non referantur ad extraordina- ria. l. Seio.. medico, vbi Bartol. in princ.& nu- mero 3.de ann. leg.& in conceſsione generali nonintelligantur conceſſa inſolita, Bald. cap. cumolimnumero 5. de conſuet.& verba f con- trahentium recipiant limitationem à diſpoſi- tione iuris communis. l. quæro.§. inter locato- rem loca. l. quidam cum filium. de verborum oblig.& cum diſpoſitione iuris,& ſtatutorum intelligantur conformari, Bart. in l. iuriſiur.. ſi liberi, num. 5. de oper. liber. Bald. in l. liberti, li- bertæque, num. 24. C. de oper. liber.& recipiant interpretationem ſecundum conſuetudinem. l.fin. C. de fideiuſſf.& debeant intelligi in caſu, quo de iure fieri debent. l. Gallus. 5. quidam re- cte, vbi not. Bald. in 3. not. Iaſ nu. 6. de lib.& poſt hu. claufula illa eſt interpretanda de modo- for- ma,& conditionib. quæ ſunt de natura feudi ac ſolitis,& ordinarijs, diſpoſitionique iuris con- formibus. Prætereà cùm nullæà conſiliarijs cõ- ditiones fuerint appoſitæ, vel abbreuiata reco- Snitio Vgonis debet haberi pro pura& ſimpli- ci.l. ſi teſtamentũ. C. de inſt.& ſubſt. ſub conc. fact. velpre infecta. l. ſi merces..l. loca. l. f. C. de contrah. empt. Neque dici poteſt, recurrendũ adarbitrium boni viri propter ea, quæ ſcripfic Bar. in l. ſi quis arbitratu. in prima quæſt.&com probarunt alij relati per Iaſſ nu. 19 de verb obli. Nam reſpondetur primò contrarium voluiſſe Bald. wetnurampreſu 3 nie iereri,& feud m äin amndominueſſird it din e. nüd wntum, quodp a. mme decodem tliut em antiquum. cat. eltn apponentur per deoque coafiliut im verba fünt in Tlauuka mactus, ſuper Gerhm ntusderſur.&p Re bhcah copriari laſon.i.lnemg Lfrerba etian 3g um nod reſerantu Ds uma- acdico,vbi Bart.i n. leg. Kin con aleg atut conceſſt it de, bul meroz.de coalt 9 tecipiunt limit 0i om manis lqux ottba nuidam cum il Mewta äſpoſttioneit e un coaformari iee nln deoper.liberſ 8 allden 1 6 1 1 weein 11Gh 1 EIiae VI,, Bald. Im. Rom.& Alex. qui dicit idem voluiſfe Sonſimaupm II 2op aliquem ſecundum conditiones inſraà ſcriptas, Pet.& Cyn. in l. in ementis, C. de contrah. emp. quo caſu loquitur textus in dicta l. ſi teſtamen- Secundo reſpondetur, quòd aut dicimus col- 18 tum,& Caſtren. Aliud eſt dicere †cum condi- lata eſſe ſubſtantialia contractus in arbitrium conſiliariorum,& tunc vel non valuit contra- ctus d.l in ementis, vel ſaltem inueſtitura non fuit perfecta, antequam confiliarij in quorum arbitrio erat ſubſtantia feudi, arbitrarentur,& ſic dictum Bart. loquentis in contractu perfe- cto, ad rem non faceret, præter id, quòd ſenten tia Barto. procedit duntaxat, vbi accidentalia committerentur in arbitrium alterius, nam in- diſtinctè in ſubſtantialibus non recediturà per ſona, vt poſt Cyn.& Pet. ſcripſit Alex in dict. l. ſi quis arbitratu, num. 4. Quòd ſidicamus non fuiſſe collata ſubſtantialia in conſiliarios,& tunc nec ipſi, nec alius loco eorum ſubrogatus feudi ſubſtantialia immutare potuerunt. Ne- que in contrarium facit id, quod ſcripſit Caſtr. in d.l.ſi teſtamentum circa fin. verſi. aut pollici- tus eſt apponere conditionem&c. nam reſpon detur Caſtren.(dato ſine veri præiudicio, quòd rectè ſenſerir) loqui in vltimis voluntatibus, quæ pendent ab vnius arbitrio,& in quibus 12 Tyoluntas teſtatoris præcipuè attenditur, eti- am quæ exconiecturis colligitur. l. cùm propo neretur. de leg. z. quam Caſtren. allegat,&in vl- timis voluntatibus procedunt, quæ de exclu- denda matre propter tacitam pupillarem tra- dit Bar. in 1 2. nu. 30. de vulg. Hic autem agitur 13 de fcontractibus, in quibus verba interpretan- tur ſecundum conſuetudinem,& ſecundum na turam actus, ſuper quo interponuntur,& pro- pter id etiam impropriantur, vt ſuprà diximus. 14 Etin quibus †omiſſum habetur pro omiſſo. l. tionibus quę apponentur per conſiliarios, nam in vltimis voluntatibus, ſi teſtator ſenſit de con ditionibus reſpicientib. ſubſtantiam inſtitutio- nis, inſtitutio erit nulla. l. capt. C. de teſt. mil. In contractibus verò mortuis confiliarijs ante- quam apponerentur conditiones, quæ reſpici- unt ſubſtantiam, contractus habetur pro in- fecto, nec ad arbitrium boni viri recurritur. l. fin. C. de contrah. empt. l. ſi quis arbitratu de verb.obl.vbi not. Alex. nu. 4. Tertiò reſponde- tur, caſui præſenti non poſſe adaptari dictum Caſtren. in quo teſtator non fuit locutus con- ditionaliter, ſed duntaxat poſſe adaptari pri- mum membrum diſtinttionis Caſtren. quan- do ſcilicet teſtator dixit, ſi ſcripſero,& ſic con- ditionaliter fuit locutus, nam verba illa quæ ap ponentur per conſiliarios&c. inducunt condi- tionem,& æquipollent illi, ſi apponentur, vel quatenus apponentur. l. ſtichum qui meus erit. de leg. i. quo caſu vult Caſtren. indiſtinctè, quòd nulla appoſita condirione vitietur diſpoſitio, nec diſtinguit, an ex aliquo poſsit colligi, de quibus conditionibus intellexerit: ad quod eti am conuenit quod dixit Anchar. conſi. 7. incip. quæſt. agitata in princ. Dec. in dict. l. ſi teſtamen tum in 2.not.in fin. ſi dictum ſit cum conditio- nibus per me apponendis, non habere locumm promiſsionem, niſi conditiones fuerint appo- ſitæ, nec diſtinguunt, an colligi ex antecedenti- bus, vel ſequentibus poſsit, de quibus conditi- onibus ſenſerint contrahentes: id verò quod ſcripſit Bartolus in l. Modeſtinus in primo not. quicquid aſtringendæ de verbo. oblig.& verba 1¹9 de ſolutio. ſcilicet paria eſſe † quid fieri à prin- interpretantur contra proferentem.l. veteri- bus de pact.& propoſitum in mente retentum nihil peratur. J. ſi repetendi de cond. ob cau.& z proteſlatio declaratoria † voluntatis facta in abſentia partis, nihil prodeſt. Bart. in l. non ſo- lüm,§. morte, nu. 14.19.& 21. de op. no. nun.& in quibus non fit extenſio de re ad rem. l. ſi vnus.§. ante omnia, vbi Bart. in 2. notab. de pact. Bal. in c.I. num. 2. qual. dom. prop. feu. priua. neque de cipio, vel ex pôſt facto, ſi ab initio pactum de fa- ciendo præceſsit,& quæ congeſsit Alexand. ad demonſtrandum actum cenſeri factum iuxta deliberationem præcedentem, ad rem non fa- ciunt, cùm non appareat præceſsiſſe pactum vel deliberationem faciendi inter Ducem,& Vgonem. Quartò dictum Caſtren. non poteſt procedere in præſenti caſu, quo multæ,& vrgẽ- tiores præſumptiones aliud ſuadent. Primò, perſona ad perſonam. d. 9. ante omnia,&l. ſi ita 20 clauſula f plura determinans debet æqualiter ſtipulatus. 5. Chryſogonus de verb. oblig. nec de caſu expreſſo ad caſum non expreſſum, Dec. 16 conſi. 69 7. nu. 2.& in quibus † diſpoſitum in v- noex correlatiuis non cenſetur diſpoſitum in alio, Bal. in d. c. 1. Et licet in contractibus dicta in præfationibus cenſeantur repetitain ſequen tib. non tamen dicta in vno contractu cenſen- tur repetita in alio, Bald. inl. per retentionem, 17 nu. z. C. de vſur.& dicta f inter aliquas perſonas non cenſentur repetita inter alias, gloſſ in l. in determinare. l. iam hoc iure. de vulg. Ideoque clauſula eo modo,& forma,& cum his condi- tionib.&c. inſerta in inueſtitura præcedẽéte, in- ueſtituram Vgonis,& repetita in tribus inue- ſtituris ſequentibus, debet æqualiter omnes il- las inueſtituras determinare,& ſic intelligi de conditionibus, quæ omnibus inueſtituris eo contextu factis conuenirent. Secundò, quis præſumitur habuiſſe animum ſicut poſteà fe- cit. I.ſed& lulianus.§.proinde ad Macedon. Bar. repetendis de leg. 3. Neque in his quæ ex inter- 211 cætera. 9. ſed ſi parauerit, nume. 3. de leg. 1. †& ualſo fiunt. l. ſed ſi me putem§. 1. decond. in- deb. Bar. in l. item quia. 5. fin. de pact.& omni in caſu cenſentur ſolùm repetita ea, quæ inter par tes ipſas fuerunt concluſa, Iaſon. qui prædicta omnia ponit inl. Titia.§.idem reſpondit de ver borum obligation. Prætereà aliud eſt inſtituere actus qui ſequitur, declarat intentionem præ- cedentem.§.pauonum, verſiculo reuertendi, Inſtitut. de rerum diui.& ex euentu apparet a- niĩmus præcedens, Bartolus inl. ſi concubinam. §..rer. amo. In extendendis autemſ inueſtituris eodem contextu factis, quibus eadem clauſu- m 3 la, Petri Anut. Anguſ. in mat. feudorum. la, vel expreſſa, vel tacitè fuit repetita: nec dux, nec conſiliarij appoſuerunt conditionem ali- quam immutantem ordinariam feudi ſucceſ⸗ ſtonem, nec inter inueſtitos,& agnatos feu- dum commune habentes ſubſtitutionem ali- 22 quam fecerunt. Terriò, princeps † non præſu- mitur velle præiudicare iuri cuiuſquam, nec quenquam grauare in iure ſuo, c. paſtoralis de 23 priuileg.& talis f præſumitur intentio princi- pis, qualis eſt ſcriptæ,& rationis naturalis, l. ex facto de vulga. l. ſi quando. in principio. C. de inofficioſo teſtam. Baldus in cap. ⁊. apud quem, vel quos&c. numero tertio,& verba eius de- bent intelligi in caſu, quo de iure fieri debent: & auctoritas data conſiliarijs non extenditur ad extraordinaria, vt ſuprà fuit dictum. Quar tòô, diſpoſitio iuris communis,& generalis conſuetudo recognitionũ, quas feudatarij fa- ciunt nouis dominis, à quibus verba contra- hentium limitationem,& declarationem re- cipiunt, vt ſuprà diximus:& quamuis actus in- ualidus operetur voluntatis declarationem in vltimis voluntatibus, quæ ab vnius voluntate pendent: In quibus terminis loquitur textus in j. fin. de re. eo. actus tamen inualidus ab vno contraheutium præcipuè ex interuallo,& ab- ſente altera parte factus, quidquam non ope- retur: imò nec actus inualidus ambarum par- tium quidquam videtur operari, quò ad decla- randam voluntatem immutandt᷑, vet receden- dià primis contractibus, nam per inutilem 24 † contractum venditionis non receditur à pri- mo,l. ſi d, quod de reſcind. vendit à quo ta- men ſola contrahentium voluntate poteſt re- cedi re integra. l. i.& z. C. quan. lice. ab empt. re- ced. licet per inutilem translationem legati perimatur legatum, quod ſola teſtatoris volun tate tollipoteſt.l. etſi transferam de adim. leg. I plane in principio de leg. primo. Præſuppoſi- to tamen( ſine veri præiudicio) alios loco con- ſiliariorum poſſe conditiones etiam nunc ap- ponere, idtamen ſotus princeps, vel ab eo de- putandi poſſeut, non autem betranigra can- cellarius, aut Abbates Notariorum, qui cùm non agatur de materia. c. cum P. tabellio. de fid. inſtr. nec eorum quæ traduntur inl. ex ea parte. in principio de verborum obligatio. nul- lam auctoritatem præſenti rei poterunt inter- ponere. Prædictis accedat, quòd cum clauſula illa eo modo,& forma,& cũ his conditionibus &c. non ſit inſerta recognitioni Vgonis, ſed duntaxat præcedenti, dato quòd cenſcatur re- petita in inueſtitura Vgonis, tamen debet cen- ſeri repetira cum ea duntaxat virtute, quain præcedenti fuit expreſſa. l. in repetendis de le- 25 gat. rertio, nam& † relatio intelligitur facta cum ſuis qualitatibus, Bartolus in l. ſanctio, numero ſeptimo, verſiculo prætereà de pœ.& plus non debet operari clauſula eo modo,& forma,& cum his conditionibus,&c tacitè re- petita in inueſtitura Vgonis, quàm operata fu- erit expreſſa in præcedenti. argumento I. ex. preſſa nocen t. de regulis iuris,& traditur in di- dal inrepetendis,& ybi agitur de interpretas- da clauſula eo modo,& forma,& cum his con- ditionibus,&c. ac danda forma inueſtituræ,& apponendis conditionibus vigore clauſulę,&c, non alia dari forma inueſtituræ, nec aliæ pol- ſent apponi conditiones, quàm quæ fuerunt à principe, ſeu conſiliarijs,& vaſallis data forma, & adiectæ conditiones inueſtituris, quibus ea- dem clauſula, vel expreſſa, vel eodem contextu taeitè repetita fuit,& ſecundum quod in inue- ſtituris feudalib. huius dominij tunc magis fu- 20 it frequentatum. Optima enim f eſt interpre- tatio, quæà conſuetudine diſponentis, à ſolito regionis,& contextu inueſtiturarum ſumitur, Inummis de legatis tertio. l. ſi ſeruus plurium. 9. finali de legatis primo. l. ſemper in obſcuris l. in obſcuris de regulis iuris Non obſtar ſi dica- tur inueſtituram in Oliuerium,& lohannem Antonium, cuius abbreuiatura non differt ab ea, de cuius extenſione agitur, extenſam fuiſſe ſub non diſsimili forma, nam(dato ſine veri præiudicio) quòd in inueſtitura Oliuerij,& Io- han. Antonij ſubſtitutio fuerit appoſita vel à Duce vel à conſiliarijs ex auctoritate eis dara, ca men inueſtiturailla nihil diſponit de feudo V- gonis& Baptiſtæ, imò illud de nouo ſeparat à feudo Oliuerij&lo. Ant. Vndeſeparatorũ ſepa- 27 rata debet eſſe ratio, †& à ſeparatis non licet ar- 28 guere„& ſij pactum factum ſuper principali non extenditur ad acceſſoria. l. in his§. manci- pia, vbi not. Baldus ſolut. matrim.l fin.. fi.de cond. indeb. vbi poſt Bal. not. laſ. multò minùs extendi poteſt, neque in vim diſpoſitionis, ne- que in vim declarationis adea, quæ in eadem diſpoſitione ſeparantur,& cùm ſubſtitutio illa reciproca facta in feudo Oliuerij& Ioannis An tonij ſit conformis iuri communi,& naturæ feudi, ex illa inferri non poteſt, vt Dux voluerit facere ſubſtitutionem in feudo Vgonis& Ba- ptiſtæ, quæ ſit diuerſa à diſpoſitione iuris,& na- 29 tura feudi:& licet † ex duobus inſtrumentis quandoque aliquid fiat liquidum, quod ex vno ſolo non erat liquidum, id tamen procedit quando vnum inſtrumentum ſe refert adali- ud. In quibus terminis loquitur text. in l. fin.& Bald. ibi in ſecundo not. C. de fal. cau. ad.&c. vet quando vnum eſt confirmatorium alterius, quo caſu loquitur Baldus in c. auduis. numero quarto de præſcript. Cumque attento abbreuia to extenſa recognitio Oliuerij& Iohannis An- tonij exorbitet à regulis iuris, ad recognitio- nem Vgonis& Baptiſtæ trahi non debet regu- la ea quæ à iure de reg. iur. in ſexto. l. ius ſi ugu- lare.l.quod verò. de legi. I. ſi verò.§. de viro. ſo- lut. matrim. præcipuè vbi tertio præiudicium inferri poteſt, l.2.§. ſi mater. verſiculo quid ſi cu- 30 ratores ad Tertul. Nam& leges f correctoriæ non poſſunt extendi etiam ex maioritate rati- onis, Authen. quas actiones iun. opin. Iohann. communiter approbata, de qua in gloſſ. mag. C. de ſacroſanct. Eccleſ.& in diſpenſationibus 31 †non eſt licita extenſio etiam ad calum haben- tem in ſe maiorem rationem, Abb. cap. ad au- Tes ——y———— „„. b. res. numero ſeptimo, de reſcript. Iatè FelinU in c.poſtulaſti numero 9. præcipuè in verſiculo vltimo in hac ſecunda limitatione&c. eodem titulo, Neque iure dici poteſt, decedente u. gone vel Baptiſta, etiam Oliuerium,& Iohan- In præmiſſo caſu præſupponendum eſt nem Antonium fuiſſe ſucceſſuros vnà cum fra- Bapriſtam filium betrini deceſsiſſe d. anno, re- tre, vigore pacti appoſiti in inueſtitura factain licto Vgone fratre,& Camillo filio. Vgo de 32 Petrinum& Sanguinolum, ſcilicet quòd fra- anno 5o4. fuit bannitus,& publicata eius bo- tres inueſtiti alter alteri ſuccederet: nam pa- na, ſuperſtitibus Camillo nepote ex fratre,& ctum huiuſmodi interpretatur, vt ſi vnus ex Oliuerio, ac Iohann. Antonio patruelibus: qui fratribus reliquerit filios, alter frater non ad- tamen Oliuerius,& Iohannes Antonius de- mittatur.§. cùm verò Corradus. de his qui functi ſunt ante mortem naturalem Vgonis. feud. da.ꝑoſſ.c.i. de duo. fratr. de no. benef. in- Adeſt conſtitutio, quòd publicatis bonis alicu- eun geimo 1e 2 ueſtit. Item pactum huiuſmodi operatur, vt ius fieri debeant proclamationes, quòd 0-— reguisind I frarres inuicem ſuccedant, acſi feudumeſſet mnes,& quicunque prætendentes ius aliquod nanmiie⸗ paternum, dicto§. cm verò Corradus. In in bonis publicatis, debeant intra certum ter- amadhrdn feudo autem paterno quouique ſupereſt ali- minum comparere,& de iuribus ſuis docere, — un it den quis ex deſcendentibus feudatarij, transuerſa- alids ſint ab omni iure excluſi, quibus procla- imue eagitmf 3 bn les non ad mittuntur. cap. primo de nat. ſucc. mationibus factis ob bona Vgonis comparuit, utorma un. feud.& ſicin feudo Petrini, quouſque aliquis& cõtradixit infra tempus ſtatutum Camillus Jaodininueltiu erx Baptiſta,& Vgone eius filijs ſupereſſet, ſolus. Quæſitum fuit ſtante clauſula, ea tamen uij ſadſtiruio fur n rransuerſales,& ſic deſcendentes Sanguinoli lege cc. de qua ſuprà, quis præferri debuerit in valillarißs eraud enn non poterant virtute pacti prædicti ſuccedere. feudo Vgonis, Camillus ne, an verò Io. Ant. aut turrillanidilciſß aeaa. Neque etiam obſtat conſuetudo, ſeu ſtylus Oliuerius, vt prætendit Alphonſus lo. Ant. Ne- wiſte, imoiludt Teen 33 † Notarij, is enim non probatur exvnico actu, pos; apud quem pars bonorum, quæ fuerant erij Klo. Ant.Vnd 38 4 quem fecit extendendo recognitionem Oll- Vgonis, reperitur,& contra quem sfortia filius K wio faleg KE uerij,& lohannis Antonij, Cyn. Butr. lohann. Camilli mouit litem vigore inueſtiturarum ipadum fuän And. quos refert Alexand. conſilio 28. nume- feudalium. 1 ur ad acreſora ro 9 libro ſecundo,& ſicuti vna hirundo non Sac 4 facit Ver, ita nec vnus caſus facit legem, Bald. in Baldus ſolut. ma ariati 341. 3. de legib. Prætereà † ſtylus Notarij tan-„ v 1IV. dipoſt hal. not A kans quam varius, cùm diuerſis modis recognitio- M. nequein vim Miro nes extenderit, non eſt attendendus, ſed ad ius“ b cckarationisade enaea commune recurrendum. l. nemo,§. tempora, 1 Princeps abſque conuilta culpa non poteſt annul- ſeparantur,&c ettmnd de regulis iuris. Bartolus inl.. in fin. princ. ſo- lare inueſtituram fact am vaſallo, nec poteſt au dum feudo Olid Tpomut lu. mat. Tertiò extenſionem debere fieri ſecun Ferre feudum conuentionale,& ſimilia non po- demis iuri com un dum ſtylũ Notarij, eſt ex coniectura. Alex. d cõ. teſt facere in feudo. aferri nonpotc uda, 28. n. 10.& cùm reliquæ ferè omnes inueſtituræ 2 Nouum feudum de antiquo hon pot eſt fieriin præ- CASVS factæ àduce Ludouico,& rogatæ per eundẽ Noo indicium alterius. diuerfaa diſpol oi ui tarium etiam eodemmet die,& coram ijſdẽ te- 3 Principem poſſe auferre ius priuati quomodo in- beet eldot ſtibus reperiantur extenſæ ſecundum formam telligatur.* Alxet fexdas. antiquam abſque aliqua immutatione, præ- 4 Piundeps quando nonpotest vti plenitudine pote- ninnictaclqd e ſumptio inſurgens ex ſtylo, ſeu extenſione-“- ttataux. lquidam, A nius inueſtituræ tollitur à præſumptione ori- 5 Nouæ inueſtitura non babet immutare naturam m iaſtrumentuſ ente ex multis inueſtituris tanquam fortiore.l. antiguæ,& paternæ. gterminis loquf urꝓ Diuus, vbi Bartol numero tertio, de reſtitut. in 6 Feudum antiquum vt ſiat nouum quid requira- integr. laſon inl. Titia.§. idem reſpondit cum tur. 4 ſeptitius, numero octauo de verbor. obligat. 7 Inueſtitura omnis aut fit de nouo, aut de veteri præcipus concurrentibus, quòd natura feudi, Ffaudo. & generalis conſuetudo recognitionum re- 8 Relatiuum adiectum incerto corpori quid opere- pugnant, quòd obſtant præcedentes inueſti- rtur. b ruræ,& quòd princeps aulli voluiſſe præiudi- 9 Inuestitura profendis antiquis, quomodo inter- 4 care præſumatur. Accedat quòd diuerſa vi- pretatur. 8&Baputett liuW- detur ratio in recognitione Oliuerij,& lohan- 10. Conceſſiones principum quando late,& quando ure dereg-M pein nis Antonij, ſi quidem extenſa fuit illis viuen- Nrilté interpretantur. cri b tibus,& fortaſsis inſtantibus, vel ſaltem ap- 11 Conceſſio feudi eſt contractus nominatus,& eius probantibus,& huiuſmodi extenſioni, licet natura. 8 minùs Iuridicæ, Conſiliarij, ſeu Notarius aſſen- 12 Feudum quando quis recipit proſe,& deſcenden tiri potuerunt, quia nullum præiudicium in tibus maſculis, qu e ſit receptio,& ſtipulatio. feudo paterno inferri videbant Vgoni, acBa- 13 Princeps etiam ex plenitudine poteitatis non po- ptiſtæ,& eorum deſcendentibus non moni- teit᷑ tollere ius quæſirum ex contratlu. tis, nec vocatis, ſed recognitio Vgonis,& Ba. 14 Vbi deſcendentes ſunt nominati in conceſſione, ptiſtæ non fuit extenſa illis Liuentibus. ius eficacius illis acquiritur. m 4 15 Ar- tutionem in feu ſd ecogaiuo gtetdà reguls “ Petri eAnt. Anæuſ in mat. feudorum. 15 Arguere à ſpe ſucceſſionis ad ſpem quæſitam ex contractu non licet. V 16 C lauſula, ex certàd ſcientia„non operatur in præa- iudicium tertij. 17 Claſula de plenitudine poteſtatis, quando opere- tur. 18 Clauſule, ex certa ſcientia,& de plenitudine po- teſtatis, ad quæ debeant referri. 19 Chuſule exorbitantesà iure communi non cen- ſentur repetitæ in ſequenti capitulo. 20 Rapetitio præcedentium ad omnia ſequentia, qaando non debeat fieri. 21 Gratuita ſolutio partis non grauat in ſolutsone alterius partis. 22 Approbatio vnius capituli contenti in teſtamen to non infert approbationem omnium conten- torum in teſtamento inualido. 23 Feudum quando remotiores poſlint reuocare. 24 Obligatio ex ſimplici conſenſu non oritur. 25 Feudum quando eſſiciatur nouum, ſi erat prius an tiquum. 26 Prafuationes denotant animum,& cauſam fina- lem. 27 Verba hæcinhæredo inuestituris antiquis, quid importent. 28 Tranſuerſales, quousque aliquis ex deſcenden- tibus ſupereſt, ad fendum non admitti. 29 Princeps non præſumitur velle derogare turi al- terius. 30 Itentio principis talis præſumitur, qualis eſt le- 2 4 gis ſcript.. 31 Clauſüla hac,tanquam de feudo antiquo, quid o- peretur. 32 Dictio vterque quam vim habeat. d 33 Relatum eſt in referente„eEr relutio intelligitur facta cum omnibus qualitatibus. 34 In ſubſtitutionibus quid attendatur. 35 Verba ſubſtiturionis quibus dicitur, quòd portio decedentis deueniat ad ſuperuiuentes, quomo- do intelligantur. 36 Ad veritatem copulaæ poſitæ in extremo condi- tionali, requiritur concurſus omnium copulato rumi ſecus in extremo diſpoſitiuo. 37 E copula, quandoque pro diſiuncta accipitur. 38 Dißunçdta poſira inter perſonas honoratas pro con iundta accipitur. 39 Copula, quando accipiatur proſoluta. 40 Ferba inſtrumenti ita ſunt interpretanda, ue contineant repugnantiam. 4 41 Claufula pracedens eſt maioris eſficaciæ ad deter minationem ſequentium, quam econtra. 4² Nemo praſumitur velle ſe in in continenti corri- gere 43 Atusagentium non debet speruri vitra sorum inrentionem. 44 Renonatiopriuilegij non tollit vetera iura. 45 Verba debent potius impropriari, quam tertio præindicium aſferre. 46 Feudum antiquum vt reducatur ad natnram Nout, quæ requtrantun. 47 Feudumſi reuertatur ad dominum,& detur al- teri, non dicitur nouum quò ad dominum. 48 Fratris appellatione ſublata Iignificatione venis filius fratris. 49 Filiorum nomen ceomprehendit etiam nepotes in conceſſione fendi. 50 Succeſſio in feudo, quando extendatur vſque ad ſoptimum gradum. 51 Jus accreſcendi, quando tranſeat ad hæredes ſuc- cedentes. b 52 Iualicui non poteſz acquiri ex ſtipulatione facta b ab alio ante ratihabitionem. 53 Inuestitura intelligitur facta abſque praindicio tertij. 54 Conditio iſta ſh deceſſerit ſine Rilijs maſculis, ſö- hum in morte naturali, non autem ciuilit, potest verificari. 12 35 Fiſcus ranquam ſucceſſor tenetur ad omnia ad Juc tenebatur delinquens. 56 Femina ſemela maſculo excluſa durat excluſa, licet maſculus decedat. 57 Padtum appoſitum a principe, vt ſüperſtes ſucce dat decedenti hine filijs maſculis, ad quem ca- ſum non porrigatur. 58 Paria ſunt non ſupereſſe,& non ſuccedere. T propoſitæ quæſtionis veritas /apparere poſsit, quatuor viden- tur diſcutienda Primum, an Dux Ludouicus potuerit immutare feudi, in an immutauerit. Quartum& vltimum, an præ- ſuppoſita poteſtate ac immutationc, Rei con- uenti ex ea ſe tueri poſsint. Circa primum videtur Ducem Ludoui- cum nonpotuiſſe, in præiudicium alterius, im- mutare antiquam ſucceſsionis feudi formam: ĩ etenim f princeps abſque conuicta culpa non poteſt annullare inueſtituram factam vaſallo. c. i. in princ. vbi Bal. in prin.& Aluar. nu. 3. de na. feu. Bal. in g. fin. nI. 2. de his qui feu. dar. poſſf.& ſi- ne cauſa non poteſt auferre feudum conuen- tionale. Bal. in l. qui ſe patris. num. 13. C. vnde li. Abb. cap. quæ in Eccleſiarum. num. 13. de con- ſtit.& ſicuti non poteſt tollere directum domi- nium abſque cauſa. Doct. inl. fin. C. ſi con. ius vel vtile&c. Ita necvtile. Bar. in J.3 per illum tex. C. de fund. patr. lib. u.. Fel. d. cap. quæ in Eccleſi- arum num. 32. Nec poteſt facere gratiam, in præiudicium agnatorum, feminis in ſucceſsio- ne feudi. cap.j.vbi not. Bal. num. 1.& Aluar. nu. 3. de alien. feud. pater.& generaliter nom poteſt abſque cauſatollere ius alteri quæſitum, Doct. in d. c. quæ in Eccleſiarum præcipuè Fel. num. 33. verſi. ſecundum verò membrum,& in feu- dis inhærendum eſt primæ radici, Bald. in d. c. 1. num. 2. de eo, qui ſibi& hæred. in§. fin. num e. 2. de feu. guard. Dec. late conſi. 408. numer. 26.& forma inueſtituræ antiqua in præiudicium ter- tij mutari non poteſt, Bald. in I.l. numero 31. C. 2 quando non pet. par.&c.& de feudo f antiquo non poteſt fieri nouum in præiudicium alicu- ius,& ſi factum ſit, tamen cenſetur antiquum, Iacob. de ardiz. in ſumma de feu. quem refert& ſeq. —„“ ——— ₰ —„ Ppaerepoßit, 1 Ludouicas pot andiquam form ine ladicium deſcet is hanvolueritims an * 3 Liber VII. feq. Dec. conſilio 445. numero 7.& poſt con- fectum inſtrumentum primæ inueſtituræ nou poteſt dominus apponere pactum iaſolitum, Iacobi de S. Georg. in ſua inueſt. feu. in verſi. ſi quidem inueſtit. numer. 70.& licet Princeps Tpoſsit auferre ius priuati, id tamen intelligi- tur ex iuſta cauſa publicæ vtilitatis, in quibus terminis loquitur tex. in l. item ſi verberatum. de rei vend.& in l. Lucius de euictio. Non au- tem vt poſsit auferre cauſa priuatorum, vt latè oſtendit Iaſon in l. Barbarius numero 21. de off. præt. Neque obſtat, ſi diceretur prædicta proce dere de ordinaria poteſtate, verùm de plenitu- dine,&abſoluta poteſtare, Ducem Ludouicum potuiſſe omnia facere,& in eo iuſtam cauſam præſumi. Cùm autẽè in inueſtituris adſint clau- ſulæ ex certa ſcientia&de plenitudine poteſta- tis conſtat, Ducem voluiſſe facere de abſoluta poteſtate. Nam reſpondetur primò Ducem Ludouicum cm recognoſceret Imperato- rem,& ab eo de dominio Mediolani fuiſſet in- 4 ueltitus, nõ † potuiſſe nec debuiſſe vti plenitu- dine poreſtatis abſque cauſæ cognitione, vt gnoſcente ſuperiorem debuiſſe de iuſta cauſa liquere, nee eam præſumi. Bal. Caſt.& Iaſ. in l. ſi teſtamentum. C. de teſtam.& alij quos recenſet Dec. conſi. 288. nu. 8.Et quamuis Doct. quando Conſilium III. 209 de inueſt. feu. nu. 34.& noua inueſtitura non fa- cit deſinere feudum eſſe paternum Bal inl. fin. nu.. in fl. C. de ſuis& legit.& feudum non dici- tur nouum, quod de nouo conceditur, dum ta- men quandoque fuerit conceſſum. gl. c. quęcun que 25. q.⁊. in verſi. nouum,& feudum paternũ, licet de nouo inueſtiatur, nihilominùs rema- net paternum. Bal. in procæ. feu. in 5. diui. Adhęc 6 quemadmodum ad hoc tvt feudum antiquum fiat nouum, non ſufficit fieri nouam inueſtitu- ram. d. c.i.de vaſal.decrep. æta. iunctis his, quæ poſt alios tradit Afflict. ibi nu. 20. ſed requiritur quòd noua inueſtitura fiat tanquam de nouo feudo. c.i. in fin. an agn. vel fil.&c. c. 1. de eo qui fin. fec. agn. de feu. pater. Ita ad hoc vt DuxLudo uicus pôtuerit vigore conceſsionis Imperialis reducere feuda vaſallorum ad naturam noui feudi, non potuit ſufficere, Imperatorem con- ceſsiſſe illi, vt faceret nouas inueſtituras, ſed ne- ceſſe fuit addere tanquam de nouis feudis,& verba illa de nouo ſeſe inueſtiant,& nouam te- neantur accipere inueſtituram, neceſſariò in- terpretanda ſunt pro noua confirmatione an- apyi poſt alios quos refert tradit Dec. conſi. 373. nu- tiquarum inueſtiturarum: quod ſic oſtenditur. tur diccutiendal af mero 15. Et in duce Ludouico tanquam reco- 7 Omnis inneſtitura fit aut de nouo aut de ve- teri feudo cap. I. in prin per quos fiat inueſt.& nouainueſtitura dicitur, cum feudum primò quæritur. cap.. verſi. nouam autem&c. qui teſt. ſint neceſſ.& c.vbi verò fit inueſtitura feudi ve- erit Currtum&. que dixerint, Ducem Mediolani omnia poſſe, teris& antè quæſiti, vt quæ fit per ſi ucceſſorem eeſtare ac imma quæ Imperator in imperio, Cur. Sen. conſil. 6., domini, vel ſucceſſori vaſalli, licet iura illam ap- num. 5. Tamen fundant ſe ex eo ſolo, quia non pellent inueſtituram, vt in titulo quæ ſit prim. weripoſsint. ſ recognoſcebat Imperatorem, quæ ratio cùum cau. benef. amitt. in prin.&in tit quo temp. mil. imum ridetut 2llul ceſſaret in Duce Ludouico, in eo etiam ceſſfare in prin.& in ca.. verſi. de veteri autem, qui teſt. riſſe in prꝛiudi ar debuit Doct. ſententia. Quòd autem Dux Lu- ſint n eceſ.&c& in ᷣ prætereà ſi quis infeudatus aam luccetsiou douicus recognoſceret Imperatorem, proba- de prohib. feu. alien. per Fed. Tamen non pro- crps abſque cq tur ex proœmio inueſtituræ factæ Vgoni, cuius Priè dicitur inueſtitura, ſed veterum confirma- are inneſtitura t verba enunciatiua probant inter partes. l.opti- tio. And. de lſer.& Aluar. in d ca. 1. per quos fiat di Bal in prin& al mam. C. de contrah. ſtip. præcipuè cuͤm agatur inueſtitura. in prin. Iſer. in d. c.1. qui teſt.ſint ne- n.mz dehis qut et de validitate contentorum in inueſtitura in ceſl. num. 4.& in tit. quæ ſit prim. cau. benef. a- deuft. V qua enunciata fuerunt. Abb. cap. illud nu. 6. de mitt. in princ. Aluar. in d. cap. J. quid ſit Inueſt. aqui ſepatrist i Cn præſump. Dec. in Auth ſi quis in aliquo. nu. 32 z. numero ².& latiùs Afflict: inq. ſancimus, nume. 3. Ecclelarum Wr hcec C. de eden.& ſicuti probant pro Baptiſta&V-=- 39. quo tem p. mil.& iaueſtituram feudi veteris me 4 ler aibiunäm gone contra Ducem Ludouicum, ita proillis, exponit, i. confirmationem. Iſern. in tit. de cap. oapoteftrole ſccoti quià Baptiſtavel Vgone,& contra eos quià Corr. nu. 3. Afflict. deciſi. 404. num. 3. verbaau- auſi hoc a rriluor Duce Ludouico cauſam habere prætendunt. tem inueſtituræ factæ in Ludouicum loquun- Inecntile Bar. nkce Soc. conſi. 50. n. 8.& con. 69. n. 68. n. 6.)1 43. QuOd tur de feudis conſtitutis,& antè quæſitis, ibi ha tr idn feld 8 1 ſi diceretur in inueſtitura facta ab Imperatore bentes feuda&c. teneantur&c. pro feudis, ac 4. Necpotelt if h in Ludouicum inter alia inſertum fuiſſe, qud conceſsionibus quas tenenr,& recognoue- anutotum ſe 9 46 1 habentes feuda in ducatu&c. ſe de nouo inue- runt, ſeu recoguoſcere debuerunt à Sac. Rom. dinot. Bd. e ſtiant ac nouam teneantur facere recognitio- ð Imperio&c. nam illud † relatiuum quas, cum onter⸗Xgent. nem,& nouam accipere inueſtituram,&vigore ſit adiectum incerto corpori, inducit taxatio⸗ 25 e ius ate 21 illorum verborum potuiſſe Ducem Ludouicũ nem præcedentium ad feuda habita,& recogni noller ump 5 reducere feuda antiqua ad naturam feudi no- ta, ſeu recognoſci debita à Sac. Imp. l. eatamen Eccletur 4 ui,& multò magis naturam feudi antiquiin adiectio. l. nuper, de leg. 3.& reſtringit diſpoſiti- adumver er partem immutare: Reſpondetur, quamuis 1m- onem adilla tantùm. Bar. l. cunctos populos in dum 3 ſn 4 perator expreſſerit, vt feudatarij acciperent no prin. C. de ſum. Trin. Qua de re quemadmodũ „qoi ibiẽ 9 uam inueſtiturã, non tamen expreſsit, vtimmu in iuribus præallegatis loquentib. de inueſtitu- Dec. cde tarentur antiquæ,& caſus immutationis tan- ra, quæ fit à ſi ucceſſo re domini, vel ſucceſſoti va- rrreun quam omiſſus, fuit relictus diſpoſitioni iuris, ſe 9 ſalli fpro feudis veteribus,& ante quæſitis, ver- on potelt 4/ cundum quod noua inueſtitura f nõ haber im⸗ bum inueſtitura zciien inprodrie„X à Po- pur.&c. mutare naturam antiquæ. c.i. de vaſall. decrep ctor. interpretatur pro con rmatione veterũ, e aumin xæta. Afflict. in tit. de conten. inter dom.& vaſal. Ita& in conceſsione Imperatoris loquente de zerino den 3 nouis am t. 1r.In Detri Ant. An:g in mat. feudorum. nouis inueſtituris accipiendis à Ludouico tan- quam legitimo ſucceſſore in ducatu Mediolani pro feudis veteribus,& antè quæſitis, in quibus non eſt propriè noua inueſtitura, quæ dicitur ſolùm, quando feudum primò quæritur, ver- bum nouas inueſtituras, improprie accipi,& pro nouis confirmationibus veterum interpre 10 tari debet,& quamuis fœõceſsiones principum latiſsimè debeant interpretari in præiudicium concedentis, tamen quatenus reſpiciunt præ- judicium,& iniuriam tertij, ſtrictiſsimè ſunt in- terpretandæ. Iaſ latè in l. ſin.num. 19. de conſt. princ. Secundò, ad obiectum abſolutæ pote ſta- I1 tis: reſpondetur, conceſsio feudi t eſt contra- cus nominatus, Bar. in l iuriſgentium. 5. quin. imò, num. 19. de pact. vel innominatus-ſecun- dum Bald. in l. 1. in 1. quæſt. C. quan. lic. ab emp. diſ.vltrò citroq́.obligatorius: Abb. c. quæ in Ee- cle. num. 15.& producens ab vtraque parte acti- onem. latè per Iaſ.in prælud. feud. num. 36. præ- cipuè vbi daturpro certo,& determinato ſer- uitio, vt puta vt det domino vnum equum, vel accipitrem, aut pecuniam, vt in caſu de quo a- gitur, quodfeudum non poteſt vaſallus inuito domino renunciare, glo- fin. in tit. de cap. qui ram Dueis Fanciſci. Et ſi fortè in contrarium adducerentur ea, quæ nouiſsimi quidam con- ſulentes inter confl. Bu. ſcripſerunt, dum cona rentur oſtendere principem ſupremum exab- ſoluta poteſtate potuiſſe habilitare feminas ad feuda in præiudicium agnatorum: Aduertatur, quia Doct. illi cùm viderent, ſe nõ poſſe defen- dere principem etiam ſupremum ex abſolu- ta poteſtate, poſſe auferre fine cauſa ius quæſi- tum ſpe ex cõtractu feudi‚ fundarunt ſede duo- bus pręcipue, Primò, quòd feudum agnati de feratur agnato, non ex contractu& ſtipulatio- neprimi acquirentis, ſed mediante ſucceſsione feudali, quod falſum eſt in feudo accepto pro ſe &liberis, quod Doct. paſsim appellant feudum ex pacto& prouidentia,& iura per eos allegata loquuntur in feudo ſimpliciter accepto, a quod filijvenire videntur ex quadam ſucceſsio- ne,& non admittuntur, niſi ſint hæredes patris- cap. i. an agn. vel fil.&c non autem in feudo da- to pro accipiente,& deſcendentibus, quod ad deſcendentes pertinuit ratione contractus pri miacquirentis,& quod habere poſſunt, etiam quòd non ſint hæredes patris. Bal. in d. cap. ⁊ an agn. num. 8. ita diſtinguit Caſtr. in d. l. apud lul. cur. vend.& Bal. ibi, ac And. de lſer. nume. 24. in 14§. ſi quis alicui, num. 4. de legat. j.& vbi deſcen præſentiq́; eauſa non agitur de ſucceſsione ali- qua ab inteſtato, vel exvltima voluntate, ſed ex diſpoſitione interviuos,& exlege appoſitain 12 conceſsione feudi, nam quando † quis recipit feudum pro ſe,& deſcendentibus maſculis, in quolibet gradu deſcendentium cenſetur vna receptio,& vna ſtipulatio de perſe,& excluſo primo venit ſequens iure ſuo, Caſtre. conſi. 164. num. 5. verſi. applicando igitur iſta&c.& num. 6.lib. z2. in nouis. Dec. conſi. 468. nume. 28.& tot videntur feuda quot ſucceſſores. Bald.in 6.hoc quoque num. 14. de ſucceſſ.feud.& alia ſtipula- tio in perſona patris, alia in perſona filij. Ang.& Caſtr. num. 4. in l. apud Iul.. ſiquis alicui. de leg. I. Ideoq; prætendunt actores feudum ad ſe per- dentes ſunt nominati in conceſsione, ius effi- cacius illis acquiritur. Bal. d.§. hoc quoque:. nu. 14.& optimè oſtendit Caſtren. conſi. 217. num. 1. verſi. ſed ad primum reſpondetur, lib. z. in no- uis. Secundòo fundant ſe, quia verba inueſtitu- ræ pro ſe, hæredibus,& ſucceſſoribus, videntur ſe referre ad rempus, quo tractatur de hæredi- tate,& ſucceſsione, quæ ratio ad rem præſen- tem non conuenit, in qua inueſtituræ verba cantant pro ſe,& deſcendentibus maſculis&c. Nec aliqua ex adductis per eos ad reſponden- dum contrario, ſcilicet Principem non poſſe abſque cauſa auferre ius quæſitum ex contra- ctu feudi, poſſunt procedere in feudo accepto pro ſe,& deſcendentibus&c. nec arguere licet tinere ex pacto,& prouidentia concedentis pri 15 Tà ſpe ſucceſsionis ad ſpem quæſitam ex con- mò acquirenti. And. de Iſer. in tit. an agn. vel fil. num. r.& 2. Aluar. nume. 9. verſi.& hanc limita- tionem,& vi contractus factià primo acquiren te, Caſtr. in d. l. apud Iul.. ſi quis alicui, nume. 4. de leg. i. Bal. in Auth. ſi quas ruinas nu. 5. verſi. in contrarium,& verſi. de feu. C. de ſacr. Eccl in 1.qui ſe patris, num. 10. verſ.& eſt ratio. C. vn. lib. 13 Princeps †autem etiam de plenitudine pote- ſtatis non poteſt tollere ius quæſitum ex con- tractu, cap. i. de probat. Caſtren. in l. digna vox, nunff.5.& 6. C. de legib. ad quod multa accumu- lat Felyn. im d. c. r.& nonnulla adducit Kip. lib. reſp.⁊. cap. 19.& 20. Et cùm in inueſtitura factaà Duce Franciſco adſit pactum ſpeciale,& ex- preſſum, quòd inueſtiti,& eorum deſcenden- tes nullo vnquam tempore poſsint etiam per renunciationem feudi, vel aliter ſe à prędicta im 16 lam, †ex certa ſcientia .— ueſtitura,& contentis in ea eximere, vel aliqua- liter liberare, ne contractus claudicet, eodem modo non debuit potuiſſe Dux Ludouicus ali- 17 410. num. qualiter alterare conceſsionem& inueſtitu- tractu, nam prima non dicitur in bonis, nec ad hæredes tranſmittitur.. ſin autem aliquid. C. de cadu.toll. etiam ſi ſit ſpes acquirendi ſucceſ- ſionem purè delatam, poſt mortem teſtatoris per aditionem.§. in nouiſsimo. C. de cad. toll. velagnitionem bonorum poſſeſsionis. l.3.§. ac- quirere de bon. poſſeſſ. in quibus terminis lo- quitur Bal. in Auth. ſi qua mul. num. 15. C. de ſa- croſ. Eccl.& in l.. C. de iur.& fact. igno. circa fi. Secunda vero ſic.§. ex conditionali. Inſt. de ver. oblig.& prima non poreſt deduci in contractũ. I fin. C. de pact. vbi Bart. in q. vlt. Secunda verò ſic. I. ſpem. C. de donat.& in æſtimando inter- eſſe n on habetur conſideratio primæ. I. poſt e- mancipationem. 5. illud de lib. leg. ſecundæ ve- rò ſic Bar. d§. illud. Tertiò reſpondetur, clauſu- erta ſci non operari in præiudi- cium tertij. Bal. in prælud. feud. num. 37. Hoſti- en. Abb. Anch& Cardin. quos refert Dec. con. um. 23.& f clauſulam, de plenirudine po- teſtatis, operari ſolum quando fuit proceſſum cum ui,num 4 deleg nommaninconc cquiritut Ba.4. oſtendit Caſtra; eriam ült pes 3 dclatam, poſt m. ſ. in nouis dem donorufd da poſſeſ. inſ. a Auth. Gquad a 5 ein 11.C de ant. 5 18 .19 20 Liber VII. cum cauſæ cognitione, vt poſt alios quos recen ſent, ſcripſere Soc. conſil. 164. numer. 7. volum. 3. Dec. conſ. 4r0. nu. 21.& cum Dux Ludouicus non poſſet vti plenitudine poteſtatis abſque cauſæ cognitione, aſſertio Ducis non probat cauſæ cognitionem: ſicuti& aſſertio meritorũ facta ab eo, qui non poterat donare abſque me- ritis, non probat merita Bart. l. ſi fortè de Caſt. pecul. Quartò † reſpondetur, clauſulas, ex cer- ta ſcientia,& deplenitudine poteſtatis, refer- riſolùm ad immediatè ſequentia, nõ adomnia ſequentia, præcipuè ad clauſulam, ea tamen le- ge&c Primò quia inueſtitura habet diuerſa ca- pita: quorum primum continet ſeparationem bonorum à ciuitate Laudenſ. Secundum inue- ſtituram ibi, In Dei omnipotentis&c. Tertium ceſsionem actionunm ibi cedens,&c. Quartum promiſsionem Vgonis. Quintum iuraméẽtum, VlItimum generalem obligationem. Ideoque clauſula, de plenitudine poteſtatis, poſita in principio refertur ſolùm ad proximum caput ſeparationis, non autẽ ad capita diſtantia. Bar. in l. 4.§. eritque differentia. nu. 1. verſ. latiùs in iſta materia diſtingue. vi bon. rap.&c. Secundò quia clauſulæ † exorbitantes à iure communi non cenſentur repetitæ in ſeq. cap. Bar. vbi ſup. in exorbitantibus enim non fit reperitio Ioan. Conſilium FITIT 210 nius capituli contenti in teſtamento non in- fertur approbatio omnium contentorum in teſtamento inualido. Alex. qui multa allegat con. 123. nu. 8. I.1. Ita& obſeruatio partis inue- ſtituræ factæ in Oliuerium& Io. Antonium non debet grauare Camillum& eius deſcenden- tes ad obſeruationem aliarum partium, quas nunquam apparet fuiſſe obſeruatas, neque ex approbatione vnius capituli inueſtituræ debet inferri ad approbationem omnium contento- rum in inueſtitura, neque ſolutio pecuniæ, vel prætorùm deputatio conformis inueſtituræ, debet inducere approbationem totius inueſti- turæ. Secundò reſpondetur Vgonem non po- tuiſſe etiam cũ domini cõſenfi quioquam di- ſpõere aut conſentire in præindicium agnato- rum. c. I.vbi Bal. in i. not de alien. feu. pater. nec etiam in fauorem agnativlterioris gradus in p- iudicium proximioris. Bal. ibi ſup. ver. intellige tamẽ. An. de Iſer. nu.z.& 4. Aluar. nu. 5. Præp. nu. 2. Etmortuo Vgone agnatos etiam pôſt natos poſſe reuocare, quãdo feudum illis aperiatur. Iſer. in tit. de ſucceſſ feud. nu. 9. Alua. in eo.tit. 5. hoc quoque.nu.6.& cõtra poſteâ natos nõ poſ- ſe opponi de præſcriptione poſsidentium. Al- uar. d. nu. 5. ver. ſed vtrum contra eos. Et ſt in a- lienatione feudi paterni proximiores agnati Imol in Clem. I. nu. 46. de ſupp. neg. præl. Ter- 23 conſentiant,& poſteâ feudum aperiretur † re- tiô, quia clauſula generalis præcedens non tra- hitur ad ſequentia, quæ ſunt contra ius, quando poteſt referri ad alia capitula, quæ non ſunt cõ- tra ius,. Bartolus in l. talis ſcriptura§. hanc au- tem, nu. I. Iaſ. nu. 28.& 29. de l.1. Quartò quia in materia, in qua lata fieri debet interp̃tatio, vt in conceſsionibus Principum, ſi ex repetitione reſultat ſtricta interpretatio, †non debet fieri repetitio præcedentium ad omnia ſequentia, Iaſ. l.i. C. de lib. præt. nu. 9. Et ſi diceretur Vgo- nem, Baptiſtam& Camillum conſenſiſſe huiuſ- modi immutationi, iccircò, licet Dux Ludoui- cus nihil potuerit immutare, tamen filios Ba- ptiſtæ tãquàm hæredes nõ poſſe contrauenire facto patris, Reſpondetur primò, cùm non ap- pareat prædictos habuiſſe notitiam immutatæ motioribus, admitterétur ad reuocandum, da- to ꝙ tẽpore alienationis non fuiſſent proximi- ores. Alua. in d. c.— de alie feu. pater. nu. 2. Præp. nu. 20Quò verò ad Baptiſtã, Reſpõdetur primò illum tempore factæ inueſtituræ à Duce Ludo- uico fuiſſe abſentem, neque ex inſtrumento in quo continetur, Vgonem procuratorem, pro- batur Vgonem habuiſſe mandatum. Authen. ſi quis in aliquo. C. de eden. Neque exaliqua té- poris diuturnitate præſumitur, qnòôd Baptiſta fecerit aliquod mandatum immutandi aut cõ- ſentiendi Duci immutanti antiquam ſucceſsi- onis formã, vt aſſeruere plures relati per Iaſiin l. ſciendum. nu. 19. de ver. oblig. Secundò reſpõ- detur, ſicet Baptiſta expreſsè vel tacitè conſen- ſiſſet Vgoni& Duci immutantibus ſucceſsio- ſucceſsionis, non poſſe dici approbaſſe, vt in 24 nem feudi, tamen cùm ex † ſimplici conſenſu terminis taciti conſenſus ſuper inueſtitura feu- dali in alium facta inquit gloſſ. in. prætered.& Bal. nu. ſ. ver. porrò in tit. quib. mo. feu. amit. Et ex eo, quòd ſolutæ fuerint pecuniæ loco acci- pitris& canum,& prætores ſeparatim conſti- 21 ter id, quòd ſicuti † gratuita ſolutio partis, non tuti, ad aliquam ſcientiam, ratihabitionem, ſeu conſenſum, inferri non poteſt, cùm idem obſer uatum fuerit ante Ducem Ludouicum, vt in ſi- milibus terminis trad. Soc. conſ. 220. c. ftin. præ- grauat in ſolutione alterius partis. l. fi. C. ne vx. pro mar.& ex vſu inter fratres contrahitur ſo- cietas in eo ſolùm, quo apparet vſus inter eos. Bar. in l. 1.§. ſi quis hoc interdicto. in fin. de itin. actuque priua.& ex præſtatione alimentorum iuxta diuiſionem à iudice factam non infertur approbatio totius ſententiæ diuiſoriæ. l. quæ- 2 dam mulier. fam. herciſ-& ex approbatione Tv- non oriatur obligatio gloſſ. l. Lucius. ſol. matr. Jaf in l. quotiens. C. de fideicomm.& cùm non apparear Baptiſtam promiſiſſe de non contra- ueniendo illi immutationi, filijBaptiſtæ quam- uis hæredes patris poſſent contrauenire. Bald. in§.hoc quoque. nu. 20. verſ.z2. caſu. Aluar. num. 4. verſic. quæro cum gloſſ. tertiò quid ſi iſti fra- ter&c. de ſucceſſ. feud. quinimò quamuis Ba- ptiſta expreſsè approbaſſet huiuſmodi immu- tationem,& promiſiſſet illi non contrauenire, deſcendẽtes Baptiſtæ etiam illius hæredes poſ- ſint contrauenire, cùm ad eos feudum non iu- re hæreditario, ſed ex pacto& prouidentia pri- mi acquirentis pertineat. Nec ob deſcenden- tium contrauentionem agi poſſet ex promiſ- ſione Baptiſtæ, dummodò non promiſſerit, e- tiam filios non contrauenturos. Baldus in l. ſe patris, numer. 12. C. num. lib. cui aſſentitur Ale- Xan. —— r “-ꝰJqr o· 5 — Petri Ant. Angiin xand. conſ. 8. nu. 12. lib. 5. Quòd ſi diceretur, ſe- cundum primam radicem feudi potuiſſe Vgo- nem& Baptiſtam liberè diſponere de feudo, vt apparet exinueſtitura Ducis Io. Mariæ facta anno 1404. Reſpondetur inueſtituram illam finitam fuiſſe,& bona omniaad fiſcum reuer- ſa, vt conſtat ex reſtitutione bonorum non feu dalium, exiſtentium penes fiſcum facta à Duce Philippo anno 1417. ſed deinde Petrinum& Sanguinolum fratres anno 1451.à duce Franci- (co fniſſe de feudalibus bonis inueſtitos, vbi au 25 tem vaſallus committit delictum, t propter quod feudum ipſo iure redit ad dominum, vel vbi requiritur ſententia, poſt priuationis feudi ſententiam, Princeps remittit delictum,& feu- dum cõcedit, nouum efficitur feudum,& noui naturam aſſumit. Bald. in§. inſuper de prohi. feud. alien. per Feder. Iſern. nu. 3. Aluar. numer. mat. feudorum. quod petrino obuenerat, non admitterentur. C. Abbate, de verb. ſignif. ibi ſecundum præte- rititemporis morem. c. examinata de confir. vt. qua de re Alex. conſil. 29. nu. 24.1. 5. in ſimili caſu dixit, licet ex aliquibus clauſulis adiectis in inueſtitura dici poſſet, feudum aliquid noui ſapere, tamen ſi Princeps voluit inueſtituram fieri ſecundum modum& formam antiqua- rum, apparere mentem principis fuiſſe, vt feu- dum retineret qualitates antiquas. Quartò 29 quia Princeps f non præſumitur velle derogare zuri alterius. l. 2.§. ſi quid à Principe. Nequid in lo. pub. nec velle grauare quenquam in iure ſuo c. paſtoralis. de priuilegijs.& vbi princeps aliquid dat vel confirmat, ſemper intelligitur, ſaluo iure alterius. Bal. in tit. de pac. cõſtan. inl. ver. amplius conſueuerunt. numer.z. latè Iaſtin fin. numer. 20. de conſt. princ.& talis præſumi- 2. ver. quæro quid ſi Vaſallus, Præp. nu. 3. Affiict. 30 tur † intentio Principis, qualis eſt legis ſcriptæ nu. 12. in cap. 1. de vaſal. decrep. hoc etiam ſuade- tur, quia inueſtitura Ducis Franciſci facta non fuit tanquàm de antiquo feudo. Item adeſt ſpe- cialis clauſula, quòd fratres inueſtiti abi nteſta- to inuicem ſuccedant,& in ea dicitur fratres jnueſtitos apprehẽdiſſe de ipſius Ducis conſen ſu poſſeſsionem bonorum feudalium, Item in- ueſtitura Ducis Galleacij fit tanquam de feu- do quod proceſſerit à Duce Franciſco. Circa ſecundum an Dux Ludouicus volue- rit immutare antiquam ſucceſsionis formam: 26 videtur non voluiſſe, primò quia † præfationes denotant animum& cauſam finalem.l. fin. v- bi Bartol.& Bald. de hæred. inſtit. l. cùm hi in prin. cum not. per Bart. de tranſ. ex præfatione autem apparet Ducem voluiſſe reddere ſe libe- ralem& gratioſum verſus Vgonem& Bapti- ſtam, non autem eorum iura diminuere,& ex literis ad Vgonem ſcriptis,& in inueſtitura re- giſtratis ſoluùm apparet, Principem tanquam fucceſlorem legitimum Patris voluiſſe reco- gnoſci,& inueſtituram nouam de feudoVgoni & Baptiſtæ antè quæſito facere, quæ propriè in- ueſtitura noua dici non poteſt, ſed à Docto. pro & rationis naturalis, j. ex facto de vulg Bal. in c. 1. apud quem vel quos contr.&c. numer. 3. verſic. ſi autem non eſt poſsibile.& nemo præ- ſumitur voluiſſe facere quod non poterat. l. Lu- cius.. Imperator ad municip. c. à nobis,& ibi not. Abb. de ſenten.excom. Cumꝗue morien- te Vgone frater ſolus fuiſſet ſucceſſurus. cap. j. §.his verò deficientibus. de ſucceſſ.fra.& dece- dente Oliuerio vel Io. Antonio, Vgo& Bapti- ſta in capita ſucceſſuri fuiſſent. 5. ſi verd neque fratres. in Authen. de hæred. ab inteſt. Authen. poſt fratres. C. de ſuĩs& legit. Bald. inl.⁊ nu- mer. 4. verſic. Cæterùm. C. de ſuis& legit. Mart. Lauden, in dict. c. 1. de ſucceſ. fra. lacobi. de S. Georg. in ſua inueſtitura feudali. inverbo præſentes& recipientes. numer. 13. verſic. vnde concludite in iſta materia. clarum eſt quòd ex conditione appoſita in inueſtitura. vt morien- te vno ex Vgone, Baptiſta, Oliuerio„& Io. An- tonio, reliqui tres æqualiter ſuccederent, maxi mum præiudicium fieret Vgoni& Baptiſtæ, qui nullum ex eacom modum ſentirent,& fra- terna ſucceſsione ſaltem pro parte priuaren- tur. Neque obſtat clauſula, Ea tamen lege, vt in feriùs demonſtrabitur. 6 eo decedente vaſallo, proximior agnatus ſuc- ceſsiſſet. Bald.& alij in c. i. de alien. feud. pater. Tertiò quia inueſtiuit Vgonem& Baptiſtam. & vtroque eorum&c. proſe,& eorum deſcen- dentibus, quo verbo,& vtrumque, ſtante, qui- libet cẽſetur inueſt. inſolidum, nã dictio vterq; inl. hoc articulo nu. 10. de hæred. inſtit. Rip. qui latiùs declarat inl. hæredes mei.§. cùm ita ad Trebel. nu. 3. Iccircò inter eos habuiſſet locum ius AöEͤSo.—.——— 2—— —⸗—.— 1* le priuil . c 2 8 1.5 6 oanrmar,ſen nc terias.Dalintitd a Sconlucueruntn a 1. deconſtptinc a mncpt qual L 1 z 3 MMurals exfado h,k n em fel Awoscontt, s u dem noneſtpobib a ean ulle tacere quodt geaal eroradmunicip ih d tuer ſolus fuiſet mm jencientidus deſt amrant erio rello. Anton hükh „ 4 lucceſſuri fuiſen iamm luthen. de hæred: Metiut .C. de ſuis& leg danl ic. Crterum. C H bth en in dich. c.l. de ena in ſua inueſtitut MWilin recipientes nuf arefet niſtamateria. d urttän appoſitaininuel uatms gone,Baptilta.O autht uitres qualiter aoetell licium heret We Mhn do Aren:t nnn cxcacommo „Sione ſaltem po 4 obſtatclaufulah les aſtrabitut. 4 gulm „Banimu e ecundò quit age b hic 2Olern 5 nad c wum ac bun N f 0 2u0 1rDo) 3 1 griauett 2 E g * iua. außs— b dan daustas eaiih 50 1 den⸗ o 8 1 te enten. excom C ma un csr ertium an Dur. bich ſuccebiot i 2r 5 m 18 „* 1 2 9 1 4 nutalle,Primoq berh . 2 i 1 inſequèdo ve- Llgur. — aſampttt* 2 au 3 Lube, ä. ius accreſcendi ſeu non decreſcendi,& altero quandocunque ſine filijs decedente, ad ſuper- ſtitem totum feudum ſpectauiſſet.c. I. circa fin. verſic.vel vtriuſque nomine. de benef. fra. Bald. in§. fin. num. 4. de ſucceſſ. feu. Iaſ. in l. ſi mihi& Titio. num. 11. de verb. oblig. in l. re coniuncti. num. 239. num. 164. de leg. 3. Et cùm Vgo fuerit ſtipulatus ceſsionem etiam procuratorio no- mine fratris, ſufficit verbum vtrunque in ea fu- iſſe poſitum, licet non ſit adiectum verbo in- ueſtimus, vt fatetur Alexand conſ. 24. nume. 8. verſ. cum illa parte. lib. 5. Quartò, ob illam clau- ſlam, ſecundum modum& formam conten- 33 tam in prioribus inueſtituris,&c. f relatum e- nim eſt in referente. l. aſſe toto, de hæred. inſtit. & relatio intelligirur facta cum omnibus qua- litatibus. Bar. l. lanctio. nume. 7. verſi. præterea. depœn.& ideò antiquæ inueſtituræ cenſentur ineſſe illi cum omnibus ſuis qualitatibus,& vt donec ſupereſt aliquis ex deſcendentibus pe- trini, tranſuerſales admitti nequeant ad feudũ, quod vel Petrinus acquiſierat, vel in diuiſione bonorump ernorum inter eum& fratres fa- 7 cta Petrino obuenerar. cap. i. de nat. ſucce. feu. cap.i.de ſucce.frat. cap.. de duob. fra. à cap. in⸗ ueſt. Et decedente Vgone vel Baptiſta frater ſolus ſuccedat. dicto cap. 1. de ſucceſſ. fra.. his verò deficientibus. Neque obſtat clauſula, ea ramen lege,&c. Etenim illa limitatur ad modũ & formam antiquarum inueſtiturarum pro- pter illam dictionem ſecundum,&c. Authen. Præsbiteros. prima. C. de Epiſ.& Cler. l. ſiteſta- mentum. C. de inſtit.& ſubſtit. Dec. conſi. 195. in princ.vt& de ſubſtitutione facta de ſuperſtitib. adiecta clauſula, eo modo, quo ab inteſtato ſuc- ceſſuri eſſent, tradit Dec. conſil. 79.& ex eadem clauſula neceſſarié non infertur immutatio antiquæ formæ, nam quicquid magni deno- tent ea verba, altero, alio vel alijs decedentibus ſuccedant alius vel alij, non videntur maiorem quosomnes inuicem ſubſtituo. Cæterùm ſi Oliuerius in tertia parte loan. Antonius in ter- tia parte, Vgo& Baptiſta in reliqua tertia par- te fuiſſent inſtituti,& teſtator deinde dixiſſet, gone præferendus Baptiſta fuiſſet Oliuerio K Bernardino. l. cohæredi.§. qui diſcretas. de 34 vulg. vbi Bal. dixit, in f ſubſtitutionibus atten- di coniunctionem, vt coniunctus præferatur non coniuncto,& potentius eſſe ius ſubſtitu- tionis& coniunctionis vnitum, quàm ſolùm ius ſubſtitutionis,& diſpoſitio illius tex. qui lo- quitur in coniunctis ſolùm verbis, fortiùs in re præſenti locum ſibi vendicare debet. Etenim Vgo& Baptiſta nõ ſolùm verbis coniuncti fue- re, ſed etiam in re, cùm vterque inſolidum vo- 35 catus ſit,& verbat ſubſtitutionis, quibus dici- tur, quòd portio decedentis deueniat ad ſuper- uiuentes, intelligitur ſalua gradus prærogati- ua, vt ſcripſit Dec. conſ. 299. nu. i5.& ſicuti Prin- ceps in principio inueſtituræ prædilexit Vgo- nem& Baptiſtã, quemlibet in omni eo, de quo habere ſignificatum, quam ſi fuiſſet dictum, quos omnes inuicem ſubſtituo, moriente V- (onſdium II a2u inueſtiti fuere, vtrumque vocando eodem mo- do in ſubſtitutione prædilexiſſe videtur. I. 1. C. de impu. Neque obſtat ſi diceretur contra præ- vt verba ei vel eis,&c. verificentur, ſubſtitutus cenſetur is, qui aliàs excluſus erat iudicandus, & fortiùs obſtare quod ibi dixit Bart. num. 2. ſi teſtator inſtituat duos filios maſculos hæredes vniuerſales,& filiam in re certa,& deinde ad- dat, ſi quis eorum deceſſerit ſine liberis, ſubſti- tuo ſuperuiuentes, cùm verbum ſuperuiuen- tes pluralis numeri non poſsit verificari in vni- co maſculo ſuperſtite, intelligi ſubſtitutam et- iam feminam. Ildeoque cùm in caſu noſtro mo riente Vgone verbum illud ſuperſtites non po- tuerit verificari in ſolò Baptiſta, cenſentur fub- ſtituti etiam Oliuerius& Ioan. Antonius. Nam reſpondetur in dicta l. fin: verbum eis, non po- tuiſſe vllo caſu etiam in potentia verificari, niſi vterq; frater fuiſſet ſubſtitutus,& in caſu. Bart. ideò cenſeri ſubſtitutam filiam, quia aliter non poteſt conſiderari caſus, quin plures ſubſtituti dicantur. At in caſu præſenti licet Vgo& Bapti- ſta inuicem priùũs ſubſtituti dicantur, in alijs ca- ſibus verificari poſſunt verba, ſuperſtites ſucce- dant, nempe decedente Oliuerio vel loan. An- tonio, vel vtroque ex Vgone& Baptiſta,& cùm copula poſita inter dictiones alius& alij, non requirat concurſum vtriuſq;, vt dicemus infraà, ſatis eſt quòd ſeparatim verificentur, ſed& ver- baaltero, aliò vel alijs,&c. indiſtinctè& ſepara- tim interpretata ſucceſsioni antiquæ conueni- re poſſunt, ſi teferamus verbum, alius ſuccedat ad verbum altero decedente,& verbum, alij ſuc cedant, ad verbum alio vel alijs decedentibus, & intelligendo altero ex Vgone& Baptiſta cõ- iunctis decedente, alius ex eis duobus ſuccedat, & extra hunc caſum alio vel alijs decedentibus, ſuccedant alij ſuperſtites, ſecundum quem ſen- ſum remanet inuiolata proprietas verborum ſcilicet altero de duobus, alio de pluribus præ- dicari. Et ſi diceretur huic interpretationi ob- ſtare copulam,&, poſitam inter verba alius& 36 alij. Reſpondetur, licet ad veritatem f copulæ poſitæ in extremo conditionali requiratur cõ- curſus omnium copulatorum. l. ſi hæredi plu- res. de cond. inſtit. Secùs tamen eſt, vbi copu- laponitur inextremo diſpoſitiuo nam perinde eſt, ac ſi ſingulariter ſubſtituiſſet, Rip. in l. hære- des mei,§.cùm ita. nu. 103. ad Trebel.& ſic idem eſt, ac ſi dixiſſet, altero ſubſtituo alium. Alio 37 vel alijs ſubſtituo alios, nam& † copula quan- doque pro diſiuncta accipitur. l. coniunctioné. 38. l. ſpé. de verb. ſignif.& diſiuncta poſita f inter perſonas honoratas pro coniunca accipitur. l. cùçùm quidam. C. de verb. ſignif.& vbi copula ponitur inter duo adiectiua, quæ non copulan- tur reſpectu vnius certi ſubſtantiui, accipitur 39 † pro ſoluta. Bart. inl. ſæpè. de verb. ſign. nu.. in 1 is qui ducenda.§. vtrum. numero quinto, de re. dub. clarius Iaſ. in I. 1. in prin. in quarta limit. de iuſt.& ĩ ur. vel verba illa altero, alio velalijs, referendanon ad quatuor nominatos, ſed ad n quoſ⸗ Perri Ant. Anguſ. in mat. feudorum quoſcunque alios conſortes in feudo diuerſos ſta moriente alterum totum habere,& reno- nominatis, vt in ſimili caſu dixit Socin. conſ. 44 uatio † priuilegij,vel inueſtituræ non tollit ve- 300.columna quarta. verſic. tertio principali- ter,& eodem iure verba alius& alij ſuperſtites intelligen non ſoluùm de quatuor nominatis, ſed in infinitum de omuibus fuccedentibus in feudo, ſecundum tamẽ gradus prærogatiuam, 45 & licet ha interpretationes poſſent cauillari,& aliter ea verba interpretari, tamen cùm reue- ra nullus ſenſus daripoſsit, qui non patiatur 40 difficultatem,& valeat morderi,& cùm †verba inſtrumenti ita ſint interpretanda, ne contine- ant repugnantiam§. quibus. in prima conſtir. C. Bart. in l. fin.§. idem quæſt. numero quarto, de cond. indeb.maximè in conceſsionib. Prin- cipum, cap. inter dilectos.§. cæterùm. de fid. Inſtrum. Abb. in cap. cùm tu. de teſtib. propter quod Caſtren. conſiliozti. numero ſecundo. libro 1. in nouis dixit, ſi in vltima inueſtitura reperita ſit forma priorum inueſtiturarum ex- plicitè vel implicitè, vt faciendo eam ſecundũ tenorem primarum, verba vltimæ in ueſtituræ ita intelligenda eſſe, vt conueniant prioribus inueſtituris,& cùm vna pars inueſtituræ decla- ret aliam. l. qui filiabus in princ. d. leg primo.& verbageneralia quæ ſequuntur diſpoſitionem, reſtringantur ad præcedentia, vt ex Alber trad. Dec.conſilio 542. numeroꝰ& præcedentia mi- nuant ſignificationem eorum, quæ ſequuntur. 411 fi.5. cui dulcia. de trit. vin.&c.& † clauiula præ- cedens maioris efficaciæ ſit ad determinatio- nem ſequentium, quàm êcontra. Bartol. in l. ſi quis in princ.de leg.3.& alij relati per Iaſ. in l. pacta nouiſsima numero 4. C. de pact. in I. r. 42 nume. 5. C. de lib. præt.& nemo f præſumatur velle ſe incontinenti corrigere. l. non ad ea. de cond.& demonſtr. Et inueſtitura facta à Duce Ludouico ad oſtendendã liberalitatem& gra- tiam verſus Vgonem& Baptiſtam, vt apparet ab exordio, non debeat operari diminutionẽé iurium eis competentium. l. legata inutifiter. de adim. leg.& faciliuũs ſit ſalua ratione recti ſermonis, interpretari claufulam illam, eata. 47 †conceſſa,& morte Vaſalli ad dominum re- men lege, ſecundùm præcedentia ſcilicet, vt al- tero ex Vgone& Baptiſta moriente, alter ſuc- cedat, quàm interpretari præcedentia omnia ſecundum clauſulam, ea tamen lege, intelle- ctam eo modo, quo Rei conuenti illam inter- pretantur, nullo iure videtur poſſe inficiari, quin clauſula, ea tamen lege, intelligi debeat ſecundum præcedentia ſ.modum& formã con tentã in antiquis inueſtituris fecundum quas Vgone præmoriente, Baptiſta totu feudum ha 43 biturus erat. Accedat quòd Tactus agentium non debet operari vltra eorum intentionem, fed Ducis non alia fuit intẽtio, vt ex præfatione apparet, quàmvti liberalitate& gratia verſus Vgonem.& Baptiſtam,& recognoſci in domi- num:& Vgonis, recognoſcere Ducem,& ver- badebent interpretari ſecundum mentem cõ- trahentium, quorum meus expreſſa fait inbæ- rere antiquis iaueſtituris,& feudum habere vi- res antiqui feudi,& altero ex Vgone& Bapti- tera iura. c. quia intentionis. de priuil& per cõ- ceſsionem noui priullegij nunquam cenſentur fublata priuilegia priùs indulta, Barto. inl. fin. per illum text. C. de præpol agen. in reb. libro 12.& verba debent portùs impropriari, quam quòd tertio præiudicium afferatur. Bald. c. ſu- per eo. de off. de leg. Dec conſilio 33. numero quinto,& debenr intelligi in caſu, quo de iu- re fieri poſſunt. l. Gallus.. quidã recte. vbi Bal. in z. not. de lib.& poſthu.& vis verborum non tantùm debeat operari, vt melior ſenſu exiſtat. 13. C. de lib. præter. l.cùm virum. C. de fideicom miff.& verbadebent menti inſeruire. c. Secun- dò requiris. de appel& à mente regulari. Bald. in cap. mandatum. de reſcript. Nec exaduerſo quicquam prodeſt clauſir- la, de nouo concedimus, nam feudum non di- citur nouum, quod de nouo conceditur, dum tamen quandoque fuerit conceſſum. glo. cap. quæcunque. 25. quæſt. 2. in verſic. nouum,& propter clauſulam de nouo concedimus, feu- dumantiquum non reducitur adnaturam no- ui. Afflct. in capitu. primo, numero 20.& 22. de vaſal. decrep. æta. poſt Iſern. ibi. nume. 2. Mart. Lauden. column. z. verſic. quæro Vaſallus com- miſit feloniam,& Præpoſ-numero tertio ver- ficulo.& intellige illa verba de nouo,&c- 46 Quinimòſi conſideremus iura loquentia †de reductione feudi antiqui ad naturam noui, præſupponunt tria, quòd feudum antiquum renuncietur in manibus domin, qua de re Sa- lic. in I. peculium. i. 6.penultim o. de pecul. dixit, quibuſcunque verbis vtatur Princeps, feudum non fieri nouum, niſi priùs Vaſallus eo priua- tus ſit.S ecundũ, quòd agnati eonſentiant, Ter- tium, quòd inueſtitura noua fiat tanquam de nouo feudo. c. i. circa fi. an agn. vel filij,& c. c. 1. circa fin. de eo qui fin. fec. agn.&c.& que mad- modum ſi res quæ fuit quandoque in feudum uerſa, detur alij in feudum, nõ dicitur noua in- feudatio, quò ad dominum, c. ex parte. de feu. ex quo priùs ſancitum fuerat, vt ea bona daren- tur in feudum. Abb. ibi numero tertio., ita ſi Vaſallus accipiat nouam conceſsionem de feu- do, quod anteè ipſe& eius anteceffores accepe- rant, non debet dici feudum nouum, quò ad Vaſallum, earatione, quia id priùs ipſi vel an- teceſſoribus datũ fuerat. Et ſi diceretur, quam- tAede l 81 34 uis prædicta concluderent, clauſulam, ea tamẽ lege,&c. interprerandam, vt Vgone morien- te, Baptiſta debuerit ſuccedere, nontamé poſ= ſunt concludere vt præmorruo Baptiſta,& poſt Vgonem filij Baptiſtæ admitterentur, quaſi verba illa, alius vel alij ſuccedant, ad filios Ba- ptiſtæ, vllo modo referri nequeant, et in termi- nis viderur conſ. Alexand. 204 lib. 2. quem ſeq. Cur. in tract. de feu. Reſpondetur primò, ſen- tentiam Alexand. non eſſe abſque difficultate, etenimcontra Alex. vrget, quod dixit Bal. ink. in 4u —“ſ — ◻ — 2--d ——„—„„ͤ —— 4. V— eno giegum 3 acrcimus,un „Cuodde nonog 2. dogne fuerit on af 8 3.Jurxft. 2. in werh Kem. alam de non0 co M. mnonrcducitur: M 4 tu primo, num or u 11 ia pott llern. i ab.ha nn.z. crlic. quxrt m. Lpenultim Ha verbis vtatur N Sbst um, niſi prius" M cf 3,quodagmate WWiunt mueſtitura nout indumt d circaftan agt ridd 0qui hn. fec agi aerd aur fuit quand hau diidunr morte Valili . Br iin fendum n rmn addominum. 5 „ er— 19 DM ancitum kuerad r nouamcoc d ““ terpretandan a uerituccedc e at; epermoldſ, n Bapuir 1 14 Thes fbocc 8 Itin N Neul 21 id „ Repo P5 99 defer d N 1 n. Abb di nug m, S am Liber VII in quibus in princ. verſ. prædicta faciunt ad g. de facto. O. de ſecu. nup. ſi ſit ſtatutum, q uòd fi- lia dotata exiſten. liberis maſculis, non ſucce- dat,&c. ſed ipſi filij maſculi hæreditatem poſsi- deant, ſi quis dotauerit filiam,& decedens reli- querit filium& nepotem ex filio præmortuo, nepotem cum filio concurrere in id, quod ſo- ror vltra dotem iure communi habitura erat,& contra Alex. è diametro pugnant, quæ ſcripſit idem Alex. conſi. 36. libro 6. nu. 7. vſque ad nu. 18. vbi ex pluribus aſſeruit ſtante ſtatuto, quòd mulier decedens ſine filijs teneatur relinquere tertiam partem dotis fratribus, admitti ad il- lam tertiam filium fratris vnà cum fratre, Ale- xandro quoq; cõtrariatur id, quod ſcripſit idẽ conſi. 89. num. 21. lib.6. fratrem tranſmittere ad filium beneficium excludendi feminas. Et ſi verum eſt, quòd fratris f appellatione ſub lata ſignificatione veniat filius fratris, vt dixit idem Alexand. d. conſi. 6. nume. 13. neceſſe, quòd in caſu quo conſuluit Alexan. d. conſi. 204. nempe in conceſsione Principis, in qua verba debent latiſsimè interpretari in præiudicium conce- dentis. l. fin. de conſt. prin. appellatione fratris comprehendatur filius fratris,& quamuis in alijs contractibus appellatione filiorum non 49 veniant nepotes, in conceſsione †tamen feudi nomen filiorum comprehendit omnes deſcẽ- dentes. Bald. cap. i. nume. 6. de alien. feud. Præ- poſ..& quia vidimus. num. 5. de his qui feu. da. poſſ. Ad quod plura Alexan. conſi. 17. in princ. lib.. Et licet vbi agitur de ſucceſsione,& diſpo- ſitione hominis, idem non iudicetur de filio fratris defuncti, quod de ipſo fratre, vt deducit Alexand. d. conſilio 204. Id tamen ex eo funda- tur, quòd ſoluùm iure ſit expreſſum filium ſub- intrare in locum patris in ſucceſsionibus ab in- teſtato aſcendentium.. cùm filius. Inſtit. de hę- red. ab inteſt.& iure Authenticorum in ſucceſ- ſione ab inteſtato patrui. F. ſi autem defuncto fratres fuerint. in Authen. dehæred. ab inteſt. Cæteruùm in feudo ad quod frater mortui Va- ſalli admitti poteſt, vnà cum fratre admittitur filius fratris.§. his verò deficientibus. de ſucceſ. fra.Et ad hoc vt frater ſuccedat fratri in feudo, iura æquiparant quòd feudum ſit paternum.& quòd in eo ſit pactum, vt frater ſuccedat fratri, §. cùm verò Corradus. de his qui feu. da. poſl. I- tem contra Alex. obſtat, nam vbicunq; feudum ex pacto tranſit in collaterales, vt in caſu. cap. i- 50 de benef. fra. ſucceſsio extenditur vſque ad ſeptimum gradum. Bald.in tit. de feud. March. nume. 4. verſi. aut de acquirente primordiali, & verſic. ſi nihil eſt actum,& expreſsiùs Afflict. ibi. nume. 14. Secundò, ad conſilium Alexand. reſpondetur, eum loqui in terminis longè di- uerſis, nempe in feudo nouo, ſed inueſtitura Ducis Ludouici eſt de feudo antiquo,& tan- quam de antiquo feudo facta,& vbi feudum quò ad Vgonem& Bapriſtam fuiſſet nouum, tamen in caſu Alexan. frater poterat admitti ad portionem fratris, ſolùm ex reciproca illa ſub- ſtitutione, in qua nulla facta fuit mentio filio- (Soonſilum II 21½ tum. At inre præſenti circumſcripta ſubſtitu- tione reciproca, Baptiſta admittitur exverbis ipſis inueſtituræ, quæ vtrumque& eius deſcen- dentes vocat. Bald. in. fi. nu. 4. de ſucceſſ. feud. & ſicuti inſolidum erat vocatus Baptiſta, ita& eius filij, pro quibus eodem modo& tempote, quo ſibi ſtipulatus fuit. cap.primo. de duo. fra. à c. inlueſt.& not. Bal. ibi. nu.3. ver. ſed opp.& imò videtur,&c.& ius accreſcendi vel non decte- ſcendi, quo moriente Vgone feudum totum 51 ad Baptiſtam peruenturum erat, †ſequitur ré- ſdeoq; ad ſucceſſores tranſiuit. l. ſi ex pluribus. de ſu.& legit.& ipſe Alexa. in fine conf. ſui fate- tur, quòd ſi in ea parte, in qua prouiſum eſt de iure accreſcendi, eſſet facta mentio filiorum n5 haberent locum tradita per eum, quæ etiam non videntur procedere, vbi inter eos, quibus eſt facta ſubſtitutio, eſt locus iuri accreſcendi ex natura rei. Apoſtil. in add. ad illud conſilium Alex. nu. z. ſuper verſiculo omnibus. Neque vbi ſupereſt perſona, quæ ex præſumpta mente ex- cludat omnes alios, vt fatetur ipſe Alexa. conſi. 167. numero 4. in fin.& ex præſumpta mente Principis, qui fecit inueſtituram ſecundum mo dum& formam antiquarum, filius Baptiſtæ a- lios excludit. Tertiò reſpondetur, in caſu Ale- xandri facta erat mentio fratrum, ideoq; ver- bum; alius, refertur ad perſonas eiuſdem quali- tatis,& ſic ad fratres. Veruùm in conceſsione de qua agitur, non fuit facta mentio alterius qua- litatis, quàm conſortum. Nemini autem dubi- um, filium Baptiſtæ, mortuo patre fuiſſe con- ſortem Oliuerij, Ioannis Antonij,& Vgonis in feudo,& cùm ſubſtitutio reciproca fuerit con- ditionalis, ſcilicet, ſi decederet ſine filijs maſcu- lis, ſufficit filiũ Baptiſtæ fuiſſe conſortem tem- pore euenientis conditionis, ſcilicet mortis V- gSonis; licet non fuerit conſors tempore factæ inueſtituræ. l. interuenit de leg. præſt. l.eum qui de cond.& demonſt. Soc. in l.ſi cognatis. num. 30. de re. du. Et cùm qualitas illa, alius vel alij, ſcilicet conſortes ſit adiecta verbo ſuccedat, ſa- tis eſt, quòd adſit tempore imporrato per ver- bum,[ſucceſsionis. l.2. de auro& arg leg. Bart. ex facto. num. j. verſ.2. caſu. Rip. nu. 29. de vulg. Quartò, tradita per Alex. non videntur proce- dere, vbi adeſſet clauſula eo modo, quo ab in- teſtato ſucceſſuri eſſent. Deci. conſ.⸗9 qui di- xit in ſubſtitutione filiorum ſuperſtitum com- prehẽdi filios pręmortuorũ, quando adiecta eſt clauſula, eo modo, quo ab inteſtato eſſent ſuc- ceſſuri. In præſenti verò inueſtitura adeſt clau- ſula, ſecundum modũ,& formam antiquarum inueſtiturarum, ſecundum quas filius Baptiſtæ in locum patris, quò ad feudum Vgonis, ſubin trare debuit. Non etiam obſtat, ſi diceretur cũ vocentur ſuperſtes,& ſuperſtites, intelligi pri- mõ vocatos ſuperſtites ex illis quatuor nomi- natis, vt reſpondiſſe videtur Alex. conſ. 30. lib. r. Nam præſuppoſito dicto Alexa. pro vero, quod tamen dubium atteſtatur Dec. conſ. 79. colu. 2. verſi. ſecundo. non obſtat,& contra quod re- ſpondit Pariſ. conſ.ð. nu. 16. li.. quando ſcilicet n 2 etiam DPatri Ant. Ang. in mat. feudorum. etiam filij filiorum ſunt vocati, vt in caſu Ale- xandri. Reſpondetur primò tradita per Ale- xandrum non procedere, vbi in teſtamento adeſſet clauſula, eo modo, quo ab inteſtato ſuc- ceſſuri eſſent, ideoq; neq; vbi in inueſtitura ad- ſit clauſula, ſecundum modũ,& formam anti- quarum inueſtiturarum. Secundò in caſu Ale- xandri inter fratres inueſtitos nulla aderat cõ- junctio verbalis, vel realis facta in teſtamento, yt ipſe Alex. fatetur. nu. 4.& vno moriente, cæ- teri omnes æqualiter erant ſucceſſuri. Sed in præſenti caſu Vgo.& Baptiſta erant coniuncti, non ſolùm verbis, ſed etiam re, nempè in tertia parte feudi, ideoq́; Vgone moriente cæteris e- rat præferendus Baptiſta. l. cohæredi.. qui di- ſcretas.de vulg.& præmortuo Baptiſta, filius lo- cũ patris ſubiatrauit(vt dictũ fuit ſuprà)& ipſe- met Alex. in d. conſ. 30. nu. 4. vult, tradita per eũ non procedere, ſiinter fratres eſſet aliqua con- iunctio, propter quam vnus ex fratribus alios eſſet excluſurus à portione decedentis. Tertiò, Alex fundat ſe quia teſtator ſubſtituerat ſuper- uiuentes filios maſculos, vel eorũ liberos,& ſic in ſubſtitutione primò nominauerat filios,& ad hoc allegat tex. in l. hæredes mei.. fi. ad Tre- bel.& in l. cùm pater..fi. de leg. 2. ſed in præſen- ti caſu non poteſt dici in ſubſtitutione priùs nominatos Oliuerium,& Ioan. Antonium, ſed ipſos,& alios quoſcunq; ſimul. Minùs obſtaret, ſi diceretur, Oliuerium& lIoannem Antonium tanquam ſpecialiter nominatos priùs admitti debuiſſe poſt mortem Vgonis, quàm filiũ Ba- ptiſtæ nominatum in genere. lI, cùm ita.§. in fi- deicom miſſo de leg.z2. Nam tex. in d.§. in fidei- commiſſo,& exemplum quodad illũ dant glo. Bart. Caſt.& alijloquuntur in nominatis ſpeci- aliter in ſubſtitutione, Oliuerius autem& Io- annes Antonius, non fuerunt ſpecialiter nomi- nati in ſubſtitutione, imò tex. in d.§. cùm ita. re- torquetur contra aduerſarios, vult enim quòd vbicunq; plures vocentur ſub nomine genera- li vel collectiuo, admitti priùs debeant proxi- miores. Qua de re cùm in ſabſtitutione omnes in infinitum ſint vocati ſub eodem verbo, alius & alij, debent moriente aliquo priùs admitti proximiores. Tandem ſi conditio illa, ſi deceſ- ſerit,&. contenta in ablatiuo abſoluto, dece- dente,&c. non fuit verificata in morte ciuili,& banno Vgonis, l. Statius.§. Cornelio de iu. Fiſ.l. cuùm pater.§. hæreditatem. de legat. ſecundo. conſilium Alexandri ad rem non faceret, cùm tempore mortis naturalis Vgonis neque Oli- uerius, neq; Ioannes Antonius ſupereſſet. ꝗ Circa quartum, an præſuppoſita poteſtate Ducis Ludouici,& immutatione antiquæ ſuc- ceſsionis, rei conuenti ex ea ſe tueri poſsint, vi- detur non poſſe, etenim ſi loannes Antonius& eius deſcendentes velint allegare inueſtituram factam Vgoni, ex ea nullum ius circa modum ſuccedendi, vel circa obligationem bonorum factam pro obſeruatione contentorum in illa, potuit quæri Ioanni Antonio& Oliuerio ab- ſentibus,& pro quibus nemo fuit ſtipulatus. f. abſenti de donat. Bart. in l. ſi mihi& Titio. nu. 4. Verſ. quandoqu econceditur vni, laſ nume. ir. ver. ſecundus eaſus principalis. de verb. obliga. & quamuis nomine Oliuerij& Ioannis Anto- nij abfentium aliquis fuiſſet ſtipulatus, tamen 52 ius illis acquiri † non potuit ante ratihabitio- nem. l. ſi ego. de neg. geſt. quæ ratihabitio non potuiſſet fieri, niſi viuente& regnante Ludo- uico, ſi vera tradit Alexander conſil. 24. nume. 9. lib.5. nec poſt ius perfectè quæſitum filio Ba- ptiſtæ in feudo ob mortem Vgonis& Bapti- ſtæ. Dec. in d. l. contractus. nu. 17.& in conſ. 226. nu. 8. Quòd ſi volunt inniti inueſtituræ in Oli- uerium,& Iloannem Antonium factæ, idem vi- detur dicendum, nam cùm quò ad fauores V- gonis& Baptiſtæ abſentium, ſubſtiturio reci- proca fuerit inutilis, cùm nemo pro eis fuerit ſtipulatus, idẽ videtur fuiſſe quò ad præſentes. etenim cùm diſpoſitio illius clauſulæ effet cor- reſpectiua ſcilicet ob incertum conditionis, iu« xta l. I. C. de pact. reſoluta vel inutilis ex vna par te, in totum cenſetur reſoluta vel inutilis. J. fin. de acceptil. l. cùm emptor. de reſcind. vend.& cùm abſentibus non potuerit prodeſſe, non vi- detur etiã potuiſſe illis nocere, præter id, quòd res inter alios acta, alijs nec prodeſſe nec noce- re debet,& ius noſtrum abſq; facto noſtro tolli non poteſt,& vbi Princeps aliquid dat velcon- firmat, ſemper intelligitur ſine pręiudicio alte- 53 rius,& inueſtitura † intefligitur facta ſine præ. iudicio tertij. l.2.§. ſi quid à Principe, ne quid in lo. publ.&c. c. ſupereſt de off. dele.& ſicuti quis non poteſt ſe tueri ex reſcripto contra priuile- gium alterius, non facta mentione de illo. c. cùm ordinem de reſcrip. Bal. inI. fin. in fin. C. ſi con. ius vel vtil. publ. Ita nec debet poſſe tueri ex conceſsione Principis contra ius alterius, in qua non fuit facta mẽtio de illo.Sed etſi ex clau⸗ ſula, ea tamen lege,&c. quæſitum fuiſſet ius ali- quod Oliuerio,& Ioanni Antonio, id tamen fuit ſub conditione, ſcilicet, ſi Vgo deceſſerit 54 ſine filijs maſculis, † quæ in morte ſolùm natu- rali, non autem in banno,& morte Ciuili Vgo- nis verificari potuit. l. ex ea parte.§. in inſuſam de verb oblig.l. Statius. f. Cornelio de iur. Fiſc. l. cùm parer.§ hæreditatem de leg. 2. l. ex facto. §. ex facto. ad Trebel. vbi Rip. nu. 4. aſsignat ra- tionem, quia bannitus poteſt reſtitui.& liberos procreare Qua de re caſus mortis Ciuilis,& banni quaſi omiſſus iuris diſpoſitioni reman- ſit, ſecundum quod Vgone bannito,& bonis eius publicatis, feudum debuit reuerti vel ad dominum, vel ad proximiores agnatos.§. de- nique. quæ fuer cau. benef. amit. c. 1. anille qui interf. fra. Bart. in l. ũ finita.§. ſi de vectigalibus. nu. z. de dam. inf.& ibi poſteriores præcipuè A- lex. num. 26. Quòd ſi diceretur bannito Vgone, feudum tranſiuiſſe in hlium Baptiſtæ cum one- re ſuo, vt ſcilicet poſt mortem naturalem Vgo- nis Oliuerius& loannes Antonius ſaltem pro portione ſuccederent, exemplo eius quod le- Simus in d. Cornelio. vbt Fiſc. occupat bona Gun enſeturrcſolutza cüm emptar. det des non pocveritg H— tulfeillt nocere, mr sacta aliß necptt e Snoſtrum bſc; t uk bi Princeps vig b erintelligiturſine rit dura iatefligith 1a..liqudabrm ſupereſt de off.q; i wuerier reſcriptt Haumi „non ſacta met 0 dereſcrip.Bal.i e alegs⸗Kc qurin infe rio.& lonnai af rione, Klicet, Kulss, fquxinm l emin danuo Ac nu apotutt exeap Seunn DorMe. as ei g Frrrius..Co Paus — hreditem c Liber VII. cum onere fideicommiſsi reſtituendi in eaſu mortis naturalis banniti. Reſpondetur Fiſcum zo eſſe ſucceſſorem delinquentis,& ftanquam ſuc 4 ceſſorẽ teneri ad omnis, ad quæ tenebatur de- linquens, quæ recenſet Rip. in d. 5. ex facto. nu. 4 Feudum verò Vgonis pertinuiſſe filio Bapti- ſtæ, non tanquam ſucceſſori Vgonis, ſed ex pa- cto& prouidentiaconcedentis, neque poſtac- quiſitum ius filio Baptiſtæ in feudo ob bannum Vgonis, id illi auferre potuiſſe, ſicut econtra le- 56 gimus, † feminam ſemel à maſculo excluſam durare excluſam, licet maſculus decedat. Bald. in§. quin etiam. nu. 3.& ibi approbatunt poſte- riores. Epiſc. vel Abba. Et ſicut reſtitutio facta à Principe non porrigitur ad locum mediotẽ- Pore occupatum, nequead bona in alium alie- nata, vt poſt gloſl.& Bart. latè Iaſ. in 1. Gallus.§. & quid ſi tantm. num. 49.& 50. de lib.& poſth. 5 ita& pactum appoſitum à Principe, vt ſuper- ſtes ſuecedat decedenti ſine filijs maſculis, non debet porrigi ad feudum medio tempore ex Ppacto& prouidentia primi acquirentis,& ex diſpoſitione legis translatum in proximiorem agnatum. Et ſi diceretur ergo factum,& deli- ctum Vgonis nocuit Oliuerio& Ioanni Anto- nio: Reſpondetur minimè. Verùm nocuiſſe pactum& prouidentiam primi acquirentis.& legis diſpoſitionem transferentis feudum in Proximiorem agnatum. Prætered tempore mortis naturalis Vgonis, quo ceſsit dies con- ditionis, ſi deceſſerit ſine filijs, Oliuerius& lo- annes Antonius non erant ſuperſtites, ideoque ſubſtitutio de his facta euanuit,& caſus, quo aliquis ex quatuor nominatis decederet ſine filijs poſt mortem aliorum, quaſi omiſſus re- manſit diſpoſitioni iuris,& antiquarum inue- ſtiturarum. Tandem etſi conditio, de qua in clauſula ea tamen lege,&c. verificata fuiſſet in banno& morte Ciuili Vgonis,&c. tamen rei 58 clamationibus. Cumque paria† ſint, non ſu- — conuenti ex ea nequeunt ſe tueri. Nam Oliue- rius& Ioannes Antonius vigore decretorum Ducalium excluſi fuerant ab omni iure, quod prætendere poſſent in bonis Vgonis, cùm pu- blicatis bonis Vgonis, non contradixerint pro- pereſſe,& non ſuccedere. l. ꝛ2.§. ſed ſi ſint ſui. ad Tertullian. Oliueriusque ac Ioannes An- tonius non ſucceſſerint, quia non contradixe- runt, quaſi nullus ex vocatis ſupereſſet tempo- re mortis ſeu banni Vgonis,& ſic eueniſſet ca- ſus non comprehenſus in ſubſtitutione, ideo- que relictus diſpoſitioni iuris& naturæ feudi vniuerſa. Vgonis feudalia bona ad filium Ba- ptiſtæ pertinuerunt.— V M AM A RTI V A. 1 Relatiuum ſine copula reſtringir& limitat,& numz5.— eæ Relatiuum cum copula non reſtringit ſedauget. 4 Verba demonſtrationis cauſa poſita non reſtrin- ant. Conſilum III. 2 5 Falſa demonſtratio non vitiat diſpoſitionem. 6 Ditio ſeu ampliatiuaä. 7 Fnueſtitura quando attendi debeat. 8 Verbumpolſelliones, quandog;, ſinificat proprie- 74t sr. 9 Conceſſio valet ſi concedantur in feudum omnia exiſtentia intra certos fines,& omnia intra- e poſita cenſentur fendalia. 10 Exceptio debet eſfé de regula,& firmat regu- lam in caſibus non exteptuatis. it V. erbunmt, ſpectantibus, adiectum certo corpori, nõ conditionem, ſed demonſtrationem importat. 12 Verbum meis adiectum certo corpori non im- Portat conditionem, ſed demonſtrationem,& Acc non reſtringit. 1 14 Conceſſionem iurts, quod habet concedens, nihil operarimeque tribuere cauſam præaſcribendi, Huſi conſtet de iure concedentis, quando verum 15 Differunt, an quis vendat hæreditatem Titij, quæ adſé pertinet, an Iu ad ſe pertinens in haredi- Se hän, 16 Teſtatorſleger fundum communem, intelhgi- tur legare ſolum partem quam habet. 17 Nagatina 7ualit atis debet probari ab eo qui ne- 18 Alertio Principis ſuper facto etiam alieno, licer non probet plenè in non antiquis, inducit tamen præſumptionem. 19 Verba enunciatiua etiam Principi⸗ probant in antiqui. G 21 Vaſallus vbi 6éommitti: delictum,& dominus il- lad remittit& reſtituit feudum, runc feudum eſfcitur nouun. 22 Recognitio& renouatio inueſtitura in caſtus, quibus probat contra aliquem, probat etiam ceontra quoſcunque habentes cauſam ab illo. 23 Jura duorum Quando conſolidantur in Perſona Suius, Potest ille vnus id quod poterani illi 1“²“ 24 lus queſitum aluhs non poteſt immutari ex per- 25 Alteri ſtipulari quandopoſſit aliquir. 26 Paria ſunt aliquid non extare, velextare,& 22 incertun. 27 Tenor primæ inueſtituræ licet ſit attendedus, eo nõ poſſit in alicuius præiudicium immuta ri,po- elt tamen, vbi ſit dubius, declarari. 28 Lex poſterior declarat& determinat praæceden- teumn“ 29 Spes deliti conditionalis ex contraciu tranſmit- titur ad hæredes. 30 Poſſeſſio continua quando dicatur probata. 31 Ad indicandum an bona ſint feudalia velallo- diali, quid inſpici debeat. 32 Quando maior pars bonorum alicuius loci eſt Feudalis, cæteraq oq; praſumuntur feudalia. 33 Vaſallus, ſi præſtitit ſeruittum praſumitur pro oto patrimonio praſtitiſſe, niſtaliund probetur. C A 8 VS IIII. Omnia exlectura colliguntur. n 3 Ex Petri Ant. Anguſ. in mat. feudorum. Xpluribus oſtendi videtur, bona ſomnia ſita in territorio Somaliæ, 2 E bus agitur, eſſe feudalia. Inpri- mis conceſsio Ducis Ioannis Mariæ, de anno 1404 concedit in feudum Caſtra& loca Soma- liæ, Montis Oldradi& Caſtri noui de Roncha- lia, cum vniuerſis eorum poſſeſsionibus,&c. quibus hactenus domini fratres de Cauatijs,& eorum anteceſſores vſi fuerunt,&c.& de quib. fit mentio in inſtrumento inueſtituræ rogato per Ambroſium Fornerium,&c. quib. bonis& poſſeſsionib. cohæret,&c. neg; obitat ſi dicere- tur relatiuum, f quibus, ſine copula reſtringere &limitare conceſsionem. l. ea tamen adiectio. de leg. 3. Verùm in inſtrumẽto rogato per Am- broſium Fornerium fuiſſe feudatam partem prædiorum, non autẽ omnia prædia poſita in- tra confines expreſſos, item non conſtare no- biles de Cauatijs tempore dictæ inueſtituræ te- nuiſſe bona ad quæ agitur, cùm ex poſſeſsione Vgonis& conſortũ non inferatur ad poſſeſsio- nem anteceſſorũ. Bar. in l. ex perſona. C. de pro- ba. nam quò ad inſtrumentũ rogatum per por- neriũ, reſpondetur plurib. modis. Primò' in eo cõprehendi omnia intra confines expreſſos po ſita.l. ſĩ fines agri. C. de euict.l. æde ſacra. 6. penu. de contr. emp.& verba illa, ſunt perticæ 14. non 8⁸ 4. 4 per tuas. nu. 9. de don. maximè cùm deinde di- catur,& ſi forent plus vel minus in præſenti in- ueſtitura permanent. Secundò præſuppoſiro, quòd inueſtitura rogata per Fornerium, com- prehenderet duntaxat partem bonorum intra confines poſitorum, reſpondetur, cùm inueſti- Ker. reſtringere diſpoſitionem Bald. in Rubri. C. de conr. empt. q. 22.& poſt Oldra. tradit Abb. in c. tura anni 1404. dicat, cum vniuerſts eorum poſ ſeſsio nib.&c. quibus,&c.& ſignanter& nomi- natim, de quibus fit mentio,&c. verbum,& ſi- guanter,&c. videtur denotare idem, quod ver- bum præſertim,& verbum maxime, ſicq́; cùm ræcedantverba generalia, non ponitur impli- catiuè, cùm omnia ſint comprehenſa, ſed com- paratius,& includit omnia,& idem in omni- bus ſtatuit, verum denotat maiorem ratio- nem in expreſsis, gloſſ. in l. illud. in principio, ad leg. Aquil. in l.tertia. in principio, de lib. ho. exhiben. in I. ſi ſine. 5. quod ſi patris rem rat. ha- be. l...vel maximè de coll. bon. glofl. in cap. 1. in verb. maximè,& ibi, Gemin. de renun. in ſexto. Bartol. in extrauag. ad reprimen. in verb. & maxime. Tertiò reſpondetur, quòd cir- cumſcriptis illis verbis, ſignanter& nomina- tim,&c. relatiuum † de quibus, cùm ſit eum copula-, quia dicitur& ſignanter de quibus, &c. non reſtringit, ſed auget. dictal. ea tamen, vt ſcilicet veniant ea, de quibus fit mentio in inſtrumento,&c licet inueſtiti& eorum ante- ceſſores his vſi non fuiſſent ‚quod in terminis aſſeruit Martin. Laudenſi. n l. omnes populi. de iuſtit.& iur. quem refert Iaſ. in l. cunctos. nume- ro quinto. C. de ſumma trinita. Quartò poſito, 4 5 quòd non adeſſent illa verba,& ſignanter& no- minatim,& quòd am bo relatiua, ſcilicet, qui- bus& de quibus, dicerentur eſſe ſine copula. Reſpondetur,& hæc reſponſio videtur tollere omnem difficultatem, quòd † relatiuum ſine copula reſtringit& limitat, quand adijcitur verbo generali vel indefinito& ſic rei incertæ, vt ſi dicatur, lego vxori veſtimenta, quæ eius cauſa parata ſunt, in quibus terminis loquitur tex- in dicta l. ea tamen. Si verò relatinum ſine copula adijciatur certæ ſpeciei,& verbo præ- ſentis temporis, non reſtringit, neque condi- tionem, ſed demonſtrationem denotat. J. ſti- chum qui meus erit. l. quidam teſtamento. in princ. de leg. 1.l. demonſtratio de conditio.& demonſtratio. Hanc diſtinctionem facit tex.in I. Quintus. prima, de aur.& argen. lega. qui con- ftituit differentiam, an relatiuum ſine copula adijciatur certæ ſpeciei, vt lego vxori veſtẽ me- am illam purpuream, quæ eius cauſa parata eſt, vel ſtichum quem emi à Titio, an verò adijcia- tur verbo generali, aut idefinito. vt lego vxori veſtimenta, quæ eius cauſa parata ſunt,& vult quòd primo caſu relatiuum ſtet declaratiue ſeu demonſtratiueè. Secundo verò importer conditionem,& in terminis ſecundi caſus lo- quitur text. in dictal. ea tamen,& non procedit in primo caſu. Bart. ibi. dum inquit, ſecus quan- do relatiuum, quis vel qui, refertur ad certam ſpeciem. Similem diſtinctionem facit tex. in J. nuper de legat tertio, vbi conſtituit differenti- am, an pronomen meum adilciatur certæ rei, an verò incertæ, vt primo caſu importet de- monſtrationem, ſecundo verò conditionem, eandem diſtinctionem facit Imperator in l.3.& inl. fina. C. de fal. cau.&c. vbi ſi maritus leget v- xori dotem ſuam, aut datam, vel quam vxor de- dit, neceſſe eſt vxori probare quantitatem do- tis ab ea datæ, alias obtinere non poteſt. Si ve- rò maritus leget dotem certam, id eſt expreſſa certa quantitate,& ſi dicar datam, vel quamv- zor dedit, legatum debetur vxori, licet vxor nullam dotem dediſſet. Idem ſenſit Iureconſul- tus in l. ſi ſic.§.. de lega. primo in I. legaui.§. cõ- tra autem de liber. lega. vbi fit differentia, an teſtator dicat, lego Titio id quod ei debeo, an verò dicat, lego Titio centum quæ illi debeo. Qua de re cum in prædicta inueſtitura relati- unm quibus,&c. Ducis fratres,&c.& aliud rela- tiuum,& de quibus in inueſtiturarogata,&e-. ſit adiectum certo corpori, de quo conſtat ex ap- poſitione confinium. d.1 ſi fines agri. C. de euic. d. l. æde ſaer a..pen. de contrah. empt. non con- ditionem, ſed demonſtrationem facit. Verba Tautem demonſtrationis cauſa poſita non re- ſtringu nt. dicta l. quidã reſtamento. didtal. nu- per. dictal. Quintus,& falſa demõſtratio †non vitiat diſpoſitioném. d. l. demonſtratio. l. Me- la. in prin. de ali.& ciba. lega. Bart. in l. centurio. nu. z1. de vulg.& ideò cùm dicta inueſtitura non ſit reſtricta ab aliquo ex dictis relatiuis, nihil obeſt actorib. ſi in inueſtitura rogata per Am- broſium non com prehenderentur omfia bo- naintraà ——„˖%—9 „ e merali,aut ideßn qur eioscau d . 2ſ mlatiuam 4 rrriae. Fecundh A i n, in terminiz e leh n dictaleatame 8. aDart.bi dumu aat. a, quis vel qui,u ⁵ nlem düllinctiot iec t tertio, rbicot a d owen meum 34 i tr, vtprimo em, ſecundo ve 4 actionem facit Halcau Kcrdi. aam, aut datam 1et R wori probar up e,alids obrinere nc egetdotemcert r cate,& ſi dicat, 8. geguuc debett e m dedilet Iden „. de lega pris. elder. ega d n lego litioid o Tino cent 1 umin ptrdi 3 „Ac. Ducistra t quibus in mo erto cotporiic ziber VI na intra confines expreſſos poſita, ſiquidem ne- que in d. l. Quintus. nocet legatario, ſi ſtichus non ſit aliquo modo emptus, vel nõ ſit emptus à Titio, vel veſtis illa purpurea non ſit empta aur parata cauſa vxoris,& in alijs Il. ſuprà alle- gatis, in Wibus legatur ſpecies aut quanritas certa, non nocet legatario, ſi qualitas adiecta legato per relatiuum vel æquipollens non ſit vera. Quintò reſpondetur, quòd in dicta in- ueſtitura dicitur, de quibus fit mentio in inue- ſtitura rogata per Ambroſium ERorneriũ,& ſeu inliteris prædicti Ducis, ſeu dominæ genitricis, vel domini genitoris, ſeu alicuius alterius do- minorum Vicecomitum prædeceſſorum ſuo- rũ,& dictio, ſeu, feſt ampliatiua. I. ſi quis ita le- gaueru in fl. de aur.& arg. leg.& ſic ampliat re- lationem, ita vt intelligatur facta relatio nõ ſo- lùm ad dictum inſtrumentum, ſed etiam ad li- teras. Quapropter relatiuum illud, de quib; etſi reſtringeret, non tamen reſtringeret ad ſolũ in ſtrumentum rogatũ per Fornerium, ſed ad di- ctü inſtrumentũ,& dictas literas ſimul, qua de re cùm non appareant literæ aliquæ Ducis, aut genitorũ vel aliorum anteceſſorum,& ſic non appareãt omnia, ad quæ relatio habetur,& fin- ueſtitura fuerit certa, ſ.de bonis intra certos cõ- fines poſitis, illa attendi debet. Bal. in l. i. in fin. C. de Epiſc.& Cler. in l. inciuile. num. 3. de legib. & videtur text. in l. ſi donatio. C. de donat. vbi ſi teſtatrix in teſtamento dixerit, domum quam Titio donaui, illam habere volo, licet non ap- pareat, de donatione, tamen domus exteſta- mento petipoteſt,& eadem ratione dicitur, quòd licet non appareat quibus bonis inueſti- ti,& eorum anteceſlores fuiſſent gauiſi, tamen inueſtitura anni 1404. cùm ſit certa,& de certo corpore, valet,& attendenda eſt. Ad quod et- iam adduci poſſent ea, quæ de dictione ſicut, ſe- cundaum, iuxta vel prout, tradit text. in cap. Ab- bate ſanè. de verb. ſignifi. Bart. inl. eum qui. 5. Iulianus de conſtitu, pecu. in l. admonendi. nu. 7. vbi latè lIaſ.num 28 de iureiur. Oldr. conſ.izr. nu. iz. verſi. ad ſecundam quæſt. Dec. conſil. 59. nu.5.& in Auth. ſi quis in aliquo. num. 40. C. de eden. Cumque inueſtitura disat, quibus bonis ſiue poſſeſsionibus cohæret,&c. conſtare vide- tur, confines fuiſſe datos proprietatibus inue- ſtitis, nam verbum Snnes quandoque ſignificat proprietates. l. interdum de verb ſi- gnitf.l.ſecunda. C. de probat.& dictio, ſiue, cùm non poſsit ſtare ampliatiue, quia eſt poſita poſt verbum honis, quod eſt pinguius& pluracom prehendit, videtur ſtare expoſitiuè, vt eriam ſtat dictio vel, in l. 2da. leg. Aquil.& in l. vbi pa- ctum. C. de tranſact.& dictio ſeu, in c. i. 7.verùm de ſta. re gul. in ſexto, præter id quòdſi confines dati fuiſſent territorio,& conceſſa fuiſſent in feudum omnia prædia intra territorium exi- ſtentia, omnia cenſeri feudalia, fatetur Caur. ex aduerſo allegatus, conſilio 203. numero quar- 3. 8 3 2 2* to, verſicu. ſed aliter,& c. Secundò adeſt inueſti- tura Ducis Franciſci, quæ facta fuit de Caſtro, terra,& territorio Somaliæ,&c. quibus omni- „ Conſilium IIII. 21Q bus cohæret,&c. cum omnibus& ſingulis ipſi- us loci, terræ& Caftri poſſeſsionibus& pro- prietatibus,&c.& licet Doctores quandoque dubitent, an omnia bona intra fines feudi po- ſita ſint feudalia, tamen loquuntur, vel quan- do inueſtitura fit de loco aur Caſtro. vt Hoſtie. X& alij in c. nimis de iureiur. Afflict. in dicto c. primo, de contr. inter maſcu.&c num er. deci- mo ſecundo,& deciſ. 273. vel quando inueſſitu- ra fit de Caſtro& om nibus ſuis pertinentijs& iuribus, vel per ſimilia verba.& Alexand. conſi. 43.lib. priino. conſi. 15. numero 19. lib. 4. Curt. lun. conſi. 108.& 15 8. Ruyn. conſilio 45. lib. pri- mo. Bell. conſi. decimo, vel quando mnueſtitu- ra dicit de Caſtro, prædijs, poſſeſlsionibus,& a- lijs Caſtro pertinenribus, non tamen expref- ſis confinibus terrarum& proprietatum. vt Bru. conſilio primo, Rolan. à Valle conſil. 82. libr. z. Caur. conſi. 293.& non poteſt procedere eorum diſpuratio in caſu quo inueſtitura fiat de proprietatibus& poſſeſsionibus intra cer- tos confines poſitis, runc enim quicqnid eſt in- tra confines expreſſos, cenſetur inueſtitum. d.I. ſi fines agri, hinc Soci. in 1.z. in princ. num. 27. deacquiren. poſſeſſ. diſtinguendo ſcripſit: aut quis haber iuriſdictionem territorin,& tunc nõ valet argumentum, vt habeat dominium rerũ exiſtentium in territorio, aut habet dominium territorij,& aliud non eſt quàm habere domi- nium vniuerſitatis agrorum exiſtentium in territorio,& fundatam eſſe intentionem ha- bentis dominium totius territorij,& Caur. di- cto conſilio 293, nume. quinto. verſicu. eodem modo,&c. fatetur, quòd † ſiconcedantur in feudum omnia exiſtentia intra certos fines, va- lere conceſsionem,& omnia intra hines poſita cenſeri feudalia,& numero quarto verſic. ſed aliter,& verſicul. iſtud argum entum,&c. dicit idem eſſe, ſi concedatur Caſtrum& territori- um, cum omnibus prædijs intra territorium exiſtentibus, prout ſonare videtur inueſtitura Ducis Franciſci,& Boſſ in titu. de priu. nu. 237. & num. 243. præſupponit pro indubitaro etiam quòd ſi cohærentiæ ſint datæ cum poſſeſsio- nibus, omnia intra confines pofita cenſean- tur feudalia. Neq; obſtat, quòdinueſtitura Du- cis Prãciſci addat, nobis& Cameræ noſtræ ſpe- ctantibus. Nam reſpondetur primò, verba illa, nõ referri adomnia ſupradicta, ſed duntaxat ad proximè præcedentia verba generalia, ſcilicet omnib. alijs iuribus& prærogariuis in, de, pro & ſuper omnibus& ſingulis prædidis& earum occaſione nobis& Cameræ noſtræ ſpectanti- bus. Primò enim dictum fuit, locum, Caſtrum, terram& territorium Somaliæ cum omnibus poſſeſsionib.proprietatibus, pratis&c. adiecto genitiuo determinante ſcilicer, ipſius loci, ter- ræ, Caſtri,&c. deinde additum fuit& omnibus alijs iurib.& pertinentijs. mero& mixto impe- rio,&c. adiecto alio genitiuo determinante ſci- licet, ipſius loci, terrę, Caſtri,& c. Deinde additũ fuit,& omnibus alijs iuribus& pertinentijs, mero& mixto imperio,& adiecto alio geniti- 4 2 m 4„ n de- 10 Petri Au. Anguſ- in mat. feudorum. uo determinante, ſ.prædictorũ Caſtri& locorũ ſuperiùs nominatorum. Tertiò dictũ fuit& o- mnibus alijs iuribus& prærogatiuis in. de, pro & ſuper omnibus prædictis,& eorum occaſio- ne nobis& Cameræ noſtræ ſpectantibus, quæ verba ſcilicet nobis& Cameræ noſtræ,& c non referuntur ad præcedemia, quæ habent ſpecia- lem determinationem, ſed duntaxat ad proxi- mam. l.1. 7. deinde. de poſtul. Caſt. in l. 1. num. 2. C.de liber. præter. Cumꝗ; ſint poſita non pro ſe& in diuerſa perfecta oratione, ſed per mo- dum qualitatis,& ad qualificandam diſpoſitio- nem, referuntur adillud ſolùm, cui immediatè cohærent. l. filium. in prin. quan. di. leg. ced. Bar. inl. fin. de reb. dub. Caſt. in d. l.. nu. 2. Alex. poſt Bart. inl. ſi idem eum eodem. 5. fin. num. quar- to.de iuriſd.omn. iud.& in ſimilimo caſu vide- tur tex. in c. cùm ſingula in prin. ibi prioratibus vel Eccleſijs curam animarum habentibus. iunct. gloſſ. ihi in verſ. prioratibus. in ſexto, qui ſenſus ſuaderi viderur à verbis illis in, de, pro& ſuper,&c.& à verbis illis,& eorum oecaſione, &c. quæ nullo modo poſſfunt referri ad bona ipſa inueſtita, etenim illa non poſſunt dici ſpe- ctare Cameræ occaſione ipſorum& bonorum, vel ſuper ipſismet bonis. argu.c.fin. de inſtitu. ſed verba prædicta poſſunt duntaxat referri ad iura ſpectantia Cameræ ſuper bonis inueſtitis vel occaſione bonorum inueſtitorum. Quibus accedat, quòd exceptio † debet eſſe de regula, & fir mat regulam in caſibus non exceptuatis, vnde cum in inueſtitura poſt verba ſpectanti⸗ bus Cameræ noſtræ, addatur, excepta gabella ſalis, ac datijs mercantiæ, colligitur, quòd præ- cedentia verba ſpectantibus Cameræ, refere- bantur ad iura& prærogatiuas, in quibus com- prehenduntur gabella falis,& datia mercan- tiæ. Secundõ reſpondetur, quòd licet verba illa, ſpectantibus,&c. referentur ad omnia ſu- pradicta,& ſic etiam ad proprietates inueſti- II tas, tamen cum verbum, † ſpectantibus, refe- ratur ad terras& poſſeſsiones poſitas intra cer- tos confines,& ſit adiectum corpori certo, non conditionem ſed demonſtrationem im- portat,& ſic diſpoſitionem non reſtringit, ra- tionibus prædictis, æ& videtur caſus in dicta l. ſtichum.& d. l. quidam teſtamento. de lega. pri- mo.& d. l. nuper de lega. tertio. Nam idem vi- detur dicere, ſpectantibus mihi, quod dicere, meis,& idem dicere, quæ mihi ſpectant, quod dicere, quæ mea ſunt, vel quæ habeo, verbum 12 autem, † meis, adiectum certo corpori, non im- portat conditionem, ſed demonſtrationem,& ſic non reſtringit, imò legatum valet,& debe- tur legatario, licet illud certũ corpus legatum non ſit meum. d.. nuper. Bald. in l.1. nume. pri- mo. verſicu. vlt. not. de ſtat. hom. Idem in ver- bis, quæ mea ſunt. d. l. ſtichum, vel quæ habeo. d. I. quidam teſtamento in prin. præter id, quòd 13 participium illud, † ſpectantibus, cùm non po⸗- natur abſolutè, non videtur facere conditio- nem. Bart. in l.1. num. 35. decond.& demonſtra. Et ex prædictis apparet non obſtare id, quod ſcripſere Bart.& poſteriores. l.ſi ſic. 6.. in fin. de 14 lega. ſcilicet conceſsionem iuris † quod habet concedens, nihiloperari, neque tribuere cau- ſampræſcribendi, niſi conſtet de iure conce- dentis. Id enim procedit, quando generaliter vel indefinitè conceditur ius competens in re aliqua incerta, in quibus terminis loquuntur Barto:& alij, ſi verò concedatur res ipſa certa, vt talis domus, quæ mihi ſpectat, vel quam ha- beo, valet indiſtinctè contractus,& transfertur dominium, vel ſaltem vſucapiendi conditio,& concedens obligatur de euictione, ſiillud eſt ex natura contractus, Caſtren. in d. l. ſi ſic§.. in fin.& videtur caſus in d. l. ſi donatio. C. dedo- 15 natio. differunt etiam, † an quis vendat hæ- reditatem Titij, quæ ad ſe pertinet, an verò ius ad ſe pertinens in hæreditate Titij, nam primo caſu venditor tenetur probare ſe eſſe hæredem. l.cum hæreditatem. l. quòod ſi nulla. l. quòd ſi ſit. de hæreditate vendit. Secundò ve- ròô non. l. quòd ſi in venditione eo. tit. d. I. quòd 16 ſi ſit,& licet ſi teſtator f leget fundum quem habet communem cum alio, intelligatur lega- re ſolùm partem quam habet.l. ſerut electione. §. fi. de leg. i. etiam ſi deſignentur confines, Bal. inl. cum rem alienam. nu. 10. C. de leg. compro- barunt magis communiter Docto. in d. l. ſerui electione.§. fin. Id tamen procedit duntaxat in contractibus lucratiuis, vt legato& donatione, non autem in venditione. l. fin. C. de com. re. a- lien. neq; in locatione. l. ſi quis domum.§. hinc ſubiungitur verſ. quid tamen. locat. neq; in alijs contractibus oneroſis. Bal. in l. qui tabernas. in fi.de contr. emptio. Bald. Ange. Alex.& Iaſ. in d. l.ſi domus.§. fin. Item diſpotitio. d. l. ſerui ele- ctione. ſin,& d. l.ſi domus.§. fin. procedit, quan- do conſtat, quòd tempore teſtam enti res erat pro parte aliena,& onus probandi incumbit ei, qui dicit fuiſſe pro parte alienam. l. 2. de 17 probat.& negatiua † qualitatis debet probari abco qui negat. c. dudum. de præſumpr. gloſſ. d. I. 2. præter id quòd ſi non apparet, bona de quibus agitur, fuiſſe tempore dictæ inueſtitu- ræ ab aliquo occupata, præſumuntur fuiſſe Prineipis, ſi verum eſt quod ex Caſtrenſ. tradit Curt. in tract. feud. in ſecunda parte in. quæſt. prin& fi. Non etiam obſtat, quòd in inueſtitu- ra Duc. Franciſci in narratiua dicatur, præde- ceſſores Petrini& Sanguinoli inueſtitos fuiſſe de loco ac Caſtro Somaliæ cum nonnullis ter- ris& proprietatibus, propter quod verbum nonnullis videntur aliquæ terræ, non omntes, neque mator pars conceſſa in feudum. Nã re- ſpondetur primò, ꝙ Duxreferr ſe ad inſtramẽ- ta roßata per Ambroſiũ Fornerium& Aloyſiũ de Arluno, vnde vbi in ueſtitura rogata per For- neriumcomprehenderet ſolùm certa bona, vt diſpoſitio referens cõueniat cum illa, ad quam habetur relatio, verbum illud, nonnullis, intel- ligi deberet poſitum habito reſpectu ad inue- ſtituram rogatam per Ambroſium Porneriũ, velcùm inueſtitura ro gata per Arlunum ſit cer- ra,nam cõprehendit omnes terras pofitas in- tracon- 5— 19 10 — 2ͤ . 1“ 2 * 4— alienam nu.0 C communiter N gf n. ldtamenptoc Mt lucratiuis,ſtlega 5 wenditione.lin dcatione.lſi quis ab. erl quidtamen! aocg oneroſis. Baliial uphem ptio. Bald. Angt 15 dn. ltem diſpot, 10. l.idomus ſ.in Moü nod temporete an ena,& onus ptt ei uilſe pro parte 4 89 u..c. dudum. de r- idquodſi nom et ſaille tempon äb: occupata, pi erumeſt quod. ſeud in ſecunci is 4 a etiam obſtar 8 Liber III. traconfines expreſſos, dicendum quòd illa de- claret narratiuam Ducis incertam, id eſt, non exprimentem certas proprietates. Bart. in ex- trauag. ad repri. verb. prout, ita vt intelligatur facta narratio, ſecundum quod continetur in dicta inueſtitura, Dec. conſi. 63. Secundo reſpõ- det, cùem Dux in d. inueſtitura concedat omnia intra confines expreſſos poſita, attendi debere, verba diſpoſitiua, non autem narratiua. l. Titia cum teſtamento.. Lucius de leg. ſecundo. Et quamuis probaretur, bona aliqua ſita intra cõ- fines expreſſos, fuiſſe tempore inueſtituræ anni 14 04. ab alijs poſſeſſa, tamen id non releuaret. nam in inueſtitura anni 1451. Dux Franciſcus aſſerit, quòd fratres de Cauatijs tunc inueſtiti apprehendiderant poſſeſsionem boönorum in- ueſtitorum,& fructus ex eis perceperant de be- neplacito ipſus Ducis, quæ verba videntur non enunciatiua, ſed aſſertiua. Bald. in l. I. numero quinto. C. de fal. cauſ. adiect.&c. in l. ſi volunta- te. C. de fideicomm. libert. quæ Bald. alibi ap- pellat directiua, eaque dicit probare, ſcilicer in 18 c. cùm cauſam. numero ſexto. de probat.& † aſ- ſertio Principis ſuper facto etiam alieno, licert non probet plenè in non antiquis, inducit ta- men præſumptionem, quæ transfert onus pro- bandi in aduerſarium, glo. in c. nonnulli.§. ſunt & alij in verb. ſine ſpeciali. circa medium de re- ſcript. Roma. conſ.3 69. in 9. dubio. Alexa. conſi. decimo quinto, numero ſecundo. lib. quinto, & vbi agitur de leui præiudicio. probat Aret. conſi. 163. num... Et non poteſt dici aſſertio- nem illam Ducis,&c. tendere in præiudicium aliorum, niſi conſtet eos tunc poſſediſſe, vt in ſi- mili quæſtione aſſeruit Ruyn. conſi. 103. num. 19 decimo quarto. lib. quinto. Et in fantiquis ver- baenunciatiua etiam Principis probant. gloſſ. prima, in c. cùm olim de cenſ. Alexand. conſi. ſexto. num...lib. primo. d. conſ. decimoquinto num. tertio. lib. quinto. Dec. conſ. 146. numero decimo quarto, verſicu. quintò quæritur,&c. Prætereà Soc. in l. in princ. numero vigeſimo ſeptimo, de acquire. poſſeſsio. dixit, habentem dominium territorij, habere fundatam inten- tionem, quò ad bonain territorio ſita,& qui vult excludere hanc intentionẽ, debere proba- re poſſeſsionem veldominium illius rei in ſpe- cie, quam vult ab iſta vniuerſitate excludere, vn de probatio, quòd tempore inueſtituræ anni 1404. vel inueſtituræ anni 145t nonnulla bona intra dictos confines poſsiderentur ab alijs, o- mni in caſu prodeſſe poſſet, ſolùm quò ad illa bona, quæ probarentur fuiſſe tempore dictæ inueſtituræ per alios poſſeſſa, non autem quò ad alia, præter id quòd Reus, qui in exceptio- nibus dicitur Actor. l. i. in fin. de except. tene- tur probare exceptionem ſuam. l. in exceptio- 20 nibus. de probat.& negatiua, † vbi eſt funda- mentum intentionis vel exceptionis, debet à negante probari. Bart.. in illa. num. quinto. de verborum obligat. Sed nec illud omittendum, quòd inueſtitura Ducis Franciſci anni 145 1. fuit de feudo nouo, nam poſt inueſtituram anni ctum,& feudum concedat, feudum efficitur no Conſilium IIII. 2719 1404.bona inueſtita fuerant ob delicta inueſti- torum ad dominum reuerſa,& vbi Vaſallus 21 †commitrtit delictum, propter quod ſeudum redit ad dominum, ſi dominus remittit deli- uum,& naturam noui feudi aſſu mit. Bald. in g. inſuper de prohib. feu. alien. per Fede. Iſer. Al- uar. Præpol.& Afflict. in c. i. de Vaſal. decrep. æ- tat.& feudum fuiſſe nouum ſuadetur etiam ex ipſa inueſtitura, in qua ſoli Petrinus& Sangui- nolus fuerunt inueſtiti,& ſi feudum fuiſſet an- tiquum, inueſtiendus fuiſſet Bartholomæus pater& omnes alij eius filij. Item inueſtitura non fuit tanquam de feudo antiquo,& in illa adeſt clauſula, quòd fratres inueſtiti ab inte- ſtato ad inuicem ſuccederent, quod in feudo antiquo fuiſſet ſuperluum. Item Duxatteſta- tur betrinum& Sanguinolum, apprehendiſſe poſſeſsionem bonorum inueſtitorum de be- neplacito ipſius Ducis. Item inueſtitura anni 1470. fuit ranquam de feudo, quod proceſſe- rit à Duce Franciſco. Vnde cùm inueſſitura Ducis Franciſci ſit clara,& de ommnibus bonis intra confines poſitis non videtur poſſe ſuper ea controuerti prætextu præcedentium con- ceſsionum extinctarum, quarum nulla nunc videtur habenda ratio,& quarum nullam ha- Puit ratiõem Senatus in cauſa inter Roſatos& Comitem Fräãciſcum,& in cauſa inter Comitẽ Sfortiam& nepotes ac Comitem Alphonſum, nam attenta inueſtitura anni 1404. bona in- ueſtita potuiſſent tranſire in quoſcunque. Ter- tiò adeſtrecognitio Vgonis, de anno 1470. re- cognoſcentis in feudum nomine ſuo& fratris omnia, quæ tenebant in territorio Somaliæ, inter quæ erant bona de quibus agitur, ex qua recognitione& renuatione inueſtituræ, quò ad Ducem Vgonem, Baptiſtam,& eius deſcen- dentes, probatur bona per Vgonem& Bapti- ſtam tunc poſſeſſa eſſe feudalia, ſaltem quouſ- que probetur de errore recognitionis. Guid. Pap.deciſ.⁊72.& cõſ. 147. in primo dubio. quod & in ſimili ſpecie aſſeruit Bartol. in l. non ab re, numero tertio. C.vnde vi. Bartol. in l. cum falſa, numero ſecundo, Bald, numero ſecundo, verſ. quinto& vltimo. Caſtren. nume. ſecundo. C. de 22 iu.& fact Et in † caſibus, quibus dicta recogni- tio& renouatio inueſtituræ probat contra Ducem vel Vgonem, probat etiam contra quoſcunque habentes cauſam à Duce vel Vgo- ne, vt poſt Iac. Butrig. Salic& Socin. tradit Rip. in]. ſi rem aliquam. numero 42. de acquirend. poſſeſſ.& cùm Dux ſiue Fiſcus eius ſuccefſerit Vgoni, multò magis probare debet contra eum vti inueſtientem,& vti ſucceſſorem inue- 23 ſtiti, nam& † quando iura duorum conſoli- dantur in perſona vnius, poteft ille vnus id, quod poterant illi duo. l. ſi mihi& tibi in prin- cip.& ibi not. Bartoi. in princip. Iaſon. in quar- to notab.de legat. primo.& quamuis Dux Me- diolani factus fuerit dominus ex nova cauſa ſci- licet publicationis bonorum Vgonis, tamen ob ĩd exceptio aliqua non fuit contra actores quæſita, 1 DPetr 1 Ant. Ang. in mat. feudorum. quæſita, neq; Dux poteſt excipere, quòd bona tempore inueſtituræ non eſſent ſua, vel anteceſ ſorum ſuorum, neq; ea retinere prætextu nouæ acquiſitionis. l. apud Celſum.§. ſià Titio de ex- cept. dol. l.ſi à Titio de excep.re. vend.& trad.l. 24 ſià Titio de rei ven. præter id, fquod ex perſona ſucceſſoris ius quæſitum Bapti.& filijs immu- tari non potuit. J.2.§. ex his de verb. oblig-& ex dicta inueſtitura fuit quæſitum ius,& actio et- 25 iam Baptiſtæ& filijs, licet enim alids nemo poſsit alteri ſtipulari in feudis, tamen frater pro fratre,& eius deſcendentibus ſtipulari poteſt. 9. ſin autem vnus, im titulo. de his qui feud. da. poſſ.. fin.de ſucceſſ. feud.& quamuis in hoc cõ- trouertant Docto. tamen quando verba ſtipu- Iationis ſunt inflexa ſiue obliqua, vt quia frater elt ſtipulatus nomine fratris, res videtur abſ- que controuerſia. Bald. in cap. primo. numero ſexto, verſic. iſtud eſt verum,&c. ſi Vaſal. feud. priu.&c. Bartol. in l. ſi mihi& Titio. numero quarto. verſicu. quandoque conceditur ſic. de verborum oblig. Curt. in tract. feud. in ſecunda parte, ſecundæ part. in illo articulo, an in feu- dis quis poſsit alteri ſtipulari. in ſecunda limi- tatione. Neque obſtat, quòd dicta inueſtitu- ra referat ſe ad præcedentes inueſtituras feu- dales, nam reſpondetur, quòd vbi dici poſlet non conſtare, quòd præcedentes inueſtituræ comprehenderent omnia bona, quæ Vgo& fra ter poſsidebant in territorio Somaliæ, non et- iam dici poteſt conſtare cõtrarium, ſed ad plus dici poteſt, præcedentes inueſtituras fuiſſe quò ad id, dubias& incertas, vnde cùm paria ſint 26 Taliquid non extare, vel extare, ſed eſſe incer- tum. l. duo ſunt Titij de teſtam. tutel. l. ſi ita fue- rit de reb. dub.l. triticum, de verborum obliga. Quò ad iudicandum quantitatem bonorũ in- ueſtitorum, perinde habendum, acſi præceden- tes inueſtituræ non extarent,& ſic ad iudican- dum, quæ bona ſint comprehenſa in præcedẽ- tibus inueſtituris, attendenda eſſet recognitio Vgonis,& renouatio inueſtituræ in eum facta certa& clara, Bartol. in extrauag. ad reprim. in verſi.prout& in l. eum qui.§. Iulianus de conſt. 27 pec. prætereà licet tenor primæ inueſtituræ ſit attendendus,& non poſsit in alicuius præiudi- cium mutari, poteſt tanien vbiĩ ſit dubius decla- rari.l. hæredes palam.. ſed ſi poſt deteſtame.& in terminis inueſtituræ feudi Dectus conſi. 193. numero ſexto, verſiculo licet enim,&c.& ſicuti 28 lex fpoſterior determinat& declarat præceden tem. l. non eſt nouum cum l. ſeq. de leg.& vnum priuilegium declarat aliud. cap. auditis. verſic. ſi per illa.& c.& ibi not. Bald. numero quarto., de præſcriptio.& vnum ſtatutum declaratur& in- terpretatur ſecundum aliud. Bald. in c.primo. num. I. de præſcript.& vnum capitulum decla- ratur per verba poſita in ſequentibus capitulis. l. vtrum,& ibi not. Bartol. de petit. hæredit.& v- na ſcriptura, ſi non ſit omninò clara, ſuppletur & declaratur per aliam, Bal. conſ.398. lib.3. ita& inueſtitura feudi in partibus, quibus eſt obſcu- ra vel dubia, debet declarari ſecundum ſequen- tes inueſtiturarum renouationes,& confirma- tio, de qua in prædicta recognitione, non po- teſt dici ſimplex confirmatio in forma com- muni ſine cauſæ cognitione facta, tùm quia in ea inſertus eſt renor inueſtituræ anni 1451. c. ve- nerabilis vbi not. Abb.& Dec. de confirmat.v- til. vel inutil. tùm quia Dux ſimpliciter confir- mauit, non appoſita aliqua clauſula importan- te conditionẽ. item appoſuit clauſulam, ex cer- ta ſcientia. Abb. in c. examinata. nu. 5. de confir. vt.vel inut. non ſolùm confirmauit inueſtiturã anni 1451. ſed& ipſe inueſtiuit. Quartò adeſt re- cognitio Vgonis,& inueſtitura Ducis Ludoui- ci, facta de anno 1496. in qua Vgo& Baptiſta fratres,& vterque eorum fuerunt inueſtiti de bonis omnibus per eos tunc poſſeſsis in loco Somaliæ, pro ſe& eorum deſcen dentibus, vnde vno decedente feudum ad alium ſpectat. Bald. in 5. fin. numer. 4. deſucceſl. feud.& Aluar. ibi.& ſicuti inſolidum erat vocatus Bapriſta, itæ& e- ius deſcendentes, pro quibus eodem modo, quo Baptiſtæ, Vgo fuerat ſtipulatus. c. 1. de du- ob. frat. à cap. inueſt.& ſic quouſque ſupereſt alter ex eis vel eius deſcendentibus, feudum ad eos ſpectat. Bal.in d. c.I. nu. tertio. verſi. ſed opp. & imò videtur,&c. Infuper in dicta inueſtitura adeſt clauſula, quòd altero ex Vgone& Bapti- ſta decedentibus ſine filijs maſculis, ſuperſtes ſuccedat,& per mortem Vgonis purificata fu- it conditio prædicta,& quamuis in eadem clau- ſula vocentur etiam Oliuerius& Io. Antonius, tamen cùm Vgo& Baptiſta eſſent coniuncti verbis& re, ſcilicet in tertia parte,&c. deceden- te Vgone, Baptiſta ſolus admittitur. l. cohære- di.§. qui diſcretas. de vulg.& ibi no. Bald. Et hu- iuſmodi clauſula intelligitur ſalua gradus præ- rogatiua. Dec. conſi. 299. nu. 15. maximè cùm in inueſtitura adſit alia clauſula, ſecundum modũ & formam contentam in prioribus inueſtitu- ris. præter id, quòd ex clauſula, ea tamen lege, nullum ius potuit quæri Oliuerio& Io. Anto- nio abſentibus,& pro quibus nemo fuit ſtipu- latus. J. abſenti. de donat.& totum accreſcit V- goni& Baptiſtæ. Bart. in l. ſi mihi& Titio. num. 4-verſic. quandoque vni conceditur. de verbor. 29 obli.& ſpes debiti conditionalis ex contractu tranſmittitur ad hæredes.§. ex conditionali inſt.de verborum obligat. Item quando vocan- tur ſuperſtites adiecta clauſula, eo modo, quo ab inteſtato ſucceſſuri eſſent, etiam in vltimis voluntatibus filij fratrum præmortuorum cõ- prehenduntur. Dec. conſ. 79.& in præſenti caſu in inueſtitura adeſt clauſula, ſecũdum formam & modum antiquarum inueſtiturarum, ſecun- dum quas filius Baptiſtæ in locum patris, quò ad feudum Vgonis, ſuccedere debuit.& ins ac- creſcendi ſeu non decreſcendi, quod mori- ente Vgone Baptiſta totum erat habiturus vi- gore dictæ inueſtituræ, ſequitur rem, ideoque ad ſucceſſores tranſit. leg. ſi ex pluribus. de ſuis & legit. Cumque exaſſertione Ducis, de qua in inueſtitura anni 1451. conſtet Petrinum& Sanguinolum inueſtitos poſſediſſetempore di⸗ ctæ in- — 4— 1 „—————Qꝗ———- ⸗ n ius deſtenden indc..au. rc E Ac.lufuper i aitmm dodälterder Pecla 3 ſine 8lijs d aaa mortem Vg Foaüd icta Kquam taaüench am Oliueri- 0& Baptiſt etin tertiag aſolus adg i devulg&i a lintelligitut atr fi. 299. nu. M. alia clauſuk entam in gt ddexclauſd u, Es auckua Seg nd Liber VII. æ inneſtituræ bona omnia tunc inueſtita, in- ter quæ erant bona, de quibus agitur, item pro- batum ſit, Vgonem poſſediſſe tempore inqui- ſitionis& condemnationis, ſcilicet, de anno 1504. bona de quibus agitur,& poſſeſsio petri- ni& Vgonis, qui ſucceſsit Petrino, præſumarur continuata. Bar. in l. omponius. 5. fin. in fin. de acquir. poſſeſſ.conſtare etiam videtur Vgonem 30 pofſediſſe de anno. 1470.& 1496. nam † proba- tis extremitatibus dicitur probata poſſeſsio „continua. Barto. in l. Celſus. num. 21. devſucap. 31 tandem ad † iudicandum an bona ſint frudalla. vel allodialia inſpicitur, an poſſeſſor ſit in poſ- ſeßione tenendi vt feudale, vel vt allodiale. Iſer. in dicto cap.primo. de contro. inter maſc.& fe- min. colum. prima. verſic additio. comprobat Afflict. ibi num. 25. verſi. quarta concluſio.& ex inueſtituris prædictis,& pacto appoſito in di- uiſione bonorum facta inter betrinum& San- guinolum& Baſsianum ſcilicet, ſi contingeret Principem apponere aliqua onera feudo tan- tuͤm, quòd illa ſoluerentur pro rata bonorum territorij Somaliæ,& ex ſolutione onerũ, cum diminutione tertiæ partis facta vſque in præſen tem diem, prout ſoluitur de bonis feudalibus, conſtare videtur, nobiles de Cauatijs ab anno 1404. citra bona omnia territorij Somaliæ ab his poſſeſſa tenuiſſe vti feudalia. Præter ig, quòd. cùm non appareat illos habuiſſe alium titu- lum, præſumuntur poſſediſſe titulo præceden- tis inueſtituræ. d. l. 2. C. de acquiren poſſeſſ. er- 25 Gmm 5 uei G im quòd eſſet dubium, an habuerint titulum & poſſeſsionem ab eodem,& an illid quibus fuerunt inueſtiti, poſsiderent tempore inueſfti- turarum. Bart. in l. cum ſolus. num ero 4. verſic. tertio caſu,&c. de vſucap.& præſumuntur eo- dem, non diuerſo iure poſſediſſe, l eum qui. de 32 vſucap. Item quando f maior pars bonorum a- licuius loci eſt feudalis, cætera quoque præſu- muntur feudalia cap..de contr. inter maſe,&c. vbi not. ſſern colum.. verſi. additio,& c. Aluar. in fin. Afflict. nume. 25. Et dato quòd conſtarer partem bonorum ab alijs poſſeſſorum intra confines eſſe allodialem, tamen id quò ad bo- na, quæ fuerunt per Vgonem poſſeſſa, nihil o- peratur, tùm quia Vgo ea omnia bis recogno- uit in feudum à DHuce Mediolani, tùm quia Al⸗ uar. in§. Vaſallus elprimo. nume. 10. ſi de feud. 33 fuer. contro.ſeripſit. ſir Vaſallus præſtitit ſerui- tium, præſumitur pro toto patrimonio præſti- tiſſe, niſi aliud probetur. Idem Iſern. in c. Impe- rialem. 5. illud. nume. 66.& 67. de prohib. feud. alien. per Feder. in d. cprimo. num. 8. in fin.& num. 9.& 10. de contr. inter maſc.& fem. cCAsSsVS v. Federicus Secundus Imperator conceſsit Opizoni Malaſpinæ loca quædam, cum omni- bus& quibuſcunque regalijs ad ipſum& ſa- crum Imperium ſpectantibus, cum expeditio- nibus, pugnis, datijs, Telonijs,&c. cùm deinde Imperator inueſtiuiſſet Ducem Mediolanide 1 4 Remuneratoria conceſio HRequae graluita, nequs 3 F* b Conſilium IIII. 216 ciuitate Mediolani,& pluribus alijs, orta fuir lis inter Ducem Mediolani,& deſcendentes. pizoni, tenentes loca quædam contigua do- minio Mediolani, tandem Malaſpinæ recogno- uerunt Ducem in dominum,& illi fidelicatis iuramentum præſtitere, cum proreſtatione, vr ſalua eis eſſent omnia iura& immunitates, tàm vigore conſuetudinis, quam priuilegioru Imperialium ſibi ſpectantia, cui proteſtarioni Dux expreſsè conſenſir. Ab immemorabili tempore loca illa Malaſpinarum nulla onera, nec Vicarijs Imperialibus, nec Ducibus Medi- olani, neque ſucceſsiuè locum tenenti Cæſareo in dominio Mediolani ſoluerunt, impoſitum fuit nuper onus focagij in vniuerſo dominio 414.. 1 1. Mediolani, vt exeo ſoluerentur ſtipendia mili- tibus. Exactores petunt, vt etiam loca illa Ma- laſpinarum ſoluant. Negant Malaſt inæ ipſos vel eorum ſubditos cogi iure poſſe. — „A Quaritur quid iuris,&c.& exhibetur co- pia conceſsionis factæ Opizoni,& iuramenti Per eius deſcendentes præſtiti Duci Mediolani. S V M M AXI, I Lus imponendi onera e&y colle&tas est do regalibus. 2 Verba hac cum omnibus quibuſcundous roga- . 8. Ii, quid operentur in conceſſlone feuak. 3 Jubijcientem ſe alicui ſon cenſeri Zubicere Vltra exprehfh"hꝭ. „. 1. 7 donutio HProprie dicitur. 5 Principi cum certis conditionilus vbi quis ſc ſrb- mjcit, Princeps dicitur ſe obligare ex contractu, E conceſſio a Principe tunc falta, dicitur irre- 3 Localbills. 6 Conſwetudo anliqua est ſeruanda etiam contra regulas iurts communis, cirea exemptiones& ſolutiones onerum. 7 Praſcribere vt quis poſſit contra impoſitionem sol. lectarum plura requiruntur. 8 Credentes ſe liberos& per quadraginta annos n Hſoluerunt ſunt tuti, nec de cætero allis onera im- pon Sofu,,⁶.j— 9 Nagligentia ſola non vtentis ſuficit in praſcri- benda libertate. 10 Curfus temporis cuius initi non extat memoria, habet vim prinilegij. 11 Negationes omnes ſunt liquide iuris probatione, ecum ſint probatæ eo ipſo, quod non probatur contrarium. 12 Nægatina à negante quando debeat probari,& quando non. 13 Probatio aliquos altas non Föluiſſe, nec debere ſolæ uere, ex quo ſumi poteſt. AANS Mperator conceſsit Opizoni pro ſe& deſcendentib. maſculis,&c, 4 Nomnia& qurcunque regalia, Nquæ ad ipſum& ſacrum Imperi- 3 um ſpectabant, ideoq́; etiam fius impo- Petri Ant. Ang. in mat. feudorum. imponendi onera& collectas, quod eſtde re- galibus. c. I. quæ ſint regal.& in ſpecie conceſ- ſit expeditiones& pugnas, quæ duo verba all- ud denotare non poſſunt, quàm ius collecta- rum& angariarũ, quas Imperator poterat im- ponere in locis illis pro expeditionibus& pu- gnis. Qua dere non viderur Imperatorem vel eius locum tenentem poſſe prædictis vlterius v- ti in ſubditos Malaſpinarum,& verba illa gemi- nata, cùm fomnibus& quibuſcunqueregalijs, operari videntur, vt intelligantur translata ea, quæalias in generali conceſsione non tranſe- 4 unt, vt in ſimilimo caſu tradit Bart. in lgenera- Ii. 5.vxori de vſufr. leg. Cumque in inueſtitura Federici II. quælibet ciuitas& Princeps ſub pœna inhibetur, ne moleſtet Malaſpinas in re- galibus& alijs eis conceſsis, neque Dux Medi- olani, neque Cæſaris locumtenens iure vide- tur poſſe illos moleſtare in prædictis, exigendo focagia ab eorumſubditis,& multò minuùs exi- gendo ab ipſis, contra quos Impetator nihil ſi- bi, excepta fidelitate, reſeruauit,& qui etiam a- liaratione pro bonis eorum feudalibus ad hu- iuſmodi onera cogi non poſſe videntur, quia ſcilicet ſatis eſt, quòd ad ſeruitia perſonalia Im- peratori ſint obligati. Bald. in l.cùm multa. cir- ca fi. C.de bon. quæ lib. Iacob. de Sancto Georg. in tract.de homag. num. 41.& poſt Iſern. Affiic. in tit. quæ ſint regalia in ver. plauſtrorum. nu. 22. Prætereà onus hoc non imponitur ab Impe- ratore in vniuerſo imperio, ſed à Magiſtratibus Cæſaris in dominio Mediolani tantùm, Mala- ſpinæ autem, ſtante inueſtitura Federici ſecun- di, non ſunt ſubditi dominio Mediolani, maxi- mè quò ad exactionem regalium, imò attento tenore conceſsionis Federici, ſucceſſor in im- perio non potuiſſet concedere Duci Mediola- ni regalia& alia Malaſpinis conceſſa, Caſtren. l. digna vox. nume. 6. verſi. prædicta intelligo. C. de legi. etiam motu proprio, niſi adieciſſet clau ſulam, non obſtante conceſsione Opizoni Ma- laſpinæ facta,& iuſta cauſa adfuiſſet. Iaſ. l.ſi Re- us. num. 13. de pact. Et quamuis Malaſpinæ re- cognouerint Ducem Mediolani in dominum, id tamen factum fuit cum proteſtatione, cui Duxaſſenſit, ſcilicet cum reſeruatione iurium &immunitatum, tùm ex inueſtitura, tùm ex conſuetudine competentium,& traditum le- gimus †ſubijcientem ſe alicui non cenſeri ſub- ijcere vltra expreſſa, imò liberum in reliquis manere,& ſubijcientem ſe cum certis condi- tionibus, vltra illum tenorem non ſubijcere. Bart. conſi5. num.z. Rom. conſi. 444. num. 4. Quæ autem de gratuita conceſsione Principis quandoque leguntur in l. ſi ex toto. de lega. r. ad rem nou conueniunt. Primò, quia conceſ- ſio Federici II. non fuit gratuita, Verùm ob re- munerationem, vt apparet ex præfatione con- ceſsionis, quæ denotat cauſam finalem. l. in. vbi Barto.& Bald. de hæred. inſtit. Remuneraroria † autem conceſsio neque gratuita, neque do- natio proprieè dicitur. l. ſt quis pro vxore.§. r. in fin. ibi. quaſi donatum. de donatio. inter vir.& vx.nec in ea vendicant ſibi locum iura de dona- tione aut gratuita conceſsione loquentia, vt aſſeruere plures, quos recenſet lal. in Lex hoc iure. num. 66. de iuſt.& iur. Dec. conſi. a. num. i. Cumquelmperator non ſit prohibitus dona- re, aſſertio meritorum probat merita, ſaltem inter Imperatorem& Marchiones.l. optimam. C. de eontrah-. ſtip. Bart. l. ſi forte de Caſt. pecul. & expreſsio meritorum in genere ſufficit, vt la- tè oſtendit Dec. conſil. 20. Rip. l. ſi vnquam in 15 q. C. de reuoc. donat. secundo, quia licet cõ- ceſsio Peder, II fuiſſet gratuita, ex ea tamen o- mnia& quæcunque regalia in Malaſpinas tran- ſiere,& Malaſpinæ ſubditi dominio Mediola- ni, attenta illa, non ſunt, ideoq́; non compre- henduntur in collectis aut focagijs impoſitis dominio Mediolani. Tertiò, quia licet eſſent ſubditi, tamen cùm temporeſubiectionis fece- rint pactum ‚vt ſalua ſibi eſſent iura,& ex pri- uilegijs,& ex conſuetudine competentia, non dicuntur habere à Duce Mediolani quicquam titulo gratuito, ſed per contractum vltrò citro- que obligatorium. Etenim vbi quis † ſubijcit ſe alicui Principi, cum certis cõdictionibus, Prin- ceps dicitur ſe obligare ex contractu,& conceſ- ſio à Principe tunc facta dicitur irreuocabilis. Abb. inc:nouit. nu. 25. de iud. Bald.& Fel. in cap. primo. in prin. de probat. Alex. conſi. o. in pri- mo. Ideoque licet conceſsiones Feder.& con- ſuetudines eſſent tituli gratuiti, tamen eùm re- latum ſit in referente. l. aſſe toto. de hæred in- ſtit perinde eſt, acſi per contractum vltrò citro- que obligatorium Dux Mediolani conceſsiſſet Malaſpinis omnia, quæ ex inueſtituris imperia- libus,& ex conſuetudine illis acquiſita erant. Illud quoque, quodaſſeruere Din.& Socin. in L fi extoto. de legat. primo. ſcilicet, immunita- tis conceſsionem non extendi ad collectas pro bello gerendo impoſitas, alijs rationibus con- tra Malaſpinas,& eorum ſubditos adduci non poteſt. Primò, quia hic non agitur de immuni- tate, ſed de totali translatione omnium,& quo- rumcunque regalium,& in indiuiduo iuris im- ponendi onera pro expeditionibus& pugnis, quæ longè fortior eſt, quàm conceſsio immu- nitatis. Secundò, quia opinio. Din.& Soc. eſt ſummopere dubia, cùm cenſuerint contrari- um. Rai. Imol. Caſtr.& Aret. ibi Alex. conſi. 30. nu. 4. lib.5. Et ſententia Din.& Soci. vbi ſit ve- ra,tamen non procedit, ſi in conceſsione im- municatis actũ ſit etiam de oneribus pro bel- lo gerendo imponendis. Tertiò, quia vbi quis ſubijcit ſe alicui cum certis pactis, illi non poſ- ſunt imponi onera etiam pro bello gerendo, vt fatetur soc. in dictal. fi ex toto. nume. 9. Sed& præſcriptione longi& longiſsimi temporis tu- ti ſunt Malaſpinæ,& eorum ſubditi. Nam legi- mus circa f exemptiones& ſolutiones onerum antiquam conſuetudinem ſeruandam, etiam contraregulas iuris communis. Bar. in l.i. C. de aur. cozo lib. decimo.& ex multis oſtendit Bar. in conſi. inſerto inter conſilia Alexa. lib. 4. conſ- VItimo. Et cùm ſint decurſi abſq; dubio qua- draginta d uin amcenuscöch grn ccone digareercom Ar nnc facta dicin aaci auaz deiud.J lh n eprobat.Ner. a an e conceßiont M ahn tuituligratuit tanum rente. aſſe tu 1e umn ipercontra autuch n Dux Medio iunc „qur exinue mr ima getudine illi riten 3 odafferucre aſodccu at primo. ci enmmd anon extend bakäun npoſtas i aK bun Lcorum ſubd Wrftuün ainhicnonag ar unme wanslatione unmèl Diam,Kinin tmolmie atr.K Arcct 4 up accutia Din,., Liber VII. draginta anni à tempore quo Malaſpinæ& eo- rum ſubditi non ſoluerunt,& ab eo tempore factæ fuerint multæ impoſitiones generales pro ſoluendis ſtipendijs militum, nec à Mala- ſpinis& eorum ſubditis quicquam fuerit ſolu- tum, tuti ſunt Malaſpinæ& eorum ſub- diti etiam contra fiſcum. Bartol. in l.licitatio.§. earum de public.& ibi clariùs Caſtren. qui lo- quitur quando non apparet de conceſsione,& in præiudicium fiſci. Alex. conſ. 30. libro 5. nu- mero 12.& licet Alexand. conſi. 136. in 2. lib. re- 7 quirat fplura ad hoc vt quis poſsit præſcribere, contra impoſitionem collectarum,& inter alia quòd interuenerit requiſitio imponentis,& contradictio non ſoluentis:tamen Alber. Roſ. in Rub. de mun.& hono. numer. 62. Iaco in. de San. Georg. in tract. de homag num. 41.& Bald. in tract. præſcrip. in ſecunda par.. par. q. 7.6- cordando opi. concludant, vbi interuenit con- ceſsio etiam inualida concurrente, quòd dicto tempore collectæ quandoque generaliter fue- rint impoſitæ,& per allegantes nihil ſolutum, ſufficere ad præſcriptionem, licet interpellatio non probetur, Bal. quoque& Ang. in l. compe- tit. C. de præſcript. 30. annorum,& Iaſ. in l. im- perium numer. 20. verſ. limita de iuriſ.om. iud. dixere, licet contra ſolutionem tributorum de bitorum Imperatori in recognitionem ſupre- mi dominij non præſcribatur etiam quadragin taannis, vbitamẽ immunitas eſt conceſſa, prę- ſcribitur, licet conceſsio eſſet inualida. Accedat quod ſcripſit Bartol. conſil. 59. numer. 3. ſi ho- 8 mines credentes iuſta ratione † ſe liberos ab o- neribus, ſteterunt per quadriginta annos quòd onera non ſoluerunt, erunt tuti, nec de cætero onera illis imponi poterunt, adducit tex. in J. fin.§.hoc. etiam. C. de fund. patr. lib. it. vbi alle- ganti conceſsionem ſibi factam de collecta nõ ſoluẽda, cum curſu quadraginta annorum nul- la nouitas imponi poteſt,& licet aliàs in præ- ſcriptione iurium incorporalium requiratur ſcientia aduerſarij, tamen habens titulum et- iam inualidum non tenetur probare ſcientiam Abb.&& Caſtren. numer. 3. in J.2. C. de ſeruit. Fe. in cap. de quarta numer. 41. verſicu. dum 9 ſubdit Abb. de præſcrip. Item † in præſcri- benda libertate ſola negligentia non vtentis ſufficit, nec requiritur aduerſarij ſcientia. Rip. in c.cùm eccleſia nu.64.de cauſ.poſſ.& prop.& in præſcribendaliberatione ab aliquo iure vel actione non requiritur quaſi poſſeſsio, ſed ſuf- ficit negligentia non petentis, Bartol. in l. ſicut in fin. Bald. numer. 6. in l. ſicut C. de præſcript triginta ann. Cumque non appareatDuces Me- diolani fuiſſe in poſſeſsione exigendi huiuſ- modionera à Malaſpinis& eorum ſubditis, nõ fuit neceſſaria Ducum ſcientia. Innoc.inc. bo- næ. el ſecundo numer. 1. verſicu. item de illo. de poſtu. præla. Rip. in cap. cum eccleſia nu- mer. 64. verſic. tertiò declara. de cau. poſſ. Tan- dem Malaſpinæ& eorum ſubditi non ſolum per quadraginta annos, ſed etiam per tempus, cuius initij non exiſtit memoria in contrarium Conſiltum V. 277 non ſoluerunt onera, ex quo penitus tuti ſunt: 10 Curſus enim f tanti temporis habet vimpriui- legij. l. hociure.§. ductus aquæ: de aqu. quot. & æſt.& habetur pro veritate. Bal. in c. cùm cau- ſam. de probatio. cum his quæ ponit Dec. con- ſil. 8s. numer. ſecundo. Et eo tem pore præſcri- buntur etiam reſeruata Principi in ſignum ſu- premæ poteſtatis. Iaſ. d. J.imperium,& ad hoc conueniunt, quæ ponit Iaſ. inl. is qui putat. de acq. hæred. ad probandum ſubditum Epi- ſcopo vel prælato, poſſe præſcribere libertatem à ſubiectione& obedientia ſpacio temporis immemorabilis,& allegans præſcriptionem tanti temporis non tenetur probare ſcientiam aduerſarij, vt cenſuere Docto. quos recenſet A- lexand. conſil. 6. lib. primo. Fel. in cap. de quar- ta numer. 41. verſi. I. dum ſubdit. Abb.&c. Dec conſil. 85.& cùm Malaſpinæ& eorum ſubditi geſſerint ſe pro immunibus& ſeparatis per centum annos, præſcripſerunt libertatem ab oneribus, præcipuè cùm euenerit ſæpè caſus quo Imperatores& Duces Mediolani maxima onera impoſuerunt. Bald. Angel.& Caſtre.in l. hæc autem de ſer. ruſt. præd.& ideò ad rem non facere, quod dixit Bartol. in l.cùᷣm ſcimus. C. de agri.& cenſ.lib. 1i. Et cum Malaſpinas& eo- rum ſubditos non ſoluiſſe conſiſtat in negatio- II' ne, non eſt ab eis probatio exigenda, omnes † enim negationes ſunt liquidæ iuris probatio- nes, cum ſint probatæ eo ipſo, quia non proba- tur contrarium. l. cùm de lege. iundia gloſſ. de proba. Bald. in c. fin verſic. item quia om nes. de 12 probat. Et quamuis † negatiua, vbi eſt funda- mentum intentionis vel exceptionis, debeat à negante probari. Bartol.& poſteriores. inl. in illa de verbo. oblig. Id tamen non procedit, vbiĩ pro negante eſt iuris præſumptio. Docto. omnes in dict. l. in illa,& cum Malaſpinæ& eo- rum ſubditi ſint in quaſi poſſeſsione non ſol- uendi, onus probandi eos ſoluiſſe, aduerſarijs incumbit, Gloſſ.& Docto. inl. ſi priùs de op. no. nuncia. Tandem ſi Malaſpinæ& eorum ſub- 13 diti non reperiuntur deſcripti † inlibris, qui- bus deſcripti ſunt hi, qui ſoluerunt onera aliàs impoſita pro ſtipendijs militum, ex hoc pro- batur eos non ſoluiſſe. Bartol. in l. Titiæ texto- res. in princip. numer. 2. Bald. in l. fin. numer tertio. C.de reb. cred. CASV S V I. ¶ Dux Mediolani conceſsit Comiti Anto- nio quædam caſtra& loca,& inter alia Ca- ſtrum& locum plebis&c. in feudum, cum da- tijs omnibus expreſſa cauſa, ſcilicet ob expen- ſas factas per ipſum Comitem in defenſione ci- uitatis Ducis,& quia Comes Antonius relaxa- bat Duci nonnulla alia caſtra. Poſt aliquot an- nos Dux Franciſcus primus gratuitò conceſsit Pompeio pro ſe ac hæredibus, exemptionem ab omnibus datijs pro bonis ipſius pompeij exiſtentibus in loco plebis,& multò pòſt ad in- ſtantiam ſucceſſorum Antonij idem Dux reuo- o cauit Petri Ant. Angin mat. feudorum. cauit omnes exemptiones, quas ipſe conceſſe- rat in præiudicium conceſsionum factarum e- orum anteceſſoribus. Volunt nunc ſucceſſo- res Comitis Antonij exigere Datium pro bo- nis, quæ fuerant Pompeij, excipitur de, con- ceſsione immunitatis. Replicatur eam fieri nõ potuiſſe, ac inualidam eſſe,& omni in caſu re- uocatam fuiſſe. ̃ Quæritur quid iuris. 5 V A AA ARTIV M. 1 Princeps non poteſt tollere ins quæſitum alicui, ex contractu cum principe facto.— 2 Priuilegium conceſſum etiam ſubdito, quando noꝝ poſſit reuocari.. 3 Princeps rem alicut donatam, alteri etiam motu proprio concedere non poteſt, niſi dirat, tali pri ma conceſſione non obſtante. 4 Priuilegium quando poſſit reuocari,& quando non. Raditum eſt principem f non poſ Wſe tollere ius quæſitum alicui ex I contractu cum brincipe facto. c.i. de probat. vbi latè Doct. Caſtren. †rem alicui donatam vel conceſſam, alteri e- tiam motu proprio concedere non poſſe, niſi dicat tali prima conceſsione non obſtante. Bar- rol. in l. fin C. de loca. prædio ciuil. lib. 11. Mart. Lauden. in tract. de principe. q. 346.& priuile- 4 gium f exigendi gabellas, quando tranſiuit in pactum vel contractum, non poſſe reuocari, Bertach. in tract. de gabell. par. prima numer. 24. Item tradidere priuilegia poſſe reuocari gloſſ fin. in cap. decet de regu. iur. in 6.& priui- jegium immunitatis conceſſum ſubdito, poſ- ſe per principem reuocari. Eel. in dict. c. nouit. numer. 8. verſicu. aut verò per priuilegium non fuit quæſitum&c. Et priuilegium gratuitò con ceſſum poſſe quandocunque tolli. Bald. in dict. I.qui ſe patris,& principem poſſe diſpenſatio- nem ſuam reuocare pro tempore futuro. Bald. in. fin. de ſenato. ex quibus videtur concludi conceſsionem factam à Duce Co. Antonio, cùm traſiuit in contractum,& cùm facta fue- ritob expenſas factas ab ipſo Comite pro defen ſione Caſtri Ducis,& ob relaxationem quorũ- dam aliorum bonorũ,& ideò gratuita dici non poſsit, nullo modo de iure potuiſſe per ipſum reuocari, neq; datia& alia conceſſa eidem Co- miti altericoncedi.& eò magis cùm per literas quibus conceſſa fuit exemptio bompeio, non appareat Principem voluiſſe quicquam facere de plenitudine, qua in dubio nunquam præſu- mitur velle vti, vt aſſeruere plures relati per Iaſ in l. quanquam. nu. 2. C. de teſtam. mil.& quav- tendo non poteſt tollere ius quæſitum ex con- tractu. d. c. i.vbi multa accumulat Fel. de prob. Caſtr. in l. digna vox. C. de legib. Item conclu- di videtur exemptionem& immunitatem à da tijs gratuitò,& ex mera principis liberalitate conceſſam Pompeio, potuiſſe per ipſum quan- doque reuocari. CaSvVvS yII. Homines villæ Sabäãellæ expuleruntè Tri- bunali prætorem deputatum à feudatario di- ci loci. Feudatarius cœpit criminaliter proee- dere, opponunt homines, illum non fuiſſe præ- torem legirimum, attento quòd feudatarius abſque cõmuni conſenſu non poteſt deputare prætorem, ſecundum antiquam huius villę cõ- ſuetudinem. Quærunt homines, an fe udata- rius ſit iudex cõpetens,& cognitio ſpectet ad i- pſum,& an vbi ipſi declinent iuriſdictionem, Feudatarius poſsit cognoſcere, an ſua ſit iuris- dictio. FK F M M A NTIT2 M. 1 Dominus non poteſt eſſe index vbi&ſi contentio in- ter dominum& vVaſallum. 2 Dominus, quando eſi habiturus commodum vel incommodum ex ſententia, non poteſt ipſe co- noſcere etiam inter vaſallos. 3 Quaſtio vbi eſt de iuriſaittione, nemo iudicar ſu- am eſſe iuriſdictionem ſimpliciter. 4 Ordinarius qui poteſt cognoſcere an ſit indeæ co- petens. ☛ Bicunque eſt † contentio inter dominum& vaſallum, dominus 3. T 1 9 9 non poteſt eſſe iudex. 5. prætereà ſt inter. de prohib. feu. alien. per Eed. nemo enim poteſt eſſe iudex propria. l.. C. ne quis in ſua cauſ. pro- pter quod Bald. in. d.§. prætereà, nu. 4. dixit, Si dominus dicit aliquem eſſe ſuum vaſallum,& ille neget, dominum non poſſe cognoſcere,& Bartol. in l. qui iuriſdictioni numer. 2. de iuriſ. om. iud. ſcripſit, Comites& Barones non poſſe cognoſcere, vel alteri committere cauſam, quæ vertitur inter eos,& eorum ſubditos, Et quan- 2 do dominus † eſt habiturus commodum vel incommodum, exſententia, non poteſt ipſe cognoſcere etiam inter vaſallos. c. I. an apud iud. vel cu. do. Bald. numer. l. not. quando cau- ſa eſt præiudicialis domino, ex eo quòd ex ſua ſententia imminet ei fauor, vel præiudicium, non cognoſcit dominus neque eius curia,& 3 numer. 3. lohan. Andr. ſcribit, vbi quæſtio eſt de iu- — „.„„+ 2— †‿ Sp——— m deputann Alan 4 uins cepiten üram thominesiilt at t em, utemo Gratn conſenſu not ag lägn adum antiqu imuti Gerunt homi ga umg Hetens Kcog üpettae ipü declined at ldin bitcognoſce deeulin AA42 Nn ere ee Iude A anan 1 „& raalum „do ef batin r unum 4 2 eX ertenn R rn minter ⁴, ie uriſditiu a muut) Anem fin Af. etef cann wirſtuui cunque eſt 9 Luin minum&t Mm 5 Ii eu un. uncet depti inae 11 C.veg 8i lu 1nd.przt Se 8 11 melt 1 Mique oler num non Dnusr 4 ilolt 4 orl dlel Do0 . ess 2“. (om d eculn alterico e de, Liber VII. de iuriſdictione, nemo iudicat ſuam eſſe iuriſ- dictionem ſimpliciter, idem vult tex in cap.. de inueſt. in ma. fact. vbi no. Bal. in princ.& po- ſteriores omnes: quæ in propoſito caſu viden- tur concludere, Feudatarium non poſſe cogno ſcere huiuſmodi cauſam, in qua an homines deliquerint, pendet à iure& facultate feuda- tarij, an ſcilicet potuerit deputare prætorè abſ- que conſenſu communis, nec etiam poſſe co- gnoſcere an ſua ſit iuriſdictio, ſed Iudex ordina- rius cognoſcet de huiuſmodi exceptione, vt poſtalios, quos refert, tradit Cur. in trac. de feu in 7. par. q 7.& id quod dicitur † ordinari- um cognoſcere, an ſit iudex competens. l. ſi quis aliena de lud. procedit in ordinario gene- rali, non feudatario, qui eſt ordinarius inter a- liquos. gloſſ. in dicto. cap. primo. in fi. de inueſt. in mar. fact. b b b b Casvs VIUII. Nicolaus acquiſiuit feudum pro ſe& de- ſcendentibus maſculis, deceſsit relictis Scipio- ne& Annibale fllijs, qui mortuo patre diuiſe- runt bona paterna. Scipioni obueneruntbona quædam allodialia. Annibali obuenit feudum & alia bona quædã allodialia, Scipio poſt mor- tem patris conſumpſit maiorem partem bo- norum,& deceſsit relicto Cæſare filio. Quæritur an Cæſar, qui Scipionis patris hæreditatem repudiauit, poſsit dimidiam par- tem feudi à Nicolao acquiſiti contra Anniba- lem vendicare. s V A A ARTIV. 1 Deſcendentes aliorum fratrum, quamdiu ſuper- eſt aui guis exmaſéulina linea cius, cui feudum in partem obuenit, uon poſſunt admitti. 2 Feudum in iuiſione poteſt aſſionari Vni ex fiatri- bus, nte᷑ que eorum deſc endentes poſſunt contra- nenire. 3 Kenunciatio de feudo antiquo factaa patre quan- do noceat filijs. 4 Pariaſunt, quõòd diuiſio fiat à ludice aut à parti- T. poſſunt deſcendentes Scipionis ad feudum a- ſpirare, qui tex. Ioquitur in feudo paterno,& nullam facit differentiam, an deſcendentes ei- us cui nõ obuenit feudum, ſint patris hæredes, vel non. idem ſuadet tex. in c. ſi quis miles in tit.conſtit. Loth. Imper.vbi mortuomilite reli- cto filio& fratre, filius feudo antiquo ſolus ſuc- 1 cedit:hine Caſtr. conſ.;0. vol. 2. aſſeruit, ſ quam- diu ſupereſt aliquis ex maſculina linea eius, cuĩ feudum in partem obuenit, non poſſe deſcen- dentes aliorum fratrum admitti, idem ſentire Conſilium VIII. 274 videntur gloſſ. Bart. Bald. Caſtr.& alij inl. ſi fa- miliæ. C. fam. herciſc. volunt enim ‚quòd ſi vni fratrum obueniat feudum, alteri allodium,&: is, cui obuenit feudum, moriatur relicta ſolùm filia femina, poſſe alterum fratrem& eius fili- os vendicare feudum, ex quo præſupponun ſe- cus eſſe, ſi ille moriatur cum filio maſculo,& ſi femina deſcendens ex co, cui obuenit feu- dum, non poreſt contrauenire diuiſioni, gloſ- & Doct. in d. l. ſi familiæ. iqem quoque videtur dicendum de filijs maſculis eius, cui obuenit allodium. l. fin. de acciptil. Ad hæc in diuitio- 2 ne †feudum poteſt aſsignari vni ex fratribus. S.omnes. ſi de feud. fuer. contro. neque eorum deſcendentes poſſunt contrauenire. Alex con- ſil.z0. nu.. lib. 6.vbi loquitur etiam in caſu, quo non ſint hæredes,& ſi deſcendentes diuidenti- um, qui non eſſent eorum hæredes, poſſent cõ- trauenire, fruſtrà lex concederet feudum in di- 3 uiſione aſsignari vni,& licet † ren unciatio pa- tris de feudo anti quo conceſſo pro accipiente & liberis, non obſit filio. Bald. Ang.& Caſtr. in I. apud lIulianum.§ ſi quis alicui. de leg. primo. Id tamen non videtur procedere in renuncia- rione ſeu alienatione negeſſaria, vt eſt illa quæ fit per diuiſionem. I. ſi pignori.§. primo. fam. 4 herciſ. Paria f enim ſunt, quòd diuiſio fiat à iu- dice velà partibus. l.1. C. ſi. in cau. iud. CA S8 VS IX. Gabriel conduxerat per nouem annos ab Eccleſia maioriprædia quædam, ſub annua pen ſione librarum centum: deinde anno 1468. ab eadem accepit ea in emphyteuſin perpetuam, ſub annua penſione librarum centum ſexagin- ta,& cum obligatione plantandi vites: anno 1547: inſurgit prælatus nouus contra hæredes Gabrielis, dicens dationem in emphyteuſin fuiſſe nullam: primò quia in damnum Eccle- ſiæ, Secundò quia in ea non interuenerunt ſo- lennes tractatus,& ex quibus cauſis fundet ſe prælatus, colligitur ex infraſcripris. Quaritur quid iuris. S̃ V A M A RIV At. 1 Empbytenta vel feudatarius quando præſcribat ius emphyteuticum vel feudi,& Vtile rei domi- nium.— 2 Praæſcribi ſpatio 40. annorum, exdepta Romana Eceleſia, contra Eceleſiam, vtroque iure con- Nitutum eſt. 3 3 Emphyteuticum titulum Jui habuit, præſumitur Fusſſe bonæ fidei: idem ex poſſeſſione longiſſimi omporis.. 4 Bona fides non ſolum induci poreſt ex cauſis inſiis ſed etiam ex inin; is. 5 Preælatus ſuccedens quando poſſit ex nimia læſio- ne ad reſciſionem agere. 6 Eecleſia quando non poſſit reſtitui. 7 Alienatio rei ccelthiaſtica, duo enaiunne, ad ⁴ 2 6(3 Petri Ant. Angin boe, vt Valeat. Damnum conting ens in re emphyteutica eſt em- phyteuræ. „ Patris inſſum interueniſſe praſumitur ex longa poſſeſſione. Onſtitutum eſt eum, quiĩ tanquã 1 4 emphyteuta f vel neudatarius Grem aliquam poſſederit,& per præſcribere ius emphyteuticum vel feudi,& . longiſsimum tempus Canonem 6 ſoluerit vel ſeruitia præſtiterit, 7 vtile rei dominium..ſi quis per triginta años. ſi de feu.fuer.contr.inter dom.&c. Bartol. inl. competit. C. de præſcript. trig. ann. Bart. nu. 3. ver. 2. contra Dyn. Caſt. nu. 2. Alex. nu. 6. Iaſ. nu. 30. in lib. 3.5.ex contrario de acquir. poſſeſſ. Il- z lud pariter vtroque iure conſtitutum contra Eccleſiam præſcribi ſpacio quadraginta anno- rum, excepta Rom. Eccleſia, contra quam præ- ſcribitur ſolùm ſpacio centum annorum, Au- then. quas actiones. C. de ſacroſan. Ecc. c. ad au- res. c. illud de præſcript. Cumꝗue Gabriel ha- 3 buerit †titulum emphyteuticum, præſumitur fuiſſe bonæ fidei.lpen. C. de euict. Bat. in l. Cel- ſus. nu. 1⁷. de vſucap. Abb. in e. cùm Eccleſia. nu. de cau. poff. Idem præſumitur ex poſſeſsione longiſsimi téporis, per quam purgatur om nis præſumptio malæ fidei, Bar. in l.n. in fin. C. vn- de vi, præcipuè cùm etiam excurſu longi tem- poris præſumi bonam fidem aſſeruerint pleri- que, quos refert Rip. in d. c. cùm Eccleſia num. 99. quæ bona † fides non ſolùm induci poteſt ex cauſis iuſtis, ſed etiam exiniuſtis. l. igitur.§.& generaliter. de lib. cauſ.& temerarijs, gloſſ.& Bald. in l.. in fin. C. vbi cauſ. ſtat. Iaſ.l. clam poſ- ſidere in 7. not. de acq. poſſ. Rip. in d. c. cùm Ec- cleſia. nu. 100.& titulus etiam minùs iuſtus pro bat iuſtam cauſam præſcribendi, gloſſ. cap. ſi di- ligenti. c. de quarta. de præſcript. Nec quic- 5 quam facit, quòd data enormilæſione † præla- tus ſucceſſor quandoque poteſt ad reſciſsio- nem agere. c. 2. de repermut. Io. And. inc. deli- ctum. de reg. iur. in 6. Illud enim procedit, niſi ſit præſcriptum: nam licet factum prælati alie- nantis non noceatEccleſiæ, negligentia tamen & taciturnitas prælati patientis rem præſcribi noce t Eccleſiæ& ſucceſſori Io. Andr. in d. c. de- lictum gloſſ. in C. 2. de præſcript. Et licet Eccle- ſia reſtitui poſsit contra præſcriptionem, ſe- mat. feudorum. re debet. c. illud de pręſcript. Sed& validavide- tur inueſtitura in Gabrielem anno 1468. facta: nam etſi tex. in c.i. de reb. eccl. non alien. in 6. ad hoc vt valeat † alienatiò rei eccleſiaſticæ, re- quirit duo, quòd ſubſit euidens neceſsitas vel vtilitas alienahdi,& quòd interuenerint ſolen- nes tractatus, tamen cùm res æſtimari debeant ſecundum quantitatem redituum, qui ex eis percipiuntur. Bart. circa fin. Bald. nu. 25. in l. 2. O. de reſcind. vend. Iaſ.late inl. ſi fundum per fi- deicommiſsum. præſertim nu. 5. deleg. I. Bart. X Alex. in l. precia rerum. ad leg. Falc.& ex præ- dijs de quibus agitur perciperẽtur ſolùm ab Ec cleſia annuæ libræ centum,& data fuerint in emphyteuſin ſub annua penſione lbrarum centum ſexagints, cum obligatione melioran- di& plantandi vites, apparet euidens Eccleſiæ vtilitas:& quamuis ex eis nunc poſſent ampli- ores reditus percipi, hoc pon domino directo, 8 ſed emphyteutæ prodeſſe debet: nam cùm ro- mne damnum contingens in re emphyteutica ſit emphyteutæ I.l. C. de iur. emph. pariter ad eundem ſpectare debet lucrum. J. ſecundum naturam. de reg. iur.& cùm euidentia rei ſupe- ret omnes probationes. Bald in Rubr. de pro- bat. in I. col. in l. contra negantem. in fin. C. ad leg. Aquil. Iaſ.l.l. nu. 1o. de ope. no. nunc.& ex euidentia reiconſtaret de vtilitate Eccleſiæ, vl- teriori probatione opus non erat, præter id quòd ex trium prælatorum relatione, qui re- tulerunt cedere in vtilitatem Eccleſiæ, ſi præ- dia de quibus agitur, darentur in emphyteu- ſin ſub annua penſione librarum centum ſexa- ginta, apparuit euidens Eccleſiæ vtilitas, ſicuti 9 exlonga † poſſeſsione præſumitur patris iuſ- cundum magis receptam opinionem gloſſ. in Authen. quas actiones, vbi latè Iaſ. nu. 33. C. de ſacroſ. Eccl. gloſſ. in q.temporalibus. in Authen. de Eccl. tit. Abb. Felin. in c.i. de præſcript. hu- iuſmodi tamen reſtitutio datur infra ſolum é quadriennium à die læſionis. Neque Eccleſia † poteſt reſtitui aduerſus lapſum quadriennij, Felin. in d. c. i. circa fin. nu. 12. vbi Abb. ex gloſſ.& alijs inquit, Eccleſiam tunc poſſe agere contra prælarũ, vel illius hæredes ad damnum, quod eſt paſſa ex lapſu temporis, Et ſi Eccleſia vel præ- latus diceret præſcriptionem fuiſſe interru- tam vel aliter non potuiſſe currere, id proba- ſum interceſsiſſe. l. ſi filius. C. de petit. hæred. Ita ſolennitas tractatuũ& conſenſus capituli, qui requiritur in alienatione rei Eccleſiæ, præ- ſumitur interueniſſe. Alex. conſil. 79. vol. I. Ad quod poſſent adduci, quæ ponit Iaſ. in l. ſcien- dum. de verb. oblig. nu. 6.& quæ tradidere A- lexand.& Iaſ. in l. qui in aliena. in prin. de acqui. Præter id quòd ex inſtrumento probatur inter- ueniſſe tractatus ſolennes,& licet in primo tra- Ctatu non appareat de citatione, cùm tamen dicatur conuocato capitulo&c. intelligi debet legitimsè, ſcilicet præcedente citatione, vel ſo- no campanellæ, ſicut ſi dicatur in inſtrumento vel actis litem fuiſſe conteſtatam, intelligitur ſecundum iuris formam, ſcilicet per petitio- nem& negationem:& ſi dicatur ſententiam promulgatam ſententialiter, intelligitur ſe- cundum ordinem iuris, ideſt Iudice ſedente protribunali lectam. Bart.& poſteriores in d.l. ſciendum. Ex quibus omnibus videtur& vires habere inueſtituram in Gabrielem factam,& licet vires non haberet, iustamen emphyteuti- cum& dominium vtile prædiorum de quibus agitur, fuiſſe contra Eccleſiam præſcriptum, & ideò iure contra nouum Archipresbyterum ſe poſſe tueri hæredes Gabrielis. CA- ded 1 ſob mdar 1 mehn 1 tr!. c den 3 8 ezre dedet la⸗ 1 dui eg iur.& cum 4 acun daiane R c düte Lcontraneg ah ntl 1nu.. des Sr Im onſtaretder ai kus tione opus won r . rrlarotuf Ar iole,g re in niili tan Imele zgitur, care Arneni denſ lone lid 38. ebione ptæ ur— c. I. fifilius D re ractatuũ& 1O dlis c n al enati 10 20 koi⸗ genilſe. Aler L X 4„. T 1 usſol„ tingme — de c ersan it— Liber VII. Casvs X. TCanonici Eccleſiæ habentes ius decimandi partem territotij dictæ terræ, inueſtiuerunt do minos prædiorum ſubiectorum decimæ, par- tim in perpetuum, partim vſque ad viginti no- uem annos, ſub annua penſionis vel cenſus ſo- lutione, exinde nondum finitis inueſtituris ad tempus factis, inueſtiuerunt Iulium vſque ad vi ginti nouem annos de decima,&iure decimãdi annotata bona, nullo præcedente tractatu, an id expediret Eccleſiæ, abſq́; Epiſcopi Dicœceſa- ni auctoritate, abſente Archipresbvtero dictæ Eccleſiæ, qui tamen expoſt facto huiuſmodi in ueſtituram ratificauit. Appellarunt domini praædiorum primò inueſtiti ad Rom. Pont.& eandem& meliorem condicionem capitulo. Quæritur an inueſtitura in Iulium value- rir ealte à capitulo facta fuerit aut fieri potu- err, an domini vredlOrarn iuſté appellaue- rint. S V M A A RTIV AM. 1 Alienatio rei Eod ehaſtic⸗ 2 waleat, 3 dao en ri. 2 Alienatio non fauna Ja ma emnif ra²s vbi iu⸗ re nulla. 3 Locatio quæ conſtituit ius in re endatennide tur alienatio. b 4 Locatio quæ dicatur ad modicum tem nu, 6 nue adl³ longum? tempus. 5 Prælatus ſine eupiaio„noc capitulum; ine Prælato poteſt alienare bona Eceleſßi. 6 Epiſéopusi in alienartione retEoclehiaſticæ deber 426 initio in terponere fuam auct oritatem. 7 Conſenſus omnis, qui ad aliquem pertin et ratione publidi iudici, dicitur auctoritauauas. 8 Audtor ritas deb'ot in ipſo altu pr hani alids nihil oper Atur. 9 Conſonſus in alienatione rerum E eeus vehu ſit præſtandus 10 Contra proprium Ahun vene quand, qui⸗ poſſit. 11 Per contractum cenſus transfertur omne iu quod habet tradens. 12 Locata res etiam finita locatino, Danieie non h 1 alteri oondedi G Heaun, num. 13. — Lliem natio rei Ecelef aſtice non 15 I let, niſi duo concurrant, neceſsi- 3 r tas. vel euidens vtilitas alienandi, F E ſolennis tractatus ſuper alie- D) Xnatione. c. i. de reb. Eccl. non alie- nan. in 6. Innoc. in c. cùm conſuetudinis. de cõ- ſuet. Abb. Pel.& Dec. in c. quæ Eccleſiarum in prin. de conſtit. quando Eccleſia eſt collegiata, aliàs non requiritur tract. Bal. in Rub. C. de re- 2 ſcin. vend. num. 2.& alie natio non ſeruata for- ma requiſita, eſt ipſo iure nulla. Abb. in c. nulli. num. 7. de reb. Eccl. non alien. Doc. in d. c. quæ in Eccleſiarum in prin.& non ſolùm eſt nulla (onſiium A. 219 conceſsio in emphyteuſin facta in perpetuum. c. nulli ext. de reb. Eccl. ſed etiam datio inem- phyteuſin, ad certum tempus, dummodò non fiat ad modicum tempus. Clem.J. de reb. Eccl. & locatio ad longum tempus his non concur- rentibus eſt nulla, Abb. d. c. nulli num. 13. Bald. in l. quæcunque. circa princ. C. de bo. quælib., 3 Alex conſi. 7.vol. 4. huiuſmodiin. Tlocatio vi- detur alienatio, cùm conſtituat ius in re con- ductori, Bar. in l. pen. 9. inſtituto. de leg. 2. Abb. in c. ad audientiam. de reb. Eccle. comproba- runt plurimi, quos refert& ſequitur Fel. in d. e. 4 quæ in Eccleſiarum numer. 87. locatio † autem ad modicun rempus dicitur ad nouem annos, ad longum tempus dicitur ad decimum. Bar. in 1.1.§. quòd autem. de ſuperf. Bal. in d.I. quæcun- que in prin.& plurimi quos refert& ſequitur Alex conſi. 17. in princ. in 4. vol. ex quibus con- cludividetur, inueſtituram à capitulo in Iulium vſque ad viginti nouem annos fuiſſe nullam: Cum non appareat in ea interueniſſe ſolennes tractatus iuxta d c.i.de reb. Eccl. non alien. in 6. An ſecilicet illa eſſet vtilis Eccleſiævel ne, cum examine& relatione teſtium iuratorum ſuper æſtimatione rei alienandæ, qui tract. ſecundum Spec. in tit. de loc.§. ſequitur verſi.& ſcias. de bent eſſe tres,& de his ſingulis fieri ſeparatum inſtrumentum ſed ſecundum alios luffcit v- nus, Gemi. in d. c.i. poſt Io. And. in addit. Spec. in loco præallegato. Ad hac nequę prælatus 5 †ſine capitulo, neque capitulum ſine prælato poteſtalienare bona Eccleſiæ. c. placuit. c. ſine exceptione 12. q. z. glo. in c. edoceri de reſcript. & in alienatione rei Eccleſiaſticæ requiritur au Goritas ſuperioris, id eſt, Epiſcopi, quãdoEccle ſia eſt illi im mediate ſubiecta, velalterius præ- lati, qui vices Epiſcopi in Eccleſia retinet,& in ea iura epiſcopalia habet. glo. Clem. I. verſi. non habeat de reb. Eccleſi. Sin verß 3.proprij. Abb. num.3. in c.i. de reb. Eccl. nõ alien. Authen. hoc ius porrectum. vbi Bar. nu. S. Caſtr. nume. 3. C. de ſacroſ.Eccl. Alex. d. conſi. 7. Nec quicquam facit quòd Archipresbyter ex interuallo dictã inueſtituram ratificauerit& comprobauerit, etenim ſi comprobauit tanquam ſuperior,& habens iura epiſcopalia in Eccle. huiuſmodi ratiſicatio nihil operata eſt, nam ex Innoc. tra- didit Bal. in c. edoceri. nume.7. verſi. i. duo. de re- 6 ſcrip.Epiſcopum ſeu alium ſuperiorem debe re interponere auctoritatem à principio,& in ipſo actu:& ideò ſi capitulum etiam præceden. tibus tractatibus fecit alienationem, demùm epiſcopus ratificauit& auctoritatem'i interpo- ſuit, alienationem nihilominùs nullam eſſe,& idem Bal. in l. fin. 6. neceſsitatem. num, 16, in fi- ne& nume. 17. C. de bo. quæ lib. ex Archid. ſcri⸗ pſit, alienationibus rerum Eccleſiæ debere in- teruenire Epiſcopi auctoritatem, contractus tempore,& aliter factam alienationem non te- nere, etiam quòd adſit Eccl. vtilitas,& idem in c. cùm conſuetudinis num. 4. de conſuet. dixit, res Eccleſiaſtica non ſeruatis debitis ſolenni- tatibus alienata eſt, non poſſe habere locum ra- 0 3 tificatio- 10 Detri Ant. Ang in mat. feudorum. eificationem,& inl. quocunque in fine. C. de- bo. quæ lib. cenſuit, prælati conſenſum ex inter uallo non ſufficere, nec quò ad alienationem, nec quò ad validandum conſenſum alienare volentium, quod& optima ratione oſtenditur, Epiſcopus ſeu alius habens iura Epiſcopalia iaterponit conſenſum tanquam authoritatem præbens alienationi gloſſ. in d c.. de reb. eccl. in 6.& Doc. ſæpis allegati idem volunt,& Fel. in d. c.cdoceri. nu. ↄ. verſi. limita, nam& omnis fcõſenſus qui ad aliquem pertinet ratione pub lici officij dicitur authoritas, vt ex Innoc. ſcri- pſit Bal. inl. fi. 5.neceſsitatem. nu. 6. in fin. C. de 8 bo. quæ lib. Cæterùm authoritas † debet in ip- ſo actu præſtari, aliàs nihil operatur. l. obligari. §. tutor. de auth. tut. Bar. in l. ſi quis mihi bona. §. iuſſum. nu. 5.&ibi comprobarunt poſteriores omnes. de acquir. hæred. Inno.& Bal. nu. 4. qui aſsignat rationem in c. cm conſuetudinis de conſuetud.& ſi opponatur de eo, quod tradidit Abb. in d. c. edoceri. nu. 12. in c. cùm cauſam de ju. in c. i. in fin. ne ſed. vac. vbi requiritur autho- ritas, poſſe prælatum ad vtilitatem Eccleſiæ eam interponere,& actum ratiticare& ex interuallo er tex. in c. ſi qua de reb. t². ꝗ. 2. Reſpondetur primò, ſententiam Abb. reprobari per And. dic. in addit. qui reſpondet ad tex. in d. c. ſi qua. contractus ibi erat à principio validus, vt pro- bat tex. in ver. reſciſſo.& clariùs explicat gloſſ. ibi. Idem And. Sicul. in. c. cauſam de iud. vbi et⸗ jam aliter reſpondet ad d. cap. ſi qua. Prætereà cùům inueſtitura& alienatio ſit facta ſine ſolen- ni tractatu, per ſuperiorem ratificari nequit. Bald. d.l. quæcunque in fin. ſed& Abb. ſenten- tia procedit, quando alienatio eſt vtilis Eccle- ſiæ,& vbi non ſeruatur forma contractus, non præſumitur vtilis Eccleſiæ. Bald. in d.l. quæcun- que nu. 3. Quòdſi Archipresbyter non habet iuraEpiſcopalia,& ideò non tan quam ſuperior ſed tanquam Canonicus conſenſit, illius con- o ſenſus nullius momenti fuit. Etenim †conſen- ſus in alienatione rerumEccleſiæ debet præſta- ri collegialiter& incommuni; non ſingulari- ter. Abb. nu. 5.& poſteriores omnes in d.c.cùm omnes de conſtit. Prætered adhucadeſt defe- ctus authoritatis Epiſcopi Diocœſani. Tertiò in zlienatione rerum Eccleſiæ requiritur conſen- ſus& ſubſcriptio Canonicorum pro forma& ſolennitate. c. ſine exceptione. 12. q. 2. C. j. vbi Abb. nu. 4. de his quæ fiuntà præl. quæ ſolenni- tas ſubſcriptionis nulla conſuetudine tolli po- teſt. Abb. in d. c. nulli. nu. 6. de reb. eccl. quod ta- men Abb. dictum vi detur reprobare Fel. ex I- ud. Hinc ſe- quitur quod legimus, alienationem rei Ellefi- aſticæ inualidam poſſe etiam per alienantem reuocari nomine Eccleſiæ, fqui hoc caſu poteſt contra factum proprium venire gl. Cyn. Bart. Bald. Caſtr. in l.iubemus.. ſanè. C. de ſacroſan. Eccl. obtenta priùs abſolutione à iuramento. iux. tex. in c. ſi. verò de iure iur. Sed licet inueſti- tura fuiſſet cum debitis ſolennitatibus facta, & in caſu licito, negari tamen non poteſt cuͤm mo. in c. cùm cauſam nu. 21. de re i Capitulum anted inueſtituras feciſſet de deci- mis in prædiorum dominos, partim in cenſum partim in emphytenſin vel conductionem: nonnullas in perperuum, nonnullas ad viginti nouem annos,& ſic in eos eſſet tranſ- latum vtile dominium, veletiam directum vt I1 in cenſuales, etenim per contractum † cenſus transfertur omne ius quod habet tradens. Bartol. in l.l. 6. I. numer. 4. de publican. Iaſo. in 1.. nu. 48. C. de iur. emphyt. vtile dominium, quod apudpriuatos erat, à Cap. alij non potu- iſſe concedi. l. nemo plus iuris. de reg. iur. Ne- que in hoc dici poteſt Eccleſiam yti iure ſuo,& eſſe moderatricem rei ſuæ, cùm vtile decima- rum dominium nou eſſet illius,& ſi, vbi in lo- 12 catione eſt promiſſa reuocatio, † res locata, et- jam finitalocatione, non poteſtalteri concedi nec locari, Bal. in l. ne cui. C. locat. Iaſ. in l. 3. nu. 37. C. de iur. emphyt. multominus debet poſſe locari vel altericoncedi, quando eſt facta inue- ſtitura in perpetuum vel ad certum tempus, du rante illo tempore. Cumque culpa Capituli in- ueſtientis lulium non ſeruentur inueſtituræ illis, qui primò inueſtiti fuere, tenetur Capitu- lum ad intereſſe, in quo etiam habetur ratio Iucri.]l. ſi fundus,& ibi Bart. locat& exemplo locatoris alienantis rem locatam durante lo- cationis tempore, tenetur antiquis conducto- ribus vel emphyteutis ad intereſſe. l.ſi merces. §. qui fundum Ioca.vbi Bar. not.& Capitulum eosà violentijs tueri tenetur, vt de locatore di- xit Bald. in l. ſi filio.. fin. ſol. matr. ex quibus et- iam apparere videtur euidens damnum Eccle- 13 ſiæ. Sed& quamuis finitæt fuiſſent primæ in- ueſtituræ,& Capitulum iure potuiſſet de nouo locare decimas, aut in emphyteuſin vel cenſum concedere, tamen in noua conceſßsione præ- ferendi erant primò inueſtiti, vel eorum ſuc- ceſſores eandem conditionem offerentes,& ſipoſt poſiti fuere, faca fuit illis iniuria,& iuſtè ad Pontificem appellarunt. Bar. in l.j. in fin. de priuil. cred. in J.1. 5. permittitur de aq. quoti.& æſt. Comprobarunt alij quos refert& ſequitur Iaſin l. z2. nu. 22. C. de iur. emphyt. CAS V S XI. TAn emphyteuſis Eccleſiæ pro accipiente, hæredibus,& cui dederit, conceſſa, tranſeat ad hæredes hæredis,& an adextraneos hæredes. S V A AM A RI TV M. 1 Heres hæredis dicitur hæres primi teſtatoris. 2 Haredis appelluhio comprehendit multos ſucceſſö- S res. 3 Empbyteufis eceleſiaſtica quando poſſit tranſiræ ad extraneos haæredes&. nu. 5. 4 In inueſtituris rerum Ecoleſiæ atrendenda eſt con- 6 Dominus tenetur ſoluere expenſas vtiliter fa ſta⸗ per emphyteutam. Hæres ——3ꝗꝙ„ acedi quane zuum peladcet ore. Cumquec Mn im non ſeruet n nucſtitinere, zu(n e in quoctiu àKidibart. lo n untis tem locz m te, tenctur ant u pteutis adinte oca.bi Bar. u Hani ueritenctur, ab aor lo ſ.fin ſolm ann lerur euidens Mali ais fnitaf i Aü Rulumiureg h utinemphyt A⸗ een in noua n. iimo inueſtit 8 conditionct i c, re. factafuitil Ml ppellarunt. B 4 permittiti 4 unt 1lij quos] t deiur empt Luber VI Aeres hæredis dicitur hæres pri- mi teſtatoris.]. fin. C. de hæred. Hinſtit.& hæredis appellatiofcom- prehendit nonſolum proximum hæredem, ſed multos fucceſſores, & multos gradus ſucceſsionum. l. hæredis ap- pellatio. l. Iciendum. l. hæredis appellatione. de verbor. ſignif.& legatum annuum factum ali- cui& eius hæredibus comprehendit hæredes hæredum in infinitum. I. in annalibus. C. de legat.& quamuis controuertant Docto. an em- 3 phyteuſis † eccleſiaſtica hodie tranſeat ad ex- traneos hæredes:tãen cùm in inueſtitura dica- tur pro ſe, hæredibus& quibus dederint,& ſic actum ſit, quòd tranſeat ad quoſcunque, res non videtur habere dubitationem. Bald. in l. 1. C. de Iur. emph. numer, 4. verſic.i. tranſmitten do in l. etiam. verſicu. alij dicunt. ſolut. mat. Ac- 4 cedat quòd in hmõi inueſtituris f attendenda videtur potiſsimùm conſuetudo,& illa dat in- tellectum inueſtituræ, Fel. in. c. in præſentia nu. 27. in fin. de probat.& apud nos vſu receptum eſt, vt emphyteuſis Eccleſiæ cõceſſa modo præ- dicto ad quoſcunque tranſeat. quò ad ius meli- oramentorum& vtilis dñij. Tandem cùm par- uus fundus ſolùm datus fuerit à prin. in emphy teuſin,& emphyteuta ſuper eo conſtruxerit 5 domum, ſuccedit id quod legimus f emphyt. melioramenta tranſire ad quoſcunque. Bar. in l. quicunque. C. de omni ag. de ſer.& emphyt. melioranti fundũ nõ poſſe fundũ melioratũ au ferri. Bald. in.l. cùm pro pecunia. C. de ſolut. in l. fin. C. de alluuio.& omni in caſu vbi finita eſ- 5 ſet inueſtitura, Dominus † tenetur ſoluere ex- penſas vtiliter factas emphy. in ædificando.§. ſi vaſallus:vbi Bald.in tit.hic finit lex. Caſtr. in l. ſeruitutes. l.1. nu. 6. C. de ſeruitu. Bald. in Auth. excipitur. C. de bon. quæ lib. in. ſi quis de man ſo. nu. 13. in tit. ſi de inueſtit. feudi contro. fue. CAS.VaS. aXIIL TArchipresbyter vnà cum capitulo inueſti- uit vſque ad annos viginti nouem Balthaſarem de quodam prædio herhido,& de viginti no- uem annis in viginti nouem annos, donec ſo- luta fuerint melioramenta per emphy. fienda, & cum pacto, quòd ſiArchipresbyt. in fine dicti temporis non ſolueret melioramenta, intelli- geretur renouata inueſtitura ad alios viginti nouem annos, ita tamen quòd non ſufficiat ob latio vel depoſitio, ſed neceſſaria ſit actualis ſo- Iutio, Balthaſar reduxit prædium adculturam, & ſuper eo conſtruxit domum& plantauit ui- tes, Archipresbyt. in vltima die temporis an- norũ viginti noué interpellat Balthaſarem ad relaxandum prædium, ad liquidandum melio- ramenta,& offert illa ſoluere, Balthaſar oppo- nit neceſſariam eſſe actualem ſolutionem,& oblationem nihil releuare,& interpellationẽ ad liquidandum eſſe tardam, pertranſierunt integri viginti nouem anni. Archipresbyt. vult expellere emphyteutam. Conſihum III. 220 Quaritur an Balthaſar cogi poſsit ad præ- dium relaxandum. S V M M A RI VY M. I Verba hec in fine temporis praæſentis inueſtituræ quid importent. 2 Oblario cum fit ad obligandum emphytentam ald relaxationem bonorum, neceſſaria eſt conſigna io& depoſitio. 6. 3 Oblatio verbalis fuſ3cit in non liquidii. 4 Emphyteuta meliorantifundum non poſſe fundum molioratum auferr:. 3 Vm archipresbyt. non ſoluerit hmelioramenta intra finem tem- ra vſque ad alios viginti nouem Tannos. Nam verba illa inuenitura fin fine tem- poris præſentis inueſtituræ, idem important, aecſi dictum fuiſſet, intra finem temporis&c. l. 1.§. quib. ibi in diebus ſtatutis. de ſucceſ ed. Bar. in l. Gallus§. ille caſus nu. 3 de lib.& poſth. Ne- q; releuare videtur oblatio facta in vltima die de ſoluendo,& interpellatio ad liquidandum melioramenta, etenim ſi depoſitio, vigore con uentorum in inſtrumento inueſtituræ, nõ ſuf- ficit, multom inus ſufficere dẽt oblatio. Cumq; 2 oblatio † fieret ad obligandum emphyteutam ad ralaxationem bonorum, neceſſaria fuit cõ- ſignatio& depoſitio. l.I.§.ſin autem. C. de com. ſer. manu. Bart. in l. ſi ita hæres. de cond. inſt. laſ. in l. ſi. ſeruus. num. 6. de yulg.& pup. non etiam obſtat id, quod quandoque legimus in non li- quidis non contrahi moram ante liquidatio- 3 nem,& † in non liquidis ſufficere verbalem ob- lationem. gl. inl. obſignatione. C. de ſolut. in l. acceptam. C. de vſur. Nam debuit Archipresby- ter tempore congruo& oportuno interpellare emphy. ad liquidationem melioramentorum, & petere eligi æſtimatores. l. ſireſiduum, vbi not. Bald. C. de diſtract. pigno.& interpellatio vel oblatio poſt tempus non prodeſt. l. Talis. 5. intra de fideic. lib.& paria ſunt interpellare ad liquidationem,& offerre ſolutionem meliora- mentorum, poſt finitum primæ inueſtituræ tempus:vel interpellare& offerre antè, ſed cõ- ferre liquidationem& ſolutionem poſt fini- tum primæ inueſtituræ tempus. l. eum qui de iuriſdict. om. iud. vbi not. Dec. in 3. notab.& imputandum videtur Archipresby: qui ſe arcta- uit ad petendam liquidationem in vltima die temporis primæ inueſtituræ, adeò quòd intra finem illius impoſsibile eſt ca liquidari. I. 2.§. ſi quis tamen. ſi quis cautio. Imò ſtatim quod fuit certum, melioramenta non poſſe liqui- dari intra finem temporis primæ inueſtituræ commiſſa fuit obligatio, ad permittendum emphyteuſin, perſeuerare vſque ad alios vigin- ti nouem annos. I. cùm ſtipulatus ſim.l. ita ſti- pulatus de verbor. obligation. l.hoc iure eo.tit. Sed& cuͤm ex inueſtitura appareat terras in b 0 4 emphy⸗ Petri Ant. Anguſ. in mat. feudorum. emphyteuſin datas fuiſſe herbidas& infru- tuoſas,& cura emphyteutæ melioratas, allega ri poſſe videtur id, queod quandoque legimus 4 †emphyt. melioranti fundum non poſſe fun- dum melioratum auferri. Bal. in l.cum pro pe- cunia. C. de ſolut. in l. fin. C. de alluuio. CASVS XIII. Poſtſubſtitutas allegationes Iudex de duo bus dubitauit. Primò, an Archipresbyter intra tam breue tempus potuerit purgare moram, pertex. inl. ſi ita quis promiſerit.. Seia cauit. de ver. oblig. Secundò an Archipresbyter non ſol uendo melioramenta intra tempus viginti no uem annorum, potuerit præiudicare Eccleſiæ, ad quæ fuit reſponſum vt infra. S V A M A RIV A. I Inlocatione qucæ ſit vis horum verborum. 2 Purgatio moræ quando impediatur. 3 Prelatus remittendo caducitatem non dicttur a- lienare, ſed non acquirerè. 4 Factum prælati quando poſſit nocere Eæoleſiæ. 5 Prælatus quando poſſit aliquid concedere abſque Capitublo. p Oram in propoſito caſu non poſ- Ab ſepurgari, ſuadere videtur text. in I. Thais.. intra de fideicom. lib. in l. ſi intra de ſtatu lib.& conclu- dens ratio. Nam locatio fuit facta ba illa, donec ſoluta fuerint melioramenta, ef- ficiunt non locationem& inueſtituram, ſed re- ſolutionem& finem inueſtituræ conditiona- lem, vt ſ. finiatur, ſi melioramenta ante finem viginti nouem annorum fuerint ſoluta. l. 4. C. de ſeruit. Bar. in l. 1. nu. 15. in fin. de cond.& de- monſt.& cùm defecerit huiuſmodi conditio, 2 quiamelioramenta nõ fuerunt ſoluta, defectus †conditionis impedit purgationem, vt in d§. intra,& in l. ſuper poſſeſsione, vbi no. Bal. in fin. C. de tranſ. Accedat, quòd cùm purgatio moræ non admittatur, vbi facta eſt exequutio à lege vel ab homine.Bart.inl.ſi inſulam, nume. 19. de verb.ob l.etiam admitti non debet, vbi iam lo- catio eſt facta vſque ad alios viginti nouem an- nos, vnde non obſtat tex. inl. ſi ita quis promi- ſerit. F. Seia cauit. de verb obli. vbi ad actionem conſeruandam admittitur purgatio moræ in- tra paucos dies, ſi ius aduerſarij non eſt factum deterius ob moram, etenim in eo text. nulla conditio defecerat, præter id quod cùm in re præſenti inueſtitura eſſet facta purè, etiam vltra primos viginti nouem annos, ſed poſſer reſol- ui ſub conditione, ſi melioramenta ſolueren- tur ante finem viginti nouem annorum, vt ſu- prà diximus, Archipresbyter non poteſt dici a- gere de conſeruanda actione, cum nulla ſibi competeret actio ante impletam conditionem & ſoluta melioramenta, ſed dicitur agere de a- ione& iure expellendi emphyteutam quæ- rendo per ſolutionem melioramẽtorum, quo caſu Actor nullo modo poteſt moram purgare, Bar. in d.§. Seia. Quò ad ſecundum, omiſſa diſ- putatione. quæſtio in qua controuertunt ſcri- bentes, an ſcilicet ſolus Prælatus poſsit infeu- dare res ſolitas infeudari, cùm in præſen- ti caſu inueſtitura non eſſet finitura ſimpliciter in fine viginti nouem annorum, ſed ita demũ. ſi Archipresbyter ſoluiſſet melioramenta, ſicu- ti prælatus poteſt præiudicare Eccleſiæ remit- tendo caducitatem cauſatam ob non ſolutio- nem, quia emphyteuta non cadit ipſo iure, ſed 3 poteſt expelli. fEt Prælatus remittendo cadu- citatem non dicitur alienare, ſed non acquire re, vt declarat Abb. in c. potuit num. 15. de loca. Ita poſſe videtur Archipresbyter remittere fa- cultatem ſoluendi melioramenta, quia remit- tendo.ac non ſoluendo melioramenta, non di- citur alienare, ſed non acquirere Eccleſiæ. Et ſicuti ſi aliquid ſit relictum Eccl.ſi Prælatus tale quid fecerit vel non fecerit, ſolius Prælati factũ 4 †poteſt impedire acquiſitionem. Abb. inc.r. num. 23. de do.& contuma. Ita cùm inueſtitura eſſet finitura, ſi Prælatus ſolueret melioramen- ta,& duratura ſi non ſolueret, ſolius Prælati fa- ctum poteſt impedire finem inueſtituræ,& hic agi videtur non de quæſitis, ſedde quærendis Eccleſiæ per ſolutionem melioramentorum, quo caſu Prælatus ſolus indiſtinctè poteſt face- re conditionem Eccleſiæ deteriorem. Abb. d. c. v. num. 21. Cumqꝗue Prælatus poſsit præiudicare Eccleſiæ omittendo. Abb. in c. Imperatorum, num. 3. de iur. calumn. Videtur& Archipresby- ter potuiſſe præiudicare Eccleſiæ, non ſoluen- do melioramenta. Prætereà vbi bona Prælati& bona Capituli ſunt diſtincta, poteſt prælatus 5 T†abſque Capitulo concedere, vſque ad vitam ipfius Prælati, quia agitur de ſolo præiudicio prælati: Hoſt. in Sum. tit. de his quæ fiunt à Præl. &c. circa fin. Abb.in c.continebatur, num. 7. de his quæ fiunt à præl.& Abb. in c. fin. nume. 4. per illum text. no. quòd Rector Eccleſiæ durante eius vita, poteſt donare fructus beneficiorum ſuorum: vnde in re præſenti remiſsio facultatis ſoluendi melioramenta,& tacita renouatio in- ueſtituræ facta per Archipresbyterum, abſque Capitulo valuiſſet, ſaltem durante vita Archi- presbyteri,&c. 82. uCASVS XIIII. ¶De duobus quæritur, Primò an monaſte- rium quodtenebat in emphyteuſin ab Eccleſia bona quædam, ceciderit à iure ſuo ob non ſolu tum canonem. Secundò an ceciderit propter dationem in emphyteuſin factam, irrequiſita Eccleſia directa domina. S V M M A RTV A. „„ Nee e„ 1 Eccleſia habens rem in emphyteuſin non ſoluens 2 9„ penſionem cadit aiure ſuo. 2 0 2 Poœxn üre zcguiftiot mei Acontuma la aeduch, krzlttusſolug ar. non ſolueret 2 Pecirennemi 30 de quxſitis„ dlutionem ne uo dusſolus incit 8 Fccleſie det is ue Prelatusf Merii ndo. Abb. in lumn. Vidett:ieh or 6 ſodicare Ecch sim ta Preteredſ i unt diſtindi loconcedert edu quiaagiturt A rn Sam. tik. deh p urrin 5.in c.contis 8⁴. un, rrl K Abbäit. unen 15 Redn a3 ieim aare irn Eurtir u cumenta dt— per Archi dm ſer,ſaltem fac Mm dar Liber VIf 2 Pæna caducitatis vt euitetur, non ſuficit ſolutio particularis 3 Eccleſia& minor æquiparantur. 4 Emphyteuta non poteſt alienare rem emphyteu- ticam, ſine Adomini conſenſu. 5 Appellarione alienationis venit etiam aatio in emphyteuſfſin. 6 Emphyteuta quando cadat à iure ſuo. 7 Penorantia quando in fadto proprio toleralilis eht,& quando non. Irca primum, †Eccleſia habens hrem in emphyteuſin non ſoluens n penſioné, cadit à iure ſuo Bal. in 2 c.. num. 10. de alien. feu. Bald in l. ä placet. in 3. no. Iaſ. numer. 18. C. de roſ. Eccl. Bal. in Auth. qui rem nu. 4. laſ-num. 17. C. eo. tit de ſacroſ. Eecl. Abb. in cap. conſti- tutus, num. 18. de relig. dom. laſ in l.2. num. 48. 2 C. de iur. emph.& ad euitandam pœnam †ca- ducitatis non ſufficit particularis ſolutio, ſed requiritur ſolutio integra penſionis, Spe. in tit. de loc.§. nunc ali qua, quæſt. 29.& poſt antiquos concludit Iaſo. in d. l.2. numero 54.& caducita- ti non videtur renunciauiſſe Rector Eccleſiæ, petendo in iudicio penſiones non ſolutas, cum clauſula, ſaluo ſibi iure caducitatis. Spec. in titu. de loca.§. nunc aliqua. 25. gloſſ.& Abba.in c.po- tuit de locat.laſ.in d. l.2. C. de iur. emphy. nu- mero 124.& 128. Cùm tamen æquiparentur 3 †minor& Eccleſia. cap. 1. de in integ. reſtitut. exemplo minoris poteſt Eccleſia petere reſti- tutionem aduerſus non ſolutam penſionem. Spec.in d.. nunc aliqua. quæſt. 25. Iaſ.in d. l.2. numero 49. etiam contra Eccleſiam, nam cùm Eccleſia, quæ petit ſe reſtitui, tractet de damno. præfertur alteri quæ tractat de lucro. Bald. in Authen. perpetua in fin. C. de ſacroſan. Eccle. Circa ſecundum, monaſterium quod conceſ-— ſit alij in emphyteuſin bona emphyteutica irre quiſito domino, videtur cecidiſſe à iure ſuo. 4 Nam emphyteuta † non poteſt alienare rem emphyteuticam ſine domini conſenſu,& ſi alie net, cadit à iure ſuo. l. fin. C. de iur. emphyt. ca. 5 potuit de locat. Appellatione autem † aliena- tionis venit datio in emphyteuſin. cap. nulli de reb. Eccle. non alienan.] fin. C. de reb. alien. non alienan.§. nos igitur verſic. alienationis in Authen. de nom alienan. ſeu permutan. reb. Ec- cle. Specu. in d.§. nunc aliqua. q. 125. Bald. in Au- then. niſi rogati numero 14. C. ad Trebell. vbi dicit ſecuùs eſſe in feudatario qui poteſt ſubin- feudare. Idem Iaſ.in l. fin. numer. 110. C. de iur. emphyt. nam& is, qui prohibetur alienare, non poteſt locare adlongum tempus. Alexan. poſt alios ab eo adductos in l. ſi domus.§. fina. in fin. de lega, primo. Et hoc procedere debet etiam in Eccleſia, quæ cùm ſit cultrix inſtitiæ. cap. I. de feud. alien. non debet poſſe locupletari cum aliena iactura,& cùm Eccleſia domina certet de damno vitando debet vti priuilegio eontra eã quæ alienauit, quæ certat de lucro captando. Bart.& alij in Authen. quas actiones. C. de ſa Cahlium IIIII 22t 6 croſan. Eccle. emphyteuta tamen † alienans ir- requiſito domino, ita demùm cadit à iure ſuo, ſi ſciebat rem eſſe emphyteuticam, ſecùs autem ſiignorabat. cap. i. de contro. int. dom.& empt. feud. de feud. vbi Bald. in 4. not. ait, quòd in o- mnibusalienationibus, in quibus alienans ca- dit à iure ſuo debet intelligi in ſciente qualita- tem rei, ſecùs in ignorante. Iaſ. in l. fin. C. de iur. emphyt q. i5. nu. 127.& ſi quis ignorans rem eſ- ſe emphyt. non ſoluerit canonem,& ideò ceci- derit à iure ſuo, debet in integtum reſtitui ex generali clauſula, ſi qua mihi iuſta cauſa vide- bitur, Spec. in d.§. nunc aliqua. quæſt. 18. Bart. inl. cum filius.§.in hac. num. 4. Alex. numero4. Iaſ. nu. 7. de verbo. oblig.idem Iaſo. in 1.2. num. 7 184.C. de iur. emphy. Verùm in facto † proprio non eſttolerabilis ignorantia. l. plurimum. de iur.& fact. ignoran.& licet in facto antiquo ſit tolerabilis ignorantia. Bart. l. ſi res obligata. in prin. de leg. i. id tamen limitatur per Alexand. ibi num. ſecundo, Iaſo. numero 36. niſi factum proprium anriquum eſſet alteri obligatorium, Item niſi ageretur de lucro captando ab igno- rante. E reſoluto iure datoris propter non ſo- lutum canonem, vel propter alienationem fa- ctam irrequiſito domino, eſt etiam reſolutu m ius acceptoris. l. lex vectigali fundo de pigno.& ideò ſi monaſterium cecidit à iure ſuo, nulla ex- ceptione ſe tueri poteſt clericus ille, qui acce⸗- pit rem emphyteuticam in emphyteuſin, quo- minùs eam reſtituat Rectori Bœcleſiæ. Spec. in dict. 5.nunc aliqua. quæſt. nona laſ.d. l.2. num e- ro t5o.(præſuppofſita tamen, quòd monaſteri- um non ceciderità iure ſuo, vt quia dominus directus nollet) ſingularis tamen emphyteutæ ſucceſſor deberet accipere poſſeſsionem rei emphyteuticæ de manu domini,& illi de pen- ſione ſoluenda promittere. Alexand. numero quinto, laſo. numero 30. inl. ſi domus. 9. fin. de leg. pritwio. ee S E M M A AIEV. 1 Empbyteutica bona licet non poſſint alienari,8obli- Cari tamen poſſunt. b 2 Empbyteutica bona in executione indioati capi poſſunt. CASVS XV. Colligitur ex allegationibus. Ona femphyteutica licet aliena- 6 25 5 S, ri nequeant abſque domini con- ſenſu, obligaritamen poſſunt ir- 8§ ʃ △ requiſito domini conſenſu,& in generali hypotheca comprehen- duntur.l. tutor. 5. fina& ibi Caſtr. de pigno. a- ctio. etiamſi ſint einphyteutica Eccleſiæ. Bald. inl. lexvectigali. in fin. de pigno. Idem cenſuit Bart. in l. ſi conſtante. num. 73. ſolut. mat. qui in quantum loquitur de bonis emphy communi- ter approbatur, Alex. ibi num. 24. idem glo. in 4 0 z l. fin. 1 Petri Ant. Anguſ 1.fin. C. de iur emphy. vbi latè comprobat Iaſo. nu. 78. Rip. in. l.i. nu. 10. de pigno. quod in pro- poſito caſu faciliũs procedere videtur, tũ quia obligans ſolùm habebat dictam domum, quæ erat emphyteutica. Bal. in d.l. lex vectigali, tum quia ſtante clauſula, pro ſe& quibus dederit, poterat emphyt. abſque domini conſenſu alie- nare. c.1. de feud. non hab. propr. na feu Bal. in J. cùm eſſent..per plurimũ. de ſeruit. ruſt. præd. & alij ralati per laſ. in l. fi. nu. 6. C. de iur. emphy. Nec obſtat ſi dicatur, licet res emphyt. poſsit obligari, tamen reſoluto iure obligantis, reſ ol. uitur ius hypoth. d. l.lex vectigali,& ſic reſolu- to iure obligantis, qui alienauit ius ſuum, re- ſolurum etiam eſſe ius obligationis, etenim quod traditur in dict. l.lex vectigali procedit, quando ius emphyt. reſoluitur, quiares deſinit eſſe emphyt.& reuertitur ad dominum ob non folutam penſionem, velalienationem irrequi- ſito domino factam, ſed in propoſito caſu ius emphyt. non fuit reſolutum, imò adhuc durat. 2 Bona quoque emphyt. in executione iudicati capi poſſunt. Bar. numer. 5. Alex. nu. 17. in I. ſi fi- nita.. ſi de vectigalibus. de dam. infect. Rip. d.l. 1. de pign. nu. 3. CASVS XVI. Detribus quæritur. q Primò, an, ſi emphyteuta alieãt emphyteu- ſin pro parte, cadat à toto. Secundo, an em- phyteuta propter deteriorationem expelli poſ ſit,&præcipuè ob inciſionem arborum fru- ctiferarum. Tertiò, an emphyteuta poſsi cogi adrecognoſcend umdominum per inſtrumen tum publicum. S V M M A RIEV A. 1 Vaſallus alienans partem fendi cadit holuma par- te alienataridem in emphyteuſi. 2 Emphyteuta quando cadat a iure ſuo. 3 Empbyteuta propter deteriorationem rei emp hy- teuticæ poteſt expelli ab emphyteuſi,& perdit melioramenta,& quomodo. 4 Empbyteuta nonpoteſt incidere arbores fructife- ras. 5 Emphyteuta tenetur facere inſtrumentum reco- Lnitsonls. 6 Soluens altcui ranquam emphyteuta, videtur fa- teri ſé eſſe emphyteutam illius. e Irca primum, etſi conſtitutum X) ſit in c. t. de vaſa. qui contra conſt. (Loth. vasallum f alienantem par- Ntem feudi cadere ſolùm à parte a- lienata,& in feudo ſit communis Doct. opinio. In emphyteuſi tamen Doc:t. varij fuerunt: Verùm frequentior ſententia videtur, vt ſolùm cadat à parte, quam alienauit. Soc. in. l. 3.§. Cato de ver. obl. nu. 20.& quia. aſſeruerunt emphyteutam de ſtricto iure cadere à toto, quando alienauit tanquam directus dominus, & contempſit dominum, vt Iaſ inl. fI. C. de iur. in mat. feudorum. emph. nu. 125. J.13. fatentur. quòd de æquitate Canonica cadat ſoluùm à patte, quam alienauit, z †emphyrteuta ramen alienans rem emphyteu- ticam irrequiſito domino, ira de mum cadit à iure ſuo. ſi ſciebat rem eſſe emphiteuticam. c. 1. de contr. inter. do.& empt. vbi Bal. ait in 4.'no. in omnibus alienationibus in quibus alienans cadit à iure ſuo, debere intelligi in ſciẽte quali- tatem rei, ſecùs in ignorante. Idem& clariùs in emphyteuſi firmat lal. inl. fi. C. de iu. emphyt. 3 q. 15. num. 127. Circa ſecundum zemphyreuta propter deterioratiènem rei emphyteuticæ poteſt expelli ab emphyteuſi,& perdit melio- ramenta, Authen. qui rem& ibi Doct. C. de ſac. Eccl. præſertim Caſt.& laſ.nu. 5. tria tamen re- quiruntur z. Bald.& laſ.ibi.& laſ. l.2. nu. 98. C. de iur. emph. primò, ꝙ deterioratio ſit notabi lis quantitatis: ſecundoò quòd deterioratio ſit circa ipſam rem̃ non circa fructuum percepti- onem tertiò, quòd deterioratioprocedat dolo lata culpa, vel leui, emphyteutæ, addit& quar- tum Dec. in d. Authen. qui rem. nu. 4. quòd ſ. deterioratio contineat damnump non amiſ- ſionem lucri,& ſi in parte deterioraſſet, in par- te melioraſſet adhuc poſſe expelli tradidi t laſ. d Authen. qui rem per illum tex. nu. 8. Et ſi em- phyteuta plurium rerum in vna malè verſatur, ab omnib. poſſe expelli ſcripſit Bal. in l. cùm e- iuſdem de Aedi. edic. Si verò emphyteuta eiuſ- dem rei illam in parte deterioret, in parte me- lioret, fiericompenſationem cenſuit Bal. inl. æde. nu. 14. C. loco. Bar. quoq; in l. in fraudem. S. conductor. de iu. fiſ.& inl diuortio.§. ſi fun- 4 dum. ſolu. mat. ſcripſit, f emphyteutam non poſſe incidere arbores fructiferas,& Bal. in d. §. ſi fundum ait, emphyteutam incidentem ar- bores, poſſe expelli. quaſi dicatur rem deterio rare niſi arbores eſſent in fructu. Idem ſequitur Alex. ibi,& eſſe communem opinionem aſſe- ruit Iaſ.in. d.§. ſi fundum. qui tamen cum Imo. tenet contrarium&c. Circa tertium, clarum vi- 5 detur f emphyteutam teneri ad faciendumin- ſtrumentum recognitionis. l. plures apochis, vbi no. Bal. in 4. not. C. de fid. inſt. nam& confi- tens ſe vaſallum, tenetur facere inſtrumentum recognitionis. Bal. l. ſicut datam. C. de lib. cau. Iaſ.l. ex ea par. in fi. prin. de ver. obl. ad quod cõ- ueniunt quæ ſcripſit Iaſ. in l. fin. nu. 35. C. de iu. emph.& ſi quis † ſoluat alicui tanquã emphyt. videtur fateri ſe eſſe emphyteutam illius, Iaſ. l. cùm teſtamentum. nu. 4. C. de iur.& fact. ignor. &△ CAS V S XVII. Antonius habens bona feudalia, deceſsit relicto hærede extero, qui bonorum Antonij poſſeſsionem fuit adepus, contra illum mo- uit iudicium Franciſcus proximior agnatus Antonij, qui vigore inueſtiturarum ad feudum vocabatur,& pendente lite deceſsit facto teſta- mento, in quo Cæſari agnato,& deſcendenti à primo inueſtito legauit feuda omnia,& in ſpe cie feuda quæ ad ipſum poſt mortem Auroni Pe- a2——n 1nd 9 Madat 1 ecundo qud ee oacin trd an lod deterioraci- 2 hempbyteu Authen quiten eincnt humn 4 diapane ceta 1 dduc poſſeeip nü :n em perilumte n m nrerumiam 1 erpelkt ci Ppſi 4 ei Jiwenc 1 9 pant deteric penlationem ige co. Bar. aus b iu. ACK ial d d lis cripft, fem bores ftuctif r mpbyteutam m: elli quaſi di dic wnte cſſentinfrud. eun communell — ſundum. quif mank n&c Citcate nij eutam tenerit 6 fue cgniti lonis A ot. C. de d 9 4 waeturſacg e allGcut i prin. dec jput la.in l lol— b 4— d muna. 40 C.,d 5 V5 nena 4 — 4 k Liber VIII. ſpeauerant, Cæſar proſequitur iudicium, op- ponitur contra ipſum adeſſe alium agnatum proximiorem Franciſco vno gradu. b Quæritur, an huiuſmodi; exceptio exclu- dat Cæſarem. S V M AM A RITIV A. 1 117 alienatione feudi facta in natum remotio- rem non dicitur dominus contemni. 2 Teſtatori⸗ diſpeſitionem in Fu éon attenat, guando verum ſit. 3 Facultas, quam habet 2natus proximior reuo- candi alienationem Dar en in emoiiorem, dn- rat ſolum anno. 4 Tohamentum quod ipſõ iure erat naleme quan- do? eneaieas. ti mablto⸗ à 8 e Welürodrie meroiure valuit etiam abſque conſenſu domini, licet a- gnatus proximior quandoque reuocare poſsit. Bald. in õ. hoc quoque. nu. 14. de ſuc. feu. inl. vol. nu. 4. C. de fid. quod etiam ſenſitAlex. conſ. 19 nu. 33. lib. 7. Iac. des. Georg. in ſua inueſt feu. in verb.& cum pacto de non ralienando col. 9. verſ.ego reſpondeo. Curt. in tract. feud. in 4. par. dum tradit materiam alienationis feud. in 3. reg.& quamuis Curt. formet quæſtionem, in caſu quo interuenit domini conſenſus, tamen rin alienatione † feudi facta in agnatum remo- tiorem, non dicitur dominus contemni, imò quò ad dominum licitè fit etiam irrequiſito eius conſenſu, Bald. in. d.5. hoc quoque,& inc. 1. num. 5. verſ.ſed pondera. de vaſall. qui contra conſt.& ibidem Afflict. nu. · 8.& licet traditum a ſit in feudis t non attendi teſtatoris diſpoſitio- nem, id tamen procedere videtur, vbi diſponi- tur inter extraneos, vel quò ad præiudicium proximiorum. Verùm quando diſponitur in- ter agnatos licet remotiores, ſicuti firma re- mancet alienatio, quouſque reuocetur à proxi- mioribus. d. c. i. de al. feud. pater. quæ tamen a- lienatio feudi regulariter eſt inualida. c. i. de al. feu. c. i. de prohib. feud. alien. per Fed. ita& fir- mum remanere debet legatum factum agna- to remotiori,& tex. in tit. de ſucc. feud in prin. in verbis illis, nulla ordinatione defuncti i in feudo manente, vel valente, loquitur quò ad præiudicium eorum, qui iſucceſſuri erant, item Sauh lum IIII. 227 quas poterat opponere defuncto, neque Rei conuenti obligatio in perſona ſucceſſorum Franciſc i debet cenſeri immutata. l.z.§. ex his. de verb. oblig.& ſicuti par habenda eſt ratio il- lius, cum quo cœptum eſt iudicium,& ſucceſſo ris. I.z. in fi. C. de fruct.& lit. expen. ita& par ha- benda eſt ratio actoris,& ſucceſſoris. Actor e- nim& Reus à pari indicantur. Accedat quòod 3 facultas † quam habet agnatus proximior re- * uocandi alienationem factam in rem otiorem, durat ſolùm anno. 5. Titius, vbi not. Bald.& a- lij ſi de feud. fue. cont. Bal. in d.§. hoc quoque num. 14.& conſ. 16. lib. 1. in Nouis. Ex quo duo inferuntur. Primum, quòd alienatio,& lega- tum in agnatum remotiorem mero iure va- Iuerunt alids tractuvnius anni non reconuale- ſceret. I. quodab initio de reg. iur. Secundum, quòd ſi agnatus proximior poſtquam ſciuit feudum fuiſſe legatum agnato remotiori per annum tacuit, ab omni reuocatione ſit exclu- ſus,& legatum ſit irreuocabile,& ad hoc conue nit id, quodin fortioribus terminis ſcribit Bar. inl. filio præterito nu. 28. de iniuſt. rup.&c. Si- filius præteritus tacuit tanto tempore,& non dixit teſtamentum patris nullum, quid eſſet præſcriptum iuri adeundi, vel ſe immiſcendi. teſtamentum c†patris, quod ipſo iure erat nul- lum, recõualeſcere.& relicta in eo deberi. Cùm igitur& legatum factum remotiori agnato me ro iure valeat: Item cùm reuocari loluͤm poſsit à proximiori infra annum,& ſic ita demuùm ſi proximior velit, exceptio quam opponit Reus conuentus, ſcilicet adeſſe alium proximiorem non poteſt dici defectus actionis, imò de iure tertij, qui ita demùm excludit agentem, ſi ter- tius velit, quo caſu de iure tertij non poteii ex- cipi. Bar. in l.2. de except. CAS VS XV III. ꝗ Feudatarij diuiſerunt feuda, in inſtrumen- to diuiſionis adeſt clauſula, quòd quilibet ha- beat partem ſibi obuentam ad habendum, te- nendum, alienandum,& quicquid roluit faci-— endum, abſq́; alterius contradictione. Item qui libet ceſsit partem conſortibus obuentam pro ipſis, hæredibus, ſucceſſoribus,& cui ac quibus dederint. Vnus reliquit partem ſuam feudo- rum vni ex agnatis deſcendenti à primo acqui rente, ſed in remotiori gradu. Quæſitum eſt, an proximiores, qui fece- runt diuiſionem cum clauſulis, de quibus ſu- praà, poſsint reuocare. loquitur vbi diſpoſitio defuncti collata eſt in fi- b lias, vel alios, qui ex natura feudi ſuccedere nõ poſſunt. Qua de re cùm legatum fuerit vali- dum, iura legata ipſo iure tranſiuerunt in lega- tarium, eique reivendicatio competit, quæ& defuncto competebat, præter id quòd domi- nus Cælſar veniat ad hæcbona feudalia ex diſ- poſitione,& perſona teſtatoris, qui litem cœ- Pit, Reus conuentus nõ debet poſſe opponere alias exceptiones domino Cæſari, quàm illas S V M AM A RIV AM. 1 Admitii ad feudum quando amplius non poſſit il= la, qui dedit licentiam alienandi, vel renunci- auit. 2 Feudum qui reliquir lu,qui non erat Ieeedtae téſucceſſurus vigore antiquari Einauann. dici videtur alienare. 3 Qui donſentit, non dicitur ſe obligare, neque con- rrahere ſfod potin, pati. 4 Promiſſi oquando non tranſeat ad hæredes. 2 4 Ae⸗ 89 7 2 21 4ℳ 8 8 . 44.“ 2* Petri Ant. Aug-· in mat. feudorum. 5 Renunciatiopatris facta in diuiſionibus non por- rigitur ad iara, ad quæ vocantur filij ex pre priaperſona. 6 Haredem ex proprio facto non poſſe contraueni- re geſtis a defunito,quomodo intelligatur. Al. in ca. i. de eo qui fec. fin. agna. de feu. patern. ſcripũt, ſi vaſallus NWfeudum, vel renunciet feudum agnato pro ipſo& cui dederit,& atur poteſtate conceſſa, eum, † qui poſſe ad feudum amplius admitti; idem tradit Iſern. ibi,& vbicunque agnatus dat agnato li- centiam, aut conſenſum alienandi, facta aliena tione, non poreſt illam reuocare, cap. i. iuncta glo. inver. conſentientibus de alien. feu. patern. & Alex. in d.§. duo fratres, num. 60. in fin. poſt- quàm tradiderat, ſiduo fratres habeant fun- dum emphyteuticum, qui mortuo vno ſine filijs debebat peruenire ad alterum, ſi diuidant & remittunt ad inuicem omne ius&c. poſteâ decedat alter ſine filijs, quòd ſuperſtes non pro hibetur petere fundum, limitat id non proce- dere, vbi in diuiſionibus eſſent adiecta verba, de quibus per Bar. in d. 6. duo fratres in 8. quæſt. nam tunc ſequuta alienatione, ſuperſtes nihil poteſt petere, quæ ſi vera ſunt in re propoſita, concludunt agnatum proximiorem, qui fecit 2 diuiſiones, reuocare non poſſe. Is etenim † qui relinquit feudum illi, qui non erat immediatè ſucce ſſurus vigore antiquarum inueſtiturarũ, dici videtur alienare, ſaltem quò ad proximio- rem. l. ſi quis prioris.§. cæterum. C. de ſecund. nup.l. peto.§. fratre. de leg. 2. Eilij tamen eo- rum, qui fecerunt diuiſiones, poſſent reuocare quangocunque feudum illis aperiatur, d. c.i. de al. feud. pat. etiam quod eſſent hæredes patris, etenim aliud eſſe non videtur, dare licentiam alienationi, quàm conſentire alienationi: is 3 autem qui conſentit, non dicitur ſe obligare, gloſſ. in I. Lucius. ſol. matr. neque contrahere, ſed potiùs pati, Bald. inl cum alienam, num. 7. C. de lega.& ideò filij patris hæredes poſſunt exproprio iure reuocare alie nationem feudi, cui pater conſenſit, gloſſ. Bald. Aluar. in§. hoc quo que de ſucc. feu. Quod procedere videtur, etiam quòd diuidentes promiſerint nõ agere, vel non contrauenire, niſi promiſerint etiam pro filijs, Bal. in l. qui ſe patris, nu. 11. C. vnd. lib. & licet promittens intelligatur promittere nõ ſolùm pro ſe, ſed etiam pro hæredibus. l. ſtipula 4 tio iſta in princ. de verb. oblig. ſuper his †tamẽ, quæ non tranſeunt ad hæredes, promiſsio re- ſtringitur ad perſonã promittentis, niſi expreſ- sè dictum ſit, pro hæredibus. Bald.& Caſtr. in l. cum mota. C.de tranſact.& vbi etiam dictum eſſet, pro hæredibus, tamen filij hæredes non vi dẽtur prohibiti reuocare ex proprio iure: nam 5 renunciatio † patris facta in diuiſionibus, non porrigitur ad iura, ad quæ vocantur filij ex pro- pria perſona, Bar. conſi. 72. incip. ex facto propo Ndet licentiam agnato alienandi nitur, quòd nobiliores, nu. 3.& remiſsio ſidei- commiſsi factaà patre, non præiudicat filijs vo- lentibus ſuccedere ex proprio iure. Rip. in d.. duo fratres, nu. 101.& leges, quæ volunt hære- 6 dem †ex proprio iure non poſſe contrauenire geſtis Adefuncto, vt in l.cum à matre. C. de rei vendic.in l.ſi venditrici. C. de reb. alie. non alie. inl. ſi cum dotem.§. ſi pater ſol. matr. in l. Seia. C. de euict. loqui videntur in caſibus, quibus promittens ex natura actus tenetur de facto, quorumcunque etiam extraneorum regulari- ter, vt in venditore d. l.cùm à matre, d. l. vendi- trici,vel in exigente creditum alienum, qui te- netur defendere ſoluentem à quocunque. d.§. ſi pater:& quamuis diuidentess teneantur in- ter ſe de euictione. l. ſii familiæ. C. fam. herciſ. non tamen tenentur, vbi res euincitur ex natu- ra eius, vt quia ſit feudalis,& non tranſitoriaad quoſcunque, Gloſſ. Bart.& Caſtr. in d. l. ſi fami- liæ. F AM MA NTE A. 1 Prafationes denotant cauſam finalem, mentem le- us ac rationem,& reſtringunt legem. 2 Ratio diſpoſitionis restringit diſpoſitionem. 3 Verba generalia, quæ ſequuntur, reſtringi debent ad pracedentia. Verba enunciatiua per wodum cauſa prolata in- ducunt diſpoſitionem iure exceptionis. 5 Verba generalia, quæ præcedunt, debent interpro tari& restringi ad mentem diſponentis. 6 Vdi conſtat de mente legis, poſſunt offendi verba, Vt ſeruetur mens. 7 Subditi ſolipoſſunt compellt ad onera merè perſo- nalid. 8 Exceprio extenditur de caſu ad caſum ſimilem. 9 Decretum recipit interpretationem à conſuetu- din 6., 10 Colonus prædiorum Eccleſiaſticorum eſt ſubdi- tus domino temporali. 42 CASVS XIX. Exallegationibus totum colligitur. Lura ſunt, quæ ſuadent decretum 74 N Philippi Ducis, quod appellant de AN maiori magiſtratu,& aliud Cle- 8 88 5 men. Pont. VII. non obſtare, quo- D minus prætores feudatariorum exigere poſsint eorum ſalarium à maſſarijs,& ĩ fictabilib. ciuium. Primò præfationes † deno- tant cauſam finalem, mentem legis, ac ratio- nem. l. fina. vbi nota. Bar.& Bal. in 2. not. de hær. inſt.& ex præfatione legis, aut ſtatuti, lex& ſta- tutum reſtringitur. I. cum hi in princ. iunct. 5. 7 &§. eam tranſactionem. de tranſact. vbi præfa- tio reſtringit verba indefinita,& generalia ora- tionis Marci lImperatoris ad alimenta relicta in vltima voluntate,& ad eam tranſactionem Per quam pecunia de præſenti percipitur, vt declarat Bart. in prin. dict. l.numero 4.& in d.5. eam t M 47 matcaarcasem a men, e athun. 9n hmgud em. ehauis Pm Baitunen ures anu. ia, zus erecedu dewun rurad nerta idan. venre ups waum menl. 12 enr cumpelia en, ne 25 aterpretat 14 doran E celet ttururad. 48V5 jonibus totu araſunt, queſ r iippi Ducis 8 aiori magit 2 Laber IIIIA. eam tranſactionem. numer.I. Vnde& præfatio decreti maioris magiſtratus. ſivt occurratur in ſolentijs habentium iuriſdictiones,& alijs qui- bus periculoſi errores ſuſcitantur, debet deno- tare cauſam finalem decreti, mentem,& ratio- nem conditoris,& quatenus decretum prohi- Sonfium XIX 227 bus ciuium onera cuſtodiarum, quæ ſunt onera meréè perſonalia, ad quæ onera meréè †f perſo- nalia ſoli ſubditi poſſunt compelli. Bart. in l. li. §. ſola ad mun. principem voluiſſe feudatarios poſſe exigere à maſſarijs,& fictabilibus ciuium, etiam onera honeſta, ad quæ ſoli ſubditi poſ⸗ bet feudatarios compellere ciues, aut eorum ò ſunt compelli. Tertio infertur, cùm texceptio maſſarios,& fictabiles ad ſubeuridum aliquod onus reale, aut perſonale, reſtringere illud ad onera quæ iniuſtè,& indebitè feudatarij com- „Pellebant ciues,& eorum maſſarios ſubire, ad quod etiam conuenit: nam † ratio diſpoſitio- nis reſtringit diſpoſitionem. I. cùm pater.. dul- 3 eiſsimis de leg. 2.& verba generalia f quæ ſe- quuntur, reſtringi debẽt ad præcedentia. l. quo- ties. in fi. C. fam. herc. Dec. conſ. 452. nu. 9.& ſic verba illa, aliquod onus reale, aut perſonale, reſtringenda ſunt adpræcedentia onera inde- bibita. Idque faciliùs procedere videtur, quò ad Clementis decretum, cuius præfatio loquitur de oneribus indebitis,& ſic verbum, indebitũ, adiectum in præfatione verbo oneribus, re- ſtringit verbum, onus, ſubſequens in diſpoſiti- tonc. Accedat quòd verba † enunciatiua per modum cauſę prolata, inducunt diſpoſitionem iure exceptionis. l. emptor. 5. fin. de rei vend. l. fi.õ.. de excep. do.& etiam actionem. l. in fidei- commiſi. 5. cum Pollidius de vſur. Bart. in l. ex hac ſcriptura. nu. 5.de don.& ſic uerba decreti prolata per modum cauſæ diſponere debent, vt feudatarius poſsit excipiendo,& agendo di- cere maſſarios cinium nõ eſſe liberatos ab one- ribus iuſtis,& quæ tempore decreti erant debi- ta. Secundò, ambode creta in eximendo ciues & eorum maſſarios, ac fictabiles à iuriſdictione feudatariorũ, æqui parat perſonas,& bona, ſeu fructus bonorũ,& quò ad bona, ſeu fructus, pro hibent exigi noua vectigalia, ex quo permittere dicuntur antiqua. l.cùm prætor de iud. vnde& quò ad perſonas, videntur prohibere duntaxat onera noua,& indebita, nõ autem iuſta,& quæ antéè infeudationes ſubire tenebantur. Tertidò, decretum Philippi expreſsè diſponit, quòd nõ intendit concedere immunitatem his, qui ad onera cuſtodiarum de honeſtate tenentur,& Clementina reſeruat feudatarijs, vt poſsint me- dio maioris magiſtratus conſequi ſeruitia, ſi quæ à maſſarijs& fictabilibus ciuium deberi ſi- bi prætendunt, pro caſtrorum, ac ipſorum ne- ceſsitatibus, ex quo tria inferri videntur. Pri- moô, conſtare de mente Ducis, quòd noluerit liberare maſſarios,& fictabiles ciuium ab one- ribus ad quæ de iure,& honeſtate tenebantur: †yndeverba generalia, quæ præcedunt, debent interpretari,& reſtringi ad mentem diſponen- tis. l. in conuentionalibus de verb. oblig.& re- ſtringi, ne quis indebitè damnũ patiatur. Bart. inl fi§. in comput. C. de iu. del.& vbi conſtat de 6 mente †9 legis, poſſunt offendi verba, vt ſerue- tur mens. l. adigere. 5. quamuis de iu. pat. Idem- que in ſtatuto. Bar. in l. contra. de leg. Secundõò infertur, quòd cùm decretum permittat feu- datarios poſſe exigere à maſſarijs,& fictabili⸗ extendatur de caſu ad caſum ſimilem. l. cùm di. lecta. vbi no. Abb. num. 6. de conſ.vtil. vel inutil. ꝓpter quod Rip. inl. ſi conſta. nu. 81. ſol matr. dixit, exceprionem non firmare regulam in ca- ſibus ſimilibus exceptis, exceptionem decreti loquentem de expenſis cuſtodiarum debere extendi ad ſalarium officialium, in quo non ſo- lum eadem, ſed maior ratio videtur, quàm in expenſis cuſtodiarum. Quartò, cùm poſt dictũ decretum maior pars prætorum in locis feu- datariorum exegerit ſalarium prætoris, decre- 9 tum f ebi foret dubium, recepiſſet à conſuetu- dine interpretationem, à qua recedi non poſ- ſet. l. ſi de interpretatione cum. ſeq. de legib. Prædictaque procedere proculdubio videntur 10 etiam in colonis Eccleſiarum, nam colonus † Prædiorum eccleſiaſticorum eſt ſubditus do- mino temporali,& de parte fructuum ſibi tã- gente, tenetur ad gabellas& collectas, Gemip. in c. quanquam in fin. de cenſ. in 6. Illud non vi- detur omittendum, quòd in dominio Modio- lani, in quo aderat idem decretum in nouis cõ- ſtitutionibus, fuit expreſsè ſtatutum, vt maſſa- rij& fictabiles ciuium tenerentur ad onus ſala- rij prætoris,& verbisillis, aliquod onus reale, fuit additum verbum, nouum„ex quo apparet Senatum illum ſenſiſſe, verba illa decreti anti- qui, aliquod onusreale, intelligi de nouis one- ribus, non autem de ſolitis,& antiquis,& non prohibere prætores feudatariorum exigere ſa- larium à maſſarijs,& fictabilibus ciuium. CAS V S X X. Decreto, edito à duce Philippo, cauetur, ne feudatarij poſsint exercere iuriſdictionem in ciues ciuitatum ipſius. Ruralis feudatario ſubditus, fuit à ciuitate poſt dictum decretum creatus ciuis, ex quo prætendit, ſe neq; ſubeſſe iuriſdictioni feudatarij, neque teneri ad onera ruralium, quæ communi villæ im ponuntur. Quaritur quid iuris. S V M M ARTV M. 1 Ruralis, ſubditus fendatario, non poteſt ereari ci- uts in præiudecium feudatarij. 2 Dominus in vaſallum quæ non poſſit. 3 Ruralis non videtur poſſé creari ciuis, non conſen- iente vninerſita e, cum qua ad onera tenetur. 4 Commune pro parte eorum, quiſunt creati ciues, debet poſſe excuſare ſo. Ruralis Petri Ant. Anguſ. in mat. feudorum. + Vralis ſubditus feudatario f non videtur poſſe creari ciuis ‚ſaltem o in præiudiciũ feudatarij„‚& vt ab A illius iuriſdictione eximatur. l. co- 8 SS lonos nulla, in verbo, domino- rum iuri. C. de agr.& cenſ.& ſiaſcriptitius, vel cenſitus non poteſt iure Codicis creari clericus inuito domino. l. quiſquis cenſibus.l. iubemus C. de ep.& cler.& licet iure authenticorum cre- ari poſsit clericus inuito domino, tamen tene- tur ad onera,& ſeruire per ſubſtitutum, Auth. aſcriptitios eo·tit. multòmagis ſubditus feuda- tario non debet poſſe creari ciuis inuito feuda- tario,& ſi fiat ciuis, ſubeſſe debet iuriſdictioni feudatarij, ſicut antè: prætereà princeps poſt feudum tranſlatum in vaſallum, non videtur, creando rurales ciues, poſle vaſalli iura dimi- nuere: nam ſinon poteſt deueſtire in totum † vaſallum ſine culpa. c. i. in prin.vbi not. Bald. in prin. de nat. feud& ſi non poteſt ſine cauſa au- 1 ferre in totum feudum conuentionale. Bald. in l. qui ſe patris. nu. 13. C. vn. lib. non etiam vi- detur poſſe pro parte feudum minuere. l. quæ de tota. de re.vend.& ſi forma antiqua inueſti- turæ non poteſtà domino in præiudiciũ vaſal- li mutari. Bald. in l. 1. nu. 31. C. quan. non pet. par. etiam non videtur ſtatus,& obligatio ſub- diti, in præiudicium vaſallià principe mutari, & ius feudatario exinueſtitura in perſonam ru- ralis quæſitũ, abſq; cauſa tolli poſſe:& licet prin ceps quandoque poſsit reuocare priuilegium ſubdico conceſſum, tamẽ ius ex contractu quæ- ſitum tollere non poteſt. c.. de prob. vbi mul- ta accumulat Rely. Caſt. in l. digna vox. nu..& 6. C. de legib. Sed& decretum videtur compre- hendere duntaxat eos, qui tunc erant ciues. j. Rutilia polla. l. in lege. de contr. emp. 1. non modus de ſer. l. ſi ita de au.& ar. leg. Neque et- jam ruralis † videtur poſſe creari ciuis, non cõ- ſentiente vniuerſitate, cum qua ad onera tene- tur. arg. l. ſi quis conſor. C. de fabricen lib. I. v- bi in ſimilib. vocari debẽt hi quorum intereſt. intereſſe autem videtur aliorum de vniuerſita- te: nam quodà plurib. ſoluitur, faciliuùs ſoluitur. 1. fi. C. de mun. pat. lib. 10.& ſicuti faciens ſe eli- gi in Canonicum, vt euitet onera laicorum, non ob id euitat. l. qui ſub prætextu. C. de ſac. Eccl.vbi gl.in ver.admiſit. no. quòd à profeſsi- one excluditur quicunque munus euitat occa- ſione Religionis, ita& ruralis faciens ſe creari ciuem, vt euitet onera, non debet illa euitare: ſed etſi princeps, vel ciuitas poſſet creando ru- rales ciues, eximere illos ab oneribus rurali- um, hoc tamen non debet præiudicare com- 3 muni, quod pro† parte eorum, qui ſunt creati ciues, debet poſſe excuſare ſe, Spec. in tit. de cenſ. J. nunc dicendum, verſ. quid ſivniuerſitas alicuius,& commune tantominuùs gra- uandum eſt, quantum impor- tat portio quæ contingit his, qui ciues cre- ati ſunt S V AM AM ARTIV A4. 1 Numerus liberorum non gidetur exeuſareaà ma- neribus, ſiue oneribus patrinoniorum 2 Numerus duodecim filiorum, vt excuſet à mune- ribus, quidrequiratur,& quouſque auret. 3 Appellatione iuris in reſcripto concedente im- munitatem comprehendi etiam ius ſpeciale, ſcilicet municipalt. 4 Princep⸗ praſumitur ſcire iura communia, non autem particularia,& taciturnitas ſtatuti vi- tiat reſeriptum diſponens contra. ſtatutum. 5 umunitas domini non facit iumunem colonum. CASV S XXI. Colligitur ex allegationibus. SSe, 5 Vmerus liberorum † non videtur excuſare à muneribus, ſiue one- dribus patrimoniorum. l. 2. f. quæ pat. l. ſunt munera de vacat. mu- ner. l. neque. C. de muner. patr. decim liberorũ, præterquam in decurione. l. ſi quis decurio. C. de decur. lib. 10. ſed requiri nu- merus ſexdecim. l.ſemper.§. demonſtratur de iur, immun.& ibi tradit Alber.& vt numerus 2 † duodecim liberorum excuſet à muneribus, requiritur, quòd ſint viui tempore, quo quis vocatur ad munera.l. 2.§. qui ad m unera de va- ca. mun. l. ſemper.§. hoc circa. de iur. im mun.& filij mortui antè, non proſunt. l.z2.§. oportet. de excuſat.tut.& in terminis propoſitæ. q. gl. in l. i. in 3 expoſ. C. de his, qui num. lib. 10. Bart. in 1. 2.§. non ſolùm. de excuſat. tut. Alex. in I. ſi cùm dotem.§. ſi maritus. ſol. matr.& licet ma- gis communis opinio Doctt. in d.§. ſi maritus. ſit, quòd immunitas conceſſa ob numerum du- odecim liberorum, duret etiam mortuis ali- quibus liberis, tamen illa procedit ſolùm, quã- tum ad munera ordinata tempore, quo pater habebat numerum liberorum, ſecùs, quò ad munera ordinata, poſt mortem aliquorum, vt ex Baldo tradit Rip. inl. ex facto. nu. 18. de vulg. Prætereà quicquid ſit de iure comm uni, decre- ta ciuitatis, circa immunitatem duodecim li- berorum, diſponunt, quòd aliquibus liberis mortuis vel Religionem ingreſsis, non duret immunitas,& eiſdem cauetur, quòdà nonnul- lis duntaxat oneribus immunitatem præbeat numerus liberorum, inter quæ non connume- rantur onera, de quibus agitur. Neque obſtat id, quod ex aduerſo dicitur, cùm princeps con- ceſſerit immunitatem, prout de iure, id eſſe in- telligendum de iure communi:nam reſponde- 3 tur, appellatione iuris f in reſcripto cõcedente immunitatem comprehendi etiam ius ſpecia- le, ſcilicet municipale. I. præſcriptione. iun- cta gl. in ver. iuris.& ibi Iaſnu. 20. C. ſi cont. ius vel vtil. ꝑub. c.i.& ibi gl.& Abb. nu.⸗.vt lit. pend? c.licet —— xEe — al ſuntmunen 2 üen c. Lneque. 0.4 2 an 1 do. ſ. qux munca H. 8 rſaficete h prrremumi Sie de decur. lid. 10 5 gii n. Lſmper. 4.6 amna idi madit Aldet 8 meg derorum excuſ at Sdſint wiuitem 2 1 zera.l 2. quid An r Khoccircad wm d. Gplr Linterminb Wiiai „noa pro ſunt C.— a. 1 um. de excula nn dmaritus. olt. opinio Doct i i nitas conceſad umeni laproc 1 lims rum lierocun 3* 1.8 un, Poſtmorda 4 Ri jal exfad 4 8 wd ht de lute eon d amem tum, dutet et rms Lüm Vi c. licet cauſam. vbi Abb. Fel.& Dec. in z. notab. de probat. Roman. inl. poſt dotem nu. 35. ſol. mat. imò, ſi princeps expreſsè conceſsiſfet im- munitatem, prout de iure communi, reſcri- ptum eſſet obreptitium, cùm in precibus nõ ſit 4factat mentio ſtatuti, corrigentis ius commune. Etenim licet † Princeps præſumatur ſcire iura communia, ſecus tamen in iure particulari, i- deoque taciturnitas ſtatuti vitiat reſcriptum diſponens contra ſtatutum. dict. l. præſcriptio- ne. vbi gl. Bar.& poſteriores. Adhæc circumſcri- Ppto etiã decreto, ex ordinibus ciuitatis condi- tis in compilatione noui compartiti cauetur, quòd vſque ad aliud compartitum bona alibra- ta cum ruralibus ad quemcunque perueniant, ſiue ciues, qui nõ tenentur ad onera ruralium, ſiue ad eccleſiaſticas perſonas, quæ ad nulla o- nera tenentur, tranſeãt cum onere ſuo. Qua de re cùm Reus conuentus emerit multò poôſtvlti mum compartitum bona, de quorum oneri- bus agitur, tranſiuerunt ad iplum cum onere ſuo„X licet ipſe eſſet aliàs immunis, tamen ad onera bonis incumbentia tenetur, quemad- modum& ciuis, qui eſtimmunis ab oneribus ruralium, emens bona alibrata cum ruralibus, tenetur vigore dicti ordinis ad onera ruralium 5 pro dictis bonis. Tandem f immunitas domi- ninon facit immunem colonum, etenim Ge- min. in c. quanquam. in fin. de cenſib. in 6. dixit, quod coloni Eccleſiaſticorum tenentur ad ga- be lam pro parte fructuum eos tangente. b CASVS XXII. Iulia Mediolanenſis nupſit petro placem- tino, cum quo placentiæ habitans deceſsit re- lictis filijs ex dicto marito. Stat conſtitutio in dominio Mediolani in tit. de pœn.§. collegijs, cuius copia exhibetur. Quaritur, an in bonis immobilibus ſitis in dominio Mediolani, quæ fuerant Iuliæ, filij eius ſuccedere poſsint, non obſtaute dicta cõ- ſtitutione. 1 s V A ARITV. I FJubditi proprie dicuntur, qui ratione domioilmj ſunt ſubditi. 2( onſtitutio, loquens de ſubditis, deger rimeehie pro priè,& ſeriuts. 3 Mulier alibi nupta, non dicitur habere domici- lium in loco originis. 4 Mulier alibi nupta, qnomodo retineat priuilegia ctuium ſuæ ciuitatis. 5 Paria ſunt, forum fortiri,& ſatutis ligari. 6 Mulier alibi nupta, non Fortitur Fauman loco originis. 7 Qualitas, per quam fauetur iuri communi„ſem- per attendi debet. 8 Quando concutrunt daæ cauſæ, illa præualere de- bet, quæ tendit ad diminutionem Falcidiæ,& gabellæ,& per quam filij ſuecedunt. 9 Ftatutum, S en forenſem a ſucteſſii ione,in dubion non int elligi de filio. 1 Vcedere poſſe reſpondirt Bald. con. AN41I. circa fin. lib. 1. in Nouis, ea ra- — tione, quia mulier non fuerat ſub- ᷣdita loci Mediolani, quæ Baldi ſententia ex pluribus videtur comprobari. Pri- 1 moô, ſubditi f propriè dicuntur, qui ratione do- micilij ſunt ſubditi. gloſſ. in Clem. 1. in verb. 2 ſubditos, de for. cõp.& conſtitutio f loquens de ſubditis, debet intelligi propriè,& ſtrictè.l. 2.§. is. qui nauim de exercit maxime, vt minùs derogetur iuri com muni. c. cum dil. verſ. Cæte- rùm.& ibi gl. in verſ. nec iuri.& Abb. nu. 1. de conſuet.& quamuis dicatur ſubditus quis et- iam ratione originis. c.3. de temp. ord. in 6.ta- men id videtur procedere duntaxat, quò ad ef- um, de quo in eo tex. vt exprimit tex. in illis verbis,hoc caſu,&c. aliàs enim Diocœſanus ali- cuius, propriè dicicur Epiſcopus loci, in quo quis habet domicilium. gl. inc. ſtatutũ. 5. cùm verò. in ver. vnam diætam in fi.& ibi not. Gem. 3 Franc.& Anch. de reſc. in 6. Mulier † autem ali- bi nupta, non dicitur habere domicilium in lo- co originis. l fI. C. de inc. lib. i. l. mulieres. C. de dig. lib. 1I.& non ſubit onera perſonalia in lo- co originis. l.i. C.de mul.& in quo lo. lib. 10. quæ onera perſonalia imponuntur ſubditis,& licet 4 mulier alibi nupta, fretineat priuilegia ciuium ſuæ ciuitatis, Bar. inl. f. 9. iidem reſcripſerunt. nu. 5. ad mun. Id tamen videtur procedere dun- taxat quò ad ea, quæ ſunt fauorabilia mulieri. Alex. con. 20. in fi. lib. i.& in hoc caſu loquuntur Bar. d. nu. 5. Caſt. in l.rei. iud.. fi. nu. J. ſol. mat. Dec. inl. cùm quædam puella. in prin. nu. 6. de iur. omn. iud. dum volunt, ſtante ſtatuto, ꝙ forenſis nõ poſsit acquirere bona immobilia, mulier alibi nupta, poterit acquirere,& quam- uis mulier alibi nupta, non diceretur forenſis, tamen non etiam dicitur ſubdita, Caſt. con. 89. 5lib. z. in Nouis. Ad hæc paria † ſunt, forum ſor- tiri,& ſtatutis ligari. c. vt animarum de conſt. in. 6. Alex conſ. 150. nu. 3. lib. 2. Dec. in c. quæ in 6 eccleſ. nu.5. de conſt. Vnde, cùm mulier f alibi nupta, non ſortiatur forum in loco originis, d. I. cùm quædam puella, in prin. d.. fin. C. de in- col. lib. 10. d. l. mul.&c. non etiam videtur ligari ſtatutis prohibentibus ſubditos inteſtatos re- linquere bona non ſubditis. Cumq́; in muliere alibi nupta concurrant duæ qualitates, ſcilicet, ꝙ ſit Mediolanenſis origine,& Placentina ob matrimonium, cum Placentino contractum, & hæ duæ qualitates, quò ad translationem in alios bonorum exiſtentium Mediolani, ſint ſe- cundum conſtitutiones incompatibiles- quia tanquàm Mediolanenſis non poteſt relinque- re illa non ſubditis ſucceſſuris ſibi ab inteſta- to, tanquaàm placentina verò ſic; debet potiùs 7 attendi illa † qualitas, per quam magis fauetur iuri communi, ſeu per quod minùs læditur ius commune. Bal. in l. ſi quis decurio, ad fin. C. e al. 3 N propoſito caſu flios matri ſuc⸗ — Petri Ant. Anguſ. in mat. feudorum con ſil. fal. Alex. conſ. 100. in fi. lib. 3.& ſic potiùs atten- ſil. 20. nu. S. lib. 4.& ſic ipſa tanqu àm Placenti. tui vona ſita Mediolani relin- 474 5 61 122.— a potuiſſe debet bona ſi. nòd ſit placentina: quo attento, mi- na pot- Ebet bo 1 ie de eren, vorntarne ſecun aum quod cui auerc ſuevelſätĩs äbi ab Wate to. cc on 4 libet inteſtato decedenti ſuccedunt proximi- 8 füpdiris. Aun usac ofla Anorehanoc ur ores in omnibus eius bonis: prætereà, etſi in currunt duæ cauſæ, p. qt tendit ad diminutionõ Falcidiæ, l. ſ pu Pillulres legem Falc.& quæ tendit ad diminutionemga bellæ, quia id eſt fauorabilius. Bart. ibi in fin. I- —; 3 1 t duæ cauſæ, præuale- 3 ns deoque& vbi concurrunt men cùm materia, de qua agitur, ſit differens, Cd n etenim diuerſum Farattur in Mediolanenſi,& re deberille⸗ Per duam äüi becedere pollüns⸗ in placentina: Cumque in re præſenti perſona&bonain fiſcum, 77 re tl9ren nneranis⸗ non conſideretur propter ſe, ſed propierbona uut eanckem B erra 1 lur r kuudende memiid . 7— TrO 1 1 Us, V.⁴* ⅜. 2) 2* & eorum diſpoſitionem, præualere debet do p 1 kunliee Kn⸗, micilium cOlatos,d eius qualitas⸗vtex Bald. dens forenſem à uefecione 9 dubio nomiye quem referunt, ſcripſere Soc. in. c. fi.numer. telligi de filio licet forenſe,& ita co 23. Verſ quintò quæritur. de fo. comp. Ruy. con- Benedictum Capram. perſonas Iuliæ concurrerint domicilium origi- nis,& domicilium incolatus, vt quòd ſit Medi- olanenſis,& habeat domicilium Placentiæ, ta- — — 8 5 4 —————-——— b d r INIS. 4 1XNDEX —— —- 1 1 4 “ 1 8 1 4 3 6 4 8 † 1 “ “ 1 1 1 1 ½ 1 1 1 1 1 4* If 3 1 1 3 1 4 4 * 4 4 4 4 4 INDFEX LOCVPLETIS SI MVS RERVM ET MATE- RlIARVM, QVAE IN SEPTEMLIBRIS CONSILIO- rum& allegationum plæclariſsimi, ac excellentiſsimi I. V. D. PE- TRIANTONIIANGVSOLAE Placentini, con- tinentur: plano quodam alphabetico tramite, qu icquid boni illic reconditur, ante oculos adducens, maxima cum diligentia conflatus. e De litera A. BBREVIATIV RA Notarij mortui non habens ſignum,& ſub ſcriptionem non valet. conſilio 22. numeroi. Folio 84. MNDA X Abbreuiatura, ſidiſſönet ab inſiru- mento cui ſtandum ſit. conſi.⁊2. nu. z. ibi. Ablatinus abſolutus inducit conditionem, quæ im- pleri debet in forma expreſſa. conſil. 28. numer. 3. * 0˙6 153 alan ab indigno applicatur fiſco,& huius ratio. conſil. 76. nu. F.. 776 Abrogatio fideicommißi non eſt de ſubſtantia diui- jiomis. conſi. ⁊= nu. 24 ·& Hu.ꝛ9. c; Abſens vt poßit ſententiari, quæ ſint neceſſaria, coò- ſil. 3. uu. 11. 106 Abſolutoria ſententia an tollat naturalem obligatio- nem. conſil. S nu. 5. 26 Acceptatio diuiſionis gratuita ſeu non heceſſaria quid operetur- conſi. 2. nu. 30. 64. Acceptio inſolutum æquiparatur emptions. conſil. 28.N 6 5. 153 Acceſſoria comprehenduntur ſub nomine principa- lis. conſil. πμν. b 5 Acceſſörium quando uon tollatur ſublato principali. 6 con ſſcl. 12. nu. z. 1 Accuſari iterum no debet, de ijſdem criminibus qui- us quis liberatus eſt. conſi. ꝛ6. nu. ꝛ. 17 Aeccuſatio ey inquiſitio non poſſunt ſimulaccumu⸗ lari. couſil.6. nu.i. 1 55 Accuſatio, tanquam remedium ordinarium, facit ceſſare inquiſitionis remedium extraordinarium- 20 id. nu. z. ibid. ad Aceuſandumqui non admittitur, uon admittitur ad denunciandum. ſ. motu proprio, ſecus ſ Vviyr- rute officij. conſil. 29. nu. äA. 49 Accuſator vel alius ſuperueniens ud poteſt impedi- e Iudicem, ne torqueat Reum,- conſi. 29. nume. ꝛ6. fol. 120 Acquiſitio dominij ſi ſit probihita; an cenſeatur et- b 65 prohibita acquiſitio poſſeſionis. conſ. is. uu. 12. ol. b 121 quò ad Acquiſitionem fruttuũ non eſt neceſſaria b0- na fides, ſed ſufficit abeſſe malam. conſi. 0⸗num.- fol. b Acquiſitio ee retentio quando eodem modo impedi- antur, con ſil, ⁊. nu. T7. 83 Acta publica debent edi omnibus, quorum intereſt. Adiio in rem ſcripta contra quos detur. conſi.. uu 9. con ſi. 63. na. 1. 57 Acta tendentia ad vindictam publicam debent edi cuicunque petenti. ibid. nu. z. ibid. Acta ordinatoria iudicij quomodo non proſint in a- lia inſtantia. conſ. i. nu. io. u Acta probatoria nocent, vel proſunt ijs ſolum, qui- bus nocet, vel prodeſt ſententia. ibid. numer. 11. ibid. Actio confuſione ſemel extincta non amplius rein- tegratur. conſi io. num.. 75 Actio omnis triginta vel quadraginta annis tollitur e quomodo,& in quibus limitetur, conſili. i. na, 2.. b 205 Actio cum fideicommiſſario vniuerſali quando cõ- petat. conſi. 46. nu. 13. 51t ol. 68 Aau non oritur ex mandato minoris, cõ ſilio 3 8. nu- merdoas. 44 Actio non oritur ex oppoſito in contract᷑tu, ſed ex ipſo contractu. conſi. 30. uu. 4. 37 Actio quandoen cur non oriatur ex pacto nudo dona- tionis. conſi.6.nu. õ. 41 Actio ex empto nondatur contra tutricem, finita tu tela. conſil. 4. nu.. 40 Actio ex contractu competit tantum ſtipulatori er conuentori. conſil.ʒ o,nu. i. 30 Actio quando locatori detur ad recuperandam poſ- ſeſgionem. conſil. io. nu¹. 4. 3 Actio ad intereſſe quando pro bonis inſolutum non traditis competat. conſil. 3 nu... 29 Actio ad acceſſörium quando extingui poſiit. con. 7. numer. 2. 4. 26 Actio in rem ſeripta quomodo competat fideicom- miſſario,& ſingularibus ſueceſſoribus. conſi. i. nu. 1. G 5. 1 59 Actio legis Aquilia in quibus tranſeat,& in qui- bus non. ibi. nu. 2. 76id. Aſtio furti non tranſit in ſingularem ſucceſſõrem per contractionem, factam antequam dominium in il- lum tranſiret ibid. nu. z. ibid. Aflio ad fideicommiſſum quando poſsit per ceſſiona- rium exerceri conſil. 4 6. nu. 20. 51 Actio realis quando tranſeat in ſingularem ſucceſſõ- rem. conſil.i. nu. 16. 60 Actio non eſt quæſita illi, nec cenſetur vocatuss ille, in cuius perſonam conditzo eſt collata. conſil. i&, ꝓ- mer. 1. 29 Actio ex contrattu nou competit, niſi ſtipulatori: ſe- cus 9 5 kNSEI et in legatis. ibid. nu.. ibid. ACftio in rem ſcripta cur ſic nominetur. con ſil. 13. uu- mer. 14. 217 Ackio in rem ſcripta non tranſit in ſingularem fucceſ. ſorem. ibid. nu. ¹5. zbid. Actio perſonalis pro dote extinguitur, ſi fuerit bæ- res illius cõtra quẽ habet attionẽ. conſ.õ. nu.. 125 Actio criminalis& ciuilis fimul cumulari nequè- unt,& ex proceſſu eriminali non poteſt deueniri ad expeditionem ciuilis. conſil. i5. nu... 11 ACctio in rem ſcripta competens ratione dominij, ex- tinguitur alienatione rei. conſil. i. nu. 19. 60 fol. 75 Actio perſonalis cum dirigitur contra perſonam, non poteſt intentari contra ſingularem ſucceſſörem. conſil. 87. nu. 16. 203 Aio indicatur minoris precij, conſiderata qualitate perſonarum, dubio litis euentu,& incertitudine Sdictoriæ. conſil. i. uu. 14. 22² Aſtio in rem ſcripta qualis ſit. conſil. i. na. 18. 60 Actio de euittione, quæ ei perſonalis, non datur con- tra ſingularem ſucceſſorem. conſil. 28 uu. 2. 36 Attio contra venditorem de re, quam tenebatur tra- dere non datur emptori 0⁵ Violentam ſurreptio- nem. confil. i. nu. f. 59 Actio petitionis hæ reditatis fundatur ſuper hoſſeſßsio- ne defuntti,& titulo ſucceſsionis hæredis. conſil. 66. nu. 21. 180 Actio ex ſimplici diuiſione non oritur: ſecus eft fub- ſecuta poſſeſsione. conſil. 51. nu. i0. 99 Actio ad penſiones quæ detur. conſil. 27. uu. 1. 0 Aftio contra tertium quando poſgit dari ex pacto in- ter duos. conſcl. νν⁸. 12. b 54 Atio iniuriarum quare non detur hæredi neque in pæredem. conſil.z. nu. 4. 33 Actio cinilis& criminalis ſimul cognoſci no poſſunt. conſil. 29. nu. 10. 19 Actio cui darur multò magis dari poteſt retentio. conſ.22. nu. A. 32 Actio realis datur domino,& cuicunque ſucceden- i in dominio. conſ.i. uu. 9. 60 Actio alteri etiam abſenti quomodo ſtipulationibus iudiciarijs acquiratur. conſil. 30. nu. 9. 38 Actio furti non datur contra vxorem defuncti, nec ſimiles actiones. conſil. 20. nu. 13. 92 Actio quæ detur contra eum qul emit rem probibi- am alienari. conſil. 63. nu.3. 174. Actio in rem requirit dominium in agente. ibi nu.&. Actio perſonalis non datur contra ſingularem ſuc- ceſſorem. conſil.5 2. nu.. 5 Ackꝛonem habens, dicitur etiam rem habere fictione juris, ſed reuera minus eſt attionem habere quam fem. conſil. io nu. 12.„5 Actionem qui habet,& executionem ad fructus, cen etur ipſos fructus habere. conſil. 35. nu. 7Tf. 93 Actionem qui ſibi reſeruat adh poſſeßsionem, baberi e- bet acſi poſſeſsionem reſeruaſſet. conſil.*u. 9. 53 Actionem duntaxat eiuilem non præſumitur quis elegiſſè ex eo, quòd petitum fuit auxilium pro ca- pien dis malefactoribus. conſil. 29. nu. 19 Actione tutelæ vbi agi porſt, non eſt agendum alia actione. conſil. 43. nu. 2. 96 Actiones regulariter non tolluntur ipſo iure. conſil- 6. nu. 4. 26 — Acliones perſonales dantur in hæredes, conſil. 25 nu- Aütio de dote contraquos detur, conſſil. 8. nu.2· 126 MActiones competentes hæredi contra defunctum con- Atio ſemel extincta non reuinuiſcit. conſ. 10 nu. d. Ackiones duæ propter erimina tommiſſa coutra cer- Acliones quæ dentur contra hæredes furum, vela- lio modo delinquentium. conſil.. nu. z. 83 Actiones pænales etiam ex maleficijs, quæ non dantur contra hæredes, dantur hæredibus, excepta iniuri- arum actione. ibid. nuä.. 6d. Actiones direttè non poſſunt euelli ab oſgibus ceden- tis,& ceſsionarius habet Vtiles, conſil. i. nu. 29. numer. z0. 6 22 mer. 7. 15t funduntur per aditionem bæreditatis. tonſil. 15. nu. 22. 125 Actiones quæ tranſeaut ad fideicommiſſarium, con- ſil. i. uu. 6.. 59 Actiones quæ tranſeant in fideicommiſſarium. con- fil 70. nu. 4. 48² Ackiones reales quæſitæ hæredi ex proprio facto non tranſeunt in fideicommiſſurim. conſil. 7. nuu. io. 68 MAckitata contra minores indefenſos ſunt inualida. conſil.⸗ nu.ze. b 69 Attor vbꝛ intentat poſſeſsionem& petitionem, pen- dentia poſſeſſorijnon impedit, quò minus ex harte Rei poßiit deduci petitorium,& ſuper vtroque hit prouinciandum conſil. 27 uu 3. 90 Actorſt intentauerit iudicium communi diuidundo Reus interdicti vti poſßidetis, ſuper quo prius ſit cognoſeendum. conſil. n. numerz-. 114. Actor, qui indicium mouit contra defunttum⸗ non poteſt perſequi contra legatarium. conſil.. nume- ro 11. 60 Ackorquando non paßiit petere, vt ante omnem co- gnitionem reſtituatur. couſil. 27. uu. 5. 90 1 Aetor qnandopoſtit obtinere contra tertium poſ /ſſo- rem. conſil. 25, nu. 4A. 89 Mctorem priuatum poſſeſsione, iuris ordine præter- miſſo, reſtituendum inprimis eſſè tanquam ſpolia- tum. conſil.13. nu. 1i. 78 Acütores non poſſunt coram iudioe criminali intentare principaliter actionem ciuilem. conſil. 29. nu. 4.& n116.. 1 Acteri, di agitur de ſucceſsione collaterali, non fit prouiſio expenſarum. conſil. 4. uu. 5. 66 Motus vt dicatur geminatus, requiritur temporis inuteruallum. conſtl.1i. nu. 4. 28 Actus non ſeruata forma ſtatuti eſt nullus. conſil. 3. numer. 9. 106 Actus in dubio intelligendus eſt fieri nomine proprio. conſil. 15. nu. 4. 79 Métus factis in vltima voluntate declarantur ex a- ctibus teſtatoris inter viuos factis. conſil. 7⁷. nu. 16. fol. 161 Actus& eius reſolutio à pari procedunt. conſil. 6. Actus inualidus non poteſt ratificari. conſil, 19. nu- me. 10. 4⁰ Actus agentium non debet operari vltra eorum in- tentionem. conſil. 3. nu. 43. 2u Aélus qui in iudicio videtur factus non citata par- te& clam. conſil.3. nu. 14. 106 c7 in ijs, quæ poſſunt eſſe, vel non eſſe delicta, in *„ 5 2. 4—.. dubio praſumitur factus tempore, vel locolicito. onſil. 24. 2,⁴3. 9. 34. .* 2—„. 1„ Aftus qui ſequitur, declarat, qualis fuerit animus præce- tam perſonam dantur à iure. conſil. 26. nu. 3. 17 6 4 u. kenrar heſefiuren harpnan inpeu a elacixruunun L adan efil.:? 15 nauerit udcinn as älhn uctũ vii)ſadch& aun lam onfl n. nun 1. diciun mauit d ui cuntis leaita aui ner /ofiit heren eſkituatur. cn 9 1.. dasit odtmere r 15. 24.4. ar anarer na — ſunt coranud allienen cuuſ. inteligenius d — Adminiſtratores legitimi, licet gerãt rem penitus a- 14.4. a vttins velus brecedens. conſilio. io. uu. 16. 9 Actus voluntariæ iuriſdictionis conceſſæ ab inferio ri principe, non exercentur extra territorium. con Hil.38. uu. J. C%0. 43 ALtus hoſſeſſorios iure familiaritatis quãàdo quis nan dicitur feciſſe. conſe. nu..5. 191 ctus iuriſdictionales non poſſunt exerceri, niſi cir- ca perſonam ſubditam. conſi.38. uu. 37. 45 Actus differt quandoque, anſſiat in continenti, vel ex interuallo,& quomodo. conſil. i. nu. 6. 28 ex Actibus ſimplicis iuriſdictionis non infertur ad Hoſſeßionem meri&& mixti imperij. conſil. i4. un- mero 6. b u9 Actus, ex quibus inducitur poſſeſßio, debent probari ber teſtes conteſtes. conſil. 79. nu. 3. 1; Attus qui ſequitur, declarat intentionem præceden- tem. conſil. 2. nu. 7. 8 24 Actus, qui ſequitur, declarat intentionem præceden- rem. conuſil. 2. nu. 21. 207 Aétus, qui nõ valet vt agitur, velere debet eo modo quo poteſt.& declaratio, conſil. 44. nu. 27.& nu- Mero 32. 49 Actus mnualidus nullum poteft producere effectum. conſal. 33. nu. 4. 40 Additiones appoſiræ inter lineas, vel in margine in- ſtrumenti, nullam fidem faciunt& quomodo,& quando. couſil. 23. nu. 1. 88 Ademtio à conceſsione generali cenſetur fata, vbi eſt reſeruatio ſpecialis. conſil.3. nu. fFä. 65 Adeptus poſſeſßionem vigore decreti iudieis minis rits interpoſiti, dicitur violentus poſſeſſor. conſil. 15. 1.8B. 4220 Aditio hæreditatis ex quibus probetur. conſi. 6s nu- mer. 4. 179 Aclitio e& repudiatio hæreditatis, ſola,& nuda ν- luntate fiunt, conſil. i9. nu. 4. 145 Aditio licet poſſet retrotrabi, non ſic poteſt ceſsio, Del renunciatio. conſil. 66. nu. 9. 180 Aditione bæreditatis confunduntur attiones, quæ competebant hæredi contra defunctum,& quo ca- ſis non procedat. conſi. 1. uu. 25. 122 Aditione hœreditaris enaneſcit ſubſtitutio vulgaris. conſil. 37. nu. 3. 158 lienam, tranſigere tamen poſſunt in re dubia. conſ 82.116. 4.— 1 3—3. 8 19 7 Adoptari ab auo materno qui prohibeantur. conſil. een. 2). 1292 Adoptari ab auo materno impropriè dicuntur agna- ti conſil. 77. nu. 15. 191 Adoptio non facta apud acta, neque per Notarium actudrium rogata, non valet. con. 77. nu. 24. ibid. Adoptiuus in feudo non poteſt ſuccedere. conſil. 7. N⁷. 28. 192 Aduerſatina SE D, quid operetur. conſi. 41. nu- mer. 4. b 162 Aduerſatiuæ natura eſt, repetere quælitates præce- dentis caſus, cui aduerſatur, conſil,s 2. nu. 2. 173 Adulterium qui pluribus,& diuerſis Vicibus com- mißſit cum Vna, pro vno tantum adulterio puniri poteft. conſil. G. uu. ꝛ. b 67) Edificia fatta a vaſallo ſuper re feudali non ſunt feu dalia. conſil. 1o. uu. 30. 76 Eſtimatio rei, de cuius valore non erit probatum in indicio, ſit à Iudice ex ipſius officio, conſil. 23. numer. 6. 19 NDEN Ijunt pro reo. conſil. 29. nu. 22. Eſtimum vhbi fit, quilibet tenetur ſoluere ſecundum librum æſtimi. conſil. 33. nu. 2. 100 Ersalienum contractum occaſione feudi eſt exoluen- dum per ſucceſſores in feudo. conſil. 82. nu. 29. 196 Es alienum, iura acliua& paſciua comprebendun- turſub nomine hæreditatis. conſ.S. nues. 203 AKfhicere aliud eft damno, aliud priuare lucro. conſil. 24. 1. 1.— 88 Affines quando poßint vel non poſzint teſter eſſe in crimmalibus. conſil. 13. nu.2z. 129 AMgens contra dominum ad reſtitutionem feudi, ad quid teneatur. conſil.⸗. Nu. 39. 73 Ageus poeſſorio ſummario non poteſt reconueniri Petitorio conſil. i. uu 2. 113 Agenti mterdicio retinendæ non obſtat exceprio. 26. uu..ä.. i id. Agens poſſeſſörio recuperandæ non tenetur probare titulum. conſil,i4. nu. 9. 120 Agens praſumitur agere nomine proprio. conſil. 9. nu. 1. 81 Agens in ciuili indicio qui vult vti probationibus faclis in criminali, cogitur etiam admittere quæ 19 Agens ex contractu videtun ratificare illum,& re- us in exceptionibus dicitur actor. conſ. 21. nu. 3. 32 Agens ex contratlu videtur ratificare contrattum. confſil. 51. nu. 5. 98 Agentes Subliciana actione excluduntur ſolum ab eo qui excipit,& probat de inſto titulo. conſil 38. Au. 4. 4 64. Agere zt ſoluatur coniuntlo,& agere dt hæreditas reſtituatur coniuntto, differunt. con. 46. n. 17. 51 Agere de attione quærenda vel aliter multum dif- fert. conſil. 83. nu. 4. 198 Agi quando poſsit ad implendum modum, conſil. 23. Agi quando dicatur ad vindictam bublicam. conſil. 26. nu. Z. 17 Agi de re pecuniaria dicitur licet actio oriatur d de- licto.conſil. 26. nu. 5. 19 Aggredi,& aſſalire aliguem quid ſit fugari quis non tenetur, quando ex fuga imminet ſii periculum honoris, conſil. 2 7. nu.. 4789 Aggreſor poteſt impuns abaggreſſ occidi. conf. 27. Altl. 2. 117 Agnitio tutelæ inducitur ex ſolo conſenſi. conſal. 9. nu. 3. Allegans conſuetudinem, eam probare debet, conſil. en. SßS. 1483 Allegans ſtatutum, volens ti eius benejicio, ſtatuti qualitates probare debet. conſil. 32. nu..W. 92 Alleganti conſuetudinem onus probandi incumbit, es quomodo probari debet. conſil, 23. nu. 8. 88 Alienanti ex ſimplici probibitione adiecta cauſa, quia vult bona conſeruari in familia, an indicatur fideicommiſſum abſolutum. conſil. 77. uu. 2. 190 Alienans rem probibitam alienari, ipſe non poteſt re- uocare. conſil. 63. nu. i.. Alienans rem ſubiectam fideicommiſſo perſonaliter obligatur. conſil. 63. nu. fEF. 6zid. Alienare qui non poteſt, nec poteſt agere. conſil. 48. aus.. 52 Alienare dicitur qui non tradit ex cauſa iudicati. conſil.3 6. nu.z. 5 Alienata reuocare non poteſt᷑, qui alienauit contrz probibitionem teſtatoris, poteſt tamen qui conſen- ⸗ 1. FND ſit. conſi.98. Mu.9. 132 Alienatio fatta pro recuperandis bonis reſtitution ſubiettis, dicitur ex cauſa neceſſaria& ſine fraude. conſcl. 82.· u. i17fA.. 196 Alienatio paterni feudi valet in proximum agna- tum, vel vlteriorem, conſentientibus proximis a- natis. conſil.i. nu. io⸗& nu. 18. declaratur. 205 Alienatio rei eccleſiaſticæ, Vt valeat, duo requiri. conſil. 0. nu. i. 249 Alienatio non feruata forma requiſita eſt, ipſo iure nulla ibid. nu. 2. 15id. Alienatio facta ab hærede ignorante de re ſubiecta fi- deicommiſſo, an valeat. conſil. 82. nu. i 2. 195 Alienatio quando dicatur ex neceſgitate fata,& quando non. conſil. 8. nu. 4. 138 Alienatio quæ erat prohibita ſ hiat, non poteſt reuo- cari niſi a filio, conſil. 2. nu. 6. 141 Alienatio in præiudicium fadeicommißi non valet. conſil. 62. nu. 6- 174 Alienatio feudi valet in præiudicium vendentis. conſil. 63. nu. 10. ibid. Alenatis rei eccleſiaſticæ, duo requiruntur, ad hoc Dt valeat. confil.9. nu. 7. 218 Alienatio facta à grauato fideicommiſſo quando Daleat,& idem in feudatario. conſil. 8. nu. 6. 195 Alienatione facta in fraudem creditorum, quòd non poſgit executio peti contra tertium, quomodo in- telligatur-conſil. 49. nu. i. 52 in Alienatione feudi facta in agnatum remotiorem, non dicitur dominus contemni.conſil. i⸗*νινα. 222 Alienatione ſimpliciter prohibita int elligitur pro- pibita alienatio ex teſtamento. conſil.9. nu. is.139 Alienationem reuocare quando liceat.confil.63. nu- mero 2. 174. Alienationis appellatione venit etiam datio in em- phyteufin. conſil. 14. nu. 5. 221 Alienationis prohibitio quandonibil operetu. conſ⸗ 48.N. 3. 5² Alienatum nunquam præſumitur id quod fuit neceſ- ſarium pro dote filiæ vel neptis, conſi. 45. nu. 3. 162 Aliena litis nemo eſt legitimus defenſor, niſi ſatiſdet de iudicato ſoluendo. conſil. qo. nu.. 45 Alim enta legata quando debeãtur integra. conſil. 71. nu. 4. 183 Alternatius ſuffcit alteram partem eſſe veram. con- ſl. 67. nu. 8.& Aui. 11. 181 Amicus non poteſt impetrare reſcriptum amico. con- ſil. 44 · nu. 8. 48 Amicus appellat pro amico. conſil. A7⁷. nuu.:ꝛ 97 Amiſßcio lucri acquiſiti& radicati dicitur damnum. con ſi. 3i. nu. 5. 38 Aumittens lucrum acquiſitum non dicitur pati da- mnũ, quando lucrum redit ad eum a quo proceſſe- Ang. in tract. malef. in verſi. Andream auxiliatorem nu. zi. interpretatur. conſil. 23 nu. 3 15 Animus cognoſcitur ex Vverbis. conſil. 10. nu.. 8 Annua legata debent ſolui ex reditu. conſil. 7i* nu- mero il. 183 Ante fieri,& in continenti paria ſunt. conſil.. nu- mer. 7. 191 Antiquior de capitulo quando poteſt c onuocare ca- pitulum. conſil. i9. uu. 9. 81 Appellans prætẽdẽs appellari rætione qualis qualis præ indicij, quando debeat appellare. conſi. 84. nu. 3.198 Appellari à ſententia ad effectum ſuſpenſiuum exe- EAI. cutionis quando poſit. conſ. 28. nu. i. 90 Appellari quidem à poſſeſſorio, non tamen ad effe- Kum impediendi executionem hoſſe, an verum ſit. conſil. 28. nu. 5. 1722. Appellari an poſgit ſententia Papæ, Regis vel Prin- cipit.conſil. 8. nu. i. 69 Kppellari poteſt ab inordinato proceſſu, etiam in poſ- ſeſſorio conſil. 28 nu. 4. 90 Appellatio non fit à pæna iuris ſeu impoſita a iudice, ſecundum diſpoſitionem iuris. conſil. 84. nu. 8. 199 Appellatio tertij cuius intereſt, vt qui tenetur con- ſeruare Reum indemnem, quando nibil operetur. con ſil. 15: nu. 3. 79 Appellatio vbi remanet deſerta ſentétia producitur adl effectum, acſi non eſſet appellatum. conſil. 60. 2.. 57 Appellatio tertij prætendentis ius in proprietate non impedit executionem ſententiæ latæ contra poſfeſ- ſõrem ſuper re petita. conſil. A9. nu. 4. 52 Appellatione familia veniunt etiam liberti. conſil. 77. nu. 6. 191 Appellatione alienationis venit etiam datio in emphyreuſin. conſil. 4. nu. 5. 221 Appellatione authoris rixæ quem intelligant com- muniter Doct. conſil. 27. nu. i0. G 11. 18 Appellatione conſenſus intelligitur de expreſſo- conſ. 2. n. 18. 63 Appellatione filiorum comprehenduntur nepotes. con ſil. 41. uu. z. 161 Apbellatione ſucceſſoris venit etiam ſucceſſor ſingu- laris, qud ad hoc, vt fibi detur ius excipiendi. couſ. 82. nu. 25. 196 Appellatione hiliorum non videntur includi nepo- tes. conſil. 75. nu. i. 187 Appellatione iuris in reſcripto concedente immuni- tatem comprehendi etiam ius ſpeciale, ſcilicet mu- nicipale. conſil. 21. nu. 3. 2²3 Appellatione filiorum quando nunquam veniunt nepotes, conſil. 47. uu. ꝛ. 164 Appellatione ſucceſßgionis de vniuerſali intelligitur. conſil. 76. nu. 16. 190 Approbatio laudi non infertur ex actu poſſeßiionis. conſil. 2. nu. 10. 6² Approbario vnius capituli contenti in teſtamento, non infert approbationem omnium contentorum in teſtamento inualido. conſil. 33. uu. 22. 210 Approbatio allegari nequit, niſi probata prius ſcien- tia. conſil. 2. nus. 4. 62 Aqua æſtina quæ ſit conſil. i. uu. 3. 104 Aqua ſi naturaliter decurrit ex via publica in fun- dum alic uius„& inde noceat vicino, non poteit Vicmus contra illum agere. conſil. 6. nu.-. 11o0 Aqua, an, ſi opere,& arte ita recipiatur, publica, vt noceat vicino: ipſe vicinus contra illum qui reci- pit, agere poſsit. ibid. nu. 2. ibid. Aquam qui æſtate proxima duxit quouſque tuendus ſitipoſſeſzione. conſil. i. nu. 5. 104. Aquas à ſuo curſu diuertere non licet. conſil. 1. na- Mer. 9. ibid. Arbiter non poteft pronunciare de re ſuper qua nul- la eſt lis. conſil. 2. nu. 23 Arhbitris tribus eletlis, ſinguli ſunt iudices pro parte ſua tantum,& vno abſente, tota poteſtas non re- peritur in duobus. conſil. 35. nu. 2. 93 Arguere non licet ab eo, qui confitetur ſe debitorem ex cauſa mutui ad eos, qui ex alia cauſa de præteri- to fa⸗ thenn iire 3 Daci. unfll. ha. 1n.nfl. 3 eanſexſan nteli u ah aran ard ämun 1a.:. 1 ſaccsſarn veni urunß d bec, ve araet d uhal Aoran un d ikha oäIN. k. iarun rrenht ean nen reberdi etun Auubſn ns 11.us.. ſhuraun quun 1 gan 61.47. M.:. ſucceſienu de en lini b 1u. 16. „ 1aadh nun ifa 1ish 10. 9 uado. cs An deguni reſui . 144 aus ft canin r Khubi 8 Argui a vviut cipital aüut predationes wam qnn to fatenturſe debitores. eonſtl. 54. nu. s. 555 Arguere à ſpe ſucreſsionis ad ſpem quaſitam, ex con- tractu non licet, con ſil.3. nu. i5. 209 Arguere à ratione conſeruandi bona in familia ad ex- cluſionem neptis, quando non liceat. conſi. õq.Ʒ u. 15. 177 Argumentumd ſtatuto ad teſtatorẽ ad neptis exclu- hionem non valet. ibid. uu. 1 6. 4 d Arguere licet de augmento ad dimmutionem. conſil. 20. Nu. 11. 146 Arguere licet à contractibus ad vltimas volunta- tes. conſs. 74 u. 2. 186 cont rario ſenſu, quando in ſtatutis liceat. conſil, A. nu.;S. 124 Argumentari d petitione hæreditatis ad rei vendica- tionem licet. conſil.7. nu. 1z. 688 Argumentari non licet ab excluſione filiæ ad exclu- 1 Rionem neptis. conſil. 64 u. i⸗ 1776 Argumentari licet à petitione hæreditatis ad rei vẽ- dicationem. conſil.i. uu. 13. 60 Argumentari non licet à procuratore ad coniunctam perſonam. conſi. A. nu. 5. 47 Argumentari de vna hypotheca adaliam, quomodo liceat..conſil. 5. nu.ʒ. 558 Argumentum de patio ad ſtatutum negatius non valet. conſil.1. uu. B. 39 Argumentum a ſententia in cauſa appellationis ad reſcriptum non valet. conſil. A3. nu..W.. 47 Argumentum de loco& tempore ad perſonas conſil, 2421t. 10. 2 8 4 3/. 3 Argumentum de wenditione ad dationem in ſolu- tum. conſil.13. nu.3. G& 4. 29 Argumentum de ſtatuto promißino ad prohibitori- um non valet. conſil. 38. uu³. i3,& quomodo pro- cedat. d. uu.iſtſ5. 43 Argumentum ex verbis ſententiæ non ſumitur, ni- NKuatenus ex his neceſſarid infertur. conſil.iz. nu- mer. 8.— 115 Argumentum eſt validum à perſonis ad res. conſil. 40. Nlus. 10. 46 Argumentari à digreſione ad plures gradus ad reci- procũ fideicommiſſum nõ poſſe. conſ. 6⸗. nu. 14. 178 Argumentu à ſeparatis non valet conſ. z2. nu. 27. 207 Argumentum quãdo valeat d poteſtate legis ad po- teſtatem teſtatoris. conſil. 31. uu. 6. 4 165 Argumentum de re ad perſonas valet. conſil. 3. nu- wer.5. 106 Argumentum cenſetur eiuſdem iuris cuius id cui adiungitur. cenſil. 29. nu. 2. 5; Argumentum valet de contrattibus ad vltimas vo luntates conſil. 31. uu... ʃ55 Aſſaſbinus non debet exiſtimari, qui imputatur de aſſaßsinio, ſed qui eſt conuictus. conſil. 25. u.. 16 A ſſertio ſola donantis quando non probet merita. con- ſil. 26. nu. 2. 39 Aſſertio quòd aliquis ſit affinis, quando conſtituat aliquem in quaſi poſſeſgione aſfinitatis, Vel tranſ- Ferat onus probandi in aduerſarium. conſil. ⁊9. nu- mer. 5. 193 Aſſertio Principis ſuper facto etiam alieno, licet non probet plenè in non antiquis; inducit tamen præ- ſumptionem. conſil. 4. u. 8. 215 A ſſertioni alicuius ſtandum eſſé contra ſe. conſal. 51. 2114. 2.— 4 98 Aßiſtens maleficio quando dicatury praſtitiſſé auxili- unm deelaratur. conſil.z2., nu.i. Aſſöcians delinquentem praſumituy aſſociare ad de⸗ lictum committendum. conſil. 22.nu. z. 15 Attenta pendente tempore ad appellandum ſunt nulla. conſil. 3. nu. i. 106 Atteſtationes, quæ non ſunt ſerundum iuris ordinem receptæ, nihil probant. conſi. 6. nuai. 10à Atteſtationibus nulla eſt adhibenda fides, cum depo- nant non veriſimilia. conſil. 22. uu. 27. 87 Author rixæ an puniatur de homicidio de quo alias non puniretur, propter incertitudinem occiſoris o- ptimè diſeutitur. conſil. 23. nu.. 18 Authoritatem iudicis non excuſari, ſi non ſeruat or- dinem iuris. conſil 13. nu.35. 7 Authoritas contrattus non poteſt conuelli. conſil. 6s. n1u. 1.. 181 Authoritas debet in ipſo actu præſtari alias nihil o- peratur. conſil. io. nu. 8. 219 Authoritas longè en iuſſus diſferunt. con. 9. nu. 2. 7 Authoritas iudicis idem operatur quod partium con tractus. conſil. 36. nu. 4. 93 Authoritas curatoris non eſt de ſolennitate, ſed de ſüuubſtantia iudicij. conſil. 3 8. nu. 39. 45 Authoritas debet in ipſo atu præſtari, alias nibil o- peratur. conſil. i9. nu. iꝛ. 23 Aut horitas data a indice, parte non citata, in caſibus Jjuibus pars non poteſt ingredi propria authorita- te, non excuſat a pœna. conſil 15. nu. 3. 120 Augmentum dotis factum conſtante matrimonio de re mobili, ſi vir ſit grauatus ære alieno, non præiu- dicat eius creditoribus, conſi, 6i. nu. 1. 57 Artafex debet fubire onera cum ill arte eui magir adhæret. confil. 57. unu.a.. 56 Auth. ſed cum teſtator. Cad l. Falc. limitatur ſecun- dum diſpoſitionem. l. iubemus,. in ſupradictin,(⸗ ad Trebell conſiliz. nu. 6. 13 f Auth. mala fidei. C. de praſcript. long. temp. in quibus non habeat locum. conſi. 3 u. 9. 171 Auxilium quando dicatur fuiſſe præſtitum, decla- tur. conſil. 22. nu. 2B. 15 Auxilium praſtansnon tenetur de damno dato ab a- lijs. conſil.ꝛ9. nu.o. 14 Delitera B. citam fidem accommodat diſtinguẽdum, vel L2 Raes eſt obligatoria vel, pollicitatoria, couſil- 3.Nt. 6,. ö 27 Bal.& alij in l. cum filio de lii. de qua tranſmiſsione loquantur. conſil. 46. nu. B. 30 Bannitus ab aliqua ciuitate intelligitnr etiam banni- tus aà locis qui poſt bannum adijciuntur ciuitati. couſil. 29. 1uu. 1853 Bannitus ſecundum diſpoſitionem iuris communis nã amittit ius ſuccedendi. ibid. nu..ä. ibid. Bannitus non haberur pro mörtuo, quia poteſtacqui- rere& alia facere,& quando poßzit pro mortuo ha veri, con ſi. So. nu. 2. G 3. 171 Baroarij familia, vt poßsit, quem capere volunt, in- terficere, quot requirantur. couſil. 28. nu. 4. e.18 Bar. in auth. ſed nouo iure.(. de pœn. Iudi. qui male inudi. declaratur conſil.i. nu. 6. 3 Beneficij collatio ad Epiſcopu ſpectat. conſ.. nu. i.80 Beneficium gratiæ& capitulorum conceſſum ciui- bus extenditur ad incolas, ſi ibi munera ſubeunt. 13 Ru. J⸗ 1090 3 Benes⸗ Alli ſententia, anit vera, quòd in illo, qui ta⸗ NOD ENX Beneficium alterius alteri prodeſſe. Nu. 2.. 1 42 Blanchus in repet l.fin. nu. 232. de qnæſtio.reprehendi- ur. con ſil. i6. nu. 2... B0n non Eennn alienari facta prohibitiõe erheeſe alienandi, abſch alia prouiſione teſtaroris. conſ. 4 4. nu. 10. b Bona intelliguntur dedutto ære alieno. conftl, 7'nu .12.— Bon⸗ in dotem data æſtimata efficiunt maritum debi- torem tantùm quantitatis. conſil12. nu. S- 129 Bona tranſeunt in iſeum cum onere ſuo conſel. 9. nu. 8.. Bona ſubiectafideicommiſſo poſſunt pro dote alienari- conſil. A5- nu. 2. 8⸗ Bona nunquam publicãtur, vbi contumax banfahe, in perſona vigore ſtat uti, diſponètis bannitu habe- ri pro confeſſo, miſi expreſsè eaueatur- conſ.. nu. d.3 Bona probibita alienari quomodo tranſeant in fiſci, conſi. 7. nul. 67 Bona ne tranſeant in fiſcum, per legem poteſt impedi- ri. conſil. 31. nu. 7. 11)5 Bona molbilia& immobilia pro quibus rebus aſtimen tur onera hodie. conſ. 5. nu. 4. 100 Bona rapere& damnum dare diuerſaſunt. conſil. 29. Nn. 11.. 1 19 Bona an ſint feudalia vel allodialia, quid inſpici de- heat. conſil. 4... 21 Quando mator pars bãorum alicuius loci eſt feudalis, cætera quoque praſumuntur feudalia. ibid. nu- mer. 32. ibid. Bona non poſſunt diei conſeruari inagnatione her a- doptiuos, cum ipſi non tranſeant in agnationem a- — doprantis conſil. 77. nu,4. 191 Bona ſubietta fideicommiſſo quando poſßint tranſire in extraneum. conſil. 60. nu. 5. 174 Bona debitoris vt poſßint vendi, debet conſtarede Hebito. conſil. 4. nu. 3. 3 Bona condemnati probibiti alienare perueniunt ſub- ſtituto abſq detractione legitimæ. con. 4 4: nu. 2,162 Bona hides non ſolum induci poteſt ex cauſis iuſtis, ſed etiam ex iniuſtis conſil.9. nu. 4. 218 Bona fides inducitur ex errore iuris qud ad fructus, licet non qud ad praſcribendum. conſil-n 1. nu. 3. 77 Bona fides inducitur etiam ex iniuſtis& tem erarijs cauſu. conſil. 0 ud. Bona fãdes in tranſigẽte vbi dubius eſt litis euentus. conſil.S. nu. 13. 195 Bona fides in quibus caſibus praſumatur- conſila3. nu- mer. 7. Bona fides in tranſigente quando probari poſsit. confi. 82./u. 16.... 196 Bona hides inducitur ex ininſtis cauſis,& quomodo. cõ 71. u. nu.. 76 Bonif. Vital.· in tract. malef. in tit. de inſul. percuſſ. nnu. z0· quomodo ſit intelligendus, exponitur. on- ſil. 23. nu. 4. 1z Bonitas intrinſeca pecuniæ conſiſtit in èſu,& wa- lore. conſil.37 nu. 5. 4² Bonorum poſſeſcio quomodo agnita nomine infantis per tutorem perfectè acquiratur infanti. conſil.⁊i. nu. 3... 147 Bonus qui probatur olim fniſſe, præſumitur& hodie. con ſil. io. nu. io. 3 Boſſ deciſ in trac: erimi. in titu. de indi.& conſider. ante tort.nu. i5s. reſtringitur, conſ.z3: uu⁊s⸗ 4 Cap. i. de homi. in 9. quem vendicet ſibi locum, decla- atur. conſil. 25. nu. 6G. 16 edonſil. u. nu.i.& Breuiloqua ſubſtitutio fatta per hæt verba, dos in- uicem ſubſtituo, non continet fideicommi ſſari- am fubſtitutionem. conſil. 78. nu. z. 159 De litera C. nem, requiritur dolus vel culpa conducto- ris. conſil. 12. nu. 6. 78 Caducitatis pæna vt euitetur ſola oblatio eſt ſufici- ens,& ad purgandum moram. conſil. 38. nu. 9. 198 Capere propria authoritate& iure directo ſuccedere, idem importat. conſil. 6i. nu.. 172 Capitula impertinentia nonadmittuntur. conſil.5. Nt. 1. 104 (uee adhoc vt cauſetur ob deterioratio- Capitulans de præſeriptione triginta annorum,& no dixit de titulo, nõ poteſt pot publicatas att eſtati- ones articulare de titulo. conſil. 2. uu. 4. 78 Caſus omiſſis remanet in diſpoſitione iuris commu- N4. conſal. 25ℳA1. 11. 151 Caſus omiſſis relinquitur diſpoſitioni iuris. conſil. 17. l¹³. 4. 12 Caſus in quo ſententia vitiatur. conſil 22. uu. 29. 87 Caſus qui poteſt contingere non debet conſiderari, ni- ſi præcedat aliquod euidens ſigni conſ. 23: nu.. 33 Caſus voluntarius ſpecificè impleri debet. conſil.14. Nu. 6. 14² Cauſa prohibitionis, qndòd ſcilicet quis non debeat mo leſtari occaſione primogenituræ, quomodo exten- dat probibitionem. conſil. 82. nu. 32. 196 Cauſa, quæ reſpicit fauorem legatarij, non arctat lega tum. conſil 25. nu. i0. 151 Cauſa quælibet iuſta vel iniuſta excuſat à dolo. eonſil. 71. nu. 8. 14 83 Cauſa iuſta litigandi excuſat à mora, ibid. nu. 9. ibid. Cauſa quando non poteſt dici deſerta ab appellanti. conſil 37. nu. 1. b 94. in Cauſa appellationis quantitas æſtimationis litis di- indicatur ex tenore ſententiæ, à qua fuit appella- tum. conſil. 46. nu. 5. 97 Cauſa quælibet etiam iniuſta excuſat à pæna. conſil. 14. nu. 13. 11 Cauſæ duæ quando concurrunt, illa præualere debet, quæ tendit ad diminutionem Falcidiæ,& gabellæ, & p er quam filij ſuccedunt. conſil.:2. nu. 8. 224 Cauſa ſeparationis Tori, reſtiturionis dotis& dona- tionis propter nuptias, eft ciuilis. con ſi. i. nu. 12. 123 Cauſa ſi eſt momentanea, quæ habet effectum momẽ- taeñ, ceſſäte cauſa nãᷓ ceſſat effectus con. 17. nu. 4. 80 Cauſa duæ lucratiuæ in eadem re& perſona concur- rere nequeunt. conſil. 9. nu. io. 72² Cauſa remanet dubia, quando probationes actoris& rei ſunt nõ contrariæ, ſed diuerſæ con. 24: nu.. 34 Cauſa quæ libet iuſta dummodò colorata excuſat à do lo. conſil. 4. nu. 4. 5 Cauſam dotis eſſe priuilegiatam, quomodo intelliga- tur. conſi. i0. nu. 3. 427 Cautio non eſt præſtanda, niſi petatur, conſil. 48. nu- me. 9. b 164. Cedens omnia iura& actiones, non intelligitur cede- re conditionales, vel in diem. conſ. io. nu. f. 74 Certæ res non comprehendunt iura,& actiones. conſ⸗ 65. 1 ½. 2. 177 Ceſſante cauſa contractus non debet ceſſare Aech veſti- e Laues 3 drn, gudd ſcilict en ane inegerita Kamän dren(una 3:. 54 iut fauaren leg mnrit 1.En. 10. iafta velniuſte an andi exc 2t2s; 2 han zoteſt dicit 5 .1. lani fuantits 1 4 tenore ſententu i 8 4 uu.5. ttun iuiufta e 8 ⸗ * ancununt Aad uniuatisnen 1 un 5ur ſwertdunt reftit di 24 7 Iaptics, eich 1— neutaned,(us 0l. 28 Ceſſante cauſa e ratione finali deber cſuare effettus conſummandus. conſi. 16. nu. 5. 131 (ebio aclionis quãdo praſumatur ſi mulata& quan- do non. conſil.o. nu.. 27 Ceßio actionum facta pro maiori recio, auan 1 int actiones, non eſt nulla. conſi. i. nu.: 4. 22 Ceßsio nuda non transfert in ceſionarium fianen W Dtilem. conſil 20. nu. 5. Ceſcio e liberatio facta ob falſas cauſas, wveleſt 23- la wel ſcinditur remedio condittionis ſine cauſa. conſr l. A0. nu. 2Z. 161 Ceſßio attionis Tuando heſumatun calä=nioſa- conſ 6.1. ANt. 3 6. 22 Ceßiio iurium ſi bi competentium 27 anhendentiius quid ineludat. conſil. 82. nu.3 3. 1196 Ceſʒio quando Erafumatur venc ey non Raa ceonſ l. 1. nd. 1s. 22 Ceßionario mando incumate onus 2 probandi enfi li. au. 1z.* Citand 3 eſſe eos 4 nntaxat, qui princihalite ledi pef Junt, non autem qui in conſe anaus u. conſil. 85. nmua. 2. 199 Citatio parti requiritur in eceptione teſtium. conſ. 57-Nl. 2. 102 Citatio ad domum nuando Rus.vnf duez nume, 4. o 10s Citatio e ſentemtia peremptoria contra minores in- defenſos, eſt pſo iure nulla. conſil. 3-nu. is. ibid. Citatio in broducendi teſtibus cur hiat, conſ l. S7.Au- mer. 6,. 102 Citatus non preſumitur, atet aliuis fit hiefim con- fil. 57. ν²ι. 4. 5bid. non Citatus non poteft amoueri à poſfeſtaone vigorn, cuiuſcunque ſententiæ. conſil. i3. nu... 78 Ciuis ſi acquirat bona à comitatenſi, non ſubiacet 0- neribus comitatenſium. conſil. 3 uu.. 100 Ciuitas vbi propter condemnationem amittitur, in- raantiqna loquentia de publicatione bonorum cor- iguntur, per ius auth Recnudua communem opi- monem. conſil. i nuz. 3 Cinitas mouens bellum alijs, vel ſi 46 di ne, 5, tenetur publicano ad intereſſé. conſ.s. nu.5. 27 in Claris non eſt pus coniecturis. abrſe 7.31. nume. 2. 0. 39 ¶ lauſala hæc, habentes pro expreſs Dveſim eyc. uando nibil operetur. conſil. ioenu.äB. 74 Clauſul nala, ex certa ſcientia, non operatur in nreindi cium tertij conſil.3. nu. 1 i6. 209 Clauſula de ꝑlenitudine poteſtatim. huando qerera- 76id. nu.i E. ibid Clauſulæ, ex certa ſcientia, e de Mhentadiue boteſta- tis, ad quæ debeant referri. ibid. nu. i8. 210 Clauſulæ exorbitantes d iure communi non cenſentur repetitæ in ſequenti capitulo: ibid. nu. io. ibid. Clauſulæ, rato manente pado, vti non poteſt benefi- cio, qui non adimpleuit èanhait,oneu, conſ l. 21. nu.5. 32 cuufii codicillaris nihil operatur, vbi non eſt wo- luntas teſtat oris. conſil. 72. nu. 7. 184 Clauſula codicillaris, non plus operatur quam ſi teſta- tor feciſſet codicillos. ibid. nu. 8. ibid. Clauſula plura determinans debet æqualiter determi- nare. conſil. 2. nu. 20. 207 Clauſula generalis non refertur ad ea qua babenr Pe- xeftimentiam conſummatus. cosſ his. num. 9. waudm elauſulam. conſsl. 2 ¼. uεν. 1 her Clauſulam non obſtantibus ec. videtur ita 4 gari, ac ſi enumeratæ eſſent Hecialiter omnes leges conſa. 3.uu. 5. 5 clali codicillaris quid operari poſfit. cn E33. nu- mer⸗8. 160 Clauſula, non obſtantibus, æquipoller chuſule, ex cey ta ſcientia. conſil. u. num. 9.& hæc quid operetur. Nt. 11. 7 Clauſula, ſupplentes omnes defectus, operatur ve Pontifex faciat validum id gQuod eſt inualidum. i6id. uu. 10. 45624ͤ., Clauſula hæc, tunc e eo egſi. guid perecnrconſi l. 49. nu... 165 Clauſula hæc,& vrlea omni menhor, modo quo vale- re poteit, quid operetur. conſi i 4. nu... 142 Clauſula quòd non contraueniatur laudi forma, quid operetur. conſil. 5i. nu. i. 12 Ckauhueis præcedens efi maioris efficaciæ ad determi- nationem, feguentium, quam econtra. conſſil.3 3 nu- mer.al. 211 C lauſula bæc, tanquam de feudo antiquo, quid opere- tur. conſil.3. nu. 31. 2¹⁰ Clauſula codicillaris quid per&rar:souß. 38. nu. i0. fol. 87 Clericus hæres nuiet aeset conueniri coram iudice eccleſiaſtico, quando iudicium non fuit cxptum cum defunco ſecus ſi iam fuit cæptum- conſi 21.59. ana.. 102 Codicillis quomodo dari poßi it hæreditas. conſil. 22. nu 36. 160 Cognacis relinquere idem eſt quod relinquere cogna- tioni:& tamen primò admiſi non grauantur alijs 2 reſtituere. e onſil. i. nu. 2. 133 Cognatis legare& legare co gnatiomi idem eſt:& pri- mis cogmatis ſuccedentibus cæteri ſunt ee. 2. cö- ſil. 8o. nu.ä. 194. Collatio den, ſpectat ad Epifopum, conß liz. nu- mer. i. 80 3 ollatio inuæ lida ob non ſeruatam formam facit tran- ſire ius eligendi ſeu con ferendii in proximum ſupe- riorem. conſil. i7. nu. 6. 81 c ollgeij de duobus quis non pot eſt éſſe. conſi 2 In.e. her.. C olonus prediunm ecclef daſticorum eſt tſubditus 85 mino tempyorali. conſil. i9. nu. 10. 22 C olloquia& tractatus non ſuficit probare, niſi etiam probetur concluſio. conſil. 14. nu. 4. 3⁰ C omes Palatinus creatus cum clauſula non obſtanti- bus&c. quid efſicere poſtit. conſil 3.nu.s5. 65 commodam pertinet ad emptorem, ji poſt venditio- nem augeatur precium rei venditæ. conſil. 3. nu- mMer. 5⸗ 29 Caner Palatinus no poteſt dden facere de plenitudi- e poteſtatis, qusd Pontifex, vel Imperator poteſt, acuo fuit creatus comes Palatinui. conſal. 3. nu- mer. 3. 56id. Commnne pro parte eorũ qui ſunt ereati ciues, debet poſſe excuſare ſe. conſ. 20. nu. 4. 223 Comparens bro ſuo intereſſẽ debet admitti. conſi. 62. nu... 57 Compromiſum non poteil fieri ſaper re ey lite inco- gnita. conſil.s. u. 2. 101 c ompromiſſum voluntaris factum non dicitur, vbi tanquam affines coguntur wigore ſtatuti ad com- promittendum. conſil.8z. nu. 7. 19G 4 Com⸗ Compromiſſum, propter perſonam ineapacem Vnius.⸗ ex illis in quibus fuit compromiſſum, eſt nullum. conſil. 35. nu.„". 93 Conatus occidendi etiam non ſequuto effectu punitur de iure communi: ſccus vbi agitur ciuiliter. conſ. 1 1☚μ☚r. 9 Concepti poſt mortem teſtatoris non puſſunt dici pro- Ximi ipſius teſtatoris. conſil. 86. nu.. 200 Conceptos poſt alienationem non poſſe feudum reno- careée. conſil.s 8. nu. G.- 182 Concepros poſt euentum conditionis non ſuccedere in fideicommiſſo conditionali. conſil., 6ꝝ nu..& nu- mer. 6. 181 Conceſſa libera poteſtate, vel libero arbitrio, quæ in- telligantur conceſſa, exponitur. conſil, 25. n8. 7. 15 C. ecehin facta ſub nomme Romani Pontificis intel- ligi debet de dignitate,& non de nomine. conſil. 14.1 4. 30⸗ 118 Conceſsio remuneratoria, neque gratuita, neque dona toria propriè dicitur. conſilis nu. 4. 216 Conceſo o quando praſumatur facta ex cauſa donatio- nis. conſil. io. nu. 29. 76 Conceßio feudi eſt contractus nominatus,& eius na- rura. conſil. 3. nu. it. 209 Conceſßio Vvalet ſi concedantur in feudum omnia exi- ſtentia intra certos fines,& omnia intra fines poſita cenſentur feudalia. conſil. 4. nu.- 42n4 Conceßionem iuris, quod habet concedens, nihil ape- rari, nequetribuere cauſam præſcribendi, niſi con- ſtet de iure concedentis, quando verum ſit. conſil. 4. u. 4. tbid. Conceſsiones princibum quando laté,& quando ſtri- tte mteypretentur. conſil.3. uu. io. 209 Conceſſõ aliquo, omnia videntur conceſſa ſine quibus id explicari non poteſt,& eum quibus actus faci- lius expeditur, conſil. i. nu. 3. 128 Condemnatio criminalis, niſi ſequatur ſuper delicto, non etiam ſequi poreſt condemnatis ad rei reſtitu- rionem.conſil. 29. nu. ꝛ. 15 Condemnatio expenſarum,& reſtitutio rei in indi- cio criminali æquiparantur. conſil. i3. nu. 8. 1t Condemnatio dt ſit valida, quid requiratur. conſil. 22. Mu. 6. 85 Condictio indebiti,& condictio ſine cauſa concurrere videntur. conſil. 40. nu. 3. 161 Condictio indebiti in generali renunciatione non com prehenditur. conſil. ii. uu. 8. 28 Condittio furtiua durat contra hæredem. conſil. 29 nu. 8. 19 Condictio quando detur illi cuiur nomine aliqua res poſgidetur. conſi. 1. nu. 8. 53 Condictio indebiti quando per renunciationem non tollatur. conſi. i. nu. 1. 28 Condittiones quæ pro repetenda poſſeſcione dentar, dantur contra quoſcunque. conſil. 51. nu. 3. 54. Condictiones quæ dẽturcẽtra quoſcunque poſſeſſores conſil. 82.,1. 42. 197 Conditio iſta, ſi deceſſerit ſine filijs maſculis, ſalum in morte naturali, non autem ciuili poteſt verifica- ri. conſil. 3. nu., 54- 212 Conditio caſualis ſeu quæ non eonfiſtit in pot eſtate creditoris in pignoribus retrotrabitur ad tempus contracl us. confil. 25. uu. 8. 89 Cõditio domini probibentis in re communi potior eft. conſil. 29. nu. 3, 91 Conditio negatiua dicitur impleta, quamprimumer tum eſt conditionem affirmatinam impleri nã pof ſe-conſil. 6 nu.. 1 336 Conditio in fideicommi ſsis conditionalibus nunquam retrotrahitur ad tempus teſtamenti vel mortis. conſil. 6t. nu. i8. w 173 Conditio illa, ſi deceſſerit, per bannum non eſt veri ficatatſic in quibuſdã alijs caſibus. con. 60. nu. 4. u7⁸ Vbi præcedit legatum ſimplex, e; ſequitur inſtitutio, conditio adiecta inſtitutioni, non cenſesur repetita in legato. conſil,: 4. nu. io. 150 Conditio incerti non datur ad melioramenta. conſil. To. Nll. 2. 140 Conditio quæ nõ poteſt adimpleri vltimo vitæ ſpiri- tu, quando habeatur pro impleta. con. 78. nu. 4. 192 Conditio appoſita legato fauore filij facto, ſi propter saſum deficiat, defteit& legatum conſi. 6. nu. 3.136 Conditio quæ tasitè ineſt haletur pro noæ appoſita. c̃on ſi l.i5 6. nul. 3. 168 Condꝛtio legati, quæ erat poßibilis facto teſtatoris, hi ftat impoſtibilis, deficit legati. conſ. 28. nu. 2. 153 Conditio quæ tacitè ineſt legato, non facit apſum lega tumconditionale. conſil. 55. uu.- 168 Conditio etiam poteſtatiua reijcitur qud ad legitimã. conſil./79. nu. 7. 192 Conditio cum eſt in non faciendo, tunc habet locum Mutiana cautio, conſi. o. nu. 4. 1654 Cõditio ſi e quãdo, quã vim habeat. con 54. nu. 1.54 Conditionalis promiſzio etiam abſque cauſa valet, quia conditio habetur pro cautſa. conſ.i. uu. 26. 22 Conditionẽ momẽto temporis fuiſſe impletã ſufheit, licet implementũ non duret. conſil. ⁷. nu.. 80 Condit ionis implementum non tranſit ad hæredes. conſil.34. nu. 2. 157 Conductor negando reſtituere dicitur ſpoliare loca- torem. con ſi. 0. uu. 7. 74 Conduttor quando poßit accuſare, declaratur, conſil. 21. nu. z. 14. Conductor tenetur ſoluere onera realia, dominus au- tem impoſita perſonis pro rebus. con ſi. ã2. nu. 3.100 Conductor non poteſt recedere à re condutta ob inob- ſeruationem locatoris. conſil. 24. nu. i4. G 15. 35 Conductor qui facit contra naturam cotrattus, quan- do poſdit expelli. conſil. 24. nu 16.& 17. 35 Conductor ex fato eoloni partiarijnon poteſt graua- ri, aut iure ſuo briuari. conſi. 23. nu. i. 33 Conductor, Vel emphyteuta ad hoc vt poſait expelli, quæ deterioratio conſideretur. conſil. 23 nu. o. 33 Conductor ſi turbetur quomodo hoßsit agere, diſcuti- 3 Conduttores propter caſum inſolitum exen ſantur. 55 ſil. io. nu.3. 31 Conductores pabent ius agendi ad expenſas meliora- mentorum,& retinendi bona quouſque ſibi ſatiſ- Hieret. conſil. 36. nu. 1. 93 Conduttori pro expenſis vtiliter fattis in re condu- cta datur rerentio quouſque de expenſis ſatisftat. conſſil.: 2. nu. 3. 34 Confectio inſtrumenti petitur officio iudicis, con ſal. . 46. z24. 3. 97 Confeſgi deſe, de alijs interrogari es in alios torqueri non debent. conſil. 2. nu.. 4 Confeſbio reducta in publico inſtrumento plenè pro- Bat, etiam pro abſente. conſil. 5. nu. 10. 71¹ Cõfeßbio facta parte alſete nõ ßindicat. co.-/⁸ nu. 7193 Confeſ⸗ 7 1 deta/ pneas Weuma zenotemyarufs 8Skaiſj ars von durer“ un ug plementun na antd ie * *—. 0.Eu.. e)oſätaccuſ Wuunn ar ſoluere oner un, unu derſonu Dro rel. üſunn ateft recedered& Suuutu cutoru. confl 1;’ ccit contr ran ax tiiſu i. confl.:4 31 Wr. do coom pani tmud 0 iusri. unſt enpbyteuttn wthelt . Ah 8 erio cosideren.43 3 detur Su⁵d e 9 Eumerdz. exetur de! he pter ccfan 2 Menſe Nan mid reſtitueret itr gum Coufeſio ex alia cauſa quàm mutui es dotis, ſtatim eſſicaciter obligat. conſil. 54. nu. 5.„ 533 Confeſgio facta abſente parte non nocet. conſil.9. nu- Mer. 12. 71 Confeßio extraiudicialis geminata habet vim iudi- cialis, ſifiat diuerſo tempore, conſil. 12. nu. 7. 10 Confeſcio dotis vbicunque eſt facta extraneo dotan- ei, acquiritur efficax actio mulieri priuilegiatæ. conſil.3. uu. ꝛ.. 124 Confeſgio emiſſa in vltima voluntate, aut probat, aut diſponit. conſil. ro. nu. 8. 128 Confeſsio dotis facta à marito quando præſumatur in Ffraudem creditorum. conſil. 6i. nu. 2.& nu. 4. 77 Confeſgio facta ad fauorem incapacis præſumitur fa- cta in fraudẽ, etiaſi ſit iurata. conſ.:. uu.;. 35 Confeſiio in tormentis debilior eſt, quam fine. conſil. 3,5u,„o„.. Confeßionepropter aliud mcidenter facta,& crimi- ne confeſſò contra illam non intentato, tunc ex il- la abſque nouo proceſſu,& noua inquiſitione con- feſſus condemnari non poteſt. conſil. 3: nu. 3. 10 ex Confeſsione ficta contumacis non probatur contra aliquem tertium. conſil. 52. nu. i. 54 Confirmans aliquam rem cenſetur confirmare ſecun- dum illum ſtatum, in quo reperitur,& quando væ leat confirmatio. conſi. i9. uu.. 63 Confirmari non poteſt quod eſt nullume inualidum. conſil. 3. nu. 33. 108 Confirmatio in forma communi tribuit ius præſcri- bendi. conſil.n. nuiaxu 77 Coniectura quæ ſumitur ab excluſione filiæ non ſuf- hicit ad exeluſionem neptis. conſ. 64. νu.. 176 Coniecturas legis eſſe liquidiſsimas probationes. conſ. 2. 3u. 0. 63 Coniuncta perſona non dicitur habere legitimum mà- datum. conſil. 4 5. nu. 5. 50 Coniuncta perſona quando poſgit admitti ad agendum pro coniuncto. conſil. 46. nu. 21. 51 Coniunctam perſonam non admitti ad petendam ſo- lutidem. ſecus ad agendum, quomodo intelligatur. conſil. 4⁶. nu. 12. ibid. Coniunctus licet præſumatur ſcire iura ſanguinis, nõ ramen factum hominis, ſicut teſtamentum. conſil. 3 6. u¹. 3, 4* Coniunttus ad hoc vt dicatur facere nomine ſui con- untti, neceſſe eſt vt exprimat. conſ. 4 4. nu. 20. 49 Coniunctus ſi admittitur ad procurationem minoris, quid requiratur. conſil..οαπνuνι. Coniunctus faciens ſimpliciter, intelligitur facere nomine proprio. conſil 44. nu. 23. 49 Coniunctus in requirentibus ſpeciale mandatum, non poteft agere pro coniuncto. conſil. 46. uu.. 50 Coniunctus non admittitur ad agendum, niſi habeat mandatum. conſil.&α.1. 49 Coniunttus ex quibus cauſis non admittitur ad pro- curationem minoris. conſil. 4 2, uu. i. 47 Coniunftus non poteſl ſtipulari pro coniuncto. conſil. 46.111. 12. 50 Conſanguinitatis gradus conſideratur ſecundum ius ciuile in ſucceſßionibus, quæ ſecundum ius ciuile deferuntur. conſil.7. nu. z.— 6 Conſenſus non inducit obligationem nec aclionem. conſil.i. nu. 12. 204 Conſenſus in alienatione rerum Eccleſiæ qualis ſit præſtandus. conſil. io. nu. o. 219 Conſenſus omnis qui ad aliquem pertinet ratione pu- Conſenſus non inducit obligationem neque actionem. blici iudicij, dicitur authoritas. conſi. io: nu. 7. 8¹ Conſenſus patris quando noceat filijs, e quando non. conſil. 1. nu. z. 204 Conſenſus omnis qui ad aliquem ſpectat ratione ſu- perioritatis dicitur authoritas. con ſil. 9. nu. 11. 88 Conſenſus appellatione, intelligitur de expreſſo. conſe 2. nu. 18. 63 conſil.9. nu. 16.„ 139 qui Conſentit non dicitur ſe obligare, neque contra- bhere, ſed potius pati. conſal. 18. nu. Z5. 22b Conſentire vendenti,& vendere, diſferunt. conſl. Conſilium pro eo qui poteſt agere eiuiliter,&& crimi- naliter, ſi ſolum habeat ſuſpiciones contra delin- jquentem. conſil. 29. nu. 2z. 19 Conſilium pro filio cuius pater alienauit feudum an- tigquum, vel quid aliud conſil. 27. nu. ui. 36 Con ſortes litis aliqui non poſſunt dici, niſi poſt litem ab omnibus ſimul conteſtatam. conſil. 43. nu. 3. 47 Conſtito de nomine fundi& duobus confinibus, con- ſtat de eerto corpore,&& quomodo int elligatur. cõ- ſil. 66 nu. i. 56 Conſtitutio loquens de ſubditis debet intelligi pro- pris, ey ſtritte, conſil. 22. nu.⸗.r. 224 Conſtitutiones ducales recipiunt interpretationem Hhaſsiuam à iure communi. conſil. 29. nu. i4. 19 Conſtitutum collatum poſt mortem conſtituentis quãdo retrotyahatur ob hæc verba ex nunc prò vt ex tunc. Conſil. 6 ν. 172 Conſtitutum quando adeſt in aliqua re vltra paltum executiuum contra quemcunque exerceri poteſt. coônſil. 82. nu. 4=° 197 Conſtitutum collatum poſt mortem conſtituentis no Hoteſt transferre poſſeſcionem. conſil. 6 1. u. 14. 172 Conſtitutum collatum poſt mortem conſtuentis eſt inutile. conſil. io. numer. i. 10 Conſtitutus in diſcrimme vitæ quis dicatur. conſil. 27. AMl. 7. 17 Conſuetudo, Vt poſsit, debet eſſe praſcripta. conſil. 19.446, 3. 81 Conſuetudo, quæ non habet cauſam continuam, v't dicatur præſcripta, requiritur tempus immemora- bile. ibid. nu. 4.“ ibid. Conſuetudo non inducitur ex vnico attu,& unito actu contrario interrumpitur. ibid. nu.;. ibid. Conſuetudo vbi Vario modo probatur, ſtatur iuri communi. conſil. 22. nu. 9. 56 7d. Conſuetudo, ſeu præſcriptio, quæ eſt contra ius, non poreſt extendi ad alios actus. ibid. nu. ꝛ0. ibid. Conſuetudinem allegans debet eam probare. conſil. 4 0O. N13. 15.„„ 48 Conſuetudo eft optima ſtatutorum interpres, conſil. i. nu. 12. 1 21 Conſuetudo antiqua eſt ſeruanda, etiam contra regu- las iuris communis, circa eèxemptiones& ſolutio- nes onerum. conſil.. nu. C6. 216 Coõſuetudo etiã iniqua, apæna excuſat. cõ. 55. uu.3.102 Conſuetudo eſt optima legum ey ſtatutorum inter- pres. i bidem nu.i. ibid. Conſuetudo inducta ad inſtar præſcriptionis contra certam perſonam, requirit neceſſariò titulum, con- ſil. 19. un. 8. ö 1 Sr Conſuetudo poteft derogari ſolennitati citationis,& dare formam citandi. conſil. 10. uu. ꝛ6. S Conſuetudo inducitur ex binis actibus enreen. , eccẽ INDEX decennio,& ex quib. probetur conſuetudo, conſil J6. u. 4. 102² Conſuetudo varia vbi probaretur, ſtandum eſſet iu- ri communi-. conſil. 23: nu. 9. 88 Conſuetudo artendi debet proxima non remota, vbi ab eo quod quis facere ſolitus eſt, arguitur. Con Il. 39.A. 7. 5 Conſuetudo requirit temporis interualla. conſil. 12· nu. 2. b 10 Conſuetudo quæ præbet cauſam delinquendi non eſt attendenda. conſil. 23 nu. 114.— 88 Contextus. Quæ vno contextu fiunt, pro nd facto habentur. conſil.12. /nu. 4. 10 Continenti in quæ Riunt videntur ineſſé. con ſil. 9. Nl. 11. 139 Continua poſſéſsio dicitur probata, probatis extre- mitatibus. conſil.. nu. z. 111 Continuata poſſeſsis authoris,& ſueceſſoris hraſu- mitur. ibid. nu. 4 151. Contrattuu es vltimarum voluntatum æquipara- tio e diſimilitudo. conſ. oi. nu. 7. 7 Contrattus t dicatur ſimulatus quid requiratur. conſil 3 6. nu. io. 1458 Contrattus aliquando transfunditur in alium& quã do. ibid nu. 6. GeC. 8B. 156id. zn Contrattibus verba interpretantur ſecundum con- ſuetudinem. conſil. 2. 1u. 1 3. 207 in Contrattibus obligatorijs ab vtraque harte, quam- nis vne pars nondum adimpleuerit, poteft de non adimplendo excipere contra alteram partem agen- tem. conſi. z2 ,u. 4 3² Contrattus,& delitta quando æquiparentur. conſil. 18.nu. 2. 31 Contractus renouari videtur fecundum formam pri- oris. conſil. 2. uu. 4. 206 Contractus non dicitur ſimulatus, niſi vtraque pars conſentiat, Vt talis ſit. conſi. 9. nu.3. 47277 Contractus vt ſubijciatur legibus attenditur locus, vbi verba obligatoria proferuntur. conſil. 38. nu. 23. 44 Conerattus& vltima voluntas quò ad conceden- dam authoritatem apprehendendi propria autho- ritate à pari procedunt. conſil. 59. nu. S. 170 Contractus non reſcinditur in contractibus nomina- tis, ſi aliquis non ſeruet conuenta‚ ſed agitur ad in- tereſſe. conſil. 24. nu. 12. 34 in Contrattibus omiſſum habetur pro omiſſa. conſi.2. num. 14. 207 in Contrattibus diſpoſitum in vno ex correlatiuis non cenſetur diſboſitum in altero. conſil. 2. numer. 16. fol. 2 207 Contractus es delicta æquiparantur. conſil, 38. nu- mer. 19. 43 3 Contrattum ab alio fattum quando quis cenſetur ap- probaſſe. conſil. 3. nu.i. 98 Contratius, facio vt des, parit attionem de dolo, ſi ta- men ex facto aliquid adeſt aduerſario, competit actio præſcriptis Verbis. conſil. i. nu.z- 21 in Contratiibus id, quod non eñ geſtum nomine meo, poſſum habere ratum in mei præiudicium: ſecus eſt in delictis. conſ.iz,nu. 10. 116 Contractus abſque nuncio, vel epiſtola, non fit inter abſentes. conſil. ⁊. uus. 12. 62 in Contractibus non poteſt renunciari aut derogari legi robibitoriæ. conſil. 59. uu. 8. 170 per Contrattum cenſus transfertur omne ius, quod ha bet tradens. conſil. 10. nu. 1t. 219 Contrattus venditionis rei puppillaris, non ſeruata ſolennitate iuris, fit inualidus. conſil.34. numer.i- fol.. 4 in Contractibus dicta inter aliquas perſonas non cen- ſentur repetita inter alias. conſil. 2., nu. i17ff. 207 Cutrattus etiam bona fidei ipſo iure non redditur nul lus ob metum. conſil. ii. nu. 13. 77 Contractus correſpectiueé nemini dant actidem, ante- quam pro parte ſua impleat. conſil. 4. nu. Z. 25 Contrattus de intereſſe quàdo Valeat. conſil, z. num.z. ol. 123 Ciehen nunquam tenetur deeuictione, vbicun- que res euincitur ex aliquo emergente poſt contra- dum,& wbi res euincitur ex eius natura: conſil.⁊. nu. 37. 1 64 Contrabentes cenſentur velle ſe conformare cum diſ- poſitione ꝛuris communis.: conſil. 24. uu. 3. 34 non Contradicens proteſtationibus, illis conſentire videtur. conſil. i. nu. 13. 114 Contradictio non eſt modus transferendæ poſſeſtionis vel impediendaæ mißionis reo poſgidente. conſil. 84. Nlt. ⸗— 198 ex Contrauentione ſingularis ſucceſſöris committi- tur pæna contra autborem, quæ contra Hingula- Vem ſucceſſorem exigitur. conſil.s: uu,:. 53 Conuentio in vna re facta non debet in alia nocere. conſil. 12. Mlt. 4. 28 Conuentus ſuo nomine non tenetur ſatiſdare de in- dicato ſoluendo. conſil. 40, uu.11. 46 Copula,&, quibus modis poſsit ſtare. conſilio n. nu- mero 6. 114. Copula, quando accipiatur proſoluta con. 3. nuo. 211 ad veritatem(opulæ poſitæ in extremo conditionali requiritur concurſus smnium copulatorum, ſecus in extremo diſpoſitiuo. conſil. 3. nu. 36. z0 id. C(opulatiui ſermonis natura requirit omnium veri- tatem,. con ſil. 13. nu.. 116 Corrigere ſe in continenti nemo præſumitur. conſil. 3. 2** Credentes ſe liberos& per quadraginta annos non ſol uerunt, ſunt tuti, nec de cætero illis onera imponi hoſſunt. conſil.. uu. 8. 216 Credere dieimur, vbi alienam fidem ſequimur. conſi. 10. u. 4. 14⁰ Creditor ex facultate excipiendi, ſeu retinendi, non hoteſt quis dici. conſil. io. nu. i. ibid. Creditor dicitur poſsidere piguus. con ſil, i5ꝶ. num. 24. ol 8 3„ 122 Creditor recipiendo ſortem quomodo ſibi præiudicat. conſil. 7. uu.3. 27 Creditori ad nomina debitorum debitoris, quæ attio competat. conſi. 5. uu. 3. 89 Crimen ſubornationis non enumeratur inter caſus ſpciales, in quibus confeſſus de ſe, non poreſt de alijs interrogari,& in his caſibus debet præcedere alia praſumptio, alioquin tale dictum uã facit iudici- um, ſed duntaxat praſumptionem, conſil.z. num.s. ol. 1 4 Crimen,& pœna furti extinguitur mortuo fure. co- Fl,. 29. nu. 7. 19 Criminoſus emendatus à crimine, licet non repellatur a teſtimonio, periurus tamẽè emendatus repellitur- conſil. 3. nu. 11. 5 C uicungue licitum eſt facere quodlibet in ſuo, dum- modò alteri non noceat. coſil. 29. nu. ꝛ. 91 (ura- — Acer eferta xle Wraane frgalun (antrs utharem, Wemeugitur.- Mu 7 vus refacde 79 Bie. 3 14. 4. 20 zuame nan e d etſn erde enfl.40. 2. ſatsus nods 2 A duinn dncccipicta azn. (palc„ote man 4 4 1 Cancurſar amnd eralca 0ioſtine. con Ts rmorur naturs itanumn .13.Nℳ. 3. 2 cantinenti nes&d mina ber 1& der 74 Vrtaman ttuti, ec de q Klunan 1. 6.,44. 3. ar, vêi aliend Aiſepun caltate erciyis KXIKfena ci. conflo.. 2a peßidereyi Aau iendo ſoten ALh Datio inſolutum pro mai „ 8 2 2 2 4 Debitor legans creditori, i dubio non cenſetuy lega- numer. 4. Curatoy minori non ad certam litem ſed generaliter dai potefl inuitus& abſens. ibid. nu. z. i06id. Curator licet gerat rem penitus alienam, tranſigere tamen poteſt in re dubia con. d2, nu. 4. 195 Curatorem ad lites deberi praſentem decerni, es præ=- Fenti, in quibus caſibus procedat,& quando id ne- ceſſe non ſit. conſi. 2 6. uu. i. 89 Curator quàãdo non detur niſi petenti. ibi. nu. 2. ibid. Cuſtos carcetum punitur ſi apertum relinquat oſti- um carceris per quod carceratus aufngiat, non car- ceratus, modo præditlo fugiens. con. 29. nu. 3. 14. Curfus temporis cuius mitij non extat memoria habet vim priuilegij conſil. 5. nu. o.O 217 De htera D. Aumnari nemo debet ex ſuſpicionibus. conſil.9. numer.s. 3 Damnari nemo poteſt ſine accuſatore. conſi. 13. õe Damnato de crimine etiam publico ex forma ſtatuti juccedunt venientes ab inteſtato, ſecundum di- Ktinctionem iuris communis. conſ.i. nu. 1. 3 Damnatus omnis quantumcunque de crimine publi- co ex forma ſtatuti, dicitur damnatus lege priuati Iudicij,& illi non auferuntur bona, niſi caueretur expreſse. confil.. aun.o. 140d. Damniu dicitur diminutio patrimonij, co d. uu 1. 27 Damnum probali,& intereſſe partus quæ non inter- fuit proceſſui ex proceſſu, quomodo itelligatur. conſil 29 uu. 20. 19 Damnum proueniens cauſa locatoris non ſpectat ad conductorem, ſed ad locatorem. conſi. ig. uu. 5. 31 Damnum de locatione bonorum magni valoris, an ſit magnum vel paruum, quo reſpectu cenſiderari debeat. conſi. 23. nu. it. 4. 33 Damnam daré,& bona rapere diuerſa ſunt. confil.: 9. numer. it. 19 Damnum eſl diminutio patrimonij. eonſil.o unum. ꝛ9. fol.. 742² Damnum contingens in re empbyteutica eſt emphy- teutæ. conſil ↄ. nu 8. 3 218 Dans aliquid ob cauſam, quando hoßit repetere. conſt. 5.Alu. 9. 6 G Datia ſunt de regalibus, neque ſuper eis quicquam a priuato exigi poteft, abſque ſeciali conceßione. creditum, eſt in totum nulla. conſil.; 4 nu.:. 92 Datum cauſa tranſactionis non repetitur, niſi eſſet e- uidens calumnia conſil. nu. 27. 22 Debitor pecuniæ certi generis, ſi vult ante moram reſtituere idem genus pecuniæ, liberaturs con fil. 37„⁴³. 2. 1 4² re animo compenſandi. conſil 25. nu... 2350 Debitor ignorans ceßionem ſi ſoluit primo creditori, liberatur. conſi. 5. nu. 2. 54. ebitum creditori ſi legetur inutile eſt legatu. conſ. 23. Nnun. 17.... 149 Debitum pro dote nunquam cenſetur fuiſſe in fidei- commiſſö. conſil.-. nu. z. 335 Declaratio verborum. l. hœredis mei. O. fi ad ſenatuſ. Trebell. conſil. i. numer. 4. 132 Declaratio yoluntatis poteit fieri à teſtatore coram 8 Carator ad litem inuitus cogituy defendere. conſi. 26. 90 Deſfen/ſi. Ouid requiratu rad hoc, vt aliquis dicatn ori ſumma quam ſit Verumn Demonſtratio falſa Vitiat legatum. con ſil. 18. nu- duobus teſlibus, conſil. 29 1u. 4. 15 Declaratio voluntatis adenntis qudò titulo adeat, quid operetur. confil. 66. u.. 179 Declaiati Voluntatis reuocatoria qaid requirat. conſil. i9. nu. 8. 3 575 Declaratio voluntatis nô poteft heri her alium quam per fideicommiſſarium. confil. 4 6. nu. 1z. 54 Declaratio ſententia Bald.& Ang. dicentis, quòd hendente iudicio criminali intentato per indicem inquirentem poſſé ciuilem actionem intentari. con Fil. 29. nu. 5L. 219 Declaratio non ſoliͤm verbis, ſed etiam facto fteri Hoteſt. conſtl. 4 4. nu. s. 49 Decreia& ſtatuta recipiunt interpretationem à iu- ecummuni. conſil. 6. nu. 11. 6 Decretum, quòd dnulla ſententia criminali poſeit ap- Hellari, comprebendit omnesſententias, tam inter- ocutorias quam diffinitiones conſil. 6. nu. z. 6 Decretum debet interpretari eo modo quo ius com- mune onfil, au.)5. 66 Decretum& authoritas iudicis idem operatur, quod contraclus partium. ¹conſ 36. nu. 3. 9 Decretum i ecipit inter; retationem d conſuetudine. conſil. p. ¹u. 9⸗ 2 23 feciſſé ad neceſſariam defenſion“. cuſt.. un,z. Et, quvd quiſque obtutelam corponus fui fecerit iure feciſſe vitetur ibid. nu. 4..* 1 te, 17 Defendere alium qui tenetur, admittztur ad eus de- fenſionem proſuo intereſſe. conſil. 6e. nu, 2. 67 de iudic ato ſoluendo. conſi. 40. nu. 2. 4 Defectus legitimi mandati non poteit per principe, ſuppleri tanquã defeclus iuris naturalis. conſi. 44. numer. 2. 43 Definitiua ſententia lata Fſuper principali, expirat iu- dicis officium ſuper acceſſörijs. conſil. 5. nu 1. 52. Defuntt um poſſe diſponere de te hæredus ficuti de pro Pria. conßil 27 nu. n. 3 Defunctus non poteit facere, quin leges in ſuo teſia- Defen /or legitimus alienæ litis nemo ef, niſi ſatiſdet miento locum babeant conßal. 6 uu 9„ 172 Defunctus non hotuit blus iuris in alium transfeyre quam ipſe haberet. conſil 6s. nu. 22. 180 Delicta& contractus quando inter ſe conueniant cõ- ſil. 28. n ½. 2.— 31 Delicta in omittendo longs leuiora ſunt quam in cõ- mittendo. conſil. 4. nu. 4. 1 7: Delictum patris non debet illius perſonam egredi. con Nil. i. nu. A. 143 Delinquens in locum delicti contrabere videtur. con ſil. 7. 1. 3. 143 meyr. 7. 144 Deportationis pœna vbi ingeritur, iura antiqua ſunt correcta, quò ad publicationem bonorum. conßl⸗ 1. nu. 5. d ...„ 3 Derogari non poteſt᷑ in contraclibus legi prohibitoriæ. conſil.;9. ↄu. 9. 178 Deſcendentes aliorum fratrum, quamdiu ſupereft a- liquis ex maſculina linea eilw cui feudum in par- tem obuenit, non poſſunt admitti. conſi. 8. unu. i. 218 Deſcendentes bi funt nominati in conceſtione, ius effäcacius illis acquiritur. conſil.3. nu 14. 209 Deſiſſe videtur qui non poſſédit. conſi 4 6. nu. i5. 163 Detentio alicuius rei&& effectus detentionis ex quo brobetur. conſila. nu.26. 122 3 Dicta ND E. Dicka veriſimiliora teſtium quc dicantur. confſil. 1. 8. 104. Dictio, dictis, in teſtamento quid operetur- conſi.65. nu. 16. 1 78 Dictio, mea vel neum, quid ſignificet, conſil. 2. nu- mer. 5. 24 Dictio, ita, eſt declaratiua,& reſtrictiua præceden- tium. conſſil. 77 · nu. 9. 191 Dictio, ex, denotat cauſam proximan,& immedia- tam.ibi.nu. io.. ibid. Dictio' vt ſupra, vltimo loco poſita facit relationem ad proxima,& cum eſt ſine copula, reſtringit. ibid. nu. n. ibid. Dictio, alij, quid denotet. ibid. num. 12- ibid. Dictio hæc, e; poſt eum inſtituo, quem ſenſum habe- at. conſil.i. nu. i.& nu. è.& 9. 132 Dictio, vterque, quam vim habeat.conſil.. num.z2⸗ fol. 210 Dictionem, item, nõ cenſetur in ſecundo legato re petita conditio in primo poſita. eonſil.32 nume. 6- fol. 156 45 Dictione, eyc. eomprehenduntur ſolum ea, quæ ſunt de natura allus conſil. z2·nu. i8. 86 Dittio, præter, quando inducat iucluſionem non exce ptionem. conſil. 9. nu. 15. 71 Ditlio, ſeu, ampliatiua. conſil. a. nu. 6. 214 Ditio, ita quod, limitat præcedentem promißſsionem. conſil. 2.nu.i. 32 Dictio, ſed, quid operetur. conſil. 41 nu. ꝙ. Dittio, perinde, quid denotet. conſil./8. nu.:ꝛ-A 56 Dictum Io. And. in addi. Spec. in S. compendiossè in Ver. quid de bannito limitatur.conſil. i. nu.9. 3 Ditlio hæc, deficientibus propinquis, quomodo ſit in- terpretanda. conſi. i nu. z. 132 Dittio, vt ſupra, facit relationem præcedentium cum omnibus ſuis qualitatibus. conſil. 23. num. ui. fol. 149 Dictio, dummodo, quid importet,& quæ ſit natura modi. conſil. i3. nu. 31- 18 Dictio, mea, vel meñ, in diſpoſitione vniuerſali, non reſtringit vniuerſale diſpoſitum., conſil. 20. nu, ¹3. uod quomodo intelligatur, vide nu. 14. 146 Dictiones ſeu,& wel, cuius ſint naturæ. conſ.7 u- mer. i9. 191 Dictio, prout, quid operetur. conſil. 6. uu. ꝛ. 179 Ditftio,ſi ita eſt, quid operetur. i95. 29: nu.. 37 Dictio, videlicet, reſtringit præcedentia. conſil. 4. numer. 6. 124. Dictum hoc, licet teſtium vnus plus dicat, quà m a- lius, non ſunt cõtrarij. quomodo intelligatur. con- ſil. 19. nu. 2. 145 Dittum illud, Implorandoes c. quomodo ex ſtylo fori extendatur. conſil. 28. nu. 3. 19 Dictum hoc, quod ex poſeßione deputandi officia- les, cenſetur aliquis eſſe in poſſeßione iuriſdiclio- nis, tribus modis limitatur. conſi, 4ν³. 119 Dier expreſſa quando in cotrattu non interpellet, nec conſtituat in mora. conſil. 3. nuu. 22, 107 Dies ſubintelletta a lege ita interpellat, ſicuti expreſ- ſaab homine conſil. 2. nu. 6. 123 Dies legati quò ad quot eſfectus cedat. conſil. 46. nu- Mer. 7. 70 Diſferentia es conuenientia inter infantem,& fu- rioſum quò ad tranſmiſßionem, veladitionem hæ- reditatis. conſil. 21. 3u. 4. 147 Diſerentia magna eſt inter ſtatutum permiſsiuum e prohibitorium,conſil.38. uu. 3.& 12. 43 Digreſio non valet de perſona ad perſonam. conſil. 44-nu. 31. 49 Dilatio à principe conceſſa debitori obligato ad ali- quid dandum, non prodeſt fideiuſſori, conſil. 42. aumer. 2. 96 Diſereta ſunt iura legatarij,& eius qui ſubſtituitur hæredi vniuerſali, quamuis ambo in eiundem de- ueniant. conſil. 23. nu. 3. 148 Dißſꝛuncta poſita inter perſonas, quibus legatur, aliud denotat quam poſita inter res quæ legantur. conſſi. 85. 1 ½. 23. 20: Diſtuncta poſita inter perſonas honoratas pro comiun cta accipitur. conſſil. 3. nu. 38. 211 Dißponentes videntur voluiſſe ſe conformare cum diſpoſitione iuris. conſ./ ꝙ. nu.z ·& numer. 10:, 27 ſeq. 186 Diſpoſitio quando in aliquo verificara non poteſt, eſt interpretanda vt aliquo modo ſuſtineatur. conſil. 26. nu. 6. 151 Diſpoſrtio teſtatoris in feudis non attenditur,& quo modo intelligatur. conſi. 7. nu. 2. 2²2. Diſpoſitio legis& teſtatoris æquiparantur. con ſil. 12. numeyr. 5. 141 Diſpoſitio limitata, limitatum producit effectum. conſil. 2 1. nu. 2. 32 Diſpoſitio teſtatoris quando cenſeatur, perfecta. con- ſil. 33,u. 4. 156 Dißpoſitio prohibitiua vbi præcedit,& alia ſimpli- citer ſequitur, intelligitur ſequens ſub cõditione. ſi Fteret contra probibitionem. conſ.75.uu.12. 188 Dißpoſitio quælibet intelligitur rebus ſic ſtantibus. conſil. i9. nu. z. 31 Dißpoſitio prohibitina eům præcedit, Verba ſimplici- ter ſubſequentia intelligi debent incaſum quo con- tra prohibitionem fiat. conſi. 57. nu.3- 188 Diſßpo/itio legis vel ſtatuti ad hoc vt babeat locum, probari debet qualitas a lege vel ſtatuto requiſita. 5 conſi., 25. num. 2. 1 Diſpoſitio legis exorbitans à regulis iuris, non debet extendi ad alios caſus conſil. 28. nu.. 18 Diſßpoſitio.I. fin.§. prætered. C. de Iur. dot. vt locum ſibi vendicet, tria ſunt neceſſaria. conſ. io. nu. 4.131 Diſpoſitio noua fit, quando aliquid additur vel di- minuitur in diſpoſitione. conſi. 13. nu. 32. u8 Diſpoſitiol. ſancimus.(. de teſta. vt locum habeat, quid requiratur conſil. i9eu. i2. 145 Diſputatio. V bi de aliquo diſputatur, cætera præſup- ponuntur habilia. conſil. è. uu. 27. 44 Diſonantia vbi eſt inter primam ſcripturam,& ali- am ex ea extratlam, ſtatur parti tanquam magis o- riginali. conſilz3 nu 3. 88 Diſonantia vbi eſt inter inſtrumentum, Rabbreui- aturam, ſtandum eſſe abbreuiaturæ. conſil. 2 Hu mer.z3. 84. Diuertere aquas à ſuo curſu nã licet. conſ.i. nu.. io 4 Diues qui fuit olim, nanc non præſumitur de neceſ⸗ ſitate talis. conſil 20. nu. i0. 82 Diuidentes quanto non teneantur de euictione. con- ſil. 2. nu. 34. 64 Diuiſio quæ ſit ipſo iure nulla, es quæ præſumatul legitima. confi. 7. nu*4. um Diuiſio fatta à minore quando ratificetur. conſi. 5 ⸗ nu. 11. 99 Di uiſio&, tranſactio dicuntur contractus innomina- ti, in quibus requiritur actus conſentiendi ſimul- taneus enin i 1iau de 244 12 1z1 nc d — uf aus„ gar, 47.n.n aT:ckaua n eitats, imitatun As a: atöttins 2liynecs ie tur, inteligitur ſegi i ei prabtbittonem ⁵ clidet inteligitu a K.1. 1 biditins tum yrecs n tauen fiat. onfi 5 3 Svel fatutiad b4 weerl et quulitasalege in 2. 1 werorlitant: 4 W eauen 2* .„. 3(. —„ et, trusſant xecéſſc 2. 4 a ft, futndi 49„ 4 Sotione.onſ K.e, cimu. C detel 8I V bae nflbnn 3ideacas ühr elihs cenf d ahieftw yinc Mag rtraiun fctal, Dinißoo facla à patre inter liberos habet im inſtitu- Dotor reſtitutus non habet eundem locum in colle- gio, quem anteaà habebat. conſil. Sy. nu. izx. 18½ Mt 4 Fil. 18. ANle 5⸗ wut— S eunt „rat Ar tane zr. confi. 2.u, 22T. ionis,& eſt ſeruanda, licet ſit imperfecta: conſil⸗ 16.7146.1. 4 fert. conſi. deènu. 4. 218 4.Nu. 1. 25 †NDEN Dinuiſio etiam ſine ſcriptura ſeruanda eſt. conſil. 7. Domino regulariter no datur actio ex contratta pro- curatoris. conſil. 3. nu.z3. 37 Dominus non poteit eſſe tudex, vbi eſt contentio in- ter dominum& vaſallum. conſil, z. nu. 21 Dominus quando eſt habiturus commodumel in- — 3—.. 8 4 143 3 Diuiſio qudd ſit fafta a ludice vel à partibus, non dif Doctores legendo videntur magis veritatem proſe- ui, quàm conſulendo. conſi. 9. uu. 3. 138 Doctor: aſſerenti, de conſuetudine aliquid ſeruari, nõ creditur. conſil. 3. nu. 12. 5 Docdtorum pro vtraque parte conſulentium quæ exi- ſKtimetur verior Siten conſi. 7⁊ꝓuu. 190 Dolus non praſumitur. conſil. 4. uu. 5 Dolus mota controuerſia ſuper hæreditate praſumi- zur in bærede, ſi ſoluat legata. confi. 71. nu. 10. 183 Domicilia duo bi quis habet, vnũ ratisne originis, aliud ratione incolatus, conſideratur potius locus Dolus quandonon poſait— 7. 20. num. 16.83 incolatus, in his in quibus peyſona eſt in conſidera- ione. conſil. 8. nu. 7. * Domicilia duo vt quis habeat, requiritur æqualis ha- itatio in vtroque loco. conſi. 12. uu. 7f. 1298 Daminia non conuentionibus, ſed traditiouibus, aut vſucapionibus regulariter acquiruntur. conſil. 7. n4.13. 8 1ut Dominium facilids transfertur& acquiritur, qudm poſſeſio, conſil. 59‚nu. i 4. 2 171 Dominium aliud eſt rei aliud inſtantiæ ſuper domi nio. conſc. i. Mu. 21. d. A a Daominium quod non trausfertur niſi traditione, non 61 Trangfertur per dationem inſolutum. conſil. 9 u- mer. i. 56 reditus. conſil. 13 nu. 5. 4 116 Dominium rerum mobilium non transſertur in em- Ptorem, niſi precio ſolutovel habita fide de eo. con- 144 Dominium quarumcunque reri dotalium, er atti- ones ſoluto matrimonio ipſo iure tranſeunt in vxo rem. conſil. 13. nu. 9. 130 Dominium alienatæ in forenſem, licet tranſeat in hſcum, non tamen tranſit ipſa iure poſſeſcio. con- ſil. i. nu. 3. 421 Dominium fine traditione non transfertur- conſil. 58. nu. z. 102 Dominium eiuſdem rei non poteſt eſſe penes duor in 9 ſolidum. conſil. S. u. 9. 14131 Dominium feudi e emphyteuſis non eſt hæreditari- um. conſil. 87. nu. 23. 20; Dominium per mueſtituram verbalem, neque poſ- 2 fol. u Dominium es poſſeſßcionem tranſlata eſſe in vendito- rem, non potest dici ex ſola ſimplici confeſſione. cõ- b Nl. 25. n¹. 7.— 89 Donatio quomodo hodie perficiatur. conſil. 2. nu. 1 4. Donatio annuæ quantitatis ad vitam, vel donatoris commodum ex ſententia, non poteſt ipſe cognoſce- re etiam inter Vaſallos. ibid. nu.a. ibid. 8 Daminus tenetur ſoluere expenſas vtiliter fa- Dinuiſionem factam per indicem non comprebendere ius conditionale. conſil. z: nu.5. 64 Diniſionis patto, ſen de diuiſione agi non poſſe. conſil. ctas per emphyteutam. conſil. ii.nu. 5. 219 — Dominus in vaſallum quæ non poſtit. confi. 20, nu. 2. o., 213 Dominus ex facto familiæ non tenetur,& quando te- neatur. conſil. 23. uu. 2.& 3. 3 1d„„„ 3. 3 Dominus rei venditaæs ſi ſuccedat venditori, quomo- do confirmetur venditio. conſil. 75. nu. 15. 188 Dominus non teneturad hecuniam mutuatam ſeruo, etiam quòd illum Epiſtolis commendauerit, niſe FHecialiter ab his fuerit poſtulatum, vt pecuniam creditor præſtaret ſeruo. conſi.9.· nu.). Dominus quando ex facto domeſtici puniatur. conſil. * 24 /1 u. 4. 34 Dominus rei Venditæ ſi ſuccedat emptori, firmatur venditio, quantum ad effectum excipiendi. 306 Dominus obligatur ex contractu procuratoris pro- pter mandatum. conſil. 38. nu.. 9. 44 Donatio propter nuptias e dos, licet nomine, non tamen ſubſtätia diſſerre dicuntur, ſed aquis paßi- bus ambulant. conſil. n. nu. s. 128 ol. 62 wel donatarip cur,& quandonon indigeat inſinu- atione. con ſil.i. NMt. 21. 22 Donatio inter virum es, vxorem quando conſum- metur iuramento. conſil. 6i. nu. 5.„ Donatio acvenditio quando praſumatur in fraudem facta,& quando non. conſil. 9. nu. z. 27 Donatio inter viuos perſe vel per interpoſitam per- Dominium ey proprietas dicitur etiam iuris annui ſonam facta incapaci, fiſcus non admuttitur, nuſi poſt nonnullas perſonas. conſil. 3. nu.i. 24 Donatio propter nuptias eſt cotrattus diuerſus d ſim- plici donatione. conſ.i. nu. 5. 128 Donatio facta vxori à viro non valet. cõſil. 32, u. fol. 3. 39 Donatio licet confermetur morte naturali, non tamen morte ciuili,& quando non morte naturali. ibid. Nlt. 3. 8 3 ibid. Donatio cauſa mortis per capitalem condemnationem ſeſbio in inueſtitum.& nu. J. conſil. 8. numer- 2-. Dominium aut poſſeſcio ex ſolis inſtrumentis locati- onum no probatur, niſi probetur etiam penſionum perceptio. conſ. 3. nu. n. 118 annullatur. ibid. nu. 4. ibid,. Donatio vt ſit propter nuptias oportet exprimere. ibid nu.. ibid. Donatio ob cauſam non requirit inſinuationem. conſ⸗ 1.1 1. 9. 21 Donatio propter nuptias debet eſſe apud eum, apud quem ſunt onera matrimonij. conſil. u. nu. 9. 128 Donatio propter nuptias,& dos pari paſſu ambulant. conſil. iu. nu. 8. ibid. Donatio licet poſgit fieri per Epiſtolam, non tamen acquiritur abſenti ante acceptationem. con. io. nu- mer. i4. 8 735 Donatio ob cauſam na eſt propriè donatio, ſed ob cau- Nam datio,& dicitur contractus innominatus. con- il.1. nu. 8. 21 Donator non— dominium rei alienæ in alium transferre donando. conſil. S3, nu. 2. 54 Dos debita deſcendenti eſt loco æris alieni. conſila ẽ. 7 Nuso Dos vbi conſtituitur à patre ſember cenſetur compe- Mer. 18. 188 tens. conſil. 82. uu. 15. 195 Dos ey donatio propter nuptias iure communi, nomi- ne,& ſubſtantia non differunt,& æquis paſsibus ambulant: conſil. ii. nu.. 428 Dos etiam d patre mulieris profecta ad filios illius mu lierisſpeftat, ex generali conſuetadine. con. 76, nu- mer. ii... 189 Dos vxoris non comhutatur in bonis viri. conſil. 80. M1t. 8.... 4 6 Dos propris dicitur etiam ſoluto matrimonio. conſil. F 10. AM26.gG. 127 Dor eſt ipſius mulie ris proprium patrimonium. con- hlaazsss. 12; Dos conſiſtens in quantitate mortuo marito infra an- num reſtitui debet. conſil 2. nu. 5. mz Dos ſine matrimonio eſſe nequit. conſil. 12, nu. 5.129 pro Hote deſcendentus illud quod eſt neceſſarium, cen- ſetur nunquam fuiſſe in fideicommi ſſo. conſil. 7ν- 6.19. 3 188 Dotem conſtitutam tenere etiam quad noun conſtitua- tur donatio propter nuptias. conſilio 14. num. 2. fit. 330 Dotie confeſsio vbicunque eſt facta exvraneo dotanti acquiritur efſicax actio mulieri,& priuilegiata. — 124 con ſal. 3. nu.:ꝛ. Dotis poſterior cauſa anteriori credlito habenti, ex- Ppreſſam bypothecam non praæfertur. ibid. nume- 1 9 ro 3. 56 d. Dotis fauore quid operentur verba enunciatiua in- ter alios prolata. conſil. 10. nu. 9. 128 Dotis augmentum conſtante matrimonio, de re mo- bili, ſi Vir ſit græuatus ære alieno, non præiudicat eius creditoribus. conſil, 61, nu.. 5 Dotis confeſgio facta à marito quando braſumatur in fraudem creditorum, ibid. nu. 2. G& 4a4. 0id. De litera E. penſionem, cadit à iure fuo conſ. i4. nu. 10. 221 Eccleſia& minor æquiparantur. conſil. ia. un- mer. 3. ibid. Eccleſia quando non poſsit reſtitui. conſil. 9. nume- ro. 6. 2¹8 Edictum fucceſſörium de perſona in perſonam hodie etiam in agnatis habet locum. conſil. 85. nu. io. 200 Effectus potius quam modus inſpicitur. conſiles a. nu- mer. z. 167 Effectus reſtitutionis in mtegrum. conſil. 3. nume- ro 28. Eſfectus vulgaris fubſtitutionis. conſi. I5. nu. 16. 201 Effectus verbalis mueſtituræ. conſil. 8. nu. 6G. iis Electio ſeu colatio inualida quid non operetur. conſil. 17.AM. 7.. 81 Eligens vnam viam non poteſt ad aliam redire. con- 11. 2 2. n. 35.. Emancipati hodie non couferunt nee caſtrenſia nec aduentitia, ſecùs alias. conſil.5 nu. 2. 26 Emancihatio facta per procuratorem eſt iuualida. co- ſil. 35. nnu. 1. 40 Emancipatio fafta inter abſentes quid requirat. con- ſil 35. nu 2. zbil. Emancihatum propria induſtria acquiſiuiſſe, quando præſumatur. conſil. ,numer. 5. 24 Ccleſia habens rem in emphyteußfn non ſoluens 108 97 FNDEI Emãcipatus filius ſi aliquid lueratur, etiam ex peeu- nia patris, dicitur adutentitium„Vbi etiam oni- tur quomodo es quando. conſil.. nu. 3. 26 Emens bona fide rem alteri relictam in caſu euictio- nis, agit ad intereſſé contra venditorem. conſil. 6;. l. 5. 174 Emologatio quando valeat. couſil. 2. uu. éÄäF/. 62 Emphyteuſin ſi quis accipiat proſe, filijs& nepoti- Hus, comprebenduntur etiam pòſt concepti. conſel. 85. nn. 21. 20 Empbyteuſis eceleſiaſtica quando poſgit trauſire ad extraneos hæredes. conſil. ii. nu 3. es nu.. 220 Emphyteuſis eft cõtractus nominatus. con. 12. uu.:. 28 Emphyteuta ad hoc vt poſsit expelli, quæ deteriora- tio conſideretur. conſil. 23. uu. 10. Emphyteuta ex trina ſolurione probatur ſemper re- Tro ſoluiſſe, ſi ſolutiones ftant diuerſis temporibus. conſil. i2. nu. 8. Empbyteuta wel feudatarius quando præſtribat ius empbyteutieum vel feudi,& utile rei domini- um Couſil.9. nu. ¹. e Emphyteuta quando cadat à iure ſuo. conſil. 6. nu⸗ mer. 2. Emphyteuta quàdo cadat à iure ſuo. con. i4 2u. 6. ibi Emphyteuta propter deterivrationem rei empbyteu- ticæ poteſt expelli ab emphyteuſi,& perdit melio- ramenta,&& quomodo. ibid nu. ZB. z6id. Empbyteutam non poſſe ineidere arbores fructiferas. 1bid. nu-x˙,. ibid. Empbyteuta tenetur facere inſtrumeutum recogni- viomis. 1bid. nues. z id. Emphyteutanon poteſt alienare rem emphyteuticam ſine domini conſenſu. conſi. 14. uu. 4. 221 Emphyteutæ melioranti fundum non poſſé fundum melioratum auferri. conſil. iz. uu. 4. 220 Emphyteutica bona ey alia quæ iure dominij ſpestant ad filium, nõ dicuntur in ære alieno teſtatoris. con- ſal 87. nu. 8. 202 Empbyteutica bona licet non poſint alienari, obliga- i tamen poſſunt. conſcl. 15. nu. i. 221 Emphyteutica bona in executione iudicati capi poſ Jahaatman 5i A⸗ Emphyteutica res ſi perueniat ad tertium, praæſcribi- tur contra diretum dominum ſbacio longi tem- poris. conſcl. 13. nu. 8. 117 Emphyteuticum titulum qui habuit, præſnmitus fuiſſe bonæ fidei, idem ex poſſeſtione lõgiſimi tem- poris. conſil.. nu.. 218 Emptio facta à marito, in perſonã vxoris, verba co- cipiendo vtinuncio, nau valet. con. 44. nu. 28. 49 Emptio rei propriæ non ſubſiſtit. conſil.28. nu. 4. 153 Emptor ignorans tenorem patti non poteſt dici ills conſenſiſſe. conſil. ig. nu 2. 30 Emptor ante traditam fibi poſſeſgionem non poteſt zmpedire, ne tertius in poſſeßtionem mittatur. con- Hhils. au..4.4. 113 Emptor ante traditam ſibi poſſeſeionem non poteſt agere contra ſurripientem rem emptam. ibid. nu- mer.;/5ʒ. 1A..: hid. Emptor, ſciente venditore ſi diu poſideat rem em- hbtam, cenſetur per venditorem in poſſeſionem in- ductus. conſil. /8., nu. 3. 102 Emptor, cui nondum res fuit tradita, no potefl oppo- nere ſe pro intereſſe ſuo, quominun tertius in poſef- Hionem mittatui, ibid nu. 4. V z6id. Emptor poſt traditam ſibi rem vxditam poteſt petere ſili orert nti fani⸗ 3 ſerri. coufl. 2— mauiſt 2 anfl 15. 2 14* exttati 881 erutꝛit iunch San dunnn 1 1Ä laht 2u.3. Rmeref S 4.z. ito, in er—. 4 8CI0,74 N 4 eunfaſt dda enorem /0 N8 erradis d Ar*.. L„f dus d, 2 4 V „e bes Buan et V titulam qui en 2 eue, u0 3 Fdi conffci nſt umentum adatruam reimemori- am. conſil.. nu. 3. 113 Emptor frumenti precio quo valuerit menſe Maio, non tenerur ad immoderatum precium, ſi eueniat HenuWria inſolita. conſil. i9. nu. ꝙ. 31 Enunciatiua verba inter alios prolata quid operen- tur fauore dotis. conſil. io. nu. 9. 1²8 Enunciatiua verba non probant. conſal. 9. 4 5f. gaucJurzes verhe muando non hrolent conſil 1.2 2. nu. 6. 9 Epiſtopuu in alienatione rei eceleſtaſticæ debet ab ini- tio interponere Jhan aut horitatem. conſil. io, nu- meyr. 6. 219 Epiſtola repræſentat perſonam nominantis, ey idem operatur, acſi verba in eius præſentia faiſſent pro- lata. conſil. 79. 1. 6. 1 192 Errans in iure licet non 7 5 bonæ fidei:„. non tamen eſt malæ fidei. conſil. 20. nu. i7. Errant in iure quamuis non ſit bonæ fidei non tamen eſt malæ fidei, e hoc ſufficit ad atquiſitionem fru- ctuum. conſil.. uu. 3. 67 Errans in iure licet non ſit bonæ fidei non tamen eſt malc. conſeiianu. 4. 8 77 Error iuris in fatto broprio quando toleran nine conſil.o. nul. 35. Error in facto alieno dicituriu ſtißi imus, e eauſar 22. nam fadem etiam ad braſtribendnm. conſi l. i. nu- mer. 6. 77 Error iuris vel facti iuſtifecat poſſeſionem 2u0, adac- quir endos fructus. conſ. 7. nu. z. 67 E rror iuris dubije obſcuri excuſat etiam qud ad præ- Kribendum. conſi 7l. ii. nu. 8. 77 Error iuris& facti quam bonam Kdem indudat. con- fl. 50. nu. 5. quando non. conſi. 22. nä. 5. 3 Error in iudicio Jquando reuocari non oſi. wns J.9. nuz. 28. 72 Error iuris non dieitur iuſtus. conſ.s. nu„. 66 Et, copula, quandoq; pro aiftuntia accipitur conf 3. n14.37.— 211 Euentus conſideratio inducit manifeftißi imam pro- bationem conſil. io. nu,. i5. Euentus indicat animum bræcedentem. conſi. 15. 4. 2. 30 Exceptio non numeratæ beaniæ, quãdo poſbit oppo- ni⸗conſil. i. uu. 7. 28 Exceptio defectus mandati in iudici iſs e, contra reſcripta. conſil. A4 nu. i6. Exceptio qudd bona pertineant ad ſiſcum nn non netas b opponi a5 oéo, aa d Vo. conßſil. 1.1 5. numero is. 0l. 121 Exceptio defectus dominij non obſtat agenti in iudi- cio recuperanda poſſeſtionis. ibid. uu ig. i id Exceptio de iure tertij etiam quæ ipſo iure excludit non poteſt opponi contra agentem ad recuperan- dam poſſeßionem. ibid. nu. 20. ibid. Exceptio quæſita Fideiuſſori ex pacto debitoris non za ex contrario patio auferri. eonſil. l.ꝛ2. nume. 2. 0 3² Exceptio T datur eontra quoſcunque ſueceſſores, excepto emptorees eo qui emptoris vices ſuſtinet. conſil. 23. nu. 6. 150 Exceptio retentionis non impugnat ſententiam: conſ. b 36. nu,. 8. 2 NDE Exreptio debet eſſe de fegult eo fermat Febulen; 6 ca⸗ Hibus non excèptuatis. conſ 1. 4. nu. io0o. 214 Exceptio ſimulationis uando obſtet. conſi 7. 36. Nu. 7. ʒ nu.. 5s8 Exceptio hittionis an contra confe Fionem pecunia receptæ opponi poſgit etiam pofſ biennium. conſtl. 36. nu. i. 657 Exceptio ſi ſimulationis vbi ſuccedit loco exceptionis non numeratæ becuniaæ, quantum duret. ibid. nu- mero 2. zbid. Exceptio doli quæ regulariter eſt perpetua non datur vltra biennium, ob pecuniam uon numeratam. ibi. nu. z. ibid. Exceptio ſpolij quando repellat actorem.conſil. 12. nu- me.. 6.& 7. 115 Exceptio firmat regulam in caſi Lus non eaerheneta conſ. 45. nu. 9H. Exceptio debet eſſe de regula. ilid. nu. 16. 127. Exceptiõ extenditur de caſu ad caſum ſimilem. con- ſil. i9. uu. 8. 223 Exceptio quam actio faciliur datur. enf 1. 75. nume- r0 17. 188 Exceptio ob proteſtationem acquiſita non poteſt ab inuito auferri. conſil. 23.: nu. i2. 33 Exceptio regulæ quid operetur. conſi. 15. nu. is. 140 3 Exceptio debet eſſe de regula,& quid operetur exce- prio. conſil.2. nu. G. 24 Exceptio ne poſt ſententiam poſtit opponi. 2uis re⸗ quiratur. eonſi 21.36. nu. 9. E xcluſi vt filij quando boßhint adire r agnati. den 13 Nu. 2. 141 Excluſauus. Baria ſunt quod aliuisſf h t excluſus ratio- z1 epudiationis vel per lapſum temporis. conſi 7.13. M t. 546 ibid. 53 Excuſatio ab homicidio vt admittatur, ſaffkcit bro- Error Notarij quando bræſumatur dolo faau, G bare factum fuiſſe ad Seſens onem ſimplicem. con- fil. 27.nu. 5. 17 Executio quando per qppelattouem interpsſitam à tertio impediatur,& quando non. conſil. S4. uu. 4 Nu.s. 19 8 Executio habet duas halte& quomodo. conſi 2 14 nui. 7. 706d. Executio ſententie petitur officio indicis, es con ſi- ſtit in facto, ac in eo fit ſummaria cognitio. conſe. 3 nu. 2. in Executione ſententiæ ſeruari debent ſtatuta 2 Vbi fit executio non loci bi eſt lata ſententia. cõ- Hilio io. numero 29. 76 E xecutio ſententiæ in?/ ebus ſuper quibus fuit indica- rum, quando poßat per tertium comparentem im- pediri. conſi 11. 15. uu. 65. 79 Executio ſubhaſtario& venditio bonorum non præ- cedente condemnatione, ſunt ipſo iure K2uhascduf, 1. 34.Mus. i Executio quando poſßit velnon poſgit peti. conſel. 85 nu. 5. 91 Executor merus nullam habet cognitionem e& nul- lam admittit exceptionem. conſil io nu. 22. 76 Executor R excedat modum in exequendo, an excu- ſatio valeat. con ſil. io. nu. 28. bid. Exempla non eſhins gunt regulam. conſiliqa. uume- 790 11. 48 Exemplum aliter per errorem ſcriptun nonnocet, ſe- cns ſi dolo, quia tunc Jor ibens incidit in crimen fal- K onſi. 5. uz. 3. Exharedari ex facto alterius non debet alius. conſil. 3 2 iu- 1 7N 74. nu. 122... 833 Exhæredatio non confirmabilu in wita filij eft in- ualida. conſil. 7 8. nu. 2. 192 Exigere eſt ab inuito extorquere. conſil. 6. un. J. 26 Expenſarum condemnatio& reſtitutio rei in iudicio criminali æquiparantur. conſil. 15. nu.. 11 Expreſſum facit ceſſare tacitum. conſil. 66. numer. n2. fol. 178 Extenſio in correftorijs neque ex identitate neque ex maioritate rationis licita eſt. conſil.3. nu. z.. 134. Extenſio nunquam fit de perſona ad perſonam. conſil. 75. 1u. 9. 187 Extenſio in diſpenſationibus non eſt licita, etiam ad caſum habentem in ſe maiorem rationem. conſil.2. numer. 31... 208 Extincta cauſa debet extingui excluſio. conſil.39. nu- mer. z. 94 De litera F. FE Acere inutiliter, e& non facere paria ſunt. con- Jil. 38. uu. 38. 45 Æ☚ Faciens actum videtur ſé aſtringere legibus de illo actu loquentibus. couſi. 50. nu. 2. 98 Faciens praæſumitur facere nomine ſuo. conſil. 44. nu. i9. 49 Factum quòd quid nan ſit, vel reſolutum, non inter- eſt. conſil. 51. nu.o. 5 Factum iudicis quando cenſetur faltum partis. conſi. 3. /u. 30. 108 Fadtum ſuper principali nõ extenditur ad acceſſoria. conſil 2. nu. 28. 207 Fact um illius quis impugnare non poteſt ex qua per- ſoöna lucrum ſentit conſil. 63. uu. 11. 175 Fact illius impugnare non poteſt ex qua perſona quis lucrum ſentit. conſil. 27. nu. 9. 36 Factum patris feudum illegitimè alienantis nocere ſilio, ſi patris ſit hæres. ibid. nu. io. ibid. Factum prælati quando poſsit nocere Eccleſiæ. conſil. 13.M ½. 4. 220 Factum quid non ſit vel reſalutum non intereſt. con- ſil. 5i. u. 10.. 53 Fattum poteſt quis approbare,& probare qualitates facti. con ſil. z. uu. 28. 44 Facultas, quam habet agnatus proximior reuocandi alienationem factam in remotiorem, durat ſolum anno. conſil. 17. nu. 3. 22 Facultas implendi conditionem non tranſit ad hære- des. conſil. 34. nu. 2. 657 Falſa demonſtratio non vitiat diſpoſitionem. conſi. 4. Nls.- 21 Falſa demonſtratio vitiat legatum. conſil. 18. uu. 7. fol. 144 Falſas literas Vel falſum edittum nomine praætoris proponens, attione in factum ad intereſſe conueniri poteſt. conſil. 4. nu. i. 5 Falſi pæna quæ ſit declaratur,&& ſub num. ſeq. couſi. 1. nu. i.& ſeq. 3 Falſitas in aliqua parte inſtrumenti non vitiar to- tum, et quomodo. conſil. 23. nu.. 88 Falſitas quæ vitiet reſcriptum. conſil. 4 4. numero 13. J. 18 Falſitas ſcript uræ ex quibus colligi poſvit. conſſal. 2. nu. 5. 8 Falſum uon committitur abſque dolo. conſil, 4. nume- r0 2. 5 Falſum non committitur abſque dolo. conſil. ꝓnume- 7ẽ 1. 5 Familia vbi teſtamento vocatur vel proſapia, qui cenſeantur iure vocati. cou ſil. 26 nu. i. 151 Familiæ relinqui videtur per hæc verba, petone fun- dus exeat de nomine meo. conſil. 5. nu. 3. 165 Familiæ vbi aliquid relinquitur non videtur neceſ- ſarium probare gradum conſanguinitatis: ſed agen- ti ſufficiat nomen illius familiæ, conſil, 26. nu. 7. fo*— 151 Familiæ quando ſimpliciter legatur, qui ſint vocati. conſil. 3 8. nu. 4.& nu. 6. 159 Fauore alicuius quod eſt inductum, non debet in eius odium retorqueri. conſil. i7. nu.3. 12 Feli in c. aſferte nu. i3. de praſumpt io. decipitur. coſ. 16. u. 3. 12 Femina ſemeldà maſculo excluſa, durat excluſa, licet maſculus decedat. conſ.3. nu. 56. 213 Feudatarius ex quibus acquirat generalem poſſeéſsio- nem iuriſdictionis. conſil. 40. nu.3. 95 Feudum quando efſiciatur nouum ſi erat prius anti- quum. conſil.; nu. 29. 210 Feadum quando remotiores poſſunt reuocare, conſ. 3. nu. 23, ibid. Feudum quando quis recipit pro ſe,& deſc enden- tibus maſculis, quæ ſit receptio,& ſtipulatio. conſ. 3. 1. 12. 209 Feudum antiquum vt poſcit freri nouum quot re- qutrantur. conſi. 2. nu. 8. 1 216 Feudum quando extingui poſSit. conſil,9. numer. 32. fol. 72 Feudum antiquum vt reducatur ad naturam Noui, quæ requirantur. conſil. 3. nu. 46. 201 Feudum ſi reuertatur ad dominum, e detur alteri, non dicitur nouum, quò ad dominum. ibid. nume- ro. 47. ibid. Feudum nouum quod nam ſit. couſilio i. numerot. fol. 204 Feudum proſe& deſcendentibus maſculis in quoli- bet gradu deſcendentium cenſetur vna ſtipulatia. conſi. 7. uu. 6. 69 Feudum indiuiſione poteſt aſignari vni ex fratri- Sus, neque eorum deſcendentes poſſunt contraue- nire. conſil. 8. uu. 2. 218 Fendum nouum de antiquo non poteſt feri in præin- dicium alterius. con ſi.3. nu. ꝛ. 208 Feudum quod eſt alicuius qualitatis naturaliter,& quod eſt ex pacto, æquiparatur. conſil.i. numer. S. ol. 204 Feadum antiquum vt fiat nouum, quid requiratur- conſil. 3. uu 6. 209 Fittio tranſlatiua de tempore ad tempus, quando lo- cum non habeat. conſſil. 25. nu. 9. 85 Fictio maximd tranſlatiua de tempore ad tempus non 2 inris alteri quæſiti. conſil. Si. nu. 16. 172 Fittio nõ poteſt cadere ſuper impoſsibili de iure. conſt. Fittio non poteſt plus operari quàm veritas. conſfl. e u. a2. 173 Fictione iuris qui habet actionem, videtur babere rem, ſed reuera minus eſt habere attionem, quam rem. con ſil. 1o.nu. 12. 75 Fittionis exceptio an contra confeſtionem pecuniæ eceptæ opponi poßit, etiam poſt Liennium. con- ſil. 36. u.i. 157 Fidei- cadit ſuper re perempta, neque fit in præindicium 153 2 ertin ui upi 1 in t/elacan ah urnlz.a uar 4d damdt n uaum um, qud ad 1 nun uad van ſt. d— ¹ Ceendenti& abi aientiun ce uh 4. ne yoteſt 44 wuaft im ieſcenden& uu un on i.z. Iu. 3 4licuuus Jud A etrl 9,&fuiprd— Aum n yt fatnul ütns de tenpe¹ abs ranil 8 7. Con.25. N inutiasdet aun erenpt4, 70 ii. cusflᷣ 1 ℳ 14 1ien uſ Fideicommiſmrius inuitus non ſuccedit. conſil. 7J0. Fideicommiſſarius ſuccedit teſtatori& non grauato. Fideicommiſſarius licet fit ſucceſſor bon ram, non 1antiqud 141 A0 mnin . Sideubs „ McHstnS dc hense Fileicommiſſa non poſſe heti ex minus ſolenni vo- luntate:& quando non babeat locum. conſil. 15. Fideicommiſſa relinqui ac hæreditatem adimi, vel in alium transferri poſſe nomine pænæ, leges diſpo- nunt generaliter. conſil.1. nu.õ. 155 Fideicommi ſſarius compromiſſum,& inde ſequuta ſeruare tenetur conſil, 22 nu. 1.& 4. 148 Mus. 5. 182 con ſil.i. nu. 23. 5* 61 Fideicãõmiſſarius ſoluere cogitur im penſas faclas ab PBerede in re ſubietta fideicommiſſo. conſil. 82. nu- mer.o9. 196 tamen perſona hæredis. confil. i. nu. i. 60 Fideicommiſſarius non poreit agere ob damnum da- um hæredi, antequam bæreditas ſibi reſtituatur. conſſil.13. uu. 16. 117 Fideicommiſſarius tantùm poteſt declarare defun- ſti voluntatem. conſil. 46. nu. i5. 51 Fideicommiſſarius quando poteſt ex licentia ſibi data a teſtatore apprehendere poſſeſsionem propria au- thoritate. conſil. 6i. nu. 2 5. G 15. 172 Fideicomm ſſarij negligentes in recuperanda poſeſ- Hione amittunt omnem poſſeßionem. conſil. o*. nu- mer. 21..ää.ä.. 173 Fideicommiſſarius non dicitur proprit bæres. conſ.. u. 17. 173 Fideicommiſſarius quam atlionem habeat. conſil. 48. nu. 6. 50 Fideicommiſi abrogatio non eſt de ſubſtantia diui- ionis. conſil 2. nu. 24.& 29.— Fideꝛcommiſßi onus ab ipſo ſque principo ſucceſsio- nem afficit,& tantominus relictum videtur, con- Fil.z. nu. i. Fideicommiſſum quantumunque generale non eom- prehendit ea, quæ dependent ex teſtamento conſi.2. „⁵. 2. 61 Fideicommiſſum particulare ipſo iure tranſit in le- gatarium. conſil. 20. u 9g9. 146 Fideicommſſum reciprocum quando inter bæredes vellegatarios inducatur. conſ. 6s nu. i. 177 Fideicommiſſum ſi debeatur aligui duplici iure, ceſ= ſante vno non ceſſat alterum. confi. 2. nu. 35. 64. Fideicommiſſum relittum filijs à matre poſt mortem patris, debetur etiam viuo patre, ſi filij emanci- pentur. conſil. A6. nu. 6G. 16 in Fideicommiſzis ratio reſtringit dictum. ibid. nu- 3— i0 d.. Fideicommiſſum reciprocum per ſubſtitutionem fa- ſtam in tota hæreditate, poſt mortem plurium in- ſtitutorum non inducitur inter eos,& quando in- ducatur, conſil.s s. uu. 4. es nu. 13. 177 Fideicommiſſum iniunctum hæredi, ſi ctigerit eius bona publicari, valet. couſil.3. nu 1. 154 Fideieommiſſum debitum hæredi connume ratur in- ter æs alienum teſtatoris. conſil.: 0. uu.. 146 Fideicommiſſum ſimplex ex prohibitione alienatio- nis extra familiam inducitur inter eos de familia. fon)ſil.9. nu. i.& nu-. 338 Fideicommiſſum reciprocum quando ex ſuuſtitutio- ne cenſeatur fattum,& quando non. conſil. 37. nu. y. 158 Fideicommiſſum reciprocum quod inter inſtitutos FPNDEX in Fideicommiſsis ſola voluntas teſtatoris attendi- 64 adſit aliud eſt, aliud quod nepos vel abnepotes ſins grauati reſtituere eorum filijs. conſi./5. ,u. 4. 187 Fideicommiſſum an inducatur per hæc verba, t bo- na conſeruentur in familia conf 79. nu.:. 190 Fideicommiſſum relictum in pœnam quando debea- tur. conſil. ⸗‧u. 433 Fideicommiſſum in re ſubiecta reſtitutioni quando permittatur. conſil. 48 nu. 5. 52 tur. conſil. 26 nu. 2. 151 Fideicommiſſum nunquam dicitur includere ea quæ ſunt pro dote neceſſaria conſil. ⸗. nu. 9.. 183 Fideicommiſſum conditionale ex probibitione alie- nationis inducitur. conſil. 67. nu zZ. 181 Fideicommiſſum ob clauulam codic illarem non in- Aucitur. conſil. 52 nu. 2. 13 Fideicommiſſum ex confeſßione hæredis probatum videtur. conſil. is. uuu. 143 Fideic ommiſſum poteſt ex mente teſtatoris tacita induci. conſil. 4. nu. 10. 142 in Fideicommi ſsis ſola teſtatoris voluntas attendi- eur. conſil. 29. nu. 10. 183 Fides mala& vitium quando hæredi noceat couj. 7. nu. i8.“ 64 Fideiuſgio, in qua eſt ſolutio pecuniarum qualem re- quirat fidetuſſorem. conſi. 4o nu 6. 46 Fideiuſſor de iudicio ſiſti adboc vt idoneus, quid re- quiratur. conſil. A.ο. nu. 9.ʒ 756 3dͤ. Filia renuncians hæreditati patris viuentis non ex- eluditur, niſt adſit peiſona, quæ ex praſumpta mente defuncii exgludat renunciantem. con/ſil. 59. A uunz5. b 169 Filia dote accepta an excludatur à ſucceſsione cui re- aunciauie ilid. uu 4. 170 Filia in re certa& alio in vniuerſali inſtituto cum prohibitione hiliæ de plus petendo, quomodo dica- tur prohibita. conſil. 53 nu. 3. 167 Filia ſi ſit inſtituta in certa quantitate, filius in vni- uerſo, filia filij non probibetur ſuccedere patri cõ- K. 6 4mην⁹½.. 176 Filia inſtituta à patre in re certa es probibita plus petere, poteſt petere emphyteuſin qua ad ipſam mortuo patre ſpectabat. conſil. 87. nu.. 212 Filia ex presbytero dicitur inceſtuoſa,& tales non poſſunt ſuccedere etiam matri. conſil. a nu. 3. 34 Filiæ teſtatoris vocatæ nomine proprio præfetri de- bẽt filijs filiarum, vocatu ſub nomine appellatiuo. conſil. 42. n,u. 3. 1062 Filiæ ſpuriæ ſi aliquid detur pro dote, illud non pote- rit tranſmitti ad hæredes. conſil. 4. nu. 5. 135 Filiæ comprehenduntur ſubnomine filiorum in te- ſamentis. conſil. 64. nu. 3. 175 Filij nominati ſub nomine proprio præferri debentfi- lijs filiorum, vocatis ſub nomine appellatiuo. con- ſil. 48. nu. 2..„ 198 Filij quando dicantur excluſi à ſucceſcione, matre ex- cluſa per renunciationem couſ. 66. nu. 9. 180 Fili filiorum poſiti in conditionees grauati, non cen- ſentur ex teſtamento vocati. conſil. a7. nume:. 4. 0l...—. j. 15 8 Eilij filiorum poſiti in conditione es grauati, cenſen- tur ex teſtamento grauati, vnde inter ipſos eſt f- deicommiſſum rec ap rocum. ibid. nu. 6. 10 4l. Filij non dicuntur voati ex teſtamento ad fideicom- miſſum, ſi quis ſubſtituat filioſub conditione, 71 gAecederet fine liberis. conſil. 38. nu. 7. 159 7 3 Filij 7NODE T. Filij adeuntes hæreditatem in nulla re poſſunt cõtra- uenire teſtamento. conſil.i. nu. i9. 205 Fili præmortui mariti habent proprietatem donatio- nus ante nuptias, vxor Verò vſumfructum,& quomodo,& quando. conſil. a. nu. i. 124. Filijin dubio non præſumuntur ſcire contenta in te- ſtamento patris. conſi. 9. nu. 26. K2 Filij poſſunt habere feudum, licet neu ſint bæredes patris. con/ſil.i, nu. i4. 204 Filꝛo ſi relinquatur minus legitima,& relictis filio adijcꝛatur aliquod onus, differt, conſil. 2. nu⸗ 10. fol.— 133 Filio ey patrono quando liceat reuocare alienata à patre& liberto. conſil. 3. u. z. 175 Filio inſtituto ſub conditione poteſtatiua hodie va- let teſtamentum. conſil. 78. nu. 6. 19² Filiorum nomen comprebendit etiam nepotes in con- ceſsione feudi. conſil. 3. nu. 49. 212 Filiorum appellatione comprebenduntur nepotes. cõ- ſil. 41. nu 2. 161 Filiorum appellatione quando non veniant nepotes. conſi. 47. nu. z. 164. Eilios hæredes eius, qui alienauit rem probibitam a- lienari, non poſſè reuocare alienationem. conſil. 63. nu. 8.& nu 9. aA 31 1 174. Filios matris à patre occiſæ excludi à ſucceſßione ma- tris. couſil 76. nu. i. 189 Filium poſßidentem bona patris non adire bæredita- tem quando ex alia cauſa poſsidet, quomado limi- retur. conſil.: nu. 1. 124 Filium neque viuo neque mortuo patre poſſe reuo- care feudum alienatum à patre. conſil. sS. nume. i. fol. 181 Filius cuius hater alienauit feudum antiquum, quid facere debeat. conſil. 27. nu. in. 46 Filius vel felia naturalis, licet non contra patris, po- teſt tamen contra matris teſtamentum venire. con- fil. A. nu, 2. 134 EFilius grauatus fideicommiſſo quid nã cenſeatur gra- uatus reſtituere. conſil. 5. nu. 2. 335 Filius exbæredatus quando dicatur ratificare teſta- mentum patris.conſil. 51. nu 7. 99 Filtus, ſi, antequam petat ſupplementum legitimæ, moriatur, tranſmittit ius petendi illud ad hære- des. conſi. 21. nu. 6. 84. Filius filij inſtitutus ex neceſcitate præciſa vel cauſa- tiua, an ſit vocatus per vulgarem. conſil. ⁷2. nu- mer. 2. 184. Filius emancipatus ſialiquid lucratur etiam ex pe- cunia patris, dicitur aduentitium. ibidemque de- claratur, quomodo& quando, conſil. 5. numero 3. ol. 26G Filius prohibitus plus petere intelligitur prohibitus fauore hæredis, ſicuti onus perſonaliter iniunctum intelligitur iniunttum hæredi. conſi d-ꝝ. nume. 13, fol. 20²³ Filius non poteſt eſſe in iudicio ſine conſenſu patris: licet ſint remiſſæ ſolennitates iuris. conſ. 38 /u. 40. fol. 45 Filius hæres patris quare iudicio familiæ herciſcun- dæ inprimis percipere debeat dotem vxoris fuæ da- tam patri. conſil. 6. uu. 2. 125 Filius renuncians bæreditati patris non eenſetur re- nunciare feudo neque emphyteuſi. conſil. 8/7.,,1u- NMeyr. i9. 203 Filius renunciant hæreditati& bonis nõ cenſetur re- nunciaſe doti maternæ. ibidem numero.:24. tlil. Filius non excluditur a legitima per generalem re- nunciationem. conſil. u. nu. 9. 28 Filius naturalis regulariter in feudo non ſuccedit. conſil. 26. uu. 5. 151 Filius renuncians feudo non nocet nepoti, ex eo et- iam poſt mortem aui conc epto. conſili, numero n. fol. b 88 204. Filius grauatus onere fideicommiſsi vſque ad ſum= mam poteit legitimæ alienare: conſil.⁊2. numeros. fol. 148 Filius debet ali à patre& tale ius tranſit etiam con- tra eum in quem tranſeunt bona pat us. conſil. 4. Hu. 1. 65 Filius prohꝛbitus plus petere poteſt petere dotem ma- rernam, vel quod ſimile. conſilio 87. numero is. fol.— 202 Firmius eſt id quod eſt traditione ſubnixum, quam ſimplex verbum. conſil.9. n.4. 72 Fiſcus non poteft plus iuris in alium transferre, quaàm ipſe habeat. conſil. 49. nu. 3. 52 Fiſc us licet ſit fauorabilis, ob id tamen alijs iniuſtitia fieri non debet. conſil. 31. nu. 9. 195 Fiſcus tanquam ſucceſſor tenetur ad omnia ad quæ tenebatur delinquens. conſil. 3. uu. 55. 242 Fiſcus aufert ab indigno non ab incapaci. conſil. 14. nu. 12. 142 Fiſcus venit appellatione hominis,& in caufis ipſius ſeruatur ordo qui in cauſis priuatorum. cenſil. 1a. Forenſis non ſubiens onera beneficio ſtatuti admitii non valet. conſil. 27. uu.S.„152 Forenſes debent contrabendo obſeruare flatuta illius loci in quo contrahunt. conſi. 18. nu.ä. 34 Forenſis dicitur qui originem, domicilium, vel in colatum in loco non habet. conſil. 8. nui. 7 Forma d iure tradita cenſetur in dubio de ſubſtantia actus. confſil.3. nu. 8. 106 Forma inueſtituræ antiqua in præiudicium tertiij mutari non poteſt. conſi. 2. nu. 5. 206 .. 1...* 7 Forum ſortiri& ſtatutis ligari par ia ſunt. conſil. 22. Nl. 5. 224 Forum vbi quis ſortitur, ibidem ſtatutis ligatur. cõ- ſil. 12. uu. 3. 129 Frater Veniens ad ſucceſsionem patris vna cum fra- tre, tenetur conferre donationem propter nuptias, quam pro eo pater in ipſius vxorem contulit. conu- hi. t. uu 10. 128 EFrater tenetur dotare ſororem, conſ. i3,nu. S. 129 Fratres conſentientes fendum inueſtiri alteri fratri, amitt unt ius in feudo conſi. i. uu. s. 204. Fratris appellatione ſublata ſignificatione venit fi- lius fratris. conſil. 3. nu. 4. 8. 248 Frandibus eſt obuiandum. conſilio 5o. numero 5. fol.. 93 Fraus in præiudicio filiorum non præſumitur in ano Del hatre. conſil.9 2. nu. 14. 195 Fraus non præſumitur ex quo ſciuerit bona eſſe loca- ta. conſil.g. nu. 4. 27 Fructus rerum non dotalium quando es quomodo reſtituendi ſint vxori, ab hæredibus mariti. cou ſil⸗ Fructus natnrales ey induſtriales qui ſiat. couſil ts. 4 Nt. 2½ 1 14 4 Fruttus hercepti poſt mortem teſtatoris, non dicun- tur res hæréditariax. conſi.), 1u.. 1 Frullus 10nluna. ſacceſſor tenei a 11 e ana hn f ay un.3. 3 wrabendo 4 4 Nahant. canf.. hau eriginen 2 nn 3 vor halet. à Au et4 cenſet 71 5 uahiir 4. I e antigus 1 SA bis Katatn ugin 2 anal artitur, uiit Muhhe acctſienes A vud ferte dontit W hun er in iniu? cuttui ureſaruen. Wus, atesfendan! 1 feads cur. ) 6 Fruttus poft mortem teſtatoris percepti non veniunt in generali legato partis bonorum. conſil 8. nume- Gabella bi ſolui debeat, ſi de cotrattu ſoluatur. con- (Kuns Fractus non debent compenſari in legitima. ilad, nu- mex. 10. ibid. Fructus rei venditæ quando remaneant apud vendi- aen To reſtitutione minori. conſil. 10. nu. 5. fol. 1 27 70 0.. 116 Fructus ex re pignorata percepti nõ cenſentur pigno- rati:niſi expreſsè agatur. ibid nu i. Iid. Fructus poft moram ſunt reſtituendi conſil. 29. nu. 8. fol.“ 1254 Fruttus non ſufjicere ex quo probetur. conſil. 71. nu. i. fol. 183 Frudtus ab hærede percepti poft diem fideicommiſßi cedentem funt reſtituendi, conſilio 29. numero 7. fol.“. 154 Fundanti ſe ſuper certo alu, quòd non ſit opus proba- re habilitatem perfonæ ad actum, quando proce- dat. couſtl. 32. nu. 5. 92² Fundi appellatione venit proprietas,& vſusfru- C&tus. conſil. io. nu..ꝛ.¼. 146 Fundus tunc dicitur probatus, ſi conſtat de nomine, es de duobus confinibus,&& quomodo procedat ſeu intelligatur. conſil, 66. 1u ½¼.CS 3568 „ Fundus quando eſt mariti, vror Vendendo ſimul cum marito, intelligitur id facere tanquam jidei- uſſor illius. conſal. 7. nu. 2. 125 Furem licet retinere, at quomodo eundem liceat in- terficere, veluon. couſil. 8. nu. 5. 18 Furioſus& infaus quomodo differaut,& inter ſe cu- uéniaut conſil. A2‧nu. 4. 147 DeliteraGC.— Abella Vbi ſoluenda eſt de lite,& li e fnper b J Ppoſſeſorio, debes æſtimari poſſeßtio,& non res. couſil. 46. nu.?. 4 97 f1.3z 8 du. 24. 44. Geminatio attus nõ officit, quin error poßsit allegari- con ſi. i1. nu. 5. 12 28 Generalia generaliter ſunt intelligenda. conſil. 4s. nu. 3. 163 Gerens negotium alienum poteſt appellare. conſil. A4=7. Nl⁴. 1. 97 Gradus conſanguinitatis conſideratur ſecundum iis ciuile in ſucceſionibus, quæ ſecundum ius ciuile deferuntur. conſil.7. nu.. 6 Gradus computandi ſunt ſecundum iu canonitum, circa prohibitionem matrimonij. conſil. 7. nume- 10 12. 7 8“ 7 Gratia ex qua cauſa poſßiit fieri inualidaconſil. 10. 1½G 1. 1 Gratuita, ſeu non neceſſaris acceptatio diuiſionis non debet grauari ad acceptionem altorum in lauddo in- ualido contentorum. conſilio 2. numers 30. Fol. 64 Grauata ſolutio partis non grauat in ſolutione alte- ruiuts partts. conſil 3. nu. z1. 21⁶ Grauamen alicui iniunctum, quando uon valeat. cõ-= fal. 65-⁴μ.. 9,8 Grauari quus non debet pro wſddem bonis duol us locis. conſil. 5⁷. Nu. 2.. 4 57 GErauatus fideicommiſſõ potefl ſuper reſubiecta re- ſiitutioni compromittere, compromiſſarijque cõ- Hcredes inſlituti in rebus certis, alio non ſcripto haæ- Hredi quando noceat vitium ſen mala fides. conſil. Hæres qua bromiſſum,& inde ſecuta ſeruare tenentur. touſth 3 2,111.3⸗ 19 3. Delitera H. Abensactionem dicitur habere rem, ſed lurii fictzone. conſt. 10. ,ℳ.2. 24 Habens bona prohibita alienari non debet re- veree ab onere ſatiſdandi. conſilio 4. numero 4⸗ fol. 4e 22. rede vniueyſali, totum conſequuntur, ſunt hære- des inſolidum. couſil. 5 6. nu. i. 169 Haredem non lucrari 8 flus pendente conditione fi⸗ deicommiſti, exoròitat a iure, conſil. 5. numerò 5. fol. 12136 Hæredes domini ſi dominus non ſit conqueſtus de fe⸗- lonia vaſalli, an poßsint mouere quæſtionem vaſal- lo,& an filium. vaſalli poßsit dominus moleftare. conſil. 2u nu. 8. 84 Haæredes filiæ non probibentur ſuccedere auo, licer Nilia renunciet hæreditati patrus. conſil. 27. nume- e„„„,„. Haredis pœna quæ ſit ſi non faciatB inuentarium ſe- Iadun formam eius. conſilio 33. uumerò 2. fol. b 92 Hæredem ex proprio facto non poſſe contranenire ge- MNiis a deſuncto, quomodo intelligatur. conſil. 18. 7. Mus. 18. 69 Heredi reſtitutio in integrum ad adeundã hæredita- tem quando dari Poßsit. conſil. 66. numero 6. focr„— 180 Hæreditas delata, ſed non adita, non tranſmittitur. Eoreditas aui deſijt eſſe poft aditam hæreditatem, ey zucipit eſſe patrimonium fli. conſil. 64. numè- ro d. 4 1476 Hareditas adita quando non poſeit repudiari. conſil. 7, au„u.. 59 Hcæ reditas tota ſi delata ſit, acquiritur aditione par- tis. conſil. 66. nu. Z. 179 Hæreditatis aditio ex quibus probetur. conſil. 6(. nu. 4. ibid. Hareditas quomodo codicillis dari poßgit. conffl. 22. nu. 36. 87 Hareditas defunfii non adita non pot eſl tranſmitti, nec cedi. conſi. 66. uu. 13. 180 ex Hareditate ſoluitur as alienum, ee in reliquo mu- lier vſafructuaria habet ſumfruclum. conſil. ⁷⁴ nu 4ä.. 1337 æreditatis aditio,& repudiatio ſols voluntate nu- da fiunt confil i9. nu. 4. 145 Hares hæredis petere nõ poteſt, cum legamus, probi- bitoò hærede petere conſil. 25. nu. 5. 1zo 4 Hcres nondum certus de quantitate hæreditatis, ſi illam vendat exiguo precio, induttus dolo empto- ris non cogitur implere contrattum. conſil. i. nu- erns. 242 Haeres ante aditionem, quod ius habeat in hæredita- te. conſif, 4 G. nu5. 50 Hares non debet currere ad accuſandum, conſil. i 4. ndo non conſlituatur in mora ſoluendi le⸗ gata. conſal.83. nu. 7. 198 1 NDE X Heret excipient reditus hæreditariot non ſuficere ad ſolutionem annui legati, non tenetur aliquid offerre legatariæ, totum petenti. ibid. nu 8. ibid. eres inſtitutus in re certa quando habeatur loco le- gatarij,& quando loco hæredis. conſil. 3. nu. 7. 23.„ 34 Hares grauatus reſtituere, tenetur de his ſolum, in quibus commiſit dolum vel latam culpam. conſ.8a. l¹s. 11. 195 Hares poſtquam adijt ex inſtitutione, nõ poteſt quan- doq repudiare ſubſtitutionem eueniente caſu ſub- ſtitutisnis. conſil. 24. nu. 4. 150 Heres grauatus fideicommiſſõ tenetur de his ſolum in uibus commiſit dolum, vel latam culpam. conſil. 22. nu. 5. 148 Hares poteſt agere ad reruperandam poſſeſionem, qua teſtator fuerat Peina wee⸗, 13. /u. 17. 117 Haæres in quibus caſibus non poſiit contrauenire fa- cto defuncti.conſil 2. uu.z3. 64 Haæres poteſt dare rem legatam vel eius æſtimatio- nem. conſil. 4 8. nu. 5. 8 164 Haæres ſi res legata non ſit in eius poteſtate, ad quid te- neatur. ibid. nu. 6. ibid. Hares locatoris reſtituendo fideicommiſſò poteſt pe- tere à fideicommiſſario caueri, de conſeruando ipſum indemnem a conductore. conſil. 7. uu. 7. 182 Hares ſemel factus nunquam deſiuit eſſe hæres. conſi. 78. nu. 9. 193 Hares grauatus vltra vires hæreditarias, quod de- eſt ſupplet ex fructibus iudicio teſtatoris perceptis. con/ſul. 5. nu. 3. 13 Hares hæredis dicitur bæres primi teſtatoris. conſil. ii. M. 1. 220 Hæredis appellatio comprebendit multos ſucceſſòres. conſil. 11. nu. 2. ibid. Haæres qui contrauenit promiſiioni pænali defuncli, etiam ignorans incidit in pænam. conſil. ĩ. num. 5. fol. 66 Haresſcriptus dicitur priuatus à teſtatore, licet hæ- reditatem nunquam poſſederit. conſil. 46. nu. 12. fol. 15 Haæres cuiuſcunque ſit dignitatis e arumeau⸗ que facultatũ, cogitur cauere legati nomine cum limitatione conſil. 3. nu.i. 4234 Hares poteſt in caſu delicti priuari bæreditate. conſ. 46. Nu. 1. 16 Hares inſtitutur cui etiam prælegata ſunt relicta, po- teſt conſequi legata,& repudiare hæreditatem, idem de ſubſtituto. conſil. 23. nu.1. 148 Hares non poteſt improbare factum defuniti. conſil. 27. nM¹. 8. 6 Hæres non poteft impugnare factum defuncti zo. ſil. 63. nu. iz. limitatur nu. 14. 175 Hæres vendendo hæreditatem non poteſt liberare ſea creditoribus hæreditarijs conſil. 5, nu..U. 79 Hares mediatus non dicitur propris hæres. conſil. 7. M. 19. 69 Homicidio in re dubia quis præſumitur adfuiſſe ca- ſualiter. conſcl. 10. nu. 3. Homicidium debet prius conſtare eſſe commiſſum ad hoc, vt poſgit procedi contra aliquem vt homici- dam. conſil. 25. nu. 4. 18 Hypotheca poteſt cõſtitui etiam pro aliena obligati- one. conſil.3 4. nu.4. 4⁰ Mypotheca quandoque ex poſt faco poteſt eſſe ſine principali. conſil. i8. nu. i0. 144 Hypothecam habens ſuper bonis ſuccedit in hyporhe- ca prioris creditoris, quando ex eius pecunia ſolut⸗ eſt priori creditori, couſil. 36. nu.. 33 De litera. I. GEnorantia in dubio praſumitur. conſil. 52. un- J mer.;3. 54 Ignorantia quando in facto proprio tolerabilis efl, & quando non. conſil. 4. nu.. 221 Ignorantia in teſtarore praſumitur. conſil. 48. nu- me. 2. 164 Immiſßio in poſſeſionem facta per iudiicem er nulla, eſl ante omnia reuocanda. conſilio?. numero 32 fel. 103 Immiſio conceſſa parte non citata, quando poßsit con- firmari,&& quando non. conſil. i0. nu. i. 113 Immixtio probatur probata poſſeſsione bonorum, vel habitatione domus patris. conſil. 66. num.i, 0l. 179 Tlouee domini non facit immunem colonum. conf. 21. nu. 5. 2²½ Impenſa funeris eſt æt alienum dotis. conſil. 7. nu- mer. 1. 137 Impẽſas funeris ex hæreditate deduci, antequam ali- ud ſoluatur. ibi. nu. 2. ibid. Impetrans ſi aſſeruit ſe procuratorem faliò, qua pæœna pauiatur. conſil. 4 4. uu. 12 434 Impetrare, e& preces offerre diſferunt,& ratio diffe- rentiæ. conſil. 4 4. nu. 5.& 6. ibid. ex Imperfecto teſtamento nihil poteſt peti. conſil. 33. nu. 5. n56 Implementum conditionis non tranſit ad hæredes. conſil 3 4· nu. 2. 157 Improprietates duæ non poſſunt ſimul concurrere. con ſil.z2 nu. i5. 62 Impugnaus voluntatem teſtatoris ab omni commodo teſtamenti eſt repellendus, quomado intelligatur. conſil. 23. nu. 15. 149 Incapacitas non impedit miſsionem nec ſimilia. couſ. 15. 1¹4. 17. 121 Incertudo legatæ rei aliud operatur,&e incertitu- do perſonæ legatarij aliud. conſilio 85. numero 22. 70* 201 Incertitudo non vitiat legatum, aut promiſsionem dotis conſil. i0. nu. 5. 127 Incertitudo quæ impedit acquiſitionem poſſeſcionis. conſ. i3. nu. 21. 118 Incidenter prolata ad nullius interrogationem, non Videntur inducere diſpoſitionem. conſil. 5. nu- mer. i. 102 Incluſio vnius eſt excluſſio alterius. conſil. 4. num. 4. fol. 50 Ineommodum qui non ſentit non debet ſentire com- modum. con ſil. 7, nu. 14. 68 Incontinenti quæ fiunt, ine e creduntur. conſil. io. nu. 2. 9 Indebitum non ſolum quando quid ſolnitur poteſl condici, ſed etiam quando promittitur. conſtl. 40. nu. 4. 151 Indefinita extinctio æquipollet vniuerſali. conſ. 43 Mts. 28. 1 18 Indeſinita non æquipollet Vniueyſali in teſtibus. con- ſil.o.uu. 6. 0 Indeftnita quando non æquipollet niuerſali. con.23. 4 ½.12. 149 Inde- 1—f ftfer teſkers d minm 8 pelen du, 5 inelin pecit niſi der wun rti 4˙1 4 4 4 3 2 os ſertit a tßu J. d. an fantint.?’ 4 98 1 Inimicitia capitalis, ſecreta allocutio, homicidin in- Iudefnita æquipollet vniuerfali conſil. 46., uu. 2.163 Indicia cum pro reo ſunt aliqua, contra illum debent eſſe indicia multum vrgentia, Vt ſuperent ea quæ faciunt pro reo. conſil ⁹.uu. 27. 72 Indicia multa quando ſunt pro aliquo, contra illum indic ia debent eſſe multum vrgentia, vt ſuperent ea quæ faciunt pro eo. conſil.o. nu. ig. In dicia nonſolum, ſed etiam probationes, ſi quæ erant contra reum, auferuntur per torturam. conſil. 29. Iuducta ad diminutionem non debẽt operari augmen- tum. conſil. 54. nu. 3. 54. Inducta ad confirmationem non debent operari dimi- nutionem. conſi.⁊ nu.W.ʒ 206 Infans nõ prohibetur quin poſtea poſsit adire, vel re- pudiare hæreditatem, vel omiſſam, vel aditam à tutore. conſi. 2i. nu. 5. 147 AMelius eſt intatta iura infantis ſernari, qudm poſt Dulneratam cauſam remedium quæxrere. ibid. nu- mer. 6. ibid. Intfans quando cum authoritate tutoris poſait adire hæreditatem. conſil.zi nuiux. ibid. Infanus,& furioſus quomodo diſferant,& inter ſe cõ- ueniaut. conſ.i unu. 4. bid. Inferior nullus ſupremo principe poteſt vti clauſula, non obſtante lege aliqua. conſ. 3. nu. ¹ioo. 65 Inferior locus fuperiori per quæ ſeruiat. conſil. 6. nu- mer. z. 110 continenti ſecutum, inducunt praſumptionem cõ- ſhilij. conſil. 1 6. nu. i. 12 Iuimicus non poteſt eſſe teſtis contra inimicum. con- ſil. 20. nu. S. 1 82 Iniurioſa verba, ſi quis eodem impetu dixerit alicui, habentur pro vna iniuria, quantum ad pænam. cõ- Fl. 12· nu.z. 10 Inquiſitio ubicunque non eſt iuſſa, ſed permiſſa, ſi iu- dex uon inquirit, non tenetur. conſil. ia. nu. n. 1 Inquiſitio generalis quò ad priuata commoda nõ pro- cedit niſt incidenter. couſtl. i⁰. nu. ⁊. u Inquuſitio non poteft formari ex dicto ſocij criminis. couſil. 4. uu. 3. 11 Inquiſitio& accuſatio non poſſunt ſimul accumula- ri. conſil. 6. nu... c Inquiſitio ſi non probetur, tenetur aliquis perinde ac Raccuſaſſet. conſ. 29. nu. 17. 19 Inquiſitio potest formari ad requiſitionem accuſato- ris. conſil 6. uu. 4. 6 Innouatio Appellatione interpoſita nil innouandum eſſe, quomodo intelligatur. conſil. 8 εu. 9. 199 Inſtantia iudicij etiam realis non tranſit attius in a- lios ſucceſſores, quam in vniuerſales. conſil. i. nu- mer. 12. 60 Inſtantia ſuper reſcripto fundata non poteſt tranſire in fingularem ſucceſſorem. conſil. 7. nu. 1zä. 69 Inſtantia cauſæ appellationis poteſt ſuſpendi expreſſo bartium conſenſu iure canonico. conſi.7. uu. 4.94 Inſtantiam iudiciij inchoati cum hærede non tranſire in fideicommiſſarium. conſil.. nu. 8. fol. 5. GOnu- mer. 4. b 60 Inſtitutio faia de poſthumo naſcitur poſt mortem, trabhitur ad hoſthumum natum in wita. conſil. 46. nu.. 163 Inſtitutus idemque ſibimet ſubſtitutus poteſt omit- tere inſtitutionem,& agnoſcere ſubſtitutionè,& nötenebitur ad relicta in iſtitutide. co‧.¹z. u. ν½ Inſtitutus hac conditione, fnd commiſerit delitum, & exbæredatus ſub contraria onditione, quando, & quælis ſit hæres. conſil. 78. nu. i. 19 8 Inſtrumenta proferens aliter quam vera ſunt, cauſ cadit. conſil.. nu.ꝛ. 5 Inſtrumento nulla fides habetur, ſi duo teſtes non de- KLripti in inſtrumento contradicant. conſil. 73. uu- ner. 4ä. 185 ei ſe ſubſcribens incidit in crimen falſi. conſil. 5. nu- mer. 4. Inſtrumẽtum ex quibus praſumatur falſum. conſ. 66. Alt. 7 0. 1 8 3 Inſtrumentum aliquod an fuerit publicatum, ſumi- tur argumenthum à conſuetudine Notarij, conſil. 22. Nl.9. 85 Inſtrumentum fundi continet etiam frumentum re- poſitum ſerendi cauſa. conſil. 4 3. nu. 4. 162 Inſtrumentum li diſlonet ab abbreuiaturis, cui ſtan- Lum fit- conſil.22. nu.. 84. Anſtrumentum quando exabbreuiatura poſsit leuart. conſil. 22. nu. 4. 85 Inſtrumentum non ſolenne non dicitur inſtrumen- tum. conſil. 60. nu. 5.. 57 Inſultatus ſemper præſumitur feciſſead ſui defenſio- nem. conſil. 27. nu. 6. 7 Intellectus ad ſ.j. C. de fideꝛuſ.conſil u. nu... 10 Intellectus diſpoſitionis C. ſi verd aliquis. inſt. deſa- riſda. conſil. 4 0. uu. 12. 46 Intellectus. l.ſerui.(. de adul. conſil. 9. nu. 9. 8 Intellectus ad l.i.(. ſi de momenta. poſſ. conſil. 2. nu- mer. i.. 105 Intellectus ille capiendus eſt per quem quis non cadit in delictum, vel minus cadit. conſil. 12. nu. o. 10 Intellectus l. quoniam.(„ad l. lul. de vi conſal. 23. nu- mer 5S5. 3 15 Intellectus iſtorum verborum, peto ne fundug exeat de familia. conſil. 50- nu. i. 165 Intentio aduerfarij vbi fundata a iure communi, al- legantai ætatem, debet probare, conſil. 32. nu. 6. 92 Intentio principis talis præſumitur, qualis eſt legis Krriptæ. conſil.3. nu. zo0. 210 Intentio Principis talis præſumitur, qualis conuenit iuri naturali. conſil. 2. nu. 23. 207 Interdicta probibitoria quomodo competant empto- ri, es ſingularibus ſucceſſoribus. conſil.i. nu. 4. 59 Interdicttum vti poſsidetis pro iure non habente cau- ſam continuam, vtile intentari non poteſt, es qus agi poſzit. conſal. i. nu.:. 104. Interdittum de aqua quotidiana& æſtiua qua ratio- ne competat. conſil.i. nu. 4. ibid. Interdictum vnde vi quibus detur. conſil. 13. num. iz. fol. uu Interdictum quod vi aut clem, contra quemcunque poſsidentem datur ob probibitionem fattam prima poſſeéſſori. conſil. 82. nu. 37. 17 Interficere alium quando liceat. conſil. 28. numer. 3. fol. 8 18 Interlocutoria prætoris potefl ab ipſo declarariac in- terpretari. conſil. ni. uu, 9. 114. Interlocutoria à partibus acceptata facit ius inter il- las. conſil. ii. nu. 14. b Intereſſé. V bi is cuius intereſt proſequitur inquiſitio- nem, perinde eſt acſi ibi eſſet attor& Reus, conſ. 6. Mlt. 7. 6 Iuter- 114 Inſtrumentum falſum doloſe factens aut ſignans vel * 8. * NDENX. Iuterrogatio ludicis ſuper quibus ſiat᷑. confil. 57 · nu- wer. 2. 102 Interpretatio in inſtitutione lata fit: ſecus in legatis. conſi. 20. uu. 5. 146 Interpretatio, vt actus ſuſtineatur, ſemper facien- da eſt. con ſi. 19. nut. 12. 144 Interpretatio, quæ à conſuetudine diſponentis, à ſoli- to regionis,& contextu inueſtituarum ſumitur, optima eſt. conſi. 2. nu. 26. 207 In legatis fit ſtricta interpretatio, conſil. sq. uu. 4. 175 Idem, qud ad effeflus iuris videtur eſſe, quod quid ſit ex proprietate verbi, vel ex iterpretatiòe, aut extenſione legis ſcriptæ. ibid nu... ibid. Interpretatio in odioſis ſtritta, in fauorabilibus lata t facienda. conſcl. 3 9. uu. 6. 95 in Interpretatione ſtatuti conſuetudo eſt attendenda. ibidem nu. 7. b. 1 67ℳA. Interpretationem in dubio fieri, vt attus valeat, quando verum ſit. conſil. 2z. nu. 32. 87 Inualidum non poteſt ratificari. conſil. 2. uu. iſ. 63 Inuentarium tutoris quando poſsit prodeſſe pupillo, & quando non poſsit. conſ.33 nu. i. 92 Inueſtitura quando operetur, vt vaſallus poſsit age- re contra dominum ad poſſeſgionem. conſil. i0. uu- mer. 32. 8 76 Inueſtitura noua non facit feudum deſinere pater- num. conſil. 2. nu. 7. 206 Inueſtitura pro feudis antiquis quomodo interprete- tur. conſil. 3. nu.. 209 Inueſtitura omnis aut fit de nouo, aut de veteri feu- Ado- conſil.;. nu. 7. 8 z0id. Laueltitura intelligitur factaabdue præindicio ter- Sch wue eeeee Inueſtitura noua non habet immutare naturam an- tiquæx,& paternæ. con ſia3. nu. 5. 209 Inueſtitura quando attendi debeat. conſilio 4. nu- mero 7. W 214 Inueſtitura Verbalis qualis ſit eſſectus. conſ. 8. nume- ros. 4 112 Inueſtituræ primæ teuor licet ſit attendendus,& non Poßit in alicuius præiudicium immutari, poteft tamen declarari, ſi eſſet dubius. conſil. 4. num. 27. fol. 215 in Inueſtituri rerum Eccleſiæ attendenda efl conſue- tudo. conſil. 1i. nu. 4. 220 Inuitis qui poteſt, multò magis poteſt abſentibus& ignorantibus. conſil. 2 6. n.z. 90 Tudex poftquam detulit appellationi etiam friuolaæ, non poteſt reuocare ſuam delationem. conſil. 47. 114.3. 1 97 Tudex quis co guoſcat an admitti vel reifci debeat ap- pellatio. ibid. nu. 4. ibid. Iudex iniuſté aliquem detinens tenetur ad intereſſe detento. conſil. iz. nu. i0, 10 Iudex inquirens temerò, e& non præcedentibus indi- eüjs, tenetur inquiſito ad expenſas. conſi. 4. nu.. 11 Iudex rigore liberi,& pleni arsitrij dati à ſtatuto, non poteſt torquere Reum nõ præcedentibus indi- cijs. conſil. 25. nu. 8. 15 ITudex qui de crimine cognoſcit, quando poſsit inci- denter condemnare furem ad reſtitutionem abla- torum, declaratur. conſ. i9. nu. 3. 13 Iudex non praſumitur voluiſſe facere, quod non po- terat. conſil. 1i. nu. g8. 114 Iudex poteſt ad publicam vtilitatem inquirere, et- iam nemine inſtante, conſil. 29. nu. 25. 19 Iudex quid poſit facere circa inſtrumenta. conſil. 22- Mui. 2 4. 86 Iudex qui poteſt non deferre iuramentum, poteit et- iam pollquam detulit, llud limitare. couſil. 23. nu- mer. 9. 33 Iudex non poteft ſupplere ætatem minoris, es quu poſsit hoc facere. conſil. 3 8. uu. 36. 45 Iudex quando ex officio poſit ſe de conſusetudine in- formareé. conſil. 23. nu. r0. 88 fudex procedendo indicialiter non dicitur aliquem ſpoliare, e; contra ihſum non poteſt agi poſſeſſorio. conſil. 12. nu. z. 115 Iudex non inquirit vbi offenſus vult accuſare. conſſi. 6. nu. 3 6 Iudex regulariter non poteſt procedere nemine accu- ſante. conſil. i4. nu. 9. 11 Iudex maleficiorum eft iudex damni dati, quando principaliter agitur ad pœænam: ſecus ſi duntaxat ad rem pecuniariam. conſil. 29 uu. 12. 19 Iudex criminalis cauſæ quando poſéit incidenter, e acceſſoriè pronunciare ſuper reſtitutione rerum. conſ. 1§. nu. 2. 11 Iudex debet prouidere pupillo pauperi de aduocato, &y de publico ſoluere, conſil. 4 nu. 4. 66 Iudex in cauſa criminali etiam abſente aceuſatore po- teſt ex officio procedere es interrogare,&& lis etiam abſente accuſatore dicitur conteſtari. conſ.s. nu.. s Iudex inquirens obquerelam&& accuſationem alicu- ius, ſi inquiſitio non probatur, ille tenetur pœna Tuypiliani,& ad expenſas. zid. nu. 5. 6 Iudex ordinarius procedens vt delegatus, nibil agit. conſil. 4 4 nu. 30. 49 Iudex ex confeſßione ſibi vt priuato ſecretò facta, non debet contra eum, quem ſcit eriminoſum, procede- re.conſil. 14. nu. 1. 10 Iudex ad euius inſtantiam inquirit ille ſuſtinet vices partis. conſil. 19. nu. is. 19 Iudex non poteſt extendere dictionem illam, eyc. ni- ſi parte citata. conſil. 22 uu. 17. 86 Iudex quando ſit mers executor. conſil. i0. numer. 21. el. 76 Iudex qui condemnauit ex parte, non videtur exa- lia parte abſoluere. conſi. 45 nu. 2. 97 Iudex ſi cenſetur incompetens, ante omnia coram ipſa opponendum efl de incompetentia con. 40. nas. 195 Iudex mandans ſententiam exequi cum crediderit ri- tée latam, non dicitur vim inferre. cõſileii. num. 7. fol. 77 Iudex ex ſeutentia in cauſa extraordinaria non debet habere ſalarium. conſil a⁶. nu. 1. 97 Iudex ſi feſtinat, non expeclata relatione nuncij, pro- ceſſum eſſè nullum. conſi.3.nu. 5. 106 Iudicare nemo poteft iuriſdittionem ſuam eſſe, vbi- cunque de ea diſputatur cuius ſit. conſ.7. nu. 3. 218 Iudacatum cum non fuerit firper omnibus, appellari Hoteſt. conſil.2 8. nu. 3. 90 Iudicatur idem de lucro quaſito quod de damno. conſ. 26. ¹. 1. ,35 Iudici in articulo mortis dicenti tuliſſe falſam ſen- tentiam, non creditur in praiudicium partis. canſ. 73,615. 7.. 155 ludicia,& contrattus, ſeu quaſi, æquiparantur- con- ſil. 5i. uu. 3. 53 Iudicis praſentia operatur, vt attus dicatur fattus bona fide,& ſecundum ſolennitates, conſil. u. nu- Mer. 17* 77 Iudicis n ture uicitar ent an 6 uerelan& u zo. 1 me ſli vt„n i, ſuen ſeit 11 1.1. lariam ineai W ke 1.16. xtendere diciit itr anfl. un nu.n nert exerntor 4 1 manit ex ſarts tere. cunf.4 141. 10 aun ncumpeten, d 2 mcanyeta on 1 medun mtertiam ereht ſe witar vinun Webm 1 uncnſter um 6.1ur 44.11. p b nus expetttta m 3 * 4 5, 1M 1 ar. C 7 un 41 1„7. Ehatata, us nct iunſtis urfuerit/ehet n 1, teluntf 1 7Gr „Aren K 39 neutu 1 unn 1. E u fenſuc 44 zuuu 44( 4tu! ,1 Ann 3* fuen A dAebito principali. conſil.. nu.i. ceſſorium, extinguitur facta condemnatione pro 26 Iudicis officium quãdo proponitur ad aliquod facti„ non debent dari ſportul. conſil. 46, uu. 44. 97 ludicis fattum quando cenſeatur fattum partis. conſ. 3. 1. 30. 10 8 Iudicis loco ſuccedit is, in quem compromittitur- con- Nl. 82. uu. 10. 195 Iudicis loco ſuccedit is in quem ex neceſsitate ſtatuti compromittitur. conſi. 4 9. nu.2a4. 2 Iudicis interrogatio ſuper quibus fiat. conſil. ⁷. nu. 2. fol, 102 Iudicem nõ procedere iudicialiter, ſed ut priuatum, quando procedit ſine cauſaæ cuguitione. conſi. z. nu- Wmer. 856... 4 108 Iudicium criminale ſuper falſo teſtium non ſuſpendit iudicium ciuile, quando alius quam ator vel reus udicium criminale inſtitueret. conſil. snumer. 9. „„ ⸗ e nluhen agitatum cum minore etiam non habente curatorem non valet. conſil. 8. nuil. 42 Iudicium contra pupillos indefenſos eſt ipſo iure nul- luu, coufil.zp. uu.zsz.. 45 in Iudicium venire non poteſt, quod poft iudicium acceptum accedit, ſed alia interpellatione opus eſt. conſi. 66. Au........ 1 d0 Iudicium non poteſi eſſe ſuper futuris, conſil, 46: nu- mwer.ic 1 in Iudicio poſſeſſorio quis debeat obtinuere, conſil. 7. Mu. 5... 1141 in Iudicijs debet admitti exceptio defettus mandati contra reſcripta. conſi. 44. uu. 16. 149 Iudicium vt Validetur ſufficit quòd minor iuret in iudicio, vel cõſtituat ad procuratorem cum iura- mento. coußil. 38. au. 5. 4 in ludicijs particularibus ad conſtituentem poßiden- tem in fſicta mala fide quid requiratur. conſil. 50. au. ZB. b in Iudicio quantumcunque ſummario peyſona debet Plens legitimari. conſil 38 nu. 4². 2) Iura duorum quãdo conſolidantur in peyſona vnius, poteſt ille vnus id quod poterant illi duo. conſil. 4. nu. 23. 215 Lura tranſgredi licet in eondemnando,& poſtquam conſtiterit Reum eſſe culbabilem. conſi. 4. num. 2. fol. 16 Iura& aſtioues ipſo iure tranſeunt in ſecundum fidei commiſſarium. conſil. 20. nu... 1146 Iura duarum perſonarum quando conſolidantur in perſona dnius, poteft ille vnus id, quod poterant illi duo. conſi. 23. nu. 4. 148 Iuracom muna loquentia de eo qui vtitur falſo in- ſtrumento, comprehendunt etiam illos, qui non fa- Bricauerunt nee fabricari fecerunt falſum, ſed 6 3 Auntaxat vtuntur. conſil. 6. nu. a-ux. 6 Iura incorporalia, vt poſsideantur, requiritur ſcien- tia aduerſarij. conſil. 14. u. ꝛ. 19 Iura quæ poſsint præſcribi, etiam eo qui non habet ti- tulum. conſ.1 4. nu. 8. ibid. Tura antiqua loquentia de publicatione bonorum cor- iguntur per ius auth. ſecunduũ communem opinio- nem, vbicunque propter cõdemnationem amitti- tur ciuitas. conſil. i. nu. 3. Idem in pœna deportatio- nis. ibidl. nu. 5. 33 Lura quæ dicunt renunciari poſſe fideicommiſſo reci- 2 Tadicis mercenar]officium, pey quod poterat petiat- Proco, quomodo intekigantur. conſil 2. nn.⁊1 6+ 8 6 4 Iura incorporalia amittuntur ex ſolo nõ vſu per de- ᷣ . cem annos conſal. 3. nu. u. b, Iuramẽto ſemel violato ſemper remanet ſuſpicio per- zurij. conſil.. nu. 4.. S 4 Turamentum interpoſitum in contrattu à iure com- mumd reprobato nibil operatur, e quando opere- „ tur. conſil 18. nu. 3.6 P4. 14; kuramentum quando valeat. conſil. 38. n.33. 44. Iuramentum non exigitur ab inuito. ibad. nu. 34. ibi, Iuramentum quando legitimet perfonam minvris. i- bid. au. 5....„H1. Iuramentum in contractu appoſitum non extendie obligatioaem, ſed ſolum corroborat. confRl 30. nu- mer. 7. 2397 „„ 7„ 27 luramentum neceſſarium non deferri pæredi. conſil. 20. Au. 2. 1 4 Iuramentum cui deferatur. conſil. ↄ. numer, ig. 74 Iuramentum deciſiuum æquiparatur rei iudicatæ. conſil. 0. an-cucux.„ Iuramentum in ſupplementum prolationis, vt con- rra aliquem deferatur, requiritur dolus. conſtl. 20. lurare de alieno facto iniquum eſt,&& in quibus caſi- us quis non teneatur iurare. conſil. o-nu.. 8d2 Iurare yt quis poſbit in cauſa propria, in ſupplemen- tum probationis quid requiratur. con hl. 20, nu- mer.z. ibid. Iuri hypothecæ quando e& d quibus praſcribatur, eã- Fil. 3- uu.eeses... 107 Iuris Via facilius conceditur quàm facti. conſil, 21. Turiſdictionis licet quis non fuerit in poſſeſtione per tempus ſufficiens ad praſcribendum, tamen non debet moleſtari in poſſeßione, donec legitimè con- uincatur. conſil. 15. uu. i0. 72 Ius ſuccedendi morientibus ab inteſtato non tranſit in eos, qui tempore mortis non ſunt nati neque con- cepti. conſi. 6s. nu../. 182 Ius propter feudum alienatum in quos tranſeat. ibid. Ius aliquod non dicitur competere in ſubſtitutioni- bus, es legatis conditionalibus ante euentum conditionis: ideoq huiuſmodi- ſpes non tranſmitti- tur ad hæredes. couſil. 85. uu. 4. 199 Ius adeundi durare z0eann quomodo intelligatur. con fil. 24. nau.„)́)́)„.. m8 lus ſuperneniens authori quomodo pofbit prodeſſe fucceſſori. conſil. 5 3. nu. 4A. 54. lus patronatus tranſit cum vniuerſetate Londrum. conſil.o. nu. 20.„ Ius accreſcendi non poteſl habere locum in legatario, neque obligatio quæ per aditionem bæreditatis contrahitur. conſil. 24. nu.äõ. zo Ius accreſc endi ita habet locum ab inteſtato ſicut ex teſtamento. conſil. 3. nu.3. 141 Ius accreſcendi excçludit ſueceſſorium edictum. ibid. Nut. 4 ·. 3 4“ ꝛid. Ius adeundi hæreditatem tranſit ad hæredes, conſil.ai. Mlt. 7o 1 84. Ius canonicum præualet cum res agitur in terris ſub- 4 ieſtis ſaltem mediate Eccleſiæ. conſilio 44. nu- ... 1443 Ius canonicum m materia matrimonijattẽditur, vli agitur de validitate, promiſsione aut probibitio- Ae. conſil. 7. uu-suu°°„ 1 25 NDEI Tvs ſuperueniens actori poſt motam litem non pro- deit adagendum, ſed nouo iudicio opus eſt. conſil. 5S.nu. 16. 188 Jus declarandi, an quis velit adire, el perſanale. ton- ſil. 46. uu. 10 50 Tus fideicommißi conditionalis, ad quem poſiit tran- Nhrre,& ius ſubſtitutionis vulgaris, quæ ad hæxredes non tranſeunt. conſil. 86. uu. 17. G n. 19. 201 Tus melioramentorumnon eſt creditum teſtatoris. cõ- Fil. 10. unu. 3. b 140 Ius primo fideicommiſſario quæſitum non poteſt abſ- que eius facto auferri, conſil. 6=. nu. 10„ 181 Ius alicui non poteſt acquiri ex ſtipulatione facta ab alio ante ratihabitionem conſil. 3. nu. 5². 212 Tus aliud eſt ſuper bonis aliud ſuper perſanis. conſil. 87. nu. 17. 203 Tus accreſcendi in donatarium, ceſsidarium, vel em- ptorem hæreditatis non tranſit. conſil, 66. num. 16. ⸗ſor. 180 Ius ſuperuẽiens authori meo prodeſſe mihi qud ad ex- cipiendum, non quò ad agendum. conſil. i0. nu. 8. ol. b 74 Tus declarandi caducitatem non tranſire in hæredem domini, neque contra hæredem emphyteutæ. conſil. 21. 116. 1. Zus accreſcendi, quãdo tranſeat ad hæredes ſucceden- tes. conſi. 3. nu.. S. 212 Ius imponendi onera e collectas eſt de regalibus. con- ſil. 6. nu. i. 216 Zus accreſcendi non tranſit in emptorem hæreditatis, neque in ceſgionarium. conſi. 36. nu. 8. 4¹ Zus commune attenditur, vbi apharet, quid vario nodo obſeruatum eſſe. conſil. io. nu. s. 9* Tus adeundi paternam hærediitatem aufertur ſpacio 30. annorum. conſil. i3- nu.s. 141 Ius idem eſt de parte quod de toto. conſil. 7. num. 7.68 dus quaſitum alijs non poteſt immutari ex perſona 8. ſucceſſoris. conſil. 4. ⁴. 2 4..) 275 Zus reuocandi donationem ob ingratitudinem dona- tarij, non tranſit in hæredes. conſi- ⁊1. nu. 5. 83 Ius quæſitum vni ex purificata conditione per alie- nationem, nõ poteſt acquiri alteri eodem tempore, & in fin. conſil. 6. nu. 7. 181 Ius pẽdente iudicio ſuperueniens attori ex caufa de præterito, prodeſt ad victoriam. conſil. 6o. num. z. fol. 9 Tus excipiendi& retinendi pro melioramentis tranſit in ſingularem ſucceſſörem. conſil. 3 6. uu. 2. 9 Iuſſus& authoritas longè differunt. conſil.». num. 2. 1 7. 7 Iuſtus titulus qui ſit. conſil.38. nu. i. 94 Delitera L. ☛τ NKAicus non poteſt eſſe procuratoy ad eligendum rectorem Eccleſiæ. couſi. i. nu. 5. 81 Lapſu triginta annorum aufertur omne reme- dium, er omne poſſeſſorium aufertur lapfu. 30. an- no. conſil. 13. nu. 25. 118 Laudi innalidi approbationem nemo inuitus cogitur face re. conſil.z2. nu, 2 63 Laudi approbatio non infertur ex attu poſſeſionis. conſil. 2. nu. i0- 62 Laudum arbitri, quatenus ſuper fideicommiſſo con- ditionali pronunciauerit, eſt mualidum. con ſal.z. H⁴. 1. 63 Legatarius non poteft vltra vires ſui legati cogi ad ſolutionem relittorum a ſe. conſil. 23. uuu. i. 149 Legatarius quando ex licentia ſibi data à teſtatore Laudum ab arbitro faclum non in termine compro- miſvi eſt nullum, etiamſi arbiter prorogauerit, ſed abſentibus partibus. conſil. 2. nu. i.& 3. 62 Laudum inualidum quomodo poſsit approbari. conſ. 2. l. 8., G nu. 17. 25. 62 Laudum babetur oco ſententia iudicis. conſil. 48. nu. 4. 52 Legata plura cenſentur, ſi legetur pluribus ſucceſa- uo. conſil. 7. nu. 17. b 659 Legata himpliciter relicta eximuutuyr de fideicom- miſſo vniuerſali,& quomodo. conſil. 5. nu.. 135 Legata non dicuntur, quæ poſita ſunt in conditione. conſil, 25. nu. 2. 157 Legatum legatario ante grauatum moriente, nõ tranſ mittitur. conſil. 60. nu. 7. 171 Legatarius in re propria grauari peteſt. conſ.zo. na.3. poſgit apprehendere poſſeßionem rei legatæ. conſal. 59·Hs*ε. G Ms. 4. 270 Legatarius& non hæres petere debet diſcußsionem bonorum. conſi. 83. nu. i. 197 Legatarius vel fideicommiſſarius quando poſiit ex licentia ſibi data à teſtatore apprehendere poſeſßi- onem propria authoritate. conſil, 6i. u. 2.& nu. 5. 13. 17 Legatarius qui non ſeruat conditionem aphoſitam le- gato, videtur vſque à principio fuiſſe malæ fidei poſſeſſor, ideoque ad fructus perceptos tenetur. con ſil. 25. nu. 4. fol. 150,& nu. 12. 151 Legatarius quare ſit idoneus teſtis pro teſtamento ca- ſil.q. nu. 3. 109 Legatarius contrafaciens modo, vel illum noͦ implès priuatur legato. conſil. 25. nu. 8. 154 Legatarius in re propria grauari poteit. conſil. 20. nu- mer. 3.“ 146 Legati alternatini electio eſt hæredis, ſi elegerit v- num, non poteſt demum variare. conſil. 39. uu. 2. & nu.5. 164 Legatis bonis e fubſtantia teſtatoris intelligere debe- mus deducts ære alieno. conſal.. nu. 8. 136 Legato vſufructu omnium bonorum æs alienum ſol- uitur ex hæreditate, es in reliquo legatarius habet vſumfructum. conſi. 20. nu. i. 146 Legatum alimentorum ſoluendum ex fruttibus, nec pro alimentis ſoluendis debet vendi proprietas. cõ- ſil 71. nu.z. 183 Legatum perhignoridationem non cenſetur fuiſſe renocatum. conſil. 8. numer. 2.& limitatur nu- meVx. 2. 138 Legatum de re aliena factum à teſtatore ignorante il- lam eſſe alienam, non valet.& qus caſu valeat. cõ ſil. 4.8. nu. 1. 164 Legatum fattum familiæ quomodo intelligatur. conſ. 38. Nu. 4. G nu. 6. 159 Legatum non poteſt ab hærede compenſari cum eo, quod teſtator debebat legatario. conſil. 69. numer.n f 0l. 182 Legatum rerum quæ ſunt in aliquo loco non contine- e, quæ poſtea illata ſunt. confil. 4 0. nu. i. 161 Legatum quando cenſetur factum ſub contraria con- ditione. conſil. 6. nu.5õ. 136 Legatum quando tranſfmitti boſgit ad hæredem,& uando non, ibid, nu. 9. 767 d. Legs- Adecomniſarin ateſtatune 23 M athe itate. unſ aag m ſeruut einditi 6 vfene 4 pme 5 eacfucaſel am . 10. G nn. 1 4 itdaneu teti em, nigeie'ium confirmu.ne ſacientmadh, Alna con. 15. nn. Jhru grauan I ſa 1 ielectio eft let xam N demun vun elgu conſ.so. nu./„/„/. 294 Legatum& venditio vſusfructus fundi compre- Beacn etiam vſumfructum inſtrumenti fundi. conſſil. 3. nu. 3. 8* 16² Legatum rei quæ eſt hæredis valet, etiamſi eſt lega⸗ tum ey fiat ab ignorante. canſ. A8.· nu. 3. 164 Legatum rei alienæ non valet de iure canonico: ibid. nu. 4. 4 ibid. Legatum animo compenſandi quando dicatur, cõſso. Legatum witiatur ex falſa de mouſtratione. conſ. 18. N¹⁴. 7. 2 144. Legatum factum cognatis,& cognationi an diſſerat. conſi.. nu... ze Legatum an vitietur propter incertitudinẽ. conſ. io. Legatum de dote factum vxori, nulla expreſſa quan- itate, quid operetur: ibid. nuu. hid. Legatum factum mulieri, cum vidua erit, facia wi- dua, debetur, neque illud amittitur, ſi poſtea nu- Zat. con ſil. 16. nu. 2. 0o Legatum particulare acquiritur ignoranti. conſ. 46. Auo,. o Legatum rei hæredis quando valeat, ſi teſtator leget am vti ſuam. couſi. 20. nu.. 446 TLegatum an per alienationem rei legatæ cenſeatur extendi. co- 33 12, Lex vbi praſumit aliquem eſſe in mala fide, talu præ- ademptum. conſil. S. uu 3.— 138 Legatum debetur, quando legatur tanquam credito- 8 fi, licet ille non ſit creditor. conſil. is. numero 4. ſfolrlr. b 1414 b I Al rei alienæ vel hæredis non tranſit ipſo 27 68 Legatum ſub conditione, ſi ſilij morte patris effician- tur ſui iuris, Valet, etiamſi per emancipationem 4 ſui iuris fiant. conſil. 30. nu. i- 15 4. Leges, quæ volunt ex reiterariane delicti ſeu conſue- udine delinquendi pænam augeri) in quo loquan- „tur, declaratur. conſil. 8. uu. i. z Leges ſtatuentes quem teneri ex fatto alterius in qui- bus terminis loquantur. conſil. 3. nu. f/ 33 kertis tefa K iint Leges correctoriæ non poſſunt extendi etiam ex maio- e aljeno. emf 711 umrtun larot S nn „. A kare, Fntali Kuuu 1on 0. vu.. drun ſoluerd luendus deler: h. 1 5 nondutiuren„ mflBae.! a iu ritate rationis. conſi 2. uu.0. 207 Leger quæ ſtatuunt pænam ſudici non punienti cri- mina, quomodo debeant intelligi, declaratur.con- ſi. i4. nu. G. 88 11 Leges dant actiones fiſco contra eum qui taeitam fi- Aem accommodauit, duobus ſcilicet concurrenti- bus. conſ.z. nu. 4. 25 Legis, vel ſtatuti diſpoſitio ad poc vt habeat locum probari debet qualitas à lege, vel ſtatuto requiſita. conſil. 25. 1u. 2. 16 TLegum ey ſtatutorum optima eſt interpres conſuetu- do. conſil. i5. uu. 1. 102 Legitima filij intelligitur deducto ære alieno,& fu- neris impenſa conſil.7. nu. ä5. a37 Legitima quando in prohibitione alienendi fatla hatre comprebendatur,& quando non. conſil. 44. nu. i. 182 Legitimari aliquis poteit, e& non tranſire in alicuiu poteſtatem. couſil. Si. nu 5. 19+ Legitimati perſubſequens matrimonium in quacun- Jue diſpoſitione veniunt appellatione ex legitimo matrimonio natorum. conſil. 74. nu. i.& numer. 4 fol. 18 Legitimati per reſcriptum conſequuntur ius legiti- — Legatum factum cognatis er apgeaati on' aon diſfert. Legitimatus non efficitur ſuus hæres patri, qui non Lex hæredes mei. O. fi. ſf ad. Sen. Con. Trebel. decla- mationis à principe, ius verò ſuitatis e fucceſcio- nis à patre. conſil 8i. un.z. 19 4. Legitimati per reſcriptum dicuntur legitima e; na- turales. conſil. 74. nu. 5. 186 rri. conſil, Si nu. i. es nu. 8. 194 Legitimatio infantis ſtatim valet, uon tamen infans ibpſe redigitur in poteſtatem patrus, niſt maꝛor fa- ttus rarificauerit egitimationem. conſil. 8i nu.]⁷. ibid. Legirtimario fattaab Iuperatore de plenitudine po- teſtatis Valet abſcue patris conſenſu. conſil. Si. nu- mer 4. 194 Legitimationem vel alium attum non retrotrabi in præiudicium alterius, quomodo intelligatur. conſ. conſenſit. conſ.Si. nu... 194 Legitimatus qua conditione non poßit ſuccedere ab ꝛnteſtato patri juo. conſil. 2. nu. s. 133 Lex ſpecialis, cuius ratio eſt generalu, eſi generaliter intelligenda conſil. 4 μu... 163 Lij. C de fideiuſ. quomodo procedat declaratur. con- Fil. i. nu.s. Pp Lex imponens hænam priuationis debet reſtringi, non autem extendi. conſil. nu... 127 ſumptio non poteſl, allegati poft 30. annos. conſz. 71 ¼. 6. 9 5 3 141 Lex quantumcunque dura eſt ſernanda. conſil. 76. Lex ſimpliciter diſponens, qudd faciens tale, quòd perdat cauſam quomodo intelligatur,& quid ſi di- cat, omninò perdat conſil 15,u. 14. ut Lex noua diſponens ſuper vno ex æquiparatis inma- teria, in qua æquiparantur, intelligitur diſponerne etiam ſuper alio conſil.3. nu. 3. e S. 4 Lex quando dicatur correctoria,& quando limitaro- ria. ibid. nu 4. ibid. L.j. C. de ſuperexac. l. quitunque.(:de ſeru fug. l.ca- pitalium.. ſolent.(. de pœn. c. ad aboſendam. de heret. in quibus terminis loquantur, declaratur. couſäl. 8. nu. 6. 1z L. ſeruos. C de Epiſco. audi. quomodo procedat expo- nitur. ibid. nu. 7. 14 Lex loquens de caſu fortuito, intelligitur de ſolito. confil.6. nu... 0 Lex poſterior declarat& determinat præcedentem. conſil. 4. nu. 28.„ 215 Lex pænalis et ſtritts intelligenda. conſil.i. num.3 4. fol. 22 Lex vel ſtatutum probibens actionem, intelligitur non ipſo iure ſed ope exceptionis. conſil 6. numer.i. Olo 26 Lex vbide actu perfecto inualidando diſponit, non ipſo iure ſed ope exceptionis intelligitur. conſil.. A,3..„ 20 Lex generaliter loquens debet generaliter intelligi- conſil.59. u. 11. 170 Lex gene ralis quando reſtringi potef. conſil. 31 nu- mer. 6. 38 L. eos C. de fur. procedit ſolum in eo qui ſcienter,& dolo sè rem iuratam receptat. conſil. is nu. 7†. 14 ratur. conſil. i, nu. 4. 132 7 ELaex ⅓——— 7NDENX Lex ſemper recipit interpretationem de habilitate. conſil. 41. nu. 3. 47 Lex f.. prætered.(. de lure. dot, vt locum ſibi ven- dlicet tria ſunt neceſſaria. conſil. 16. nu. 4. 131 Lex quando admitrit minorem in iudicio adimit es beneficium reſtitutionis. conſil. 4l. nu. 8. 47 Lex noua, aliud eſt quod adimat benejſcia, aliud quod condonet hæredi conficienti inuentarium. conſ. z4. nu. 2. 88 Lex nou tollitur per ſimplicem non vſum. conſil. 40- 7144.16. 46 L. ſerui elet. fẽ de leg jelimitatur nõ procedere, v- bi in legat adiecta eſſet diſtio totum. conſil. C. nu- mer. 1 4. 1 5 L quoniam.(.ad. l. Iul. de vi. intellectus. conffil. 23. nu.. 15 Lex mulier.§. cm proponeretur, quid diſponat. con- fil. 5. uu. 4. 135 L. interdum. S. qui furem. de far. exponitur: tonſil. 15. nu. 5. 8 1 1 L. j. de concuſſ. l. medicus. de var.& extra. cog. h pen. de calum. declarantur, ibid. nu. s. 11 Lex vbi non diſtinguit neq nos diſtinguere debemus. conſil Ki. nu. z. 194. Lex. j. C. quando ciuilis attio. non wendicat fibi lo- cum, vbi ex officio iudicis proceditur. conſil. 6. nu. 10: 6 Lex loquens in aliquo caſu intelligitur de vero, non de ficto. conſil. 18. nu. 2. 13 Lex ſi quis argenti(.de dona. limitatur. ibi. nu. 3. ¹3 Lex,& ſtatutum mandans inſinuari donationem non habent locum in primiſßsione de donando, quia a- liud eſt donatio, aliud promiſsio donandi. conſil. 1. u. 10. 21 Libellus alternatiuus non admittitur præcipus parte opponente conſi. J. nu. 6. 68 Libellus ambiguus quando poſsit per atlorem decla- rari demonſttatur. conſ. i9. nu.. 13 Libelius criminalis non indiget concluſione. ibid. nu. 3. sbid. Libellus generalis nallus eſt ſecundum Bart op po ſe- cundum alios. conſil. 64. nu. i,& 3. 57 Libellus generalis, in iudicio vniuerſali valet es quomodo. ibide nu. 2. ibid. Liber aliquis rationum tutelæ ad obtinendum dt exhibeatur, quid opuls ſit probare. con. 43. ,u. 1. 96 CLibera perſona alteri acquirere non horeſt. conſil. 14. nu. 5. 30 Liberalis nemo in neceßitatibus præſumitur. conſ. u. Mus. 6. 128 Liberatio ab aliquo iure Vt præſcribatur, quid ſuf- ficiat. conſil. i3, nu. 12. 317 Liberatio facta ob falſas canſas vel eſt nulla, vel ſcin- ditur remedio conduftionis ſine cauſa. cenſil. 40. Nu. 2. 161 Liberationes ſeu ſalutiones ante reſtitutam hæredi- tatem factæ ab hærede, ratæ ſunt habendæ. onſ. 22. nu.3. 148 Liberationes factæ ab hærede ante reſtitutam hære- ditatem, omnino ratæ ſunt habendæ. conſtl. 82. nu- mer. 2. 3 195 Liberti dicuntur de familia teſtatoris, e ſequuntur illius cõditionem es ciuitatem. conſ. 0. nu. 2. 165 Libertus liberti teſtatoris non venit ſub nomine li- bertorum teſtatoris, poteſt tamen ſub nomine fa- miliæ. conſi. 0. nu. 8. 166 Licentia data de apprebendendo poſſeſrionem nonna- cet concedenti, quin illam poſsit propria authori- te apprebendere. conſil. i5 nu. H5. 120 Limitatio quantitatis dotis facta teſtatore deberi telligi rebus ſic ſtantibus. conſil. νπ u. 20. 108 in Limitatione pænarum idem de incolis quod de ci- uibus iudicandum eſt. conſil. 13. nu. s. 10 Limitationes ad delinquentes, quòd idem non debet iterum accuſari de eodem crimine. conſil. z6. nu. a. Linea quæ propris dicatur. conſil. 65. nu.p? 179 Liqnidum quando ex duobus inſtrumentis aliquid hat, quod ex vno non erat. conſi. z2. nu. v. 207 Lis quando dicatur moueri ſuper bonis, conſil. 87. Nut. 18. 1 203 Lite mota ſuper poſſeſsione, poſſéſio afhicitur vitio litis,& ad quemcunque tranſit cum huiuſmodi — vituo. couſil 5u.uu. 5.— 33 Lites potius reſtrigendæ ſunt, quam laxandæ. con. 44. Litigantes per litis conteſtationem dicuntur quaſt coutrahere. con ſc. 51. nu. 4 428 5 Litigantes an poßiint prorogare iuriſdittionem iu- dicis non ſui. conſil.ꝛ. nu. 9. 62 4.—„ 4*. 1 Litigioſa ex quibus cauſis res eficiatur. conſil, 49. nu. l. 97 Litis conteſtatio quomodo eſficiat poſſeſſorem malæ fides,& quomodo non. conſi. 7. nuu.„-„.. 68 Liti; conteſtatio eſt de ſubſtantia iudicij. conſil.3 nu- mer. 10. 106 per Litis conteſtationem dicuntur litigantes quaſt contrahere. conſil. 5u.u. 4. 53 Litis conteſtatio. Quæ eueniunt poſt litem conteſta- tam non comprehenduntur in iudicio, ſed noua in- Ftantia cpus eft. conſil. 12. uu. i. 77 poſt Litem conteſtatam quæ non poſſiunt feri vel de- duci, non etiam poſſunt deduci in cauſa appellatio- nis. ibid. nu. 2. ibido poſt Litem conteſtatam uon licet deducere nouam cauſam, quando in libello expreſſa eſt ſpecialis cau- ſa. 1uid. a. 7. 78 Locata res etiam finita locatione quando non poſsis alteri concedi es locari. conſil. 10. nu. 2.& nu. i3. fol. 2 Locatis fatta cum pœna ſa tacité prorogetur, non in- telligitur repetita pæna. conſil. 7. nu. 9. Locatio quæ conſtituit ius in re conductori videtur alienatio. conſ. i. nu¹. 3. 219 Locatio quæ dicatur ad modicum tempus,& quæ ad longum tempus. ibid. nu. 4. ibid. Locator non poteſt expellere colonum propria autho- ritate. conſil, 61. nu. 23. 173 Locator vendendo rem locatam ſi excipit vt ſaluum ſit ius, emptor tenetur ſtare locationi. conft. 22. nu- . Mer. Ie 33 Locator promittens indemnitatem ad quæ teneatur. conſil. 8. nu. ꝛ. 27 Locartori datur contra tertium ad rem ipſam„oſſeſſo- rium, non tamen ad penſionem. confi. 3. numer. 23. ôol. 18 Locus& tempus ſuſpettum, quo quis fuit wiſas, vel delittum comiſſum fuit, faciunt praſumptionem mali animi. conſ. io. nu. n. 8 Locus contractus quando non attendatur, conſil. 55 nu. 3. 55 Locus originis, es locus habitationis, vli concur- ru n* luu beant Ran a 6LnA4 dunt Praragen an danfln. Iu.9. acaufi nac* 4 umaaa effe dda nen. anſi, 4 dkarſhlem 2 Latianen dicn i 70. un. 4. L-* eueniun ℳ un eberdanturn aukim cufl una 1 Latam qus 101 po ſaut dedu K he atan dun en bn aielna N han ſeiuluaui 8 uum 2 Lwanian 8s AEDA „ens ſ ai nu⸗ itapæuu. o0&g. 1 berai iut 7 80 1 11. FM. z. rur 44 Inodic 1 8er g. ilid. 12. 44 1 exfelerd A* 99 tenttal,„or e ae — 8 3 maa nenasfe 2 p 2 25 ausfalt,! 4N 3 978 d uwis 1ue runt locus domicilij habitationis attendendus i in⸗ primis videtur. conſil.12. numer. 6. 129 Locus rerum Cuerenciaaum inſpici debet. conſil. 27. 7 nu. 6. 452 Loquens non venit in generali ſermone. confil. 15. nu. 4. 120 Loquensnon includitur in geuenas ſermone. conſ.8. 1f.1. 3 109 Delkera M. 1 Ala fides anteceſſorus non ahhai ſeeſbeem in prælarura. conſ. 3 nu.o. u7 X Mala fider non nocet niſi adehuas eum contra quem eſt. conſil. 50. uu.. .. 52 Mala ſides quando noteat paſf iffori canp l. uu. 20. ol. 69 Maleficum licet cuilibet licitum ſit capete, n nemini ta men licitum occidere conſil. 28. nu.... 1s8 Malitiame malos mores bene aureänao per tres annos purgari, clarum eſt. conſil. 39:nu.8 95 Mandaus ſententiam exequi cum erediderii rite la- tam, non dicitur vim inferre- conſil. i. nu. /f. 77 Mandauuſſẽ quis non dicitur Horuaudo. conſil. p. nu- mer. 4 7 Mandatum ſpeciale requiritur in effecluali/ petitio. ne bonorum hoſſeſgionis. conſil. 46. nu..Z. 50 Mandatum requiritur ad petendum vniuerſale fi- deicommiſſum. ibid. nu.Z. ibid. Mandatum Lerha requiritur in aditione hæredi- tatis. ibid. nu. 4õ. 262A. Mandatum er nachaus etiam non ſecuto effettu pu- nitur, in crimine barricidi& veneficij. conſal.i. Mt. 11. 12) NMandatum de uon jetendo: in vltimis voluntatibus intelligitur de iure non de facto. conſ. 23. uum. 10. fol. 149 Mandatum ad lites quando intellgatur reuocatum. con. 1s. nu. 5. 110 n Mandato ad lites ve⸗ ad agendun non venit fa- cultas recipiendi ſolutionem, 2 liberandi debito- res. conſ.õ · nu. 5. 109 Mendatum Vt ſit validum quid ati endatur. con/.8. Mandatum exbiraus morte manduats exptrat et- iam vltimo Vitæ ſpiritu. conſil. 78. nu, z. 192 NMandatum generale comprehendit ea tantum quæ ſo- lita ſunt. conſil. ii. nu. 2. 129 Mandatum quando inducatur per verban volo, o- ptimè exponitur. conſ.9 nu.i. 7 Mandatum cum libera,& quod poßit fcere idem, quod ipſe dominus, idem eit. conſ. i. nu. T†. 28 Mandatum de omni lite ad quas lites non extenda- tur. conſi. 4-nu.. 100 Mandarum de ſoluendo alteri poteft reuocari ante- quam ſit ſolutum. conſil. 3. uu. 5. 25 in Mandato ad aliquem actum requiritur eadem ſo- lennitas, quæ& in ipſo atu requiritur- conſil. 33. nu. 30. 4 Mandatum ſi præcedat de aliquid faciendo, e& man- b datarius ſimpliciter faciat, licet non exprimat no- men mandautis, tamen Dah uita eius aomine fe ciſſe. conſil. 1. N1 t. 5. 21 Marito de iure ciuili permittitur Vxorem depreben- Iam in adulterio interſi cere, de: une. Casenec 0 ſe= 1 JNDET 2us. confi. J. nu. io. Marito mortuo dos eonſiſtens in mantitate 4 egers re⸗ ſtitui infra annum, couſil. 2. nua.5. 123 Maritus& rvxor ſi ſimul 2esdaaf huud: juris erit. conſil. 15. nu. 4. 131 Mari itus quando poſtit certum quid annuum promij- ſum pro dote petere. conſil i6. nu. I.&&*ο. 134 Maritus hi conſtituat vxori quartam in omnibus bo- nis ſuus, non cenſetur tenettkuihe hupe, feudis. con- NRil. 67. nu. 22. 203 AMaritus nõ aliter cogitur reſtituere vxori i fundum, guàm ſa illi caueatur de indemnitat:. ronſil. 70. Nu. 8, 183 Maritus iniuſts vxorem expellen priuatur omni do- ris lucro, conſ.i nu.s. 33 4 Mari itus quomodo poſgit eaſtigare vxorem,& eam in vinculis retinere. ibid. nu..& 8. ibid. Maritus tenetur alere vxorem er bro huiuſmodi ali- mentis bona marita ſunt tacitè obligata. conſil. ꝙ. ANnt. 2. 65 Maritus propter ſlatutum lucratur quidem dotem, ſed extantibus falijs illis ſeruat proprietatem,& pro wvtili potes diſonere depr oprietate. conſ. 5. na. i. fol. 127 Maritus leget vxori dotem na 5expreſſa certa quan- titate, niſ mulier probet quantitatem, nibil petere boteit, oppoſiti tenetur. conſ. o. nu. i.& nu. a. 127 2 aritus peradulterium quam pœnam patiatur con- fil.. un. 4. 161d. Maſ alinum compecfitur femininum. conſil. 64. Nul. 2.6.& 7. limit. ſecundum aliquos. 175 Mater quæ non petit tutorem filio pufpillo quomodo excluditur alegato, vel hideic ommiſo. conſil. 76. Nus. 1„ʒ.. 190 Mater inſtituta in nis flis non cenſetur inſtitura in illis, quæ filius probibitus erat alienare, conſi.20. ) N. 4*. 146 6 Matre exluſa per renunciationem quando cenſeantur etiam e ius filiij excluſi. conſ. 66*nu. o. 180 Matrimonium quibus probari poſgit. conjſ. 3. nu i.129 M ens teſtantis ex eius xaxekachiis colligitur. con ſil. 2643 1t.. 154 Merita 25 probentur per holim domantis aſſer tionem. confſil. 26. nu. 2. 35 Aerus executor non tenetur citare hartem,& cita- tio fatta non nocet. conſ. io. nu. 22. 71 Metum ſemper durare quando praæſumatur. conſe eu M t. 2⸗ 2 Metus non reddit contrattum etiam bona Ridei ipſo iure nullum. conſi. 11. nu. ¹3. Metum non poſſe allegari in eo quod ſit a 4 magiſtratu iure licito ibid nu.:4. bid. Miles poteft priuare filium etiam in legitima. conſ. 2. 4. 5⸗ 133 Minaus aliquem interffeere, veli in indicio eriminali proſequens, dicitur inimicus eaitaue coſ 1l. 20. n1t. 5⸗ 84 Minon non poteif aliquo iuramento epraſentari ma⸗ ior conſil. 3 8. uu.: 5. 44 Minor aduerſis primum decretum reſlituitur. con- hil. 3. uu. 19. 106 Minor ſi habet curatorem toniunctas pro 1llo agere non boteßt. conſ. Aiuu.. 47 Aiuor tam in poſſeſſorio, quam in petitorio ſe de- fendendo non habet legitimam Heiſouan ſiandi in iudicio conſil. 3. nu. ⁰6. 106 Muiuor,& Eccleſi 2xeuiharantur.&o 7.14. nu.z. 221 „ 2 Minor NDEX. Minor 25. annis, ac procurator ab eo conſtitutus abſ- que cuyatore non habet legitimam perſonam in ꝛudicijs. conſil. 32. uu. 3. 92 Manor non tenetur probare aduerſario ſe minorem eſ- ſe. conſ. 10. nu.. 27 Manor uon cenetur reſtituere niſt quatenus in illius vtilitatem verſum fuit, conſil. io. un. 2. 27 Minor er pupellus reſtituuntur in omnibus in qui- bus ſunt læſt. conſ. io uu.,& nu. a4. 27 Minore in integrum reſtituto quomodo aduerſarius quoque reſtitui cenſeatui. conſ. io. nu. 9. 75 Minori permittitur petere ſibi curatorem. conſil. i7. Nl. 2. 12 Minori quando detur reſtitutio aduerfius lapfum in- ſtantic. conſ.. nu.z.& quomodo non nu. 4. 55 Miſſus in poſſeßionem wigore decreti ininſti poteſt accuſari de vi turbatiua. conſ.3 nu. 2. 105 Monachus ex bonis monaſterij eſt alendus. conſil. 4. 1% 3. 66 Mora in non liquidis non contrabitur ante liquidati- onem. conſ.23. nu. 13. 33 Mortuo fure antequam ſit condemnatus extinguitur crimen,&& pæna furti. conſl. 29. nu. 7. 19 Mars teſtatoris es poſſéſsio intermedia primi hæredis impedit ratihabitionem, quæ non poteſt ſeri, niſu poßidente conſtituente. conſ. 6i.ie nu. 20. 173 Mors ciuilis quando eundem producat effetti, quem naturalis& quando nou. conſ. 60. uu.. 171 Mulctari ne quis poſsit quæ requirantur præclarè ex- ponitusr. conſil. 17. uu. 7. 12 Mulier ſoluto matyimonio tenetur ſtare locationi fun di dotalis, couſtl. o. nu. i. 18²2 Mulier quæ non petijt dotem, nec alimenta ab hære- dibus mariti, quaudo non poßit petere vſuras do- tis. couſ. 2. nu. 1. 12 Mulier ſi dedit dotem, nec fili fuit conſtituta dona- tio propter nuptias, fatto diuortio, non poteft pe- tere eam ſibi conſtitui vt lucretur. conſ. i4ο. ume- 19 1. 120 Mulier non poteſt ſimul exercere omnes atriones ad dotem. conſtl. 8. nu.. 126 Mulier quando poßsit vendicare bona data in dotem. conſil. 8.nu. 3. ibid. Mulier quamdiu nupta eſt dicitur incola ciuitatis mariti. conſil. 12. uu. 1. 129 Mulier in date cõfeſſata præfertur poſterioribus cre- ditoribus, niſi ſit fatta in eorum fraudem. conſ⁷4. 7 4. 54 Mulier alibi nupta non dicitur babere domicilium in loco originis. conſil. 22. nu.z. 224. Mulier alibi nupta quomodo retineat priuilegia ci- um ſuæ ciuitatis. ibid. nu. 4. ibid. Mulier hodie poteſt eſſe tutrix. conuſ. 39. nu. 2. 45 Mulier alibi nupta non ſortitur forum in locum ori- ginis. conſ. 2 2. n.. 224 Mulier nupta poteſt habere patrimonium triplici generis. con ſ.9. A⁴³. i. 127 Mulier obadulterium amittit datem. ibi. nu. ꝛ0. ibid. Mulieri ſi legetur cum idua erit, facta vidua con- ſequetur legatum, quod non amittit ed qusd poſtea nubat. conſ. 16. uu. 2. 80 Mulieri uon eſt permiſſum alienam litem in iudicio defendere ſecund. limit. conſil. 39. nu. i. 45 Munerum publicorum alia dicuntur perſonalia alia batrimonialia, alia mixta,& quid ſit quodlibet ho rum. conſ. 52. nu.i. 99 Murum eſſe proprium alicuius ex quibus cogudſca- tur. con ſil. is. nu. 1. 29 Mutatio valoris Vbi cauſatur ob deteriorationem monetæ, ſolui debet vel antiqua moneta, vel eius æſtimatio. conſil. 37. nu. 4. 42 Delitera N. N'wuus Verba principis ſuper eo, ſuper qua principaliter nõ diſponit, non probant. con. 9. num. 8. 570 Nati hoſt alienationem quando admitti poſsint con- ſil. 68. nu. 7. r 282 Nati poſt alienationem quando poſtint admitti ad re- uocandum, conſil. 75. nu. i4a. 168 Nati poſt mortem teſtatoris quando ad fideicommuf= ſum admittantur. conſil. 85. nu. 3. 204 Nati vel concepti poft mortem teſtatoris non poſunt dici proximi ipfius teſtatoris. conſi. 86. nu.. 350 Nati yol mortem teſtatoris non wocantut in ſubſti- tutione conditionali,& reciproca. conu. 38 n1u. 160 Natus ex illicito coitu non poteſt impetrare pro his, qui ſibi ſunt coniuncti fanguine. conſil. 44 nu. 9. fol. 4³ Natura ſermonis copulatiui requirit veritatem o- mmium. conſil. 3. nu.5Z. tt Naturalis obligarso non tollitur per ſententiam ab- 9215 ſolutoriam. con ſi. 6. iu. q. 26 Neceſſaria ad hoc, vt contra abſentem ſententia pro- ferri poſtit. confil. 3. nu. i. 106 Neceſſaria omiſſa witiant teſtamentum. conſil. 22. nu. 14. 85 Negationes omnes ſunt liquida iuris probatides, cum Iint probatæ eo ipſo quòd nõ probatur contrarium. coſ. 5. nu. i. 1 2 † Negatiua per quam oſtenditur aduerſarium non ha- bere legitimam perſonam ſtandi in indicio, nun- quam probanda eſt à negante. conſil. 32. uu. 4. 92 Negatinam per rerum naturam probare non poſſe. conſ. ↄ. uus. 3. 70 Negatiua cvt probetur, quidrequiratur. ibid. nu. 4. ibid. Negatiua quando ſir d negante probanda& quanda 0*ο. confil. 10. nu. 20. 75 Negatiua qualitatis debet probari ab eo qui negat. conſil. 4. nu. i/& 20. 2¹15 Negatina a negante quando debeat probari&& quãdo non. conſil 5. nu. 12. 217 Negatina plus neget, quàm affirmatiua affirmet. conſäl. 4A½ u. 7. 50 Negatio hæredis reddit rem dubiam ad commodum negantis. con/. 83. au. 6. 298 Negligentia ſala non vtentu ſuffſicit in præſcribenda libertate. conſ.. nu. 9. 217 Negotia pupiliz gefta ab aliquo, non vt tutore cun eſſet fust O n Talent. couſ. 44us 29. 8 49 Negotium ad aliquem Hectare ex quibus probetur. conſil. i5. uu. i. 0 Neminem plus poſſe grauari, qudm habeat in bonis. conſil. 2. nu. 7. 4⁰ Nemo praſumitur velle ſe in continenti corrigere. conſil. 3. nu. 42. 28 epos,ex filio inſtitutus, poft ipſum filii admittitur fölum in caſum 2ulgaris. con ſil.; 7. nu. z. 158 Noepos ſubintrar locum patris, quando agitur deſue- ceſionaui. conſ. 85. nu*n. 200 Nepos Setno non tallti a 2uf. 8.Nh.. , dt caatrsdſ 8 an. Aa.s. 1. 4 vnlant 4f r de fan hrnilg i viyſo quidnã 9 erſouam 1 5.„. gcrum autunl& adetur, qnite3 n eo ft à regents .nu. 0. tatu dedet yy 47 G 10. nte quinddte àA 4. 11. Nupta dicitur de domo ey progenie. conſ.-=. uu. 2. 169 neget, Tuus 8 NDE. Nepot ex ſilio defuncto nonſuecedere vndà cum pa- truo conſ. 4. nu.1. 162 Nominatio,& aſſertio, quòd aliquis ſit affinis, quan- do conſtituat aliquem in quaſi hoſſeſione affinita- tis, Veltransferat onus probandi in aduerſarium. conſil. 79. nu. 5. 193 Norario aſſerenti inſtrumentum à ſe confettum eſſe falſum, non creditur. conſ. 73. nu. 8. 485 Notario aſſerenti inſtumentum per ſe confectum eſſe falſum, fides non adhibetur. conſil.3. nu. i4. 3 Motarius quando poſgit corrigere errorem. conſil. ꝛ23. Nlt. 2. 5 8⁸ Notarius qui errore ductus edidit inſtrumentum di- uerſum à prorocollo ſaltem tenetur læſo ad inter- eſſe. conſ. 5. nu. 5. 6 Natarius an cenſeatur rogatus apponere clauſulas co- Iuetas, conſcl. 22. uu. 1i. 85 Notarius qui fuit rogatus poteſt apponere clauſulas conſuetas: alius autem illo mortuo non poteſt. con- Fl. 22. nu 16. NEBI. Nullitas ſententiæ quæ ex actis apparet, nunquam cen ſetur à ſtatuto excluſa. conſil. i3. nu. 4a4. 10 ex Nullitate inſtrumenti non poteſt inferri ad nulli- tatem contractus. conſtl. i. nu. d. 99 Nallum e inualidum confirmari non poteſt. conſ.z. a. 35. 108 Numeratio ſpecierum taxationis cauſa quando intel- ligatur facta. conſ. a. uu.„äõ/. 124. Numerus liberorum non videtur excuſare à mune- ribus, ſiue oneribus patrimoniorum conſil. 2u. nu- mer.i. 225 Naumerus duodecim filiorum zt excuſet à muneribus quid requiratur,& quouſque duret. ibid. num. 2. 4 De litera O. — Blatio cum flt ad obligandum emphyteutam ad relaxationem bonorum, neceſſaria eft cõ- gnatid&s diſpoſttio. conſ. iz2. nu.zW. 220 Oblatio verbalis ſufjicit in non liquidis. ibid. nu.3. Olatio fola fuficit in iudicio ad quærendam actio- nem. conſ. 83. nu. 10. 198 Oblatio fola quando abſque depoſitione ſufſicere vi- deatur. conſil.23. ,1u 44uJ uA.A.. 33 Obligatio etiam generalis regulariter impedit alie- natiouem. conſil. 58. nu. 4. 956 in Obligatione generali quando veniant ea de quibus in l. obligatione. de pign. ibi. nu. 5. ibid Obligatio non poteſt diſſolui ab vna parte quin diſ- ſoluatur ab altera. conſil. u. nu. 7. 82 lutoriam. conſ. 6 nu. J. 26 VUbligatio ad intereſſe quomodo poſsit ſuccedere in ob- ligationibus dandi. conſil. 2. nu. 4. 123 Obligatio ex ſimplici conſenſu non oritur., conſil. 3. nu 24. 210 Oceidendi conatus etiam non ſequuto eſfedu punitur de iure communi, ſecus vbi agitur ciuiliter. cõſ. ii. nMu⁴ 1. 144 3 91 Occidendi animum non præſumitur habuiſſe, nec te- netur de occiſo, qui habens roncam in manibus per- cutit cum calce e oceidit. conſ.io. nu. 17. 9 Occidere aliquem quando liceat. con. 28. nu.. 18 Omiſſum in contradtibus habetur pro omiſſo. conſil. 2. 95 Oõligatio naruralis non tollitur perſententiam abſo- Oecidere furem quando liceat. ibid. nu.. ibide Odioſitas qualitercunque concepta ſufficit vbi agi- tur de repellendo aliquo à prinilegio? ſen ab eo quod competit contra regulas iuris communis, conſil. 3. nu. i c b . 2. 5 ⸗*— 4— 5 Odioſitas qualitercunq ccepta ſufhicit vli trattatur de repellendo aliquo à priuilegio. conſao. nu. 8. 84 Oſſendens licet ſit punitur d magiſtratu poteſt offen- ſus ciuiliter agere pro ſuo intereſſe. con. 26. uu. 5. 1⁷ Oſfenſa in dubio præſumitur facta ex noua cauſa. 9 Officiales creari poſſunt ab habente fimplicem iuriſ- dictionem. conſ. i4. nu.. 119 hicialis in quo teneatur quand o ſua familia deli- quit circa officium. conſel, 24. n. Z3Z. 34. Officialis capiens bannitum cur non conſequatur be- ne ficium ſtatuti. conſ. 8 2. nu. 9. 195 Oſncialis ſi volens capere debitorem, ſi illn vulneret punitur. conſ. 28. nu. s. 18 Ofhicium iudicis mercenarium non poteft quicquam operari, neque ſtare ſine principali actione cui de- ſeruit. conſil.. nu. o9. 12 Ofhicium iudicis mercenarium per quod poterat pe- ti acceſſorium, extinguitur facla condemnatione pro debito principali. conſil. 7. nu... 28 Ofhicium iudicis quãdo proponitur ad aliquod factii, non debent dari ſportulæ. conſil. 4 6. nu. 4. 97 Officii iudicis nõ niſi petenti impartiri. ⁰ε,/1 5. n. 4. 11 Omiſſa ea qua funt de more cinitatis ſi ſint in contra- ctu, non cenſentur expreſſä. conſ. 22 ,u.2Z2. 79 Omißio neceſſarium vitiat Inſtrumentum. conſil.22. nu. 14. 85 1 ½.14... 207 Onera fiue munera quæ non imponuntur forenſibus eV quæ imponuntur. conſ.52. nu... 100 Onus probandi legatario agenti non hæredi conuenta regulariter imcumbit. conſil. 83. nu. 2. 198 Onus petendi ſpectat legatario agenti ad legatum cui opponituyr de lege Falcidia, vt fiat calculatio bo- norum ibid. nu... 1 ilbid. Onus iniunctum hæredi ſub nomine proprio, noͦ egre- ditur eius peyſonam couſil. 49 uu.. 155 Onus imperſonaliter iniuntium cenſetur intunctum hæredi. conſil. õ,. nu.5. 178 Onus probandi acquiſita ab emancipatò eſſe ex re pa- rris incum bit fratribu agentibus. conſ.. nu. 4. 26 Onus fideicõmißsi ab ipſo vſq; prꝛncipio fucceſsioné af ficit,& tantominus relitti videtur. con. 2.*. 1. 133 Onus probandi an quis ſit minor incumbit agenti. cõ- ſhäl.z uu.t4. 9² Operarij quibus fuit denunciatum nouum opus, non ſunt idonei teſtes in illa re. conſ. ꝗ. nu. i. 109 Ohinio quando weritati præualeat. conſ. is. nu. 3. 30 Oppoſita idem operãtur in oppoſito, quod propoſitum in propoſito- conſilei. nu. J.ʒ 182 Oppoſitio. In iudicijs ſammarijs nõ põt opponi de iure tertij etiã exeluſiuo iuris agẽtis. conſ. i5. uu. 21. 124t Ordinarius qui poſsit cognoſcere an ſit iudex compe- tens. conſil. õ. nu. 4. 218 Delitera P. NAcem faeiens ey promittent non offendere, po- P teſt offendere ex nona cauſa. conſ i u.. 9 DPBatka appoſita cõrratlibus nominatis quid opers tur ſiꝛn cõtinẽti apponãtur, conſenu. 2. G& nu.. 28 47 5 Pacla NDEX. Paffa contra ſubſtantiam tontractus ſunt nulla. con- fil. i6. nu. i. 30 Pacta quæcunque inter dominum,& emphyteutam DValent. conſil. i2. nu. 9. 29 Patta appoſita in prima diſpoſitione cenſentur repe- tita in augmento. conſil. 25. uu l. 35 Pactiones ſuper hæreditate viuentis irritæ ſunt. conſ. 36. Nu. i... 4*½ Pacto ad ſtatutum non licet argumentari negatiuè- conſil.30 nu. d. 39 Pacto nudo licet non poſgit agi tamen poteſt excipi. conſil. u2. na. 8. 29 Pactum quod fratrer inueſtiti alter alteri ſuccedat. quomsdo interpretetur. conſ 2. nu.25ä. 208 Pactum de ſuccedendo in hæreditate viuentis ſine ei- us conſenſu non valet. conſil. 66. nu. i4. 180 Pactum fuper hæreditate incertæ perſonæ viuentis, quomodo valeat. ibid. nu. i5. ibid. Paitum de quota litis fattum cum procuratoribus vel aduocatis non valet conſil a. nu. 3Z. 22 Pactum tacitum ex actu ſpontaneæ ſuſceptionis in- ducitur à lege. con ſil. 2. uu. i9. 63 Pactum de ingrediendo vt poſßiit exequi contra ter- tium duo requiruntur. conſ3. nu. 25. 107 Paftum de non incidendo arbores intelligitur de vi- ridibus arboribus,& ratio quare ſic intelligatur. con ſil. 24. nu.i. 44 Pactum appoſitum poſſeſcioni temhore traditisnis & acceptionis nocet etiam his, quibus ac quirens in dominio rei non poteſt præiudicare, conſil. 51. nu- mer. 6. 53 Pactum de ingrediendo propria authoritate appoſi- tum in contractu, nõ habet locum vbicunque quis velit ingredi parte de facto reſiſtente. conſil. 59. nu. 5. b 70 Pactum dppoſitum in contractuvenditionis videtur pars precij. conſi. 13. nu.. 29 Pactum qudòdd conductor non poſsit incidere arbores exiſtentes ſuper prædijs de quibus intelligatur. cõ- fãl 23. nu. 8. 33 Pactum appoſitum à principe vt ſuperſtes fuccedat decedenti ſine ſtlijs maſculis, ad què ca ſum nõ por- rigatur. con/. 3. nu. 57. 2¹3 Pactum factum cum eo qui iuſtè poßsidet hæredita- tem nocet,& prodeſt ei ad quem hæreditas perti- net. conſi. 92. uu. 1. 195 Pat᷑tum quaſi iniectionis manur proſequi poteſt rem, penesquemcunque vadat. conſ. 82. uu. 39. 197 Pactum de deponendo ſiue accommodando non pro- ducit actionem. conſil 4. nu. z. 25 Pactum de ingrediendo propria authoritate quando poſsit exerceri. conſ. ⁵ nu. 2. 120 Pactum alterius quando prodeſſe, e nocere poſsit al- teri. conſil. 22 nu. 2. 148 Parentes tenentur alere filios ſpurios ex æquitate(a- nonica. conſil. 4. nu. 4. limit. nu..) Paria ſunt uon ſupereſſè,& non ſuccedere. conſil. 3. nu. 58. 2¹3 Paria ſunt dare dotem e promittere. conſil. 13, nu- mer. 5. 130 Paria funt forum ſortiri;& ſtatutis ligari. conſil. 22, nu. 5. 224. Paria ſunt non facere es inutiliter facere. conſil. 38. nu. 38. 45 Paria ſunt apponere claufulã codicillarẽ,& relinque- ea venientibus ab inteſtato. conſ.3 8. nu. 9, 460 Paria ſant aliquid non extare, val extare& eſſein- certum. conſ. q. nu. 2 6z26. 2¹5 Paria ſunt quòd diuꝛſio hiat à iudice, vel à partibus. conſ. 8. nu. z.. 2¹8 Paria videntur, ſoluere e promittere. conſil. i. nu- mer. 35. 22 Paria ſunt relinquere cognatis,& relinquere liberi. conſil. 67. nu. 5.. 181 Paria eſſe quid fieri ab initio, vel ex pofl facto, ſi ab initio pactum de faciendo proce ſit. conſil 2. nu. i9⸗ fol..“ 297 Paria ſunt aliqua fieri antè, vel incontinenti poſt. conſil. 77. nu. 7.— 191 Pars vna teſtamẽti declarat aliam. conf7ꝑ⁷7.,u. dfol. 191. conſt. 62. nu. i. fol. i⸗ 3. e conſil. 64. nu. ¹4. ¹76 Pars eni atteſtationes panduntur vel inſtrumentanò incidit in crimen falſi. conſ. 20. nu.i. 14 Pars vna inſtrumenti declarat aliam. conſ.5o. nu. 4. fol. 98 Pars altera cum impleuerit pro ſua parte poteſt agere contra aliam. conſ.i. nu. 1. 21 Pars na contra alteram quid poßit ob non imple- mentum contractus. con ſil. 21. nuz. 5. 32 Pars quarta vel quinta cur poſgit tradi& poſsideri. conſ.59-nu. 4. 55 Pars ineerta non dicitur poſſe tradi. conſil. 59. num 2. ibid. Partes facistes atum in dubio nullum ignoraſſe præ- ſumitur diſpoſetionem legis volentem illum atlum eſſe nullum. couſ. nu. 5. 77 Pars vna ſtatuti declurat aliam. conſ. 4. nu.3. 124 Pars vbi opponit quid rationabile quominus teſtes publicentur, publicatio non valet. conſi. ⁷.uu. 9. fol. 102 Partes quando ante contratilum agunt de ayponenda conditione, deinde ex interuallo contrabunt ſine conditione, intelligitur receſſum à conditione: ſe- cus ſi faciunt contracti perfectum. conſ. i. nu. 4. 21 Partes poſſunt in aliquem iudicem conſentire,& eius iuriſdictionem prorogare. conſil. 49. uu. 2. 98 Particeps criminis in crimine læſæ maieſtatis admit- titur ad teſtimonium. conſ.3. uu. 2. Participia quæ non ponuntur abſolutè, ſed reguntur ſicuti alij caſus, quid importent. conſi. s.nu. 9. 137 Pater grauatus fideicommiſſo alienans legitimam,& Trebellianicam an præiudicer ſibi ey filijs, vt ex reliquo non posßit dotem dare. conſil. 45. nu. i. 162 Pater ey frater tewentur dotare filiam es farorem. conſil. 13. nu. 6. 130 Pater non poteft minuere ius quaſitum hilio ipſius pa- tris facto. conſi.. uu. ⁷. 204. Pater non pateft à filio emere rem peculij aduentitij, & quando poſßsit. conſ. 8. nu. i. 143 Pater& ſlius ſi ſimul confiteantur recepiſſe dotem, quilibet tenetur pro dꝛmidia. conftl. 15. uu. 5. 131 Pater ille non dicitur ſine lib eris cui vuus filius, ve* filia eft. con/. 64. u.i. 175 Pater quando paciſcitur filio, e pactum poteſt duo- bus modis interpretari, debet ca pi ea inteipretatio, Dt actus non ſir inutilis. conſiio 82. numero 22. fol. Pater ex interuallo non poteſt paciſc endo præiudita- re filis. couſ.i. nu. 6. 204 Pater aon tenetur quiequam relinquere filio legiti- mato hoc modo, ſalua vltima voluntate. ouſil. 2. nu. 4. 133 Pater 196 5 dnhad nw 2 b b — 5 n 1 tl myleueri 3* 8 12 n.. 1 alteram eil 5 eia.(4,50.7n. 1 2 Teuane*. * Aerwne ſer 44* hn. 1 4 Nam in daliu ms 21 inenem exir 1 wlui kec. darata. 2. 1 t uid atiuna 8 unu a4esn uns iie ne nundien 3 2 ade ex iter onun —e Ar atraciã herfeg ſ lieuemiudis a iex. —.u. uin cnwirele& —— — m Suid impar 1 2. 1na leiconms 1 gun 9 4 ræuudi ar doten 9(e u teve utur daus 5. mis*drt! 1. 24.7. 1 ſheenerel A ſu Ki-„n haße üui 3 †NDE T bater vel dominus non tenetur ad hecuniam mutua- tam filio vel ſeruo etiam quod illos Epiſtolis com- mendarint, niſi ſpecialiter ab ijs fuerit boſtulatum, Dt pecuniam creditor Oaſtenes Rllio vel ſeruo. cõ- Hil.. nus.5. Pater conſtituens daen hilie ennehghe cnſtituere rangquaim pat er,ees S2. nu.2)7/. 195 Pater quaàdo ſtipuletur filio dt filio. con. 32 nu. 20. ibi. Pater an poßit Vni ęx filijs prælegare fendum nouum aſe acquiſitum. onſil. i. nu. a.& 3. 204 Paster non poteit/ enunciare in hræiudicinn filiorum feudo uõuo quæſito proſe& liberis. ihi. nu. 4. ibid. Patrimonium an diminuatur per repudiationem hæ- reditatis. conſ. 6„. uu. 2. 58 Patris iuſſum interueniſſe præſumitur ex longa 50 ſeſsione. conſ.9. nu. dõ. 218 Patris conſenſus quando noceat hiii& quando non. con ſil. i. uu. 134. 204 Patronus quando poßsit renocare alienata à liberto. Couſ.63, nu. 15. G 16. 1775 Pendente indicio criminali non poteſt de iure com- muni agi ciniliter, ebi damnum eſt tale, quòd pro eo poteit procedi criminaliter. conſil. 29. nu. 13. 19 Pendente cõditione bona remanent pener inſtitutum. conſ./8. nu. 8. 192 Percutiens aliquem na ci ronca quam in manu habe- bat, ſed cum calce an. ſi ociderit, præſumaturper- cuſsiſſe animo occidendi. conſ. 10. nu. 17. 9„9 Fe⸗ emptoria citatio& ſententia contra minores in Aefenſos eſt ipſo: its e nulla. conſ;. uu. i5. 106 Peritis in arte credendum eſt conſil i. uu. 9. 123 Periculum rei quando ſpectat venditori vel ato- ri in ſolut um. conſ. 594u.3.. 56 Periuria plura non dicitur facere qui ſæpius facit, contraꝛuramentum. conſ-s. nu... 67 Permiſſum bartibus non eit iuris neceſbitati ſuppoſi- tum. con/.37. Nl¹³ 3. 94 Permittens feudum alienari quando ad illud amplius adlmit ti non poßsit, conſ. S. nu.i. 222 Pef ſona loquentis non venit in generali ſermone. cõ-= ſil,15. uu. 4⸗ 4 120 Pe rſona iu iudicio quantumcunque ſummario prius debet legitimari. conſ. 3 S. uu. 4.2. 435 Per ſona vniu᷑ ex duobus Keis deb'èdi/i eximatur ab ebligatione id(orreo non vdein conſ. 4 2 num. i. fau. 98 Perſona loquentis non ndaciur; in generali ſermo- ne. won,.53. nu. 1. 169 Perſonalis actio nou datur. cont ra ſingularem ſucceſ- Horem. conſuu- 53. 1 l. 1. 54 Pexſon⸗ alis attio datur folum contra eum, qui contra- xit vel eius hæredem. conſ. 1o*u. s. Petens auxilium pro capiendis malefactoribus non dicitur elegiſſe actionem duntaxat ciuilem. e⸗ 2 29 11.1. Pecens benſiones ab emphyteuta qui a ſalutione cef ſee per triennium videtur renunciare caducita- i. conſil. 23. na. 16. 33 Pe eitio Vna non poteft operari plures compenſatio- nes. conſ. 8 nu. 5. 13 Petitio hæreditatis eontra qu os non intentetur. conſi. 6 1. ⁶, 13. 99 ex Petitione ſolutionis damnorum cenſetur caducita ti renunciatum eſſe., conſil. 23nu 15. 3 3 Petitioni poſt litem conteſiatam nihil potefl addi vvel 7⁸ detrabi⸗ronſ. z. nu. 3.& uls. 4. Peto ne fundus exeat de familia quis hi 2ſt 2 2 eren F. Fo. nu. i. 165 Fignora ea quæ nunquam fuerunt ſub domino debi- Ton, a02 Veniunt Jub hignore creditorus. conſil. d⸗ Blar dicitur non ſolum re hd quclitate& cauſa. con- jl. 2. uu, x.. 1237 Pæna hæredis non facientui inuentarium iuxt⸗. mam ſuam. conſil.33. nu.⁊ Pena cadncitatis vt euitetur, ſola oblatio eft hufhai- W ens,& ad burgandam moram. conſil. 83. uu.. is 33 Pæns vobi inponitur pro neghgentia ſeu delicto in non faciendo, ad hot vt quis pænam incurrat, re- quiritur, quòd pr æcedat munitio ſeu interpellatio. wuſßda nu. 12. b 11 Pæna caducitatis vt euitetur, non ſuficit ſolutio par ticularis. conſil.1 4. nu.. 221 Pæna deportationis vbi ingeritur, iura antiqua ſunt correcta qud ad bonoram Di buhar. conſil. i. nu. es ſeg. Pæna priuationis non mponitur, niſi lex id apr dicat. conſil.:24. nu. 3. 35 Pæna caduc itatis Vt euitetur ſufcit etiam oblatio verbalis. couſil. 721. uu.. 183 Peæna furti extinguitur mortuo fure. conſi 119. nu.7. fol.* Pæna falſi quæ ſit lecli'atur.cenf 1. nu. i.& ſeq. Pæna im poſita à l. ciuili committentibus venn rocedere widetur tantum in inceſtu ſecundum diſpoſitionem iuris ciuilis. conſil.. nu.K. 6 Pæna non imponitur, niſs ⁊lex epdbe dicat. conſil. 2 0 nnu. 2. 14. in Pænalibur pröceditur de 7 milibus ad ſimilia, e Hotius attenditur ratio legis quam gràmatica ver- borum. couſil. 50. nu. 1. 98 Pænam legis ciuilis non meretur, quod fit lege ciuili permittente. conſ.. nu. ê. Pœna l. Iuliæ ita demum videtur habere locum, hide- lictum tale ſit, quod vel ex Verbis legis deſcendat, velad exemplum legis vindicandum ſi it. ihid. nu- mer. 7 6 Pæna eppoß ta in diſpoſitione, ſi diſpoſitio commuta- tur in aliummodum, in noua diſpoſitione, non cen⸗ ſetur repetita pæœna. ibid. nu. 8. 5 Pænam petens, niſi brobet ex ſua parte debitũ imple- mentum, à pænæ petitioue repellitur. conſil. 24. nu. 18. 35 Pœnitentia non admittitur facta declaratione uvel. conſil. 44 nu. 29. 45 Pollicitatio eſt promißzio facta abſenti. coõſ. 2. nu. 13.8 Pollicitatione facta reipublicæ nõ transfertur domini um abſque traditione. conſ. 18. nu. 4. 13 Ponentes ad cridas non dicuntur agere, ſed contradi- centes. conſil. 40. nu, s. 95 Poſſe capere propria aur horitate e iure directo ſuc- cedere idem eſt. conſil. 59. 1u. 2. 172 Paſſeſßio boteſt per legem ipſo iure transferri. eus 59. nu. 7. 16id. noheſi,o e dominium non tranſit in venditorem per ſolam confeſsionem. conſ. 25. uu 7. 85 Poſſe eſbio ex ſolis inſtrumentus locationum non proba- tur, niſt probetur etiam penſionum perceptio. con- ſil. 13. uu. 19. 118 Poſſſeſcio quatenus con ſiſtit in facto non pote ſtatu- to impediri,& quid poſsit ſtatutum in ipſa. conſil. 59. Nu. 9. 170 r 4 Poſſeſ⸗ 1XNDEN. Poſſeſcio iure communi non tranſit in fiſcum ſine ap- prehenſione. conſil.ꝰ. nu. zu..7n Poſſeſio apprebenſa per alium quàm per hæredem, quando eſt prorſus inualida. con ſi,6i. nu. uL 172 Poſſeſcio rei incertæ acquiri non poteſt, ibid. num. uu. ibid. Poſſeſia ex inualida ſententia non amiteitur,& quã- do immiſſis in poſſeſßionem habeat ſolum detentio- nem. conſil.. nu. i. S481 105 Poſſeſßio acquiritay per procuratorem etiam ignoran- ti. conſ. 4A. nu. i8. per Poſſeſcionem generalem retinetur poſſeſtio etiam in eos cõtra quos iura illa non exercentur. conſ. 40- nu. 4. 95 Poſſeßsio vt contra aliquem particularem probetur, ſufficit probare generalem poſſeſgionem in loco: ihi. nu. 1. 7bad. Poſſeſtio probatur ſi vnus teſtis dicat vidiſſe quem poſgidere per vnum annum, alius per alium. conſi. 66. nu. 5. 179 Poſſeſcio continua dicitur probata probatis extremi- tatibus. conſ.. nu... 111 Poſſeſsio authoris,& ſuceeſſoris continuata præſumi- tur. ibid. uu. 4. i0id. Poſſeſgio ſuper qua mota eſt᷑ lis, afficitur witio litis, &ad quemcunque tranſit cum huiuſmodi vitio. conſ. 5i. nu...3z Poſſeſgio non acquiritur niſi duobus concurrentibus. conſ. i0. nu. t. 75 Poſſeſgio poteſt per legem ipſo iure transferri. conſ. 6i. Nu. 6. 172 Poſſeßio bonorum quomodo agnito nomine infantis pertutorem perfectéè infanti acquiratur. conſ. 2* Ru. 3. 147 Poſſeſgio ex vnica præſentatione acquiritur,& pro- batur quaſi poſſéſgio iuris præſentandi. conſ. · nu- Mer. 23. 7²2 Paoſſeſsio quando per mortem donatariæ euaneſcat. conſ.53. nu. 5. b 54 Poſſeſsionem ingredi aliud eſt, aliud poſgidere. conſ.3. Nu. 27. 107 Paſſeßsio continua quando dicatur probata. conſil. 4. nn 30. 216 Poſſeſsio non acquiritur abſque animo aequi ſitionis. conſil. G1. uu. 19. 173 Paſſeſßsio quæ nõ tranſeat ad hæredes alſcqque noua ap- prehenſione. conſ. 3 nu. 23. 107 Poſſeſsio amittitur ex curſu tanti temporis ex quo tauſatur obliuio. conſil. 3. nu. 24. ibid. Poſſegio violenta non poteſt authoritate Principis confirmari,& quando poßit. conſil. i i nu. ⁰6. 77 Poſſeſgio poteſt acquiri per procuratorem. conſil. 9. au.)/ n 70 Poſſéſsio alterius proximitatis, quàm filiationis, aut fraternitatis non poteſt probari, niſi exprimantur gradus. conſil. 79. nu. 4. 193 Poſſeſßsionem vel præſcriptionem iuris coercendi ex poſſeſsione vel præſcriptione iuriſdictionis non induci. conſi. 14. nu. 4. 119 Poſſeſſör cum impugnat tranſationes non debetpoſ- ſe ex ijs iuuari, conſ.si nu. i1. 54 Poſſeſſorzt in ludicijs particularibus conſtituatur in hicta mala fide quid requiratur. conſilio 0. nume- 70.. 53 Poſſeſſõregis qui fructus recipit tenetur ad onerame- rè realia. conſ.õ 2. nu. 6. 100 Poſſeſſorium retinendæ quando poſit intentari pot intentatum poſſéſſorium. conſ. 9. nu i. 1½ Poſſeſſorium cur prius expediri debeat concurrenti- bus ſimul poſſeſſorio,&& petitorio. ibid. nu. ꝛ. ibid. Poſſeſſorio recuperandæ contra quos agi poßtit proan- nuis reditibus. conſi. 2,Hu. 22. 118 Poſſeſſorium mixtum quod nam ſit. conſil. 2. num. 3. ibid. Poſſeſſorium etiam datur pro quaſi poſſeſſione rerum ancorporalium. conſil.i. nu. i. 104. PBoſſeſſörium ad annuas penſiones vt dari poſsit, quid Jaitem ſit neceſſarium-conſ. 3. nu. 24- 18 Poſſeſſorium mixtum quale ſit. conſil. 2. u.3. 105 Poſſeſſörium retinendæ quando poſtit cumulari cum petitorio. conſil, ii. nu. i- 113 Poſſeſſorio ſummario agens non poteſt reconuenire petitorio. ibid. nu. ꝛ. ibid. in Poſſeſſorio retinendæ licet vterque dicatur Attor eæ Keus, tamen qui primò prouocat dicitur Actor. ibid. nu. 4. zbid. Poſſeſſorio retinendæ poſſeſcionis quando quis dicatur agere. conſ. 7. nu. i. n10 Poſſeſſorium retinendæ poſſeßionis reĩ corporalis non poteſt ſuper eadem re cum petitorio cumulari. ibid. nu. 2. in Poſſeſſõrium niſi iuris præſumptione ſit probatũ, nou uficit in deciſorijs. conſ.—j.ꝗu. 9. 193 Poſſéſſorium recuperanda poſſeßionis quando compe- tat ad fructus. conſil. 27. uu. 2. 90 Poſſeſſörium recuperandæ ſi ſit intentatum, nou po- teit ab adueyſario cumulari petitorium. couſil. 2. 7124. 34. 199 Poſſeſſorium recuperandæ vbi habet admixtam cau- jam proprietatis, admittit exceptiones dominium reſpicientes. conſil. 27. uu. 4. 90 in Poſſeſſorijs requiri plenam probationem conſil. 9. 1 ½. 19. 71 Poſſeſſorium adipiſcendæ quibus detur. conſil. 8. uu- mer.. n0 Poſſeſſorium non datur pro actione peyſonali. conſ. 25. k l.. 8 Poſſeſorium quando detur in corporalibus. ibid. nu- mer. 2. ibid. in Soſſeſſorio retinendæ poſſeſsionis quis obtinere debeat. conſil. i. nu. io. 104 Poſsidens ſemel præſumitur etiam nunc poſidere cõ- ſil. 9. nu. i. 70⁰ Poßidere is dicitur cuius nomine alius poßidet. con- ſil.9. nu. 22. 7²³ Poſiidere e; ingredi poſſeſßcionem differunt. conwſel.3. 3 27, 197 Poſiti in conditione es grauati, quòd cenſeantur vo- cati per fideicommiſſum, quomodo intelligatur- conſſil. 75. nu. 5. 187 Poſitus in conditione,& in diſpoſitione multùm dif- Ferunt. conſil. 77. nu. 25. 19 Poſthumus alienus iure inſtitui poteſt,& quomodo. conſil. 1 4. nu. i. 14² Poteſt quis per aliu, quod poteſi per ſeipſum. conſ.38. Nl. 26. 44 Poteſtas libera ſi ſit conceſſa, quæ intelligantur con- ceſſa. conſl. 25. nu. 7. 5 Poteſtas legitimãdi cõceſſa comiti Palatino nõ potef regulariter delegari, nec alteri cõce di. cõ/.3.. 8. 65 Poteſtatem auferendi ius tertij nungquam enire in generali conceßsione. conſil.3 nu.a- ibid. Preca- mil n. Ta. — cyen ua. Ra.. eemenie len l 5. A ee uh — TLani — 2 a Men eanhai Bund i urn nneſunzi u dſerp.cev.⸗9.1. aperenit aſec u nun 7. 76,64 17. 14.* apercnte ſ it mm ſaruu cunalan aama ayercde viis a unn 4 uu, A0mittit er m enſ.:„an.4. V aun Neuan 4 Anen an iſcenit muili aAsehſln 1 dutur yri atii uim undo deturircd e uit 5 eerinende 6 Rofu 3 1 1 1n. 10. 1 1e ræ unltä! en Rn tur cu- us vuni 8 n. 4 L K N Precurid poſgidenti vi eiecto cempetit interdittum VInde vi. conſil i⸗σ μνκʒBB 122 SOreces offerre,& impetrare, differunt,& rario dif⸗ ferentiæ. conſil. 4 4. nu.. G. 48 Be⸗ ium an ſit inſtum, vel ininſtum non poteñt diſ= cerni in illa vẽdatione, in 44 vẽdituri incertum. conſil.i. nu. 9. 2² Precium alicuius rei mande legatur, licet illa res vẽ- datur, non tamen legatum eit ademptum. conſi. 54. V.. 1. 167 P'y era, uaf ahtraheneiu placnit, quando præ- Jumatun iuſtum. conſil. 1.Hu.. 22 b Plere non ſuccedit loco rei in iudiciis Particulari bus. conſil. 8. uu. G6. 126 Præcedentia a ſenenuuhs ieclarentur- conſi 7. 44. lt. 24. 49 Præcedentia recipiunt tnteryretationem aſe*uenti- bus. conſtl.s2. na. 5. 177, Prædia æſtimata bro dote poſſi ant à marito alienari- eonſil 8. nu.. 126 BPradia in dotem data f ⁊fuer int eeamers. maritus di- citur debitor in quantiate. conſi l. 7. num. 1. 125 Prædonis loco babetur, qui tacitam fidem accomodat zn Paen dicin2, hi i,limitatur. con. 3,2.2. ʒnu- mwerz. 25 Pradonem Holatum etiam eſſe reſtituendum. conſ. 15. Mt. 22. 1321 Prærationes denotant animum,& cauſan m fimals om. couſil. 3. uu. 26. 210 Praæfarionesd enotant cauſam fnalem, mentem legis Fe er onenn, e reſtringunt leg em. couffl.ip. nua. „. 412 SPrr 7 mas fuccedens qnando poſsit ex nimia læſione ad eſiſtionemagere. conſil. 9. uu.. 218 BPrælatus remittendo caducitatem non orun alie- 2 dee ſe Keean ere. conſt. i3. uu. 3. 220 Praæ! atis ſ ſine capitulo, nec capitulum ſine brælato po- teſt alienare bona Eecleſic. conſil. io. num.5. 208 Byælatus quando poſsit aliquid conceder eabſque con- ſenſu Geeta conſil. 13. nu. 5. 220 Præmoriens non 3 eranſmir tere ad filios ſpem fl- deicomm si conditionalis. conſilio 47 numero 5. ol. 2164. Pyæſcribi /ſpa c 40. annorum, excepta Romana Ec- deß a, contra Liceieen— Vtro are conſti ttatui est*οσιm9. ull. 2. 278 Præ ſt riptio 30 annorum boter 4 Katuto tolli. conſ.31. u. 9. 59 Præſcriptio deeun 7 contra proximiorem, uon nocet ſe quenti in gradlu. conſil. o. uu. 1„U. 129 Pœſtriprio iurium incor poralii quom odo interrum hatur. conſil. i. nu. 2. 85 Praſ⸗ criptio longi temporis in datijs cont ra priuatos Juſicit. conſ 13. uu. 6. 117 BPræſcribere t quis poſsit contra impoſitionem colle- ckarum, plura tequiuntur. conſii lio. numero 7. ſol. 217 Præſcriptio 30.4 annorum dbi prohibita eſl in aligqub caſu, extenditur vſqque ad ce ntum anmos. conſil.31. n1. 9. 39 Præſcriptione ius aliquod acquir i nequit, niſi adiit continua poſſeſio per temhus ſujſiciens ad praſi ri⸗ peionem. con). i9. nu. 2. 84 DBPyaſcri ptiones extraidiciales non currunt ipſo iure contra minores: ſecus iudiciste conf lio 56. nume- r9«.,⸗ 55 8 1 X. ad PraeferRerde liherationen a5 aliquo: zue L fufhiciat. conſ. 3. uu. 12. Preſentandi: ius habentem ex pr æſcriptione non 85 Pedire collationem liberam Pontijicis vel legatu conſil. 17. nu. 4. 84 Ehene iudicis operatur, t aclus dicatur factus Bonaſde, o ſecundu m ſolennitates conſi l. 11. nu= —, mMey. 15. * ·.. 7 Piæſeut; in indicio quando non ſit eitandus. con ſil. 56. Nu. 5. 102 Praſumptio ſi mulutionis quæ oritur ex retentione Poſſéiomis non horteſt allegari per eum qui contra- xit. conſ.s. nu. 23. 22 Praſumptio nobilitatis tollitur peraliam, pr 2 ſumpti- onem. conſil.⸗7 4. uu 6. 186 Præſumtio Jumpeta ex Rylo quomodo tolli poſsit. ons 2.7116.,35. 208 Præſumpri 0,vi eft quæſti⸗ de dominio, vel 5 //51- one alicnius, uon babec locum. conſſil. ĩlio 20. nume- ro ui. 4 82 Praſumptio nohilitalis quando m hil operetur. conſi. 74-NMuiu. 6. 186 Præſumprio Vna tollit aliam. copf lio 3i. numero 2. fol. 29 ex ereumptionibus non probatar, ſad. ex apertiſi- mi⸗s brobationibus. onſi 71. 9. un. 13. 71 — DPreteritio nepotis readit inualidum etiam teſtamen- rum inter liberos. con). 73. nu. 14. 185 Præteritio matris ve! Fa15 næ lineæ habetur prô ex- — bæredatione, hot alias. fecus nunc. conſil. 4. Ta. Fol. 134. Srator pot ef hann, interlocutoriam inte: Eabas. er declarare con/t. ii. nu. o. 114 Pratentio fiu pe, ſolau citatiouem. conſil. i4. uu.. 10 Srimogenitus eius ad quem ſpeclabat fideicommiſ- ſum ſed præmortui arte delatum ſib: fideicommiſ- Fum, quando, ſuccedati in Rdeiroen ſum. conſi. 85. nl. 13. 200 Primogenitus qui non eſ 8 loco ſaruentium non porte⸗ her ſtatutum habilitari. enſilio 27. nume- r0 5. 152 Princeps no præſumitur del le den ogar einri alterius conſil.z. nu. 29. 210 Princeps donant reditum alicuius rei, quem poſtea trausfert in alium de illa re conuenitur., conße 1.13. nu. äA. 116 Princeps abſque onascfe culpa non poteſt annullare inueſtituram fattam Vaſallo, nec poteſt auferre feudum conuent onale,&, mmilia non poteſt face- re in Fee. conſi 1.3. nus. i. 208 Prineipen hoſſe auferre ius prinati quomodo intel- ligatur. conſ. 3. ¹u. 3. 209 Princ eps juando. non boſit Vti plenitudine poteſta- tis. 16d. nis. 4. 4 zbid. Princeps non potefl tollere ius quæſi ĩtum alicui ex cõ- trattu cum principe; facto. conhil. 6. nua. 1. 217 SPrinceps praſumitur ſii⸗ e iura communia, non au- tem particularia,& taciturnitas ſatuti Ditiat reſcriptum diſponens coutra ſtatutum. conſil, 21. nu. 4. 3 22 Princeps rem alicui donatam alteri etiam motu pre. 0⸗ pris concedere non poteſt, niſi dicat, tali brima conceſione non obſtante. con). 6. nu. 3. 217 Princeps etiam ex plenitudine poteſtatis non poteft olere lus quaſi tum ex& cont attn. doh l.3. nu. 13. Bruwcen INDE X. Princeps non præſamitur velle præiudicare iuri cu- iuſque, nec quenquam grauare in iure ſuo. conſil. 2. N. 22. 207 Principi cum certis cãditionibus vbi quis ſe ſubijcit, Princeps dicitur ſe obligare ex cont ractu,& con- ceſgio à principe tune facta dicitur irreuocabilis. conſ.. nu. 5. 216 Principis intentio talus præſumitur qualis eſt legis ſcriptæ. conſi. 3. nu. 3. 209 Principis reſcriptum debet interpretari ſecundum iuris diſpoſitionem,& reduci ad Ius commune. conſil. 17. nu. i. u Principis intentio talis præſumitur qualis eſt ſcriptu- ræ& naturalis rationis. conſil. 2. nu. 23. 207 Principis reſcriptum mandans indicium contra pu pillos citata matre agitandum validum fore, quò- modo intelligendum ſit. conſi. 39·nu. 4. 45 Pyiuatio præſupponit habitum. conſi. ⁊. nu. 9. 133 Priuatio hæreditatis in caſu delicti fieri poteſt. con- ſil. A. 6. nu. 1. 163 Prinuatio præſupponit habitum conſil. 7i. numer. iꝙ· fol. 183 Priuatio vbicunque ponitur à legislatore præſuppo- nit habitum. conſ. 7ο.μπ.4. 189 Priaatus eſto, exhæres eſto idem eſt, idque etiam va- let cum extraneo. conſil. 46. uu. 13. 163 Priuilegia data teſtamento facto inter liberos, quãdo habeant locu m. conſil. 73. nu. 25. 183 Priuilegia excipientis de ſpolio competunt contra ſolum ſpoliantem. conſ 13. nu. 4. 119 Priuilegio conceſſo ob aliquam artem, qui non exercet illam non gaudet. conſil. 39. nu' 5. 95 Priuilegium prælationis mulierum ad quos credito- res debeat reſtringi conſ. 54. uu. 7. 55 Priuilegium conceſſum Piſanis continet ess, qui vel originem aut domicilium Piſis habent. conſil. 8. nu. 6. 7 Priuilegium conceſſum etiam ſubdito quando non potest reuocari. couſil. 6. nu. z. b 247 Priuilegiam vendicandi bona data in dotem non rTranſit ad hæredem., conſil. 8. uu. 4. 125 Priuilegium quando poſit reuocari,& quando non. conſtl. 6. nu. 4. 217 Prius c poſterius non eſt dare in ijs quæ umo conte- xtu fiunt conſil. 7⁊⁊. nu 22. 191 Probata poſſeſgione,& præſeriptione vnius actus iu- riſdictionis, quando ſit verum idem de omnibus actibus, qui ſunt ſub eadem ſpecie. conſil. ⁊2. nume- 10 22. 86 Probatio, niſi ſit coneludens, fit interpretatio contra probantem conſil. 19. nu. 1. 145 Probato aliquen fecille actus ot daminum es pof erhorem, brobatur eius Holle io- conft⸗g- nu. zi 2a Srobatio non cocludens neceſſarid nibil releuat. con- d ſ1l. 79. N. 11. 163 Probatio quæ fit per iuramentum partis dicitur irre- gularis. conſ. 20. nu. 9. 82 Probatio vbi non eft concludens fit interpretatio con- tra probantem. conſil. 9. nu. 16. 7 Probatio. Non probent aliquem ſolùm poſſédiſſe qui ſimplieiter dicunt eum poſſéediſſè conſ.9 nu. 5. 70 Probatum quicquam dici non poteſt, ſtantibus proba- tionibus hinc inde paribus conſi. 66. nu. 2. 58 Probatio per iuramentii accuſatoris ſuber quantitate rerũ ablatarũ, nõ admittitur, vbi agitur cõtra ter- tiñ qui pro delinquẽte poſſet teneri. con. i9.. 1. 14 Probatio per duos teſtes quòd heres aliquid facere Aeeneſfe teſtatori valet. conſil. 29. nu. 12. 154 Probatio fit de poſſeſgione per vnicam electionem. conſil. 14. nu. i. u9 Probatio de dominio non poteſt in continenti fieri, cuàm qui prætendunt ſe eſſehideicommiſſarios, non ſunt nominati in teſtamento teſtatoris. conſil. 6¹- Nll. 3. 57 Probatio de dominio non poteſt in continenti fieri, cum qui prætendun ſe eſſe fideicommiſſarios nou ſunt nominati in teſtamento teſtatoris. conſil.&i. N 1. 1. 174 Probari quaſi poſſeſionem, quanlo non ſufficiati con- ſil. 79. M!s. 8. 4 1 193 Probare tenentur, quando exbibetur inuentarium legatarij, dicentus plura bona eſſe in hæreditate, co ſil. 83. nu. 5. 198 Probatioaliquos alias no ſoluiſſe, nee debere ſoluere, ex quo ſumi poteſt. conſ..nu. 43. 2 7 Pyrobatio tituli eontra aduerſarium quando proſit. conſil. 7. nu, io. 111 Probatio per iuramentum ſecundum diſpoſitionem legis, ſi quando. C. nde vi. quid requiratut, vr habeat locum. conſil.z0. nu. 12. 8² Probatio generalis non ſufficit, ſed debet ſpecialite fieri. conſ. 22. nu. 21. 8s Probationes factæ ante litem conteſtatem noen va⸗ lent,& factæ ſuper his quæ non ſunt in iudici deducta. conſil. 44. nu.i. 96 Probationes factæ in vno iudicio non probare in alis ad diuerſum finem tendente. ibid uu. 2. ibid. Probationes quando probent inter eaſdem perſonas in alio iudicio. ibid. nu.. 97 Probandi onus, acquiſita per emantipatum eſſe ex re patris, an inc umbat fratribus agentibus conſil.5. nu. 4. 26 Probationes non directè contrariæ probationi ad- uerſarij ſed per indirectum ſunt admittendæ. conſ 55.119 8. 101 Probationes;ᷓ dicãtur impertinentes. ibi nu. 1. ibad. Probationes quæ etiã parum faciunt ad propoſitum dicuntur pertinent es. ibid. nu.ꝛ. ibid. 2* 0 8ℳ 0* 1 Probadi onus, an quis ſit minor, incumbit agenti con. 32. M. 1. 92 Probationes quàdo plens probdã conſ.9. nu. i. 71 Probationes in poſſeſſorijs plenè requiruntur. conſ.?· nu. 19. ibid. Probationes rerum furto ſubtractarum quæ ſuffici- ant. conſil.. uu. ¹3. 123 Praubationes fatia in iudicio criminali probant in iu- dicio ciuili inter eaſdẽ perſonas conſ. 29.nu. 19. 19 Proceſſum inordinatum non poteſt vlterius impu- gnare qui cõtra illi non reclamat. conſ. iz. Iu. 4. u5 Procurator conſtitustus ſi velit comparere vt coniun- cta perſona, non poteft. conſil. 42. nu. 2⸗ 47 Procurator imyetrans reſcriptum quando poßit Ver- ba cõcipere in perſonã principalis. con. 4 4*⁷. 21. 49 Procurator Vt remißionem facere potuerit duo re- quiruntur conſ. 4. nu. 4. 109 Procuratorgeneralis ciuitatis reip.& Ece l. quid poſ- ſit. ibid. nu. 5. ꝛbid. Procurator generalis in caſibus guibus potefl im- portare, ſi ꝛmportet ſub nomine domini, reſcriptum non Vvalet. conſil. u. u4. 4³ Procurator nã poteſt tontrat᷑ti validi facere, verbis onceptis in perſona domini. ibid. nu. 15. ibid. Procu- . uuu efae it, ſes Ah. b e ante ütem eon ſaden bu que/ 44, 9.. tm vno indicio nem tendente. ihn ndo pradeut int 9nd.s., diredi contrs- indirectum ſant itur imyertin etiã paran feri nenter.1611. n.. ſuu ſt nnanjin V geat. conſ. 14. uu. 6. 8 rei apponere conſueta. conſ.unu 4õ. 128 Procurator minoris cui ſoluitur, quomodo cauere de- 8 Procurator attoris tenetur parte id petente ſatiſdare, de defendendo eius principalem in cauſa reconuen- tionis, conſil. 4. nu.ä. 45 Precurator generalis faciens aliquid ſimpliciter, in- telligitur facere nomine proprio. conſil. 4 4. nu. 22. fol. 49 Procurator, de cuius mandato ſufficienti dubitatur, admittitur cum cautione rati. conſil. 4.6. nu. io 51 Procurator aliqud faciens expreſſô ſolo nomine pro- hrio, videtur proprio nomine facere. conſi.54. nu- mer. 3. 101 Proeurator in rem ſuam quomodo poſgit conſtitui. conſ. 15. nu. i. 79 Procurator quando deterior is eſ quaàm dominus. cõ- fil. 40. Nt. 1 4, Procurator generalis, vel coniuntia perſona quando poſsint agere, Vt haredatas reſtituatur fideicõm. con ſil. 4 6, nu. 16. 2 z:1 Procurator ſi accipiat poſſeſsionem nomine abſentis, non acquiritur illi poſſeſgio ante ratihabitionem. conſil. 10. nus. 13. b Procurator debet admitti cum cautione rati, quando dubitatuy de mandato. conſil. 4i. nu. 9. 47 Procurator non poteſt abſque ſpeciali mandato re- mittere ius domini. conſ.. nu. 3. 109 P'rocurator ad nunciandum quomodo poßiit facere remiſsianem. ibid. nu. 4.& nu. 6. ibid. Prodeſſe vnuſquiſque ſibi nõ prohibetur, dum tamen alij non noceat. conſil. 6. nus. 4. 110 Produclio legitimi mandati requirituy d conſtitutio- nibus uon fauore actoris, ſed aduerſarij. conſil. 45. au... b 50 Probisitio alienandi, quæ eſt ſtricla intelligenda, fa- Cta hæredibus non comprebendit fideicomm. conſ. 65. Nu. 18. 1 179 Probibitio alienandi iniuncta hæredi non compreben- dit hæredes hæredis. conſil.i. nu. 23. 205 Prohibitio, ſi facta fuerit alicui de aliquo vna via, ad illud non debet alia via admitti. conſil. 26. nu- mer. 3. Prohibitio alienandi facta filijs non extenditur ad ne- pores. conſtl. 75. nu. 10. 4687 Probibitio alienationis vbi eſt valida, e teſtator adijciat cauſam, inducitur fimpleæ fideicõmiſſum, etiam pot mortem conſil. 9. uu. 7. 1139 Prohibitio alienãdi abſque alia cauſa eſt nulla, nec ex ea hæredes cenſentur inuicem ſubſtituti. ibid. nu- mer. 8. ibid. Prohibitio alienandi quando cenſeatur veſtita. ibid. nu. 9.& nu. 10. ibid. Prohibitioalienandi quando efl nulla,& quando va- fſeat. con/il. 12. uu¹. i. 2. G 3. 140 Prohibitus poteſt fauori ſuo renunciare. ibid. uu. 2. fol. 141 Prohibitio de non alienando ſine alieuius licentia non extenditur ad atum teſtandi ibid. nu 4. 161. Prohibitio alienandi facta hæredi comprebendit bæ- redem hæredis. conſ. 75. uu. 7. 186 Prohibitio alienationis, quando non operetur, couſ. 4.8 A l. 3. 52 Prohꝛbitio alienandi facta filijs non extenditur ad ne- potes. conſi. 47, nu. 3. 164 46 7 Procurator ad aliquam rem poteſt in contrattu illius Prohibitio comprehendens ſubditum etiam extra tey- ritorium facientem. conſil, n. nu..ä. Prohibita alienari quomodo intelligatur, quòd in= niuerſali obligatione omnium bonorum non ve- niant. conſil. 2 0. nu. ¹8. 1468 Probibita alienari in vniuerſali legato vſusfractus omniu bonori cprebhenduntuy. ibi. nu. 20. i6id. ex Prohibitione alienationus fatta à teſtatore, is cuius jauore factaæ eſt prohibitio, intelligitur vocatus Jub conditione, ſi ſequatur alienatio conſil. 68. nu- mer. 3. 182 Prohibita acquiſirione dominij, non cenſetur probi- Sita acquiſitio poſſeſionis. conſi i5,u. z. 121 Prohibitio alienationis fundi inducit fideicommiſ= um, etiam in caſum mortis. conſil. 0. nu. 4. 166 Probibitio ſimplex alienandi adiecta cauſa, quia vo- 10,& quid operetun. ibid. nu.. z56id. Prohibitus alienari non tenetur relinquere bona pro- ximiori, fed cui velit de familia. ibid. nu. 6. ibid. Prohibitus alienare, ſi nulli relinquat, tunc admit- tuntur proximiores ibid. nu.ä. 461d. Probibitio alienandi fata in rem comprehẽdit quoſ- cunque ad quos res deuenit fecus prohibitionè per- ſonali. conſ. 82. nu. 3B36. 195 Prohibit ioni de plus petendovbi adiecta eſt pœna pri- uationis hæreditatis, non extenditur ad hæredes — bæredum cou ſil. i. nu. 2 2. 3 20 Prohibitiua diſpoſitio cum præcedit, verba ſimplici ter ſubſequentia intelligi debent in caſum quo contra prohibitionem fit. conſtl. 5Q. un. 3. 169 Probibitus alienare extra agnationem ey parentelan non prohibetur alienare in fororem etiam nuptam extra agnationem. con ſil.75. nu. i3. 187 Probꝛbitus alienare potest relinquere cni vult in fa- milia, etiam vlterioris gradus. conſ. 9. nu. 4. 139 Prohibitus petere, non cenſetur probibitus retinere. conſil. 16. nu. s. 80 Probhibitus plus peterè ex teſtamento, eft etiam pro- hibitus ab inteſtato. conſil 53. u.. 167 Prolata incidenter ad nullius interrogationem, nò vi- dentur inducere diſpoſitionem. conſ. 8. num 1102 Promiſsio patris de non contraueniendo, quando uon præinudicet filijs etiam bæredibus. conſ z/. uu.;. 36 Promiſio de non contraueniendo adiecta renuncia- tioni, ſequitur eius naturam. con ſ. 27. nu. 7. ibid. Promiſsio de non agendo in his quæ non tranſmittun- tur ad hæredes, quomodo ſit intelligenda. conſil.. nu. 15.& nu. 16⸗ 203 — ) Promiſſio de non contraueniendo adiecta renuncia- eioni ſequitur eins naturam. ibid. nu. i⁷. ibid. Promißio conditionalis etiam ſine cauſa valet, quia conditio habetur pro cauſd. conſil. i. nu. 28. 22 Promiſio ad formã ſtatuti limitatur. con. 35. nu ς½ 02 Promißio quando non tranſeat ad hæredes. conſil. is. nu. 4. 223 Promißsio de non contraueniendo adiecta renuncia- Iioni, ſequitur eius naturam. coufi. 82. nu. 34. 196 Promiß io facta ſine cauſa vel cum cauſa falſa, eſt in- ualida. conſil. 29 u. z. 1 39 Promiſsio de non moleſtando dſufructuarium non comprebendit caſus,;uibus de iure potest moleſta- ri. con ſil. 13. nu. 8.. 149 Promißſsio quælibet intelligitur facta rebusſic ſlantz- tibus. conſil.it. nu. 6. 9 Promißione fratris dotem promittentis videtur ipſo ꝛure parta mulieri attio conſil.3. nu. a4A. 80 Sromiʒsione INDEX Promiſcione dotis facta à fratre, inducitur abſoluta donatio. conſil. 3. uu. 7. ibid. Promiſſõr vbi iurat attendere promiſſa, quomodo ſtipulario alij fatta valeat. conſ. 30-nu. 5& nu. 5. & nu. 8. 37 Promittens aliquid non fieri in quo teneatur, con- ſil. 24. nu. 5.& 7. 34. Promittens factum negatiuum tenetur curare, ne id haat ab alio. conſil 23. nu. 6. 3 Pyomittens ſine cauſa poteſt doli exceptione repellere agentem contra ipſum. conſil 30. nu.odt. 38 Pyomittens proſé tantum, Vel ex facto ſuo tantum in quo obligetur. conſil, 27*———— 36 Promittere dotem,& dare dotem paria ſunt. conſ. 13 nu. 5. 0 Pronomen meum adiectum certo corpori legato, es Verbo præſentis temporis non facit conditionem ſed demonſtrationem. conſil. i8. nu-ns. 144. Pronomen meorum quando denotet dominium, vel quaſi. conſil. 20. nu. i5. 146 Pronomen iſtud meorum adiectum incerto corpori, es verbo futuritemporis quid importet. couſi. 20. nu. 7. 146 Pronomem adieſtum incertæ rei inducit conditio- nem. conſ. io. nu. 2. 127 Pronunciari non poteſt ſuper ijs, ſuper quibus lis non fuit conteſtat a. conſil. 15. uu. 3. 11 Prouocatio ad ſingulare certamen qua ratione fieri poſit. conſil. 26. nu. S. 17 Propinqui dicuntur hi qui vocantur ad ſucceſtionem 4 jure ciuili. conſil. 79. nu. 2. 193 Propinquorum appellatione veniunt propinqui gra- datim. conſil. 80. nu. 2. ꝛbid. Proponens falſas literas vel falſum edittum nomine prætotis actione in factum ad intereſſe conueniri poteſt. conſ. 4. nu. 1. 5 Propoſitum in mente retentum nihil operatur. conſ. 14. A ¼. 3. 30 Propoſitum ab initio præſumitur tale fuiſſe, ſicuti poſtea fecerunt. conſcl. 10. nu. 14. 9 Proprietarius non tenetur ſtare locationi fattæ ab y- fufruttuario. conſil. 70. nu. 6. 182 Proprietas verborum legis ſeu ſtatuti omninò eſt ob- ſeruanda neque ab ea eſt recedendum, niſi manife- ſta jit contraria mens diſponentis. conſ. 3. uu. 2. 38 Proprietas cum poſſeſsione nibil commune habet. con- ſil. i. uu. 20. 61 Proprietas dicitur etiam iuris annui reditus. conſ. 3. nu. 5. 116 Prorogatio de tempore ad tempus poteſt fieri ad ma- ius tempus, quàm ſit primum. conſ. 3i* nuumer. i3. 0 ʃ 39 Prorogatio iuriſdictzonis inducitur ex tacito conſen- ſu litigantium coram Iudice. conſ 4 0. nu. 2Z. 95 Pyoſc ripti dicuntur quibus vita reſéruatur, libertas tamen, vel ciuitas amittitur. conſil. i. unu. 2. 3 Proteſtatio de exequendo contenta in teſtamento, quid operetur. conſil. 23. uu.. 149 Proteſtatio contraria facto multiplieiter intelligibili non tollitur per contrarium factum, imò declarat quomodo factum ſequens intelligi debeat. conſil. 7. 1. 11. 111 Proreſtatio cont raria fatto multipliciter intelligibili operatur, quod factum intelligatur ſecundum ſen- ſum poteſtationis præcedentis. conſil. 9. numer.9. fol. 14 Proteſtatio declaratoria voluntatis facta in abſentia partis, nihil operatut. conſi. ⁊. uu. 15. 207 Proteſtationibus qui non contradieit, illis conſentire videtur. conſil. i uu 3. u. Prouocari ad ſingulare certamen non poſſè aliquem, propter factum ſuper quo iam ſequu ta eſt ſenten- tia. conſil. 26. nu. 1. 16 Proximi alicuius qui dicantur. conſil 80. u. 9. 194 Proximi teſtatoris an dicantur cõcepti poſi eius mor- tem. conſ. 86.uu. 1. 200 Proximior quando eſt excluſus,& alter admiſſiu, nõ eſt inconueniens, quòd remotior teſtatori, ſed pro- ximior illi qui eſt admiſſus, ſuccedat. conſi. 64- nu- mer. o.& nu, 10. 176 Proximior ipſius teſtatoris tanquam vt quis poſtit ſuccedere, quid requiratur. conſil. 86. nu. 8. 200 Proximior tanquam ab inteſtato vt quis ſuccedat, quid requiratur. ibi. nu. 10. ibid. Proximiores, ſi teſtator liberis ubſtituat ſemel admiſ- ſi, non tenentur ſequentibus reſtituere. conſil. d0. nu. i. 193 Proximiores, non adiettis his verbis, ipſius teſtatoris intelliguntur vocati proximiores eius, cui fic ſub- ſtitutio. conſil. 86. nu. 2. 199 Puberes,& impuberesimmiſcentes ſe hæreditati pa- ternæ, quomodo poſsint poſted ab illa ſe abſtinere. conſil. 2i. nu. 7. 147 Publicatio teſtium fatta in vna inſtantia non impe- dit, quin ſuper iſdem capitulis in alia teſtes yroda ci poßint, quando non tendit ad eundem finem. cõ- Fl. 5. nu. 11. 12 Publicatis bonis prohibitis alienari euenit conditio, ſub qua vocatur aliquis in caſu alienationis. con- ſil. 17. nu. i. 143 Publicatum quod eſt ab omnibus, ſciri præſumitur- ron ſil. 14. nu. 7.. Publico iudicio non poteſt priuata actione fieri præ- iudic ium conſil. 29. nu.: 4. 19 Puniri quis non debet niſi in eo in quo deliquit. conſi- 7. nu. 4. Puniri quiſquam non poteſt ex ſolo deſiderio. conſ. 9. nu. 6. b 8 Pupillo pauperi Iudex prouidet de aduocato de pub- lico. conſi.4. nu. 4. 66 Pupillus quando ſentiat commodum ex inuentario bæredis,&& quando non. conſ. 33. uu. i. 92 Pupillus ſi hæreditatem ſibi debꝛtam longo tempore poſſederit, præſumitur tutore authore adiuiſſc. conſil.7. u. 15. 181 Pupillus reſtituitur in integrum in omnibus in qui- bus fuit læſus. conſ. i0. un. i. 27 Purgatio moræ quando impediatur, conſil. 13., num.⁊. 0ʃ½. 229 Delitera Q. LValitas per quam fauetur iuri communi ſem- per attendi debet. conſ. 2 nu.7. 224 1Qualitas adietta verbo, debet adeſſe tempore impartato per verbum. conſil. i6*πν.. 80 Qualitas adiuncta verbo, debet eſſe tempore verbi. conſil.0. uu.1. 94 in Quærenda qud ſi boſſeſgione ꝛus ri umn incorporalium requiritur ſcientiaaduerſarij conſ. i.. u. 2. 119 Quæxſita per hæredem vel contra hæredem, nontran- Ieunt in fideicommiſſarium. conſil, To.nu. 3. 182 Qucſli0 19 eriſcen cayit um faclgin 3 Dumi rulilitu alien? a1u tur auiuuinc— un 1 1 4 dI d mnis X nan ʒatefk ynus& wnſij 9 8 Muat. dedet niſinesi non„otefterſ 8 lader orouidet& auut 1a. 4. 4 b d ſentiat cann alex un 4909 K08. con=⸗ Aitatem fbide eumitar iaq Jhats atur itintegn KAIn 1. ud tteeh mncd vontenditd Amim 46 etionb nna languth 7 NDEX. Queſtio vbi eſt de iuriſdict ione, nemo iudicat ſuam in Reciproca ſulſtitutione ſi dixerit teſtator deceden- eſſe iuriſdictionem ſimpliciter, conſilio 7. nume- ro 3. 3 218 De litera R. Reer vel cancellatio quando non witiet ſcri- pturam. conſ.23. uu. 6. 88 Ratificare nemo poteſt id, quod non eſt geſtum Juo nomine. conſ. 44. nu. io.ʒ 49 Ratifirare poſſum quod geſtum non eſt meo nomine. in mei praindicium,& hoc in cont ractibus: ſecus in delittis. conſil. i2. nu. io. 116 Ratificatio nihil operatur vbi ronſenſus certo tempo- re requiritur. eonſ.35. nu. 3. Ratificatio nihil operatur in ijs quæ non dependent à libera diſponentis facultate. ibid. nu. 4. ibid. Ratificatio tacita non ita late eſt interpretanda ficut expreſſa. conſ.i. nu. 5. 14. onon poteft allegari niſi praſuppoſita ſcien- 2. Katifacati tia. conſ. 7. nu. 3 b 125 Ratificatio quando inducatur. conſil. z. nu. 6. 62 Ratifcatio actus inualidi non Valet. conſilio 2. nu- b mer. 16. 63 Ratihabitio quando nihil operetur. conſil. 45. nua. 50 Ratihabitio non operatur qud ad ignorata. conſil. 19. nu. 4. b 14 Ratihabitio non inducitur etiam quòd quis expreſsè 8 latetur ob homicidium. conſ.. nuu o. Ratihabitio à ſola voluntate pendet,& abſente par- te neri poteſt. conſtl. i. nu. 4. 9 Ratipabitio non obligat in delictis, niſi delictum fa- ctum fuerit nomine eius qui ratum habet.conuſi. i9. Nu. 6⸗ 14. Narihabitio licet regulariter æquiparetur mandato, amen fallit vbicunque lex requirit mandatum ro forma. cõſil. 25 nus.:. 49 Ratio legis& mens legit idem eſt. Et zbi ratio habet poeum,& mens locum habere dicitur, licet diſpo- ſi tio fitcontra ius commune. conſil.i. nu. 2. 78 Ratio quæ mouit teſtatorem vbi elt generalior dicto qeclarat dittum. conſil. 46· uu.. 163 Natio diſpoſitionis reſtringit diſpoſitionem. conſſil. i- Ratio renunciationis reſtringit illa. conſ. 38. nu. 2.169 Ratio eſt diuerſa ineo qui agit vt ſoluatur coniuncto ab eo qui petit, vt hæreditas reſtituatur coniuncto. conſ. 4 6. nu. 17. b 7 Ratio alicuius rei habetur pro expreſſa cùm alia non poteſt reddi. conſ. 76:Au. J. b 185 Ratio in fideicommißis reſtringit dictum. conſil. 46. nnu. 7.. 94 Ratio generalis quando ampliat diſpoſitionem. con 7 75. nu. u. 8 29 687 Ratio generalior præcedentibus ampliat præcedentia. conſ 57. u¹. 2.. 166 Ratione qualis qualis præiudicij ſatis eſt petere e ob- tinere declarari, ſententiam ſibi non præiudicare. conſ.8 4., νν.toq.. 199 NReceptatio quæ dicatur. conſ. 9.,uu.. 14 in Receptione teſtium requiritur partis citatio. conſ. 57- ¹. 3⸗ 10 Reciproca ſubſtitutio inter inſtitutos facta excludit ſubſtitutum. conſſil. 49-· nu. 5. 165 Reciprocaſubſtitutio fafta inter filios non extenditur ad nepotes. conſ. a†. nu. 4- 164 40 tibus omnibus ſine filijs ſubſtituo Caium, portio- nes cohæredum ſant reſtituendæ(aio, conſil. 49. nu. 8. 1 16 5 Recognitio es renouatio inueſtituræ in eaſibuspro bat contra aliquem, probat eiiam contra quoſcun- que habentes cauſam ab illo. conſil. 4. nu.:2. 215 Reconciliatio litet non tollat præſumptionem mali a- nimi, id tamen procedit reconciliatione ſolum de recenti facta. tonſ.io. nu. 4. Reditus fundi ſi non ſufficiat, non tenetur legatarius ad integram præſtationem. conſil. 71 nu. 2. 183 Regula l. repiti. de quæſtio. e l. fin. Cde accuſa. com- prehendit etiam crimen falſi. conſil. q nu.. 4 Regula certa de his qua in facto magis, quam in iure conſiſtunt, non poteſt dari conſ. 20. nu. i. 17 Rei æſtimatæ non poſſunt peti fructus. conſil. 8. uu. 7. fol. 126 Reiteratio denuò facta indicat in contrattu firmam contrabentium mentem circa priorem conuentio- nem. conſei nu. 6. 24 Teade ei datur ſoli domino. conſil. 7. num. i? 0l. Rei wendicatio qua ratione detur. conſil. i numer. 7. fol. 60 Reicvendicationem ſi quis intentat quid opus ſit. con- ſil. 66. nu.:0. 180 Nelatio intelligitur facta cum omnibus ſuis qualita- tibus. con/ 50. nu. 3.„ Nelatio intelligitur facta cum ſuis qualitatibus. conſ. 3. A2. B;BS.“ b 207 Relatiuum ſine copula reſtringit& limitat. conſil. 4. u. i. G& nu.35.. 21 Relatiuum cum copula uon reſtringit ſedauget. ibid. 116 2. ibid. Relatinum refertur ad proxima non obſtante quòd adiecta ſint alia verba ſcexſupradictis omnibiws. c õ- ſil. 32 nu. 3.& nu. 4. 155 Relatiuum, quos, cum eſt ſine copula, reſtringat vel declarat præcedentia con] 24. nu. d9. 150 Relatiuum adiectum incerto corpori quid operetur. conſ. 3. uu.. 8 209 Relatum eſt in referente, e; relatio intelligitur facla cum omnibus qualitatibus. conſi.3. uu 23. 241 Relꝛcta per fideicommiſſum valent ſi fuerint relictæ coniunttæ perſonæ, licet ignoretur eſſe aliena. conſ. 18, nu. 8S8. 144. Relittum qusd alias cenſetur factum contemplatione flij non cenſetur eius contemplatione factum, ſi in perſonam filij eſſet inutile. conſil. d2. nu. 23. 496 Relittum nomine pœnæ in vltimis voluntatibus va- let, neqq; pæna praſumitur in fraudem vſurarum. con. 9. au. 5.4. 162 Relitium ab hærede in dubio cenſeatur. conſ. 55. nu. 4. fo. 1068 Relictum animo compenſandi quãdo dicatur. con. 69. Hut..z.. 182 Nelinquens feudum illi qui non erat immediata ſucceſſurus vigore antiquarum inueſtiturarum dici videtur alienare. conſ. id. nu. 2. 222 Relinquere cognatis,&; relinquere liberis paria funt. conſil. 67. u. 5. 181 Relinquere patri,& liberis copulatius aliud eſt, ali- ad relinquere familiæ. conſ. 38. nu.5. 150 Remedium canonis reintegranda durare triginta au. quomodo intelligatur: conſil.a3. un. 2 6. 118 . ſ keme⸗ 1NDE I. Remedium quod ex aliquo hacto reſultat, in rem ſcri- Peum cenſetur,& cõtra quoſcunque competere de- bet. con/il. 82. u.3 8.. 197 Remißio ſemper dicitur gratuita, vbi non eſt accepta ſatidatio. conſ.. nu. 7. 110 Remiſsio uoluntaria non poteſt fieri d procuratore, & quæ ſit voluntaria remiſgio. con/. 5. numer. 2. ibid. Kemotiores non admittuntur quouſque proximiores adſunt. conſil. 68. nu. 2. 181 Kemaneratoria autem conceß io neqyue gratuita ne- que donatio ꝓrapris dicitur, cconſil. 5. numer 4. fol. 216 Kenouatio inueſtituræ& priuilegij non tollit vetera iura. conſ. z. nu. 3. 211 Kenouatio priuileg;j non tollit vetera iura. conſ.3. nu. 44. 211 Renouare, aliud eſt, aliud perſeuerare, conſil s. nu. 3. fal. b 67 Kenuncians feudo, vel qui dedit licentiam alienãdi, quàãdo ad ilud admitti amplius non poſsit. conſ. 18. A. 14 22* Kenunciatio fafta de fideicommiſſõò per hæc verba, renunciando inuicem, ad hoc dt Valeat, quid re- quiratur. conſ. 2. nu. 36. 64 Kenunciatio patris facta in diuiſionibus non porrigi- tur ad iura, ad quæ vocätur felij ex propria perſo- na. conſil. 18. uu. 5. 223 Kenunciatio de feudo antiquo facta à patre, quanda noc eat filijs. conſil. d. uu. Z. 218 Renuneiatio fatta patri afilia de bonis matris adbuc Viuentis& abſentis, non valetec onfi. 6. nume. 2. f 9.. 41 Kenunciationem faclam contemplatione doeis, licet maſculi decedant, non euaneſcere, an verum fit. conſal. z6. nu 9. ibid. Repetitio præcedentium ad omnia ſequentia, quando non debeat freri. conſe; nu. 20. 210 Repreſaliæ nan conceduntur forenſckus. conſil.S. nu- mer. 4. 7 Repreſalijs conceſsis contra Florentinos vel homines de Florentia, comprebenduntur incolæ ibi munera ſubeuntes. conſ. 8. nu. 5. 7. Repreſaliæ non conceduntur farenſihus. conſil. i3. nu- Mer. 7. 10 Kepreſaliæ conceduntur incolis omnibus, etiam fo- renſibus, munera ſubeuntibus. ihid. nu. 8. 10 Repudians bæreditatem non dicitur diminuere hatri- monium. conſil. 67, nu. 2. 58 Repudians hæreditatem quòd nou poſrit conſéqui le- gatum, quando verum ſit. conſ. 24. na. i. 149 Repudiando donarionem non requiritur ſolennitas, quæ in donarione requiritur. conſl. i nu. 2. 22 Repudiatio e& aditio hæreditatis fola ey nuda vo- luntate fiunt. conſil. 19. nu. 4. 145 Rupudiatia fatta de hæreditate viuentis eſt inuali- da. con ſil. 66. nuu. 8. 180 Tpiuns uando non obeſt filijs. conſil.;8. num.. ol. 170 Requiſita, v't is qui non ſpoliauit, neg ſpoliari man- dauit, teneatur tanquam Poliator. conſil. 12. uu. 9. fol. 116 Res quando legantur per nomen collettiuum in legato Veniunt etiam futura. conſ. d5. nu. 24. 204 Res non poteit ratione incidentis probationis dominij adiudicari probanti. conſi. ii nua7. u5 Res aliena vendi poteſt. conſ. 29. nu.. 89 Kes probibita alienari quando poſgit praſcribi. conſ.9. nu. i9. 140 Res quam prohibeor alienare, dicitur pleno iure mea. con ſil. 2. nu. 4. 24 Res vendita ante traditionem ſi ſurripiatur cui detur furti actio eonſil. io. uu. 10. 74 Res prohibita alienari fauore alterius, non poteſt etiã alienari per delictum. couſil. 1⸗ nu. z. 143 Res quando dicatuy litigioſa. conſ.i. nu, 22. 61 Reſcripta ad lit es abſque ſpectali mandato impetrata, non hoſſunt ratiſicari. conſ. a 4. uu. 0. 48 Reſcripta ſine mandato non poſſuunt ratificari. con hil, 44.N¹⁴l. 27. 49 Reſcriptum contra ius non debet à indice obſeruari. conſ. 7. uu. G. 12 Keſeriprum impetratum a non habente ſpectale man- datum non valet, eꝝ quid requiratur ad hoc vr Vvaleat. conſ. 4 4. nu. 1. 49 Reſcriptum Hentificis debet quantum fieri poteft in- terpretari, vt ſit comforme iure cammuni. conſi.;z. At. 2½ 65 Reſcriptum SPrincipis mandans iudicium contra pu- pilos citata matre agitandum validum fore, quo- modo intelligendum ſit. con. 9. nu. †. 45 Reſcriptum imperratum a conſorte litis, an prodeſſe 0S:t couſorti, conſ. 43 nn. i. 47 Reſcriptum principis debet uterbretari ſecundun inris diſpoſirionen,& reduci ad iu commune. cõ- fil, 17. uu. i. 12 Reſcriptum bi præter diſpoſitionem iuris poſſet in- keybretari, non tamen aliter quàm ſecundum ſup- plicata eſſèt interpretandum. conſil. iz. nu.. 12 Reſeruans ſibi acionem ad poſſeſionem perinde eſt ac A ſi ſabi poſſeſsionem reſeruaſſet. con. 51. nu.. 53 Reſtitutio in integrum ex clauſula generali quibus detur. conſ.. nu. 6. 66 Reſtitutio contra ſpoliarionem iudicis non rito pro- cedentis ſicuti priuati petitur. conſ.3. nu. 29. 108 Reſtitutio in integrum proueniens ex edicto prætoris in rem concepto e; im perſonaliter loquente, datur eontra tertium poſſeéſſorem. conſil 8 2.1.36. 197 Reſtitutio verbalu poteſt fieri per nuncium& E pi- ſtolam. conſ.29. nu.. 154. Reſtitutio in integrum hæredi qui contrauenit pro- mißioni defanti, non datur ob ignorantiam facti⸗ conſi. 5. nu. 9. 66 Reſtatutio in integrum Her quod tempus peti poſiit. conſ.4 8. nu.i. 97 Reſtitutio in integrum ad adeundam bæreditatem quando detur: conſ. 6C. nu. S. 180 Reſtitutio reſtituit quicquid fuit ademptum. couſil. 47. Au. i.& nu. 2. econtrà nu.3. 51 Reſtitutio rei, e cõdemnatio expenſarum in udicio eriminali, æquiparantur conf. 15. nu. 8. 11 Reſtitutio in integrum duobus modis heti poteſt. cõ- ſil 3. nu. 20. 107 Reſtitutionis n integrum petitio impedit executio- nem ſententiæ,& ea pendente nibil eſt innouandi- ibid. uu. 21. ibid. Reſtitutionts in integrum eſfeclus qualis ſit. conſil.3. nu. 28. 108 Reſtitutus quomodo poft reſtitutionem ſe habeat qud ad iura actiua& paſgiua. conſ. i0. nu. 17. 75 Retentio Juam oud acquiſitio facilius permittitur, conſil. 16. nu. 3. 80 Kete n⸗ e 1 △ J het/atan nn 3 Mer, quid a 4 44m. tiſieu cebet na itcanfarei chnanleni e encgtwna Ann endum ſſt an.,. erratun a cinſo 1 cnſ4 an. neipu debet mte 1E lauen& reducid u 1 Neter dj ofti an tamen ter nem trſerusſſet.ò 2 A). tegrum ex cluu 24 nuü i 1 1 nterrun heretiſt uun arcii, nan uutut 1 utins 1d w„ detihl ntegrun'rr ſut ½ reij 4.„ vernrund adeul ereui 11 5 ur. corſs6.. Natuit nichii 6.4.„ werſ M Mn Geid 3. Gℳ K. 8. iDcrottaf CT. ⸗ efuhe gn dueh . 2 1 liam A 4 Salutare qui non ſunt foliti, luon ſalutant inde non b fui kum 4 n Schedula teſtamtti reperta in libro Notarij, vt va- Retentio facilius conceditur quàm noua petitio. conſ. 18.Mu.35. 1¹2 Ketentio e acquiſitio quando eodem modo impedi- atur. conſ. 2. nu. 7. 133 Retentionus exceptio non impugnat ſententiam. conſ. 36. nu. 8. Ketentionis,& reſéruationis quæ ſit natura. conſ. 4 nu. 15. 489 Ketinere furem e eum occidere quando liceat. con- S hil. 29. uu. 5. 18 Reurodatio eſt fauorabilior quam datio. conſil. 1. nu=⸗ Rer..z2zß. b 2z Reuocare qui ex propria perſona poterat alienata a de Functo,ſi illius ſit hæres, agendo repellitur. conſ.27. Nii. 4. 36 Keuocario teſtamenti quandonon cenſeatur. conſi. 9. Ad. 5.. 145 Reus ita tenetur edere Actori ad fundandam replica- tionem, ſicut Actor ipſi reo conſ.. nu zA. 33 Reus non tenetur admittere minorem in iudicio fine cutatore, niſi aliud ſtatutum ſit, couſilio. 4, nu- mer. 4. 47 Reus eit homo cauilloſus. conſ.i. nu. 6. 22 Reus poit ſecundum decretum reuerſus auditur ſi do- ceat immiſsionem factam ex falſa cauſa,& probet ſe non fuiſſe debitorem conſ. 3 4. nu. 4. 93 Reus pot delittum cõmiſſum poteſt facere actus per quos impediantur bona acquiri fiſco. conſil. 31. nu- meor. 3Z.— 155 Reus abſens quando auditur ſuper poſſeſcione,& hac illi reſtituitur. conſ.3. nu. ¹ 8. 106 RKixæ auctor an puntatur de homicidio de quo alias nã Huniretur propter incertitudiné occiſoris, optimꝰ Auiſcutitur. conſ. 23, u19u..x⁷¼... 15 Ruralis non Videtur poſſé creari ciuis nan conſenti- ente l niuerſitate, cum qua ad onera tenetur. conſ. 201 33. 223 Ruralis quando in omnibus vt ciuis trattà dus ſit. cõſ. 53.11. 3. 100 Ruralis fubditus feudatario nõ porefl creari ciuis, in Piæiudictum feudatarij conſil. 20. nu.. 223 De litera S. Alarium iudieci in cauſis ſummarijs non debetur obſententiam, neque in cauſa extraordinaria, aliquod fattum conſ.31. nu. i. 91 oritur inimucitia, vel mali auimi ſuſpicio. conſ. io. nu. 9-. Jalyc. in l. quando nu. 16. C.ad leg. Iul. de Vi. declara- tur conſ. 23. nu.x. 15 SJapiens cuius con ſilio teſtator ſuum teſtamentum re- miſit, quid poſtit circa teſtamentum efhicere, conſ. 22. a, 9. 23. 86 Sapiens nõ poteft omiſſum addere, ſed ſolum implici- tum ſub expreſſõ declarare. couſ.z. nu. 6. 206 SJatiſdatio an in cauſis ſummaris ſit neceſſäria. conſil. . ʃ4. 13. 1 3 46 .„z. 7 ⸗* 84 2— A Satiſdatione de iudicato ſoluẽdo nõ releuatur quis, icet poßideat im mobilia. con. 40. nu.5. 46 Schedula manu patris ſcripta Valet täãguam teſtamẽ- tum nuncupatiuum. conſ.i6. nu. 2.. 143 leat quid opus ſit, conſ. 124 u u.;. 85 & quando ſit vitiata ac nulla. con 122. nu. 30. 87 ex Scientia non praſumitur ille conſentire, cui pacti eſt periculoſum. conſ. 6. nu.. 4 Scientia non nocet emptori cum in inſtrumento pro- vih eit expreſse de euittione. conſil 28. nume. i. 9c.. 46 Scire quælibet praſumitur id quod eſt nnMacenin 0co. conſ. 4. nu.]ôF. 1¹9 Seientia, vt quus dicatur habere ſcientiam alicuius rei, debet& illam, es illius rei qualitatem ſcire. conſz auz5. FIchedula repleta additionibus e5 cacellationibus, an e2⸗ 862 SIcholaris affumens aliud officium deſinit eſſe ſchola- ris, licet ſit matriculatus. conſ.9. nu. 4äõ. 93 Scriptura teſtamenti reperta in libro Votarij non per- Fetta, an probet voluntatem teſtatoris. conſ. 22 nu- mer. 25. 86 Srriptura extra indicium facta non probat inter eos qui illam non fecerunt. conſ.9. nu. 1i. 71 Scriptura tabellionis ut faciat fidem neceſſè eſt illum de actu fuiſſe rogatum. con/ 22. nu. äC/. 85 Scripturæ quando inter ſe variant, cui ſtandum ſit. conſ. 23. nu 4. 88 Scriptum à Notario cenſetur ſcriptum de mandato eius, qui rogauit tabellionem,& de conſenſu vtri- uſque partuis. conſil. 51 nu 3. 98 Scriptum in vno inſtrumento, vt cenſeatur repeti- tum in alijs contentis in eodem libro, quid op us ſit. Tonjſil. 22. uu. 8. 4 85 Sed aduerſatiua, quid operetur. conſtl. 4. nu. 4. 162 Jemel hares non poteft deſinere eſe hæres. conſil. 78. nu. 9. neque quando proponitur officium iudicis 8b au„... 193 Seminarium Juid ſit. conſ. 43. nu. 2. 1462 Senſus legum decernentium, quòd quando aclio cri- minalis,& ciuilis tendunt ad vindittam pub. non poteſt vna poſt alteram intentari, nec post inten- ratum iudicium, actio ininriarum. conſil. 26. nu- mer. 8. 5 Senſus dittionis, ſeu,& vel conſ.⸗7/7. nu. g. 1 91 Senſus!.j. C. ſi. de momenta. poſſ. conſilio z2. numero. fol. ſ 105 Sententia inceria potefl hteri vbi admittitur incer- ta petitib. confil. 2. uu. Z. Fenrentia abſolut oria in principali indicio contra- dictionum lata, non poteit in dubium refricari in iudicib acceſſorio. conf. 4. nu.ä. 95 Sententia quæ tranſiuit in iudicatum non poteſt re- tractari ex aliquibus probationibus pot repertus, ey quo caſu poſgit. ibid. nu. 8.. 96 Sententia quando dicatur nulla. conſilio 28. numer. o. Fententia ſuper non deduttis, vel non petitis in iudi- cio ẽſt nulla. conſ. i1. nu. 15.& 19. 115 Sententia non debet contra quemquam ferri, niſi ſit conuictus, vel confeſſus. i6 ͥd. nu. ii. 105d. Sententia data ſuper aliqua re qualiter ſit intelligen- da. confil. z. nu.. 24 SFenten ia lata ſuper reali atlione contra poſſeſſores non transfert dominium, ſi poſſeſſor non erat domi-⸗ nus. conſ. 38. nuul.. 2 SFententia ſemper refertur ad caſum, qui colligitur ea actis. con. 45. nu.. 27 Jententia ex deſettu citationis eſt nulla item ex de- fecta iuriſdittionis. conſ.5 4 nu.. 101 . ouando. con 2 ,ℳ1 11, 2, 105 471 pro⸗ a qua Sententia fuper poſſeſſorio appellai boſsit, es — Si t eerhr r afeee — —— 5 4 8 3 1 4 4 —“ ——— 3. ————— 2 4 ——— — 2 2.— 7NDEX propter Sententiam latam quando ſupplicari poßit, quando non. conſ. 30. nu.:ꝛ. 91 Contra interlocutoriam, qua pronunciatur quem ha- bere legitimam perſonam, adiri poteſi ſuperior per viam ſimplicis querelæ. ibi. nu.. àid. Sententia es citatio peremptoria contra minores in- fen ſos, eſt ipſo iure nulla. conſ.3. nu. 15. 106 Sententia eſt nulla vbi Iudex non dat copiam ſẽ de- fendendi Reo. conſil. ii. nu. i8. 115 contra Sententiam præfefi prætorio à quo non appel latur inre communi ſupplicari poteſt, vt ſenten- tia reuideatur. conſ. 30. nu. t. 91 Sententia abſolutoria an tollat obligationem natu- ralem. conſ. 6. nu. 5. 26 Sententia quando non ſit liquida. conſil. 31. nu. 3. 19 Fententia aliud eſt& aliud res iudicata. conſil. õ0. nu. i. 57 SFententia pro petente reſtitutionem in integrum erit nulla, ſi poſt quadriennium ferretur. conſil. 48. nu. 2. 97 Sententia ſemper requiritur declaratoria ſuper præ- exiſtentia, vbi ipſo iure deuenitur ad certum atti propter aliquod præexiſtens. conſa. z. nu. õ. 106 Sententia tam breui tempore lata, quod impoſsibi- le ſit, iudicem vidiſſè acta, eſt ipſo iure nulla. ibid. nu. 7. zbid. Sententia inualida non poteſt approbari vt valeat tanquam ſententia conſil. 2. nu. 1¹. 62 Sententia arbitri extra terminum comprehenſi facta eſt nulla:licet arbiter prorogauerit compromiſſum ſed abſente parte,& abſque eius prorogationis inti- matione conſ.⁊.· nu. 33. 64 Sententia lata nemine mſtante eſt ipſo iure nulla. con- ſil. 3. nu. 1 2zI. 106 Sententia declaratoria debet per iudicem ferri ſuper ſummavia cognitione. ibid. uu 13. ibid. SFententia inter alios lata nocet alijs,& quando non. conſ. 85. nu.i. 199 Fententia contra procuratorem minoris non legitime conſtitutum non valet. conſil. 3 8. nu.:. 4² Sententia criminalis contra aliquem proferri non po- teſt, niſi præcedente legitima accuſatione, denun- ciatione aut inquiſitione, ſecundum quarum teno- rem ſententia formari debet. conſi. 13. uu. ꝛ. 10 Sententia prætextu falſi inſtrumenti lata per reſtitu- tionem in integrum reſc inditur. conſ. uu. 6. 6 Sententia contra abſentem, quid requiratur, vt va- leat. ronſi. 3. unu. i1. og Sententiarum pluralitas non præſumitur. conſil. 20. nu. 2.. 7½ Sententiæ nullitas quæ ex aſtis apparet nunquam cen ſetur à ſtatuto excluſa. con/ſ13. nu. 4. 10 Sentẽtiæ executio in rebus ſuper quibur fuit Iudica- tum quando poſgit per tertium comparentem im- pediri. conſ.i5. uu. ô Separatio Tori vt fiat, qui Po„ 113 à Separartis non licet arguere, conſi. 2 uu. 2zẽTY tI1 207 Sequentia declarant præcedentia conſ. 44. nu. 24. 49 Sequentia debèt potius reſtringi ſecundum præceden- tia, quam quòd eis derogare cenſeantur. conſil. 33. Nt. 24..... 3989 Sequentia recipiunt interpretationem à præcedenti- bus. conſ.13. uu. 4. 116 Sequens matrimonium purgat omnem maculam. cõ- ſil. 74. nu. 2. 1 86 Simulatus contractus, vt dicatur, quid requiratur- 79 d ſufficiat. conſil. i. nu.. Serui cum in teſtamento deſcribuntur, hi deſignari videntur, quos pater familias ſeruorum ſuorum numero habuerit. conſ 2 0. nu. i7. 147 Seruitus quæ non habet cauſam continuam non poteit quæri tempore. conſ. is. nu. 2. 99 Seruitus ſeruitutis ſicuti non datur, ita nec fictio fi- ctionis. conſ.36. nu.. 4* Simulatio diuiditur in tres articulos. conſil. 36. nu- ner. 4. 157 Simulatio quæ proprisè ſit. ibid. nu. 5. 158 Simulationis exceptio vbi ſuccedit loco exceptionis non numeratæ pecuniæ, quantum duret conſil. 36. 7121. 2. 157 Simulationis exceptio quando obſtet ibid. nu..& 9- fol. 158 Simulationis præſumptio quæ oritur ex retentione poſſeſsionis non poteſt allegari per eum qui con- tyaxit. conſil. i. nu. 23. 22 conſ. 36. nu. io. 158 Fingularis ſucceſſor non cogitur ſtare locationi fatæ perauthorem ſuum. conſ. i9. uu. i. 31 Singularis ſucceſſör qui ſuccedit per quandam priua- tionem& abnegationem, non tenetur ſtare colono. conſ. ⸗70. nu. z. 182 Societas quando extinguatur. con/ i7. nu. 2. 20 Societatis commodum tranſit ad hæredes, licet non tranſeat ſöcietas. conſ.i7 uu. 30 Socij criminis non ſunt idonei teſtes. conſ. 2. uu. 3.& conſ. 3. nu.z. Socius quando poteſt agere ad intereſſè cõtra ſocium. conſ. 27. uu. 3. 31 Socius criminis non poteſt interrogari coͤtra ſocium, niſi præcedat alia præſumptio. conſ.3. uu. i5. 5 Socius delitti non eſt idoneus teſtis pro ſocio conſil. 4- Au. 2. 109 Soluendo non dicitur ille qui eft grauatus reſtituere bona ſua. con/ſ. A0. nu. 7. 46 Soluens alicui tanquam emphyteuta videtur fateri ſe eſſe empbyteutam ipſius. conſ. 1 6. nu. 6. 221 Solutio ſecundum æſtimatiouem temporis contrattus fieri debet, mutato valore monetæ. conſil. 37.· nu- her. 1. 41 Solutio fieri debet ſecundum tempus contrattus, quã- do quis tenetur ad certam quantitatem pecuniæ hmpliciter. con ſi. 37. nu. 3. 4² Solutio in contractibus fieri debet ſecundum tempus contractus. conſil. 55. nu. 1. 55 Solutio in venditione debet feri de monsta currente in loco contractus. limitat. ibid. uu. 2. bid. Solutio partis gratuita non grauat in ſolutione alte- rius partis. conſ.. nu. 21. 210 Solutione annuæ penſionis probatur ſoluentem ha- buiſſe ab eo cui ſoluitur, e&y proprietatem eſſe eiuſ- dem. conſ.is5. nu. 20. 118 Solutiones e liberationes factæ ab bærede aute reſti- tutam hæreditatem omuindò ratæ ſunt habendæ- conſcl. 32. nu. z. 195 Solutiones, ey liberationes ante reſtitutam hæredita- teni facta ab hærede ratæ ſunt habendæ. conu/. 2 2. nu. 3. 148 Soluere& promittere paria ſunt. couſili. nu. 35. 23 Soluto matrimonio dominium quarumcunque terum dotalium, e& attiones ipſo iure tranſeunt in vxo- rem. conſ. 3 ν.9. 130 Solutum ſcienter repeti non poteſl. conſil. 6. nu. 6. 26 Spes .— 30 ehor non 14 4 A 3 8* dfirttff ar 8 Serzunen nun: Ra nn aadun tnanſſt aiſ r han ds. conſi nut. 1 ten ſant idoneite aamzg alu preſum) 5 uh. ſ r eſl ioneus teſti ani (40. M. 7. 1un, R tentam iyfus. 0q d, un eſtimationem münuta urato valore na b get ſecunduntem 1Ahulb eaur ad certan † an tn 9 ..*. 60r.3?.Tu.) Suun ratidus fen les fanfl 55. Nn. 8 4 Aitiene deberfe⸗ 3 Tyatuits nen 94 H conſC.aer. Memn r— 1— alwitur, G cut elulfau, 7n b . ateſt egeread inn Muſi .. ³ 1 von yoteſt inten inmſa icitur ille qui 4 Kaun aut 4 Spes poteſt cedi. conſ. 66. nu. io. 180 Ipem in hæreditate viuentis, quis nõ dicatur habere. ibid. nu. n.“ ibid. Sper de hæreditate viuentis non poteſt in rontrattum deduci. ibid. nu. 12. b 1bid. Spes debiti conditionalis ex contrattu tranſmittitur adl hæredes conſ.4. nu. 29. 2¹1§ Spoliari à poſſeſcione percipiendi quis dicatur. tonſil. 13,1u. 1N. 118 Spolij exceptio quando repellat Actorem. coõſ. 2. un.5. 6. ac.7.. 1 15 Spoliator, dt quis teneatur, lieet non fecerit, neque mnancdauerit ſpoliari, quæ requirantur. conſil. 12. Spoliatum ante omnia eſſe reſtitued i, In quibns caſi- bus fallat. conj. 12. nu.z. mn Spoliatum habere interdictum dvnde vi, tiam con- tra ſpoliantem de mandatò domini couſſl.is nu. 23 fol.. 18 12²²³ Spoliatus à Iudice ſuo, quando reſtitui poſtit,&& quã- do non. conſ. i2. nu. i. n Syoliatus aut horitate ludicis, quãdo veniat reſtitu- endus. con/. i5. un. 7. 0 Spoliatus qui ante omnia ſit reſtituendus in quibus jallat. conſ.28 nu. 2. 90 proponitur ad aliquod factum. conſi. As. numer. ⁵⁸ ue, 27 Spurij non poſſunt legitimari exiſtentibur filijs legi- Sportulæ non debent dari quando officium Iudicis timis,& naturalibus, conſil. 3. nu. ¹. G f. 65 Statuta recipiunt interpretationem paſßsiuam à lue communi. conſ.; S.nu. 2. 94. Statuta recipiunt interpretationem paſsiuam à iure communi. conſ. 65. nu..z.. 227 Satuta illius territorij qud ad bona exiſtentia in ali- quo territorio, ſunt attendenda& quomodo. conſ. 27. 1 ⁴.1.. 152 Ftatuta loquentia in perſonam qud ad ſucceſionens non comprehendunt forenſes etiam, q́ud ad bona fi- ta in territorio ſtatuentium. ibid. num. 2.& nu, 3. b ibid. Statuta ſant attendenda illius loci qnd ad bona ſita in aliquo territorio. ibid. nu. 4.. ibid. Statuta recipiunt interpretationem paßiuam à iure communi conſ 20. uul. 31 Statuta recipiunt interpretationem baßsiuam diure communi. couſ.3. nu. 3. 105 Statuta ſuni iterpretanda ne Dideantur contraria. conſ.33 nu. z. 48 Statuta quando non recipiant interpretationem à iu- re communi. conſ. 76. nu. 10. 139 Ftatuta debent interpretari ſecundum proprietatem DPperborum,& cvt minus derogent iuri communi. conſ. 76. nu. 14. 189 Statuta quc interbretentuy ſecundum ꝛus Commune. conſil. 4· nu. 2. 744 Siatuta& decreta recipiunt intenpretationem à in- re communi. conſ. õ. nu. it. 8 Ftatuta ſtricte ſunt intelligenda,& recipiunt inter- pretationem à iure communi. conſ. i. uu. 2* 122 Ftatuti Verba propris e v'erò mtelligi debent,& ꝛdeò conatus abſque effettu non punitur. conſil. ii. nu. 2.„„ Statuti diſpoſitio, ad hoc vt habeat locum, probari debet qualitas à ſtatuto requiſitaconſil, 35. nume- 10 2⸗ 16 Ftatuti beneficium datum ciuibus, extenditur ad in= colas licet forenſes, ſiibi munera ſubeant. conſil. 8. Vh.).. 7 Statuto ſtante quòd pro tertio furto quis fuſpẽdatur, N quis eodem loco& tempore faciat plura furta, cenſetur vnum delictum nec tanquam tertiò fu- ratus ſuſpendi poteit. conſ. 2. nu. j. 10 Stat uto ſt imponatur pæna facꝛentibus ligam ſeu tra- ctatum,& duo fecerint tractatum, eg ex interuallo deuenerint ad actum, poſfunt vtroque, trattatus ſcilicet,& attu puniri, conſ. uz nu. 6. 10 Itatuto ſa caueatas, Juòd poteſtas teneatur pro fami- lia,& familiaris pratoris ante yndicatum Lanniaà- tur, non poteſt pro eo prætoy conueniri conſiln Nau. 5e— Statutum f mandar ſolus gabellam de frumento, ex- tenditur ad farinam, vbiſubeſt eadem ratio. con- Ril. o. Qu. oS. 98 Statutum correttorium vel ſaltem exorbitans a zure tommuni, non debet extendi. conſilio 33. numer.* obx, 40 Statutum vel lex v'bi de attu perfecto iualidando diſponit, non ꝛpſo iure, ſed ope exceptionis mtelii⸗ i. conſ 6. nu. 3. 26 Itatutum generale quando rècipiat interpretatiõem à præcedente: conſ.33 nu.. 59 Statutum Placentiæ; ſi quis tuybauerit aliquem in poſſeſione, declaratur conſezi nu.3. 15½ Statutum generaliter,& indiſtincté loquens, eodem modo eſt intelligendum. cbuſ. 76. nu. z. 189 Statutum dicitur connalidare actum, non autem ha⸗ bilitarè perſonam. conſ. 38. un 3. 4² Statutum Placentinum cirta minores confetentes ſe eſſe maiores, quomodo intelligatur ibid. num. 4.& nu. 166 r.. z 15d. Statutum non operatur&xtya territorium. ibid. nu.* & Nu. 6. 11. G 2¼. 7ꝛd. Statutum imponens pænd ob turlationes in poſſeſio- e, an comprebendat conduttorem vt poſsit agere, ſiturbetur in poſſeſione rei tonduttæ, praclarè de- tlaratur. conſ. 21. nu.i. 14 Ftatutum ſi apparet nunquam fniſſe ſu receptum, neque nunc neceſſaridò obſeruari debet. ronſil. 55 nui.2*„. 101 Ftatutum eſt intelligendum de terminò certo,& mi⸗ nori quam ſit tempus datum à ſtatuto ad redi- mendum. conſ. 1. uu. o 39 Statutum permißsinum,& prohibitorium diſferunt- conſ.3 8enu. Z8.:. 43 Ftatutum debet aliud continere cltra ius communsè. con/ 76*nu. 6. 189 Ktatutum, quòd exiſtentibus agnatit mater non ſut- cedat, quomodo interpretetur. conſit. I. numer.3. fl. 14 * quando non excipit aliquem caſum, nõ de- bet index excipere, conſ. 9. nu..ã. 176 Ftatutum probibens actionem; intelligitur non ipo iure, ſed ope exceptionis. conſ é. nu.i 16 Statutum poteſt facere, quòd poſſeßs i0, qud actualiter fuit translata, habeatur pro non tradita. conſil. 6ta es 172 Ftatutum non poteſt legitimare heyſonam non ſub= ditam. conſe S. nu. 9.& 1¹3. b 43 Statutum prohibitorium quando irritét actus fattos 6 ſubdito extra territorsum. ibidem Kehee). 20dl. 3 S§tatu⸗ IND E r. 3 Statuto probibitorio ſi liceret arguere ad permißi- uum, qualiter argueretur. ibid nu. i5. ibid. à Statutò prohibitorio ad permiſtiuum non licet ar- gumentari. ibid. nu. 1.ʒ b ibid. Statutum prohibitinn in rem, vt quia prohibeat rem *.*— 8 4 alieuari, habet locum vbicunque fiat alienatio de re. conſ. 82. Ils. 30. 196 Statutum quòd minor confttens ſe mæiorens habeatur pro maiore, tollet remedium reſtitutionis in inte- grum couſ. 5. nu. i. 1 566 Suætzatunn priuans filios ob delittum patrè, licet ſit contra ius diuiituns, natzrralem æguitatent,& ius cinile, tameu valec. couſ. 7s. uu. 8, 189 Serra etne loqetensde caſu fortuito, itelli gitcur de ſo- Erro. cor*). 16. nns.. 30 Sts tarεuts di Sotzerts qudd cocera aſaßixos, qui ali- qurs u precio occid unt, e; contra ess, qui per aſſaſ- fuuos berzines occidi aandant, prætor habeat ple- nuen: arbiti item, izterpretatasr. conſ.:5. nu.1. 16 Statutun, recipie merprecationens paſsiuant à iure cormani pracedeute conſ.7. nu. 13. Staxzet ira nou aufert bona, uiſi is eo expreſsè dicatur- co,.1.Al⁴.7. 3 Statutum Lpiſcapi excommaunicans fures on com- prebendic ſuõditos qui furatur extra territorium. cenſ.; 8. uu. 20. 4. Statutum excludeus forenſen: 4 ſiscceſtione in dubio non inteligi de filio. con. uu. 9. 224. A EEA a* 1* 27; 8 A e FSgE Statutum primum cum precedit per medust regulæ, Q* 5. e, 2ℳ 4 4 r cenſetur repetitum it peſterteri. conε3. nuner. 3. fol. 49 Statutum mandäs in ſinuari donationem non babet lo cum in promiſsione de daudo, quis aliud el dona- tio, aliud promißio donandi. conſ.i. nu. i0. 21 Statutum, quòd damnum datum ber incendium de- beat emendari per commune, quomodo procedat, exponitur. conſ. 25. nu. 3. 16 Statutum cùm tollit dubitationem dicitur operari. conſ.55. nu. 7. 1 101 Statutum non habet locum, niſi qualitas à ſtatuto re- quiſita probetur. con. 22. u02. 26. 86 Statutum imponens ænam dicenti iniuriam pro qua libet vice, intelligitur in dicente iniuriam ſepa- ratis temporibus. conſ. iz nu. 5. 10 Statutum diſponens, qudòd Iudex poſgit de omni deli- cto procedere per inquiſitionem, declaratur. con ſal. 14. lM. 10.. 11 Statutum legitimans perſonam ad aliquem actum coõ- prebendit etiam eos, qui in eo loco domicilium ha- bent. conſ.8. nu. 2. 7 Statutum diſponens non circa perſauas, ſed circa res, comprehendit etiam forenſes. conſilio i5. numer. o. Statutum non prodeſſe forenſibus quomodo intelliga- tur. ibid. nu. i9. ibid. Itatutum, quod teſtamentum valeat cum quinque teſtibus, porrigitur ad forenſes. ibid. nu. u1. 124 Sterquilinium non poſſé fieri in muro commum. con- ſil. 29. nu. i. 91 Stetiſſe per Iudicem, quando poſgit dici. conſe 7. nu- mer. 2. 94. Stipulari alteri quando poſsit aliquis. conſ. 4. nu. 25. fol. 215 Stipulatio& pattum de aliquid faciendo pariunt ca- tractum innominatum:& ſecuto implemento, ori- tur actio praæſcriptis verbis, conſ. i. nu. ꝛ. 21 120 4 ½ ι 8 7..„„ 9* in Subſtitutiouibus quid attendatur. conſi. 3. nu. 34. Stipulatio inter patrem e& filium quando valeat.c⸗ ſil. 82. nu. ꝛ0. 196 ex Stipulatione fatta à patre proſeey deſcendentibus, ius& actio quæſita eſt ſibi& filijs. conſ.i. nume.5. fol. 204 Stylus Votarij non probatur ex vnico actu. conſil. 2. nu. 33. 208 Stylus Notarij vanus, non eſt attendendus. ibid. nu- mer.; 4. 1 ihid. Subditi ſoli poſſunt compelli ad onera merè perſona- liæ. conſil. i9. nu. 7. 2²3 Jubditi propriè dicuntur qui ratione domicili ſunt 9, r„ ſiuꝰditi. conſ. 22, uu. i. 224 4 f. 3 3/ 4. 2 Subeatio bonorum non præcedente condemnatione ,, 75„„ e ejo iure nuba, conſ.3 4.. 1. 3 92 . 2„⸗.„ 9——*. 7. 4 1 Fulifckeuten ſe alicui non cenſeri fubijcere ltra ex. ſAr er— Pr 4. C0/ 5 I, 3. 216 5 ſpeciales„ 19 quibus confeſſtes de ſe 10*1 poteſt de a- ... 1.. 8 3„ lojriurerro gart,& 2 044 ca ſibuus debet prcxcedere 5 3.. 3„ alia praſumptio, alioquin tale ditlum nõ facit in- dicium, ſed duntaxat praſumptionen. couſilio 2. 7 9 8* 2 4 4 8 Selsr natienis crinsen non enumerat ur inter caſus mM4g. 6. 4 Srsbrogare quid ſit. conſ. 2. nu. z. 124 Juòſtituta non cenſetur illa perſona licet ex ꝓræſum- pta mente teſtatoris excludat ſubſtitutum, ſeu ſice cedat ab inteſtato. conſ.6s. nu. 8. 178 Subſticutio reciproca inter inſtitutos facta excladit ſuéſtitutum. conſ. 49. nu. 5. 155 Snbſtitutio cum eſt facta copulatiuè, in cuiuſcunque perſona eueniat conditio, admittitur ſulſtitut us. couſil. 49. naa. 6. 10 2d. Subſtiturtio quando inducatur ex coniecturis. con. ss. nu¹. 10. 172 Subſtitutio reciproca in quo caſu intelligatuy ibid. uu mey. 11. ibid. Subſtitutio facta de proximioribus intelligenda eſt de proximisribug grauato. conſ. 79. un. i. 18¾ Subſtitutio euaneſcit conditione deficiente ſub qua facta ſuerat. conſ. 49. nu.. 165 Subſtitutio compendioſa, facta filio impuberi pey ver ba communia, regulariter valet zt pupillaris, fë- lio it huprillari ætate decedente, poſtea c't fidei- comim Karia. conſ. 32. uu.i. 155 Subftitutio fideicommiſſaria vtraque erit, ſivnus ſit fubſtitutus in certa portione per verbumo bliqui, & alius in reſidua per verbum commune. ibid. nu- mer. 2. zbid. Jubſtitutio direita verbis expreſsis fieri debet. con- ſal. 14 16. 11. . 142 Susſtitutio recipit imterpretationem ab inſtitutione. conſil. 77. uu. 20. 191 Subſtitusio vulgaris inducitur, ſi teſtator dicat ta- lem ſubſtituo, non fideicsmmiſſaria. conſ. 8o. nu.. 8l. 2 Subſtitutio fafta pupillo perverba communia, quan- do aleat ꝛure diretlo intra bup kharehs Aherem. con 3 2. nu. J. 3 Subſtitutio vulgaris concepta in caſum mortis filij, extes 25di gur ad caſum Cd à cita tis,& 74 uando nou. conſcl. i4. nu. 4.3.& 12.— / ol. 21½ Subſtitutio reciproca non cenſetur facta, niſi caſfte quo omnibus Perfonis conueniat. conſi. /2. uume. 5. . fol. 184 Subſtita- 1, Un du h A dd. .. y 449, aogunn tale g arkaxA Drr e u greſunge 2n n ſt. conſ.t. na.z. 1„„ † 1, enſeta, ili herſin M 9 I.. d atoru excludat ſal an 53 3 8 41 44e. on6. a 3 b raca mter inſtita d 9 — 1 eNeh 46G49, Au.zZ. „„ eit facte copulatit. 14 COpulatat hſan uenditio, adnd& ſ R 9 ha 1 1 7oA gud caſi ae 1 de irdacaturerd Aum ,) 4 e Drorimuiorbud renuti 7/44449. cenſ.g N it conditione Nuet †* 1 denduoſt, fackefi wniſer „Fe auliriter dal& zjile ¹ 8 4 i etate deedes&.uu . p — conſ. 12.*1. 2e Adrd rfm L 43 vn 28 im terts portioue oe*wumdäih 8— 4 1 tneruun duu per derbum 2 verzuerync X daa .„ Tig dit interyretatdn 4 rußi 20-. au anr din 3 ga n ns ſos ncuun K dapilsperde an⸗ 2 ₰. rO' 1 „ 1 A alet cenehts p aanie 3 wauchuiſ e 9 11 4 144499 1 gtent 1, ℳ.— b ſh. 8 U Subſtitutionis vulgaris qualis ſit effectus. conſil. 85. Fubſtitutis quãdo cenſeatur impoſitum eſſe onus ſol- FNDENX Subſtitutio vulgaris poteſt fieri etiam in legatis& Fideicommiſsis. ibid. nu. 9.. d. Jubſtitutio vulgaris non poteſt habere locum, niſt ante aditam hæreditatem., conſil. 46. numer. 4. fol. 163 b Subſtitutio concepta in caſum vnius temporis, nen extenditur ad caſum alterius temporis. conſil. 1³4.., 77 le.. 2. 4 142² Jubſtitutio Vulgaris per aditionem expirat. conſ. 75. nu. z. 187 Subſtitutio deficit, deficiente conditione ſub qua ali- qui ſunt ſubſtituti. conſ. 62. nu. 3. 173 Subſtitutio reciproca fatta inter filios, non extenditur ad nepotes. couf. 4. 7. nu. 4.„ 164 Subſtitutio collata in num tempus, non porrigitur aAd aliud. conf.5 5. nu. 10. 169 Subſtitutio collata in vnum caſum non porrigitur ad alium, vbi perſona ſudſtituti variatur, ibid. nu- mer. 11. 56id. Fubſtitutio breuiloqua facta per hæc verba, vos in- nicem fubſtituo, non continet fideicommiſſarꝛam Iubſtitationem. couſ. 38. nu.z. 15s Fubſtitutio facta copulatius, ey facla alternatius æ- quiharantur. couſ. 42. un. 2..162 Jubſtiturio ulgaris poteft fieri etiam in fideicom- miſSis. Conſ. 62. na. 4. 173 Subſlitatio vnlgaris poteftſieri in legaris, fideicom- mißsis,& codicillis con/ 3 8. nu. ii. 160 Subſtitutio fideicommiſſaria, quòd fiat poſt mortem omnuium inſtitutoru,& qudòd fiat vltimò, differt. con). 6z. nu. 6. 178 Subſtatutio vulgaris expirat per aditionem. conſ.⁷. Hu. 5Z5. 158 Subſtitutio facta ſub conditione euaneſcit, ſic eueni- ente conditione. conſ. 4 7. nu. i. 164. nu 16. 201 uendi legatum. couſ. 71. uu. 3. 183 Sasſtitutus per fideicommi ſſum ob clauſulam codi- cillarem aliquis non dicitur. conſ. 72 nu. 6. 184. Subſtitutus i,igore clauſulæ codicillaris non poteit conſequi plus quam ex teſtamento. z6 id. 2uuo⸗ 614. Subſtitutus non efl vocatus, niſi poſt mortem natu- ralem banniti. conſ. 60. nu.lä. 171 Subſtitutus ſecundo admittitur, dummodò conditio eueniat, fub qua fuit fubſtitutus conſil. 5⁵.. 2. 91l. 168 Subſtitutus in tota hæreditate duobus, in caſu quo ambo decerent ſine filijs, nullo modo admaittitur ad portionem præmorientis, qui reliquit filios. cõ- Il. A6. nu. 4. 165 Subſtitutus poſibumo, ſi poſtbumus moriatur in pu- Hillari ætate, non nato poſthumo, an admitti debe- at. conſ. 14. nu. gG. 142 ubſtitutus per fideicommiſſum ad hoc vt vnus cen- ſeatur alteri, neceſſe eſt, vt ſit aliquod verbum de- notans tractum temporis. conſilio dè0. numero 4. fol.. 194 Subſtitutus poft mortem omnium inſtitutorum, quo- modo admittatur ad ſubſtitutionem. conſil. 65. nu- mer. 9. 178 Jubſtitutus non admittitur eueniente conditione in eenu vlhuni& quomodo. conſil. 49: numero 7. fol. 165 Succedentes nã debẽt eſſe melioris conditionis, qudm Jubſtitutus ſubrogatur in loci eius cui facta eſt ſub- ſututio. conſ.S5. nu. 18. 201 Succedens ab inteſtato dicitur ſuccedere ex tacttavo⸗ luntate defuncti. con/ nu. 13. 139 fuerint alli, quibus ſucceſſerunt. conſ.u numer. 20. fol. 205 SJucreſgio in feudo, quando extendatur ſque ad ſe= Ptimum gradum. conſ. nu. 50. 29¼ Succeſßio habet vim ſolutionis,& fic pey confufio- nem extinguitur debitum. conſilio i0. numerò 15 fol. 75 Succeſſor ſingularis, qui ſuccedit per quandam pri- uationem, e&; abnegationem, non tenetur ſtare co= lono. conſ. 70. nu. 2. 34. 132 Fucteſſor fingularis ex cauſa neceſſaria non patiatur incommodum inſtantiæ, coutra authorem factæ. eonſ. i nu. io. erGo Succeſſorium edittum de perſona in perſonam hodie etiam in agnatis habet locum. conſil. 8. numero ¹t. fol. 200 Summaria cauſa dicitur propter eontrouerſiam or= tam ſuper poſſeſßione, vel proprietate rerum ε multomaguſuaper quantitate rerum, comprebenſa- rumin ſententia. conſ z1. uu. 4. 91 Superior incipiendo cognoſcere, dicitur cauſam ad ſe auocaſſè, neque inferior vlterius ſe intromitter e poteſt conſil. i4. uu. 8.. it Suſpicis periurij ſemper remanet, ſiſemel ſit violatũ in ramentum Ita ſi emel ſit violaii offeciumsſem- per praſumitur defectus in eo.conſil. 3. uu. 4.& s. ſooco 27 Suus tanquam vt quis ſuccedat, quid requiratur. cõ= fal. 85. nu. 9. 200 Abellionis ſcriptura dt faciat fidem, neceſſe eſt illum de attu fuiſſe rogatum. conuſil. 22. M1³. 7. 8 5 Tacita in hypotheca ſecundum aliquos quæ non ve- niant. conſ 58. nu. i. 56 Tacitum videtur quod ex facto inſurgit,& ad qua- litatem facti reſtringitur. conſ.ꝛ, nu. 2T7]7. 64. Tacitum quod ex aliquo facto inſurgit ad qualitatem facti reſtringitur. conſ.36. uu. 7. e 41 Tempus petendæ es obtinendæ reſtitutionis in inte- grum durat per quadriennium conſ. ꝓꝙ8. numer. i. for.„. 79 Tempus ad appellandum vel proſequendum appella- tionem currit coutra minores. conſi. 5. numer. 2. Tempus non currit in præiudicium illius qui ſemper litigat. conſ.-z. nus5. 94. Tenor primæ mueſtituræ, licet ſit attendendus,&& non poßit in alicuius præiudicium immutari, ta- men vbi ſit dubius declarari. conſil. 4. numer. 27. . fol... 2 5 Tertius poſgidens poteſt impedire executionem, ſine ſt dominus& poſſeſſor, ſiue poſſeſſor tantum. con- Fl. 3. nu. 35.„ 19 Tertius licet un cauſa aphell arεοι obtineret, eꝛug ka- men victoria nihil prodeft alteri. conſ. 15. uu. 5. 97 Tertius contra petentem depoſetum poteſt comparere in iudicio,& ſuſpendere reſtitutionem depoſiti- conſ. 62. nu. 3, 4 Tala- 7NDEX Teſtamenti pars vna declarat aliam, conſil. Sꝓ. uu- Teſtamenti pars vna declarat alteram conſil. 62. uu- mer. i. 173 Teſtamenti verla quæuis debent limitari,& reſtrin- gi ad limites voluntatis teſtatoris conſil. 7-é. nu. i3. fol. 191 Teſtamenti vna pars declarat aliã. conj. 77. nus. ibi. Teſtamenti quando non cenſetur reuocatio conſil. 9. 16. 5.. 145 Teſtamentum imperfeſtum ratione voluntatis, quia de ea non conſtat, non ſuſtinetur per clauſulam 6to- dlicillarem. conſ. 73 unu. 13. 185 Teſtamentum aui decedente aliquo ex filijs vocat juperſtites, quo caſu non veniunt filij præmortuo- rum. conſ.S4. nu. i. 198 Teſtamentum in quo filius efl inſtitutus ſub condi- tione poteſtatiua, an valeat. conſ.⸗/8. nu. 7. 192 in Teſtamentis quid inducant hæc verba, ſed vſque in inſinitum volo bona mea permanere in dictos fi- lios meos eorumque liberos. conſil. 77. nu.i. 190 Teſtamentum imperfeſtum, quia teſtator morte hræ- uentus non potuit perficere, etiam inter liberos non Valet. conſ.. nu 7. 147 Teſtamentum quando ſit caducum& nullum. con- Fl. 5z. nuu. i. 157 Teſtamentum eſl, qudd nibil magis debeatur omni- bus, qudm vt vltimæ voluntatis lster fit ſtylus, quomodo intelligatur. conſ z2. nu.:3. 87 in Teſtamentus ſemper debet ſieri interpretatio, ut attus ſuſſtineatur. conſ. 4. uu. 3 14² Teſtamentum ſi permittitur alicui vt poſsit facere, cenſetur etiam permiſſum vt teſtamentum, quod prius fecerat, retineret. conſ. A.u 2. 96 Teſtamentum factum ad interrogationen alterius quando valeat. conſ. 73. nu. 16. 185 Teſtamentum non valet vbi non eſt numerus teſti- um requifſitus. conſ. 73. n1u. 1. 184 Teſtamentum imperfettum eſt, quod primum non tollit. conſ. i9. nu. i0. 145 Teſtamentum quod ipſo iure erat nullum, quando re- conualeſcat conſ. 7 nu. 4. 222 Teſtator nõ præſumitur elegiſſe diam per quam poſ- ſunt impugnari ſua iudicia. conſil. 77. numer. 19. 764. 191 Teſtator ſi leget fundum communem, intelligitur le- gare ſolum partem quam habet. conſil. ꝙ. umer. 16. fol. 214 Teſtator ſi poſt mortem hæredis ſubſtituat aliqueme deſcendentes eius, quomodo cenſeantur deſcenden- tes jubſtituti. conſ. 85. nu 15. 204 Teſtator ſi dicat,& pro parte tua ſis contentus ctum aureis, bæcſunt retinenda de portione ſibi relicta. conſ 24. nu. 8. 150 Teſtator ſi habet vſumfructum in re,& illam leget, cenſetur ſolum vſumfruttum legaſſé. conſi. 18. nu- me. 9. 144. Teſtator ſi credens aliquem incapacem, cùm ſit capax, quem prius inſtituerat, condat aliud teſtamentũ, Valebia prima inſtitutio. conſ. 19. nu. 3. 154 Teſtator excludens ſororem,& inſtituens agnatos re- motiores, ſi iſti decedant ſine hærede maſculo, cen- ſetur velle bona remanere in familia. conſil. 47. nu. 6. 16 Teſtator non poteſt facerevnum hæredem ad tempus, ¹ &y alium poſt tempus iure direflo. conſilio G&i. nu- mero 4. 172 Teſtator ſi ſimpliciter dicat proximiores, qui intelli- gantur conſ. o. nu. 10. 194 Teſtator ſi ſubſtituat proximiores liberis ſemel ad- miſéi, nou tenentur ſequentibus reſtituere. con- ſil. 80. nu,i. 6.. 193 Teſtator inſtituens filios,& nepotes, intelligitur in- ſtituiſſe ordine ſucceſsiuo. conſ è2. nu. d. 195 Teſtator ſi dixerit ſubſtitutione reciproca, deceden- tibus omnibus ſine filijs, ſubſtituo Caium, portio- nes cohæredum ſunt reſtituendæ(aio. conſil. 49- nNu. 8. 165 Teſtator ſi leget id quod Iitius debet, deinde exigat debitum, extinguitur legatum. conſil. 28. nume- ro 1. G& 8. 153 Teſtator non præſumitur facere ſubſtitutionem ina- nem. conſ. 26. nu. a. b 651 Teſtator ſi conuocatis ſeptem teſtibus dicat, nolo me- um teſtamentum valere, an inducatur reuocatio teſtamenti. conſi.33. nu. ũ. 156 Teſtator cum non vult vxorem petere dotem à falijs, mducitur fideicommiſſum liberationis. conſil. 25⸗ N1l. 2. 159 Teſtator ſi leget vſumfruttum vxori, donec Jilius peruenerit ad i4. ann. quid iuris, ſiautè moriatur lius. conſe6. nu. i. 136 Teſtator vbi expreßè mandat, quem legitimari puie eius mortem, non eft neceſſäria cuiuſquam citatiò- conſ 74.· nu 8. 138 Teſtator ſi dicat talem ſulſtitao, non comipendioſe, ſed vulgaris fubſtitutio inducitur. cou/ſil. 38. uu- mer.3- 159 Teſtator vbi inſtituit filium e nepotem ex eo, nenos admittitur ſolum in caſum vulgaris. conſil 37. un- Mer. 2. 158 Teſtator præſumitur voluiſſe teſtamentum& non codicillos facere. conſ. 73,nu. 12. 18 Teſtator ſi dicat inſtituo filios meos,& ſiliorum meo- rum ſque in infiniti deſcendentes, quomodo iſti cenſeantur vocati couſ.7 2. nu‿. 183 Teſtator cenſeatur ſubſtituiſſe ad inuicem deſcenden- tes in caſu quo per vulgarem fuiſſent admiſsi ibid nu. 4. 184 Teſtator cenſetur cogitare id, quod lex diſponit. conſ⸗ Teſtator ſi mandet ſolui omnia ſuia debita, de quibus intelligendum ſit. ibid. un. 7. ⁊bid. Teſtator inſtituendo haredes præſumitur voluiſſe fa- cere teſtamentum, e& non codicillos conſil.:2 2. uu- mer. 10. 85 Teſtatorvbicunque poteſt alio teſtamento extingue- re quod primo reliquit alicui, poteſt eundem ji- deicommiſſo grauare. conſt. 2. nu. 3. 133 Teſtator quando inftituit filium es deſcendentes, ipſi deſcendentes ſolum admittuntur per vulgarẽ. co*ſ.52. n¹¹. i. 155 Teſtator præſumitur velle ſe conformarecum diſpoſi- tione iuris& ſtatutorum. conſilio si. numero 10. fal. 72 Teſtator vbi vult fructus reſtitui, illi ſunt reſtitu- endi. conſ.:9. 2u. 9. 154 Teſtator poteit inſtituere bannitum incapacem ſus eonditione, cum erlt capax. conſil. 31. numer. 4. fol. 155 Teſtator/ſi dicat, ctentus ſi tali repro omnibur auæ 8 N 7 9 1& 1☛ . 82 6* 3 — eſamita 7 Aceye ſa *2.4. catu ſten teſi Rum velere, an 216633, un. 6. dalt vrunen)e 48 camniſun 1 —— vſanf ullan d 8 4k 44.4nn. uid iu-g a Tn.n. 4* preße mendat,;u A inii von enl neceſſaria Wnu talem ſalſtitas, Nie aſkitutis induci as litait fliun&n um ucaſam vul e ſln iitar voluiſe tq ⁸eurn re. conſ.73 uu.:* ſtituo flletmed onsm M fini 1 4cſ end a uunu ocati couſ.-a.u ur ſubſtituuſead Rutzſa er vulgvenf Sn .. 4 2 1 2 agn Me it ſuj ſm 1 1 1 / St. Eid u 4 1. 4„„/ Sa 1 deuda Daretesyic 2 1 Nujn — ſ 1= Teuns B 1⸗* atarme] 3 7 iututunus 1 qet ſolu unniu u e 6 4 au. venh . 5.1. fil. 24. nu. 3. „ 149 Teſtator videtur cogitare illud quod lex diſponit. co- ſil. 2. n. d. 13 3 Teſtator poteſt declarare voluntatẽ ſuam corã duo- bus teſtibus tantuùm. conſ.:9. nu. 4. 154 Teſtator legans omnem ſuam ſupellectilem comprehẽ- dit etiam aliena pignori accepta. conſil. 20. nu. 16. fal. 147 Teſtator grauando hæredem vltra vires, cenſetur eriam grauare de fructibus. conſil. eàu 6. 135 Teſtator uõ poteſt facere vnum hæredem ad tempus, & alium pot tempus iure directo. conſi. 9. nume- 153. 170 Teſtator legando id quod ei debetur, cenſetur legare actionem, non rem debitam. conſil.8. numero 7. 194. 15; I'eſtator quando mandat aliquid vendi, es precium alicui dare, intelligitur per bæredem. conſil. 54. nu. 3. 167 Teſtaror ſi vni fundum alij vſumfructum eiuſdem leget ſusfructus inter legatarios communicatur. dem eft in legato quàtitatis, quod in legato fundi. con ſil. 51. uu..& nu. 2. 166 8 Teſtatorem voluiſſe naturales poſſe legitimari vbi canſtat, citatio uon eſt neceſſaria. conſil. 77. nume- ro. 16. 191 Teſlatoris voluntas pro lege obſeruari debet. conſꝰ. nu. 10. 176 Teſtatoris voluntas attenditur, quando tranſiuit in diſpoſitionem. couſil. 5§ν νμν8. 188 Teſtatoris voluntas quando eft manifeſta, receditur a proprietate verborum. ibid. nu. H. ibid. eſtacorem cenſeri legare ſolum ius, quod habet, limi- 2utur, niſi aliud appareat de eius voluntate. conſil. 18. 1M. 11. 144 Teſtatoris v'erba ſunt interpretanda o modo quo in- terpretantur Veréa legis. conſil. 80. numerò 3. Fol. am diure communi- conſ. 74. nu. 1. 186 Teſtatonis volũtas an probetur ex eo, quod ſcriptura teſtamenti reperta eit inlibro Notarij, vt non per- fetla. couſt. 22. nuε. 25. Teſtat oris diſpoſitionem in feudis nonattendi, quan- do verum fit. conſ. /7. uu. 2. 22²² Teſtatoris Voluntas etiam ex coniecturis colletla at- keuditur. con).z. u¹l. 12. 206 Teſtatoris Verba ſunt intelligenda in eum caſum, quo de iure procedere poſſunt. conſilio 78. numero 5. fol. 192. Teſtatoris voluntas in vltimis voluntatibus inſpi- cienda. con/. 41. nu. 3.. age Teſtem iuraſſe quando probetur& quando probent. conſ. 57. nu. 7f.. 152 Teſtes etiam non interrogati, ſi non aſßtignent ratio- nem concludentem, non yrobant. conſilio 20. uu- mero 3.— 8² Teſtes deponentes inſpecie magis probant, qudm te- ſtes deponentes in genere. ibid. nu. 4. ilid. Vbi diſputatur quibus teſtibus magis credendum fſit, quid ſit agindum. conſ. i. uu. 6. id. Jeſles vicini non vicinis praferuntur in prsbanda poſeßione. ibid. nu. 7. ibid. Teiles plures ſingulares minis probant quam vnus. 2 con/ſt. o.*³⁴ι.. 2 †ND E X. in teſtamento reliqui, de quibus intelligatur. con- b 1 220 Teſtatoris verba recipiunt interpretationem paßti- Teſtes nõ poſſunt produci ad reprolationem priornuus teſtium ſuper capituli direttdò contraris, conſil. ö5⸗ nu. i. 8 — 58 Teſtes licet ſecundum verba clars probent, Iudexta- men, ſi ſibi videbitur, poteſt illu non adhibere fi- dem. conſ. 22*u. 28. 4 87 eſtes non debent eſſe ſocij criminis,& eorum dittum quid operetur, optimè declaratur. conſilio 2, nume- 7103. 4. Teſtes varij, vel contrarij non probant. conſilio i9. nu. 1. 44 Teſtes ſingulares multò minds probant, quàm vnus. conſ. ig. nu. 9. 145 Teſtes eſſe rogatos non eſt neceſſe in omni vltima vo- luntate, excepto teſtamento. conſilio 33. numero 3. Teſtes ſuper antiquis capitulis quãdo non liceat pro- ducere. conſ.55. /u. 4. 101 Teſtes quando nõ liceat amplius ad probundum titu- lum produc ere. ibꝛd. naa.. ibid. Teſtes in cauſa appellationis etiam ſuper antiquis ca- pitulis poſunt recipi iure ciuilit bidem numero 6. b ibid⸗ Teſti dicenti ſe depoſuiſſe falſum ad inſtantiam alicu- 3 4.....„. ius nou eſt danala fides, in præiudicium alterius. cõ- ſil. 2. nis. 4. 4 Teſti in articulo mortis dicenti, tuliſſe falſum teſti- monium: Vel Iudici in articulo mortis dicentitu- liſſe fallam ſententiam non creditur in praæiudici- um Villoris, bi agitur de mtereſſe ciuili, confil.32 3 nu3. 4 5 Teſtificans ſuper èo, quod ad eum Pértinet, no eſt ido- Hueis teſtis. conſ.5. na.i. iog Teſlibus deponentibus ſuper mera affirmatiua magis creditur, quam deponencibus ſuper negatiua. con- 5 fil. 10. uu 13. .„ 8 ⸗ 2 9 Teſtibus non eſt apus, nec alia teſtamentaria ſolenni- tate, vbi dà teſtatore eletta est fides hæredis. conſt. is. 1. 2. 2 143 Teſtis contrarius aſſertioni partis producentis nou probat, imò non admittitur aliqua concordia, bi dittum partis& teſtus contrariantur. conſ. io- nu. 6. 3 Teſtus deponens per verbum, mibi viſum fuit, non probat. ibid. nu. 7. 4 Teſtis varius Vvel ſibimet contrarius non probat: ibid. nu. Z. ibid. Teſtis dicens aliquem ſolum poſſediſſe non probat. cõ- ſcl. 9. nu. 2. 79 Teſtis ſecunda diſpoſitio quando tollat vel non tollat ires primæ diſpoſitionis, confilio 73., nurero 5. fol. 185 Teſtis pro vxore fratris viuentis nullus poteit eſſe⸗ ſecus tamen eſt, ſi effciatur vidnua conſilio i3. nu- mer. 3. 110 Teſtis deponens, quòd aliquis non ibat ſolus, habet incluſam negatiuam,& ideò, vt probet, debet di- cere, quòd non potuiſſet ire ſolus quin ipſe vidiſſe: . 9. &r ſciuiſſet. conſ. io. nu. 12 Teſtis qui continuam conuerſationem cum accuſato- yibus habet, repellitur a teſtinonio. conſ.io. nume- r0 19. 9 Teſtis vnus deponens ſuper indicio, nullam probatio- nem indici facit, niſi adſint duo teſtes. ibi nu. 20.9 Teſtu vnus deponens ſuper facko facit indicium, ſt ſit omni exceptione maior. ibid nu 20. „ 9 Tahu 7NDEX Teſtis dicent aliquem faiſe præſentem, Ii ille nęget præſentiam corporalem, primus teſtis non probat- 161d. nu... 9 Teſtis corruptus quòd admittatur contra corrum- pentem, eſt ſpeciale. conſ. 3. nu. 17. 5 Teſtir qui non eft omni exceptione maior, non facit indicium ad torturam. conſ.2 uu. 5. 4 Teſtis vnicus non probat confeſsionem extraiudicia- lem. conſ4. nu. 2. 14 Teſtis vbi in tormentis corrigit eius dittum, ſtari Videtur ditto cum tormentis, quando id fit ante publicationem, non alias. conſ. 3. nu, io, 5 Teſtis ſuper probitate deponens non probat, niſi aßi- gnet rationem ſui dicti, conſil. 73. uu. ui- 185 Teſtis vnus non poteſt inualidare teſtamentum, ſi dicat Notarium erraſſe, vel rem aliter narret, cõ- Fil. 37. nu. 2.& nu. 3. ibid. Teſtis licet per ſecundum dittum conuincatur de fal- ſo, quò ad ſe, non tamen quò ad præiudicium partis. conſil. 73. nu. 9. ibid. Teſtium priorum ad reprobationem non videtur li- cere producert teſtes ſuper capitulis directò contra- rijs. conſ. 6 nu... 53 Teſtimõium illius qui dicit ſe dixiſſé falſum teſtimo- nium nullo modo eſt admittendum. conſil. 73. nu- mer. 6. 185 Teſtimonium, eius qui dicit ſe corruptum, vbi re- peritur admitti, non procedit, vbi teſtis fatetur ſe periurum. conſ.:. nu. 7. 1 4 Teſtimonium eius qui fatetur ſe participem criminis & periurum, etiam in caſibus exceptuatis aliqua- tenus non eſt admittendum. conſil.. nu. 2.& ſeq. Vbi de qua re. 4 Tex. in cap. fi. de teſt. cog. optimè declaratur. conſil. 3. 1. 67 4 Tex. in l.ſi quis obrepſerit. de fal. limitatur. conſil. 4. nu. 5. Tex. in l. qui nomine de fal. limitatur, ibidem nume- mer. 6. 5 Tex. in§. fi. in Auth. Vt null. iud. declaratur. conſi. i. nmumer.. G 6. 3 Timor cur probetur ex ſõlo timentis iuramento. con- Rl.i nu. i0. ibid. Titulus qui non habetur à non domino, quando dica- tur iuſtus. conſil. 7. nu. 9. 111 Titulus habitus etiam à non domino transfert iuſtam poßidendi cauſam. conſ.i. nu. 2. 77 Titulus probatur ex inſtrumento venditionis, es emptionis. conſ. 7. uu. 7. b 191 Titulus(.de precib. Imp.&c. de quibus reſcriptis lo- quatur. eonſ..4. uu. 3 41 Tit. de requir. Reis non eit correctus per Auth. bona damnatorum.(.de bon. damna ſecundum commu- nem opinionem, quæ limitato non procederet, quò ad bona immobilia: conſ.i. nu. 12. lbonain rnu.n 3 Tori ſeparatio vt fiat quid ſufſiciat. conſil, i. nume- 0 7. 123 Tortura antequam inferatur, quid præcedere debeat, præclarè exponitur conſ. 24. nu. 1- 15 Tortura eſt æœna. conſ. 2. uu. z2. 1 4 Tortuera infertur ad eruendam veritatem. conſil. 29. ¹⁴. 27. .. 20 Tradere,& promittere, paria ſunt. conſil. i0. num. 7. 01. 127 Traditio nuda non transfert dominium. conſil. 20. nu. 2. 3* Tractatus etiam non ſecuto effectu puuitur in crimi- ne parricidij,& Veneficij. conſ.i. un. u. 123 Trattatus non ſufficit probare niſi etiam probetur cõ- cluſio. conſ.i4. nu. 4. 30 Tranſactio, in qua ceditur ob minimam quantitatem ius fideicommiſsi valentis quadruplum, valet, ob dubium litis euentum. conſilio i. uumero 22. Tranſactio e compromiſſum non poſſunt fieri ſuper re& lite incognita. conſ. 4 4. nu. 5. 48 Tranſactio es diniſio dicuntur contractus innomi- nati, in quibus requiritur attus conſentiendi ſimul taneus. conſ.z2. nu. 22. 8 Tranusferre nemo plus iuris in alium poteſt qudm ipſe habet. conſ. 22. Au. z. 84 Tranſlatio. Vemo plus iuris in alium trãsferre poteſ quam ipſé habet. conſ. id. un. 3. 3¹ Tranſuerſales, quouſque aliquis ex deſcendentibus Jupereft, ad feudum non admitti. conſil. 3. uume- r0 28. 210 Turbatus agés contra turbantem debet probare, qudd poßsidebat tempore turbationis,&& litus couſtituti- onls. conſ-i. nu. 1. 104. Tutelæ agnitio inducitur ex ſolo conſenſu. conſil. 9. Nl. 3. 7 Tutoy licet gerat rem penitus aliam tranſigere potet in re dubla. conſ. 82. nu. 4. 195 Tutor gerens non vt tutor, an geſta valeant. con. 44. nu. 29. 49 Tutor tutorio nomine non poteſt alterius bona cbu LZare qudm pupilli. cenſ.3 4 uu. 3. 4⁰³ Tutor niſi promittat defendere, tutela eſt nulla. con- fal.i. nu. 11. 2 Tutoris innentarium quando poſiit prodeſſe pupilio, & quando non poſsit. conſ.3 3. nu 1. 9² Tutrix ſola poteſt adire hæreditatem, quam infantes Vbi ex ceſſerunt infantiam, poſſunt authore tutri- ce repudiare. conſ. 2i. nu. ꝛ. 147 De litera V. tendatur. conſ.5 5. nu. 4. 55 Faſalli defuncto Principe tenentur petere in- ueſtituram feudi& fidelitatis iuramentum ofſer- re. conſil.2. nu. i. 206 Vaſallus alienans partem feudi cadit ſolum à parte alienata, idem in emphyteuſi, conſil. i6. numero ¹. fol. 221 Vaſallus ſuper feudo tranſigere poteſt,&& dominus ſi illi feudum aperiatur, tenetur ſtaretranſactioni. W a becuniæ loci, vbi actum eſt, quandoat- 4 conſ. 82 nu. 5. 195 Vaſallus, ſi fecerit ædificia ſuper re feudali, quanda efficiantur feudalia. conſ. io.nu.30. 75 Vaſallus ſi præſtitit ſeruitium praæſumitur pro tota patrimonio præſtitiſſe, niſit aliud probetur. conſ. 4. nu. 33. 2 6 Vaſallus vbi committit delictum, ee dominus illud remittit,& reſtituit feudum, tunc feudum eſfẽi- tur nouum. conſil. 4. nu. 21. 219 Vaſallus cui reſtituitur feudum ob crimen amiſſam, ad quid teneatur. conſilio io. numero 3 fol. 78 Vaſallus circa feudum in præiudicium domini facere quid poſsit. conſ. 5i⁄u. 7. 53 Venden San 3 1. 1 4 9— 1 39 1 b 1 u 1 1. me Vendens rem meam nomine ſuo, quomodo à me ben⸗ eniri poſgit. conſ. 36. nu. 6. Vendens hæreditatem poteſt id quod à teſtatore 4 5 debebatur retinere,& ſinõ retineat, repetere.cõſ. 87. nu. ↄ. 202 2 endens rem meam nomine ſuo contra illum poſſum 4 zere in fabſi dium ad Bec’uan. conſil.z õnumeér. é- n. 93 1*&dens viliori precio cum haſciturſe nolle teneri de euictione, in quo ſe aſtringat. conſ. 28. nu. 3. 36 Vendens intelligitur vendere nomine proprio. conſi. 9. Alε,24. 7² Vendens rem alienam, ſi illius poſted eyiciatur domi- nus, noua traditione transfere: dominum: in em- Htorem. conſ.53. uu. 3. 5/4 Vendens rem alienam,& tradidit, ſ Jeff ciutur domi- us, non transfert dominium in emptorem abſ- que uoua craditione. conſ. i0. nu. 9. 74 Veudere aliud eſt, aliud vendenti conſentire. conſ.68. 9714 8. 182 Ve enditio— praſumatur in fraudem Iatla, e„ ando non. conſ.9. nu. 2. 27 Ve enditio de re alie ena an valeat. conſilio a3. numer.. fol. 4 39 Venditio inter Virum& vrorem, an valeat. com.) 5. 7. 4 131 4 Venditio bonorum non preren, condemnatione, es* inſo in gre nulla. conſ. 34:A.¹. 92 Venditio. Diferu nt an quuis Védat bæreditatem Ti- tij quæ ad ſe pertinets an ius ad ſe pertinens in hære- ditate Iitij conſ. 4. uu. 15. 214 FVenditor attianis ad ce'ta quantitatem tenetur præ- Nare, qudòd jlle ſit debitor contra quem ceditura- ctio: ſecus ſi vendatur actio adi incertum. conſi l.1. nu. 10. 22 Venditor qui promittit non jedne emptorem in poſeſsione rei ven ditæ intelligitur dare licentiam, intrandi bropria authoritate idem in legatario. conſ. A. nu. 1. 96 Fenditor qul/ ecipit precinum On boteft dici reci 2 64 e aliquod futurum bericulum, conſ l.28. num.„. fol. 37 Venditor quandoque vilis mercis non praſumitur, quod& talis nunc ſit. conſ.39. nu. 3. 95 Venditor ſtatim quod recepit precium rei Peeue, ze⸗ m uon tradat, conſtituitur in mora re ipſa, econtrà empt oreconſ. 13. 21u. 2. 79 Ttenire contra 2e3 oprium fattan, quando quis poſti t. onſ. 10. M 11 10— 219 Verba hæc, douec xor morata fuerit eum Rlijs, quid importent. couſ.6. nu. io. 137 Verba enunciati ua quando probent,& 4ehehn, tionem inducant. couſ 5i.nu. 6. 99 Verba bæce ex nunc pro vt ex tunc, quam vim habe- Anl t. cou). 6. u ʃ.17. 17² Verba, plus petere, quam vim habeant. conſ. S7. uu. ꝛ. & nu.3 ο. 202 Verba ordinationis decurionum,, 2 fides adhibea- 4 tur libri fuper quibus dalta cõbuta ſcripta erunt, comprehendunt etiam tempus prateritum. conſil. 14. 4. 1. 79 Verha hæc, volo bona mea remanere in filijs maſculi,, inducunt hideicomn ſum. conſi lio inumero 1. 51. 161 Verba hæc, illa ſtante in viduitate, quid importent. conſ.30. uh,2. 154 2NDE VFerba teſtatdris ſimt intelligendaa in eum cafim, quo de i juse procedere poſſunt. conſilio 78. numero 5. 0 19 2 LZerba briuilegi ſtricte ſaut Qrelligenda. conſcl. Lnu Mer, 9.— Verba hæc, donec filius meus exceſſerit 14. annum, quid inducant. conſ. s.nu.. 136G I. erba etiam enunctatiuæ an fint de ræteritoe an de e futuro multum dilelt 3 won lio 19. numeo 3. ſo,.⸗ 147 Zerla ſunt in petieri ignifcatu Eeeieend Cdea- ctu valido. conſ. 60. nu. 4. 57 Verba hec, ſubſtituo vulgariter&, quid importẽt. COu. 14. nui.9o9. 142 Verba teſtaroris intelligenda ſimpliciter non ſecun- dum duid,& per prius non per poſterius. conſ. Ver Pure ulariter debét vuelier eo reſtecta duopro- lata ſunt: çon‧ſ. 82. nu. 29. 196 conſ. 4. nu. 4. 213 Verba in dubio K ⁊c interpretari debent, vt euitetur delictum. con/. 9. nu. 7. VWerba hæc, inſtituit hæredem, ſunt verba direcla ci- uilia. Conſ. 29. uu. 5. 154 Lerba reſcribti recibiunt interpretatio EE4efifige⸗ conſ.9. nu. 14. 71¹ Verba bæc, cum hac lege es conditione, quidi impor- tent. Modus quid ſit. conſ.⁊ 4 nu. 6. 50 Verba hæc, douec, poſita in legatof faciunt illud coudi- tionale. conſ. 35. 1. 1. 157 I erba narratiua Principis, ſuper eo ſuper quo prin- ibaliternon 4onie, nou probant. conſil. 9. nu- mer. 9. 70 Uerba enunciatiua non probant. ibidem numer. o. ibid. Verba ʒes, Eaeent⸗ caſu, quidi impor tent. conſ.s. nuel. Gnus 6õG. 168 Verba hac, cum omnibus e quil uſcunque regalijs, quid operentur in CozeRion⸗ feudi. conſil. 5. uu- mer. 2. 216 Perba legis li deliciunt, deen e diſpoſitio⸗conf. 7. nu. 5. Verba hæc, te rogo fili vt prædia; quæ ad te heynene. rint pro tua diligentia diligas,eo curam eorum — Verba demonſtrat. onis cauſa poſita non reſtri ingunt. habeas, quid importent. conſ.⸗. nu. 5. 139 Verba quaurumcun lia reſtringantur ad habilia. conſ.. nu. 7. 114 Verba contractus ſunt interpretanda contra vendi- torem, ee cur. conſ. 28. nu. 4. 37 Verba hæc, cum ſuo robore durare, quid importent. conſ. ε nu. 13. 189 Verbaſunt iute tereretauda lecundum ſubiectam mate- riam,& ſecuudum conditicuem Perlouaead guam verba referuntur conſ.so. nu.. 98 Verba Pbi ſunt claraa non dezer olautatis Lelia aduitti. conſ. 1. nu.ii. Verba mtelligi debent eo reſpeltu duo prolata ee. conſ.⸗.· nu.ꝛ. 66 Verba hæt, cnm morietur, faciunt fideicommiſſum conditionale. couſ. 67. nu.z. 181 Verba hæc, cum conditionibus quæ apponentur à tali, quid importent. conſ. 2. nu. 18. 207 Verba inurioſa ſi quis eodem impetu dixerit alic 8 habentur pro yna iniuria, quantum ad pænam. cõ⸗ fil. iz, nu. 3. 16 Verba NDE NX Verba ſtatuti vers ey propris intelligi debèt, ey ided conatus abſque effectu non punitur. conſil. n. uu- mer. 2. 8. 1 9 Verba ſunt intelligenda ſecundum ſubiettam materi- am.. conſil. 2. nu. 3. 24 Verba debẽt interpretari ſecundum qualitatem pro- ferentis. conſ. 7. nu. 2. 6 Veerba enunciatina quando non proleut, con/ 25. nu- mer. 6⸗—. 89 Verba enunciatiua inter alios prolata quid operẽtur fauore dotis. conſil. io. nu. 9. 1128 Verba intelligi debent ſecundum ſubiettam materi- am. conſ.i õu˖. 16id. Verba futuri temporis poſita in lege vel ſtatuto, non ipſo iure ſed ope exceptionis vel per ſententiam m- telliguntur. conſ. 26. nu. 2. 2s Verba intelliguntur ſimpliciter& in potiori ſignifi- catu. conſ. 9. nu. ꝛ5. 42 Verba ſiunt intelligenda lecundum naturam actus ſu- per quo interponuntur: conſ. 2. nu. o. 206 Verba etiam generalia præcipuè mandati non reſe- runtur ad extraordinaria. ibid. nu. io. ibid. Verba contrabentium recipiunt limitationem a diſ- poſctione iuris communis& ſtatutorum. ibid. nu- mern..“ ibid. Verba hæc, inhærendo mueſtituris antiquis, quid im- portent. conſ. 3. nu. 27. 210 Verba generalia ſunt generaliter intelligenda- conſil. 46. 1u. 3. 163 Verba ſtatutorum debent propriè intelligi. conſ. 31. ꝛu. 3. 2568 Werba generalia non comprehendunt iura de futuro. conſ.i. au. /5. 2 Verba debent intelligi ſecundum naturam actus, ſu- per quo interponuntur. conſ. 23. nu. i3. 149 Verba ſunt intelligenda ſecundum qualitatem perſo- næad quam referuntur- conſ. 23. nu. 14a. ilid. Verba haæc, in fine temporis præſentis inueſtituræ, quid importent. conſuz. nuu. 220 Weréa generalia quæ ſequuntur, reſtringi delent ad bræcedentia: conſ. 19 un. 3. 22 Verba enunciatiua per modum cauſæ prolata, indu- cunt diſpoſitionem iure exceptionis. ibidem nume- ro 4.— ibid. Veréa generalia quæ præcedunt delent uterpretari eæ teltringiad meutem di bonentis. ibid. nu. 5. ibꝛ. Verba enunciatiua etiam Principis probant in anti- quis. conſ. 4. nu. z0. 1 125 Verba hæc in locatione poſita, donec ſoluta fuerint melioramenta, quid ſignificent. conſil. 13. numer. i. fol. 2²⁰ Verba hæc, te rogo fili, vt prædia quæ ad te peruene- rint pro tua diligentia diligas, quid importent. co- ſil. 77. nu. 4. 191 Verba hæc, peto ne fundus de familia exeat, quomodo fideicommiſſum inducant. ibid. nu.5. zbid. Uerba in contrattibus int erpretantur ſecundum con- ſuetudinem. conſ.z. nu. i3. 20 Verba hac, donec dederit, quid importent. conſil. 4. nu.. Y 657 Ueyba, de ſtirhe mea, ſigniſicat deſcendentes. conſ. o 5. N. 20. 179 Verbanon attenduntur vbicunque conſtat de mente legis. conſil. i9. nu. 6. 22²3 Verba in dubio ad teſtatorem referri debent. conſi. 46. Nlt. 11. 1 63 Verba ey ratio ſtatuti in quibus vendicàt ſibi locum, in eiſdem procedit illius diſpoſitio. conſ. 76. num. 3. fo. 190 Verba declarantur ab alio verbo, eui copulantur con ſil. 87. nu. 7. 203 Verba ſemper debèt interpretari, vt aliquid operen- tur, conſ. 82. uu. 24. 196 Verba hæc, proximior ipſius teſtatoris, quos vocenter quo ordine. conſ. 85. nu. 4.& nu. 5. 200 Werba teſtatoris interpretanda ſunt eo modo, quo in- terpretantur verba legis. conſil. 85. numer. 6. ibid. Verba legis vocantis proximum ad ſucceſsiãem, quo- modo mterpretétur. conſ.&õ. nu. 7. ꝛ id. Verba ſubſtitutionis, quibus dicitur, quòd portio de- cedentis deueniat ad ſuperuiuentes, quomodo in- telligantur. conj. 3. nu. 35. 2 t Verba deficiente gradu nepotum, quomodo interpre- tentur. conſil. 80. nu. 8. 194. Verba hæc cum illum fuerit conſecutus, quid impor- tent. conſ.i. nu. 25. 2² Verba hæc, ita tamen, inducunt modum. conſil. 2. nu. 3...„ 6 140 Verba hæcsalio quouis& c. quid operètur. conſil, ꝗ5. nu.g..„0 erba hæc, ſi non tradiderit, quem ſenſum habeant. conſ. 71. nu. 6. 3 133 Uerba teſtatoris recipiunt interpretationem paſßiuam dꝛure communi. conſi. 74. nu. ii. 186 Verba teſtatoris junt interpretanda eo modo, quo imn- terpretantur verba legis. conſ. So. nu. 3. 194. Verba hec ſubſtituo nepotes,& eorum liberos inui- cem vulgariter, pupillariter,& per fideicommiſ- ſum, quid importent. conſ.3 8. nu. i2. 150 Verba inſtrumenti itaſunt interpretanda, ne conti- neant repugnantiam. conſ.. nu. 40. 21t Verba debent potius impropriari qudm tertio præ- udicium afferre. conſ. 3. nu. A5. ibid. Verba hæc, cum hac lege,& condit ione, quid impor- tent. conſ ⁊3. nu. 5. 148 Verba generalia omnia comprehendunt,& præſertim negatiua. conſ. A5. nu. 6. 45 Verbo alienationis wenit etiam patientia rem pra- NRKribi. con/ 9. nu.4. 139 Verbum hæredibus quandoque interpretatur pro fi- lijs, ne diſpoſitio ſit mutilis. conſil. S2* uumer. 21. ot 195 Verbum, de bonis, idem importat, quod verbum, de haereditate. con). 87. nu. 4.&s§.ac 10. 202 Verbum inſtitud, non ſimul honorat e&s grauatt conſ.. „,An. he 352 Verbum, inſtituo, relatum ad filium e ad filios fi- Iip, quid operetur. ibid. nu. s. b56bid. Verbum, inſtituo, eſt directum es ciuile. ibid. 17, T01d⸗ Verbum, ſbectantibus, adiectum certo corpori, non ronditionem, ſed demonſtrationem importat. con- Fil. 4. un. n.&æ nu. 13. 4¾ Verbum, meis, adiectum certs corpori non importat conditionem ſed demonſtrationem, es ſic non re- ſtringit. ibidl. nu. uu. ibid. Verbum v't nihil operetur, quando toleratur-con. 25. au. 9. 151 Verbum, inſlituo, eſt direftum ciuile,&; verbum hæ- res, quæ uon poſſunt importare fideicommiſſum. conſ.37. nu. 1. 158 Verbum ſſ ☛+— K an. au...* Hrwemm. 14.4 A i Mun b u. dei 1 1 0 epen 4 In — int 1 w „1 unni rLdWhA 6 7NDE Verbum familiæ latius patet quim werbum propin- uis. conſ.z26. uu. 8. 151 Verbũ pluralis numeri& ſingularis quid operetur. conſil. 32. nu. i. 155 Verbum, remaneat, quid denotet, conſi. 76. uu. 12. 189 Verbum, omninò, quomodo interpretetur. conſil, is. nl.z5sß. 21 VUVerbum, inſtituo, eſt direciꝝ ciuile. con. 72. nu. 3.184 Verbum, deſcendentibus ſimpliciter prolatum ſim- plititer eſt intelligẽdum, ey non ſecundum quid. conſil. 82. nu. 5. 197 Verbum relatum ad diuerſa tempora partim propris, hartim impropris intelligi. conſil. 4 6. uu. ia. 163 Verbum, petere, ſignificat propris attionem in rem. con ſil. 87. uu. 14. 2092 Verbum, bona in contrattu non denotare ſucceſgio- nem, neque continere iura actiua& paſsiua. con ſil. 87. n 1. 20. 203 Verbum, ſubſtätia, eſt idem quod verbum bona. ibi. nu. 21. 8 706id. Verbum, poſteri, comprehendit omnes poſteros in in- finitum: ſic& verbum, deſcendentes. conſil. 85. nu. 26. 2⁰1 Verbuũ, poſſeſione, quãdoq́ue ſignificat proprietates. conſil. 4. nu. 8. 214. Verbum, deſcendentes, eſt aptum comprehendere plu res perſonas in diuerſis gradibus exiſtentes, con. 85. . crhho 200 Verbum, liberi, intelligitur ſecundam ſubiectam ma- teriam,& eo reſpectu quo profertur. conſi. 82. n. 28- farx 11 6 Verbum, transferatur, eſt commune, ſicuti, reponat, perueniat es ſimilia, e; directa ſenſu hæe ſunt acci pienda. conſil. 82. nu. 40. 197 Verbum, ſanttiſsimo, competit ſolum dignitati Pon- tificiali. conſil. 3. nu. 29.. us Verbum, dittis, quam habeat vim. conſ. 75S nus. 187 Verbum, inſtituo, eſt directum ciuile, e non poteſt importare fideicommiſſum. conſi. 73. nu.3. ibid. Verbum, relinquo, quando adijcitur certæ rei, uon poteſt trahi ad inſtitutionem. conſil. ꝛ2. numer.342 /ue. 7 füb Verbo, parente, qui comprebendantur. 193 Verbum, præciſum, operatur, vt a decreto non poſsit vlo modo recedi. cou].59. nu.3535. 171 Verbum, Volo, miundti infinitiuo in vltimis volun- tatibus non diſponere. conſil. 19. uu. s6. 145 Verbum, plura determinans, debet æqualiter deter- minareconſ.7z uu. 5. 104 Verbum, relinquo, quod eſt commune, declaratur ra- tione adiuncti. conſ./ 6. uu. 2. 1 169 his neceſſariò infertur. conſ.12. nu. 8. 2. Verbum, quandocunque, denotat tempus: ex Verbis ſententiæ, non arguitur, niſi quatenus ex nfinitum. conſil. 31. N1. 1,6 4. 3 3 Verbum ndefinitè poſitum,& neutraliter, compre- hendit ſolum ea, qua ſunt einſdem qualitatis, cuius ſunt illa, quæ fuerunt expreſſa. conſil. u. numer. 5. 0 i. Verbum, inuiolabiliter, additum verbo, ſeruentur, rollit remedium in integrum reſtitutionis. conſſi.5. B 3. 66 Verbum debere, videtur importare neceſitatem,. 101dͤ. nu. 4 ibid. Verbum, primogenitus, non competit adoptiuis, con- fil.77· u. ꝛu. 4 191 ab I Itimo vel poft mortem vltimi, an ſit idem. ton- 115 Verbum, ipſe, quid denotet. conſil. 2y. un.1. 36 Verbum vnum reſtringitur, ſen declaratur ab alio- conſ. i3. nu. 2. 116 Verbum, tacitare, inductum ad diminutionem, non debet operari contrarium§. reliftum. conſil. 22. Nu.z.. 87 Verbum, voluntas, verificatur etiam in tacita. con- ſil. 9. nu. 12.— 139 ex Verbis ſententiæ non probatur, niſi quatenus ex his neceſſaridò infertur. conſ. A. 5. uu. i. 97 Veriſimiliora dicta teſtium quæ dicantur. conſ.. nu- mer. 8.— 104 Veriſimiliora quæ dicantur: conſ.—nu.õ6. int Veriſimilius illud eſt quod conſonat iuri communi, er naturali æquitati. conſ. /3. uu. io. 185 Veritas præualet ſimulationi, quando ſimulatio fit de Pperſöna ad perſonam. conſil. 15. nu.3. 30 Via iuris facilius conceditur quam facti. conſ. 21. uu- e.4 1 Vidua dicitur eſſe in matrimonio mariti,& retinet mariti domicilium,& ibi debet dotem exigereſe- cundum ſtatuta illius loci. conſil. iz. nu. 2. 129 Violato vno officio ſemper praſumitur defectus in eadem, conſ.z. unu.z5. 46 Eiolenta poſſeſſio non poteſt authoritate Principis conftrmali,& quando poßit. conſ.n. nu 6C. 77 VIicinus teſtus uon vicinis prafertur. conſilin. nume- r0 7.— 0. Vitium reale non impedit acquiſitionem fructuum ſ⁊ poſſeſſar ſit bona fide. cou).7. nu. 4. 68 Vitium es mala fides quando noceat hæredi. conſil. 7. Au. 15. 1 4 69 Eltimarum voluntatum& contractuum æquipara- io,& diſsimilitudo. conſ. 6½ u. 7. 172 Eltimis in voluntatibus valet relictum nomine pæœ- næ, nec pœæna praæſumitur in fraudem ſurarum: conſ.39. nu. 4. 161 üil.5. nu.⸗. 177 Vna pars teſtamenti declarat aliam. conſi. 8⸗ nu. 2T. fe 0l.. 4 201 Vigore pacti de ingrediendo non poteſt quis ingredi Parte reſiſtente de facto. eonſil 10, nu. 2.. 113 Vocati vbi plures ſunt per nomen collectiuum aptum comprebendere perſonas in diuerſis gradibus exi- ſtentes, cenſentur vocati ordine ſucceſsiuo,& qua modo. conſil. 38. nu... 41559 Vocati ſub eodem verbo, inſtituo, eodem iure dicun- tur vocati, conſc. 72 nu.lul¹. 184 Vocati eodem modo cenſentur quando omuet ſub eo- dem verbo, inſtituo, ſunt ocati. conſ's i u. 3. 16 VFocatus ex duplici iure, ſ eſt excluſis ab vno, poteſt adire ex altero. conſ.ꝰ. nu.i-ãꝗð. 140 Volens aliquid vel aſſerens, videtur velle,& aſſe- rere omnia, ſine quibus ad illud peruenire uon po- teſt. conſ. 6. nu... 86 Voluntarius actus ſpeciſicè impleri debet. conſil. 14. nu. 6. 142 Voluntariè compromittere non videntur Vbi tan- quam affines coguntur aliqui vigore ſtatuti ad compromittendum. conſ. S2. nu. ä. ig oluntas teſtatoris declarari poteſt coram dustus te- ſtibus tantum. con/. 29. nu. 4. 154. Voluntas teſtatoris ſola attenditur in fideicommi ſtus. ibid. nu. io. ibid Voluntas teſtatoris an ex eo probetur, quod ſeripta- m teſia⸗ 4 2 1 12 4 4 ee— ——ͤ—ÿÿ— — 8 —— —— * —————— ———— — 2NDEX. ra teſtamenti reperta eſt in libro Nota, at non berfeca. couſ. zzau. 2=4S. 86 oluntas teſtatoris primò inſpicitur in vltin is diſpo ſitionibus. conſ. i. nu. 8. 155 Woluntas vltima teſtatoris ex quo prolari poßit. con- ſil. 3. nu. 1. 156 Voluntas Vltima in geuere datur. ibid. nu. z2. ibid. Ioluntas teſtatoris ſeruanda eſt pro lege.conſ s. nu- me. i0. 170 Poluntas teſtatoris probatur per duos teſtes. conſ. 29. AMll. 11. 154 TWoluntas teſtatoris attenditur, quando tranſiuit in diſpoſitionem. conſ. 5 5. nu. 9. 168 V olauntas teſtatoris quando eſt manifeſta, receditur à proprietate verborum ibid. 9. ibid. VFoluutas teſtatoris in vltimis voluntatibur inſpici- enda conſ 4i. nu.z. 162 VZoluntas teſtatoris totum facit in vltimis diſpoſiti- onibus conſ. 18. nu. 13, 14 4 Voluntas ſola attenditur in fideicommiſsis. ibid nu- mer. 14. 5id. Uoluntatem ex coniet᷑lu ris colligi ſufſicit. ibid nu. i5. ibid. Eoluntas teſtatoris probatur ex ijs quæ dixit, vel fe- cit extra teſtamentum. conſ.72. nu 17. 191 Voluntas tacita non ita latè interpretanda eſt, ſicuti expreſſa conſ z. nu 26. 1 6 IZoluntas teſtatoris etiam ex coniecturis collecta at- tenditur. conſ. 2 nu. 12. 193 Voluntas coutrahentium in contratibus magis quam Verborum conceptio inſpicitur. conſ 2 uu. 2 Foluntatis reuocatoriæ declaratio quid requirat. conſil. 9. nu 8. 145 Voluntatis dec laratio na poteſt fieri per alium, quam ber fideicommiſſarium conſ. 46. uu. 5. 51 I. ſurarum in fraudem quæ pæna videatur adiecta in contractibus. conſ. 9. nu. 3. ibid, Vſuræ de natura eſi mult iplicatio obligationis. con- ſil. z9. nu 1. ibid. I ſuræ ſunt permiſſæ de Iure ciuili. couſil 16. uu. 3. 1 31 E' ſuræ hodie etiam pro dote non reſtituta prohibitæ ſunt. conſ. 8. nu. 8. 126 L ſufructuaria quando poteſt apprebendere natura- 3 len poſſeſionen inuito hærede. conſe. un. 7164 Lſufructuaria tenetur cauere pæredi es bæres lega- tario. ibid nu. 8. 062d. Lſufructuartus locans domum intelligitur locare taã- quam uſufructuarius conſ.ò ꝛ. nu. 6. 1 96 WMafructuurius ſolum bonorum immobilium non re- leuatur ab onere etiam ſatiſdandi iudicio hiſti, con- hl. 40. nu. 5. 46 TVſumfruttum vxori cum liberis relictum„‚mortuis Hilijs, integyum habet ipſa vxor. couſ. 6. nu. ui. 4. 137 FTusfructus ommum bonorum legatus, etiam futura comprehendit. conſ. 20. nu. 10. 146 Eſusfruttusfrumenti deſtinati bro ſeminando brædi Tſufrutluariæ deber: videtur. conſi 43. 1u 1 162 TI ſusfructus dotisvxoris fili quàdo ſit patris,&; qua- do non. con* nu.. 871 .....„ 25 VPulgaris ſnbſtitutio expirat her aditionem. conſ. 23. ½ 2. 8687 VFulgaris ſubſtitutio poteſt etiam in fideic ommiſsis Feri. conſ.5. nu 6. b ibid. Eulgarus ſabſtitutio poteſt fie’i in legatis,& fideicã- miſéis, codicillis. conſ 8. nuu.1i. 160 Vulgaris ſubſtitutionus esfectus. conſ 87. nu. 1G. 201 — 1. 4 4* 2. 8 V. ulgaris Jubſtitutio maucitur ſi teſlator dicat, ta- b lẽ ſubſtituo, 22 nõ fideic ãmiſſaria. onſ-o 2 5 194. F ulgaris jubſtitutio poteft fferi etiam in fideicom- misis. conſil. 62 nu. 4. 73 I ulga: is ſubſtitutio concepta in caſum mortis. ij extenditur ad caſum ncapacitatis,& quauda non. couſil.1 4. nu. 4. 5. eg 12. 442 EZulgaru ſubſtitutio expirat per aditionem. couf 37. N6 z. B 8 Lalga u lubſtitutio non Poteft habere locum, niſt an- te aditam hæreditatem. conſ. 46. nu. 4. 163 V xorquando ture Cæſareo boſgit diuertere, recuhera- re dot em,& lucrari donationes propter nuptias, 27 quid ture Hontificio. con/ſ. nu.i. 1 22 Vxor quando non poßit lucrari donationem propter nußttas.t on] 32. nu. c. 29 Exor de bonis dotalibus venditis d marito es vxore eae e De, 2 2 cenſetur recepiſſe dimidiam Hrecjj. conſ. i; nu. 3. 130 Exor quando poßsit vel non hoſsit lucrari donatio- anem propter nuptias, conſil. 1 4, uu. 3. i. FINIS INDICGIS. FRANCOFORTIAD MOFENVM EXCVDEBAT MARTINVS LECHLIT IMPENSIS SIGISMVNDI CAROLI FEYERA. R, BEND. ANNO M. D. LXXIIII. ————— 7 men hoteſt 4 lla. 2 8.aa laaaas 4fes Sar., 4 fatio nauci Ikur/ G ⸗ 4 teie arie„ar ſa 1“ Cona eu 1— 1 3 44 taſum; 4 4. 5 3 b 3„. 1 1. utie nnetefjiat. ö edttatem.(ouſ4 1 ö.““. eCae wia ma—. 5 8 5 2 vi donationer Banr“ Se 1 ſcic. conſ.i. nu. 4 3.“— 3 1 afitbeung)h, ö“ 4„ W leht verhs! omg 8“ iſe umitian a mg.““ aat vel non 3 a iäiah„a.. taptias cunfl.. H.“ 2* 5—— 3— 5 4„ 1 .. 1 * 1 kelu 4 7 3 —, 1 3 ——* b * 3 3 — b 34 . 1 . — .* ₰ 7 * b — —— 7** 3 b 4 . „ A b „ 3 . 4 b — 2* 6 .— b„ * — * 1 b 4 24 . b b * * 8 — .— 1 4 b 4 6 2 — b b — b b 7 4 2 4— 1 b 6 2* 7 . 4 — b b *— 9* b — . — — — 3 2 b b— b. — b . 8 8 b 2 . .— —— 8 —* —— b b— 4 — — — — 1 * * — 8 3 b — 4 4 7 ——— —————— * 5 5 4 4„ 24 9 K 2. 4 . 4 4 2. 6 1 5 3 2 bes 4. — 1 A.— 8 1 8. . 3 4 3 5 4 4 4„ 8 5 8* 8 4 1 4 8 2 1 8 E 46 1— 4 b 5— 4 4 3 4 8 5 4 1—* 9 4 * 5 . d 8 2 3„* 4 1 43 1 3 5 1 9 3 8 4 4 3 4 8 7* * 1 4 8 . 8 8 8 1 4— 3„ 9 4 6 8 4 8 4 1 6 5 4 4 4 “ 4. 1 3 5—— 1 5 8 4 3 4 4 8 4 3 1* “ 4 5 6 6 3 7 8 . 4 6* 4„ 4 1 4 4* 8 8 4 3 * 5— 8 5* 2 4 8 1 1 4 ½ 3 3 1 1 3 * 6 4 4 4 8 8 3 4 8 8 1 4 8 ¹ 4 4 8„ 4 6 8 9 4 4 8 3 . 4 4 . 4 4 3 8 3 4 8 2 2„* 8. 8 4 4 4 5 82 4. 8 4 —— 4 4 3 4 ** 8 4 8. 8—* 2 8 5 8 8 8 L 4 3— 8 6 4 4 4 . 4 8 2 ⁸ 8““ 8 18 4 4 8 3 8 4 3 4 4 1 8.* 3. 7 9 5 8 1 8 3 4 4. 8 * 5 4 . 8 8 4 5 4 4 . 1 8 8 1 1 2 8 1 5 2 6 1* 3 5 * 1 5 8 5— 4 4 8 3 8 5 8⁸ 8 ꝓ 2 4 8 4 7 8 3 4 4 4 8 1 4 — 4 1 1*— 5 —. 4 3 4 3 2 7 1 8* 4— — 1 4 9 8 1 4 4 4 4 4 1 4 3 5 . 8 8 *4 4 7 d. 4 83 5 4 8 4 5 1 — 3 3 8 1 1 4— 5 4 4 7.. 8 4 4 4 1 8 6 3 1 3 8 6 3 8 3 3 3 1* 3 1 3 . 3 3 4 4 4 4 3 . 8 1 3 8 4 4 3 4 4 1 3 1 4 5 . 4 3** 4. 8 8 4 . 5 94 5 2 4 3 1 ⸗ 3 2 4 4 * 2 S 2 4 . 3 8 1 5*— 3— 5 4 K 4 4 6 * „ 3 2 — 1————— 4 8.